recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Insolvens** betyr at skuldnaren har problem med å innfri sine økonomiske plikter etter kvart som dei forfell.

Insolvens består av to faktorar, insuffisiens og illikviditet, som begge må vere oppfylt. Insuffisiens har ein når skuldnaren sine eigedelar ikkje er tilstrekkelege til å dekke pådratt gjeld. Illikviditet har ein når skuldnaren ikkje er i stand til å betale sine plikter ved forfall. Ein føreset vidare at betalingsvanskane ikkje er forbigåande.

Insolvens ligg ikkje føre når ein må rekne med at skuldnaren sine eigedelar og inntekter til saman vil kunne gi full dekning for skuldnaren sine plikter, sjølv om dette vil kunne ta tid fordi dekning må skje ved sal av eigedelane.

Insolvens er ikkje eit synonym for konkurs, men ein føresetnad for å få opna ein konkurs.

Det motsette av å vere insolvent er å vere solvent.

Fotnotar
--------

1. ↑  Lov om gjeldsforhandling og konkurs (konkurslova) frå 1984, §61

* *Denne artikkelen bygger på «Insolvens» frå Wikipedia på bokmål, den 16. mars 2009.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GND
* NKC

 |
Eit **Kvaternion** er ein ikkje-kommutativ utviding av dei komplekse tala. Mengda av kvaternion blir skrive **H** eller {\displaystyle \mathbb {H} } etter oppdagaren deira Sir William Rowan Hamilton. Kvaterniona er ein firedimensjonal normert divisjonsalgebra over dei reelle tala.

Dei komplekse tala kan reknast som ei utviding av dei reelle tala, der ein har tilføydd elementet *i* som oppfyller likninga *i*2 = -1. På same måte kan kvaterniona reknast som ei utviding av dei reelle tala der ein i staden har tilføydd elementa *i*, *j* og *k* som oppfyller likningane

*i*² = *j*² = *k*² = *ijk* = -1.
Sidan multiplikasjonen kan visast å vere assosiativ, får ein av desse relasjonane at

* *ij* = *k*, *ji* = -*k*,
* *jk* = *i*, *kj* = -*i*,
* *ki* = *j*, *ik* = -*j*,

der ein kan sjå at multiplikasjonen ikkje er kommutativ. Kvaterniona er dermed ikkje ein kropp slik som dei komplekse tala. Derimot utgjer dei ein divisjonsring, sidan ein både kan addere, subtrahere, multiplisere og dividere som ein kan i kroppar, men med omsyn til at multiplikasjonen ikkje er kommutativ.
Til dømes er *x* ⋅ *y* -1 ikkje naudsynleg det same som *y* -1 ⋅ *x*, så skrivemåten *x*/*y* kan ha to tydingar.

Historie
--------

Kvaterniona vart innført av Hamilton i 1843. Han leitte etter ein måte å utvide dei komplekse tala til ein høgaredimensjonal kropp på, slik som dei komplekse tala kan reknast å vere ei todimensjonal utviding av dei reelle tala. Det er seinare vorte bevist at dette er umogleg. Ifølgje si eiga nedskriving gjekk han den 16. oktober tur langs The Royal Canal i Dublin med kona si. Akkurat då dei gjekk forbi Brougham Bridge kom løysinga til han i form av likninga

*i*² = *j*² = *k*² = *ijk* = -1.
Han teikna straks likninga inn i ein av steinane på brua. I dag hengjer ein plakett på den same brua med inskripsjonen

*"Here as he walked by on the 16th of October 1843 Sir William Rowan Hamilton in a flash of genius discovered the fundamental formula for quaternion multiplication i² = j² = k² = i j k = −1 & cut it on a stone of this bridge."*

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Kvaternioner» frå Wikipedia på bokmål, den 13. september 2011.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* BNE
* NDL

 |
**Afton Down** er ein ås nær landsbyen Freshwater på Isle of Wight.

Det var her Isle of Wight-festivalen 1970 vart halden, der Guinness Rekordbok estimerer at 600 000 til 700 000, og kanskje 800 000 menneske, flokka seg saman for å sjå artistar som Emerson, Lake & Palmer, Free, The Who, The Doors, Ten Years After og Jimi Hendrix.

Det står ein obelisk på Afton Down nær klippekanten. På obelisken står ei trist soge om ein unggut som døydde i eit fall: 

*E.L.M. Aged 15 He cometh forth like a flower and is cut down. He fleeth also as a shadow and continueth not. Erected in remembrance of a most dear and only child who was suddenly removed into eternity by a fall from the adjacent cliff on the rocks below. 28th August 1846. Reader prepare to meet thy God, for thou knowest not what a day may bring forth.*

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Afton Down» frå Wikipedia på engelsk, den 23. mars 2011.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  «Isle of Wight Festival History - 1970». www.isleofwightfestival.com. Arkivert frå originalen 11. mars 2009. Henta 23. mars 2011.

Koordinatar: 50°40′8″N 1°30′18″W﻿
**Hermann Maier** (fødd 7. desember 1972) er ein austerriksk tidlegare alpinist frå Flachau i forbundslandet Salzburg som vann verdscupen i alpine greiner fire gongar i løpet av 1998–2004. Han vann to OL-gull i 1998 og til saman tre VM-gull i 1999 og 2005. Frå 1998 til 2006 sikra han seg i alt ti medaljar (5-3-2) i dei store skimeisterskapane.

Karriere
--------

Maier var 24 år gammal då han seint i 1997-sesongen i tyske Garmisch-Partenkirchen vann sin fyrste siger i eit verdscuprenn. Hans definitive gjennombrot kom i den påfylgjande sesongen, då han vann heile ti renn i verdscupen i alpine greiner og sikra seg pokalen som verdas beste alpinist. Han vann då renn i alle øvingstypar, med unnatak for slalåm, ei grein der han aldri hevda seg i verdstoppen. Attåt sigrane i verdcupen kom OL-triumfar i Nagano i både storslalåm og super-G.

Vinteren 1999 vann Maier to nye gullmedaljar under VM i alpine greiner 1999 i Vail i Colorado. Han og Lasse Kjus fekk kvar si gullmedalje etter super-G-tevlinga, fire dagar seinare vann så Maier utforrennet framfor nettopp Kjus. Både i 2000 og 2001 vann Maier verdscupen i alpine greiner. I 2000-sesongen sette han ny poengrekord med nøyaktig 2 000 poeng, og det var einast Kjetil André Aamodt som hadde meir enn halvparten så mange poeng som Maier. Frå VM 2001 i St. Anton fekk han med seg ein sølvmedalje i utfor og ein bronsemedalje i super-G. Han deltok ikkje i 2002-sesongen, grunna ei motorsykkel-ulukke.

Maier kom tilbake i alpinløypa i januar 2003, og vann eitt renn i verdscupen og fekk sølvmedaljen i super-G-tevlinga under verdsmeisterskapen 2003 i St. Moritz. I 2004 lukkast Maier å ta sin fjerde vinnarpokal i verdscupen i alpine greiner. Etter jamn kamp med, mellom andre, landsmennene Stephan Eberharter og Benjamin Raich, sikra han seg FIS si krystallkule med 1265 poeng mot Eberharters 1223 poeng.

Maier vann sitt tredje og siste VM-gull då han sigra i storslalåm-tevlinga i Bormio i 2005. Året etter vart han sølvmedaljør i super-G under Vinter-OL 2006, slått av Kjetil André Aamodt, og fekk bronsemedaljen i storslalåm, gullet gjekk til landsmannen Benjamin Raich.

Både i 2007 og 2009 deltok Maier i fleire greiner under dei alpine verdsmeisterskapane, begge gongane utan å nå opp i medaljestriden. Den 30. november 2008 vann han i Lake Louise i Canada sitt 54. verdscuprenn, over to år etter den forrige rennsigeren. Omframt dei fire pokalane som prova at han var verdas beste alpinist i 1998, 2000, 2001 og 2004, vann han super-G-pokalen fem gongar; 1998–2001 og 2004, storslalåmpokalen tre gongar; 1998 og 2000–2001, og utforpokalen to gongar; 2000 og 2001.

Maier la opp som aktiv i 2009.

Kjelder
-------

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar

* *Denne artikkelen bygger på «Hermann Maier» frå Wikipedia på tysk, den 20. november 2014.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* «Hermann Maier». olympedia.org. Henta 10. januar 2023.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* SUDOC
* NKC
* Munzinger (sport)

 |
**Christoph Martin Wieland** (fødd 5. september 1733 i Oberholzheim, no del av Achstetten, død 20. januar 1813) var ein tysk diktar, forfattar og omsetjar. 

Wieland var ved sida av Gotthold Ephraim Lessing, Georg Christoph Lichtenberg og Immanuel Kant, ein av dei viktigaste forfattarane i tyskspråklege område i opplysingstida. Han var den eldste av dei såkalla «fire stjernene frå Weimar» som danna kjernen i Weimarklassisismen. Dei øvrige var Johann Gottfried Herder, Johann Wolfgang von Goethe og Friedrich von Schiller. 

Wieland er spesielt kjent for boka *Geschichte des Agathon* som kom ut i 1766-67. Ho er rekna som den første tyske danningsromanen. I perioden 1762-66 omsette han 22 av Shakespeare sine i alt 37 drama til tysk. Han utgav tidsskriftet *Der teutsche Markus* i perioden 1773-89. 

*Geschichte der Abderiten* (1887)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Christoph Martin Wieland» frå Wikipedia på bokmål, den 8. august 2011.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Christoph Martin Wieland**

Wikifrasar Engelsk Wikiquote har ei sitatsamling som gjeld: **Christoph Martin Wieland**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
**Christl Haas** (19. september 1943–8. juli 2001) var ein austerriksk alpinist frå Kitzbühel som vart verdsmeister i utfor i 1962 og olympisk meister i same øvinga i 1964.

Haas var heilt suveren då ho under VM i alpine greiner 1962 i Chamonix tok gullmedaljen i utfor-tevlinga, over tre sekundar framom sølvmedaljør Pia Riva frå Italia. To år seinare vann Haas den olympiske gullmedaljen i same øvinga under Vinter-OL i Innsbruck, der ho også vart nummer fire i storslalåm og kom på sjetteplass i slalåm. Til saman gav desse plasseringane henne VM-sølv i kombinasjonen, ei grein som baserte seg på resultata i OL-øvingane. Einast Marielle Goitschel frå Frankrike var betre enn Haas av dei kvinnelege alpinistane under Innsbruck-leikane i 1964.

Under VM i alpine greiner 1966 i Portillo i Chile vart ho nummer fem i utfor-tevlinga. I 1968 fekk Haas si tredje utformedalje då ho i Vinter-OL 1968 i Grenoble fekk ein bronse, slått av landskvinna Olga Pall og franske Isabelle Mir.

I tida 1961-68 vart Haas austerriksk meister åtte gonger: 3 gongar i utfor, 1 i slalåm, 1 i storslalåm og 3 i kombinasjonen.

På ein ferietur til Manavgat i Tyrkia drukna Christl Haas under bading i Middelhavet.

Kjelder
-------

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar

* *Denne artikkelen bygger på «Christl Haas» frå Wikipedia på tysk, den 22. november 2014.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
Agapemåltid. Illustrasjon frå katakombane i Roma.
**Agape** er eit gammalgresk ord for kjærleik som blir nytta innan kristendommen om Gud sin kjærleik til menneskja og om nestekjærleik mellom menneske. I oldkyrkja blei agape brukt av kristne om fellesmåltidet, eller kjærleiksmåltidet, som ophavleg var ein del av nattverden.

«Agape» skil seg frå andre typar kjærleik, som eros. På latin er dei tilsvarande orda *caritas* for agape og *amor* for eros. Andre former for kjærleik som skil seg frå agape er til døms erotisk kjærleik, foreldrekjærleik og kjærleik mellom vennar.

Agape blir mykje brukt i Det nye testamentet og sjeldnare utanfor. Der blir det mellom anna brukt om å elska fienden sin. Når det heiter at Gud elskar verda, og at menneske skal elska Gud, er det «agape» som er brukt.

Sjå òg
------

* Fili
* *Agape - Agape*, eit album av Popol Vuh

Kjelder
-------

1. 1 2 3  Amundsen, Leiv; Tjønneland, Eivind (10. desember 2018). «agape». *Store norske leksikon* (på norsk).

---

* *Denne artikkelen bygger på «Agape» frå Wikipedia på dansk, den 9. desember 2019.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Agape**

* Agape i *Salmonsens Konversationsleksikon* (2. udgave, 1915)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN
* NKC
* BBC Things

 |
**Hermann Minkowski** (22. juni 1864–12. januar 1909) var ein polsk-tysk matematikar og teoretisk fysikar av litauisk og jødisk avstamming. 

Minkowski er mest kjend for å ha skapt og utvikla geometri av tal, og for å bruke ulike geometriske metodar for å løyse vanskelege matematiske problem innan emne som talteori, matematisk fysikk og relativitetsteorien. Verka hans *Geometrie der Zahlen* (1909) og *Diophantische Approximationen* (1907) vert rekna som klassiske på dette området. Han var professor i Bonn, Königsberg, Zürich og Göttingen. 

Allereie som student ved Königsberguniversitetet i 1883 vart han tildelt den matematiske prisen av Det franske vitskapsakademiet for manuskripta hans andsynes teorien om kvadratiske former, der han synte eit heilt tal som summen av fem kvadrattal. Han var òg ein god ven av den kjende tyske matematikaren David Hilbert.

Bror til Hermann, Oskar Minkowski (1858-1931), var ein kjend lege og forskar i Tyskland. Han var professor saman med den kjende greske matematikaren Constantin Carathéodory.

Han har fått asteroiden 12493 Minkowski kalla opp etter seg på grunn av prestasjonane sine innanfor fleire område av matematikk.

Kjelder
-------

* *Delar av denne artikkelen bygger på «Hermann Minkowski» frå Wikipedia på bokmål, den 19. november 2011.*

* Hermann Minkowski. (2011-11-19) I *Store norske leksikon*. Henta frå

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS
* SUDOC

 |
**Hjeltefjorden** er ein 46 km lang fjord i kommunane Askøy og Øygarden i Vestland og ei viktig seglingslei inn til Bergen. Han strekkjer seg frå Fedjeosen sør for Fedje i nord til Byfjorden i sør. I vest er fjorden avgrensa av Øygarden i nord og Fjell kommune i sør på Sotra. I aust er fjorden avgrensa av mellom anna Radøy, Holsnøy, Herdla og Askøy. 

Namnet *Hjeltefjorden* har samanheng med det gamle norske namnet på Shetland, *Hjaltland*. Sjøvegen til Hjaltland gjekk gjennom Hjeltefjorden. 

Fjorden har innløp i nord mellom holmane og øyane rett nord for Hellesøy i Øygarden i vest og holmane lengst nord i Radøy i aust. Frå her går fjorden generelt søraustover. Litt over 10 km inn i fjorden ligg Stureterminalen ved Stura på Alvøyna. Her går fleire røyrleidningar frå oljefelt i Nordsjøen, mellom anna frå Osebergfeltet.

Tvers over fjorden frå Stureterminalen ligg innløpet til Mangerfjorden på nordsida av Holsnøy. Han går inn til Manger og held fram søraustover som Radfjorden. Berre nokre kilometer lenger sør ligg Herdla i Askøy kommune på austsida. På nordsida av Herdla og søraustover går Herdlefjorden. 

Hjeltefjorden held fram søraustover og på vestsida går mange sund mellom øyane i Øygarden frå Hjeltefjorden og vestover til utsida av kysten. Kvernhusosen og Hattesundet ligg mellom Seløyna i nord og Alvøyna. Tjeldsøsundet, Nordra Straumsundet og Søra Straumsundet ligg mellom Alvøyna og Ona, Heliosen og Osundet ligg mellom Ona og Blomøyna, Ulvsundet mellom Blomøyna og Rongøyna, Rongesundet mellom Rongøyna og Toftøyna, Svelgen mellom Toftøyna og Misje og Solsviksundet mellom Misje og Sotra. 

På austsida, langs Askøy, går fleire djupe vågar austover frå Hjeltefjorden. Av desse finn ein Kjerrgardsosen ved Kjerrgarden, Davangsvågen inn mot Davanger, Hauglandsosen inn til Haugland. Sør for Hauglandsosen deler Hjeltefjorden ligg Litlesotra der Hjeltefjorden endar. Fleire sund går vidare sørover på vestsida av øya, medan Hjeltefjorden møter Byfjorden på austsida av øya.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
**Intervision Song Contest** (**ISC**) er ein internasjonal songtevling for dei tidlegare statane i Sovjetunionen og medlemslanda i Shanghaigruppa. Tevlinga var tidlegare austblokklanda sin versjon av Eurovision Song Contest. Dei fire fyrste utgåvene av tevlinga fann stad i Sopot i Polen mellom 1977 og 1980. Den femte utgåva vart arrangert i Sotjsi i Russland, og den sjette utgåva av tevlinga vil finne stad på same stad i oktober 2014.

Vinnarar
--------

| År | Vertsby | Vinnarland | Vinnarsong | Artist |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1977 | Flagget til Polen Sopot |  Tsjekkoslovakia | «Malovaný džbánku» | Helena Vondráčková |
| 1978 | Flagget til Polen Sopot |  Sovjetunionen | «Vsio mogut koroli» | Alla Pugatsjova |
| 1979 | Flagget til Polen Sopot |  Polen | «Nim przyjdzie wiosna» | Czesław Niemen |
| 1980 | Flagget til Polen Sopot |  Finland | «Hyvästi yö» | Marion Rung |
| 2008 | Flagget til Russland Sotsji |  Tadsjikistan | «Zangi telefon» | Tahmina Nijozova |

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Intervision Song Contest» frå Wikipedia på engelsk, den 21. august 2011.*
**Hermansverk** er ei bygd og administrasjonssenter i Sogndal kommune i Vestland. Staden var fylkeshovudstad i tidlegare Sogn og Fjordane fylke fram til regionreforma. Staden har fått namn etter kjøpmannen Herman Brun som verka i 1840-åra. Staden ligg på nordsida av Sognefjorden. Busetnaden på Hermansverk er vaksen saman med bygda Leikanger, og til saman har desse 2 139 innbyggjarar per 1. januar 2017.

Dei to elvane Henjaelvi (Storeelvi) og Njøselvi (Vetleelvi) renn gjennom tettstaden. Frå gamalt av vert området vest for Henjaelvi kalla Henjasanden. Mellom elvane ligg sjølve det opphavlege Hermansverk. I 2010 var den nye sentrumsplassen ferdig, og denne har fått namnet Borgaren. Frå Borgaren og framover langs Henjaelvi er det ei flat strekkje, som heiter Riverdalen. Dette området vart tidlegare kalla «Byen», sidan det var den einaste plassen i bygda som hadde gatelykter.

All administrasjon for stat og fylke vart samla på Hermansverk då Statens Hus opna her i 2005. Fylkeskommunen flytte inn i Fylkeshuset i 1989.

Som sentrum i ein av fruktkommunane i landet er Hermansverk samlingspunkt for mykje av frukthandelen i Sogn.

Planteforsk Njøs som forskar på bær og frukt ligg òg her. I 1919 bygde Halvard Drægni ein konservesfabrikk. Denne vart overteke av Lerum AS i 1982 og ombygd til brusfabrikk i 1993, men seinare lagd ned. Like ved har Skald Forlag i dag hovudkontor.

Oppe i lia ovanfor Hermansverk ligg Henjatunet, eit klyngjetun med 6 gardsbruk.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Sognafrukt.no sitt nettkamera med utsyn mot Hermansverk sentrum

Sjå òg
------

* Systrond
* Leikanger

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
| Créteil |
| --- |
|  |
| 

|  |
| --- |
| Byvåpenet til Créteil |
| **Byvåpenet til Créteil** |

 |
| Styresmakter |
| Land Region  Departement | Frankrike  Île-de-France Val-de-Marne |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  11,43 km² |
| Innbyggjarar  - By (2005)   - folketettleik | 88 400   7 734/km² |
| Koordinatar | 48°47′26″N 2°27′46″E﻿Koordinatar: 48°47′26″N 2°27′46″E﻿ |
| Høgd over havet | 63 m |
| Tidssone | CET (UTC+1) |
| Diverse anna |
| Postnummer | 94000 |
| **Heimeside:** |

**Créteil** er ein kommune i dei søraustlege forstadane til Paris i Frankrike. Han ligg 11,5 km frå Paris sentrum, men har eigen bystatus. Créteil er *préfecture* (administrasjonsstad) i departementet Val-de-Marne. Byen har setet for eit romersk-katolsk sokn og ein av 30 nasjonale *académies* (distrikt) av *Ministre de l'Éducation nationale* (Nasjonalt utdanningsdepartement). Innbyggjarane i Créteil vert kalkla *Cristolien,* og sidan 1977 har ordføraren vore Laurent Cathala.

Créteil får vatn frå elva Marne, som renn gjennom byen det siste stykket før ho munnar ut i Seinen ved Charenton-le-Pont. Byen ligg på ei elveslette danna av Marne og Seinen.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Créteil**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
Ein **intervjuguide**, eller **intervjugaid**, kan karakteriserast som eit manuskript som legg ein plan for korleis ein skal utføra eit intervju meir eller mindre strukturert. Han kan anten innehalda nokre tema som skal dekkast (semi-strukturert), eller han kan innehalda ei detaljert rekkje av grannsam formulerte spurdagar (strukturert). Ein intervjuguide vert som regel brukt i samband med kvalitativ forsking. 

Ved utforminga av ein intervjuguide vert det ofte fokusert på:

1. temaet for undersøkinga,
2. føremålet med intervjuet,
3. korleis det skal gjennomførast og handsamast i etterkant.

Semi-strukturert
----------------

I ein semi-strukturert intervjuguide er temaa som vert dekte i all hovudsak fastlagt på førehand. Rekkjefylgja vert likevel bestemd undervegs. Dette gjer at intervju kan fylgja forteljinga til intervjuobjektet og samstundes få informasjon om fastlagde tema. Denne fleksibiliteten gjer at spurdagane kan knytast opp mot føresetnadene til intervjuobjektet og gjev samstundes rom for at det kan takast opp tema som ikkje er planlagde på førehand. Spurdagane er som regel ikkje klårt formulert, men skrive ned i stikkordform eller skildringar som intervju bruker som utgangspunkt for å stilla spurdagane. Dess meir spontane intervjuet er, dess større er sannsynet for å få spontane, levande og uventa svar – naturlege svar frå dei ein intervjuar. Det er viktig for forskaren/intervjuaren å vera merksam på at samtalen ikkje tek ei retning som er irrelevant for prosjektet, og at ein unngår å stilla vande og leiande (vinkla) spurdagar.

Strukturert
-----------

I ein strukturert intervjuguide er spurdagane, og rekkjefylgja på spurdagane klårt formulert på førehand. Det sikrar informasjon som er lett å reprodusera (høg reliabilitet) og det gjev gode moglegheiter for å samanlikna svara med dei andre som ein har intervjua.

Formulering av spurdagar
------------------------

Ei velkjend utfordring når ein lagar ein intervjuguide er at spurdagane vert for abstrakte, generelle, eller at dei vert for leiande. Spurdagane i intervjuguiden bør difor utformast med tanke på dei som skal svara på dei og vera korte, enkle og presise, i tillegg til å vera nøytrale. Spurdagar i intervju har ofte ein deskriptiv form med beståande av kva, kvifor og korleis.

Kjelder
-------

1. ↑  Kvale, S. & Brinkmann, S. (2009). *Det kvalitative forskningsintervju* (2. utg utg.). Oslo: Gyldendal akademisk. ISBN 9788205385290. OCLC 768475683.  CS1 maint: Multiple names: authors list (link)
2. ↑  Postholm, M. B. (2010). *Kvalitativ metode : en innføring med fokus på fenomenologi, etnografi og kasusstudier* (2. utgave utg.). Oslo: Universitetsforlaget. ISBN 9788215016948. OCLC 760907077.
3. ↑  Thagaard, T. (1998). *Systematikk og innlevelse : en innføring i kvalitativ analyse.* Bergen: Fagbokforlaget. ISBN 8276742785. OCLC 768359052.

* *Denne artikkelen bygger på «Intervjuguide» frå Wikipedia på bokmål, den 28. april 2023.*
**Abdullah II ibn al-Hussein av Jordan** (fødd 30. januar 1962) er konge av det hasjemittiske kongeriket Jordan. Han overtok som konge den 7. februar 1999 etter at kong Hussein av Jordan døydde. Kong Abdullah reknar slekta si, hasjemittane, attende til profeten Muhammed. 

Han har saman med kona si, dronning Rania, fire born. Dei fire borna er: prins Hussein (f. 1994), prinsesse Iman (f. 1996), prinsesse Salma (f. 2000) og prins Hashem (f. 2005).

Den 28. november 2004 vart kronprinstittelen teken frå broren prins Hamzah. Etter arvefølgjereglane blei kongssonen Hussein rekna som kronprins, sjølv om han ikkje var formelt utnemnd. 2. juli 2009 blei Hussein formelt gjort til kronprins gjennom kongeleg dekret.

Kong Abdullah vart i 2000 tildelt storkrossen av St. Olavs Orden.

Kjelder
-------

1. ↑  «Jordan's king names son, 15, as crown prince». *Reuters*. 3. juli 2009. Henta 23. september 2017.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Kong Abdullah II offisiell nettstad

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC

 |
Illustrasjon til *Historia Regum Britanniae*
***Historia Regum Britanniae*** ('Soga om dei britiske kongane') er ei krønike skrive av Geoffrey av Monmouth i ca. 1136. 

Verket er bygd opp av biografiar over kongane i Storbritannia over ein periode på to tusenår. Det startar i mytisk tid med trojanarane og held fram til dei angelsaksiske kongane på 600-talet.

Som historieskriving er teksten etter moderne standard uferdig og av tvilsam truverd, men samstundes er det ein av dei viktigaste kjeldene til fragment av tidleg engelsk historie. Det er også opphavet til ei rekkje britiske legender som er spunne omkring herskarane. Dei fleste historikarar ser på verket nærmast som ei historisk roman med ein del fakta blanda inn. 

Krønika oppnådde ein enorm popularitet i samtida, og ein kjenner til eit par hundre avskrifter av verket. Omsetjinga av  *Historia Regum Britanniae*  til fransk i åttetaktars parrima vers gav opphav til ein heil sjanger som heldt seg populær gjennom store delar av mellomalderen - rimkrønika. 

Geoffrey ser ut til å setje dei keltiske britane som levde på øyene før angelsaksarane kom høgast. *Historia Regum Britanniae* blei då også brukt politisk for å rettferdiggjere erobringa normannarane gjorde av det landet som angelsaksarane ein gong hadde rana til seg.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Historia Regum Britanniae» frå Wikipedia på bokmål, den 25. mai 2008.*

Bakgrunnsstoff
--------------

|  |  |
| --- | --- |
| Wikisource | Originaltekst av **Historia Regum Britanniae** ved Wikisource. |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC

 |
**Historiske vandreruter** er eit samarbeid mellom Den Norske Turistforening og Riksantikvaren i Friluftslivets år 2015 for å auke kjennskapen til gamle ferdsleruter med kvalitetar knytte til kulturhistorie og friluftsliv, og auke bruken av desse vandrerutene. Sju ulike ruter blir merka og lansert i 2015.

Heilt frå dei tidlegaste busetnadene har det vore ferdslevegar til lands og over sjø og vatn i mykje av det som no er landet Noreg. Det gjekk meir eller mindre faste ruter over fjellvidder, gjennom skogstrekningar og på eller i tilknyting til sjøar, fjordar og vassdrag, og soleis vart bygder, grender, gardar, handels- og marknadsplassar og så bortetter, knytte saman. Både bønder, handelsmenn, fiskarar, embetsmenn, pilegrimar, postførarar, handverkarar, gjøglarar, omstreifarar og folk av mange andre ulike kategoriar har gjort seg nytte av dei gamle rutene. I den tidlege fotturismens tid vart det dessutan etablert nye ruter der naturopplevingane stod som det sentrale. Under okkupasjonen av Noreg under den andre verdskrigen oppstod det dessutan flyktningruter over til Sverige.

Heilt fram på 1800-talet var mange av dei viktigaste ferdslevegane over land ikkje anna enn stigar, sleper og tråkk, og fleire av dei er forsvunne for lang tid sidan. Men likevel er det mange ruter og minne etter ferdslevegar att, og mange gamle vegfar høyrer no til det fotrutenettet som Den Norske Turistforening held oppe ved skjøtsel, merking og rydding i terrenget, og ved at dei er teikna inn på kart over dei einskilde områda. Den ferdsla som foreininga sitt rutenett gjev opphavet til, gjer soleis sitt til at mange gamle ferdslevegar vert tekne vare på.

Historiske vandreruter med lansering i 2015
-------------------------------------------

* Brudleruta ( Vest-Agder)
* Finnskogrunden (Hedmark)
* Flyktningruta (Oslo/Akershus)
* Jacobineruta (Akershus/Buskerud)
* Kamperhamrane (Oppland/Sogn- og Fjordane)
* Turistvegen over Folgefonna (Hordaland)
* Telegrafruta (Nordland)

Bakgrunnsstoff
--------------

* Om Historiske vandreruter på nettsiden til Riksantikvaren
**Abdullah Gül** (fødd 29. oktober 1950 i Kayseri) var president i Tyrkia frå 2007 til 2014. Han høyrer til partiet AKP.

Gül har utdanning i økonomi frå Universitetet i Istanbul, med doktorgrad derfrå i 1983. Han arbeidde som økonom ved den islamske utviklingsbanken i Jidda frå 1983 til 1991.

Etter at AKP vann valet i 2002 var Gül var statsminister frå november 2002 til mars 2003. Partileiaren Recep Tayyip Erdogan kunne ikkje verte statsminister fordi han var tidlegare straffedømd for religiøs verksemd. Då denne delen av grunnlova vart fjerna i 2003 trekte Gül seg som statsminister for at Erdogan skulle kunne ta over. Gül vart vise-statsminister og utanriksminister i 2003 i Erdogans nye regjering. Som utanriksminister var Gül aktivt med i forhandlingane med EU om eit tyrkisk EU-medlemskap, noko han sjølv er tilhengjar av.

I april 2007 utnemnde regjeringa Erdogan Gül til sin kandidat for presidentposten, til harde protestar frå opposisjonen. Protestane kom i stor grad av Gül si fortid som islamist. Gül vart vald til president 28. august 2007. 28. august 2014 tok Recep Tayyip Erdogan over embetet.

Personleg liv
-------------

Abdullah Gül vart fødd i Kayseri 29. oktober 1950 som son til Adeviye Gül og Ahmet Hamdi Gül.

I 1980 gifta Abdullah Gül seg med den då 15 år gamle kusina si, Hayrünnisa Özyurt (fødd 1965).
Paret har tre barn; to søner kalla Mehmet Emre og Ahmet Münir og ei dotter kalla Kübra. Gül er er fan av fotballklubben Beşiktaş J.K..

Kjelder
-------

1. 1 2 3 4  «Presidency of the Republic of Turkey : Abdullah GÜL». Henta 11. juni 2013.
2. ↑  «Turkish PM quits for Erdogan». CNN.com. 11. mars 2003. Henta 11. juni 2013.
3. ↑  Gul sworn in as Turkey's first former Islamist president Daily Mail (29 August 2007). Besøkt 10. juni 2013.
4. ↑  Turks elect ex-Islamist president BBC News (28 August 2007). Besøkt 10.juni 2013.
5. ↑  Dündar, Can, *Bir Evlilik Yıldönümü*, henta 29. august 2007
6. ↑  "Köşk'e üçüncü beşiktaşlı" (tyrkisk) Arkivert 2007-09-27 ved Wayback Machine. Haber3, April 24, 2007.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* SUDOC
* BBC Things
* Munzinger (iba)

 |
**Valerij Filippovitsj Borzov** (fødd 20. oktober 1949) er ein tidlegare sprintar og politikar frå Sambir i Ukraina som tevla for Sovjetunionen. Han vann to OL-gull i 1972 og til saman fire EM-gull i tida 1969-74. Borzov er gift med turnaren Ljudmila Turitsjeva.

Idrett
------

Borzov fekk sitt gjennombrot i 1969-sesongen då han med tida 10,0 tangerte europarekorden på 100 m. Same året vart han europameister på distansen i Aten med tida 10,4 sekundar, same tid fekk også sølvmedaljøren Alain Sarteur frå Frankrike. På 4x100 meter stafett vann Frankrike ein klar siger med tida 38,8, Borzov sprang Sovjetunionen inn til sølv på 39,3. I 1970-sesongen forbetra han den personlege rekorden på 200 m til 20,5. 

I EM i friidrett 1971 i Helsingfors vart Borzov dobbeltmeister. Han tok ein suveren siger på 100 m med 10,26, andremann Gerhard Wucherer frå Vest-Tyskland fekk notert 10,48. Også 200 m vann Borzov på overlegent vis. Med sluttida 20,30 slo han dei andre medaljevinnarane med over fire tidels sekund.

Borzov vann gullmedaljane på 100 m og 200 meter også under Sommar-OL 1972 i München. På 100 m fekk han sluttida 10,14, sølvmannen Robert Taylor frå USA hadde 10,24. På 200 meter gjorde Borzov sitt snøggaste løp noko gong og vart klokka inn på 20,00 sekundar, Larry Black frå USA tok sølvet på 20,19. I 4x100 m stafett sprang Borzov på siste etappen Sovjetunionen inn til sølv på tida 38,50, USA sine fire utvalde vann gullmedaljen etter 38,19 sekundar.

Den 3. september 1974 tok Borzov sin fjerde EM-tittel. På 100-meteren i Roma slo han Pietro Mennea frå arrøngørlandet med sju hundredels sekund, vinnartida var 10,27. Under der olympiske leikane i Montreal i 1976 tok Borzov to nye olympiske medaljar då han fekk bronse både på 100 meter og på 4x100 meter stafett. På 100 m fekk han akkurat same tid som då han vann OL-gull fire år tidlegare, den nye olympiameisteren Hasely Crawford frå Trinidad og Tobago hadde 10,06.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* EM 1969 i Aten: Gullmedalje på 100 m – 10,4, og sølvmedalje i 4x100 stafett.
* EM 1971 i Helsingfors: Gullmedalje på 100 m – 10,26, og 200 m – 20,30
* OL 1972 i München: Gullmedaljar på 100 m – 10,14 og 200 m – 20,00, sølvmedalje i 4x100 m stafett
* EM 1974 i Roma: Gullmedalje på 100 m – 10,27, framom Pietro Mennea (10,34)
* OL 1976 i Montreal: Bronsemedaljar på 100 m (10,14), og i 4x100 m stafett (38,78)

Politikk
--------

Borzov var parlamentsmedlem i Ukraina frå 1998 til 2006. Til 2001 representerte han Fedrelandsforbundet, sidan Det sameinte sosialdemokratiske partiet.

Merknadar
---------

1. ↑  Russisk skrift Валерий Филиппович Борзов, ukrainsk Валерій Пилипович Борзов, *Valerij Pylypovytsj Borzov*

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Walerij Borsow» frå Wikipedia på tysk, den 3. september 2014.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* NKC
* Munzinger (sport)

 |
**Historisk sosiologi** er ei grein av sosiologifaget som fokuserer på korleis samfunn utviklar seg opp gjennom historia. Ein studerer historiske emne med bruk av ei sosiologisk tilnærming. Dette inneber eit samarbeid på tvers av faga historie og sosiologi, der historikarar gjer bruk av sosiologiske omgrep, teoriar og modellar, mens sosiologar tar opp historiske emne med sine tradisjonelle metodar. Ein brukar altså den same forklaringslogikken og studerer dei same struktureringsprosessane. 

Tre av dei klassiske sosiologitenkjarane, Karl Marx, Max Weber og Emile Durkheim, brukte historisk-sosiolgiske tilnærmingar. Frå slutten av 1950-talet kom ei ny bølgje av slike studiar, som også ofte gjaldt faget statsvitskap/samanliknande politikk:

Shmuel N. Eisenstadt si bok *The Political systems of Empires* (1963), var ein strukturfunksjonalistisk inspirert studie av både nyare og eldre byråkratiske imperium. Barrington Moore si *Social Origins of Democracy and Dictatorship* (1966) forsøkte å forklare dei historiske vilkåra for demokratiske, fascistiske og kommunistiske styresett med utgangspunkt i agrarstruktur og klassekonstellasjonar i forhold til dette. Stein Rokkan studerte dei historiske røtene til dei vesteuropeiske partisystema, og vilkåra for stats- og nasjonsbygging i Vest-Europa. På 1970-talet kom ei rad nymarxistisk inspirerte studiar. Sentrale bidrag var Immanuel Wallersteins *The Modern World System* (i tre bind, 1974, 1980, 1988) om den moderne verdensøkonomiens framvekst, Perry Andersons *Lineages of Absolute State* (1974) om dei europeiske eineveldige statane og Theda Skocpols *States and Social Revolutions*, ei samanlikning av dei franske, russiske og kinesiske revolusjonane. Etter kvart har inspirasjonen frå den weberianske tradisjonen blitt stadig sterkare. Døme på dette er Michael Manns *The Sources of Social Power* (1986, 1993) og Charles Tillys *Coercion, Capital and European States* om europeisk statsdanning. 



|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* NDL

 |
**Intuisjonisme** er ei retning innan grunnlagsforskinga til matematikken innført av Luitzen Egbertus Jan Brouwer på byrjinga av 1900-talet. Intuisjonismen hevdar at dei primære objekta i matematikken er mentale konstruksjonar som er underlagt sjølvinnlysande lover. Intuisjonistane har utfordra mange av de eldste prinsippa for matematisk og logisk tenking ved å påstå at dei ikkje er konstruktive og derfor matematisk meiningslause. 

I intuisjonismen har ein avvist den platonske ideen om at matematiske objekt som punkt, linjer, mengder og liknande høyrer til ein eigen abstrakt røyndom, utanfor og uavhengig av den som studerer dei. Til dømes vert det i følgje det platonske synet riktig å seie at talet π = 3,1415926535... har ei uendeleg desimalutvikling som eksisterer, og at det derfor anten er riktig eller gale at talrekkja 0123456789 opptrer ein eller annan stad i desimalfølgja. Ein kan derfor seie «tertium non datur», som tyder at det ikkje finst ei tredje mogelegheit. 

I intuisjonismen hevdar ein til motsetnad frå dette at den matematiske kunnskapen er avgrensa til det som kan vitast om mentale konstruksjonar og bevis. Ein må ha bevis for å vite om ein påstand P er sann, og for å vite at negasjonen ikkje-P er sann må ein ha bevis for dette òg. Ein veit ikkje i dag om talrekkja 0123456789 finst i desimalutviklinga for π og Brouwer hevda at dette er eit døme på at me ikkje for kvar P kan finne anten eit bevis eller eit motbevis. Med dette synspunktet held ikkje lengre nokre av dei mest fundamentale argumenta og definisjonane i matematisk analyse, og andre greiner av matematikken, og må derfor i følgje intuisjonismen undersøkast på ny.

Sjå òg
------

* Konstruktivisme

Kjelder
-------

* intuisjonisme. (2011-11-29) I *Store norske leksikon*. Henta frå

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GND
* BNF
* BNF (data)

 |
**Valentina Sergejevna Stenina**, fødd **Miloslalova**, (fødd 29. desember 1934) er ein tidlegare skeiseløpar frå Babrujsk som representerte Sovjetunionen. Ho vart verdsmeister på lengdeløpsskeiser i 1960, 1961 og 1962, og var gift med Boris Stenin.

Stenina fekk sin internasjonale meisterskapsdebut i VM 1959 i Sverdlovsk, der ho vart nummer to etter landskvinna Tamara Rylova. Året etter var rollene omsnudd då VM 1960 fann stad i Östersund. Ein månad seinare tok Stenina sølvmedaljen på 3000 meter under Vinter-OL 1960, bak landskvinna Lidija Skoblikova. Vinteren 1961 forsvarte Stenina VM-tittelen i Tønsberg, etter å ha vunne dei tre kortaste distansane. Etter eit nytt OL-sølv bak Skoblikova på 3000 meter i 1964, kleiv ho opp på sølvplassen ved skeise-VM 1965 i finske Uleåborg. Stenina vart verdsmeister for tredje gong i 1966. På Øya stadion i Trondheim sikra ho seg laurbærkransen utan å ha vunne ein einaste distanse, men etter å ha vore på pallen i samtlege fire.

Stenina vart sovjetisk meister fire gongar: 1961, 1965-67. Ho la opp i 1968.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Valentina Stenina» frå Wikipedia på nederlandsk, den 7. januar 2018.*
Jarnbaneskjener som ligg på stålsviller til venstre, deretter ei impregnert sville av tre, og til høgre betongsviller.
Betongsviller på ei jarnbane under bygging. Seinare vert det kjørt på pukk som vert pakka godt ikring svillene med maskinar. Tidlegare vart dette arbeidet gjort med handemakt.
**Jarnbanesville**, eller berre **sville**, er rektangulære elemenet laga av tre, stål eller armert betong som ligg side om side med høvelege jamne mellomrom på tvers under dei to skjenene i eit jarnbanespor for å halde skjenene på plass og i rett avstand frå kvarandre, og overføre tyngda av toga til den underbygginga av grus eller pukkstein som sporet ligg på. Svillene er halde fast i grus- eller pukklaget, ballasten, ved at grusen eller pukken er pakka fast ikring dei ved hjelp av maskinar laga til slikt bruk. Skjenene er festa til svillene med ulike innretningar, avhengig av mellom anna om svillene er av tre, betong eller stål. Tresviller, som var det vanlegaste tidlegare, og framleis vert nytta, men som for det meste er erstatta med betongsviller på hovudstrekningar, er gjerne trykkimpregnert med kreosot for ikkje å rotne.

* Gamal jarnbane med sviller av treGamal jarnbane med sviller av tre
* Betongsviller vert lagt ut på ei høgfartsstrekning under bygging. Her vil svillene verte støypte fast til eit betongunderlag.Betongsviller vert lagt ut på ei høgfartsstrekning under bygging. Her vil svillene verte støypte fast til eit betongunderlag.
* Det er òg utvikla sviller av kunstig materiale, «kunstig tre».Det er òg utvikla sviller av kunstig materiale, «kunstig tre».
* Trikkeskjener i gater vert halde saman med tversgåande stålstenger, og vert no som oftast støypte fast til eit betongunderlag.Trikkeskjener i gater vert halde saman med tversgåande stålstenger, og vert no som oftast støypte fast til eit betongunderlag.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Jernbaneverket: Om sviller Arkivert 2016-03-05 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* NDL

 |
**Valentí Massana Gràcia** (fødd 5. juli 1970) er ein spansk tidlegare kappgjengar frå Viladecans i Barcelona-provinsen. Han vart verdsmeister på 20 km i 1993, og vann elles sølvmedalje på 20 km i VM 1995, og bronsemedaljar på 20 km i EM 1994 og 50 km i OL 1996.

Aktiv
-----

Massana gjorde ei heil rekke framifrå tevlingar i dei store meisterskapane i tida 1990-2001. Etter fjerde- og femteplass på 20 km i europameisterskapen 1990 og verdsmeisterskapen 1991, vart Massana diskvalifisert då dei olympiske sommarleikane fann stad på heimegrunn i Barcelona i 1992.

Året etter kom høgdepunktet til Massana då han under VM 1993 i Stuttgart vann gull på 20-kolometeren, eit halvminutt føre italienaren Giovanni de Benedictis. Mexikanaren Daniel García låg elles hakk i hæl på Massana inn på stadion, men han vart diskvalifisert få hundre meter frå målstreken. Ved EM i Helsinki i 1994 kneip Massana bronsen. I 1995 drog Massana nytte av at Daniel García på ny vart diska kort før mål, dermed fekk Massana sølvmedaljen på 20 km, gullet tok Michele Didoni frå Italia.

Frå 1996 satsa Massana oftast på 50 km. Under Sommar-OL 1996 i Atlanta gjekk han inn til bronsemedalje på distansen, Robert Korzeniowski frå Polen tok gulll og russaren Mikhail Sjtsjennikov sølv. Sidan gjekk Massana inn til fjerdeplassen på 50 km i VM 1999 og i Sommar-OL 2000, begge gongane utan å vere med i medaljestriden mot slutten av dei nemnde tevlingane.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* EM 1990 i Split: Nr 4 på 20 km – 1.23.53
* VM 1991 i Tokyo: Nr 5 på 20 km – 1.20.29
* OL 1992 i Barcelona: Diskvalifisert på 20 km
* VM 1993 i Stuttgart: Gullmedalje på 20 km – 1.22.31, framom Giovanni De Benedictis (1.23.06)
* EM 1994 i Helsinki: Bronsemedalje på 20 km – 1.20.33
* VM 1995 i Göteborg: Sølvmedalje på 20 km – 1.20.23, bakom Michele Didoni (1.19.59)
* OL 1996 i Atlanta: Bronsemedalje på 50 km – 3.44.19, og nr 20 på 20 km – 1.24.14
* EM 1998 i Budapest: Nr 9 på 20 km – 1.23.36
* VM 1999 i Sevilla: Nr 4 på 50 km – 3.51.55
* OL 2000 i Sydney: Nr 4 på 50 km – 3.46.01
* VM 2001 i Edmonton: Nr 6 på 50 km – 3.48.28

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Valentí Massana» frå Wikipedia på tysk, den 2. juni 2019.*

* *Denne artikkelen bygger på «Valentí Massana» frå Wikipedia på engelsk, den 2. juni 2019.*

* «Valentí Massana» (på engelsk). Olympedia. Henta 10. mars 2023.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
**Historielaget for Sogn** var ein organisasjon, oppretta 30. mai 1909. Ved skipinga gav privatsamlaren Gert Falch Heiberg ein antikvarisk bygning, meir enn 3000 museumsgjenstandar og ein runestein til laget, og gav lovnad om fri grunn til eit museum på sin gard i Amla i Sogndal til eit folkemuseum for Sogn. De Heibergske Samlinger - Sogn Folkemuseum vart grunnlagt saman med Historielaget for Sogn. 

Eit hovudføremål med Hisorielaget var å stå som eigar av folkemuseet. I tillegg skulle laget gi ut eit tidsskrift (*Tidsskrift utgjeve av Historielaget for Sogn*, frå og med 1982 med namnet *Årbok for Sogn*) og elles driva granskingar i Sogn si soge.

I praksis vart Historielaget eigarorganisasjon for museet, utan særleg annan sjølvstendig aktivitet. Gert Falch Heiberg vart vald til formann i laget i 1909, og hadde dette vervet, samstundes som han styrte museet, fram til han døydde i 1944. Etter kvart som det offentlege tok meir ansvar for finansiering av av museet og også stilte krav om sterk offentleg representasjon i styringa av museet miste Historielaget for Sogn meir og meir sin funksjon som eigarorganisasjon. Då Norsk Reiselivsmuseum vart konsolidert med De Heibegske Samlinger 1. januar 2007, vart museet omdanna til ei stifting, og Historielaget for Sogn la seg sjølv ned. De Heibergske Samlinger har halde fram med å gi ut tidsskriftet *Årbok for Sogn*.

Referansar
----------

* Avdem, Anna Jorunn, Engesæter, Aage, Vold Lars Asle: *LEVD LIV. Ei soge om sogningane og museet deira.* Skald forlag 2009.
* Engesæter, Aage: «Minne og refleksjonar frå eit museumsliv». I *Årbok for Sogn*, nr, 41, 1995.
* Lidal, Per: «Lokalhistorisk arbeid i eldre tid». I "Historielaget for Sogn 50 år 1901 - 1959. Leikanger 1959

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* VIAF
* LCCN

 |
Abdul-Baha
**Abdul-Baha** eller **Abbas effendi** (23. mai 1844–28. november 1921) var eldste sonen til bahaigrunnleggjaren Bahaullah, og blei utnemnd som ny leiar for trua då faren døydde i 1892.

Abdul-Baha blei fødd i Teheran natta til 23. mai 1844, same dagen som Ali Muhammad Shirazi, kjend som Baben, grunnleggjaren av babismen som var forløparen til bahai, tok til å forkynna. 

Då Abdul-Baha var ni blei faren fengsla etter at nokre babiar hadde planlagd eit attentat på sjahen. Han måtte seinare dra i eksil frå Persia, og familien følgde med til Bagdad før dei til slutt slo seg ned i Akko i noverande Israel.

Då ungtyrkarane skapte revolusjon i Det osmanske riket blei Abdul-Baha sleppt fri i 1908 og flytta frå Akko til Haifa ved Karmelfjellet, der han gravla leivningane til Baben. Dette er blitt ein viktig heilagdom for bahaiane. Dei påfølgjande åra reiste Abdul-Baha i Europa og Amerika for å spreia religionen sin.

78 år gamal døydde Abdul-Baha i Haifa. Den eldste dottersonen hans, Shoghi Effendi, blei utnemnd til beskyttar og leiar for det veksande bahaisamfunnet.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Abdul-Bahá» frå Wikipedia på bokmål, og «`Abdu'l-Bahá» frå Wikipedia på engelsk den 26. november 2008.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS
* SUDOC

 |
**Valerij Aleksejevitsj Medvedtsev** (russisk: Валерий Алексеевич Медведцев) (fødd 5. juli 1964) er ein sovjet-russisk, tidlegare skiskyttar og -trenar frå Izjevsk. Han vart trippel verdsmeister i skiskyting i 1986, og vart i 1988 olympisk meister i stafett, samt verdsmeister på 20 km i 1990. I alt vann han elleve VM- og OL-medaljar. Medvedtsev tevla for både Sovjetunionen og Russland.

Aktiv
-----

Medvedtsev debuterte internasjonalt under VM i skiskyting 1986 i Oslo, og vart verdsmeister i alle tre øvingane; 10 km, 20 km og stafett. Også året etter gjorde han gode løp i samtlege VM-øvingar, men måtte nøye seg med eit stafett-sølv. Han vann så stafettgull med Sovjetunionen under vinter-OL 1988 i Calgary, og tok i tillegg sølv både på sprinten og på 20 km, i begge tevlingane var Frank-Peter Roetsch hans overmann.

I 1990-sesongen kom Medvedtsev på tredjeplassen i verdscupen i skiskyting. Gjennom sine år som aktiv vann han tre individuelle renn i verdscupen, og stod på pallen sju gongar. Under VM 1990 i Minsk vann Medvedtsev sitt tredje individuelle VM-gull då han gjekk til topps på 20 km. Sigeren vart hans siste i dei store meisterskapane, sidan fekk han ein bronsemedalje i lag for Sovjetunionen under VM 1991 og to sølvmedaljar i stafett med Sovjetunionen i vinter-OL 1992 og med Russland under VM 1993. Han la opp i 1994.

Medvedtsev er sidan 2000-talet gift med skiskyttaren Olga Pyljova, og var ei tid trenaren hennar.

### Medaljar og besteplasseringar i internasjonale meisterskap

* VM i skiskyting 1986 i Oslo: Gullmedalje i alle tre øvingane; 20 km, 10 km og stafett
* VM i skiskyting 1987 i Lake Placid: Sølvmedalje i stafett og nr 4 på 20 km
* Vinter-OL 1988 i Calgary: Gullmedalje i stafett, sølvmedalje både på 10 km og 20 km
* VM i skiskyting 1989 i Feistritz: Nr 11 på 10 km
* VM i skiskyting 1990 i Minsk: Gullmedalje på 20 km
* VM i skiskyting 1991 i Lahti: Nr 7 på 10 km, bronsemedalje i lagøvinga
* Vinter-OL 1992 i Albertville: Sølvmedalje i stafett
* VM i skiskyting 1993 i Borovets: Sølvmedalje i stafett

Kjelder
-------

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar

* *Denne artikkelen bygger på «Waleri Alexejewitsch Medwedzew» frå Wikipedia på tysk, den 24. november 2013.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* «Valery Medvedtsev» (på engelsk). olympedia.org. Henta 25. januar 2023.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* Munzinger (sport)

 |
**Jondal** er ein tettstad i Ullensvang kommune i Vestland. Staden var kommunesenter i tidlegare Jondal kommune fram til 1. januar 2020 da kommunen vart slegen saman med Odda kommune og Ullensvang herad til nye Ullensvang kommune. Vegane som kjem frå alle bygdene i Jondal kommune møter kvarandre midt i sentrum. Det er òg ferjesamband frå Jondal til Tørvikbygd. Tettstaden har 399 innbyggjarar per 1. januar 2017.

Bygningar og fasilitetar
------------------------

I og med at Jondal var kommunesenteret, ligg det tidlegare kommunehuset her, samt dei fleste av butikkane i kommunen. Frå og med skuleåret 2006-2007 hadde Jondal kommune berre éin skule, Jondal skule, som ligg i sentrum av tettstaden, på nordsida av Jondalselva, som deler bygda i to. Dette er ein kombinert barne- og ungdomsskule med 150 elevar, SFO, gymsal og symjehall. Skulen ligg side om side med Jondal Barnehage og kulturskulen i Jondal, som begge har eigne bygg. Aldersheimen Vikevollen ligg rett over vegen for skule og barnehage. På sørsida av Jondalselva ligg turistinformasjonen i Jondal. 

Jondal kyrkje ligg òg i tettstaden Jondal.

Kjelder
-------


* Nettsidene til Jondal kommune
* Nettsidene til turistinformasjonen

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Jondal**

* Nettsidene til Jondal kommune
* Nettsidene til Jondal kyrkje Arkivert 2009-09-07 ved Wayback Machine.
* Nettsidene til turistinformasjonen

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GeoNames
* SSR (namn)

 |