Figurar frå «Balkeby». Skipet er 33 cm frå baug til hekk.
Foto:
Kj. Lie
 

**Turid Balke** (fødd 25. juli 1921 i Kirkenes, daud 5. januar 2000 i Oslo) var ein norsk skodespelar, regissør, barnebokforfattar og scenograf. 

Turid Balke filmdebuterte i 1953 i den norske filmen *Brudebuketten*. Ho var sist kjend som den plagsame naboen fru Smith i *Karl & Co* på TV2.

Biografi
--------

### Teater

Turid Balke scenedebuterte i 1952 og har vore tilsett ved Trøndelag Teater, Folketeatret og Chat Noir, og dessutan frilansoppdrag ved fleire scener, blant andre ved Sødra Teater i Malmø i 1959. Blant hennar tidlege teaterrollar kan ein nemna Petrea i *Det lykkelige valg*, Hilde i *Fruen fra havet* og Kvitugla i Olav Duuns *Medmenneske*. Ho har utover skodespelarkarrieren sin skrive og iscenesett ei rekkje stykke for barn, blant anna *En modig mygg* som ho blant anna sette opp på Nationaltheatret i 1972. Frå 1972 var ho saman med Pernille Anker med på å starta opp barneteaterverksemda ved Scene 7, og dei to starta i 1975 frilansgruppa Filiokusteatret, der Balke var ei drivande kraft fram til 1982. 

### Film og TV

Turid Balke har òg gjort seg merka i fleire barnefilmar, blant anna i Ivo Caprinos *Ugler i mosen* frå 1959 og dei to *Kamilla og tyven*-filmane.

I 1963, 1964 og 1965 var ho programleiar for nokre av NRK TV sine barneprogram i serien *I kosekroken*; der framstod ho som Trollmor med ulike huslege syslar som å koka soppbrygg og stoppe sokkane til trollet Storfot.

Ho har utover det hatt biroller i ei rekkje norske filmkomediar slik som *Lån meg din kone* (1958), *Sønner av Norge* (1961), *Alle tiders kupp* (1964) og *Noe helt annet* (1985). Ho hadde òg ei lita birolle i den amerikanske action-eventyr-filmen *Den 13. krigeren* frå 1999.

### Biletkunstnar, forfattar og skapar av «Balkeby»

Turid Balke hadde òg utdanning frå Statens håndverks- og kunstindustriskole og både måla og laga fargerike treleiker, som gnavbrikker, små hus og figurar i det ho kalla «Balkeby», inspirert av Kirkenes frå barndommmen hennar.

Ho fekk Kulturdepartementets illustrasjonspris for tegningene i *Det begynte en fredag i Finvik*.

  

Turid Balke var oldebarn av målaren Peder Balke.

Filmroller (utval)
------------------

* 1953 – *Brudebuketten*
* 1958 – *Lån meg din kone*
* 1959 – *Støv på hjernen*
* 1959 – *Ugler i mosen*
* 1961 – *Sønner av Norge*
* 1962 – *Sønner av Norge kjøper bil*
* 1963 – *Stompa Selvfølgelig*
* 1976 – *Olsenbanden for full musikk*
* 1988 – *Kamilla og tyven*
* 1989 – *Kamilla og tyven II*
* 1989 – *Tidlös kärlek*
* 1999 – *Den 13. krigeren*

TV-roller
---------

* 1975 – *Benoni og Rosa* (mini-serie)
* 1982 – *Brødrene Dal og spektralsteinene (TV-serie)*
* 1984 – *Lykkeland* (mini-serie)
* 1989 – *Marerittet* (mini-serie)
* 1998-99 – *Karl &amp; Co* (TV-serie)
* 1994 – Birolle som «damen i nr.14» i *Mot i brøstet* (TV-serie)

Barnebøker
----------

* 1974: *Det begynte en fredag i Finvik*
* 1980: *En modig mygg: et myggestikkstykke* – oppført på Nationaltheatrets amfiscene 1971
* 1997: *Hilsen fra Dirut*

Kjelder
-------

1. ↑  «I kosekroken med Turid Balke» (på norsk bokmål). 2. august 1963. Henta 23. november 2020 – via nrk.no.
2. ↑  «I kosekroken med Turid Balke» (på norsk bokmål). 28. februar 1964. Henta 23. november 2020 – via nrk.no.
3. ↑  «I kosekroken med Turid Balke» (på norsk bokmål). 18. september 1964. Henta 23. november 2020 – via nrk.no.
4. ↑  «I kosekroken med Turid Balke» (på norsk bokmål). 23. september 1965. Henta 23. november 2020 – via nrk.no.
5. ↑  Enger, Ruth Krefting (1993) «Turid Balke med pågangsmot og humør: En tusenkunstner med egen Balkeby». *Aftenposten Morgen*, 28.05.1993, s. 38

* *Denne artikkelen bygger på «Turid Balke» frå Wikipedia på bokmål, den 10. november 2021.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Turid Balke ved The Internet Movie Database (IMDb)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Norsk kunstnerleksikon
* VIAF
* ISNI
* KulturNav

 |