|  |
| --- |
| **Stillehavsøsters** |
| StillehavsøstersStillehavsøsters |
|
| **Status** |
| **Status i Noreg:** Framandart med svært høg risiko |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Blautdyr Mollusca |
| **Klasse:** | Muslingar Bivalvia |
| **Orden:** | Ostreida |
| **Familie:** | Ostreidae |
| **Underfamilie:** | Crassostreinae |
| **Slekt:** | *Magallana* |
| **Art:** | **Stillehavsøsters** *C. gigas* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Crassostrea gigas***Thunberg, 1793 |

**Stillehavsøsters** (*Crassostrea gigas*) er ein østersart som finst naturleg i Stillehavet, men òg finst spreidd til Atlanterhavet, utanfor kysten av Vest-Europa, omkring Storbritannia og nordover til Noreg. Medan den europeiske flatøsteresen er freda, vert ein oppfordra til å ete stillehavsøstersen.

Stillehavsøsters blir også kalla *japansk østers*, *gigasøsters* og *djuphavsøsters*. Den opphavlege levestaden deira er den nordlege delen av Stillehavet frå Japan til Beringstredet. Arten er blitt flytta til andre havområde for å bli dyrka der, og har mange stader etablert seg utanfor anlegga. Produksjonen av stillehavsøsters i verden har auka kraftig, og dreier seg om fleire millionar tonn.

I den sørlege delen av Nordsjøen og i det danske Vadehavet har det oppstått skjellbankar av stillehavsøsters som endrar det naturlige økosystemet. Arten blei funnen for første gong i Noreg i 1980 utanfor Kragerø. Frå 2007 er arten blitt observert fleire steder i Oslofjorden og langs kysten av Sørlandet og nordover til Hordaland. Iføljge Artsdatabanken er stillehavsøsters ein invaderande art som er svartelista i Noreg, det vil seia uønska i norske farvatn.

Stillehavsøsters kan bli frå 8 til opptil 40 cm. Han skil seg frå vanleg østers (*Ostrea edulis*) ved forma og strukturen på skalet. Østersen lever fastvaksen til underlaget, vanlegvis på stein eller muslingskal, frå like under fjøremålet til eit par meters djupne.

Tiltak
------

I 2018 var det sett i gang eit pilotprosjekt rundt Oslofjorden der friviljuge skulle plukka med seg så mange stillehavsøsters dei kunne.

Helseåtvaringar
---------------

Østers kan gje sjukdomssmitte. Årsaka er at norovirus, som fører til omgangssjuke, kan renna ut i sjøen via kloakken og blir akkumulert i østersen. Folk som vil sanka stillehavsøsters og eta dei kan bruka blåskjelvarsel råd om skjel som finst på matportalen.

Referansar
----------

1. ↑  «Stillehavsøsters». Artsdatabanken. Henta 24. juli 2018.
2. ↑  «Stillehavsøstersen sprer seg kraftig i Oslofjorden», *forskning.no* (på norsk), 26. mai 2017, henta 31. mai 2019
3. ↑  «Spis østers – men ta for all den den riktige», *agderposten* (på norsk), henta 31. mai 2019 [*daud lenkje*]
4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  «Stillehavsøsters» i *Store norske leksikon* (fri gjenbruk av tekst)]
5. ↑  Radio, Sveriges, «Kampen mot ostronen – fem ton plockade för hand - Nyheter (Ekot)», *sverigesradio.se* (på svensk), henta 31. mai 2019
6. ↑  Gulbr, Lars O.; sen (22. juli 2018), «Stillehavsøsters invaderer norskekysten: - Prøver å gi dem herpes», *Dagbladet.no* (på norsk), henta 31. mai 2019

* *Denne artikkelen bygger på «Stillehavsøsters» frå Wikipedia på bokmål, den 31. mai 2019.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* ITIS
* EOL

 |