recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Flyfoto av Zwinger
**Zwinger** er eit barokkslott i Dresden kjend for den store kunstsamlinga si. Det ligg mellom Semperoper og Postplatz.

Namnet kjem av ordet *bezwingen* (å tvinge). Anlegget var ein del av borga i Dresden og bestod av ein indre og ein ytre mur. Mellom desse skulle ein mogleg invasjonsstyrke verte knust med våpen om han lukkast å ta den ytre muren.

Historie
--------

Kurfyrste Fredrik August I (konge av Polen som August II) returnerte etter ei reise i Italia, der han hadde vorte særs imponert av Forum Romanum. Han ønskte noko liknande for seg sjølv. Festningane var ikkje lenger naudsynte og gav derfor rom for planane hans. Den opphavlege planen omfatta både dagens anlegg og Semperoperaen ned til Elben og vart utforma av Matthäus Daniel Pöppelmann i 1722. Då kongen døydde i 1733, vart arbeidet utsett. Slottsområdet vart halde ope mot operaplassen. Seinare vart planene endra til ein noko mindre skala og bygginga som skil Zwinger frå operaplassen, vart oppført.

Museum
------

Zwingers Gemäldegalerie Alte Meister vart ein viktig attraksjon i den rike kulturarva i byen. Han omfattar mellom anna måleri av Rubens, Canaletto, Rafael og mange andre. Rustkammeret (*Rüstkammer*) inneheld ei fin våpen- og rustningssamling, hovudsakleg frå 15- og 1600-talet. Det er òg ei samling av meissenerporselen, klokker og vitskaplege instrument. Bygningane inneheld òg Mathematisch-Physikalischer Salon.

Delar av Zwinger
----------------

### Kronentor

Vestfløya med Kroneporten
Den mest kjente og mest fotograferte delen av Zwinger er Kronentor (Kroneporten). På toppen av porten er ein kopi av den polske kongekrona. Ovanfor porten ligg ein annan portal på vestsida med blikk på ein ryttarstatue på Theaterplatz.

### Nymphenbad

Nymphenbad sett frå paviljongen
Nymphenbad (nymfebadet) ligg ved Festungswall bak Französische Pavillon. Vasskunstverket vart utforma av mellom andre Balthasar Permoser og vert rekna som eit av dei vakraste fonteneanlegga frå barokken.

### Glockenspielpavillon

Glockenspielpavillon eller *Uhr mit Glockenspiel* består av mange porselensklokker laga av meissenerporselen.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Zwinger**

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Zwinger» frå Wikipedia på bokmål, den 10. april 2009.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* NKC

 |
Reproduksjon av barokktrompet
Reproduksjon av barokktrompet etter Johann Leonhard Ehe III frå Nürnberg, 1700,
**Barokktrompet** eller **clarino** er ein type lang trompet utan ventilar. Han blei brukt frå 1500- til 1700-talet, under barokken, og i dag til å spela musikk frå denne tida. Dagens barokktrompet kan vera ein naturtrompet, eller han kan ha fingerhòl. 

På barokktrompeten kunne ein berre spela ein overtoneserie. Ettersom overtonane kjem tettare jo høgare oppe i registeret ein speler, får ein nok tonar til å skapa melodiar om ein hell seg i det øvste registeret. Det er svært fysisk anstrengande å spela barokktrompet. I dag bruker ein gjerne trompetar med ekstra fingerhòl, eller speler musikk skriven for han på ein moderne trompet med ventilar.

Tyske Friedemann Immer er ein kjend utøvar av barokktrompet i moderne tid. I Noreg er Kristin Hetland ein prisbelønt utøvar av barokktrompet. Oslo musikk- og kulturskole gjev opplæring i barokktrompetspel i Noreg.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Barocktrumpet» frå Wikipedia på svensk, den 29. april 2010.*
* Barokktrompet ensemble[*daud lenkje*] ved Oslo musikk- og kulturskole
* Intervju med Kristin Hetland Arkivert 2006-10-03 ved Wayback Machine.
| **Zwolle** |
| --- |
|  |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Flagget til Zwolle | Byvåpenet til Zwolle |
| **Flagget til Zwolle** | **Byvåpenet til Zwolle** |

 |
| Plassering |
| Plassering av  ZwollePlassering av Zwolle |
| Styresmakter |
| Land  Provinsar |  Nederland Overijssel |
| Borgarmeister | Henk Jan Meijer |
| Geografi |
| Flatevidd - By   - Land   - Vatn |  119,28 km²   112,11 km²   7,17 km² |
| Innbyggjarar  - Totalt (2007)   - folketettleik | 116 080   1 035/km² |
| Koordinatar | 52°30′″N 6°5′″E﻿Koordinatar: 52°30′″N 6°5′″E﻿ |
| Diverse annan informasjon |
| **Nettstad:** www.zwolle.nl |

**Zwolle** er ein kommune og by i Nederland i provinsen Overijssel, 120 km nordaust for Amsterdam. Zwolle har om lag 115 000 innbyggjarar.

Historie
--------

Området har vore busett sidan steinalderen og i romartida var området busett av saliske frankarar. 

Den moderne byen vart grunnlagd rundt 800 av frisiske kjøpmenn og troppane til Karl den store. Namnet *Zwolle* kjem av ordet *Suolle*, som tyder «ås» (jfr. det norske verbet «å svelle»). Denne åsen er ei lita høgd mellom dei fire elvane rundt byen, IJssel, Vechte, Aa og Zwarte Water. Åsen var det einaste som området her som ikkje vart råka av flaum frå elvane. 

Zwolle vart først nemnd i skriftlege kjelder i 1040 då ei kyrkje til eigna St. Mikael vart bygd. Kyrkja vart renovert på første halvdel av 1400-talet og eksisterer framleis som *Sint Michaëlskerk*.

31. august 1230 gav biskopen av Utrecht Zwolle byrettar og han vart eit medlem av Hansaen i 1294. I 1361 vart han med i krigen mellom Hansaen og Valdemar IV av Danmark. I 1370 enda Stralsundtraktaten krigen og Zwolle fekk ein *vitte*, ein handelskoloni, i Skåne i Sverige. Zwolle var òg ein av hansabyane som dreiv handel på Bryggen i Bergen. Gullalderen for Zwolle kom på 1400-talet. Det vart drive mykje handel langs elvane og byen hadde ein stor fiskemarknad og den viktigaste kvegmarknaden i Nederland etter Rotterdam. Andre viktig næringar var bomullsprodukusjon, jernproduksjon, båtbygging, farging og bleiking, spinning, taulaging og saltproduksjon.

Folk
----

* Gerard ter Borch (ca 1617-1681), målar
* Erben Wennemars (f. 1975), skeiserennar
* Michel Mulder (f. 1986), skeiserennar

Librije

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Zwolle» frå Wikipedia på engelsk, den 19. februar 2008.*

Fotnotar

1. ↑  Statline
2. ↑  F.C. Berkenvelder (1980). «Het begin». *Zwolle 750 jaar stad* (på nederlandsk). Waanders. Henta 17. mars 2007.
3. ↑  «Zwolle». *Encyclopaedia Britannica, 11th edition*. 1911. Henta 17. mars 2007.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad
* Hansabyar i Nederland
* Detaljert kart
* zwolle.org

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
Calderonebreen er den sørlegaste breen i Europa, her frå juli 2007. Breen smeltar raskt og vil truleg forsvinne innan 10-15 år.
**Calderonebreen** (italiensk *Ghiacciaio del Calderone*) er ein isbre i Gran Sasso d’Italia i Abruzzo i Italia, like nedanfor Corno Grande, den høgaste toppen i Apenninane.

Då Corral de la Veleta-breen (37° N) i Sierra Nevada i Spania forsvann i 1913 vart «Il Calderone» den sørlegaste isbreen i Europa (42°28′N 13°33′E﻿Koordinatar: 42°28′N 13°33′E﻿). I dag trekk breen seg tilbake og om smelteprossessen held fram som i dag vil breen forsvinne heilt innan 10-15 år.

I 1794 vart volumet til Calderonebreen estimert til over 4 millionar kubikkmeter, i 1916 hadde volumet minka til 3,3 millionar kubikkmeter og i 1990 til 360 931 kubikkmeter. I 1998 varsla italienske breforskarar at Caldronebreen kom til å forsvinne heilt innan nokre tiår.

Fotnotar
--------

1. ↑  Guido Visconti, M. Beniston, Emilio D. Iannorelli og Diego Barba (2001). *Global Change and Protected Areas (Advances in Global Change Research)*. New York: Kluwer Academic Publishers. s. 425-435. ISBN 0-7923-6918-1.  CS1 maint: Multiple names: authors list (link)

Kjelde
------

* *Denne artikkelen bygger på «Calderone glacier» frå Wikipedia på engelsk, den 28. november 2007.*
*Må ikkje forvekslast med Anjar*.
Koordinatar: 33°42′26.97″N 35°54′14.43″E﻿

**Majdal Anjar** (arabisk مجدل عنجر; òg skrive **Majdel Anjar** eller **Majdal 3njar**) er ein landsby i Beqaa guvernement i Libanon. Majdal Anjar er i stor grad ein muslimsk by.

Geografi
--------

Majdal Anjar ligg i Bekaadalen langs vegen mellom Beirut og Damaskus. Han ligg heilt på grensa mellom Libanon og Syria, der han vert kalla «Masnaa». Byen ligg kring 55 km frå hovudstaden i Libanon og 57 kilometer frå Damaskus, 970 meter over havet. Innbyggjartalet er kring 25 000. Han grensar til Sawiri i aust og sør, Anjar i nord og Dakwi og Rawda i vest.

Handel
------

Majdal Anjar er eit viktig handelssenter i Bekaadalen, sidan han ligg på riksgrensa. Det ligg mange tollkontor i grenseområdet, i tillegg til mange butikkar og marknader.

Historie
--------

Byen har ein gammal moské kalla «Omar bin al-Khattab», bygd av Walid bin Abdul Malik bin Marwan. Majdal Anjar er kjend for den gamle katedralen, i dag berre kalla borga, som ligg på eit platå kalla Al Hosen.

Det er gjort funn i området av flintreiskap frå yngre steinalder og Qaraoun-kulturen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Majdal Anjar» frå Wikipedia på engelsk, den 22. september 2014.*

1. ↑
2. ↑  Moore, A.M.T. (1978). *The Neolithic of the Levantine*. Oxford University, Unpublished Ph.D. Thesis. s. 444–446.

| * v
* d
* e
Flag of Lebanon Zahle distrikt i Beqaa guvernement |
| --- |
| Administrativt senter: **Zahlé** |
| Byar og landsbyar | Ali an Nahri**·** Anjar**·** Barelias**·** Bouarij **·** Jdita**·** Kabelias**·** Majdal Anjar**·** Niha Bekaa **·** Rayak**·** Saadnayel**·** Taalabaya**·** Zahlé |  |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* GeoNames

 |
Kalktårnet nær Flamborough Head. Bygd i 1674 og det eldste komplette fyret i England
Flamborough fyr
**Flamborough Head** er eit 11 km langt nes som stikk ut i Nordsjøen frå kysten av Yorkshire i England, mellom buktene ved Filey og Bridlington. Den harde kalksteinen neset består av, gjer at det skil seg ut langs den låge kysten ved Holderness i sør. Neset er kjend for det rike dyrelivet sitt. Her ligg òg ein landsby med litt over 2000 innbyggjarar.

Dyreliv
-------

Flamborough Head er erklært eit Special Area of Conservation (SAC, særskild verneområde) av det nasjonale Joint Nature Conservation Committee (JNCC). Sjøfugl som havsule og lundefugl hekkar ved klippene og fuglereservatet i Bemptonklippene ligg like i nærleiken. Mange trekkfuglar stoppar her på veg sørover om hausten.

Menneske
--------

Det er fleire grotter med spor av menneske i Flamborough enn nokon anna stad i Storbritannia, og den største strekkjer seg meir enn 50 meter innover. Det eldste fyret i Storbritannia, som vart bygd i 1674, står på Flamborough Head.

Landsbyen Flamborough hadde 2 121 innbyggjarar ved folketeljinga i 2001.

Slaget ved Flamborough Head
---------------------------

Ein fransk-amerikansk skvadron kjempa mot fregattar frå Royal Navy i slaget ved Flamborough Head under den amerikanske sjølvstendekrigen den 23. september 1779. Britane tapte slaget.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Flamborough fugleobservatorium
* Flamborough Head
* Danes Dyke Arkivert 2005-08-30 ved Wayback Machine.
* Guide til Flamborough

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Flamborough Head» frå Wikipedia på engelsk, den 16. januar 2010.*

* *Denne artikkelen bygger på «Flamborough» frå Wikipedia på engelsk, den 13. september 2010.*

Koordinatar: 54°6′58″N 0°4′59″W﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* LCCN
* GeoNames
* BBC Things

 |
*Baile andaluz* 1893 José Villegas Cordero.
**Flamenco** er ein spansk folkekunstart uttrykt gjennom song, dans og akkompagnement, typisk gitarspel og rytmisk klapping og knipsing. Genren er knytt til Sør-Spania, særleg Andalucia, meno også andre stader som Extremadura og Murcia. Spanske sigøynarar (*gitanos*), maurarar og sefardiske jødar har òg vore med på å påverka forma, og seinare har også kulturutveksling med Latin-Amerika, særleg Cuba, vore med på å vidareutvikla henne. Flamenco er rekna som immateriell verdsarv av UNESCO.

Flamenco i Marcaibo i Venezuela.
Flamencodansaren Joaquín Cortés frå Spania.

Dans
----

Flamencodans finst i mange versjonar, frå ein turistifisert og lett tilgjengeleg versjon, til den ballettaktige fastlagde forma, og ei meir «opphavleg», folkeleg form ein kan finna på såkalla *peñas* og ved ulike festar, høgtider og festivalar.

Flamencodans blir tradisjonelt utført etter tur av éin og éin dansar. Tradisjonelt er det stor skilnad på kvinne- og mannsdans. Mannen dansar med stram stil, medan kvinna uttrykkjer seg med mjuke arm- og handrørsler, hofterørsler og bøyeleg overkropp. Begge dansar med stolt kroppshaldning. Det blir også gjerne brukt særs raske dansesteg.

Dansen er sterkt påverka av dansen til spanske sigøynarar (*gitanos*), og viser òg påverknad frå arabisk dans.

Musikk
------

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | 

|  |
| --- |
| Verdiales |
|  |
| Døme på flamencostilen *verdiales* frå området rundt Málaga i Andalucia. |
| 

---

 |

 |
| *Problem med å høyra denne fila? Sjå mediahjelp.* |

Måleri av Camarón de la Isla som syng og Paco de Lucía som speler flamenco på gitar.
Ulike flamencomusikkstilar blir kalla *palo*, og skil seg frå kvarandre gjennom rytmemønster, toneart, motiv og verseforma brukt i songen. Det finst over femti ulike paloar, men ikkje alle blir framført like ofte. Nokre typar blir sunge utan akkompagnement, andre kan ha gitar- eller anna akkompagnement. Nokre blir tradisjonelt framført av menn, andre av kvinner, medan andre paloformer igjen ikkje er kjønnsdelte. Nokre blir dansa til og andre ikkje.

Flamenco i verda
----------------

Frå 1970-talet har flamenco spreidd seg over hele verden, og er blitt brukt av mange artistar, som songaren Carmen Linares eller gitaristen Paco de Lucia og av Ojos de Brujo i såkalla «crossover»-stil. Carlos Saura sine kjende filmar som *Blodbryllypet*, *Carmen* og *Flamenco* har gjort kunstforma kjend for publikum i ei rekkje land. I den seinare filmen *Volver* av Pedro Almodovar framførte songaren Estrella Morente ein flamencosong med same namn som også nådde ut til eit stort publikum.

Kjelder
-------

* «flamenco» i *Store norske leksikon*, snl.no.
* *Denne artikkelen bygger på «Flamenco» frå Wikipedia på bokmål, og «Flamenco» frå Wikipedia på engelsk den 31. januar 2011.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Centro de flamenco
* Flamenco Trondheim

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* BBC Things
* NDL

 |
Fettes College, Edinburgh
***College*** (IPA: [ˈkɔlɪdʃ] eller [ˈkɔlɪdʒ]) er den engelske forma av kollegium, og vert brukt særleg om institusjonar innan høgre utdanning i engelskspråklege land. I USA er college ein utdanningsinstitusjon som førebur elevane/studentane til universitetsstudium, i andre engelsktalande land er det ei underavdeling av eit universitet.

Eit college er eit samfunn som består av studentar og lærarar på lågare akademiske nivå, som lever og virkar innanfor dei, vanlegvis, store bygningskompleksa. College baserer seg delvis på allmennutdanning, og delvis på studieførebuande utdanning, slik at elevar innanfor den sistnemnde gruppa har tilstrekkeleg kompetanse til både å følgje undervisning og å avleggje eksamen ved universitet. På college er det òg stort engasjement retta mot idrett og anna samfunnsliv.

Eit college består av ein rektor (*head master*, *principal*, *warden* e.l.), ei mengd *fellows* (lønna dosentar, som deltek i både forvaltning og undervisning) og studentar av ulike kategoriar; først og fremst *scholars*. *Pensioners* eller *commoners* utgjer fleirtalet av studentar (*undergraduates*). Skilnadene mellom dei førnemnde studentkategoriane er av meir historisk interesse; i praksis legg ein i dag større vekt på resultata til studentane for kvart enkelt år. Nokre vel å halde fram med studiane sine ved college (kalla *postgraduates*).

Styringa av og samkvemet i college bar tidlegare preg av å likne på klosterlivet, eit preg som i seinare tid har vorte mykje mindre. Til dømes kan *fellows* no gifte seg. Dei fleste college har arkitektonisk interessante profanbygningar og kapell, bibliotek, muséum og parkar. På byrjinga av 1900-talet åtte byen Oxford 21 college, derav tre frå 1200-talet, medan Cambridge åtte 17 college.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GND

 |
**Colley Cibber** (6. november 1671–11. desember 1757) var ein engelsk skodespelar, teaterleiar og komedieforfattar. Han var far til skodespelaren Theophilus Cibber.

Frå 1711-33 var Cibber meddirektør i Drury Lane Theatre. Han skreiv eller omarbeidde kring 30 komediar, og fleire av dei blei særs populære med mellom anna Anne Oldfield som komikar. Som skodespelar gjorde Cibber lukke med framstillingane sine av typiske moteløver i samtida. Han skreiv også lettsindig versekunst, og i 1730 blei han utnemnd til *poeta laureatus*. For denne utnemninga blei han angripen av Alexander Pope, og forsvarte seg i skriftet *An apology for the life of mr C. C. comedian* (1740). Det blei gjeve ut i ei ny utgåve i 1889.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Colley Cibber» frå Wikipedia på svensk, den 15. juni 2023.*
	+ *Wikipedia på svensk oppgav desse kjeldene:*
* *Svensk uppslagsbok*, Lund 1931

Bakgrunnsstoff
--------------

* Cibber, Colley i *Nordisk familjebok* (2:a upplagan, 1906)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS
* SUDOC

 |
| **Flat Holm****Lokalt namn: Ynys Echni** |
| --- |
|  |
| Geografi |
|  |
| **Stad** | Bristolkanalen |
| **Koordinatar** | 51°22′37″ N 3°7′20″ W﻿Koordinatar: 51°22′37″ N 3°7′20″ W﻿

 |
| **Areal** | 0,35 km² |
| **Lengd** | 0,6 km |
| **Breidd** | 0,6 km

 |
| **Høgaste punkt** | 32 moh. |
| Administrasjon |
| **Land** | Wales |
| **Hovudområde** | Cardiff

 |

**Flat Holm** (walisisk *Ynys Echni*) er ei kalksteinsøy i Bristolkanalen, om lag 6 km frå Lavernock Point i Vale of Glamorgan, men ho høyrer til City Cardiff. Øya er det sørlegaste punktet i Wales.

Øya har ei lang historie som går tilbake til angelsaksarane og vikingane. St. Cadoc vitja øya på 500-talet og i 1835 vart Bristol Channel Mission skipa her, som seinare vart Mission to Seafarers. Eit kolerasanatorium vart bygd i 1896 som eit isolat for Cardiff. 

På grunn av dei mange forlisa i området, vart det bygd eit fyr på øya. Det første fyret vart erstatta av Trinity House i 1737. Fyret vart automatisert i 1988. På grunn av den strategiske plasseringa ved innfarten til Bristol og Cardiff vart det plassert ei rekkje kanonbatteri på øya, Flat Holm Battery, i 1860-åra. Desse var ein del av forsvaslinja Palmerston Forts. Då den andre verdskrigen braut ut vart øya opprusta. 

Den 13. mai 1897 sende Guglielmo Marconi, assistert av George Kemp, ein ingeniør knytt til postkontoret i Cardiff, det første trådlause radiosignalet over vatn frå Lavernock til Flat Holm. Meldinga som vart send med morsekode var 'ARE YOU READY' ('er du klar').

Øya høyrer no til Cardiff Council sitt Flat Holm Project Team og har status som lokalt naturreservat, Site of Special Scientific Interest (stad av særleg vitskapleg interesse) og Special Protection Area (særskild verneområde) på grunn av dei maritime grasslettene og sjeldne planter. Fleire fugleartar hekkar på øya, som sildemåse, gråmåse og svartbak. 

Namnetleddet 'holm' er av norrønt opphav, og har same tyding som 'holme' på norsk. 'Flat' må sjåast i forhold naboøya Steep Holm, som har eit noko meir ulendt terreng. Steep Holm ligg i Somerset i England.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Cardiff Council Flat Holm Project Arkivert 2002-08-29 ved Wayback Machine.
* The Flat Holm Society
* BBC om Flatholm
* The Palmerston Forts Society

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Flat Holm» frå Wikipedia på engelsk, den 25. januar 2010.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* GeoNames
* BBC Things

 |
**Aleksandr Fjodorovitsj Kerenskij** (22. april 1881–11. juni 1970) var ein russisk politikar. Han var regjeringssjef frå månaden juli i den provisoriske regjeringa som formelt styrte Russland frå mars til november 1917. 

Kerenskij vart som Lenin fødd i byen Simbirsk. Far hans var lærar, og skal ha hatt Lenin som elev. Kerenskij studerte juss i St. Petersburg og forsvarte ofte revolusjonære i rettssalane. Han vart i 1912 vald inn i dumaen som representant for *trudovikane*, eit sosialistisk parti. Etter den russiske februarrevolusjonen i 1917 vart Kerenskij – no medlem i det Sosialist-Revolusjonære partiet (SR) – justisminister i den provisoriske regjeringa. Sidan vart han krigsminister, men offensiven han sette i gang for å få ein betre forhandlingsposisjon ved fredsforhandlingar med Tyskland vart ikkje vellykka. I juli overtok Kerenskij som regjeringssjef, noko han var til han vart styrta av bolsjevikane i oktober (etter gammal russisk tidsrekning). 

Etter Oktoberrevolusjonen fór Kerenskij i eksil til Frankrike. Han gav ut fleire bøker om den russiske revolusjonen. Etter den tyske innmarsjen i Frankrike i 1940 flykta han til USA. Da Hitler-Tyskland gjekk til åtak på Sovjetunionen, tilbaud han Stalin hjelp med forsvaret, noko som for øvrig vart avslått.

Kerenskij forelas ved fleire amerikanske universitet, og gav ut bøker også medan han var i USA, mellom dei memoarane sine i 1965. 

Den russisk-ortodokse kyrkja i New York nekta han ei kristeleg gravferd, da dei heldt han medansvarleg for den russiske revolusjonen. Derfor vart liket hans ført til London, der han ligg gravlagd på ein livssynsfri gravplass.

Verk
----

* *Allied policy towards Russia*. - Nendeln: Kraus, 1975 (Nachdruck d. Ausg. London 1920)
* *The catastrophe*. - Millwood, NY: Kraus, 1977 (Nachdruck d. Ausg. London 1927)
* *The crucification of liberty*. - New York: Kraus, 1972 (Nachdruck d. Ausg. New York 1934)
* *Die Kerenski-Memoiren*. - Reinbek: Rowohlt, 1989

Kjelde
------

Den tyskspråklege wikipediaen, artikkelen *Alexander Fjodorowitsch Kerenski*.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
**Aleksandr Milhailovitsj Rodtsjenko** (23. november 1891–3. desember 1956) var ein russisk kunstnar, skulptør, fotograf og grafisk designar. Han var ein av grunnleggjarane av konstruktivisme og russisk design.

Rodtsjenko var ein av dei mest allsidige russiske kunstnarane som dukka opp etter den russiske revolusjonen. Han jobba som målar og grafikar før han slo seg til ro med fotografi. Fotograferinga hans var sosialt engasjert, formelt nyskapande og i motsetnad til det målarisk estetiske. 

Mykje av arbeidet til grafiske designerar seinare på 1900-talet er eit direkte resultat av tidlegare arbeid Rodtsjenko gjorde innan feltet. Innverknaden hans på seinare kunstnarar har vore så gjennomgripande at det ville vera nesten umogleg å skilja ut alle designerane arbeidet hans har påverka.

Galleri
-------

* Portrett av N.A. Rusakov av Aleksandr Rodtsjenko (1912).Portrett av N.A. Rusakov av Aleksandr Rodtsjenko (1912).
* 'Dans' (1915)'Dans' (1915)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Aleksandr Rodtsjenko» frå Wikipedia på bokmål, den 26. september 2021.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Aleksandr Rodtsjenko**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
Eit flaskeskip
*Nelson's Ship in a Bottle* av Yinka Shonibare er ein 5 meter lang skulptur av eit flaskeskip som syner ein modell av flaggskipet til Horatio Nelson, HMS «Victory». Han er no ved National Maritime Museum i Greenwich.
**Flaskeskip** eller **flaskeskute** er ein naturtru modell av ein båt (som regel eit seglskip), som er plassert inni ei glasflaske. Skipet er som regel vesentleg større enn diameteren på opninga til flaska.

Teknikk
-------

Skipet blir bygd utanfor flaska på ein slik måte at det kan foldast saman og førast gjennom flasketuten. Ein kan bruka ulike teknikkar for å gjera skuten samanleggbar. Til dømes kan master og rær vera hengsla, og trådar gå gjennom maste og skrog. Vel inne i flasken blir skipet folda ut til full storleik. Dette gjer ein ved å trekkja i trådarne som er forbunde med mastene, og dessutan ved bruk av heimelaga verktøy for å justera segl, lima fast trådar, kutta trådar osb. 

Havet i flaska kan vera vindaugskitt som er farga med knust fargekrit eller oljemåling.

Flaskeskuter i Noreg
--------------------

Kløckers Hus i Arendal har ei utstilling av flaskeskip som omfattar 655 flasker, alle bygde av Kjell Birkeland (f. 1938). Birkeland oppgjev å ha bygd over 4 000 flaskeskuter i løpet av livet.

«Den norske Flaskeskuteforening av 1978» blei oppretta i 1978, men eksisterer ikkje lenger.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Flaskeskute» frå Wikipedia på bokmål, den 26. juli 2020.*

Litteratur
----------

* Jorfald, Øivind S. *Bygging av Flaskeskuter*, Schibsted, Oslo, 1981, ISBN 82-516-0873-2
**Aleksandr Konstantinovitsj Glazunov** (10. august 1865–21. mars 1936) var ein russisk komponist under romantikken. Han er rekna som den viktigaste russiske komponisten av symfonimusikk i generasjonen etter Tsjaikovskij.

Liv
---

Aleksandr Glazunov stamma frå ein velhavande familie og starta tidleg med musikk. Mor hans hadde lært å spela piano av Milij Balakirev, og tok han til same lærar. Balakirev oppmoda han i 1880 om å studere privat hos Nikolaj Rimskij-Korsakov som blei imponert over det store talentet til eleven sin. Glazunov fekk i 1882 eit gjennombrot med den første symfonien sin. I 1899 fekk han eit professorat i instrumentering ved konservatoriet i Petersburg og i 1905 overtok han leiinga av institusjonen, og beheldt posisjonen til 1930. På grunn av arbeidsbelastninga blei det mindre tid til å komponere. Han oppdaga ei rekke store talent og arbeidde utrøytteleg for studentane. I 1928 forlét Glazunov Sovjetunionen. Han til Wien for å sitte i juryen under ei Franz Schubert-tevling. I 1929 og 1930 turnerte han i USA. Deretter slo han seg ned i Paris og blei der til han døydde.

Stil
----

Glazunov sameina nasjonale russiske trekk med trekk henta frå Pjotr Tsjajkovskij sin musikk. Ein kan finne tendens til tydelege folkesongliknande tema, orientalsk harmonikk og fri metrikk. Tvert imot Dei Fem sitt program er musikken til Glazunov prega av eit meisterleg musikkhandverk og ein suverén komposisjonsteknikk: han var ein briljant orkestrator, ein finslipa kontrapunktikar og ein meister innan formgjeving. Samtidig syner Glazunov i musikken sin ein særs positiv grunnstemning med hang til patos og heroiske gestar.

Merknadar
---------

1. ↑  Fødselsdato i den julianske kalenderen 29. juli

Kjelder
-------

1. 1 2 3  «Aleksandr Glazunov | Russian composer», *Encyclopedia Britannica* (på engelsk), henta 26. juni 2019

* Denne artikkelen er basert på «Alexander Konstantinowitsch Glasunow» frå Wikipedia på tysk, den 20. november 2011.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Verk av og om Aleksandr Glazunov i katalogen til det tyske nasjonalbiblioteket
* *Alexander-K.-Glasunow-Stiftung* i München Arkivert 2012-06-03 ved Wayback Machine.
* Verkforteikning
* Fritt tilgjengelege notar av Alekasndr Glazunov ved International Music Score Library Project (IMSLP)


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
Prinsesse Peachs emblem.
**Prinsesse Peach Toadstool** er ein karakter i Super Mario-serien. Opphavleg vart prinsessa laga av Shigeru Miyamoto. Ho er den fiktive prinsessa av *Mushroom Kingdom*, som er under konstant åtak av Bowser. Ho spelar ofte rolla som jomfru i naud innanfor serien og er den største kvinnelege karakteren. Ho blir ofte framstilt som Marios kjærleik og har vore med i alle *Mario*-spela til i dag. Ho er hovudkarakteren i *Super Princess Peach*, der Peach reddar Mario.

Design og eigenskapar
---------------------

Prinsesse Peach har langt, gyllenblondt hår, store katteaktige blå auge, er høg og har ein uskyldig figur. Ho dukka fyrst opp i Super Mario Brothers iført ein lang rosa nattkjole. I utgangspunktet hadde Peach ein lang rosa kjole. Nyare spel skildrar Peach som kledd for eit formelt ball, iført ein rosa ballkjole. Tilbehøyret hennar er rosa kjolesko, hvite kveldhansker, eit safirblått anheng, safirblå øyredobbar og ein gulltiara med safirar og rubinar.

### Namn

I Japan har prinsessas namn alltid vore Peach. Ho var opphavleg kjend som prinsesse Toadstool (Prinsesse Flugesopp) i USA og andre vestlege land. I Super Mario RPG: Legend of the Seven Stars, gjekk ho tilbake til å bli kalla prinsesse Toadstool. Det var ikkje før utgjevinga av Super Mario 64 i 1996 at namnet Peach blei allment kjend utanfor Japan.

### Personlegdom

Personlegdommen hennar er generelt snill og veloppdragen. I dei fleste spela er ho portrettert som usjølvisk, oppkvikkande og sjenerøs.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Princess Peach» frå Wikipedia på engelsk, den 21. juli 2012.*
**Jana Pittmann**, seinare **Jana Rawlinson**, (fødd 9. november 1982) er ein australsk tidlegare friidrettsutøvar frå Sydney som internasjonalt deltok i 400 meter hekkeløp. Ho vart verdsmeister i øvinga i 2003 og 2007.

### Aktiv

Pittman sigra på 400 m hekk i ungdoms-VM 1999 i polske Bydgoszcz, året etter vann ho både 400 m hekk og 400 m flatt under junior-VM i Santiago i Chile.

I 2002 sprang Pittman inn til fyrsteplass på langhekken under samveldeleikane i Manchester. Året etter sett ho personleg rekord med 53,22 sekundar då ho vann gullmedaljen på 400 meter hekk under VM 2003 i Paris. I 2006 var ho heilt suveren då ho i Melbourne forsvarte tittelen som samveldemeister i spesialøvinga.

Under friidretts-VM 2007 i Osaka sprang Pittman heilt ned mot si bestetid på 400 m hekk og tok sitt andre VM-gull på langhekken, framfor tittelforsvararen, russiske Julija Petsjonkina.

Pittman var ei tid gift med den britiske hekkeløparen Chris Rawlinson.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* OL 2000 i Sydney: Utslått i forsøket (56,76 =nr 17)
* VM 2003 i Paris: Gullmedalje – 53,22, framom Sandra Glover (53,65)
* OL 2004 i Aten: Nr 5 – 53,92
* VM 2007 i Osaka: Gullmedalje – 53,31, framom Julija Petsjonkina (53,50)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Jan Pittman» frå Wikipedia på engelsk, den 27. september 2016.*
«Swing Low, Sweet Chariot» framført av Fisk Jubilee Singers på 1910-talet.
Spiritualen «Gospel Train» framført av United States Navy Band's Sea Chanters.
**Negro spirituals** eller berre **spirituals** er religiøse songar som er skapa og sungne av afroamerikanarar i USA i slavetida og seinare. 

Tekstane i songane byggjer på bibelsoger, særleg frå lidingane til jødane skildra i Det gamle testamentet. Ein del tekstar kan forståast både som eit kristent håp om frelse og eit håp om å sleppe fri frå slaveri og undertrykking i dette livet. Melodiar og syngestil har ei rekkje afrikanske trekk med synkopert rytme, blåtonar og veksling mellom ein improviserande solist og ei korande gruppe som gjentek eit fast, rytmisk omkved. 

Dei første negro spiritualane blei nedskrivne i 1860-åra. På midten av 1900-talet blei ein del av dei tekne i bruk som kampsongar av borgarrettsrørsla i USA. Seinare er musikktypen blitt brukt i mange ulike samanhenger, frå kyrkjebruk over heile verda, som i *Norsk salmebok 2013*, til idrettssongar, som «Swing Low, Sweet Chariot», som mellom anna er knytt til rugby.

Kjelder
-------

* negro spirituals i *Store norske leksikon*
Fort Michilimackinac.
Old Mackinac Point Lighthouse.
**Mackinaw City** er ein landsby i Emmet County og Cheboygan County i den amerikanske delstaten Michigan. Folketalet i 2000 var 859 ifølgje United States Census Bureau. Namnet *Mackinaw City* er litt villeiande, då det eigentleg er ein landsby. Folketalet veks kraftig i turistsesongen, då mange sesongarbeidarar kjem for å arbeide på dei mange hotella og andre turistaktivitetane ved Mackinacsundet. Mackinaw City ligg ved sørenden av Mackinacbrua, som går til den øvre halvøya av Michigan. Mackinaw City, saman med St. Ignace over sundet, er ein base for ferjeselskap med ferjeruter til Mackinac Island.

Mackinaw City er den mes populære turiststaden i Michigan. Lokale attraksonar er Fort Michilimackinac, Mackinacbrua, Mackinaw Crossings shopping mall, Historic Mill Creek State Park, Historic Village og fyra Old Mackinac Point Light og McGulpin Point Light.

Fotnotar
--------

1. ↑  American Automobile Association's 2009 TripTik requests.

Bakgrunnsstoff
--------------

* (en) Heimesida til landsbyen
* (en) Mackinaw Area Visitors Bureau, med arrangementskalender
* (en) Mackinaw area Chamber of Commerce, med arrangementskalender

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Iivo Henrik Niskanen** (fødd 12. januar 1992) er ein finsk langrennar frå Oulu som vart olympisk meister i lagsprint i 2014 og verdsmeister på 15 km i 2017.

Niskanen fekk sitt gjennombrot under Vinter-OL 2014, der han vann gullmedalje på parstafetten i lag med Sami Jauhojärvi og vart fjerdemann på 15 kilometer. Han tok sin fyrste verdenscupsiger då han vann 15 km klassisk stil i Kuusamo 30. november 2014. To år seinare vann han 15 km klassisk i Kuusamo for andre gong, hans andre triumf i eit verdscuprenn. Under Ski-VM 2017 i Lahti fekk han og Sami Jauhojärvi bronse på parstafetten, to dagar før han sikra seg gullmedaljen på 15 km etter eit framifrå løp.

Også den eldre systera Kerttu Niskanen har hevda seg i toppen av internasjonale langrennstevlingar.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Iivo Niskanen» frå Wikipedia på tysk, den 7. mars 2017.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* «Iivo Niskanen» (på engelsk). Olympedia. Henta 7. februar 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
|  |
| --- |
| **Spisshalepetrell** |
| SpisshalepetrellSpisshalepetrell |
|
| **Utbreiing og status** |
| **Status i verda:** LC LivskraftigUtbreiinga av Spisshalepetrell Utbreiinga av Spisshalepetrell |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Fuglar Aves |
| **Orden:** | Stormfuglar Procellariiformes |
| **Familie:** | Stormfuglfamilien Procellariidae |
| **Slekt:** | *Bulweria* |
| **Art:** | **Spisshalepetrell** *B. bulwerii* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Bulweria bulwerii***Jardine & Selby, 1828 |

Spisshalepetrellegg
**Spisshalepetrell** (*Bulweria bulwerii*) er ein mørk sjøfugl og den eine av to nolevande medlemmar av slekta *Bulweria*-petrellane i stormfuglfamilien. Han lever pantropisk pelagisk, hekkar på øyar i Stillehavet, i Nord-Atlanteren og på ei øy i Indiahavet. Han spreier seg vidt utover hav utanom hekketida.

Skildring
---------

Spisshalepetrellen er ein av dei minste og mest langhala petrellane, slank i kroppsforma, 26-29 centimeter i kroppslengd, veg rundt 100 gram. Vengene er særs lange og smale, vengespennet i området 63–73 cm. Fjørdrakta er nokså einsfarga mørksota brun, på oversida av vengene vil vengdekkarane syne eit litt lysare diagonalt felt, hovudet kan nokre gongar synest mørkast. Halen er kileforma, noko som har gjeve artsnamnet på norsk. Spisshalepetrellar kan nokre gonger forvekslast med brunnoddy.

Denne petrellen flyg lågt på søk etter føde og plukkar småfisk, blekksprut og litt krepsdyr frå overflata eller dei dukkar ned til to meters djupne. Dei kan beite om natta.

Spisshalepetrellen har hekkeplassar på Asorane, Kanariøyane, Madeira og Kapp Verde i Atlanteren, i Indiahavet på Round Island ved Mauritius. I Stillehavet finst hekkeplassar på langt fleire øyar mellom austkysten av Kina til Hawaii. Dei er kolonihekkarar og skjuler reirplassen i hòler i bakken, bergsprekker eller under vegetasjon. Kullet er på eitt egg som treng ca. 45 dagars rugetid, og ungane kan flyge først etter to månader. 50 dagar etter det igjen når ungane si maksimale kroppsvekt, ca 1,5 gonger vekta av vaksne fuglar.

Storleiken på populasjonen var estimert til mellom 0,5 og 1 million individ i 2004 og er trudd å vere stabil. Lengste kjente levealder er 24 år.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Bulwer's Petrel» frå Wikipedia på engelsk, den 14. november 2016.*

Referansar

1. 1 2 3  Carboneras, C. Jutglar, F. de Juana, E. & Kirwan, G.M. (2016) *Bulwer's Petrel (Bulweria bulwerii)* I: del Hoyo, J. Elliott, A. Sargatal, J. Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.) (2016). Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions, Barcelona. Henta den 14. november 2016
2. ↑  Onley, and Scofield, *Albatrosses, Petrels and Shearwaters of the World* (Helm 2007) ISBN 978-0-7136-4332-9
3. ↑  BirdLife International (2016) Species factsheet: *Bulweria bulwerii*. Henta frå  den 14. november 2016

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Spisshalepetrell**
|  |
| --- |
| **Calamiansvinehjort** |
| CalamiansvinehjortCalamiansvinehjort |
|
| **Status** |
| **Status i verda:** EN Sterkt truga |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Pattedyr Mammalia |
| **Orden:** | Klauvdyr Artiodactyla |
| **Familie:** | Hjortedyr Cervidae |
| **Slekt:** | Svinehjortar *Axis* |
| **Art:** | **Calamiansvinehjort** *A. calamianensis* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Axis calamianensis***Heude, 1888 |

**Calamiansvinehjort** (*Axis calamianensis*) er ein hjorteart som berre lever på Calamianøyane i Palawan-provinsen på Filippinane.

Dyra har ei lengd på mellom 105 og 115 centimeter og ei mankehøgd på mellom 60 og 75 centimeter. Vekta ligg på mellom 36 og 50 kg. 

Pelsen har brun grunnferge. Pelsen til hannane blir mørkare med alder. Til forskjell frå den nærskylde svinehjorten har han aldri flekkar. Den korte, buskete halen har kvit underside. Lemmane er høvesvis lange og ofte mørkare enn resten av kroppen. Berre hannane har horn, som kan ha opptil tre takkar.

Calamiansvinehjort lever i skogar og er nattaktive. Om dagen kviler dei i tett underskog. Den viktigaste føda deira er lauv, skot og kvistar.

Fostertida er rundt 180 dagar. Ei ho får som regel ein unge og ein sjeldan gong tvillingar. Etter rundt 6 månader slutter ungdyret å dia og etter 8-12 månader er det kjønnsmoge.

Arten har eit svært avgrensa utbreiingsområde på berre 1500 km². Han er også truga av jakt, forstyrring av leveområdet og av innførte artar. 

Heile populasjonen ligg truleg på rundt 900 individ, og IUCN rekner arten som sterkt truga. Den største populasjonen lever i ein viltpark på øya Calauit, medan mindre flokkar finst på øyane Busuanga og Culion.

Kjelder
-------

1. ↑  «Los Angeles Zoo and Botanical Gardens | Deer, Calamian». *Los Angeles Zoo and Botanical Gardens* (på engelsk). Arkivert frå originalen 11. mars 2018. Henta 10. mars 2018.
2. ↑  Oliver, W.; Widmann, P.; Lastica, E. (2008). «Axis calamianensis». *The IUCN Red List of Threatened Species*. Henta 8. april 2009.

* *Denne artikkelen bygger på «Calamian deer» frå Wikipedia på engelsk, og «Calamianhjort» frå Wikipedia på svensk den 20. mai 2018.*
	+ *Wikipedia på svensk oppgav desse kjeldene:*
* Ronald M. Nowak: *Walker's Mammals of the World*. The Johns Hopkins University Press, Baltimore 1999, ISBN 0-8018-5789-9.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Calamiansvinehjort ved ultimateungulate.com

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* ITIS
* EOL

 |
Ein røyrleggjar i tidlegare tider. Han har festa eit røyr i ei skrustikke laga for slikt bruk, og vrir med ein røyrtang.
Røyrleggjar i arbeid med ein større installasjon.
**Røyrleggjar** er ein fagutdanna handverkar som monterer, reparerer og held ved like varme-, ventilasjons- og sanitærsystem i bygningar, skip, fabrikkar og så bortetter, der røyr av ulike slag utgjer leidningsnettet. Røyrleggjarar installerer vass- og avløpsleidningar, monterer leidningsnett, utstyr og armatur (vasskranar og liknande) i sanitærinstallasjonar, installerer leidningsnett, utstyr og armatur i slike oppvarmingssystem som nyttar varmt vatn, monterer gass-, sprinklar-, trykkluft- og isvass-opplegg og liknande. Då røyrinstallasjonar òg kan liggje i sjø, er det mogleg å kombinere arbeidet som røyrleggjar med arbeidet som yrkesdykkar.

Røyrleggjar i arbeid i eit privat kjøken.
Det gjeld strenge lover og føresegner for røyrleggjarfaget for å unngå ulukker, skader og tap på grunn av feil i installasjonane. Krava til dei faglige kunnskapane hjå røyrleggjarar er difor høge.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Opplysningar om røyrleggjar på *utdanning.no*.
|  |
| --- |
| ***«Ik zei: ja»***  Singel av Corry Brokken |
|  |
| **Land** | Nederland |
| **Språk** | Nederlandsk |
| Låtskrivar(ar) | Juriaan Andriessen |
|

**«Ik zei: ja»** (nederlandsk for *Eg sa: ja*) er ein song av den nederlandske songararen Corry Brokken. Songen er skriven av Juriaan Andriessen.

Nationaal Songfestival 1956
---------------------------

Corry Brokken deltok med tre bidrag i Nationaal Songfestival 1956, den nederlandske uttakinga til Eurovision Song Contest 1956 i Lugano i Sveits, 24. april 1956. Eit av desse var den nederlandskspråklege songen «Ik zei: ja». Bidraget enda på femteplass med 478 poeng, og fekk ikkje representere Nederland. Brokken vann derimot med eit anna bidrag, den nederlandskspråklege songen «Voorgoed voorbij», som vart eitt av to bidrag som representerte Nederland.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen er basert på ei omsetjing av artikkelen Nationaal Songfestival 1956 frå Nederlandsk Wikipedia .*

* «Corry Brokken: Ik zei: ja» (på nederlandsk). eurovisionartists.nl. Henta 24. juni 2013.

| * v
* d
* e
Songar i Nationaal Songfestival 1956 |
| --- |
| *Ik zei: ja***·** *De vogels van Holland***·** *Gina mia***·** *De telefoon***·** *Voorgoed voorbij***·** *Meisje***·** *'t Is lente***·** *Mei in Parijs* |
Ein geodetisk trekant på ei kule. Dei geodetiske kurvene er storsirkelbogane.
Ei **geodetisk kurve** eller ei **geodetisk linje** er ei kurve som følgjer den kortaste vegen mellom to punkt på ei flate. På ei kuleflate er til dømes den geodetiske kurva mellom to punkt ein storsirkel. Dei geodetiske kurvene på ei viss flate vert avgjort ved visse differensiallikningar som vert avleidd ved hjelp av variasjonsrekning. 

På ein rotasjonsellipsoide, som vert nytta som referanseflate i geodetiske referansesystem, er meridianane geodetiske linjer. Det same er ekvatorbogar som er kortare enn *π·b*, der *b* er lengda av den vesle halvaksen til ellipsoiden. For lengre ekvatorbogar, vil den kortsate linja på grunn av flattrykkinga til ellipsoiden gå i ein boge som vil fjerne seg meir og meir frå ekvator, avhengig av kor mykje lengre dei er enn *π·b*. Dersom ekvatorbogen er ein halvsirkel, vil den den geodetiske linja gå over polen.

Generelt gjelder likninga

{\displaystyle \ p\cdot \sin \alpha =c}
der *p* = avstanden til symmetriaksen til sfæroiden (den vesle aksen), α = er asimut og *c* = er ein konstant for linja (Clairautkonstanten)

Asimut varierer altså langs den geodetiske linja avhengig av *h*.

Normalsnittet som ligg i vertikalplanet i startpunktet for den geodetiske linja, avviker vanlegvis frå vertikalplanet langs linja, og vil derfor ikkje bli den kortaste linja mellom startpunktet og eit anna punkt på ellipsoiden.

Kjelder
-------

* geodetisk kurve. (2011-11-13) I *Store norske leksikon*. Henta frå
**Prinsesse Ragnhild, fru Lorentzen** (9. juni 1930–16. september 2012) var ei norsk prinsesse og det eldste barnet til kong Olav V av Noreg og kronprinsesse Märtha av Noreg. 

Monogrammet til Prinsesse Ragnhild
Prinsesse Ragnhild Alexandra vart fødd på Slottet i Oslo, som den første norskfødde prinsessa sidan mellomalderen. Ho var syster til prinsesse Astrid, fru Ferner og kong Harald V av Noreg. 

I 1953 gifta ho seg med Erling Sven Lorentzen, som tidlegare hadde vore livvakta hennar, i Asker kyrkje. Ho var den første av dei kongelege som gifta seg borgarleg, altså ikkje adeleg, og hendinga skapte mykje oppstyr. Paret busette seg sidan i Brasil og fekk tre born: Haakon Lorentzen, Ingeborg Lorentzen og Ragnhild Lorentzen.

Prinsesse Ragnhild hadde i fylgje den norske grunnlova ikkje arverett til den norske trona. Ho hadde derimot arverett til den britiske trona, ettersom ho stamma direkte frå Sophia av Hannover.

Trass i den lange avstanden, var det tette band mellom Ragnhild og far hennar, kong Olav V av Noreg. I mange år sende dei brev til kvarandre kvar sundag, men ho brende alle breva etter at kong Olav døydde i 1991. Grunnen var at ho ikkje ville at breva skulle verta offentlege. Ein del faghistorikarar var usamde i denne avgjerda, av di dei meinte breva var historisk viktige. 

I 2004 var prinsesse Ragnhild med i eit fjernsynsprogram, der ho kritiserte både kronprins Haakon av Noreg og prinsesse Märtha Louise av Noreg sitt val av ektefelle.

Mellom utmerkingane prinsesse Ragnhild hadde var storkrossen av St. Olavs Orden.

Titlar
------

* Prinsesse Ragnhild av Noreg (1930-1953)
* Prinsesse Ragnhild, fru Lorentzen (1953-2012)

Referansar
----------

1. ↑  ««Prinsesse Ragnhild er død»». Nettstaden til Det norske kongehuset. 16. september 2012.
2. ↑   NRK.no, 16.09.12: - Prinsesse Ragnhild var nok glad for å slippe rampelyset

Bakgrunnsstoff
--------------

* Biografi på nettstaden til kongehuset
* TV 2: Prinsesse Ragnhild bisettes 28. september

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* Lokalhistoriewiki
* VIAF
* GND
* KulturNav

 |
Koordinatar: 71°21′S 66°38′W﻿

**Mount Cadbury** er det austlegaste av Batterbee Mountains, 1800 moh, som står aust-søraust for Mount Ness og 18 nautiske mil innover frå George VI Sound på vestkysten av Palmer Land. kysten i nærleiken vart oppdaga og fotografert frå lufta den 23. november 1935 av Lincoln Ellsworth, men fjellet ser ut til å ha vorte dekt av skyer eller andre fjell då Ellsworth flydde over. Mount Cadbury vart kartlagd i 1936 av British Graham Land Expedition (BGLE) under Rymill, og vart namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee i 1954 etter mrs. Henry Tyler Cadbury, som skaffa midlar til å dekke istandsettinga av «Penola», skipet til BGLE ved Sør-Georgia i 1936.

Kjelder
-------

1. ↑  «Cadbury, Mount». Geographic Names Information System, U.S. Geological Survey. Henta 1. desember 2012.

 Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Cadbury, Mount» (innhald frå Geographic Names Information System).


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Nazcalinjene er kjende geoglyfar, «jordteikningar», i ørkenområda i Peru. Denne føresteller ein kolibri.
Satellittbilete av Den kvite hesten frå Uffington, geoglyf frå oldtida som strekkjer seg over åsane i Berkshire i England.
Ein **geoglyf** er ein stor figur eller teinking på bakken. Han er markert med linjer og flater danna av steinar, grus, jordhaugar og liknand eeller ved å fjerne eller erstatte overflata med material av annan farge. Geoglyfar varierer i motiv og storleik, men stammar ofte frå førhistorisk tid. Nokre er berre synlege frå lufta eller på avstand. 

Døme på geoglyfar er Nazcalinjene i den tørre Nazcaørknenen i Peru, store dyrefigurer laga av føregjengarane til inkaindianarane før 800 e.Kr. og kvite hestaer og andre grafiske figurar i England. Marree Man eller Stuarts kjempe er ein moderne geoglyf som vart oppdaga i Australia i 1998. Figuren er 4,2 km høg og førestiller ein aborigin. Opphavet er ukjent. På 1960- og 70-talet var det dessuten stadkunst der naturen inngjekk som kunstverk eller kulisse. Òg arkitektur, by- og vegplaner kan formast som geoglyfar og teikningar i landskapet sett ovanfrå.

Sjå òg
------

* Stadkunst, amerikansk kunstretning frå 1960-talet der naturen inngår som kunstverk eller kulisse
* Kornsirkel

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Geoglyf» frå Wikipedia på bokmål, den 10. januar 2014.*