recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Lars Olaus Strømme** (22. oktober 1874–12. juni 1946) var ein norsk lærar og forfattar. Han vert i dag hugsa for sitt verk om bumerke på Sunnmøre og for sitt granskararbeid ved historiske arkiv i Bergen. Lars Strømme d.e. var farfaren hans.

### Liv og gjerning

Lars Strømme var son av ein prest, fødd i Tolga i Hedmark. I 1893 tok han til å studere i hovudstaden. Faren ynskte han skulle verte prest, så sonen studerte teologi ei tid. Sidan gjekk han krigsskulen, før han litt etter 1900 byrja som lærar. Ti år arbeidde han på Vestheim skole i Kristiania. Ferda vidare gjekk til Harstad der han var styrar ved ein middelskule. For å kunne studere forfedrane si historie, fekk han seg lærarpost i Bergen. Fritida nytta han i statsarkivet. Han budde seinare ei tid i Trondheim og granska arkivsaker der. Bokverket *Bumerke frå Sunnmøre* (1943) gjorde han ferdig medan han budde i Rendalen, der faren hadde vore sokneprest. 

Arkivarbeida frå tida i Bergen og Trondheim har vore nytta som grunnlagsmateriale i fleire bygdesoger på Sunnmøre. Mellom anna vart han for sitt forskingsarbeid kreditert som medforfattar til *Hjørundfjordboka III-V*, bøker som kom ut i perioden 1988-93. Strømmes avskrifter, brev og manuskript er tilgjengeleg på Statsarkivet i Bergen som *Lektor Strømmes samlinger*. Tor Myklebust har utarbeidd ein detaljert over arkivet etter Strømme, 

Han døde i Bergen.

### Verk

* Strømme, Lars:*Bumerke frå Sunnmøre*, (1943)
* Strømme, Lars og Ragnar Standal:*Hjørundfjordboka. Band III*, 1988
* Strømme, Lars og Ragnar Standal:*Hjørundfjordboka. Band IV*, 1990
* Strømme, Lars og Ragnar Standal:*Hjørundfjordboka. Band V*, 1993

Kjelder
-------

* Omtale ved Ole Mørk Sandvik, prenta i *Hjørundfjordboka. Kultursoga I*, s. 7-9.
Erkebispegarden i Trondheim (Nidaros).
**Aslak Bolt** var erkebiskop i Nidaros (Nidaros erkebispedøme) frå 1428 til 1450. Han var fødd kring 1380 eller noko før og døydde i 1450. Det fulle namnet hans var Aslak Harniktsson Bolt og han var av adeleg slekt. I 1407 valde domkapitlet i Oslo han til biskop i Oslo og etter påtrykk frå dronning Margrete i 1408 vart han biskop i Bergen der han vart i 20 år.

Administrator og ordensmann
---------------------------

I 1428 vart han erkebiskop i Nidaros. For ettertida er han mest kjend for si jordebok, som er eit viktig kjeldeskrift. *Aslak Bolts jordebok* er ei nøye registrering av inntektene frå erkesetet sitt gods og eigedomar. Over 3000 gardar og stader er rekna opp.

Han gjeninnførte også ei rekke mindre avgifter som var gløymd. I perioden etter 1435 markerte han seg også som leiar av kyrkjeprovinsen. Han kalla inn til provensialkonsil i 1435 i Bergen og året etter i Oslo. Desse konsilane fatta ei rekke vedtak gjeldande for kyrkjeprovinsen, i fyrste rekke knytt til økonomiske forhold.

I åra etter 1436 er det som politikar ein møter Aslak Bolt. Som leiar av riksrådet hadde han stor innverknad på rikspolitikken. Bolt var kanskje den personen i Noreg på 1400-talet som hadde mest makt. Aslak Bolt var ein dyktig mann med særlege evner som administrator og arbeidet var prega av orden. Han var òg ein dyktig handelsmann og klarte å auka kyrkjegodset dei åra han var i Nidaros. Aslak Bolt markerte seg som kyrkjeleiar og hevda si makt over biskopane. Han var for lausriving frå Danmark og oppteken av å hindre utlendingar, særleg danskar i å få norske embete. Derimot var han for nærare tilknyting til Sverige.

Han ynskte også å styrkja kyrkja si stilling ved å få kongen til å stadfesta sættargjerden frå 1277, ei avtale som med anna gav erkebiskopen rett til å nemna ut eigen hird. Denne stadfestinga oppnådde han då han den 20. november 1449 krona svensken Karl Knutsson Bonde til konge av Noreg i Nidaros. Han var også den fyrste kongen som vart krona I Nidaros. Kong Karl vart avsett året etter, av dei som stødde danskekongen Christian I, men da var Aslak Bolt død. I 1458 vart sættargjerden stadfesta på ny.

Eit aktivt liv
--------------

* I 1428 vart Bergen erobra og plyndra av austtyskarar leia av Bartolomeus Voet fra Vitaljebrødrene. Aslak slapp unna på eit engelsk skip.
* Aslak Bolt byta til seg ein bibel frå 1200-talet som no er på Deichmanske bibliotek i Oslo. Bibelen vert kalla Aslak Bolts bibel.
* I 1432 brann Nidarosdomen. Aslak administrerte gjenreisinga på ein effektiv måte.
* I 1432 møtte han den italienske adelsmannen Pietro Querini, som forliste på Røst i Lofoten. Querini skildra erkebiskopen som ein sympatisk person.
* I løpet av 1430-talet fekk han utarbeidd Aslak Bolts jordebok

Bakgrunnsstoff
--------------

* Aslak Bolts bibel[*daud lenkje*]
* Aslak Bolt (1428-1450) www.katolsk.no
**Norsk internasjonalt skipsregister** (forkorta NIS) vart oppretta i 1987 og er eit skipsregister som skal sikra rettsvern til registrerte rettar i norske skip og vera eit ledd i den offentlege kontrollen med skip og eigartilhøvet på skip. Skipsregistrene NIS/NOR er eit eige forvaltingsorgan underlagt til Nærings- og handelsdepartementet, med kontor i Bergen.

Erling Dekke Næss var den første som tok til orde for skipinga av eit norsk internasjonalt skipsregister og markerte seg som ein sterk forkjempar for denne saka. Hovudføremålet med skipinga av NIS var å sikra at norskeigde skip vart registrert under norsk flagg, betre konkurransevilkåra for norskregistrerte skip i utanriksfart og dessutan å oppretthalde sysselsetjing av norske sjøfolk. Ved etableringa av NIS vart det opna for bruk av utanlandsk mannskap på lønsvilkåret til heimlandet.

Skip som er registrert i NIS seglar under norsk flagg og er undergitt norsk jurisdiksjon. Norsk skipslovgiving gjeld for skip registrert i NIS med visse unntak. Det er ikkje krav til at eigarselskapet er etablert i Noreg, men teknisk eller kommersiell drift av skipa må skje frå Noreg. Skip registrert i NIS vert ikkje tillate å føra last eller passasjar mellom norske hamner eller å gå i fast rute mellom norsk og utanlandsk hamn. I september 2003 var det 28 NIS-skip som hadde dispensasjon for å gå i norsk innanriksfart.

Passasjerskip og lasteskip, luftputefartøy, boreplattformer og andre flyttbare innretningar kan registrerast i NIS. Fiskefartøy kan ikkje registrerast.

NIS bestod av 625 skip i 2019, mot 637 skip i 2006.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Norsk internasjonalt skipsregister» frå Wikipedia på bokmål, den 27. juni 2020.*

1. 1 2  Nærings- og Handelsdepartementet, St.meld. nr. 31 (2003-2004)
2. 1 2  Norsk internasjonalt skipsregister: Om NIS
3. ↑  Statistikk om den norske handelsflåten på SSB. Vitja 27. juni 2020.
4. ↑  Nærings- og Handelsdepartementet, St.prp. nr. 1 (2007-2008)

Bakgrunnsstoff
--------------

* Skipsregistera, Norsk internasjonalt skipsregister og Norsk ordinært skipsregister
* Lovdata.no: Løyve om norsk internasjonalt skipsregister
**Stiftelsen Narviksenteret** (juridisk namn Narviksenteret – nordnorsk stiftelse for historieformidling, menneskerettigheter og fredsbygging) er ei norsk stifting danna i 2009.
Stiftinga har sidan 2014 drive Narvik krigsmuseum.
Ho har 18 tilsette (2018).

Historie
--------

Narviksenteret ble danna gjennom ein fusjon av institusjon Nord-Norsk fredssenter og stiftinga Nordland røde kors krigsmuseum i Narvik.

Forsking
--------

Stiftinga har mellom anna drive forsking på fangeleirar i Finnmark frå den andre verdskrigen.

Kjelder
-------

1. 1 2  «Krigsgraver søker namn», *www.nordlys.no* (på norsk), 8. april 2009, henta 19. november 2019
2. 1 2  «NARVIKSENTERET - NORDNORSK STIFTELSE FOR HISTORIEFORMIDLING, MENNESKERETTIGHETER OG FREDSBYGGING», *utdanning.no* (på norsk bokmål), henta 19. november 2019
3. ↑  «Stiftelsen Narviksenteret». Henta 19. november 2019.
4. ↑  Samuelsen, Geir (5. september 2013), «14.000 straffanger i Finnmark», *NRK* (på norsk bokmål), henta 19. november 2019
**Stig Fredriksson** (fødd 6. mars 1956) er ein svensk tidlegare fotballspelar frå Sorsele i Västerbottens län. Han var på 1980-talet forsvarsspelar på IFK Göteborg sitt suksessrike lag.

Karriere
--------

### Klubbspel

Fredriksson spelte 1977-81 på Västerås SK, eit lag som deltok i Allsvenskan i 1978-sesongen. Frå 1981 var han aktiv for IFK Göteborg til 1987. Han var såleis med på lagets store triumfar, med finalesigrane i UEFA-cupen som høgdepunkt. Den fyrste kom då det svenske laget slo Hamburger SV med til saman 4 – 0 i 1982, den andre i 1987 då det enda med 2 mot 1 over Dundee United. Fredriksson vart elles firfaldig seriemeister med IFK Göteborg; 1982, 1983, 1984 og 1987. I tillegg vann laget den nasjonale cupturneringa i 1982 og 1983.

### Landslagsspel

I tida frå april 1979 til september 1987 aksla Fredriksson den svenske landslagstrøya i 58 kampar. I 15 av kampane var han lagkaptein. Han skåra 2 mål, eitt mot Island og hitt mot Malta.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Stig Fredriksson» frå Wikipedia på svensk, den 29. juni 2021.*
* eu-football
Koordinatar: 58°53′00″N 14°54′00″E﻿

Snavlunda kyrkja i Askersund
Askersund cirka år 1700.
**Askersund** er ein svensk by og centralort i Askersunds kommun i Örebro län i landskapet Närke. I 2005 hadde byen 3 937 innbyggjarar. 

Askersund er eit populært turistmål. Sentrum i byen er framleis prega av trehusbygg og to kyrkjer. Sofia Magdalena-kyrkja er teikna av Olof Tempelman og Landskyrkan av Jean de la Vallée og Erik Dahlberg. Byen ligg i utkanten av skogen Tiveden ved innsjøen Alsen, som utgjer den nordlegaste delen av Vättern, og like utanfor byen ligg Husabergsudde med bad og camping. Frå byen har ein utsikt over Vättern. 

Askersund, som er ein hamneby ved Vättern, var før jernbanen utskipingshamn via Göta kanal av varer frå dei omliggande traktene, deriblant Skyllbergs bruk. I 1850 blei det grunnlagt eit selskap for båttrafekk på strekninga Göteborg-Askersund. Kaiane blei bygd ut på midten av 1860-talet.

Askersund fekk bystatus i 1643.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Askersund» frå Wikipedia på bokmål, den 29. juni 2012.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Nettstaden til Askersunds kommun

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames

 |
Norsk kaldblodstravar
**Norsk kaldblodstravar** er ein hesterase som har opphav i dølahesten. Kaldblodstravaren vert nytta til travlaup.

Raseskildring
-------------

Av farge og avteikn er kaldblodstravaren lik dølahesten, men han er lettare bygd og meir høgstilt.

Historie
--------

Frampå 1800-talet vart det med utgangspunkt i dølahesten alt fram er ein lettare og meir høgbeint type kaldblodshest med gode føresetnader for å tevle i trav. Frå 1937 fekk rasen eiga stambok, og frå 1965 vart det offentleg stambokføring. Norsk kaldblodstravar har i dag delvis sams avlsarbeid med svensk kaldblodstravar.

Førekomst
---------

Norsk kaldblodstravar er ein av dei talmessig største hesterasane i Noreg, og på landsbasis finst meir enn 10 000 individ.

Bruk
----

Kaldblodstravaren vert i stor grad brukt i travsporten, men nokre vert også brukt som køyre- eller ridehestar til hobbybruk.

Kjelder
-------


* Avlsplan for kaldblodstravar frå Travsport.no
* Store norske leksikon om kaldblodstravar


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
**Odd Evensen** (fødd 27. juli 1946) er ein tidlegare sprintar frå Porsgrunn som åra 1972, 1975 og 1977 vart norsk meister på 400 meter. Han melde seg i 1964 inn i Urædd og representerte sidan klubben i friidrett.

Karriere
--------

Åra frå 1969 til 1978 sanka Evensen, i tillegg til dei tre NM-gulla på 400 m, i norske meisterskap ein sølv- og ein bronsemedalje på 400 m, samt tre bronsemedaljar på 200 meter. Han var elles ankermann for Urædd-mannskapa som i 1976 vann 1000 meter stafett i noregsmeisterskapen, og som åra 1975, 1977 og 1979 tok NM-sølv på stafetten.

Evensen sette i 1972-sesongen personlege rekordar på 200 meter med 21,9 sekund, og på 400 m med 47,5 sekund, før han kneip gullmedaljen på 400 m. To år seinare presterte han livsbeste på dei to distansane, fekk då notert 21,7 på 200 m og 47,48 på 400 m. Den sistnemnde tida var årsbeste i Noreg, det var også 47,9 sekund på 400 m i 1975.

### Medaljar i noregsmeisterskap

* 1969 i Fana: Bronsemedalje på 200 m
* 1970 i Kristiansand: Bronsemedalje på 200 m
* 1972 i Stavanger: Gullmedalje på 400 m
* 1974 i Hønefoss: Sølvmedalje på 400 m
* 1975 i Fana: Gullmedalje på 400 m, bronsemedalje på 200 m
* 1976 i Askim: Bronsemedalje på 400 m
* 1977 i Lillehammer: Gullmedalje på 400 m
* 1978 i Steinkjer: Sølvmedalje i 1000 m stafett

Kjelder
-------

* Odd Evensen i friidrett.no
**The Surfaris** var eit amerikansk surfemusikkband starta i Glendora i California i 1962. Dei er mest kjend for to songar som nådde listene i Los Angeles-området og nasjonalt i mai 1963. Desse var «Surfer Joe» på A-sida og «Wipe Out» på B-sida. 

Det opphavlege bandet bestod av Ron Wilson (trommer), Jim Fuller (sologitar), Bob Berryhill (rytmegitar) og Pat Connolly (bass). Saksofonisten Jim Pash kom med i bandet etter innspelinga av «Wipe Out» / «Surfer Joe». Ken Forssi, som seinare spelte i bandet Love, spelte bass med The Surfaris, og det same gjorde Jck Oldham, som spelte med gruppa frå 1966 til 1967. 

Den energiske trommesoloen til Wilson gjorde «Wipe Out» til ein av dei best hugsa instrumentale rockesongane frå perioden. «Wipe Out» vert òg hugsa for introduksjonen før musikken startar, ein knekkelyd (som skal høyrast ut som eit surfebrett som bryt) og ein manisk latter etterfølgd av dei to einaste orda i songen, «wipe out».

Bandet gav ut fleire plater, men berre to andre singlar, «Surfer Joe» og «Point Panic», nådde listene. The Surfaris gjekk frå kvarandre i 1966, men har periodsvis kome attande og er framleis delvis aktive. 

«Wipe Out» vert nytta i filmen *Dirty Dancing*.

Diskografi
----------

### Album

* 1963: *Wipe Out* (Dot 3535)
* 1963: *Play* (Decca 4470)
* 1964: *Hit City '64* (Decca 4487)
* 1964: *Fun City USA* (Decca 4560)
* 1965: *Hit City '65* (Decca 4614)
* 1965: *It Ain't Me, Babe* (Decca 4683)
* 1994: *Surf Party - The Best of The Surfaris Live* (GNP Crescendo 2239)
* 2005: *Wipe Out*
* 2015: «The Surfaris Hurley Sessions»

### Singlar

* 1963 «Wipe Out» / «Surfer Joe» (Dot 16479)
* 1963 «Point Panic» / «Waikiki Run»
* 1963 «Wipe Out» / «I'm a Hog for You»
* 1963 «I Wanna Take A Trip To The Islands» / «Scatter Shield»
* 1964 «Murphy the Surfie» / «Go Go Go for Louie's Place»

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «The Surfaris» frå Wikipedia på engelsk, den 13. juli 2009.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* The Surfaris med Jim Fuller si offisielle MySpace-side
* The Surfaris med Bob Berryhill si offisielle MySpace-side

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* ISNI
* BBC Things
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)
* AllMusic (artist)

 |
|  |
| --- |
| ***Happy Birthday Sweet Sixteen***  Singel av Neil Sedakafrå albumet *Neil Sedaka Sings His Greatest Hits* |
|  |
| B-side | Don't Lead Me On |
| **Utgjeve** | 1961 |
| **Innspelt** | 1961 |
| **Sjanger** | Pop |
| **Selskap** | RCA Victor |
| Låtskrivar(ar) | Neil Sedaka og Howard Greenfield |
| Neil Sedaka-kronologi |
| «Sweet Little You» (1961) | *Happy Birthday Sweet Sixteen* | «King of Clowns»  (1962)
 
 |

«**Happy Birthday Sweet Sixteen**» er ein popsong gjeven ut i 1961 av Neil Sedaka. Sedaka skreiv musikken og framførte songen, medan teksten vart skriven av Howard Greenfield. Songen har ein liknande musikalsk struktur som «Take Good Care of My Baby» av Bobby Vee (ein annan hit frå 1961), og i tillegg ein melodi som minnar om den seinare hitten til Chiffons i 1963, «One Fine Day». Begge desse som liknar «Happy Birthday Sweet Sixteen» vart skrivne av Carole King og Gerry Goffin. Songen nådde sjetteplassen på Billboard Hot 100 chart og tredjeplassen i Storbritannia.

Andre versjonar
---------------

Ein versjon av Bobby Vee vart gjeve ut på albumet *30 Big Hits from the 60's* i 1964.

Det svenske dansbandet Flamingokvintetten spelte i 1968 ein versjon av songen som gjekk til topps på Tio i topp og Kvällstoppen i Sverige. Dei spelte òg inn ein svensk versjon av songen kalla «Hon är sexton år i dag» som nådde Svensktoppen same året.

Ein versjon kalla «Happy Birthday, Twenty-One» med tekst av Ian Whitcomb vart sungen av Mae West og gjeve ut på hennar *Great Balls of Fire* i 1972 på MGM Records. 

I 2009 tok Damian McGinty frå Celtic Thunder songen med på albumet deira *Take Me Home*. Neil Diamond har òg spelt inn songen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Happy Birthday Sweet Sixteen» frå Wikipedia på engelsk, den 11. september 2013.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  History of Rock: Neil Sedaka
2. ↑  «Svensktoppen». 1968. Henta 11. september 2013.
Ferjekaia i Askvoll, som har gjeve namn åt skipreida
**Askvoll skipreide** var ei av fem skipreider i Sunnfjord i noverande Vestland fylke.

Geografisk område etter gammal inndeling:

* Askvoll sokn
* del av Vilnes sokn (området nord for Buefjorden)
* del av Øn sokn (området nord for Åfjorden)
* del av Hyllestad sokn (området aust for Lifjellhalvøya, nord for Kleivevatnet/Aksavatnet, og aust for Systaddalen)

Geografisk område etter noverande inndeling:

* del av Askvoll kommune (området vest for Osane/Hellset/Helle)
* del av Fjaler kommune (området vest for Sagelva)
* del av Hyllestad kommune (området nord for Åfjorden/Hyllestadfjorden/Kleivevatnet/Aksavatnet/Dalsvatnet

På Vestlandet vart skipreidene avløyste av tinglag i begynninga av 1800-talet, og etterkvart vart grensene regulerte slik at dei samsvarte betre med sokne- og kommunegrensene. 
1873 vart Hyllestad kommune (Hyllestad, Øn og Bø sokner) utskilde som eige tinglag, etter å ha vore delt mellom Askvoll og Lavik tinglag, og 1888 vart dei delar Vilnes sokn som låg sør for Buefjorden overflytta til Solund sokn. Deretter hadde Askvoll tinglag og Askvoll kommune dei same grensene.

Fotnotar
--------

1. ↑  Arkivverket
2. ↑  Arkivverket
3. ↑  Dis-Norge

Bakgrunnsstoff
--------------

* Kart over Sogn og Fjordane med skipreidene innteikna (frå *Norsk historisk leksikon*)
**Dean Parks** er ein amerikansk studiogitarist og plateprodusent frå Fort Worth i Texas.

Parks var medlem av The North Texas State One O'clock Lab Band før han flytta til Los Angeles for å arbeide med Sonny and Cher i 1970. I 1980 var Parks med på å starte jazzfusionbandet Koinonia. Parks er mest kjend for dei mange bidraga sine til album av Steely Dan og Michael Jackson. Han spelte mellom anna gitar på *Royal Scam*-songen «Haitian Divorce», der han nyttar ein Talkbox for å produsere ein høneklukkelyd. Han har spelt med Crosby and Nash, Madonna, Stevie Wonder, Barbra Streisand, Elton John, Celine Dion, The Monkees, Madeleine Peyroux, America, Diana Ross, George Benson, Rod Stewart, Randy Travis, Bob Seger, Billy Joel, Neil Diamond, Michael Bublé, Barry Manilow, David Lee Roth, Paul Simon, Dolly Parton, Amanda Lear, Kenny Loggins, Tom Scott, B.B. King, Dusty Springfield, Randy Edelman, Leon Gieco (Argentina), Koinonia og Bread.

Filmar
------

Parks har skrive songar og musikk for filmar som *The Care Bears Movie II: A New Generation* (med Carol Parks), *Bowfinger*, *My Big Fat Greek Wedding*, *The Big Bounce* og *Dreamer: Inspired by a True Story*.

Diskografi
----------

**Med Lalo Schifrin**

* *Gypsies* (Tabu, 1978)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Dean Parks» frå Wikipedia på engelsk, den 28. august 2014.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad
* Dean Parks ved The Internet Movie Database (IMDb)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)

 |
**Liu Dong** (fødd 24. desember 1973) er ein kinesisk tidlegare mellomdistanseløpar som i 1993 vart verdsmeister på 1500-meter i Stuttgart.

Liu Dong vart i 1992 juniorverdsmeister på 1500-meter. I mai 1993 vart ho nummer to på distansen i austasiameisterskapen, klart slått av landskvinna Qu Yunxia. Tre månader seinare vann Liu ein suveren siger på 1500-meter ved verdsmeisterskapen i Stuttgart, med tida 4.00,5 kom ho i mål nesten tre sekundar føre sølvvinnaren, irske Sonia O’Sullivan. Eit par veker etterpå, den 9. september, sette Liu asiarekord på 800-meter med 1.55,54 i eit løp i Beijing.

Liu Dong deltok ikkje i tevlingar i 1994 og 1995, då ho kom på kant med trenaren. Ho kom tilbake på friidrettsbana og sette med 3.56,3 personleg rekord på 1500-meter i Shanghai den 17. oktober 1997.

Ho er gift og busett i Spania.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Liu Dong» frå Wikipedia på tysk, den 29. juli 2018.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* BNE
* Munzinger (sport)

 |
Gudstenesta kan flytta på seg, men liturgien er den same. Ein prest velsignar kyrkjelyden i Écône i Sveits.
**Liturgi** (frå gresk *λειτουργία* (*leitourgia*), «arbeid for ålmenta») viser til ein fast måte å gjennomføra ein særskild religiøs rite på, til dømes ordval, rørsler, førebuingar og klede som er viktige for denne riten. Omgrepet blei først brukt om gudstenester innan kristendommen, men det er òg mogleg om å snakka om ein jødisk liturgi for synagogeseremoniar og ein muslimsk liturgi for den daglege bøna.

I den kristne kyrkja kallar ein dei kyrkjene som har ein veldefinert liturgi *liturgiske kyrkjer*. Dei fleste anglikanske, katolske, lutherske og ortodokse kyrkjene er liturgiske medan dei fleste andre ikkje er det. Ikkje-liturgiske kyrkjer følgjer som regel eit liknande mønster for kvar gudsteneste, men har få fastlagde element som er identiske frå gong til gong. Eit døme på eit ikkje-liturgisk kristen møte er samlingane som blir haldne av mange kvekarar, utan ein særskild leiar eller ei fastlagd rekkefølgje av ting som skal skje.

Reglene for liturgien kan vere fastsette i ei altarbok. I Den norske kyrkja er liturgien fastsett i *Gudstenestebok for Den norske kyrkja.*

Kjelder
-------

* Tilsvarande artikkel på bokmålswikipedia
* Tilsvarande artikkel på engelsk Wikipedia

Bakgrunnsstoff
--------------

* Høgmesseliturgi for den norske kyrkja (PDF)
* Liturgi i den katolske kyrkja
* Døme på liturgi i katolske messer Arkivert 2005-12-02 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* HDS
* NKC
* BNE

 |
|  |
| --- |
| ***«Little Saint Nick»***  Singel av The Beach Boysfrå albumet *The Beach Boys' Christmas album* |
|  |
| **Utgjeve** | 2. desember 1963 |
| **Sjanger** | Pop |
| **Lengd** | 2:00 |
| **Selskap** | Capitol |
| **Produsent** | Brian Wilson |
|
| The Beach Boys-kronologi |
| «Be True to Your School»(1963) | *«Little Saint Nick»* | «Fun, Fun, Fun»(1964)
 
 |

«**Little Saint Nick**» er ein julesong skriven av Brian Wilson og Mike Love og framført av The Beach Boys. Han vart først gjeven ut som singel i desember 1963, og nådde nummer tre på julelistene. Ei nyinnspeling av songen kom ut på *The Beach Boys' Christmas album* i 1963. Songen låner rytme og struktur frå hitten deira «Little Deuce Coupe» frå 1963. 

Songen er ei lettlyndt skildring av den amerikanske julenissen og sleda hans, som i songen blir kalla «vesle Saint Nick». Songen vert stundom feilaktig kalla «Run Run Reindeer» på grunn av teksten i mellomspelet. 

«Little Saint Nick» har vorte spelt inn fleire gonger av andre artistar, mellom anna John Denver and the Muppets (1979), Hanson (1997), Sugar Ray (2001) og McFly (2004). Songen er òg nytta i ein Coca-Cola-reklame. I 2005 spelte Brian Wilson songen inn på nytt for juleplata si *What I Really Want for Christmas*.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Little Saint Nick» frå Wikipedia på engelsk, den 25. august 2009.*

Fotnotar

1. ↑  Tekst

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* MusicBrainz (release-group)

 |
**Liturgiske fargar** er ulike fargar brukte som symbol i mange kristne kyrkjer for å markera ulike dagar og tider i kyrkjeåret. Ulike kyrkjesamfunn bruker ulike fargar, og ein del bruker ikkje liturgiske fargar i det heile.

Bruken av dei liturgiske fargane blei utvikla i mellomalderen. Dei har samband med hendingar som blir hugsa ein særsild dag eller tid av året. Ein finn fargen igjen i dekorasjonar i kyrkja, somme tider på lys, og på nokre av kleda til presten og andre leier gudstenesta.

Den normale kyrkjefargen, som blir brukt dersom ein ikkje er inne i ei særskild tid, er **grøn**. Han står for håp og vokster, og blir mellom anna brukt etter pinse.

Den sterke **raud**fargen står i kontrast til grønt. Han blir brukt til å markera den heilage anden i pinsen og kyrkja sjølv ved kyrkjejubileum og til ordinasjonar. Fargen står òg for eld og blod, og blir brukt når ein minnest apostlar og martyrar, til dømes ved 2. juledag og Olsok.

**Lilla** er ein farge som står for sorg, bot og ettertanke. Han blir brukt i adventstida før jul og i fastetida før pinse, på skjærtorsdag og langfredag, og til bots- og bededag. Fargen blir òg brukt ved gravferder.

**Kvit** er ein gledesfarge som står for lys, reinsle og heilagdom. Han blir brukt i juletida og i vekene etter påskedag. Han kan òg bli brukt ved vigsel.

Hovudfargar i kyrkjeåret
------------------------

Retningsliner for bruk av liturgiske fargar i Den norske kyrkja vart fastsett av kyrkjemøtet 20.11.2010. Gjennom kyrkjeåret er desse fargane vedtekne:

* Advent: fiolett
* Jul (frå julaftan til nyårsdagen): kvitt
* Kristi openberringsdag: kvitt
* Openberringstida (til fastelavnssøndag: grønt
* Fasta (askeonsdag-påskeaftan): fiolett
* Påsketida (påskenatt-søndag før pinse): kvitt
* Pinse (1. og 2. pinsedag): Raudt
* Treeiningssøndag: kvitt
* Treeiningstida: grønt

Liturgiske fargar på spesielle dagar
------------------------------------

* Maria bodskapsdag: Kvitt
* Jonsok: Kvitt
* Mikkelsmess: Kvitt
* Helgemessesøndag: Kvitt
* Andre helgendagar: Kvitt
* Stefanusdagen (Andre juledag): Raudt
* Aposteldagen (6. søndag i treeiningstida): Raudt
* Olsok: Raudt
* Andre martyrdagar: Raudt
* Bots- og bededag: Fiolett
* Hausttakkefest: Grønt
* 1. mai og 17. mai bruker ein grønt eller fargen for kyrkjeårstida.

Bakgrunnsstoff
--------------

Symbol i kyrkja

Kjelder
-------

1. ↑  Frå Gudstenesteboka 2011 : Retningsliner for bruk av liturgiske fargar (PDF)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* LCCN
* NKC

 |
Koordinatar: 62°4′26.728″N 6°13′12.076″E﻿
**Høydal** er ei bygd i Volda kommune som ligg på sørsida av Austefjorden. Fylkesveg 651 går gjennom bygda, som er ei blanding av fritidshus og busetnad for vanlege fastbuande.

Historie
--------

På 1900-talet var det noko småindustri i bygda, til dømes et par-tre trevarefabrikkar, eit par båtbyggeri og ein betongfabrikk. Grunnen til den relativt store industriverksemnda, var etableringa av Høydal elektrisitetsverk i 1917 som eit lutlag med 17 eigarar. Dette kraftverket vart avvikla på 80-talet, men på slutten av 90-talet vart to nye kraftverk etablerte. Høydalen var veglaus fram til 1966 då bygda vart knytt saman med Håvik og vidare til Fyrde. I 1973 vart det veg til Bjørneset og Straumshamn vestover. På grunn av desse vegsambanda, var det venta vekst i Høydalen, men resultatet vart motsett. I 2017 var det berre ein møbelfabrikk att i Høydal, som heiter Høydal Møbelfabrikk AS. Det var 60 personar med røysterett i bygda ved kommunevalet i 2007.

Referansar
----------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  Busetnadssoga for Volda. Bind 3, side 36
4. ↑  Busetnadssoga for Volda. Bind 3, side 37

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Høydal» frå Wikipedia på bokmål, den 19. januar 2018.*
**Kornél Pajor** (1. juli 1923–18. mai 2016) var ein ungarsk-svensk skeiseløpar fødd i Budapest, død i Sverige. Han vart verdsmeister i 1949, og tok bronsemedaljen i to europameisterskap og eitt verdsmeisterskap. Pajor konkurrerte for Ungarn til 1949, sesongane 1950 og -51 var han ISU-løpar og frå 1952 representerte han Sverige, der han slo seg til som arkitekt.

Pajor vart ungarsk meister på skeiser i 1944, 1945, 1948 og 1949. Han deltok i Vinter-OL 1948 i St. Moritz, der ein fjerdeplass på 10 000 meter var han beste prestasjon. Året etter vart han tredjemann i europameisterskapen i Davos, før han vart verdsmeister på Bislett stadion i Oslo. Under EM i Davos sette han verdsrekord på 5 000 meter med 8.13,5. Dagen etter vart han den fyrste som gjekk ein 10 000 meter på under 17 minuttar. Tida på milløpet vart ikkje gjeldande rekord, ettersom Hjalmar Andersen i eit seinare par skreid vel sekundet fortare.

Pajor reiste ikkje tilbake til Ungarn då 1949-sesongen gjekk mot slutten. Han søkte flyktningstatus og fekk deretter svensk statsborgarskap. I 1951 sikra han seg bronsemedaljen i skeise-VM i Davos, året etter fekk han ein EM-medalje av same valør på si nye heimebane i Östersund. Han la opp etter 1954-sesongen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Kornél Pajor» frå Wikipedia på bokmål, den 17. november 2016.*

* (en) Kornél Pajor – Profil og resultatoversikt i olympiske konkurransar på *sports-reference.com*.
Peñón de Vélez de la Gomera, sett frå kysten av Marokko
**Peñón de Vélez de la Gomera** er ei av dei spanske områda i Nord-Afrika utanfor kysten av Marokko (*Plaza de soberanía*), i lag med kystbyane Ceuta og Melilla, øyane Peñón de Alhucemas og Islas Chafarinas. Vélez de la Gomera er administrert frå Melilla. Den vesle folkesetnaden består berre av militære. 

Peñón de Vélez de la Gomera ligg 119 km søraust for Ceuta, det største spanske området i Afrika. Ho var ei naturleg øy fram til 1934 då ein storm vaska store mengder sand inn i den smale kanalen mellom øya og fastlandet. Sidan den gong har ho vore ei halvøy, i dag knytt til kysten av Marokko via ei 85 meter brei landtunge, den kortaste landegrensa i verda. Med ei lengd på 400 meter frå nordvest til søraust, og ei breidde på 100 meter, dekkjer øya eit areal på 1,9 hektar eller 0,019 km².

I 1508 starta Spania ein ekspedisjon leia av Pedro Navarro for å kjempe mot sjørøvarar på øya som stadig gjekk til åtak på kysten av Sør-Spania. Spania erobra Peñón, men tapte ho att i 1522 etter eit åtak frå berbarar, då heile den spanske garnisonen vart massakrert. I 1564, etter nokre mislukka forsøk, gjenerobra spanjolane under García Álvarez de Toledo av Villafranca, øya og har hatt kontroll over ho sidan den gong, trass i omleiringar i 1680, 1701, 1755, 1781 og 1790.

I 1871 var det debatt i den spanske kongressen om dei skulle forlate Peñón, sidan øya den gong ikkje lenger var militær strategisk, men forslaget vart til slutt droppa. 

Spanske område i Nord-Afrika.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Luftfoto Arkivert 2009-09-17 ved Wayback Machine.
* WorldStatesmen- Spania

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Peñón de Vélez de la Gomera» frå Wikipedia på engelsk, den 24. mai 2009.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  *Historia til Peñón de Vélez de la Gomera (spansk)*, arkivert frå originalen 14. mai 2009, henta 24. mai 2009

Koordinatar: 35°10′N 4°18′W﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* SUDOC
* GeoNames

 |
**Korrelasjon** eller **samvariasjon** er i statistikk og sannsynsrekning eit mål på styrken og retninga på den lineære samvariasjonen mellom to variablar. 
Empirisk observert samvariasjon er ein naudsynt, men ikkje tilstrekkeleg, føresetnad for å avdekkje om det er kausalitet, det vil seie at ein variabel er årsak til ein annan.

Fire datasett som alle har korrelasjonen 0,81. (Dømet er henta frå Francis Anscombe)

Pearsons produkt-moment-korrelasjon
-----------------------------------

Pearsons korrelasjonskoeffisient for produkt-moment (ofte referert til som *korrelasjonskoeffisienten* eller berre *korrelasjonen*) er eit mål på den linære korrelasjonen mellom to stokastiske variablar. Korrelasjonen mellom {\displaystyle X} og {\displaystyle Y} har ofte notasjonen {\displaystyle \rho \_{XY}}. For to stokastiske variablar {\displaystyle X} og {\displaystyle Y} er korrelasjonen definert som

{\displaystyle \operatorname {Corr} [X,Y]={\frac {\operatorname {Cov} [X,Y]}{\sqrt {\operatorname {Var} [X]\operatorname {Var} [Y]}}}}
der {\displaystyle \operatorname {Cov} [\cdot ]} er kovarians og {\displaystyle \operatorname {Var} [\cdot ]} er varians.

Denne korrelasjonskoeffisienten har alltid verdi mellom og ein og minus ein per definisjon. Dersom korrelasjonen mellom {\displaystyle X} og {\displaystyle Y} er lik 1, så er det ein perfekt, lineær korrelasjon mellom dei to. Med andre ord finst det to konstantar a og b slik at:

{\displaystyle \operatorname {Corr} [X,Y]=1\quad \Leftrightarrow \quad Y=aX+b}

Sjå òg
------

* Kausalitet
* Kovarians
Koordinatar: 61°33′31.867″N 5°13′38.755″E﻿

Motiv frå HøydalsfjordenFoto: Helge Høifødt

**Høydalsfjorden** er ein fjordarm av Solheimsfjorden i Kinn kommune i Vestland. Fjorden ligg like sør for Florø og strekkjer seg 13 km søraustover. 

Fjorden har to innløp, eitt mellom Ålvorsundet på vestsida av Ålvora og eit større innløp mellom Ålvora og Neståa. Like innanfor innløpet ligg dei to øyane Litle og store Timberøya og lenger inn i fjorden ligg Hjortøya. Sør for Litle Timberøya ligg Stongasundet mellom øya Stavøy og fastlandet. Sundet går sør til Brufjorden. 

Det ligg fleire bruk på nordsida av fjorden som Holmesund og Steinhovden. Sør for Hjortøya ligg Langeneset som strekkjer seg 2 km nordvestover i fjorden. Heilt inne på nordsida av neset ligg Høydal, som har gjeve namn til fjorden. Nord for Høydal smalnar fjorden inn og den siste 2,5 km inn til botn av fjorden vert kalla Osstrupen. 

Fv542 går langs sørsida av fjorden og kryssar Osstrupen. På nordsida av fjorden går Fv543.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
**Norsk kulturminnefond** eller berre *Kulturminnefondet* har sidan 2002 vore eit verkemiddel innan kulturminnearbeidet.

Kulturminnefondet er eit statleg organ under Miljøverndepartementet, og skal medverke til samspel mellom offentlege og private midlar for å sikre at eit mangfald av kulturminne og kulturmiljø blir tekne vare på og aktivisert som grunnlag for oppleving, kunnskap, utvikling og verdiskaping.

Fondet skal vidare stimulere til auka medverknad frå eigarar og næringsliv, utløyse privat kapital og støtte lokale og regionale samarbeidstiltak og spleiselag. Fondet kan gje støtte til restaurering og istandsetting av verneverdige og freda bygningar/anlegg. Slike tiltak fell utanfor ansvarsområdet til Norsk kulturfond, som er forvalta av kulturrådet, men vil kunne få stønad gjennom Kulturminnefondet.

Norsk kulturminnefond er lokalisert på Røros. 1. januar 2007 var det sett av til saman 1 milliard kroner som grunnkapital i fondet. Rentene av desse pengane står til disposisjon for fondetsstyret.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Kulturminnefondet si nettside
**Brian MacLeod** (fødd 27. april 1962) er ein USA-amerikansk trommeslagar og låtskrivar. Han har vore medlem av Group 87, Wire Train, Toy Matinee og «Tuesday Music Club»-kollektiet i lag med Sheryl Crow, som var oppstarten på albumet *Tuesday Night Music Club*.

Han har spelt med mange andre artistar,, som Madonna, Leonard Cohen, Tears For Fears, Seal, Chris Isaak, Melissa Etheridge, Pink, Christina Aguilera, Kevin Gilbert, Jewel, Stevie Nicks, Ziggy Marley, Rosanne Cash, Sara Bareilles, The The, John Hiatt, & Grace Slick.

Han er òg medlem av The Scrantones, som spelte kjenningsmelodien til den amerikanske versjonen av TV-serien *The Office*.

Av songar han har vore medlåtskrivar på finn ein «Everyday Is a Winding Road», «Strong Enough», «A Change Would Do You Good» og «Shine Over Babylon» med Sheryl Crow; «Waiting for Love» med Pink; «Under a Cloud» med The Bangles & «Supermodel» frå filmen *Clueless*.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Brian MacLeod (U.S. musician)» frå Wikipedia på engelsk, den 17. september 2016.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Ruhlmann, William. «Biography: Wire Train». Allmusic. Henta 17. september 2016.
2. ↑  West, Steve. «Office Convention 07: Look-Alikes And The Scrantones». TV Blend. Arkivert frå originalen 3. oktober 2017. Henta 17. september 2016.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* NKC
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)
* AllMusic (artist)

 |
**Eli Kristiansen** (fødd 8. november 1933) er ein norsk politikar for KrF frå Vågan i Nordland. Ho vart innvald på Stortinget frå Oslo i 1977.
Ho var vararepresentant i perioden 1973–1977. Ho er utdanna sjukepleiar, og avslutta den yrkesaktive karrieren sin som høgskulelektor ved Høgskulen i Nordland i Bodø. Med unntak av ein kort periode som statssekretær, har ho ikkje vore politisk aktiv på riksplan etter at ho slutta på Stortinget. Men ho har hatt ei rekkje tillitsverv i lokallaget i Bodø og fylkeslaget i Nordland. Ho bur no i Namsos.

Regjering
---------

* 1. januar 1972–1. januar 1973 - Personleg sekretær Sosialdepartementet
* 4. november 1985–31. mars 1986 Statssekretær Sosialdepartementet

Stortingskomitéar
-----------------

* 1977–1981 - medlem i Sosialkomitéen

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Eli Kristiansen» frå Wikipedia på bokmål, den 19. desember 2015.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Stortinget.no - Biografi

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
**Bokmålsordboka** er ei ordbok over bokmål utarbeidd ved Seksjon for leksikografi og målføregransking på Institutt for lingvistiske og nordiske studium ved Universitetet i Oslo i samarbeid med Språkrådet. Ho er tilgjengeleg som gratis nettordbok ved nettstaden til Universitetet i Bergen, som overtok drifta frå Universitetet i Oslo i september 2016.

Bokmålsordboka kom ut parallelt med Nynorskordboka i 1986 etter at ein hadde arbeidd med dei sidan 1974. Reviderte utgåver kom i 1993, 2004 og 2005. Ordboka blei lagt ut på nett i 1994, og ho kom som app (Ordbøkene) i 2017.

Bokmålsordboka og Nynorskordboka viser offisiell rettskrivning og bøying og har med uttaleopplysingar, ordsoge, definisjonar, faste uttrykk og døme på bruk.

Sjå òg
------

* Norsk ordbok
* Riksmålsordboken

Kjelder
-------

1. ↑  
*Universitetet i Bergen overtek ordbøkene*, arkivert frå originalen 17. september 2016
2. ↑  
Jan Hoel (2010), «Edle årganger i ny tapning», *Språknytt* **3**

---

* *Denne artikkelen bygger på «Bokmålsordboka» frå Wikipedia på bokmål, den 18. mai 2011.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:* 
		- *Bokmålsordboka. Definisjons- og rettskrivningsordbok.* Oslo: Kunnskapsforlaget 2005. 3. utgave, 2. opplag. 1218 s.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata
* Digitaliserte utgåver av Bokmålsordboka hjå Nasjonalbiblioteket
**Bojan Križaj** (fødd 3. januar 1957) er ein slovensk tidlegare skirennar frå Kranj som representerte Jugoslavia. Han fekk sølvmedaljen i slalåm i alpin-VM 1982 og vann FIS-pokalen som beste slalåmrennar i 1987-sesongen. Križaj vann åtte renn i verdscupen i tida 1980-87.

### Aktiv

Križaj VM-debuterte i 1974 og vart nummer 13 i slalåm. I desember 1977 fekk han si fyrste pallplassering i verdscupen i alpine greiner, med tredjeplass i slalåmrennet i Madonna di Campiglio.

Frå 1979-sesongen høyrde han med i verdseliten i både slalåm og storslalåm. Men han måtte vente til Lauberhornrenna i Wengen den 20. januar 1980 før han makta å tukte sin sterkaste konkurrent, svenske Ingemar Stenmark, som då vart slått med 17 hundredels sekund i slalåmtevlinga. Det var fyrste gongen ein utøvar frå Jugoslavia sigra i eit renn i verdscupen i alpine greiner.

Under Vinter-OL 1980 i Lake Placid enda Križaj på fjerdeplassen i storslalåm, to hundredels sekund bakom bronsemedaljøren, austerrikaren Hans Enn. To år seinare tok han sølvmedaljen i slalåmrennet under VM i alpine greiner 1982 i Schladming, atter ein gong bakom Ingemar Stenmark. I storslalåm vart Križaj nummer sju. Under dei olympiske leikane 1984 i Sarajevo måtte han nøye seg med ein niandeplass i storslalåm.

I 1987-sesongen deltok Križaj berre i slalåm i verdscupen. I sju av dei ni slalåmrenna var han mellom dei fire beste, og med fem pallplassar, av dei to sigrar, vann han slalåmcupen i verdscupen i alpine greier 1987, alle dei andre greinene for menn vart vunne av sveitsaren Pirmin Zurbriggen.

Frå 1980 til 1987 vann Križaj åtte renn i verdscupen, alle i slalåm. Då han la opp i 1988 hadde han 33 gongar stått på pallen etter verdscuprenn.

Kjelder
-------

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar

* *Denne artikkelen bygger på «Bojan Križaj» frå Wikipedia på tysk, den 15. desember 2014.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* «Bojan Križaj» (på engelsk). Olympedia.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* ISNI
* Munzinger (sport)

 |
**Bokmålsforbundet** er ein organisasjon som arbeider for at Noreg skal ha eitt skriftspråk, moderat bokmål. Organisasjonen vart etablert i Bergen den 21. februar 1990 der han også har hovudkontor. Organisasjonen har også eit avdelingskontor i Ålesund. Forbundet har rundt 1000 medlemmar, og gir ut nettavisa *Mål for Norge*.

Bokmålsforbundet held ved like og offentleggjer språkstatistikk basert på offisielle tal. Denne er tilgjengeleg på forbundet sin nettstad.

Initiativtakar og formann er Steinar Øksengård.

Opphav og språkpolitikk
-----------------------

Opphavet til organisasjonen var at Øksengård meinte at eksisterande språkorganisasjonar ikkje var i stand til å fremje interessene til bokmålet.

Bokmålsforbundet meiner det norske talespråket skal utvikla seg fritt, utan innblanding frå politikk eller byråkrati. I skulesamanheng ynskjer dei å gjera skriftleg sidemål valfritt. Når det gjeld offentleg tilsette, meiner Bokmålsforbundet at dei fritt skal kunna velja mellom bokmål og nynorsk.

Forbundet er sterkt kritisk til at nynorsk har større del i offentleg forvalting enn tilslutnaden i folket tilseier, og er samstundes motstandar av ei tilnærming mellom dei to offisielle språkformene bokmål og nynorsk – gjerne kalla samnorsk.

Referansar
----------


* *Denne artikkelen bygger på «Bokmålsforbundet» frå Wikipedia på bokmål, den 25. februar 2020.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Bokmålsforbundet

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BR orgnr

 |
**Boknakaran** er ei nordnorsk visegruppe som vart starta i 1992 og består av Ragnar Olsen, Jan Arvid Johansen, Malvin Skulbru og Pål Thorstensen. Dei har gjeve ut ei rad plater, og har turnert mykje i Nord-Noreg. Sidan 2008 har bandet hatt med Julie Alapnes Normann i staden for Malvin Skulbru. Mange av visene til Boknakaran er prega av politiske skråblikk, og speler gjerne på den nordnorske kystkulturen. Senja-diktaren Helge Stangnes blir rekna som den femte boknakaren, fordi mange av dikta hans har blitt tonesett og framført av Jan Arvid Johansen. Eit av desse er diktet «Hortensia», som kanskje er den mest kjente visa til Boknakaran.

Årleg held Boknakaran romjulskonsert på vertshuset Skarven i Tromsø.

I 2012 hadde Boknakaran 20-årsjubileumkonsert på Tromsø kulturhus.

Diskografi
----------

* *Unbløgged* 1994
* *Oppståar-tid!* 1996
* *På kryss og ters* 1999
* *Moja på tvoja* 2001
* *Nær og dær* 2003
* *Kortreist Musikk* 2011

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Boknakaran» frå Wikipedia på bokmål, den 29. mai 2017.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Arkivert 2017-06-04 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF

 |
«The Honest Bookshop» i Hay-on-Wye.
Frå Den norske bokbyen i Fjærland.
Ein **bokby** er ein landsby, liten by eller ei bygd der ein har sett bøker i fokus, og då særleg sal av brukte bøker.

Den fyrste bokbyen vart starta av Richard Booth i Hay-on-Wye i Wales. Etterkvart har det vorte bokbyar andre stader også, dei fleste i Europa, men også i andre delar av verda.

I Noreg er det to bokbyar, den fyrste er i Fjærland og heiter «Den norske bokbyen», og den andre er i Tvedestrand og heiter «Bokbyen ved Skagerrak».

Ein del av bokbyane er organisert i the International Organisation of Book Towns.

Bokbyar
-------

Dette er ei liste over stader som kallar seg bokbyar. Det er ikkje sikkert at lista er komplett:

* Hay-on-Wye i Wales (1961)
* Redu i Belgia (1984)
* Becherel i Frankrike (1988)
* Montolieu i Frankrike (1989)
* Bredevoort i Nederland (1993)
* Stillwater i Minnesota i USA (1993)
* Saint-Pierre-de-Clages i Sveits (1993)
* Fontenoy-la-Joute i Frankrike (1993)
* Fjærland i Noreg (1995)
* Wigtown i Skottland (1997)
* Waldstadt Wunsdorf i Tyskland (1997)
* Damme i Belgia (1997)
* Dalmellington i Skottland (1997)
* Sysmä i Finland (4. juli 1997)
* Muehlbeck/Friedersdorf i Tyskland (1997)
* Kampung Buku Langkawi i Malaysia (1997)
* Tvedestrand i Noreg (2003)
* Sidney i British Columbia i Canada
* Nevada City i California i USA

Bakgrunnsstoff
--------------

* International Organisation of Book Towns
Vesterålen bokbuss i Sortland.
**Bokbuss** er ein buss som er fylt med bøker, som fungerer som eit omreisande bibliotek. Bokbussane har ofte faste ruter i distrikta eller til stader og institusjonar der lånarane har vanskeleg for å kome seg til bibliotek. I Noreg er bokbussen ein del av den oppsøkjande bibliotekverksemda tufta i biblioteklova frå 1985 og vert mellom anna drivne av fylkesbiblioteka. 

I dei tre vestlandsfylka Hordaland, Sogn og Fjordane og Møre og Romsdal går òg bokbåten «Epos».

Historie
--------

Den fyrste bokbussen i Noreg tok til å køyra rundt i Vestfold i 1948, men tenesta vart etterkvart ein viktig kultur- og kunnskapsformidlar over heile landet. I dag har kommunikasjonen vorte betre og det er lettare å reisa for folk. Saman med at det er lettare å henta informasjon via fjernsyn og Internett har dette ført til at bokbusstilbodet fleire stadar er i ferd med å verta lagt ned.

Galleri
-------

* Bokbuss i Karasjok.Bokbuss i Karasjok.
* Bokbuss i Varde  i Danmark.Bokbuss i Varde  i Danmark.
* Dansk «bokbusshaldeplass».Dansk «bokbusshaldeplass».
* Kommunal bokbuss i Göteborg.Kommunal bokbuss i Göteborg.
* Kommunal bokbuss i Zagreb  i Kroatia.Kommunal bokbuss i Zagreb  i Kroatia.
* Bokbuss i Tunisia.Bokbuss i Tunisia.
* Bokbuss i Hongkong i Kina.Bokbuss i Hongkong i Kina.
* Bokbuss i Hokkaido i Japan.Bokbuss i Hokkaido i Japan.
* Bokbuss i Nicaragua.Bokbuss i Nicaragua.
* Kommunal bokbuss i Ottawa  i Canada.Kommunal bokbuss i Ottawa  i Canada.
* Bokbuss i Dresden i 1970.Bokbuss i Dresden i 1970.
* Bokbuss i Washington i Maryland i USA i 1916. Bussen har heilgummidekk og han tykkjest ha elektrisk drift.Bokbuss i Washington i Maryland i USA i 1916. Bussen har heilgummidekk og han tykkjest ha elektrisk drift.
* Hestedregen «bokbuss» i Warrington i Storbrittania rundt 1860.Hestedregen «bokbuss» i Warrington i Storbrittania rundt 1860.

Kjelde
------

* Omsett frå Wikipedia på bokmål, måndag 12. april 2011.

Sjå òg
------

* Bokbåt
* Bibliotek

| * v
* d
* e
Buss |
| --- |
| Busstypar | Langdistansebuss **·** Bybuss **·** Leddbuss **·** Dobbeltdekkar **·** Kombinertbuss **·** Trolleybuss **·** Minibuss |
| Rutebussar | Rutebuss **·** Skulebuss **·** Ekspressbuss **·** Matebuss |
| Andre bussar | Turistbuss **·** Opptaksbuss **·** Bokbuss **·** Bankbuss **·** Russebuss |



|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* NDL

 |
**St. Catherine's Down** er nokre graskledde bakkar av krit på Isle of Wight. Det ligg nær St Catherine's Point, det sørlegaste punktet på øya mellom byane Niton og Chale. Det er 240 meter på det høgaste. 

På denne åsen ligg St. Catherine's Oratory, lokalt kalla «Pepperpot», eit steinfyr bygd på 1300-talet av Walter De Godeton. Det er det nest eldste fyret på Dei britiske øyane. Berre fyret i Dover, bygd av romarane, er eldre. 

Hoy Monument på St. Catherine's Down
Visstnok vart de Godeton dømd for å ha teke vin som høyrte til kyrkja frå vraket av St. Marie av Bayonne i Chale Bay. Han måtte gjere bot og vart truga med bannlysing, så han bygde dette fyret. Fyret vart tent for å varsle skip om den farlege kysten. 

Det vart bygd eit kapell ved fyret, men dette vart øydelagd for lenge sidan. Bygginga av eit nytt fyr starta i 1785, men det vart aldri ferdig. Lokalt vert dette uferdige fyret kalla «salt pot».

St. Catherine's Point er ofte dekt av skodde, så det er ikkje den beste staden å setje eit fyr. 

Nord på St. Catherine's Down står Hoy Monument. Hoy Monument vart bygd av Michael Hoy i 1814 til minne om at den russiske tsaren hadde vitja Storbritannia. Det ligg ein plakett ved monumentet til minne om soldatane som miste livet i krimkrigen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «St. Catherine's Down» frå Wikipedia på engelsk, den 20. januar 2010.*

Koordinatar: 50°35′36″N 1°18′18″W﻿