|  |
| --- |
| **Vasspest** |
| VasspestVasspest |
|
| **Status** |
| **Status i verda:** LC Livskraftig**Status i Noreg:** Framandart med svært høg risiko |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Planteriket Plantae |
| **Overrekkje:** | Landplantar Embryophyta |
| **Rekkje:** | Karplantar Tracheophyta |
| **Underrekkje:** | Frøplantar Spermatophytes |
| **Orden:** | Vassgroordenen Alismatales |
| **Familie:** | Froskebitfamilien Hydrocharitaceae |
| **Slekt:** | Vasspestslekta *Elodea* |
| **Art:** | **Vasspest** *E. canadensis* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Elodea canadensis***Michx. 1803 |

**Vasspest** (*Elodea canadensis*) er ein fleirårig vassplante i froskebitfamilien. Han er opphavleg utbreidd i mesteparten av Nord-Amerika, men har òg vorte særs vanleg i Europa. Den norske Framandartslista reknar han som ein framand art med svært høg risiko (SE) for økologiske skadeverknader.

Kjenneteikn
-----------

Vasspesten veks under vatn og står oppreist. Blada er om lag 1 cm lange og 2 mm breie, er mørkt grøne på farge og sit motsett eller i tretalskransar langsetter den lange og slakke stengelen. Ho-blomen har raude begerblad og kvite kronblad, og er om lag 4 mm brei. Han vert pollinert av vatnet, men det er ikkje kjend seksuell reproduksjon frå Norden. Vegetativ spreiing – avleggarar og liknande – er derimot eit stort problem; små plantedelar spreiar seg via vatn, båtar, fugl, fiskeutstyr og utslepp frå akvarium.

Vasspest i Noreg
----------------

Vasspesten vart først funnen i Europa i 1817, då han vart innført til Irland. I Noreg vart han innført i 1925 i Østensjøvannet i Oslo. Sidan då har han spreidd seg langs kysten til Rogaland og nordover til mjøsområdet.

Ein finn vasspesten helst i næringsrike vatn og dammar. Han er ein god konkurrent om ressursane, og utkonkurrerar lett mange andre vassplantar. Det er registrert store kortsiktige skadeverknadar på det biologiske mangfaldet i økosystema han har trengd seg inn i. Forskarar trur likevel at økosystema vil stabilisera seg til slutt

Det er forbod mot import, omsetjing, hald og utsetjing av vasspest i Noreg. Forbodet gjeld òg den skylde arten smal vasspest.

Kjelder
-------

1. 1 2  Reidar Elven mfl. (2022). *Norsk flora* (8. utg.). Oslo: Det Norske Samlaget. s. 168.
2. ↑  «Artsdatabanken: Vasspest». Artsdatabanken. Henta 3. april 2023.
3. ↑  «Framandartslista 2018». Artsdatabanken. 24. november 2021. Henta 5. april 2022.
4. ↑  «Vasspest og smal vasspest», *Miljøstatus* (på norsk bokmål), henta 24. august 2023

Bakgrunnsstoff
--------------

* (no) *vasspest* hos ArtsdatabankenRedigere på wikidata
* (en) *vasspest* – oversikt og omtale av artane i WORMS-databasenRedigere på wikidata
* (en) *vasspest* i Encyclopedia of LifeRedigere på wikidata
* (en) *vasspest* i Global Biodiversity Information FacilityRedigere på wikidata
* (sv) *vasspest* hos DyntaxaRedigere på wikidata
* (en) *vasspest* hos ITISRedigere på wikidata
* (en) *vasspest* hos NCBIRedigere på wikidata
* (en) *vasspest* hos The International Plant Names IndexRedigere på wikidata
* (en) *vasspest* hos TropicosRedigere på wikidata
* (en) *Kategori:Elodea canadensis* – bilete, video eller lyd på Wikimedia CommonsRedigere på wikidata
* (en) *Elodea canadensis* – galleri av bilete, video eller lyd på Wikimedia CommonsRedigere på wikidata


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* Dyntaxa
* ITIS
* EOL

 |