recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Zhang Qian** (kinesisk 騫|騫, Wade-Giles *Chang Ch'ien*) var ein kinesisk embetsmann som vart send ut frå Kina på 100-talet f.Kr. under Han-dynastiet. Han var den første offisielle diplomaten som kom heim att med påliteleg informasjon om Sentral-Asia til den kinesiske keisaren Wu av Han. Han spelte òg ei viktig rolle i den kinesiske koloniseringa av regionen som i dag er kjend som Xinjiang. 

Reisene til Zhang Qian er knytt til ein av dei store handelsrutene gjennom Asia, Silkevegen. Reisene hans opna Kina mot nye rike og produkt frå ei verd som til då var ukjend for kinesarane. Zhang Qian forteljingar frå reisene sine i Sentral-Asia er nedskrivne i historieverket *Shiji*, skrive av Sima Qian i det første hundreåret f.Kr. I dag vert Zhang Qian rekna som ein nasjonalhelt og er hylla for rolla han spelte i å opne Kina for handel med resten av verda.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Zhang Qian» frå Wikipedia på engelsk, den 3. oktober 2009.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* SUDOC
* NLA
* NDL

 |
**Zetasletta** er eit frodig lågland i Montenegro. Det strekkjer seg frå Podgorica i nord til Shkodërsjøen i sør og er den største sletta i landet. Den gjennomsnittlege høgda er 40 meter over havet. 

Namnet Zeta kjem frå ei tidleg rot som tyder «innhausting». Det kan virke noko forvirrande at elva Zeta ikkje renn over Zetasletta, men over ei anna viktig sletta i Montenegro, Bjelopavlićisletta.

Sidan det er få sletter og dyrkbare område i Montenegro er Zetsletta eit av dei tettast folkesette områda i Montenegro. Det store vinområdet Plantaže ligg på Zetasletta. Det vert òg dyrka ein del middelhavsfrukt og grønsaker her. 

Podgorica lufthamn ligg på Zetasletta og det same gjer eit aluminiumsverk som vert rekna som den verste forureiningskjelda på sletta. 

Golubovci er den største busetnaden på Zetasletta som er senter i kommunen Golubovci som utgjer store delar av sletta.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Zeta Plain» frå Wikipedia på engelsk, den 7. februar 2008.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* NKC
* GeoNames

 |
**Zhang Wenxiu** (fødd 22. mars 1986) er ein kinesisk sleggjekastar frå Dalian i Liaoning-provinsen. Ho har vore mellom dei beste sleggjekastarane i verda sidan 2004. Perioden 2007-17 vann Zhang ein sølvmedalje i både VM og Sommar-OL, tre bronsemedalje i VM og ein OL-bronse. Ho sigra i øvinga i asialeikane tre gongar i rad og er to gongar asiameister.

Aktiv
-----

Berre 15 år gammal vart Zhang nummer 11 i Edmonton-VM 2001. Etter ein sjuandeplass ved Sommar-OL 2004 har ho alltid vore mellom dei fem beste i sleggjetevlinga under friidretts-VM og sommar-OL. Såleis vann ho bronsen ved VM 2007, Sommar-OL 2008, VM 2011 og VM 2013. Zhang vart asiameister i 2005 og 2009, og ho gjekk til topps i sleggjekasting under asialeikane tre gongar i rad; 2006, 2010 og 2014. Under 2014-leikane i Incheon den 28. september fekk ho opp sitt livs lengste kast på 77,33 meter. Då VM i friidrett 2015 fann stad på kinesisk grunn sikra Zhang seg sølvmedaljen, ein ny sølvmedalje tok ho under dei olympiske sommarleikane i Rio de Janeiro året etter. I begge tevlingane var ho ikkje i nærleiken av å tukte verdseinaren Anita Włodarczyk frå Polen.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* VM 2001 i Edmonton: Nr 11 – 61,61 m
* VM 2003 i Paris: Utslått i kvalifiseringa (65,09 m=nr 14)
* OL 2004 i Aten: Nr 7 – 72,03 m
* VM 2005 i Helsinki: Nr 5 – 69,82 m
* VM 2007 i Osaka: Bronsemedalje – 74,39 m
* OL 2008 i Beijing: Bronsemedalje – 73,42 m
* VM 2009 i Berlin: Nr 5 – 72,57 m
* VM 2011 i Daegu: Bronsemedalje – 75,03 m
* OL 2012 i London: Nr 4 – 76,34 m
* VM 2013 i Moskva: Bronsemedalje – 75,58 m
* VM 2015 i Beijing: Sølvmedalje – 76,33 m, bakom Anita Włodarczyk (80,85 m)
* OL 2016 i Rio de Janeiro: Sølvmedalje – 76,75 m, bakom Anita Włodarczyk (82,28 m)
* VM 2017 i London: Nr 4 – 74,53 m

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Zhang Wenxiu» frå Wikipedia på tysk, den 5. juli 2019.*

* «Zhang Wenxiu» (på engelsk). Olympedia. Henta 7. mars 2023.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF

 |
Koordinatar: 59°37′00″N 16°15′00″E﻿

Hallstahammar jarnbanestasjon
**Hallstahammar** er ein svensk tettstad og centralort i Hallstahammars kommun i Västmanland län i landskapet Västmanland. I 2005 hadde tettstaden 10 300 innbyggjarar. Dei næraste byane er Västerås, Köping og Eskilstuna.

Metallindustri var grunnlaget for samfunnet i Hallstahammar. Starten skjedde i 1628 då ei smie blei etablert i Trångfors. Alt i 1558 hadde kong Gustav Vasa bygd Strömsholm slott, som i dag er eit museum. Strömsholm kanal blei innvigd i 1795 og gjorde godstransporten mykje lettare, så transport og handel blei viktige aktivitetar i byen. I 1931 tok Hans von Kantzow patent på stållegeringa Kanthal (oppkalla etter han sjølv i første ledd og Hallstahammar i andre) og etablerte bedrifta Kanthal AB. Hallstahammar er i dag ein tettstad med moderne og aktiv handel, men har bevart preget av industristad. 

Thore Skogman kom frå Hallstahammar.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Nettstaden til Hallstahammars kommun

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames

 |
Hallongrotta
Baking av hallongrottor
**Hallonggrotte** eller **syltkaka** er ei svensk småkake av ein ljos deig som smakar vanilje og ein midt ein vanlegvis fyller med bringebærsyltetøy.

 Namnet på kaka tyder 'bringebærgrotte'.

Historia til hallongrotta strekker seg til tidleg 1960-tal, då Önos utlyste ein konkurranse for svenske konditorar. Det einaste kravet som fanst var at deira bringebærsyltetøy skulle nyttast i kaka. Calles Konditori i Söderhamn vann konkurransen med hallongrotta som bidrag.[*treng kjelde*]

Ingrediensar
------------

* Smør eller margarin
* Melis
* Kallkrämspulver eller vaniljekrem
* Hjortetakksalt
* Kveitemjøl
* Bringebærsyltetøy (fyll)
* Melis (glasur)

Sjå òg
------

* Stockholmskaka

Kjelder
-------

1. ↑  «Thumbprint Cookies». *Oven Tales*. Henta 1. mars 2020.
2. ↑  «Hallongrotta». *AtlasMedia Ltd*. Henta 1. mars 2020. [*daud lenkje*]
3. ↑  «Jam Drops». *Donna Hay*. Henta 28. mai 2020.

* *Denne artikkelen bygger på «Hallongrotta» frå Wikipedia på bokmål, den 21. oktober 2021.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Hallongrotta**

* Oppskrift ved mathem.se
* Oppskrift ved krem.no
* Oppskrift ved nrk.no
**Niokolo-Koba nasjonalpark** ligg søraust i Senegal, på grensa til Guinea. Parken omfattar 913 000 hektar. Han blei freda som viltreservat i 1926, som nasjonalpark i 1954 og utvida fire gongar på 1960-talet. Han har vore rekna som verdsarvområde sidan 1981.

Parken ligg på ein elveslette med høgder på opptil 200 moh, på begge sidene av Gambiaelva, som dekkjer elveslettene i flaumperiodar. Landskapet er prega av savannar og noko skog. Parken har eit rikt dyreliv, med elefantar, løver, leopardar, sjimpansar, bavianar, flodhestar og den store kjempeelanden (*Taurotragus derbianus*).

I 2007 blei parken oppført på lista over truga verdsarvstader, på grunn av krypskytteri og planar om å bygga ein dam oppstraums for parken som ville forstyrra dei regelmessige flaumane som er ein føresetnad for økosystemet.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Niokolo-Koba nasjonalpark» frå Wikipedia på bokmål, den 26. mars 2023.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* UNEP World Conservation Monitoring Centre: *faktaark*
* Danger decision

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* BNE
* GeoNames

 |
**Stig Roar Husby** (fødd 12. september 1954) er ein norsk tidlegare mellom- og langdistanseløpar frå Trondheim. Han vann seks norske meisterskapstitlar på friidretts-bana, fire på 10 000 meter og to på 5 000 meter. Husby var medlem i Strindheim Idrettslag til 1979, sidan 1980 representerte han IL i BUL i Oslo.

Aktiv
-----

Husby synte seg som ein lovande mellom- og langdistanseløpar med tider som 3.48,2 på 1500 meter og 14.04,4 på 5 000 m, medan han enno var i juniorklassa. Året etter forbetra han den personlege rekorden på 5 000 meter til 13.56,6 og vart noregsmeister i sitt debutløp på 10 000 m på tida 30.19,8.

Dei neste sesongane stagnerte utviklinga, heilt til året 1979 kom. Han forbetra då den personlege rekorden på 1500 m til 3,44,7, og under noregsmeisterskapen fekk han nye bestetider på både 5 000 og sidan 10 000 m. Tida 13.45,2 på 5 000 m gav han sølvmedaljen, medan milløpet gjekk unna på 28.35,4 til NM-gull nummer to på distansen. I 1980 tok han sitt tredje 10 000-meter-gull i NM på årsbeste i Noreg, 28.50,7.

Sesongane 1982 og -83 pynta Husby på dei personlege rekordane. Han fekk notert 13.42,7 på 5 000 m i 1982, og i 1983 vart han klokka inn på 3.44,5 på 1500 m og 28.32,8 på 10 000 m, hans livs snøggaste milløp. I 1983 vart han også norsk dobbeltmeister med siger på både 5 000 m og den doble distansen.

Husby deltok i maraton under Sommar-OL 1984 i Los Angeles, men braut løpet. Same sesongen sprang han sine beste løp på 1500 m og 5 000 m nokon gong. Tidene 3.44,4 og 13.27,5 vart ståande som hans endelege personbeste. Etter å ha vunne sin sjette NM-tittel på bane i 1985 trappa han ned, men kom forbigåande tilbake i 1988 og tok sølvet på 10 000 m under NM.

### Medaljar i norske meisterskap

* 1975: Gullmedalje på 10 000 m – 30.19,8 og bronsemedalje på 5 000 m – 14.10,0
* 1979: Gullmedalje på 10 000 m – 28.35,4 og sølvmedalje på 5 000 m – 13.45,2
* 1980: Gullmedalje på 10 000 m – 28.50,7 og sølvmedalje på 5 000 m – 13.53,5
* 1981: Sølvmedalje på 1500 m – 3.46,5, bakom Ingar Engelund (3.45,8)
* 1983: Gullmedaljar på 5 000 m – 13.57,3, og 10 000 m – 28.39,9
* 1985: Gullmedalje på 5 000 m – 13.54,1, framom Eirik Hansen (13.56,0)
* 1988: Sølvmedalje på 10 000 m – 28.55,5, bakom Bjørn Nordheggen (28.54,8)

Kjelder
-------

* friidrett.no

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
**Stig Pettersson** (fødd 26. mars 1935), jamnast omtala Stickan Pettersson, er ein svensk tidlegare friidrettsutøvar som tilhøyrde verdseliten i høgdehopp i tida 1956-64. Han vann EM-sølv 1958 i øvinga og EM-bronse i 1962, i 1961 og 1963 vart han nordisk meister.

Aktiv
-----

År 1956 vann Pettersson den svenske meisterskapen i høgdehopp med eit hopp på 2,01 m. Dei neste seks åra forsvarte han SM-tittelen i øvinga med resultata 2,04, 2,04, 2,01, 2,04, 2,10, 2,10. I 1964 hoppa han 2,14 m i den svenske meisterskapen og vann gullmedaljen for niande gong.

Pettersson fekk sin internasjonale meisterskapsdebut i Sommar-OL 1956 der han vart fjerdemann med 2,06 m. Ved EM 1958 i Stockholm tok han bronsemedaljen med 2,10 m. Den 7. august 1960 slo Stickan Pettersson den svenske høgdehopprekorden til Richard Dahl på 2,12 m. Under eit stemne i Charlottenberg hoppa han då 2,13 m. Vel tre veker etter rekordhoppet vart han femtemann i OL-finalen i Roma med eit hopp på 2,09 m. I byrjinga av august 1961 vart Pettersson nordisk meister i Oslo med 2,11 m, helga etter forbetra han i Skövde den nordiske høgderekorden til 2,15 m.

Pettersson etter eit vellukka hopp
23. august 1962 sette Pettersson i Stockholm sin siste landsrekord med di han svinga seg over 2,16 meter, ein rekord som Bo Jonsson sletta i 1968. I europameisterskapen i Beograd tre veker etter rekordhoppet vann Pettersson sølvmedaljen med 2,13 m. Sommaren 1963 forsvarte Pettersson den nordiske meistertittelen i høgdehopp, som sist med 2,11 m. Hausten 1964 deltok han i Sommar-OL for tredje gong, og vart nummer fire med 2,14 m. I den tredje og siste nordiske friidrettsmeisterskapen enda Pettersson i Helsinki år 1965 på tredjeplass med 2,08 m.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* OL 1956 i Melbourne: Nr 4 – 2,06 m
* EM 1958 i Stockholm: Bronsemedalje – 2,10 m
* OL 1960 i Roma: Nr 5 – 2,09 m
* NoM 1961: Gullmedalje – 2,11 m, framom Richard Dahl (2,01 m)
* EM 1962 i Beograd: Sølvmedalje – 2,13 m, bakom Valerij Brumel (2,21 m)
* NoM 1963: Gullmedalje – 2,11 m, framom Kjell Åke Nilsson (2,08 m)
* OL 1964 i Tokyo: Nr 4 – 2,14 m
* NoM 1965: Bronsemedalje – 2,08 m

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Stig Pettersson» frå Wikipedia på svensk, den 14. august 2019.*
**A-Lee** (fødd **Ali Pirzad-Amoli**, 17. mai 1988 på Gjøvik) er ein norsk artist som lagar musikk i grenselandet mellom pop, techno og rap. Han er av iransk opphav, og er oppvaksen på Årvoll i Oslo.

Karriere
--------

A-Lee forsøkte seg tidleg som rappar og var med i duoen Cam 'N A-Lee saman med rapparen Cam'leon. 2005 vart eit gjennombrotsår for Cam 'N A-Lee, då dei vann by:Larm sin publikumspris og vart nominert til Årets Urørt med låta «What Do You Mean», saman med Chirag frå Karpe Diem. Gruppa hadde ein EP klar til utgjeving i 2006 (*Schmokin' Skillz*), men då bandet gjekk i oppløysing, vart ikkje EP-en utgjeven likevel. Brotet skjedde fordi A-Lee hadde skrive platekontrakt med Tee Productions. A-Lee gav likevel ikkje ut noko på Tee Productions og braut kontrakten etter to år. Seinare skreiv han ny kontrakt med Bonnier Amigo.

I 2009 gav han ut sin fyrste singel, «Bump Off», før oppfølgjarsingelen «World So Cold» med Marcus Only kom i 2010. Dette vart den fyrste suksesslåta for A-Lee, ho kom på 12. plass på VG-lista og vart spelt mykje på norsk radio. Same året platedebuterte A-Lee med rap-albumet *Missing*, som ikkje vart nokon stor publikumsfavoritt. Etter *Missing* har A-Lee gitt ut musikk som er i større grad inspirert av dance og techno. Dei siste åra har han fått store hits med crossover-singlar som «Hear the Crowd», «The One», «Feelgood» (med Elisabeth Carew) og «Over You». «The One» kom på ein sjuandeplass på VG-lista, og blei på lista i fire veker. I tillegg vart «The One» den mest spelte låta i norsk radio i 2011, og «Hear the Crowd» kom på ein sjuandeplass. I 2012 gav han ut sitt andre album, *Forever Lost* på Sony Music, der alle dei nemnte singlane er med. Dagbladet gav albumet terningkast tre, med fylgjande grunngjeving: *«...selv om «Forever Lost» er gjennomført i sin stilimitasjon, er det ikke til å komme unna at sjangeren automatisk gjør dette til en plate som er på høyde med det mest middelmådige fra utlandet.»*

Diskografi
----------

### Studioalbum

* *Missing* (2010)
* *Forever Lost* (2012)

### Singlar

* «Bump Off» (2009)
* «Baby Got Back» (2010)
* «World So Cold» (2010) (med Marcus Only)
* «The One» (2011)
* «Hear The Crowd» (2011)
* «Before My Eyes» (2011)
* «Feelgood» (2012) (med Elisabeth Carew)
* «Over You» (2012)

Kjelder
-------

* 

* «A-Lee» i *Store norske leksikon*, snl.no. skrive av Audun Kjus Aahlin.

### Fotnotar

1. ↑  A-Lee på Vg-lista
2. ↑  Dagbladet, 01.09.12: A-Lee i lykkesjokk over å være radio-vinner
3. ↑  Dagbladet, 05.10.12: Oppskriftsmessig dancerap fra A-Lee

Bakgrunnsstoff
--------------

* A-Lee si offisielle nettside. (Engelsk) Arkivert 2013-08-26 ved Wayback Machine.
* Kingsize.no, 04.05.10: Den nye radiomørdaren A-Lee
* Natt og dag, 06.09.11: Sjangeren som kom ut av fryseren
* A-Lee hos NRK mP3

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
Ferja MF «Smørbukk».
**A/S Nesodden-Bundefjord Dampskipsselskap (NBDS)** var eit reiarlag som hovudsakleg dreiv med passasjertrafikk på strekninga mellom ferjekaiene på Rådhusplassen i Oslo og Nesoddtangen i Nesodden kommune. Frå 2008 vart 51 % av reiarlaget overteke av Fosen Trafikklag, 38 % av Nesodden kommune og resten av einskildpersonar og av velforeiningar.

I 2009 eigde A/S Nesodden-Bundefjord Dampskipsselskap seks passasjerbåtar, fire av dei var konvensjonelle eldre båtar, og to av dei var snøggbåtar bygd i 1990 og 1999. Båtane hadde namna MF «Bamse Brakar», MF «Smørbukk», MF «Huldra», MF «Dronningen», MS «Prinsen» og MS «Prinsessen».

A/S Nesodden-Bundefjord Dampskipsselskap hadde òg nokre seglingar på kvardagar på strekninga Nesoddtangen – Lysaker og mellom Oslo og Slemmestad i Røyken kommune via Vollen i Asker kommune. Om sommaren dreiv selskapet dessutan ei rute mellom Oslo og Drøbak via fleire av øyane i Indre Oslofjord og stader på vestsida av Nesodden.

Etter at alle desse båtrutene vart langt ut i tilbodskonkurranse i 2007, vart det Tide Sjø AS som overtok trafikken frå 1. juli 2009 med nybygde ferjar i moderne stil. MF «Smørbukk» og MF «Huldra» vart overteke av Tide Sjø AS som reservebåtar.
Bokhandel er ei form for detaljhandel.
**Detaljhandel** er sal av varer i små parti direkte til forbrukaren. Som omgrep dekkjer «detaljhandel» over ulike typar av butikkar basert på tradisjonell bransjeinndeling. Detaljhandel er ei typisk småbedriftsnæring; omtrent tre fjerdedelar av detaljhandelsbedriftene har under fem tilsette. Svært mange av forretningane er eigd av enkeltpersonar, men aksjeselskapsforma vert stadig vanlegare. Den kooperative foretaksforma er i bruk for verksemder knytte til Forbrukersamvirket.

Det var i 2002 kring 37 000 detaljhandelsbedrifter (utanom dei som sel motorkøyretøy og motorsyklar) i Noreg, med ei samla omsetjing på 243 mrd. kr og med til saman kring 185 000 tilsette.

Kjelder
-------

* «detaljhandel» i *Store norske leksikon*, snl.no.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Detaljhandel**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* HDS
* NKC
* BBC Things
* NDL

 |
Koordinatar: 33°3′4.32″N 35°29′59.63″E﻿

**Alma** (עַלְמָה) er ein religiøs, jødisk moshav i Øvre Galilea nord i Israel. Han høyrer til Merom HaGalil regionale kommune.

Historie
--------

Alma vart grunnlagd den 1. september 1949 av immigrantar til Israel frå Libya. I 1953 kom ei gruppe jødiske konvertittar, kjend som jødane frå San Nicandro, frå Italia. Dei flytta seinare frå Alma til nærliggande moshavar. Etter italienarane drog, kom cochin-jødar frå India.

I romartida, då området låg i provinsen Judaea, låg det ein jødisk by på denne staden. Namnet Alma er først nemnt i krossfarartida. Det jødiske samfunnet eksisterte fram til 1600-talet. Benjamin av Tudela vitja staden og då budde det 50 jødiske familiar i Alma.

Nær gravplassen til moshaven ligg ruinane av det som var ei synagoge, kanskje frå 200-talet. Ruinane er aldri blitt skikkelig undersøkt eller grave ut. I nærleiken ligg òg fleire graver, mellom anna grava til Eleazar ben Arach, og det som tradisjonelt vert rekna som grava til Eliezer ben Hurcanus.

Den nærliggande palestinske landsbyen Alma, som eig landområdet som moshaven Alma ligg på, vart øydelagd under den arabisk-israelske krigen 1948.

Geografi
--------

Alma ligg kring 600 meter over havet, i eit område kalla Almahøgdene, nær småelva Dishon. Dishon naturreservat ligg like ved landsbyen, og det same gjer den tsjerkessiske landsbyen Rehaniya.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Alma, Israel» frå Wikipedia på engelsk, den 16. mars 2015.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  «Locality File». Israel Central Bureau of Statistics. 2011. Arkivert frå originalen (XLS) 23. september 2013. Henta 8. mars 2015.
2. 1 2 3 4  *Mapa's concise gazetteer of Israel* (på hebraisk). Yuval El'azari (ed.). Tel Aviv: Mapa Publishing. 2005. s. 424. ISBN 965-7184-34-7.
3. ↑  HaReuveni, Immanuel (1999). *Lexicon of the Land of Israel* (på hebraisk). Miskal - Yedioth Ahronoth Books and Chemed Books. s. 763. ISBN 965-448-413-7.

| * v
* d
* e
Merom HaGalil regionale kommune |
| --- |
| Kibbutzim | Parod |
| Moshavim | Alma**·** Amirim**·** Avivim**·** Dovev**·** Dalton**·** Hazon**·** Kerem Ben Zimra**·** Kfar Hoshen**·** Kfar Shamai**·** Meron**·** Shezor**·** Shefer**·** Tefahot |
| Fellesbusetnader | Amuka**·** Bar Yohai**·** Birya**·** Inbar**·** Kalanit**·** Kfar Hananya**·** Livnim**·** Or HaGanuz |
| Ikkje-jødiske landsbyar | Ein al-Asad (drusarar)**·** Rehaniya (tsjerkessarar) |
|  |
| --- |
| ***«Alltid en vind»***  Singel av Gudny Aspaas & Jahn Teigen og Dag Spantell, Anne Lise Gjøstøl, Gro Anita Schønn & Stein Ingebrigtsen |
|  |
| **Land** | Noreg |
| **Språk** | Norsk |
| **Utgjeve** | 1976 |
| Låtskrivar(ar) | Tor Hultin og Bjørn Endreson |
|

**«Alltid en vind»** er ein song av Gudny Aspaas & Jahn Teigen og Dag Spantell, Anne Lise Gjøstøl, Gro Anita Schønn & Stein Ingebrigtsen, gjeven ut i 1976. Songen er skriven av Tor Hultin og Bjørn Endreson.

Eurovision
----------

### Melodi Grand Prix 1976

«Alltid en vind» deltok i Melodi Grand Prix 1976, den norske uttakinga til Eurovision Song Contest 1976 i Haag i Nederland. Songen vart framført på norsk av Gudny Aspaas & Jahn Teigen med eit lite orkester, og så på nytt av Dag Spantell, Anne Lise Gjøstøl, Gro Anita Schønn & Stein Ingebrigtsen med eit stort orkester. Bidraget enda på fjerdeplass med 147 poeng.

Fotnotar
--------

1. ↑  «MGP 1976» (på norsk). OGAE Norge. Henta 27. juli 2014.
2. ↑  «Norway 1976» (på engelsk). esc-history.com. Henta 27. juli 2014.
3. ↑  «NORWEGIAN FINAL 1976» (på engelsk). natfinals.50webs.com. Henta 27. juli 2014.

| * v
* d
* e
Songar i Melodi Grand Prix 1976 |
| --- |
| *Hastverk***·** *Alltid en vind***·** *Du fikk meg glad***·** *Voodoo***·** *Mata Hari* |
| **Bayreuth** |
| --- |
| Markedsplassen i BayreuthMarkedsplassen i Bayreuth Markedsplassen i Bayreuth |
| **Byvåpen** | **Plassering** |
| Byvåpenet til Bayreuth | 

Bayreuth is located in Tyskland

 |
| Styresmakter |
| Land  Delstat  Regierungsbezirk‎  Landkreis | Tyskland Tyskland  Bayern  Oberfranken  Kreisfri by |
| Først nemnd i | 1194 |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  66,92 km² |
| Innbyggjarar  - By (2006)   - folketettleik | 73 794   1 103/km² |
| Koordinatar | 49°57′0″N 11°35′0″E﻿Koordinatar: 49°57′0″N 11°35′0″E﻿ |
| Høgd over havet | 340 m |
| Tidssone - Ved sommartid | CET (UTC+1) CEST (UTC+2) |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 95401–95448 |
| Telefon-retningsnummer | 0921, 09201, 09209 |
| Bilnummer | BT |
| **Heimeside:** www.bayreuth.de |

**Bayreuth** er ein by i Tyskland i delstaten Bayern med om lag 75 000 innbyggjarar. Byen ligg ved elva Raude Main i regionen Oberfranken, der han er hovudstad.

Historie
--------

Ein meiner at byen vart grunnlagd av grevane av Andechs og vart først nemnd i 1194. Om lag seksti år seinare kom byen under Hohenzollern, og då denne staten vart delt høyrte Bayreuth til grevskapet Kulmbach. Byen vart råka av fleire pestar og krigar, og i 1430 vart han øydelagd under husittarkrigen. I 1602 vart han råka av nok ein pest, og brannar øydela byen i 1605 og 1621.

Vendepunktet i historia til byen kom i 1603 då markgreven Christian av Kulmbach (Brandenburg-Kulmbach) valde å flytte til Bayreuth. Utvikla av den nye hovudstaden stagnerte under trettiårskrigen, men då krigen var slutt vart det bygd mange barokkbygningar. I 1701 vart byen St. Georgen grunnlagd og seinare ein del av Bayreuth i 1811.

Gullalderen til Bayreuth var under regjeringstida markgrevinna Wilhelmine, favorittsystera til Kong Fredrik II av Preussen. Fleire parkar og slott vart bygd, i tillegg til Markgrevane sin opera, som er eit av dei flottaste bevarte teatera i barokkstil i Europa. 

I 1769 døydde den siste markgeven av fyrstedømet Bayreuth utan arving, og staten vart annektert av nabo fyrstedømet Ansbach. Bayreuth var ikkje lenger statshovudstad. Like etter (1792) vart han ein del av Preussen, så Frankrike (1806) og til slutt Bayern (1810).

I 1872 flytta komponisten Richard Wagner til Bayreuth, og det vart seinare halde ein wagnerfestival her, Festspela i Bayreuth. Festivalen vart mykje vitja av Adolf Hitler, som likte musikken til Wagner særs godt. 

Under den andre verdskrigen låg det ein underavdeling av Flossenburg konsentrasjonsleir her. Bayreuth vart kraftig råka under allierte bombetokt under krigen. Ein tredjedel av byen vart øydelagd og om lag tusen innbyggjarar døydde. 

I 1975 vart Universitetet i Bayreuth grunnlagd og medverka til vidare vekst for byen.

Kjelder
-------

1. ↑  Christine O'Keefe.*Concentration Camps.*www.tartanplace.com/tartanhistory/concentrationcamps.html

* *Denne artikkelen bygger på «Bayreuth» frå Wikipedia på engelsk, den 27. mai 2018.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Bayreuth**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC
* GeoNames

 |
Bay of Islands.   
Koordinatar: 35°12′S 174°10′E﻿  

Russell på New ZealandRussell i Bay of Islands.
Kerikeri i Bay of Islands.   
Stone Store, St James og Mission House
**Bay of Islands** er ei havbukt i regionen Northland på Nordøya på New Zealand. Ho ligg 60 km nordvest for Whangarei.

Bay of Islands er eit av dei mest populære reisemåla for sportsfiske og segling i landet, og er også svært attraktivt for generell turisme. Området har vore internasjonalt kjent for sportsfiske sidan den amerikanske forfattaren Zane Grey skreiv om det på 1930-talet.

Geografi
--------

Bukta har eit uregelmessig, 16 km breitt innløp på nordaustkysten til Nordøya. Ho er ei naturleg hamn med fleire armar som strekkjer seg inn i landet; dei største er Waikare Inlet i sør og Kerikeri Inlet og Te Puna Inlet (Mangonui) i nordvest. Den vesle byen Russell ligg i enden av ei kort halvøy som strekkjer seg inn i bukta frå søraust. Fleire øyer ligg nord for denne halvøya, *Urupukapuka Island* i aust og Moturoa Island i nord er dei største. Halvøya Purerua Peninsula strekkjer seg mot vest i bukta, nord for Te Puna Inlet, og ei anna halvøy, Cape Brett Peninsula, går 10 km ut i Stillehavet ved austenden av bukta.

Historikk
---------

Den første europearen som kom til området, var kaptein James Cook, som namngav det i 1769. Bay of Islands var det første området på New Zealand som vart busett av europearar. Kvalfangarar kom dit sist på 1700-talet, og dei første misjonærane i 1814. Det første fullbods europeiske barnet som ein har oppteikningar om vart fødd på New Zealand, var Thomas King, som vart fødd i 1815 i Oihi Bay i Bay of Islands. (Der er påstandar om at ei europeisk jente vart fødd tidlegare, i busetnaden Dusky Sound på Sørøya, men desse er ikkje stadfesta.)

Området har mange interessante historiske busetnader, t.d. Paihia, Russell, og Kerikeri. Russell, tidlegare kjend som Kororareka, var den første permanente europeiske busetnaden på New Zealand, og skriv seg frå tidleg på 1800-talet. Kerikeri har mange historiske stader frå den tidlegaste europeiske busetjinga: Mission House, også kalla Kemp House, er den eldste trebygningen i New Zealand, og Stone Store, eit tidlegare varehus, den eldste steinbygningen i landet. Bygginga av den siste starta 19. april 1832.

Kuriosa
-------

I ei undersøking i 2006 fann ein at Bay of Islands hadde den nest blåaste himmelen i verda, etter Rio de Janeiro.

Referansar
----------

1. ↑

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Bay of Islands**

* Informasjonssider om Bay of Islands  Arkivert 2007-06-29 ved Wayback Machine.
* Kart over Bay of Islands Arkivert 2007-06-29 ved Wayback Machine.
* New Zealand lokalside
* Vegkart i Bay of Islands Arkivert 2007-05-25 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames

 |
***Bayonetta 2*** er eit actionspel utvikla av PlatinumGames og utgjeve av Nintendo til Wii U og Nintendo Switch. Spelet er oppfølgjaren til *Bayonetta* frå 2009, og er regissert av Yusuke Hashimoto og produsert av Atsushi Inaba og Hitoshi Yamagami frå Nintendo, under tilsyn av serieskaparen Hideki Kamiya.

*Bayonetta 2* vart annonsert 13. september 2012, som ein eksklusiv tittel for Wii U, til skilnad frå det førre spelet som kom ut på både Xbox 360 og PlayStation 3. Spelet bruker dei same stemmeskodespelarane som gav stemme til karakterane i *Bayonetta*.

*Bayonetta 2* vart utgjeve til Wii U i september 2014 i Japan og i oktober i resten av verda. Ei spesialutgåve av spelet inkluderte ei utgåve av det originale spelet *Bayonetta* som ein separat disk i pakken. Spelet kom ut til Nintendo Switch i februar 2018. *Bayonetta 2* fekk positive omtalar, særleg for kampsystemet og dei generelle forbetringane frå det første spelet.

Kjelder
-------

1. ↑  «Bayonetta 2 confirmed». Eurogamer. Henta 5. februar 2018.
2. ↑  «ANMELDELSE: Bayonetta 2». Gamer.no. Henta 5. februar 2018.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BNF
* BNF (data)

 |
**Sargodha** er ein by i Panjab i Pakistan. Han har kring 455 400 innbyggjarar (1998). Sargodha er den 11. største byen i Pakistan, og ein av dei som veks raskast.

Sargodha ligg om lag 20 mil nordvest for Lahore. Elva Jhelum renn vest og sør for Sargodha, medan Chenab renn aust for byen. 

Staden har vore folkesett i lang tid, men den noverande byen blei grunnlagd av dei britiske kolonistyresmaktene i 1903. Han er ein av ein handfull planlagde byar i Pakistan.

Byen er eit samferdselsknutepunkt og ein handelsby i eit større jordbruksområde. Det finst også industri her med grunnlag i jordbruket, som handsaming av sukker, korn, olje og tekstilar.

Sargodha har eit universitet. skipa i 2002, og fleire høgskular. Det ligg ein militær flybase her, PAF Base Mushaf, som er den største i landet. Basen blei opphavleg skipa av britiske Royal Air Force på grunn av den strategiske plasseringa. Den sentrale luftkommandoen til det pakistanske luftforsvaret har hovudkvarter her. Basen har også skule for kamppilotar.

Kjelder
-------

1. 1 2 3 4 5  «Sargodha», *Store norske leksikon*, 15. februar 2009
2. ↑  «Population size and growth of major cities» (PDF). Pakistan Bureau of Statistics. 1998.
3. ↑  «Commercial Real Estate Property in Sargodha Pakistan - Ghar47». *Ghar47*. Henta 12 March 2016.
4. ↑  «District at Glance». *sargodha.gop.pk*. Arkivert frå originalen 26. juni 2015. Henta 5. mai 2016.
5. ↑  «TDCP (Tourism Development Corporation of Punjab) > Explore Pakistan > About Punjab > Major Cities > Sargodha». *tdcp.gop.pk*.
6. 1 2  «About Sargodha». *glowpakistan.com*.
7. ↑  «District Website». *lhc.gov.pk*.

* *Denne artikkelen bygger på «Sargodha» frå Wikipedia på engelsk, den 5. mai 2016.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* LCCN
* GeoNames

 |
| Sarlat-la-Canéda |
| --- |
| Mellomalderhus i sentrum av Sarlat-la-CanédaMellomalderhus i sentrum av Sarlat-la-Canéda Mellomalderhus i sentrum av Sarlat-la-Canéda |
| 

|  |
| --- |
| Byvåpenet til Sarlat-la-Canéda |
| **Byvåpenet til Sarlat-la-Canéda** |

 |
| Styresmakter |
| Land Region  Departement | Frankrike  Nouvelle-Aquitaine Dordogne |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  47,13 km² |
| Innbyggjarar  - By (1999)   - folketettleik | 9 707   206/km² |
| Koordinatar | 44°53′″N 01°13′″E﻿Koordinatar: 44°53′″N 01°13′″E﻿ |
| Høgd over havet | 189 m |
| Tidssone | CET (UTC+1) |
| Diverse anna |
| Postnummer | 24200 |
| **Heimeside:** Kommunen si offisielle side |

**Sarlat-la-Canéda**, tidlegare berre kalla *Sarlat*, er ein liten by og kommune sørvest i Frankrike. Han er *sous-préfecture* (underprefektur) i departementet Dordogne i regionen Nouvelle-Aquitaine, og har om lag 10 000 innbyggjarar. 

Sarlat er kjend for mange mellomalderbygningar som trekk hordar av turistar om sommaren. I den same perioden er det også ein teaterfestival i byen.

Historie
--------

Gamlebyen i Sarlat voks fram kring eit benediktinarkloster som gjekk attende til Karl den store si tid. Byen hadde høgdepunktet sitt som senter for eit stort klostergods på 1200-talet. Klosteret var eitt av seks store kloster i provinsen Périgord og var det einaste som blei spart for vikingane sine herjingar. I 1153 kom klosteret under direkte vern av Paven og i 1318 blei det sete for eit nytt bispedøme. Klosterkyrkja blei etter den tid domkyrkje og Sarlat held fram med å spele ei viktig rolle som kyrkjesentrum fram til den franske revolusjonen.

Som sentrum for store kyrkjegods var byen eit attraktivt politisk mål under Hundreårskrigen mellom Frankrike og England og byen kom vekselsvis på engelske og franske hender. Under Fronden blei byen i 1652 okkupert av troppane til Prinsen av Condé. Etter den franske revolusjonen blei bispedømet lagt ned og byen miste den framtredande rolla han hadde. På 1960-talet ville ein rive dei gamle bygningane, men dei blei redda i siste liten av vernelova som André Malraux fekk gjennom i 1962.

Kjende folk frå Sarlat
----------------------

* Étienne de la Boétie
* Gabriel Tarde

Kjelder
-------

1. ↑

Bakgrunnsstoff
--------------

* 
* Turistkontoret Arkivert 2005-08-02 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
|  |
| --- |
| Viktige hendingar i karbon |
| Denne boksen: * vis
* diskuter
* endre
 |
| −360 —–−355 —–−350 —–−345 —–−340 —–−335 —–−330 —–−325 —–−320 —–−315 —–−310 —–−305 —–−300 —–−295 — | **Perm****Devon**TournaisiumViseanSerpukhoviumBashkiriumMoskvatidaKasimoviumGzhelium      | **Karbon****Penn-tida** |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|   | Paleozoikum |

 |
| Ein omtrentleg tidsskala for karbonSkala: Millionar år sidan |

**Mississippi** eller **tidleg karbon** er ein geologisk epoke i karbontida. Han er den første av to epokar i karbon og varte frå om lag 359 til 318 millionar år sidan. Som med dei fleste andre geologiske tidsrom er perioden veldefinert, men start- og sluttidspunktet er usikre og har ein feilmargin på nokre millionar år. Mississippitida har fått namn etter frambrot av bergartar frå epoken i Mississippidalen i USA. 

I Nord-Amerika, der laget hovudsakleg består av marin kalkstein, vart han tidlegare rekna som ein eigen geologisk periode mellom devon og pennsylvaniatida. I Europa er mississippi og pennsylvania meir eller mindre eit samanhengande berglag og vert som regel berre omtalt som karbon, eller stundom sein eller øvre karbon og tidleg eller nedre karbon.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Karbontida

| Karbontida |
| --- |
| Mississippitida | Pennsylvaniatida |
| Nedre/Tidleg | Mellom | Øvre/Sein | Nedre/Tidleg | Mellom | Øvre/Sein |
| Tournaisium | Viséum | Serpukhovium | Bashkirium | Moskovium | Kasimovium | Gzhelium |
Koordinatar: 32°25′18″N 35°31′28″E﻿

**Tirat Zvi** (hebraisk skrift טִירַת צְבִי, tyder 'Zviborga') er ein religiøs kibbutz i Beit She'an-dalen. Han ligg 10 km sør for byen Beit She'an i Israel, like vest for Jordanelva og grensa til Jordan, og er ein del av Emeq ha-Ma'ajanot regionale kommune. I 2006 hadde kibbutzen eit folketal på 654.

Geografi
--------

Tirat Zvi ligg 220 meter under havnivå. Den 21. juni 1942 vart den høgaste temperaturen som nokon gong er målt i Asia (54 °C), målt her, sjølv om det er sett spørsmålsteikn ved truverda til rekorden.

Historie
--------

Kibbutzen vart grunnlagd den 30. juni 1937 som ein del av tårn og palisade-systemet. Grunnleggjarane var jødar frå Polen, Romania og Tyskland. Pionerane kom frå to grupper: Kvutzat Shahal og Kvutzat Rudges. Kibbutzen er kalla opp etter rabbien Zvi Hirsch Kalischer, ein av grunnleggjarane av sionismem og leiar for Hovevei Zion. «Tira» syner til ein to etasjar høg murbygning som vart kjøpt av den araiske landeigaren Musa al-Almi.

Kibbutzen vart angripen den 28. februar 1938 av væpna arabarar under arabararopprøret. Åtaket vart drive attende med store tap på begge sider.

Den 20. februar 1948, før dei kringliggande arabarstatane offisielt gjekk inn i den arabisk-israelske krigen i 1948, gjekk ein bataljon frå Den arabiske frigjeringshæren leia av Muhammed Safa til åtak på Tirat Zvi. Arabarane vart drivne attende, etter at 60 av arabarane vart drepne. Ein mann frå kibbutzen mista livet i kampane.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Tirat Zvi» frå Wikipedia på engelsk, den 14. februar 2015.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* Edna Margolis, Isidor Margolis, R. Cohen & J. Cohen, *Jew and arabarar on the Border: A story of Religious Pioneering*, Hapoel Hamizrachi of America, 1940, New York, Edited by Aaron Binnun.

1. ↑  «Eastern Hemisphere: Highest Temperatur». World Meteorological Organization. Henta 18. juli 2013. [*daud lenkje*]
2. ↑  Christopher, Burt. «Hottest air temperaturs reported on jorda». Weather Underground. Arkivert frå originalen 3. januar 2014. Henta 18. juli 2013.
3. 1 2  Yorav.co.il, Historie of kibbutz Tirat Zvi

| * v
* d
* e
Emeq ha-Ma'ajanot regionale kommune |
| --- |
| Kibbutzim | Ein HaNatziv**·** Gesher**·** Hamadia**·** Kfar Ruppin**·** Ma'ale Gilboa**·** Maoz Haim**·** Meirav**·** Mesilot**·** Neve Eitan**·** Neve Ur**·** Nir David**·** Reshafim**·** Sde Eliyahu**·** Sde Nahum**·** Shluhot**·** Tirat Zvi |
| Moshavim | Beit Yosef**·** Rehov**·** Revaya**·** Sdei Trumot**·** Yardena |
| Felleskap | Tel Te'omim |
| Andre landsbyar | Malkishua**·** Menahemia |



|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* GeoNames

 |
**Tislavoll** eller **Tislevoll** er ein gard sentralt i Fitjar kommune, på vestsida av det sørlege Storavatnet. I aust ligg Rydland, i sør ligg Søre Stokken, i vest ligg Storavikjo og i nord Hovstad. 

Det ligg eit bedehus på området.

Historie
--------

Garden er truleg gammal, men yngre enn Hovstad, men det er ikkje gjort fornfunn som garden kan tidfestast etter. 

Tislevoll har vore i privateige så langt attende som kjeldene går. Den første brukaren som er nemnd på garden var *Halvard pa Tislewol* i 1519.

Namn
----

Gardsnamnet kjem truleg frå elvenamnet Tisla, som må ha vore namnet på bekken som renn i grensa mellom Tislavoll og Hovstad. Ei anna tolking er at namnet kjem av plantenament tistel. Namnet har i såfall vore Tistillarvoll i gammal tid. 

Namnet har gjennom tidene vorte skriven Tislervoll, Tysleould, Tysseuoldt, Tyzloud, Thyseueldh, Tisleould, Thisleeuoldt, Thisould, Thisleould, Thistleould, Tidselould, Tidztluold, Tiztevold, Tidzlevold, Tiztlewold, Tislevold og Tidslevold. Namnet vert i dag skrive Tislevoll eller Tislavoll, som òg er daglegnamnet.

Kjelder
-------

* Simon Steinsbo (1986). *Fitjar bygdebok - Gards- og ættesoge* **1**. Fitjar.
* Tislavoll på norgeskart.no
**Svitjod**, samansett av *svi* (av svea) og *tjod* (nasjon/folk), er eit gamalt namn på Sverige. På islandsk heiter Sverige framleis *Svíþjóð*. Frå *Svitjod* og kjem det latinske namnet for Sverige: *Suethia*, *Suetia* og *Suecia*. Og dei engelske og tyske namna *Sweden* og *Schweden* kjem opphavleg av Svitjod. 

Den romerske historikaren Tacitus nemnde i år 98 «svionarane», altså Svitjod sine innbyggjarar. På 500-talet omtalte Jordanes stammefolket *suetidi* i skildringa *Getica*. Snorre Sturlasson nytta i Edda namnet Svitjod. I det engelske skaldestykket Beowulf vart eit stammefolk kalla *Swēoðēod*. Namnet er òg dokumentert på fleire runesteinar, både i Sverige og Danmark. Den svenske mellomalderskrifta Erikskrønika frå 1320-talet fortel om delinga av det svenske riket mellom brørne Valdemar og Magnus. Ifølgje krønika arva Magnus landområdet «Swidhido», noko som har vore tolka som landsdelen Svealand.

Kjelder
-------

* Larsson, Mats G. *Svitjod, resor till Sveriges ursprung*, Atlantis år 1998, ISBN 91-7486-421-1
* Fredrik Lindström & Henrik Lindström, *Svitjods undergång och Sveriges födelse*, Albert Bonniers Förlag år 2006, ISBN 91-0010-789-1
| Svitavy |
| --- |
| Fredsplassen i SvitavyFredsplassen i Svitavy Fredsplassen i Svitavy |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Flagget til Svitavy | Byvåpenet til Svitavy |
| **Flagget til Svitavy** | **Byvåpenet til Svitavy** |

 |
| Styresmakter |
| Land  Kraj | Tsjekkia  Pardubice |
| Grunnlagd | Rundt 1150 |
| Borgarmeister | Jiří Brýdl |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  31,33 km² |
| Innbyggjarar  - By (1.1.2015)   - folketettleik | 17 117   558/km² |
| Koordinatar | 49°45′″N 16°28′″E﻿Koordinatar: 49°45′″N 16°28′″E﻿ |
| Høgd over havet | 435 m |
| Diverse anna |
| Postnummer | Jiří Brýdl |
| **Nettstad:** www.svitavy.cz |
| Plassering |
| 

Svitavy is located in Tsjekkia

 |

**Svitavy** (tysk *Zwittau*) er ein by i Tsjekkia, som ligg i regionen Pardubice. Han har om lag 17 000 innbyggjarar.

Historie
--------

Byen vart grunnlagd rundt 1150 då munkar sette opp ei kyrkje her og det voks opp ein landsby rundt kyrkja. Eit hundreår seinare flytta tysktalande nybyggjarar til området. Frå 1256 var Svitavy underlagd biskopane av Olomouc. Byen har vorte øydelagd to gonger, under trettiårskrigen vart byen rasert, og i 1781 førte eit uhell til at byen brann til grunnen. I 1866 vart det arrangert våpenkvile under den austerriksk-prøyssiske krigen her. 

I 1930 var 88,4 % av innbyggjarane i byen tyskarar, men etter den andre verdskrigen vart tyskarane drive bort.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettside
* Bymuseum
* Kort historie

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Svitavy» frå Wikipedia på engelsk, den 17. november 2008.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* NKC
* GeoNames

 |
**Waikato Plains** er eit større område med lågtliggjande sletter nordvest på Nordøya på New Zealand. Dei vert for ein del overfløymde ved stor vassføring i den lengste elva i landet, Waikato.

Slettene kan grovt inndelast i *Midtre Waikato Plain*, som er områda kring byen Hamilton, og *Nedre Waikato Plain*, aust for elvemunningen. Dei to delane er skilde frå kvarandre med den opprevne, låge åsrekkja Hakarimata Range mellom Ngaruawahia og Huntly.

Området er tett busett etter newzealandske tilhøve, med meir enn 250 000 menneske innanfor eit område på kring 8 000 km². Litt under halvparten av desse bur i Hamilton.

Området er svært grøderikt og for ein del intenst oppdyrka. Storfe, sauer, kornvekster og mais vert produsert her, men det er mjølkeproduksjonen som er viktigast for den lokale økonomien. Det nedre området er òg kjent for vindyrking, og det midtre har nokre av dei mest kjende oppdrettsstadane for rasehestar på den sørlege halvkula, særleg kring byane Cambridge og Matamata.

Ein betydeleg del av området er torvmyrer, og somme stader er der udrenerte sumpar. Elva dannar fleire grunne innsjøar sør i det nedre området, som til dømes Lake Waikare.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Waikato Plains» frå Wikipedia på engelsk, den 12. april 2008.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Waikato-nettstad for turistar
|  |
| --- |
| ***Waiting for the Worms***  Song av Pink Floydfrå albumet *The Wall* |
|  |
| **Utgjeve** | 30. november 1979 |
| **Innspelt** | April-november 1979 |
| **Sjanger** | Kunstrock, progressiv rock, hardrock |
| **Lengd** | 3:58 |
| **Selskap** | Harvest Records (UK), Columbia Records (US)/Capitol Records (US) |
| Låtskrivar(ar) | Roger Waters |
| **Produsent** | Bob Ezrin, David Gilmour, James Guthrie og Roger Waters |
|
|

**«Waiting for the Worms»** er ein song av det britiske bandet Pink Floyd laga av Roger Waters for albumet *The Wall* i 1979.

Handling
--------

På dette punktet i historia har Pink mista alt håp og har latt dårlege tankar eller «ormar (worms)» ta over tankane hans. I hallusinasjonane sine er han ein fascistisk diktator som spreiar hat og lover tilhengjarane sine at dei skal få sjå «Britannia rule again» og «sende våre farga vener heim igjen». I tillegg annonserer han at han ventar på å skru på dusjane og fyre opp omnane.

Komposisjon
-----------

I introduksjonen tel Waters opp på tysk: «Eins, zwei, drei, alle!». Songen er svært drastisk, men roleg i byrjinga. Etter ei stund byrjar ei dempa stemme å tale, og dette held fram medan musikken vert tyngre. Resten av songen skiftar mellom det rolegare og det tyngre partiet. Mot slutten vert talen meir og meir høglydt, medan musikken aukar i volum og talen til slutt druknar i all lyden.

Filmversjon
-----------

Songen startar med ein animert sekvens der nokre tenåringar spring over ei filledokkeutgåve av Pink. Han roper så gjennom ein megafon, medan tilhengjarane hans marsjerer gjennom gatene. Etter dette er det tilbake til ein animert sekvens med eit skrikande hovud og ein nazist som knuser ein hovudskalle. Ein hund et kjøtt frå ein krok, men vert sjølv ete av ein større hund. Til slutt ser ein ei rekkje marsjerande hammarar, der hovudet på hammarane er forma som megafonar. Heilt til slutt ser ein Pink som skrik «Stop».

Medverkande
-----------

* Roger Waters – EMS VCS 3, lead and korvokal, megaphone vokal
* David Gilmour – solovokal, korvokal (intro), latter, gitar, bassgitar, Prophet-5 synthesiser
* Nick Mason – trommer
* Richard Wright – orgel

med:

* Bob Ezrin – piano, korvokal
* Bruce Johnston – korvokal
* Toni Tennille – korvokal
* Joe Chemay – korvokal
* Stan Farber – korvokal
* Jim Haas – korvokal
* John Joyce – korvokal

Personell per Fitch og Mahon.

Kjelder
-------

* Fitch, Vernon. *The Pink Floyd Encyclopedia* (3. utg.), 2005. ISBN 1-894959-24-8

  





1. ↑  Fitch, Vernon and Mahon, Richard, *Comfortably Numb — A History of The Wall 1978–1981*, 2006, s. 89.
2. ↑  Fitch og Mahon, s. 108.
**Den økonomiske familieretten** høyrer inn under den overodna familieretten, og tek i all hovudsak føre seg dei økonomiske rettstilhøva mellom ektemakar. Ektemakane si gjensidige underhaldsplikt høyrer til dømes inn under dette rettsområdet.

Oversikt og rettsleg plassering i Noreg
---------------------------------------

Den økonomiske familieretten kan delast inn i to delar:

1. ekteskapet sine økonomiske rettsverknader og
2. dei økonomiske rettsverknadene av separasjon og skilsmisse.

Familieretten omfattar i dag m.a. formue- og gjeldstilhøvet til sambuarar òg, medrekna oppgjer av formuen ved samlivsbrot.

Familieretten er eit privatrettsleg emne, og økonomisk familierett kan plasserast i formueretten, som omhandlar økonomiske rettar og plikter. Desse rettane og pliktene kjem som regel av avtalar. Å inngå ekteskap er likevel ikkje ein formuerettsleg avtale.

Ektefellar kan inngå formuerettslege avtalar om kjøp og sal seg imellom, men desse reglane omfattast ikkje av familieretten. Avtaletypar som er unike for ektefellar er avtalar om sær- og felleseige, som er avtalar om formueordninga.

**Sambuarforhold**

Kort sagt blir sambuarar behandla som vanlege, ugifte personar, fram til det er behov for reglar, som t.d. ved arv, forsikring, trygd o.l. der det vert oppstild eigne krav til kven som kan reknast som sambuarar.

Sambuarar har sams foreldreansvar.
Øltank frå første verdskrigen som kan halda 1800 britiske gallonar.
**Ølflaumen i London** var ei ulukke som fann stad i St. Giles i London den 16. oktober 1814.

Flaumen byrja i sekstida om kvelden då ein 22 fot (6,7 m) høg øltank ved Horse Shoe Brewery på Tottenham Court Road, som inneheldt rundt 610 000 liter (135 000 gallon) porter under lagring, rivna. Hendinga førte til at dei andre tankane i bygningen eksploderte, og over ein million liter øl fløymde ut i gata og oversvømte bygningar i nærleiken.
Flaumen raste ned to husvære like ved bryggeriet, og ein vegg i puben Tavistock Arms. Pubarbeidaren Eleanor Cooper blei fanga under den nedraste veggen. Ho døydde seinare av skadane. George Street og New Street nær bryggeriet blei oversvømde i løpet av kort tid. Ølet fløymde gjennom fleire bygningar, mellom anna inn i fleire fattige kjellarleilegheiter. I alt omkom 9 menneske av flaumen eller skadar dei fekk i han.

Bryggeriselskapet Meux and Company Brewery blei stemna for ulukka, men ho blei dømd til å ha vore eit hendeleg uhell («Act of God») utan nokon ansvarlege.
Selskapet hadde store økonomiske tap på grunn av øltapet, men unngjekk konkurs gjennom å få parlamentet til å betala tilbake avgifta dei allereie hadde betalt for ølet. Ofra for ulukka fekk inga erstatning, men det blei gjort lokale innsamlingar for dei.

Ølflaumen var med på å snu trenden mot å laga stadig større tretankar for lagring av øl. Seinare på 1800-talet laga større bryggeri tankar av sement i staden.

Bryggeriet blei rive i 1922. I dag står Dominion Theatre på deler av tomta. Ein lokal pub, Holborn Whippet, byrja i 2012 å markera hendinga med ein særskild brygga porter.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «London Beer Flood» frå Wikipedia på engelsk, den 13. mai 2014.*

1. ↑  Greenberg, Michael I. *Disaster!: A Compendium of Terrorist, Natural, and Man-made Catastrophes*, Jones & Bartlett Publishers, s. 156, ISBN 0-7637-3989-8
2. ↑  London Beer Flood at Expages.com (archived version)
3. 1 2  Rennison, Nicholas (2 November 2006), *The Book of Lists: London*, Canongate Books Ltd, ISBN 978-1-84195-676-3
4. ↑  *Industries: Brewing* (British History Online) accessed 10 January 2009
5. ↑  
*The Oxford Companion to Beer*, Oxford University Press, 2011, s. 348

Bakgrunnsstoff
--------------

* «Beer Flood Claims Nine Souls», Alan Bellows, Damninteresting.com (September 28, 2005)
* «The London Beer Flood of 1814», London Fun Tours
* «The London Beer Flood of 1814», BBC h2g2