|  |
| --- |
| **Lansenebb** |
|  |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Fuglar Aves |
| **Orden:** | Seglarfuglar Apodiformes |
| **Familie:** | Kolibriar Trochilidae |
| **Underfamilie:** | Polytminae |
| **Slekt:** | **Lansenebb** *Doryfera*Gould, 1847 |
|
| **Artar** |
| *grønpannelansenebb**blåpannelansenebb* |

**Lansenebb** er ei biologisk slekt ***Doryfera*** av kolibriar med to medlemmer som samla har eit leveområde langs austsida av Andesfjella, i Costa Rica, Panama, og Tepui-området. Slekta er ein del av underfamilien Polytminae, «mangoar».

Namnet *Doryfera* er frå gresk: *Dory* «spyd», *fera* «bere».

Saman med slektene *Schistes* og *Colibri* dannar *Doryfera* ei klår monofyletisk gruppe.

Skildring
---------

Eit uvanleg langt og tynnt, rettpeikande eller svakt oppbøygd nebb er det mest slåande trekket ved utsjånaden for lansenebb. Dei har ein tendens til å halde nebbet oppreist. Fjørdrakta er gjennomgåande mørk, halen er relativt kort og avrunda. Dei lever i skråninga av fjellkjeder og i lågare subtropisk skog, gjerne nær rennande vatn. Kroppsstorleikar ligg mellom 9 og 13 centimeter inkludert 25-34 mm langt nebb. Grønpannelansenebb er marginalt større enn blåpannelansenebb. Begge artane har dels overlappande leveområde langs Andes der begge kan treffast i same habitat. I Ecuador finst grønpannelansenebb i høgste høgder og kan treffast lengre vest enn blåpannelansenebb.

Reiret til desse artane er hengt opp inne i grotter, eller under fjelloverheng, festa til røter eller liknande. Grønpannelansenebb kan konstruere reiret under bruer eller tak der dei finn feste i til dømes hengande kablar. Som hos andre kolibriartar er det hoa aleine som gjer byggearbeidet, rugar og syter for ungane.

IUCN har kategorisert begge artar som livskraftige artar (LC).

Artslista
---------

Lansenebb i rekkjefølgje etter IOC World Bird List V13.1, 2023, med norske artsnamn etter *Norske navn på verdens fugler*. IUCN kategori er etter *HBW and BirdLife Taxonomic Checklist*.

* Grønpannelansenebb, *Doryfera ludovicae*, Green-fronted lancebill, (Bourcier & Mulsant, 1847), (LC)

Lever hovudsakleg i høgder frå 1000 til 2500 moh. med variasjonar både under og over i delar av utbreiingsområdet som er Costa Rica og Panama, samt frå vestlegaste Venezuela, nær samanhengande langs Andesfjella til nordvestre Bolivia.
* Blåpannelansenebb, *Doryfera johannae*, Blue-fronted lancebill, (Bourcier, 1847), (LC)

Ein underart i Tepui-området i sørlege Venezuela og litt inn i Brasil og Guiana, (280-2000 moh.) nominatforma lever langs austsida av austlege Andesfjella frå sentrale Colombia sørover til Madre de Dios-regionen i Peru (400-1600 moh.)

Kjelder
-------

1. ↑  Jobling, James A (2010). *The Helm Dictionary of Scientific Bird Names*. London: Christopher Helm. s. 139. ISBN 978-1-4081-2501-4.
2. ↑  Quintero, Esther and Perktaş, Utku (2018). «Phylogeny and biogeography of a subclade of mangoes (Aves, Trochilidae)». *Journal of ornithology* (Springer) **159**: 29––46.  CS1 maint: Multiple names: authors list (link)
3. 1 2  Ridgeley, Robert S. Paul J. Greenfield, *The Birds of Ecuador vol II*, s. 249, Christopher Helm London (2001) ISBN 0-7136-6117-8
4. 1 2  Stiles, F. G. and G. M. Kirwan (2020). *Blue-fronted Lancebill (Doryfera johannae)*, version 1.0. In Birds of the World (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, and E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA.
5. 1 2  Stiles, F. G. P. F. D. Boesman, and G. M. Kirwan (2020). *Green-fronted Lancebill (Doryfera ludovicae)*, version 1.0. In Birds of the World (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, and E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA.
6. ↑  Birdlife International Data Zone søk Henta 23. mai 2023
7. ↑  Gill, Frank; Donsker, David; Rasmussen, Pamela, red. (January 2023). «Hummingbirds». *IOC World Bird List Version 13.1*. International Ornithologists' Union. Henta 15. mai 2023.
8. ↑  Norsk navnekomité for fugl (NNKF). «Norske navn på verdens fugler». Birdlife Norge. Henta 15. mai 2023.
9. ↑  «HBW and BirdLife Taxonomic Checklist». *BirdLife Data Zone* (version 7 utg.). BirdLife International. Desember 2022. Henta 15. mai 2023.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Lansenebb**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* ITIS

 |