*For den svenske bistandsorganisasjonen, sjå Sida i Sverige.* 
Samisk familie, fotografert rundt 1900
**Sida** (nordsamisk *siida*, lule- og pitesamisk *sijdda*, sørsamisk *sijte*) er i tradisjonell samisk kultur ei gruppe av to eller fleire familiar, ofte er i slekt med kvarandre, som har reinen sin samla i ein reinflokk. I sidaen vert reinflokken gjeta kollektivt, og sidaen flyttar med folk og rein mellom ulike årstidsbeite etter eit fast mønster.

På norsk vart omgrepet tidlegare omsett med ordet *reinby*.

Ordhistorie
-----------

Det nordsamiske ordet *siida* finst i alle samiske språk, og går attende til ursamisk *\*sijte̮*. Det tilsvarande ordet i finsk er *hiisi*, begge orda går attende til ur-finsk-samisk *\*šijti*. Tydinga til *hiisi* er belagt i tidlege kjelder som "førkristen heilag stad" tilsvarande norsk *ve*.

Sidaen i norsk reindriftsforvalting
-----------------------------------

Etter reindriftssamisk forståing inneber det å kalle noko for ein sida følgjande:

1. at det eksisterer ein reinflokk,
2. at nokon held reinflokken samla og at dei gjeter og vaktar reinen,
3. at ein eller fleire reindriftsfamiliar deltek med sine rein i fellesskapet.
Sidaen er ikkje berre eit arbeidsfellesskap, men òg det sentrale grunnlaget for tradisjonell bruk av reinbeiteområda.

I moderne norsk reindriftsforvalting har siidaen vorte avløyst av reinbeitedistrikt og driftseiningar. Eit offentleg utval har foreslått å gje sidaen ein sentral plass i den nye reindriftslova, slik at forvaltinga samsvarer betre med det som har vore tradisjonell samisk kultur. Landbruksdepartementet har vurdert å gjere siidaen til det operative og juridiske styringsnivået i reindriftslova. 

I framlegget til ei ny norsk reindriftslov er ein sida definert som ein geografisk og sosial gruppe av reineigarar som utøver reindrift i fellesskap på eit bestemt areal. Ein sommarsida utøver reindrift i fellesskap hovudsakleg på sommar- og haustbeiteområda. Ein vintersida utøver reindrift i fellesskap hovudsakleg på vinter- og vårbeiteområda.

Sidan medlemmene av sidaen kan veksle, spesielt på vinterstid, har departementet gjort framlegg om ei tilpassing slik at ordninga med *driftseiningar* vert avløyst med *sidaandelar*.
Ein sidaandel skal vere ei familiegruppe eller ein einskildperson som er del av ein sida, og som driv reindrift under leiing av ein person (eller av ektefellar eller sambuarar i fellesskap). Leiaren av siidaandelen skal bestemme kven som får eie rein i andelen og kor mange rein kvar får eige. *Ein* reineigar skal normalt berre kunne eige rein i *ein* sidaandel.

Kjelder
-------

* Koponen, Eino 2014: Siida. *Encyclopedia of Saami culture*.
* Ot.prp. nr. 25 (2006-2007) *Om lov om reindrift*, bl.a. kapittel 7.2 og 8.7.

  

* «Sida» i Nynorskordboka.

| * v
* d
* e
Samar |
| --- |
| Historie | 
* Sameland
* Kautokeinoopprøret
* Lappekodisillen
* Felleslappeloven
* Thomas von Westen
* Nærøymanuskriptet
* Fornorskinga av samar
* Samisk religion
* Samisk språkhistorie
* Runebomme
* Siida

 |  Sameland |
| Samfunn | 
* Samiske språk
* Reindrift
* Reinbeitedistrikt og Sameby
* Reindriftsforvalting
* Nasjonaldag
* Flagg
* De samiske samlinger
* NRK Sápmi
* Nordisk sameråd
* Nordisk samisk institutt
* Samisk arkiv
* Samisk høgskole
* Samisk spesialbibliotek

 |
| Kultur | 
* Arkitektur
* Joik
* Duodji
* Kunst
* Musikk
* Museumslag
* Kunstnerforbund
* Kunstnerråd
* Senter
* Vederlagsfond
* Beaivváš Sámi Našunálateáhter
* Samiske kunstnarar
* Litteratur
* Forfattarar
* Musikarar

 |
| Politikk | 
* Sameloven
* Sametinget, Sametingsval og Samiske valkrinsar
* Samerett
* Samerettsutvalet
* Sametinga i Finland, Noreg, Sverige og Russland**·** Samisk parlamentarisk råd

 |
| Delgrupper | 
* Sørsamar
* Umesamar
* Pitesamar
* Lulesamar
* Skoltesamar

* Bygdesamar
* Fjellsamar
* Sjøsamar

 |
| Språk | 
* Sørsamisk
* Umesamisk
* Pitesamisk
* Lulesamisk
* Akkalasamisk
* Enaresamisk
* Kildinsamisk
* Nordsamisk
* Skoltesamisk
* Tersamisk
* Samisk språkforsking

 |