recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Magnus Engen Marsdal** (fødd 12. juli 1974) er ein norsk journalist, forfattar og samfunnsdebattant. Marsdal har i det politiske arbeidet sitt vore sterkt påverka og inspirert av Pierre Bourdieu sine teoriar om samanhengen mellom økonomisk og kulturell kapital.

Magnus Marsdal voks opp i Trondheim, der han etterkvart vart medlem av Raud Ungdom. På 1990-talet flytta han til Oslo og vart ein av dei mest sentrale leiarfigurane i organisasjonen. Han var mellom anna nestleiar i ein landsmøteperiode. Marsdal er ein av dei som i RU har stått i spissen for ei tilnærming av organisasjonen mot Sosialistisk Ungdom og nedtoning av gamle organisasjonsprinsipp på den ytre venstresida, noko han fekk ein del kritikk for internt. Mellom anna fann motstandarane opp tilnamnet *marsdalisme*, som skulle vera ideologien til høgrefløya i Raud Ungdom. Han har seinare vore medlem av RV og Raudt. Marsdal vart etter konferansen Manifest02 i 2002 styremedlem i den nye tenkjetanken Manifest, der han seinare har vore ein sentral person. I perioden 2005-2006 var han leiar for organisasjonen Attac. Han jobba òg på slutten av 1990-åra og byrjinga av 2000-åra i avisa Klassekampen.

Utgjevingar som forfattar
-------------------------

I 2004 skreiv Marsdal boka *Tredje venstre - for en radikal individualisme* saman med Bendik Wold. Boka er ein kritikk av den økonomiske globaliseringa som særleg voks fram på 90-talet. Forfattarane freistar òg å drøfta alternativet, og tek utgangspunkt i dei nye sosiale rørslene som oppstod globalt gjennom 1990- og 2000-åra og kom til uttrykk i store demonstrasjonar for demokrati og mot nyliberalismen. Forfattarane etterlyser òg ein strategi hjå venstrepartia for ein meir «moderne» sosialisme som skulle vera tufta på individualisme framføre kollektivisme og på nye organisasjonsformer. 

I 2007 gav han ut boka *Frp-koden*, der han freista å analysera kva som gjer at veljarar frå arbeidarklassen røystar på Framstegspartiet, som er eit liberalistisk parti og dermed ikkje kan forventast å føra ein politikk som kjem arbeidsfolk til gode.[*treng kjelde*] Boka byggjer på samtalar med einskildpersonar frå arbeidarklassen, i tillegg til ein politisk analyse av kvifor partia som tradisjonelt høyrer til venstresida og arbeidarklassen ikkje får med seg arbeidarklassen. Boka har vorte godt motteken, m.a. har Carl I. Hagen uttrykt at Marsdal treffer godt med analysane sine.

I 2008 gav han ut boka *AFP på en-to-tre*, som sette fart på den nasjonale debatten om Avtalefesta Pensjon.

Kjelder
-------

* Forlaget Manifest
* Oktober forlag
**Thorshavn-ekspedisjonane** var fem norske antarktisekspedisjonar som vart gjennomført i perioden 1931–1937. Ekspedisjonane vart sende for å utforske kvalførekomstar i Sørishavet og kartlegge kysten av det antarktiske kontinentet, hovudsakleg frå fly. Ekspedisjonane nytta motortankaren «Thorshavn», som òg har gjeve namn til ekspedisjonane og var finansiert av kvalfangstpioneren Lars Christensen. Thorshavn-ekspedisjonane var ei vidareføring av Norvegia-ekspedisjonane (1927–1931), òg dei finansiert av Christensen.

Alle ekspedisjonane var leia av Lars Christensen sjølv med Klarius Mikkelsen som kaptein.

Den første Thorshavn-ekspedisjonen (1930/1931)
----------------------------------------------

Dei oppdaga mellom anna Cape Darnley. Klarius Mikkelsen gjekk med HVB «Torlyn» i land i sørenden av MacKenzie Bay og namngav området Lars Christensen Land. Dette heiter i dag Lars Christensen Coast.

Den andre Thorshavn-ekspedisjonen (1932/33)
-------------------------------------------

Ei tremannsgruppe med Hjalmar Riiser-Larsen skulle prøve å køyre med hundesledar langs iskanten frå Enderby Land til Weddellhavet.

Den tredje Thorshavn-ekspedisjonen (1933/34)
--------------------------------------------

Under denne ekspedisjonen segla dei rundt det antarktiske kontinentet og det vart gjort flygingar over Lars Christensen Coast og Mac. Robertson Land. Prinsesse Astrid Kyst vart under flyturane oppdaga frå lufta.

Thorshavn-ekspedisjonen 1934/35
-------------------------------

Under denne ekspedisjonen vart Ingrid Christensen Coast oppdaga og eit lag gjekk i land på Vestfold Hills den 20. februar 1935.

Den fjerde Thorshavn-ekspedisjonen (1936/37)
--------------------------------------------

Under den siste av desse ekspedisjonane vart kysten fotografert frå Vestbarrieren til Proclamation Island. Prins Harald Kyst vart oppdaga og fotografert frå fly. 4. februar 1937 gjorde Noreg krav på dette området.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Thorshavn-ekspedisjonene» frå Wikipedia på bokmål, den 23. oktober 2012.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Composite Gazetteer of Antarctica Den vitskaplege komiteen for antarktisforsking (SCAR). Katalognr. 15439
2. ↑  Headland, nr. 2172

Bakgrunnsstoff
--------------

* Thorshavn III Norsk Polarhistorie
* Thorshavn IV Norsk Polarhistorie
*Denne artikkelen handlar om redaktøren. For fjernsynsmannen, sjå Thorstein Diesen (1894-1962).* 

**Halvor Thorstein Romdal Diesen** (fødd 7. desember 1862 i Christiania, daud 4. september 1925) var ein norsk jurist, journalist og avisredaktør.

Thorstein Diesen på kontoret sitt. Foto: Narve Skarpmoen

Etter ein oppvekst i Enerhaugen tok han examen artium 1881 og vart cand.jur. i 1886. Etter ei tid i avisa *Fædrelandet* var han dommarfullmektig i Voss og Hardanger 1886-90. Han var redaktør i *Bergens Aftenblad* 1891-98 før han vart engasjert som sekretær for Høgre av Emil Stang i 1899. 

Diesen gjekk til *Aftenposten* som politisk redaktør 1899-1900. I 1901 byrja han som sakførar i Kristiania, og vart advokat i 1904. Han dreiv òg si eiga avis - *Akersposten* - fram til 1908. Då vart han nok ein gong politisk redaktør i *Aftenposten.* Han var redaktør 1913-1925 etter Amandus Schibsted, frå 1920 saman med Frøis Frøisland. 

Diesen gav ut verka *Folkeafstemning, en historik og en udredning* (1912) og *Fra riksretten til 1905* (1922). Han omsette også verk frå fransk.

Han var far til journalisten Einar Diesen.

Kjelder
-------

1. 1 2  Arne Bonde, Thorstein R. Diesen i Store norske leksikon

* *Denne artikkelen bygger på «Thorstein Diesen» frå Wikipedia på engelsk, den 27. mai 2019.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* Diesen (1862–1925) Lokalhistoriewiki
* VIAF

 |
**Pjolter** er ein alkoholhaldig drikk som oftast er laga av billig druebrennevin (brandy) eller blended whisky, blanda med soda eller selters.

Bakgrunn
--------

Pjolter er eit særnorsk fenomen og var særleg populær i i Noreg frå 1920-talet og i nokre tiår etter andre verdskrigen. Drinken blir ofte tilskriven ein «P.J. Holter» som skulle ha vore bartender eller hovmeister på Grand Hotell i Oslo i mellomkrigstida og hadde vore i London og tatt med seg whisky og soda heim. Dette er truleg berre ei vandrehistorie. Drikken er omtalt allereie på 1880-talet, som ein «moderne Drik» kalla «pjaalter», i *Morgenbladet*.

Namnet «pjolter» er dermed mest truleg av uviss tyding. Ein «pjolt» eller «pjalt» er ei fille eller ein ynkeleg person. Omgrepet om å «slå sine pjalter saman» er kjent. Ein «pjolter» kan då vere ein samanblanda drikk av ynkeleg og simpelt innhald. Det finske ordet *paltoris* tyder blanding. Lydmessig kan det vere ein samanheng mellom dette og pjolter.

Samansetningar
--------------

* «Whisky-pjolter» er ei norsk nemning på whisky og soda.
* «Mahogny-pjolter» inneheld så lite blandevatn at drinken har brennevinet sin brune farge.
* «Kongepjolter» er ingen pjolter, men ein cocktail av konjakk og champagne.
* «Pjoltergeist» er ei forvansking av det tyske ordet poltergeist (vanlegvis omsett med bankeånd) og gir ei slags forklaring på enkelte fenomen som opptrer i sansane til ein rusa person.

Sjå òg
------

* Pjolterglas
* Grogg
* Sjus

Bakgrunnsstoff
--------------

* Guttu, Tor. «Historien om Pjolteren Arkivert 2012-03-01 ved Wayback Machine.». *Ordet* 4/2008

Kjelder
-------

1. ↑  Tor Guttu, «Historien om Pjolteren», «Ordet», *Kvartalskrift for riksmålsbevegelsen*, nr 4, 2008 ved eikaberg.org.

* *Denne artikkelen bygger på «Pjolter» frå Wikipedia på bokmål, den 4. mai 2013.*
**Differensrekning** er ei form for funksjonsrekning der ein prøver å avgjere eigenskapane til ein funksjon ut frå differensane til funksjonen. Differensen til eit uttrykk er 

{\displaystyle \ \Delta f(x)=f(x+1)-f(x)}
Ein **endeleg differerns** er eit matematisk uttrykk på forma *f*(*x* + *b*) − *f*(*x* + *a*). Om ein endeleg differens vert dividert med *b* − *a*, får ein ein differenskvotient. Tilnærminga av deriverte ved endelege differensar spelar ei sentral rolle i endeleg differensmetodar for numeriske løysingar av differensiallikningar, særleg grenseverdiproblem.

Rekursjonsformlar kan skrivast som differenslikningar ved å erstatte iterasjonsnotasjonen med endelege differensar.

Framlengs, baklengs og sentrale differensar
-------------------------------------------

Berre tre former vert vanlegvis nytta: framlengs, baklengs og sentrale differensar. 

Ein **framlengs differens** er eit uttrykk på forma 

{\displaystyle \Delta \_{h}[f](x)=f(x+h)-f(x).\ }
Der *h* kan vere ein variabel eller konstant. 

Ein **baklengs differens** nyttar funksjosverdiane ved *x* og *x* − *h*, istaden for verdiane ved *x* + *h* og *x*:

{\displaystyle \nabla \_{h}[f](x)=f(x)-f(x-h).\ }
Til slutt har me **sentral differens** gjeven ved 

{\displaystyle \delta \_{h}[f](x)=f(x+{\tfrac {1}{2}}h)-f(x-{\tfrac {1}{2}}h).\ }

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Finite difference» frå Wikipedia på engelsk, den 8. november 2011.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NDL

 |
Marokkansk kaftan
**Kaftan** (av farsi *خفتان*, *khaftân*) er ein fotsid frakk eller kjortel med vide erme. Kaftan vert brukt som overplagg for menn og er tradisjonelt boren i Tyrkia, Midtausten og Sentral-Asia. 

Fargefotografi som viser ein jødisk lærar og elevane hans i Samarkand i Det russiske keisarriket omkring 1910. Alle ber tradisjonelle kaftanar (*jomah*/*джома*/*ג'ומא*), samt kalottar eller huer med pelskant. Foto: Sergej Prokudin-Gorskij

Kaftanar kan vere heile framme eller utstyrde med opning og knappar. Det er ingen reglar for val av stoff eller fargar, og plagga kan vere rikt dekorerte og også fôra med pelsverk. Plagget har vore vanleg blant tyrkarar, mongolar, tartarar og ortodokse jødar, til dømes i Russland og Polen. Kaftanar av ulike typar har også vorte borne i Syria, Egypt og India. 

Ordet *kofte*, som på norsk i dag særleg vert brukt om strikkejakker, bunadsfrakkar eller sametrøyer, kan stamme frå ordet *kaftan*. I Sverige og andre stader har lange prestekjolar med vide erme vorte kalla kaftanar. Nemninga vert også brukt om andre plagg med liknande snitt, til dømes den vietnamesiske kvinnekjolen ao-dai.

Sjå òg
------

* Deeldrakt

Kjelder
-------

* «Kaftan» på Wikipedia på bokmål og riksmål, innhenta 26. november 2009.

### Referansar

1. ↑  Oppslagsordet «Kofte» i *Ordbog over det danske sprog*.
2. ↑  Oppslagsordet «Kaftan» i *Svenka Akademiens Ordbok* (svensk bruk og etymologi).

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
Koordinatar: 61°12′53″N 6°32′41″E﻿


Tjugum markert på kart over Sogn og Fjordane

**Tjugum sokn** var tidlegare eit kyrkjesokn i Ytre Sogn prosti i Den norske kyrkja. Soknet vart slege i hop med Kvamsøy sokn til det nye Balestrand sokn i 2000.

Tjugum sokn femnde området som soknar til Tjugum kyrkje, og omfatta mellom anna kommunesenteret Balestrand (St. Olafs kyrkje i Balestrand høyrer til Den engelske kyrkja). Tjugum har soge som kyrkjestad til attende i mellomalderen. Den eldste kyrkja ein kjenner til på staden meiner ein vart bygd kring 1300.

Tjugum kyrkje er ei åttekantkyrkje frå 1863. 
Foto:
Per Olav Bøyum
 

Fram til Balestrand kommune vart oppretta i 1850 høyrde Tjugum sokn til Leikanger prestegjeld.

Fotnotar
--------

1. ↑  «Tjugum kyrkje» i NRK Sogn og Fjordane fylkesleksikon
2. ↑  «Kirkebøker, Hordaland» på nettstaden til Arkivverket

Bakgrunnsstoff
--------------

* Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
**Thorleif Homme** (fødd 17. august 1852 i Valle i Setesdalen, død 6. mai 1936) var ein norsk prest, teolog og målmann.

Homme var son av ein husmann. Etter konfirmasjonen arbeidde han mellom anna som sauegjetar og gardsgut, og frå 1871 til 1873 gjekk han på Kviteseid seminar. Ved eksamen fekk han merknaden: «Berettiget til fortrinlige forhåbninger». Våren etter greidd eksamen reiste han til Sambandsstatane og vart innrullert ved Luther College i Decorah same hausten. Han vart verande der fram til 1878, då han tok eksamen. Same året tok han til ved presteskulen åt Den Norske Synode. Etter tri år der fekk han vitnemål på at han kunne taka imot prestekall.

I åra etterpå arbeidde han som huslærar hjå norske prestar i Sambandsstatane, var lærar på ein amerikansk ungdomsskule i eitt år og studerte eitt år ved University of Wisconsin–Madison. Sumaren 1887 vende han attende til Noreg for å studera ved Universitetet i Oslo, og tok teologisk og praktisk eksamen i høvesvis 1890 og 1891. I åra fram til 1908 var han så styrar ved amtsskulen i Herefoss, før han i oktober 1908 flytta til Røldal, der han hadde vorte utnemnd til sokneprest.

Homme var den fyrste presten som preika på landsmål i Røldal stavkyrkje, og vart tilmed vald til fyrste formann då Røldal mållag vart skipa. Dette skapte mykje strid og usemje i bygda. Meiningsmotstandarane hans hevda at han frå preikestolen skal ha sagt at «djevelen brukte rigsmaalet for at hindre at kristendommen skulde komme inn i hjertene». Sjølv meinte Homme at det fyrst og fremst var eldre og barnlause folk i bygda som motarbeidde han og landsmålet. Homme laut tola mange åtak frå riksmålsfolk i denne tida; frå Oslo kom skuleinspektør Johan M. Platou og Alfred Eriksen for å tala til fordel for riksmålet. På hi sida fekk Homme støtte hjå ungdomar, midaldra folk og mange av lærarane i Røldal.

Homme verka i Røldal fram til 1913, då han bygde seg hus i Hornnes i Setesdalen og tok avskil som prest «fordi han avvek fra kirkens lære». Homme var ein aktiv skribent i aviser og tidsskrift, og skreiv fleire bøker. Han døydde av slag i 1936 og vart gravlagd ved Hornnes kyrkje.

Kjelder
-------

* Dalen, A. & Dalen, K. (1960). *Røldal bygdebok*. Røldal: Røldal kommune.

Fotnotar
--------

1. 1 2  Thorleif Homme i *Store norske leksikon* på snl.no. Henta 25. desember 2020.
2. ↑  Dalen, A. & Dalen, K. (1960), s. 118-19
3. ↑  Dalen, A. & Dalen, K. (1960), s. 119
4. ↑  Søberg, M. (2020, 27. november). Ord mot ord. *Dag og Tid*, s. 22.
5. ↑  Dalen, A. & Dalen, K. (1960), s. 119-20
6. ↑  Dalen, A. & Dalen, K. (1960), s. 120

Bakgrunnsstoff
--------------

* Publikasjonar av Thorleif Homme i BIBSYS
* «Thorleif O. Homme» Arkivert 2022-06-29 ved Wayback Machine. på Setesdalswiki

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* VIAF

 |
**Helle Helle** (fødd 14. desember 1965) er ein dansk forfattar, opphavleg døypt Helle Olsen. 

Helle Olsen er fødd i Nakskov, Lolland kommune i Danmark. Ho debuterte med novella *Et blommetræførste* i avisa Information i 1987 under namnet Helle Krogh Hansen. Seinare valde ho å ta etternamnet til bestemor si, Helle, og det var under det namnet ho gav ut romanen *Eksempel på liv* i (1993). 

Helle Helle er exam.art. i litteraturvitskap frå Københavns Universitet. I tillegg er ho utdanna frå forfattarskule. Ho er kjend for ei avmålt, realistisk røyst i skrivinga si. Helle Helle har fått det danske Statens Kunstfonds tre-årige arbeidsstipend. Bøkene hennar er omsette til norsk, svensk, estisk, nederlandsk, tysk og tsjekkisk.

Bibliografi
-----------

* *Eksempel på liv*, roman, 1993
* *Rester*, noveller, 1996
* *Hus og hjem*, roman, 1999
* *Biler og dyr*, noveller, 2000
* *Forestillingen om et ukompliceret liv med en mand*, roman, 2002
* *Min mor sidder fast på en pind*, barnebok (med Lars Nørgaard), 2003
* *Rødby-Puttgarden*, roman, 2005
* *Ned til hundene*, roman 2008
* *Dette burde skrives i nutid*, roman 2011
* *Hvis det er*, roman 2014
* *de*, roman 2018

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisielle hjemmeside - hellehelle.net
* Bogrummet.dk – Anmeldelser Arkivert 2011-07-24 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC

 |
To plan som skjer kvarandre i eit tredimensjonalt rom.
Ei **plan** flate i matematikk kan definerast på forskjellige måtar, til dømes som ei mengde punkt med den eigenskapen at ei rett linje som går gjennom to punkt i mengda har alle sine punkt i denne mengda, og det inneheld minst tre punkt som ikkje ligg på ei rett linje. Gjennom tre punkt som ikkje ligg på ei rett linje kan det alltid leggast eit plan. Frå definisjonen følgjer at eit plan alltid har uendeleg utstrekking i alle retningar i planet. I analytisk romgeometri vert eit plan definert ved ei lineær likning 

{\displaystyle \ ax+by+cz=d}
mellom dei tre romkoordinatane *x, y* og *z*.

Ein figur eller kurve vert sagt å vere plan vis alle punkt i figuren eller kurva ligg i same plan. Plangeometri er læra om plane figurar. 

Ein *plan graf*, òg kalla *planar* eller *planær graf*, er i grafteorien ein graf som kan teiknast i eit plan slik at kantane ikkje skjer kvarandre.

Kjelder
-------

* plan. (2012-01-17) I *Store norske leksikon*. Henta frå
Koordinatar: 59°55′14.750″N 10°44′47.231″E﻿

Nedre luten av Akersveien med den katolske domkyrkja, St. Olavs kyrkje, i bakgrunnen.
**Akersveien** er ei gate i Oslo som går som ei forlenging av Akersgata frå gatekrysset med Ullevålsveien og Thor Olsens gate framfor St. Olav domkyrkje og opp langsetter austsida av Vår Frelsers gravlund til tverrgata Akersbakken, der Gamle Aker kyrkje ligg attmed gatekrysset. Tidlegare var Akersveien og den noverande Akersgata hovudferdsleåra mellom Akershus festning og Gamle Aker kyrkje.

Langsmed Akersveien ligg i tillegg til St. Olav domkyrkje fleire andre katolske institusjonar, mellom anna St. Sunniva skule. Statistisk sentralbyrå har sitt kontor i gata.

Kjelder
-------

* Knut Are Tvedt, red. (2010). «Akersveien». *Oslo byleksikon* (5 utg.). Oslo: Kunnskapsforlaget. s. 47. ISBN 978-82-573-1760-7.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Akersveien**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Lokalhistoriewiki
* SSR (namn)

 |
**Ann Kavli** (fødd 17. september 1960 i Åndalsnes) er ein norsk forfattar og kunstnar med eit stort verkefelt. Ho har formidla tekstar i fleire sjangrar sidan debuten i 1991.

Utdanning
---------

Kavli er utdanna adjunkt med norsk som grunnfag ved Lærarhøgskulen i Volda (1984). Ho studerte deretter mediefag ved Distriktshøgskulen i Volda (fram til 1986) og tok Forfattarstudiet i Bø (1990). Seinare tok ho kunstutdanning ved Strykejernet Kunstskole i Oslo (1998). Kavli er busett på Nesodden i Akershus.

Verk
----

Kavli har arbeidd både med dikt, skjønnlitterær prosa/romanar og andre uttrykk. Debutboka hennar var diktsamlinga *Noko skal hende deg*, to år seinare kom romanen *Fire fargar seinare*. Lyrikken til Kavli er gjerne prega av overraskande, tivtydige bilete, og er blitt karakterisert som «på same tid myke og 'knudrete'».

Sameining av ulike kunstformer pregar heile verket til Kavli. Ho har framført tekstar som kunstperformance og til jazz av Karl Seglem. Som biletkunstnar har ho laga illustrasjonar og bokomslag, også for eigne bøker, medan fleire dikt er vigde eller inspirerte av kunstverk. Prosabøkene hennar blir gjerne kalla poetiske, og ho har sjølv uttalt at «Generelt appellerer nok bøkene mine til lesarar som har ein poetisk legning.»

Verv
----

Ann Kavli har hatt ulike verv i litterære organisasjonar. Ho blei medlem i Det Litterære Råd i 2001 og er styrerepresentant for Den norske Forfatterforening for perioden 2010–12.

Bibliografi
-----------

### Dikt

* *Noko skal hende deg* (1991)
* *Akvatinter* (1996)
* *Å hekle ein laks* (2000)
* *Flytt* (2005)
* *Ut av juli* (2011)

### Prosa

* *Fire fargar seinare* (1993)
* *Delfinens smil* (1995)
* *Alt er som det skal vere* (1998)

### Dramatikk

* *Spøkelset som ikkje ville spøke*, barnestykke, bestilt til Vossa-Jazz 1997.

Prisar og utmerkingar
---------------------

* Sokneprest Alfred Andersson-Ryssts fond (1998)
* Kulturstipend av Oslo kommune (1999)

Kjelder
-------

* Aftenposten, *Forfatterindeks*
* Dagbladet.no, *Dikt om å slippe taket*, arkivert frå originalen 14. juni 2007, henta 31. desember 2009
* Forfatterforeningen (9.10.2010), *Jazz&poesi revisited*, arkivert frå originalen 9. januar 2011, henta 5. januar 2011
* Forfatterforeningen (20.11.2009), *Med poetisk språk og erotisk grunntone*, arkivert frå originalen 13. februar 2010, henta 5. januar 2011
* Kulturnett, *Ann Kavli*
* Samlaget, *ANN KAVLI*
* skrift.no, *ANN KAVLI*
* Rottem, Øystein (10.05.1996), «Myke og knudrete dikt», *Dagbladet.no*

Fotnotar

1. ↑  Aftenposten
2. ↑  Samlaget
3. ↑  skrift.no
4. ↑  Dagbladet.no
5. ↑  Rottem 1996
6. ↑  Samlaget
7. ↑  Forfatterforeningen 2010
8. ↑  Rottem 1996
9. ↑  Dagbladet.no
10. ↑  Forfatterforeningen 2009
11. ↑  Dagbladet.no
12. ↑  Samlaget
13. ↑  Kulturnett
14. ↑  Samlaget

Bakgrunnsstoff
--------------

* Nettstaden til Ann Kavli
* Bøker av Ann Kavli digitalisert hjå Nasjonalbiblioteket
* Dagbladet Arkivert 2007-06-14 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC

 |
**Verdsmeisterskapen på skeiser 1966 for kvinner** fann stad på Øya stadion i Trondheim 12. og 13. februar 1966. 35 utøvarar frå 15 land deltok i stemnet, av dei to frå Noreg. Meisterskapen i firkamp bestod av distanseøvingane 500 m, 1000 m, 1500 m og 3 000 meter.

Valentina Stenina frå Sovjetunionen vart verdsmeister for tredje gong. Steninas landskvinner Irina Jegorova og Tatjana Rastopsjina stod for bestetidene på høvesvis 500 m og 1000 m, medan Kim Song-sun frå Nord-Korea gjekk den kvikkaste 1500-meteren og nederlandske Kaiser brukte minst tid på å kome seg i mål på 3 000 meter.

### Skeise-VM 1966


| Plass | Utøvar | Land | Poeng |
| --- | --- | --- | --- |
| Gull | Valentina Stenina |  Sovjetunionen | 197,733 |
| Sølv | Kim Song-sun |  Nord-Korea | 198,233 |
| Bronse | Stien Kaiser |  Nederland | 199,217 |
| 4 | Irina Jegorova |  Sovjetunionen | 200,000 |
| 5 | Kaija Mustonen |  Finland | 200,316 |
| 6 | Han Pil-hwa |  Nord-Korea | 200,600 |
| 7 | Lasma Kauniste |  Sovjetunionen | 201,616 |
| 8 | Tatjana Rastopsjina |  Sovjetunionen | 202,250 |

Dato: 12./13. februar 1966

Kjelder
-------
**Gus Van Sant** (fødd 24. juli 1952) er ein amerikanske regissør, fotograf, musikar og forfattar. Han bur i Portland i Oregon.

Han byrja karrieren med å regissere ulike fjernsynsreklamar. Han er homofil, og filmane hans handlar ofte om homoseksualitet og andre minoritetsgrupper utan å alltid setje dei i eit positivt lys.

Filmografien hans som manusforfattar og regissør omfattar ein adapsjon av Tom Robbins sin roman *Even Cowgirls Get the Blues*, som har eit mangfaldig skodespelarutval (Keanu Reeves, Roseanne Barr, Uma Thurman og cameoer av forfattaren William S. Burroughs og skodespelaren Heather Graham med fleire); og *I drift mot Idaho*, som også hadde Reeves på rollelista, pluss den no avlidne River Phoenix (Van Sant planla også å regissere ein biografifilm om kunstnaren Andy Warhol med Phoenix i hovudrolla, men kansellerte prosjektet da Phoenix døydde). Han er kanskje mest kjend for å ha regissert *Good Will Hunting*.

Gus Van Sant vann Gullpalmen under Cannes filmfestival i 2003 for filmen *Elephant*, som er inspirert av Columbine-massakren.

Som skodespelar har Van Sant opptredd som cameo i Kevin Smiths komediefilm *Jay and Silent Bob Strike Back*, der han spelte seg sjølv. I filmen teljar han pengar han har fått i inntekt frå *Good Will Hunting*-filmen.

Han har skrive filmmanus til dei fleste filmane han har regissert. Han har også skrive bøkene *Pink* og *108 Portraits*, kor den siste inneheld fotografi som han har tatt.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Gus Van Sant» frå Wikipedia på bokmål, den 14. januar 2008.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
| Bøkene i *Dansen gjenom skuggeheimen* |
| --- |
| * *Stigeren* – (1919)
* *Trolldom i lufta* – (1912, 1922)
* *Vandringa* – (1923)
* *Kongen* – (1920)
* *Dansen gjenom skuggeheimen* – (1911, 1921)
* *Domkyrkjebyggjaren* – (1921)
* *I skiftet* – (1922)
* *Røysingfolke* (1914, 1923)
* *Fjellskjeringa* – (1924)
* *Herdsla* – (1924)
 |

***I skiftet*** (1922) er det sjuande bindet i den episke kronologien til romanserien *Dansen gjenom skuggeheimen* av Kristofer Uppdal. Det er ei direkte vidareføring av handlinga frå den førre romanen, og følgjer Tørber og Mildrianna vidare, han som forbundsleiar og paret som nygifte og busette i ei bygd utanfor hovudstaden. Bygda kan lett gjenkjennast som Asker, der Uppdal sjølv budde. Handlinga vekslar mellom det psykologiske og private i tilhøvet mellom dei to, og det fagpolitiske livet i fagforeininga. Tittelen må forståast i tydinga *vendepunktet*, noko som vert understreka av Uppdal sitt stikkord til romanen, «krisa». 

Ekteskapet vert skildra som uroleg og spent. Mildrianna opplever isolasjon og baksnakk i den nye heimbygda, og kjensla av å ikkje verte sett av ektemannen. Dette slår også tilbake slik at Tørber opplever henne som mistenksam og var for rykte om han. Tørber vert utfordra dels i ekteskapet, og dels av problema og vala han møter i fagforeininga: fraksjonsstrid, leiarkrise og vegval. 

Romanen er skriven med stadig skiftande synsvinkel mellom dei ulike personane i handlinga, nokre gonger også med kollektivperspektiv i indre monologar.

Fotnotar
--------

1. ↑  Hovudkjelda for omtalane av dei enkelte binda i verket er Leif Mæhle sine føreord til kvart bind i nyutgåva frå 1985–1991 og presentasjonen av romanane på nettstaden uppdal.no
| **Gusev Гусев** |
| --- |
| Horisonten tilHorisonten til  |
|  |
| Flagget til Gusev | Byvåpenet til Gusev |
| **Flagget til Gusev** | **Byvåpenet til Gusev** | 
 |
| Plassering |
| 

Gusev is located in Russland

 |
| 

Gusev is located in Kaliningrad oblast

 |
| Styresmakter |
| Land |  Russland |
| Føderasjonssubjekt | Kaliningrad oblast |
| GrunnlagdBystatus | 1200-talet1724 |
| Geografi |
| Innbyggjarar  - Totalt (2008) | 28 010 |
| Koordinatar | 54°35′00″N 22°12′00″E﻿Koordinatar: 54°35′00″N 22°12′00″E﻿ |
| Tidssone- Ved sommartid | EET (UTC+2)EEST (UTC+3) |
| Diverse annan informasjon |
| Retningsnummer (tlf) | +7 40143 |

**Gusev** (russisk Гу́сев, tysk *Gumbinnen*, litauisk *Gumbinė*, polsk Gąbin) er ein by i Kaliningrad oblast i Russland med om lag 30 000 innbyggjarar. Han ligg om lag 120 km aust for Kaliningrad.

Byen vart grunnlagd av Den tyske riddarordenen på 1200-talet som grunnlag festningar i området. Albrecht av Preussen sørgde for at byen og området vart ein del av hertugdømet Preussen då dette vart oppretta i 1525. På gamle kart er byen oppført som *Kulligkehmen*, medan namnet Gumbinnen (truleg frå litauisk *gumbine*, som tyder *krokete stav/kjepp*) er nytta frå 1580. 

Landkreis Gumbinnen sitt administrasjonsbygg på eit postkort frå 1900
Byen vart angripe av tatarar 1656 og råka av pest tidleg på 1700-talet og desse hendingane svekka byen. «Soldatkongen» Fredrik Vilhelm I av Preussen ønskte å styrke byen og gav han byrettar 24. mai 1724.

Byen var administrasjonssenter i *Regierungsbezirk Gumbinnen* i Kongedømet Preussen i provinsen Aust-Preussen. Gumbinnen vart ein del av Det tyske keisardømet ved den tyske samlinga i 1871. Slaget ved Gumbinnen vart utkjempa ved byen i 20. august 1914 og var eit av dei innleiande slaga på austfronten under første verdskrigen. Det tyske nederlaget her førte fram til slaget ved Tannenberg som vart kom seks dagar etter.

Under det nasjonalsosialistiske styret var Gumbinnen eit militærdistrikt i Königsberg militærområde og var mellom anna heimstad for *206. Depot-Abteilung*.

21. januar 1945 vart Gumbinnen erobra av den raude armeen. Året etter, 7. september 1946, fekk han namnet *Gusev* etter den sovjetiske kapteinen Sergei Ivanovij Gusev (fødd 1918) som vart drepen i kampane rundt byen i januar 1945 og vart posthumt tildelt tittelen Helt av Sovjetunionen 19. april 1945.

I den sovjetiske perioden låg byen innanfor eit avstengd område og etter Sovjetunionen fall har byen hatt stor arbeidsløyse, opptil 25 % etter offisielle tal. Byen næringsliv er hovudsakleg innanfor elektro, fôrproduksjon og tekstilindustri.

| * v
* d
* e
Byar i Kaliningrad oblast |
| --- |
| Administrativt senter: Kaliningrad |
| Våpenskjoldet til Kaliningrad oblast | Bagrationovsk · Baltijsk · Gurjevsk · Gusev · Gvardejsk · Krasnoznamensk · Ladusjkin · Mamonovo · Neman · Nesterov · Oziorsk · Pionerskij · Polessk · Pravdinsk · Slavsk · Sovetsk · Svetlogorsk · Svetlyj · Tsjernjakhovsk · Zelenogradsk | Flagget til Kaliningrad oblast |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
Freske i Pompeii som viser Helle i sjøen medan broren Frixos flyg vidare på vêren som redda dei.
**Hella** og **Helle** er skandinaviske personnamn, stadnamn og slektsnamn. Namnet er særleg brukt som kvinnenamn i Danmark, men er også eit mindre vanleg mannsnamn. Helle har norsk namnedag den 20. november.

Førenamna er avleidd av Helga og Helge, som kjem frå norrønt *heilagr*, 'heilag'. Helle er også namnet på ei jente i gresk mytologi som havet Hellespont er kalla opp etter. 

Helle er utbreidd som stadnamn og slektsnamn i Noreg, då ofte med tydinga 'flatt fjell'. Det blir også skrive Hille og finst i fleire samansetjingar, som Helland, Hellem og Helleberg.

Bruk
----

Helle har vore mykje brukt som kvinnenamn i Danmark, men bruken har gått ned mot slutten av 1900-talet. I Noreg voks det i popularitet frå rundt 1930, med ein topp i første halvdel av 1960-åra, då rundt 0,25 % av jenter fekk namnet. Ved byrjinga av 2000-åra var det også ein auke i bruken, og opp mot 0,20 % av nyfødde blei kalla Helle.

I 2008 var det 35 018 danske kvinner som heitte Helle og 303 som heitte Hella. I Noreg var det 2 260 som heitte Helle og 52 som heitte Hella same året.

Etternamnet Helle var brukt som slektsnamn av 2 088 nordmenn og 165 danskar i 2008.

Kjende namneberarar
-------------------

Den danske politikaren Helle Thorning-Schmidt.
* Helle Virkner (f. 1925), dansk skodespelar
* Helle Ryslinge (f. 1944), dansk skodespelar og filmskapar
* Helle Degn (f. 1946), dansk politikar
* Helle Helle (f. 1965), dansk forfattar
* Helle Thorning-Schmidt (f. 1966), dansk politikar
* Helle Beck Figenschow (f. 1974), norsk skodespelar

Stader som heiter Helle
-----------------------

* Helle kommune i Danmark
* Helle i Arendal kommune, bygd i Aust-Agder
* Helle i Forsand kommune, tettstad i Rogaland
* Helle i Kragerø kommune, tettstad i Telemark der ein finn Helle kyrkje
* Helle i Haram kommune, bygd på Sunnmøre
* Helle flyplass i Vågan kommune i Nordland

Kjelder
-------

* *Delar av denne artikkelen bygger på «Helle» frå Wikipedia på bokmål, den 19. november 2008.*

* *Denne artikkelen bygger på «Helle (kvinnenavn)» frå Wikipedia på bokmål, og «Helle (navn)» frå Wikipedia på dansk den 19. november 2008.*

* Søk etter norsk namnestatistikk for Helle hjå Statistisk Sentralbyrå
* Navne ved Danmarks Statistik
* Søk på Helle i *Norske Gaardnavne* av Oluf Rygh
**Ann Elen Skjelbreid** (fødd 13. september 1971) er ein norsk tidlegare skiskyttar og langrennar frå Hålandsdalen i Fusa kommune. Ho vart verdsmeister i lagtevlinga både i 1995 og 1997, og vann sølvmedaljen i 7,5 km sprint under VM i skiskyting 1996. Mellom 1994 og 2002 var ho med å vinne seks medaljar i lagtevlingar og stafetter i ymse verdsmeisterskap og olympiske leikar. Sidan 2002 er ho gift med Egil Gjelland. Liv Grete Skjelbreid er hennar yngre syster.

Skiskyting
----------

Skjelbreid debuterte i verdscupen i skiskyting i 1994. Ho deltok i vinterleikane på Lillehammer der ho vart nummer 17 på sprinten og gjekk fyrste etappen for det norske laget som vart nummer fire. Saman med Åse Idland, Hildegunn Fossen og Annette Sikveland utgjorde ho det norske mannskapet som i slutten av mars 1994 tok bronsemdaljen då verdsmeisterskapen i lagtevling vart arrangert i Canmore i Canada.

I 1995-sesongen nær Skjelbreid seg verdseliten med ein sjuandeplass i sprintrennet på Lillehammer. Under VM i skiskyting 1995 i Antholz gjekk ho på ny startetappen i stafetten, i tevlinga som enda med norsk bronsemedalje. Dei andre på laget var Fossen, Sikveland og ankerkvinna Gunn Margit Andreassen.

Vinteren 1996 tok Skjelbreid opp på sigerspallen i verdscupen for fyrste gong. I bulgarske Osrblie kom ho på andreplass på 15 km, fattige 2,2 sekundar bakom Andreja Grašič frå Slovenia. I verdsmeisterskapen i Ruhpolding same sesongen vann ho si einaste individuelle VM-medalje, ei sølvmedalje. Med ei strafferunde i 7,5 km sprint måtte ho sjå seg slått med 10,4 sekundar av russiske Olga Romasko, som trefte på alle dei ti blinkane.

I 1997 var Skjelbreid tilbake i Osrblie, der ho under verdsmeisterskapen vann sølv i 4 x 7,5 km saman med Fossen, Andreassen og systera Liv Grete. Året etter vart det ein ny stafettmedalje på systrene Skjelbreid, Andreassen og Anette Sikveland under Vinter-OL 1998 i Nagano. Både Skjelbreid på startetappen og Sikveland på andre etappe pådrog seg strafferundar, noko som gjorde at gullet gjekk fløyten då Tyskland og Russland unngjekk strafferundar. Desse to lag var einast 24 og 12 sekundar framom Noreg.

Etter tre medaljefrie verdsmeisterskap gjekk Skjelbreid som vanleg startettappen for det norske stafettlaget i Vinter-OL 2002 i Salt Lake City. Saman med Linda Tjørhom, Gunn Margit Andreassen og systera Liv Grete syrgde ho for norsk OL-sølv, slått einast av eit sterkt tysk lag.

Ann Elen Skjelbreid la opp etter 2004-sesongen. Ho vann aldri eit individuelt verdscuprenn, men enda fem gongar på andreplass.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Ann Elen Skjelbreid» frå Wikipedia på bokmål, den 17. januar 2016.*

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar.

Bakgrunnsstoff
--------------

* «Ann-Elen Skjelbreid». olympedia.org. Henta 15. november 2022.
**Verdsmeisterskapen på skeiser 1968 for kvinner** fann stad i Helsinki i Finland dagane 27. og 28. februar 1968. 32 utøvarar frå 12 land deltok i stemnet, av dei to frå Noreg. Meisterskapen i firkamp bestod av dei fire øvingane 500 m, 1000 m, 1500 m og 3000 meter. Stien Kaiser frå Nederland vart verdsmeister framom to landskvinner. Ljudmila J. Titova frå Sovjetunionen fekk bestetid på begge dei kortaste distansane, medan Stien Kaiser toppa sigerspallen etter 1500 m og landskvinna Ans Schut etter 3000 meter.

### Skeise-VM 1968


| Plass | Utøvar | Land | Poeng |
| --- | --- | --- | --- |
|  | Stien Kaiser |  Nederland | 195,050 |
|  | Ans Schut |  Nederland | 197,017 |
|  | Carry Geijssen |  Nederland | 198,016 |
| 4 | Lasma Kauniste |  Sovjetunionen | 198,684 |
| 5 | Kaija Mustonen |  Finland | 198,700 |
| 6 | Ljudmila J. Titova |  Sovjetunionen | 198,800 |
| 7 | Lidija Skoblikova |  Sovjetunionen | 199,334 |
| 8 | Sigrid Sundby |  Noreg | 199,383 |

Dato: 27./28. februar 1968

Kjelder
-------

*Sportsboken 1968*. Norsk kunstforlag. Oslo 1968.
**Guru** (frå sanskrit, devanagari गुरु) er eit indisk omgrep for ein (andeleg) lærar. I fleire religiøse rørsler av indisk opphav reknar ein guruar som personar som har oppnådd ei høg grad av andeleg innsikt, og som difor er i stand til å undervise eller fungere som spirituell rettleiar. I Vesten brukar ein også «guru» som ei humoristisk nemning på ein person som er ekspert innanfor eit emne.

Guru-omgrepet er sentralt i hinduisme, buddhisme og sikhisme, og for mange tilhengarar av desse religionane er det viktig å finne ein guru ein har respekt for og som ein kan stole på. Innan sikhismen er dei ti guruane og den heilage boka og siste guruen, Guru Granth Sahib, særs viktige. Innan hinduismen kan ein også følgja ein særskild guru. Under høgtida guru purnima dyrkar ein denne guruen. Nokre av dei viktigaste hinduguruane er Adi Shankaratsjarya, Sjri Tsjaitanya Mahaprabhu og Sjri Ramakrisjna. Kjende guruar frå 1900-talet er mellom anna Sjri Aurobindo Ghosh, Sjri Ramana Maharshi, Sathya Sai Baba og Swami Vivekananda.

Kjelder
-------

* 

* «Guru» i *Store norske leksikon*, snl.no.

* *Delar av denne artikkelen bygger på «Guru» frå Wikipedia på bokmål, og «Guru» frå Wikipedia på engelsk den 6. oktober 2009.*
**Verdsmeisterskapen på skeiser 1975 for kvinner** fann stad i Assen i Nederland 22. og 23. februar 1975. 30 utøvarar frå 13 land deltok i stemnet, av dei to frå Noreg. Meisterskapen i firkamp bestod av dei fire øvingane 500 m, 1000 m, 1500 m og 3 000 meter.

Karin Kessow frå Aust-Tyskland vart verdsmeister framom sovjetiske Tatjana Averina. Sheila Young frå USA var snøggaste utøvar på både 500 meter og 1000 meter. Kessow fekk bestetid på 1500 m, før nederlandske Sippie Tigchelaar sigra på den avsluttande 3000-meteren.

### Skeise-VM 1975


| Plass | Utøvar | Land | Poeng |
| --- | --- | --- | --- |
|  | Karin Kessow |  Aust-Tyskland | 186,394 |
|  | Tatjana Averina |  Sovjetunionen | 186,653 |
|  | Sheila Young |  USA | 186,984 |
| 4 | Erwina Ryś |  Polen | 187,312 |
| 5 | Cathy Priestner |  Canada | 190,415 |
| 6 | Paula Halonen |  Finland | 190,487 |
| 7 | Sippie Tigchelaar |  Nederland | 190,861 |
| 8 | Sophie Westenbroek |  Nederland | 190,973 |

Dato: 22./23. februar 1975

Kjelder
-------
Skulpturgruppa *Mellan två vatten* på Lilla Å-promenaden i Örebro, ein gangveg med skulpturar langsetter elva Lillån gjennom byen.
**Ann Margareta Carlsson Korneev** (fødd 25. august 1961) er ein svensk biletkunstnar og bilethoggar som i hovudsak nyttar stein som materiale for sine skulpturar i eit abstrakt og forenkla geometrisk formspråk. Ho er representert med verk i mange offentlege samanhengar, mellom anna med eit verk i StenKunstHvaler, den permanent utandørs skulpturutstillinga på den sørlege luten av Røsshue på Kirkøy i Hvaler kommune i Noreg.

Ann Carlsson Korneev er utdanna i skulptur hjå Konstfackskolan i Stockholm i 1988-89, i målarkunst hjå Gerlesborgsskolan i Stockholm i 1986-88, i skulptur hjå Högskolan för design och konsthantverk i Göteborg i 1983-86, i arkitektur hjå Lunds Tekniska Högskola i 1982-83 og i fransk språk og litteratur hjå Université de Sorbonne i Paris i 1980-82.

Kjelder
-------

* Om Ann Carlsson Korneev på Skulpturförbundets internettside Arkivert 2018-03-22 ved Wayback Machine.
* Offentlege verk av Ann Carlsson Korneev Arkivert 2018-09-10 ved Wayback Machine.
Koordinatar: 72°50′S 59°54′W﻿

**Cape Mackintosh** er eit lågt, isdekt nes som utgjer nordenden av Kemp Peninsula og austsida av Masonfjorden, på austkysten av Palmer Land. Det vart truleg oppdaga av medlemmar frå U.S. Antarctic Service (USAS) som fotograferte ein del av Kemp Peninsula medan dei utforska denne kysten frå lufta i desember 1940. I 1947 vart neset fotografert av Ronne antarktiske forskingsekspedisjon (RARE), som i lag med Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS) kartla det frå bakken. Det vart namngjeve frå FIDS etter Neil A. Mackintosh (1900–74), som var ein britisk marinebiolog, oseanograf og ekspert på kvalar i Antarktis. Han var medlem av Discovery Investigations frå 1924 og vitskapleg leiar 1929–49. Seinare var han underdirektør National Institute of Oceanography (no Oceanographic Sciences), 1949-61.

Kjelder
-------

 Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Cape Mackintosh» (innhald frå Geographic Names Information System).


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Verdsmeisterskapen på skeiser 1981 for menn** vart avvikla på Bislett stadion i Oslo helga 14. og 15. februar. 36 utøvarar frå 17 land deltok i meisterskapen, av dei fire frå Noreg.

Norske Amund Sjøbrend vart verdsmeister, landsmennene Kay Stenshjemmet og Jan Egil Storholt kom på dei neste pallplassane. Sjøbrend var bestemann på 1500 meter, Stenshjemmet på 500 m. Piet Kleine frå Nederland fekk bestetid på 5000-meteren, medan Sergej Beresin frå Sovjetunionen vann milløpet.

### Skeise-VM 1981


| Plass | Utøvar | Land | Poeng |
| --- | --- | --- | --- |
| Gull | Amund Sjøbrend |  Noreg | 167,781 |
| Sølv | Kay Stenshjemmet |  Noreg | 167,887 |
| Bronse | Jan Egil Storholt |  Noreg | 168,374 |
| 4 | Dmitrij Botsjkarov |  Sovjetunionen | 168,770 |
| 5 | Andreas Ehrig |  Aust-Tyskland | 169,087 |
| 6 | Tomas Gustafson |  Sverige | 169,106 |
| 7 | Øyvind Tveter |  Noreg | 169,511 |
| 8 | Frits Schalij |  Nederland | 169,677 |
|

Dato: 14./15. februar 1981

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Wereldkampioenschap schaatsen allround mannen 1981» frå Wikipedia på nederlandsk, den 24. november 2020.*
**Ann Elizabeth Packer** (fødd 8. mars 1942) er ein britisk tidligere friidrettsutøvar som tevla på sprint- og mellomdistanse. Ho vart olympisk meister på 800 meter og tok OL-sølv på 400 under sommarleikane i Tokyo i 1964.

Aktiv
-----

Packer vart nummer seks på 200 m i EM i friidrett 1962 i Beograd på tida 24,4. I same meisterskapen sprang ho startetappen for det britiske stafettlaget som tok bronsemedaljen på 4 x 100 meter.

Packer deltok i sommar-OL 1964 i Tokyo og vann sølvmedaljen på 400 meter, slått med to tidels sekund av Australias Betty Cuthbert. Etter å ha gått vidare til finalen på 800 m med knapp margin, gjorde Packer sitt livs løp i finalen eog spurta forbi leiande Maryvonne Dupureur frå Frankrike. Packer vann gullmedaljen på ny verdsrekord, 2.01,1, Dupureur tok sølv med 2.01,9.

Etter olympiaden la Packer opp som aktiv idrettsutøvar, og gifta seg med sprintaren Robbie Brightwell.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Ann Packer» frå Wikipedia på engelsk, den 4. oktober 2014.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* ISNI

 |
**Ole Gustav Barman** (7. august 1853–25. juli 1938) var ein norsk prest og politikar fødd i Drammen. Han representerte Venstre på Stortinget i tida 1914-18.

Barman var son til ein prest. Han tok telegrafisteksamen i 1874 og var tilsett i telegraftenesta i tida 1875-85, sist på Sørvåg stasjon. Etter å ha teke studenteksamen i 1880, studerte han teologi og vart cand.theol. i 1887. Han var så ei kort tid sjømannsprest i Pernambuco, deretter i Quebec og så frå 1894 i London. I London fekk han ordna det slik med britiske og norsk styresmakter at norske sjømenn kunne få overført pengar til heimlandet. Barman var sokneprest i Skjervøy 1904-09, i Ålesund 1910-16 og i Skjeberg 1916-28. 

Han representerte bykrinsen Ålesund og Molde på Stortinget 1916-18, men møtte allereie frå 22. april 1914 som varamann for Kristian Friis Petersen, den nyutnemnde sosialminsteren. Barman var 1914-15 medlem i Justiskomite nr 1, og 1916-18 i Kyrkjekomiteen.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
* Biografisk informasjon om Gustav Barman NSD Norsk senter for forskningsdatas politikararkiv

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
**Janne Tuven** (fødd 25. oktober 1975) er ein norsk tidlegare handballspelar. Den venstrehendte vekselvis rykkrom- og kantspelaren vart europameister 1998, og vann elles to VM-sølv og like mange EM-sølv i tida 1996-2002.

Karriere
--------

### Klubbspel

Tuven spelte i unge år på Vestby HK, før ho melde overgang til Nordstrand IF i Oslo. Sidan var ho aktiv i Stabæk IF og deretter på danske Ikast.

### Landslagsspel

Tuven debuterte på det norske landslaget 3. november 1994 mot USA. I tida frå 1996 til 2002 deltok ho i tre EM-turneringar og to verdsmeisterskap, og vann ein gullmedalje og fire sølvmedaljar. Det tok til med sølv i handball-EM 1996, heldt fram med VM-sølv i 1997, før ho vann gull under EM 1998, i alle desse tre finalane var Danmark finalemotstandar. Etter å ha sett tre meisterskapsturneringar frå sidelinja, fekk Tuven VM-sølv nummer to i 2001 og EM-sølv nummer to i 2002. I EM-finalen 2002 skåra ho fire av dei norske finalemåla. Den 23.september 2003 deltok ho mot Kroatia i sin 108. landskamp, etter 268 landslagsmål var det slutt med flagget på brystet.

### Merittar

* EM 1996: Sølvmedalje etter 23–25 mot Danmark
* VM 1997: Sølvmedalje etter 20–33 mot Danmark
* EM 1998: Gullmedalje etter 24–16 mot Danmark
* VM 2001: Sølvmedalje etter 25–30 mot Russland
* EM 2002: Sølvmedalje etter 22–25 mot Danmark

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Janne Tuven» frå Wikipedia på bokmål, den 17. desember 2016.*
**Verdsmeisterskapen på skeiser 1977 for menn** vart avvikla i Heerenveen i Nederland helga 12. og 13. februar. 32 utøvarar frå 17 land deltok i meisterskapen, av dei fire frå Noreg. 

Eric Heiden frå USA vart verdsmeister, med nordmennene Jan Egil Storholt og Sten Stensen på andre- og tredjeplass. Verdsmeister Heiden fekk bestetid på 500 meter. Dei andre distansesigrane gjekk til nederlendaren Hans van Helden på 5000 meter og norske Amund Sjøbrend på 1500 m og Sten Stensen på 10000 m.

### Skeise-VM 1977


| Plass | Utøvar | Land | Poeng |
| --- | --- | --- | --- |
| Gull | Eric Heiden |  USA | 167,831 |
| Sølv | Jan Egil Storholt |  Noreg | 168,003 |
| Bronse | Sten Stensen |  Noreg | 168,196 |
| 4 | Sergej Martsjuk |  Sovjetunionen | 168,759 |
| 5 | Kay Stenshjemmet |  Noreg | 168,800 |
| 6 | Amund Sjøbrend |  Noreg | 169,220 |
| 7 | Hans van Helden |  Nederland | 169,668 |
| 8 | Piet Kleine |  Nederland | 170,143 |
|

Dato: 12./13. februar 1977

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Wereldkampioenschap schaatsen allround mannen 1977» frå Wikipedia på nederlandsk, den 17. november 2020.*
**Janne Mikael Happonen** (fødd 18. juni 1984) er ein finsk skihoppar frå Kuopio. Han har vunne tre sølvmedaljar og ein bronsemedalje i laghopping for Finland i internasjonale meisterskap. Mellom 2006 og 2008 sigra han i tre verdscuprenn.

Aktiv
-----

Happonen vart juniorverdsmeister i skihopping i 2002 i Schonach, men fekk sitt internasjonale gjennombrot fyrst i 2006-sesongen. Han deltok då i VM i skiflyging i Bad Mitterndorf, der Finland vann sølvmedaljen i laghoppinga. Finlands fire utvalde; Happonen, Tami Kiuru, Matti Hautamäki og Janne Ahonen var det einaste laget som makta utfordre Noreg, men hamna til sist vel 20 poeng bakom nordmennene. Under OL 2006 i Torino fekk Finland med dei same fire på laget eit nytt sølv i laghopping. Med 976,6 poeng var Finland 7,4 poeng bakom olympiameistrane frå Austerrike. Den 5. mars 2006 vann Happonen sin fyrste siger i verdscupen i Lahti, fjorten dagar seinare vart det ein ny siger i sesongavslutninga i Planica.

Happonen og Finland tok sin tredje sølvmedalje for lag då Austerrike vann suverent i VM i skiflyging i 2008. Som to år tidlegare var både Hautamäki og Ahonen også med på Finlands lag, ny hoppar var Harri Olli. I den individuelle tevlinga vart Happonen nummer fem, hans beste plassering i eit verdsmeisterskap i så måte. I mars månad same året tok Happonen sin tredje og siste siger i verdscupen i eit amputert renn heime i Kuopio.

Grunna skade deltok han ikkje i 2009-sesongen. Han kom med på Finlands lag i laghopping i VM i skiflyging i Planica i 2010, der det vart bronsemedaljar på Harri Olli, Matti Hautamäki, Olli Muotka og Happonen. Hans beste plassering individuelt i verdscupen er dei siste sesongane ein sjetteplass i Vikersundbakken, der han 13. februar 2011 sette personleg rekord med eit hopp på 240 meter.

Bakgrunnsstoff
--------------

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar
* (en) Janne Happonen – Profil og resultatoversikt hos FIS
**Verdsmeisterskapen på skeiser 1978 for kvinner** fann stad i Helsinki i Finland helga 4. og 5. mars 1978. 31 utøvarar frå 13 land deltok i stemnet, av dei to frå Noreg. Meisterskapen i firkamp bestod av dei fire øvingane 500 m, 1000 m, 1500 m og 3 000 meter.

Tatjana Averina frå Sovjetunionen vart verdsmeister framom landskvinna Galina Stepanskaja. Averina stod for bestetidene på 1500 meter og 1000 meter, medan landskvinna Valentina Golovenkina gjekk snøggaste 500-meteren og austtyske Marion Dittmann var sterkast på 3000 m.

### Skeise-VM 1978


| Plass | Utøvar | Land | Poeng |
| --- | --- | --- | --- |
|  | Tatjana Averina |  Sovjetunionen | 186,891 |
|  | Galina Stepanskaja |  Sovjetunionen | 187,218 |
|  | Marion Dittmann |  Aust-Tyskland | 187,760 |
| 4 | Bjørg Eva Jensen |  Noreg | 188,381 |
| 5 | Valentina Golovenkina |  Sovjetunionen | 188,546 |
| 6 | Sylvia Burka |  Canada | 189,254 |
| 7 | Sylvia Filipsson |  Sverige | 189,541 |
| 8 | Lisbeth Korsmo |  Noreg | 190,067 |

Dato: 4./5. mars 1978

Kjelder
-------