recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Koordinatar: 25°21′11″N 55°51′12″E﻿

**Falaj Al Mu'alla** er ein innlandsbusetnad kring ein oase i Umm al Qawain i Dei sameinte arabiske emirata. Han ligg rundt 30 km inn i landet frå byen Umm Al Quwain.

Historie og utvikling
---------------------

Eit av vakttårna.
Busetnaden var opphavleg kjend som *Falaj Al Ali* etter Al-Ali-stamma som busette seg i Umm Al Quwain. Han blei busett på omtrent same tid som Al Ali-stamma flytta innover i landet frå øya Sinniyah, etter at ho var gått tom for vatn.

Falaj Al Mualla er kjend for festningen sin og tre vakttårn i aust, nord og vest. Desse står vakt over den fruktbaer wadien her. Festningen blei bygd tidleg på 1800-talet av herskaren av Umm Al Quwain, Abdullah bin Rashid Al Mualla, og det same blei eit badehus på staden. Bygginga av festningen er blitt tidfesta til 1825.

Aust- og vesttårna blei renoverte i 2007 og ein byrja å restaurera festningen i 2009. Denne prosessen blei fullført i 2015. Badehuset blei restaurert i 2014. I dag ligg Falaj Al Mualla museum i festningen.

Området er fruktbart med vasstilførsel frå akviferar som renn ned frå Hajarfjella. Falaj Al Mualla har ei lang historie som jordbruksstad, og det bur rundt 60 familiar som tradisjonelt har levd av å dyra 5 000 daddelpalmar ved oasen. Forsøksgarden ved Digdaga, skipa i 1955, hadde to hektar med eksperimentelt beite her. Det var også ved Falaj Al Mualla at den fyrste fjørfegarden i Emirata opna.

Kjelder
-------

1. ↑  Heard-Bey, Frauke (2005). *From Trucial States to United Arab Emirates : a society in transition*. London: Motivate. ISBN 1860631673. OCLC 64689681.
2. ↑  «In UAQ Old Town, past and present collide». *The National* (på engelsk). Henta 14. oktober 2018.
3. 1 2  «Historic UAQ fort reopens for National Day». *The National* (på engelsk). Henta 27. oktober 2018.
4. ↑  «Falaj Al Mualla Museum». Arkivert frå originalen 19. mai 2022. Henta 6. juli 2021.
5. ↑  Heard-Bey, Frauke (2005). *From Trucial States to United Arab Emirates : a society in transition*. London: Motivate. s. 225. ISBN 1860631673. OCLC 64689681.
6. ↑  Heard-Bey, Frauke (2005). *From Trucial States to United Arab Emirates : a society in transition*. London: Motivate. s. 326. ISBN 1860631673. OCLC 64689681.
7. ↑  «Umm Al Quwain - The Official Portal of the UAE Government». *government.ae* (på engelsk). Henta 28. oktober 2018.

* *Denne artikkelen bygger på «Falaj Al-Mu'alla» frå Wikipedia på engelsk, den 15. oktober 2016 og 6. juli 2021.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Falaj Al-Mualla**

Ørkenen rundt Falaj Al-Mu'alla 

| * v
* d
* e
Umm al-Quwain |
| --- |
| Ad Duss**·** Adh Dhaid**·** Al Dini**·** Awanat**·** Falaj Al-Mualla**·** Khatm Kabir**·** Lazimah**·** White Bay |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Rune Richardsen** (fødd 21. september 1962) er ein norsk tidlegare fotballspelar frå Lillestrøm. Han var ein dribleglad midtbanespelar som vart norsk meister 1985 og seriemeister 1986 med Lillestrøm Sportsklubb. Richardsen deltok i fire landskampar i 1986-87. Også faren Oddvar Richardsen var norsk landslagsspelar.

Richardsen debuterte for Lillestrøm som 17-åring i 1980. Frå 1982 til 1987 hadde han rimeleg fast plass på midtbana i klubben. Han var med då Lillestrøm vann cupfinalen 1985 på Ullevaal stadion med 3-1 over Vålerengen. Sesongen etter vart han seriemeister med Lillestrøm, men måtte tole tap i cupfinalen same året. Lillestrøm var klare favorittar mot Tromsø Idrettslag, som derimot overraska med å vinne med heile 4 mot 1 i målprotokollen.

Frå hausten 1986 til sommaren 1987 deltok Richardsen i fire landskampar, alle saman kvalifiseringskampar til Sommar-OL 1988. Han kom ikkje på skåringslista i nokon av dei målfattige oppgjera.

Richardsen spelte frå 1988 og nokre år framover fotball på lokalt nivå på lag som Høland, Strømmen og Aurskog-Finstadbru.

### Merittar

* Cupmeister: 1985 med Lillestrøm
* Seriemeister: 1986 med Lillestrøm

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Rune Richardsen» frå Wikipedia på bokmål, den 9. juni 2016.*

* eu-football
**Jens Paulus Irgens Odberg** (2. september 1886–3. juli 1972) var ein norsk sakførar og og Høgre-politikar frå Hedrum i Vestfold. Han var stortingsmann 1937-45 frå valkrinsen Vestfold. 

Far hans var gardbrukar på Odberg. Sjølv gjekk han Larvik gymnasium og var frå 1905 vernepliktig offiser. Der etter studerte han ved Universitetet i Kristiania og tok cand.jur.-eksamen i 1909. Han var så eidsvoren fullmektig hos byfuten i Sandefjord frå desember 1910 til februar 1913. 1913/14 gjekk han Krigsskulen og vart utnemnd til sekondløytnant i kavaleriet.

Frå 1914 arbeidde Odberg som overrettssakførar i Sandefjord. I 1919 vart han eigar av farsgarden Odberg, der forpaktar stod for den daglege drifta. Frå 1936 var Odberg offentleg forsvarar i straffesaker ved Sandar heradsrett og Sandefjord byrett.

Odberg var medlem i Sandar heradsstyre frå 1925, varaordførar 1928-31 og ordførar 1931-37. Den siste treårsperioden som ordførar var han formann ved fylkestingssamlingane i Vestfold. Hausten 1936 vart han vald til å representere Vestfold og Høgre på Stortinget. Han var medlem i Kommunalkomiteen til 1940, der etter formann i Finanskomiteen.

Elles var Odberg ei tid styreformann i Privatbanken i Sandefjord og 1935-45 styremedlem i Vestfold Kraftselskap, samt 1936–45 styremedlem i fylkessjukehuset.

Kjelder
-------

* Stortingsbiografi[*daud lenkje*]

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
**Rune Tangen** (fødd 16. desember 1964) er ein norsk tidlegare fotballspelar som vart noregsmeister 1983 og seriemeister 1987 med Moss Fotballklubb, samt noregsmeister og to gongar seriemeister med Rosenborg Ballklubb i åra 1992 og 1993.

### Klubbspel

Tangen spelte i unge år på Rapid i Moss, før han melde seg til teneste i storebror Moss FK. Han kom ikkje på bana då Moss vann finalen i fotball-NM 1983 med 2-0 over Vålerenga IF på Ullevaal stadion. Derimot var han ein sentral figur i midtforsvaret då Moss slo Molde FK i «seriefinalen» på Molde stadion hausten 1987, og vann sin einaste seriemeistertittel.

Framom 1991-sesongen vart Tangen overført til Rosenborg og spelte dei neste tre sesongane i Trondheims-klubben, eit lag han vart seriemeister med i 1992 og 1993 og cupmeister i 1992. Sesongane 1994-96 var han atter Mosse-spelar.

Hausten 1996 reiste Tangen til Austerrike og spelte nokre år på FC Tirol og deretter LASK Linz. Sommaren 1999 vende han tilbake til Moss og norsk fotball på nivå to. Då Moss rykka ned i 2002, var han eit års tid spelande trenar. Han la opp i 2004.

### Landslagsspel

Tangen spelte tre landskampar i tida 1988-90. I sin andre landskamp, 4. februar 1990 i Attard på Malta, skåra han den tredje og avgjerande målet då Noreg vann med 3-2 over Sør-Korea.

### Merittar

* Seriemeister 1987: Moss FK
* Seriemeister 1992 og 1993: Rosenborg BK
* Noregsmeister 1992: Rosenborg BK

Kjelder
-------

* eu-football

---

* *Denne artikkelen bygger på «Rune Tangen» frå Wikipedia på bokmål, den 24. september 2016.*
**Paulus Utsi** (1918–1975) var ein samisk poet, reingjetar, lærar og handverkar. Han snakka ein overgangsdialekt mellom nord- og lulesamisk. 

Utsi vart fødd på Lyngseidet i Troms. Familien hans budde i Noreg om sommaren. Om vinteren flytta dei til traktene ved den svensk-finske grensa i Karesuando. Då han var eit lite barn vart familien tvinga til å flytta langt sørover til nye reinbeiteområde i Jokkmokk i Sverige, på grunn av dei nye reglene som kom etter unionoppløysinga mellom Sverige og Noreg. Dei nye reglene gjorde det nærast umogleg for reindriftssamane å flytta mellom dei to landa med reinflokken. Som vaksen og busett ved Lulevassdraget, måtte han flytta fleire gonger etter kvart som nye vassmagasin vart bygd for å utnytta vasskrafta i Luleelva. Desse opplevingane gav inspirasjon til det mest kjende diktet hans, *Goahtoeanan*, som er tonesett av Lars-Wilhelm Svonni og utgjeve på plate av mellom anna Tanabreddens ungdom og Catarina Utsi. Catarina Utsi har gjeve ut CD-en *Baze dearvan goahtoeanan* som inneheld dikt av Paulus Utsi. Dei fleste dikta er tonesette av Catarina Utsi sjølv. Mange av dikta hans gir uttrykk for kampen til det samiske folket og avmakt. Kjærleik til språket, naturen, reinen og visdomen til forfedrane er òg tema i diktninga. 

Den einaste boka av Paulus Utsi som vart utgjeven medan han levde er diktsamlinga *Giela giela* frå 1974. I 1980, etter hans død, vart diktsamlinga *Giela gielain* gjeven ut. Kona hans, Inger Utsi, var medforfattar. Begge bøkene er tospråklege. Alle dikta er i samisk og svensk versjon. I 1992 kom ei samling av dikta hans, prosaforteljingar, prosafragment, teikningar og bilete ut med Nils Aslak Valkeapää som redaktør, *Don čanat mu alccesat*. Boka inneheld òg ein presentasjon av Utsi og hans forfattarskap skriven av Valkeapää. I 2000 vart denne samlinga utgjeve i svensk versjon - *Följ stigen*.

Bibliografi
-----------

* *Diktar* (1970)
* *Giela giela*. Dikt (1974)
* *Giela gielain*. Dikt (1980)
* *Don čanat mu alccesat* (1992)
* Följ stigen; texter 1941-1974 (2000)

Referansar
----------

1. ↑  Om Paulus Utsi; samer.se
2. ↑  «Norrbottensförfattare Paulus Utsi». Arkivert frå originalen 13. august 2010. Henta 23. februar 2011.

* *Denne artikkelen bygger på «Paulus Utsi» frå Wikipedia på bokmål, den 8. april 2021.*
**Job Dischington Bødtker** (9. august 1818–12. november 1889) var ein norsk embetsmann og stortingsmann, fødd i Skogn i Nord-Trøndelag. Han representerte Tønsberg på Stortinget i tida 1865-76.

Bødtker var son til oberst i kavaleriet. Sjølv vart han student frå Møllers institutt i Christiania i 1835, og cand.jur. 1840. Han arbeidde i Kyrkjedepartementet frå 1842 til 1853, fyrst som kopist, seinare fullmektig og til sist byråsjef. Etter åtte år som fut Namdalen, fekk han i 1861 byfutembetet i Tønsberg, ei stilling han hadde i fjorten år.

Ved stortinga 1865-66, 1868-69, 1871-73 og 1874-76 vart Bødtker kåra til å representere bykrinsen Tønsberg på Stortinget. Alle stortingsesjonane var han med i Næringskomite nr 2, frå 1871 til -76 som formann i komiteen. Elles var han i 1865-66 sekretær i Komiteen om hjelpekyrkje i Trondheim, 1872-73 medlem i Trykkekomiteen, 1874-75 i Valomiteen og 1875-76 i Røysterettskomiteen. Valbolken 1874-76 hadde han også plass i Lagtinget.

Bødtker var med i tre kongelege kommisjonar; om skulelova i 1871, om utskiping i 1878, og om embetsgardar 1882-88. Han var formann i utskipings-kommisjonen.

Frå 1875 var Bødtker sorenskrivar i Nedre Romerike. 

Han var gift med Fredrikke Sophie Sejersted (1825–1892). Ei av døtrene hans, Frederikke Dorothea (1853–1919), gifta seg med seinare statsminister Francis Hagerup.

Bødtker døydde i Fet i Akershus.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Historisk befolkningsregister
* PolSys

 |




1. ↑  Francis Hagerup biography - Government.no
**Rune Almenning Jarstein** (fødd 29. september 1984) er ein norsk fotballspelar som har spela på det norske herrelandslaget i fotball sidan 2007. Sidan 2010 er han målvakt for tyske Hertha Berlin. I perioden 2007 til juni 2020 har han spela 65 landskampar for Noreg.

Han vann Gullballen (Kniksenprisen) i 2018. Dette åre blei han også rangert som den beste keeperen i tysk Bundesliga.

### Klubbspel

Jarstein debuterte for Skiens-klubben Herkules Idrettsforening på nivå fire i norsk fotball. Han gjekk over til naboklubben Odd i 2002, der han i løpet av 2005-sesongen etter kvart vart fyrsteval på målvaktsplassen. Dei tre sesongane 2007-09 stod han i mål for toppklubben Rosenborg BK. Etter ujamne prestasjonar vart han overført til Viking, der han har spela sidan 2010.

### Landslagsspel

Jarstein fekk sin debut for det norske landslaget den 22. august 2007, då han spela dei siste 45 minuttane av privatlandskampen på Ullevaal mot Argentina. Noreg vann kampen 2-1. I dei påfylgjande sesongane var han jamnt aktuell for målvaktsjobben for Noreg, og fekk inn i mellom spele ein heil del kampar. Pr 1. oktober 2012 har han vakta det norske målet 30 gongar.

### Merittar

* Seriemeister med Rosenborg 2009

Kjelder
-------

1. ↑  varden.no Odd slo Tromsø: "Laban" ikke til å leke med
2. ↑  Rune Jarstein - Noregs Fotballforbund
3. ↑  Rune Almenning Jarsteins profil - fotball.no
4. ↑  Jarstein og Hegerberg vant gullballen, NFF, 5. januar 2019

* *Denne artikkelen bygger på «Rune Jarstein» frå Wikipedia på engelsk, den 7. oktober 2012.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* Munzinger (sport)

 |
**Astrid Langjord** (4. juni 1885–14. desember 1955) var ei norsk bondekone, diktar og organisasjonskvinne frå Vefsn.

Astrid Langjord var fødd på Myrnes ved Fustvatnet. Mora var Berit Danielsdotter, og faren var læraren Olaus Ottesen Myrnes, som døydde då Astrid var fem år gammal. Då flytta mora med fire småjenter heim til Langjorda i Bjørnådalen. Nitten år gammal vart Astrid gift med onkelen Harald Langjord, som kom heim til Bjørnådalen etter å ha vore gullgravar i Amerika.

Utover folkeskulen fekk Astrid Langjord eitt års utdanning på Vefsn folkehøgskule på Halsøy, i 1902, eit fire månaders vevkurs på Statens Industriskule i Kristiania og eitt år ved Voss folkehøgskule, i 1919. Langjord engasjerte seg i mållaget og ungdomslaget, og i 1926–28 var ho formann i nemnda som skulle granske gammal kledebunad i bygdene på Helgeland og utarbeide framlegg til ein nordlandsbunad. I 1949 vart Langjord, som fyrste kvinne, vald inn i styret i Noregs Mållag.

Langjord skreiv dikt og noveller for handskrivne lagsblad og mellom anna for blada *Skuld* og *Unglyden*. I 1951 fekk ho gjeve ut diktsamlinga *Flyg mine fuglar* og i 1956 *Ei lita gjente gøymer seg*. 

I 1984 gav Vefsn kulturstyre ut samlinga *Skrifter 1909–1955*.

Kjelder
-------

* «Astrid Langjord» av Kristian Halse i *Skrifter 1909–1955* (1984 – ISBN 82-991236-0-7).
* «Astrid Langjord» av Rønnaug Tuven i *Spor etter mødrene* (1996 – ISBN 82-993918-0-6).
* «Astrid Langjord[*daud lenkje*]» hjå Nordland fylkesbibliotek, innhenta 11. juni 2009.
* «Astrid Langjord» i Allkunne, innhenta 29. desember 2009.
**Paulo César Wanchope Watson** (fødd 31. juli 1976 i Heredia) er ein costaricansk tidlegare fotballspelar og fotballtrenar. Han la opp i november 2007. I 2008-2009 trente han gamleklubben Herediano i Costa Rica. Per 5. juni 2006 var han den som hadde scora flest landslagsmål gjennom tidene for Costa Rica - 43 mål på 67 landskampar.

I ungdommen spelte Wanchope og basketball, men fotball vart til slutt viktigast. Han starta fotballkarrieren sin hjå Club Sport Herediano før han reiste til England for å spela for Derby County i 1997. Der scora han i debuten, mot Manchester United. Etter 79 kampar og 28 mål for Derby County vart Wanchope seld til West Ham United. Han vart aldri ein stor suksess i West Ham, trass i å ha scora 15 mål på 46 kampar, og vart til slutt seld vidare til Manchester City. Der vart han fast på laget og var med på å føra laget til opprykk til Premier League. Wanchope vart i England rekna som ein spanande spelar som likevel vart litt av ein skuffelse grunna for ujamne opptredenar.

Etter 2003/04-sesongen vart Wanchope seld til den spanske klubben Málaga CF for £500,000.

Wanchope har vore enormt viktig for Costa Rica sitt fotballandslag. Han spelte for laget i fotball-VM 2002 og fleire gonger i CONCACAF gold cup. 8. oktober 2005 vart Wanchope mest-scorande nokonsinne for *Los Ticos*, då han scora det første målet i ein heimesiger over USA i kvalifiseringa til fotball-VM 2006. Han er den mest kjende costaricanske fotballspelaren internasjonalt gjennom tidene.

Bakgrunnsstoff
--------------

* J.League Data Site


| * v
* d
* e
Costa Rica sitt landslag – VM i fotball 2002 |
| --- |
| 
* 1 Lonnis (kaptein)
* 2 Drummond
* 3 Marín
* 4 Wright
* 5 Martínez
* 6 López
* 7 Fonseca
* 8 Solís
* 9 Wanchope
* 10 Centeno
* 11 Gómez
* 12 Parks
* 13 Vallejos
* 14 Rodríguez
* 15 Wallace
* 16 Bryce
* 17 Medford
* 18 Mesén
* 19 Cordero
* 20 Sunsing
* 21 Chinchilla
* 22 Castro
* 23 Morgan
* Landslagstrenar: Guimarães

 | Flagget til Costa Rica |
|  |


| * v
* d
* e
Costa Rica sitt landslag – VM i fotball 2006 |
| --- |
| 
* 1 Mesén
* 2 Drummond
* 3 Marín (kaptein)
* 4 Umaña
* 5 Martínez
* 6 Fonseca
* 7 Bolaños
* 8 Solís
* 9 Wanchope
* 10 Centeno
* 11 Gómez
* 12 González
* 13 Bernard
* 14 Azofeifa
* 15 Wallace
* 16 Hernández
* 17 Badilla
* 18 Porras
* 19 Saborío
* 20 Sequeira
* 21 Núñez
* 22 Rodríguez
* 23 Alfaro
* Landslagstrenar: Guimarães

 | Flagget til Costa Rica |
|  |
**Astrid Bugge** (7. februar 1902–16. august 1988) var ein norsk konservator og forfattar.

Familie
-------

Bugge var dotter av overrettssakførar Harald Romolo Cesare Schjoldager og Ragna Jørgensen. Ho vart gift med kunsthistorikar og professor Anders Ragnar Bugge (1889-1955) den 9. februar 1929.

Liv og virke
------------

Etter examen artium i 1921 tok Bugge i 1927 magistergrad i kunsthistorie, med oppgåva *Bokbind og bokbindere i Noreg*. Denne vart gjeven ut som bok same året under tittelen *Bokbind og bokbindere i Norge inntil 1850*. I åra 1924-1928 var ho volontør ved Kunstindustrimuseet i Oslo. Ho gjennomførte studiereiser til dei fleste land i Europa, blant anna i Italia i 1922-23.

I perioden 1926-1929 var ho konservator og amanuensis same stad. I 1946-1952 forelas ho i kunst og kulturhistorie ved Den Kvinnelege Industriskulen til Staten, der ho dessutan underviste i italiensk. Ho vart i 1952 konservator og i 1954 førstekonservator ved Norsk Folkemuseum.

Bugge skreiv ei lang rekkje artiklar i fagtidsskrift og dessutan i katalogane til kunstindustrimuseet og årbøker. Ho skreiv dessutan fleire bøker knytt til fagfeltet sitt. Fleire av artiklane hennar vart òg utgjevne som særtrykk.

Bibliografi
-----------

* 1927: *Bokbind og bokbindere i Norge inntil 1850*
* 1934: *Det Knudtzonske fideikommissølv* (saman med Hroar Olsen)
* 1950: *Statens kvinnelige industriskole* (i redaksjon sammen med Helen Engelstad og Valborg Kvaal)
* 1958: *Bydamer i «Touristindedragt»* (særtrykk av *By og Bygd*, bind 12, 1958.
* 1961: *Touristinder og andre sportspiker*
* 1968: *Damaskveving på bondegården – dekketøy fra Gudbrandsdalen i den ekenmarkske vevemetode* (utvida utgåve utgitt i 1981)
* 1984: *Reformdrakten i Norge – trekk av en historie om kropp, klær og kvinnesak*

Kjelder
-------

1. ↑  *Morgenbladet 1929.02.08*. 1929.

* *Denne artikkelen bygger på «Astrid Bugge» frå Wikipedia på bokmål, den 12. november 2021.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*
* *Dette skrev kvinner*. Skolen. 1984. s. 42. ISBN 8257900109.
* *Norges filologer og realister*. Dreyer. 1933. s. 77.
* *Norges filologer og realister*. I hovedkommisjon hos Otto Floor's arvinger A/S. 1950. s. 111.
* *Studentene fra 1921*. Malling. 1971. s. 40-41.


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* VIAF
* SUDOC

 |
Pave **Celestin III** (1106–8. januar 1198) var pave frå mars/april 1191 til han døydde.

Celestin III var fødd inn i orsinifamilien, ein av de viktigaste italienske adelsfamiliane, som Giacinto Bobone. Den 30. mars 1191 blei han vald til pave, trass i at han berre var diakon. Han blei prestevigd den 30. mars 1191 og truleg bispevigd same dagen. 

Pave Celestin kronar Henrik til keisar. Illustrasjon frå *Liber ad honorem Augusti* frå 1196.
Dagen etter at han blei vald ril pave krona Celestin III den tysk-romerske keisaren Henrik VI. Seinare ekskommuniserte han den same keisaren for å halda Rikard Løvehjarte i fangenskap. 

I 1192 bekrefta han statuttane til Den tyske ordenen. 

Mot slutten ønskte Celestein å abdisere, men kardinalane aksepterte ikkje ønsket, og han blei verande pave til han døydde. 

Pave Celestin døyde 8. januar 1198, ca. 92 år gammel. Han blei gravlagd i Laterankyrkja.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Celestin III» frå Wikipedia på bokmål, den 1. februar 2017.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* The Cardinals of the Holy Roman Church

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC

 |
Koordinatar: 59°54′31″N 10°46′05″E﻿
**Nonneseter kloster** i mellomalderbyen Oslo har vore eit kloster for kvinner, og har mest truleg høyrd til benediktinarordenen, sjølv om det ikkje er råd å stadfesta dette. Klosteret er kjend frå skriftlege kjelder frå 1161, ettersom det er omtalt i Soga om Håkon Herdebrei (kap. 17) i samband med kampane mellom kong Inge og Håkon Herdebrei. Difor er det truleg at klosteret vart skipa i 1100-åra, kan hende i fyrste fjerdeparten av 1100-talet og etter initiativ av Oslobiskopen. Det skal ha vore rikt og ha hatt ein sentral posisjon i si tid, og vart truleg lagt ned i 1547 som fylgje av at den romerskkatolske kyrkja i Noreg vart utradert under reformasjonen som den dansk-norske kongen sette i gang.

Det er no ikkje noko att av klosteret eller av klosterkyrkja, som var vigd til gudsmora, Jomfru Maria, og difor ikkje heilt visst kvar klosteret låg. Truleg har mesteparten av kyrkja vorte fjerna då bygarden Schweigaardsgate 50 i Gamlebyen vart bygd i 1887. Eit murt hjørne av ein kvadersteinsbygning som vart funne i grunnen under gata i 1879 kan vere eit av hjørna i kyrkja. Dette hjørnet låg på staden der den tidlegare «Munkeklostergaarden» sto i Schweigaards gate, nær krysset med gata Grønlandsleiret. Denne bygningen vart i 1602-1603 omtalt som del av «det gamle kloster Aaslo», og det vart sagt at det då vart lagt «nye bjelker i det krysshus ud fra den store kirke». I 1616 vart klosterets «kirkemur» overdratt Oslos borgarskap til bruk som materialar til bygging/reparasjon av rådhuset. Ved nybygging på denne tomta i 1757 kom det for dagen fleire restar av murar og ei mengd skjelett etter gravlagde menneske. Ved arkeologiske granskingar i det såkalla Hollenderkvartalet i Grønlandsleiret/ Schweigaardsgate, vart det i Grønlandsleiret 61 funne ein mur i aust-vestgåande lei med graver på sørsida, og dette kan ha vore ein nordre mur kring kyrkjegarden til klosteret. Elles er klosteret lite kjent i arkeologisk samanheng. Men det er altså mykje som tydar på at klosteret har lege på denne staden, og såleis utanfor mellomalderbyen i nord, på nordsida av Hovinbekken.

Kjelder
-------

* Riksantivaren Kulturminnesøk: Nonneseter kloster
**Astrid Marie Nistad** (fødd 9. desember 1938) er ein norsk politikar frå Fjaler. Ho representerer Arbeidarpartiet.

Bakgrunn
--------

Ho har mellom anna jobba som formannskapssekretær i Gaular kommune og rekneskapsleiar og merkantil leiar i Statkraft. Astrid Marie møtte på Stortinget i åra 1989-2001. Ho var Statssekretær i Olje- og energidepartementet frå 1986 til 1989. 

Astrid Marie har særleg engasjert seg i saker som gjeld industri og likestilling. Ho har vore leiar i kvinnepolitisk utval i fylkespartiet og styremedlem i kvinnepolitisk styre på landsplan. Astrid Marie har engasjert seg for å få vekk tvangsgifte. I tillegg har målsaka vore viktig for henne.

Arkiv
-----

Arkivet frå Astrid Marie Nistad er oppbevart på Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane.

Litteratur
----------

* Kvinnestemmer frå Sogn og Fjordane Arkivert 2013-10-12 ved Wayback Machine.

Kjelder
-------

* Biografi på Stortinget.no

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* PolSys

 |
| Yaoundé |
| --- |
|  |
| Styresmakter |
| Land  | Kamerun |
| Grunnlagd | 1888 |
| Geografi |
| Innbyggjarar  - By (2005) | 1 430 000 |
| Koordinatar | 3°52′″N 11°31′″E﻿Koordinatar: 3°52′″N 11°31′″E﻿ |
| Høgd over havet | 750 m |
| Tidssone - Ved sommartid | CET (UTC+1) CEST (UTC+2) |
| Plassering |
|  |

**Yaoundé** er hovudstaden i Kamerun. Med 1 430 000 innbyggjarar (2005) er Yaoundé den nest største byen i landet etter Douala.

Historie
--------

Yaoundé vart grunnlagd i 1889 på grunnlag av den tyske koloniforvaltninga, som forskningsstasjon og hovudlager for elfenbeinshandelen. Under den første verdskrigen vart byen tatt av belgiske troppar, og i 1922 vart byen gjort til hovudstad i Fransk Kamerun.

Geografi
--------

Yaoundé
Byen ligg på eit platå om lag 750 moh. Omkring Yaoundé har Kamerun den høgaste folketettleiken. Mange av dei 1,4 millionar innbyggjarane bur i dei ytre delane av byen.

### Klima

Den årlege gjennomsnittstemperaturen er 23,3 °C, og varierer i liten grad gjennom året. Den årlege middelnedbøren er 1 617 mm, og ein har to regntider: Ein i september-oktober og ein i april-mai.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS
* SUDOC
* NKC

 |
**Sergej Nikolajevitsj Bulgakov** (16. juni 1871–13. juli 1944) var ein russisk samfunnsøkonom, filosof og teolog.

Bulgakov var professor i politisk økonomi i Moskva 1906–1918. Han blei prestevigd i 1918 og måtte dermed forlata professoratet. I 1923 blei han utvist frå Russland av bolsjevikane, og arbeidde eit par år ved det russiske juridiske fakultetet ved universitetet i Praha. I 1925 blei Bulgakov kalla til å leia den teologiske institusjonen til emigrantrussarane i Paris, Det ortodokse teologiske instituttet Saint-Serge. Bulgakov var opphavleg marxist, gav på denne tida ut fleire arbeid innan nasjonaløkonomi, men blei skuffa over sosialdemokratiet, som han òg studerte i Vest-Europa. Han gjekk gjennom ein religiøs krise som gjorde at han fann tilbake til den ortodokse kyrkja og til slutt prest i kyrkja. Han var medlem av det allrussiske kyrkjemøtet og det høgaste kyrkjerådet, og var ein av dei næraste medarbeidarane til patriarken Tikhon av Moskva.

Som filosof og teolog er Bulgakov mest kjend for sin *sofiologi* som hevdar at «Guds heilage visdom» utan å vera Gud sjølv openberrar løyndomane til den treeinige guden og er prinsippet for ei ideell verd. Denne «heilage visdommen» blir identifisert i *Östliches Christentum*. *Dokumente* (1925). Blant dei andre arbeida hans på andre språk enn russisk kan ein merka seg *L'ortodoxie* (1932) og *The Wisdom of God* (1937).

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Sergej Bulgakov» frå Wikipedia på svensk, den 20. oktober 2021.*
	+ *Wikipedia på svensk oppgav desse kjeldene:*
* Svensk forslagsbok, andre opplaget 1947


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
Under samemøtet i Trondheim i 1917 måla Aasen 10 bilete; bileta har sidan 1997 hange i Sametingsbygningen i Karasjok.
**Astri Aasen** (3. september 1875–10. oktober 1935) var ein norsk kunstnar som særleg dreiv med bildande kunst.

Astri Aasen voks opp i Trondheim med ein far, Nils, som var gullsmed. Familien vart hardt råka av sjukdom: Som toåring miste Astri mor si til tuberkolose, og tre av småsyskena hennar miste livet i perioden 1880-82. Dei to eldre systrene hennar døydde av lungebetennelse i 1892.

Astri var tidleg interessert i forming og handarbeid, og etter kvart fekk ho arbeide med retusjering hjå ein fotograf i Ålesund. Det vart tydeleg at ho hadde lag med det kunstnarlege, og i 1900 fekk ho si første skulering ved Asor Hansens malerskole i Bergen.

Året 1903 vart eit slags vendepunkt for Aasen. Da byrja ho som elev hjå Harriet Backer i Kristiania. Backer var den største kvinnelege målaren i Noreg på den tida, og kontakten med henne vart særs viktig for Aasen, som elles gjekk i eit mannsdominert kunstnarmiljø i Trondheim. I to periodar var Aasen elev ved Backers malerskole. Forholdet til Backer vart til eit livslangt venskap, og Backers oppmuntrande rettleiing verka frigjerande og utviklande for Aasen. 

Etter kvart deltok ho fleire gonger på Høstutstillingen og hadde separatutstilling i Trondheim. Og som dei fleste kunstnarar reiste ho utanlands (Paris, Capri, Firenze, Napoli) og stilte også ut bilete rundt omkring i Europa.

Dei fleste som vurderer arbeida hennar, trekkjer fram dugleiken hennar som portrettør. Mange meiner også at det var som teiknar og grafikar at ho nådde lengst.

Systera skipa i 1943 eit legat, *Astri Aasens gave*, som gjev støtte til unge kunstnarar. Tildelingar skjer på Astris fødselsdag, den 3. september. I Trondheim er Astrid Aasens veg oppkalla etter henne.

Kjelder
-------

* Astri Aasen; Norsk kunstnerleksikon
* Kunst i Sametingsbygningen[*daud lenkje*]; sametinget.no

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* Norsk kunstnerleksikon
* VIAF
* ISNI
* KulturNav

 |
**Sergej Karjakin** (fødd 12. januar 1990) er ein sjakkspelar og eit sjakk-vedunderbarn frå Ukraina. Den 20. august 2002, i ei internasjonal sjakkturnering i Sudak, klarte han å fullføre krava til å bli stormeister i sjakk, som den yngste nokon sinne, i ein alder av 12 år 7 månader og 8 dagar. Denne rekorden står framleis. 

Dei to som har vore nærast, er Parimarjan Negi frå India og Magnus Carlsen frå Noreg, som begge fullførte krava til stormeistertittelen i ein alder av 13 år og 4 månader og høvesvis 22 og 27 dagar.

Sergej Karjakin var ein av sekundantane til Ruslan Ponomariov då han spelte VM-kamp mot Vassilij Ivanchuk i 2002. 

Sergej Karjakin har mange gode turneringsresultat. Han har vunne VM i aldersgruppa under 12 år, og fleire ungdomsmeisterskap i Ukraina. I den VM-kvalifiserande World Cup-turneringa i Khanty-Mansijsk i november-desember 2007 nådde han heilt til semifinalen, etter å ha slått ut fleire sterke motstandarar. I semifinalen måtte han likevel gje tapt mot Alexei Shirov frå Spania.

Sergej Karjakin har klatra jamnt oppover på verdsrankingen etter at han vart stormeister. I april 2005 var han inne på lista over dei 100 beste i verda, og pr 1. januar 2008 var han rangert som nr 14 i verda, med ein FIDE-rating på 2732. Han var dermed også rangert som nr 2 av juniorane i verda, nr 1 var då Magnus Carlsen, med ein rating på 2733. 

I januar 2009 vann Karjakin Corus sjakkturnering, ei av dei viktigaste årlege turneringane med 8 poeng på 13 parti, mellom anna framom Magnus Carlsen.

Sergej Karjakin.
I 2009 flytta Karjakin til Moskva og vart russisk statsborgar. På FIDE si ratingliste for 2010 representerer han Russland.

Kjelder
-------

* Olimpbase, database over sjakk-olympiadar mv

### Fotnotar

1. ↑  Intervju med Karjakin hos Chessbase.com 7. januar 2010, vitja 1. april 2010
2. ↑  Karjakin sitt ratingkort hos FIDE.com, vitja 1. april 2010

Bakgrunnsstoff
--------------

* Sergej Karjakin sine beste sjakkparti hos Chessgames.com
* Sergej Karjakin sitt ratingkort hos Verdssjakkforbundet FIDE

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* Munzinger (sport)

 |
**Radio Recorders** var eit amerikansk platestudio i California i USA med adresse Santa Monica Boulevard 7000 i Hollywood. Studioet blei skipa i 1933 og har gjeve ut nokre av dei største suksessane i underhaldningsbransjen.

Blant dei mange songane som er blitt spelte inn hjå Radio Recorders kan ein nemna «White Christmas», både med Bing Crosby i 1942 og Elvis Presley i 1957 og songane «Mack The Knife» med Bobby Darin og «Love Letters In The Sand» med Patt Boone. Det var òg i dette studioet at den første amerikanske stereoplata blei til, det var Louis Armstrong si *Louis Armstrong Plays King Oliver* frå 1957.

Dei fleste av Elvis Presley sine filmsongar frå 1956 og fram til 1966 blei spelte inn hjå Radio Recorders, medan dei meir regulære plateinnspelinga hans i same periode som oftast blei spelte inn i Nashville. Den fyrste innspelinga til Presley hos Radio Recorders fann stad i Studio B den 1. september 1956, der han mellom anna spelte inn «Love Me», og den siste gangen Presley var i studiet hos Radio Recorders var den 28. juni 1966, der han gjorde ferdig innspelinga av «Long Legged Girl (With The Short Dress On)» frå filmen *Double Trouble*. I alt spelte Elvis Presley inn over 100 songar hjå Radio Recorders.

I 1960 blei studioet slått saman med Universal Records og skifta namnet til Radio Universal Recorders. I 1967 blei namnet endra til Annex Studio, og i 1977, då studioet fekk nye eigarar, blei namnet endra til Studio 56.

Kjelder
-------

1. ↑  «Scotty Moore - Radio Recorders», *www.scottymoore.net*, henta 5. desember 2021

* *Denne artikkelen bygger på «Radio Recorders» frå Wikipedia på dansk, den 5. desember 2021.*
**Astrid Olsdotter Sandvik**, gift **Moe** (fødd 1. oktober 1939) er ein norsk tidlegare utfor- og slalåmkøyrar som representerte Oslo-klubben IL Heming.

Karriere
--------

Astrid Sandvik deltok for fyrste gong i OL under vinter-OL 1956 i Cortina d'Ampezzo. Ho deltok både i utfor, slalåm og storslalåm, men det beste resultatet hennar vart ein sjetteplass i slalåmtevlinga. To år seinare deltok ho i ski-VM i Bad Gastein, der ho greidde ein fjerdeplass i slalåm og sjetteplass i utfor. I januar 1959 vann ho både utfortevlinga og kombinasjonen under Hahnenkamm-renna i Kitzbühel, der ho vart nummer to i slalåm etter sveitsiske Annemarie Waser.

Astrid Sandvik var også med for Noreg under vinter-OL 1960 i Squaw Valley i dei same tre greinene, men den beste plasseringa hennar her vart nr. 19 i storslalåm. I 1962 gjekk det noko betre under ski-VM i Chamonix, då ho greidde ein fjerdeplass i slalåm. Ho gjorde det godt i innanlandske tevlingar, og vann m.a. kongepokal under NM i storslalåm 1963. Frå 1961-1963 vann ho sju gonger Holmenkollen Kandahar, og vart tildelt Holmenkollmedaljen i 1963. Medaljen vart delt med Pavel Koltsjin, Alevtina Koltsjina og Torbjørn Yggeseth.

Dei siste olympiske leikane ho deltok i, vart vinter-OL 1964 i Innsbruck.

Kjelder
-------

1. ↑  *Profil på fis-ski.com*, arkivert frå originalen 7. oktober 2012, henta 15. april 2013
2. ↑  Arbeiderbladet 19.1.1959
3. ↑  *Profil på fis-ski.com*, arkivert frå originalen 7. oktober 2012, henta 15. april 2013
4. ↑   Store Norske Leksikon om Astrid Sandvik. Forfattar: Rolf Bryhn

Bakgrunnsstoff
--------------

* (en) Astrid Sandvik – Profil og resultatoversikt hos FIS
* Astrid Sandvik i olympedia.org

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* LIBRIS

 |
Koordinatar: 25°48′N 42°52′E﻿

**Wadi Al-Rummah** eller **ar-Rummah** (وادي الرمة) er ein av dei lengste elvedalane på Den arabiske halvøya med ei lengd på nesten 600 km. Han er stort sett tørr og delvis blokkert av inntrengande sanddyner og byrjar nær Medina ved fjellet Al-Abyad (Det kvite fjellet). Han går mot nrodaust og har fleire mindre sidedalar som òg er wadiar, som Mohallani Wadi og Murghala Wadi i nord og Jifn Wadi og Jarir Wadi i sør. Han endar ved Thuayrat-dynene i ad-Dahna-ørkenen i Al-Qassim-provinsen. 

Wadien fell så under sanddynene, der han vert kalla Mistewy Wadi. Han dukkar opp att på andre sida av ørkenen som Wadi Al-Batin (etter kring 425 km), før han held fram nordaustover og dannar vestgrensa av Kuwait. Han munnar omsider ut i Persiabukta.

Dalen er vid og var ein gong ein stor elvedal. I følgje dr. Abdullah Al-Musnad frå Universitetet i Qassim,[*treng kjelde*] rann det for 10 000 år sidan ei elv frå Medina til Persiabukta, med ei samla lengd på 1200 km. Periodar med tørke og flytting av sand ved Althwairat og Dahna førte til at løpet til dalen vart avskoren i tre delar: Wadi Al-Rummah (den lengste på 600 km), Wadi Aloddi (45 km) og Wadi Al-Batin (450 km). Geologiske studiar syner at Wadi Al-Rummah flyt med full kapasitet kring tre gonger kvart hundreår. Dei siste gongane det flaut vatn i dalen var i 1945, 1982, 1987, 2004 og 2008. I 1818 var det vatn i elvedalen i 40 dagar, i 1838 i 22 dagar, i 1987 og 2008 i 17 dagar. I 1838 flaumde dalen over og skapte ein 520 km² stor innsjø som varte i to år og som trekte til seg vassfugl som sjeldan var å sjå i dalen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Wadi al-Rummah» frå Wikipedia på engelsk, den 23. desember 2015.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  I.E.S. Edwards, C.J.Gadd, and N.G.L. Hammond, «Prolegomena and prehistory», *The Cambridge Ancient History*, Volume I, Part I, Cambridge University Press, 1970, s. 62.
2. ↑  Helen Chapin Metz, red. (1992). «Topography and Natural Regions». *Saudi Arabia: A Country Study*. U.S. Library of Congress. Henta 23. desember 2015.
3. ↑  alriyadh.com – Wadi Al-Rummah Flooding, November 2008. Google translation

Bakgrunnsstoff
--------------

* countrystudies.us – Saudi-Arabia: Topography and Natural Regions
* youtube.com – Vatn i elva i november 2008 mellom Unaizah og Buraidah i Qassim-provinsen
* mekshat.com – Photo of 2008 flow
| **Glarus Süd** |
| --- |
| Horisonten til Glarus SüdHorisonten til Glarus Süd |
| 

|  |
| --- |
| Kommunevåpenet til Glarus Süd |
| **Kommunevåpenet til Glarus Süd** |

 |
| Plassering |
| 

Glarus Süd is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Sveits |
| Kanton | Glarus |
| Distrikt | *ingen* |
| Språk | tysk |
| Geografi |
| Flatevidd - kommune |  425,88 km² |
| Innbyggjarar  - kommune (desember 2010)   - folketettleik | 9 820   23,1 /km² |
| Koordinatar | 47°00′0″N 9°04′0″E﻿Koordinatar: 47°00′0″N 9°04′0″E﻿ |
| Høgd over havet | 521 moh |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 8762 |
| **Nettstad:** www.glarus-sued.ch |

**Glarus Süd** er ein kommune i kantonen Glarus i Sveits. Kommunen har 9 820 innbyggjarar (2010) og eit areal på 426 km². Kommunesenteret Schwanden ligg 521 meter over havet. Glarus Süd har grense til kantonen Graubünden i sør, til kantonen St. Gallen i aust og til kantonane Schwyz og Uri i vest.

Kommunen Glarus Süd er den største i heile Sveits. Den vart danna 1. januar 2011. Før 2011 var Davos i lang tid den kommunen i landet med størst flatevidd. Glarus Süd består av dei tidlegare kommunane Betschwanden, Braunwald, Elm, Engi, Haslen, Linthal, Luchsingen, Matt, Mitlödi, Rüti, Schwanden, Schwändi og Sool.

Vreni Schneider er frå Elm i Glarus Süd.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Glarus Süd» frå Wikipedia på tysk, den 13. oktober 2011.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* HDS
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Marion Rung** (fødd 7. desember 1945 i Helsingfors) er ein finsk songar.

Eurovision Song Contest
-----------------------

15. februar 1962 vann Rung den finske uttakinga til Eurovision Song Contest 1962 med songen «Tipi-tii». Ho starta som nummer éin i finalen, før Belgia med «Ton nom» av Fud Leclerc. Bidraget fekk tre poeng frå Storbritannia og eitt poeng frå Noreg. Finland fekk til saman fire poeng og enda på sjuandeplass av totalt 16 bidrag.

I 1973 fekk ho att representere Finland i Eurovision Song Contest. Denne gongen med songen «Tom Tom Tom». Ho starta som nummer éin i finalen, før Belgia med «Baby, Baby» av Nicole & Hugo. Bidraget fekk ni poeng frå Belgia og Storbritannia, sju poeng frå Jugoslavia og Sverige, seks poeng frå Vest-Tyskland, Noreg, Spania, Sveits og Luxembourg, fem poeng frå Portugal, Monaco, Nederland, Irland og Israel, fire poeng frå Frankrike og to poeng frå Italia. Finland fekk til saman 93 poeng og enda på sjetteplass av totalt 17 bidrag.

Grand Prix de disque
--------------------

Ho representerte Finland i Grand Prix de disque 1974 og vann.

Intervision Song Contest
------------------------

I 1980 representerte ho Finland i Intervision Song Contest med songen «Where Is The Love» og vann.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Marion Rung» frå Wikipedia på engelsk, den 4. mars 2012.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* ISNI
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)
* AllMusic (artist)

 |
|  |  |
| --- | --- |
| Ja! um Nyaarsdagen rann 
Yver Jord ein Morgonrode, 
Som igjenom verste Vaade 
Utan Skymring lysa kann: 
Jesu Namn eit Nyaar vigde, 
Som verd aldri gamalt att; 
Det hev Ljos forutan Brigde, 
Det hev Dag forutan Natt.

3. verset av Elias Blix «Gamleaaret seig i Hav», frå *Nokre Salmar* 1869   |  |

**«Gamleåret seig i hav»** er ein nyårssalme skriven av Elias Blix. 

Med fyrstelina «Gamleaaret seig i Hav» stod salmen alt i første heftet av *Nokre Salmar* (1869), som nummer to, den gongen med sju vers.

Salmen står med fem vers i *Norsk Salmebok* på nummer 85, under bolken «Nyårsdag». Salmen er inspirert av dei fyrste kapital i *Fyrste mosebok*, og denne tidlege Blix-salmen brukar det poetiske verkemiddelet som vart eit særkjenne for Elias Blix, kontrasten lys – mørker. I tilknyting til nyårsdagen som Jesu namnedag, tar salmen opp lyset som ligg i Jesu namn.

Melodien
--------

I dei fyrste utgåvene av *Nokre Salmar* er melodireferansen «Rind nu op i Jesu Navn», i utgåva frå 1891 er det vist til melodien «Saligheten er oss nær». I *Norsk Salmebok* er desse to salmane begge oppførte med ein melodi av Ludvig M. Lindeman, komponert i 1863.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Teksten i tre utgåver Arkivert 2006-02-21 ved Wayback Machine.

Referansar
----------

1. ↑  Blixblogg 13.11.03
2. ↑   Blixblogg 5.8.03
Bouillabaisse
**Bouillabaisse** er ei sørfransk fiskesuppe som opphavleg stammar frå området omkring Marseille i Provence. Ein kan laga henne med ulike typar fisk, skaldyr, kvitvin, lauk, tomat, fennikel, olivenolje, appelsinskal, safran og krydderurter.

Ordet «bouillabaisse» er sett saman av fransk *bouillir*, 'koka' og *abaisser*, 'senka'. Den provençalske forma av ordet er *bolhabaissa*. Namnet viser til at ein først kokar opp suppa og sidan let henne småkoka.

Ein tradisjonell bouillabaisse skal innehalda minst tre ulike fiskeslag. Den klassiske oppskrifta inneheld raud skorpionfisk, havål og knurr.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Bouillabaisse» frå Wikipedia på bokmål, den 24. oktober 2018.*

* *Denne artikkelen bygger på «Bouillabaisse» frå Wikipedia på svensk, og «Bouillabaisse» frå Wikipedia på engelsk den 20. november 2018.*

Fotnotar

1. ↑  «bouillabaisse». Nationalencyklopedin. Henta 4 november 2016.
2. ↑  «bouillabaisse». *Store norske leksikon* (på norsk). 12. februar 2018.
3. ↑  «La bouillabaisse classique doit comporter les 'trois poissons': rascasse, grondin, congre.» *Michelin Guide Vert -Côte dAzur*, 1990, side 31

Bakgrunnsstoff
--------------

* Bouillabaisse-oppskrift ved Trines matblogg

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
**Gammaldans** eller runddans er eit samleomgrep for europeiske danseformer som kom til Noreg frå slutten av 1700-talet og utover. Gammaldanstradisjonen blir ofte forbunden med trekkspel-/toradarbasert musikk, og typiske danseformer er reinlendar, vals, masurka og polka.

Runddanstradisjonen er på ingen måte eintydig, samstundes kan det vel seiast at uttrykket slik vi møter det her i nord er ulike sjatteringar av interessante samanblandingar mellom europeisk og bygdenorsk kultur. På den eine sida kan runddanstradisjonen liggje tett opp mot den tradisjonelle hardingfele-/felebaserte bygdedanstradisjonen. På den andre sida kan gammaldanstradisjonen liggje nær det moderne dansebanduttrykket. Mellom desse ytterpunkta er det stor variasjonsrikdom.

Historie
--------

Felespelarar på 1800-talet kunne kalle runddansmusikk for «byslåttar», og fleire av dei spela ein og annan byslått innimellom dei andre slåttane. Så vart det høve for å få svinga seg i ein «bydans» for dei som hadde lært seg litt. Byslått-tradisjonen vart til dels utvikla på den eldre bygdedansen sin premissar, både med tanke på innhald, form, bruk og funksjon. 

Omgrepet «gammaldans» kom frå Sverige, og vart vanleg å bruka om dansen og musikken frå rundt 1960. Det vart skipa gammaldanslag og gammaldansorkester for generasjonen av folk som hadde dansa slike dansar i ungdomen. Etterkvart vart også yngre generasjonar med i rørsla, og kunne ta med seg nyare dansar som tango inn i gammaldansen.

Instrument
----------

Utpå 1800-talet kom munnspelet, einradaren og toradaren til Noreg. Særleg vart toradaren populær som dansespelinstrument. Han gav frå seg relativt mykje lyd, og den eldre bygdedansen hadde fått konkurranse. 

Så kom trekkspelet, eller accordeonet som det òg blir kalla i meir klassiske samanhengar. Trekkspelet hadde ein haug med tonar, standardbass og melodibass.

Sjå òg
------

* Titanofestivalen

Kjelder
-------

1. 1 2  «gammaldans». *Store norske leksikon*. 5. november 2020.

* *Denne artikkelen bygger på «Gammeldans» frå Wikipedia på bokmål, den 10. januar 2011.*
**Rainpower ASA** er eit norsk selskap som utviklar, konstruerer, produserer og sel utstyr for generering av elektrisk energi frå vassenergi.

Eigarskap
---------

Rainpower ASA er eigd av Ard Group AS.

Stader med eiga verksemd
------------------------

Hovudkontoret er på Kjeller, nær Oslo. Andre stader med eiga verksemd er Bryn (Oslo), Trondheim (turbinlaboratoriet), og Sørumsand (verkstad). Verksemd utanfor Noreg er i Peru, Tyrkia og Kina.

Produkt
-------

Føretaket utviklar og testar nye nye francisturbinar, peltonturbinar, kaplanturbinar og reversible pumpeturbinar, lagring av overskotsenergi i vassreservoar. Det leverer òg småkraftanlegg, turbinregulatorar, oljetrykksanlegg, ventilregulatorar, magnetiseringsutstyr, ventilar, vassveg, røyr og andre produkt og tenester.

Historie
--------

Selskapet går attende til 1853, då Kværner Brug AS vart skipa av Oluf A. Onsum. Seinare var det slege saman med Sørumsand Verksted. Kværner tok så over vassenergiverksemda til Nohab, KMW, Tampella og andre og voks snøgt. I 1999 kjøpte General Electric Company Kværners vassenergiverksemda og etablerte seg under namnet GE Hydro. I 2005 selde GE Hydro Sørumsand verkstad til NLI AS; to år seinare kjøpte dette selskapet heile den norske vasskraftverksemda frå GE, og etablerte Rainpower ASA.
|  |
| --- |
| ***The Six Teens***  Singel av Sweetfrå albumet *Desolation Boulevard* |
|  |
| B-side | Burn on the Flame |
| **Utgjeve** | Juli 1974 |
| **Innspelt** | 1974 |
| **Sjanger** | Glamrock |
| **Lengd** | 4:01 |
| **Selskap** | RCA |
| Låtskrivar(ar) | Nicky Chinn, Mike Chapman |
| **Produsent** | Phil Wainman, Nicky Chinn, Mike Chapman |
|
| Sweet-kronologi |
| «Teenage Rampage»(1974) | *The Six Teens* | «Turn It Down»(1974)
 
 |

«**The Six Teens**» (ofte skrive «**The Sixteens**») er ein song frå 1974 av det britiske glamrockbandet Sweet, skriven av Nicky Chinn og Mike Chapman, som kom ut på Sweet-albumet *Desolation Boulevard*. Songen var den første singelen dei gav ut under namnet «Sweet» (tidlegare heitte dei *The* Sweet). B-sida er ein bandkomposisjon kalla «Burn on the Flame».

Bakgrunn
--------

Songen refererer til seks tenåringar som veks opp i den revolusjonære retorikken frå 1960-åra. Songen var den nest siste singelen skriven av Chinn og Chapman for bandet og den siste som den mangeårige produsenten Phil Wainman hjelpte til med.

Songen inneheld mjukare akustisk vers i kontrast til tyngre, elektriske gitarbaserte refreng og vart sett på som noko av eit vesentleg avvik frå glamrockstilen til bandet, som ein fann på tidlegare singlar. Gitaristen Andy Scott har fortalt når han introduserte songen på konsertar med det noverande bandet sitt at han ofte at han meinte songen var den beste Chinn og Chapman skreiv.

Singelen nådde topp 10 i fleire land i Europa og vart den tiande førsteplassen deira i Danmark. *The Vinyl District* omtalte songen som ein «ein ekte, tapt glamrock-klassikar».

Salslister
----------

| Liste (1974) | Plassering |
| --- | --- |
| Australia | 48 |
| Austria | 9 |
| Danmark | 1 |
| Finland | 8 |
| Tyskland | 4 |
| Ireland | 15 |
| Nederland | 7 |
| Norway | 7 |
| Sveits | 6 |
| Storbritannia  | 9 |

Medverkande
-----------

* Brian Connolly - solovokal
* Steve Priest - bassgitar, korvokal, additional solovokal,
* Andy Scott - gitar, korvokal
* Mick Tucker - trommer, korvokal

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «The Six Teens» frå Wikipedia på engelsk, den 2. oktober 2021.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Savage, Jon (1. februar 2013). «The 20 best glam-rock songs of all time». *The Guardian*. Henta 3. februar 2014.
2. ↑  Little, Michael H. (17. juni 2016). «Graded on a Curve: Sweet, Desolation Boulevard». *The Vinyl District*.
3. ↑  «UK Official Charts». Official Charts Company. 2019. Henta 1. oktober 2021.