recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Konstantin Sergejevitsj Stanislavskij** (17. januar 1863–7. august 1938) var ein russisk regissør, skodespelar, teaterleiar og teaterpedagog. I dag underviser dei fleste teaterskular i den vestlege verda etter dei prinsippa og teknikkane som Stanislavskij la for skodespelaropplæringa. Han fornya teaterkunsten og har hatt svært stor innverknad på seinare teater- og filmhistorie.

Liv og gjerning
---------------

Stanislavskij i rolla som riddaren i Aleksandr Pusjkins «Den gjerrige riddaren» i ei oppsetjing i Moskva 1888
Stanislavskij vart fødd i Moskva og arbeidde heile livet innanfor teateret. Saman med kollegaen Vladimir Nemirovitsj-Dantsjenko danna han i 1898 Moskva kunstnarteater, som vart kjent gjennom oppsettingar av Anton Tsjekhov sine skodespel. Stanislavskij skapte ein praktisk metode og teori for skodespelarar som ville utvikle ein truverdig rollefigur «innanfrå» i motsetning til gjennom ytre, påtekne gestar.

I 1936 mottok Stanislavskij Leninordenen, Sovjetunionens høgste sivile utmerking.

### Stanislavskijs metode for skodespelaropplæring

For Stanislavskijs var innleving eit særleg viktig prinsipp. Tidlegare hadde skodespelarkunsten vore prega av stive, maskeprega og stereotype framstillingar av kjensler og personlegdomar. Stanislavskij ville at utøvarane skulle finne fram til og uttrykke *ekte* kjensler og opplevingar. Skodespelarane skal gå så opp i rolla at dei kjenner seg som rollefigurane. Grunnlaget for ein slik rolleidentifikasjon er å analysere dramateksten og bestemme rollefiguren sin livssituasjon, bakgrunn og ynskje. I tillegg må skodespelaren klargjere kva og kven som hindrar rollefiguren i å oppnå målet sitt. Det heile må utviklast i samsvar med grunntanken i stykket. Slik vil hovudideen i stykket prege alle detaljar i framføringa. Mot slutten av livet var Stanislavskij særleg oppteken av *fysiske handlingar* som ein inngangsport til truverdig spel, samt improvisasjon. For Bertolt Brecht, den andre store teaterteoretikaren i det 20. hundreåret, var målet å få tilskodaren til å tenke framfor å føle.

Stanislavskij si metode vert ofte forveksla med Lee Strasberg si *method acting*, ein metode som vart utvikla på 1930-talet. Desse to systema har mange fellestrekk, men er også ulike på mange punkt.

Stanislavskij døydde i fødebyen Moskva i 1938.

Litteratur
----------

* Stanislavskij, Konstantin: *En skuespillers arbejde med sig selv*. Nyt Nordisk forlag Arnold Busck, København 1998. ISBN 87-17-01062-4

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Konstantin Stanislavskij» frå Wikipedia på bokmål, den 3. januar 2011.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Konstantin Stanislavskij**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
|  |
| --- |
| **Flekkpetrell** |
| FlekkpetrellFlekkpetrell |
|
| **Utbreiing og status** |
| **Status i verda:** LC LivskraftigUtbreiinga av Flekkpetrell Utbreiinga av Flekkpetrell |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Fuglar Aves |
| **Orden:** | Stormfuglar Procellariiformes |
| **Familie:** | Stormfuglfamilien Procellariidae |
| **Slekt:** | *Daption* |
| **Art:** | **Flekkpetrell** *D. capense* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Daption capense***Linnaeus, 1758 |

 *Daption capense*
**Flekkpetrell** (*Daption capense*) er ein sjøfugl i stormfuglfamilien som er svært vanleg og utbreidd i Sørishavet. Populasjonen er rekna til ca. to millionar fuglar.

Skildring
---------

Flekkpetrellen er ein mellomstor petrell med ein karakteristisk utsjånad; heilsvart hovud og nakke, kvit bringe og buk, kvite undersider av vengene med svart innramming. Oversida av venger, bakkropp og stjert er svart-kvitt spraglete med eit svart band lengst bak på stjerten. Denne fjørdrakta er unik blant stormfuglane. 
Når han er fullvaksen, er vengespennet 86 cm, og kroppslengda er ca. 39 cm. Når dei flyg, vekslar dei mellom raske vengeslag etterfølgt av ei glideflukt på stive venger.

Dietten inneheld hovudsakleg kril, pelagiske tanglopper, og dessutan fisk og blekksprut. Dei kan plukke maten frå vassoverflata, òg i flukt, eller dukke under vatn og filtrere ut maten. Dei er òg kjente for å følgje skip og for å ta avfall som blir kasta overbord. Dei er aggressive og støyande i fôringsflokkar.

I hekkesesongen frå november til april beitar flekkpetrellane ved iskanten rundt Antarktis og om vinteren vidare nordover, opp til kysten av Angola og Galapagosøyene. Dei hekkar på Den antarktiske halvøya, mange øyar i Antarktis og på subantarktiske øyar, nokre går så langt nord som til Aucklandøyane og Kerguelen. Flekkpetrellar dannar mindre og lausare hekkekoloniar enn andre petrellar. Som dei fleste andre havhestar, vil dei forsvare reiret sitt ved å spytte mageolje på inntrengjarar. Spesielt vil joar åtake egg og ungar av flekkpetrellar.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen byggjer på «Cape Petrel» frå Wikipedia på engelsk, den 29. mai 2012*
* BirdLife International (2012) Species factsheet: *Daption capense Arkivert 2012-10-22 ved Wayback Machine.* Henta frå  den 29. mai 2012

### Referansar

1. 1 2 3 4  Harrison, C.; Greensmith, A. (1993). Bunting, E. red. *Birds of the World*. New York, NY: Dorling Kindersley. s. 50. ISBN 1-56458-295-7.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Videoar, bilete og lydopptak av flekkpetrellar hos Internet Bird Collection
Berentsens Club Selters
**Selters** er eit naturleg kolsyrehaldig mineralvatn, sodavatn, frå landsbyen Nieder-Selters ved Taunusbergen i Hessen i Tyskland. Vatnet og kjelda har vore vidkjende sidan bronsealderen. Drikken var særs populær blant romarane, og ein meiner at det var romarane som gav namn til vatnet. Men dei lærde er ikkje samde om romarane kalte det for «Aqua saltare» (hoppande vatn), eller «Saltrissa» (stigande salt).

Frå år 1787 finst det annalar som fortel at det på verdsbasis vart eksportert meir enn éin million flasker. 

I 1999 var produksjonen av selters frå kjelda Niederselters lagt ned. 25 km unna held produksjonen frå kjelda i Selters-Löhnberg fram, og likeeins frå den konkurrerande kjelda i Oberselters.

Ved sidan av å vere ein leskedrikk, har selters vore nytta til helsefremmande bad sidan han vart funnen.

Produkt med same namn kan òg bli framstilt industrielt av vatn tilsett salt (spesielt natriumbikarbonat, «soda») og karbondioksid. 

Selters er ein viktig ingrediens i drinken pjolter.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Nettstaden til Selters Mineralwasser

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Selters» frå Wikipedia på bokmål, den 4. mai 2013.*
**Frank Debenham** (fødd 26. desember 1883 i Bowral i New South Wales, Australia, død 23. november 1965 i Cambridge) var ein australsk geolog og geograf.

Han vart utdanna ved University of Sydney, der han studerte geologi under Edgeworth David. Han var éin av tre geologar som deltok på Terra Nova-ekspedisjonen (1910–1913) under leiing av Robert F. Scott. Frå januar til mars 1911 utforska han saman med Thomas Griffith Taylor, Charles Wright og Edgar Evans dei vestlege fjella i Victoria Land. Han kunne ikkje dalta på den lagnadstunge sørpolferda, då han hadde skadd kneet under fotballsparking på snøen. For innsatsen sin i Antarktis vart han tildelt den britiske Polarmedaljen
Under første verdskrigen deltok han i infanteriet. Han tente i Frankrike og Thessaloniki, og vart alvorleg skadd i 1916. I 1919 vart han tildelt Ordar of the British Empire.

Han var ubetalt direktør ved Scott Polar Research Institute, som han var med å stifte, frå 1920 til 1946. Frå 1931 var han professor i geografi ved University of Cambridge. Han var visepresident i Royal Geographical Society frå 1951 til 1953 og mottok selskapet sitt Victoria Medal i 1948.

Debenham skreiv mange bøker om geografi. Memoarane hans frå Antarktis, *The Quiet Land – The Diaries of Frank Debenham*, vart publisert i 1992.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Frank Debenham» frå Wikipedia på bokmål, den 20. mars 2013.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Biografi *Australian Dictionary of Biography*

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC
* CiNii

 |
| Fleetwood  |
| --- |
| Fleetwood — The Marine Hall og Gardens frå the MountFleetwood — The Marine Hall og Gardens frå the Mount Fleetwood — The Marine Hall og Gardens frå the Mount |
| Plassering |
| 

Fleetwood is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Storbritannia |
| Konstituerande land |  England |
| Grevskap | Lancashire |
| Distrikt | Wyre |
| Geografi |
| Innbyggjarar  - By (2001) | 26 840 |
| Koordinatar |  53°55′″N 3°1′″W﻿Koordinatar: 53°55′″N 3°1′″W﻿ |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | FY7 |
| Telefon-retningsnummer | 0 1253 |
| 
 Commons har multimedium som gjeld: **Fleetwood**
 |

**Fleetwood** er ein by i Lancashire i England. Han ligg på den nordlege spissen av Fylde-halvøya. Byen inngår i distriktet Wyre, men vert òg rekna som ein del av Stor-Blackpool.

Byen vart grunnlagd i 1836 av Peter Hesketh Fleetwood, og vart for det meste teikna ut av Decimus Burton. Han voks raskt som hamneby, og vart seinare òg kjend som ein feriestad. I 1960-åra vart fiskeriet i Fleetwood i stor grad øydelagt av torskekrigen mellom Storbritannia og Island. Dei fleste av trålarane i byen fiska torsk i Nord-Atlanteren, og tapet av fiskeområda råka hardt. Den siste trålaren forlet byen i 1982, og det er no berre mindre båtar som fisker innaskjers. Det hender at trålarar frå andre stader leverer til fiskemarknaden i byen; fiskeforedling er framleis ein stor industri i Fleetwood.

For mange er byen mest kjend som opphavsstaden til halspastillen Fisherman's Friend som framleis vert produsert der.

Blant attraksjonane i byen finn ein piren, to fyrtårn og The Mount, ein paviljong med klokke. Det finst òg eit bymuseum.

Det er ferjesamband over elva Wyre til Knott End-on-Sea og til Larne i Nord-Irland. På sommaren er det òg ferjesamband til Douglas på Man.

Fotballklubben Fleetwood Town FC spelar heimekampane sine på stadionet Highbury.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Fleetwood» frå Wikipedia på bokmål, den 17. juli 2011.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Francisco de Hoces** (d. 1526 ) var ein spansk sjøfarar. 

I 1525 vart de Hoces med som kommandør på skipet «San Lesmes» i ekspedisjonen til landsmannen García Jofre de Loaísa. Ekspedisjonen segla vestover, og målet var Krydderøyane i dagens Indonesia. 

I januar 1526 vart «San Lesmes» teken sørover med vinden frå den austlege opninga av Magellansundet. Skipet enda på 56ºS, der mannskapet trudde dei såg slutten på landet. Vanlegvis har ein forstått dette som at dei såg ope vatn vestover, bortanfor det sørlegaste neset av anten Estados-øya eller Storøya i Eldlandet. Uansett trudde dei at dei såg ope vatn mellom Atlanterhavet og Stillehavet sør for Eldlandet, og difor trekte dei denne slutninga tidlegare enn Francis Drake, som har fått Drakesundet oppkalla etter seg. Enkelte spanske, argentinske og chilenske historikarar meiner at sundet i staden bør kallast *Mar de Hoces* - «Hoces-sjøen». 

Etter at ekspedisjonen nådde Stillehavet gjennom Magellansundet, vart flåten spreidd av ein ny kraftig vind. «San Lesmes» vart sett for siste gong i mai 1526. Det er usikkert kva som til slutt hende med dette skipet, men nokre meiner at det kan ha nådd Påskeøya, andre øyar i Polynesia eller til og med New Zealand. Den australske forfattaren Robert Langdon skreiv om denne historia i bøkene sine, og historia har også vorte filmatisert.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Francisco de Hoces» frå Wikipedia på engelsk, den 25. juni 2012.*
|  |
| --- |
| **Sembrafuru** |
| SembrafuruSembrafuru |
|
| **Utbreiing og status** |
| **Status i verda:** LC LivskraftigUtbreiinga av Sembrafuru Utbreiinga av Sembrafuru |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Planteriket Plantae |
| **Klasse:** | Pinopsida |
| **Orden:** | Furuordenen Pinales |
| **Familie:** | Furufamilien Pinaceae |
| **Slekt:** | Furuslekta *Pinus* |
| **Underslekt:** | *Haploxylon* |
| **Seksjon:** | *Cembra* |
| **Art:** | **Sembrafuru** *P. cembra* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Pinus cembra***L. 1753 |

**Sembrafuru** (*Pinus cembra*) er eit rettstamma eviggrønt nåletre av furufamilien. Treet har lange nåler som sit i buntar på fem. Treet er naturleg utbreidd i to område; i dei sveitsiske Alpane og Karpatane (var. *helvetiva*) og i Aust-Russland og Sibir (var. *sibirica*). Denne sistnemnde er av somme botanikarar rekna som ein eigen art, *Pinus sibirica*. Båe variasjonar er planta og forvilla mange stader i Noreg.

Sembrafuru i Steiermark i Austerrike.

Utsjånad
--------

Sembrafurua har stor, eggforma eller søyleforma krone. Ho framstår som eit fyldig og vakkert tre, og er mykje bruka som park- og hagetre. 

Nålene er 7-9 cm lange, mjuke og glinsande mørkgrøna med fine kvite striper på undersida.

Unge konglar er mørkt purpurfarga, mogne konglar er raudbrune, butt eggforma og om lag 8 cm lange. Frøa sit i konglane til konglane har ramla ned frå treet. Frøa er store, nesten som små hasselnøtter. Sembrafuru kan bli mellom 500 og 1000 år gamal.[*treng kjelde*]

I Sibir vert sembrafurua opptil 40 m høg; i Alpane knapt halvparten.

Økologi
-------

Sembrafurua er hardfør, ho kan vakse heilt inn mot isbrear. Ho set moderate krav til jordbotnen. Ho veks gjerne på leirhaldig jord, men kan òg vakse på myr. Småtre toler noko skygge, medan fullvaksne tre treng fullt lys.

Hjortevilt beitar gjerne på baret og barken av unge tre. Fuglar og gnagarar et gjerne dei næringsrike frøa. Fuglar kan spreie ta med seg konglar og slik hjelpe til med å spreie frøa.

Eigenskapar
-----------

Veden er mjuk, men varig. I Sveits vert han helst bruka til innvendig panel og møblar. 

Sembrafururfrø er næringsrike, og under pomorhandelen vart cembrafrø hausta i Sibir selde under namnet russenøtter. Frøa vert også brukte til å smaksetta brennevin (snaps).

Baret vert bruka som pyntegrønt. Treet vert planta som parktre. I Noreg er det berre forsøksvis planta som skogbrukstre.

Kjelder
-------


* Knut Skinnemoen: *Skogskjøtsel* Landbruksforlaget 1969
* *Russisk-engelsk-norsk norsk-engelsk-russisk skogordbok* Red.: Vasilij Tsvetkov og Ørnulf Kibsgaard , Arkhangelsk 2003 ISBN 5-261-00122-6
* Alan Mitchell *Trær i skog og hage* 1974/1977 ISBN 82-19-01282-7
* Die Zirbe - Zirbengeist - Zirbenschnaps - Rezept Arkivert 2013-06-13 ved Wayback Machine. ved zirbengeist.info

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Sembrafuru**

* Fremmede arter i Norge: *Pinus contorta* økologisk risikovurdering
**Flekke** er ei bygd og ein tettstad med 240 innbyggjarar per 1. januar 2017 i Fjaler kommune i Sunnfjord i Vestland fylke, om lag åtte kilometer frå kommunesenteret Dale i Sunnfjord, inst i Flekkefjorden, som er ein om lag fem kilometer lang sidefjord søraustover frå Dalsfjorden. Hovuddalføret går sørover mot Guddal og Hyllestad, og landskapet er prega av skogkledde lier. 

Jordbruk er den tradisjonelle næringa i Flekke. Men mange arbeider òg i kommunsenteret Dale eller på Haugland Internasjonale Senter midtvegs i Flekkefjorden, der *Røde Kors Nordisk Unitet World College* («Verds-gymnaset») har tilhald med 200 studentar frå heile verda, leirskule, overnattingsplassar, sommarakademi og kulturbygg. Senteret har dessutan ein rehabiliteringsavdeling med mellom anna eit innandørs miljø- og terapibasseng, ope for publikum. Sogn og Fjordane Røde Kors er eigaren av den gamle lensmannsgarden der senteret ligg. Både den gamle, restaurerte hovudbygningen, *Bekkerhuset*, og sjølve senteret, er arkitektoniske perler.

Lakse- og aurefiske gjeng føre seg i Guddalsvassdraget, som Flekkeelva og Guddalselva er delar av, og i fjellvatna. Vassdraget er lakseførande opp til Harefossen. Nedslagsfeltet for Guddalsvassdraget dekkar halve flatevidda av kommunen, om lag 200 km2. Det er organisert sal av fiskekort for heile dette området.

Det er fleire restaurerte, gamle ferdselsvegar i Flekke, mellom anna *Den Trondhjemske Postvei*, og dessutan oppmerkte turstigar til mellom anna Flekkestølen og Nipa, til Langelia (Jarstadheia) og til Håheia. Lettare og kortare turalternativ er til dømes postvegen gjennom Stavsdalen, gamlevegen til Igelkjøn. Andre alternativ er turar frå Haugland, gjennom Hovlandsskaret til Hegnes eller Bortheim /Dale.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Internettsida til Fjaler kommune med opplysningar om Flekke.[*daud lenkje*]

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Ingmund Holtås** (12. juni 1933–17. desember 2017) var ein norsk langrennsløpar frå Evenskjer i Skånland.

Holtås vann to bronsemedaljar i noregsmeisterskap, begge på 50-kilometeren. Den fyrste kom i 1960, berre noregsmeisteren Reidar Andreassen og Sverre Stensheim gjekk fortare. To år seinare vart det ny bronse, Harald Grønningen kapra gullet, Stensheim fekk eit nytt sølv. Sesongen i mellom, 1961, vart Holtås saman med Arne Jensen og Alf Storelvmo noregsmeistrar i 3 x 10 km stafett for BUL i Oslo.

Internasjonale renn
-------------------

Holtås var ikkje med i langrennstroppen til vinterolympiaden i Squaw Valley i 1960. To år seinare deltok han på femmila under verdsmeisterskapen i Zakopane, men braut løpet. 
Hans største prestasjon i internasjonale tevlingar var tredjeplassen på 50-kilometeren i Holmenkollen i 1960, der nest ein tiandeplass på same distansen same året i Lahti.

### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap

* Ski-NM 1957: Nr 8 på 15 km i Mo i Rana
* Ski-NM 1958: Nr 4 på 15 km i Oslo
* Ski-NM 1959: Nr 9 på femmila i Porsgrunn
* Ski-NM 1960: Bronsemedalje på femmila på Fåberg
* Ski-NM 1961: Nr 5 på femmila i Trondheim
* Ski-NM 1962: Bronsemedalje på femmila i Skien
* Ski-NM 1964: Nr 9 på femmila i Bærum
* Ski-NM 1965: Nr 12 på femmila i Bærum

Kjelder
-------

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar
**Ingrid Marie Treborg** (fødd 2. mars 1982) er ein norsk TV 2-journalist og forfattar. Treborg er kjend som skaparen av den fiktive bloggen *FlinkePiker*. Ho romandebuterte i 2012 med boka *Flink pike*, som blei tildelt Kultur- og kirkedepartementets debutantpris. Tidlegare har ho bidratt i fleire diktbøker og novellesamlingar, som Stortinget og Aschehougs *Sånn er det bare*.

Treborg voks opp på Kverneland på Jæren. Som ung busette ho seg i Oslo.

Ho har vore informasjonssjef i Aktive Kvinners Kultur Senter (AKKS) og webredaktør for Egmont Hjemmet Mortensen og *God Kveld Norge* på TV2. Ho jobbar no som journalist for TV 2.

Verkliste
---------

* *Flink pike* (2012), Cappelen Damm
* *Sånn er det bare* (2013), Aschehoug
* *Ord på X* (2014), Aschehoug

Kjelder
-------

1. ↑  Sånn er det bare, aschehoug.no
2. ↑  
Trude Lea, «Småfrekk forfatter», jbl.no, 06.03.2012

* Flink pike Arkivert 2013-08-28 ved Wayback Machine. ved cappelendamm.no
* Lurte 100 000 nordmenn med oppdiktet sexblogg, Dagbladet.no, 31.12.2010
* Camilla Flaatten, «Åpenhjertig om sex, singelliv og vennskap», side2.no, 01.03.12
* Magnus Romslo Lindvik, «Bloggen som ble til en biografi», srib.no, 06.04.2012
**Jesse Ellis Lingard** (fødd 15. desember 1992) er ein britisk-engelsk fotballspelar, fødd i Warrington, som med Manchester United vann FA-cupen 2016 og europaligaen 2017.

Lingard fekk proffkontrakt med Manchester United i 2011, utan å få speletid dei fyrste åra. Frå november 2012 til mai 2015 var han på utlån hos vekselvis Leicester City, Birmingham City, Brighton og Derby County. I FA-cupfinalen 2016 mot Crystal Palace FC fekk Lingard plassen til Juan Mata på midtbana og svarte med å skåre Manchester United sitt vinnarmål i det 110. speleminuttet. Også då Manchester United vann europaligafinalen 2017 med 2-0 over Ajax i svenske Solna kom Lingard på bana som innbytar.

Lingard har sidan landslagsdebuten i oktober 2016 delteke i 13 landskampar for England, dei siste i Fotball-VM 2018.

### Merittar

* Vinnar av FA-cupen: 2016 med Manchester United
* Vinnar av eruopaligaen: 2017 med Manchester United

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Jesse Lingard» frå Wikipedia på engelsk, den 24. juni 2018.*


| * v
* d
* e
England sitt landslag – VM i fotball 2018 |
| --- |
| 
* 1 Pickford
* 2 Walker
* 3 Rose
* 4 Dier
* 5 Stones
* 6 Maguire
* 7 Lingard
* 8 Henderson
* 9 Kane (c)
* 10 Sterling
* 11 Vardy
* 12 Trippier
* 13 Butland
* 14 Welbeck
* 15 Cahill
* 16 Jones
* 17 Delph
* 18 Young
* 19 Rashford
* 20 Alli
* 21 Loftus-Cheek
* 22 Alexander-Arnold
* 23 Pope
* Landslagstrenar: Southgate

 | Flagget til England |
|  |
|  |
| --- |
| ***«History»***  Singel av Elouiz |
|  |
| **Land** | Noreg |
| **Språk** | Engelsk |
| **Utgjeve** | 2. februar 2016 |
| Låtskrivar(ar) | Jeanette Olsen, Michael Jay og André Lindahl |
| Kritikk |
| * *Dagbladet* 3/6 stars
* *Verdens Gang* 3/6 stars
 |
|

**«History»** (*Historie*) er ein singel av Elouiz, gjeven ut 2. februar 2016. Songen er skriven av Jeanette Olsen, Michael Jay og André Lindahl.

Eurovision
----------

### *Melodi Grand Prix 2016*

«History» vart presentert som eit av bidraga i *Melodi Grand Prix 2016*, den norske uttakinga til *Eurovision Song Contest 2016* i Stockholm i Sverige, på ein pressekonferanse hjå Norsk rikskringkasting 19. januar 2016. På pressekonferansen vart det òg kjend at Christina Cornelia Elouise Pethrus Lauritzen, under namnet Elouiz, vil framføre songen, på engelsk. Samstundes vart 15 sekundar av songen offentliggjort på NRK.no. 2. februar 2016 vart songen gjeven ut i full lengd.

Fotnotar
--------

1. ↑  «- Hadde låta vært et virus, ville WHO umiddelbart slått alarm». *Dagbladet*. 2. februar 2016. Henta 2. februar 2016.
2. ↑  «VG anmelder Melodi Grand Prix-låtene». *Verdens Gang*. 2. februar 2016. Henta 2. februar 2016.
3. 1 2  «Nå kan du høre alle MGP-låtene». Norsk rikskringkasting. 2. februar 2016. Henta 2. februar 2016.
4. 1 2 3  «Her er alle artistene i årets MGP». Norsk rikskringkasting. 19. januar 2016. Henta 2. februar 2016.
Ein **statsminister**, òg kalla *premierminister*, *konseilpresident* eller *ministerpresident*, er ein skandinavisk tittel på regjeringsjefen i ein stat.

Ulike typar
-----------

### Statsminister i Noreg

Statsministeren er den fremste blant regjeringsmedlemmane, såkalla *primus inter pares*. I Noreg leiar ikkje statsministeren eit departement, i staden for er han leiar for Statsministerens kontor (SMK). I samband med SMK har statsministeren i oppgåve å leia arbeidet til Regjeringa, samordna statsrådane på tvers av fagfelta – hermed departementa, førebu, gjennomføra og fylgja opp regjeringskonferansane, i tillegg til å halda kontakt med andre statsleiarar. I Noreg lyt Regjeringa ha ein statsminister i tillegg til minst sju andre regjeringsmedlemmar, jf. Grunnloven §12.

### Statsminister i Tyskland

I andre land har ordet statsminister ei anna tyding. I Tyskland er statsminister (*Staatsminister*) den offisielle tittelen på alle medlemmane av regjeringane i delstatane Bayern, Hessen, Rheinland-Pfalz og Sachsen. Det er òg tittelen for enkelte parlamentariske statssekretærar, til dømes *statsminister hjå kanslaren*.[*treng kjelde*]

Sjå òg
------

* Liste over norske statsministerar

Kjelder
-------

1. ↑  Pedersen, Karl Peder; Bogason, Peter. (8. juni 2021) statsminister i Den Store Danske i lex.dk. Henta 17. februar 2023
2. ↑  Berg, Ole T.; Sterri, Aksel Braanen. (3. januar 2022) statsminister i Store norske leksikon i snl.no. Henta 17. februar 2023
3. 1 2  Grindheim, J.E. «Regjeringen». *Norsk Poltikk*. Universitetsforlaget. s. 108–112.
4. ↑  «Ansvarsområder for Statsministerens kontor». Regjeringen.no. 3. desember 2013. Henta 17. februar 2023.
5. ↑  Kongeriket Norges Grunnlov §12 i lovdata.no. Ved res. 9. mai 2014. Henta 17. februar 2023.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
Jesu dåp måla av Giotto di Bondone.
**Jesu dåp** viser til møtet mellom Jesus og Johannes døyparen ved Jordanelva, som blir skildra i evangelia etter Matteus, Markus og Lukas og omtalt i Johannes-evangeliet.

Markering av dagen
------------------

Signing av vatnet i elva San i Polen.
Dåpen er eit viktig evangelisk punkt i livet til Jesus, og er blitt minna på ulike dagar i kyrkjeåret. Mange stader har det vore vanleg å utføra dåp denne dagen. I ortodoks kristendom har vatn ein særskild plass. Ein signar vatn under gudstenesta kvelden før teofania, vanlegvis i ein døypefont, og utandørs på sjølve dagen. Då blir ein kross boren i prosesjon og dyppa eller kasta i ei elv, eit vatn eller havet. Der det blir kasta hoppar truande etter og hentar det. 

I oldkyrkja feira ein både Jesu dåp og fødsel på Kristi openberringsdag den 6. januar, seinare gjerne rekna som heilagetrekongarsdag (epifania) i vestleg kristendom. Feiringa av dåpsdagen blei etterkvart lagt til første sundag etter openberringsdagen. Den katolske kyrkja flytta feiringa av Jesu dåp til 13. januar i 1955 og vidare til første sundag etter openberringsdagen i 1969. 

I austleg kristendom er dåpsdagen (*epifania* eller *teofania*) ei av dei tolv store høgtidene, der ein markerer at heile treeininga openberra seg for menneskja samstundes. Han blir framleis feira 6. januar, men sidan mange ortodokse kristne følgjer den julianske kalenderen fell denne feiringa på 19. januar i den vanlegare gregorianske og i den reviderte julianske kalenderen.

Kjelder
-------

* «1. søndag etter Kristi åpenbaringsdag» Arkivert 2016-03-04 ved Wayback Machine. ved kirkenorge.no
* *Denne artikkelen bygger på «Baptism of Jesus» frå Wikipedia på engelsk, den 19. januar 2012.*
* *Denne artikkelen bygger på «Epiphany (holiday)» frå Wikipedia på engelsk, den 19. januar 2012.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Jesu dåp**

* Jesu dåp[*daud lenkje*] ved norsknettskole.no

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* LCCN
* NKC

 |
**Vila Nova de Gaia** eller berre **Gaia** er ein by i Portugal. Han ligg i distriktet Porto, sør for byen Porto som ligg på andre sida av elva Douro. Sjølve byen har om lag 180 000 innbyggjarar, medan heile kommunen har nesten 290 000 innbyggjarar, og er den folkerikaste kommunen i regionen Norte. Gaia dannar i lag med Porto og tolv andre kommunar storbyområdet Porto. 

Han er kjend for oppbevaringsplassane (lokalt kallar «grotter») der den kjende portvinen vert lagra. Desse grottene er i dag ein stor turistattraksjon.

Historie
--------

Vila Nova de Gaia eksisterte alt under Romarriket som byen Cale. Han utvikla seg truleg frå ein keltisk landsby (castro) eller ein stad frå steinalderen. Opphavet til namnet Cale (eller Gale) kjem truleg frå den keltiske rota «Gall-» som keltarane sjølv kalla seg og som går igjen i namn som Galicia, Gallia eller Galway. I romartida levde truleg mesteparten av innbyggjarane på sørsida av Douro, og på nordsida var det ein mindre busetnad rundt djuphavshamna som i dag er bydelen Ribeira i Porto. Namnet Porto, i høgmellomalderen Portus Cale, stod for hamna (*portus* på latinsk) i byen Cale. Etter kvart som handelen tok seg opp langs Douro, som er framkommeleg opp til Régua i innlandet, voks etter kvart Porto seg større enn Cale og vart den viktigaste byen, der bispesete vart lagt og handelsmennene slo seg ned. 

Då maurarane invaderte Den iberiske halvøya på 700-talet gjekk den eigentlege grensa mellom den islamske staten og den kristne staten ein lang periode langs elva Douro rundt år 1000. Med konstante plyndringstokt og hemntokt vart Cale, eller Gaia, forlaten og dei fleste innbyggjarane søkte tilflukt i Porto. 

Etter at området sør for Douro vart gjenerobra etter 1035 slo kolonistar frå områda lenger nord seg ned ved Gaia på grunn av betre føydale avtalar med dei nye landeigarane. Desse innflyttarane grunnla den gamle byen Cale eller Gaia på nytt som Vila Nova de Gaia («den nye byen Gaia») rundt den gamle borga og ruinane av «gamle Gaia». 

Namnet på den doble byen Oporto og Gaia vart ofte i dokument frå denne tida kalla Villa de Portucale, og grevskapet Kongedømet Leon og området rundt vart kalla Portucalense. Etter kvart utvida grevskapet seg og fekk sjølvstende. Dette fekk då namnet Kongedømet Portugal.

Bakgrunnsstoff
--------------

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Vila Nova de Gaia» frå Wikipedia på engelsk, den 29. juni 2008.*



|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Conductus** er nemninga på ein tidleg religiøs songstil med fleire stemmer, nytta i den katolske kyrkja. Denne songvarianten er den første som ikkje er tufta på gregoriansk song, men heilt fritt samansett. Conductus vart som oftast sunge medan bibelen vart boren i prosesjon fram til tekstlesinga. Songen kunne ha ein, to eller tre stemmer. Stilen vart til under Ars antiqua, og mykje nytta i denne tida. For første gong finn ein at verdsleg song har vore nytta som forelegg for komposisjonane, heller enn kyrkjesongen. 

Conductus vart truleg til i Frankrike kring 1150, og halden i hevd til om lag 1300. Tidlege conductus handla ofte om helgenliva, gjerne til dei som hadde døydd i samtida, slike som Thomas Becket. Seinare Conductus vart ofte nytta til kritikk av misleghald innanfor kyrkja. Nokre av desse tekstane ser ut til å vera heller oppøste, og det er lite truleg at dei har vore nytta i gudstenesta. All tekst var skriven på latin. 

Stilistisk skil conductus seg frå organum, som er tufta på kyrkjesongen. Medan Organum hadde cantus firmus, og ulik fart på stemmene, er conductus jamn i rytmen, og alle syng mest homofont. 

Då Ars nova braut fram, gjekk conductus av moten, og vart borte. Stilen heldt seg lengst i Tyskland, der han vart halden i hevd til midt på 1300-talet. Jacob av Liége nytta conductus som døme på sømeleg song då han gjekk til åtak på den nye musikken tidleg i hundreåret.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC

 |
**SS-29**, òg kjend som **RT-24 Yars** eller **Topol'-MR** «Ярс», NATO: **SS-29**
er eit russisk missil med fleire stridshovud (MIRV), kjernefysisk våpen interkontinental ballistisk missil som vart testa for første gong 29. mai 2007.

SS-29 er tyngre enn SS-27 og det er hevda at den kan ta ei nyttelast på opptil 10 stridshovud.
Testskytinga i 2007 vart publisert som ein reaksjon på rakettskjoldet som USA planla utplassert i Europa.
SS-29 har vore utplassert i avdelingar sidan 2010.

Missilet har ei rekkevidde på 11 000 kilometer og fleire stridshovud, kvar med uavhengig målsøk - kalla MIRV (Multiple Independently targetable Reentry Vehicle) - i ei mengd av tre til fire i kvart missil, pluss at missilet òg utløyser fire narrestridshovud for å gjera det vanskeleg for eventuelt missilforsvar eller rakettskjold i målområdet.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «SS-29» frå Wikipedia på bokmål, den 28. januar 2017.*

Referansar
----------

1. ↑  Russian Foreign Policy toward Missile Defense: Actors, Motivations, and Influence.
2. ↑  «Russia's fastest missile passes test». RussiaToday. Arkivert frå originalen 13. juni 2012. Henta 18. april 2015.
3. ↑  *«Russian Official Boasts of New ICBM».*, arkivert frå originalen 2. juni 2007, henta 2. juni 2007
4. ↑  «Russia seeks new missiles due to U.S. shield plan sitt».
5. ↑  «Russian missile test adds racet til to arm fears».
6. ↑  «Russian missile test new warning over US shield».
Koordinatar: 62°40′00″S 60°15′45″W﻿

Topografisk kart over Livingston Island, Greenwich, Robert, Snow og Smith Islands.
**Huntressbreen** er ein isbre som er 7 km lang og 3,7 km brei og flyt til enden av False Bay på Livingston Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis. Ho grensar til Friesland Ridge og Tangra Mountains mot søraust, Nesebar Gap, Pliska Ridge, Burdick Ridge og Willan Nunatak i nord, og Charrúa Gap og Napier Peak i nordvest.

Isbreen vart namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee i 1958 etter den amerikanske skonnert «Huntress» (kaptein Christopher Burdick) frå Nantucket, som vitja Sør-Shetlandsøyane i 1820–21 i lag med «Huron» frå New Haven i Connecticut.

Kjelder
-------

1. ↑  «Huntress Glacier». Geographic Names Information System, U.S. Geological Survey. Henta 22. januar 2014.

* SCAR Composite Antarctic Gazetteer.

 Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Huntressbreen» (innhald frå Geographic Names Information System).


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**S**enatus **P**opulus**q**ue **R**omanum
**SPQR** er ei forkorting for **Senatus Populusque Romanus**, dvs. «det romerske senatet og folket». Forkortinga var først ei nemning på den romerske republikken og deretter 
Romarriket under dei romerske keisarane. Forkortinga har seinare vore nytta som eit synonym for Roma kommune.

Kummelok i Roma med SPQR på.
Inskripsjonen på Saturntempelet på Forum Romanum (i Roma) lyder: «SENATVS POPVLVSQVE ROMANVS INCENDIO CONSVMPTVM RESTITVIT», dvs. «Senatet og det romerske folket attoppbygde dette (tempelet), etter at det vart øydelagd av eld».

Nokre gongar vert den meir humoristiske italienske forvrenginga *Sono Pazzi Questi Romani*, d.v.s. *Dei er ikkje kloke, dei der romarane*.  Mellom anna er dette kjend frå teikneserien om Asterix.

Merknadar
---------

1. ↑  Det latinske suffikset *que* tyder «og»

1. ↑  Beard, Mary (2016): *SPQR. A History of Ancient Rome*, Profile Books, s. 16.
2. ↑  «Roma Capitale - Sito Istituzionale - Home» (på italiensk). Arkivert frå originalen 18 October 2019. Henta 29. oktober 2019.
3. ↑  «OGGETTO: Revoca deleghe Consigliera Nathalie Naim» (PDF) (på italiensk). S.P.Q.R. - ROMA CAPITALE - MUNICIPIO ROMA CENTRO STORICO. 2. februar 2011. Arkivert frå originalen (PDF) 29 October 2019. Henta 29. oktober 2019.
4. ↑  von Hefner, Otto Titan (1861). *Handbuch der theoretischen und praktischen Heraldik*. Munich. s. 106.
Franco Nones (52) etter målgang under Ski-VM 1966
**Francesco Nones**, kjend som **Franco Nones**, (fødd 1. februar 1941) er ein italiensk tidlegare langrennsløpar frå Castello-Molina di Fiemme i Trento-provinsen. Han vart olympisk meister på 30 km i 1968, og vann ein bronsemedalje i 4 x 10 km stafett med Italia under Ski-VM 1966. Nones var den fyrste italienske langrennaren som vann ein OL-medalje.

Aktiv
-----

Nones deltok i Vinter-OL 1964 i Innsbruck og vart nummer ti på 15 km. Seinare i OL-sesongen kom han fjerdeplass på femmila i Holmenkollen. I 1965 vart han nummer tre på 15 km i Lahti.

Under ski-VM 1966 i Oslo kom Nones på sjetteplass på 30 km, og gjekk andreetappen for det italienske stafettlaget som tok bronsemedaljene. Året etter vart han berre numme 14 på 15 km i Holmenkollrenna.

På opningdistansen 30 km under Vinter-OL 1968 i Grenoble stod Nones for ei av dei største overraskingane i langrennsløypa. Her vann han gullmedaljen på 30 km med eit forsprang på 50 sekundar til sølvvinnaren Odd Martinsen, den finske skikongen Eero Mäntyranta vart nummer tre. Nokre veker etter OL deltok Nones i Holmenkollen, og vart nummer åtte og ni i dei to renna. I 1969-sesongen hamna han på 14. plass på 15 km i Holmenkollen.

Kjelder
-------

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
Båter fortøyd i munningen av Alt ved Hightown
**Alt** er ei elv i Merseyside i England. Ho er 28 kilometer lang. På delar av lengda si dannar elva grensa mellom Merseyside og Lancashire.

Elva har utspringet sitt ved Hag Plantation i Huyton, på 40 meter over havet, og renn derfrå gjennom Croxteth Park og fortset mot nordvest, meir eller mindre parallelt med motorvegen M57 sør for Kirkby. Ho renn deretter vidare mellom Aintree og Maghull. Sør for Formby snur elva mot sør og munnar ut i Irskesjøen gjennom eit estuar ved Hightown, rundt 15 kilometer nord for Liverpool sentrum. Elvemunningen ligg nær nordenden av elva Mersey-estuaret og markerer òg den nordlege enden av Crosby Beach.

Estuaret er ein del av naturvernområdet *Ribble and Alt Estuaries Special Protection Area*.

Stader langs elva
-----------------

* Hightown
* Formby
* Great Altcar
* Ince Blundell
* Maghull
* Aintree
* Melling
* Waddicar
* Kirkby
* Knowsley
* Croxteth
* West Derby
* Huyton

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Alt (elv)» frå Wikipedia på bokmål, den 7. juli 2011.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  «A Troublesome Little River». Mike Royden's Local History Pages. Henta 7. juli 2011.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Firm fined for sewage pollution
* River Rehabilitation Scheme at Huyton
* River rehabilitation in an urban environment: examples from the Mersey Basin, North West England[*daud lenkje*]
* The River Alt flood management review Arkivert 2006-02-22 ved Wayback Machine.

Koordinatar: 53°31′22″N 3°03′57″W﻿
Franciscus Gomarus
**Franciscus**, **Franciskus** eller **Franziskus** er eit latinsk mannsnamn danna som eit tilnamn med tydinga 'den franske' eller 'franksmann'. Den kvinnelege forma av namnet er Francisca/Franciska, medan ulike lokale variantar av namnet er Francesco, Fransisco, François, Francis, Frans og Franz.

Namnet er kjend gjennom den heilage Frans av Assisi (Franciscus på latin), og har tradisjonelt hatt namnedag på festdagen hans den 4. oktober.

Kjende namneberarar
-------------------

* Frans av Assisi (Franciscus på latin)
* Franciscus Patricius (1529–1597), veneziansk filosof og forskar
* Franciscus Vieta (François Viète, 1540–1603), fransk jurist og matematikar
* Franciscus Gomarus (1563–1641), nederlandsk teolog
* Franciscus Cornelis Donders (1818–1889t), nederlandsk fysiolog
* Pave Frans (Franciscus på latin)

**Etternamn:**

* James Franciscus (1934-1991), amerikansk skodespelar

Sjå og
------

* Fransiskanarordenen

Kjelder
-------

* Francis, behindthename.com
**Alster** er ei elv i Schleswig-Holstein i Tyskland og ei av sideelvane til Elbe frå høgre med ei lengd på 53 km. Ho har sitt utspring nær Henstedt-Ulzburg i landsbyen Kisdorferwohld, om lag 25 km nord for Hamburg. Alster renn sørover og munnar ut i Elbe i Hamburg, som vart grunnlagd ved breidda av elva. I sentrum av Hamburg har Alster vore demma opp sidan 1190, opphavleg i samband med ei vasskvern. I 1235 vart det bygd endå ei demning for ei anna vasskvern, som endra elva til ein innsjø. Alster dannar to kunstige innsjøar innanfor bygrensene til Hamburg kalla Außenalster (Ytre Alster) og den mindre Binnenalster (Indre Alster). I dag er desse innsjøane og dei omliggande parkane viktige rekreasjonsområde i hjartet av byen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Alster» frå Wikipedia på engelsk, den 13. juni 2007.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Alster**

* Biletgalleri
* Kart over Alster Arkivert 2007-09-28 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* GeoNames

 |
Koordinatar: 59°55′5.7684″N 10°46′16.604″E﻿

Oldemors hage i Botanisk hage. Bak Waldemar C. Brøgger sitt hus til høgre, Robert Collet sitt til venstre.Foto: Helge Høifødt

**Botanisk hage** ligg på Tøyen i Oslo. Den har eit areal på 150 mål, med rundt 45 000 plantar, delt på 7 500 artar frå ulike delar av verda. Da hagen vart skipa i 1814 hadde den 75 mål som låg rundt Tøyen hovudgard.

Botanisk hage er seinare dobla i storleik. Området er delt i tema som systematisk avdeling, nytteveksthage, fjellhage og arboret. Føremålet med hagen er å gje kunnskap om mangfaldet i planteriket og om korleis ein tek vare på dette mangfaldet. Plantar som er truga eller sårbare i norsk natur blir tatt vare på i Botanisk hage. Dei to utstillingsveksthusa Palmehuset og Victoriahuset er ein del av Botanisk hage.

Historikk
---------

I 1811 blei det avgjort at Noreg - som da var i union med Danmark - skulle få sitt første universitet. Kong Fredrik VI kjøpte Tøyen hovudgard i 1812 som ei aktuell tomt for universitetet, men universitetet vart seinare bygd ved det som i dag er Karl Johans gate. I staden blei Botanisk hage lagt til Tøyen.

Christen Smith blei utnemnd til professor i botanikk og økonomi i 1814 og fekk ansvar for å leie og byggja opp den botaniske hagen.
Han døydde to år seinare. Sjølve verksemda med å byggja hagen blei gjort frå 1815 til 1818 av den tysk-danske gartnaren Johan Siebke. Siebke verka som gartnar i Botanisk hage fram til han døydde i 1857.Hagen blei utforma etter inspirasjon frå engelsk landskapsstil.

Avdelingane i hagen
-------------------

Palmehuset som inneheld plantar frå område med tropisk-subtropisk klima, 
middelhavsklima og ørkenklima. Sjølve huset er frå 1868.
Foto: Daderot

* Arboretet
* Dufthagen
* Fjellhagen
* Oldemors hage
* Osloryggen
* Raud- og svartlistebedet
* Systematisk hage
* Urtehagen
* Palmehuset
* Victoriahuset

Musea
-----

I 1863 blei Botanisk museum skipa og i 1913 flytta museet til bygninga på Tøyen. I 1975 blei Botanisk museum
slått saman med Botanisk hage. Hagen og samlingene blei i 1999 ein del av Naturhistorisk museum, saman med Geologisk og Zoologisk museum. Naturhistorisk museum ligg under Universitetet i Oslo.

Kjelder
-------

1. 1 2  «Om Botanisk hage». *Naturhistorisk museum, UiO*. Henta 5. mars 2015.
2. ↑  «Johan Siebke». *Norsk biografisk leksikon*. Henta 5. mars 2015.
3. ↑  «Palmehuset». *Naturhistorisk museum, UiO*. Henta 7. mars 2015.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Botanisk hage i Oslo

| * v
* d
* e
Botaniske hagar i Noreg |
| --- |
| Tromsø arktisk-alpine botanisk hage, Universitetet i Tromsø | Ringve botaniske hage, NTNU | Arboret og Botanisk hage på Milde, Universitetet i Bergen
Botanisk hage Oslo | Naturhistorisk museum, Universitetet i Oslo
 Stavanger Botaniske Hage, Stavanger kommune | Rogaland arboret, Espeland, Sandnes | Agder naturmuseum og botaniske hage, Kristiansand 
Fjellhagen på Kongsvoll Oppdal kommune | Svinvik-arboretet, Todalen, Nord-Møre | Rosariet på UMB, Ås |
| Liste over botaniske hagar |
Frå Boston maraton i 2013
**Boston maraton** er eit maratonløp som blir halde årleg i Boston i Massachusetts i USA. Det blei skipa i 1897, inspirert av maratonløpet ved dei fyrste olympiske leikane i Aten, og er dermed blant dei eldste maratonarrangementa i verda. Løpet blir halde på Patriots' Day, den tredje mandagen i april.

Løpet blei offisielt opna for kvinner i 1971, etter at kvinneaktivistar hadde delteke uoffisielt i løpet i nokre år. Den norske løparen Ingrid Kristiansen vann Boston maraton i 1986 og 1989.

Bombeåtak i 2013
----------------

*For meir om dette emnet, sjå Boston maraton-bombinga.*
15. april 2013, rundt tre timar etter at vinnarane hadde kryssa mållinja, blei det utløyst to bomber på Boylton Street, like ved mållinja. Løparar var framleis i ferd med å fullføre løpet då eksplosjonane fann stad. Tre personar blei drepne og fleire skadd.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Boston Marathon» frå Wikipedia på bokmål, den 21. april 2013.*

Fotnotar

1. 1 2  History of the Marathon Arkivert 2014-04-24 ved Wayback Machine. Boston Athletic Association

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* NKC

 |
Alta kyrkje Foto: Chell Hill

Talvik kyrkje
Elvebakken kyrkje
Kåfjord kyrkje
**Alta prosti** er eit tenestedistrikt i Nord-Hålogaland bispedømme i Den norske kyrkja. 
Prosten har sete i Alta. 
Prostiet svarar til kommunane Alta, Hasvik og Loppa i geografisk utstrekking.

Prostiet er inndelt i sokn. 
Soknet er grunneininga i Den norske kyrkja.
Dei som arbeider i kyrkja er anten tilsette av soknet gjennom kyrkjeleg fellesråd, eller dei er tilsette i prostiet. 
Dei fleste prestane er tilsette i prostiet, og har tenesta si knytt til eit eller fleire sokn.
Fram til 2004 var prestetenesta lokalt organisert i prestegjeld.

Sokn i Alta prosti
------------------

### Alta kommune

* Tidlegare Alta prestegjeld
	+ Alta sokn
	+ Talvik sokn

### Loppa kommune

* Tidlegare Loppa prestegjeld
	+ Loppa sokn

### Hasvik kommune

* Tidlegare Hasvik prestegjeld
	+ Hasvik sokn

Sjå òg
------

* Kyrkjer i Noreg etter kommune

Bakgrunnsstoff
--------------

* Nettsida til Den norske kyrkja

  


| * v
* d
* e
Kyrkjene og kapella i Alta prosti |
| --- |
| Alta • Bergsfjord • Breivikbotn • Dønnesfjord • Elvebakken • Hasvik • Komagfjord • Kåfjord • Langfjord • Leirbotn • Loppa • Nordlyskatedralen • Nuvsvåg • Rafsbotn • Rognsund • Sandland • Storekorsnes • Sørvær • Talvik • Øksfjord |

| * v
* d
* e
Prosti i Nord-Hålogaland bispedømme |
| --- |
| Alta • Hammerfest • Indre Finnmark • Indre Troms • Nord-Troms • Senja • Tromsø • Trondenes • Varanger |
Lagoppstillingane, med Manchester United i raudt
**FA-cupfinalen i fotball 1994** fann stad på Wembley stadion i London 14. mai 1994, med 79 634 tilskodarar på tribunane. Manchester United vann pokalen etter å ha slått Chelsea FC med 4-0.

Kampen
------

Etter ein mållaus fyrste omgang, der Chelsea var det beste laget, tok Manchester United leiinga i det 60. minutt. Éric Cantona skåra då på eit straffespark. Allereie seks minuttar seinare la same karen på til 2-0, også det på ei straffe. Før nye tre minuttar var runne auka Mark Hughes til 3-0. I sluttsekundane fastsette innbytar Brian McClair resultatet til 4-0.

**Manchester United** stilte med: Peter Schmeichel, Paul Parker, Steve Bruce (kaptein), Gary Pallister, Denis Irwin, Andrej Kantsjelskis, Paul Ince, Roy Keane, Ryan Giggs, Mark Hughes og Éric Cantona. Ei åtte minuttar før slutt kom Lee Sharpe og Brian McClair på bana, ut gjekk Irwin og Kantsjelskis.

**Chelsea FC** stilte med: Dmitrij Kharin, Steve Clarke, Erland Johnsen, Jakob Kjeldbjerg, Frank Sinclair, Craig Burley, Eddie Newton, Gavin Peacock, Dennis Wise (kaptein), John Spencer, Mark Stein. Glenn Hoddle kom inn i staden for Burley i 68. minutt medan Tony Cascarino kom inn i staden for Stein i det 78. minutt.

Dommaren heitte David Elleray.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «1994 FA Cup Final» frå Wikipedia på engelsk, den 7. januar 2019.*
*For Jubayl i Libanon, sjå Byblos.* 
Koordinatar: 27°0′N 49°40′E﻿

**Jubail** (arabisk الجبيل, *Al Jubayl*) er ein by i Austprovinsen i Saudi-Arabia ved kysten av Persiabukta. Her ligg det største industriområdet i Midtausten og eit av dei største industriområda i verda. Han er heimstaden til det største petrokjemiske selskapet i Midtausten og det fjerde største i verda. Jubail består av gamlebyen Al Jubail (Jubail Balad), som var ein liten fiskelandsby fram til 1975, og det nye industriområdet.

I 1975 valde den saudiarabiske regjeringa å byggje ein ny industriby i Jubail, og rask utviding og industrialisering følgde. Det nye industri- og bustadområdet vart kalla Madīnat al Jubayl aṣ Ṣinā`īyah (Jubail industriby). I 2005 var folketalet i byen 224 430.

Historie
--------

Kong Abdul-Aziz marinebase
Fabrikkar i Jubail
Byen Al-Jubail ved Persiabukta har gamle røter. Det har budd folk her minst 7 000 år bakover i tid, då folket frå Dilmun oppretta ein busetnad her. Landsbyen Al Jubail vart grunnlagd av familiar som Albuainain, Alkhaldi og Aalkhater på 1700- og 1800-talet.

Bechtel byrja arbeidet med å byggje Jubail industriby for meir enn 30 år sidan, og held framleis på med arbeidet. I 2004 fekk dei oppdraget med å byggje ut Jubail II, ei utviding av industri- og bustadområde, til ein kostnad på 3,8 milliardar dollar.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Jubail» frå Wikipedia på engelsk, den 25. mai 2016.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Jubail City - artikkel om planlegginga av Jubail nye industriby Arkivert 2011-02-08 ved Wayback Machine.

| * v
* d
* e
Byar i Saudi-Arabia |
| --- |
| Al Lith**·** Al Qunfudhah**·** Arar**·** Abha**·** Abqaiq**·** Al Bahah**·** Bareq**·** Bisha**·** Buraydah**·** Dammam**·** Dhahran**·** Diriyah**·** Duba**·** Ha'il**·** Hafar Al-Batin**·** Hofuf**·** Al Jawf**·** Jeddah**·** Jizan**·** Jubail**·** Taif**·** Khamis Mushait**·** Al-Kharj**·** Khobar**·** Al Majma'ah**·** Mekka**·** Medina**·** Najran**·** Qatif**·** Ras Tanura**·** Khafji**·** Riyadh (hovudstad)**·** Ta'if**·** Tabuk**·** Unaizah**·** Yanbu' al Bahr |