**Kaj Tapio Rautavaara** (8. mars 1915–25. september 1979) var ein finsk idrettsutøvar, musikar og skodespelar frå byen Nokia. Han tevla fyrst i friidrett og seinare i bogeskyting. I 1948 vart han olympisk meister i spydkast, og i 1958 var han med på Finlands lag som vart verdsmeistrar i bogeskyting. Sin personlege rekord i spydkast, 75,47 m, oppnådde han hausten 1945 i Mänttä. Rautavaara var 190 cm høg og hadde ei tevlingsvekt på 92 kg.

Liv og gjerning
---------------

Rautavaara voks opp hos den ugifte mor si. Han arbeidde i ungdomsåra som vegarbeidar, tømmerhoggar og hjelpesmann på ei samvirke-mylne. Under vinterkrigen var han i den finske marinen, som tok lite del i krigføringa. Derimot hadde han frontteneste det fyrste året, 1941-42, av den finske framhaldskrigen. Frå sommaren 1942 og ut krigen var han radiojournalist og rapporterte frå fronten.

### Idrett

Rautavaara tevla i fyrste omgang i spydkast. Han vart finsk meister i øvinga både i 1944 og 45, og på ny frå 1947 til -49. Under europameisterskapen 1946 i Oslo tok Rautavaara bronsemedaljen med eit kast på 66,40 m. To år seinare, under OL 1948 i London vann han olympisk gull, då han slo til med eit kast på 69,77 m i fyrste omgang. Sidan i tevlinga var han langt unna den lengda som sikra topplassen med god margin til sølvmannen Steve Seymour frå USA, som kasta 67,56 m som lengst.

I 1950-åra byrja Rautavaara med bogeskyting, og vart i 1958 verdsmeister med det finske laget. Før den tid, 1955, vart han individuell finsk meister i bogeskyting.

Rautavaara (venstre) og songskrivaren Reino Helismaa på 1950-talet
### Musikk og spelefilm

Samstundes som han var aktiv på idrettsbana, vart Rautavaara ein populær songar som turnerte heile Finland. Populariten var særleg stor på 1950-talet og dei alle fyrste 1960-åra. Hans rolege og sentimentale popsongar har vore populære heilt opp til våre dagar, til dømes versjonen hans av Johnny Cash-hiten *I walk the Line*, på finsk: *Yölinjalla*. I alt spela han inn 310 songar.

Mellom 1945 og 1970 spela Rautavaara i 20 finske spelefilmar. Oftast hadde han rolla som protagonisten, personen som må løyse striden som er sett i gang av andre.

### Endelikt

Rautavaara fall og skadde seg i ein symjehall i Vanda. Han vart teken til sjukehus i Helsingfors, derifrå vart han send heim utan grundig utgreiing. Natta etter døydde han av indre blødningar i hovudet i heimen sin i Helsingfors.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
-----------------------------------------------------

* EM 1946 i Oslo: Bronsemedalje – 66,40 m
* OL 1948 i London: Gullmedalje – 69,77 m, framom Steve Seymour (67,56 m)
* EM 1950 i Brussel: Nr 5 – 66,20 m

* VM i bogeskyting 1958: Verdmeister i lag for Finland

Diskografi i utval
------------------

* *Päivänsäde ja menninkäinen*, 1949/1965
* *Reissumies ja kissa*, 1949
* *Kulkuri ja joutsen*, 1950
* *Isoisän olkihattu*, 1951/1963
* *Ontuva Eriksson*, 1951
* *Sininen uni*, 1952
* *Juokse sinä humma*, 1953
* *Kulkuriveljeni Jan*, 1956
* *Yölinjalla*, 1962
* *Tuopin jäljet*, 1963
* *En päivääkään vaihtaisi pois*, 1979

Filmografi
----------

* *Vain sinulle* (1945)
* *Synnin jäljet* (1946)
* *Kuudes käsky* (1947)
* *Kultamitalivaimo* (1947)
* *Sinut minä tahdon* (1949)
* *Aila, Pohjolan tytär* (1951)
* *Rion yö* (1951)
* *Salakuljettajan laulu* (1952)
* *Pekka Puupää* (1953)
* *2 hauskaa vekkulia* (1953)
* *Me tulemme taas* (1953)
* *Kummituskievari* (1954)
* *Veteraanin voitto* (1955)
* *Villi Pohjola* (1955)
* *Kaunis Kaarina* (1955)
* *Kahden ladun poikki* (1958)
* *Molskis, sanoi Eemeli, molskis!* (1960)
* *Tähtisumua* (1961)
* *X-paroni* (1964)
* *Anna* (1970)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Tapio Rautavaara» frå Wikipedia på engelsk, den 29. august 2012.*
* *Denne artikkelen bygger på «Tapio Rautavaara» frå Wikipedia på finsk, den 29. august 2012.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* 

| * v
* d
* e
Dei olympiske ringaneOlympiske meistrar i spydkast, menn |
| --- |
| 1906: Eric Lemming**·** 1908: Eric Lemming**·** 1912: Eric Lemming**·** 1912: Juho Saaristo**·** 1920: Jonni Myyrä**·** 1924: Jonni Myyrä**·** 1928: Erik Lundqvist**·** 1932: Matti Järvinen**·** 1936: Gerhard Stöck**·** 1948: Tapio Rautavaara**·** 1952: Cy Young**·** 1956: Egil Danielsen**·** 1960: Viktor Tsybulenko**·** 1964: Pauli Nevala**·** 1968: Jānis Lūsis**·** 1972: Klaus Wolfermann**·** 1976: Miklós Németh**·**
1980: Dainis Kūla**·** 1984: Arto Härkönen**·** 1988: Tapio Korjus**·** 1992: Jan Železný**·** 1996: Jan Železný**·** 2000: Jan Železný**·** 2004: Andreas Thorkildsen**·** 2008: Andreas Thorkildsen**·** 2012: Keshorn Walcott**·** 2016: Thomas Röhler**·** 2020: Neeraj Chopra |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* VIAF
* GND
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)
* AllMusic (artist)

 |