*Denne artikkelen handlar om filosofen. For matematikaren, sjå Friedrich Engel.* 

**Friedrich Engels** (28. november 1820–5. august 1895) var ein tysk politisk tenkjar frå 1800-talet. Saman med partneren sin, Karl Marx, utvikla Engels den vitskaplege sosialismen, også kalla marxismen. Engels var medforfattar av *Det kommunistiske manifestet*, og redaktør av fleire band av Marx sitt hovudverk *Das Kapital* etter Marx var død.

Liv
---

Friedrich Engels som prøyssisk soldat
Engels var fødd i Barmen i noverande Wuppertal i Preussen, i det noverande Tyskland, som eldste son av ein bedriftseigar. Som ung mann blei han send til England for å leie bomullsfabrikken faren eigde i Manchester. Han blei sjokkert over den fattigdomen han såg, og skreiv ei skildring som blei utgitt i 1845 med den engelske tittelen *Condition of the Working Class in England*. Same året begynte Engels samarbeidet med Marx, da dei fann ut at begge hadde same synet på kapitalismen. 

Engels levde ilag med ei irsk arbeidarklasse-kvinne som heitte Mary Burns til ho døydde, og sidan med søster hennar, Lizzie. Det er mogleg det var dei som introduserte han til arbeidarstemmerettsrørsla, *chartistane*. Engels var aktivt med i skipinga av *Den kommunistiske ligaen* i London i 1846. I 1847 begynte Marx og Engels arbeidet med Manifestet, som blei gitt ut i februar 1848. 

Engels var aktivt med i 1848-revolusjonen, i Elberfeld og Baden i Tyskland. I 1849 måtte både han og Marx rømme frå Tyskland for godt, og dei flytta permanent til England. Engels vigde resten av livet sitt til å redigere og omsette Marx sine skrifter, og å hjelpe til med å utvikle arbeidarrørsla, ikkje minst i heimlandet, der det tyske sosialdemokratiske partiet voks raskt i siste delen av hundreåret. Engels meinte på slutten av livet sitt at legale arbeidsmåtar kunne vere minst like effektive som gateslag etter kvart som arbeidarrørsla styrkte seg. 

Friedrich Engels døydde i London i 1895.

Verk
----

Nokre av verka hans er:

*Anti-Dühring*,
*Naturdialektikken*,
*Teser om Feuerbach*,
*Opphavet til familien, privateigedomen og staten*,
*Revolusjon og kontrarevolusjon i Tyskland*,
*Den tyske ideologien (saman med Marx)*,
*Den heilage familien (saman med Marx)*,
*Bondekrigen i Tyskland*.

Kjelder
-------

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Friedrich Engels**

Wikifrasar Engelsk Wikiquote har ei sitatsamling som gjeld: **Friedrich Engels**

|  |  |
| --- | --- |
| Wikisource | Originaltekst av **Friedrich Engels** ved Wikisource. |

* Marxist.org med tekstar av Engels

| * v
* d
* e
Sentrale politiske filosofar |
| --- |
| Klassisk | Aristoteles • Cicero • Platon • Sokrates • Thukydides • Xenofon |
| Absolutisme | Hobbes |
| Liberalisme/Libertarianisme | Arendt • Aron • Bentham • Berlin • Dworkin •  D. Friedman • M. Friedman • Fukuyama • Hayek • Jefferson • Kant • Locke • Machiavelli • Madison • Mill • Milton • Mises • Montesquieu • Nietzsche • Nozick • Rawls • Rousseau • Smith • Spencer • Thoreau • Voltaire • Weber |
| Konservatisme | Burke • Hume • Maistre • Strauss |
| Sosialisme | Cohen • Engels •  Gramsci • Hegel • Kautsky • Luxemburg • Mao • Marcuse • Marx • Rousseau • Sorel |
| Anna | al-Fārābī |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |