**Verdsmeisterskapen i sjakk** har blitt arrangert sidan 1886.

Turneringsform
--------------

Til vanleg har verdsmeisterskapen i sjakk blitt arrangert som tvikampar mellom den sitjande verdsmeisteren og ein utfordrar, men tre gongar har dette blitt arrangert som sjakkturneringar med høvesvis 5 spelarar (1948) og 8 spelarar (2005 og 2007), og 4 gongar har dette blitt arrangert som ei rein cup-turnering med utslagskampar (FIDE-VM i sjakk 1999, 2000, 2002 og 2004).

VM 1886-1948
------------

Fram til 1948 var det spelarane sjølve som stod for verdsmeisterskapen: Verdsmeisteren valde kven han ville spele mot, og spelarane forhandla om vilkåra.

VM 1948-1993
------------

Etter 1948 var det verdssjakkforbundet (FIDE) som bestemte reglane for verdsmeisterskapen i sjakk. Spelarane hadde likevel stor innverknad på reglane.

Det vart frå 1948 oppretta eit system med soneturneringar, intersoneturneringar og kandidatturnering. Vinnaren av kandidatturneringa fekk spele VM-kamp mot regjerande verdsmeister. Ein slik VM-syklus gjekk over 3 år.

To verdsmeistrar 1993-2005
--------------------------

På 1990-talet braut verdsmeisteren Garri Kasparov med FIDE, og danna sin eigen organisasjon, der han arrangerte sine eigne VM-kampar. 

Samtidig arrangerte FIDE sine VM-kampar, slik at ein i mange år hadde strid om kven som var verdsmeister.

I 2000 klarte Vladimir Kramnik å slå Kasparov i VM-kamp i London, med 2 sigrar og 13 remisar. Kramnik forsvarte VM-tittelelen i 2004 i Brissago i Sveits mot Peter Leko, Ungarn med eit uavgjort resultat 7-7.

Veselin Topalov frå Bulgaria vann Verdsmeisterskapen i sjakk som FIDE fekk arrangert i San Luis i Argentina hausten 2005.

Ein verdsmeister frå 2006
-------------------------

Det vart i fleire år forhandla om å få ein sameina verdsmeister, og dette lukkast endeleg i 2006. Presidenten i Verdssjakkforbundet FIDE fekk då til ein avtale om ein kamp om verdsmeisterskapen i sjakk mellom Kramnik og Topalov hausten 2006 i Elista i den autonome republikken Kalmykia, Russland. 

Etter harde kampar og anklagar om juks, lukkast det til slutt for Kramnik å vinne kampen. Vladimir Kramnik var etter dette av alle rekna som verdsmeister i sjakk.

### Verdsmeisterskapen 2007

I september 2007 vart det arrangert ny turnering om VM i Mexico City i Mexico med 8 deltakarar, mellom dei den regjerande verdsmeisteren Vladimir Kramnik. Viswanathan Anand frå India vann turneringa 9 poeng på 14 rundar, 4 sigrar og 10 remisar. Kramnik kom på delt andreplass med 8 poeng. Anand var dermed frå 29. september 2007 ny verdsmeister i sjakk.

### Verdsmeisterskapen 2008

Anand forsvarte VM-tittelen i ein tvikamp mot Vladimir Kramnik i Bonn, Tyskland, 14-29. oktober 2008. Kampen skulle gå over maksimalt 12 parti, slik at 6,5 poeng ville vere nok til å vinne. Anand vann med svart både det tredje og det femte partiet, og deretter med kvit i det sjette partiet. Dei tre andre partia vart remis. Anand leia deretter med 4,5-1,5, og kampen var langt på veg avgjort. Dei tre neste partia vart remis, og Anand leia dermed 6-3, og trong berre ein remis til for å vinne kampen. Kramnik vann deretter det 10. partiet, og reduserte til 6-4. Men i det 11. partiet kom Kramnik dårleg ut av opninga, og tilbaud etter 24 trekk remis, noko Anand naturlegvis tok mot: Han vann dermed VM-kampen 6,5-4,5.

### Verdsmeisterskapen 2013

I november 2013 møttest Viswanathan Anand og Magnus Carlsen i tittelkamp over 12 parti i Chennai i India. Carlsen vann 3 parti, mens sju ende remis. Etter 10 omgangar var stillinga derfor Anand 3,5 - Carlsen 6,5, og Carlsen vart utropt til verdsmeister.

Verdsmeistrar i sjakk
---------------------

* Wilhelm Steinitz
* Emanuel Lasker
* José Raúl Capablanca
* Aleksander Alekhine
* Max Euwe
* Mikhail Botvinnik
* Vasilij Smyslov
* Mikhail Tal
* Tigran Petrosjan
* Boris Spasskij
* Bobby Fischer
* Anatolij Karpov
* Garri Kasparov
* Alexander Khalifman
* Viswanathan Anand
* Vladimir Kramnik
* Ruslan Ponomariov
* Rustam Kasimdzhanov
* Veselin Topalov
* Magnus Carlsen

Referansar
----------

1. ↑  «Carlsen, Magnus FIDE Chess Profile - Players Arbiters Trainers». FIDE.com. Henta 24. november 2014.
2. ↑  «Anand, Viswanathan FIDE Chess Profile - Players Arbiters Trainers». FIDE.com. Henta 24. november 2014.

Bakgrunnsstoff
--------------

* chessgraphs.com - compare FIDE rating histories of chess World Champions
* Mark Weeks si side på engelsk med oversikt over alle sjakk-VM
* Chessgames.com si side på engelsk med oversikt over alle sjakk-VM med alle partia

| * v
* d
* e
Verdsmeisterskapen i sjakk |
| --- |
| før FIDE | 1886, 1889, 1891, 1892 (Steinitz) · 1894, 1897, 1907, 1908, 1910 (Jan-Feb), 1910 (Nov-Des) (Lasker) · 1921 (Capablanca) · 1927, 1929, 1934 (Alekhine) · 1935 (Euwe) · 1937 (Alekhine) | Sjakk |
| FIDE | 1948, 1951, 1954 (Botvinnik) · 1957 (Smyslov) · 1958 (Botvinnik) · 1960 (Tal) · 1961 (Botvinnik)  · 1963, 1966 (Petrosjan) · 1969 (Spasskij) · 1972 (Fischer) · ~~1975~~, 1978, 1981 (Karpov) · 1984-1985, 1986, 1987, 1990 (Kasparov) |
| Delt tittel | 

|  |  |
| --- | --- |
| Klassisk | 1993, 1995 (Kasparov) · 2000, 2004 (Kramnik) |
| FIDE | 1993, 1996, 1998 (Karpov) · 1999 (Khalifman) · 2000 (Anand) · 2002 (Ponomarjov) · 2004 (Qosimjonov) · 2005 (Topalov) |

 |
| FIDE | 2006 (Kramnik) · 2007, 2008  · 2010  · 2012 (Anand)  · 2013, 2014 (Carlsen)  · *Framtidig: 2016* |