recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Gunnar Halstein Rødal** (fødd 14. oktober 1934 i Rødalen i Fræna kommune) er ein norsk folkedansar og folkemusikar. I 2009 vart han heidra med kongens fortenestmedalje i sølv for sin lange innsats som folkedansinstruktør i Noregs Ungdomslag

Rødal si karriere som folkedansar starta tidleg. Han voks opp i ein heim der begge foreldra og fleire av søskena var engasjerte i ungdomslagsarbeidet. Dansen gjekk på kjøkengolvet heime, der nabogutane samla seg og lærte songdansar. På slutten av 40-talet blei han medlem av Sylte og Malme Ungdomslag i Fræna.

I 1956 starta Rødal med å halde kurs i norsk folkedans. Han var først tilsett som reiseinstruktør i folkedans i Trøndelag og seinare ved Romsdalsmuseet i Molde. Han var tilsett som folkedansinstruktør i Noregs Ungdomslag i 35 år; frå 1963 til 1998. Han har halde fram som instruktør etter at han vart pensjonist, og er etterspurd hos ungdomslag og skular over heile landet. 

Rødal si særeigne evne til å spreie danseglede og få alle til å danse gjer han til ein pioner og ei levande kulturkjelde. Han har ofte vore barn og ungdom sitt første møte med den norske folkedansen. Rødal har ei særeiga evne til å få folk til å tore å danse, og særleg evnar han å få med seg borna i dansen. Han utstrålar rein danseglede og har instruksjonsmetodar som gjer dansen tilgjengeleg for alle. Møtet med Gunnar Rødal har for mange vore vegen inn til den norske folkedansen.

Rødal er også musikar, og speler neverlur, bukkehorn og munnharpe. Han held kurs i munnharpespel, der det ofte deltek folk som ikkje har forkunnskap innanfor folkemusikkfeltet. Desse kursa har alltid stor oppslutnad både mellom born og vaksne. Alt dette gir Gunnar Rødal ein særeigen plass innanfor folkedansen i Noreg. I 2000 blei han utnemnd til heidersmedlem i Sylte og Malme Ungdomslag og i 2001 blei han heidersmedlem i Noregs Ungdomslag.
**Aretha Louise Franklin** (25. mars 1942–16. august 2018) var ein amerikansk soul- og R&B-songar, kjend som *The Queen of Soul* og eit av dei største kvinnenamna innan dennen sjangeren.

Franklin var fødd i Memphis i den amerikanske delstaten Tennessee. Ho tok tidleg til med å synga gospel og gav ut si første plate som 14-åring, *The Gospel Soul of Aretha Franklin*, i 1956. På andre halvdelen av 1960-talet gjorde ho ei rekke soul-innspelingar som er blitt klassikarar, til dømes «Respect», «I Never Loved a Man» og «You Make Me Feel Like a Natural Woman». Ho fekk to songar på førsteplass på Billboards Topp 100: «Respect» i 1967 og «I Knew You Were Waiting (For Me)», ein duett med George Michael, i 1987.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Aretha Franklin» frå Wikipedia på bokmål, den 5. august 2008.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* sodamnhappy.com, offisiell nettstad
* bbc.co.uk Artikkel om Franklin
* rollingstone.com Arkivert 2009-05-03 ved Wayback Machine. biografi

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
**Gunnar Torgeirsson Rysstad** (27. mai 1867–23. mai 1926) var ein norsk gardbrukar, diktar, ordførar og stortingsmann frå Valle kommune.

Rysstad var son til gardbrukar i Valle. Han gjekk amtsskulen i 1881/82 og folkehøgskulen Vonheim 1884/85. Handelsmann på Rysstad 1889-90. I 1896 tok han over slektsgarden Straume i heimbygda, og dreiv denne sidan. 

Han gav ut fleire diktsamlingar, det mest kjente diktet, «Eimhesten», skreiv han til opninga av Setesdalsbanen i 1895, der det vart framført som ei kantate. Rysstad gjendikta «Deilig er jorden» som «Fager er jordi», trykt i *Syn og Segn* i 1900, som sidan kom med i Nynorsk Salmebok.

Rysstad var i fleire år medlem av heradsstyret, ei tid som ordførar. Han var 3. representant for Nedenes amt og Samlingspartiet på Stortinget 1904-06. Medlem av protokollkomiteen.

Han vart tildelt 7. juni-medaljen.

Rysstad døydde 1926 på garden sin, Straume i Valle.

Bibliografi
-----------

* *Sukk og song*, 1888
* *Femti dikt*, 1890
* *Hugsjaa*, 1896 -
* *Vaarnott*, 1904
* *Orren spelar',' 1915*
* *Vigleik*, 1912 Historisk skodespel
* *Hugsjaa* - Nyutgivelse ved Olav Bø i 1967

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
* Bokmålswikipedia

Bakgrunnsstoff
--------------

* *Valle kommune Gards og ættesoge Hylestad* bind 1 side 208
* Biografisk informasjon om Gunnar T. Rysstad NSD Norsk senter for forskningsdatas politikararkiv
* Gunnar T. Rysstad hos Aasentunet

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* PolSys
* VIAF

 |
**Clyde William Tombaugh** (4. februar 1906–17. januar 1997) var ein amerikansk astronom, fødd i Illinois og oppvaksen der og i Kansas. Han er mest kjend for å ha oppdaga dvergplaneten Pluto i 1930, som den første lekamen i det som seinare vart rekna som Kuiperbeltet, men oppdaga òg mange asteoidar. Han ønskte òg seriøs vitskapleg forsking på uidentifiserte flygande objekt, eller UFO+ar. 

Han var professor ved New Mexico State University frå 1955. Oppdaginga av Pluto gjorde han medan han var assistent på Lowell-observatoriet. I tillegg Pluto og mange asteroidar, har han oppdaga fleire stjernehopar, variable stjerner og galaksehopar. Han gjorde òg studioar av geologien på Mars og månen. Saman med P. Moore skreiv han ei bok om Pluto og oppdaginga av planeten, *Out of the Darkness* (1980).

Asteroiden 1604 Tombaugh, som vart oppdaga i 1931, er kalla opp etter han. Ein liten bit av oska etter Tombaugh vart plassert ombord på New Horizons-romsonden som vitja Pluto i 2015.

Asteroidar oppdaga av Tombaugh
------------------------------

Tombaugh brukte dette blinkapparatet for å samanlikne dei fotografiske platene.
Tombaugh oppdaga totalt 14 asteroidar under søket etter Pluto og oppfølgjingssøket etter den foreslåtte «Planet X».

Asteroidar oppdaga av Tombaugh| Namn | Oppdagingsdato |
| --- | --- |
| 2839 Annette | 5. oktober 1929 |
| 2941 Alden | 24. desember 1930 |
| 3310 Patsy | 9. oktober 1931 |
| 3583 Burdett | 5. oktober 1929 |
| 3754 Kathleen | 16. mars 1931 |
| 3775 Ellenbeth | 6. oktober 1931 |
| 3824 Brendalee | 5. oktober 1929 |
| 4510 Shawna | 13. desember 1930 |
| 4755 Nicky | 6. oktober 1931 |
| 7150 McKellar | 26. oktober 1929 |
| (6618) 1936 SO | 16. september 1936 |
| (7101) 1930 UX | 17. oktober 1930 |
| (7150) 1929 TD1 | 11. oktober 1929 |
| (8778) 1931 TD3 | 10. oktober 1931 |

Kjelder
-------


* «Clyde William Tombaugh», *Store norske leksikon*, 15. februar 2009, henta 21. mars 2015

Bakgrunnsstoff
--------------

* Mange biografiske artiklar om Clyde Tombaugh

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* SUDOC
* NLA

 |
Satellittbilete
Fyrstedømet Monaco
**Fyrstedømet Monaco** er det nest minste landet i verda etter Vatikanstaten med eit totalt areal på 1,95 km² og 4,4 km lange landegrenser. Kysten av Monaco ved Middelhavet er 4,1 km lang. Bystaten ligg 18 km aust for Nice i Frankrike og er omgjeve av Frankrike på tre sider, medan Middelhavet utgjer den fjerde sida. Dei maritime krava til Monaco strekkjer seg 22,2 km ut frå kysten. Det høgaste punktet i Monaco er 161 meter over havet på sørsida av Mont Agel som stig til 1 109 meter over havet i Frankrike og som er ein del av Dei maritime Alpane. Landet har ingen naturressursar. 

Monaco er delt inn i fire bydelar: Monaco-Ville, som er gamlebyen og som ligg på ei klippe i Middelhavet, La Condamine som er hamneområdet, Monte Carlo som er det viktigaste bustadområdet og Fontvieille, som er eit nybygd område ved sjøen. 

Fyrstedømet er kjend for det vakre, åslendte og kuperte landskapet og det solrike middelhavsklimaet med milde, våte vintrar og varme, tørre somrar. Middeltemperaturen i januar og februar er 8 °C, og i juli og august 26 °C. 

**Geografiske koordinatar**: 43°44′N 7°24′E﻿Koordinatar: 43°44′N 7°24′E﻿

| * v
* d
* e
Europeisk geografi |
| --- |
| Suverene statar | Albania**·** Andorra**·** Armenia**·** Austerrike**·** Aserbajdsjan**·** Belarus**·** Belgia**·** Bosnia-Hercegovina**·** Bulgaria**·** Danmark**·** Estland**·** Finland**·** Frankrike**·** Georgia**·** Hellas**·** Irland**·** Island**·** Italia**·** Kasakhstan**·** Kroatia**·** Latvia**·** Liechtenstein**·** Litauen**·** Luxembourg**·** Malta**·** Moldova**·** Monaco**·** Montenegro**·** Nederland**·** Nord-Makedonia**·** Noreg**·** Polen**·** Portugal**·** Romania**·** Russland**·** San Marino**·** Serbia**·** Slovakia**·** Slovenia**·** Spania**·** Storbritannia**·** Sveits**·** Sverige**·** Tsjekkia**·** Tyrkia**·** Tyskland**·** Ukraina**·** Ungarn |  |
| Biland, sjølvstyrte områdeog andre område med avgrensasjølvstende eller anerkjenning | Abkhasia**·** Adsjaria**·** Akrotíri og Dekélia**·** Færøyane**·** Gibraltar**·** Guernsey**·** Krim**·** Isle of Man**·** Jersey**·** Kosovo**·** Kypros**·** Nagorno-Karabakh**·** Nakhitsjevan**·** Åland |
**Gunnar Vada** (16. mars 1927–14. juni 2018) var ein norsk agronom, gardbrukar og politikar frå Beitstad i Nord-Trøndelag. Han var 1960-77 fylkesagronom i Nord-Trøndelag og stortingsrepresentant 1977-86 for Nord-Trøndelag og partiet Høgre.

### Liv og gjerning

Vada voks opp på slektsgarden Øver-Hjellan i Sprova. Etter folkeskule og framhaldsskule i Sprova og Beitstad, gjekk han Mære landbruksskole, Hamar katedralskole og på Noregs landbrukshøgskole.

Fram til 1954 arbeidde Vada ved meieria i Steinkjer og Ålesund. Han var så i seks år tilsett hos statskonsulentane i husdyrbruk. Frå 1960 var han fylkesagronom i husdyrbruk i Nord-Trøndelag, ei stilling han hadde til han vart stortingsrepresentant i 1977. Desse åra arbeidde han for å utbreie nye metodar i svineavlen og i 1970 gav han ut skriftet *Ny giv i saueavlen*. Vada var samstundes gardbrukar på Øver-Hjellan i tida 1968–98.

Vada kom for alvor inn i politikken i 1969, då han tok på seg å vere med i eit landbrukspolitisk utval i Høgre. Ved det første direktevalet av fylkesting i 1975 vart han vald inn og tok nokre månader ut i 1976 over som Høgres gruppeleiar i fylkestinget. Hausten 1977 vart han vald inn på Stortinget på ei fellesliste og vart dermed den aller fyrste Høgre-representanten frå Nord-Trøndelag på Stortinget.

Vada var på Stortinget medlem 1977-85 i Landbrukskomitéen. Ved nominasjonen i Nord-Trøndelag Høgre til stortingsvalet 1985 vart han vraka frå fyrsteplassen, etter ei kamp-avrøysting mot Wenche Frogn Sellæg. Vada vart deretter samrøystes vald til andreplassen på vallista og møtte fast på Stortinget medan Sellæg var statsråd 1985–86. Han hadde då plass Samferdslekomitéen.

Frå 1986 til -93 var Vada avdelingssjef ved fylkeslandbrukskontoret i Nord-Trøndelag. Han arbeidde då særleg med å få bønder til å satse på pelsdyroppdrett, skogbruk, utmarksnæringar og bygdeturisme.

Kjelder
-------

* Stortingsbiografi

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
**Gunnar Larsson** (fødd 1. juli 1944) er ein svensk, tidlegare langrennsløpar frå grenda Hulån i Järna i Dalarna. Han vann OL-bronsen på 15 km i Grenoble i 1968 og fekk i same olympiaden ein sølvmedalje med Sveriges firemannslag i stafetten over 4x10 km.

Larsson var samnemnd med ein annan, og litt eldre, svensk langrensløpar. For å skilje dei to fekk han tilnamnet Hulån etter heimstaden. Også sonen hans, Mats Larsson, var ein framifrå langrennsløpar.

Aktiv
-----

Larsson deltok for Sverige i 1968 i vinter-OL i alle langrennstevlingane. Han opna med åttandeplass på tremila, deretter vann han bronsemedaljen på 15 km, men var over halvminuttet bak olympiameisteren Harald Grønningen frå Noreg og sølvvinnaren, finske [[Eero Mäntyranta. På 4x10 km stafett gjekk Jan Halvarsson, Bjarne Andersson, Gunnar Larsson og Assar Rönnlund det svenske laget inn til sølv, langt bak Noregs suverene kvartett. Til sist vart Larsson nummer seks på femmila. 

Larsson var med til ski-VM 1970, men lukkast ikkje og måtte nøye seg med ein 24. plass på 15 km. Under OL i Sapporo vart han nummer fire på opningsdistansen over 30 km, fattige 1,3 sekund bak bronsevinnaren Johannes Harviken frå Noreg. Larsson vart så nummer åtte på 15 km og var med på det svenske stafettlaget som enda på fjerdeplassen i olympiaden.

Kjelder
-------

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar

* *Denne artikkelen bygger på «Gunnar Larsson (längdåkare» frå Wikipedia på svensk, den 16. februar 2013.*
**Mellomnamn** er ekstra fornamn av etternamntype.

Norsk historie
--------------

Skikken med ekstra fornamn av etternamntype kom til Noreg frå Danmark på 1700-talet. Som mellomnamnvart det då gjerne bruka eit etternamn frå tidlegare slektsledd, eller ein kunne bruke ettrnamn frå andre familiar, då ofte som eit oppkallingsnamn.

Mellomnamn som var oppkalling etter framtredande pesonar, vart ofte kalla «tittelnamn». Slik namnebruk vart i stor grad stoppa av namnelova av 1923.

Når det i andre halvdelen av 1800-talet vart vanleg for jenter å skifte etternamn ved giftarmål, valde mange av dei å halde på oppvekstnamnet som mellomnamn. Namnelova av 1923 opna for slik mellomnamnebruk utan vidare. 

Etter kvart som det vart vanleglegare å bruke gardsnamn som etternamn, heldt mange på patronymet—farsnamnet—som mellomnamn.

Den nye namnelova frå 2003 har opna for meir bruk av mellomnamn. Til dømes kan både mann og kvinne ta etternamnet til ektefellen som mellomnamn.

Kjelder:
--------

* Rettleiing frå Justisdepartementet
* Ivar Utne DIS Hordaland, 19.3.2003 (PDF)
Skisse av korleis ein utfører omskjering
**Mannleg omskjering** eller **circumcisjon** er nemninga på kirurgisk fjerning av forhuda på penis. Kvinneleg omskjering, eller kjønnslemlesting, er eit inngrep av ein heilt annan art og konsekvens enn den mannlege. 

Utbreiing av omskjering i verda.
Omskjeringa av Jesus. Måleri frå 1400-talet.
Omskjeringa har svært gamle tradisjonar. Ho finst på egyptiske bilete frå 2300-talet fvt. I dag er om lag 15 % av mennene i verda omskorne. 

Det finst i hovudsak tre ulike sortar grunnar til å utføre dette inngrepet: religiøse/kulturelle, medisinske eller estetiske. 

I jødedomen og islam er omskjering av gutar sjølvsagd, og blir sedd som likeverdig med dåpen hjå dei kristne. Omskjeringa er såleis identitetsskapande for jødar og muslimar. 

I USA er det òg tradisjon å omskjere gutebarn, no grunngitt med hygieniske grunnar. 

Forhuda kan òg fjernast av medisinske grunnar, men da er det vanleg at ein først prøver å løyse problemet med trong forhud (og medfølgjande problem) med å snitte opp forhuda, eller fjerne berre delar av henne. 

Dei siste åra har ein del menn også fått fjerna forhuda av reint estetiske grunnar — men dette er enno ein liten del av dei omskorne mennene. 

Mannleg omskjering er omdiskutert, men ikkje allment fordømd til liks med den kvinnelege. Det meste av ordskiftet gjeld difor under kva vilkår inngrepet skjer, kven som lovleg kan utføre det, og kven som skal betale for det.

Kjelder
-------

* Svensk Wikipedia.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Omskjering**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* BNE
* NDL

 |
**Christian Schenk** (fødd 9. februar 1965) er ein tysk tidlegare mangekjempar frå Rostock som vart olympisk meister i tikamp under Sommar-OL 1988 i Seoul og i tillegg vann bronsemedaljen i øvinga både i EM 1990 og VM 1991. Schenks bestenotering på 8 500 poeng oppnådde han under verdsmeisterskapen 1993 i Stuttgart. Han representerte Aust-Tyskland til 1990, sidan 1991 det samla Tyskland.

Far til Christian Schenk var austtysk meister i hekkeløp på 1950-talet. Christian Schenk tok sjølv til med friidrett og frå 1982 spesialiserte han seg i tikamp. I 1984-sesongen kleiv han med 8 043 peng for fyrste gong over 8 000-poenggrensa. Etter å ha vorte femtemann i VM 1987, 75 poeng bak bronsevinnaren, vann han i 1988 den olympiske gullmedaljen med 99 fleire poeng enn lagkameraten Torsten Voss. Særleg imponerte Schenk i høgdehopp der han gjekk over 2,27 meter, det høgste høgdehoppet nokon gong i ei tikamptevling, eit hopp han gjorde i dykkstil, medan alle konkurrentane nytta den nyare flopp-stilen.

Storvaksne Schenk heldt seg i verdstoppen også dei neste fem åra. Både i EM 1990 og VM 1991 hamna han på bronseplassen, i EM fattige tre poeng bak sølvmedaljøren. Han deltok ikkje i Sommar-OL 1992, grunna skade i uttakstevlinga. I verdsmeisterskapen 1993 forbetra Schenk sitt personbeste i tikamp med 12 poeng til 8 500 poeng, måtte likevel nøye seg med fjerdeplassen. Same sesongen vart han tysk meister i tikamp, hans fyrste nasjonale meistertittel ettersom han aldri vart betre enn nummer to i ein austtysk meisterskap. Schenk la opp i 1994.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* VM 1987 i Roma: Nr 5 – 8 304 poeng
* OL 1988 i Seoul: Gullmedalje – 8 488 poeng, framom Torsten Voss (8 399)
* EM 1990 i Split: Bronsemedalje – 8 433 poeng, bakom Dezső Szabó (8 436)
* VM 1991 i Tokyo: Bronsemedalje – 8 394 poeng, framom Robert Změlík (8 379)
* VM 1993 i Stuttgart: Nr 4 – 8 500 poeng, bak Paul Meier (8 548)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Christian Schenk» frå Wikipedia på tysk, den 18. august 2017.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* Munzinger (sport)

 |
|  |
| --- |
| ***On Broadway***  Singel av The Driftersfrå albumet *Under the Boardwalk* |
|  |
| B-side | «Let the Music Play» |
| **Utgjeve** | 1963 |
| **Sjanger** | Soul |
| **Lengd** | 3:05 |
| **Selskap** | Atlantic |
| Låtskrivar(ar) | Barry Mann, Cynthia Weil, Jerry Leiber og Mike Stoller |
| The Drifters-kronologi |
| «Up on the Roof»(1962) | *On Broadway* | «Rat Race»(1963)
 
 |

|  |
| --- |
| ***On Broadway***  av George Bensonfrå albumet *Weekend in L.A.* |
|  |
| **Utgjeve** | 1978 |
| **Sjanger** | Smooth jazz, disco |
| **Selskap** | Warner Bros. |
| **Produsent** | Tommy LiPuma |
|
|

«**On Broadway**» er ein song skriven av Barry Mann og Cynthia Weil i samarbeid med Jerry Leiber og Mike Stoller.

Komposisjon
-----------

Weil og Mann var baserte ved Aldon Music, på 1650 Broadway i New York City, og songen, slik han vart skriven av Mann/Weil vart opphavleg spelt inn av the Cookies (sjølv om the Crystals gav ut sin versjon før dei) og hadde ein livleg tekst der songaren er på veg til Broadway og syng «I got to get there soon, or I'll just die.» 

Då Leiber/Stoller gjorde det kjend at the Drifters hadde leigd studio for dagen etter og mangla ein song, kom Mann/Weil med «On Broadway». Leiber og Stoller likte songen, men følte han ikkje var heilt rett og dei fire sette seg ned og kom opp med ein betre versjon av songen. Ein ung Phil Spector spelte den særeigne gitarsoloen på innspelinga til The Drifters. Andre som var medverkande på the Drifters innspelinga var Joe Newman, Ernie Royal - trompetar; Billy Butler, Bill Suyker, Everette Barksdale - gitarar; Russ Savakus - bass; Gary Chester - trommer og Phil Kraus, Nick Rodriguez, Martin Grupp - perkusjon. Det instrumentale arrangementet vart skriven av Gary Sherman.

Versjonar
---------

Songen vart ein hitt for the Drifters i 1963, som nådde niandeplassen på *Billboard* Hot 100. Han har sidan blitt spelt inn av mange andre artistar, som the Coasters, the Dave Clark Five, the Chipettes, Bobby Darin, Percy Faith, Tom Jones, Johnny Mathis, Frank Sinatra, Nancy Sinatra og Neil Young. 

George Benson sin versjon av «On Broadway» frå albumet *Weekend in L.A.* i 1978, nådde sjuandeplassen på Billboard Hot 100 og andreplassen på soullsita. George Benson-versjonen vart mykje spelt på radiokanalar innan adult contemporary og smooth jazz. Han vann Grammy-prisen for beste R&B-song. Songen vart nytta i filmane *Big Business* og *American Beauty*. 

Den britiske progrockgruppa Genesis refererte til songen i teksten og melodien på songen «The Lamb Lies Down on Broadway» frå albumet *The Lamb Lies Down on Broadway* i 1974.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «On Broadway» frå Wikipedia på engelsk, den 27. januar 2015.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Mick Brown. *Tearing Down the Wall of Sound*, p.96
2. ↑  Whitburn, Joel (2004). *Top R&B/Hip-Hop Singlar: 1942-2004*. Record Research. s. 53.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Heile songteksten på MetroLyrics
**Mondsee** er ein innsjø i Øvre Austerrike-området av Salzkammergut og ligg i nærleiken av den større Attersee. Den sørvestlege strandlinja markerer grensa mellom delstatane Øvre Austerrike og Salzburg. Innsjøen ligg òg mellom Dei nordlege kalksteinsalpane i sør og sandstein-sona i sør. Fjellet Drachenwand ligg på sørsida av innsjøen, og er eit imponerande syn. 

I 1864 vart det oppdaga restar etter pålelandsbyar frå yngre steinalder ved innsjøen. 

Fisk som held til i innsjøen:

* gjedde
* aure
* bekkeaure
* regnbogeaure
* harr
* europeisk ål
* karpe
* lake
* sik

Galleri
-------

* Med fjellet Drachenwand i bakgrunnen.Med fjellet Drachenwand i bakgrunnen.
* Mondsee i kveldinga.Mondsee i kveldinga.
* PanoramabiletePanoramabilete
* Fjellet Drachenwand i kveldslysFjellet Drachenwand i kveldslys
* Ustyn over innsjøen frå Schafberg.Ustyn over innsjøen frå Schafberg.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Mondsee**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* NKC
* GeoNames

 |
**Christian Stray** (14. januar 1894–31. juli 1981) var ein norsk advokat og politikar for Venstre, fødd i Kristiansand. Han var far til Signe Marie Stray Ryssdal.

Stray var son til ein trelasthandlar og skipsreiar. Etter han gjekk ut av Kristiansand katedralskole i 1912, tok han cand.jur.-eksamen i 1919. 1920-23 var han sekretær i Justisdepartementet. Frå 1923 var han overrettssakførar i Arendal og frå høgsterettsadvokat same staden. Han var styremedlem i Agderposten frå 1928, og styreformann frå 1936. Stray eigde Agderposten i årevis.

Stray eigde og styrte ein storgard i Tromøy kommune, og var ordførar i kommunen i periodane 1932-34 og 1956-59. Frå 1934 til 1945 representerte han Aust-Agder på Stortinget, vald på Venstre sitt program. I begge valperiodane, 1934-36 og 1937-45, var han medlem i Justiskomiteen, i den fyrste perioden som sekretær.

Under andre verdskrigen vart Stray arrestert 22. februar 1944 av det tyske nazi-styret i Noreg og sat fengsla i Kristiansand til han den 11. mars vart overført til Grini fangeleir. Den 7. september same året vart han sett fri, men arrestert på ny den 1. november. Grunna sviktande helse vart han halde i husarrest fram til verdskrigen var over i mai 1945.

Stray var formann i den norske seksjonen av Den internasjonale juristkommisjon frå 1958 til 1961.

Han omkom i ei bilulukke.

Kjelder
-------

* Stortingsbiografi Arkivert 2012-05-24 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* PolSys
* VIAF

 |
**Christian Skredsvig** (12. mars 1854–19. januar 1924) var ein norsk målar og forfattar. Han er særleg kjend for sine stemningsfulle bilete frå norsk skogsnatur, samt fransk landsbygd.

Liv og gjerning
---------------

Christian Skredsvig vart fødd på Modum i Buskerud i 1854. 15 år gammal byrja han på *Eckersberg tegne- og malerskole* i Christiania, der han fekk friplass fordi han kom frå fattige kår i ein stor familie. Han studerte sidan i København, og ved kunstakademiet i München og i Paris. I 1881 vann han, som einaste norske kunstnar, gullmedalje for måleriet *Une ferme a Venoix* (*Ein bondegard i Venoix*) ved Salongen i Paris. Etter mange år i Paris flytta han i 1886 heim til Noreg og garden Fleskum i Bærum. Blant dei mest kjende måleria til Skredsvig er *Seljefløiten*, måla ved Dælivannet i Bærum og *På vildgræs*, måla i Eggedal 1894.

I 12 år var han gift med Maggie Plathe frå Høvik, men han vart skild frå henne i 1894 og flytta då til Eggedal i Sigdal kommune. Her bygde han heimen sin «Hagan», museum frå 1970. I 1898 gifta han seg med Beret Berg frå Eggedal og dei fekk fire barn saman. Eggedalsnaturen gav Skredsvig ro og inspirasjon. Kjende måleri frå Eggedal er *Vår i Hagan*, *Idyll* og *Jupsjøen*. I 1896 flytta også Skredsvigs gode ven frå studietida i München, kunstnaren Theodor Kittelsen, til Sigdal.

Skredsvig skreiv også bøker, og i 1908 utgav han sjølvbiografien *Dage og Nætter blandt Kunstnere*, seinare følgde romanane *Møllerens Søn* (1912) og *Evens hjemkomst*.

Skredsvig vart buande i Hagan i Eggedal fram til han døydde i 1924. På gravstaden hans reiste ungdommen i Eggedal ein bauta med desse orda hogde inn i steinen: 

«Udødelig ditt navn vil stå, din kunst vil fjerne slekter nå».

Galleri
-------

* Tjernet, 1879*Tjernet*, 1879
* «Ballade», 1885«Ballade», 1885
* Løkken Gimle, 1911*Løkken Gimle*, 1911

Bakgrunnsstoff
--------------

* Chr. Skredsvigs heim Hagan, museum i Eggedal
* Kunstnarar i Akershus: Chr. Skredsvig

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* Norsk kunstnerleksikon
* Lokalhistoriewiki
* VIAF
* GND

 |
Eit **curriculum vitae**  (eller **curriculum vitæ**), oftast forkorta til **CV**, er eit samandrag av skolegang, studium og yrkeskarriere og kva ein har oppnådd til no i livet. Det er vanleg å leggje ved ein CV når ein søkjer ein jobb, for slik å vise kva for kvalifikasjonar og relevant arbeidsrøynsle ein har.

Eksempel på ein CV
Curriculum vitae er latinsk for «livsløp». 

Nokre vel å starte med dei nyaste hendingane, andre vel å skrive kronologisk med det eldste først. 
I Noreg er praksisen med å ta det eldste først truleg mest vanleg. I USA byrjar ein gjerne med dei nyaste hendingane om ein søkjer ikkje-akademiske stillingar, medan søknader på akademiske stillingar vert vedlagd ein CV med dei eldste hendingane oppførte først.

Bakgrunnsstoff
--------------

Det er ei rad CV-tips på verdsveven. Her er nokre:

* Om CV på cappelen.no Arkivert 2007-09-30 ved Wayback Machine.
* EURES - utlegging av CV på nett i EØS-området
* LagMinCV.no - Hvordan skrive CV? Mal til hvordan du kan få en fantastisk CV Arkivert 2019-12-22 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BNF
* BNF (data)
* NKC

 |
**Lauritz Christian Stephansen** (8. september 1801–7. august 1863) var ein norsk skipper, handelsmann, skipsreiar og stortingsmann frå Tjølling i Vestfold.

Stephansen var son til ein prest. Fram til 1832 var han skipper, slo seg då ned i Arendal der han dreiv handel og var skipsreiar. På eigedomen Strøsmbones ved Arendal dreiv han eit skipsverft.

Han var medlem av bystyret i Arendal frå 1839, tida 1848-61 sat han i formannskapet. Stephansen var sterkt delaktig både då det vart oppretta skipsassuranseforeing og då eit sjøforsikringsselskap vart danna. Han var medlem av kongelege kommisjonar vedkomande loslova i 1849, sjøfartslova i 1850 og eksamensording for styrmenn i 1856. I 1847 møtte han og ein svenske i Paris med fullmakter til å forhandle fram ein handelsavtale mellom Noreg og Sverige på den eine sida og Frankrike på den andre. Saman med Henrik Helliesen forhandla han i 1858 i Hamburg om å take opp eit stort statslån. 

Stephansen vart vald å representere Arendal og Grimstad på Stortinget 1857-58. Grunna sjukdom møtte han ikkje i 1857. Men han var med på omframstortinget i 1858, der han var medlem av finanskomiteen.

Han døydde på eigedomen Strømsbones i 1863. Enka oppretta 'Christian Stephansens legat', stort kr 7 000. Midlane frå legatet skulle gå til gamle og verdig trengande sjømenn.

Kjelder
-------


* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Historisk befolkningsregister
* Lokalhistoriewiki
* PolSys

 |
**Christian Meyer** (fødd 22. oktober 1977) er ein norsk, tidlegare skihoppar og seinare trenar. Han er fødd i Orkdal, tevla for Selbu Idrettslag og treningsgruppa Trønderhopp. Meyer vann NM-sølv i normal bakke i 1999, Morten Ågheim vart noregsmeister.

### Aktiv

Meyer debuterte i verdscupen sesongen 1996/97 med ein 28. og ein 30. plass i de to renna han fekk delta i den sesongen. I sesongen 1998/99 deltok han i 22 verdscuprenn. Hans beste individuelle plassering var ein 6. plass i Zakopane 16. januar 1999, og han enda den sesongen på 31. plass i verdscupen med 168 poeng. Åra 2002-04 deltok Meyer i kontinentalcupen i skihopping, men utan å oppnå topplasseringar.

### Besteplassering i internasjonale renn

* 1999: Nr 6 i Zakopane

### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap

* 1996: Nr 12 i storbakken i Meldal
* 1998: Nr 6 i normalbakken i Trondheim
* 1999: Sølvmedalje i normalbakken på Raufoss – delt med Roar Ljøkelsøy
* 2003: Nr 7 i normalbakken på Lillehammer

Han la opp i 2004.

### Trenar

Meyer har vore trenar i Trønderhopp. Han overtok i 2011 som hovudtrenar for det norske kvinnelandslaget.

Kjelder og fotnotar
-------------------

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar
* 

* (en) Christian Meyer – Profil og resultatoversikt hos FIS

1. ↑  NRK: Anette Sagen får ny trener (27. april 2011)
**Christian Angell Pedersson Storjord** (24. mars 1848–19. juli 1914) var ein norsk gardbrukar, kommunemann og stortingsmann frå Beiarn i Nordland. Han var venstremann.

Storjord var son til ein gardbrukar. Sjølv gjekk han 1867-68 på Nordland amt sin landbruksskule. Frå 1869 var han i to år gardsstyrar på Løvøy i Steigen, deretter to år i same stilling på prestegarden i heimbygda Beiarn. I 1873 overtok han farsgarden og dreiv denne sidan.

Storjord var medlem av heradsstyret i Beiarn 1876-1910, i 20 av dei 35 åra var han ordførar. Tida 1881-88 var han også kommunekasserar. Elles var han forlikskommissær, styreformann for Saltens fiskeriselskap og sat òg i mange andre framskotne posisjonar. 

I alle stortingsbolkane frå 1889 til -97 var Storjord varamann til Stortinget for Venstre i Nordland. Perioden 1906-09 var han Søndre Salten krins sin representant på Stortinget. Han var då medlem av landbrukskomiteen. Grunna sjukdom, møtte han ikkje i 1909-sesjonen.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak:*Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
**Christian Mayer** (fødd 10. januar 1972) er ein austerriksk tidlegare alpin skirennar frå Finkenstein i Kärnten som vann ein OL-bronse både i 1994 og 1998, samt VM-bronse i 1997. I 1994 vann han FIS-pokalen, verdscupen, i storslalåm.

### Aktiv

Mayer meisterskaps-debuterte med ein tiandeplass i storslalåm under Vinter-OL 1992 i Albertville. To år seinare, under OL 1994 på Lillehammer, tok han bronsemedaljen i storslalåm, i 1996 vart han nummer seks i same greina under VM i alpine greiner 1996 i Sierra Nevada.

Ved verdsmeisterskapen 1997 i Sestriere måtte Mayer nøye seg med ein tiandeplass i super-G. Han lukkast klart betre under vinterleikane 1998 i Nagano, der han tok bronsen i kombinasjonen og vart nummer fem i slalåmrennet. Også frå VM i alpine greiner 1999 i Vail i Colorado kom han heim med ein bronsemedalje, den gongen i slalåm. I seinare internasjonale meisterskap fekk han ikkje delta stort, ein 14. plass i storslalåm i VM 2003 i St. Anton var det han oppnådde.

Frå desember 1993 til mars 2000 vann Mayer sju renn i verdscupen i alpine greiner, seks i spesialgreina storslalåm og eitt i super-G. I 1994, hans beste sesong, vann han storslalåm-greina av verdscupen i alpine greiner.

Mayer la opp som aktiv alpinist i 2006.

Kjelder
-------

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar

* *Denne artikkelen bygger på «Christian Mayer» frå Wikipedia på tysk, den 29. desember 2014.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* «Christian Mayer» (på engelsk). olympedia.org. Henta 11. februar 2023.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
|  |
| --- |
| ***Flying***  Song av The Beatlesfrå albumet *Magical Mystery Tour* |
|  |
| **Utgjeve** | 27. november 1967 |
| **Innspelt** | 8. september 1967,EMI Studios, London |
| **Sjanger** | Instrumental rock |
| **Lengd** | 2:17 |
| **Selskap** | Parlophone |
| Låtskrivar(ar) | George Harrison, John Lennon, Paul McCartney, and Richard Starkey |
| **Produsent** | George Martin |
|
|

«**Flying**» er ein instrumentalsong av The Beatles som først vart gjeve ut i 1967 på albumet *Magical Mystery Tour*. I Europa kom albumet som ein dobbel EP og i USA som ein LP.

Dette er ein sjeldan instrumental til å vere The Beatles, den første sidan «Cry for a Shadow» i 1961. Dette var den første songen som er tilskriven til alle fire medlemmane av bandet; Lennon/McCartney/Harrison/Starkey. Den andre songen som vart tilskriven alle fire var «Dig It» frå albumet *Let It Be.*

*Flying* vart spelt inn 8. september 1967 med mellotron, gitar, bass, maracas, trommer. 28. september vart det lagt opp fleire lag med bandsløyfer.

Medverkande
-----------

* John Lennon – ordlaus vokal]], mellotron, Hammondorgel, lydeffektar
* Paul McCartney – ordlaus vokal, bass, gitar
* George Harrison – ordlaus vokal, guitar
* Ringo Starr – ordlaus vokal, trommer, maracas, lydeffektar

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Flying» frå Wikipedia på bokmål, den 8. februar 2009.*



1. ↑  Lewisohn 1988, s. 123.
**Cilurnum** eller **Cilurvum** var ein festning langs Hadrianmuren som blei nemnd i *Notitia Dignitatum*. Han er no blitt identifisert som festningsruinane ein har funne ved Chesters i nærleiken av landsbyen Walwick i Northumberland i England. Festningen blei bygd i år 123, like etter at muren var fullført.

Cilurnum er rekna som den best bevarte romerske kavalerifestningen langs Hadrianmuren. Staden blir no teken var på av English Heritage som **Chesters Roman Fort**. Det er eit museum på staden som huser funn herfrå og frå andre stader langs muren.

Festningen verna om ei bru, Chesters Bridge, som tok romarvegen Military Way bakom muren og over North Tyne. Det er att massive landstøtter frå denne brua ved festningstaden. Cilurnum blei oppretta som ein kavalerifestning, for gjengjeldingsåtak inn i barbarområde nord for muren, og blei seinare overført til infanteriet. Hadrian sjølv oppmuntra til ein Disciplina-kult blant legionar stasjonerte ved muren, og ein tidleg inskripsjon på eit altar dedikert til Disciplina, funnem i 1978, indikerer at det tidlegaste kjende militære nærværet var ei fløy av kavaleriet, *ala Augusta ob virtutem appellata* ('kalla Augusta på grunn av tapperheiten sin'). Det er òg funne inskripsjonar som viser *Cohors I Delmatarum*, frå dagens Bosnia-Hercegovina, og *Cohors I Vangionum Milliaria Equitata* frå Øvre Rheinland i Tyskland òg var stasjonerte her.

Fire store romerske søyler som ein trur kom frå Cilurnum er blitt brukt i den sørlege midtgangen i St Giles-kyrkja ved Chollerton, eit par miles oppstrøms frå festningen.

Ettertid
--------

Tidleg på 1800-talet flytta Nathaniel Clayton, eigaren av Chesters House og landeigedommen rundt, fleire hundre tonn jord for å dekka over dei siste restane av fesningen som del av utviklinga av parklandskapet sitt. Han skapte med dette ein jamn, uavbroten grasskråning ned til elva Tyne. Før dei forsvann tok han var på ei rekkje romerske gjenstandar som han bevarte i familien.

Sonen hans John Clayton, som arva eigedommen i 1832, engasjerte ei gruppe arbeidarar til å grava ut igjen ruinane av festningen. Han skipa også eit lite museum til å visa fram funna. John Clayton kjøpte også Housesteads Fort, Carrawburgh Mithraic Temple, Magnis i Carvoran og andre historiske stader, og gjorde fleire utgravingar.

Museet blei bestilt i 1895 og opna i 1903. Det er ein verna bygning lista som grade II\* utforma av Richard Norman Shaw. Museet viser nokre av dei romerske funna til John Clayton.

Galleri
-------

* OversynOversyn
* BrakkeneBrakkene
* Huset til befalsoffiserenHuset til befalsoffiseren
* BadehusaBadehusa

Kjelder
-------

1. ↑  «Chesters Roman Fort: Acquisition/Disposal Policy (2001-2006):». Henta 26. november 2007.  [*daud lenkje*]

* *Denne artikkelen bygger på «Cilurnum» frå Wikipedia på engelsk, den 22. juni 2022.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Cilurnum**

* Roman Britain
* Chesters Roman Fort and Museum - Hadrian's Wall - English Heritage

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
| **Roggenburg** |
| --- |
| Horisonten til RoggenburgHorisonten til Roggenburg |
| 

|  |
| --- |
| Kommunevåpenet til Roggenburg |
| **Kommunevåpenet til Roggenburg** |

 |
| Plassering |
| 

Roggenburg i Basel-Landschaft is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Sveits |
| Kanton | Basel-Landschaft |
| Distrikt | Laufen |
| Språk | tysk |
| Geografi |
| Flatevidd - kommune |  6,65 km² |
| Innbyggjarar  - kommune (mars 2011)   - folketettleik | 281   42,3 /km² |
| Koordinatar | 47°26′0″N 7°20′0″E﻿Koordinatar: 47°26′0″N 7°20′0″E﻿ |
| Høgd over havet | 438 moh |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 2814 |

**Roggenburg** er ein kommune i distriktet Laufen i kantonen Basel-Landschaft i Sveits. Kommunen har 281 innbyggjarar (2011) og eit areal på 7 km². Kommunesenteret ligg 438 meter over havet.

Nordgrensa til kommunen følgjer elva Lützel, som her er landegrensa mellom Sveits og Frankrike. Frå Lützeldalen strekkjer kommunen seg til Rieji, det nægaste fjellet til landsbyen, og Hasenschell, det høgaste punktet i kommunen på 855 moh. 

Roggenburg består av grendene Sägemühle og Neumühle, samt spreidde gardar. Roggenburg er i røynda ein eksklave i kantonen Basel-Landschaft. Nabokommunane er Pleigne, Ederswiler, Movelier og Soyhières in Jura, Kleinlützel i kantonen Solothurn og Kiffis i Frankrike.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Roggenburg, Switzerland» frå Wikipedia på engelsk, den 28. mars 2012.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* HDS
* GeoNames

 |
Dolgansk mann
**Dolganarar** (russisk Долганы; Dolgan: Долган, Дулҕан Dulğan, Һака (Sakha); sakha тыа-киһи) er ei folkegruppe som hovudsakleg held til i Krasnojarsk kraj aust i Russland. Dei stammar frå fleire grupper, særleg evenkar, og er rekna som ei av dei små urfolksgruppene i Nord-Russland. Folketeljinga i 2010 talde 7 885 dolganarar. Av desse budde 5 517 i det tidlegare Tajmyr autonome okrug.

Det dolganske språket er dolgansk, som er nært i slekt med sakha. Folkegruppa tok i bruk eit tyrkisk språk ein gong etter 1700-talet.

Dolgansk kvinne i Dudinka.

Historie
--------

På 1600-talet heldt dolganarar til i områda kring elvane Olenjok og Lena. Dei flytta til det noverande området sitt, Tajmyr, på 1700-talet. Dolgansk identitet byrja å tre fram på 1800- og det tidlege 1900-talet, under påverknad frå tre grupper som flytta til Krasnojarsk-området frå Lena- og Olenjok-regionen: Evenkar, sakhafolk, enetsar og såkalla tundrabønder (зату́ндренные крестья́не, *zatúndrennye krest’jáne*).

Kultur og levesett
------------------

Dolganarane levde opphavleg som nomadar som livnærte seg gjennom jakt og reindrift. Under sovjettida blei dei nøydde til å bli bufaste og skipa *kolkhozar* (landbrukskollektiv) der dei i tillegg til den tradisjonelle levemåten dreiv med reinsdyravl, fiske, mjølke- og grønsakproduksjon.

Religion
--------

Mange dolganarar følgjer gamle sjamanistiske livssyn; men dei fleste er påverka av ortodoks kristendom.

Kjende dolganarar
-----------------

* Ogdo Aksionova, diktar, rekna som grunnleggjar av dolgansk skriftleg litteratur

Kjelder
-------

1. 1 2 3  «Dolgan people». *Encyclopaedia Britannica*. Henta 3. juli 2020.
2. ↑  Hickey, Raymond (14 May 2012). *The Handbook of Language Contact*. John Wiley & Sons. s. 728. ISBN 978-1-4443-1816-6. Henta 26 August 2012.
3. ↑  Akiner, Shirin (1986). *Islamic Peoples of the Soviet Union (with an Appendix on the Non-Muslim Turkic Peoples of the Soviet Union)*. London: Kegan Paul International. s. 420–423. ISBN 0-7103-0188-X.

* *Denne artikkelen bygger på «Métis» frå Wikipedia på engelsk, den 13. april 2023.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* LCCN
* BNF
* BNF (data)

 |
**Wang Zhen** (fødd 24. august 1991) er ein kinesisk kappgjengar frå Suihua i Heilongjiang-provinsen. Han vart olympisk på 20 km i 2016 og tok VM-sølv i 2015 og OL-bronse i 2012 på same distansen.

Aktiv
-----

Wang vart fjerdemann på 20 km i verdsmeisterskapen 2011 i Daegu i Sør-Korea, 16 sekundar bak bronsevinnaren. Året etter sette han 30. mars 2012 personleg rekord på distansen med tida 1.17.36 i ei tevling i Taicang i heimlandet. Fire månader seinare gjekk han inn til bronse under sommarleikane 2012 i London. I verdsmeisterskapen i Moskva i 2013 vart han diskvalifisert.

På heimegrunn i Kina sikra Wang seg sølvmedaljen på 20 km då VM 2015 vart avvikla i Beijing. Høgdepunktet kom då han i Rio de Janeiro i 2016 vann den olympiske gullmedaljen på distansen, 12 søkeundar frør landsmannen Cai Zelin.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* VM 2011 i Daegu: Nr 4 på 20 km – 1.20.54
* OL 2012 i London: Bronsemedalje på 20 km – 1.19.25
* VM 2013 i Moskva: Diskvalifisert på 20 km
* VM 2015 i Beijing: Sølvmedalje på 20 km – 1.19.29, bakom Miguel Ángel López (1.19.14)
* OL 2016 i Rio de Janeiro: Gullmedalje på 20 km – 1.19.14, framom Cai Zelin (1.19.26)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Wang Zhen (racewalker)» frå Wikipedia på engelsk, den 3. juni 2019.*
**Wang Junxia** (fødd 9. januar 1973) er ein kinesisk tidlegare langdistanseløpar frå Jiaohe i Jilin-provinsen, som nokre sesongar midt i 1990-åra dominerte på langdistansane i friidrett. Ho vart verdsmeister på 10 000 meter i 1993 og olympisk meister på 5 000 m i 1996.

Aktiv
-----

Wang vann 10 000 meter under junior-VM 1992 i Seoul på tida 32.29,9, framom etopiske Gete Wami. Same året kom ho på andreplass i junior-klassa i terrengløp-VM, etter britiske Paula Radcliffe.

Året 1993 var Wang sitt magiske år. Fyrst vann ho gull vid Asia-meisterskapen på 10 000 meter med tida 34.19.3. Den 21. august vann ho gullmedaljen milløpet meter under Stuttgart-VM med tida 30.49,3, ny meisterskapsrekord. Under dei kinesiske idrettsleikane 1993 slo Wang tre verdsrekordar. Den 8. september vann ho 10 000 meter med tida 29.31,7, ei tid som var ufattelege 42 sekundar snøggare enn Ingrid Kristiansen sin verdsrekord. Den 11. deltok Wang på 1 500 meter og enda på andreplass med tida 3.51.9, slått av Qu Yunxia. Endå om ho vart nummer to, sprang ho fortare enn den tidlegare verdsrekorden til Tatjana Kazankina. Dagen etter, den 12. september, sprang Wang 3 000 meter. I den fyrste semifinalen sette Zhang Linli ny verdsrekord med vel eit halvt sekund til 8.22,0, ein rekord som stod i mindre enn ein time før Wang i sin semifinale sprang på 8.12,1. Dagen etter i finalen sprengde ho sin ferske verdsrekord då ho vart klokka inn på 8.06,1, ei tid ingen sidan har vore i nærleiken av.

I 1995 braut Wang med trenaren Ma Junren, mannen som stod bak triumfane til dei kvinnelege mellom- langdistanseløparane frå Kina. Wang sitt siste meisterskap vart sommarleikane 1996, der ho vann gullmedaljen på 5 000 meter etter å ha lagt Kenyas Pauline Konga 3,6
sekundar bak seg på sisterunda. Fem dagar seinare fekk ho sølvmedaljen på 10 000 meter, slått med eit lite sekund i spurten av Fernanda Ribeiro frå Portugal.

I 2016 vart det offentleggjort eit brev frå 1995 der Junxia vedgjekk at ho mot si vilje blei dopa av treneraren sin.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* VM 1993 i Stuttgart: Gullmedalje på 10 000 m - 30.49,3, framom Zhong Huandi (31.12,5)
* OL 1996 i Atlanta: Gull på 5 000 m - 14.59,8, sølv på 10 000 m – 31.02,5

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Wang Junxia» frå Wikipedia på engelsk, den 28. juli 2016.*

1. ↑  
«Kristiansens rekordrival hevder hun ble tvangsdopet». VG. 5. februar 2016. Henta 7. mars 2023.

* «Wang Junxia» (på engelsk). Olympedia. Henta 7. mars 2023.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
**Dokumentasjonsprosjektet** er eit samarbeidstiltak mellom dei humanistiske
miljøa ved Universitetet i Bergen, Universitetet i Oslo, Universitetet i Trondheim og Universitetet i Tromsø med sikte på ta i bruk moderne datateknikk for å gje tilgang til samlingar over språk og kultur i Noreg. Prosjektet vart gjennomført frå 1992 til 1997. Universitetet i Oslo har sidan hatt ansvaret drift og vidareutvikling av databasane.

Informasjon som har lege spreidd i ulike arkiv og samlingar—i manuskript, katalogar, hefte, bøker eller på arkivkort—er konvertert til elektronisk form. Konverteringsarbeidet vart gjort mogleg ved at universiteta engasjerte seg i ulike sysselsettingstiltak.

Gjennom dokumentasjonsprosjektet har publikum fått tilgang til samlingar innan områda arkeologi, etnografi, folkloristikk, historie, mellomalderhistorie, leksikografi, litteratur,
myntar/numismatikk og stadnamn.


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| «Mannen han kjøyrde ti baitaskogs,
-Fali tu- 
daa fekk han høyre ko kraaka gol.
-Fali tu lai, tu lai ta ritam.-»

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Første verset av ein av 131 variantar av Kråkevisa i balladesamlinga, Oppskrift 1908 av Rikard Berge etter Ivar Myregarden, Ål, Buskerud |  |  |

 |

Døme på samlingar innan desse hovudområda kan vere arkeologiske hovudkatalogar, Just Qvigstad sine brev, balladetekstar, tingbøker, *Diplomatarium Norvegicum*, *Norsk Ordbok*, tekstar av 28 norske forfattarar, utstillinga *Norsk mynt i 100 år* og Ryghs *Norske Gaardnavne*.

I samarbeidsprosjekt med Stiftinga Nynorsk kultursentrum (tidlegare Ivar Aasen-stiftinga) presenterer Dokumentasjonsprosjektet nettportalen«Nynorsk på nettet», ei eiga nettside for nynorsk og nynorskmaterialet til Dokumentasjonsprosjektet.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Portal til Dokumentasjonsprosjektet
* Eining for digital dokumentasjon ved UiO er eit framhald av Dokumentasjonsprosjektet
* nynorsk på nettet
Cimetière marin de Saint-Paul
Grava til poeten Leconte de Lisle
Grava til sjørøvaren Olivier Levasseur «La Buse», død i 1730
**Cimetière marin de Saint-Paul** er ein gravlund i byen Saint-Paul på breidda av *baie de Saint-Paul* («Sankt Paulus-bukta») på øya La Réunion, ein fransk kommune og region i Indiahavet. Gravlunden ligg særs vakkert til ovanfor ei strand med svart sand, og med vidt utsyn over havet. Gravlunden med inventar vart freda som  *Monuments historiques* 26. januar 2012.

Gravlunden har tent som siste kvilestad for mange sjørøvarar (piratar), mellom anna den vidgjetne Olivier Levasseur, kalla «La Buse» (eller «La Bouche»). Han herja i Indiahavet på 1700-talet, og ein freistar framleis å finne fram til skattane han har etterlate seg. Men nemninga *cimetière marin* tyder ikkje at gravlunden (le cimetière) er reservert for sjøfolk, men at gravlunden ligg open mot havet. Den *cimetière marin* i sjølve Frankrike som er mest kjend for sin venleik og sitt utsyn ligg i Sète, sør i landet. Diktaren Paul Valéry har skrive om denne gravlunden i diktet *Le cimetière marin*, og songaren Georges Brassens syng at «mon cimetière soit plus marin que le sien» («min gravlund vil verte meir *marin* enn hans») i songen *Supplique pour être enterré à la plage de Sète* («Bøneskrift om å få verte gravlagt på stranda i Sète»).

Den franske poeten Leconte de Lisle, som var fødd i Saint-Paul i 1818 og døydde i Frankrike i 1894, vart i 1977 overført og jordfesta på nytt på Cimetière marin de Saint-Paul etter fyrst å ha vore jordfesta på gravlunden cimetière du Montparnasse i Paris. Overføringa skjedde i samsvar med dei ynska han sjølv hadde uttrykt i dikta sine, «Le Manchy» og «Si l'Aurore». På Cimetière marin de Saint-Paul ligg òg den franske poeten Eugène Dayot og kunstmålaren Arthur Grimaud gravlagde.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Cimetière marin de Saint-Paul**