recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ken Remi Stefan Strandberg** (fødd 25. juli 1990) er ein norsk fotballspelar frå Lyngdal som per oktober 2020 hadde spelt 13 landskampar for Noreg. Han var kaptein på det norsk ungdomslandslaget som i 2013 fekk bronse i europameisterskapen for U21-lag. Strandberg er midtstoppar.

Karriere
--------

### Klubbspel

Strandberg var 2006-08 aktiv i Mandalskameratene på nivå 3 og 2. Sommaren 2009 spelte han nokre veker for Bryne FK, før han fekk sin debut på Vålerenga sitt eliteserielag. Våren 2012 vart han overført til Rosenborg BK der han gjorde teneste til juni 2015. Sidan har han spelt for russiske FK Krasnodar, tyske Hannover 96, og dei russiske klubbane Ural Jekaterinburg og Trapani.

### Landslagsspel

Strandberg fekk sin landslagsdebut 19. november 2013 som innbytar i ein vennskapskamp mot Skottland i Molde. Han deltok i 10 landskampar fram til 2016. Etter fire år utan landslagsspel fekk han 3 kampar i oktober 2020.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Stefan Strandberg» frå Wikipedia på engelsk, den 28. oktober 2020.*
* eu-football



1. 1 2  Norsk og internasjonal fotballstatistikk
**John Ivar O. Longva** (fødd 13.juni 1906 på Longva i Haram, død 19. januar 1988) var ein norsk fiskar og fiskebåtreiar. 15 år gammal starta han som fisker. I 1934 vart han skipper på eigen båt. I 1954 fekk han bygt linebåten Longva, som han dreiv kveitefiske med ved Grønland. Der kom han i kontakt med det britiske fabrikktrålarmiljøet. Det inspirerte han til arbeidet med å få seg eigen trålar. I åtte år samarbeidde han med Nils og Adolf Liaaen, ved bedrifta A.M Liaaens Mek. Verksted i Ålesund om konstruksjonen av skipet. Det var ferdig i november 1962. FT «Longva» var første fabrikkskipet i Noreg. Seinare fekk Longvatrål, reiarlaget til Johan Longva, fleire fabrikkskip. Dei fiska for det meste ved Vest-Grønland, Labrador og i Barentshavet. Fileten som vart produsert vart eksportert direkte til utlandet. For å halde fabrikkskipa operative, bygde Longva opp store landanlegg i Gangstøvika i Ålesund.

Kjelder
-------

* Harald Grytten, Arne Hammer, Harald Kjølås: *Norske fabrikkskip*. Fiskebåtredernes Forbund 2005
**John Opdal** (fødd 31. juli 1953) er ein norsk lokalpolitikar for Høgre og ordførar i Odda kommune frå 2011 til 2015. Han overtok stillinga etter Gard Folkvord (Ap).

John Opdal har vore aktiv i lokalpolitikken sidan 1989, og har hatt ymse verv både i kommunestyret i Odda og i som fylkespolitikar i Hordaland. Frå 2007 til 2011 var han varaordførar i kommunen. Han vart ordførar ved hjelp av ein samarbeidsavtale mellom Høgre, Senterpartiet, Venstre, Nye Odda og Raudt. Odda er ein kommune der den politiske venstresida tradisjonelt har stått sterkt, og John Opdal var den fyrste høgreordføraren i kommunen sidan politimeister Guttorm Narum som sat som ordførar 1920-1922.

John Opdal er gift og har fire born. Eitt av dei er fotballmålvakta Håkon Opdal.

Fotnotar
--------

1. ↑  John Opdal hjå TV 2 Velgerguiden
2. ↑  *Profil hjå hoyre.no*, arkivert frå originalen 15. mars 2013, henta 14. mars 2012
3. ↑  *BT, 19.09.11: Derfor får Høyre støtte fra Rødt.*, arkivert frå originalen 5. mars 2016, henta 14. mars 2012
4. ↑  Hardanger Folkeblad, 26.10.09: Høyre-ordfører i Odda
**John Lyndon Regis** (fødd 13. oktober 1966) er ein britisk tidlegare friidrettsutøvar frå Lewisham i London. Han vann sølvmedaljen på 200 meter i VM 1993 og bronsen på same distansen i VM 1987. Under Tokyo-VM 1991 sprang han ein etappe for britiske laget som vann gull i 4 x 400 meter stafett.

Aktiv
-----

Regis sette personbeste med 20,18 sekundar då han i 1987 sprang inn bronse på 200 m ved verdsmeisterskapen i Roma. I 1988 var han med på Storbritannia sitt sølvlag i 4 × 100 meter stafett i Sommar-OL 1988.

Under europameisterskapen 1990 i Split vann Regis medalje i alle fire tevlingane deltok i. Det tok til med bronse på 100 m, heldt fram med gull og ny personbeste på 200 m, deretter sølv på den korte stafetten og eit gull nummer to på den lange stafetten (europarekord). Året etter sprang han den tredje etappen for det britiske mannskapet som vann gull i 4 x 400 m stafett, framom storfavorittane frå USA.

Ved dei olympiske sommarleikane 1992 i Barcelona vart Regis, trass ny personbeste på 20,09, sjettemann på 200 m, og han var med om å vinne ein bronsemedalje i 4 x 400 m stafett. Eitt år seinare sette han britisk rekord med 19,94 då han sikra seg seg sølvmedaljen på 200 meter ved VM i Stuttgart, sølv fekk han også i 4 x 100 m stafett. Under særs gunstige tilhøve i Sestriere i Italia 31. juli 1994 senka Regis sin britiske 200-meterrekord til 19,87 sekundar.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* VM 1987 i Roma: Bronsemedalje på 200 m – 20,18
* OL 1988 i Seoul: Sølvmedalje i 4 x 100 m stafett (38,28). Utslått i semifinalane på 200 m (20,69=nr 13)
* EM 1990 i Split: Gull på 200 m – 20,11, bronse på 100 m (10,07). Gull i 4 x 400 m stafett (2.58,2), sølv i 4 x 100 m stafett (37,98)
* VM 1991 i Tokyo: Gull i 4 x 400 m stafett (2.57,5), bronse i 4 x 100 m stafett (38,09). Utslått i semifinalane på 200 m (20,52=nr 9)
* OL 1992 i Barcelona: Bronse i 4 x 400 m stafett (2.59,7). Nr 6 på 200 m – 20,55
* VM 1993 i Stuttgart: Sølvmedalje på 200 m – 19,94, og i 4 x 100 m stafett (37,77)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «John Regis (athlete)» frå Wikipedia på engelsk, den 22. september 2019.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
Granatar rigga som improviserte bomber, funne av irakisk politi i Bagdad, november 2005.
Artilleriammunisjon og bensin funne på ein pickup i Irak i 2005.
Ein amerikansk soldat førebur ein robot for å detonera ein nedgravd IED nær Fallujah i Irak.
**Improvisert bombe** eller **vefbombe** (engelsk *improvised explosive device*, *IED*) er ei bombe som til dels er laga under relativt primitive tilhøve, i motsetnad til produksjonstilhøva hjå kommersielle fabrikantar av landminer og andre sprenglekamar.

Den enkelte bomba kan samansetjast av militære sprenglekamar, til dømes ein artillerigranat, som vert kopla til ein utløysar. Improviserte bomber er vorte nytta til terroristhandlingar, og dessutan ukonvensjonell krigføring som gerilja eller av kommandosoldatar. Det er ikkje uvanleg å plassera improviserte bomber ved vegar for detonering når køyretøy eller fotgjengarar passerer. Denne typen bomber vert difor kalla «vegkantbomber» (engelsk *roadside bombs*). Dei kan utløysast ved hjelp av lys-sensor, elektrisk kabel, lunte eller radiosignal.

Større, kraftigare improviserte bomber vert òg plasserte i bilar, i det føremålet å skada dei som er nær bilen. Då vert bomba kalla ei bilbombe, og ho kan utløysast av ei vekkjarklokke, sentrallåsen, tenninga eller ein fjernkontroll.

* SVBIED står for *Suicide Vehicle Born Improvised Explosive Device* - Sjølvmordangrep med improvisert bilbombe eller anna køyretøy.
* RCBIED står for *Remote Control Born Improvised Explosive Device* - Improvisert bombe ført av drone eller anna fjernstyrt køyretøy.

Bakgrunn
--------

Nemninga «IED» har vore brukt sidan 1970-talet av den britiske hæren, etter at den paramilitære organisasjonen IRA produserte bombar med semtex (smugla frå Libya) og kunstgjødsel, som vart nytta til bombefeller og fjernstyrte bombar.

Denne typen bomber vart òg nytta i Irak og Afghanistan på 1990- og 2000-talet.

I 1992 vart den italienske dommmaren Giovanni Falcone drepen av ei fjernstyrt bombe (350 kg) som låg nedgravd ved ein veg.

Referansar
----------

1. ↑  «home.mytelus.com». home.mytelus.com. Arkivert frå originalen 14. mars 2012. Henta 11. mai 2012.
2. ↑  *NATO Glossary of Terms and Definitions (AAP-6)* (PDF). North Atlantic Treaty Organization. 2010. s. 2-1-2. Arkivert frå originalen (PDF) 17. oktober 2015. Henta 23. desember 2017.
Koordinatar: 35°55′N 35°59′E﻿

**Kesab**, **Kessab** eller **Kasab** (arabisk كسب, armensk Քեսապ, *Kesab*) er ein armensk-busett by nordvest i Syria i Latakia guvernement, 59 kilometer nord for Latakia. Han ligg nær grensa til Tyrkia i fjellsida til Aqraa (tyder «den hårlause» eller «skalla») 800 meter over havet. I følgje Syrisk statistisk sentralbyrå, hadde Kesab eit folketal på 1 754 i 2004.

Med det tørre klimaet og omgjeve av grøne skogar og djupe dalar, er Kesab ein populær feriestad for mange innbyggjarar i Aleppo og Latakia.

Baghjaghaz-passet og høgda Chalma.
Byen ligg 59 kilometer nord for Latakia, berre tre kilometer frå den tyrkisk grensa og ni kilometer frå Middelhavet. Byen ligg 800 meter over havet i midten av ein tett barskog, og er ein populær feriestad om sommaren. 

Kesab er en gammal armensk by som er datert attende til Det armenske kongedømet Kilikia. Innbyggjarane er i dag hovudsakleg armenarar med ein minoritet av arabiske alawittar. Byen er omgjeven av små landsbyar og gardar, som òg stort sett er folkesett av armenarar: Duzaghaj, Esguran, Sev Aghpyur, Kinar, Chakhaljekh, Keorkeuna, Ekizolukh, Baghjaghaz, Karadouran, Karadash og den fråflytta landsbyen Bashurd.

Galleri
-------

* UtsynUtsyn
* Sentrum av KesabSentrum av Kesab
* Gala-distriktetGala-distriktet
* Kesab om vinterenKesab om vinteren
* HovudvegenHovudvegen
* Fjellet KaradouranFjellet Karadouran
* Karadouranstranda ved den syrisk-tyrkisk grensaKaradouranstranda ved den syrisk-tyrkisk grensa
* På veg til BaghjaghazPå veg til Baghjaghaz

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Kesab» frå Wikipedia på engelsk, den 18. juni 2014.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. 1 2  Folketeljing 2004 Arkivert 2013-01-12 ved Archive.is. Syrisk statistisk sentralbyrå (CBS). Latakia guvernement. (arabisk)
2. 1 2  *Guide Arabe Pour Le Commerce, L'industrie & Les Professions Libérales Dans Les Pays Arabes*. (1972). Page 12.
3. ↑  Mannheim, Ivan (2001). *Syria and Libanon Handbook: The Travel Guide*. Footprint Travel Guides. s. 299. ISBN 1-900949-90-3.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Kesab**

* Kesab - armensk nettside

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames

 |
**Lilija Foatovna Nurutdinova** (fødd 15. desember 1963) er ein russisk tidlegare friidrettsutøvar frå Naberezjnyje Tsjelny som tevla for Sovjetunionen. Ho vart verdsmeister på 800 meter i 1991, og tok OL-sølv 1992 og EM-bronse 1990 på same distansen. I 1993 vart ho dømd for dopingbruk og la opp.

Aktiv
-----

Med tida 1.57,25, oppnådd i Kiev 7. juli 1990, stega Nurutdinova inn i verdseliten på 800 meter. Ho kneip bronsemedaljen på distansen då europameisterskapen 1990 vart arrangert i Split i dåverande Jugoslavia, men var sjanselaus i å fylgje dei to utøvarane frå Aust-Tyskland, Sigrun Wodars og Christine Wachtel.

Året etter lukkast Nurutdinova snappe gullmedaljen på spesialdistansen under VM 1991 i Tokyo, eit løp der det skilte 0,13 sekund mellom Nurutdinova på fyrsteplass og Maria Mutola på fjerdeplass, Ana Fidelia Quirot vann sølvet og Ella Kovacs tok bronsen.

Under Sommar-OL i Barcelona sprang Nurutdinova sitt livs snøggaste 800 meter og fekk tida 1.55,99, noko som gav henne sølvmedaljen etter som også nederlandske Ellen van Langen sette personleg rekord og vann på 1.55,54. 

### Doping

Under verdmeisteskapen 1993 i Stuttgart testa Nurutdinova positivt på det anabole steroidet stanozolol. Ho vart utestengd frå friidretten i fire år og la opp.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* EM 1990 i Split: Bronsemedalje på 800 m – 1.57,39
* VM 1991 i Tokyo: Gullmedalje på 800 m – 1.57,50, framom Ana Fidelia Quirot (1.57,55)
* OL 1992 i Barcelona: Sølv på 800 m – 1.55,99. Gull i 4 x 400 m stafett
* VM 1993 i Stuttgart: Diskvalifisert frå 7. plass på 800 m

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Lilija Foatowna Nurutdinowa» frå Wikipedia på tysk, den 24. mai 2018.*

* «Liliya Nurutdinova» (på engelsk). Olympedia. Henta 13. mars 2023.
**Ronald William Clarke** (fødd 21. februar 1937 i Melbourne, død 17. juni 2015) var ein australsk friidrettsmann og eit av tidenes største idrettsnamn innan mellom- og langdistanseløp. Han sette heile 17 verdsrekordar i løpet av karrieren sin.

Karriere
--------

I 1956 var det Ron Clarke som tende den olympiske elden under dei olympiske leikane i Melbourne, men han var ikkje god nok til å koma med på OL-laget det året. 

Ron Clarkes einaste OL-medalje kom frå sommar-OL 1964 i Tokyo, der han tok bronse på 10 000 meter. Han deltok også i 5000 meter og maraton, men kom på niande plass i begge øvingane. 1965 vart eit toppår for Clarke der han sette 12 verdsrekordar, 9 av dei i løpet av 21 dagar. Ein av desse rekordane sette han i dei aller fyrste Bislett Games, der han sprang 10 000 meter på 27,39.4.  Han forbetra med det sin eigen rekord med 34,8 sekund og blei samtidig den fyrste i verda til å springa 10 000 meter på under 28 minutt.

I 1968 deltok Ron Clarke i sommar-OL 1968 i Mexico by, men dei store prestasjonane hans var fråverande der. Den tynne lufta gjorde at han fekk pustevanskar under 10 000 meter; han kom seg over målstreken til ein sjetteplass, men kollapsa og fekk skadar på hjartet. På 5000 meter, nokre dagar etterpå, enda han på femteplass.

Clarke har også vore politikar etter idrettskarieren tok slutt. Han har m.a. vore ordførar i Gold Coast i Queensland.

Ron Clarke vart tildelt Bislett-medaljen i 1968.

Kjelder
-------

* Daneshmand, Erli Berg (17.06.15), Bergens Tidende: Bislett-legenden Ron Clarke er død.  Arkivert 2015-06-17 ved Wayback Machine.

### Fotnotar

1. ↑   Bryhn, Rolf. (2015, 17. juni). Ron Clarke. I Store norske leksikon. Henta 17. juni 2015.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* NLA
* Munzinger (sport)

 |
Fig. 1: Impulsresponse, for {\displaystyle Q=2,1,1/{\sqrt {2}},1/2}.
**Impulsresponsen** til eit lineært tidsinvariant system (eit filter) er responsen på utgangen av systemet når ein påtrykker ein impuls på inngangen. Når starttilstanden er kjend gir impulsresonsen ein fullstendig karakteristikk i tidsplanet av eit lineært system. Impulsresponsen inneheld same informasjon (i tidsplanet) som transferfunksjonen til systemet (i frekvensplanet). Kor fort impulsresponsen døyr ut er bestemt av Q-verdien til systemet; fig. 1, som syner impulsresponsen for {\displaystyle Q=2,1,1/{\sqrt {2}},1/2}, viser at di høgare Q-verdien er di lengre tid tek det før impulsresponsen døyr ut.

Impulsresponsen til eit tidsinvariant tids-kontinuerleg lineært system
----------------------------------------------------------------------

Impulsresponsen {\displaystyle h(t)} uttrykker samanhengen mellom inngangssignalet u(t) og utgangssignalet y(t), i form av foldinga mellom {\displaystyle h(t)} og u(t):

{\displaystyle y(t)=u(t)\*h(t)=\int \_{-\infty }^{\infty }u(t)h(t-\tau )d\tau =\int \_{-\infty }^{\infty }h(t)u(t-\tau )d\tau .}
Symbolet \* vert kalla foldningsoperatoren.

Impulsresponsen til eit tidsinvariant tidsdiskret lineært system
----------------------------------------------------------------

For eit tidsinvariant tidsdiskret lineært system kan impulsresponsen uttrykkast som

{\displaystyle y(n)=u(n)\*h(n)=\Sigma \_{m=-\infty }^{\infty }u(n)h(n-m)=\Sigma \_{m=-\infty }^{\infty }h(n)u(n-m),}
der u(t), y(t) er diskrete sekvensar (sampla signal) og {\displaystyle h(t)} er impulsresponsen til det diskrete systemet.

Måling av impulsrespons
-----------------------

Ettersom utgangssignalet y(t) frå eit lineært system er foldinga mellom inngangsignalet u(t) og impulsresponsen {\displaystyle h(t)} til systemet, kan ein måla impulsresponsen til eit lineært system ved å senda ein impuls gjennom det. Ein ideell impuls er det same som ein Dirac-distribusjon {\displaystyle \delta (t)}, som ikkje er ein funksjon. I praksis er dette problematisk, for ein kan ikkje nytta ein perfekt Dirac-distribusjon, ettersom eit signal med uendeleg amplitude ville overbelasta alle praktiske system. I praktiske målingar nyttar ein difor ein puls som er litt strekt ut i tid, men som har flat amplituderespons opp til ein gjeven frekvens. Når ein måler impulsresponsen til eit mekanisk system nyttar ein ein kalibrert impulshammar for generera eit impulsivt inngangssignal.

Referansar
----------

1. 1 2  Kuo, F.F. *Network analysis ans syntesis*, John Wiley & Sons. 2. utg. 1966.
2. ↑  Lathi, B.P. *Linear systems and signals*, Oxford Univ. Press, 2010.
3. ↑  Mitra, S.K. *Digital signal processing - A computer-based approach*, 2. utg. McGraw-Hill, 2011.

Sjå òg
------

* Transferfunksjon

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GND

 |
**Impregnering** er ein behandlingsprosess for å gjera ulike materiale (til dømes trevirke og tekstilar) motstandsdyktige mot vatn og fukt. Det finst ulike metodar for å gjera dette.

Ein impregnerer treverk slik at dei ikkje skal trekka vatn, og dermed føra til rote.

Tidlegare brukte ein CCA-impregnering på treverk i Noreg, men dette er no forbode. I eldre tid brukte ein tjøre til å impregnera mellom anna båtar. Kreosot blir mellom anna brukt til jernbanesviller og telefonstolpar.

Tekstilar
---------

Ein kan impregnera klede og sko, då ved å påføra kjemikalium som gjer dei vasstette. Det er også vanleg å impregnera telt og segl. I særs gammal tid brukte ein barking med garvesyre frå bork på segl og tauverk.

CCA-impregnering
----------------

CCA-impregnering er ein type impregnering for treverk.

Impregneringa er forboden i Noreg, men blei tidlegare brukt i utstrekt grad til trykkimpregnering av treverk. Teknikken omfattar tildels store mengder giftige tungmetall, som kopar (Cu), krom (Cr) og arsen (As), som har gjeve namnet CCA. Tre som er CCA-impregnert eller impregnert med kreosot blir klassifisert som farleg avfall, og blir levert inn på eigne avfallsmottak.

Kjelder
-------

1. ↑  «Erdetfarlig.no (Miljødirektoratet): om impregnert trevirke». Arkivert frå originalen 31. mai 2015. Henta 16. januar 2015.

* *Denne artikkelen bygger på «Impregnering» frå Wikipedia på bokmål, den 26. juni 2023.*
**Berge Sigval Nathanael Bergesen** (3. april 1863–4. desember 1956), best kjend som **Sigval Bergesen d.e**, var ein norsk skipsreiar og Høgre-politikar fødd i Farsund i Vest-Agder. Han var son av Ole Bergesen og far til Sigval Bergesen d.y.

Bergesen starta rederiet Sigval Bergesen i Stavanger i 1887. Flåten hans voks til å verta det største i byen. 

I tida 1903-1909 var Bergesen stortingsrepresentant, og gjennom 20 år var han ein ivrig forkjempar for Sørlandsbanen. Han var formann og medlem i ei lang rad styre, representantskap og komitéar. Mellom anna var han styreformann for Den norske Amerikalinje frå 1929 til 1939. 
I 1922 gav han eit klokkespel til domkyrkja i Stavanger. 

Bergesen vart utnemnd til riddar av første klasse av St. Olavs Orden i 1953.

Bakgrunnsstoff
--------------

* 

* «Sigval Bergesen – utdypning – 2» i *Store norske leksikon*, snl.no.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* PolSys
* VIAF
* LCCN
* ISNI

 |
**Midttunelva** (også skrive **Midtunelva**) er ei elv i Gulen kommune i Vestland. Ho begynner som fleire strie fjellbekkar som lauper saman ved Midttundalsstølen inst i Midttundalen. Derfrå renn elva i sørleg og seinare vestleg retning til ho munnar ut i Midttunvågen ein kilometer nordaust for kommunesenteret Eivindvik. Elva er 6,1 km lang, og har eit nedslagsfelt på 15,5 km². Middelvassføringa ved munningen er 1,61 m³/s.

Ein stor del av nedbørsfeltet består av lågtliggjande skogsområde. Aust for Midttunvatnet ligg eit større myrområde. Nedanfor Midttunvatnet går elva gjennom eit trongt juv, før dalen vidar seg ut i den nedste delen av vassdraget, der det er busetjing og jordbruksområde. Det er ingen større innsjøar i Midttunelva sitt nedbørsfelt. I ein sidebekk nord for Midttunvågen ligg Svartevatnet, som er drikkevasskjelde for Eivindvik. 

Vassdraget er påverka av sur nedbør og har eit høgt innhald av aluminium. Det har vore kalka ved Midttunvatnet kvart år sidan 1992. Elva er generelt næringsfattig og har eit lågt innehald av organiske stoff. Dei nedste delane er likevel påverka av kloakk og landbruk, og særleg på hausten er både næringsinnhaldet, tarmbakterieinnhaldet og innhaldet av organiske stoff høgt. Innhaldet av metall er likevel lågt.

Referansar
----------

1. 1 2  NVE Atlas Arkivert 2011-03-06 ved Wayback Machine. *Norges vassdrags- og energidirektorat*
2. ↑  Annie Elisabeth Bjørklund: «Naturressurskartlegging i Gulen kommune Sogn og Fjordane: Miljøkvalitet i vassdrag»[*daud lenkje*], Rådgivende biologer, rapport nr 155, mars 1995

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* SSR (namn)

 |
**Siim Kallas** (fødd 2. oktober 1948 i Tallinn i Estland) er ein estisk og europeisk liberal politikar og tidlegare statsminister i Estland. Han har sidan mai 2004 vore medlem av EU-kommisjonen, fyrst som kommissær for økonomiske og monetære spørsmål, og frå november 2004 som visepresident og kommissær for administrasjon, revisjon og kamp mot bedrageri.

Bakgrunn
--------

Kallas tok i 1975 eksamen i faga finans og kreditt frå Universitetet i Tartu. Han arbeidde deretter i det sovjetiske finansministeriet for Estland og for sentralforeininga av estiske sparebankar. Han var frå 1972 til 1990 medlem av det sovjetiske kommunistpartiet. Frå slutten av 1980-talet hadde han ei kritisk haldning til den økonomiske avhengnaden til Estland, og han spela ei viktig rolle i frigjeringa frå Sovjetunionen. I 1991 vart Kallas direktør for den estiske sentralbanken, der han leidde valutareforma i landet og la grunnlaget for dei omfattande økonomiske reformene Estland gjekk gjennom.

Politikk
--------

Siim Kallas saman med George W. Bush. Foto: US DOS

I 1994 grunnla Siim Kallas det liberale partiet Eesti Reformierakond. Han var frå starten og fram til 2004 leiar av dette partiet. I 1995 vart han fyrste gong innvald i nasjonalforsamlinga Riigikogu. Seinare same år vart han utnemnd til utanriksminister. I åra 1999 til 2002 var Kallas finansminister, og deretter var han statsminister i Estland frå 2002 til 2003.

Prisar og utmerkingar
---------------------

I 2000 vart Siim Kallas tildelt Bundesverdienstkreuz, fortenstordenen til Forbundsrepublikken Tyskland, i 2001 vart han utnemnd til storoffiser i den franske Æreslegionen og i 2003 vart han tildelt den estiske fortenstordenen av andre klasse. Kallas er gjesteprofessor ved Universitetet i Tartu.

Siim Kallas er gift og har to born.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Siim Kallas hjå EU-kommisjonen

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* NKC
* Munzinger (iba)

 |
**12 Stones** er ei USA-amerikansk rockegruppe som vart danna i Mandeville i Louisiana i år 2000.

Karriere
--------

Dei opphavlege bandmedlemmene var vokalisten Paul McCoy, Eric Weaver (gitar), Kevin Dorr (bass) og Aaron Gainer (slagverk). Etter å ha spelt saman i 15 månader fekk gruppa platekontrakt med Wind-up Records, og allereie i 2002 kom det sjølvtitla debutalbumet. I 2004 gav dei ut oppfylgjaren *Potter's Field*, og i 2007 kom *Anthem for the Underdog*. Gruppa har gjort fleire utskiftingar av medlemmer fram til i dag.

Fleire av songane til gruppa har vorte brukt innan filmmusikk. Singelen *My Life* vart brukt i filmen Scorpion King, singelen *Shadows* (2002) vart brukt til traileren til Pirates of the Caribbean: Dead Man's Chest og *Photograph* (2002) var med i lydsporet til Filmen Elektra. Songen *Let Go* vart skriven eksklusivt for soundtracket til Daredevil.

Bandet har no forlate Wind-up Records til fordel for Universal Music. Dei har allereie spelt inn sitt fjerde studioalbum, *Only Human* som står på trappene og skal etter planen gjevast ut tidleg i 2012.

Namn
----

Namnet 12 Stones er ein referanse til dei kristne verdiane som gruppa står for. Gruppa oppgjev tre moglege tolkingar; de tolv steinane i den tradisjonelle *hoshen* som vart boren av øvsteprestane i levittordenen i Det gamle testamentet, dei tolv steinane israelittane sette opp etter at dei hadde kryssa elva Jordan og dei tolv læresveinane som fylgde Jesus Kristus.

Diskografi
----------

### Studioalbum

* *12 Stones* (2002)
* *Potter's Field* (2004)
* *Anthem for the Underdog* (2007)
* *The Only Easy Day Was Yesterday* (EP, 2010)
* *Only Human* (2012)

### Singlar

* *The Way I Feel* (2002)
* *Broken* (2002)
* *Crash* (2002)
* *Far Away* (2004)
* *Photograph* (2004)
* *Lie To Me* (2007)
* *Anthem for the Underdog* (2008)
* *Adrenaline* (2008)
* *Broken Road* (2009)
* *We Are One* (2010)
* *Disappear* (2010)
* *Bulletproof* (2011)

Kjelde
------

* *Denne artikkelen byggjer på «12 Stones» frå Wikipedia på engelsk, den 21. august 2011.*
* *Denne artikkelen byggjer på «12 Stones» frå Wikipedia på bokmål, den 21. august 2011.*
Dei store Sundaøyane
Dei små Sundaøyane
**Sundaøyene** er ei øygruppe i det malayisk-indonesiske arkipelet i Søraust-Asia. Politisk er dei delt mellom statane Brunei, Aust-Timor, Indonesia og Malaysia. Sundaøyene vert oftast delet i to grupper; dei store Sundaøyane og dei mindre Sundaøyane. Fire av dei fem store Sundaøyane ligg vest for Wallace-linja, berre Sulawesi ligg aust om linja, dessutan har fire av dei fem øyane eit flatemål som er mykje større enn den største av dei mindre Sundaøyane; berre Madura er ei mindre øy. 

* Dei store Sundaøyane er, frå aust mot vest:
	+ Sulawesi
	+ Borneo
	+ Madura
	+ Java
	+ Sumatra

* Dei mindre Sundaøyane ligg søraust i det malayis-indonesiske arkipelet, alle saman aust for Wallace-linja. Dei største av desse er (alfabetisk):
	+ Bali
	+ Flores
	+ Lombok
	+ Sumba
	+ Sumbawa
	+ Timor

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Sunda Islands» frå Wikipedia på engelsk, den 2. juni 2012.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* NKC
* GeoNames

 |
Koordinatar: 59°55′28.610″N 10°52′22.141″E﻿
**Lutvann leir** er ein militærleir som ligg ved Lutvann i Oslo.

I tillegg til Heimevernet sin distriktsstab, HV-02, ligg òg Forsvarets etterretningshøgskule, Etterretningstenesta, Forsvarsbygg og FLO her. 

Heile leiren har felles gateadresse Lutvannsveien 60.

Historikk
---------

Leiren vart bygd av tyske styrkar i 1942, og i samband med frigjeringa av Noreg i 1945 overtok Milorg leiren. 
Seinare vart det ein teknisk og operativ skule for dei elektroniske sambandsmidla til luftforsvaret, både bakkebaserte og flybaserte. Teknisk radarutdanning vart òg gjennomført her. Frå 1953 heitte skulen *Flyvåpenets sambands- og radarskole* og frå 1965 *Luftforsvarets befalskole for sambands- og radarpersonell*. Skulen vart flytt til Kjevik i 1977 og innlemma i den tekniske skulen som var der tidlegare.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Lutvann leir» frå Wikipedia på bokmål, den 11. desember 2017.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Meir historisk informasjon om Lutvann leir Arkivert 2018-08-28 ved Wayback Machine.
Perea og området rundt i det første hundreåret.
**Perea** («landet bortatom» på gresk), ein del av kongedømet til Herodes den store okkuperte austsida av Jordanelva, frå kring ein tredjedel ned frå Genesaretsjøen til kring ein tredjedel ned austsida av Daudehavet. Det strekte seg ikkje veldig langt inn i landet. Tradisjonelt sett er grensene rekna for å vere austbreidda av Jordanelva mellom elvane Arnon (Wadi Mujib) og Hieromax (Yarmoukelva).  Arkivert 2012-09-24 ved Wayback Machine. Kongedømet til Herodes var delt av romarane til eit tetrarki, der Herodes Antipas fekk både Perea og Galilea.

Perea er området som var busett av dei isralittiske stammene Reuben, Gad, og den halve stamma Menasseh.

Andre stader kalla Perea
------------------------

Dei kristne armenarar som vart deporterte frå Armenia og tvangsbusett i Ny-Julfa/Isfahan-regionen i Iran kalla ein stor landsby Perea etter Perea i Israel.

Sjå òg
------

* Transjordan i Bibelen
* Transjordan

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Perea» frå Wikipedia på engelsk, den 29. september 2014.*
Kart over Sundasundet (Détroit de la Sonde)
**Sundasundet** er eit om lag 200 kilometer langt og mellom 25 og 110 kilometer breitt sund mellom øyane Sumatra og Java i Indonesia. Sundet går frå Javahavet i nord og munnar ut i Indiahavet i sør. Fleire vulkanske øyar ligg i sundet, mellom dei Krakatau.

Sundasundet er ei mykje nytta ferdsleåre for skipstrafikken mellom Indiahavet og Sørkinahavet, med 2 280 passerande skip årleg (2012). Sundet er i gjennomsnitt 50-65 meter djupt, men over eit større område er det berre om lag 18 meter djupt.

28. februar og 1. mars 1942 stod eit stort sjøslag i Sundasundet, mellom Japans marine på den eine sida og USAs marine støtta av Nederland og Australia på den andre.

Notar
-----

1. ↑  «Sunda Strait», *Encyclopædia Britannica*.
2. ↑  Mohd Hazmi bin Mohd Rusli: *Maritime Highways of Southeast Asia: Alternative Straits?* Arkivert 2014-06-28 ved Wayback Machine. RSIS Commentaries, nr. 024/2012, 10. februar 2012.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Sundasundet» frå Wikipedia på bokmål, den 1. august 2013.*

* *Denne artikkelen bygger på «Sundastraße» frå Wikipedia på tysk, den 1. august 2013.*
**Likstammen** er ein innsjø sentralt i Södermanland i Sverige, som ligg på grensa mellom dei to historiske herada Rönö og Daga. Innsjøen har eit overflateareal på er 11 km², og han ligg 25 meter over havet. Innsjøen er 27 meter på det djupaste, og utløpet går via Svärtaån til Austersjøen.

Ifølgje Svenska Jägareförbundet har innsjøen namnet sitt etter tre like store «fliker», eller vik, som renn ut frå innsjøen sin midte. Den nordlege fliken består i røynda av to fliker, såg ein kan seie at innsjøen eigenleg har fire fliker.

I nærleiken av innsjøen, ved Malmasjön, ved Östermalma, ligg Stockholms universitet sin feltstasjon Tovetorp. Öster Malma slott ligg ca. ein kilometer vest for innsjøen sin sørvestlege flik. I dette området ligg òg Malma kulle. I innsjøen sin nordlege flik stikk Utnäset, der ein, på det smalaste punktet på neset finn ein ei bygdeborg. Den sørvestlege fliken av innsjøen strekkjer seg mot Lästringe.

Likstammen er fordelt mellom fire historiske sokn: Lästringe sokn, Ludgo sokn, Björnlunda sokn og Frustuna sokn. Ludgo og Lästringe ligg i Rönö herad, medan Björnlunda og Frustuna ligg i Daga herad.

Kjelder
-------

* Nordisk familjebok, upplaga 3, band 12, 1930

Bakgrunnsstoff
--------------

* SJF INFO om Likstammen Arkivert 2009-09-01 ved Wayback Machine.

Koordinatar: 58°58′00″N 17°12′00″E﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
| Pereira |
| --- |
|  |
| Styresmakter |
| Land | Colombia |
| Borgarmeister | Juan Pablo Gallo Maya |
| Geografi |
| Innbyggjarar  - By (2017) | 474 335 |
| Koordinatar | 4°48′51.4″N 75°41′40.41″W﻿Koordinatar: 4°48′51.4″N 75°41′40.41″W﻿ |
| Høgd over havet | 1411 m |
| Tidssone | EST (UTC-5) (UTC{{{utc\_skilnad}}}) |
| Diverse anna |
| Telefon-retningsnummer | +57 + 6 |
| **Nettstad:** www.pereira.gov.co |
| Plassering |
|  |

**Pereira** (peˈɾeiɾa) er hovudstaden i Risaralda-departementet i Colombia. Han ligg i eit kaffeproduserende område av Colombia, offisielt kjent som «kaffiaksen». Pereira, saman med resten av kaffiaksen, er med på UNESCO si liste over kulturarven i verda frå 2011. Han er den mest folkesette byen i kaffiaksen. Pereira er òg ein del av eit storbyområde i Risaralda, som har meir enn 700 000 innbyggjarar, og består av Pereira og dei nærliggande byane Dosquebradas og La Virginia.

Geografi, geologi og klima
--------------------------

Storbyområdet Pereira er plassert sentralt i eit triangel med dei tre største byane i landet, Bogotá, Medellín og Cali, som hjørnepunkt. Det urbane Pereira ligg i vestskråninga av den sentrale fjellkjeda av Andes i Colombia, i ein sidedal nemnt Otún-dalen. Sentrum av byen er berre ca. 20 km i luftlinje frå Cauca i vest. Elva Otún er ein del av Cauca-vassdraget og er ei grenseelv mellom det urbane Pereira og nabobyen Dosquebradas i nord. 

Arealet av kommunen Pereira er 702 km2 og kommunen grensar mot kommunane La Virginia, Marsella og Dosquebradas i nord, i nordaust mot Santa Rosa de Cabal og i aust mot departementet Tolima, i sør grensar han mot departementa Quindío og Valle del Cauca. 

Pereira ligg i eit område med høg seismisk og vulkansk aktivitet. Den austlege delen av kommunen ligg innanfor nasjonalparken Los Nevados, og grensa i nordaust er nær toppen av vulkanen Santa Isabel. Ein annan vulkan rett ved kommunegrensa er Nevado del Ruiz. Pereira var ein av byane hardast råka av eit jordskjelv i den sentrale delen av landet den 25. januar 1999. Totalt omkom 1171 menneske og ca. 150 000 vart heimlause i området.

På grunn av plasseringa nær ekvator og mellom to fjellkjeder, er det ingen utprega regntider eller tørre årstider i Pereira, og ingen store temperaturskilnader i løpet av året. Gjennomsnittleg temperatur er ca. 22 °C, gjennomsnittleg nedbør er ca. 2750 mm per år.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Pereira» frå Wikipedia på engelsk, den 30. desember 2018.*

Referansar

1. ↑  Unesco World Heritage List - Coffee Cultural Landscape of Colombia Henta 30. desember 2018
2. ↑  US Agency for International Development Colombia - Earthquake Fact Sheet #6, Fiscal Year 1999 Henta 30. desember 2018

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Pereira**
**Likviditet** (betalingsevne) er eit økonomisk uttrykk for evna til å kunna betala løpande utgifter som rekningar, løn, utviklingskostnader, skatt m.m. God likviditet tyder at ein har høve til å dekka forventa og uføresette utgifter. Likviditet kjem av uttrykket marknadslikviditet.
Når det berre vert referert til likviditetsgraden, er det grad 1 som er den mest brukte av dei fire.
Veikskapen med nøkkeltala er at bindingstida og omløpsfarten for dei ulike eigedels- og gjeldspostane som ikkje vert reflekterte.
Det er lett å visa at eit føretak kan ha låg likviditetsgrad, men god likviditet. Vi kan difor ikkje seia noko generelt om ønskeleg nivå på likviditetsgradbrøken. Røynsle viser likevel at for mange konkursføretak er dette eit av dei nøkkeltala som forverrar seg i tida før konkurs.
Ved rekneskapsanalyse vert det som regel fire nytta måtar å rekne ut likviditetsgraden på;

Likviditetsgrad 1:
**Likviditetsgrad 1** fortel noko om tilhøvet mellom omløpsmiddel og kortsiktig gjeld. Med andre ord målar ein evna føretaket har til å dekka betalingsforpliktingane sine etter kvart som desse forfell. 
Formelen for Likviditetsgrad 1 er Omløpsmiddel/Kortsiktig gjeld. Likviditetsgrad 1 bør vera større enn 2. Omløpsmiddel inkluderer Varelager, fordringar, investeringar og kontantbeholdning.

Likviditetsgrad 2:
**Likviditetsgrad 2** mæler, som likviditetsgrad 1 tilhøvet mellom omløpsmiddel og kortsiktig gjeld. Skilnaden her er at varelageret, som vert rekna som dei minst likvide omløpsmidla, er trekt frå.
Formelen for Likviditetsgrad 2 er (Omløpsmiddel-Varelager)/Kortsiktig gjeld.

Likviditetsgrad 3: 
**Likviditetsgrad 3** fortel noko om tilhøvet mellom dei mest likvide midla og kortsiktig gjeld. Dei mest likvide omløpsmidla er bankinnskot, kontantar og liknande. 
Formelen for Likviditetsgrad 3 er (Kassebeholdning+Bankinnskudd)/Kortsiktig gjeld. Likviditetsgrad 3 bør vera større ein 33 %.

Likviditetsgrad 4:
**Likviditetsgrad 4** mæler kontantgraden. Likviditetsgrad 4 er Kontantbehaldning/Kortsiktig gjeld.

Arbeidskapital er eit nærskyldt økonomisk nøkkeltal som vert brukt for å vurdera den likviditetsmessige stillinga til eit føretak.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Likviditet» frå Wikipedia på bokmål, den 14. juni 2019.*



|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* NDL

 |
Symbolet til Elektrisk Bureau
**Elektrisk Bureau**, ofte forkorta **EB**, var eit norsk selskap innan elektroteknikk og telefonapparat. Firmaet vart grunnlagt i 1882 av Carl Söderberg, og vart aksjeselskap i 1895. Frå 1928 samarbeidde selskapet med svenske Ericsson.

I 1934 starta A/S Elektrisk Bureau eiga radioavdeling, Kommersiell Radio, med ingeniør Leif Florian Gaudernack som sjef. Den 24. april 1934 inngjekk EB ei lisensavtale med Philips Gloeilampen-Fabrieken i Eindhoven i Holland. Avtala gav EB tilgjenge til Philips konstruksjonar og patent for produksjon av utstyr. 

Nera, Norsk Kabelfabrikk, Industrikontroll A/S, Norsk Signalindustri A/S og AS Telesystem var dotterselskap av EB.

I 1988 vart Elektrisk Bureau ein del av ABB-konsernet. EB vart enno brukt som varemerke fram til 1993.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Elektrisk Bureau» frå Wikipedia på bokmål, den 9. oktober 2018.*

Litteratur
----------

* Skogaas, Peder (1982):*Over alle grenser 1882-1982 Elektrisk Bureau - 100år i teleteknikkens tjeneste*. Oslo, A/S Elektrisk Bureau, ISBN 82-990901-0-5

* Magnus, Christian Semb (1999): *Elektriske Bauner. Sagaen om Elektrisk Bureaus radioavdeling. Oslo, Norsk Telemuseum, ISBN 82-91335-19-2*

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF

 |
| Burnley  |
| --- |
| RådhusetRådhuset Rådhuset |
| Plassering |
| 

Burnley is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Storbritannia |
| Konstituerande land |  England |
| Grevskap | Lancashire |
| Distrikt | Burnley |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  15,82 km² |
| Innbyggjarar  - By (2007)   - folketettleik | 73,526   4,6 /km² |
| Koordinatar |  53°47′″N 2°15′″W﻿Koordinatar: 53°47′″N 2°15′″W﻿ |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | BB10-12 |
| Telefon-retningsnummer | 01282 |
| 
 Commons har multimedium som gjeld: **Burnley**
 |

**Burnley** er ein by i Lancashire i England. Han er administrasjonssenter for distriktet Burnley.

Byen voks opp omkring industriverksemd på 1800-talet. Det var særleg tekstilindustri som var viktig, og då denne møtte nedgangstider førte det til høg arbeidsløyse i Burnley. I 2001 oppstod det ved fleire tilfelle uro i byen som ei følgje av sosial naud og spaningar mellom ulike folkegrupper, spesielt mellom kvite og asiatar. British National Party har hatt aukande oppslutning i lokalval, mykje på grunn av utbreidd fattigdom i fleire bydelar, medan den forholdsvis store delen av folkesetnaden som kjem frå Asia følar at dei blir pressa inn dei aller minst privilegerte områda i byen.

Sport
-----

Fotballklubben Burnley FC har spelt på Turf Moor sidan 1893, og var ein av klubbane som grunnla The Football League. Nordmannen Fredrik Ulvestad signerte for Burnley F.C. i 2015.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Burnley**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
Bomstasjon på Øresundbrua (BroBizz i grøne filer)
**BroBizz** er eit dansk system for elektronisk betaling i automatiske betalingsanlegg. BroBizz vart stifta i 2008 og vert utvikla og administrert av BroBizz A/S, eit heileigd dotterselskap av Sund & Bælt Holding A/S.

Ein BroBizz er ei trådlaus bombrikke som sikrar at ein kjem kjapt gjennom automatiske betalingsanlegg. BroBizz kan brukast på Storebæltsambandet og Øresundbrua, på fleire ferjeruter og bomvegar, og dessutan til parkering på Billund- og Kastrup Lufthamn. Sund & Bælt er med i fellesføretaket (*joint venture*) EasyGo. Gjennom EasyGo-samarbeidet kan BroBizz brukast på automatiske betalingsanlegg i Skandinavia. Norske AutoPASS er òg med i dette samarbeidet, og BroBizz-brikker kan dermed brukast i norske bomstasjoner.

BroBizz A/S er det første skandinaviske selskapet som er registrert som EETS (*European Electronic Toll* Service)-utstedar. EETS-direktivet har som mål at ei elektronisk brikke, som til dømes ein BroBizz, skal kunna brukast for betaling på alle avgiftsbelagde vegar i EU.

PayByPlate
----------

Den 21. mars 2018 innfører BroBizz A/S automatisk skiltattkjenning, og det vert mogleg å nytta registreringsskiltet til identifisering. Med PayByPlate får ein tilgjenge til dei same fordelane som med ei BroBizz-brikke. I første omgang kan produktet utelukkande brukast på Storebæltbrua.

PayByPlate vert tilbydd danskregistrerte bilar under 3500 kg med vanlege registreringsskilt.

Sjå òg
------

* EasyGo
* AutoPASS

Kjelder
-------

1. ↑  mbe (15. januar 2015). «Om BroBizz A/S». *BroBizz®* (på dansk). Henta 17. februar 2018.
2. ↑  mbm (15. januar 2015). «BroBizz® er sikker betaling». *BroBizz®* (på dansk). Arkivert frå originalen 18. februar 2018. Henta 17. februar 2018.
3. ↑  lbo (15. januar 2015). «BroBizz® giver dig mange fordele». *BroBizz®* (på dansk). Arkivert frå originalen 17. februar 2018. Henta 6. mars 2018.
4. ↑  «EasyGo - AutoPASS». *www.autopass.no* (på norsk).
5. ↑  Thomsen, Lene Gebauer (22. september 2016). «BroBizz kvalitetsstämplas för användning i resten av Europa». *BroBizz®* (på svensk). Arkivert frå originalen 17. februar 2018. Henta 6. mars 2018.
6. ↑  vvb (15. november 2017). «Velkommen til PayByPlate». *BroBizz®* (på dansk). Arkivert frå originalen 5. mars 2018. Henta 6. mars 2018.
**Stefano Mei** (fødd 3. februar 1963) er ein italiensk tidlegare friidrettsutøvar frå La Spezia, som deltok internasjonal på mellom- og langdistanse. Han vart europameister på 10 000 meter i 1986.

Aktiv
-----

Etter å ha mislukkast i å nå finalane på 1500 m ved VM 1983 og OL 1984 vann Mei 5000 m under Universiaden 1985 i Kobe, ein siger han forsvarte fire år seinare i Duisburg.

I 1986-sesongen var Mei i sitt livs form og sette personleg rekord på 10 000 m med 27.43,9. Høgdepunktet var likevel EM 1986 i Stuttgart. I 10 000 meter-løpet gjekk alle medaljane til Italia, Mei vann på tida 27.56,7, medan Alberto Cova og Salvatore Antibo kom på dei andre medaljeplassane. Fem dagar etterpå tok Mei sølvmedaljen på 5000 meter på ny personleg rekord; 13.11,5, britiske Jack Buckner sigra med 13.10,1.

Fire år seinare, under EM 1990 i Split, fekk Mei bronsemedaljen på 10 000 meter. Landsmannen Salvatore Antibo var heilt suveren og vann med ein margin på over 20 sekundar, Mei deltok så i spurten om dei andre medaljane, men måtte gje tapt mot norske Are Nakkim i kampen om sølvmedaljen. På 5000 m vart Mei nummer sju.

Mellom 1981 og 1994 deltok Mei i 43 landskampar. Han vann åtte italienske meisterskap.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* VM 1983 i Helsinki: Utslått i semifinalane på 1500 m (3.41,7)
* OL 1984 i Los Angeles: Utslått i semifinalane på 1500 m (3.37,9)
* EM 1986 i Stuttgart: Gullmedalje på 10 000 m – 27.56,7, og sølvmedalje på 5000 m – 13.11,5
* OL 1988 i Seoul: Nr 7 på 5000 m – 13,26,1
* EM 1990 i Split: Bronsemedalje på 10000 m – 28.04,4
* VM 1991 i Tokyo: Braut på 5000 m

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Stefano Mei» frå Wikipedia på tysk, den 3. juni 2015.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* «Stefano Mei» (på engelsk). olympedia.org. Henta 15. februar 2023.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
Stefan Holm i 2014
**Stefan Christian Holm** (fødd 25. mai 1976) er ein svensk tidlegare friidrettsutøvar som konkurrerte i høgdehopp. Han vann OL-gull i 2004, og tok i tillegg to EM-medaljar og ein VM-medalje i øvinga. 181 centimeter høge Holm var relativ kortvaksen til høgdehoppar å vere, men makta likevel å hevde seg mot verdseliten i over ti år. Innandørs sikra han seg fire VM-gull og to EM-gull.

Aktiv
-----

Holms internasjonale gjennombrot kom under Sommar-OL 2000 i Sydney der han vart nummer fire med 2,32 m. Nokre månader seinare vann han det fyrste av fire gullmedaljar i innandørs-VM; 2001, 2003, 2004 og 2008. Han trivdes openbert godt innandørs, også i innandørs-EM fekk han med seg to gullmedaljar, 2005 og 2007.

Utandørs vann han sølvemdaljar i både EM 2002 og VM 2003. 2004 vart hans store jubelår som høgdehoppar. Etter han hadde sigra i innandørs-VM i Budapest, vann han den olympiske gullmedaljen i sommarleikane i Aten, før han avrunda sesongen med siger i IAAF-finalen i Monaco.

Etter OL i Aten sikra han seg nye innandørs-triumfar, utandørs fekk han ein bronsemedalje i europameisterskapen på svensk heimebane i 2006. Han avslutta med fjerdeplassar både i friidretts-VM 2007 og Sommar-OL 2008. Holm forbetra sin personleg rekord utandørs til 2,37 m i 2008. Innandørs svinga han seg over 2,40 m då han vann EM-gull i Madrid i 2005.

Holm under VM 2007 i Osaka
### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap, utandørs

* EM 1998 i Budapest: Nr 7 – 2,27 m
* VM 1999 i Sevilla: Nr 10 – 2,25 m
* OL 2000 i Sydney: Nr 4 – 2,32 m
* VM 2001 i Edmonton: Nr 5 – 2,30 m
* EM 2002 i München: Sølvmedalje – 2,29 m, bakom Jaroslav Rybakov (2,31 m)
* VM i 2003 i Paris: Sølvmedalje – 2,32 m, framom Mark Boswell (2,32 m)
* OL 2004 i Aten: Gullmedalje – 2,36 m, framom Matt Hemingway (2,34 m)
* VM i 2005 i Helsingfors: Nr 7 – 2,29 m
* EM 2006 i Göteborg: Bronsemedalje – 2,34, bakom Tomáš Janků (2,34 m)
* VM 2007 i Osaka: Nr 4 – 2,33 m
* OL 2008 i Beijing: Nr 4 – 2,32 m

### Personlege rekordar

* Utandørs: 2,37 m (13. juli 2008, Aten)
* Innandørs: 2,40 m (6. mars 2005, EM Madrid)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Stefan Holm» frå Wikipedia på engelsk, den 16. april 2015.*

* *Denne artikkelen bygger på «Stefan Holm» frå Wikipedia på svensk, den 16. april 2015.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* ISNI
* LIBRIS
* Munzinger (sport)

 |
«Dødspasset» ved brua over Kwai.
**Broen over Kwai** er eit britisk-amerikansk krigsdrama frå 1957 regissert av David Lean. Handlinga er lagt til det japansk-okkuperte Burma under andre verdskrigen. Dei japanske okkupantane brukar britiske krigsfangar som arbeidskraft til å byggja ei jernbanebru over elva Kwai. Allierte styrkar har samstundes planar om å senda sabotørar for å sprenga brua. Dei leiande rollene vert spelte av William Holden, Jack Hawkins, Alec Guinness og Sessue Hayakawa. Manus er basert på ein roman av Pierre Boulle. 

Filmen vann sju oscarprisar, blant anna for beste regi (David Lean), beste hovudrolle (Alec Guinness) og beste originalmusikk (Malcolm Arnold). 

Mesteparten av filmen vart spelt inn på (noverande) Sri Lanka.

Samsvar med faktiske hendelser
------------------------------

Handlinga til filmen er i stor grad fiksjon, men den er basert på den faktiske bygginga i 1943 av ei jernbanebru over (elva) Mae Klong (som nå kalles Khwae Yai), ved Tha Makham omlag fem kilometer fra den thailandske byen Kanchanaburi (i Kanchanaburi-fylket).

Prisar
------

### Oscar-prisar

| Pris | Person |
| --- | --- |
| Beste regi | David Lean |
| Beste mannlege hovudrolle | Alec Guinness |
| Beste kinematografi | Jack Hildyard |
| Beste film | Sam Spiegel |
| Beste filmklipp | Peter Taylor |
| Beste originalmusikk | Malcolm Arnold |
| Beste filmatisering | Robert BoltMichael WilsonPierre Boulle |
| Nominert |
| Beste mannlege birolle | Sessue Hayakawa |

Relevante historiske hendingar
------------------------------

Handlinga i filmen er laust knytt til den faktiske konstruksjonen av ei jernbanebru over elva Mae Klong (som fekk eit nytt namn på 1960-talet, Khwae Yai), ved staden Tha Ma Kham, fem kilometer frå byen Kanchanaburi. Commonwealth War Grave Commission seier at «Den berykta Burma-Siam-jarnbana, bygga av krigsfangar frå Samveldet, Nederland og USA, var eit japansk prosjekt som hadde som føremål å betra kommunikasjonane for å forsyna den store japanske hæren i Burma. I løpet av anleggstida døydde kring tretten tusen krigsfangar, og dei vart gravlagde langs jarnbana. Ein rekner med åtti tusen til eitt hundre tusen sivile døydde i anleggstida, hovudsakleg tvangsarbeidarar frå Malaya og Nederlandsk India, eller frå Siam og Burma». To arbeidsstyrkar jobba frå kvar sin ende av jarnbana, mot midten.

Referansar
----------

1. ↑  
Davies, Peter (1991). *The Man Behind the Bridge*. Continuum International Publishing Group. 0-485-11402-X.
2. ↑  
Summer, Julie (2005). *The Colonel of Tamarkan*. Simon & Schuster Ltd. 0-7432-6350-2.
3. ↑  Kanchanaburi to seek recognition of Death Railway as a World Heritage Site Arkivert 2019-06-09 ved Wayback Machine.. The Nation (Thailand), 06-05-2018, hentet 06-05-2018.
4. 1 2  Kanchanaburi War Cemetery

* *Denne artikkelen bygger på «Broen over Kwai» frå Wikipedia på bokmål, den 14. november 2018.*