**Jamalo-Nenetskij avtonomnyj okrug**  

**(Jamalia)**

| 

|  |  |
| --- | --- |
| **Jamal-Nenetsia sitt flaggJamal-Nenetsia sitt flagg** | **Jamal-Nenetsia sitt våpenJamal-Nenetsia sitt våpen** |
| Flagg | Våpen |

 |
| Jamal-Nenetsia på kartet over Russland |
| **Hovudstad** | Salekhard |
| **Areal**
- Totalt
- % vatn | Rangering: 5. 
750 300 km²
Ukjent |
| **Innbyggjartal**
- totalt
- folketettleik | Rangering: 72.
ca. 522 900 (2010)
ca. 0,70/km² |
| **Føderalt distrikt** | Ural |
| **Økonomisk region** | Vest-Sibir |
| **Regionsnummer** | 89 |
| **Offisielt språk** | Russisk |
| **Guvernør** | Dmitriy Nikolaevitsj Kobilkin, Dmitry Artyukhov |
| **Nasjonalsong** |   |
| **Tidssone** | UTC +0500 |

  

**Jamalo-Nenetsk** (russisk Ямало-Ненецкий автономный округ) er eit sjølvstyrt distrikt (okrug) i Russland. Det er ein del av Tjumen oblast men er samstundes eit eige føderasjonssubjekt i den russiske føderasjonen. Hovudstaden er Salekhard, arealet er 750 000 km² og innbyggjartalet er 507 000 (2002). Den største byen er Nojabrsk.

Jamalo-Nenetsk ligg heilt nordvest på den sibirske sletta. I nord ligg Nordishavet. Her munnar elva Ob ut i ei nesten 1000 kilometer lang vik eller fjord, *Ob-golfen*. Området er for det meste lågland, men i vest omfattar det dei nordlegaste utløparane av Uralfjella - det høgste punktet er fjellet *Pajer* (1499 m.o.h.) Havet er frose store delar av året, og landskapet er for det meste tundra. Berre i sør finst det litt skog. Middeltemperaturen i januar er -25 grader celsius, i januar +7 grader celsius.

I 1962 vart det funne store petroleumsforekomster i Jamalo-Nenetsk. Over 90 % av all naturgass i Russland blir utvunnen her, og også mykje olje. Området er òg eit av dei områda i Russland der det blir drive mest reindrift, hovudsakleg av urfolka. Dessutan førekjem det ein del oppdrett av pelsdyr.

Grunna oljenæringa har Jamalo-Nenetsk hatt stor innvandring frå resten av Russland og utlandet òg. Dermed utgjer urfolket no berre ein liten del av folket. Dei største etniske gruppene er:

* Russarar - 59,7 %
* Ukrainarar - 9,4 %
* Nenetsar - eit samojedisk folkeslag - 5,7 %
* Tatarar - 5,5 %
* Khantiar - 1,8 %
* Aserbajdsjanarar - 1,8 %
* Basjkirar - 1,6 %
* Kviterussarar - 1,2 %
* Komiar - 1,0%

Historie
--------

Området har vore busett av nenetsar iallfall sidan det første tusenåret e.Kr. På 1000-talet kom kjøpmenn frå Novgorod til dette området. Sidan rundt 1500 hevda herskarane i Moskva overherredøme, men først i 1595 vart det første russiske støttepunktet oppretta - festninga *Obdorsk* (dagens Salekhard). Utover 1700-talet utvikla dette seg til ein handelsplass der russiske handelsfolk bytte til seg pelsverk, fisk, elfenbein av mammut og kvalrosstenner.

Etter den russiske revolusjonen vart sovjetisk styre oppretta i april 1918. Det jamalo-nenetsiske nasjonale distrikt vart oppretta i 1930. I Stalin-tida fanst det fangeleirar som var del av gulag-systemet her, og slavearbeidskraft frå desse leirane bygde mellom anna ei jernbanelinje austover frå Salekhard.

Etter oppløysinga av Sovjetunionen vart området eit av føderasjonssubjekta i den uavhengige russiske føderasjonen.

Fotnotar
--------

1. 1 2  "Vserossijskaja perepis naselenija 2010" - Folketeljinga i Russland 2010

Bakgrunnsstoff
--------------

* Jamalo-Nenetsk sine offisielle heimesider Arkivert 2005-12-23 ved Wayback Machine. på russisk
* Kommersant artikkel på engelsk