recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Norske Reindriftsamers Landsforbund** (NRL, nords. *Norgga Boazolápmelaččaid Riikkasearvi*, NBR) er organisasjonen til reindriftssamane i Noreg. NRL er forhandlingsmotpart til staten i saker som gjeld reindrift. NRL fører ein aktiv politikk for at det skal halde fram på denne måten, og dermed for at Sametinget ikkje skal få politisk innverknad på saker som har med reindrifta å gjere.

NRL vart stifta i 1947, som ein næringsorganisasjon, jf. § 1 i lovene som vart vedtekne i 1948: *Norges Reindriftssamers Landsforening er en sammenslutning av samer hvis hovednæring er reindrift*. Dei første tiåra var det framforalt sørsamane som leidde organisasjonen, men frå og med inngangen til 70-åra etablerte NRL ein organisasjonsstruktur med styre i Finnmark, inkludert sørsamiske styremedlemmar som budde i Finnmark, og med sekratariat i Tromsø.

NRL har alltid vore sterkt oppteken av samiske rettar, og har arbeidd målmedvite for å få gjennomslag for sitt syn i reindriftslovene.

Leiar for NRL er Ellinor Jåma.

Bakgrunnsstoff
--------------

* NRL si heimeside

| * v
* d
* e
Medlemsorganisasjonar i Samerådet |
| --- |
| 
* Norske Samers Riksforbund
* Norske Reindriftsamers Landsforbund
* Samenes Folkeforbund
* Samernas Riksförbund
* Same Ätnam
* Guoládaga Sámi Searvi
* Murmanskka guovllu Sámesearvi
* Finske Samers Sentralforbund

 |
**Hideharu Miyahira** (fødd 21. desember 1973) er ein japansk tidlegare skihoppar frå Otaru på Hokkaido. Han fekk sølv i normalbakken og bronse i storbakken under ski-VM 1999, der han også var med på Japan sitt lag som vann sølv i laghopp. Fire år seinare vann han ein ny VM-bronse for Japan i laghopp.

### Aktiv

Miyahira debuterte i verdscupen 22. januar 1994 i Sapporo, utan å imponere det minste. Fyrst i 1996/97-sesongen fekk han delta i verdscuprenn utanlands, der ein ellevteplass i Oberstdorf var hans beste prestasjon. Han deltok i skiflygings-VM 1998 i Oberstdorf, men kom derimot ikkje med på laget til vinter-OL 1998 i Nagano. Ein niandeplass i eit verdscuprenn i Sapporo var hans beste plassering i OL-sesongen.

I 1999 var Miyahira derimot i sitt livs form. Under den tysk-austerrikske hoppveka oppnådde han sine første pallplasseringar i verdscupen med tredjeplassar i Innsbruck og Bischofshofen. Han vart også tredjemann samanlagt. I VM 1999 i Ramsau tok han sølv i normalbakken, berre slått av landsmannen Kazuyoshi Funaki. I lagtevlinga i storbakken fekk han eit nytt sølv, då som ein av fire på det japanske hopplaget. Han sikra seg så ein bronsemedalje i storbakken, bak tyskarane Martin Schmitt og Sven Hannawald. I sesongavslutninga i Planica tok han sin fyrste og einaste siger i verdscupen. Denne sigeren sikra han samtidig femteplassen i verdscupen 1999.

Sesongen etter, 2000, var fire femteplassar hans beste resultat i verdscupen. Også dei to neste sesongane sleit han med å nå dei lengdene som den absolutte verdseliten kunne prestere. Utover i 2003-sesongen kunne han atter tevle opp mot dei aller beste i verda, tre gongar kom han på pallplass i verdscupen, med ein andreplass i Willingen som høgdepunkt. Under VM 2003 i Val di Fiemme var Miyahira med på det japanske laget som tok sølvmedalje i laghoppinga, og han vart nummer fire og fem i dei individuelle renna.

Miyahira makta ikkje å hevde seg mellom dei beste i verda i sesongane 2004 og 2005. Etter han ikkje kom med på Japans representasjonslag i 2006, lag han opp som skihoppar.

Kjelder
-------

* 

* (en) Hideharu Miyahira – Profil og resultatoversikt hos FIS
* «Hideharu Miyahira» (på engelsk). olympedia.org. Henta 13. februar 2023.

* *Denne artikkelen bygger på «Hideharu Miyahira» frå Wikipedia på tysk, den 14. desember 2012.*
Ingeniørenes hus i Kronprinsens gate 17, Oslo. Husetgir rom til m.a. kontor for Den norske Forfatterforening, Dramatikerforbundet, Kritikerlaget, Norske Barne- og Ungdomsbokforfattere og Norsk Oversetterforening.
**Norske Barne- og Ungdomsbokforfattere**, forkorta **NBU**, er ei uavhengig foreining for barne- og ungdomsbokforfattarar. Ho skal ivareta norske barne- og ungdomsbokforfattarars faglige og økonomiske interesser, samt verne og fremme norsk barne- og ungdomslitteratur. NBU vert hovudsakleg finansiert gjennom bibliotekvederlag og kopieringsvederlag som vert fordelt gjennom Norsk Forfatter- og Oversetterfond (NFOF). 

1. januar 2016 hadde NBU 334 medlemer. Omtrent 100 av medlemene var og med i Den norske Forfatterforening.

Historikk
---------

Foreininga vart stifta i 1947 som **Ungdomslitteraturens forfatterlag** (**ULF**). Initiativet kom frå Gunvor Fossum (1893–1958), Evi Bøgenæs (1906–85), Anka Borch (1899–1971), Eugenie Winther (1901–1975) , Margit Ravn (1885–1960) og Aimée Sommerfelt (1892–1975), alle forfattarar av såkalla «ungpikebøker». I 1951 ble Margit Ravn utnevnt som æresmedlem.

I 1994 skifta foreninga namn til *Norske Barne- og Ungdomsbokforfattere*. Talet på medlemer det første året var 14, i 1960 60, i 1970 67, i 1996 189, og i 2011 er medlemstalet 282.

Leiarar
-------

* 1947–1956: Gunvor Fossum
* 1956–1965: Aimée Sommerfelt
* 1965–1971: Ebba Haslund
* 1971–1973: Eva Ramm
* 1973–1977: Else Breen
* 1977–1979: Mette Newth
* 1979–1981: Oskar Stein Bjørlykke
* 1981–1983: Steinar Sørlle og Mette Newth
* 1983–1989: Inger Margrethe Gaarder
* 1989–1991: Tore Tveit
* 1991–1996: Øistein Hølleland
* 1996–1998: Per Olav Kaldestad
* 1998–2004: Dag Larsen
* 2004–2008: Kari Sverdrup
* 2008–2011: Sverre Henmo
* 2011–2017: Bjørn Ingvaldsen
* 2017–Taran L. Bjørnstad

«NBU-prisen» og «Trollkrittet»
------------------------------

Siden 1988 har NBU delt ut NBU-prisen som er ein årleg pris til «en person eller institusjon som har utført et prisverdig arbeid for barne- og ungdomslitteraturen».

«Trollkrittet», NBUs debutantpris, vart delt ut første gongen i 2011 for bokåret 2010.

Referansar
----------

1. ↑  Trollkrittet – NBUs debutantpris

Bakgrunnsstoffr
---------------

* Norske Barne- og Ungdomsbokforfattere
* Digital blakopi av Tone Birkeland, Gunvor Risa og Karin Beate Vold:*Norsk barnelitteraturhistorie* (Samlaget, 1997)

* *Denne artikkelen bygger på «Norske Barne- og Ungdomsbokforfattere» frå Wikipedia på bokmål, den 11. november 2021.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN

 |
**Hibakusha** (**被爆者**) er eit japansk ord som tyder *bomba mann* og viser til menneska som opplevde og overlevde atombombene over Hiroshima og Nagasaki. Etter kvart er omgrepet blitt utvida slik at det òg kan gjelda etterkomarane deira som er plaga på grunn av bombene, og andre som er blitt skada av radioaktiv stråling.

Etterverknader
--------------

I tillegg til dei fysiske og psykiske traumene som følgde av atomåtaket, opplevde mange hibabushaer seinverknadar som følgje av strålinga dei blei utsette for under åtaket. Mange fekk strålesjuke som i fleire tilfelle var dødeleg. Mange hadde arr og skader som gjorde dei stygge å sjå på. Dei gjekk rundt som levande minne om at Japan hadde tapt krigen, og mange andre japanarar unngjekk dei. 

Mange hibakushaer var for sjuke eller skadde til å arbeida, og måtte leva i fattigdom. Andre fekk ikkje arbeid fordi arbeidsgjevarane frykta at dei var for svake og sjukelege.

Etter kvart som hibakushaene fekk barn, var det tydeleg at strålinga hadde påverka desse òg. Foster som hadde vore i mors liv under åtaket var hardast ramma, men også seinare blei det fødd ungar med misdanningar og auka sjanse for å få kreft. Andre japanarar unngjekk giftarmål med atombombeoffer fordi dei frykta slike skader på eventuelle ungar, eller at hibakusha-ektefellen skulle sjukna og døy tidleg.

Slik blei hibakushaene marginaliserte i samfunnet. Mange skjulte kva dei hadde opplevd for ikkje å bli utstøytte. Samstundes tagde pressa om åtaka og følgjene, redde for å tirra USA.

Samhald
-------

I 1956 gjekk mange slike offer saman og danna Nihon Hidankyo. Denne organisasjonen har samla hibakushaene og slost for anerkjenning og hjelp til dei som treng det. Han har oppnådd lovar som gjev dei rett til noko fri helsehjelp, men reglane for kven som kan få hjelp, og for kva, er strenge. 

Mange hibakushaer har òg stått fram og fortald historia si igjen og igjen, i håp om å dyrka fram fred og forbod mot atomvåpen.

Uoppgjort
---------

Eit stort tal koreanarar blei òg råka av atombombene. Rundt 15 000 av desse drog tilbake til Korea etter krigen. Desse har opplevd at helsevesenet der ikkje skjøner skadane deira, medan dei japanske styresmaktene ikkje vil gje dei hjelp.

Bakgrunnsstoff
--------------

Wikifrasar Wikifrasar har ei sitatsamling som gjeld: **Hibakusha**

* Intervju med atombombeofferet Suzuko Numata i Ny Tid Arkivert 2007-09-27 ved Wayback Machine.
* Reportasje om koreanske atombombeoffer i Ny Tid
* Augevitneskildringar (engelsk tekst)
* Augevitneskildringar Arkivert 2005-04-10 ved Wayback Machine. (video og engelsk tekst)
*Denne artikkelen handlar om kvinnenamnet. For sikkerheitskopieringssystemet, sjå AMANDA.* 
Forfattaren Amanda Smith.
Forfattaren Amanda Stern.
**Amanda** er eit kvinnenamn av latinsk opphav. Det har namnedag den 26. oktober.
Amanda tyder 'elskeleg' og er avleidd av det latinske verbet *amare*, 'å elska'. Amandine er ei fransk kjæleform av Amanda. Manda og Mandy er kortformer, medan Aimée og Amy er nærskylde namn. 

Namnet blei danna på 1600-talet, truleg etter modell av Miranda, og ikkje det mykje eldre mannsnamnet Amandus (som likevel har same opphav). Namnet blei mykje brukt i skodespel, mest kjend i *Love's Last Shift* (1696) av Colley Cibber. 

Frå 1800-talet var namnet i vanleg bruk som kvinnenamn. I Noreg har namnet hatt brukstoppar ved slutten av 1800-talet og i dei to tiåra rundt 2000. I 2009 var det 2 303 kvinner i Noreg som heitte Amanda. Namnet er mykje brukt i Finland, og er også vanleg i Sverige og USA.

Namneberarar
------------

* Amanda Berry Smith (1837–1915), afroamerikansk forfattar
* Amanda Bergstedt (1841-1918), svensk kunstmålar
* Amanda Igland (1917-2002), norsk organisasjonskvinne
* Amanda Blake (f. 1929 som Beverly Louise Neill), amerikansk skodespelar
* Amanda Barrie (f. 1935 som Shirley Anne Broadbent), engelsk skodespelar
* Amanda Ooms (f. 1964), svensk skodespelar
* Amanda Peet (f. 1972), amerikansk skodespelar
* Amanda Palmer (f. 1976), amerikansk songar
* Amanda Seyfried (f. 1985), amerikansk skodespelar
* Amanda Bynes (f. 1986), amerikansk skodespelar
* Amanda Joy Michalka (f. 1991), amerikansk skodespelar og songar kjend som «AJ»

Annan bruk
----------

* Amanda-prisen, ein norsk filmpris
* Amanda Storsenter i Haugesund

Kjelder
-------

* 

* «Amanda» i *Store norske leksikon*, snl.no.
* Hanks, Patrick; Hardcastle, Kate; Hodges, Flavia (2006), «Amanda», *A Dictionary of First Names*, Oxford University Press
* behindthename.com
**Vinterpalasset** (russisk Зимний дворец), er ein bygning i St. Petersburg i Russland som var residens for russiske tsarar. Palasset er i barokkstil og måla i ein markant grønfarge. Vinterpalasset er i dag ein del av kunstmuséet Eremitasjen.

Bygningen fekk si noverande utforming mellom 1754 og 1763 då det vart bygt som vinterresidens for den russiske tsaren. Arkitekten Bartolomeo Rastrelli teikna bygget. Etter februarrevolusjonen 1917 tente det som høgkvarter for den provisoriske, russiske regjeringa. Deretter vart det storma av bolsjevikane, noko som innleia oktoberrevolusjonen.

Historie
--------

Det første vinterpalasset, teikna 1711 for Peter den store, av Domenico Trezzini som, 16 år seinare, teikna det tredje vinterpalasset.
Dagens palass er det fjerde vinterpalasset, det opphavlege vart bygt 1711-12 på oppdrag av Peter den store og låg straks inntil dagens Vinterpalasset. Bygningen var ei lite prangande tobustadsbygning.

Allereie i 1721 vart vinterplass nummer to bygd, også det for Peter den store. Bygget vart reist etter arkitekten Georg Johann Mattarnovi sine teikningar.

År 1727 let sonesonen hans Peter II Matternovipalasset verte ombygt til det ugjenkjennelege. Heile Matternovi sitt palass vart då ein av to sidepaviljongar i det nye, enorme tredje vinterpalasset. Året etter, i 1728, flytta hoffet frå St. Petersburg til Moskva og Vinterpalasset mista sin kongelege status. 

St. Petersburg vart på ny hovudstad i 1732, og tsarinaen Anna av Russland flytta då inn i grannepalasset, Apraxinpalasset, som er det noverande fjerde Vinterpalasset. Tsarina Anna let arkitekten Rastrelli totalt bygge om, og inkorporere tilliggande bygningar, i det nye palasset.

Hovudfasaden

Sjå òg
------

* Palasstorget

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Vinterpalasset» frå Wikipedia på svensk, den 10. juli 2011.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Vinterpalasset**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND

 |
Koktebel
**Koktebel** (ukrainsk Коктебель, russisk Коктебель, krimtatarisk Köktöbel), tidlegare kjent som *Planerskoye*, er ein av dei mest populære feriestadene i det søraustlege Krim. Koktebel ligg ved kysten av Svartehavet, om lag halvvegs mellom Feodosija og Sudak i Ukraina. Koktebel er ein del av bykommunen Feodosija. 

Det opphavelge namnet *Köktöbel* er av tyrkisk opphav; på krimtatarisk betyr det 'Landet med dei blå åsane'.

Den russiske poeten Maksimilian Volosjin busette seg her, og mellom hans mange gjester fann ein Marina Tsvetajeva, Osip Mandelstam og Andrej Belyj (som døydde der). Dei skreiv alle minneverdige dikt i Koktebel.

Koktebel var i sovjettida kjend som feriestad for forfattarar. Staden er elles velkjend for sin cognac, hanggliding og naturiststrand, den største i tidlegare Sovjetunionen. 

Om sommaren er Koktebel turistmål for folk frå Russland og Ukraina. Langs heile bukta går ein brusteinlagd gangveg. Badestranda er oppdelt i mange offentlege og ein del private badeplassar.

Koktebel er elles kjend for ein jazzfestival, som vanlegvis vert arrangert midt i september månad.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Koktebel» frå Wikipedia på engelsk, den 6. april 2010.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Koktebel**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* NKC
* GeoNames

 |
**Amapá**| Geografisk plassering
Delstat i Brasil |
| **Hovudstad** | Macapá |
| **Flatevidd**
 - Rangering i Brasil | 142816 km² 
. |
| **Folketal** (2005) 
 - Rangering i Brasil
 - Folketettleik | 594587
.
4,16/km² |
| **Grunnlagd** |  |
| **Offisielle språk** |  |
| ' |  |
| **Nettstad** | [http:// ] |
| 

|  |
| --- |
| Flagg |
| **Flagg** |

 |
|  |

**Amapá** er ein delstat lengst nord i Brasil, som grensar mot Fransk Guyana og Surinam. I aust ligg Atlanterhavet, og i sør og vest går grensa mot delstaten Pará.

Geografi
--------

Amapá ligg ved munningen av Amazonaselva, og om lag 2/3 av delstaten er dekt med regnskog. Delstaten er ein stor produsent og eksportør av palmeolje, dessutan mineral som mangan, krom, gull og kaolin.

Historie
--------

Området der Amapá ligg i dag, blei registrert som spansk territorium i 1494. I 1637 oppretta Portugal eit «capitania», slik at territoriet blei ein del av kolonien Brasil. Både Frankrike, England og Holland gjorde krav på Amapá frå 1700-talet til 1900-talet. Først i 1900 blei regionen godteke som brasiliansk territorium. Det var først ein del av delstaten Pará, men blei skilt ut som eit føderalt territorium i 1943. Amapá blei eigen delstat i samband med den nye grunnlova som blei innført i 1988.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Brasils ambassade i London, informasjon om Amapá Arkivert 2006-02-12 ved Wayback Machine.

| * v
* d
* e
Delstatar i Brasil |
| --- |
| Nord | Acre**·** Amazonas**·** Amapá**·** Pará**·** Rondônia**·** Roraima**·** Tocantins |  Brasil |
| Nordaust | Alagoas**·** Bahia**·** Ceará**·** Maranhão**·** Paraíba**·** Pernambuco**·** Piauí**·** Rio Grande do Norte**·** Sergipe |
| Sentralt vest | Goiás**·** Mato Grosso**·** Mato Grosso do Sul**·** Distrito Federal |
| Søraust | Espírito Santo**·** Minas Gerais**·** Rio de Janeiro**·** São Paulo |
| Sør | Paraná**·** Rio Grande do Sul**·** Santa Catarina |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
Hjartholm Foto: Bjarne Thune

Hjartholm Foto: Bjarne Thune

Hjartholm Foto: Bjarne Thune

**Hjartholm** er ein stad i Gulen kommune i Vestland. Hjartholm består av Indre og Ytre Hjartholm. Hjartholm ligg på sørsida av Sognefjorden mellom Botnen i aust og Breidvik i vest.

Namnet
------

Namnet blei skrive Hiortholm i 1563, Hjerthollum i 1603, Hiertholm i 1611, Indre og Ytre Hiertholm i 1667 Hjartholm i 1723.
Lokal uttale av namnet er ja'rthålm eller jæ'rthålm. 

Ein rund åsrygg *hol*, *holmr*, stikk ut i Sognefjorden mellom Indre og Ytre Hjartholm. På begge sider av denne åsen var det i gamal tid skog som bestod av furu og bjørk, og i denne skogen var det Hjort. Ein meiner at dette kan vere noko av årsaka til namnet.

Indre Hjartholm
---------------

Indre Hjartholm ligg ved ei vik i Sognefjorden. Fram til 1644 var det berre eit bruk på Indre Hjartholm. 
Frå rundt 1620-50 var det to plassmenn på garden.

Ytre Hjartholm
--------------

Ytre Hjartholm ligg ved Sognefjorden ved ei vik med god ankerplass. Garden har hatt mykje bjørk og furuskog. Om beiteretten i fjelldalen Iserklov var det strid mellom bøndene på Ytre Hjartholm og bøndene i Breidvik på 1800-talet, men det kom til forlik slik at oppsittarane på Ytre Hjartholm ikkje skulle mjølke kyrne sine utanfor elva og oppsittarane i Breidvik ikkje skulle mjølke kyrne sine innanfor elva som renn gjennom dalen.

Inntil 1863 var det berre eit bruk på Ytre Hjartholm. Sidan blei det to bruk. På Ytre Hjartholm var det plassmenn frå 1645.

Referansar
----------

1. ↑  Engesæter, Ludvig, *Brekke Herred, Gard, Tun og Ætt* side 873
2. ↑  Engesæter, Ludvig, *Brekke Herred, Gard, Tun og Ætt side 873*
3. ↑  Engesæter, Ludvig, *Brekke Herred, Gard, Tun og Ætt side 900*
4. ↑  Engesæter, Ludvig, *Brekke Herred, Gard, Tun og Ætt side 902*
5. ↑  Engesæter, Ludvig, *Brekke Herred, Gard, Tun og Ætt side 902*
6. ↑  Engesæter, Ludvig, *Brekke Herred, Gard, Tun og Ætt side 914*

Litteratur
----------

* Engesæter, Ludvig, *Brekke Herred, Gard, Tun og Ætt*, Bind 1–3 1944

Bakgrunnsstoff
--------------

* Nytt utsleppsløyve til Marine Harvest lokalitet Hjartholm
**Hjalmar Sejersted Falk** (2. april 1859–2. november 1928) var ein norsk språkforskar frå Vang i Hedmark.

Han vart student 1876 og tok språkleg-historisk lærareksamen 1882. Sidan var han i fleire år lærar i Kristiania, men heldt ved sida fram med vitskaplege studie, særleg av germanske språk og nordisk mytologi, til dels under stipendopphald i Tyskland og England. I 1888 tok han den filosofiske doktorgraden på avhandlingan «Om nomina agentis i det oldnorske Sprog», han vart universitetsstipendiat i 1890, dosent i 1895 og professor i germansk filologi ved Universitetet i Kristiania i 1897. Som universitetslærar, særleg som lærar i tysk, arbeidde han for ei meir praktisk og moderne språkundervisning. Han offentleggjorde ei rad arbeid av språkvitskapleg, filologisk og kulturhistorisk art, for det meste i «Nordisk Arkiv for Filologi» og i skrift utgjevne ved Videnskabsselskabet i Kristiania. Saman med Alf Torp utgav han *Etymologisk Ordbog over det norske og det danske Sprog* (1901–06). Han var leiar i komitéen som utarbeidde rettskrivinga av 1917.

Verk
----

* *Vanskabninger i det norske Sprog* (1893)
* *Sprogets visne Blomster* (1894)
* *Kulturminder i Ord* (1900)

Artiklar
--------

* *Om Svipdagsmål* (1893)

Kjelder
-------

Artikkelen byggjer på ei omsetjing frå bokmålswikipediaen, som oppgjev som kjelde

* *Salmonsens konversationsleksikon. Anden Udgave*
* Hjalmar Falk i Norsk Biografisk Leksikon

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI

 |
**Hjalmar Johannesen** (24. mai 1907–19. august 1959), med tilnamnet «Hjalle», var ein norsk friidrettsutøvar frå Trondheim, son til ein kolonialhandlar. Sjølv var han sportsredaktør i osloavsia Morgenposten frå 1934 til han døydde. Han var etter tur medlem av SK Freidig, SK Brage og Oslo Turnforening.

Aktiv
-----

Johannesen spesialiserte seg på løpsdistansane 400 m og 800 m. I tida frå 1925 til 1936 vann han til saman elleve norske meisterskap i dei to øvingane, fem på 400 m og seks på 800 m. Han vart tildelt kongepokalen under NM 1931 for den nye norske rekorden på 49,0 på 400 meter. 

I 1932 var Johannesen ein av tre norske friidrettsutøvarar som tok den lange turen til dei olympiske leikane i Los Angeles. På 400 m nådde han kvartfinalane, men på 800 meter vart han slått ut allereie i kvalifiseringa. Same året viste han sine spurteigenskapar då han som ankermann på 4 x 400 m stafett var med å slå Sverige for første gang i ein landskamp.

På 1930-talet var landskampane mellom Sverige og Norge eit høgdepunkt i idrettsåret. I 1935 vann Johannesen både 400 m og 800 m i landskampen som då fann stad på Stockholm stadion. På 800- meteren forbetra han sin eigen norske rekord for tredje gong den sesongen, tida 1.52,1 var nasjonal rekord i 13 år. Ei veke seinare, 15. september 1935 på Bislett stadion flytta han den norske rekorden på 400 m til 48,6 sekundar, ei tid som var norsk rekord i 19 år. For desse prestasjonane vart han tildelt Morgenbladets gullmedalje for 1935.

### Medaljar i norske meisterskap

* 1928: Gullmedalje på 400 m - 50,3
* 1930: Gullmedalje på 400 m – 49,6, samt sølvmedaljar på 200 m - 23,1 og 800 m - 1,55,3
* 1931: Gulllmedaljar på 400 m - 49,2 og på 800 m - 1.55,5
* 1933: Gullmedalje på 800 m - 1.55,8
* 1935: Gullmedalje på 400 m - 48,9
* 1936: Gullmedalje på 800 m - 1.54,4
* 1937: Gullmedalje på 800 m - 1.54,5

Johannesen var busett i Oslo.

Kjelder
-------

* friidrett.no

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
**Georg Thoma** (fødd 20. august 1937) er ein tysk, tidlegare kombinertløpar og skihoppar frå Hinterzarten. Han vart olympisk meister i kombinert under OL 1960 i Squaw Valley, og tok bronsen under vinterleikane i Innsbruck fire år seinare. I 1966 vart han verdsmeister i kombinert i Oslo.

Skihopparen Dieter Thoma er brorsonen hans.

Aktiv
-----

Thoma kom på fjerdeplass i Bischofshofen i januar 1957, avslutningsrennet i den tysk-austerrikske hoppveka der han samanlagt vart nummer åtte. Året etter vart han nummer 16 i kombinertøvinga og nummer 27 i hopprennet for spesialistar under ski-VM i Lahti. I 1959 deltok han i Holmenkollen og kom på åttandeplass i kombinert.

I 1960 vart Thoma nummer sju i den tysk-austerrikske hoppveka, etter femteplassar både i Garmisch-Partenkirchen og Innsbruck. Deretter reiste han til vinter-OL i Squaw Valley i California, der han vann OL-gullet med nesten fem poengs margin til sølvvinnaren, Tormod Knutsen frå Noreg. I OL-sesongen tok Thoma elles den fyrste av tre vesttyske meisterskapstitlar i skihopping. Han gjentok prestasjonen i 1961 og 1963. I 1961 vart Thoma elles ein klar vinnar av kombinertrennet i Lahti.

Nyårsdag i 1962 hoppa Thoma seg til siger i hoppvekerennet i Garmisch-Partenkirchen. Kanskje var det like imponerande då han i hoppveka året etter vart nummer tre i Innsbruck og kom på andre plass i Garmisch-Partenkirchen, ettersom mange fleire av topphopparane deltok i den siste hoppveka. Norske Toralf Engan vann då begge dei nemnde renna og hoppveka, medan Thoma hamna på sjetteplass samanlagt. Seinare i 1963-sesongen var Thoma heilt suveren både då han vann kombinert i Svenska skidspelen i Falun og i Holmenkollrenna.

Thoma fekk i 1964 bronsemedaljen i kombinert under vinter-OL i Innsbruck. Sidan vann han ein ny klar siger i Holmenkollrenna og vart tildelt Holmenkollmedaljen. Etter å ha vunne kombinertrennet i Lahti i 1965 med 36 poeng, sikra han seg sin tredje siger på rad i Holmenkollen. I 1966 var det verdsmeisterskap på ski i Kollen-løypene og enno ein gong gjekk sigeren til Thoma, som vart verdsmeister i hard konkurranse med landsmannen Franz Keller. Thoma la etter meisterskapen opp som aktiv.

Kjelder
-------

* FIS: Resultat (kombinert) Arkivert 2007-09-29 ved Wayback Machine.
* FIS: Resultat (skihopping)[*daud lenkje*]
* Sports Reference: Georg Thoma Arkivert 2011-01-22 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* Munzinger (iba)
* Munzinger (sport)

 |
**Ada Buch Polak** (19. september 1914–25. oktober 2010) var ein norsk kunsthistorikar og fagbokforfattar. 

Ho vart fødd som Ada Buch og voks opp i ein borgarleg heim i Aker. Ho tok artium i 1933 og vart magister i kunsthistorie i 1940. Avhandlinga *Norsk glass 1739-1753* sprang ut frå arbeida hennar med ei utstilling på Kunstindustrimuseet i 1939. Ho var konservator ved Vestlandske kunstindustrimuseum frå 1942 til 1948, då ho gifta seg i London med advokat Alfred L. Polak og busette seg i England. Ho døydde i London og vart bisett i Golder's Green Crematorium i London 4. november 2010. 

Frå 1948 arbeidde ho frilans i samarbeid med norske kunsthistoriske fagmiljø, og ho vart eit viktig kontaktledd mellom norske og britiske museum. I 1953 tok ho doktorgraden på avhandlinga *Gammelt norsk glass*, basert på grundige arkivstudium av norsk glashistorie i den førindustrielle epoke. Seinare har ho utgjeve fleire bøker om glass, sølv, antikvitetar og foretakshistorie. Ho redigerte òg ei spørjespalte om antikvitetar i vekebladet *Kvinner og Klær* 1964-95, og bidrog dessutan til bind 3 og 4 av *Norges kunsthistorie* (1981-82). 

Ada Polaks faglitterære forfattarskap var både prega av evna hennar til å popularisere emna sine og vitskapleg nybrottsarbeid. For dette mottok ho i 1980 NAVFs pris for populærevitskapleg forsking. I 1981 vart ho statsstipendiat, og same året vart ho utnemnd til Riddar av St. Olavs Orden. 

Ada Polak er oldeborn av Camilla Collett, syster av Ellisiv Steen, og med det òg svigerinne av Sverre Steen.

### Litteraturliste

* *Gamle glass fra Hurdal og Gjøvik*. 1992.
* *Gammelt norsk glass*. 1983.
* *Gammelt Porsgrundporselen*.1980.
* *The Decorative Art of Scandinavia 1530-1830*. 1977.
* *Antikvitetsboken*. 1975.
* *Glass, its Makers and its Public*. 1975.
* *Glass, its Tradition and its Makers*. 1975.
* *Glassboken*. 1974.
* *Gamle vinglass*. 1974.
* *Sonja Hennie 1912-1969*. 1974.
* *Norwegian Silver*. 1972.
* *Gullsmedkunsten i Norge: før og nå*. 1970.
* *Speil: en glasshistorisk undersøkelse*. 1969.
* *Wolffs & Dorville: et norsk-engelsk handelshus i London under Napoleonskrigene; en kulturhistorisk skildring*. 1968.
* *Antikvitetsboken*. 1965.
* *Modern Glass*. 1962.
* *Two Nøstetangen goblets: Recently Discovered in England*. 1960
* *Norwegian Silver*. 1960.
* *Fra et par gamle engelske forretningsarkiv*. 1960.
* *Engelske ur og klokker i Norge*. 1960.
* *Glassboken*. 1958
* *Kunsthistorien, universitetet og museene*. 1958.
* *Gammelt norsk glass*. [Dr.-avhandling.] 1953.
* *"Drikk og syng med vivatskraal"*. 1944.

* *Denne artikkelen bygger på «Ada Polak» frå Wikipedia på bokmål, den 1. november 2010.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* VIAF
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC

 |
**Georg Michael Dødelein Reiss** (12. august 1861–25. januar 1914) var ein norsk jurist, komponist og musikkgranskar. Han var far til Thorleif og Elisabeth Reiss, sjølv fødd i Christiania.

Reiss vart cand. jur. i 1886, og arbeidde som sekretær i Kyrkjedepartementet frå 1899 til 1908.

Han gjekk i musikklære hos Ludvig Mathias Lindeman, Otto Winther-Hjelm og Christian Cappelen. Seinare studerte han også musikk ved høgskulen i Berlin. Han var organist ved 'Petrus kyrkje' i Kristiania frå 1893 til 1914, og dessutan musikkmeldar i Dagbladet 1893-96, *Nordisk Musikrevue* 1903-06 og frå 1904 i Verdens Gang. Reiss skreiv ei kantate i 1902, og andre komposisjonar for song og kor, mellom anna eit kyrie for åtte røyster.

Med stønad frå Nansenfondet og som statsstipendiat frå 1908 studerte Reiss neumeskrift, paleografi og mellomaldersk musikkteori, offentliggjorde handskrifter frå Riksarkivet og maksla til to delar for St. Olav. Han disputerte til dr. philos. i 1913 på avhandlinga *Musikken ved den middelalderlige Olavsdyrkelse i Norden*. Det var første doktorgraden i norsk musikkhistorie.

Verk
----

* *Det norske rigsarkivs middelalderlige musikhaandskrifter*, 1908
* *Musikken ved den middelalderlige Olavsdyrkelse i Norden*, 1912

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* Lokalhistoriewiki
* VIAF
* LCCN
* Discogs (artist)

 |

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Georg Reiss» frå Wikipedia på bokmål, den 21. februar 2012.*
Ulike typar tørka frukt og nøtter.
**Tørka frukt** er matvarer laga av frukt som er blitt tørka, anten det er naturleg med sol eller luft, ved hjelp av ein dehydreringsmaskin, eller i industrielle anlegg. Tørking er ein av de eldste konserveringsmetodane ein kjenner, både for frukt og andre matvarer. Frukta kan nyttast som snacks, i butikkvarer som kornblandingar, eller som ingrediens i ulike matrettar.

Nesten havlparten av den tørka frukta som blir seld i verda er rosiner, laga av tørka druer. Deretter følgjer dadlar, svisker, fiken, aprikos, fersken, eple og pære. Dette er tradisjonelle tørka frukttypar som blir tørka i sola eller i varme vindtunnelar. I mange andre frukter, som tranebær, blåbær, kirsebær, jordbær og mango blir det brukt søtemiddel (som sukrosesirup) før ein tørker dei. Ein produkt som blir selde som tørka frukt, som papaya, kiwi og ananas, er som regel eigentleg kandiserte.

Industriell tørking
-------------------

Det finst tre ulike tørkemetodar som ein bruker i industriell produksjon av tørka frukt: Frysetørking i vakuum, tørking i varmluftsanlegg og atmosfærisk frysetørking.

Sjå òg
------

* Konservering
* Tørking

Kjelder
-------

1. ↑  Hui, YH. *Handbook of fruits and fruit processing*. Blackwell Publishing, Oxford UK (2006) s. 81
2. ↑  «Gemini – forskningsnytt fra NTNU og SINTEF». Arkivert frå originalen 5. februar 2009. Henta 18. oktober 2009.

* *Delar av denne artikkelen bygger på «Tørket frukt» frå Wikipedia på bokmål, den 26. juni 2019.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN

 |
Nordahl Grieg videregående skole ligg i nærleiken av Lagunen haldeplass på bybanen.
**Nordahl Grieg videregående skole** er ein fylkeskommunal vidaregåande skule på Rå i Ytrebygda bydel i Bergen, opna i 2010. Skulen er namngjeve for å heidre diktaren og journalisten Nordahl Grieg (1902–1943), som var frå Bergen.

Skulen har ansvar for undervising i sosiale og medisinske institusjonar (SMI-skulen), og har ei eiga avdeling for elevar med spesielle behov og utfordringar knytet til nedsett høyrsle, ein knutepunktskule. Skulen tilbyr teiknspråk som 2. framandspråk som han einaste i fylket.

Skulen har inngått ei intensjonsavtale med Universitetet i Bergen om å vera praksisskule for forskning, og med NHO i forhold til å ha eit utstrakt samarbeid med næringslivet i Bergen. Skulen skal fokus på innovasjon, forskning og teknologi.

Skolebygningen er på 15000 rutemeter, med mellom anna idrettshall, kantine, bibliotek og eit stort såkalla læringstorg midt i bygningen, og dessutan fellesareal som elevane kan nytte til forsking og teknologi på tvers av utdanningsprogramma.

**Undervisingstilbod**
----------------------

Skulen tilbyr følgjande utdanninger i skuleåret 2016-2017.

* Vg1 Helse- og oppvekstfaga
* Vg1 Media og kommunikasjon (ny ordning)
* Vg1 Studiespesialiserande
* Vg2 Barne- og ungdomsarbeidarfaga
* Vg2 Helsearbeidarfaga
* Vg2 Media og kommunikasjon (gammal ordning)
* Vg2 Studiespesialiserande
* Vg3 Media og kommunikasjon, studieførebuing (gammal ordning)
* Vg3 Studiespesialiserande
* Vg3 Påbygg til generell studiekompetanse

Bakgrunnsstoff
--------------

* Internettsida til skulen Arkivert 2016-02-17 ved Wayback Machine.
Logo
**WorldCat** («Verdskatalogen») er ein felleskatalog, ein database, over boksamlingane og samlingane av anna materiale (som til dømes grammofonplater, kassettband, CD-plater, videofilmar og dataspel) til om lag 72 000 bibliotek i 170 land og område som tek del i Online Computer Library Center (OCLC), ei biblioteksverksemd utan profittføremål som har hovudsete i Dublin i Ohio i USA og fleire lokalkontor kringom i verda. WorldCat er bygd opp og vert administrert kollektivt av dei biblioteka som er med i dette samarbeidet, som samstundes får tilgang til heile denne databasen, og ei særs stor samling av forskingsresultat.
I desember 2017 inneheldt WorldCat over 400 millionar bibliografiske innføringar frå 491 språk. Dei representerte over 2,6 milliardar fysiske og digitale bibliotekobjet.

OCLC blei grunnlagd i 1967 under Fred Kilgour sin leiarskap. Same året byrja OCLC å utvikla katalogiseringsteknologien som skulle bli til WorldCat. Dei fyrste innføringane i katalogen blei lagde inn i 1971.

Innføringane i WorldCat vert berre synkronisert med periodevise mellomrom med dei einskilde biblioteka sine katalogar, ikkje dagleg eller samstundes. WorldCat syner dessutan berre det materialet, ein særskild bok eller ein artikkel, som er eigd av det eller dei særskilde biblioteka, ikkje kvar i dei ulike biblioteket materialet er å finne, om materialet er utlånt, utleigd, tapt eller flytta til ein annan stad. Svar på slike førespurnader krev særskilde søk. WorldCat syner heller ikkje om eit bibliotek eig fleire eksemplar av ei særskild bok eller ein særskild artikkel.

Kjelder
-------

1. 1 2  «Inside WorldCat». Online Computer Library Center. Henta 11. februar 2018.
2. 1 2  Margalit Fox (2. august 2006). «Frederick G. Kilgour, Innovative Librarian, Dies at 92». *The New York Times*. Henta 22. desember 2009. «Frederick G. Kilgour, a distinguished librarian who nearly 40 years ago transformed a consortium of Ohio libraries into what is now the largest library cooperative in the world, making the catalogs of thousands of libraries around the globe instantly accessible to far-flung patrons, died on Monday in Chapel Hill, N.C. He was 92.»
3. ↑  «A brief history of WorldCat». *oclc.org*. 10. februar 2015. Henta 13. februar 2014.

* *Delar av denne artikkelen bygger på «WorldCat» frå Wikipedia på engelsk, den 3. september 2018.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* WorldCat
* Søk i WorldCat-katalogen

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN

 |
**George Canning** (11. april 1770–8. august 1827) var ein britisk statsmann og tory-politikar som var medlem i fleire regjeringar leidd av ulike statsministrar. Dei siste fire månadane av livet var han sjølv statsminister i Storbritannia.

Liv og gjerning
---------------

Canning var son til ein fallert forretningsmann, så det var med økonomisk stønad frå ein onkel at han kunne utdanne seg ved Eton College og Christ Church i Oxford. Frå 1793 gjekk Canning inn i politikken, og gjorde snøgt karriere. Under statsminister William Pitt den yngre var han 1800-01 lønningsmeister for dei militære styrkane og 1804-06 skattemeister for marinen.

Frå mars 1807 til oktober 1809 var Canning utanriksminister under den sjuklege William Cavendish-Bentinck. Dermed vart Canning den leiande figuren i regjeringa. Han stod såleis bak kapringa av den danske flåten i 1807, eit tiltak som sikra britisk herredømme på havet i striden mot Napoleon. I 1809 vart han såra i ein duell mot sin personlege fiende Lord Castlereagh. Kort etter måtte han sjå at Spencer Perceval fekk statsministerposten då Cavendish-Bentinck gjekk av. 

I statsminister Robert Jenkinson (lord Liverpool) si styringstid, gjorde Canning teneste som ambassadør i Portugal 1814-16 og sjefskontrollør av det britiske ostindiakompaniet 1816-21. Frå 1822 til -27 var han utanriksminister og samstundes leiar av underhuset. Ettersom kongen mislikte Canning, prøvde han å svekke utanrikspolitikken hans. Men Canning lukkast byggje brei offentleg støtte for ein politikk som sikra viktige fordelar til britiske handelsmenn utanlands, mellom anna ved å støtte opp om USA og Monroedoktrinen.

Canning var sterkt imot det statssystemet dei konservative europeiske maktene la grunnen for gjennom Wien-kongressen i 1815. Han arbeidde for å svekke dette systemet, og utvikla ein utanrikspolitikk som Storbritannia skulle fylgje gjennom mange tiår. Denne hevda at kvart land skulle utvikle sitt styresett utan innblanding utafrå, sikre maktbalansen mellom dei ulike rika og dessutan krav om at statane retta seg etter overnasjonale avtalar. Sentralt i politikken låg også oppfatninga om at Europas herredømme enda ved atlanterhavskysten, og Englands makt tok til ved same. 

Då lord Liverpool gjekk av som statsminister i april 1827, vart Canning vald til ny statsminister, framfor hertugen av Wellington og sir Robert Peel. Begge desse sistnemnde nekta å verte statsrådar i Canning-regjeringa. Tory-partiet vart dermed splitta mellom Peel og Wellington sine ultra-toryar og dei såkalla canningittane. Canning tok i staden fleire whiggar med i regjeringa. Men helsa hans svikta, og han døydde allereie i august 1827, etter einast 119 dagar i embetet, den til denne dag kortaste tenestetida til nokon britisk statsminister.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Georger Canning» frå Wikipedia på engelsk, den 16. mai 2017.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
**Worm Hirsch Darre-Jenssen** (7. desember 1870–30. april 1945) var ein norsk ingeniør og Høgre-politikar frå Ranheim i Sør-Trøndelag. Han var arbeidsminister 1926-28 og stortingsmann 1925-30.

Far til Darre-Jenssen var brukseigar. Sjølv tok han i 1889 og 1890 ingeniør-eksamenar ved både maskinavdelinga og bygningsavdelinga på Trondhjems Tekniske Læreanstalt. Han arbeidde så ved Statens Jernbaneanlegg åra 1890–94, og ved vegadministrasjon i Kristians amt 1895–1900. I 1901 var han byggeleiar for Trondhjems kommunale kraftanlegg ved Øvre Lerfoss. Perioden 1902-13 var han avdelingsingeniør i Trondhjem ingeniørvesen og der etter 1913–29 overingeniør i Trondhjem havneingeniørvesen. Frå april 1929 var Darre-Jenssen administrerande direktør i Norges Brannkasse, under andre verdskrigen i 1941 oppsagt av okkupasjonsstyret i Noreg.

Darre-Jenssen var stortingsrepresentant frå valkrinsen Trondhjem og Levanger i tida 1925–30. I halvtanna år frå 26. juli 1926 var han arbeidsminister i regjeringa til Ivar Lykke. Som ´arbeidsminister vart han kjend for sin motvilje til vidare jarnbaneutbygging, då han meinte at ein heller burde prioritere vegbygging. Stortingsåra elles var han medlem i Skog- og vassdragskomitéen.

Kjelder
-------

* Stortingsbiografi Arkivert 2018-09-13 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* PolSys

 |
**Georg Robert Schirmer** (25. desember 1845–17. mai 1917) var ein sorenskrivar, forfattar og stortingsmann i Ringerike 1893-1908. Han var stortingsrepresentant for Buskerud frå 1901 til 1903 og ordførar i Norderhov åra 1876-91.

Mor hans, Lisbet Sjønnesdatter, var frå garden Berger i Sør-Odal. Far hans, Bernhard Schirmer, kom til Noreg frå Tyskland som 19-åring. Faren gjekk i tenteste hos eigaren av Odals Verk, Andreas Grüning, og var først bokhaldar og seinare malt- og spritkontrollør ved ølbryggeriet der.

Schirmer skreiv den kjende visa «Je veit ei vakker jente» i 1863, året før han vart student. I 1871 vart han cand.jur. same året som vart visa omskriven til nynorsk og teken inn i «De norske Studenters Visebog». Ho vart landskjend som ei folkevise. Handlinga i visa er frå Blomstermyrene på Odals Verk.

I første halvdelen av 1870-åra arbeidde Schirmer ei tid som sorenskrivarfullmektig. Frå 1876 til 1893 var han overrettssakførar i Norderhov, og deretter i 15 år sorenskrivar i Ringerike. Alle desse åra budde han på garden sin, Elvbakken i Norderhov.

Schirmer var i perioden 1876-91 ordførar i Norderhov herad. I mange år var han også «direktør» i Ringerike Sparebank. Perioden 1900-03 var han andrerepresentant for Buskerud på Stortinget, medlem av protokollkomiteen 1900-02 og av næringskomite nr 2 frå 1902 til -03.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak:*Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914

* *Denne artikkelen bygger på «Georg Robert Schirmer» frå Wikipedia på bokmål, den 1. desember 2013.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* Historisk befolkningsregister
* PolSys
* VIAF
* MusicBrainz (artist)

 |
Eilif Peterssen: «En aften i Det norske Selskab», historiemåleri frå 1892. Servitrisa Karen Bach er til venstre med samovar. Claus Fasting står foran i grøn silkedress. Madam Juel står i sentrum bak han. Johan Herman Wessel sit ved bordet med heva glas ved sida av Søren Monrad som les høgt frå "det bekjente gravskriftet" over Ove Gjerløw Meyer, og i rød frakk til høgre for Monrad sit Niels Krog Bredal. Knud Lyne Rahbek lene seg fram mellom Wessel og Monrad i rosa frakk; bak ha ser ein baron Fredrik Christian Otto Wedel Jarlsberg. Bak Monrad i døråpninga ser ein Johan Nordahl Brun i profil. Lent over stolen til høgre står selskabets sekretær Johan Vibe, og heilt til høgre med heva beger står klubbens første formann Ove Gjerløw Meyer. De tre som står saman i bakgrunnen er brødrene Jakob Edvard Colbjørnsen, Christian Colbjørnsen og Edvard Røring Colbjørnsen.
**Norske Selskab** var ein litterær selskapsklubb for norske studentar i København. *Norske Selskab* vart stifta i april 1772 av Ove Gjerløw Meyer, og var frå 1774 eit litterært selskap. Klubbens møtestad var i madam Juels Kaffehus i Læderstræde. Diktarar, andre forfattarar og filosofar i krinsen rundt diktaren Johan Herman Wessel var mellom medlemene.

Aktivitet
---------

Det var ein herreklubb med livlege møte med talar, song og diskusjonar, diktresitasjonar, improvisasjonar og relativt jamne inntak av punsj. Klubben var på det mest aktive oppe i over 100 medlem. 

Selskapet sette opp premiar for litterære verk, gav ut *Poetiske Samlingar* og arbeidde for å styrke norsk litteratur. Selskapets ideal var det klassisistiske med vekt på rein stil og klar form. Medlemene var Holberg-dyrkarar og heldt opp den romerske diktaren Horats som eit symbol på de uforgjengelege klassiske verdiane i motsetnad til romantikkens flyktige kjensler. Selskapets valspråk var *Vos exemplaria graeca* (gjer grekarane til førebilete).

Medlemene av *Norske Selskab* var også del i den veksande norsk-patriotiske rørsla som gjorde seg gjeldande dei siste tiåra av 1700-talet. Fleire av diktarane forfatta patriotiske dikt og skodespel. Diktarane stod i klassisistisk tradisjon, og deira hylling av norske bønder kan knytast til den franske hyrdediktinga tidlegare i det 18. hundreåret. 

Klubben vart oppløyst i 1813 etter at kampen om eit eige norsk universitet var vunnen.

i 1818 blei det stifta ein selskapsklubb i Christiania som tok opp namnet Det Norske Selskab. Den reisa i 1885 eit monument over Wessel på Wesselsplass, og trykte opp igjen *Poetiske samlingar* i 1922 og gav ut i 1935 *Norske Selskabs versprotokoll* på grunnlag av dei bevarte avskriftene.

Sentrale medlemer i Norske Selskab
----------------------------------

* Johan Nordahl Brun
* Niels K. Bredal
* Ove Gjerløw Meyer
* Johan Vibe
* Søren Monrad
* Niels Treschow
* Jakob Edvard Colbjørnsen
* Claus Fasting
* Peter H. Frimann
* Christen Pram
* Jonas Rein
* Edvard Storm
* Jens Zetlitz
* Johan Herman Wessel

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Norske Selskab» frå Wikipedia på bokmål, slik han var den 15. september 2009, revisjon*

1. ↑  En aften i Norske Selskab frå
Norske Selskab
Ei **multinomisk fordeling** er den statistiske sannsynsfordelinga til kor mange gonger forskjellige bestemte hendingar opptrer i løpet av ei viss mengd uavhengige forsøk. Det er ei generalisering av binomisk fordeling. 

I ei multinomisk fordeling, der kvart forsøk fører til nøyaktig eitt av ei endeleg mengd *k* mogelege utfall, med sannsyna *p*1, ... *p**k* (slik at *p**i* ≥ 0 for *i* = 1, ... *k* og {\displaystyle \sum \_{i=1}^{k}p\_{i}=1}), og der er *n* uavhengige forsøk. La så dei tilfeldige variablane *X**i* indikere mengda gonger utfall *i* vart observert over dei *n* forsøka. Vektoren *X* = (*X*1, ... *X**k*) følgjer ei mulitnomisk fordeling med parametrane *n* og **p**, der **p** = (*p*1, ... *p**k*).

Til dømes er mengda einarar, toarar og opp til seksarar som ein oppnår når ein kastar ein terning 100 gonger mulitnomisk fordeling med n = 100 og p1 = p2 = ... =p6 = 1/6.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Multinomial distribution» frå Wikipedia på engelsk, den 16. januar 2012.*
Siping si plassering i Jilin
**Siping** (kinesisk: 四平; pinyin: *Sìpíng*) er eit byprefektur i vest i provinsen Jilin i det nordlege Kina. Byprefekturet har eit areal på 14 356 km² og i kring 3,39 millionar innbyggjarar (2009). I sjølve byområdet bur ca. 582 000 menneske. Ved folketeljinga i 2000 vart 91,6% av innbyggjarane i prefekturet registret som han-kinesarar, 7,3% som mandsjuar. Byprefekturet Siding består av to distrikt, to byfylke, eitt fylke og eitt autonomt fylke.

### Samferdsle

Siping er stoppestad på den viktige jernbanelinja Jinghabana som går frå Beijing til Harbin via mellom anna Tianjin, Tangshan, Shenyang og Changchun. 

Kinas riksveg 102 går gjennom området. Han byrjar i Beijing og fører gjennom provinsane Hebei, Liaoning, Jilin og Heilongjiang. Undervegs er han, rekna frå søraust, innom byane Qinhuangdao, Shenyang og Changchun før han endar opp i Harbin. Kinas riksveg 303 går frå byen Ji'an i Jilin til Xilinhot i Indre Mongolia.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* GeoNames
* MusicBrainz (area)
* NDL

 |

  


* *Denne artikkelen bygger på «Siping» frå Wikipedia på bokmål, den 2. juli 2011.*
Flåteadmiral **George Byng, 1. vicomte Torrington**, KB PC (27. januar 1663–17. januar 1733) var ein britisk marineoffiser og statsmann seint på 1600- og tidleg på 1700-talet. I karrieren sin tente han mellom anna som marineminster under regjeringstida til kong Georg II. Han var far til Pattee Byng, 2. Viscount Torrington, George Byng, 3. vicomte Torrington og admiral John Byng.

Karriere
--------

Byng kom i ein alder av 15 i marineteneste, men først etter 1688, då han var medverkande til å vinne flåten for Vilhelm III, byrja han å spele ei viktig rolle, og gjorde ved fleire høve teneste som stabssjef. I 1703 vart han kontreadmiral, 1705 viseadmiral og 1708 admiral. Byng deltok aktivt i kampane under den spanske arvefølgjekrigen. I 1708 dreiv han attende den franske flåten som skulle overføre tronpretendenten til Skottland, og 1715-1716 medverka den godt utførte blokaden av kysten til at pretendenten mislukkast i forsøket sitt på å ta over trona. 

I 1717 fekk Byng kommandoen over den britiske flåten, som etter Karl XII sine samband med Jakob Edward Stuart vart send til Austersjøen med klårt svenskfiendtlege instruksjonar. Det kom derimot aldri til open strid. I 1718 vart Byng, som no var storadmiral og øvstkommanderande for den britiske flåten som vart send til Middelhavet for å øydeleggje den spirande nye spanske sjømakta og tvinge Filip V til å vedta vilkåra til kvadrupelalliansen. Han vann ein lett siger over den neste like store spanske flåten i slaget ved Kapp Passaro og deltok seinare i fredsforhandlingane. Som løn for dette vart Byng medlem av Privy Council i 1721 og vart utnemnd til baron og viscount. Frå 1727 til han døydde var Byng marineminister.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «George Byng, 1:e viscount Torrington» frå Wikipedia på svensk, den 18. april 2012.*

Bakgrunnsstoff
--------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* ISNI
* BPN

 |