recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
| Te Anau |
| --- |
| Utsikt over Te Anau-sjøenUtsikt over Te Anau-sjøen Utsikt over Te Anau-sjøen |
| Styresmakter |
| Land  New Zealand New Zealand |  |
| Geografi |
| Innbyggjarar  - By (2006) | 1 902 |
| Koordinatar | 45°25′″S 167°43′″E﻿Koordinatar: 45°25′″S 167°43′″E﻿ |
| Tidssone | +12 (UTC{{{utc\_skilnad}}}) |
| Plassering |
| 

Te Anau is located in New Zealand

 |

**Te Anau** er ein by i Southland District på Sørøya på New Zealand. Han ligg på austbreidda til Te Anau-sjøen i Fiordland. Te Anau-sjøen er den største innsjøen på Sørøya, og den nest største på New Zealand etter Tauposjøen. Ved folketeljinga i 2006 var innbyggjartalet i byen 1 902.

Turisme og jordbruk er dei viktigaste næringsvegane i distriktet. Då byen ligg ved grensa mot nasjonalparken Fiordland National Park, er han innfallsporten til eit villmarksområde kjent for fotturisme og vakkert landskap. Mange fugleartar held til her, mellom desse den trua takahefuglen frå riksefamilien, som ein kan sjå i Fiordland Wildlife Park. Te Anau har mange overnattingsstadar, med over 3 000 tilgjengelege senger i sommarsesongen.

Te Anau har vegsamband med Invercargill i søraust, Queenstown mot nordaust, Gore mot aust og Manapouri mot sør. I Te Anau startar hovudvegen Milford Road, som går til Milford Sound, 120 km mot nord.

Galleri
-------

* Ein takaheskulptur i Te AnauEin takaheskulptur i Te Anau
* Lake Te Anau om kveldenLake Te Anau om kvelden

Kjelder
-------

1. ↑  Frå folketeljinga i 2006, Statistics New Zealand

* *Denne artikkelen bygger på «Te Anau» frå Wikipedia på engelsk, den 18. august 2011.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Destination Fiordland- den regionale turismeorganisasjonen for Fiordlandregionen.
* FiordlandNZ.com Arkivert 2008-07-04 ved Wayback Machine. (vevside for turistinformasjon og booking.)
* Historiske bilete frå Te Anau frå samlingane til Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GeoNames

 |
I 1960 var Jacques Piccard og Don Walsh dei første menneska som vart senka ned til den djupaste havbotnen i verda, Challengerdjupet i Maraiannegropa i Stillehavet. Dette kunne gjerast ved å bruke batyskafen «Trieste» utforma av Auguste Piccard.
**Djupvassfartøy** (engelsk *deep-submergence vehicle*) er ein bemanna, sjølvdriven ubåt som kan operere på store djup. Oppgåva kan vere leiting etter skipsvrak, fly eller andre gjenstandar på havbotnen. Dei kan òg brukast til avlytting av sambandskablar eller øydelegging av desse. I krig kan dei òg installere minefelt eller sensorar som kan varsle om framande ubåtar.

Vidare utvikling
----------------

Priz er ein russisk ubåttype som mellom anna vart brukt i redningsoperasjonen då ubåten «Kursk» havarerte. Ubåten AS-34 nådde «Kursk», men greidde ikkje å redde nokon.

Det russiske djupvassfartøyet «ANPA»
------------------------------------

Russland rapporterte i desember 2017 at dei heldt på å bygge er djupvassfartyg som skulle kunne dukka ned til 14000 meters djup.

Sjå òg
------

* Batyskaf

Referansar
----------

1. ↑  «Trieste II». History.navy.mil. Arkivert frå originalen 8. mars 2004. Henta 27. mars 2012.
2. ↑  title=No Name (DSV 1) |publisher=Nvr.navy.mil |date=2009-09-14 |accessdate=2012-03-27
3. ↑
Plasseringa til Val di Non
Borga Thun frå nordaust
**Val di Non** (italiensk *Val di Non* eller *Valle di Non*; nones *Val de Nòn*; tysk *Nonstal* eller *Nonsberg*; latin *Anaunia*) er ein dal i Trentino i Nord-Italia som strekkjer seg frå Ortlermassivet i nord og ned til Adigedalen i nærleiken av Trento. Om lag midt i dalen ligg innsjøen Lago di Santa Giustina. Nord for sjøen tilsvarer Val di Non dalen til elva Rio Novella, sør for sjøen dalen til Noce. Noce sitt øvre løp, som byrjar vest for Lago di Santa Giustina, heiter Val di Sole.

Det italienske språket som vert tala i Val di Non og Val di Sole har visse fellestrekk med retoromanske språk. Dette kan vere restar etter eit eldre retoromansk språk, som gradvis har vorte italienisert. Vanlegvis vert språket rekna som en dialekt av italiensk, men det finst òg lokale krefter som ønskjer å få det anerkjend som eit eige minoritetsspråk.

Mesteparten av dalen utgjer òg eit av Trentino sine forvaltningsdistrikt (*comprensori*). Unntaket er tre kommunar som ligg øvst i dalen. Desse høyrer til Sør-Tyrol og er tysktalende. Dei er ikkje lett tilgjengeleg frå Sør-Tyrol: Laurein og Proveis gjennom ein tunnel frå Ultental; Unsere Liebe Frau og St. Felix over Gampenpasset frå Lana. Derimot har dei vegsamband nedover til resten av Val di Non.

Kommunar
--------

Det er 38 kommunar i Val di Non:

|  |  |
| --- | --- |
| * Amblar
* Bresimo
* Brez
* Cagnò
* Campodenno
* Castelfondo
* Cavareno
* Cis
* Cles
* Cloz
* Coredo
* Cunevo
* Dambel
* Denno
* Don
* Flavon
* Fondo
* Livo
* Malosco
 | * Nanno
* Revò
* Romallo
* Romeno
* Ronzone
* Ruffrè-Mendola
* Rumo
* Sanzeno
* Sarnonico
* Sfruz
* Smarano
* Sporminore
* Taio
* Tassullo
* Terres
* Ton
* Tres
* Tuenno
* Vervò
 |

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Val di Non» frå Wikipedia på bokmål, og «Non Valley» frå Wikipedia på engelsk den 27. november 2007.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames

 |
Streikande transportarbeidarar brukte røyr i samanstøyt med væpna politi i gatene i Minneapolis i 1934
**Streik** er når arbeidstakarar går til felles arbeidsnedlegging. Dersom partane ikkje vert samde om ein avtale kan arbeidstakarane streike, eller nekte å jobbe, til visse krav vert innfridde. Streik vart fyrst viktig under den industrielle revolusjonen, då fabrikkane og gruvene var avhengige av store mengder arbeidskraft. I dei fleste land vart streik snarleg gjort ulovleg ettersom fabrikkeigarane hadde langt meir politisk makt enn arbeidarane. Dei fleste vestlege land legaliserte delvis streik seint på 1800-talet eller tidleg på 1900-talet.

Streik har òg vorte brukt for å tvinge myndigheitene til å endre politikken og til og med å styrte makthavarane. Eit kjent døme er streiken på verftet i Gdansk leia av Lech Walesa. Streiken var viktig i kampen for politisk endring i Polen, og var eit viktig steg mot fallet av dei kommunistiske riksstyra i Aust-Europa.

Streiketaktikk har ei lang historie. Mot slutten av det 20. egyptiske dynastiet, under Farao Ramesses III for rundt 3 500 år sidan, organiserte arbeidarane på den kongelege nekropolisen (dødsby) den fyrste kjende streiken, eller arbeidaropprøret, i historia. Grunnen var mangel på kvitlauk, som arbeidarane brukte for å betre uthaldet og den generelle helsa si. Hendinga vart nedskriven i detalj på papyrus, som er bevart og no er i Torino.

Lover, forskrifter eller arbeidsavtalar regulerer kva streikar som er lovlege og kva for nokre som er ulovlege. Dei tilsette får normalt ikkje løn under ein streik, men kan verte finansierte frå ein streikekasse.

Sjå òg
------

* Generalstreik
* Lockout
* Streikebryteri
* Streikekasse
* Direkte aksjon

Referansar
----------

1. ↑  François Daumas, *Ägyptische Kultur im Zeitalter der Pharaonen*. Munich: Knaur Verlag, 1969, s. 309)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* HDS
* NKC
* BNE
* NDL

 |
| **Veszprém** |
| --- |
| Slottet i VeszprémSlottet i Veszprém Slottet i Veszprém |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Flagget til Veszprém | Byvåpenet til Veszprém |
| **Flagget til Veszprém** | **Byvåpenet til Veszprém** |

 |
| Plassering |
| 

Veszprém is located in Ungarn

 |
| Styresmakter |
| Land  Region  Megye | Ungarn Ungarn  Sentral-Transdanubia  Veszprém fylke |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  126,93 km² |
| Innbyggjarar  - By (2001)   - folketettleik | 61 472   480/km² |
| Koordinatar | 47°05′35″N 17°54′50″E﻿Koordinatar: 47°05′35″N 17°54′50″E﻿ |
| Høgd over havet | 260 m |
| Tidssone - Ved sommartid | CET (UTC+1) CEST (UTC+2) |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 8200 |
| Telefon-retningsnummer | 88 |
| **Heimeside:** www.veszprem.hu |

**Veszprém** (tysk *Weißbrunn*, slovakisk *Vesprím*, kroatisk *Vesprim, Besprim*, serbisk *Vesprim* eller Весприм) er ein av dei eldste byane i Ungarn, og hovudstad i fylket Veszprém. Han ligg om lag 15 km nord for Balatonsjøen.

Veszprém ligg på begge sider av den vesle elva Séd, om lag 110 km frå Budapest med bil.

Historie
--------

I følgje ei lokal segn vart Veszprém grunnlagd på sju åsar, slik som Roma. 

Anonymus, notaren til kong Béla III skreiv at det alt stod ei borg her då ungararane først okkuperte området. Borga var sannsynlegvis ei festning bygd av frankarane på 800-talet. Borgene i Veszprém, Esztergom og Székesfehérvár var dei første ungarske steinborgene, som vart bygd under regjeringstida til Géza, ei tid då motteborger var meir vanleg. 

Namnet på byen kjem frå det slaviske ordet *Bezprym*, som opphavleg var eit personnamn. Byen vart kalla opp etter ein høvding eller son til prinsesse Judit (eldste syster til St. Stefan), som slo seg ned her etter at mannen hennar Boleslaus I av Polen kasta ut ho og son hennar. 

Veszprém hadde ei viktig religiøs rolle under kampen for å gjere kristendom til den offisielle religionen i Ungarn. St. Stefan slo hæren til hovudmotstandaren sin, Koppány, nær Veszprém. Byen vart det første bispesetet i Ungarn i 1009 og eit erkebispesete i 1993. Fylket Veszprém var eit av dei første historiske fylka i Ungarn. 

Under den mongolske invasjonen av Ungarn vart Veszprém verna av borga si, som seinare vart nedrive etter ordre frå Habsburg i 1706.

Veszprém var av dei første ungarske byane som fekk eit universitet, og det vart mellom anna studert jus og kunst. Universitetet vart øydelagd i ein brann i 1276, og Veszprém vart først ein universitetsby igjen på 1900-talet.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Veszprém**

* Turistinformasjon Arkivert 2006-02-07 ved Wayback Machine.
* Luftfoto av Veszprém

Kjelde
------

* *Denne artikkelen er basert på ei omsetjing av artikkelen Veszprém frå Engelsk Wikipedia .*

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Djouce** (irsk *Dioghais*, tyder ‘forskansa høgd’) er eit fjell nordaust i Wicklowfjella i County Wicklow i Republikken Irland. I vest ligg Sally Gap; i aust ligg Roundwood/Calary Bog-platået. 

Elva Dargle har sitt utspring på den nordlege sida, nær kjelda til elva Liffey i Featherbeds. Dei renn på kvar si side av vasskiljet, Liffey renn vestover og Dargle austover. Powerscourtfossen, den høgaste fossen på Irland, ligg på austsida av fjellet. 

Djouce ligg ovanfor botnsjøen Lough Tay i sørvest. 

Dei sørlege og austlege fjellsidene er skogkledde opp til og over 650 meter over havet, hovudsakleg med sitkagranplantasjar. Når desse trea vert snauhogd har ein planlagd å plante naturleg tre i området.

Galleri
-------

* VestsidaVestsida
* Djouce frå søraustDjouce frå søraust

Sørsida av Djouce sett frå toppen av White Hill i mai 2006

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Djouce» frå Wikipedia på engelsk, den 20. oktober 2007.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Wicklowfjella nasjonalpark Arkivert 2007-02-09 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Flåvær** er ei lita gruppe med holmar på Herøyfjorden i Møre og Romsdal i Herøy kommune på Sunnmøre, og omfattar holmen Flåvær, Husholmen, Torvholmen og Varholmen.

Kart over Flåvær. 
Teikning:
Frode Inge Helland
 

I dag er Flåvær fråflytta, men det ein kan ha ferie og konferansar på Torvholmen.

I 1981 var totalt 14 innbyggjarar på dei fire holmane. Tidlegare var det stor aktivitet på Flåvær grunna den sentrale posisjonen i Herøyfjorden. Flåvær fungerte som fiskevær og kjøpmannsstad. Frå 1873 til 1976 var der postkontor, og frå 1929 til 1961 og frå 1981 til 1984, skule. Her finn ein òg Flåvær fyr som vart oppført i 1870.

Flåvær postkontor
-----------------

Postkontoret heldt til i ei sjøbu på holmen Flåvær. Det opna i 1873 og vart lagt ned i juli 1976. Postnummeret og namnet på postkontoret var *6078 Flåvær*.

Referansar
----------

1. ↑  posten.no
2. ↑  Harald Thorseth: «Tida går...» i *Vestlandsnytt* 27. mai 2005

Bakgrunnsstoff
--------------

* Bjarne Rabben (1963). «Flåvær». *Herøyboka. 1 3 : Gardar og folk*. Herøy: Herøy sogelag. s. 353-357.
* Bjarne Rabben (1973). *Herøyboka. 3 2 : Bygdesoga*. Herøy: Herøy sogelag.
* Bjarne Rabben (1970). *Herøyboka. 2 : Landslag og folkeliv*. Herøy: Herøy sogelag.
* Turistverksemd Arkivert 2019-09-03 ved Wayback Machine.
* «6078 FLAAVÆR» i Poststedsdatabasen til Postmuseet Arkivert 2014-02-01 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames

 |
Puerto Rico-gropa er den djupaste delen av Atlanterhavet, og dannar grensa mellom dette og Det karibiske havet.
Ei **djuphavsgrop** er ei langstrekt topografisk nedsenking på havbotnen. Slike groper er smale og lange, og utgjer dei største djupnene i verdshava. Dei vert danna ved at ei tektonisk plate går ned under ei anna i ei subdukssjonssone. 

Skjematisk framstilling av jordskorpeplater på havbotnen som dannar midthavsrygg der dei glir frå kvarandre og groper der dei møter andre plater.
Den djupaste er djuphavsgropa Marianegropa, med ei djupne på 11 035 meter.

Dei djupaste gropene
--------------------

| Namn | Hav | Djupne |
| --- | --- | --- |
| Marianegropa | Stillehavet | 11 035 m |
| Tongagropa | Stillehavet | 10 882m |
| Kuril–Kamsjatka-gropa | Stillehavet | 10 542 m |
| Filipinegropa | Stillehavet | 10 540 m |
| Kermadecgropa | Stillehavet | 10 047 m |
| Izu-Bonin-gropa (Izu-Ogasawara-gropa) | Stillehavet | 9 780 m |
| Japangropa | Stillehavet | 9 000 m |
| Puerto Rico-gropa | Atlanterhavet | 8 605 m |
| Peru-Chile-gropa eller Atacamagropa | Stillehavet | 8 065 m |

Kjelder
-------

* «dyphavsgrop» (14. februar 2009) av Inge Bryhni i *Store norske leksikon*, snl.no.
**Zambezi** (òg skrive **Zambesi**) er den fjerde lengste elva i Afrika og den største elva som munnar ut i Indiahavet frå Afrika. Ho har eit nedslagsfelt på 1,39 millionar kvadratkilometer, og er om lag halvparten så lang som Nilen, kring 3540 km lang. Ho spring ut i Zambia og renn gjennom Angola, langs grensa mellom Namibia, Botswana, Zambia igjen og Zimbabwe, til Mosambik, der ho munnar ut i Indiahavet.

Det mest spektakulære området av Zambezi er Victoriafalla. Andre kjende fall eller fossar er Chavumafalla ved grensa mellom Zambia og Angola og Ngonyefalla, nær Sioma i Vest-Zambia.

Det er to vasskraftverk og demningar i elva. Desse er Kariba-dammen, forsyner Zambia og Zimbabwe med elektrisitet, og Cahora Bassa i Mosambik, som gjer elektrisitet til Mosambik og Sør-Afrika. Det finst òg eit mindre vasskraftverk ved Victoriafalla.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Informasjon og kart over nedslagsfeltet Arkivert 2005-04-08 ved Wayback Machine.
* Zambezi River Authority Arkivert 2012-10-25 ved Wayback Machine.
* The Zambezi Society

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* NKC
* GeoNames

 |
Soglio i Val Bregaglia i Sveits
**Val Bregaglia** (tysk *Bergell Tal*) er ein dal i Alpane i Sveits og Italia. Elva Mera (eller Maira) renn gjennom dalen som byrjar ved Malojapasset (1815 moh.) som fører over til Engadin (dalen til elva Inn, som igjen fører til Donau) og strekkjer seg vestover til Chiavenna (333 moh.) like etter Mera renn i saman med Liro. Frå her snur han sørover mot Comosjøen. Det meste av dalen ligg i det sveitsiske distriktet Maloja, medan den nedre delen ligg i den italienske provinsen Sondrio.

Bregagliafjella ligg sør for dalen. Dalen er unik fordi han omfattar nedslagsfeltet til tre store elvar, som kvar renn ut i forskjellige hav. Rhinen, som renn til Nordsjøen, Inn, via Donau til Svartehavet og Po som munnar ut i Adriahavet.

Vicosoprano, Stampa, Bondo, Soglio og Castasegna er landsbyar (tidlegare kommunar) på sveitsisk side. Av italienske kommunar finn ein Villa di Chiavenna, Piuro og Chiavenna.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Val Bregaglia**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* BNF
* BNF (data)
* HDS
* GeoNames

 |
*Denne artikkelen handlar om elva. For omgrepet i hinduismen, sjå aum.* 

**Om** (russisk Омь) er ei elv i sør i Det vestsibirske låglandet i Russland og ei av sideelvane til Irtysj frå høgre. Elva er 1091 km lang og har eit nedslagsfelt på 52 400 km². Elva har ei middelvassføring på 814 m³/s. 

Om har utspring i Vasjuganmyrene på 145 moh, i grenseområda mellom Novosibirsk og Omsk oblast. Ho renn frå her hovudsakleg vestover gjennom dei nordlege delane av Barabasteppene. Frå midten av elva byrjar ho å meandere kraftig og munnar ved byen Omsk i elva Irtysj, på 69 moh.

Nær munningen har ho ei vassføring på 50 m³/s (minimum i mars med 4,9 m³/s, maksimum i juni med 156 m³/s). I den nedre delen er elva 120 m brei og 2 m djup med ein straum på 0,3 m/s. Dei viktigaste sideelvane er Itsja, Kama og Tartas.

Om frys til i månadsskiftet oktober / november og er isdekt til vårløysinga i april / mai. Elva er farbar til Kujbysjev ved høg vasstand, men er ikkje ein offisiell vassveg.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Om (elv)» frå Wikipedia på bokmål, den 31. oktober 2008.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*
		- Store sovjetiske leksikon
		- R-ArcticNET - Eit regionalt, elektronisk, hydrografisk datanettverk for den arktiske regionen
		- Liste over vassvegane i den russiske føderasjon (Regjeringsforordning av 19. desember 2002) Arkivert 2015-03-18 ved Wayback Machine. (russisk)


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Zapadna Morava** (serbisk Западна Морава, 'Vest-Morava') er ei elv sentralt i Serbia med ei lengd på 308 km. Ho er den eine av to kjeldeelvar til Velika Morava, som ho dannar i lag med Južna Morava.

Zapadna Morava spring ut frå Taštisletta, aust for byen Požega der elvane Golijska Moravica og Đetinja renn saman. Nord for den vesle byen Stalać, ren ho saman med Južna Morava og dannar Velika Morava.

Zapadna Morava tar imot 85 sideelvar. Elvar var tidlegare lenger (319 km), men på grunn av regulering av elva er ho no kortare. Ho har ei middelvassføring på 120 m³/s, men er kjenneteikna av store variasjonar i vassføringa, som vert særs stor under flaumar. 

Ho drenerer eit område på 15 849 km² (42,3 % av heile nedbørsfeltet til Velika Morava), som høyrer til nedslagsfeltet til Svartehavet.

Økonomi
-------

Zapadna Morava er den økonomisk mest utvikla av dei tre Morava-elvane. Med dalen til Ibar, har Zapadna Morava eit stort potensial for straumproduksjon. Vatnet vert òg nytta til vatning.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «West Morava» frå Wikipedia på engelsk, den 17. mars 2009.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
	+ *Mala Prosvetina Enciklopedija*, 3. utg. (1985); Prosveta; ISBN 86-07-00001-2
	+ Jovan Đ. Marković (1990): *Enciklopedijski geografski leksikon Jugoslavije*; Svjetlost-Sarajevo; ISBN 86-01-02651-6


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN
* GeoNames

 |
**Olve** er eit mannsnamn som kjem frå norrønt *Ǫlvir* (runa ǫ, «O med kvist»), eller *Ølvir* , truleg samansett av *vern - lukke* og *kjempe*. Namnet er sjeldant, men har vorte noko vanlegare etter 1970.

Olve har namnedag i Noreg 3. august.

Bruken av namnet i Noreg
------------------------

I folketeljinga i 1801 vart tolv personar manntalsførte med namnet *Olve*, (10 Olve og to Aalve), dei fleste budde i Aust-Agder. 

I teljinga frå 1900 var det 21 personar som het Olve (to av dei vart innskrivne som Aalve, ein som Ølve), 15 av desse busette i Aust-agder.

I 2007 var det 312 som hadde Olve til første fornamn.

Kjende namneberarar
-------------------

* Olve på Egge (Ǫlvir á Eggju), hovgode på Mære som blei drepen av Olav den heilage
* Olve Eikemo (f. 1973), kjend under artistnamnet Abbath Doom Occulta, svartmetallmusikar og komponist

### Litterære figurar

* Olve Grjotgardsson (Olve av Egge) i den historiske romantriologien «Sølvhammeren», «Jærtegn» og «Helgenkongen» av Vera Henriksen.

Sjå òg
------

* Søk etter norsk namnestatistikk for Olve hjå Statistisk Sentralbyrå
* Folketeljingar i Digitalarkivet

Andre kjelder
-------------

* Olav Veka: *Namneboka* (Det Norske Samlaget, 1991)
Koordinatar: 67°32′09″N 15°36′57″E﻿

**Leirfjorden** er ein fjordarm av Sørfolda i Sørfold kommune i Nordland. Fjorden strekkjer seg 19 km nordaustover til Kvalhaugmoen i botn av fjorden.
Ved Kobbhammarnes delar fjorden seg i ein nordleg arm, Kobbelvvågen, og ein sørleg arm, Sørfjorden, som kvar har ei lengd på i underkant av to kilometer.

Fjorden har innløp mellom bygda Styrkesvik i vest og Kalvikodden i aust. Det ligg fleire små grender på begge sider av fjorden, som Inner-Kalvika, Sommerset, Kvantoland og Bonåssjøen. Aust for Bonåssjøen ligg tettstaden Leirfjordgården på nordsida av fjorden. Lenger inn i fjorden ligg grendene Engan, Ørnes, Slettbakkan og Sørfjordmoen. Ved Ørnes deler fjorden seg i to delar. Kobbelvvågen går inn til Kvalhaugmoen, medan Sørfjorden går ein kilometer inn til Sørfjordmoen. 

E6 går langs heile søraustsida av fjorden. På nordsida går Fv613 langs den indre delen av fjorden, medan Fv612 går langs den ytre ut til Styrkesvik.

Kjelder
-------

1. ↑  (Inkl. Sørfjorden eller Kobbelvvågen) Leirfjorden i Store norske leksikon
2. ↑  Leirfjorden på Norgeskart.no frå Statens kartverk

  


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
**Gurid Almenningen** (24. desember 1892 som Gurid Brekke–1. november 1990) var ein norsk politikar for Arbeidarpartiet.

Almenningen vart fødd på Vossevangen. Ho tok kveldskurs i norsk og rekning i 1910 og var elev ved Voss folkehøgskule 1911–1912. Ho var tilsett i Voss bokhandel 1915–1916, dreiv eiga mote- og broderiforretning på Vossevangen 1916–1920, var heimeverande husmor frå 1920 og noterte butikkprisar på Voss for Statistisk sentralbyrå 1962–1966.

Almenningen var med på å skipa Voss Arbeidarkvinnelag i 1924, og var styremedlem 1924–1932 og formann 1933–1951. Ho var også styremedlem i Hordaland Arbeidarparti 1933–1940 og 1945–1949. Ho var heradsstyrerepresentant på Voss 1947–1951 og hadde ei rekkje offentlege verv i kommunen. Mellom anna var ho ein pådrivar for bygginga av gamleheimen på Voss. Ho var òg frå ungdommen med i fråhaldslosjen «Vossingen - Framsteg».

Almenningen var 2. vararepresentant til Stortinget frå Hordaland 1950–1953 og 1. vararepresentant 1954–1957, og møtte fast for Jakob Martin Pettersen 1953–1955. På Stortinget møtte ho samstundes som Sjur Lindebrække (Høgre), som Almenningen var barnepike for i ungdommen, og skal då ha uttala: «Ver snill med han Sjur. Han var slik ein god gut!» Ho vart tildelt Kongens fortenestemedalje i sølv i 1969. 

Faren til Gurid var skomakar på Vossevangen. Ho gifta seg i 1920 med konduktør Knut Almenningen, som òg sat i heradsstyret på Voss for Arbeidarpartiet før krigen.

Referansar
----------

1. ↑  "75 år" i *Hordaland*, 23. desember 1967
2. ↑  «Kraftlaust demokrati». Dag og Tid. 15. oktober 1998.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Gurid Almenningen hjå Stortinget

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
|  |
| --- |
| ***«Om du kunne»***  Singel av Ellen Nikolaysen og Anne Lise Gjøstøl |
|  |
| **Land** | Noreg |
| **Språk** | Norsk |
| **Utgjeve** | 1973 |
| Låtskrivar(ar) | Rolf Nord og Rachel Nord |
|

**«Om du kunne»** er ein song av Ellen Nikolaysen og Anne Lise Gjøstøl frå 1973. Songen er skriven av Rolf Nord og Rachel Nord.

Eurovision
----------

### Melodi Grand Prix 1973

«Om du kunne» deltok i Melodi Grand Prix 1973, den norske uttakinga til Eurovision Song Contest 1973 i Luxembourg i Luxembourg. Songen vart framført på norsk av Ellen Nikolaysen med eit lite orkester, og så på nytt av Anne Lise Gjøstøl med eit stort orkester. Bidraget enda på andreplass med 40 poeng.

Fotnotar
--------

1. ↑  «MGP 1973» (på norsk). OGAE Norge. Henta 7. juli 2014.
2. ↑  «Norway 1973» (på engelsk). esc-history.com. Henta 7. juli 2014.
3. ↑  «NORWEGIAN FINAL 1973» (på engelsk). natfinals.50webs.com. Henta 7. juli 2014.

| * v
* d
* e
Songar i Melodi Grand Prix 1973 |
| --- |
| *Rett deg opp***·** *Det er jo sant***·** *Om du kunne***·** *Å for et spill***·** *Alternativ* |
**Wenche Sørum Lønnquist** (fødd 10. juli 1951 er ein tidlegare friidrettsutøvar frå Oslo. Ho vart tildelt kongepokalen under noregsmeisterskapen både i 1970 og 1972. Sørum, som var medlem i Høybråten og Stovner, vart norsk meister på 1500 meter i 1969, 1970, 1972 og på 800 meter i 1970 og 1972.

### Aktiv

Sørum kom på andreplass på 800 meter under NM 1968 og 1969, begge åra bakom Britt Ramstad. Frå 1969 kom også 1500 meter med i tevlingsprogrammet og Sørum sette den fyrste offisielle noregsrekorden på Bislett stadion i Oslo den 30. mai. Rekordtida 4.36,2 forbetra ho til 4.29,1 og deretter 4.28,0 seinare i 1969-sesongen. Under noregsmeisterskapen sprang ho einsleg inn til gullmedalje.

I juni 1970 flytta Sørum noregsrekorden vidare til 4.27,4 og i landskampen mot Sverige til 4.24,0. 2. august 1970 i Aust-Berlin vart ho nummer 4 på rekordtida 4,18,7 i semifinalen i Europacupen for landslag. To veker seinare vart ho dobbelmeister då NM i friidrett 1970 vart avvikla i Kristiansand. På 800 meter fekk ho same tid som sølvvinnar Grete Andersen, medan ho på 1500 m sprang i mål til suveren siger på 4.24,6, ein prestasjon som sikra henne kongepokalen. 

Ein leggskade gjorde at Sørum mista det meste av 1971-sesongen. Unge Grete Andersen nytta då høvet til å ta over som rekordhaldar med 4.17,0. OL-sesongen 1972 tok Sørum tilbake noregsrekorden på 1500 m ved Bislett-leikane 3. august, der ho fekk sluttida 4.14,7. I noregsmeisterskapen 1972 sigra ho på 800 m og 1500 m med god margin til Grete Andersen, for 1500-meterløpet vart Sørum tildelt kongepokal nummer 2. Under Sommar-OL 1972 i München i september forbetra Sørum i forsøket noregsrekorden til 4.14,1 og tok seg til semifinale. Der senka ho rekorden til 4.09,7, men vart slått ut med 14. beste tid.

I 1973 var Sørum atter plaga med skade. Ho kom tilbake på bana i 1974 og sette norsk rekord på 3 000 meter med 9.25,4, ein distanse som kom på NM-programmet. Under noregsmeisterskapen deltok Sørum på 1500 m, og vart fråsprunge av framstormande Grete Andersen. Sørum la opp ved sesongslutt.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Wenche Sørum» frå Wikipedia på bokmål, den 17. august 2020.*

* *Sportsboken 1970*. Norsk kunstforlag. Oslo 1970.
* *Sportsboken 72*. Dreyer Stavanger. 1972
* friidrett.no
Welsh corgi pembroke
Welsh corgi cardigan
**Welsh corgi** er ein kortbeint gjetarhund med opphav i Wales i Storbritannia. Det finst to rasar, welsh corgi pembroke og welsh corgi cardigan, med namn etter dei walisiske grevskapa Cardiganshire og Pembrokeshire. Welsh corgi pembroke er kjend gjennom si tilknyting til det britiske kongehuset, der dronning Elizabeth II gjennom åra har hatt fleire hundar av denne rasen.

Største skilnaden mellom dei to rasane er at pembroke har stubbhale eller ingen hale i det heile tatt, mens cardigan har ein reveliknande hale. Elles liknar hundane kvarandre i storleik og utsjånad, med korte føter og store øyre. Dei har likevel utvikla seg såpass uavhengig av kvarandre at beinstruktur og nøyaktig lengd og storleik er ulike.

Cardigan er den største corgien med ei vekt på 11 til noko over 17 kg (hannar). Pembroke av begge kjønn veg rundt 11-12 kg. Begge typane har ei mankehøgd på rundt 26-33 cm.

Welsh corgi cardigan er rekna som ein av dei eldste britiske hundetypane, og har vore brukt av walisiske bønder til å gjeta kveg, vera med på jakt og vakta hus og barn. Også pembroke har vore lenge i landet. Denne hunden er truleg skapt gjennom blanding med spisshundar, anten frå det europeiske fastlandet eller frå Skandinavia. Han liknar mykje på svensk västgøtaspets, men kva slektskap det er mellom desse hundane er ikkje kjent.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Welsh corgi» frå Wikipedia på engelsk, den 25. mai 2010.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Welsh corgi**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* BBC Things

 |
Omajademoskeen i Aleppo.
**Den store moskeen** eller **Omajademoskeen** i Aleppo er den største og eldste moskeen i Aleppo i Syria. Han ligg i gamlebyen i Aleppo som er ført inn på UNESCO si liste over verdsarv.

Minareten som no er felt.
Omajademoskeen blei først bygd tidleg på 700-talet. Den noverande bygningen blei reist frå 1000- til 1300-talet. Minareten stod ferdig i 1090. I oktober 2012 blei Omajademoskeen råka under kamphandlingar i den syriske borgarkrigen. Under nye kamphandlingar i april 2013 blei minareten frå 1090 råka av ein granat og rasert.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Great Mosque of Aleppo» frå Wikipedia på engelsk, den 26. april 2013.*

* Ancient City of Aleppo, unesco.org
* Kristian Aanensen, «– Dette er som å sprenge Taj Mahal og ødelegge Akropolis», nrk.no (25.04.2013)
* Richard Spencer, «Syria: 11th-century minaret of Great Umayyad Mosque of Aleppo destroyed», *The Daily Telegraph* (24 Apr 2013)

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Omajademoskeen i Aleppo**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Den franske alpinisten Christel Pascal.
**Kristel** og **Christel** er kvinnenamn som opphavleg er tyske kjæleformer av Kristina. Det namnet kjem frå Kristian og betyr 'kristen'. Andre stavemåtar for namnet er Cristel og Christl, sistnemnde særleg i Austerrike. Det engelske namnet Crystal, og stava Christal, kan vera påverka av namnet.

Christel har namnedag i Noreg og Sverige den 15. mars.

Det er 600 kvinner som heiter Christel og 190 som heiter Kristel i Noreg (2009).

Namneberarar
------------

* Christel Goltz (1912–2008), tysk songar
* Christl Haas (1943–2001), austerriksk alpinist
* Christel Wegner (f. 1947), tysk politikar
* Christel Schaldemose (f. 1967), dansk politikar
* Christel Pascal (f. 1973), fransk alpinist
* Christel Sundberg (f. 1982), finsk artist kjend som Chisu
* Christel Alsos (f. 1984), norsk songar

Kjelder
-------

* Søk etter norsk namnestatistikk for Christel hjå Statistisk Sentralbyrå

* *Denne artikkelen bygger på «Christel» frå Wikipedia på bokmål, den 14. mars 2009.*
**Wenche Krossøy** (fødd 25. oktober 1943 på Andørja i Troms, død 12. mars 2010 i Bergen) var ein norsk forfattar. Ho var store delar av livet busett i Salhus, og flytta til Danmarksplass i Bergen rundt 2004. Krossøy har skrive både for vaksne og barn. 

Wenche Krossøy voks opp på Andørja i Troms. Familien dreiv med jordbruk og hadde hest, sauer og kyr, og faren drog òg på Lofotfiske. Barndomsminna frå Nord-Noreg vart brukte i Wenche Krossøy sine første barnebøker. Ho var utdanna frå folkehøgskole, med delartium, Nansenskolen og studium i mediekunnskap frå Volda distriktshøgskole. Ho arbeidde på kontor, og hadde kunstnarstipend.

Wenche Krossøy debuterte i 1974 med *Mens pappa er på Lofoten*, og gav ut 11 barne- og ungdomsbøker. Ho fekk Kultur- og kirkedepartementets pris for barne- og ungdomslitteratur for *Magdalena* (1977). Dei første bøkene hennar skildrar utkantmiljø i Nord-Noreg med understreking av dei positive verda i bygdemiljøet. 

Wenche Krossøy skreiv òg dikt og noveller for vaksne. Novella «Tørst» kom ut i 1977 og har vore brukte i lærebøker i vidaregåande skular. Novella handlar om ei sliten vaskekone som tek antidepressiva for å døyve smerta ho kjenner ved å føle seg underlegen og einsam. 

*Magdalena* vart i 1980 oppført som norsk bidrag til IBBY Honour List 1980.

Bibliografi
-----------

* *Mens pappa er på Lofoten* 1974
* *Oluf og Ror-Lovisa* 1975
* *Magdalena* 1977
* *Er det sant* 1980
* *Loliletta* 1981
* *Den sovande fuglen* 1983
* *Blåhuset* 1985
* *Gullnøkkelen* 1987
* *Den kvite steinen* 1989
* *Angelus* 1993
* *Historia om ein engel* – med Lise Levy, 1996

Bakgrunnsstoff
--------------

* Tone Birkeland, Gunvor Risa og Karin Beate Vold (1997). «1970-95». *Norsk barnelitteraturhistorie*. Oslo: Det Norske Samlaget. s. 314-315. ISBN 82-521-5933-8.
* Utgjevingar av Wenche Krossøy i Biblioteksøk
* Utgjevingar av Wenche Krossøy[*daud lenkje*] i BIBSYS
* Bøker av Wenche Krossøy digitalisert hjå Nasjonalbiblioteket

Kjelde
------

* *Denne artikkelen bygger på «Wenche Krossøy» frå Wikipedia på bokmål, den 25. april 2012.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC

 |
**Christer Majbäck** (fødd 30. januar 1964) er ein svensk tidlegare langrennsløpar frå Kiruna. Mellom 1987 og 1992 vann han seks medaljar; ein gull-, to sølv- og tre bronsemedaljar i tre ulike verdsmeisterskap og ein vinterolympiade. Gullmedaljen og eine sølvmedaljen kom på stafettar, dei fire andre medaljane i individuelle tevlingar over frå 10 til 30 km. Majbäck vann eitt verdscuprenn.

### Aktiv

Majbäck debuterte i verdscupen desember 1984, og fekk sitt gjennombrot då han i Syktyvkar i slutten av mars 1985 vart nummer tre på ein 15 km, landsmannen Gunde Svan vann føre Tor Håkon Holte frå Noreg. Majbäck vart tre gongar nummer tre i verdscupen 1987, mellom anna då vann han bronsemedaljen på tremila under ski-VM i Oberstdorf, der landsmannen Thomas Wassberg vart suveren verdsmeister på distansen.

I OL-sesongen 1988 fekk Majbäck atter ein tredjeplass som si beste plassering i verdscupen. Sesongen etter kopierte han plasseringa frå 30 km i førre verdsmeisterskapen, då han i Lahti fekk bronsen, einast 12,9 sekundar bakom verdsmeisteren, Vladimir Smirnov som representerte Sovjetunionen. Sidan i meisterskapen gjekk Majbäck fyrsteetappen i stafetten, der Torgny Mogren vann spurten for Sverige framfor Finland, Tsjekkoslovakia og Noreg.

16. desember 1989 vann Majbäck sin fyrste og einaste siger i eit verdscuprenn. Han sigra føre norske Bjørn Dæhlie og austerrikaren Markus Gandler i eit renn over 15 km i Calgary.

Majbäck vann i 1991 sølvmedaljen på 10 km i ski-VM i Val di Fiemme, med tida 25.59,7 var han 4,7 sekundar bakom nordmannen Terje Langli i mål. Sølv fekk Majbäck også i stafetten, der han gjekk den andre etappen for Sverige. Under OL året etter i Albertville gjekk han inn til bronsemedalje på 10-kilometeren og vart nummer seks på tremila.

Etter 1994 klarte ikkje Majbäck lengre å hamle opp med verdseliten i langrennsløypa. Derimot kom han i 1997 kom han på andreplassen i Vasaloppet.

Han la opp som langrennsløpar i 1999.

### Medaljar og besteplasseringar i internasjonale meisterskap

* Ski-VM 1987 i Oberstdorf: Bronsemedalje på 30 km
* Vinter-OL 1992 i Calgary: Nr 11 på 15 km
* Ski-VM 1989 i Lahti: Bronsemedalje på 30 km og gull i 4x10 km stafett
* Ski-VM 1991 i Val di Fiemme: Sølvmedalje på 10 km og i 4x10 km stafett
* Vinter-OL 1992 i Albertville: Bronsemedalje på 10 km
* Ski-VM 1993 i Falun: Nr 12 på 30 km
* Vinter-OL 1994 på Lillehammer: Nr 6 på 50 km
* Ski-VM 1995 i Thunder Bay: Nr 17 på 50 km

Kjelder
-------

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar
* 

* (en) Christer Majbäck – Profil og resultatoversikt hos FIS

Bakgrunnsstoff
--------------

* «Christer Majbäck» (på engelsk). olympedia.org. Henta 11. februar 2023.
**Christa Luding-Rothenburger**, fødd **Christa Rothenburger**, (fødd 4. desember 1959) er ein tysk tidlegare idrettsutøvar frå Weißwasser i delstaten Sachsen som representerte Aust-Tyskland i skeisesport og sykkelsport. I tida 1984-88 vann ho to olympiske gullmedaljar på skeiser og like mange VM-titlar på skeisebana, så vel som eitt VM-gull i sykkelsprint.

Rothenburger vart nummer tre i sprint-VM på skeiser både i 1979 og 1983. Under dei olympiske vinterleikane i Sarajevo vart ho olympisk meister på 500 meter. Sesongen etter vart ho verdsmeister då sprint-VM fann stad i Heerenveen. Vinteren 1986 enda ho på andreplassen ved sprint-VM på skeiser i japanske Kariuzawa, før ho eit halvt år seinare vart verdsmeister i sykkelsprint i Colorado Springs i USA. Året etter, i 1987, deltok ho i dei same to idrettane i respektive verdsmeisterskap, måtte då eitt steg ned på sigerspallane til bronse på skeisebana og til sølv på sykkelarenaen. 

OL-året 1988 vann Luding-Rothenburger sprint-VM på skeiser, før ho røska med seg gullmedaljen på 1000 meter og sølvmedaljen på 500 m under Vinter-OL i Calgary. Sju månader seinare vann ho sølv i sykkelsprint ved Sommar-OL 1988 i Seoul. Etter sølvmedalje i sprint-VM 1989 på skeiser, kom ho tilbake i 1992-sesongen og tok bronseplassen både på 500 m under vinterleikane 1992 i Albertville og ved sprint-VM 1992 på Valle-Hovin stadion i Oslo.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Christa Luding-Rothenburger» frå Wikipedia på tysk, den 9. januar 2018.*

* «Christa Rothenburger-Luding» (på engelsk). Olympedia. Henta 18. mars 2023.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* Munzinger (sport)

 |
***Symra; En Aarbog for Norske Paa Begge Sider Af Havet*** eller berre ***Symra*** var eit norsk-amerikansk tidsskrift som blei gjeve ut i USA mellom 1905 og 1914. Innhaldet var for det meste på norsk, men det hadde også noko stoff på engelsk.

*Symra* blei først redigert og gjeve ut av Johannes B. Wist og Kristian Prestgard, som også var redaktørar for den norsk-amerikanske *Decorah-Posten.* *Symra* blei trykka av Decorah-posten's trykkeri i Lutheran Publishing House, no ein hovudbygning ved Vesterheim Norwegian-American Museum i Decorah i Iowa.

I 1912 blei Symra Company omorganisert med Knut Gjerset frå Luther College, og P.J. Eikeland frå St. Olaf College som redaktørar. I tillegg til tidsskriftet gav Symra Company ut norskspråklege bøker som *Ameriká og Andre Digte* (1912) og *Efterladte Digte* (1914) av Agnes Mathilde Wergeland. 

*Symra* presenterte lyrikk og prosa av norske og norsk-amerikanske forfattarar og ein del engelskspråkleg litteratur. Kjende forfattarar presenterte på sidene var Peer Stromme, Knut Gjerset, Hjalmar Holand, Waldemar Ager, George T. Flom, Peter Laurentius Larsen, Ole Edvart Rølvaag og Kristofer Janson.
Det meste av stoffet var på norsk, men det blei også trykt ein del norsk-amerikansk litteratur på engelsk og engelske omsetjingar av norske dikt.
I tillegg til litteratur knytt til Noreg og norsk-amerikanarar finn ein også omtale og omsetjingar av amerikanske forfattarar som Edgar Allan Poe
og av engelsk litteratur som Beowulf.

Kjelder
-------

1. ↑  The Symra Company (University of Wisconsin-Madison Scandinavian-American Publisher Holdings)
2. ↑  Symra: A Memoir (Einar Haugen. Norwegian-American Historic Association Volume 27: Page 101)  Arkivert 2017-11-10 ved Wayback Machine.
3. ↑  T.d. Symra, Ottende bind (1912) s.62-63
4. ↑  Symra, Femte bind (1909) s. 214
5. ↑  Symra, Ottende bind (1912) s.65

* *Delar av denne artikkelen bygger på «Symra» frå Wikipedia på engelsk, den 9. november 2017.*
Desse automatiske signalklokkene vart synkroniserte ved hjelp av telegrafi i 1905 før radioen spreidde om seg.
Eit **tidssignal** er eit synleg, høyrbart, mekanisk eller elektronisk signal som vert nytta som til kontroll av ur. Kyrkjeklokker eller stemmer annonserte tid for bøn, og dette vart avløyst av automatisk klokkeklang i offentlege klokker. Høyrbare signal har avgrensa rekkjvidd. Travle hamner nytta synglege signal, til dømes ei fallande kule, slik at sjømenn kunne sjekke kronometra nytta innan sjøfart. Då den elektriske telegrafen kom til, vart det tidssignal vidstrekte og presise frå sentrale observatorium. Jernbanen var av dei første kundane for tidssignal, som gjorde at dei kunne synkronisere drifta over store geografiske område. Spesialbygde radiosendarar sender tidssignal som automatisk synkroniserer klokker og kommersielle kringkastarar nyttar framleis tidssignal i programma sine. I dag er GPS-signal nytta til å presist fordele tidssignal over det meste av verda.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Time signal» frå Wikipedia på engelsk, den 12. juli 2016.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* Downing, Michael, *Spring Forward: The Annual Madness of Daylight Saving Time* (Shoemaker and Hoard, 2005) ISBN 1-59376-053-1
Ceraunius Tholus (venstre) og Uranius Tholus fotografert av Mars Express. Bilete er ein mosaikk, og Ceraunius Tholus er lettare dekt av skyer på det eine biletet, men ikkje det andre
Datagenerert perspektivbilete av Ceraunius Tholus, basert på data frå Mars Express
Høgdekart over Ceraunius Tholus og nærområdet
**Ceraunius Tholus** (**Cerauniuskvelven**) er ein vulkan i den nordlege halvkula til Mars, nordaust for Tharsis-fjella. Han er 130 kilometer brei ved foten og når 5,5 kilometer over slettene rundt. Kalderaen på toppen er 25 km på tvers.

Like ved ligg vulkanen Uranius Tholus, og mellom Ceraunius og Uranius Tholus ligg krateret Rahe. Rahe vart danna ved at ein meteoritt slo inn i området med ein skarp vinkel. Ein 3,5 km brei og 300 meter djup dal på sida av Ceraunius Tholus munnar ut i Rahe. I denne munninga er det ei sedimentvifte, og det er mogeleg at vatn i Ceraunius Tholus var med på å danna denne.

Kjelder
-------

1. ↑  Kart over Tharsis-kvadranten hjå Gazetteer of Planetary Nomenclature

* *Neighbouring volcanoes on Mars* - ESA

Bakgrunnsstoff
--------------
**Ceredigion** er eit grevskap i Wales. Det var tidlegare ein del av Dyfed og var før det kjent som Cardiganshire (walisisk *Sir Aberteifi*). Det grensar mot Gwynedd, Powys, Carmarthenshire og Pembrokeshire og mot vest ligg Cardiganbukta. Namnet tyder «Landet til Ceredig», som viser til sonen til Cunedda, ein høvding som skal ha erobra store delar av Wales kring 400-talet. 

Grevskapet vart oppretta 1. april 1996. Mellom 1974 og 1996 utgjorde det eit distrikt i Dyfed. Då det vart oppretta fekk det det tradisjonelle namnet Cardiganshire, men dette vart endra til det walisiske Ceredigion dagen etter.

Dei kambriske fjella dekker mykje av den austlege delen av Ceredigion, medan det i sør og vest er eit flatare landskap. Høgaste punkt er Plynlimon, omkring 757 moh.. Fem elvar har utspring der: Severn, Wye, Dulas, Llyfnant og Rheidol. Den viktigaste elva er Teifi, som markerer grensa til Carmarthenshire og Pembrokeshire. Langs kystlinja er det fleire sandstrender.

Stader i Ceredigion
-------------------

* Aberaeron
* Aberarth
* Aberystwyth
* Borth
* Cardigan
* Eglwys Fach
* Lampeter
* Llanrhystud
* New Quay
* Newcastle Emlyn
* Tregaron

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Ceredigion» frå Wikipedia på bokmål, den 15. desember 2009.*


| * v
* d
* e
Hovudområde i Wales |
| --- |
| Wales' flagg | Anglesey  · Blaenau Gwent  · Bridgend  · Caerphilly  · Cardiff  · Carmarthenshire  · Ceredigion  · Conwy  · Denbighshire  · Flintshire  · Gwynedd  · Merthyr Tydfil  · Monmouthshire  · Neath Port Talbot  · Newport  · Pembrokeshire  · Powys  · Rhondda Cynon Taff  · Swansea  · Torfaen  · Vale of Glamorgan  · Wrexham | Wales' flagg |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames
* BBC Things
* MusicBrainz (area)

 |
**1011** (romartal MXI) var eit normalår som byrja på ein måndag i den julianske kalenderen.

Hendingar
---------

### Utlandet

* Sanjo vart ny keisar av Japan.
* Vikinga , mellom dei Olav Haraldson (seinare Heilag-Olav), plyndra Canterbury i England.

### Noreg

*

Fødde
-----

*

Døde
----

* 21. november: Reizei, japansk keisar.
* Ichijo, japansk keisar.

**<<   1000-talet   >>**
<< 1000 | 1001 | 1002 | 1003 | 1004 | 1005 | 1006 | 1007 | 1008 | 1009 | 1010 | 1011 | 1012 | 1013 | 1014 | 1015 | 1016 | 1017 | 1018 | 1019 | 1020 | 1021 | 1022 | 1023 | 1024 | 1025 | 1026 | 1027 | 1028 | 1029 | 1030 | 1031 | 1032 | 1033 | 1034 | 1035 | 1036 | 1037 | 1038 | 1039 | 1040 | 1041 | 1042 | 1043 | 1044 | 1045 | 1046 | 1047 | 1048 | 1049 | 1050 | 1051 | 1052 | 1053 | 1054 | 1055 | 1056 | 1057 | 1058 | 1059 | 1060 | 1061 | 1062 | 1063 | 1064 | 1065 | 1066 | 1067 | 1068 | 1069 | 1070 | 1071 | 1072 | 1073 | 1074 | 1075 | 1076 | 1077 | 1078 | 1079 | 1080 | 1081 | 1082 | 1083 | 1084 | 1085 | 1086 | 1087 | 1088 | 1089 | 1090 | 1091 | 1092 | 1093 | 1094 | 1095 | 1096 | 1097 | 1098 | 1099 >>
Signalhandsaming i samband med telekommunikasjon.
**Signalhandsaming** er eit omfattande fagfelt der ein analyserer og handsamar alle tenkjelege former for signal. 

Ein skil mellom analog signalhandsaming og digital signalhandsaming. 
Innan analog signalhandsaming studerer ein signal som har kontinuerleg variabel amplitude og som oftast òg er kontinuerlege i tid, medan digitale signal er kvantiserte både i tid og amplitude. Det finst ei mellomgruppe, der amplituden er kontinuerleg variabel, men med kvantisert tidsakse, som til dømes svitsja kondensatorfiltre. 

I døme i figuren omformar ein mikrofon (transduser) lydbølgjene til eit elektrisk spenning, som så vert omforma til ein tidsdiskret sekvens av binærtal av ein analog-til-digital-omformar, som vert vidare omforma til ein bitsekvens, som vert koda og overført over ein kommunikasjonskanal i form av ei elektromagnetisk bølgje. I mottaleren vert den elektromagnetiske bølgja forsterka og dekoda til ein sekvens av binærtal, som så vert omforma til ei elektrisk spenning i ein digital til analog-omformar. Dette signalet vert så forsterka og nytta for å driva ein høgtalar (transducer), som omformar inngangsspenninga til ei lydbølgje som når øyro til ein eller fleire personar.

Signalhandsaming er ein teknologi som inngår i mange samanhengar, som telekommunikasjon, audioteknologi, radar, sonar, bilete og videohandsaming og så vidare. Utstyr som mobiltelefonar, bilar, fly og satelittar er fullpakka av ulike former for signalhandsaming.

Sjå òg
------

* Analog signalhandsaming

* Digital signalhandsaming
* Lydsignalhandsaming
* Talehandsaming
* Biletehandsaming
* Videohandsaming
* Systemidentifikasjon
* Estimering

  


| * v
* d
* e
Elektrofag |
| --- |
| Generelt | Elektromagnetisme **·** Elektroteknikk **·** Elektriske målingar |
| Elektronikk | Elektronikk **·** Telekommunikasjon **·** Signalhandsaming **·** Elektromagnetisk kompatibilitet **·** Optoelektronikk **·** Interfacing **·** Reguleringsteknikk **·** Mekatronikk **·** Kraftelektronikk **·** Eletroniske måleinstrument |
| Elkraft | Elektrisk generator **·** Elektrisk motor **·** Transformator **·** Elnett **·** Kraftelektronikk |



|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC
* BNE

 |
**Signa Iversen** (fødd 22. desember 1956 i Nesseby) er ein samisk språkkonsulent og barnebokforfattar. Den første boka hennar, *Mánugánda ja Heike* («Måneguten og Heike»), som kom ut i 2011, vart i 2013 nominert til det første Nordisk råds barne- og ungdomslitteraturpris frå det samiske språkområdet.

Signe Iversen er frå Reppen i Nesseby kommune og arbeider som språkkonsulent ved det samiske språksenteret Isak Saba senteret. Boka skreiv ho til dotter si Agnete Kristin Johnsen då dottera gjekk i småskolen. Seinare tok dottera forteljinga med på skulen og fortalde henne i klassa. Læraren tok deretter kontakt med forfattaren og spurde om ho ikkje kunne senda forteljinga til eit forlag, og etter kvart vart det bok av forteljinga. Boka er illustrert av Sissel Horndal.

Referansar
----------

1. ↑  «norden.org». Arkivert frå originalen 4. november 2013. Henta 1. november 2013.
2. ↑  www.isaksaba.no
3. ↑  Kan få Nordisk råds litteraturpris. NRK.no, 28. okt. 2013

* *Denne artikkelen bygger på «Signe Iversen» frå Wikipedia på bokmål, den 29. november 2020.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Intervju med Signe Iversen hos finnmarkdagblad.no

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* VIAF

 |