recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Blømande kowhaitre
**Kowhai** er eit lite blomeberande tre i ertefamilien. Det kjem frå New Zealand, der det òg er nasjonalblom. Det er kjenneteikna av gule blomar, og *kōwhai* er også maoriordet for fargen gul.

Kowhai-blomar (*Sophora tetraptera*).
Kowhaitrea høyrer til planteslekta *Sophora*. Det finst åtte ulike kowhai-artar, med *Sophora microphylla* som den mest vanlege. Kowhai-tre veks over heile landet, og er ofte å sjå i newzealandske hagar.

Skildring
---------

Trea kan bli opptil åtte meter høge. Dei har nokså glatt bark og små blad. Dei store, sterkt gulfarga blomane med form som horn kan ein sjå om våren og tidleg på sommaren. Etter bløminga lager planten belgar som inneheld seks eller fleire frø.

Nokre av kowhai-artane misser blada om hausten, noko som er uvanleg på New Zealand, der dei fleste plantane er eviggrøne.

I kulturen
----------

Maoriar har tradisjonelt brukt dei fleksible greinene til byggjemateriale i hus og til å laga snarer. Blomane blei brukt til å gje gult fargestoff. Treet har også hatt medisinsk bruk, ein nytta avkok av borken både mot innvortes smerte og ytre skader. Kōwhaibøminga, seint om vinteren eller tidleg om våren, var også rekna som eit teikn på at ein skulle planta kumara (søtpotet).

Kowhai-artar
------------

* *S. chathamica*
* *S. fulvida*
* *S. godleyi*
* *S. longicarinata*
* *S. microphylla*
* *S. molloyi*
* *S. prostrata*
* *S. tetraptera*

Kjelder
-------

1. 1 2  «Our National Flower: The Kowhai - Tawapou», *www.tawapou.co.nz*, henta 10. mars 2023
2. ↑  «kōwhai». *Te Aka*.
3. ↑  «Sophora microphylla (Kowhai)». Taranaki Educational Resource: Research, Analysis and Information Network. Henta 31. august 2012.
**Olav Totland** (11. september 1904–26. juli 1996) var ein norsk prest og politikar frå Bergen. Han representerte Bergen og Arbeidarpartiet på Stortinget frå 1967 til 1973.

Arbeidarsonen Totland tok eksamen frå handelsgymnas i 1922. Dei neste seks åra arbeidde han på kontor. Der etter studerte han teologi, ferdig utdanna cand.theol. i 1934. I delar av studietida var han klokkar i St. Olav kyrkje i Bergen. Perioden 1934-40 var han sekretær i Bjørgvin bispedømme og hjelpeprest i St. Olav. Etter å ha vore hjelpeprest 1940-48 i Årstad kyrkje, røkta han sokneprest-stillinga i Bruvik i Hordaland i tida fram til 1958. Frå 1959 var han sokneprest i Nykirken i Bergen til han gjekk av i 1970.

Gjennom tre valperiodar; 1960-63, 1964-67 og 1968-71, var Totland bystyremedlem i Bergen. Frå 1965 var han 1. varamann til Stortinget frå Bergen, så då Nils Langhelle døydde i 1967 rykte Totland inn på Tinget med fast plass frå sist i august. Hausten 1969 vart han attvald og representerte Arbeidarpartiet ut perioden 1969-73. Alle seks åra på Stortinget hadde han sete i Justiskomiteen.

Totland var med i hovudstyret til Kristne Arbeideres Forbund frå 1961, formann 1969-72. Han engasjerte seg òg i Blå Kors, både som medlem i Hordaland krinsstyre, og i styret for sosialbygg og tilsynsheimar. Frå 1971 til 1987 var han medlem i det statleg oppnemnde Ekteskapslovutvalet.

Kjelder
-------

* Stortinget.no
**Richard Fabian Stang** (fødd 19. august 1955) er ein norsk advokat og høgrepolitikar. Han var ordførar i Oslo kommune frå 2007 til 2015. Frå 2016 er han statssekretær for innvandrings- og integreringsminister Sylvi Listhaug i regjeringa Solberg.

Fabian Stang er son av Wenche Foss og Thomas Stang. Han utdanna seg som jurist og arbeidde først som lærar, deretter advokatfullmektig, politifullmektig og frå 1986 advokat.

Stang har vore bystyrerepresentant for Høgre sidan 1999, og fast medlem av helse- og sosialkomiteen, samferdsels- og miljøkomiteen, byutviklingskomiteen og finanskomiteen. Han var varaordførar i Oslo frå 29. august 2007, og blei ordførar den 17. oktober same året. Som ordførar er Stang også leiar av forretningsutvalet, valstyret og samevalstyret i Oslo.

Kjelder
-------

* *Delar av denne artikkelen bygger på «Fabian Stang» frå Wikipedia på bokmål, den 7. februar 2009.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  «Fabian Stang inntar ordførerens kontor». Henta 24. oktober 2007.
2. ↑  «Fabian Stangs biografi på Oslo kommune». Henta 18. desember 2007.

Bakgrunnsstoff
--------------

Wikifrasar Wikifrasar har ei sitatsamling som gjeld: **Fabian Stang**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* PolSys
* VIAF
* LCCN
* ISNI

 |
**Mugarra** er eit fjell i Bizkaia i regionen Baskarland i Spania med ei høgd på 936 meter over havet. Det høyrer til Aramotz-massivet. 

Aramotz-massivet er det vestlegaste fjellet i Urkiolafjella. Mugarra er ei fortsetjing av linja Anboto, Alluitz, Aitz Txiki og Untxillaitz og er det austlegaste fjellet i Aramotz-massivet.

Store kalksteinsklipper med fossil av skjel finst i fjella. Sørsida av fjellet er ein 300 meter høg fjellvegg over Mugarrekolanda. I denne veggen hekkar dei fleste gribbane i området, om lag 60 stykk. Nordsida, som vender mot Durango, er òg bratt, men likevel dekt av bøk og kantabrisk steineik.

Langs ryggen av Mugarra er det mange klatreruter, men det er ikkje lov med fjellklatring for å ikkje forstyrre gribbane. Det vert likevel drive store dagbrot for å henge ut kalkstein langs ryggen. Dette har gjort uoppretteleg skade på fjellet like ved grensa til det verna området.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Mendikat Arkivert 2014-07-14 ved Wayback Machine.
* Las montañas

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Mugarra» frå Wikipedia på engelsk, den 16. mai 2009.*
Koordinatar: 32°41′14″N 34°56′18″E﻿

**Atlit** (hebraisk skrift עַתְלִית) er ein kystby sør for Haifa i Israel. Han var opphavleg ein utpost for krossfararane som fall i 1291. Den moderne landsbyen vart grunnlagd i 1903 med støtte frå baron Edmond de Rothschild. Folketalet er i dag 5 797. Atlit interneringsleir ligg i nærleiken.

Historie
--------

Interneringsleir for jødiske emigrantar ved Atlit.
Atlit har spor etter busetnader sidan tidleg i bronsealderen. Krossfararane bygde Chateau Pelerin, eit av dei største festningsverka i Det heilage landet, og ein av dei siste gjenverande utpostane til krossfarane som stod i mot åtak frå Baibars. Atlit vart verande hos krossfarane fram til 1291. Ruinane av borga står framleis. 

I 1881 noterte Survey of Western Palestina at det fanst ein liten arabisk landsby her med leirhytter og eit folketal på 200. I 1903 bygde jødiske nybyggjarar ein landsby i nærleiken dei òg kalla Atlit. Under Palestinamandatet, vart arabiske og jødiske landsbyar statistisk rekna som same landsby. I 1938 var det 508 arabarar og 224 jødar. Den arabiske folkesetnaden minka kraftig i 1940-åra på grunn av sal av landområde, så i 1944-1945, var det berre 150 arabarar att der (90 muslimar og 60 kristne) i lag med kring 510 jødar. Kvifor dei gjenverande arabarane drog i 1948 er ukjend.

Atlit fekk status som lokal kommune i 1950, men i 2004 vart han ein del av Hof HaCarmel regionale kommune.

Atlit interneringsleir vart nytta av dei britiske styresmaktene til å halde jødiske emigrantar til Palestina. Dette er i dag eit musen i Ha'apala. Ein base for Israel sin marinekommando ligg i nærleiken.

Venskapsbyar
------------

* Flagget til Italia Nardò (Italia)

Sjå òg
------

* Atlit marinebase

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Atlit» frå Wikipedia på engelsk, den 8. april 2015.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. 1 2  «Locality File». Israelsk statistisk sentralbyrå. 2011. Arkivert frå originalen (XLS) 23. september 2013. Henta 9. oktober 2014.
2. ↑  W. Khalidi, *All that Remains*, p146-147; B. Morris, The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited, p*xviii*.
3. ↑  *arkivkopi*, arkivert frå originalen 3. januar 2013, henta 8. april 2015

| * v
* d
* e
Hof HaCarmel regionale kommune |
| --- |
| Kibbutzim | Beit Oren**·** Ein Carmel**·** HaHotrim**·** Ma'agan Michael**·** Ma'ayan Tzvi**·** Nahsholim**·** Neve Yam**·** Sdot Yam |
| Moshavim | Bat Shlomo**·** Beit Hanania**·** Dor**·** Ein Ayala**·** Geva Carmel**·** HaBonim**·** Kerem Maharal**·** Megadim**·** Nir Etzion**·** Ofer**·** Tzrufa |
| Fellesbusetnader | Atlit**·** Caesarea**·** Ein Hod |
| Andre landsbyar | Ein Hawd**·** Kfar Galim**·** Kfar Tzvi Sitrin**·** Meir Shfeya |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* GeoNames

 |
**Mugodzjarfjella** (russisk Мугоджары, *Mugodzjary* eller Мугоджарский хребет, *Mugodzjarskij khrebet*, kasakhisk *Mughalzjar*, *Mugalzjar*) er fleire fjellkjeder nordvest i Kasakhstan. Heile kjeda er 440 km lang og vert rekna som ei fortsetjing av Uralfjella. Dei er knytt saman med Sør-Uralfjella ved Guberlinskijhøgdene (Губерлинские горы, Guberlinskije Gory). Dei dannar vasskiljet mellom Kaspihavet og Aralsjøen.

Sjølve Mugdozjary har ei lengd på 200 km og er opp til 30 km brei. Dei startar ved elva Or som ei small kjede som etter kvart deler seg i to, Den austlege Mugodzjary og Den vestlege Mugodzjary. Det høgaste punktet er Boktybaj på 657 meter over havet og ligg i den austlege delen. Store elvar som renn frå Mugodzjary er Or, Emba og Irgiz.

Mugodzjary inkluderer òg fleire høgland og høgder, som Ural-Tobolsk-platået og Dei nordlege Mugodzjary, som er knytt saman til Guberlinskijhøgdene.

* 
* 
* 
*

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Mugodzhar Hills» frå Wikipedia på engelsk, den 13. januar 2008.*

Koordinatar: 48°38′38″N 58°32′47″E﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GeoNames

 |
Koordinatar: 59°55′40.184″N 10°43′47.903″E﻿

Stensparken og Fagerborg kyrkjeFoto: Helge Høifødt

Utsyn frå Blåsen i Stensparken mot aust, med parken St. Hanshaugen midt på biletet.Foto: Helge Høifødt

Blåsen, med parkutvalet på synfaring, i 1939. Foto: Ukjend fotograf / Oslo byarkiv
.
Pissoaret «Kjærlighetskarusellen» i Stensparken attmed SporveisgataFoto: Helge Høifødt

**Stensparken** er ein park på ein 500 meter langstrekt kalksteinsrygg med ei markert høgde i kvar ende på Fagerborg i bydel St. Hanshaugen i Oslo. Namnet Stensparken fekk parken i 1891 etter garden Steinn (seinare Sten) som låg nord for den noverande parken, og i mellomalderen hadde vore klostergods under Nonneseter kloster i dåverande Oslo, no Gamlebyen i Oslo. I 1629 vart garden lagt ut som bymark for Christiania, og Stensparken er ein rest av denne bymarka.

Den nordlege parten, kalla Blåsen, er teke vare på som ein naturleg fjellknaus med utsyn over byen. I 1880-åra vart det sett opp eit trigonometrisk punkt (fastpunkt for landmåling og kartlegging) her, og ein granittblokk markerer dette punktet. Resten av høgda vart opparbeidd som park i tida frå 1890-talet til 1940-talet. Til saman er parken på 48 dekar. Inne i berget under parken ligg eit tilfluktsrom med plass til 2000 personar, og med inngangar frå Norabakken i gata Pilestredet og frå Thereses gate. I sørenden av parken ligg Fagerborg kyrkje, som vart vigsla i 1903. Ein skulptur av forfattaren Sigrid Undset som Kjersti Wexelsen Goksøyr har forma, er sett opp i parken og avduka i 1991.

I sørenden av parken, i nærleiken av gata Pilestredet, ligg den andre høgda i Stensparken, kalla Korpehaugen (altså ramnehaugen). Her låg frå 1825 til 1868 avfallsplassen for byen, dit mellom anna innhaldet frå utedoane, kadaver og anna som har drege til seg ramn og kråke, vart frakta opp frå byen om natta av nattmannen og hans folk. Nattmannen hadde huset sitt om lag der Fagerborg kyrkje ligg no, og det vart rive i 1871. Tidlegare hadde denne nattmannshaugen eller rakkarhaugen, som ein slik avfallsplass på haug og knaus vart kalla, lege lengre nede i Pilestredet, som opphavleg hadde namnet Natmandsveien eller Rakkarstrædet på grunn av den transporten som gjekk føre seg oppover her.

I det sørvestre partiet av parken, nede ved Sporveisgata, vart det i 1937 bygd eit pissoar i funksjonalistisk stil, som i si tid fungerte som sjekkestad for homofile menn. Dette luftige vesle huset vart freda under kulturminneåret i 2009 under namnet Pissoaret i Stensparken, og er det einaste som er att i Oslo av slike små pissoarbygningar.

Kjelder
-------

* Knut Are Tvedt (redaktør), *Oslo byleksikon*, Oslo 2010. ISBN 978-82-573-1760-7

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Stensparken**

* 

* Stensparken i kulturminnesok.no, nettstaden til Riksantikvaren

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Lokalhistoriewiki
* SSR (namn)

 |
**Daniel Dion O'Brien** (fødd 18. juli 1966) er ein USA-amerikansk tidlegare mangekjempar, fødd i Portland i Oregon. Han vann tikampen i tre verdsmeisterskap i friidrett på rad; Tokyo 1991, Stuttgart 1993 og Göteborg 1995. I 1996 vann han den olympiske gullmedaljen i Atlanta.

### Aktiv

O’Brien vann ein suveren siger i tikamp i friidretts-VM 1991 i Tokyo, og sette meisterskapsrekord med 8 812 poeng. Året etter mislukkast han i å kvalifisere seg til OL 1992 i Barcelona då han bomma heilt i stavhopp. Ein månad etter sommarleikane slo han verdsrekorden til briten Daley Thompson, då han i Talence i Frankrike vann ei tevling etter å ha plukka 8 891 poeng. Noteringa var verdsrekord i sju år.

O’Brien forsvarte VM-tittelen i tikamp både i 1993 og i 1995, i begge tevlingane hadde han sterkast konkurranse frå Eduard Hämäläinen frå Kviterussland. Under Sommar-OL 1996 sikra O’Brien seg den olympiske meistertittelen i tikamp, med over hundre poengs margin Frank Busemann frå Tyskland.

Etter 1998-sesongen var O’Brien mykje hemma av skadar.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* VM 1991 i Tokyo: Gullmedalje – 8 812 poeng, framom Mike Smith (8 549)
* VM 1993 i Stuttgart: Gullmedalje – 8 817 p, framom Eduard Hämäläinen (8 724)
* VM 1995 i Göteborg: Gullmedalje – 8 695 p, framom Eduard Hämäläinen (8 489)
* OL 1996 i Atlanta: Gullmedalje – 8 824 p, framom Frank Busemann (8 706)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Dan O’Brien» frå Wikipedia på engelsk, den 18. august 2016.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* LCCN
* ISNI
* Munzinger (sport)

 |
Aksdal kyrkje
**Førresfjorden** er eit sokn i Tysvær kommune på Haugalandet i Rogaland fylke. Det har omtrent 6 200 inbyggjarar (2013) og omfattar den nordvestre, folketettaste delen av kommunen. Soknet har to tettstader, Førre og Aksdal, med kvar si kyrkje. Førre (Førresfjorden) kyrkje vart innvigd i 1893, mens Aksdal kyrkje er frå 1995. Soknet høyrer til Haugaland prosti.

Historikk
---------

Førresfjorden er eit ikkje særleg gammalt sokn. Det vart oppretta i 1893, same år som kyrkja stod ferdig, ved frådeling av den nordre delen av Avaldsnes prestegjeld. Soknet hadde då 782 innbyggjarar. 

Ved oppløysinga av Avaldsnes kommune i 1965 vart Førresfjorden sokn lagt til Tysvær kommune (unnateke Kolnes krins som følgde med storparten av Avaldsnes inn i Karmøy kommune og vart tilbakeført til Avaldsnes sokn). I 1988 vart Førresfjorden sokn utvida, då krinsane Grinde, Halleland og Sundfør vart overførte frå Skjoldastraumen kapelldistrikt i Nedstrand sokn.

Kjelder
-------

* Arkivverket
* Arkivverket
**Fabrikktrålaren «Longva»** var første fabrikkskipet i Noreg. Han vart levert til reiarlaget 20. november 1962. «Longva» vart konstruert og bygd av A.M. Liaaens Mek.Verksted i Ålesund i samarbeid med reiar John O. Longva i reiarlaget Longvatrål. Ideen til å få bygd eit fabrikkskip fekk Jon Longva på synfaring ombord i det engelske fabrikkskipet «Fairtry». Longva meite at plassen ombord i eit fabrikkskip måtte utnyttast betre enn engelskmennene hadde gjort. Longva vart mykje mindre og meir kompakt. Han vart bygd som hekktrålar med filetfabrikk og fryseri.

John Longva, og samarbeidspartnarane på Liaaen brukte åtte år på å gjennomtenkje, teikne og bygge skipet. Det vart på 1092 bruttotonn, var 63,35 meter langt og ti meter breitt. Hovudmaskinen var på 1500 hk. Innfrysingskapasiteten var på 16 tonn filet i døgeret. Full last var 400 tonn filet. Byggeprisen var 6,6 millionar kroner. 

«Longva» vart bygd for fiske på fjerne farvatn, først og fremst ved Grønland og Newfoundland. På første turen hadde han eit mannskap på 52, fordelt på tråldekk og i fabrikken.

I 1973 vart Longva ombygd til seismisk leitefartøy. I 1981 vart han seld til Sovjetunionen.

Kjelder
-------

* Harald Grytten, Arne Hammer, Harald Kjølås: *Norske fabrikkskip*. Fiskebåtredernes Forbund 2005
**Stephanie de Sykes** (fødd **Stephanie Ryton**, 1948) er ein britisk songar.

Karriere
--------

Ho fekk ein hit i 1984 med «Born With a Smile on My Face», som nådde andreplassen på UK Singles Chart. Ho spelte òg inn kjenningsmelodien til fjernsynsprogrammet *The Gullen Shot* med gruppa 'Rain' same året.

Ho var medlem av korgruppa Birds of Paris, som vart nytta i 1970-åra for mange discogrupper og artistar. Andre medlemmar i denne gruppa var mellom andre Madeline Bell, Joanne Stone, Kay Garner, Sunny Leslie, Sue Glover, Vicki Brown og Katie Kissoon.

Ho var ein gong medlem av Love & Kisses, ei gruppe starta av produsenten til Demis Roussos, Alec R Costandinos. Ho song òg i gruppene Sphinx og Voyage.

I lag med ektemannen Stuart Slater, frontmann i The Mojos, skreiv ho to britiske Eurovision Song Contest-songar, Co-Co sin «The Bad Old Days» og Prima Donna sin «Love Enough for Two» i 1978 og 1980.

De Sykes song korvokal for Meat Loaf i 1984 på albumet *Bad Attitude*.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Stephanie de Sykes» frå Wikipedia på engelsk, den 14. april 2016.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  «ChartArchive – The Chart Archive». Chartstats.com. Henta 14. april 2016.
2. 1 2  «Stephanie De Sykes – Biography – IMDb». Media-imdb.com. 1 Mai 2009. Arkivert frå originalen 3. mars 2016. Henta 14. april 2016.
3. 1 2  «Stephanie de Sykes | Songs». AllMusic. Henta 14. april 2016.
4. ↑  «Coco\* – Bad Old Days (Vinyl, LP) at Discogs». Discogs.com. Henta 14. april 2016.
5. ↑  «Prima Donna (3) – Love Enough For Two (Vinyl) at Discogs». Discogs.com. Henta 14. april 2016.
6. ↑  «Bad Attitude – Meat Loaf | Credits». AllMusic. Henta 14. april 2016.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* ISNI
* BNE
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)

 |
**Rodion Gataullin** (fødd 23. november 1965) er ein tidlegare friidrettsutøvar fødd i Tasjkent i dåverande Sovjetunionen, i dag Usbekistan. Han tevla i stavhopp og representerte fyrst Sovjetunionen, seinare Russland. Gataullin vart europameister i 1990 og 1994, dessutan tok han OL-sølv i 1988 og VM-bronse i 1987. Hans personlege rekord er 6,00 meter, innandørs presterte han 6,02 m. Gataullin var den andre stavhopparen som svinga seg over seksmeters-lekta, etter Serhij Bubka.

### Aktiv

Gataullin vart junioreuropameister i stavhopp 1983 og vann øvinga i universiaden i 1985. Under VM i friidrett 1987 fekk han bronsemedaljen, der landslagskollega Serhij Bubka vann og franske Thierry Vigneron tok sølvet på same høgda som Gataullin. Vinteren 1988 vart Gataullin europameister innandørs med 5,75 m.

I sin olympiske debut i 1988 stoppa han etter ha nådd 5,85 m og sølvplass, saman med olympiameister Bubka og bronsevinnar Gregorij Jegorov sørgde han for at alle medaljane i stavhopp hamna i dåverande Sovjetunionen.

Gataullin vart i 1990 europameister i stavhopp framom nemnde Jegorov. Fire år seinare forsvarte han EM-tittelen på framifrå vis. Under meisterskapen i Helsingfors svinga han seg over heile seks meter, også då hadde han sterkast konkurranse frå ein landsmann, Igor Trandenkov tok sølvet med 5,90 m i sluttprotokollen.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* VM 1987 i Roma: Bronsemedalje – 5,80 m, bakom Thierry Vigneron (5,80 m)
* OL 1988 i Seoul: Sølvmedalje – 5,85 m, bakom Serhij Bubka (5,90 m)
* EM 1990 i Split: Gullmedalje – 5,85 m, framom Grigorij Jegorov (5,75 m)
* VM 1991 i Tokyo: Nr 4 – 5,85 m
* EM 1994 i Helsingfors: Gullmedalje – 6,00 m, framom Igor Trandenkov (5,90 m)
* VM 1995 i Göteborg: Nr 5 – 5,70 m

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Rodion Gataullin» frå Wikipedia på tysk, den 4. september 2014.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
de DH.91 Albatross
**de Havilland DH.91 Albatross** var eit fire-motors britisk transportfly for transatlantiske postruter frå 1930-talet. Det vart bygd sju av desse i 1938-1939.

Konstruksjon og utvikling
-------------------------

DH.91 vart teikna i 1936 av sjefkonstruktøren ved de Havilland, A.E. Hagg, etter spesifikasjonen til det britiske luftfartsministerium for eit transatlantisk postfly.

Flyet var bemerkelsesverdig for sin konstruksjon av balsafinér, same konstruksjonsmetode som vart allment kjend då det seinare vart brukt i bygginga av de Havilland Mosquito, bombeflyet frå andre verdskrig. Den første Albatross flaug den 20.mai 1937. Den andre prototypen brakk i to under belastningstester, men vart bygd opp igjen. Den første prototypen vart brukt av Imperial Airways.

Sjølv om den var meint som eit postfly, kunne den frakta 22 passasjerar. Einaste forandring var ekstra vindauge og ein annan type flaps. Fem av desse vart bygd etter bestilling og levert i 1938/1939.

Flyet i bruk
------------

Fyrste flyet som vart levert til Imperial Airways var eit 22-passasjerars DH.91 (*Frobisher*) i ]oktober 1938. Dei fem passasjerflya vart brukt på ruter frå Croydon til Paris, Brussel og Zürich. Etter testflyvning med dei to prototypar vart desse levert til Imperial Airways og brukt til langdistanse post-rutar.

Ved utbrotet av andre verdskrig så Royal Air Force at flya med sin lange rekkjevidd og fart var velegna for ein kurér-rute mellom Storbritannia og Island, og dei to postflyene vart overført til ein squadron i RAF i 1940. Begge havarerte under landing i Reykjavík, den eine (*Faraday*) i 1941, den andre (*Franklin*) i 1942.

Dei fem passasjerflya vart brukt av Imperial Airways (seinare BOAC) på ruter Bristol-Lisboa og Bristol-Shannon.

Eit fly (*Frobisher*) vart øydelagt under eit tysk flyangrep mot Bristol i 1940, og to havarerte under landing, den eine (*Fingal*) i 1940 ved Pucklechurch nær Bristol og den andre (*Fortuna*) i 1943 på Shannon. Med berre to attende vart begge hugga opp (*Falcon*) og (*Fiona*) i september 1943.

Operatørar
----------

Storbritannia

* British Overseas Airways Corporation
* Imperial Airways
* Royal Air Force

Spesifikasjonar (DH.91)
-----------------------

* Besetning = 4 (pilot, copilot, radiooperatør og stuert)
* Kapasitet = 22 passasjerar
* Lengd = 21,8 m
* Vengespenn = 32,0 m
* Høgd = 6,8 m
* Vingeareal =100,15 m²
* Vekt utan last = 9 630 kg
* Vekt, lasta = 13 380 kg
* Max take-off vekt =
* Motor = 4 x de Havilland Gipsy Twelve 12 sylindret *inverted* V stempelmotor
* Yting = 525 hkkvar
* Max fare = 362 km/t
* Marsjfart = 338 km/t
* Rekkjevidd = 1 675 km
* Marsjhøgde = 5 455 m
* Stigningsevene = 3,5 m/s

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «De Havilland DH 91 Albatross» frå Wikipedia på bokmål, den 25. september 2018.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Meir om flyet med foto
Rodna
**Rodnafjella** (*Munţii Rodnei*) er ei fjellkjede i Dei austlege Karpatane nord i Romania. Namnet kjem frå den nærligganden landsbyen Rodna Veche.

Rodnafjella er ein av dei lengste samanhengande fjellryggane i Romania med ei lengd på over 50 km frå vest til aust. Dei to høgaste toppane er Pietrosul Rodnei og Ineu med 2303 og 2279 meter over havet. 

Fjella vert nytta til fotturar om sommaren og skisport om vinteren og er kjend for å ha snø til langt ut på sommaren. 

Sjølv om ryggen i seg sjølv ikkje er vanskeleg å forsere, er lengda og mangelen på drikkevatn langs ruta ei utfordring. Ein tur langs heile ryggen tar mellom tre og fem dagar. 

Massivet har nokre grotter, mellom anna Izvorul Tăuşoarelor, den djupaste grotta i Romania med 479 meter under jordoverflata og den 242 meter djupe Jgheabul lui Zalion.

Plassering
----------

Rodnafjella ligg i regionen Maramureş nord i Romania, nær grensa til Ukraina. I nord ligg byen Borşa og landsbyen Moisei. I vest endar massivet i Setref-passet (817 m); og i aust til Prisloppasset (1416 m) og Rotundapasset (1271 m). I sør ligg landsbyane Rodna Veche, Şanţ, Maieru og Anieş, i tillegg til elva Someşul Mare som har kjelda si i Rodnafjella. 

Hovudryggen langs Rodnafjella dannar ei naturleg grense mellom Bistriţa-Năsăud og Maramureş.

Naturreservat
-------------

Rodnafjella er ein del av *Rodna nasjonalpark og biosfærereservat*. Parken utgjer 567 km² i Dei austlege Karpatane og her finn ein dyr som brunbjørn, gaupe, ulv, tiur og ørn.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Rodna - bilete og informasjon på tsjekkisk Arkivert 2008-02-10 ved Wayback Machine.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Rodna Mountains» frå Wikipedia på engelsk, den 1. juli 2008.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* NKC
* GeoNames

 |
*Denne artikkelen handlar om byen i England. For byen i USA, sjå Worcester i USA.* 

| Worcester  |
| --- |
| Katedralen i WorcesterKatedralen i Worcester Katedralen i Worcester |
| Plassering |
| 

Worcester is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Storbritannia |
| Konstituerande land |  England |
| Grevskap | Worcestershire |
| Distrikt | Sameint styresmakt |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  33,28 km² |
| Innbyggjarar  - By (2007)   - folketettleik | 102 997   3 094,9 /km² |
| Koordinatar |  52°11′″N 2°13′″W﻿Koordinatar: 52°11′″N 2°13′″W﻿ |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | WR1–WR5 |
| Telefon-retningsnummer | 01905 |
| **Nettstad:** www.worcester.gov.uk |
| 
 Commons har multimedium som gjeld: **Worcester**
 |

**Worcester** er er ein by i England. Han er administrasjonsby i det grevskapet Worcestershire. Byen har eit folketal på 93600 (2003). Elva Severn renn gjennom bysentrum, der byens store katedral ligg.

Historie
--------

Staden har vore busett sidan yngre steinalder. Ein landsby med festningsverk vart bygd på austbreidda av Severn omkring år 400 f.Kr.

Slaget ved Worcester fann stad 3. september 1651. Karl II gjekk då i strid for å gjenvinne kongsmakta. Styrken hans vart nedkjempa vest og sør for byen, nær landsbyen Powick. Etter å ha blitt slegen, returnerte Karl til hovedkvarteret før han flykta til Shropshire og sidan Frankrike.

Næringsliv
----------

Byen har eit variert næringsliv. Seint på 1800-talet og tidleg på 1900-talet var Worcester eit viktig senter for framstilling av hanskar, dette har vore i sterk tilakegong. Porselensfabrikken 'Royal Worcester' ligg i byen, og utanfor bysentrum ligg verksemda som lagar byens mest kjende produkt, *Worcestershiresaus*.

I Worcester kjem ut det ein hevdar er verdas eldste dagsavis, *Berrow's Worcester Journal*. Publikasjonen reknar eit nyheitsbrev frå 1690 som tid for grunnlegginga. Byen har også stor detaljhandel, med fleire store kjøpesenter.

Utdanning
---------

I Worcester ligg 'University of Worcester', som fekk universitetsstatus i 2005. Tidlegare var lærestaden kjend som UCW (University College Worcester) og 'Worcester Institute of Higher Education'.

Kultur
------

Tredjekvart år går musikkstemnet *Three Choirs Festival* av stabelen i Worcester. Tradisjonen skriv seg frå 1700-talet, og det vert hevda at musikkfestivalen er den eldste i Europa. Arrangementet går på rundgang mellom katedralbyane Gloucester, Hereford og Worcester. Worcester arrangerte festivalen sist i august 2008. Komponisten Edward Elgar er den best kjende personen frå Worcester. Far hans dreiv ei musikkforretning i High Street, der det i dag står ei statue av Elgar. Elgar vart fødd like utanfor Worcester, i landsbyen Broadheath.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Worcester» frå Wikipedia på bokmål, den 2. august 2010.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell hjemmeside
* Worcester News (lokalavis)
* BBC Hereford & Worcester Radio

### Turistinformasjon

* Museer i Worcester
* Three Choirs Festival

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* NKC
* GeoNames
* BBC Things
* MusicBrainz (area)

 |
**Stepan Andrijovytsj Bandera** (1. januar 1909–15. oktober 1959) var ein ukrainsk politikar som leidde Organisasjonen av Ukrainske Nasjonalistar OUN.

Han vart dømd til livsvarig fengsel for drapet på den polske innanriksministeren i 1934, men vart sett fri da sovjetiske styrkar tok Lviv frå Polen i 1939. Den 30. juni 1941 vart han med i den ukrainske regjeringa som vart proklamert etter at Nazi-Tyskland hadde invadert Sovjetunionen.

Minnesmerke for Stepan Bandera i Ternopil
Etter dette vart han sett i konsentrasjonsleiren Sachsenhausen, der han sat til 1944, da han vart sett fri for å leie einingar av OUN/UPA. 

Grupper frå OUN/UPA held fram med å drive væpna operasjonar mot sovjetiske og polske styresmakter til først på 1950-talet, særleg i Karpatane. 

Den 15. oktober 1959 vart Bandera drepen i München i Vest-Tyskland, truleg etter ordre frå KGB.

I 2006 bestemte administrasjonen i Lviv at gravene til mellom andre Stepan Bandera skulle overførast til eit nytt område på gravplassen Lytsjiakivskij som er spesielt tileigna det som blir kalla den ukrainske nasjonale frigjeringskampen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Stepan Bandera» frå Wikipedia på engelsk, den 22. juni 2007.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC

 |
Kvar av dei rosa firkantane får ein ved å multiplisere arealet av det nest største kvadratet med 1/4. Summen av areala til dei rosa firkantane er ein tredjedel av det store kvadratet..
Ei **geometriske rekkje** er ei rekkje med eit konstant forhold mellom påfølgjande ledd. Til dømes er rekkja 

{\displaystyle {\frac {1}{2}}\,+\,{\frac {1}{4}}\,+\,{\frac {1}{8}}\,+\,{\frac {1}{16}}\,+\,\cdots }
geometrisk, fordi ein kan få kvart påfølgjande ledd ved å multiplisere det førre leddet med 1 / 2.

Geometriske rekkjer er ei av dei enklaste formene for uendelege rekkjer med endeleg summar. Historisk sett spelte geometriske rekkjer ei viktig rolle i den tidlege utviklinga av differensialrekning, og dei er framleis sentrale i studiet av konvergensen til rekkjer. Geometriske rekkjer vert nytta i mange felt i matematikken, men er særleg viktige i fysikk, ingeniørvitskap, biologi, økonomi, informatikk, køteori og finans.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Geometric series» frå Wikipedia på engelsk, den 14. november 2011.*
**Fylkeslistene ved stortingsvalet 2001** er ei fellesnemning på 9 lister som stilte til val under ulike namn ved stortingsvalet 2001. Felles for dei var at dei var sett opp av folk som hadde meldt seg ut av, eller blitt ekskludert frå Framstegspartiet, for mange av dei sin del fordi dei var meir radikale i innvandringsmotstanden sin enn Framstegspartiet. Den mest kjende av dei var stortingsrepresentanten Vidar Kleppe, som toppa *Sørlandslista* i Vest-Agder og òg stod på *Hedmarkslista* og *Hordalandslista*. Andre stortingsrepresentantar på listene var Dag Danielsen og Fridtjof Frank Gundersen, som var nummer ein og to på *Oslo-lista*, og Jørn L. Stang, som toppa *Østfoldlista*. Listene dreiv ikkje valkamp som eit felles parti, og sjølv om dei hadde mykje til felles var dei formelt separate einingar, og framstår som det på valstatistikken. Klart størst oppslutning fekk Sørlandslista til Vidar Kleppe, men heller ikkje han oppnådde å bli gjenvald til Stortinget.

Dette er resultata dei ulike listene oppnådde i sine fylke:

* **Sørlandslista** 2,8 %
* **Hordalandslista** 0,58 %
* **Sørlandslista Aust-Agder** 0,38 %
* **Opplandslista** 0,16 %
* **Oslo-lista** 0,14 %
* **Østfoldlista** 0,13 %
* **Hedmarkslista** 0,09 %
* **Tromslista** 0,09 %
* **Nordlandslista** 0,09 %

Til saman fekk dei 9 listene 4 026 røyster, noko som utgjorde 0,16 % av røystene på landsbasis.

I august 2002 vart partiet Demokratane stifta med Vidar Kleppe som leiar. Mange av dei andre toppkandidatane frå dei ulike fylkeslistene gjekk òg med i det partiet, men ikkje alle. Til dømes vart toppkandidaten for *Tromslista*, Karl-Olav Slorafoss, seinare aktiv i Kystpartiet.
Koordinatar: 58°21′5″N 7°22′28″E﻿

**Ytre Øydnavatnet** er eit vatn som ligg i Lyngdal kommune i Agder fylke. Sjøen munnar ut i elva Audna, og næraste tettstad er Konsmo.

Topografi
---------

Sjøen er i underkant av ei mil lang, og ligg i ei naturleg rivne i landskapet. Landskapet omkring er fleire stader bratt. Ein fjellvegg ved sjøen stig til om lag 140 meters høgd og held fram tilsvarande bratt under vassoverflata. Enkelte stader er vatnet derfor djupt. Botnforholda er kvit sand som mange stader er dekket av gjørme.

Dyre- og planteliv
------------------

Det er særs mykje småaure i sjøen, som lett lèt seg fiske med båt og slepesnøre. Det er oppfordra til å fiske i sjøen for å redusere bestanden av småaure. For øvrig er det ål i sjøen. Inntil om lag 1950-talet var det òg åbor i sjøen. Bever held til omkring sjøen og bygger beverhytter særleg på vestsida og langs elva Audna. Det held til rovfuglar som ørn omkring sjøen, og stundom kan ein sjå desse på jakt etter fisk. Ofte kan ein sjå ørn sirkle over sjøen i stor høgd. Langs vestsida av sjøen er det små område med gammal eikeskog som truleg ikkje vart hogd på grunn av at dei er vanskeleg tilgjengeleg. Det er mykje furu på vestsida av sjøen, med innslag av lind og svartor. På austsida er det hovudsakleg granskog.

Vinterstid
----------

Det kan falle store snømengder ved vatnet, som er isdekka i vintermånadane.

Rekreasjon
----------

Omkring vatnet er det mange stader fine kvite sandstrender som gjev gode høve for å bade. Enkelte strender kan ein i praksis berre kome til ved bruk av båt. Det er ein offentleg opparbeidd og populær badestrand om lag midt på sjøen, med stor sandstrand, grillplassar, sandvolleyballbane, vasskihopp, toalett og kommunal renovasjon. Området vart rehabilitert i 2007. Det er noko bruk av motorbåt på sjøen, i tillegg til robåt og kano.

Kommunikasjon
-------------

Riksveg 460 går langs hele austsida av sjøen. Audnedal stasjon ligg om lag 1 kilometer frå sørenden av sjøen.

Busetnader
----------

Det er spreidd busetnad ved riksveg 460 langs den nordlege halvdelen av sjøen. Inntil 1970-talet var det to matbutikkar langs sjøen: den eine i nordenden av sjøen, og den andre om lag midt på sjøen ved Ågedalsstøi.

Det vart etablert et hytteområde ved sjøen ved Ågedalsstøi i 1972. Bygginga av Åsen bustadfelt starta overfor hytteområdet i 2004. I sørenden av sjøen ligg det eit sagbruk.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
Koordinatar: 78°50′S 161°00′E﻿

**Worcester Range** er ei fjellkjede i Antarktis mellom Skelton- og Mulockbreen på vestsida av Rossisen. Ho er truleg kalla opp etter skuleskipet på Themsen, der mange av offsierane på dei tidlege britiske antarktisekspedisjonane fekk opplæring. Det vart oppdaga av Discovery-ekspedisjonen (BrNAE), 1901-04. Namnet vart først nytta på kart av den britiske antarktiskekspedisjonen, 1907-09.

Fjellkjeda er ein del av Prince Albert-McMurdo Range, som omfattar Prince Albert Mountains i Victoria Land. Begge desse er ein del av Dei transantarktiske fjella, som kryssar heile kontinentet. 

Den høgaste fjelltoppen i fjellkjeda er Mount Harmsworth på 2765 moh, ved nordvestenden av Deltabreen. Det vart oppdaga av BrNAE og kalla opp etter sir Alfred Harmsworth, seinare vicomte Northcliffe, som generøst støtta ekspedisjonen økonomisk.

Andre fjell er Mount Marks (~2600 moh), kalla opp etter Rodney Marks og Portal Mountain (2555 moh).

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Worcester Range» frå Wikipedia på engelsk, den 28. februar 2013.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  «Worcester Range». Geographic Names Information System, U.S. Geological Survey. Henta 28. februar 2013.
2. ↑  «Mount Harmsworth». Geographic Names Information System, U.S. Geological Survey. Henta 28. februar 2013.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Litlelitauen** (litauisk *Mažoji Lietuva*; tysk *Kleinlitauen*; polsk *Litwa Mniejsza*; russisk Máлая Литвá, *Malaja Litva*) eller **Prøyssisk Litauen** (litauisk *Prūsų Lietuva*; tysk *Preußisch-Litauen*, polsk *Litwa Pruska*) er ein historisk etnografisk region i Preussen, seinare Aust-Preussen i Tyskland, der prøyssiske litauarar eller lietuvininkai levde. Litlelitauen utgjorde den nordlege delen av denne provinsen og fekk namnet sitt fordi innbyggjarane stort sett bestod av litauisktalande. Før invasjonen til Den tyske riddarordenen på 1200-talet var størsteparten av området som seinare vart Litlelitauen busett av skalviarar og nadruviarar og var underlagt Kongedømet Litauen seint på 1200-talet. Området vart til ein viss grad avfolka på grunn av krig mellom Storhertugdømet Litauen og Klosterstaten til Den tyske riddarordenen. Krigen enda med Melnotraktaten og landområdet vart busett på nytt av litauiske nybyggjarar, flyktningar som kom tilbake og restar av dei innfødde baltiske folka. Uttrykket Litlelitauen oppstod først mellom 1517 og 1526. Bortsett frå Memelland, som vart eit mandatområde i Folkeforbundet i 1920 etter Versaillestraktaten og vart annektert til Litauen i 1923. Litleliutauen var ein del av Preussen fram til 1945. I dag er ein liten del av Litlelitauen innanfor grensene til Litauen og Polen, medan mesteparten ligg i Kaliningrad oblast i Russland.

Sjølv om nesten ingenting er att etter den opphavlege kulturen på grunn av utkastinga av tyskarar etter den andre verdskrigen har Litlelitauen medverka til litauisk kultur. Den skrivne standardforma av prøyssisklitauisk danna grunnlaget for moderne litauisk. Han var heimstaden til Kristijonas Donelaitis, pastor og diktar som skreiv *Årstidene* og markerte byrjinga på litauisk litteratur. Vydūnas, ein kjend forfattar og filosof, kom òg frå Litlelitauen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Aukštaitija» frå Wikipedia på engelsk, den 26. januar 2008.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* Simon Grunau, *Preussische Chronik*. Hrsg. von M. Perlbach etc. Leipzig, 1875.
* Adalbert Bezzenberger, *Die litauisch-preußische Grenze*.- Altpreußische Monatsschrift, XIX–XX, 1882–1883.
* K. Lohmeyer, *Geschichte von Ost- und Westpreußen*, Gotha, 1908
* R. Trautmann, *Die Altpreußischen Sprachdenkmaler*,Göttingen, 1909
* L. David. *Preussische Chronik*. Hrsg. von Hennig, Königsberg, 1812
* M. Toeppen, *Historische-comparative Geographie von Preußen*, Gotha, 1958

Bakgrunnsstoff
--------------

* Tidslinja til Litlelitauen
* Folklore i Litlelitauen
* Busetnader i Litlelitauen
* Kart over Litlelitauen
* Arkivert 2008-04-16 ved Wayback Machine. Detaljkart av Kaliningrad oblast med litauisk stadnamn

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* NKC

 |
**Michael Anthony Powell**, kjend som **Mike Powell** (fødd 10. november 1963) er ein USA-amerikansk, tidlegare friidrettsutøvar, fødd i Philadelphia i Pennsylvania, som vart verdsmeister i lengdehopp i 1991 og 1993. Han vann dessutan to OL-sølv og ein VM bronse i same øvinga i tida 1988-95. Powell sette verdsrekord i lengdehopp med 8,95 meter då han vart verdsmeister i 1991, ein rekord som er gjeldande også i 2013.

Aktiv
-----

Powell fekk sitt internasjonale gjennombrot i 1988, då han vann sølvmedaljen i lengdehopp under dei olympiske leikane i Seoul. Einast landsmannen Carl Lewis hoppa lengre. Tre år seinare leia Lewis lengdehopp-tevlinga under verdsmeisterskapen i friidrett frå fyrste omgang av. I fjerde omgang landa Lewis på fabelaktige 8,91 m, ein centimeter over verdsrekorden, men med for mykje vind til at det kunne godkjennast som rekord. I femte omgang overraska stort Powell med eit hopp på heile 8,95 m, ny verdsrekord. Trass i to fenomenale hopp på høvesvis 8,87 m og 8,84 m måtte favoritten Lewis sjå seg slått av Powell. Året ettet tok Lewis revansje og vart olympisk meister i lengdehopp for fjerde gong, med Powell på andreplass.

I 1993 deltok ikkje Lewis i lengdehopp under VM i Stuttgart, der Powell forsvarte tittelen som verdsmeister. Powell var favoritt til å vinne sitt tredje strake VM-gull i 1995, men under meisterskapen i Göteborg fann han sine overmenn i den suverene verdsmeisteren Iván Pedroso frå Cuba, samt James Beckford frå Jamaica.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* OL 1988 i Seoul: Sølvmedalje - 8,49 m, bakom Carl Lewis (8,72 m)
* VM 1991 i Tokyo: Gullmedalje - 8,95 m, framom Carl Lewis (8,91 m)
* OL 1992 i Barcelona: Sølvmedalje - 8,64 m, bakom Carl Lewis (8,67 m)
* VM 1993 i Stuttgart: Gullmedalje - 8,59 m, framom Stanislav Tarasenko (8,16 m)
* VM 1995 i Göteborg: Bronsemedalje - 8,29 m
* OL 1996 i Atlanta: Nr 5 - 8,17 m

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Mike Powell» frå Wikipedia på engelsk, den 18. september 2013.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* Munzinger (sport)

 |
Kart over bydelane i Bergen.
**Ytrebygda** er ein bydel i Bergen kommune, på sørsida av Grimstadfjorden og Nordåsvatnet. Bydelen grensar til Fana i aust, og i nord, over Grimstadfjorden ligg Fyllingsdalen. Ytrebygda hadde 25.710 innbyggjarar i 2011.

Opphavleg var Ytrebygda ein del av Fana kommune. Under den store kommunesamanslåinga i 1972 vart Ytrebygda så ein del av Fana bydel, og vart skilt ut som eigen bydel i 1990. Framleis høyrer kyrkjene i Ytrebygda til under Fana prosti.

Ytrebygda omfattar tettstadene Steinsvik, Nordås, Grimseid, Milde, Hjellestad, Flesland, Dolvik, Søreide, Kokstad, Sandsli og Blomsterdalen. Det ligg 9 grunnskular og to vidaregåande skular i bydelen.

Fasilitetar
-----------

* Fana folkehøgskole, Hjellestad
* Siljustøl museum, heimen til Harald Sæverud
* Herregarden Store Milde
* Bergen lufthamn, Flesland
* Søreide kyrkje
* Ytrebygda nærkyrkje

Kjelder
-------

* 

* «Ytrebygda» i *Store norske leksikon*, snl.no. *henta inn 14. februar 2012.*
* *Bokmålswikipedia om Ytrebygda, henta inn 14. februar 2012.*

| * v
* d
* e
Bydelar i Bergen |
| --- |
| Arna  • Bergenhus  • Fana  • Fyllingsdalen  • Laksevåg  • Ytrebygda  • Årstad  • Åsane |
| Zagreb |
| --- |
| Horisonten til ZagrebHorisonten til Zagreb |
| 

|  |
| --- |
| Flagget til Zagreb |
| **Flagget til Zagreb** |

 |
| Kallenamn «*Beli Zagreb grad ('Den kvite byen Zagreb')*» |
| Styresmakter |
| Land  Fylke | Kroatia  Zagreb |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  641,4 km² |
| Innbyggjarar  - By (2001)   - folketettleik - Storbyområde | 771 145   1 216/km² 1,1 mill. |
| Koordinatar | 45°48′″N 15°58′″E﻿Koordinatar: 45°48′″N 15°58′″E﻿ |
| Høgd over havet | 120 m |
| Diverse anna |
| Postnummer | 10000 |
| Telefon-retningsnummer | 01 |
| Bilnummer | ZG |
| **Heimeside:** www.zagreb.hr |
| Plassering |
| Plassering i KroatiaPlassering i KroatiaPlassering i Kroatia |

**Zagreb** er hovudstaden og den største byen i Kroatia. Zagreb er det kulturelle, vitskaplege, økonomiske, politiske og administrative senteret i Kroatia, og husar mellom anna Parlamentet, presidenten og regjeringa i landet. I 2001 hadde byen eit innbyggjartal på 779 145. Byen ligg mellom sørsida av fjellet Medvednica og nordsida av elva Sava i ei høgd 120 meter over havet.

Byen ligg plassert i den sørvestlege delen av Den pannoniske sletta, som strekkjer seg mellom Alpane, Dei dinariske Alpane og Adriahavet, og er derfor eit strategisk knytepunkt for trafikk mellom Sentral-Europa og Adriahavet.

Transportknutepunktet, industrien, og dei vitskaplege institusjonane gjer byen til det største økonomiske senteret i Kroatia.

Byen vart grunnlagd på 1000-talet, og er i dag eit eige fylke. Zagreb vart aldri ein del av Det osmanske riket, som mykje av nærliggande områda var. Derfor er ikkje gamle bygningar øydelagde, som i mange andre byar i det tidlegare Jugoslavia. Zagreb er ein fleirreligiøs by med romersk-katolsk erkebiskop, gresk-ortodoks erkebiskop, protestantisk biskop, ein storrabbin og ein muslimsk mufti.

Zagreb har ein internasjonal flyplass.

Attraksjonar
------------

Det finst mange sjåverdige stader i Zagreb, som til dømes Gornji Grad (sjå nedanfor), Zagreb katedral, Jelacictorget, Tomislavtorget, Strossmayerovtorget, Det kroatiske nasjonalteateret og Mimaramuseet.

### Gornji Grad

Gamlebyen i Zagreb heiter «Gornji Grad» (Øvrebyen) og inneheld mange gamle bygningar, som Sankt Marks kyrkje, parlamenta, Steinporten og Lotrščak-tårnet, der ein kvar dag klokka tolv avfyrer ein kanonsalutt.

Galleri
-------

* Ban Jelačić torg i sentrumBan Jelačić torg i sentrum
* Det kroatiske nasjonalteateret i ZagrebDet kroatiske nasjonalteateret i Zagreb

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Zagreb**

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* LIBRIS
* SUDOC
* NKC

 |
**Mike Conley**, fullt namn **Michael Alex Conley**, (fødd 5. oktober 1962) er ein USA-amerikansk tidlegare friidrettsutøvar frå Chicago i Illinois. Han vart olympisk meister 1992 og verdsmeister 1993 i tresteghopp, og vann i tillegg eitt OL-sølv og tre VM-medaljar i tresteg- og lengdehopp. Conley sine personlege rekordar er 8,46 m i lengde og 17,87 m i tresteg.

Aktiv
-----

Frå 1983 var Conley ein av dei beste lengde- og tresteghopparane i verda. Same året, under den fyrste verdsmeisterskapen i friidrett, vart han nummer tre i lengdegropa og fire i trestegtevlinga. Året etter tok han sølv i tresteghopp under OL 1984 i Los Angeles, åtte centimeter kortare enn landsmannen Al Joyner.

I 1987 vann Conley gull i tresteg ved innandørs-VM og ved dei panamerikanske leikane, begge tevlingane vart avvikla i Indianapolis. Om sommaren gjorde han sitt livs lengste, godkjende tresteghopp då han landa på 17,87 m under eit stemne i San Jose. Ved friidretts-VM 1987 i Roma la han beslag på sølvmedaljen, slått med 25 cm av Hristo Markov. Ein skade gjorde at han stod over Sommar-OL 1988 i Seoul. Våren 1989 vann han tresteghopp i innandørs-VM for andre gong.

Etter å ha vorte tredjemann i trestegtevlinga ved VM i friidrett 1991 i Tokyo, nådde Conley heilt til topps under dei olympiske leikane 1992 i Barcelona I sjette og siste omgang av finalen fekk han fullklaff og landa på 18,17 meter, 20 cm over verdsrekorden, men litt for sterk medvind førte til at hoppet ikkje kunne godkjennast som verdsrekord. Sesongen etter vart Conley verdsmeister i tresteghopp i Stuttgart.

Den 4. mai 1996 sette Conley personleg rekord i lengdehopp med 8,46 m i byen Springfield i delstaten Missouri. Han trappa ned treninga etter OL 1996 i Atlanta, der han tok fjerdeplassen i tresteg, fire centimeter bakom bronsemedaljøren.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* VM 1983 i Helsinki: Bronsemedalje i lengdehopp – 8,12 m, nr 4 i tresteghopp - 17,12 m
* OL 1984 i Los Angeles: Sølvmedalje i tresteghopp – 17,18 m, bakom Al Joyner (17,26 m)
* VM 1987 i Roma: Sølvmedalje i tresteghopp – 17,67 m, nr 8 i lengdehopp – 8,10 m
* VM 1991 i Tokyo: Bronsemedalje i tresteghopp – 17,62 m
* OL 1992 i Barcelona: Gullmedalje i tresteghopp – 18,17 m, framom Charles Simpkins (17,60 m)
* VM 1993 i Stuttgart: Gullmedalje i tresteghopp – 17,86 m, framom Leonid Volosjin (17,65 m)
* VM 1995 i Göteborg: Nr 7 – 16,96 m
* OL 1996 i Atlanta: Nr 4 i tresteghopp – 17,40 m

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Mike Conley» frå Wikipedia på tysk, den 24. september 2016.*
* *Denne artikkelen bygger på «Mike Conley Sr.» frå Wikipedia på engelsk, den 24. september 2016.*
* *Denne artikkelen bygger på «Mike Conley» frå Wikipedia på fransk, den 24. september 2016.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* «Mike Conley» (på engelsk). olympedia.org. Henta 15. februar 2023.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* Munzinger (sport)

 |
**Titus Annius Milo** (? - 48 f.Kr.) var ein romersk politikar. Milo var folketribun i 57 f.Kr. og arbeidde hardt for å få Cicero attende frå eksilet han hadde blitt tvunge til etter ein maktkamp med Publius C. Clodius. Clodius motarbeidde Milo sin freistnad på å få Cicero attende til Roma, og nytta innleigde gladiatorbandar til å terrorisere ibuarane i byen. Milo nytta same våpen som sin politiske motstandar, og over fleire år barka dei to saman i reine gatekampar hovudstaden. I 52 f.Kr. freista Milo å bli konsul, men Clodius sytte for å hindre at han vart vald. Same året støtte Milo og Clodius tilfeldigvis på kvarandre i Bovillæ på Via Appia. Båe to hadde ein væpna flokk i ryggen, og i det påfølgjande slagsmålet vart Clodius drepen.

Som følgje av drapet på Clodius vart det reist sak mot Milo. I rettssalen vart han forsvara av Cicero, som leverte ein framifrå tale til fordel for Milo. Talen vart sannsynlegvis omarbeidd etter at han vart heldt, og har overlevd for ettertida. Trass i talen vart Milo likevel dømd til eksil, og reiste til Massilia (dagens Marseille). Då Cæsar greip makta vona Milo fånyttes at han skulle få vende attende til Roma, og drog difor heim att på eige initiativ. Der freista han å få i stand ein oppreist i Italia, men døydde i ei trefning.

Kjelder
-------

* Milo, Titus Annius (1924). I *Salmonsens konversationsleksikon. XVII: Mielck—Nordland* (s. 48). København: J. H. Schultz Forlagsboghandel.