recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Matthew Chamberlain** (fødd 17. april 1967) er ein amerikansk trommeslagar, produsent og lydteknikar. Han held for tida til i Los Angeles i California.

Han har spelt med mange artistar, og var mellom anna ei kort stund med i Pearl Jam i 1991, før dei gav ut debutalbumet. Ei stund var han med i husbandet til *Saturday Night Live*. 

Sidan har han spelt med Peter Gabriel, The Wallflowers, Fiona Apple, Sam Phillips, Kanye West, Weapon of Choice, David Torn, Tori Amos, Chris Isaak, Macy Gray, Stevie Nicks, Dave Navarro, Kevin Max, Master Musicians of Jajouka, Stone Gossard, Martina McBride, Garbage, Elton John, Natalie Merchant, Anika Moa, David Bowie, Brad Mehldau, Keith Urban, Liz Phair, John Mayer, Finn Brothers, William Shatner, Jon Brion, Robbie Williams, Shakira, Morrissey, Indigo Girls, Sean Lennon, Sarah McLachlan, Sara Bareilles, Brandi Carlile, Dido, Lisa Marie Presley, Elvis Costello, Bruce Hornsby, Regina Spektor og Bruce Springsteen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Matt Chamberlain» frå Wikipedia på engelsk, den 29. september 2011.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC
* MusicBrainz (artist)

 |
**Sigurd Lersbryggen** (8. juli 1901–2. februar 1980) var ein norsk politikar frå Strømm i Vestfold som representerte partiet Høgre på Stortinget i tida 1945-57.

Lersbryggen tok eksamen ved Vestfold landbruksskule i 1922 og tok over farsgarden i 1928. Han var med i Strømm heradsstyre frå 1931, ordførar 1934-40 og 1945. Også fireårsperioden 1956-59 var han medlem i heradsstyret.

I 1945 vart Lersbryggen vald inn på Stortinget frå Vestfold og Høgre, der han vart sitjande til 1957. I dei to fyrste valperiodane var han medlem av Samferdslekomiteen, i den siste perioden var han nestformann i Skog-, vassdrag og industrikomiteen.

Lersbryggen var med i styringa av fleire lokale tiltak og organisasjonar. Han var formann i Vestfold skogselskap 1941-46 og styremedlem i Svelvik og Strømm Sparebank, i Vestfold landbruksselskap i Konservesfabrikken i Lier og i Vestfold frukt- og korndyrkerlag.

Kjelder
-------

1. 1 2 3 4 5 6  «Sigurd Lersbryggen». stortinget.no. Henta 10. mai 2021.


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
**Sigurd Ribbung** var ein norsk tronkrevjar i borgarkrigstida i Noreg. Sigurd vart fødd i 1204, og døydde i 1226. 

I 1217 døydde Filippus Simonsson, den siste baglarkongen. Skule Bårdsson handla raskt og tilbydde baglarane forsoning under Håkon som konge. Baglarane godtok dette, oppløyste flokken sin og gav seg under kong Håkon. Dermed var Noreg igjen samla under ein konge. Enkelte gamle baglarar som kom dårleg ut av forliket fann i 1220 eit nytt kongsemne, Sigurd Ribbung, som dei sa var son av baglarkongen Erling Steinvegg, og dermed soneson av kong Magnus Erlingsson. Dei reiste ein ny opprørsflokk, ribbungane.

Gudolf frå Blakstad var den fremste leiaren for ribbungane. Ribbungane kjempa mot birkebeinarane, og tiltrekte seg fleire tidlegare baglarar som var misnøgde med fredsoppgjeret mellom baglarane og birkebeinarane. Ribbungane fekk i røynda berre makt på Austlandet. 

Sigurd Ribbung gjekk i 1223 med på å overgi seg til Skule, og tok del i riksmøtet i Bergen same året]. Seinare rømte han og fornya opprøret sitt. Han døydde av sjukdom i 1226, men ribbungane prøvde å halda dette løynd. Dei tok Knut Håkonsson som kongsemne. Året etter tapte ribbungane fleire trefningar mot kongsmennene. Dei vart endeleg slått i 1227 då Knut overgav seg til kong Håkon og fekk forlik med han.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Håkon Håkonssons saga om kampen mot ribbungane Arkivert 2007-09-30 ved Wayback Machine.
* Kongar i dei norske ættetavlene Arkivert 2007-02-28 ved Wayback Machine.
**Sigurd Nesse** (31. mars 1852–1955), opphavleg **Sjur Nesse**, var ein norsk forfattar, lærar og målreisingsmann.

Sigurd Nesse var frå Nessane i Balestrand i Sogn og Fjordane. Han var busett ei tid i Vik. Nesse gjekk Balestrand lærarseminar og seinare Stord Lærarskule. Han var lærar i Haukedalen i Førde 1873-1877, der han skipa misjonslag. 
Seinare arbeidde han som lærar i Norum i Sogndal, der han kom i kontakt med målrørsla. Frå 1882 vart han tilsett som lærar i Vik, der han vart lærar på friskulen for ungdom. Denne skulen stod sentralt i ein hard målstrid i Vik. Nesse vart hundsa og forfylgd av bokmålsfolket, som skulda han både for vranglære og anna når han brukte nynorsk i undervisninga. Striden enda med at Nesse søkte seg vekk frå kommunen i 1893, og vart lærar i Eidsvoll til 1923.

Sigurd Nesse skreiv fleire skodespel, mellom anna *Folk*, som fekk premiere i 1901, *I Apehagen* (1897), *Ein besættelse* (1910) og *Zions Mure* (1921). Nesse gav også ut bøkene *Sjusovarar* (1897), *Elsk og yrkje* (1903), *Vaaronn* (1904), og diktsamlingane *Hugsviv* (1925) og *Vårfrygd og hausthelsing* (1939).

Bibliografi
-----------

### Bøker

* 1897 – *Sjusovarar : spelstykke i to vendingar* (Kristiania: Jensen) I fulltekst ved nb.no
* 1897 – *I apehagen : spelstykke i to vendingar* (Kristiania: Norli) I fulltekst ved nb.no
* 1901 – *Folk : spelstykke i 3 vendingar* (Kristiania: Olaf Norli) I fulltekst ved nb.no
* 1903 – *Elsk og yrkje : forteljingar* (Kristiania: Norli) I fulltekst ved nb.no
* 1904 – *Vaaronn : forteljingar* (Kristiania: Norli) I fulltekst ved nb.no
* 1910 – *Ein besættelse : spelstykke i 3 vendingar : aat spel-lag og ungdomslag* (Kristiania: Norli) I fulltekst ved nb.no
* 1921 – *Zions mure : spel i 3 vendingar* (Risør: Erik Gunleikson) I fulltekst ved nb.no
* 1925 – *Hugsviv : dikt* (Oslo: Norli) I fulltekst ved nb.no
* 1939 – *Vårfrygd og hausthelsing* (Bergen: Lunde) I fulltekst ved nb.no

### I tidsskrift - eit utval

* Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Notar
-----

1. ↑  Digitalarkivet

Kjelder
-------

* Om Sigurd Nesse i Fylkesleksikon Sogn og Fjordane

Bakgrunnsstoff
--------------

* Om Sigurd Nesse i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* Historisk befolkningsregister
* Lokalhistoriewiki
* VIAF

 |
**Ayalongrotta** er ei stor kalksteinsgrotte nær Ramla i Israel der det vart oppdaga nye artar av krepsdyr i april 2006.

Historie
--------

Grotta er 100 meter djup og strekkjer seg nesten 2,5 km, noko som gjer ho til den nest lengste, kjende grotta i Israel. Grotta vart først oppdaga då ein smal opning synte seg i eit steinbrot nær Ramla. I følgje professor Amos Frumkin frå Hebraisk universitet, er grotta unik fordi eit tjukt lag med kalk har gjort ho ugjennomtrengeleg for vatn. 

Forskarar har så langt oppdaga åtte nye artar, alle utan auge, inkludert fire krepsdyr.

Sidan grotta var fullstendig isolert frå verda utafor, oppstod det eit sjølvstendig og unikt økosystem, som ikkje var avhengig av sollys og fotosyntese eller organiske sambindingar som energikjelde: i staden vart energien henta frå kjemoautotrofe bakteriar, som lever på ein film på toppen av vatnet i grotta. Desse bakteriane produserer energi ved å oksidere sulfidsambindingar i vatnet, og utleier organiske sambindingar ved å bruke karbondioksid frå lufta. Desse sambindingar dannar grunnlaget for økosystemet i grotta.

Sjå òg
------

* Israelsk geografi
* Dyr i Israel

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Ayalon Cave» frå Wikipedia på engelsk, den 2. oktober 2014.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  The hebraiske University Press release announcing the discovery

Bakgrunnsstoff
--------------

* National Geographic
*For andre tydingar av oppslagsordet, sjå dansebandet Vagabond.* 
Karrikatur av ein vagabond, alltid fattig, fri, glad og sutalaus.
**Vagabond** (frå fransk med opphav i latin: *vagari*, som tyder å 'streife omkring') er ifølgje definisjonen det same som ein omstreifar, ein landstrykar, ein fant, altså ein person som støtt og stendig reiser ikring meir eller mindre på lukke og fromme, utan fast arbeid eller nokon fast stad å bu. Ein vagabond overnatter ofte utandørs, skaffar seg mat, klede, pengar og mellombels husvære meir eller mindre tilfeldig, kan hende ikkje alltid fullt og heilt i samsvar med lover og reglar.

I mange høve vert truleg nemninga vagabond nytta på norsk om ein person som gjev seg ut for å fare ikring som ein slags fattig og sutalaus eventyrar som vil sjå verda, medan nemningar som omstreifar, landstrykar, fant og liknande nok helst vert nytta om folk som ofte vert sett ned på, og i mange høve mistenkt for ikkje alltid å ha reint mjøl i posen på si ferd.

I si mest kjende karakterframstilling spela skodspelaren Charlie Chaplin ein vagabond. Ein berømt «vagabond» i det øvre sosiale sjiktet er matematikaren Paul Erdős.

Fotnotar
--------

1. ↑  Nynorskordboka: Vagabond, Snl.no: Vagabond og Store medisinsk leksikon: Vagabondering
Erik gjev grid til Vagn etter slaget ved Hjørungavåg. Illustrasjon av Christian Krohg.
**Vagn Åkesson** var ein legendarisk dansk krigar på slutten av 900-talet som har ei viktig rolle i *Soga om jomsvikingane*, og vert òg nemnt i andre sagaer.

Vagn var son av Åke Tokesson og Torgunn Vesetesdatter frå Bornholm. Allereie i 12-årsalderen var Vagn ein bråmogen krigar som søkte opptak mellom dei legendariske jomsvikingane, ein anteken brorskap av leigesoldatar med strenge reglar. Imponert over motet til den unge mannen og sjøvhevding lét høvdingen til jomsvikingane Palnatoke han prove dugleiken sin i ein duell mot Sigvalde jarl, som Vagn vann over. Vagn fekk då lov til å verta jomsviking til trass for regelen om at ingen mann under 18 år kunne verta medlem. 

Palnatoke tok såleis Vagn til seg som fosterson. Kanskje var Palnatoke allereie ein slektning av Vagn, kanskje til og med farfaren hans. Forfattaren av *Jomsvikingadråpa* nemner ved to tilfelle at Vagn åtte ein falk, noko som kanskje er eit bilete på mannsmot.

Vagn vert skildra som ein av dei mest frykteslause i *Soga om jomsvikingane*, og motet hans står i skarp kontrast til den feige Sigvalde jarl. Då Palnatoke døydde vart Sigvalde jarl den nye leiaren til jomsvikingane. Under Slaget i Hjørungavåg i 986 gav han ordre om retrett då nordmennene gjekk fram, ein ordre som ein rasande Vagn nekta å følgja. I følgje soga kasta Vagn spydet sitt etter Sigvalde, men traff ikkje. Etterpå vende han kampen direkte mot Eirik Håkonsson Ladejarl, sonen til Håkon jarl: 

*Sidan la Eirik jarl seg opp mot skipet til Vagn, og fekk hard motstand. Men sistpå rudde dei skipa, og Vagn vart fanga med tretti mann; dei vart bundne og førte på land.*
Tanken var å halshogga alle dei jomsvikingane som overlevde, men Eirik jarl viste storsinn og gav Vagn grid til trass for at faren hans, Håkon jarl, var svært misnøgd med det. Vagn overlevde slaget med ære medan Sigvalde jarl vart utsett for spott og spe.

Ifølgje Snorre Sturlason lét Eirik jarl Vagn Åkesson gifta seg med Ingebjørg Torkelsdatter, dottera til Torkjell Leira (som Vagn hadde drepe) og utstyrte han med eit godt skip og mannskap. Dei skildest som gode vener og «Vagn drog hjem, sør til Danmark; han ble en stor mann siden, og mange storfolk stammer fra ham».

Etter dette forsvinn Vagn ut av soga, og vi kjenner ikkje til borna til Vagn, bortsett frå ei dotter. Torgunn Vagnsdotter gifta seg med Thrugot Ulvsson Fagerskinna (som igjen var i slekt med Håkon jarl). Torgunn si dotter vart seinare gift med kong Erik Eiegod, og Snorre har såleis rett i at mange storfolk stammar frå Vagn.

Kjelder
-------

1. ↑  *Soga om Olav Tryggvason*. *Snorres kongesoger* **1** (Det Norske Samlaget). 1979. s. 153.

* *Denne artikkelen bygger på «Vagn Åkesson» frå Wikipedia på bokmål, den 20. november 2017.*
**Jevdokija Pantelejevna Meksjilo** (23. mars 1931–16. januar 2013) var ein sovjetisk langrennsløpar frå Gorno-Altajsk i republikken Altaj i Russland. Ho vart olympisk meister under vinter-OL 1964 i Innsbruck, der ho var med på det sovjetiske laget som vann 3x5 km stafett for kvinner. I same leikane tok ho sølv på 10 km.

Meksjilo fekk sin internasjonale meisterskapsdebut i ski-VM 1958 i Lahti. Ho deltok for Sovjetunionen på 10 km og vart nummer åtte. Fire år seinare kom ho på sjetteplassen på den halve distansen under verdsmeisterskapen i Zakopane. Under dei olympiske vinterleikane i Innsbruck nådde ho toppen som skiløpar. I den fyrste langrennstevlinga for kvinner, 10 km, var ho nær ved å vinne OL-gull. Med tida 40.26,6 kom Meksjilo i mål 2,3 sekundar bak landsmannen Klavdija Bojarskikh, og måtte nøye seg med sølvmedalje. Deretter vart ho nummer fire på 5-kilometeren, før ho gjekk andreetappen for Sovjetunionen sitt suverene vinnarlag i 3x5 km stafett. Saman med Alevtina Koltsjina på opningsetappen og Klavdija Bojarskikh på ankeretappen syrgde ho for at sovjetlaget var i mål over to minuttar føre sølvvinnarane frå Sverige. Meksjilo deltok i sitt siste verdsmeisterskap på ski i 1966. I løypene i Holmenkollen vart ho nummer fire i begge dei individuelle tevlingane.

Merknadar
---------

1. ↑  Russisk skrift Евдокия Пантелеевна Мекшило

Kjelder
-------

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar.
**Jevgenija Vladimirovna Medvedeva-Arbuzova** (fødd 4. juli 1976) er ein russisk tidlegare langrennar frå Kondopoga. Ho vann OL-gull i stafett med Russland i 2006 og to medaljar i individuelle OL-/VM-tevlingar. 

Jevgenija Arbuzova debuterte i verdscupen i langrenn i 1997, men bortsett frå eit par pallplasseringar i ulike stafettevlingar, måtte ho vente til 2004/05-sesongen før ho individuelt kunne kjempe heilt i verdstoppen. Etter ein tredjeplass på 15 km i Ramsau am Dachstein tidleg i den sesongen, vann ho i februar 2005 sin einaste siger då ho i tyske Reit im Winkl triumferte i eit verdscuprenn over 10 km fristil.

Medvedeva-Arbuzova var med på det russiske stafettlaget som tok sølv ved Ski-VM 2005 i Oberstdorf. Under Vinter-OL 2006 i Torino parkerte ho norske Kristin Steira på oppløpssida og gjekk inn til bronsemedalje på 15 km dobbelstart. Toppen kom likevel seks dagar seinare, då ho, etter Natalja Baranova-Masalkina, Larisa Kurkina og Julija Tsjepalova hadde teke seg av dei tre fyrste etappane, som ankerkvinne gjekk Russland inn til OL-gull i 4 x 5 km stafett, ti sekundar framom det tyske sølvmannskapet.

Under Ski-VM 2009 i Liberec sikra Medvedeva-Arbuzova seg sølvmedaljen i 30 km fellesstart, etter å ha vunne innspurten mot fire andre utøvarar. Ho la opp etter 2010-sesongen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Jewgenija Wladimirowna Medwedewa-Arbusowa» frå Wikipedia på tysk, den 30. mars 2017.*
**Jevdokija Ivanovna Rombandejeva** (22 april 1928–3. januar 2017) var ein mansisk lingvist og forfattar av sentrale publikasjonar om mansisk.

Biografi
--------

Rombandeeva var fødd i Khoslog i Saranpaulsk i Berjozovskij rajon i Khanty-Mansijsk. Ho tok kandidateksamen ved Fakultetet for filologi ved Leningrad statlege universitet. Frå 1957 til 1968 arbeidde ho ved Leningradavdelinga av Institutt for lingvistikk ved Det sovjetiske vitskapsakademiet. Frå 1968 til 1990 var ho ved lingvistisk institutt ved det russiske vitskapsakademiet, og frå 1990 til 1991 var ho leiar for laboratoriet ved institutt for historie, filologi og filosofi ved det sovjetiske vitskapsakademiet i Novosibirsk. I 1998 forsvarte ho doktorgradsavhandlinga si *Структура современного мансийского (вогульского) языка'* (Strukturen til det moderne mansiske (vogulske) språket).

Rombandejeva som forskar
------------------------

Mansisk skil seg ut som det einaste av dei 26 små nordlege språka som har hatt ein markant morsmålslingvist (til ein viss grad har Marija Jakovlevna Barmitsj hatt den same rolla for nenetsisk. Rombandeeva har skrive sentrale verk om moderne mansisk: ei russisk-mansisk ordbok frå 1957, standardgrammatikken over mansisk frå 1973, og ein monografi over mansisk syntaks (1979). Desse verka utgjer ein parallell til dei tradisjonelle finskugriske verka om mansisk, i tillegg til at dei danna grunnlaget for både skolebøker og den vesle skjønnlitteraturen som finst på mansisk.

Bibliografi
-----------

* Русско-мансийский словарь. 1957.
* Мансийский (вогульский) язык. Москва. 1973
* Синтаксис мансийского (вогульского) языка. Москва. 1979
* Словарь мансийско-русский и русско-мансийский. Ленинград. 1982
* Душа и звезды: предания, сказания и обряды народа манси. 1991
* История народа манси (вогулов) и его духовная культура. 1993
* Сыгвинский диалект мансийского (вогульского) языка. 1995

Bakgrunnsstoff
--------------

* 80-летие со дня рождения Ромбандеевой Евдокии Ивановны
* Учёные — представители коренных малочисленных народов
* Ромбандеева Евдокия Ивановна Arkivert 2019-11-02 ved Wayback Machine.
**Joop van Oosterom** (12. desember 1937–22. oktober 2016) var ein nederlandsk forretningsmann og sjakkspelar. Han var internasjonal fjernsjakkstormeister,og han vann den 18. og den 21. verdsmeisterskapen i fjernsjakk.

Joop van Oosterom var fødd i Hilversum. I 1955 vart han nederlandsk juniormeister, og kom på 7. plass i junior-VM. Etter avslutta utdanning satsa han likevel ikkje på sjakk, men grunnla IT-firmaet *Volmac*. I 1988 selde han sin lut i selskapet for om lag 1 milliard euro, og blei rekna som ein av dei ti rikaste nederlenderane.

Frå 1992 sponsa han ei sjakkturnering i sitt nye heimland Monaco, og kalla henbe opp etter dottera *Melody Amber*. 12 av dei sterkaste sjakkspelarane i verda blir kvart år invitert til å delta i ei turnering i blindsjakk og hurtigsjakk.

Van Oosterom var ein sterk fjernsjakkspelar. Allereie i 1980 vann han den nederlandske meisterskapen. Etter at han i 2002 kom på 2. plass i det 15. fjernsjakk-VM, lukkast han i 2005 å vinne den 18. verdensmeisterskapen, og deretter den 21. verdsmeisterskapen. Det er kjent at han i stort omfang bruka sjakkprogram og tar mot hjelp frå stormeistrar i sjakk. Dette er likevel ikkje forbode i noverande reglar for fjernsjakk, og motstandarane hadde høve til å gjere det same.

Kjelder
-------


* Krysstabell for den 15. verdsmeisterskapen i fjernsjakk
* Krysstabell for den 18. verdsmeisterskapen i fjernsjakk
* Krysstabell for den 21. verdsmeisterskapen i fjernsjakk
* *Denne artikkelen bygger på «Joop van Oosterom» frå Wikipedia på bokmål, den 28. juni 2008.*
**Jonsvatnet** er ein innsjø som ligg i kommunane Trondheim og Malvik i Trøndelag fylke. Innsjøen er hovuddrikkevasskjelde for Trondheim kommune. 

Under den tyske invasjonen i Noreg i 1940 vart Jonsvatnet nytta som framskoten tysk feltflyplass, og opptil 60 tyske fly nytta den improviserte basen. Da våren kom og isen smelta var det minst tre fly igjen, eit Heinkel He 111, eit Junkers Ju 88 bombefly og eit Junkers Ju 52 transportfly. Vraket av sistnemnde fly vart seinare øydelagd av utbygginga av ein drikkevassleidning på 80-talet. Dei andre to flya vart etter fleire års planlegging heva i 2005. Ein av tilskodarane til hevinga var Artur von Casimir som var med som flygar på eit av flya som sokk i 1940. Under leitinga etter flya vart det òg funne eit tysk Arado Ar 196 rekognoseringsfly som styrta seinare under krigen. Dette flyet er freda som krigsgravplass, og vart ikkje undersøkt vidare.

På Jonsvatnet ligg Trondheim sjøflyplass, Jonsvatnet.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
| **Marmorera** |
| --- |
| Horisonten til MarmoreraHorisonten til Marmorera |
| 

|  |
| --- |
| Kommunevåpenet til Marmorera |
| **Kommunevåpenet til Marmorera** |

 |
| Plassering |
| 

Marmorera is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Sveits |
| Kanton | Graubünden |
| Distrikt | Albula |
| Geografi |
| Flatevidd - kommune |  18,99 km² |
| Innbyggjarar  - kommune (desember 2010)   - folketettleik | 43   2,3 /km² |
| Koordinatar | 46°30′0″N 9°39′0″E﻿Koordinatar: 46°30′0″N 9°39′0″E﻿ |
| Høgd over havet | 1720 moh |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 7456 |
| **Nettstad:** www.marmorera.ch |

**Marmorera** (tysk *Marmels*) er ein kommune i distriktet Albula i kantonenen Graubünden i Sveits. Kommunen har 43 innbyggjarar (2010) og eit areal på 19 km². Kommunesenteret ligg 1720 meter over havet. Ei lite fleirtal av innbyggarane er tysktalande, dei fleste andre nyttar retoromansk til dagleg.

Fram til slutten av 1800-talet var innbyggjarane hovudsakleg retoromansktalande. I 2000 hadde derimot 57 % av innbyggjarane tysk som hovudmål. 

Den gamle landsbyen vart øydelagd og lagt under vatn då Marmoreradammen vart bygd. Den noverande landsbyen vart bygd ovanom Lai da Marmorera.

Lai da Marmorera, innsjøen bak Marmorerademninga
Kommunen ligg i Surses kreis. Fram til 1950 var han ein gatelandsby ved vegen Septimer-Julier. I dag ligg han på austsida av Lai da Marmorera.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Marmorera» frå Wikipedia på tysk, den 10. januar 2012.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad (tysk)
* *Marmorera* på tysk, fransk og italiensk i det nettbaserte *Historisches Lexikon der Schweiz/Dictionnaire historique de la Suisse/Dizionario storico della Svizzera*.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* HDS
* GeoNames

 |
Marlene Dietrich i *Stage Freight*
Marlene Dietrich i *A Foreign Affair*
**Marlene Dietrich**, eigentleg **Maria Magdalene Dietrich**, (27. desember 1901–6. mai 1992) var ei tysk-amerikansk skodespelarinne og songarinne.

Biografi
--------

Marlene Dietrich vart fødd i Berlin-Schöneberg som andre dotter av politiløytnanten Louis Erich Otto Dietrich og Josefine Wilhelmine Elisabeth. Etter at faren døydde i 1907, gift mora seg i 1914 med løytnanten Edouard von Losch som seinare fall i første verdskrigen.

Under oppveksten fekk Dietrich musikkundervisning. Ho byrja å studere fiolin ved musikkhøgskolen i Weimar i 1918, men avbraut studiet etter eit år på grunn av ein skade. I 1921 vart ho elev ved Max Reinhardts berømte teaterskole i Berlin i 1921 og debuterte på filmåret etter. Ho vart gift med Rudolf Sieber i 1924 og fekk ei dotter Maria, seinare Maria Riva.

Marlene Dietrich vart i 1930 verdskjent som Lola-Lola i Josef von Sternbergs film Den blå engel der ho speler mot Emil Jannings. Ho drog seinare til Hollywood der ho spelte inn ei rekkje filmar. Med tida braut ho med heimlandet sitt på grunn av maktovertakinga til nazistane og vart amerikansk statsborgar. Ho opptredde for amerikanske styrkar i Europa under andre verdskrig.

Då filmkarrièren dalte vart ho ei feira nattklubb- og kabaretsongarinne. Ho opptredde igjen i Tyskland i 1960, men fekk ei kjølig mottaking på grunn av valet sitt av side under andre verdskrigen. Ho uttalte deretter til pressa at ho aldri ville sjå fødelandet sitt igjen, og at tyskarane og ho ikkje lenger snakka det same språket. Dei siste årene av livet sitt levde ho tilbaketrekt i Paris, der ho døydde i 1992.

Etter eiga ønske vart Marlene Dietrich gravlagt ved familiegravstaden i Berlin-Schöneberg. Hennar leivningar vart selte til Stiftung Deutsche Kinemathek i 1994 og finst i det tyske filmmuseet på Potsdamer Platz i Berlin. Ho har fått ei stjerne på Hollywood Walk of Fame og i 1972 vart ho tildelt Presidentens fridomsmedalje av president Richard M. Nixon.

Litteratur
----------

### Sjølvbiografiar

* *Ich bin, Gott sei Dank, Berlinerin*. - Berlin : Ullstein, 1998, Ullstein-TB: ISBN 3-548-24537-4
* *Nehmt nur mein Leben ...* : Reflexionen. - Berlin : Henschel, 1984

### Biografiar

* Bach, Steven: *Marlene Dietrich*. - New York : Da Capo Pr. 2000
* Riva, Maria: *Meine Mutter Marlene*. - Rheda-Wiedenbrück : RM-Buchvertr. 2000

Kjelde
------

* *Denne artikkelen bygger på «Marlene Dietrich» frå Wikipedia på bokmål, den 1. juli 2008.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
**Markøy fyrstasjon** er ein tidlegare fyrstasjon på øya Markøy i Selørarkipelet vest for Lindesnes, rett sør av Sælør. Markøy fyr var i drift frå 1725 til 1844.

Då fyret på Lindesnes vart tent for andre gong i 1725, vart òg Markøy sett i drift slik at desse to fyra ikkje skulle forvekslast med Skagen fyr på danskesida.

Markøy fyr bestod opphavleg av ei fyrgryte plassert rett på fjellet. I 1822 vart det bygd eit lukka kolblussfyr på steintårn. Ruinane viser steintårnet frå 1822. Sjølve glashuset er forfalle. Det ligg glasbitar i slagget under steintårnet i dag som truleg er restar etter glashuset.

Det budde fyrvaktarfamilie på Markøy til fyret vart lagt ned i 1844. Øya gav nok høy til eit par kyr og 3-4 sauer. Øyfolket skal òg ha dyrka rug på ei lita slette.

I dag kan ein sjå tufter etter fleire bygg samt vegen ned til sjøen.

Kol til fyret vart ført på land på Kålodden. Då kolet skulle berast opp til fyret, kom folk frå heile soknet. Løna var dårleg, men det var gratis brennevin så lenge arbeidet varte. Forbruket vart påtalt og inspektøren måtte ikkje føre større brennevinsutgifter enn 3 riksdalar i rekneskapen.

Ei hollandsk losbok frå 1500-talet fortel om ein varde på Markøy. Denne er i dag borte. Nedteikninga viser at Markøy alt då var viktig for navigasjonen inn i Skagerrak.

Namnet Markøy kjem truleg frå «Mark» - eit merke - som i tydinga sjømerke.

Ruinane av fyret på Markøy er freda etter lov om kulturminner. Området er vernet som naturreservat etter lov om naturvern.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Markøy fyr» frå Wikipedia på engelsk, den 7. oktober 2008.*

### Andre kjelder

* «Markøy fyrstasjon». Norsk Fyrhistorisk Forening.

Bakgrunnsstoff
--------------

* 

* Markøy fyrstasjon i kulturminnesok.no, nettstaden til Riksantikvaren

| * v
* d
* e
Fyr i Agder fylke |
| --- |
| Grønningen • Hatholmen • Homborsund • Lille Torungen • Lindesnes • Lista • Lyngør • Markøy • Odderøya • Oksøy • Rivingen • Ryvingen • Saltholmen • Sandvikodden • Songvår • Stangholmen • Store Torungen • Søndre Katland • Varnes • Ytre Møkkalasset |
Flyfoto av øya
**Marmara** er ei tyrkisk øy i Marmarahavet. Ho er den nest største øya i Tyrkia (etter Gökçeada) og den største øya i Marmarahavet. Øya ligg midt i provinsen Balıkesir. Det går både båt og ferje til øya frå Istanbul, og motorbåt frå Tekirdağ og Erdek.

Det er funne spor etter joniske grekarar på øya frå 2000-talet fvt. I antikken heitte øya **Proconnesus** eller **Prokonnesos** (Προκόννησος). I 493 fvt. vart ho brunne av ein fønikisk flåte som kjempa for Darius. I 410 erobra Alcibiades øya for atenarane.

Under regjeringstida til Konstantin den store på 300-talet slo aristokratar frå Konstantinopel seg først ned på øya. I 569 hadde dei bygd fleire palass på øya. Det største vart bygd av keisar Justinian I. Justinian bygde òg eit stort nonnekloster på Marmara som er eit av dei tidlegaste nonneklostera ein kjenner til i historia. Frå Austromarriket fall til åra rett etter fyrste verdskrigen var øya nesten utelukkande busett av gresk-ortodokse grekarar.. Under den første verdskrigen vart dei fleste innbyggjarane på øya tvinga over til fastlandet, og etter krigen førte folkeutvekslinga mellom Hellas og Tyrkia i 1923 til at alle dei gjenverande grekarane på øya vart flytta til Hellas og andre stader i verda. 

Den 4. januar 1935 vart Marmaraøya råka av eit kraftig jordskjelv. I lag med naboøyane Avşa og Paşalimanı mista fem personar livet, 30 vart skadde og fleire landsbyar vart øydelagde.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Marmara Island» frå Wikipedia på engelsk, den 6. august 2012.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. 1 2   «Proconnesus». *Catholic Encyclopedia*. New York: Robert Appleton Company. 1913.
2. ↑  «ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΠΥΛΗ ΤΟΥ ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΟΥΣ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ - Diocese of Proconnesus». 10. juni 2013. Henta 10. juni 2013.
3. ↑  «Erdek-Marmara Adaları Depremi 04 Ocak 1935» (på tyrkisk). İBB AKOM. Henta 7. august 2012.

Koordinatar: 40°37′N 27°37′E﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* LCCN
* NKC
* GeoNames

 |
Marlies Schild i 2014
**Marlies Schild** (fødd 31. mai 1981) er ein austerriksk tidlegare alpinist, fødd i Admont i Steiermark, som vann to VM-gull og i alt 11 medaljar i ulike alpin-VM og OL i tida 2003-14. Ho vann 35 slalåmrenn i verdscupen og sikra seg FIS-pokalen som verdas beste kvinnelege slalåmrennar fire gongar; 2007-08, 2011-12. I sin beste sesong i verdscupen i alpine greiner 2007, kom ho på andreplass etter landskvinna Nicole Hosp.

### Aktiv

Schild slo seg inn i verdseliten i slalåm vinteren 2003. Under VM i alpine greiner 2003 i St. Moritz tok ho sølvmedaljen i slalåm, Janica Kostelić frå Kroatia vart verdsmeister. På seinvinteren 2004 tok ho i Sestriere sin fyrste siger i eit verdscuprenn.

Under VM 2005 i Santa Caterina fekk ho bronse i kombinasjonen, slått av Janica Kostelić og svenske Anja Pärson. Året etter tok ho under Vinter-OL 2006 i Torino sølv i kombinasjonen, Janica Kostelić vann på ny. Få dagar seinare tok ho olympisk bronse i slalåm, bakom Anja Pärson og Nicole Hosp.

I verdsmeisterskapen i alpine greiner 2007 i Åre fekk ho sølvmedaljen i slalåm og bronsemedaljen i superkombinasjonen. Til sist deltok ho på det austerrikske laget som vann gull i lagkonkurransen. Ho vart nummer to i verdscupen i alpine greiner 2007, og viste seg som den beste slalåmrennaren gjennom sesongen. Posisjonen som verdas beste kvinnelege slalåmspesialist beheldt ho i 2008-sesongen. Grunna beinbrot gjekk sesongen 2009 fløyten.

Schild vann ein ny sølvmedalje i slalåm under vinterleikane 2010, tyske Maria Riesch vann gullet. I 2011-sesongen var ho tilbake som verdas beste slalåmrennar i verdscupen, og endeleg vart ho verdsmeister i yndlingsgreina då VM i alpine greiner vart avvikla i Garmisch-Partenkirchen. I tillegg fekk ho med seg ein VM-bronse i lagtevlinga.

Også i 2012-sesongen vann Schild FIS-pokalen som den beste kvinna i slalåmløypa. Den 29. desember 2013 vann ho sin 35. slalåmsiger i verdscupen, rekord for kvinner i den greina. Samstundes var det hennar 37. og siste siger i verdscupen i alpine greiner, nærare ti år etter den fyrste triumfen i turneringa. Under Vinter-OL 2014 i Sotsji tok ho si sjette slalåm-medalje i dei store meisterskapane, fordelt på eitt gull, fire sølv og ein bronse.

Ho la opp etter OL-sesongen 2014. Sidan 2015 er ho gift med Benjamin Raich.

Kjelder
-------

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar

* *Denne artikkelen bygger på «Marlies Schild» frå Wikipedia på tysk, den 24. november 2014.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* Munzinger (sport)

 |
Marmara Region
**Marmararegionen** (tyrkisk *Marmara Bölgesi*) er den minste regionen i Tyrkia med eit areal på 67 000 km² men har likevel høgast folketal. Regionen utgjer 8,6 % av landarealet til Tyrkia og kring 30 % av folkesetnaden. Regionen er den einaste som ligg i den europeiske delen av Tyrkia. 

Han er kalla opp etter Marmarahavet, som igjen er kalla opp etter Marmara.

Provinsar
---------

Marmararegionen
* Provinsen Balıkesir
* Provinsen Bilecik
* Provinsen Bursa
* Provinsen Çanakkale
* Provinsen Edirne
* Provinsen İstanbul
* Provinsen Kırklareli
* Provinsen Kocaeli
* Provinsen Sakarya
* Provinsen Tekirdağ
* Provinsen Yalova

Geografi
--------

Yıldızfjella og Uludağ ligg i Marmararegionen. Øyar i Egearhavet er Gökçeada og Bozcaada og i Marmarahavet er Marmaraøya, Avşa, Paşalimanı, İmralı og Prinseøyane ved Istanbul.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Marmara Region» frå Wikipedia på engelsk, den 18. august 2012.*


| * v
* d
* e
Regionar i Tyrkia |
| --- |
| Egearregionen · Svartehavsregionen · Sentral-Anatolia · Aust-Anatolia · Marmararegionen · Middelhavsregionen · Søraust-Anatolia | Flagget til Tyrkia |

Koordinatar: 41°00′N 29°00′E﻿
**Tore Eugen Kordahl** (fødd 17. desember 1950) er ein norsk tidlegare fotballspelar frå Flisa i Hedmark som vann tre cuptitlar og to seriegull med Lillestrøm Sportsklubb i tida 1977-81. Han spelte 29 landskampar i tida 1974-81.

### Klubbspel

Fram til 1973-sesongen spelte Kordahl lokal seriefotball, fyrst med Flisa IL og seinare Grue IL. I 1974 var han Lyn-spelar i 2. divisjon, eit lag som enda tredjeplassen i avdelinga si. Vinnaren av same avdelinga, Lillestrøm SK, tok så steget opp i 1. divisjon, med nettopp nyinnmelde Kordahl på midtstopparplass. Fram til 1982 var han eit rimeleg sikkert kort i forsvarsrekka til klubben. Gjennom dei åtte sesongane i Lillestrøm vart Kordahl seriemeister i 1977 og 1978, samt vinnar av noregsmeisterskapen i fotball for menn i både 1977, 1978 og 1981. Han deltok i 164 seriekampar og skåra eitt mål.

I 1983 melde Kordahl overgang til Kongsvinger IL, nyopprykka fyrstedivisjonslag, men fekk lite speletid og la opp ved sesongslutt.

### Landslagsspel

Kordahl var midtstoppar i 29 landskampar frå debuten 29. mai 1974 til september 1981. I debutkampen mot Aust-Tyskland spelte han i spann med Jan Birkelund. Dei to vart eit ofte nytta midtstopparpar på landslaget, og seinare vart dei suksessrike klubbkameratar i Lillestrøm.

### Merittar

* Seriemeister: 1977 og 1978 med Lillestrøm
* Cupmeister: 1977, 1978 og 1981 med Lillestrøm


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
**Tore Schei** (fødd 19. februar 1946) i Oslo er ein norsk jurist som var høgsterettsjustitiarius frå 1. august 2002 til 29. februar 2016, då han nådde aldersgrensa.

Schei avla juridisk embetseksamen i 1971. I perioden 1972-1981 var han advokatfullmektig, seinare advokat, Høgsterettsadvokat i 1974, hos Regjeringsadvokaten. Han hadde i denne perioden også eit studieopphald i London og var dommarfullmektig frå 1975 til 1976 i Ytre Follo heradsrett. I 1981 blei han lagdommar i Eidsivating lagmannsrett. 18. oktober 1985 blei han utnemnd til høgsterettsdommar og han tiltredde 1. mars året etter.

Schei har også leia det skandinaviske granskingsutvalet etter Scandinavian Star-ulykka og utvalet som la fram forslag til den nye tvistelova. Han er dessutan forfattar av den omfattande kommentarutgåva til lova og skreiv også kommentarutgåva til den tidlegare gjeldande tvistemålslova frå 1915.

Schei blei i 2002 utnemnd til kommandør med stjerne av St. Olavs Orden.

Tore Schei er son til Andreas Schei, som var høgsterettsdommar og den første Sivilombodsmannen i Noreg. Tore Schei er brorson til Nikolai Schei, kjend som formann i Schei-komiteen.

Kjelder
-------

* Tore Schei hos Domstol.no, vitja 13. juni 2010

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* LCCN
* ISNI

 |
**Tore Sønnik Branæs Andersen** (22. mars 1960–26. desember 2015) var ein norsk country-musikar frå Stjørdal. Andersen både sang og spelte gitar, mandolin og keyboard.

Karriere
--------

Andersen budde dei fyrste barneåra sine i Sørkedalen utanfor Oslo, flytte så til Halden før han vart buande i Stjørdal. Han var med i fleire amatørband i ungdomsåra, og i 1979 vann han konkurransen *Trøndersk Talent*. I 1982 vart han med i bandet Vikings som vokalist og gitarist. Han heldt fram i Vikings til 1992. 

I 1993 debuterte Andersen som soloartist med plata *The Hero in Me*. Fem år seinare, i 1998, kom oppfylgjaren, *Tore Andersen*. Etter dette varte det 11 år før Andersen gav ut ei ny plate. Den fekk namnet *Right Around the Corner* og vann Spellemannprisen 2009 i klassa country.

Kjelder
-------


* Biografi om Andersen på den offisielle nettsida hans.
* Andersen på Myspace.

* *Denne artikkelen bygger på «Tore Andersen» frå Wikipedia på bokmål, den 15. februar 2011.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* VIAF
* MusicBrainz (artist)

 |
**Oude Maas** («Gamle Maas») er ei grein i deltaet til Rhinen-Maas i Zuid-Holland i Nederland. Ho startar ved byen Dordrecht der elva Beneden Merwede deler seg i Noord og Oude Maas.

Oude Maas dannar den sørlege grensa til øya IJsselmonde. Like etter Dordrecht deler elva seg i Dordtsche Kil og etter dette dannar Oude Maas den nordlege grensa til øya Hoeksche Waard og renn vestover til ho deler seg i Spui ved Oud-Beijerland. Oude Maas held så fram nordvestover mellom byane Spijkenisse og Hoogvliet og renn saman med Nieuwe Maas ovanfor byen Vlaardingen. Dei to elvane renn vidare som Het Scheur og ut i Nordsjøen.

Sjølv om denne greina heiter «Gamle Maas» får ho det meste av vatnet sitt frå Rhinen. Elvenettverket i området har endra seg så mykje gjennom tidenen at verken Nieuwe Maas eller Oude Maas vert rekna som ein del av Maas lenger. Begge elvane får berre vatn frå Rhinen, i alle fall det meste av tida. Elva er ei tidvasselv og området ho renn gjennom er ein populær rekreasjonsstad.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Oude Maas» frå Wikipedia på engelsk, den 7. februar 2008.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Koordinatar: 69°16′S 69°45′W﻿

**Cape Brown** er eit kjenneleg, isdekt nes 5,5 nautiske mil nord-nordaust for toppen av Mount Nicholas (heilt nord i Douglas Range), og markerer austsida av innløpet til Schokalsky Bay på nordaustkysten av Aleksanderøya. Det vart oppdaga frå avstand av Den franske antarktisekspedisjonen under Jean-Baptiste Charcot i 1909, men kartlagd som ein del av ei lita øy. Det vart fotografert frå lufta i 1937 av British Graham Land Expedition under Rymill og seinare grovt kartlagd frå bilete. Det vart kartlagd frå bakken i 1948 av Colin C. Brown i Falkland Islands Dependencies Survey ved Stonington Island, 1948–49, som neset er kalla opp etter.

Sjå òg
------

* Cape Vostok
* Kosar Point

Kjelder
-------

1. ↑  «Brown, Cape». Geographic Names Information System, U.S. Geological Survey. Henta 21. oktober 2012.

 Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Brown, Cape» (innhald frå Geographic Names Information System).
Cape frå 1880-talet.
Skisse av ein cape.
**Cape** (uttalt [kɛ:p]) er eit armlaust kort, knelangt eller langt kappeliknande klesplagg, med eller uten krage, av og til med hette. Ein kan festa capen i halsen, knappa han framme eller ta han på over hovudet.

Ordet *cape* kjem frå engelsk frå gammalfransk *cape, cappe* og opphavleg frå latin *capa* som tyder 'lita kappe'.
Plagget har funnest sidan antikken. Capen blei populær på 1850-talet og var på moten i periodane 1960-1962 og 1975-1976.
Det kan brukast med tradisjonelle klede som bunad og kilt.

Variantar
---------

Almucia er ein pelscape som blei brukt frå mellomalderen av katolske prelatar og kanniker. Pelsen var ofte tilverka av gråverk.

Damer av maltesarordenen ber ein svart cape med hette og raudt for som ordensdrakt.

Ein regnfrakk uten erme kan ein også kalla for regncape.

Ein *capejakke* er ein cape med erme som blei skapt av Balenciaga i 1950.

Galleri
-------

* Spansk cape frå 1590-1610.Spansk cape frå 1590-1610.
* Fransk cape frå 1770–1800.Fransk cape frå 1770–1800.
* Gjetar frå Landes i cape på 1800-talet.Gjetar frå Landes i cape på 1800-talet.
* Kvinne frå Béarn i cape på 1800-talet.Kvinne frå Béarn i cape på 1800-talet.
* Cape frå seint 1800-tal.Cape frå seint 1800-tal.
* Illustrasjon av kvinne i cape frå 1911.Illustrasjon av kvinne i cape frå 1911.
* Skotsk mann med kilt og cape.Skotsk mann med kilt og cape.
* Trønderbunad med cape.Trønderbunad med cape.
* Italienske politfolk med uniformscape.Italienske politfolk med uniformscape.
* CapejakkeCapejakke

Sjå òg
------

* Poncho

Kjelder
-------

1. ↑  «cape - Uppslagsverk». *www.ne.se*. Henta 19. april 2020.
2. ↑  «cape» i Nynorskordboka.
3. ↑  Beskow, Per: *Teologisk ordbok*, AWE/Gebers, Stockholm 1975 (swe). ISBN 91-20-04848-3. Libris 7218569.

---

* *Denne artikkelen bygger på «Cape» frå Wikipedia på svensk, den 15. november 2020.*
Mewar-regionen i Rajasthan.
**Mewar** (मेवाड़) er eit område som ligg sørleg sentralt i den noverande indiske delstaten Rajasthan. Området var styrt av radjputar gjennom fleire hundreår. Fyrstestaten Udaipur, også kalla Mewar, blei grunnlagd på 700-talet. Han kjempa lenge mot muslimske herskarar i området, men blei etterkvart underlagd Britisk India som vasallstat. I 1949 blei han innlemma i den nye staten India.

Utsyn over Udaipur.
Mewar-regionen ligg mellom Aravallifjella i nordvest, Ajmer i nord, Gujarat og Vagad-regionen i Rajasthan i sør, Malwa-regionen i Madhya Pradesh i søraust og Hadoti-regionen i Rajasthan i aust. Han omfattar dei moderne distrikta Bhilwara, Chittorgarh, Rajsamand, Udaipur og Pirawa Tehsil i Jhalawar distrikt i Rajasthan, Neemuch og Mandsaur i Madhya Pradesh og delar av Gujarat.

Dei nordlege og austlege delane av regionen ligg på eit opphøgd platå som utgjer ei slakt hellande slette, medan dei vestlege og sørlege delane er åslendte og tradisjonelt dekte av tjukke skogar. Vasskiljet mellom Bengalbukta og Khambhatgolfen går nesten gjennom midten av Mewar. Frå nord- og austdelen renn elvane Bedach og Banas-elva med bielvar. Dei renn ut i Chambal-elva, som igjen renn ut i Yamuna. Elvane i sør og vest renn ut i Sabarmati og Mahi med bielvar. 

Aravallifjella dannar den nordvestlege grensa for regionen. Dei er hovudsakleg danna av sedimentære bergartar som marmor og kotastein, som begge har vore mykje brukt til byggearbeid i regionen.

Kjelder
-------

1. ↑  Agarwal, B.D. (1979). *Rajasthan District Gazetteers: Udaipur*. Jaipur: Government of Rajasthan. s. 230.
2. ↑  «Udaipur | India», *Encyclopedia Britannica* (på engelsk), henta 11. mars 2019
3. ↑  *Imperial Gazetteer of India : Provincial Series Rajputana*. Calcutta: Superintendent of Government Printing. 1908. s. 106–168.
4. ↑  Gupta, R.K.; Bakshi, S.R. red. (2008). *Studies in Indian History: Rajasthan Through the Ages Vol. 5*. New Delhi: Sarup & Sons. s. 64–77. ISBN 978-81-7625-841-8.

* *Denne artikkelen bygger på «Mewar» frå Wikipedia på engelsk, den 11. mars 2019.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Worldstatesmen - Mewar
|  |
| --- |
| ***In the Flesh?***  Song av Pink Floydfrå albumet *The Wall* |
|  |
| **Utgjeve** | 30. november 1979 |
| **Innspelt** | April-november 1979 |
| **Sjanger** | Progressiv rock |
| **Lengd** | 5:32 |
| **Selskap** | Harvest Records (UK), Columbia Records (US)/Capitol Records (US) |
| Låtskrivar(ar) | Roger Waters |
| **Produsent** | Bob Ezrin, David Gilmour, James Guthrie og Roger Waters |
|
|

***Mother*** er ein song av det britiske bandet Pink Floyd laga av Roger Waters. Han vart gjeven ut på albumet deira *The Wall* i 1979.

Komposisjon
-----------

Songen byggjer seg gradvis opp frå ein roleg intro med akustisk gitar og ei vokalstemme til å inkludere fleire og fleire instrument som harmonium, piano, trommer, elektrisk bass, vokalharmoniar og elektrisk gitar. Songen byrjar med eit tydeleg inn- og utpust før det første verset byrjar rett på, sunge av Roger Waters. David Gilmour syng refrenget, før Waters følg etter med eit nytt vers. Etter enno eit refreng sluttar songen med ei nedbygging og ein ritardando der Waters syng «Mother, did it need to be so high?»

Tekst
-----

Som andre songar på *The Wall* fortel «Mother» ein del av historia om hovudrolla Pink. Songen er ein samtale mellom Pink (stemma til Waters) og mora hans (stemma til Gilmour). Vi får vite at mora er særs oververnande, og utan å vite om det gjev ho sonen nye mursteinar til muren hans som følgje av dette. Ho insisterar på at Pink skal halde seg med ho, sjølv etter at han er vaksen, og toler ikkje at Pink etter kvart vert eldre og forelskar seg.

Inspirasjon
-----------

Mykje handlinga i *The Wall* er henta frå Roger Waters sitt eige liv, særleg delen om at han mista faren sin under eit slag i Anzio i Italia under Andre verdskrig. Men i motsetnad til kva ein kunne tru, hadde Waters eit mykje betre forhold til si eiga mor, enn det Pink har til si.

Filmversjonen
-------------

Sjølv om songen handlar om forholdet mellom Pink og mora hans, omhandlar filmklippet meir om Pink og kona hans. På slutten kan ein sjå kona til Pink i eit kjærleiksforhold med leiaren i ei antikrigsgruppe.

Medverkande
-----------

* David Gilmour – vokal (refreng), bassgitar, 12-stengs akustisk gitar, elektrisk gitar
* Roger Waters – vokal (vers), akustisk gitar

med:

* Bob Ezrin – harmonium, Hammondorgel, piano
* Jeff Porcaro – trommer

Personell per Fitch og Mahon.

Coverversjon
------------

Guns N' Roses sin gitarist Slash spelte ofte «Mother» som intro til songen deira «Paradise City» på ein del konsertar.

Kjelder
-------

* Fitch, Vernon. *The Pink Floyd Encyclopedia* (3. utg.), 2005. ISBN 1-894959-24-8

1. ↑  Fitch, Vernon and Mahon, Richard, Comfortably Numb — A History of The Wall 1978–1981, 2006, p.78.
**Motiti** er ei øy i Bay of Plenty ved kysten av Nordøya på New Zealand. Ho ligg 21 km nordaust for Tauranga og 9,4 km nordaust for Papamoa. Ved folketeljinga i 2006 var det 18 bustader på øya der det budde 27 folk.

Motiti er ei relativt flat øy med ein flatevidd på rundt 10 km². Då oppdagaren James Cook sigla nær øya den 2. november 1769 under si første reise til Oseania kalla han øya «Flat Island», og rapporterte om dei mest utbygde befesta landsbyane han hadde sett til då.

Det viktigaste næringsområdet på øya er jordbruk, med avokadodyrking som eit vekstområde i 2010.

Transport til og frå øya skjer vanlegvis med fly. Sunair har ei linje mellom Motiti og Tauranga med Cessna 172-fly.

Kjelder
-------

1. 1 2  QuickStats About Motiti Island, 2006 Census, Statistics New Zealand. Henta 29. oktober 2010.
2. ↑  A.H. McLintock, red. (1966), «Motiti Island», *An Encyclopaedia of New Zealand*
3. ↑  Motiti Island: Population 40, just how they like it. Henta 6. juni 2015

* *Denne artikkelen bygger på «Motiti Island» frå Wikipedia på engelsk, den 10. desember 2017.*

Koordinatar: 37°37′33″ S 176°25′20″ E﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Sterk kuling til havs måla av Willem van de Velde d.y. i *Resolution in a Gale*.
**Kuling** er eit uttrykk for styrken til vind med fart frå 10,8 m/s (22 knop) til 20,7 m/s (40 knop) målt over ein periode på ti minutt. 

Ein har tre graderingar av kuling: Liten kuling, stiv kuling og sterk kuling. 

* Liten kuling: Er vind frå 10,8 m/s til 13,8 m/s (22-27 knop), og nivå 6 på Beaufortskalaen.
* Stiv kuling: Er vind frå 13,9 m/s til 17,1 m/s (28-33 knop), og nivå 7 på Beaufortskalaen.
* Sterk kuling: Er vind frå 17,2 m/s til 20,7 m/s (34-40 knop), og nivå 8 på Beaufortskalaen.

Når det bles kuling vil store tre byrje å røre på seg og det vert tungt å gå mot vinden. I fjellet byrjar snøfokk å setje ned sikta frå 1 km ved liten kuling til under 100 m i sterk kuling. Ein fjelltur i stiv kuling kan vere ei hard påkjenning og ved vind på sterk kuling bør ein ikkje leggje ut på tur. På havet kan ein få ei signifikant bølgjehøgd frå opp til 4 m i liten kuling til 7 m i sterk kuling med bølgjer som bryt og sjøsprøyt.

Sjå òg
------

* Bris
* Storm
* Vind
* Beaufortskalaen