**Aleksandr Nikolajevitsj Ostrovskij** (31. mars 1823–2. juni 1886) var ein russisk dramatikar. Han er rekna som grunnleggjaren av det russiske dramaet i verdslitteraturen.

Biografi
--------

Ostrovskij var son av ein advokat ved handelsretten i Moskva og blei sjølv tilsett der. Etter avbrotne universitetsstudium fekk han ei underordna stilling ved handelsdomstolen i Moskva, og fekk her intim kjennskap til forretningslivet og mennesketypar. Han brukte bilete frå dette miljøet i det vesle debutverket sitt *Kartina semejnogo stjastja* ('Eit bilete av familielukke', 1847). Dei realistiske tilnærmingane blei fullendte i ei rekkje folkelivsskildrande komediar. 

Mest kjend er *Svoi ljudi sotsjtjomsia* ('Slektningar imellom kjem vi overeins', 1850), *Ne v svoj sani ne sadis* ('Set deg ikkje i ein annan slede' - tilsvarande «skomakar, bli ved din lest», 1853, Ostrovskijs første skodespel til å bli oppført), *Bednost ne porok* ('Fattigdom er inga skam', 1854). I *Gorza* ('Storm', 1860) blir folkelivsskildringa og samfunnskritikken fordjupa til ein gripande tragedie. 

På 1860-talet vende seg Ostrovskij frå samtidskildringa og skreiv historiske krønikespel, framfor alt bojardramaet *Vasilisa Melentjeva* (1868) men vende snart tilbake til dei tidlegare motiva sine. Det beste blant den seinare rike produksjonen hans er *Besjenyje dengi* ('Galne pengar', 1870), *Les* ('Skogen', 1871; dansk omsetjing *Paa Herregaarden* av Thor Lange 1904) og *Volki i ovtsi* ('Ulvar og sauer', 1875). 

Under det liberale styret til Aleksander II fekk Ostrovskij ei god stilling og statspensjon. I 1885 blei han leiar for det keisarlege teateret i Moskva. Dramatikken til Ostrovskij er kjenneteikna av ein tung, episk teknikk, som gjennom sikker miljø- og typeskildring likevel blir svært effektfull. I seinare tid kom skodespela hans til å tena som regiunderlag for mellom anna Sergej Eisenstein.

Verk
----

På norsк
* *En slyngels dagbok - skrevet av ham selv*. Komedie. Omsett av Odd Bang-Hansen, medverkande Claes Hoogland. Sendt av Norsk rikskringkasting 8. februar 1955
* *Еin skøyars dagbok : komedie i fem akter*. Omsett av Geir Kjetsaa. Oslo: Solum, 1985

På svensk
* Belougins giftermål: komedi i 5 akter (anonym omsetjing?, Helsingfors, 1883)
* Ovädret: drama i sex scener (oms. Nils Åke Nilsson, radiobearbeiding Olof Molander, Radiotjänst, 1946) (*Groza*)
* Skogen: komedi (utrykt oms. av Ellen Rydelius for Scebstudion 1950-tal?) (*Les*)
* En skojares dagbok (utrykt oms. av Astrid Baecklund och Herbert Grevenius for Folkets parkers centralstyrelse 1957)
* Ovädret (utrykt oms. av Jan Håkansson 1964?) (*Groza*)
* Konkurs: komedi i fyra akter (utrykt oms. av Staffan Skott for Helsingborgs stadsteater 1987) (*Bankrut*)
* Skogen (utrykt oms. av Kristina Rotkirch, bearbetning Joakim Groth för Kungliga Dramatiska teatern 2001) (*Les*)

Kjelder
-------

1. ↑    Carlquist, Gunnar: *Svensk uppslagsbok. Bd 20*, Svensk Uppslagsbok AB, Malmö 1937, s. 1018.

* *Denne artikkelen bygger på «Aleksandr Ostrovskij» frå Wikipedia på svensk, den 28. oktober 2021.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Aleksandr Ostrovskij**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |