recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Henrik Johan Lisæth** (fødd 11. mars 1933) er ein forretningsmann og politikar frå Bergen. Han var stortingsrepresentant i tida 1966-73 for partiet Høgre og ordførar 1986–87 i Bergen.

### Liv og gjerning

Far hans var seljar. Sjølv utdanna Lisæth seg til siviløkonom ved Norges Handelshøyskole i 1960. Dei neste åra var han fyrst tilsett i firma Johan C. Martens Co. sidan i eit reklamebyrå og til sist var han salssjef i grossisten B. Friele & Sønner. I 1965 var Lisæth ei kort tid formann i Unge Høgre. Same hausten fekk han jobb som statssekretær i Samferdsledepartementet. Då stortingsrepresentanten Edvard Hambro i 1966 fekk stillinga som norsk FN-ambassadør, rykka Lisæth opp frå varamannsplass til fast plass i stortinget. Resten av tingbolken var han sekretær i Forsvarskomiteen. Tingperioden 1969-73 representerte han Bergen og Høgre på stortinget, då medlem i Finanskomitéen.

Lisæth var medlem 1964-67 i bystyret for Bergen. Frå 1980 til 1991 engasjerte han seg i styringa av Hordaland fylke og Bergen kommune. Valbolken 1980-83 var han medlem i fylkestinget. Deretter sat han i bystyret i åtte år, fyrst som varaordførar 1984–85 og så ordførar 1986–87. 

Etter åra på Stortinget arbeidde Lisæth som avdelingsdirektør og seinare regiondirektør i Storebrand. Han avslutta arbeidslivet 1990–2000 som administrerande direktør ved Chr. Michelsens Institutt.

Lisæth var styreleiar 1990–98 i Folketrygdfondet. Formann i representantskapa i selskapa NERA og Vital Forsikring. 2001–04 var han nestleiar i Kreftforeningen.

Kjelder
-------

* stortinget.no


* *Denne artikkelen bygger på «Henrik J. Lisæth» frå Wikipedia på bokmål, den 16. april 2024.*
**Noura Mint Seymali** er ein mauritansk griot, ein songar, låtskrivar og musikar.

Liv og virke
------------

Noura Mint Seymali er fødd i Nouakchott i Mauritania. Foreldra hennar er Dimi Mint Abba og Seymali Ould Ahmed Vall. Begge foreldra var viktige musikalske figurar i Mauritania. Far hennar, Seymali, er ein maurisk komponist som tilverka musikk til den mauritanske nasjonalsongen. Stemora hennar, Dimi, var ein av dei best kjende songarane i landet. Som 13-åring byrja Noura å komponera for mor si, og turnerte med henne som bakgrunnssongar. Gjennom dei musikalske medlemmene i familien fekk ho opplæring i å spela ardin, ei nistrengsharpe reservert for kvinner, og fekk høve til å opptre.

Etter at Noura hadde gifta seg med gitaristen sin Jeiche Ould Chighaly, byrja paret å spela i bryllaup. Dei skipa sitt fyrste band i 2004. Etter lokal utgjeving av to gjekk bandet tilbake til studio for å spela inn det fyrste fulllengdalbumet sitt, *Tzenni*. Albumet blei gjeve ut i 2014 via Glitterbeat Records. Bandet held fram med å spela på musikkfestivalar rundt om i verda.

Noura er opplært til å spela ardin, det tradisjonelle mauritanske instrumentet for kvinnelege griotar. Ho reknar seg sjølv og musikken som ikkje-politisk. I 2018 var Noura vert for den maliske tuareg-gruppa Tinariwen då det reiste til Mauritania, og ho var med på albumet deira frå 2019, *Amadjar*.

Noura Mint Seymali har spelt mange stadar rundt om i verda sidan bandet hennar blei oppretta i 2004. Nokre av dei kjende festivalane det har spelt på er globalFEST i USA, Festival au Désert i Mali og Hayy-festivalen i Egypt. Noura Mint Seymali har kombinert ulike sjangrar av maurisk musikk med popmusikk, noko som har gjeve henne ei stor plattform av publikum. Bandet hennar inkluderer Jeiche Ould Chighaly på gitar og tidinit, Ousmane Tour på bass, Matthew Tinari på trommer, Ayniyana Chighaly med bakgrunnsvokal og ardin og Mayassa Hemed Vall med bakgrunnsvokal og perkusjon.

Diskografi
----------

* *Tarabe* (2006)
* *El Howl* (2010)
* *Azawan* (2012) (EP)
* *Azawan II* (2013) (EP)
* *Tzenni* (2014)
* *Arbina* (2016)

1. ↑  *"Ghlana" (Live Version) by - The Wire* (på engelsk), henta 16. april 2024
2. ↑  «Noura Mint Seymali Is the Psych Blues Artist from Mauritania You Need to Know About | NOISEY». Henta 19. april 2016.
3. ↑  Denselow, Robin (9 June 2011). «Dimi Mint Abba obituary». *The Guardian* (på engelsk). ISSN 0261-3077. Henta 19. april 2016.
4. 1 2 3 4  «Bio». Henta 19. april 2016.
5. 1 2 3  «The Quietus | Features | Escape Velocity | A Spiral Dance: Noura Mint Seymali Interviewed». Henta 19. april 2016.
6. ↑  Kalia, Ammar (6. september 2019). «Tinariwan: Amadjar review | Ammar Kalia's global album of the month». *The Guardian* (på engelsk). ISSN 0261-3077. Henta 30. september 2019.
|  |
| --- |
| **Nashorn** |
|  |
|
| **Utbreiing** |
| Utbreiinga av nashorn Utbreiinga av nashorn |
|
| **Systematikk** |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Overklasse:** | Tetrapodar Tetrapoda |
| **Klasse:** | Pattedyr Mammalia |
| **Underklasse:** | Theria |
| **Infraklasse:** | Placentale pattedyr Placentalia |
| **Overorden:** | Laurasiatheria |
| **Orden:** | Hovdyr Perissodactyla |
| **Familie:** | **Nashorn** RhinocerotidaeGray, 1821 |

**Nashorn** (Rhinocerotidae) er upartåa hovdyr. Dei nolevande artene høyrer heime i Afrika og Asia. Dei næraste slektningane til nashornet er truleg hestar og tapirar.

Anatomi
-------

Nashorna er store, skremmande dyr med sine store horn på nasen. Hovudet fyller opptil ein tredel av kroppslengda. Augo er små og synet dårleg. Øyro er etter måten store, og høyrsla ganske god. Naseborene er spalteliknande og luktesansen god. Framtennene er utvikla (sjå dei asiatiske) eller rudimentære (hjå dei afrikanske), hjå mange bryt dei ikkje fram. Underkjeven har hjørnetenner, men ikkje overkjeven. Horna, som både hannindivid og hoindivid har, er kjegleforma, og det som sit fremst sit på naseknoklane, det bak (hjå dei artene som har det) sit på pannebeinet. Skinnet til dyret har ein «slapp» utsjånad med mange brettar i. Hornet er òg laga av tett samansett hår.

Åtferd
------

Nashorn kan vera aggressive, og dei kan plutseleg slå til mot eit passerande dyr eller menneske. Viss det er tørke, kan dei åtake dyr som har gått ned til ein dam for drikke. Samstundes kan dei plutseleg slå over frå ein sinnstilstand til ein annan. Likevel har nokre dyr faktisk vore haldne i fangenskap, og har vore ganske greie å ha med å gjere.

Artar
-----

Familien er sett saman av fem nolevande artar, fleire blir no rekna som truga på grunn av miljøøydeleggingar. Dessutan omfattar familien òg fleire utdøydde arter, som ullhåra nashorn, som fanst i Europa, og *Elasmotherium*, som fanst i Sibir.

Noverande artar:

* javanashorn
* pansernashorn
* spissnashorn
* stumpnashorn
* sumatranashorn

Der er oppretta nasjonalparkar m.a. for å verne bestandane. Ein av dei, Chitwan nasjonalpark, ligg i Nepal.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Neshorn» frå Wikipedia på bokmål, den 28. mars 2013‎.*

Bakgrunnsstoff
--------------

WikispeciesWikispecies
Wikispecies har taksonomisk informasjon om **Rhinocerotidae** 

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* BNE
* BBC Things
* ITIS

 |
**The McCalmans** var ein skotsk folkemusikktrio. Gruppa blei danna i 1964, og turnerte uavbrote fram til ho blei oppløyst i 2010. Musikken til gruppa bygde på trestemmig harmoni, humor og respekt for den skotske songtradisjonen. 

The McCalmans har i alt hatt fem medlemmer sidan byrjinga. Ian McCalman, Hamish Bayne og Derek Moffat var dei tre opphavlege medlemmene. Hamish Bayne forlet gruppa i 1982, og blei erstatta av Nick Keir. Då Derek Moffat døydde i 2001, blei han erstatta av ein venn av gruppa gjennom mange år, Stephen Quigg.

Gruppa har opptredd i heile Europa og i USA, Canada, Australia, New Zealand, Bermuda, Kenya, Belize og tilmed på Falklandsøyene. 

I Skottland har The McCalmans opptredd i seks store tv-seriar og radioseriar i BBC Radio.

Medlemmane har også drive med separate prosjekt. Ian McCalman har drive eit musikkstudio, medan Stephen Quigg og Nick Keir har opptredd som solistar og Nick Keir arbeidde med skodespel og film.

Diskografi
----------

The McCalmans spelte inn 22 album. I tillegg er det kome ut gjenutgjevingar og samlealbum.

* *All in One Mind* (1968)
* *Singers Three* (1969)
* *Turn Again* (1970)
* *No Strings Attached* (1971)
* *An Audience With The McCalmans* (1973)
* *Smuggler* (1975)
* *House Full* (1976)
* *Side By Side By Side* (1977)
* *Burn The Witch* (1978)
* *The Best Of The McCalmans* (1979)
* *The Ettrick Shepherd* (1980)
* *At Your Service* (1980)
* *Bonnie Bands Again* (1982)
* *Ancestral Manoeuvres* (1984)
* *Scottish Songs* (1986)
* *Peace and Plenty* (1986)
* *Listen To The Heat* (1988)
* *Flames On The Water* (1990)
* *Songs From Scotland* (1991)
* *Honest Poverty* (1993)
* *In Harmony* (1994)
* *Festival Lights* (1995)
* *High Ground* (1997)
* *Keepers* (1999)
* *Hard Night’s Day* (2000)
* *Where the Sky Meets the Sea* (2002)
* *Tangled Web* (2004)
* *Scots Abroad* (2006)
**Drenthe** er ein provins i Nederland og ligg nordaust i landet. Administrasjonssenteret er Assen. Provinsen grensar til Overijssel i sør, Friesland i vest, Groningen i nord og Niedersachsen i Tyskland i aust.

Historie
--------

Drenthe har i motsetnad til andre delar av Nederland alltid vore eit tynt folkesett, landleg område. Området har vore busett sidan førhistorien, og ein har funne fleire steindysser frå rundt 3500 f.Kr. 53 av 54 steindysser i Nederland ligg i Drenthe, og dei fleste av dei igjen ligg nordaust i provinsen. Drenthe vart først nemnd i dokument i 820 då han vart kalla *Pago Treanth*. I arkiv frå *Het Drents Archief* frå 1024 til 1025 vert «grevskapet Drenthe» nemnd. 

Drenthe var lenge underlagt biskopane av Utrecht, men kom på 1500-talet inn under Karl V sin kontroll. Då Dei sameinte Nederlanda vart erklært vart Drenthe ein del av nasjonen, men fekk ikkje provinsstatus igjen før 1796.

Kort tid etter den andre verdskrigen braut ut bygde den nederlandske regjeringa ein leir nær byen Westerbork for å ta seg av tyske (jødiske) flyktningar. Ironisk nok nytta etter kvart dei tyske okkupantane samle leir som «Durchgangslager». Mange nederlandske jødar, sigøynarar, motstandsfolk og politiske motstandarar vart sett bak murane her før dei vart overført til andre leirar i Tyskland og Polen. Anne Frank vart deportert på det siste toget frå Westerbork.

Kommunar
--------

Etter omorganiseringa i 1990-åra har talet på kommunar i Drenthe vorte redusert til tolv. Dei fleste kommunane består i dag av fleire byar og landsbyar. 

1. Aa en Hunze
2. Assen
3. Borger-Odoorn
4. Coevorden
5. De Wolden
6. Emmen
7. Hoogeveen
8. Meppel
9. Midden-Drenthe
10. Noordenveld
11. Tynaarlo
12. Westerveld

Geografi
--------

Bortsett frå hovudstaden Assen, er Emmen, Meppel og Hoogeveen større byar i provinsen. Drenthe består stort sett av lyngheier og har ingen større elvar eller innsjøar.

Økonomi
-------

Jordbruk er ei viktig næring, men ein finn òg industriområde nær byane. Den rolege landsbygda trekk stadig til seg fleire turistar.

Kjelder
-------

1. ↑  .

* *Denne artikkelen bygger på «Drenthe» frå Wikipedia på engelsk, den 14. februar 2008.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Drenthe**

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata
* Drentse Fietsvierdaagse

| * v
* d
* e
Provinsar i Nederland |
| --- |
| Drenthe**·** Flevoland**·** Friesland**·** Gelderland**·** Groningen**·** Limburg**·** Noord-Brabant**·** Noord-Holland**·** Overijssel**·** Utrecht**·** Zeeland**·** Zuid-Holland |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* BNF
* BNF (data)
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Groningen** (groningsk *Grönnen*) er den nordaustlegaste provinsen i Nederland. I aust grensar han til Tyskland og delstaten Niedersachsen, i sør til Drenthe, i vest til Friesland og i nord til Vadehavet. Groningen er stort sett ein jordbruksprovins og har store naturgassfelt nær Slochteren. Aust-Groningen var åstad for ein hard klassekamp på 1800- og 1900-talet, og Groningen har òg den einaste kommunen (Beerta) der det nederlandske kommunistpartiet har hatt ein borgarmeister. Administrasjonsstad i provinsen er byen Groningen.

Historie
--------

Opphavleg var provinsen del av Friesland og vart så ein del av Frankarriket rundt 785. Karl den store let Ludger ta styringa over kristninga av dette området. På 1000-talet var byen Groningen ein landsby i Drenthe som var underlagt biskopen av Utrecht, medan det meste av provinsen var underlagt bispedømet Münster. I mellomalderen var sentralmakta langt under og Groningen fungerte som ein bystat og hadde stor påverknad på det omliggande Ommelanden. Rundt 1500 gav Maximilian I av Det tysk-romerske riket Groningen og Friesland til Albert av Sachsen, som aldri klarte å opprette permanent kontroll. I 1514/15 kom Groningen under hertugdømet Geldern, og i 1536 under Habsburgsk Nederland. I 1594 vart Groningen erobra av Dei sameinte Nederlanda og vart verande ein del av denne nasjonen etter dette.

Kommunar
--------

1. Appingedam
2. Bedum
3. De Marne
4. Delfzijl
5. Eemsmond
6. Groningen
7. Grootegast
8. Haren
9. Leek
10. Loppersum
11. Marum
12. Midden-Groningen
13. Oldambt
14. Pekela
15. Stadskanaal
16. Ten Boer
17. Veendam
18. Westerwolde
19. Winsum
20. Zuidhorn

Kjelder
-------

1. ↑  .

* *Denne artikkelen bygger på «Groningen (province)» frå Wikipedia på engelsk, den 13. februar 2008.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Provinsen Groningen**

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

| * v
* d
* e
Provinsar i Nederland |
| --- |
| Drenthe**·** Flevoland**·** Friesland**·** Gelderland**·** Groningen**·** Limburg**·** Noord-Brabant**·** Noord-Holland**·** Overijssel**·** Utrecht**·** Zeeland**·** Zuid-Holland |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Bjoa** er eit sokn i Vindafjord kommune på Haugalandet i Rogaland fylke, med 504 innbyggjarar (2013). Bjoa er geografisk inndelt i krinsane Utbjoa, Innbjoa og Hauge. Frå Utbjoa går riksveg 543 søraustovertil Ølensvåg, fylkesveg 734 sørover til Skjold og ferja Utbjoa-Sydnes-Fjelbergøy-Borgundøy(-Skersholmane) nordaustover.

**Bjoastrand sokn** vart oppretta i 1903 ved utskiljing av Bjoastrand kapelldistrikt frå Fjelberg sokn, det vile seie den del av soknet som låg sør for Bjoafjorden. Då hade Bjoastrand om lag 500 innbyggjarar. Soknet vart utvida i 1916 ved overføring av Hauge krins frå Ølen sokn. I 1954 vart namnet forkorta til **Bjoa sokn**. Då Ølen kommune vart flytta frå Hordaland til Rogaland fylke i 2002 hadde det til følgje at Bjoa sokn samstundes vart flytta frå Sunnhordland prosti i Bjørgvin bispedømme til Nordre Ryfylke prosti (frå 2013 Haugaland prosti) i Stavanger bispedømme.

Namnet Bjoa kjem frå norrønt *Bjóðr* som tyder fat eller disk 
. Bjoalandet ligg som ei hellande flate ned mot Bjoafjorden.

Historie
--------

Ei rekke kartlagte kulturminne, mellom anna helleristingar og gravhaugar frå bronsealderen, tufter etter båtbyggeri frå vikingtida, nausttufter frå mellomalderen, kolerakyrkjegard, bygdeborg. Bautastein vart reist på Kjørebøhaugen, Utbjoa i 1914 som markering av 100-årsjubileet for grunnlovssamlinga på Eidsvoll og dei frå Bjoa som deltok i krigen 1807-1814.

Garden Eikås på Dalsbruket ovanfor Innbjoa var kvarter for agenten Arquebus, som opererte ein viktig radiosentral med samband til England under Andre verdskrigen.

Næring
------

Hovudsakleg landbruk, ein god del maskinentreprenørar og mekanisk verksemd i tillegg til varierande industri i mindre skala. Hundepensjonat med betydeleg kursverksemd. Stor distributør og importør av arbeidshanskar og -klede.

Reiseliv og aktivitetar
-----------------------

Stor utleigeaktivitet om sommaren, spesielt til tyske turistar. Besøksgard med sal av eigenprodusert godteri, urter og demonstrasjon av tradisjonell gardsdrift. Ølbryggjarlag med tradisjonell brygging i eldhus. Blåbærhage med mange ulike sortar bær. Gardsutsal med økologiske jordbær og bringebær. Lokalbutikken Buo med pub og marknadshall på tradisjonsrike Innbjoa kai.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Bjoanett

Kjelder
-------

* Arkivverket
* Arkivverket

Fotnotar
--------

1. ↑  O. Rygh: Norske Gaardnavne

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames

 |
**Gaia Trafikk** var fram til 2006 det største kollektivtransportselskapet i Bergen og Os. Det vart då slått saman med HSD til selskapet Tide.

Historie
--------

Gaia Trafikk vart oppretta i 1998 etter ein fusjon mellom selskapa Pan Trafikk AS og Bergen Sporvei AS. Pan Trafikk dreiv ordinære bussruter i Åsane, Fana og Os, og mellom desse og Bergen sentrum. Bergen Sporvei hadde rutekonsesjon innanfor (med nokre få unnatak) dei gamle bygrensene frå før 1972. Etter fusjonen vart rutene åt begge selskapa samkøyrde, eit arbeid som var byrja alt før samanslåinga.

Rutenettverket til Gaia Trafikk dekte det meste av Bergen. Unnataka var storparten av Laksevåg i vest og Arna i aust. Desse vart dekt av Hardanger Sunnhordlandske Dampskipsselskap (HSD).

Gaia Trafikk hadde ved fusjonen om lag 300 bussar, og av desse var det seks trolleybussar og to duobussar. Bergen er den einaste byen i Norden med slike bussar. Gaia Trafikk hadde og 36 gassdrivne bussar.

På særskilde generalforsamlingar hjå Gaia Trafikk og HSD vart det semje om å slå desse to selskapa saman. Det nye selskapet fekk namnet Tide.

Ein trolleybuss frå Gaia Trafikk.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Gaia Trafikk**

* Offisiell nettstad[*daud lenkje*]

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* BR orgnr

 |
**Dei sentrale myrene** eller **Qurnamyrene** var eit stort område med våtmark i Irak som brukte å vere ein del av Tigris-Eufrat-systemet, i lag med Hawizeh- og Hammarmyrene. Tidlegare dekte dei eit område på kring 3 000 km², men dei vart nesten fullstendig drenerte etter opprøra i Irak i 1991 og har i nyare år blitt fyllt av vatn att. 

Dei sentrale myrene strekte seg frå Nasiriyah, Al-'Uzair (Ezra-grava) og Al-Qurnah og vart hovudsakleg fylt av Tigris og sideelevane hennar (Shatt al-Muminah og Majar al-Kabir). Dei vart drenerte av (den dels kunstige) Nahar al-Aaz-kanalen. 

Tidleg i 1980-åra var det klart at kunstig vatning hadde påverka vassnivået i myrene. Tidleg i 1990-åra gjennomførte dei irakiske styresmaktene fleire store dreneringsprosjekt, dels som hemn for hendingane under opprøra i 1991, og for å hindre at området vart nytta som gøymestad for opprørsmilitsen. Tigris vart demd opp slik at vatnet ikkje rann sørover og ut i Nahar al-Aaz-kanalen, og to tredjedelar av Dei sentrale myrene gjekk tapt så tidleg som i 1993. Ein ny kanal vart bygd for å hidre at vatn frå hovudkanalen til Tigris rann sørover frå Qalat Saleh. Innan 2000 hadde kring 90 % av våtmarksområdet forsvunne. 

Etter den amerikanske invasjonen av Irak i 2003 vart oppdemmingane øydelagde og myrene vart igjen fylte med vatn. Sidan den tid har noko av en naturlege myrvegetasjonen og dyrelivet vendt attende, men store delar av myrene er framleis øydelagde.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Central Marshes» frå Wikipedia på engelsk, den 22. april 2018.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Spencer, M. «The Swamp Arabs Revisited» *Saudi Aramco World*, April 1982
2. ↑  Central Marshes, birdlife.org
3. ↑  The Physical Characteristics of the Mesopotamian Marshlands, edenagain.org
4. ↑  Missan guvernement Assesment Report, UNHCR, 2006, s.44
**Janne Sven-Åke Holmén** (fødd 26. september 1977) er ein finsk tidlegare langdistanseløpar. Han vart i 2002 europameister i maratonløping.

### Aktiv

Holmén var finsk meister på 10 000 meter i 1999, 2000, 2001 og 2003. 11. august 2002 vann han maratonløpet i EM i friidrett 2002 i München på tida 2.12.14. To år seinare kom han på 22. plass i maraton under Sommar-OL 2004 i Aten. Ved EM i friidrett 2006 i Göteborg enda han som sjuandemann i maraton-tevlinga. Sidan vart han nummer 9 på distansen i VM i friidrett 2007 i Osaka og nummer 19 i Sommar-OL 2008 i Beijing.

Holmén si bestetid i maraton, 2.10.46, kom då han våren 2008 enda på niandeplassen i Rotterdam maraton. Hans personlege rekordar på 5 000 meter og 10 000 m, frå høvesvis 2001 og 2003, lyder 13.35,6 og 28.09,9

Nina Holmén, mor hans, vart europameister på 3 000 meter i 1974. Han er gift med ei syster av Khalid Skah og busett i Sverige.

Kjelder
-------

* World Athletics

* *Denne artikkelen bygger på «Janne Holmén» frå Wikipedia på engelsk, den 3. september 2023.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* ORCID
* LIBRIS
* SUDOC

 |
**Det Søndhordlandske Dampskibsselskab** var eit damskipsreiarlav i Sunnhordland skipa i 1871. Frå kring 1865 byrja dampskipsfarten i Sunnhordland, mellom anna med DS «Vøringen», DS «Bjørgvin» og DS «Constitutionen». Ingen av desse skipa klarte likevel å få til ei tilfredsstillande teneste for lokalfolket, og behovet for ein eigen båt ått av lokale kreftar melde seg raskt. På initiativ frå mellom anna kaptein Simonsen vart det invitert til teikning av aksjar for å etablere eit eige selskap og finansiere eit eige skip.

Soge
----

Det nye selskapet, Det Søndhordlandske Dampskibsselskab, vart stifta i 1871 med ein kapital på kr 48 000. DS «Søndhordland» vart sjøsett året etter og starta ei rute på Sunnhordland 11. juni 1872 med Simonsen som kaptein. Dei første åra gjekk drifta med underskot, men etter å ha fått tilskott frå staten nokre år vart drifta etterkvart lønsam. I 1879 fekk selskapet levert det andre skipet sitt, DS «Hordaland» frå eit verft i Malmö. DS «Hordaland» vart sett inn i rute mellom Bergen–Sunnhordland–Stavanger, men det vart fort klårt at dette ikkje var lønsamt. På same tid hadde Interessentskabet Hardangeren med skipet sitt DS «Hardangeren» si fulle hyre med å ta unna trafikken sin, og det var mange som såg potensialet i å slå saman dei to selskapa for optimalisere nytta av skipa og få til eit endå betre samferdselstilbod i Hardanger og Sunnhordland. Dette resulterte i 1880 i at Interessentskabet Hardangeren og Det Sønhordlandske Dampskipsselskab vart slått saman.

Det nye selskapet vart konstituert 23. oktober 1880 og fekk namnet Hardanger Søndhordlandske Dampskibsselskab. Dette var opphavet til Hardanger Sunnhordlandske Dampskipsselskap (HSD) som etterkvart skulle utvikle seg til å bli eit av landet sitt største transportselskap.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Det Søndhordlandske Dampskibsselskab» frå Wikipedia på bokmål, den 17. desember 2012.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*
* Hardanger Sunnhordlandske Dampskipsselskaps 50 års Jubileumsbok 1880–1930
**Marian Drăgulescu** (fødd 18. desember 1980) er ein rumensk tidlegare turnar frå Bucuresti. Han deltok på øvste internasjonale nivå frå 1999 til 2019 og vann til saman åtte gullmedaljar i verdsmeisterskap og ti gullmedaljar i europameisterskap. Han var spesialist i øvingane hopp og frittståande. Eit element i hopp-øvinga er kalla opp etter han, ettersom han var den fyrste som brukte det i ei internasjonal tevling.

Aktiv
-----

Drăgulescu tok steget opp i verdseliten med ein fjerdeplass i hopp ved Turn-VM 1999. Året etter vann han frittståande i EM i Bremen. I 2001 vann han gullmedalje i hopp i og frittståande ved verdsmisterskapen i Gent. År 2002 sigra han i hopp både i EM og i VM, dessutan bidrog han mykje til at Romania gjekk til topps i lagkampen i EM i greske Patras. I 2003 enda han som best på sølvplassen ved VM i Anaheim. Under EM 2004 i Ljubljana triumferte han både i mangekamp, frittståande og hopp, samt i lagkampen for Romania. Få månader seinare sanka han tre olympiske medaljar då Sommar-OL 2004 vart avvikla i Aten; sølv i frittståande og bronse i hopp og i lagkamp.

I 2005 vart Drăgulescu europameister i frittståande og verdsmeister i hopp. Eitt år seinare vann han gull i hopp både ved EM i Volos og i VM i Århus, i Århus vann han også frittståande. Ein skade gjorde at han ikkje deltok i verdsmeisterskapen 2007. Under Sommar-OL 2008 imponerte han i kvalifiseringa, men mislukkast i finalane og enda opp med ein fjerdeplass i hopp som fremste prestasjon. Året etter stilte han opp i Turn-VM 2009 i London og vann på ny gullmedaljar i frittståande og hopp.

Etter nokre år utan medalje kom Drăgulescu tilbake og sikra seg ein sølvmedalje i hopp ved Turn-VM 2015 i Glasgow. I Turn-EM 2016 i Bern vart han andremann i begge spesialøvingane. Sidan enda han på fjerdeplass i hopp-øvinga både under Sommar-OL 2016, Turn-VM 2017 og Turn-VM 2019. Inn i mellom desse plasseringane vart han i 2017 europameister i hopp.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Marian Drăgulescu» frå Wikipedia på engelsk, den 31. desember 2023.*
* «Marian Drăgulescu» (på engelsk). Olympedia.org. Henta 17. april 2024.


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
**Lars Rise** (fødd 18. mars 1955) er ein norsk journalist, politikar og næringsdrivar. Han representerte Oslo og Kristeleg Folkeparti på Stortinget frå 1997 til 2005.

Rise er utdanna i statsvitskap ved Institutt for sammenliknende politikk, skreiv hovudoppgåve om ’En president i krise: president Jimmy Carters beslutninger i tilknytningen til gisselkrisen i Iran 1980’. Jamsides med studiane vikarierte han som journalist i Stavanger Aftenblad, Bergens Tidende, Aftenposten, NRK Radio og NRK Dagsrevyen. Etter studieåra var han kortvarig nyheitsredaktør i Dagen og redaktør i avisa Midhordland. Frå 1989 tilsett i Kommunenes Sentralforbund til han i 1992 fekk stillinga som administrerande direktør i Sykkel-VM 93, ein organisasjon som vart avvikla i 1996. 

Rise var medlem 1980-83 og varamedlem 1987-91 i fylkestinget for Hordaland. Hausten 1997 vart han vald til stortingsrepresentant for Kristeleg Folkeparti og Oslo, attvald i 2001. På Tinget var han medlem i Energi- og miljøkomiteen til Bondevik I-regjeringa gjekk av i mars 2000, resten av fireårsperioden sat han i Forsvarskomiteen. Bolken 2001-05 var han medlem i Utanrikskomiteen. Rise vart i 2005 vraka frå fyrsteplassen til Oslo Kr.F. ved stortingsvalet.

Sidan var han eigar og drivar av Langesund Bad, samt generalsekretær i Småbedriftsforbundet frå 2006 til ?.

Kjelder
-------

* stortinget.no
| Troyes |
| --- |
| Gamle hus i TroyesGamle hus i Troyes Gamle hus i Troyes |
| 

|  |
| --- |
| Byvåpenet til Troyes |
| **Byvåpenet til Troyes** |

 |
| Styresmakter |
| Land Region  Departement | Frankrike  Grand Est Aube |
| Geografi |
| Flatevidd | 13,2 km² |
| Flatevidd - By |  13,2 km² |
| Innbyggjarar  - By (1999)   - folketettleik | 60 958   4 618/km² |
| Koordinatar | 48°17′59″N 04°04′45″E﻿ / ﻿48.29972°N 4.07917°E﻿ / 48.29972; 4.07917 |
| Høgd over havet | 118 m |
| Tidssone - Ved sommartid | UTC+01:00, UTC+2 (UTC) UTC+2 (UTC) |
| Diverse anna |
| **Heimeside:** |

**Troyes** er ein by og kommune nordaust i Frankrike. Han er *préfecture* (hovudstad) i departementet Aube og ligg ved elva Seinen i nærleiken av byen Pont-Sainte-Marie. Troyes har i overkant av 60 000 innbyggjarar.

Historie
--------

Cathédrale Saint-Pierre-et-Saint-Paul de Troyes
Troyes har eksistert sidan romartida. I mellomalderen vann byen seg eit namn som sentrum for handel og er det framleis. Ludvig den stamme vart krona i byen i 878 av pave Johannes VII. Fyrsten i Champagne valde Troyes som sete. I 1285, då Filip den smukke annekterte Champagne til kongeriket, hadde byen ei rekkje privilegium. 

Johan den fryktlause, hertug av Burgund og alliert med England, ville gjere byen til hovudstad i Frankrike i 1417. Han vart einig med Isabella av Bayern, kona til Karl VI av Frankrike, om at byen skulle ha hoff, råd og folkeforsamling med kontrollerande organ. I Troyes vart Henrik V av England 21. mai 1420 forlova med Catherine, dotter til Karl VI. Ho skulle følgje etter han som dauphin. Fredsavtalen i Troyes frå 1420 skulle få slutt på Trettiårskrigen. I 1429 vann Jeanne d'Arc byen tilbake fra engelsk herredøme.

Næringsliv
----------

Klesfabrikanten Lacoste har hovudkontor i byen. Det er òg anna tekstil- og gummiindustri i byen. Ettersom han er ein del av Champagne-distriktet, er det òg omfattande vinproduksjon her.

Kjende folk frå byen
--------------------

* Chrétien de Troyes, diktar frå 1100-talet (*trouvère*)
* Linard Gonthier (1565–etter 1642), glasmålerikunstnar (*verrier*)
* François Girardon (1628–1715), bilethoggar
* Marguerite Bourgeoys (1620–1700), ordensgrunnleggjar i Montreal
* Rashi (1040–1105), bibelsk og Talmud-kommentator
* Rabbeinu Tam (1100–1171), rabbinar, barnebarn av Rashi

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Troyes**

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC
* GeoNames

 |
**Niels Raanes Schjoldager** (27. november 1782–22. mars 1845) var ein embetsmann frå Trondheim, stortingsmann 1824 frå Finnmarken.

Schjoldager var son til ein konsumpsjonsinspektør i Trondheim. Etter han var elev på Trondheim katedralskole, var han i 5 år informator hos futen Bull. Rettleia av futen nytta han tida til å studere dansk og norsk lov, tok dansk-juridisk eksamen i 1811.

Hausten 1814 gifta Schjoldagen seg med kjøpmannsdottera Inger M Wingaard frå Molde. Etter eitt år som fut i Senja, vart han i september 1815 utnemnd til fut og sorenskrivar i Vestfinmarken. I 1824 representerte han Finnmarkens amt på stortinget. Her var han sekretær i Odelstinget og i Tollkomiteen, samt medlem i komiteen om Finnamrkens opkomst (utvikling) og innløysinga av riksbanksetlane. Hausten 1824 fekk han stillinga som sorenskrivar i Nordfjord. Han var busett i Davik, der han 62 år gammal døydde frå kone og sju born.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Skipsror og -propell
**Ror** er ei styreinnretting for fartøy med blad eller ei venge festa til ei aksling. Ein kan bruka ror til å endra retningen til ei kraft i væske eller gass. Ein finn ror på båtar, skip og fly.

Rortypar
--------

### Skipsror

Frå gammalt av var roret på fartøy festa på styrbord side nesten bakerst på fartøyet, eit *sideror*. Dette var til dømes vanleg på vikingskip.
Sideror må ikkje forvekslast med ei *styreåre*. Sideroret var eit verkeleg ror som dreide rundt ein fast akse gjennom roret, i motsetning til ei åre, som dreier rundt eitt punkt. På 1100-talet byrja ein bruka hekkror/(bak-)stamnror. På tradisjonelle norske båtar blir roret ofte kalla for *styre*.

Av dagens hekkror skil ein mellom ubalansert ror, balanseror, halvspaderor og spaderor. Mange hurtigbåtar og dei fleste mindre fritidsbåtar i dag bruker vassjet eller dreibare utanbordsmotorar som fremdrift. Desse styrer med framdriftssystemet, og har derfor ikkje tradisjonelle ror. 

Ror på skip regulerer normalt skipet i horisontalplanet. På moderne skip er det blitt vanleg å bruka ror også for å regulera skipet i det vertikale planet. Dette kan betra stabiliteten eller minska uønska rørsle, som sjøgang.

### Flyror

Flyror regulerer stillinga til flyet med sideror og høgderor på halen og balanseror ytst på vingene. Høgderoret regulerer også farten til flyet.

### Andre bruksområde

Ror kan også brukast til andre ting, for eksempel til å dirigera luft- eller vasstraum i vifter og pumper.

Kjelder
-------

1. ↑  Brudevoll, Bjørn Aakre (28. september 2014). «ror». *Store norske leksikon* (på norsk).

* *Denne artikkelen bygger på «Ror» frå Wikipedia på bokmål, den 3. februar 2020.*



|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GND
* NDL

 |
Ferdinand II av Det tysk-romerske riket
**Ferdinand II** (9. juli 1578–15. februar 1637) var var tysk-romersk keisar frå 1619 til 1637. Han var soneson til Ferdinand I. Sjølv var han far til Ferdinand III.

Ferdinand var fødd i Graz. Frå han var åtte år gammal vart han oppseda av jesuittar og derav ein ivrig antiprotestant. Trass motstand frå protestaniske fyrstar vart Ferdinand i 1617 utpeikt til konge av Böhmen og i 1618 av Ungarn. I 1619 valde likevel Böhmen protestanten Fredrik av Pfalz til ny konge. Same året kom Ferdinand til keisarmakt då brorsonen, keisar Matthias døydde utan arvingar.

Ved hjelp av den katolske liga erobra Ferdinand Böhmen i 1620, der protestantane vart knust i Slaget ved det kvite berg. Dermed var Trettiårskrigen i full gang. Ferdinand hadde stor framgang i mange år og for fram med råskap mot protestantar. Forsøka på å slå ned dei nordtyske protestantiske fyrstane stranda då kurfyrstane vende seg mot han, i frykt for Ferdinands stigande makt. Då også Sverige og Frankrike greip sterkt inn i striden, makta ikkje Ferdinand å avslutte krigføringa innan han døydde.

Kjelder
-------

* Store norsk leksikon
**Onomastikk** (frå gammalgresk ὀνομαστική [ἐπιστήμη] *onomastikḗ [epistḗmē]*, av ὄνομα *ónoma*, 'namn') eller **namneforsking** er vitskapleg gransking av namn, personnamn og stadnamn såvel som andre namn. 

Faget kan delast inn i tre hovudfelt:

* antroponymi, læra om personnamn
* toponymi, læra om stadnamn
* bionomi, læra om namn på plantar og dyr

Norsk namnelag gjev ut tidsskriftet *Namn og Nemne* som er eit tidsskrift for norsk namnegransking. Tidsskriftet tar opp spørsmål vedrørande stadnamn, personnamn, husdyrnamn og andre namn, herunder òg bokmeldingar.

Litterær onomastikk drøftar bruk av namn i dikting, spesielt tolking av symbolikk som ligg i namna.

Kjelder
-------

1. ↑  Nordbø, Børge (11. januar 2021). «navnegransking». *Store norske leksikon* (på norsk bokmål).
2. ↑  Nordisk institutt - Namn og Nemne
3. ↑  Astrid Sann Evensen Hovudfagsoppgåve i litterær onomastikk (PDF)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* BNE

 |
**José Antonio Primo de Rivera** (24. april 1903–20. november 1936) var ein spansk politikar. Han var son til Miguel Primo de Rivera som var diktator i Spania frå 1923 til 1930.

Liv og virke
------------

José Antonio vart fødd i Madrid. Han grunnla Falangistpartiet (Falange Española) i 1933. Partiet ynskte å gjera Spania til ein stat inspirert av tenkinga i fascismen. Ein skulle gjera slutt på motsetnadane mellom samfunnsklassane (klassekampen). Ved valet i 1936 fekk falangistane berre 0,7 % av røystene, men dei hadde stor vekst i oppslutnaden. Innan juli same år hadde dei meir enn 40 000 medlemar av partiet. José Antonio si syster starta organisasjonen Sección Femenina, kvinnerørsla til falangistane.

Primo de Rivera var tilhengjar av opprøret i juli 1936 mot den venstreorienterte republikanske regjeringa. I den spanske borgarkrigen vart falangistane dominerande i den meir vidfemnande politiske rørsla "nasjonalistane". José Antonio vart fanga den 6. juli 1936. Han vart halden fanga inntil han vart avretta i Alicante den 20. november 1936.

Francisco Franco sitt diktatur laga til mykje persondyrking knytt til José Antonio. Han vart ein «martyr av krosstoget», jamfør det spanske omgrepet *El Ausente*. På ytterveggen i kvar soknekyrkje i Spania var der ein plakett som lista opp lokale soldatar som døydde i borgarkrigen. (*Caídos por Dios y por España*, «Fall for Gud og Spania»). José Antonio sitt namn stod fyrst på kvart skilt. José Antonio vart eit veldig vanleg namn i Spania.

Franco fekk bygd mausoleet Valle de los Caídos med tvangsarbeid. I mausoleet ligg liket av José Antonio. Den 20. november, nærare førti år seinare (1975), døydde Franco. Det er spekulert i om livet til Franco vart kunstig forlenga for at han kunne døy den symbolske dagen. Franco vart gravlagd ved sida av José Antonio. Den 20. november er framleis ein symbolsk dag for den ytre høgresida i spansk politikk.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «José Antonio Primo de Rivera» frå Wikipedia på engelsk, den 20. november 2004.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **José Antonio Primo de Rivera**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
***Music Week***  er ein fagpublikasjon for den britiske platebransjen som blir distribuert via ein nettstad og eit månadleg trykt magasin. Det blir gitt ut av Future.

Det vart skipa i 1959 som *Record Retailer*, og relansert 18. mars 1972 as *Music Week*. 17. januar 1981 vart tittelen igjen endra, denne gongen til *Music & Video Week*. Rivalen *Record Business*, skipa i 1978 av Brian Mulligan og Norman Garrod, vart absorbert inn i Music Week i februar 1983. Seinare det året vart avleggjaren *Video Week* lansert og tittelen på den opphavlege publikasjonen gjekk attende til *Music Week*.

*Music Week* inneheld desse britiske hitlistene:
Official Top 75 Singles of the month, Official Top 75 Albums of the month (til liks med listene som vart brukte av *Top of the Pops* tidleg på 1990-talet og Absolute 80s på søndagar) og Official Vinyl Charts. Spesialiserte hitlister inkluderer Official Top 20 Americana, Official Top 20 Classical, Official Top 20 Hip-Hop & R&B, Official Top 20 Jazz, Official Top 20 Country, Official Top 20 Dance, Official Top 20 Folk og Official Top 20 Rock & Metal. Music Week inneheld òg hitlister for strøyming og ulike albumsamlingar, medan James Masterton si vekevise spalte Official UK Chart Analysis no berre er tilgjengeleg på nettet for abonnentar.

Då magasinet vart gitt ut kvar veke, inkluderte det topp 75-singlar, topp 75-artistalbum, topp 20-nedlastingar, topp 20-ringjetonar, topp 20-kompilasjonsalbum, topp 50-radioavspeling, topp 40-TV-avspeling og ei rekkje format- og sjangerlister (musikk-DVD, rock, indie osb.). Det inneheldt òg bakgrunnsinformasjon om sal og radiospelingsanalyser frå Alan Jones. Etter ei omlegging i oktober 2008 introduserte magasinet live-lister basert på Tixdaq-data, ei Box Office-liste og prediktive lister basert på informasjon frå Amazon.com, Rakuten.co.uk, Shazam, HMV.com og Last.fm.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Music Week» frå Wikipedia på engelsk, den 24. juli 2023.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Simon Frith; Matt Brennan; Martin Cloonan, Emma Webster (9. mars 2016). *The History of Live Music in Britain, Volume I: 1950-1967: From Dance Hall to the 100 Club*. Routledge. s. 151–. ISBN 978-1-317-02887-1.
2. ↑  {«BBC One - Top of the Pops, 02/08/1990».
3. ↑  «The Absolute 80s Album Chart on Absolute 80s».
4. ↑  «Absolute 80s - Latest Show Schedule». *Absolute 80s*.
5. ↑  «James Masterton's Chart Watch UK».

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* MusicBrainz (label)

 |
Østre Porsgrunn kyrkje
**Østre Porsgrunn kyrkje**, òg kalla **Jesu Kirke i Østre Porsgrunn** eller **Østsiden kirke**, var ei kyrkje i tre frå 1760 i Porsgrunn kommune i Telemark som vart totalskada av brann natta til 11. april 2011. Kyrkja hadde vorte restaurert i 1997, 1960–1966 og i 1888.

Kyrkja var ei krosskyrkje (det vil seie med ein grunnplan forma som ein kross), teikna av arkitektane Lauritz de Thurah og Andreas Pfützner og bygd i lafta tømmer. Stilen var rokokko/seinbarokk. Kyrkja hadde vindauge i to høgder. Tårnet hadde ein tårnhjelm med særeigen form, og var utstyrt med eit fem meter høgt spir med eit smijarnsornament i toppen. 

Koret i kyrkja var like breitt som hovudskipet. Preikestolen i rokokko-stil, med ein rik treskurd dekt med bladgull, og med rocailleinnrammingar kring spegelfelta, var plassert i eit hjørne som vart danna av to av kyrkjeskipsarmane. Himlinga i kyrkja hadde tønneform og vart pynta med målingar av skyer og englar. I vest var det ein orgelfasade laga av Daniel Wroblewsky på slutten av 1700-talet, men sjølve orgelet var skifta ut ikring 1850. I dei tre armane av kyrkjeskipet var det samanhengande galleri, og med sine 600 plassar var dette ei av dei største trekyrkjene i Noreg.

Då det ikkje er mange kyrkjer att her i landet frå denne perioden, var det eit stort nasjonalt tap at denne kyrkja brann ned til grunnen. Ny kyrkje vart innvigd 15. september 2019.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Østre Porsgrunn kyrkje (1760–2011)**

* 

* Østre Porsgrunn kyrkje (1760–2011) i kulturminnesok.no, nettstaden til Riksantikvaren
* Østre Porsgrunn kyrkje på nettstaden Kunsthistorie.
**Verdsmeisterskapen i handball 1990 for menn** vart avvikla i dagane frå 28. februar til 10. mars i Tsjekkoslovakia. 16 land deltok i turneringa, 12 av dei frå Europa. Noreg var ikkje kvalifisert.

Etter gruppespel og hovudrunde møttest dei tolv beste laga til finalekampar basert på plasseringa i hovudrunda. Vinnarane av dei to hovudrunde-gruppene, Sovjetunionen og Sverige gjorde opp om VM-pokalen. Her sigra Sverige med 27 mot 23 mål. I bronsekampen vann Romania 27–21 over Jugoslavia.

### VM-finalen

Finalen fann stad i Praha framfor 10 200 tilskodarar, dommarane kom frå Jugoslavia. Det sovjetiske laget gjekk opp i leiing 8–3, før Sverige knappa inn til pausesiffera 11–12. Litt ut i andre omgangen utlikna Sverige til 14–14. Etter Sverige gjekk opp i tomåls-leiing på 19–17 «begynte de[=sovjet-spelarane] å gjøre tabber». Til sist vann Sverige 27–23 og tok landets fyrste VM-pokal på 32 år.

Sverige sine mål kom frå Magnus Wislander (6), Per Carlén, Bjørn Jilsén, Staffan Olsson, alle (4), Erik Hajas og Ola Lindgren (3, kvar), Pierre Thorsson (2) og Johan Eklund (1). Magnus Andersson skåra ikkje. Mats Olsson og Tomas Svensson var burvaktarar.

Sovjetunionens Aleksandr Tutsjkin vart kampens toppskårar med sine 11 fulltreffarar.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Championnat du monde masculin de handball 1990» frå Wikipedia på fransk, den 18. januar 2024.*
Saladin frå ei arabisk bok frå 1100-talet.
Saladin frå eit manuskript frå 1400-talet.
**Ṣalāḥ ad-Dīn Yūsuf ibn Ayyūb** (arabisk: صلاح الدين يوسف بن أيوب, Ṣalāḥ ad-Dīn Yūsuf ibn Ayyūb, kurdisk: سه‌لاحه‌دین ئه‌یوبی, Selah'edînê Eyubî) (c. 1138 – 4. mars 1193), best kjend i vestverda som **Saladin**, var ein kurdisk muslim, som vart den fyrste sultanen av Egypt og Syria og grunnleggjaren av Ayyubide-dynastiet. Han leia den muslimske og arabiske motstanden mot frankarane og dei andre europeiske krossfararane i Levanten. Då han var som mektigast femnde sultanatet hans Egypt, Syria, Mesopotamia, Irak, Hejaz og Jemen.

Med han som leiar nedkjempa styrkane hans krossfararane i slaget ved Hattin, noko som opna for atterobringa av Palestina som hadde vorte teke frå dei egyptiske fatimidane av krossfararane 88 år tidlegare. Sjølv om krossfararane sitt Kongedømet Jerusalem skulle fortsetje å eksistere ei tid var tapet i slaget ved Hattin eit vendepunkt i konflikten mellom krossfararane og muslimane og arabarane. 
Slik er Saladin ein viktig figur i kurdisk, arabisk og muslimsk kultur. Saladin følgde sunni-læra strikt. Den noble og riddarlege framferda hans vart vektlagd av kristne historieskrivarar, særleg i forteljingane om kringsetjinga av Kerak, og trass i at han var krossfararane sin erkefiende vann han respekt hjå mange av dei, mellom andre Rikard Løvehjarta; heller enn å verte ein hata person i Europa, vart han heidra og halden fram som eit døme på riddarleg framferd og storsinn.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Saladin» frå Wikipedia på engelsk, den 1. desember 2011.*

1. ↑  A number of contemporary sources make note of this. The biographer Ibn Khallikan writes, "Historians agree in stating that [Saladin's] father and family belonged to Duwin [Dvin]....They were Kurds and belonged to the Rawādiya (sic), which is a branch of the great tribe al-Hadāniya": Minorsky (1953), p. 124. The medieval historian Ibn Athir relates a passage from another commander: "...both you and Saladin are Kurds and you will not let power pass into the hands of the Turks": Minorsky (1953), p. 138.
2. ↑  Steed, Brian L. *Piercing the Fog of War: Recognizing Change on the Battlefield*, (Zenith Press, 2009), 176;"*Saladin was a Kurd from Tikrit.*".
3. ↑  «Encyclopedia of World Biography on Saladin». Henta August 20, 2008.
4. ↑  R. Stephen Humphreys, *From Saladin to the Mongols: The Ayyubids of Damascus, 1193–1260*, (State University of New York Press, 1977), 29;"*Among the free-born amirs the Kurds would seem the most dependent on Saladin's success for the progress of their own fortunes. He too was a Kurd, after all...*".
5. ↑  *Moors' Islamic Cultural Home souvenir III, 1970–1976‎* Islamic Cultural Home, 1978, p. 7.
6. ↑  «Saladin, Richard the Lionheart and the legacy of the Crusades». Channel 4. Henta 25. juli 2011.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
Mal:M
Mal:M**Joy Division** var eit britisk postpunkband skipa i Salford ved Manchester i 1976. Bandet bestod av Ian Curtis, Bernard Sumner, Peter Hook og Stephen Morris, av som dei tre sistnemnda kom å danna gruppa New Order i 1980. Musikken til Joy Division blir karakterisert av ein hard og tung lyd, med mørk og dyster song.

Gruppa gav berre ut to album; *Unknown Pleasures* i 1979 og *Closer* i 1980. Likevel kom ho til å få stor innverknad som pionarar innan postpunk på slutten av 1970-talet.

Det fyrste albumet til gruppa gjorde henne internasjonalt kjend. Før albumet vart utgitt og Joy Division skulle turnera i USA, tok Curtis livet av seg i mai 1980. Andre medlemmar heldt fram under namnet New Order og med ein delvis endra musikalsk retning.

Historie
--------

Den 20. juli 1976 var Bernard Sumner og Peter Hook kvar for seg på ein Sex Pistols-konsert i Manchester Lesser Free Trade Hall. Gruppa hadde hatt ein kjend konsert der den 4. juni, som hadde før til ei enorm interesse for punk i byen. Dagen etter konserten kjøpte Hook sin fyrste bass, og Sumner og Hook danna eit band saman med Terry Mason som òg hadde vore på konserten. Dei søkte etter ein songar og sette opp ein annonse på ein Virgin Records-butikk i Manchester. Ian Curtis, som dei tre kjende frå tidlegare konsertar, svarte på han, og blei teken inn i bandet utan å prøvesynga. I byrjinga brukte gruppa namnet Stiff Kittens, men bytta etter kort tid til Warsaw, ein referanse til David Bowie sin song «Warszawa». Den fyrste spelinga under dette namnet blei gjort 29. mai 1977. Tony Tabac blei ny trommeslagar og Mason blei manager for gruppa. Tabac blei i sin gong erstatta av Steve Brotherdale i juni 1977. I juli 1977 spelte gruppa inn fem demosongar ved Pennine Sound Studios i Oldham. Broderdale hadde ein aggressiv oppførsel som førte til at han måtte forlate bandet etter demo-opptaka. Han blei erstatta av Stephen Morris.

For å unngå samanblanding med punkbandet Warsaw Pakt frå London tok gruppa i bruk namnet «Joy Division» i byrjinga av 1978. Namnet kjem frå det nazistiske namnet på prostisjusjonsbrakker i konsentrasjonsleirane, og blir nemnt i *The House of Dolls* (1955.). I desember 1978 spelte gruppa inn det som blei debut-EP-en sin, *An Ideal for Living*, i Pennine Sound Studios. Han kom ut i juni 1978. I september 1978 debuterte gruppa på TV i Granada Reports presentert av Tony Wilson. Joy Division vart seinare eit av banda til Wilson på selskapet Factory Records etter at dei var kjøpt laus frå RCA.

Diskografi
----------

### Studioalbum

Mal:M
Mal:MMal:M
Mal:M

### EP

Mal:MMal:M


1. 1 2  «Joy Division/New Order | Members, History, & Albums | Britannica». *www.britannica.com* (på engelsk). Henta 20. januar 2022.