**Cesária Évora** (fødd 27. august 1941 i Mindelo, daud 17. desember 2011) var ein songar frå Kapp Verde. Ho er kjend for å ha framført musikk i sjangeren morna. Ho framførte også songar i dei muntrare stilane coladeira og funaná frå Kapp Verde, og seinare i karrieren utvida ho også repertoaret med innslag av arabisk, kubansk og brasiliansk musikk. Évora blei kjend som «barfotdivaen», ettersom ho pleide å opptre barføtt i solidaritet med fattige kvinner.

Liv og virke
------------

Évora voks opp i ein fattig familie, og mista faren, Justino da Cruz Évora, som sjuåring. Då ho var 10 år gammal såg mora Dona Joana seg nøydd til å senda henne til ein barneheim, ettersom ho ikkje kunne forsørga alle seks barna sine.

Heimen til Cesária Évora, som no er eit museum.
Cesária Évora avbilda på ein 2000-escudoseddel gjeve ut på Kapp Verde i 2014.
Då ho var seksten byrja ho å opptre på hamnekneiper i heimbyen som tenåring. På 1960-talet byrja ho synga på portugisiske cruiseskip som vitja Mindelo, og på lokal radio. I Europa blei det gjeve ut konsertopptak av Évora på plate på 1960-talet. På 1970-talet gav ho opp songkarrieren fordi han ikkje var mogleg å leva av.

På 1980-talet dukka ho opp igjen. I 1985 blei ho invitert av den kappverdiske songaren Bana til Portugal. I Lisboa blei ho oppdaga av produsenten José da Silva og gjeven mogleiken til å spela inn musikk i Paris.

Ho spelte inn sitt første album, *Cesaria*, i 1987. Internasjonal suksess kom med det første kommersielle albumet, *La Diva Aux Pieds Nus* frå 1988, og nådde eit breiare publikum med *Mar Azúl* (1991). *Miss Perfumado* frå 1992 seld i over 300 000 eksemplar over heile verda. Albumet inneheldt ein av hennar best kjende songar, «Sodade».
Évora hadde utselde opptredenar på store scenar i Paris og Lisboa.

I 2004 vann Évora ein grammypris for albumet *Voz D'Amor*. I 2009 blei ho utnemnd til riddar av den franske Æreslegionen.

Under ein turné i Australia i 2008 fekk Évora slag. I 2009 gav ho ut sitt siste album, *Nha Sentimento*, som blei spelt inn i Mindelo og Paris med José da Silva.
I 2010 hadde Évora ei rekkje konsertar, den siste i Lisboa den 8. mai. To dagar seinare gjekk ho gjennom ein operasjon grunna eit hjarteåtak. I september 2011 kunngjorde agenten til Évora at ho kom til å trekkja seg tilbake grunna dårleg helse.

17. desember 2011, 70 år gammal, døydde Évora i São Vicente på Kapp Verde. 
Regjeringa på Kapp Verde erklærte landesorg i to dagar då ho døydde.

Évora påverka yngre songarar som Mayra Andrade og Sara Tavares.

Diskografi
----------

* 1987 – Cesária
* 1988 – Cesária Évora, La Diva aux pieds nus
* 1990 – Distino di Belita
* 1991 – Mar Azul
* 1992 – Miss Perfumado
* 1994 – Sodade – Les plus belles mornas de Cesaria (Best of)
* 1995 – Cesária
* 1995 – Cesária Évora à L'Olympia
* 1997 – Cabo Verde
* 1998 – Best of Cesária Évora
* 1998 – Nova Sintra
* 1999 – Le monde de Cesária Évora
* 1999 – Café Atlantico
* 2001 – Cesária Évora: L'essentiel
* 2001 – São Vicente di Longe
* 2002 – Anthology
* 2002 – Anthologie: Mornas & Coladeras
* 2002 – The Very Best of Cesária Évora
* 2003 – Voz d'Amor
* 2004 – Les essentiels
* 2006 – Rogamar
* 2008 – Rádio Mindelo
* 2009 – Nha sentimento

Kjelder
-------

1. ↑  «Singer Cesaria Evora dies at the age of 70», *BBC News, 17. desember 2011.*
2. ↑  «Barfotdivaen», *Bergens Tidende*, 30. april 2006.
3. ↑  «Cesaria Evora: Cape Verde's soulful 'barefoot diva'». *The Independent*. Henta 23. oktober 2014.
4. 1 2 3 4  Cesária Évora, Singer From Cape Verde, Dies at 70, *New York Times*, publisert 18. desember 2011.
5. ↑  «Grammy-winning singer Cesaria Evora dies at age 70». *The Washingtion Times*. Henta 23 October 2014.
6. ↑  Garth Cartwright: Cesária Évora obituary in *The Guardian*, 17. desember 2011.
7. ↑  «BBC News - Singer Cesaria Evora dies at the age of 70». *BBC News*. Henta 23 October 2014.
8. ↑  «Légion d'honneur pour Césaria Evora, "diva aux pieds nus et à la voix d'or"», *ladepeche.fr*, 9. februar 2009.
9. ↑  «Cesaria Evora termina a carreira aos 70» (på portugisisk). Publico.pt. Arkivert frå originalen 24. september 2011. Henta 24. Sseptember 2011.
10. ↑  «Evora leaving forever». Rt.com. Arkivert frå originalen 22. desember 2011. Henta 17. desember 2011.

* *Denne artikkelen bygger på «Cesária Évora» frå Wikipedia på bokmål og «Cesária Évora» frå Wikipedia på engelsk, den 8. mars 2019.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC

 |