recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
*For andre tydingar av oppslagsordet, sjå The Star.* 

***The Star*** var ei dagsavis som kom ut om kvelden i London frå 3. mai 1788, opphavleg under tittelen *The Star and Evening Advertiser*. Avisa var den første daglege kveldsavisa i verda.

Avisa blei gjeven ut av Peter Stuart med støtte frå forleggjaren William Lane frå Minerva Press. Andrew Macdonald var redaktør. Avisa kom ut klokka 3 kvar ettermiddag, og blei levert ved hjelp av det nye effektive postvesenet. 

*The Star* blei ein leiande støttespelar for whigpartiet. Stuart forlét avisa i februar 1789 etter usemje Lane, som ville at han skulle støtta William Pitt i alt.

Avisa kom ut fram til 1831, då ho blei teken opp i *The Albion*.

Kjelder
-------

1. ↑  British Library: *Concise History of the British Newspaper in the Eighteenth Century*.
2. 1 2  Morison, Stanley (1932), *The English Newspaper: Some Account of the Physical Development of Journals Printed in London Between 1622 & the Present Day* (på engelsk), CUP Archive, henta 19. oktober 2019
3. 1 2 3  «Robert Burns Country: The Burns Encyclopedia: Stuart, Peter (fl. 1788-1805)», *www.robertburns.org*, henta 19. oktober 2019
**Liang Jinkuang** (1932–20. februar 2008) var ein kinesisk forfattar. Han skreiv under namnet **Hao Ran** eller **Haoran** (浩然), og nytta også pseudonyma *Baixue* (白雪) og *Panshan* (盘山).

Han var fødd inn i ein fattig familie i Tangshan i provinsen Hebei, og blei foreldrelaus då han var 10 år. Han avbraut skulegangen etter berre tre år. 14 år gammal blei han bykader-medlem av kommunistpartiet.

I 1949 byrja han å arbeida for ungdomsorganisasjonen til kommunistpartiet og frå 1954 arbeidde han som journalist og redaktør for *Hebei Ribao*, *Youyibao* og *Hongqi*. Det første litterære verket hans, novellesamlinga *Xique deng zhi*, kom ut i 1956. I 1964 blei han forflytta til Beijing og blei yrkesforfattar. Det mest kjende verket hans, *Yanyangtian* («Ein strålande dag»), kom i 1965 i tre delar, og blei seinare filmatisert under same namn.

Dei fleste av verka til Hao Ran handlar om livet for fattige bønder, og han blir ofte rekna som den mest typiske revolusjonære forfattaren frå Mao-tida. Fleire har skulda han for å skriva propagandaverk utan kunstnarisk verdi, men ein del av bøkene hans har sjølv i det postmaoistiske Kina vunne prisar og hatt ein del suksess. Hao har òg skrive barnelitteratur.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Hao Ran» frå Wikipedia på bokmål, den 8. oktober 2020.*

Litteratur
----------

* Wong Kam-ming: «Revolutionär realism och revolutionär romantik i två romaner av Han Ran», i *Orientaliska studier* 41, 1982
* Cecilia Lindqvist: «Hao Ran och drömmen om framtiden», *Kinarapport* nr 4, 2003

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC

 |
Hanzhong (gul) si plassering i Shaanxi
Midtbyen i Hanzhong på nattestid
**Hanzhong** (kinesisk skrift 汉中市, pinyin *Hànzhōng*) er eit byprefektur i sørvest i provinsen Shaanxi i det sentrale Kina. Prefekturet dekker eit areal på 27 246 km² og har om lag 3,42 millionar ibuarar. Det ligg langs den øvre delen av elva Hanshui, sør for fjellområdet Qinling.

Byprefekturet Hanzhong omfattar eitt bydistrikt (区 *qū*) og ti fylke (县 *xiàn*).

### Turisme

Mellom ei lang rekke sjåverdige tempel, byportar og altar ligg dei vakre mausolea over Zhang Qian, «silkevegspioneren», i fylket Chenggu, og over Cai Lun, *oppfinnaren* av papiret, i fylket Yang.

### Samferdsle

Kinas riksveg 108 går gjennom området. Riksvegen tek til i Beijing og fører via Taiyuan, Xi'an og Chengdu sør til Kunming i den sørvestlege provinsen Yunnan. Også Kinas riksveg 316 går gjennom området. Han fører frå Fuzhou i Fujian via Nanchang i Jiangxi og Wuhan i Hubei til Lanzhou i Gansu.

### Historie

Hanzhong var militærstrategisk viktig den gongen dette området låg ved yttergrensa for det kinesiske kulturområdet. Området var bygt allereie under Shang-dynastiet. I 325 f.Kr. etablerte staten Qin eit prefektur i Hanzhong. Vel hundre år seinare, i 206 f.Kr. var Hanzhong base for Liu Bang då han bygde opp Det vestlege Han-dynastiet (206 f.Kr.-8 e.Kr.). Under Dei tre statars tid (220-280) sende Zhuge Liang, statsminister i kongedømmet Shu, troppar til Qishanfjellet seks gonger, og nytta Hanzhong som base for sitt felttog nordover mot kongedømmet Wei.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Hanzhong» frå Wikipedia på bokmål, den 5. juli 2012.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GND
* GeoNames

 |
**Évariste Désiré de Forges de Parny** (6. februar 1753–5. desember 1814) var ein fransk vicomte og skald.

Parny var fødd i Saint-Paul på Réunion. Som niåring kom han til Frankrike og fekk utdanninga si der. Han blei offiser, og vitja heimøya i perioden 1773–1775. Her blei han forelska i ein ung kreolsk kvinne, som han gjorde kjend i songane sine under namnet *Éléonore*. I Paris levde Parny eit behagleg, epikureisk liv. I 1784 blei han send til India som adjutant for franske generalguvernøren, men tok avskil frå hæren i 1786. Etter å ha mista formuen sin i samband med revolusjonen hadde han ulike sivile embete. I 1803 blei han vald inn i Det franske akademiet. Med *Poésies érotiques* (1778–1781) tok Parny sann og usminka kjensler i den franske lyrikken. Vellyst, sjalusi og sakn blir måla med varme og elskverdigheit. Samtida gav ei mindre gunstig mottaking til *La guerre de dieux anciens et til moderne* {1799; fleire opplag). Sidan skreiv han *Le déguisements de Venus* (1805), *Le paradis perdu* (same år) med fleire lange dikt. *Oeuvres complètes* kom ut i 5 band i 1808 (fleire opplag), hans *Oeuvres inédites* i 1826 og *Oeuvres choisies* i 1827. Dikt av Parny er tolka på svensk av blant anna Anna Maria Lenngren.

Kjelder
-------


* Parny, Évariste Désiré Desforges de i *Nordisk familjebok* (2:a upplagan, 1915)


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS
* SUDOC

 |
**Éomer Éomundsson** er ein figur frå romanen Ringdrotten av J.R.R. Tolkien. Han er første kongen av Rohan på den tredje ættelina av kongar i det landet.

Éomer vart fødd mot slutten av Tredje Heimsæva (2991), som son av Eomund av Austfold og Théodwyn, søster til kong Théoden Thengelsson. Før ringkrigen var Éomer tredje markverja i Rohan, etter kongen og kongesonen Théodred, som seinare fall under kampane ved Jarnaråvadet. Hovudeigna til Éomer var Austmarka i Rohan, slik far hans hadde hatt før han. Eomund hadde falle lenge før i kamp med inntrengjarorkar. Éomer og søstera Éowyn vart fostra ved kongens hoff i Edoras. 

Éomer var rekna som djerv og elska av husfolket sitt, og svært kongetru. Då krigen nærma seg, la han opp eigne råd mot rådmannen Gríma Ormtunge, som la kongens vilje under Sarumanns. Slik tok han sjølv med seg mannskap for å tyne eit følgje av orkar som var i Sarumanns teneste. Under dette oppdraget møtte han og vart ven med Aragorn II, og hjelpte han med hestar, slik at Aragorn, alven Legolas og dvergen Gimle nådde Fangorn i tide. For dette vart han sidan sett inn då han kom att til Edoras der kongen sat. Gandalv og følgjet hans (Aragorn, Legolas og Gimle), sytte for at han vart sett fri, og han tok del i Slaget ved Hornborga, og sidan i Slaget på Pelennor. Her fall Théoden, og Éomer vart hylla som den attande kongen av Rohan. Mot slutten av Ringkrigen stod han med ein sveit ryttarar i det siste åtaket på Mordor før Sauron vart kasta ned.

Som konge svor han omatt Eorlseiden, og han kjempa ofte side om side med kong Elessar av Gondor. Éomer tok Lothiriel av Dol Amroth til dronning, og sonen deira var Elfwine den fagre som vart konge etter han. Han døydde i Fjerde Heimsæva år 63.
**Datavirus** eller **virus** er eit slags program som har som eigenskap at den kan reprodusere seg sjølv frå ei infisert vertsmaskin til ein anna. Eit datavirus kan spreie seg ved å kopiere programkoda inn i andre køyrbare filer, datamaskinas oppstartsektor, eller gjennom dokumentmakroar. Når ei infisert datafil vert kopiert over til ei uinfisert maskin, vil programkoden byrje å kopiere seg sjølv til kvar fil som seinare vert lagra på den infiserte maskina.

Ormar
-----

Ein variant av virus er ormar, som ikkje treng nokon vert for spreiing. Den har sjølv dei mekanismane som trengst for spreiing, men oppfører seg elles på same måten som virus. 

I tillegg til reproduksjon, kan både virus og ormar ha andre funksjonar. Desse funksjonane kan vere harmlause, til å kunne vere svært destruktive ved å slette all data på harddiskar og anna lagringsmedia som seinare nyttast i den infiserte maskina. Nokon virus og ormar er tidsbomber som går av ved eit viss tidspunkt, eller logiske bomber som går av etter ei viss handling. Ofte vert ormar nytta til å avlytte brukarens passord for å skaffe kontroll og ta over maskina. 

Det minste kjente dataviruset er på 13 byte.

Trojansk hest
-------------

Ein annan variant er Trojansk hest. Dette er uønskte programvare som utgjev seg for å vera noko heilt anna, eit produkt som folk gjerne vil ha. Dess meir populært det er, jo større vert risikoen for at programvara vert lasta ned. Trojanske hestar kan og ha funksjonar som gjev brukaren inntrykk av at programvara som er nedlasta er reell, så den skjulte programvara kan operere fritt. Ofte inneheld Trojanske hestar spionprogramvare, men kan og innehalde virus som startar å spreie seg etter at det er lasta inn.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NDL

 |
**Dattatreja** (दत्तात्रेय) er ein av gudane i hinduismen. Dattatreja vert rekna som ein inkarnasjon av Visjnu, men vert også dyrka mellom tilhengjarar av Sjiva, og tilmed blant muslimske sufi-mystikarar. Nokon ser han som ein avatar av alle dei tre hovudgudane *Sjiva*, *Visjnu* og *Brahma*. Han har tilhengjarar i svært ulike grupper av hinduar, blant brahminar og lågkastar og særleg mellom sadhuar og tantrikarar. 

Dattatreja visast med tre hovud, i lag med fire hundar og ei ku. Dei tre andleta kan representera Sjiva, Visjnu og Brahma. Dei kan og symbolisera fortid, nåtid og framtid eller tre ulike former for medvite. Dei fire hundane seiast stå for dei fire vedaene. Ettersom dei fylgjer Dattatreja inneber dette at han står over vedaene. 

Dattatreja skal ha vore ein historisk person, ein asket som har vandra rundt i Nordindia. Dattatreja nemnast i Ramayana og Mahabharata såvel som i ei rekkje puranaer og i ei sein upanisjade; *Dattatreya Upanishade*. I denne vert han omtala som ein inkarnasjon av Visjnu samstundes som upanishaden avsluttast med ei påkalling av Shiva, *om nama shivaya*.

Dattatreja sin søken etter moksha tok alle middel i bruk. Han skal ha spist kjøt og nyte såvel alkohol som andre rusmiddel. Han skal ha og ha hatt samkvem med kvinner. Dattatreja vert knytt til tantriske tradisjonar og dyrkast av asketar i den shivaittiske *nath* -tradisjonen.

Han vert og dyrka som ein inkarnasjon av Visjnu mellom lågkastefolk i Gujarat og Maharashtra.

Litteratur
----------

Dattatreja vert omtalt på side XLVIII - L, i Rasmus Reinvang si innleiing til antologien *Shiva - Endeliktets gud* (De Norske Bokklubbene, Oslo 2005). I same bok, side 204 - 215, er gjengjeve *Den fries sang*, som vert tillagt Dattatreja.


| * v
* d
* e
Hindugudar |
| --- |
| *Trimurtien:* | 
* Brahma
* Visjnu
* Sjiva

 | Symbol for Visjnu og nærskylde gudar.Trefork, vanleg symbol for Sjiva og nærskylde gudar. |
| *Avatarar av Visjnu* | 
* Matsya
* Kurma
* Varaha
* Narasimha
* Vamana
* Parasjurama
* Rama
* Krisjna
* Balarama eller Buddha
* Kalki

 |
| *Andre kjende gudar* | 
* Dattatreja
* Ganesja
* Garuda
* Hanuman
* Kama
* Murugan
* Nandi

 |
| Landsbygudar, lokale gudar og vernegudar | 
* Ajjanar
* Ajjapppan
* Aravan
* Dikpala
* Muthappan

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC

 |
Koordinatar: 78°17′S 84°35′W﻿

**Daterbreen** er ein bratt dalbre i Antarktis, 26,5 km lang og frå 1 til 4,5 km brei, som flyt nordaust i eit svingete løp frå austsida av Vinson Massif til Rutfordstraumen som grensar til austsida av Sentinel Range i Ellsworth Mountains. I den nedre enden av Daterbreen fylt han saman med fronten av Ellenbreen, og dei to flyt vidare frå Sentinel Range som ein straum like nord for Flowers Hills.

Isbreen vart oppdaga i U.S. Navy-skvadron VX-6 på flyfotograferingsturane den 14–15. desember 1959, og kartlagt frå desse fotografia av US Geological Survey. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Henry M. Dater, ein historikar i staben til prosjektleiar for U.S. Naval Support Force i Antarktis.

Sjå òg
------

* isbrear i Antarktis

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Dater Glacier» frå Wikipedia på engelsk, den 16. desember 2013.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Daterbreen» (innhald frå Geographic Names Information System).



|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Kart over provinsen med Datçahalvøya
Tradisjonelle vindmøller på Datça.
**Datçahalvøya** er ei 80 km lang, smal halvøy sørvest i Tyrkia mellom Gökovabukta i nord og Hisarönübukta i sør. Det administrative distriktet Datça, i provinsen Muğla, utgjer nesten heile halvøya. Byen Datça ligg om lag halvvegs ute på halvøya. 

Tidleg på 1900-talet vart ho kalla 'Reşadiyehalvøya. 

Den austlege halvdelen av halvøya er berr, kupert og tynt folkesett. Midt på halvøya ligg byen Datça, som strekkjer seg mot sørvest. Den vestlege delen av halvøy er òg fjellendt med toppar på over 1000 meter somme stader. Lengst vest på halvøya ligg Deveboynuneset.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Datça Peninsula» frå Wikipedia på engelsk, den 10. august 2012.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* George Ewart Bean (1989). *Tyrkia beyond the Meander ISBN 978-0-7195-4663-1*. John Murray Publishers Ltd, London.

Bakgrunnsstoff
--------------

Koordinatar: 36°42′26.52″N 27°33′07.10″E﻿
**Høle** er ein tettstad, eit kyrkjesokn og ein bydel i Sandnes kommune i Rogaland fylke. Det var tidlegare òg ein kommune. Historisk har Høle vore ein del av Ryfylke, men er etter innleminga i Sandnes oftast vorte rekna til Jæren.

Høle tettstad
-------------

Høle kyrkje
Tetttaden har 420 innbyggjarar per 1. januar 2017 og ligg på vestsida av Høgsfjorden, 24 km austom Sandnes sentrum. Her ligg Høle kyrkje frå 1860. Aust for Høle ligg ferjestaden Lauvvik.

Høle sokn
---------

Høle sokn utgjer i dag den austlegaste delen av Sandnes kommune (krinsane Høle, Tengesdal, Ims og Bratthetland) med 1032 innbyggjarar (2013). I eldre tider var det derimot monaleg større. Det femna òg om noverande Forsand kommune og austre delen av Gjesdal kommune (Oltesvik og Dirdal.) I 1852 vart Forsand sokn utskilt, som den gong òg omfatta Dirdal. Ved kommunesamanslåinga 1965 vart Oltesvik krins overført frå Høle til Gjesdal sokn. I seinare tid er Seldal krins vorte overflytta til Høyland sokn.

Høle kommune
------------

Høle og Forsand høyrde til opphavleg til Strand kommune, men vart i 1965 utskilde som *Høgsfjord kommune*. 1871 vart den delt i to: Høle kommune og Forsand kommune. Høle kommune vart i 1965 nedlagd og føydd til Sandnes, med unnatak for Oltesvik krins som vart lagd til Gjesdal.

Sjå òg
------

* Tettstader i Rogaland

Kjelder
-------

* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Rogaland»

Fotnotar
--------

1. ↑  Arkivverket
2. ↑  SSB

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
**Hølje Halvorsson Klonteig** (1. november 1826–13. mai 1891) var ein norsk gardbrukar, dampskipsførar, ordførar og stortingsmann frå Tinn i Telemark. Han var far til Knut H. Klonteig.

Klonteig var son ein gardbrukar i Vestfjorddalen i Tinn. Sjølv var han lærar i Tinn 1844-51 og deretter gardbrukar på farsgarden. Han var medlem av formannskapet i Tinn 1853-89, ordførar 1884-88. Klonteig var kommunekasserar 1856-70 og frå 1866 til -78, samt 1884 til -91 var han førar på eit dampskip på Tinnsjøen. Elles var han 1850-70 presten sin medhjelpar, 1859-78 sparebankdirektør, 1862-84 valmann og 1864-78 forlikskommissær.

Klonteig representerte Bratsbergs amt på Stortinget 1871-76 og 1878. 1871-74 var han medlem av bankkomiteen, 1875-76 av næringskomite nr 2. For perioden 1877-79 vart han vald til 4. representant, men valet vart forkasta med 78 røyster mot 30. Ved omvalet vart han 1. varamann og møtte i 1878-sesjonen i staden for Eika. Då var han medlem av budsjettkomiteen.

Han døydde på garden sin i Tinn i 1891.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak:*Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
* Biografisk informasjon om Hølje Halvorsson Klonteig NSD Norsk senter for forskningsdatas politikararkiv

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
**Kjell Allan Sjöberg**, fødd *Dahlqvist*, (11. mai 1937–10. september 2013) var ein svensk skihoppar frå Själevad i Västernorrlands län, som representerte IF Friska Viljor. Han tok bronsemedalje i Holmenkollbakken i ski-VM i Oslo i 1966, og sette i 1967 verdsrekord i skiflyging.

Aktiv
-----

Sjöberg var aktiv skihoppar frå 1950-åra til 1973. Frå 1960 til 1968 deltok han i alle dei store ski-meisterskapane. Beste prestasjonane oppnådde han i 1964 då han under vinterolympiaden i storbakken i Innsbruck kom på femteplass, men aller best var han to år seinare, han fekk då bronsemedalje i storbakkerennet under verdsmeisterskapen i Oslo og Holmenkollen.

Han deltok i den tysk-austerrikske hoppveka i 1960/61, 1961/62, 1965/66 og 1967/68, med andreplass i Oberstdorf 30. desember 1960 som beste enkeltresultat. Samanlagt vart han som best i 1960/61, då han vart nummer seks.

15. februar 1964 tangerte han Jože Šlibar og Peter Lesser sin verdsrekord i skiflyging på 141 meter i Oberstdorf, ein rekord som Dalibor Moteljek frå Tsjekkoslovakia same dag forbetra med ein meter. 10. februar 1967 sette Sjöberg verdsrekord i Oberstdorf med eit svev på 148 meter. Rekorden vart slått dagen etter, då Lars Grini landa på 150 meter.

Sjöberg vart svensk meister to gongar, i 1962 og 1966.

Kjelder
-------


* *Sportsboken*, aktuelle årgangar
* *Denne artikkelen bygger på «Kjell Sjöberg (backhoppare)» frå Wikipedia på svensk, den 28. desember 2012.*
* Sports Reference: Kjell Sjöberg Arkivert 2012-11-04 ved Wayback Machine.
* Svenska Skidförbundet: Backe/nordisk kombination Arkivert 2010-05-22 ved Wayback Machine.
**Kjell Uno Jörgen Tånnander** (fødd 25. juni 1927) er ein svensk tidlegare friidrettsutøvar frå Hörby som vann bronsemedaljen i tikamp-øvinga under EM i friidrett 1950.

Aktiv
-----

Gjennom 1947-sesongen utmerkte Tånnander seg i høgde utan tilløp. Sommaren 1948 presterte han ein framifrå tikamp og vart teken ut til Sommar-OL 1948. Med personleg rekord på 6 748 poeng kom han til London som mogleg medaljekandidat. I den britiske hovudstaden lukkast han lite og enda på 15. plass. Under europameisterskapen 1950 i Brussel presterte Tånnander sitt livs beste tikamp, med sine 7 275 poeng vann han bronsemedaljen, 22 poeng unna sølvmedaljøren Örn Clausen og mindre enn hundre poeng under vinnaren, franske Ignace Heinrich. To år seinare vart Tånnader sjuandemann i den olympiske tikampen i Helsinki. Åra 1949 og 1951 vart han svensk tikamp-meister.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* OL 1948 i London: Nr 15 – 6 325 poeng
* EM 1950 i Brussel: Bronsemedalje – 7 275 poeng
* OL 1952 i Helsinki: Nr 7 – 6 308 poeng

Døtrene Kristine Tånnander og Annette Tånnander hevda seg internasjonalt i høgdehopp og mangekamp.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Kjell Tånnander» frå Wikipedia på tysk, den 25. august 2020.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* «Kjell Tånnander» (på engelsk). Olympedia. Henta 5. mars 2023.
**Charles Bozon** (15. desember 1932–7. juli 1964) var ein fransk alpinist frå Chamonix som under VM i alpine greiner 1962 i heimstaden Chamonix vart verdsmeister i slalåm.

Bozon VM-debuterte i Åre i 1954 og kom på del femteplass i utforrennet. Under Vinter-OL 1956 kom han på andreplassen i kombinasjonen, noko som gav han VM-sølv, ettersom kombinasjonen ikkje stod på OL-programmet. Sølvmedaljen var basert på ein femteplass i storslalåm, ein sjuandeplass i slalåm og ein åttandeplass i utfor, alle tre OL-øvingar. 

Under vinterleikane 1960 i Squaw Valley tok Bozon bronsen i slalåm og vart nummer ni i begge dei andre OL-øvingane. I 1962 var det klart for verdsmeisterskap i heimstaden hans, Chamonix. Her vann han ein suveren siger i slalåm, 1,40 sekund føre landsmannen Guy Périllat.

Frå 1956 til 1961 vann Bozon seks franske meisterskap; to i både slalåm, storslalåm og utfor. Bozon vann slalåmrenna i Madonna di Campiglio i både 1957 og 1959. 

Bozon omkom i eit snøskred på Mont Blanc sommaren 1964.

Kjelder
-------

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar

* *Denne artikkelen bygger på «Charles Bozon» frå Wikipedia på engelsk, den 25. november 2014.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
**Charles Le Brun** (24. februar 1619–12. februar 1690) var ein fransk målar og arkitekt under barokken. Han var ein av dei fremste barokk-målarane, særleg kjend for sine utsmykkingar i franske slott.

Liv og gjerning
---------------

Le Brun gjekk i lære hos Simon Vouet. Seinare studerte han i Roma, der han særleg vart inspirert av studiekameraten Nicolas Poussin. Etter han kom heim til Frankrike var han med å grunnleggje 'Académie Royale de Peinture et de Sculpture', og vart seinare leiar for institusjonen. Med tida vart Le Brun meir verksam som arkitekt og dekoratør enn som staffeli-målar. Han utsmykka mellom anna slottet 'Vaux-le-Vicomte', og frå 1660-talet Louvre og Versailles-slottet. Apollo-galleriet i Louvre og spegelgalleriet i Versailles er mellom dei aller beste dekor-arbeida hans.

Frå 1662 var han hoffmålar for Ludvig XIV. Året etter vart han sjef den statlege gobelinfabrikken. Verna av finansministeren i Frankrike, Jean-Baptiste Colbert, var han den leiande personen i kunstlivet i Frankrike til langt inn på 1680-talet.

*Horatius Cocles forsvarar brua*, ca 1642-43
Le Bruns elegante og dekorative klassisisme var typisk for landet under Ludvig XIV. Det er ein barokkstil med reine linjer lånt frå klassisismen, pompøs og med glinsande fargar og forgyllingar. Han måla i same akademiske tradisjonen som etterfylgjarane Charles de Lafosse (1636–1716) og seinare Pierre-Jacques Cazes (1676–1754).

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Charles Le Brun» frå Wikipedia på svensk, den 28. september 2013.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC

 |
**Charles Allen Austin** (fødd 19. desember 1967) er ein USA-amerikansk tidlegare friidrettsutøvar, fødd i Bay City i Texas, som vart verdsmeister i høgdehopp i 1991 og olympisk meister i 1996.

Aktiv
-----

Austin byrja med høgdehopp i 1986, mellom anna for å få eit idrettsstipend som sikra han plass ved universitet. Den 7. august 1991 sette han landsrekord med 2,40 m i Zürich, ein rekord som framleis gjeld, 25 år etter. Få veker etter rekordhoppet i Zürich vann han gullmedaljen under verdsmeisterskapen i Tokyo etter å ha svinga seg over 2,38 m som den einaste, verdsrekordhaldaren Javier Sotomayor vart nummer to. Dei neste sesongane heldt han ikkje same høge nivå, delvis grunna skadar.

Under Sommar-OL 1996 i Atlanta sette Austin ny olympisk rekord i høgdehopp då han tok seg over 2,39 m. Våren 1997 vann han høgdetevlinga i innandørs-VM etter ar han, som den einaste, klarte å klive over 2,35 m.

Austin vart USA-meister i høgdehopp seks år på rad. Han la opp i 2003.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* VM 1991 i Tokyo: Gullmedalje – 2,38 m, framom Javier Sotomayor (2,36 m)
* OL 1992 i Barcelona: Nr 8 – 2,28 m
* VM 1995 i Göteborg: Utslått i kvalifiseringa (nr 13 – 2,27 m)
* OL 1996 i Atlanta: Gullmedalje – 2,39 m, framom Artur Partyka (2,35 m)
* VM 1997 i Aten: Utslått i kvalifiseringa (nr 13 – 2,26 m)
* VM 1999 i Sevilla: Nr 8 – 2,29 m
* OL 2000 i Sydney: Utslått i kvalifiseringa (nr 20 – 2,20 m)
* VM 2001 i Edmonton: Nr 9 – 2,20 m

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Charles Austin» frå Wikipedia på engelsk, den 28. juli 2016.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* ISNI
* Munzinger (sport)

 |
Langmuirsirkulasjon
Kvite strekar i denne lagunen kjem av langmuirsirkulasjon.
**Langmuirsirkulasjon** er ein vinddriven spiralsirkulasjon i havet der aksen er nesten parallell til vinden. Irving Langmuir oppdaga dette fenomenet då han la merke til striper av tang i Sargassohavet i 1938.

Sirkulasjonen ligg 15° til høgre for vindretninga på den nordlege halvkula. og spiralen dannar divergens- og konvergensband ved overflata. I konvergenssonane vil flytande tang, skum og avfall samle seg og danne slike band som Langmuir la merke til i 1938. Ved overflata vil sirkulasjonen setje i gang ein straum frå divergenssonen til konvergenssonen og avstanden mellom desse er frå 15 til 300 meter. Under konvergenssonane vil det oppstå smale jettar nedover, og denne straumen er om lag like kraftig som overflatestraumen. Forplantinga strekkjer seg vanlegvis frå nokre meter til fleire titals meter nedover, men går ikkje gjennom pyknoklinen. Oppvellinga er generelt svakare og finst i breiare band under divergenssonen. 

I ein observasjon gjort med vindstyrke på 14 m/s var den horisontale avstanden mellom cellene 20 meter, og den maksimale vertikale straumen var 18 cm/s.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Langmuir circulation» frå Wikipedia på engelsk, den 10. september 2010.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  The open university, *Ocean circulation* Butterworth Heinemann andre utgåve 2001
2. ↑  Stewart, Robert H. *Introduction To Physical Oceanography*, Copyright 2002 Fall 2002 Edition

Bakgrunnsstoff
--------------
**Lars Sverkeson Romundstad** (12. september 1885–30. juni 1961) var ein gardbrukar og politikar frå Straumsnes på Nordmøre. Han representerte Bondepartiet på Stortinget frå 1928 til 1949.

Romundstad var utdanna frå Møre fylkes landbruksskule skuleåret 1905/06. I yngre år arbeidde han heimegarden Gjengset, eit bruk som han som eldste son overtok frå mor si og dreiv vidare. Perioden 1921-28 var han dessutan kasserer i Straumsnes Sparebank.

Romundstad sat i heradssstyret i Straumsnes frå 1919 til 1934; periodane 1922-28 og 1931-34 var han ordførar. Han var også krinssekretær i Norges Bondelag frå 1919 til 1928, formann i Møre og Romsdal Bondeparti frå 1939 til 1949. Romundstad vart vald inn på Stortinget for landkrinsane i Møre og Romsdal ved valet hausten 1927, og vart sidan kvar gong attvald, siste gongen i 1945. I sin siste periode på Stortinget var han formann i Skog- og vassdragskomiteen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Lars Romundstad» frå Wikipedia på bokmål, den 1. september 2013.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Biografi på stortinget.no

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Historisk befolkningsregister
* PolSys

 |
**Lars Nilsson Sæim** (17. februar 1862–16. februar 1932) var ein norsk lærar, gardbrukar og stortingsmann frå Alversund i Hordaland. Sæim var medlem av Venstre.

Sæim var son til ein gardbrukar på Sæim. Sjølv vart han seminarist frå Stord i 1881 og vart så tilsett som lærar i Manger same året. Året etter fekk stilling som lærar og kyrkjesongar i Brunkeberg i Telemark. Der vart han verande til 1888, då han vende heim til Sæim og dreiv ein privatskule det neste året. Det fylgjande skuleåret, 1889-90, heldt han privatskule i Heddal i Telemark. Åra 1890-96 var han lærar og kyrkjesongar i Slemdal. I 1896 tok han over farsgarden på Sæim og dreiv denne sidan. Dei fire åra fram til 1900 var han også lærar og kyrkjesongar i heimbygda.

Sæim var medlem av heradsstyra i både Kviteseid kommune, Slemdal og Alversund. Han var varaordførar i Alversund 1905-10 og sidan ordførar. Elles var han formann i skulestyret frå 1904 til -10 og styreformann i Alversund Sparebank frå 1910. Sæim representerte ein einmannskrins i Nordhordland på Stortinget frå 1913 til -18. I den fyrste valperioden var han medlem av tollkomiteen, i den andre av vegkomiteen.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
**Lars Oftedal Broch** (fødd 1. januar 1939 i Oslo, død 11. november 2017) var ein norsk høgsterettsdommar. Han tok til i Høgsterett 26. august 1996 og var høgsterettsdommar til han pensjonerte seg i 2008.

Han blei cand.jur. frå Universitetet i Oslo i 1963 og byrja deretter som konsulent i Justisdepartementet, der han var frå 1965 til 1971. I 1971 blei han avdelingsleiar i Forbrukarrådet og året etter blei han ekspedisjonssjef i dåverande Forbrukar- og administrasjonsdepartementet, ei stilling han hadde til 1983. Frå 1983 til 1987 var han direktør i Consumers International. Deretter var han eitt år (1988–1989) assisterande børskommissær ved Oslo Børs. Frå 1. januar 1989 og fram til han vart høgsterettsdommar, var han sjef for Økokrim. 

Broch vert rekna som ein liberal jurist, og var elles med i Sosialistisk Studentlag i studietida. Der var han med på å gjennomføre det såkalla Påskekuppet i 1958 – eit kupp som var meint å vise støtte til tryggingspolitikken til Einar Gerhardsen, men som i staden vart oppfatta som eit forsøk på å omgå leiinga i Arbeidarpartiet. Dermed vart han og ei rekkje andre studentar ekskluderte, og han har sidan vore partilaus.

Lars Oftedal Broch var gift med Kjersti Graver.

Kjelder
-------

1. ↑  «Lars Oftedal Broch er død». Aftenposten. 13. november 2017. Henta 14. november 2017.
2. ↑  «Lars Oftedal Broch». *Store norske leksikon* (på norsk bokmål). 25. februar 2020.

* Knut Olav Åmås [red.]: «Broch, Lars Oftedal» av Gudleiv Forr i *Hvem er hvem?* (Aschehoug, 2008).
* «Lars Oftedal Broch» frå Wikipedia på bokmål og riksmål, innhenta 4. januar 2010.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Om slekta Broch

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
**Lars Olsson Villand**, fødd 1731, var sjette son av Ragnhild Ellingsdotter Villand, og andre son av Ola Larsson Fossgard. Han sat på garden Grøvo, og er ofte omtala som **Lars Grøvo**. Han Lars skal ha vore korporal, og kjøpte Grøvo i 1765. 

Lars vart gift med Gro Tomasdotter Røo, ætling av Sander Sanderson. Etter kjeldene har Lars vore lite blanda opp i reine slagsmål, men har ofte vore på tinget i pengeærend. Han var ofte formyndar for dei yngre jentene i ætta når fedrane deira var avlidne eller sett fast. 

I 1772 stemna han inn Nils Holto til tings, fordi Nils hadde krenkt han i ein smørhandel. Kjelda fortel: 

«Lars Willand "skjød herpaa til skields". Men Nils Holo skjød derpaa selv til skields, og igjentog atter sin forrige utladelse med tillæg: "fordie de ikke brugte rættens middel."» 

I denne kjelda finn ein prov på at Lars, som fleire av villandane, synte at dei ville bruke sin eigen rett. «Ein ser av tingbøkene korleis folk her uppe gong på gong måtte brenne seg, før dei lærte at det no stod ein rett over deira nevarett.» (Reinton). Slik kan ein og rekne at vørdnaden for Christian den femtes norske lov av 1685 ikkje hadde festa seg heilt i fjellbygdene. 

Segnene fortel at Lars kom i trette med lensmannen i Ål, Erik Nerolshaugen. Eit år skal Erik ha teke pant i køyretøyet til Lars, noko som førte til at Lars dreiv på han med kniv. Lars Reinton er inne på at ære og eiga rettsoppfatting er sentrale punkt i segnene og sogene om Lars Grøvo.

Kjelde
------

* Lars Reinton: *Villandane*.
**Lars Olaus Petersson Strømme** (22. september 1804–13. desember 1885) var ein lærar, gardbrukar og politikar frå Ørskog på Sunnmøre. Ludvig Strømme var son hans. Han var farfar til den yngre Lars Strømme d.y..

Liv og gjerning
---------------

Strømme var son av ein gardbrukar og kyrkjesongar. Han vart utdanna til lærar ved skulen *Kristi Krybbe* i Bergen. Sjølv var han lærar og kyrkjesongar i heimbygda Ørskog 1835-74. Strømme dreiv ein slags lærarskule. Emnelege ungdomar (gutar) frå andre sunnmørsbygder gjekk i lære hos han, for sjølve å verte lærar i sine heimbygder. Den seinare stortingsmannen Paul Aklestad var ein av desse. Strømme tok over farsgarden Haukås og dreiv denne.

Strømme var ordførar i Ørskog kommune (som den gong også omfatta Sykkylven) i atten år, 1850-67. Attåt var han styreformann i Ørskog Sparebank 1857-85.

Han var varamann til alle storting frå 1848 til 1862-63. Nesten til alle tingsamlingane var han 2. varamann frå Romsdals amt.

Kjelde
------

* Lindstøl, Tallak:*Stortinget og Statsraadet 1814-1914*, Kristiania 1914
**Lars Sæter** (13. mai 1895–27. mai 1988) var ein norsk emissær, forretningsmann og politikar frå Surnadal. Sæter var i to valperiodar stortingsrepresentant frå Sør-Trøndelag og for Kristeleg Folkeparti.

Liv og gjerning
---------------

Far hans var handelsmann og blekkslagar på Surnadalsøra. Sjølv gjekk han i åra frå 1914 til 1919 både folkehøgskule, middelskule, befalskurs og bibelskule. Mange år seinare, 1939, plussa han på med eksamen frå handelsskule.

Sæter arbeidde i tida 1919-27 som emissær og ungdomssekretær i Indremisjonsselskapet. Deretter var han redaktør for vekebladet *Hyrden*, som kom ut i Trondheim, i ti år fram til 1937. Perioden 1934-37 var han også disponent for Trøndelag misjonshotell. Sidan var disponent for Nordenfjeldske oljeselskap 1937-52, og distriktssjef i Mobil Oil A/S Norge 1952-63.

Sæter var 1933-54 medlem i Nidaros bispedømmeråd og frå 1945 til -61 bystyremedlem i Trondheim. I 1963-64 var han heradsstyremedlem i Surnadal. Både i Trondheim og Surnadal hadde han fleire leiande kommunale verv. Han var elles formann 1945-51 i Felleskommunikasjonsnemnda for Trondheim og Strinda og 1945-53 formann i Trondheim og Levanger krins av Kristeleg Folkeparti. Også styreformann 1945-55 i det kristelege dagbladet *Dagsavisa* i Trondheim, samt styreformann 1965-68 i Trondheim Bilruter.

Til stortingsvalet hausten 1953 stod Sæter på fyrsteplassen til Kristeleg Folkeparti i Sør-Trøndelag. Han vart vald til representant med stor margin, og attvald i 1957. I begge tingperiodane var han medlem i Samferdslekomiteen.

Kjelder
-------

* Stortingsbiografi

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys
* VIAF

 |
**Stig Holmås** (fødd 25. februar 1946 i Bergen) er ein norsk bibliotekar og forfattar.

Holmås tok til som lyrikar og debuterte i antologien *Åtte fra Bergen* (1969). Den fyrste diktsamlinga han sjølv gav ut, var *Vi er mange* (1970). Her og i dei to neste diktsamlingane *Tenke på i morgen* (1972) og *Nok å ta seg til* (1972) skreiv han både kjærleiksdikt og politiske dikt. Den fyrste prosaboka hans var *Mannen fra Nicaragua* (1979), ei novellesamling.

I seinare år har han også skrive romanar, både for born og ungdom og for vaksne. Temaa han har behandla i bøkene sine, er indianarsamfunnet og Bergen i etterkrigstida, med meir.

I 1982 mottok han *Kulturdepartementets spesialpris for barne- og ungdomslitteratur* for *Vinterhauk og ildvannet*, den første i ein serie lettleste ungdomsbøker om Apasje-indianarane si historie og kultur. I 1985 mottok han litteraturprisen for *Tordensønnen*.  I 1990 vann han Skolebibliotekarforeningens litteraturpris for *Apacheindianerne*.

Stig Holmås er far til SV-politikaren Heikki Holmås.

Kjelder
-------

* 

* «Stig\_Holmås» i *Store norske leksikon*, snl.no. vitja 14.06.15.

Fotnote
-------

1. ↑   Bokmålswikipedia om Stig Holmås, vitja 14.06.15

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC

 |
Langstein som grunnkrins 1 på kart over delområdeet Skatval. 
Foto:
Statistisk sentralbyrå
 

Langstein kai og Langsteinpasset i 1950-åra
**Langstein** er ei skogsbygd nord på Skatval i Stjørdal kommune i Nord-Trøndelag. Bygda var ein del av Skatval kommune fram til 1962, då kommunane Skatval, Hegra, Lånke og Stjørdal vart slegne saman til dagens Stjørdal kommune. Langstein utgjer i dag ein eigen grunnkrins innanfor delområdet Skatval, og hadde 178 innbyggjarar ved folke- og bustadteljinga i 1990.

Geografi
--------

Langstein har store skogareal med produktiv skog og beitemark. Landbruket er difor konsentrert rundt skogbruk og dyrehald, særleg av sau. Langstein er tradisjonelt delt inn i to, øvre og nedre Langstein. Den nedre delen femner områda nede ved Fættenfjorden, via Steinsbakkan, og heilt oppe til Foss innanfor Drogsetmoen. Nedre Langstein er dominert av Langsteinpasset, som er ei smal landstripe mellom Fættenfjorden (med Saltøy) i vest og dei bratte åsane i aust. Ned frå desse åsane fell også den iaugefallande fossen Struka. Europaveg 6 går gjennom Langsteinpasset, som elles husar blant anna Langstein kai og Langstein stasjon. Øvre Langstein er i høve areal mykje større enn nedre Langstein, men til derimot tynt busett. Fylkesveg 42 går frå Europaveg 6, gjennom Langstein og til Borås og Okkelberg i Skjelstadmark.

Skule
-----

Langstein hadde tidlegare ein eigen grendeskole ved det noverande grendehuset Moatun, som begge ligg i skiljet mellom nedre og øvre Langstein mellom Drogsetmoen og Foss. Skolebygningen vart ferdigstilt i 1925, men før dette hadde det vore omgangsskule på Bye øvre og Hammerberg. Langstein slutta som eigen skulekrins i 1970, og sokna frå då av til Alstad skole på Skatval. Frå 1994 soknar Langstein til Skatval skole.

Referansar
----------

* *Denne artikkelen bygger på «Langstein» frå Wikipedia på bokmål, den 19. mai 2011.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  «Folke- og bustadtelling 1990: Kommunehefte 1714 Stjørdal» (PDF). Statistisk sentralbyrå. 1990.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Langstein**
**Stuart Alexander Elliott** (fødd 22. mai 1953 i London) er ein engelsk trommeslagar, låtskrivar og produsent. Han var den opphavlege trommeslagaren i Steve Harley and Cockney Rebel og har spelt trommer for artistar som Kate Bush, Al Stewart, The Alan Parsons Project, Roger Daltrey, Paul McCartney, Claudio Baglioni og fleire.

Biografi
--------

Stuart byrja å interessere seg for trommer alt tre år gammal, då han såg faren, som var jazztrommeslagar, spele.

Med Steve Harley og Cockney Rebel spelte Stuart på tre hitalbum og singelen «Make Me Smile (Come Up and See Me)» som gjekk til topps i Storbritannia, og fire andre topp 10-singlar. I januar 1976 spelte Stuart trommer for Al Stewart-albumet *Year Of The Cat*. Etter Steve Harley oppløyste Cockney Rebel i 1977, vart Stuart henta inn av Andrew Powell for å spele trommer på debutalbumet til Kate Bush, *The Kick Inside*. Dette vart det første av fem album med Bush han spelte trommer på. Bush sa om han «han er så lett å arbeide med fordi han veit kva eg likar. Stundom ber eg han til og med bruke cymbalar no! Han har vore gjennom det stadiet der eg berre ikkje klarte å takle cymbalar eller hit-hat» Stuart spelte trommer på hittar som «Babooshka», «Running Up That Hill», «Hounds of Love», «Cloudbusting». Stuart spelte på det tredje albumet til The Alan Parsons Project, *Pyramid* det første av ti album han spelte på for bandet.

I 1980-åra fortsette Stuart karrieren sin som studiomusikar og spelte mellom anna på Justin Hayward-songen «Suitcase» frå albumet *Night Flight* i 1980 og Paul McCartney sin *No More Lonely Nights*. Han spelte på forskjellige TV-show med artistar som Tina Turner, Eric Clapton, Roxy Music og Kate Bush. Han spelte òg med Bryan Adams i musikkvideoen for Roger Daltrey-songen Let Me Down Easy.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Stuart Elliott (drummer)» frå Wikipedia på engelsk, den 13. november 2015.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Moy, Dr Ron (28. januar 2013). *Kate Bush and Hounds of Love*. Ashgate Publishing, Ltd. ISBN 9781409493709.
2. ↑  «stuart». *www.oocities.org*. Henta 5. oktober 2015.
3. ↑  «Cockney Rebel 1975 Tour Programme (VII)». *Excerpts from a 70's Teenage Rock Opera*. Henta 5. oktober 2015.
4. ↑  «Pyramid | The Alan Parsons Project». *www.the-alan-parsons-project.com*. Henta 13. november 2015.
5. ↑  «Stuart Elliott Drummer - Official Website - Diskografi». *stuartelliott.com*. Arkivert frå originalen 22. januar 2016. Henta 13. november 2015.
6. ↑  «Stuart Elliott Drummer - Official Website - Gallery». *stuartelliott.com*. Arkivert frå originalen 21. januar 2016. Henta 13. november 2015.
7. ↑   , henta 13. november 2015  Missing or empty `|title=` (hjelp)

Bakgrunnsstoff
--------------

* Arkivert 2015-10-06 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* ISNI
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)

 |
**Faradays elektrolyselov** er to lover i elektrokjemi som vart funnen i 1833 av Michael Faraday. 

Den eine lova seier at når ein elektrisk straum går gjennom ein elektrolytt, er den utskilte stoffmengda proporsjonal med elektrisitetsmengda som har gått gjennom elektrolytten, det vil sei med produktet av straumen og den tida straumen har gått. 

Den andre lova seier at den same elektrisitetsmengda vil skilje ut ekvivalente stoffmengder (masse dividert med kjemisk ekvivalentvekt) av ulike stoff.

Matematisk form
---------------

Faradaylovene kan oppsummerast slik: 

{\displaystyle m\ =\ \left({Q \over F}\right)\left({M \over z}\right)}
der:

* *m* er massen til stoffet som vert avsett ved ein elektrode i gram
* *Q* er den totale elektriske ladninga som passerer gjennom stoffet
* *F* = 96,485 C mol−1 er Faradaykonstanten
* *M* er molar masse av stoffet
* *z* er valenstalet av iona til stoffet (elektron flytta per ion)

Kjelder
-------

* Faradays lovar. I Store norske leksikon. Henta frå:

* *Delar av denne artikkelen bygger på «Faraday's laws of electrolysis» frå Wikipedia på engelsk, den 3. oktober 2012.*
**Madeleine Berthod** (fødd 1. februar 1931) er ein sveitsisk tidlegare skirennar frå Château-d’Œx i kantonen Vaud. Ho vart olympiameister i utfor 1956, og verdsmeister i kombinasjonen slalåm/utfor same året.

Aktiv
-----

Berthod deltok under Vinter-OL 1952 i Oslo, der ho fekk med seg to sjetteplassar i høvesvis slalåm og utfor. Under verdsmeisterskapen i alpint 1954 i Åre vann ho to sølvmedaljar, ei i storslalåm bak franske Lucienne Schmitt og i kombinasjonen slalåm/utfor bakom landsmannen Ida Schöpfer. I sjølve utforrennet hamna ho på femteplassen.

Under Vinter-OL 1956 i Cortina d'Ampezzo vann Berthod ein suveren siger i utforrennet. Med tida 1.40,7 var ho 4,7 sekundar føre landsmannen Frieda Dänzer i mål. Same staden gjekk Berthod også til topps i verdsmeisterskapen i den alpine kombinasjonen. Ho deltok også i Vinter-OL 1960, der ein delt niandeplass i storslalåm var hennar beste resultat.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Madeleine Berthod» frå Wikipedia på tysk, den 13. januar 2012.*
|  |
| --- |
| **Langnebbparakitt** |
| LangnebbparakittLangnebbparakitt |
|
| **Utbreiing og status** |
| **Status i verda:** LC LivskraftigUtbreiinga av Langnebbparakitt Utbreiinga av Langnebbparakitt |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Fuglar Aves |
| **Orden:** | Papegøyefuglar Psittaciformes |
| **Familie:** | Papegøyefamilien Psittacidae |
| **Slekt:** | *Enicognathus* |
| **Art:** | **Langnebbparakitt** *E. leptorhynchus* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Enicognathus leptorhynchus***King, 1831 |

**Langnebbparakitt** (*Enicognathus leptorhynchus*), er ein art i papegøyefamilien, Psittacidae, som er endemisk for skogshabitat i det sørlege Chile.

Skildring
---------

Hovud på langnebbparakitt i fangenskap
Langnebbparakitten når ei kroppslengd på 40 centimeter. Det sterkt bøygde og lange overnebbet er iaugefallande og gjev namnet til arten på norsk og andre språk. Fjørdrakta er hovudsakleg matt grøn. Til liks med sørparakitten er panna og tygel brunraude, men hos langnebbparakitten er farga klårare og strekkjer seg rundt auget. Halefjørene er brunraude og blir litt grønaktige i enden.

Langnebbparakitten er mest vanleg i Chile, mellom regionen Valparaíso og øya Chiloé, sjeldan også sør til nordre Aysén-regionen. Det naturlege habitatet er i tempererte skogar med tresag i sørbøkslekta (*Nothofagus*) og kranstreslekta (*Araucaria*), opp til 2000 moh. Ofte og spesielt om vinteren tar dei i bruk halvopne jordbruksområde og beitemarker. Langnebbparakittar finn mesteparten av maten på bakken. Dei grev etter frø og røtene til gras med dei lange nebba sine. I vintermånadene òg i korn- og maisfelt der dei grev opp nysådde frø. Dei er rekna som skadefuglar på Chiloé.

Dei er hòlehekkarar som bygger reir i trehòler og fjellsprekkar.

Status og vern
--------------

IUCN har kategorisert langnebbparakitt som ein livskraftig art, men med ukjent populasjon og ukjent trend. På 1950 og 1960-talet, var bestanden minkande på grunn av jakt, skogrydding og sjukdom.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Langschnabelsittich» frå Wikipedia på tysk, den 10. mars 2023*

Referansar

1. 1 2 3  Collar, N. E. de Juana, and P. F. D. Boesman (2020). Slender-billed Parakeet (Enicognathus leptorhynchus), version 1.0. I Birds of the World (T. S. Schulenberg og B. K. Keeney, red.) Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA.
2. ↑  BirdLife International (2023) Species factsheet: Enicognathus leptorhynchus. Henta 11. mars 2023

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Langnebbparakitt**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* ITIS
* EOL

 |
**Stian Blipp Glopholm** (fødd **Stian Glopholm**, 30. januar 1990 i Bergen) er ein norsk hiphopar, beatboxar og programleiar.

Stian vart kalla «Blipp» av venane sine på grunn av måten han beatboxa på, og tok seinare Blipp som etternamn. Blipp vart fyrst kjend då han deltok i finalen under den fyrste sesongen av *Norske Talenter* i 2008 saman med breakdancegruppa Absence Crew. Dei deltok under namnet Absence & Blipp. Han har sida leia radioprogrammet *Verdens rikeste land* på NRK P3. I 2012 vart Blipp tilsett i TV 2 som programleiar for den femte sesongen av *Norske Talenter*. I 2013 var han den fyrste som leia den norske versjonen av *Idol* åleine. Frå 2018 til 2021 var han programleiar i *Senkveld* saman med Helene Olafsen.

Kjelder
-------

1. ↑  «Derfor heter han Blipp» (på norsk). Se og Hør. Henta 22. mars 2013.
2. ↑  «Stian Blipp blir «Idol»-programleder» (på norsk). Verdens Gang. Henta 22. mars 2013.
3. ↑  «Stian Blipp slutter i «Senkveld»» (på norsk). Verdens Gang. Henta 8. desember 2022.

* *Denne artikkelen bygger på «Stian Blipp» frå Wikipedia på bokmål, den 22. mars 2013.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Om Stian Blipp i Radionytt.no