recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Karl den store** eller keisar **Karl I** (2. april 748–28. januar 814) var konge av Frankarriket frå år 771, konge av Lombardia frå 774, og tysk-romersk keisar frå 800.

Det er uklart og ueinigheit rundt fødselsdatoen til Karl. Nokre vil meine han vart fødd 2. april 747, der fødselsdatoen då vart rekna ut frå den alderen som vart oppgjeven då han døydde. Andre vil meine fødeselsdatoen var 1. april 742. Mellom anna gifta foreldra hans seg fyrst i 744. Om Karl hadde vorte fødd utanom ekteskap ville han ha vorte rekna som ein bastard, og kunne dermed ikkje ha arva  foreldra sine. Den siste gruppa meiner Karl vart fødd i 748. 

Karl den store var eldste son av kong Pippin den stutte. Stamfar for kongeætta karolingarane var farfar av Pippin, Pippin av Heristal. 

Han budde i Aachen og er gravlagd i katedralen der. Karlsprisen er oppkalla etter han.

Statue av Karl den store i Frankfurt.

Namn
----

Karl den store kan verta omtala med ei heil rad av namnevariantar og titlar. Her kan nemnast tysk *Karl der Große*, latin *Carolus Magnus*, italiensk *Carlomagno*. Det franske namnet *Charlemagne* vert brukt på mange andre språk, mellom anna engelsk, og nokre gonger på norsk. På norsk kan han verta omtala som **Karlamagnus**, på norrønt språk **Karlamagnús**. Karlamagnús saga er ei prosaomsetjing av franske heltekvad om Karl den store, mellom anna Rolandskvadet. I sogene vert Karl den store framstilt som ein idealisert kristen riddar. Heilag-Olav kalla opp son sin Magnus I etter Karlamagnus. Magnus er eit latinsk adjektiv som tyder *stor*. Namnet Magnus er nytta av fleire norske kongar.

Sjå òg
------

* den karolingiske renessansen

Kjelder
-------

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Karl den store**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
**Sergej Anatoljevitsj Khlebnikov** (27. august 1955–12. juni 1999) var ein skeiseløpar frå Sortavala som representerte Sovjetunionen. Han vart sprint-verdsmeister i 1982 og vann elles to OL-sølv og to sølvplassar i sprint-VM i tida 1981-84.

Sergej Khlebnikov i 1982
Khlebnikov vart andremann då sprint-VM 1981 fann stad i Grenoble, 0,400 poeng bak norske Frode Rønning. Året etter vart Khlebnikov verdsmeister i skeisesprint i Alkmaar, etter eit jamnt oppgjer mot Gaétan Boucher fra Canada.

Under Vinter-OL 1984 i Sarajevo kom Khlebnikov på andreplassen både på 1000- og 1500 meter, på begge distansane måtte han sjå seg slått av Gaétan Boucher. I verdsmeisterskapen i sprint 1984 i Trondheim trekte Boucher enno ein gong det lengste strået, og vann VM-tittelen med minimal margin; 0,010 tidspoeng, eller to hundredels sekund på 1000 meter.

Khlebnikov drukna i Moskva, i sitt 44. år.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Sergej Khlebnikov» frå Wikipedia på bokmål, den 14. november 2016.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* «Sergey Khlebnikov» (på engelsk). Olympedia. Henta 7. februar 2022.
| **Aosta** |
| --- |
|  |
| 

|  |
| --- |
| Byvåpenet til Aosta |
| **Byvåpenet til Aosta** |

 |
| Plassering |
| 

Aosta is located in Italia

 |
| Styresmakter |
| Land  Region | Italia Italia  Valle d'Aosta |
| Borgarmeister | Guido Grimod |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  21 km² |
| Innbyggjarar  - Totalt (2005)   - folketettleik | 34 270   1616/km² |
| Koordinatar | 45°44′″N 7°19′″E﻿Koordinatar: 45°44′″N 7°19′″E﻿ |
| Høgd over havet | 583 m |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 11100 |
| Telefon-retningsnummer | 0165 |
| **Nettstad:** www.comune.aosta.it |

**Aosta** (fransk *Aoste*) er ein by i Italia. Han ligg i regionen Valle d'Aosta (Aostadalen) og har om lag 35 000 innbyggjarar. Byen er ein tospråkleg by som ligg i dei italienske Alpane, om lag 110 km nordvest for Torino. Han ligg nær den italienske enden av Mont Blanc-tunnellen der elvane Buthier og Dora Baltea renn saman, og staden der fjellovergangane i det Store St. Bernhard-passet kjem ned. Aosta er ikkje hovudstad i provinsen sidan desse funksjonane er delt mellom regionen og kommunane. 

Bogar i det romerske teateret.

Historie
--------

Aosta har vore busett sidan førhistorisk tid og vart ein keltisk-ligurisk by for stamma salassarar. Terentius Varro erobre byen i 25 fvt. for romarane og grunnla kolonien *Augusta Praetoria*. Etter 11 fvt. vart Aosta hovudstad i *Alpes Graies* («Dei grå Alpane»), ein provins i Romarriket.

Etter at Vestromarriket fall vart byen erobra av burgundarar, austgotarar, austromarar og langobardar, som annekterte byen til det italienske kongedømet sitt. Dei vart drivne ut av frankarane under Pipin den yngre. Under Karl den store vart Aosta viktig som ein stad langs vegen Via Francigena, som gjekk mellom Aachen og Italia. Etter 888 vart han ein del av det nye kongedømet Italia under Arduin av Ivrea og Berengar av Friuli.

På 900-talet vart Aosta så ein del av Kongedømet Bourgogne, men etter at dette fall i 1032 gjekk byen til Umberto I Biancamano av Huset Savoie. Aosta følgjer så historia til grevskapet Savoie, som hadde hovudstad i Chambéry. Dette kom seinare inn under Kongedømet Sardinia og eit samla Italia. 

Under Huset Savoie fekk Aosta ein spesiell status som han opprettheldt då Den italienske republikken vart oppretta i 1948.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Aosta» frå Wikipedia på engelsk, den 10. januar 2008.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Aosta**

* Virtuelt museum i Aosta
* Attraksjonar i Aosta

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* SUDOC
* NKC
* GeoNames

 |
**Karlshamns kommune** er ein kommune i Blekinge län i Sverige. Kommunen grensar i vest til Olofströms kommun og Sölvesborgs kommun, i aust til Ronneby kommun og i nord til Tingsryds kommun i Kronobergs län. Administrasjonssenteret i kommunen er Karlshamn.

I kommunen finn ein ein av dei største skjergardane i Blekinge, Hällaryds skärgård. Nord for skjergarden ligg det eit eit platålandskap med markerte sprekkedalar i retning nord–sør.

Kommunen har fleire typar industri, som produksjon av sprit (spesielt punsj), sanitærutstyr, elektrisk og elektronisk utstyr og sportsfiskeutstyr (ABU Garcia). Han inneheld òg eit stort varmekraftverk.

Adminstrativ historikk
----------------------

I 1863, då dei svenske kommunalforordningane tredde i kraft, var området samansett av Karlshamns stad og fem sokn. I år 1881 kom endå ein *landkommune* til, Ringamåla, gjennom utbryting frå Asarum. Ved kommunereforma i 1952 vart «storkommunane» Hällaryd (av kommunane Hällaryd og Åryd), Asarum (gjennom gjenforeining av Asarum och Ringamåla) og Mörrum (av kommunane Elleholm og Mörrum) oppretta. I 1967 vart Karlshamns *stad* slått saman med Asarum, Hällaryd og Mörrum. Allereie fire år før einskapleg kommunetype vart innførd, hadde altså Karlshamns kommun fått si noverande form.

Kommunevåpenet
--------------

Blasonering: *Eit skjold med bølgjedeling i gull, der ei oppstigande svart løve med raud tunge og raude klør held eit ståande svart anker med begge frampotane, samt i grønt*.

Byvåpenet til Karlshamn vart fastsett allereie i privilegiebrevet frå 1666. Det same våpenet vart i 1974 registrert for Karlshamns kommun. Asarum og Mörrum hadde begge våpen frå 1940-talet, og desse vart ugyldige.

Tettstader
----------

Det er seks tettstader i Karlshamns kommun. Ein mindre del av tettstaden Pukavik ligg også i kommunen, men den største delen ligg i Sölvesborgs kommun.

Tettstadene i tabellen er ordna etter innbyggjartal per 31. desember 2005. Administrasjonssenteret er utheva.

| Nr. | Tettstad | Folketal |
| --- | --- | --- |
| 1 | **Karlshamn** | 18 768 |
| 2 | Mörrum | 3 655 |
| 3 | Svängsta | 1 742 |
| 4 | Hällaryd | 553 |
| 5 | Åryd | 362 |
| 6 | Torarp | 273 |

Kjelder
-------

* Artikkelen var opphavleg basert på ei omsetjing av «Karlshamns kommun» på Wikipedia på svensk.
* «Karlshamn» på Store Norske Leksikon.

Fotnote
-------

1. ↑  «*Sköld av vågskura delad i guld, vari ett uppstigande svart lejon med röd beväring, vilket med båda framtassarna håller ett stolpvis ställt svart ankare, samt i grönt*».

| * v
* d
* e
Kommunar i Blekinge län i Sverige |
| --- |
|  | Karlshamn • Karlskrona • Olofström • Ronneby • Sölvesborg |  |
| Sjå òg: Liste over Sveriges kommunar |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Arcade Fire** er ei prisløna kanadisk indie rock-gruppe frå Montreal. Ho består av ekteparet Win Butler og Régine Chassagne, William Butler, bror til Win, og har hatt mange medlemmer opp igjennom åra.

Karriere
--------

Arcade Fire starta opp i 2001, men gav ut sitt fyrste album i 2004. Det fekk namnet *Funeral* - «Gravferd», og selde til gull både i heimlandet og i Storbritannia. I 2005 vart songane deira brukt både i fjernsynsserien Six Feet Under og i eit BBC-program. Dei opptredde i The Late Show with David Letterman i USA same året. Då U2 reiste på turné med cden Vertigo i 2005/2006, varma Arcade Fire opp for fleire av konsertane deira. I 2005 fekk dei den kanadiske Juno-prisen for beste låtskrivarar. Dei var også nominert til BRIT Awards.

Andreplata til Arcade Fire kom ut i 2007 og fekk tittelen *Neon Bible*. I 2009 vart ein av singlane frå *Funeral* brukt i filmen Til huttetuenes land. Tredjealbumet til Arcade Fire kom ut i 2010 og fekk tittelen *The Suburbs* - «Forstadene». Dette vann ein Grammy-pris for årets album. Dei vann også fleire Juno-prisar og BRIT Awards for albumet.

Diskografi
----------

* *Funeral* (2004)
* *Neon Bible* (2007)
* *The Suburbs* (2010)
* *Reflektor* (2013)
* *Everything Now* (2017)
* *We* (2022)

Kjelde
------

* *Denne artikkelen byggjer på «Arcade Fire» frå Wikipedia på engelsk, den 21. februar 2012.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC

 |
**Sergej Vasiljevitsj Martsjuk** (13. april 1952–25. august 2016) var ein russisk skeiseløpar frå Moskva som representerte Sovjetunionen. Han vart europameister i 1978.

Martsjuk representerte Sovjetunionen internasjonalt fyrste gongen i 1973-sesongen. I 1977 vart han fjerdemann då firkamp-VM fann stad i Heerenveen. Same sesongen vart han den fyrste som gjekk under fire minuttar på 3 000 meter då han fekk notert 3.56,65 på Medeobana i mars månad. Tida vart aldri godkjend som verdsrekord, og det skulle gå heile 15 år før nokon gjekk distansen fortare.

Vinteren 1978 vann Martsjuk europameisterskapen på Bislett stadion i Oslo framom nordmennene Sten Stensen, Jan Egil Storholt og Kay Stenshjemmet. Ein månad etter EM kom han på bronseplassen i VM 1978 i Göteborg, slått av verdsmeister Eric Heiden frå USA og førnemnde Storholt. Ved EM 1979 vart Martsjuk nok ein gong nummer tre, nordmennene Storholt og Stenshjemmet tok dei to fyrste plassane i meisterskapen. Etter tiandeplass i VM 1980 forvann Martsjuk frå skeisearenaen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Sergej Martsjoek» frå Wikipedia på nederlandsk, den 22. november 2016.*
**Kjell Kopstad** (10. januar 1934–25. november 2006) var ein norsk skihoppar frå Eidsfoss i Hof i Vestfold.

Kopstad vann tre medaljar i noregsmeisterskap. Han tok sølv i Drammen i 1956 og i Mo i Rana året etter, og bronse i Midtstubakken i Oslo i 1958. Arne Hoel var hans overmann i 1956, medan Halvor Næs vart noregsmeister i 1957. I 1958 var det Arnfinn Bergmann som tok NM-gull og Sverre Stenersen stakk av med sølvet.

Kopstad deltok i verdsmeisterskapen på ski både i 1954 og 1958, og vart nummer 27 i Falun i 1954 og nummer 16 i Lahti i 1958. Han var med i den tysk-austerrikske hoppveka i 1956/57 og 1958/59, siste gongen vart han samanlagt nummer 16. Hans beste enkeltresultat i hoppveka var sjetteplassen i Garmisch-Partenkirchen 1. januar 1959.

### Besteplasseringar i internasjonale renn

* 1956: Nr 10 i Holmenkollen og i Lahti
* 1957: Nr 11 under Svenska skidspelen i Skellefteå
* 1959: Nr 6 i Garmisch-Partenkirchen

### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap

* Ski-NM 1956: Sølvmedalje i Drammen
* Ski-NM 1957: Sølvmedalje i Mo i Rana
* Ski-NM 1958: Bronsemedalje i Oslo
* Ski-NM 1960: Nr 12 i Nedre Eiker
* Ski-NM 1962: Nr 8 i Skien

Kjelder
-------

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar
* *Denne artikkelen bygger på «Kjell Kopstad» frå Wikipedia på bokmål, den 28. oktober 2011.*
Bananbloming i Puyo Foto: Martin Zeise

Bru over Pastazaelva mellom Puyo og Macas Foto: André Hübner

**Sarayaku** (kichwa for 'maiselva') er eit territorium og ein landsby ved elva Bobonaza i Pastazaprovinsen i sørlege Amazonasregionen i Ecuador. Territoriet samlar fleire små landsbyar og har ein total busetnad på mellom eit og to tusen quechuaer som kallar seg *kichwafolket i Sarayaku* eller *sarayakufolket*. Dei er organisert i «Organización de Pueblos Indígenas de Pastaza», OPIP. Leiar av sarayakufolket er Hilda Santi (mai 2005).

Sarayaku ligg i tropisk regnskog, det tar ca 30 minutt med fly eller to døger med kano i retning søraust frå næraste by Puyo til Sarayaku. Puyo ligg berre 50 km aust for den meir kjente byen Baños. Elva Bobonaza drenerer ned til Amazonaselva ved Iquitos i Peru, via Pastazaelva og Marañónelva.

Folket i territoriet har i dei seinare år tatt opp turisme som leveveg. Dei prøver å ta vare på sin eigenart også som eit middel i turistnæringa. Etter ein skipingsprosess over fleire år, starta det første semesteret med universitetsstudiar i Sarayaku hausten 2003. Tilbodet kom i stand etter eit samarbeid med universiteta i Cuenca og i Lérida (Catalonia). Føremålet med universitetstilbodet i Sarayaku er å høgne kvaliteten på fleirkulturell og fleirspråkleg utdanning i indianarsamfunn i Pastazaprovinsen. Gjennom dette vil dei òg utvikle eigne undervisningskrefter, vitalisere gamal kunne om filosofi, indiansk kosmosvisjon, og kulturell identitet og tradisjonar. 

Eit sjølvstyre for det dei kallar «Tayjasaruta», på engelsk «Autonomous Territory of the Original Kichwa Nation of Sarayaku» er proklamert i samband med at det argentinske oljeselskapet CGC  fekk løyve til å leite etter petroleum med seismiske undersøkingar.  Petroleumsverksemda er sterkt ønskt av den sentrale regjeringa i Quito, fordi økonomien i landet er avhengig av inntekter frå råoljeeksport for å betale statsgjeld. For å stoppe motstanden mot verksemda frå sarayakufolket sette regjeringa inn føderale soldatar i Sarayaku og stengde Bobonazaelva som ferdselsveg.

Striden har fått ei rikeleg merksemd i internasjonale media. Han er eit klassisk døme på kamp om rettar til land mellom urfolk og nasjonale styresmakter. Sarayakufolket klagar oljeselskapa for freistnad på etnisk mord fordi verksemda åt selskapa etter folket sitt syn vil øydeleggje eksistensgrunnlaget, både økonomisk, kulturelt, ernæringsmessig, økologisk og åndeleg og ho undergrev sosial likevekt i samfunnet. Dei hevdar at oljeverksemda er den største trusselen mot universitetstilbodet som nyst er skipa i Sarayaku.

Kjelder
-------

* Artikkel i Verdensmagasinetx[*daud lenkje*]
* Offisiell nettstad for sarayakufolket (engelsk og spansk)

Bakgrunnsstoff
--------------

* Marisha Handler *The New Amazon* Artikkel i magasinet *Orion online* (januar/februar 2005) Arkivert 2008-05-17 ved Wayback Machine.

1. ↑  Sjå til dømes  Arkivert 2008-05-17 ved Wayback Machine..

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* GeoNames

 |
**Kjell Gjerseth** (fødd 14. september 1946) er ein norsk politisk aktivist (AKP), journalist og forfattar.

Gjerseth var først aktiv i Unge Høgre, i 1965 som formann i Rogaland Unge Høgre, men gjekk ut derfrå i protest mot Vietnamkrigen. Han vart så aktiv i AKP(m-l) og følgde i linja til 1976 partiet om selvproletarisering som industriarbeid ved Jøtul. Som fagforeiningsaktiv vart han i 1976 landskjent som leiar for ein seks vekers ulovleg streik på Jøtul og året etter som ein av AKParane som var delegatar til LO-kongressen i 1977. 

Gjerseths politiske aktivisme dreidde sidan i retning journalistikken og han byrja som journalist i partiavisa *Klassekampen*. Gjerseth engasjerte seg sterkt i solidaritet med Afghanistan etter den Sovjetiske okkupasjonen av landet i 1979, eit engasjement han har halde på sidan. Den politiske aktivismen på ytste venstre fløy skaffa Gjerseth merksemd frå Politiets tryggingsteneste og han vart overvakt frå 1976 av. Gjerseth vart i 2003 tilkjent 20 000 kroner i erstatning for den delen av POTs overvåkning som var ulovleg.

Gjerseth studerte først journalistikk. I 1972 tok han hovedfag i sosiologi ved Universitetet i Oslo med hovudoppgåva Konflikt – kommunikasjon: en rapport om unge sosialklienter tilknyttet «stoffmiljøene» i Oslo sentrum, deres tradisjon og forhold til Ungdomskontorets Uteseksjon. Han var, i ei tid før han vart industriarbeidar, lektor ved det som då heitte Distriktshøgskolen i Volda.

Gjerseth har òg arbeidd som journalist i *Stavanger Aftenblad*. Han har lang røynsle frå ulike konfliktområde. Under den første Gulfkrigen var han den einaste norske journalisten som vart igjen i Bagdad. Han har vore framtredande blant motstanden til norske kulturarbeidarar mot USAs angrep på Afghanistan og okkupasjon av Irak, m.a. som bidragsytar i antikrigs-antologien *Pax Poeta* Det Norske Samlaget 2003.

I 1983 utgav Gjerseth sin hittil einaste roman, *Chakoo*, frå Afghanistan under den sovjetiske okkupasjonen. For boka fekk han Tarjei Vesaas' debutantpris.

I 1968 var Gjerseth redaktør i studentavisa *Universitas*.

Bibliografi
-----------

* *Utviklingen forstår oss ikke : Ei bok om «generasjonsmotsetninger»* – sakprosa, Gyldendal Norsk Forlag (1974) ISBN 82-05-06757-0
* *Chakoo* – roman, Forlaget Oktober (1983) ISBN 82-7094-389-4
* *Jorda rundt på 80 dager* – sakprosa (1993) (illustrert av Per Dybvig)
* *Hvis du ikke er snill. Historier om Lindøy* – sakprosa (2005)

Prisar
------

* Tarjei Vesaas' debutantpris 1983, for *Chakoo*
* Narvesenprisen 1983

Kjelder
-------


* Nedrebø, Rune (30. januar 2003). «Kjell Gjerseth får erstatning for ulovlig overvåking». Stavanger Aftenblad: 5.
* Vaage, Lars (1981). Rogaland Høyre 60 år. Stavanger: Rogaland Høyre.
* «Kjell Gjerseth 60 år». Stavanger Aftenblad: 41. 14. september 2006.

* *Denne artikkelen bygger på «Kjell Gjerseth» frå Wikipedia på bokmål, den 15. oktober 2017*



|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI

 |
**Kjell Magne Fredheim** (3. februar 1928–28. oktober 2006) var ein norsk journalist og politikar frå Os i Hedmark. Han representerte Hedmark og Arbeidarpartiet på Stortinget frå 1969 til 1989.

Fredheim var son til ein småbrukar og bygningsmann i Os. Han gjekk handelsskule 1945/46 og var dei neste to åra ekspeditør og avdelingsstyrar ved samvirkelag. Frå 1948 til 1953 arbeide han på kontor og i bank, samt i to år i Norsk Telegrambyrå si biletavdeling.

I 1954 gjekk Fredheim over i journalistyrket. Etter vel eit år avisa Arbeidets Rett på Røros, tok han i 1955 over leiinga ved avisa Glåmdalen sitt kontor i Flisa, og var tilsett i Glåmdalen til 1969, siste par åra i hovudredaksjonen på Kongsvinger.

Fredheim var varaordførar i Åsnes kommune perioden 1966-67. Han vart vald til stortingsrepresentant hausten 1969, og med fire attval hadde han sete i Stortinget i 20 år. Den fyrste fireårsperioden var han med i Utanriks- og konstitusjonskomitéen, medan han dei neste åtte åra var medlem i Kirke- og undervisningskomitéen. Frå 1981 til -85 var han på ny medlem i Utanriks- og konstitusjonskomitéen, før han avslutta med fire år som leiar i Forsvarskomitéen.

Fredheim var elles formann 1971-93 i Støtteutvalet for dagsavisene, styremedlem 1975-81 i Direktoratet for utviklingshjelp og 1989-96 i Distriktenes utbyggingsfond. I tida 1990-98 var han leiar i Landsrådet for Heimevernet.

Etter han forlet Stortinget i 1989 var Fredheim politisk kommentator i Glåmdalen til 1998.

Kjelder
-------

Stortingsbiografi
|  |
| --- |
| ***Do You Wanna Touch Me? (Oh Yeah)***  Singel av Gary Glitterfrå albumet *Touch Me* |
|  |
| B-side | «I Would If I Could But I Can't» |
| **Utgjeve** | 1973 |
| **Sjanger** | Glamrock |
| **Lengd** | 3:19 |
| **Selskap** | Bell Records |
| Låtskrivar(ar) | Gary Glitter/Mike Leander |
| **Produsent** | Mike Leander |
|
| Gary Glitter-kronologi |
| «I Didn't Know I Loved You (Til I Saw You Rock 'n' Roll)»(1972) | *Do You Wanna Touch Me? (Oh Yeah)* | «Hello, Hello, I'm Back Again»(1973)
 
 |

«**Do You Wanna Touch Me**», òg kalla «**Do You Wanna Touch Me? (Oh Yeah)**», er ein glamrocksong av Gary Glitter. Songen nådde andreplassen i Storbritannia i januar 1973 og var den tredje store hitten hans i heimlandet. 

I 1982 vart songen spelt inn av Joan Jett som tok songen til 20. plass på Billboard Hot 100. Denne versjonen vart nytta i ein reklamefilm i 2008 for Hewlett-Packard sine TouchSmart-maskinar. Reklamen vart trekt attende då HP fekk vite at Glitter, som då var ein dømd barnemishandlar, hadde skrive songen. Songen vart òg spelt fleire gonger av The Cure på turneen deira i 1985.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Do You Wanna Touch Me» frå Wikipedia på engelsk, den 11. desember 2011.*
**Tilnærmingsfeil** er i numerisk analyse skilnaden mellom ein eksakt verdi og den tilnærma verdien. Ein tilnærmingsfeil kan oppstå fordi

1. målingane av verdien ikkje er nøyaktig nok (på grunn av instrumenta) eller
2. ei tilnærming vert nytta i staden for verkelege data (t.d. 3,14 i staden for π som inneheld uendeleg mange desimalar).

Den numeriske stabiliteten til ein algoritme i numerisk analyse indikerer korleis feilen forplantar seg i algoritmen.

Oversyn
-------

Ein skil vanlegvis mellom **relativ feil** og **absolutt feil**. Den absolutte feilen er storleiken til skilnaden mellom den nøyaktige verdien og tilnærminga. Den relative feilen er den absolutte feilen delt på storleiken av den eksakte verdien. Feile gjeve i prosent er altså den relative feilen. 

Til dømes om ein eksakt verdi er 50 og tilnærminga er 49,9, så er den absolutte feilen 0,1 og den relative feilen er 0,1/50 = 0,002. Den relative feilen vert ofte nytta til å samanlikne tilnærmingar av tal med forskjellig storleik. Til dømes er ei tilnærming til talet tusen med ein absolutt feil på 3 i dei fleste høve ein mykje større feil enn ei tilnærming av talet 1 000 000 med ein absolutt feil på 3. I det første tilfellet er den relative feilen 0,003 og i det andre tilfellet er han berre 0,000003.

Definisjonar
------------

Om ein har ein verdi *a* og tilnærminga *b*, så er **absolutt feil**

{\displaystyle \epsilon =|b-a|\,}
der dei vertikale strekane tyder absoluttverdi. 
Om {\displaystyle a\neq 0,} er **relativ feil** lik

{\displaystyle \eta ={\frac {|b-a|}{|a|}},}
og **prosentfeilen** er

{\displaystyle \delta ={\frac {|b-a|}{|a|}}\times {}100\%.}

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Approximation error» frå Wikipedia på engelsk, den 19. februar 2008.*
*Denne artikkelen handlar om hovudstaden på Falklandsøyane. For andre tydingar av oppslagsordet, sjå Stanley (fleirtyding).* 

| Stanley |
| --- |
| StanleyStanley Stanley |
| Styresmakter |
| Land | Falklandsøyane |
| Geografi |
| Koordinatar | 51°41′31.56″S 57°51′32.04″W﻿Koordinatar: 51°41′31.56″S 57°51′32.04″W﻿ |
| Plassering |
| Plassering av  StanleyPlassering av Stanley |
| Plassering |
| 

Stanley is located in Falklandsøyane

 |

**Stanley** er hovudstaden på Falklandsøyane. Staden hadde i 2001 eit innbyggjartal på 1 990. Han har ei naturleg hamn, flyplass, sjukehus, domkyrkje og fleire offentlege bygningar. Stanley var tidlegare ei viktig hamn for kvalfangarar.

Kjelder
-------

* 

* «Stanley – hovedstad» i *Store norske leksikon*, snl.no.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Stanley**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames
* BBC Things
* MusicBrainz (area)

 |
**Dobbeltforhold** eller **kryssforhold** i matematikk er forholdet mellom to punktpar (A, B og C, D) på ei rett linje, der ein tar omsyn til retninga til linjestykka. Om forholdet er lik -1 ligg punkta harmonisk. I projektiv geometri er dobbeltforholdet særs viktig, sidan det blir uforandra ved projeksjon, slik at ein bevarer eigenskapar ved punktrekkjer som vert uttrykt ved forholdet. Òg mellom fire linjer gjennom same punkt eksisterer det eit dobbeltforhold, nemleg for dei fire punkta som oppstår når ei rett linje skjer over dei gjevne. Dette dobbeltforholdet er uavhengig av plasseringa til skjeringslinja.

Definisjon
----------

Dobbeltforholdet til fire punkt på ei reell linje med koordinatar *z*1, *z*2, *z*3, *z*4 er gjeven som 

{\displaystyle (z\_{1},z\_{2};z\_{3},z\_{4})={\frac {(z\_{1}-z\_{3})(z\_{2}-z\_{4})}{(z\_{2}-z\_{3})(z\_{1}-z\_{4})}}.}
Det kan òg skrivast som eit dobbeltforhold med to divisjonsforhold:

{\displaystyle (z\_{1},z\_{2};z\_{3},z\_{4})={\frac {z\_{1}-z\_{3}}{z\_{2}-z\_{3}}}:{\frac {z\_{1}-z\_{4}}{z\_{2}-z\_{4}}}.}
Den same formelen kan nyttast på fire forskjellige komplekse tal, eller meir generelt til element i alle flater. 

I geometri, om A, B, C og D er kollineære punkt, så er dobbeltforholdet definert på liknande vis som: 

{\displaystyle (A,B;C,D)={\frac {AC\cdot BD}{BC\cdot AD}}.}
der kvar av avstandane har forteikn etter ei fast orientering på linja.

Kjelder
-------

* *Delar av denne artikkelen bygger på «Cross-ratio» frå Wikipedia på engelsk, den 8. november 2011.*

* dobbeltforhold. (2011-11-08) I *Store norske leksikon*. Henta frå
**Tilsynelatande storleiksklasse** vert nytta i astronomien og gir eit mål for kor sterkt lyset som når oss frå ei gitt stjerne er. Allereie i oldtida hadde Klaudios Ptolemaios klassifisert dei synlege stjernene i seks klassar, slik at dei 15 best synlege høyrte til klasse 1, medan dei svakaste stjernene, som så vidt kunne skimtast, høyrte til klasse 6.
I det 19. århundre vart det så laga ein ny skala, som var basert på fotometrisk måling av lysintensitetar og som mest mogleg skulle avspeila den tradisjonelle skalaen frå ein til seks. Ein fann då ut at, sidan auget reagerte nokolunde logaritmisk på synsinntrykk av forskjellig styrke, kunne ein nytta ein logaritmisk skala til å definera storleiksklassane som funksjon av observert lysstyrke. Dersom lyset som blir motteke frå to stjerner har intensitetane *I*1 og *I*2, så definerte ein differansen mellom deira tilsynelatande storleiksklassar, *m*1 og *m*2, ved formelen

{\displaystyle m\_{1}-m\_{2}=-2,5\cdot \lg \left({I\_{1} \over I\_{2}}\right),}

der {\displaystyle \lg } er logaritmen med grunntal 10. Faktoren 2,5 blei vald fordi ein hadde slått fast at lyset frå ein svak stjerne (klasse 6) hadde ein intensitet som var omtrent hundrendeparten av intensiteten av lyset som når oss frå ein klar stjerne (klasse 1). Set ein inn i formelen *I*1/*I*2 = 100, så får ein at dei to stjernene ligg akkurat 5 storleiksklassar ifrå kvarandre. Denne definisjonen blei innført av N. G. Pogson i 1854.
På fransk heiter det «magnitude apparente», på engelsk «apparent magnitude», eller berre «magnitude», då det der er underforstått at det meines «apparent». På nederlandsk heiter det «schijnbare helderheid» og på tysk «scheinbare Helligkeit».

Absolutt storleiksklasse bygger på Pogsons formel, idet ein tenkjer seg stjerna observert frå ein standard astronomisk avstand på 10 parsec. Den tenkte, derfrå observerte, storleiksklassen kallast *stjernas absolutte storleiksklasse*, symbol *M*. Idet ei stjernes lysintensitet minker omvendt proporsjonalt med kvadratet av avstanden, får ein då følgjande formel for samanhengen mellom absolutt og tilsynelatande storleiksklasse:

{\displaystyle \ M=m+5-5\cdot \lg(p),}

der *p* er stjernas parallakse, som er stjernas avstand frå vårt solsystem målt i parsec.

Kjelde
------

* *Denne artikkelen bygger på «Tilsynelatende størrelsesklasse» frå Wikipedia på bokmål, den 20. januar 2008.*
**Astrid Lødemel** (fødd 9. desember 1971) er ein norsk tidlegare skirennar frå Voss som tok to medaljar under VM i alpine greiner 1993, ein sølv i utfor og ein bronse i super-g. Ho var medlem av Voss Idrottslag.

Karriere
--------

Lødemel deltok i vinter-OL 1992 og kom på 15. plass i utfor. Ho fekk sitt gjennombrot då ho suste inn til andreplass i eit verdscuprenn i super-G i Vail i USA 13. desember 1992, to hundredelar etter vinnaren, Ulrike Maier frå Austerrike. Under VM 1993 i Morioka i Japan lukkast Lødemel overmåte godt. 11. februar vann ho sølvmedaljen i utfor etter Kate Pace frå Canada, og tre dagar seinare vann ho bronsemedaljen i super-G etter verdsmeister Katja Seizinger og Sylvia Eder. Den 3. mars same året kom Lødemel inn på tredjeplass i eit verdscuprenn i utfor i Morzine i Frankrike. 

Etter eit par fine plasseringar i verdscuprenn i november/desember 1993 vart Lødemel skadd i eit kne, og resten av OL-sesongen gjekk fløyten. Ho kom tilbake til neste skisesong og fekk som best ein fjerdeplass i verdscupen, oppnådd i eit utforrenn i Haus im Ennstal i Austerrike på nyåret 1995. Ved sesongslutt 1995 valde ho å leggje opp, då kneskaden hemma henne mykje.

Kjelder
-------

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
Kaffikopp. Foto: Julius Schorzman

Espressokopp sett ovanfrå. Foto: Fir0002

**Kaffikoppen** er ein kopp til å drikka kaffi frå. Det er som oftast ein kopp med éin hank slik at ein kan drikka varm kaffi utan å brenna seg. Koppen har ofte tjukke vegger, slik at han held på varmen i drikken. Kaffikoppar er gjerne laga av steintøy, men ein kan òg servera drikken i koppar av papp eller glas.

Det finst to hovudslag kaffikoppar; ein med skål og ein utan. Kaffikoppar med fat er ofte noko klokkeforma eller kan ha bein syldinderfom. Koppane er gjerne mindre og har smalare opningar enn tekoppar av same type. Dei kan vera del av eit kaffiservise, og blir brukt til fin servering, i selskap eller på etestader.

Kaffikoppar utan skål er som regel sylinderforma og større enn koppane med skål. Desse krusa («mug» på engelsk) kan brukast til alle slags drikkar, og blir kalla kaffikoppar ganske enkelt fordi ein har kaffi i dei. Slike koppar blir gjerne brukt i meir kvardagsleg samanheng, heime eller på arbeid.

Kaffikopptypar
--------------

Ein har ulike typar kaffikoppar til ulike typar kaffi.

* **Espressokoppen** er heller liten, med volum på om lag fem centiliter. Han har heise tjukke vegger, di større, di betre, og har hank.

* **Cappucinokoppen** må vera låg og brei for å kunna laga cappucino, med ein tredjedel espresso, ein tredjedel mjølk og ein tredjel mjølkeskum, og for å kunna laga fine mønster i skummet.

* **Kaffiglas** er glas med særs tjukke vegger, for å halde på varmen og for å ikkje sprekka av varmen. Kaffidrykker som mokkakaffi, caffe latte og Irish coffee vert tidt serverte i glas.

Kaffikopp på fat til venstre for større tekopp. Foto: Julo

Kaffiglas med caffe latte og utsølt serviett rundt. Foto: Maxo
Kyrkje i Staraja Ladoga. Bilete frå 1909 av Sergej Prokudin-Gorskij
Festninga var bygd på 1100-talet og restaurert 400 år etterpå.
**Staraja Ladoga** (russisk Ста́рая Ла́дога, 'Gamle Ladoga') er ein liten landsby i Volkhov kommune i Leningrad oblast i Russland. Landsbyen ligg ved Volkhovelva, rett sør for innsjøen Ladoga og er den eldste byen i Russland.

Soge
----

Gravhaugar frå vikingtida ved Volkhovelva.
Staraja Ladoga i 1911.
Staden er kjend for å vere den eldste kimen til den russiske staten, med andre ord staden der den russiske staten blei fødd. Hovudkjelda til den aller eldste russiske historie fortel at den skandinaviske vikinghovdingen Rurik slo seg ned i Staraja Ladoga i året 862 etter at slaviske og finske stammer hadde invitert vikingane «frå den andre sida av havet (Austersjøen) til å kome og herske over dei. Det var i denne samanhengen at dei slaviske og finske stammene skal ha sagt om det store landet i aust at «(det) er stort og rikt, men her er ikkje orden. Kom difor og hersk over oss!». Då Rurik etablerte det lille hovdingriket sitt i Staraja Ladoga, var det fleire andre hovdingrike i den nordlege delen av det som sidan blei til Russland, men det blei riket til Rurik som kom til å vekse, særleg etter at etterfølgjarane hans erobra byen Kiev. 

Byen er nemnt fleire stader i dei nordiske sagaene og heiter der Aldeigjuborg. Av sagaen til mellom anna Olav den heilage går det fram at byen var viktig også på 1000-talet.

Byen i dag
----------

I dag er Staraja Ladoga ein liten russisk landsby med ei hovudgate omkransa av gamle trehus. Denne gata heiter Vikinggata. Dei eldste delane av festninga som ligg ved elva er frå 1400-talet, men er truleg bygd på staden der den aller eldste festninga i Staraja Ladoga ein gong stod. Rundt festninga finn ein i dag kratt og høgt gras, og det er mest sannsynleg her noko av den aller eldste bosettinga har lege. Berre små delar av staden er kartlagt av arkeologar, men sjølv desse avgrensa undersøkingane har avdekt interessante funn frå tidleg vikingtid og som er prov på at skandinavar verkeleg har budd på staden. 

Staraja Ladoga har eit lite museum som syner gjenstandar som er funne under dei arkeologiske utgravingane. Store delar av det som er funne, er innlemma i samlingane i Eremitasjen i St. Petersburg. Landsbyen har også fleire gamle kyrkjer som no blir restaurerte.

Transport
---------

Veg A115, som går gjennom byen, fører til Novaja Ladoga, Volkhov, Kirisji og Zuevo (Зуево). Ein kan reisa til Volkhov med buss nr 23 og 23A.

Kjelder
-------

1. ↑  *History*, Северные крепости (Festningar i nord) (vitja 19/7-2009)

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Staraja Ladoga**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* SUDOC
* NKC
* GeoNames

 |
Robert Hanssen, ein FBI-agent som vart verva som dobbeltagent av KGB og avslørt i 2001.
Ein **dobbeltagent** er ein person som til dømes arbeider for to etterretningstenester på same tid.
Det kan vere tale om to ulike formar:

* Ein agent som arbeider for to etterretningstenester, der ingen av dei to organisasjonane veit at agenten arbeider for den andre.
* Ein agent som arbeider for ei etterretningsteneste og blir verva av ei anna, eller ein agent som arbeider for ei etterretningsteneste og greier å infiltrere ei anna etterretningsteneste.

Døme frå den kalde krigen
-------------------------

Eit døme på ein dobbeltagent frå den kalde krigen er den russiske KGB-offiseren Oleg Gordijevskij. 
Han hadde arbeidd ved KGB si avdeling i Kjøpenhamn i 1966 og i møtet med Danmark byrja han å mistru sovjetstyret. 
I november 1973 freista vestlege etterretningstenester å gjera Gordijevskij til dobbeltagent, og den 19. januar 1975 lukkast dei.
Han arbeidde som dobbeltagent fram til 1985, då han rømde til USA.
Avsløringa av Gordijevskij som dobbeltagent skuldast delvis ein annan dobbeltagent, Aldrich Ames.

Amerikanaren Aldrich Ames arbeidde for CIA, og vart verva som dobbeltagent av KGB for pengar.
Ein annan amerikansk KGB-dobbeltagent var Robert Hanssen, som arbeidde for FBI.
Både Ames og Hanssen hadde føringsoffiseren Viktor Sjerasjin.
I Noreg er det òg døme på avhopparar frå KGB, med dobbeltagenten Mikhail Butkov, som verva seg for KGB i 1984, vart dobbeltagent i 1989 og hoppa av 22. mai 1991.

Referansar
----------

1. ↑  FBI — Robert Hanssen
2. 1 2  Regin Schmidt; Ramus Mariager; Morten Heiberg (2009). *PET: Historien om Politiets Efterretningstjeneste fra den kolde krig til krigen mod terror*. Gyldendal. ISBN 9788702081220.  Særleg kapitel 7.
3. ↑  «Kodenavn «Steklov»». *VG*. 24.10.2000.
4. ↑  «Butkov jobbet som dobbeltagent». *VG*. 24.10.2000.

* *Denne artikkelen bygger på «Dobbeltagent» frå Wikipedia på dansk, den 15. november 2017.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* NKC

 |
**Astrid Båhl** (fødd *Astrid Margarete Bål*, fødd 6. juni 1959) er ein norsk samisk artist. Ho er kjend for å ha skapt det samiske flagget i 1986.

Biografi
--------

Det samiske flagget, som blei utforma av Astrid Båhl
Båhl blei fødd i Karesuando i Sverige. Som barn flytta ho til Skibotn i Storfjord kommune i Troms fylke, der ho framleis var busett i 2017. Ho starta kunstnarutdanninga si allereie på Solhaugens gymnas i Narvik, og fortsette sidan på Statens håndverks- og kunstindustriskole i Oslo, der ho studerte tekstiltrykk, grafikk, grafisk design og frihandteikning. Båhl har vore representert på fleire utstillingar, mellom anna «Mijjen luunie – Kums oss», ei sørsamisk vandringsutstillning som opna den 6. februar 1994 i Elverum og dessutan «ČSV- å visualisere Sápmi» på Galleri F15 på Jeløya i 2006.

I 1986 kunngjorde Nordisk sameråd ein konkurranse om å utforma eit samisk flagg, der Astrid Båhl sitt forslag gjekk av med sigeren. Flagget blei heisa for fyrste gong på konferansen i samerådet i Åre den 15. august 1986. Ifølgje Båhl symboliserer flagget at sola gir liv til jorda. Som inspirasjon til flagget gjekk Båhl tilbake i gamle skrifter og bøker om det samiske formspråket, mytologi og symbol.

Båhl har sjølv utforma dei norske frimerka til «Tråante 2017», ei markering av 100-årsmarkeringa av det første samiske landsmøtet i Trondheim i 1917.

Kjelder
-------

1. ↑  «Sameflaggets mor fylte 50». NRK.
2. ↑  «Astrid Bål». birthday.no.
3. ↑  «Astrid Båhl». Storfjord kommune.
4. ↑  «Sameflaggets mor». NRK.
5. ↑  «Samisk flagg». trestammersmote.no.
6. ↑  «Tråante 2017 – frimerkene». tråante2017.no.

* *Denne artikkelen bygger på «Astrid Båhl» frå Wikipedia på bokmål, den 21. april 2022.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
**Elektroarbeidernes Fagforening**, Hordaland Sogn og Fjordane vart stifta 1. juli 1997. Stifinga innebar en samling av alle dei organiserte elektromontørane i privat sektor i Hordaland og Sogn og Fjordane i éi fagforeining.

Samlinga var eit resultat av ei naturleg samfunnsmessig utvikling med omsyn til organisasjon og arbeidsliv, og ei forståing mellom dei to store fagforeiningane i dette området, *Elektromontørenes Forening* i Bergen og *Stord Elektrikarforening*.

*Elektromontørenes Forening* vart stifta i Bergen i 1903, og tilslutta *Jern- og Metallarbeiderforbundet*. Foreininga var mellom drivkreftene bak stiftinga av eit eige elektrikarforbund i 1918. I 1931 blei foreininga i likheit med resten av fagrørsla i Bergen, ekskludert frå LO. Frå 1934 var *Elektromontørenes Forening* tilslutta *Bygningsarbeiderforbundet* fram til ein i 1949 igjen tilslutta seg *Norsk Elektriker- og Kraftstasjonsforbund*.

*Stord Elektrikarforening* vart stifta i 1953 i miljøet rundt skipsindustrien på Stord, og tilslutta *Norsk Elektriker- og Kraftstasjonsforbund*. Foreininga vart etter kvart samlande for elektromontørane i heile Sunnhordland, og etablerte seg etter kvart med ei fast tilsett leiing, slik tilhøva også var i Bergen.

Saman med resten av *Norsk Elektriker- og Kraftstasjonsforbund* fulgte *Elektroarbeidernes Fagforening* med over i det nystarta EL&IT-Forbundet i 1998.

Elektroarbeidernes Fagforening er i dag EL&IT-Forbundets største fagforeining med til saman 2900 medlemmer både innanfor tradisjonell elektroinstallasjon, svakstraum og ikkje minst innan oljemiljøet og skipsinstallasjon.

Kjelder
-------

* *Elektrikere mot strømmen: historien om Elektroarbeidernes fagforening Hordaland, Sogn og Fjordane, 1903-2003*. Av Jone Kristian Sunde 2003.
* www.efbergen.no
Koordinatar: 33°7′N 36°7′E﻿

**Kafr Shams** (arabisk كفر شمس, òg skrive **Kfar Shams** eller **Kafr ash-Shams**) er ein liten by sør i Syria som administrativt høyrer til Al-Sanamayn-distriktet i Daraa guvernement. Han ligg 16 km nordvest for al-Sanamayn, like aust for Golanhøgdene og mellom Damaskus og Daraa. I 2004 hadde Kafr Shams i følgje Statistisk sentralbyrå i Syria eit folketal på 12 435.

Historie
--------

Kafr Shams opplevde kraftig veks under bysantinsk styre, særleg under regjeringstida til Justinianus I av Austromarriket, hovudsakleg store hus på landsbygda. Byen vart dominert av ghassanidane, eit arabisk kristent vasall-kongedøme under bysantinarane. Ghassanidane bygde eit stort monofysittistisk kloster der kring 570 evt.

I 1870-åra rapporterte Palestine Exploration Fund at Kafr Shams hadde 600 muslimar som levde i 120 til 130 hus. Dei noterte seg eldgamle ruinar og underjordiske bogar i landsbyen og to ghassanidiske kloster var framleis stort sett intakt.

Under Yom Kippur-krigen i 1973 var Kafr Shams åstad for kampar mellom den israelske hæren og ein samla styrke frå den jordanske, irakiske og syriske hærane.

Mange av innbyggjarane i Kafr Shams har delteke i demonstrasjonane mot den syriske regjeringa som ein del av den syriske borgarkrigen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Kafr Shams» frå Wikipedia på engelsk, den 5. juli 2014.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* Jairus, Banaji (2007). *Agrarian Change in Late Middle Ages: Gold, Labour, and Aristocratic Dominance*. Oxford University Press. ISBN 0199226032.
* Palestine Exploration Fund (1897). *Quarterly statement*. Published at the Fund's Office.
* Shahid, Irfan (2002). *Byzantium and the Arabs in the Sixth Century: pt. 1, Toponymy, Monuments, Historical Geography, and Frontier Studies*. Dumbarton Oaks Research Library and Collection. ISBN 0884022145.

1. 1 2  Folketeljing 2004. Syrisk statistisk sentralbyrå (CBS). Daraa guvernement. (arabisk)
2. ↑  Banaji, s.17.
3. ↑  Shahod, s.203.
4. ↑  Palestine Exploration Fund, s.194.
5. ↑  Thompson, s.235.
6. ↑  Syrian protest amid reports of army push on Deraa. *The Daily Telegraph*. 2012-03-05.

Sjå òg
------

* Hauran

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Koordinatar: 36°6′59″N 36°30′53″E﻿

**Kafr Takharim** (arabisk كفر تخاريم, òg skrive **Kafar Takhareem** eller **Kfar Takharam**) er ein by nordvest i Syria i Idlib guvernement, nord for Idlib. Av stader i nærleiken finn ein Harem i nord, Salqin i nordvest, Abu Talha i vest og Armanaz i sør. Ifølgje Syrisk statistisk sentralbyrå, hadde Kafr Takharim eit folketal på 10 084 i 2004. Byen er òg det administrative senteret i Kafr Takharim *nahiyah* som består av ni landsbyar med eit samla folketal på 14 772. Innbyggjarane er hovudsakleg sunnimuslimar.

Ibrahim Hananu, ein syrisk nasjonalist som leia den antifranske motstandsrørsla i Aleppo-området i 1919, var fødd i Kafr Takharim. Byen, som Hananu hadde representert i Den syriske nasjonalkongressen, tente som base for opprøret hans. I 1958 vart kommunestyret i Kafr Takharim erstatta av eit kommunestyre som vart utpeikt av regjeringa.

Kafr Takharim har vore åstad for demonstrasjonar mot regjeringa og opplevd vald under den syriske borgarkrigen mot styret til Bashar al-Assad. 1. august 2011 rapporterte aktivistar frå opposisjonen at over 175 menneske i byen vart arresterte og offentleg banka opp før dei vart sende i fengsel av tryggingsstyrkane og regjeringsmilitsen. Frå februar 2012 har Kafr Takharim vore kontrollert av Den frie syriske armeen (FSA). Den 1. oktober 2012 vart tre opprørarar drepne i Kafr Takharim under kampar mot den syriske hæren.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Kafr Takharim» frå Wikipedia på engelsk, den 12. juni 2014.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* Boulanger, Robert, red. (1966). *The Middle East, Lebanon, Syria, Jordan, Iraq, Iran*. Hachette.
* Gelvin, James L. (1999). *Divided Loyalties: Nationalism and Mass Politics i Syria at the Close of Empire*. University of California Press. ISBN 0520210700.

1. 1 2 3  Folketeljing 2004 Arkivert 2013-02-06 ved Wayback Machine.. Syrisk statistisk sentralbyrå (CBS). Idlib guvernement. (arabisk)
2. ↑  Boulanger, 1966, s. 479.
3. ↑  Gelvin, 1999, s. 133–134.
4. ↑  *Daily Report: Foreign Radio Broadcasts*, Issues 191–195. United States: Foreign Broadcast Service, 1958.
5. ↑  Assad warns against foreign intervention. *Al Jazeera English*. 2011-08-01.
6. ↑  Reese, Tim. Few options for West i Syria crisis. *The Sacramento Bee*. 2012-02-28.
7. ↑  Syria air strike kills 21 in Idlib: watchdog. *Agence France Press*. 2012-11-01.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* GeoNames

 |
**Johan Johansson Raattamaa** (14. september 1811–7. mars 1899), på finsk **Juhani Raattamaa**, var ein svensk lekmannspredikant og andeleg leiar av læstadianismen etter at Læstadius døydde i 1861.

Raatamaa var fødd i Kuttainen i Karesuando sokn i ein velståande heim, som son åt nämndemannen Johan Persson Raattamaa (1777–1854; husbonde på garden Raattamaa i Kuttainen), og kona hans Anna Johansdotter Kunnari (1781–1866). Etter første giftarmålet busatte han seg i Saivomuotka. Han arbeide akkurat som broren Per Johansson Raattamaa (fødd 1804, busett i Kummavuopio, Karesuando sokn) som skulemeister i Karesuando sokn.

Johan Raatamaa gifte seg første gong med Eva Larsdotter Altalo i 1832; han gifte seg andre gong i 1885, etter at første kona hans døydde, med Karolina Larsdotter. Han døydde i Saivomuotka i Karesuando.

### Bakgrunnsstoff

* Raattamaa, Johan: *Brev och skrivelser*. Biblioteca Laestadiana, 2000. (492 s.)
* Portrett av Raattamaa Arkivert 2005-03-11 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* ISNI

 |
Koordinatar: 35°22′25″N 36°36′6″E﻿

**Kafr Zita** (arabisk كفر زيتا, òg skrive **Kafr Zayta**) er ein by nord i Syria i Hama guvernement, 30 kilometer nord for Hama. Av stader i nærleiken finn ein Kafr Nabudah og al-Habit i nordvest, Khan Shaykhun i nordaust, Mork i aust, Suran i søraust, al-Lataminah, Halfaya og Mhardeh i sør, Tremseh i sørvest og Kirnaz og Hayalin. I følgje Syrisk statistisk sentralbyrå, hadde Kafr Zita eit folketal på 17 052 i 2004. Han er òg senter for eit *nahiyah* («underdistrikt»), ein del av Mhardeh-distriktet, som består av sju stader med eit samla folketal på 39 032 i 2004.

Historie
--------

Ruinane av ei kyrkje frå bysantinsk tid på 400-talet ligg i Kafr Zita.

Seint i osmansk tid på 1700- og 1800-talet, var Kafr Zita ein av dei største landsbyane i området nord for Orontes og innbyggjarane var ofte på etterskot for skattebetaling og måtte få økonomisk støtte.

I perioden under det franske mandatet i Syria vart Kafr Zita, som mange andre stader i nærleiken, organisert som ei kollektiv jordbruksbygd. I 1975 vart *nahiyah* Kafr Zita og Mhardeh slått saman for å danne*mantiqah* («distriktet») Mhardeh, med sistnemnde som adminstrativt senter.

Den 16. desember 2012, under det syriske opprøret mot styret til Bashar al-Assad som byrja tidleg i 2011, bomba regjeringsstyrkane, som kjempa mot opprørarane, Kafr Zita, og tre barn omkom i følgje Syrisk observatorium for menneskerettar (SOHR). Den 20. desember hevda opprørarne å ha erobra Kafr Zita og ei rekkje andre byar i nærleiken under ein offensiv mot regjeringsstyrkane i nærleiken av Hama.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Kafr Zita» frå Wikipedia på engelsk, den 22. mai 2014.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* Comité de l'Asie française (1933). *L'Asie française* (på fransk). 33-34. Comité de l'Asie française.
* Nelles Guide (1999). *Syria and Lebanon*. Hunter Publishing, Inc. ISBN 3886181057.
* Phillip, Thomas (1992). *The Syrian Land in the 18th and 19th Century: The Common and the Specific in the Historical Experience*. F. Steiner. ISBN 3515056858.
* Centre d'études et de recherches URBAMA (France) (1986). *Petites villes et villes moyennes dans le monde arabe* (på fransk) **2**. Université de Tours.

1. ↑  Folketeljing 2004 Arkivert 2013-01-12 ved Archive.is. Syrisk statistisk sentralbyrå (CBS). Hama guvernement. (arabisk)
2. ↑  Bulletin de la Société historique et archéologique de l'Orne. **63**-**71**. (1945). s. 73. (fransk)
3. ↑  Phillip, 1992, s. 274.
4. ↑  Comité de l'Asie française, 1933, s. 132.
5. ↑  Centre d'études et de recherches URBAMA (France), 1986, s. 463.
6. ↑  Camp residents flee Syria warplanes: NGO. *Agence France Presse*. 2012-12-17.
7. ↑  UN sees no prospect of end to Syria violence. *Al-Jazeera English*. 2012-12-20.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |