recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Electrolux støvsugar.
**Electrolux** er eit svensk føretak som produserer kvitvarer, grasklypparar, hagetraktorar og meir. Føretaket vart stifta i 1910, med namnet **Elektromekaniska AB**. I 1919 gjekk det saman med AB Lux under namnet Elektrolux. I 1957 vart bokstaven «k» bytta ut med «c».

Kvitvarer
---------

Electrolux har i stor grad kjøpt opp andre føretak. Innan kvitvarer kontrollerer dei no merkenamna Elektro-Helios, Zanussi, AEG, Hugin og Volta. I 1940 lanserte Electrolux sin kjøkkenmaskin Electrolux Assistent som med berre få endringar framleis blir produsert for sal.

Motorsagproduksjon
------------------

I 1978 kjøpte Electrolux det svenske føretaket Husqvarna-Tandsbyverken, som produserte Husqvarna og Companion motorsager og det nord-amerikanske føretaket Poulan, og i 1979 kjøpte dei dei svenske motorsagprodusentane Partner og Jonsered. I 1983 kjøpte dei den norske motorsagprodusenten Jo-Bu, som var eigd av Elkem Spigerverket AS, og la ned produksjonen i Noreg. Same året kjøpte dei den kanadiske motorsagprodusenten Pioneer. Electrolux var ei tid verdas største motorsagprodusent, med ein årsproduksjon på rundt 800.000 sager. I 2006 vart Husqvarna skild ut som eige føretak, og motorsagproduksjonen vart overført dit. Varemerka Husqvarna, Jonsered og Poulan vert framleis nytta for motorsager, men varemerka Partner og Pioner er ikkje lengre i bruk.

Kjelder
-------

1. 1 2 3  .
2. ↑  *Assistenten er pensjonist men fortsatt like-aktuell* Arkivert 2015-09-23 ved Wayback Machine. Elektronikkbransjen, 15/11-2007.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Electrolux**

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* NKC

 |
**Alan Bullard** (fødd 4. august 1947 i London) er ein britisk komponist, særleg kjend for pedagogisk pianomusikk og komposisjonar for kor.

Biografi
--------

Alan Bullard studerte piano på musikkonservatorium i Blackheath før han tok til å studera ved Royal College of Music i London under m.a. Herbert Howells. Han tok vidare musikkstudium ved Nottingham University. Etter dette dreiv han ein del musikkundervisning ved forskjellige kunst- og musikkskular frå 1970 til 1975.

Det fyrste verket Alan Bullard i dag som sin fyrste komposisjon, er «Three Poems by W.B. Yeats» (1973). Få andre verk av Bullard som vart skrive frå denne tida, har overlevd til i dag. Alan Bullard flytta til Essex i 1975 for å undervisa ved det som i dag heiter *Colchester Institute* og underviste fast der til 2005. I 2008 vart Alan Bullard utnemnd til æresdoktor ved University of Essex for arbeidet sitt innan komposisjon og musikkutdanning. I 2010 fekk han tre prisar frå Music Industries Association for utgjevingane sine det året.

Alan Bullards tonespråk er inspirert av nyare komponistar som Herbert Howells og Benjamin Britten, men også av mellomaldermusikk og renessansemusikk.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Alan Bullard» frå Wikipedia på engelsk, den 6. september 2013.*

### Fotnotar

1. ↑  *Alan Bullards offisielle heimeside*, arkivert frå originalen 25. mars 2014, henta 6. september 2013

### Bakgrunnsstoff

* Alan Bullard si offisielle heimeside Arkivert 2014-03-25 ved Wayback Machine.
* Biografi og bilete på Scoreexchange.com
* Alan Bullard på Choralconnections.com Arkivert 2014-07-08 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* SUDOC
* NKC
* CiNii
* MusicBrainz (artist)

 |
| **Stolmen** |
| --- |
|  |
| Geografi |
|  |
| **Stad** | Austevoll |
| **Koordinatar** | 60°00′00″N 05°04′50″E﻿Koordinatar: 60°00′00″N 05°04′50″E﻿

 |
| **Areal** | 7,9 km²

 |
| **Høgaste punkt** | Såta (60 moh.)
 |
| Administrasjon |
| **Land** | Noreg Noreg |
| **Fylke** | Vestland

 |
| Demografi |
| **Folketal** | 206 (2007) |
| **Folketettleik** | 26 /km² |

**Stolmen** er den fjerde største øya i Austevoll kommune i Vestland. Som dei fleste andre øyer ute mot kysten er kjenneteiknet nakne knausar, lyngheier og litt skog. Det høgaste punktet på Stolmen heiter Såta og er om lag 60 meter høgt.

Busetnadane på Stolmen heiter Våge, Aarland, Stangeland, Mølna, Kvalvågen og Valhammar.

Øya hadde 206 innbyggjarar per januar 2007.

Stolmabrua går frå til øya Selbjørn. Då ho stod ferdig i november 1998 var ho den lengste fritt frambygg-kassebru i lettbetong i verda.

Historie
--------

Det er gjort arkeologiske funn fra mellom anna vikingtida.

Det var stor tysk aktivitet på Stolmen under den andre verdskrigen. På det meste var over 1000 tyskarar stasjonert her. De bemanna observasjonspostar, radiostasjon og kystartilleri.

På 70-talet var det ein Decca-stasjon heilt sør på øya på Våge.

**Folketalsutvikling:**

| 1801 | 1900 | 2000 | 2023 |
| --- | --- | --- | --- |
| 167 | 243 | 2191 | 1701 |

1Med Hevrøya

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GeoNames
* SSR (namn)

 |

  


1. ↑  Folketeljing 1801, frå Digitalarkivet
2. ↑  Folketeljing 1900 for Austevoll herred, frå Digitalarkivet
3. 1 2  Befolkning, etter grunnkrets, statistikkvariabel og år, frå Statistisk sentralbyrå
**Albert Marius Jacobsen** (22. august 1838–17. oktober 1909) var ein norsk offiser og politikar for Venstre. Han var far til statsråd Rolf Jacobsen.

Jacobsen var fødd i Kristiansund, far hans var distriktslege. Sjølv vart han student i 1855, kadett to år seinare. Utnemnd 1861 til sekondløytnant i 1. brigade, premierløytnant 1877 og kaptein 1877. 1867-77 var han elles lærar og til sist styrar av borgarskulen på Kongsvinger. Frå 1868 til -75 redigerte han *Hedemarkens Amtstidende*.

Han tok avskjed frå det militære i 1880, fordi han vart nekta å bu i Christiania for å kunne delta i militærkomiteen sine møte mellom sesjonen 1880-81. Han vart i 1881 vald til statsrevisor, ei stilling han hadde til 1888. Krigskommissær for Kristiansands distrikt, busett i Larvik frå 1888. I 1897 fekk han tilsvarande stilling i Tromsø stift.

Jacobsen var 1878 medlem av intendanturkommisjonen, sidan av kommisjonen om vernepliktslova og omorganiseringa av hæren 1884-87.

Jacobsen var stortingsmann frå 1877, som representant for Hedemarkens Amt. Han vart attvald i 1880 og 1883, samt vald for Buskerud Amt i 1886. Frå 1884 representerte han Venstre. På alle Storting var han medlem av militærkomiteen, formann frå 1882. Han var også medlem av traktatkomiteen 1882-83 og av valkomiteen 1883-88.

Jacobsen døydde i Bodø i 1909.

Kjelde
------

* Lindstøl, Tallak:*Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914

Bakgrunnsstoff
--------------

* Biografisk informasjon om Albert Jacobsen NSD Norsk senter for forskningsdatas politikararkiv

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
**Trygve Andersen** (fødd 10. juli 1934) er ein norsk, tidlegare fotballspelar frå Bergen. Han spela 27 landskampar for Noreg, dei aller fleste på midtstopparplass. Andersen spela for Bergens-klubbane Årstad og Brann, med Sportsklubben Brann vart han seriemeister i 1962 og 1963.

### Klubbspel

Andersen spela for Årstad Idrettslag fram til 1960. I hans tid på laget spela Årstad i Hovudserien frå 1951 til -53, samt sesongane 1956/57 og 1958/59. 

Etter overgangen til Brann var Andersen sterkt delaktig i at klubben vann Hovudserien 1961–62 og 1. divisjon i 1963. Han byrja spele for klubben straks etter at den unge Roald Jensen kom inn i Brann-angrepet og skapte furore på Brann-tribunane. Andersen var då kaptein for Brann, og den sentrale figuren i forsvarsspelet.

### Landslagsspel

Andersen debuterte på Noregs landslag i ein kamp i Reykjavik, 8. juli 1957, der det vart norsk siger 3-0 etter mål av Gunnar Dybwad, Kjell Kristiansen og Arne Legernes. Det skulle gå nesten fire år før han fekk sin neste landskamp, då i ein kvalifiseringskamp til VM-1962 mot Tyrkia på norsk heimebane. 11. juni 1962 skåra han sitt einaste landslagsmål då Noreg vart feia av bana i København, Danmark vann landskampen 6-1. I mai 1965 spela Andersen sine to siste landskampar, den aller siste var ein VM-kamp i Trondheim som enda med 4-2 over Luxembourg.

Han la opp i 1966.

### Merittar

* Seriemeister 1961/62 og 1963 med Brann

Kjelder
-------

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar
**Arvid Helmer Johanson** (fødd 3. februar 1929 i Halden, død 6. november 2013) var ein norsk journalist, redaktør og politikar (Ap).

Biografi
--------

Arvid Johanson var aktiv i AUF, Halden Ap og Østfold Ap alt som ung mann, m.a. som leiar for alle tre partiorganisasjonane. Då han fyrste gongen møtte på Stortinget som vararepresentant var han 26 år gamal, og dermed den yngste representanten sidan 1814. I 1958 fekk han fast plass på tinget og skulle bli sitjande 1958-61 og 1964-81; til saman 22 år. Seint på 1970-talet var han formann i industrikomitéen, deretter i utanrikskomitéen. I oktober 1980 vart han utnemnd til statsråd for fyrste gong då han vart leiar for olje- og energidepartementet under regjeringa Nordli. I februar 1981 gjekk Oddvar Nordli av som statsminister, men Johanson heldt fram som olje- og energiminister i regjeringa Brundtland I. Han hadde denne posisjonen fram til Høgre kom til makta i regjeringa Willoch ved valet i 1981. Etter valet mista Johanson stortingsplassen.

Arvid Johanson hadde jobba som journalist i Halden Arbeiderblad sidan 1950, og i 1981 tok han over som redaktør. Johanson hadde stor interesse for heimbyen og heldt fast ved at avisa måtte dyrka den lokale profilen sin. Ved eit tilfelle medan han var redaktør skal han ha lenkja seg fast utanfor lokalsjukehuset i Halden då det var trua av nedlegging. Han gjekk av som redaktør i 1993.

Johanson gav også ut fleire lokalhistoriske bøker om Halden.

Kjelder
-------

* Sarpsborg Arbeiderblad, 07.11.13: Arvid Johanson er død.

Fotnotar
--------

1. ↑  Store Norske Leksikon om Arvid Johanson
2. ↑  Biografi på Stortinget.no

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* PolSys
* VIAF
* LCCN
* ISNI

 |
| **San Sebastián** |
| --- |
|  |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Flagget til San Sebastián | Byvåpenet til San Sebastián |
| **Flagget til San Sebastián** | **Byvåpenet til San Sebastián** |

 |
| Kallenamn «*Sanse, San Seb, La Bella Easo*» |
| Motto «*Por fidelidad, nobleza y lealtad ganadas*» (*Vunne ved truskap, adelskap og lojalitet*) |
| Plassering |
| 

San Sebastián is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Spania |
| Autonom region | Baskarland |
| Provins | Guipúzcoa |
| Grunnlagd | 1180 |
| Borgarmeister | Eneko Goia |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  60,89 km² |
| Innbyggjarar  - Totalt (2008)   - folketettleik | 184 248   3 025,9 /km² |
| Koordinatar | 43°19′″N 1°59′″W﻿Koordinatar: 43°19′″N 1°59′″W﻿ |
| Høgd over havet | 6 moh |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 20001 - 20018 |
| Telefon-retningsnummer | +34 943 |
| **Nettstad:** www.sansebastian.es |

**Donostia-San Sebastián** (baskisk *Donostia*, spansk *San Sebastián*, offisielt kalla *Donostia-San Sebastián*) er provinshovudstaden i provinsen Gipuzkoa i Baskarland i Spania. Innbyggjarane kallar seg sjølve *donostiarras*. Byen har kring 180 000 innbyggjarar. og eit storbyområde som omfattar i overkant av 400 000 innbyggjarar.

Byen ligg nord i Baskarland på sørsida av Biscayabukta ved munningen av elva Urumea.

Byen er som dei fleste kystbyar prega av fiske og pittoreske hamnekvarter, men der fiskebodane låg før finst i dag eksklusive fisk- og skalldyrsrestaurantar.

Dei sentrale delane av byen og strandpromenadane går i viktoriansk arkitektur - byen var rundt førre hundreårsskifte ein stor turistby for den spanske kongefamilien og adelskapet.

Kvart år vert det halde ein stor festival i byen, *semana grande*, med tyrefekting, festivaltog og aktivitetar som konserter, tivoli og rokonkurransar (ein spesiell rosport som er nasjonalsporten i Baskarland der rostjernene er omtrent like kjende i Baskerland som store fotballstjerner i andre land). Byen er òg kjent for den internasjonale filmfestival kvar haust.

Ei årsak til at San Sebastian er eit av dei store turistmåla i Baskarland er dei to store sandstrendene som strekkjer seg ut på kvar side av sentrum. La Concha («skjelet») er den største av strendene. Den andre stranda, som ligg utanfor bydelen Gross, er den meir ungdommelege stranda. Ho er kjent for dei store bølgjene og gode surfehøve. Ungdomskulturen i byen er sterkt prega av surfing.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «San Sebastián» frå Wikipedia på bokmål, og «San Sebastián» frå Wikipedia på engelsk den 30. oktober 2009.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata
* Turistinformasjon
* Bilete av San Sebastián i 1909 Arkivert 2009-12-13 ved Wayback Machine.
* Bilete av San Sebastián
* Donostia på Flickr

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Engabreen** eller **Engenbreen** er ein brearm av isbreen Svartisen. Engabreen ligg ved Holandsfjorden i Meløy kommune i Nordland fylke. Staden har ikkje tilkomst frå bilveg, men har landingsplass for mindre båtar.

Geografi
--------

Søraust for Holandsfjorden ligg Svartisen på ca. 1200 - 1400 moh. Engabreen flyt ned mot Engabrevatnet. Den nedste brekanten varierer i høgd og endar ca. 7 - 40 moh. Brearmen har trekt seg kraftig tilbake etter om lag år 1910 då isen dekte heile Engabrevatnet. Ikkje langt frå brearmen, på 1070 moh. ligg Tåkeheimen, ei hytte ått og driven av Bodø og Omegns Turistforening. Fjelltoppen Helgelandsbukken på 1454 moh. ligg òg like ved. Det finst tunnelar under Engabreen som samlar og leier smeltevatn til Svartisen kraftverk.

Turisme
-------

Turistar vert sette i land frå eit turistskip på Holandsfjorden, kring 1890.   
 *(Foto: Axel Lindahl/Norsk Folkemuseum)*
Turistfylgjet er framme ved brekanten.   
 *(Foto: Axel Lindahl/Norsk Folkemuseum)*
Denne brearmen ned frå Svartisen har vore eit trekkplaster for turistar fordi han har enkel tilkomst og kan sjåast frå fjorden. Ein kjenner til at cruiseturismen starta på 1890-talet og blomstra opp på 1920-talet. Lista over skip som har vitja fjorden ved Engabreen omfattar også SS «Norway» (4. august 1984) og franske SS «Lafayette» på 36 000 tonn (5. august 1934). Etter siste tusenårsskiftet har talet på besøkande som kjem på land ved isen veksla mellom ca 20 000 og 25 000 personar pr år. I 2001 var talet på 21 000, av dei kom ca. 40 % med turbåt frå Hurtigruta og 17 % med cruiseskip.

Laboratoriet
------------

Ved bretunga, ca. 600 moh. finst ein tunnelinngang som leier inn til eit glasiologisk forskingslaboratorium i fjellet under isen. I «Svartisen Subglasiala Observatorium» kan forskarar studere kjemi i vatn og is, og erosjonen der isbotnen sklir og skrapar over fjellet. Ved laboratoriet finst ei opning inn under isen kor forskarar kan ta prøver av isen og studere rørsla. Dette er einaste kjente staden i verda kor ein kan gjere studiar ved slike vilkår under ca. 200 meter tjukk ismasse.

Historie
--------

I 1723 rykte Engabreen så langt fram at garden Storsteinøyra på Engen vart øydelagd, medan garden Fonnøyra vart hardt råka. I den kalde perioden kalla Den vesle istida skjedde dette med brear over heile landet og mange gardar i bredalar vart øydelagd på 1700-talet.

Kjelder
-------

* Forskning.no: Laboratoriet under Svartisen Arkivert 2004-06-29 ved Wayback Machine.
* Mimir: Masterplan Svartisen Arkivert 2007-09-28 ved Wayback Machine.
* Sigurd Brattland, *Artikkel om Båter og turister ved Svartisen i Årbok nr 10*, Meløy Historielag (1994), ISBN 82-7416-061-4
* Artikkel hos NVE Arkivert 2007-02-28 ved Wayback Machine.

### Fotnotar

1. ↑  Rekstad, (1893) - «Beretning om en undersøkelse av Svartisen, foretagen somrene 1890 og 1891. Archiv for Mathematik og Naturvidenskaberne», 21, s. 229-270.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
**KS «Norge»** eller **Kongeskipet «Norge»** er eit skip som er ått av kongen av Noreg. I samband med at Kong Haakon VII vart konge av Noreg i 1905, vart han lovt eit eige kongeskip. Noko slikt skip vart ikkje kjøpt, men etter den andre verdskrigen vart det organisert ei pengeinnsamling. Målet var å gje kongen eit skip som ei folkegåve. I 1947 vart den britiske motoryakten «Philante» kjøpt inn for 1,5 millionar kroner. Båten vart bygd av Camper & Nicolson i Southampton og vart sjøsett 11. februar 1937. Han var opphavleg eigd av flyprodusenten Thomas Sopwith. I den andre verdskrigen vart båten nytta av den britiske marinen til eskortefartøy over Atlanterhavet. Norsk kommando vart heist 17. mai 1948. 

Kong Olav V overtok kongeskipet i 1955, og kong Harald V i 1991.

7. mars 1985 fekk kongeskipet «Norge» store brannskadar då det låg på verkstad ved Marinens Hovedværft i Horten.

No vert KS «Norge» nytta av kongefamilien til offisielle og private reiser i Noreg og i utlandet. Båten er drifta av Sjøforsvaret.

Sjå og
------

* Hjuldampskipet «Norge»
* DS «Norge»
* Luftskipet «Norge»
* Panserskipet «Norge»

Kjelder
-------

* Forsvarsnett[*daud lenkje*]
* Sverre Mo: *Norske marinefartøy*. Bodoni forlag. Bergen 2008

| * v
* d
* e
Kongeskip |
| --- |
| 
* «Dannebrog»
* KS «Norge»

 |

| * v
* d
* e
Eigedomane til den norske kongefamilien |
| --- |
| Offentleg eige | 
* Slottet
* Bygdøy Kongsgård
* Oscarshall
* Gamlehaugen
* Stiftsgården
* Ledaal

 |
| Privat eige | 
* Skaugum
* Kongsseteren
* Prinsehytta
* Mågerø
* KS «Norge»

 |



1. ↑  .
Koordinatar: 36°55′N 34°54′E﻿

**Tarsus** (hittitisk: Tarsa, gresk: Ταρσός, *Tarsós*) er ein historisk by sør i det sentrale Tyrkia, 20 km innfor kysten av Middelhavet, på slettelandet der elva Seyhan Nehri renn ut i Middelhavet. Han høyrer til Adana-Mersin storbyområde, det fjerde største byområdet i Tyrkia med 3 millionar innbyggjarar. Tarsus høyrer til provinsen Mersin og ligg i kjernen av regionen Çukurova. Tarsus har kring 240 000 innbyggjarar. 

Tarsus eller Tarsos er ein svært gammal by, med funn frå steinalderen. I oldtida var byen hovudstad for kongane av Kilikia og seinare for persiske satrapar. Han blei tidleg gresk-påverka og var ein viktig hellenistisk by. I 66 f.Kr. blei han annektert av Pompeius til Romarriket. Det var her det første møtet mellom Kleopatra og Marcus Antonius fann stad, og apostelen Paulus var fødd her.

Linproduksjon har lenge spelt ein stor rolle i økonomien i Tarsus. Tekstilindustri er saman med møbelmaking og handel framleis ei viktig næring.

Kjelder
-------

* Tarsus. () I *Store norske leksikon*. Henta frå:

* *Delar av denne artikkelen bygger på «Tarsus» frå Wikipedia på bokmål, den 9. juli 2011.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Distriktet Tarsus
* Tarsus kommune
* Informasjon om Tarsus frå Kultur- og turismedepartementet i Tyrkia Arkivert 2005-11-11 ved Wayback Machine.
* Om Tarsus sin tidlege historie på PBS

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* SUDOC
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Ottaviano** er ein by og ein kommune i provinsen Napoli i regionen Campania i Italia. Kommunen har 24 000 ibuarar og dekker ei flatevidd på 19,8 km².
Ottaviano ligg under Vesuv, ikring 20 km aust for Napoli.

Under Romarriket var Ottaviano ein liten landsby på det veldige godset Octaviorum, ein eigedom som høyrde til Octavia-ætta, slekta keisar Augustus var ein del av.

Ottaviano vart i 1944 mykje skadd under eit vulkanutbrot på Vesuv. På 1980-talet var Ottaviano kjend som høgborga til forbrytarbanden Camorra.

Mest heile Vesuv nasjonalpark ligg i kommunen. Nasjonalparkleiinga held til i Medici-slottet i byen. Ottaviano kommune omfattar også landsbyane Furchi, San Gennarello og Zabatta.

Ottaviano.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Ottaviano» frå Wikipedia på engelsk, den 2. juni 2015.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Ottaviano**

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Brennande kalenderlys.
Kalenderlys med dekorasjonar og tal i ein oppsats.
**Kalenderlys** eller **datolys** er eit levande lys markert med tal som står for dagane i desember fram til jul. Det fungerer som ei form for adventskalender der ein kvar dag brenn eit lite stykke av lyset og sløkker det att. På julaftan eller juledag er lyset brent ned. 

Ein kan laga kalenderlys sjølv eller kjøpa dei ferdig dekorerte. Lysa kan ha ulike fargar, som kvitt, raudt, grønt, gull eller sølv.

Lyset kan stå i ein vanleg lysestake eller i ein heimelaga juledekorasjon, til dømes av leire med sølvpapir rundt eller oasis med plantemateriale som granbar, kristtorn, eføy, tørka plantedelar og konglar, og julepynt som kuler og band.

Historie
--------

Frå tidleg på 1900-talet var det vanleg at ein telde dagane til jul på skulen. Heime kunne ein også ha heimelaga kalendrar, nokre med lys som blei tend for kvar dag som gjekk. På 1930-talet kunne mange kjøpa inn eit stort lys som dei laga kalenderlys av.
I 1935 skildra danske Lis Byrdal krorleis ein kunne laga kalenderlys i boka *Smaa Fester - glade Gæster*:

En idé til børnene er at dele et lille tykt lys med 23 tynde, sorte tuschcirkler, som man kan lægge farver imellem, hvis man vil. Hver aften lige fra d. 1. december brænder man så et stykke ned – hele tiden til den næste streg. Den dag lyset brænder ud, er det jul – og træet tændes.
I 1942 byrja det danske selskapet Asp & Holmblad produksjon av ferdige kalenderlys. Dei byrja med Jakobslyset, inspirert av himmelstigen som patriarken Jakob drøymde om. Produktet blei seinare til Kalenderlys No. 1, som er blitt seld i same utforming sidan 1942.

Kalenderlys blir ofte brukt heime. I til dømes Storbritannia er det vanleg å bruka slike lys heime i advent, medan adventslys i eigne stakar blir brukt mest i kyrkja.

Sjå òg
------

* Adventslys
* Christingle

Kjelder
-------

1. ↑  «2. december – lidt om kalenderlys…», *madenimitliv.dk*, 2. desember 2013, arkivert frå originalen 21. desember 2016, henta 13. desember 2016
2. ↑  worldcat.org: 'Smaa Fester - glade Gæster', worldcat.org
3. ↑  «Lys», *Jul i Dannevang*, henta 13. desember 2016
4. ↑  *Historien om DET LEVENDE LYS*, ASP-HOLMBLAD A/S, arkivert frå originalen 20. desember 2016, henta 13. desember 2016
5. ↑  «Christian celebration of Advent» (på engelsk). BBC. 16. desember 2010. Henta 27. november 2015.

* *Denne artikkelen bygger på «Kalenderlys» frå Wikipedia på dansk, og «Datumljus» frå Wikipedia på svensk den 13. desember 2016.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Kalenderlys**
Koordinatar: 61°7′33″N 8°34′35″E﻿

**Vang prestegard** (gnr. 32) er ein prestegard i Vang kommune i Innlandet fylke. Prestegarden ligg rett aust for Vang kyrkje, med den okergule hovudbygningen nærast E16.

Hovudbygningen ein ser i dag vart oppført i 1828, og er dermed litt eldre enn kyrkja, som er frå 1840. Det vart utført arbeid i 1866 og 1870 som har resultert i ein litt høgare bygning enn opphavleg med verandautbygg. Det har vore både kyrkje og prestegard på staden sidan mellomalderen.

Hovudbygningen er freda saman med drengstova (frå 1800-talet) og stabburet (frå 1897). Vang prestegard er mellom dei mindre prestegardsanlegga, men dannar ei harmonisk eining saman med kyrkja. Garden er rekna for å ha høg kulturhistorisk verdi.

Fotnotar
--------

1. ↑  Opplysningsvesenets fond

Kjelder
-------

* Gunnar Birkeland og Sigrunn Nerdal, red. (2015). «166 Vang prestegård Valdres». *Prestegårder i Norge – et utvalg*. Opplysningsvesenets fond. s. 141–142.
* Vang prestebolig i Valdres Arkivert 2018-09-04 ved Wayback Machine. hos Opplysningsvesenets fond
* Vang prestegard i Valdres i kulturminnesok.no, nettstaden til Riksantikvaren
**Jamtli** er namnet på Jämtlands läns museum i Östersund i Sverige. Museet har eit friluftsområde med kulturhistoriske bygningar og miljø, og dessutan innandørs faste og vekslande arkeologiske og kulturhistoriske utstillingar. Klenodiet i samlingane er veggteppa Överhogdalstapeten frå vikingtida/mellomalderen med eit mylder av figurar som det til no ikkje er gjeve fullgode tydingar av.

Namnet «Jamtli» tydar 'lia til jemtane', og synar til terrengtilhøva på staden. Opphavleg var dette namnet på friluftsmuseet, medan innandørssamlinga heitte Jämtlands läns museum. Dei to musea vart slegne saman i 1974, i samband med at Jämtlands läns landsting og Östersunds kommun organiserte musea som stiftinga Jämtlands läns museum. Frå 2008 vart namnet Jamtli teke i bruk om heile museet. 

Museet vart skipa i 1912 av Jämtlands läns fornminnesförening, Jämtlands läns konstförening og Föreningen Jämtslöjd. Den fyrste museumsbygningen var teikna av arkitekt Frans Bertil Wallberg og teke i bruk i september 1930. Ein ny museumsbygning nedanfor det opphavlege museet vart påbyrja i 1990 og opna i 1995.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Jamtli**

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata
**Lars Stefan Lövgren** (fødd 21. desember 1970) er ein svensk tidlegare handballspelar frå Partille. Perioden 1994-2002 vart han europameister fire gongar, og ein gong verdsmeister. Lövgren var vanlegvis midtre rykkromspelar.

### Landslagsspel

Lövgren landskamp-debuterte 23. oktober 1993. Fram til 2006 deltok han i 269 landskampar og skåra 1161 mål. Han var landslagskaptein frå 2001 til han slutta. Åra frå 1994 til 2002 sanka han fire EM-medaljar, alle i gull, og fire VM-medaljar i ulike valørar. Lövgren er den einaste spelaren som har skåra minst 50 mål i alle dei tre store internasjonale turneringane: verdsmeisterskap (1997: 50), sommar-OL (2000: 51) og europameistersap (2002: 57).

### Klubbspel

Lövgren var aktiv i Redbergslids IK frå 1990. Gjennom åtte sesongar i toppserien 1169 skåringar, sanka han fem meister-pokalar i serien i tre i cupen. 1998/99-sesongen spelte han på det tyske bundesliga-laget Niederwürzbach. Frå 1999 til han la opp i 2009 gjorde han teneste i THW Kiel, der han var lagkaptein frå 2001. I desse ti sesongane vart han sju gongar tysk ligameister og i 2002 og 2004 vinnar av europaserien. Høgdepunktet kom då han leia Kiel til triumf i meisterligaen våren 2007.

### Merittar

* EM-gull: 1994, 1998, 2000 og 2002 med Sverige
* VM-gull: 1999 med Sverige
* VM-sølv: 1997 og 2001 med Sverige
* VM-bronse: 1995 med Sverige
* Vinnar av EHF-meisterligaen: 2007 for THW Kiel
* Vinnar av EHF-europaserien: 2002 og 2004 for THW Kiel
* Svensk seriemeister: 1993, 1995, 1996, 1997, 1998 for Redbergslid
* Svensk cupmeister: 1996, 1997, 1998 for Redbergslid
* Tysk ligameister: 2000, 2002, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009 for THW Kiel
* Tysk pokalvinnar: 2000, 2007, 2008, 2009 for THW Kiel

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Stefan Lövgren» frå Wikipedia på tysk, den 23. november 2023.*
**Retsforbundet** tidlegare **Danmarks Retsforbund** er eit dansk politisk parti som vart stifta i 1919. Georgismen er det ideologiske grunnlaget for partiet. 
Det politiske partiet **Danmarks Retsforbund** vart stifta 21. oktober 1919. Stiftarane var inspirerte av den amerikanske filosof Henry George, i tillegg til den danske retts- og moralfilosofen Severin Christensen.

Politikk
--------

Politikken til partiet byggjer på tre hovudpunkt. Frihandel, avgrensing av statsmakta og «full grundskyld» eller «full grunnrente». Med «full grundskyld» vert meint at staten si einaste rettkome kjelde til inntekt er den samfunnsmessige meirverdien av jordrente i staden for skatt på inntekt frå arbeid. All inntektsskatt, moms og toll skal difor avviklast. Rettsforbundet er altså eit utprega liberalistisk parti.

Historie
--------

Danmarks Retsforbund vart første gong vald til Folketinget i 1924. Opp gjennom 1920-talet og 1930-talet var dei representert med ein eller to representantar (dette var før sperrereglane var innført i det danske valsystemet). Under krigen deltok folketingsmedlemmet, og seinare fiskeriminister, Oluf Pedersen som sekretær i det såkalla samarbeidsutvalet.

Etter frigjeringa medverka partiet sin frihandelsideologi til at ein markerte seg sterkt mot etterkrigsrasjoneringa. Det kom mellom anna til uttrykk ved at regjeringa Hans Hedtoft måtte gå av i 1950 på spørsmålet om oppheving av smørrasjoneringa. Ein tala den gong om at regjeringa «gled i smørret». Retsforbundet opplevde i dei fylgjande åra ein markant suksess, og oppnådde ved valet i 1953 ei folketingsgruppe på tolv medlemer.

Etter folketingsvalet i 1960 rauk Retsforbundet ut av Folketinget.

I samband med avrøystinga om Danmark skulle gå inn i EF i 1972 markerte Retsforbundet seg som det einaste borgarlege motstandarpartiet. Partiet deltok i stiftinga av den danske folkerørsla mot EF Folkebevægelsen mod EF. Ved valet i 1973 fekk ein enno ei gong vald inn folk i Folketinget. Ved valet i 1981 fekk partiet ingen inn i Folketinget. Sidan har oppslutnaden gått ned, og etter 1990 har ikkje partiet stilt liste til folketingsval.

Kjelder
-------



|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
**Ivarsøy** er ei øy i Fitjar kommune i Fitjarøyane, vest for sjølve Fitjar sentrum. 

Garden på øya er truleg den eldste i Fitjarøyane. Her er ikkje gjort nokre fornfunn som tidfestar garden, men ein har funne ei steinøks og ei hakke av grønstein.

Geografi
--------

Ivarsøy ligg med Engesund, Gloppholmen og Litla Eldøy i aust, Hjelmen i søraust, Straumøy i sørvest, Ålforo, Avløypet og Langøy i vest og Siglo i nord. 

Øya har eit areal på 3,2 km², er 4,2 km lang og kring 1,3 km på det breiaste. 

Det høgaste punktet på øya er Storhaugen på 75 meter over havet. Det ligg tre større vatn på øya, Ivarsøyvatnet, Botnavatnet og Sætravågsvatnet.

Namn
----

Første delen av namnet kjem av mannsnamnet Ivar. Namnet har gjennom hundreåra vorte skrive forskjellige, frå Iffuersøen i 1597, Yffuersøen i 1605, Iffuersøennn i 1610, Iffrsøenn i 1611, Iffersenn i 1612, Iffersøen i 1630, Ifuersøen i 1668, Iversøyen i 1701, Iversøen i 1715, Ivarsøen i 1890. Namnet vert no skriven Ivarsøy, som òg er slektsnamnet frå staden.

Namnet vart første gongen nemnd i dokument i 1597.

Historie
--------

Ivarsøy høyrde truleg til Fitjargarden i gamal tid, så kongen var då eigar. Ein gong i mellomalderen vart Allehelgensgodset og Utstein klostergodset slått i saman til eit len. I 1670- og 1680-åra kjøpte gjestgjevaren i Engesund Ivarsøy med Engesund og garden vart driven av gjestgjevarane ei tid, frå 1772 til 1776 då brukarane kjøpte. Seinare har brukarane vore sjølveigarar. 

Gjestgivarstaden Engesund låg under Ivarsøy. Garden hadde ei kvern, og frå Litlavatnet på øya til Ivarsøyvågen var vassføringa nok til ei flaumkvern. Jorda var ring og tungbrukt, men var bra til kornavl. 

I følgje segna budde den første mannen i Ivarsøy, Ivar, i Gulluro, som ligg før ein kjem inn på Ivarsøyvågen frå Fitjar på sørsida. Her er de tein del murar etter hus. Segna seier at Ivar drukna i Ivarsøyvatnet.

Folketalsutvikling
------------------

| 1801 | 1900 |
| --- | --- |
| 11 | 32 |

Kjelder
-------

1. ↑  Folketeljing 1801 for Stord prestegjeld, frå Digitalarkivet
2. ↑  Folketeljing 1900 for Fitjar herred, frå Digitalarkivet

* Simon Steinsbo (1986). *Fitjar bygdebok - Gards- og ættesoge* **1**. Fitjar.


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
| **Martigny-Combe** |
| --- |
| Sommet-des-Vignes i Martigny-CombeSommet-des-Vignes i Martigny-Combe Sommet-des-Vignes i Martigny-Combe |
| 

|  |
| --- |
| Kommunevåpenet til Martigny-Combe |
| **Kommunevåpenet til Martigny-Combe** |

 |
| Plassering |
| 

Martigny-Combe is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Sveits |
| Kanton | Valais |
| Distrikt | Martigny |
| Språk | fransk |
| Borgarmeister | Philippe Pierroz |
| Geografi |
| Flatevidd - kommune |  37,7 km² |
| Innbyggjarar  - kommune (desember 2010)   - folketettleik | 2 199   58,3 /km² |
| Koordinatar | 46°5′0″N 7°3′0″E﻿Koordinatar: 46°5′0″N 7°3′0″E﻿ |
| Høgd over havet | 804 moh |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 1921 |

**Martigny-Combe** er ein kommune i distriktet Martigny i kantonen Valais i Sveits. Kommunen har 2 199 innbyggjarar (2010) og eit areal på 38 km². Kommunesenteret ligg 804 meter over havet.

Kommunen grensar i vest til elva Trient og i aust til elva Dranse. Han klatrar frå Rhônedalen opp til ei høgd på 2700 moh. Han er eit trafikknutepunkt mellom to internasjonale transportruter, Store St. Bernhard-passet til Italia og Col de la Forclaz til Frankrike. Han består av hovudlandsbyen La Croix i tillegg til landsbyane Le Brocard, Le Borgeaud, Les Rappes, Le Fays og Ravoireand og grendene Plan-Cerisier, Le Perrey og La Crettaz.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Martigny-Combe» frå Wikipedia på engelsk, den 21. mars 2012.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Martigny-Combe**

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* HDS
* GeoNames

 |
Eit utval Ringnes-produkt.
**Ringnes** er ei norsk bryggjeriverksemd. Ho tilhøyrer i dag Carlsberg og driv fleire bryggjeri i Noreg. I tillegg til eigne produkt sel Ringnes også Pepsi, Guinness, Tuborg og Carlsberg. 

Bryggjeriet blei grunnlagt av brørne Ellef og Amund Ringnes saman med konsul Axel Heiberg i 1876. Øl blei først brygga på anlegget på Grünerløkka i Oslo i 1877.

Ringnes Bryggeri var i familieeihe fram til fusjonen De sammensluttede bryggerier, saman med dei andre Oslo-bryggjeria Frydenlund og Schou i 1978, då Nora Industrier overtok eigarskapen. I 2000 blei det gamle bryggjeriet i Oslos centrum avvikla. Ringnes tilhøyrde i ein kort periode Orkla, men blei teke over av Carlsberg i 2004.

Kjelder
-------

1. ↑  «Om oss». Ringnes. Henta 18. februar 2021.

* *Denne artikkelen bygger på «Ringnes» frå Wikipedia på dansk, den 31. mars 2015.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Ringnes**

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* BR orgnr

 |
**Kim Tok-hun** (fødd ) er ein nordkoreansk politikar som har vore Nord-Koreas statsminister sidan 13. august 2020. Han er fullverdig medlem av presidiet i politbyrået i Det koreanske arbeidarpartiet og har også vore leiar for budsjettkomiteen til parlamentet. Han var også delegat for Nord-/Sør-Korea-koordineringsarbeidet før han 29. september 2019 blei utnemnd til visestatsminister av Den øvste folkeforsamlinga (parlamentsforsamlinga) 

Kim Tok-hun har vore medlem av sentralkomiteen til Det koreanske arbeidarpartiet sidan partiets 7. kongress i mai 2016. Frå 11. april 2019 var han varamedlem til politbyrået, før han frå 31. desember 2019 blei fast medlem. I april 2020 blei han vald til leiar for budsjettkomiteen til folkeforsamlinga. Etter 2022 har han vore sett på som nest høgast på rangstiga etter Kim Jong-un.

I august 2023 kom Kim Jong-un med skarp kritikk av statsminister Kim Tok-hun og regjeringa for deira handtering av flaumkatastrofen i Ansok. Kritikken blei offentleggjord i ein artikkel i Korean Central News Agency. Kim Jong-un meinte at redningsarbeidet og arbeidet med gjenoppbygging var dårlig organisert og gjekk for seint.

Kjelder
-------

1. ↑  «N.K. leader warns against accepting outside assistance over flood damage due to virus risk». Youhap News Agency. 14. august 2020.
2. ↑  Kim, Jeongmin (1. januar 2020). «North Korea's New Year's Eve party plenum reveals major leadership reshuffle». NK News.
3. ↑  Grisafi, John G. (13. april 2014). «Former Delegate for North-South Cooperation Becomes Vice Premier». NK News.
4. ↑  «North Korea's premier now ranks as top official. Is he Kim Jong Un's successor?». NK PRO. 1. august 2022.
5. ↑  «Kim Jong Un blasts premier for typhoon lack of preparedness». Radio Free Asia.
6. ↑  «KCNA | Article | Respected Comrade Kim Jong Un Inspects Ansok Tideland under Restoration». kcna.kp.

* *Denne artikkelen bygger på «Kim Tok-hun» frå Wikipedia på bokmål, den 24. oktober 2023.*
«S/Y Shanti Devi» i 1983, ved Mälarvarvet i Stockholm Foto: Robert E. Haraldsen

**Shanti Devi**, (hindi for 'Fredsgudinne') er namnet på skonnerten som forfattaren Axel Jensen budde i og eigde saman med den indiske kona si, Pratibha Jensen, fram til 1990.

Seglskuta vart bygd i 1905 på Sjötorps Varv ved Vänern i Sverige og vart først døypt til «Zeus». Seinare vart ho registrert av Jensen i Gibraltar under namnet S.Y. «Shanti Devi».

Skipet vart opphavleg bygd til å vere fraktskute og er difor dimensjonert for ferdsel gjennom det svenske kanalsystemet, Göta Kanal og for segling på Nordsjøen og Austesjøen.

I 1985 og 1986 vart «Shanti Devi» nytta til hovudbase for planlegginga og administrasjonen av Oslo Internasjonale Poesifestival under leiing av Axel Jensen sjølv.

Etter at Jensen vart alvorleg sjuk vart skuta selt og segla nokre år under norsk flagg til ho uforklarleg sokk utanfor Arendal i 2012.

Kjelder
-------

1. ↑  Artikkel i «Fedrelandsvennen»

Bakgrunnsstoff
--------------

* Nettstaden til Axel Jensen (arkivert side)
Koordinatar: 67°10′S 67°38′W﻿

**The Gullet** er eit smalt sund mellom austenden av Adelaide Island og vestkysten av Graham Land i Antarktis, og skil Hansen Island og Day Island og knyter saman Hanusse Bay og Laubeuffjorden. Området vart først utforska i 1909 av Den franske antarktisekspedisjonen under Jean-Baptiste Charcot som var uviss om sundet eksisterte og skisserte ned den trulege plaseringa på karta etter ekspedisjonen. Sundet vart først vitja og grovt kartlagd i 1936 av British Graham Land Expedition under Rymill. Det vart kartlagt på ny og gjeve skildrande namnet i 1948 av medlemmar av Falkland Islands Dependencies Survey. *Gullet* tyder opning eller renne på engelsk.

Kjelder
-------

1. ↑  «Gullet, The». Geographic Names Information System, U.S. Geological Survey. Henta 18. oktober 2012.

 Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Gullet, The» (innhald frå Geographic Names Information System).


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Nailsworth**  er ein by i grevskapet Gloucestershire  i England. Han har kring 5 600 innbyggjarar og ligg i Cotswolds.

Nailsworth rådhus.
Nailsworth voks fram som busetnad ved møtepunktet til Avening-dalen og Woodchester-dalen, ved Nailsworth-bekken. Frå det fyrste eller andre hundreåret låg han ved romarvegen Fosse Way. Mellomalderbygningar i området er Beverston Castle og Owlpen Manor. Rådhuset, Nailsworth Town Hall, blei opphavleg bygd som kapell for dissentarar i 1867.

I moderne tid var Nailsworth ein liten industriby og eit senter for brygging.

Kjelder
-------

1. ↑  «Nailsworth Town Council :: Nailsworth», *www.nailsworthtowncouncil.gov.uk*, henta 24. oktober 2023
2. ↑  «Nailsworth Town Hall». Heritage Open Days. Henta 8. oktober 2023.
3. ↑  «Nailsworth: "Economic History". British History Online pp. 211–215».

* *Denne artikkelen bygger på «Nailsworth» frå Wikipedia på engelsk, den 19. juli 2011.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Nailsworth**

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* SUDOC
* GeoNames

 |
Koordinatar: 78°32′S 85°35′W﻿

**Vinson Plateau** er det høgaste platået i Vinson Massif i Sentinel Range i Ellsworth Mountains i Antarktis. Det strekkjer seg 9 km mellom Goodge Col og Hammer Col og knyt saman nordre delar av dei sentrale Sentinel Range til Craddock Massif i sør-søraust. Det er 4,5 km breitt mellom Branscomb Peak og Silverstein Peak i vest og Schoening Peak og Marts Peak i aust. Høgda på platået er frå 4000 til 4600 meter over havet. På platået ligg Mount Vinson (4892 moh), det høgaste fjellet i Antarktis, og fleire andre fjelltoppar på over 4700 meter over havet. Dei fleste av desse toppane har derimot låg skardhøgd: Clinch Peak (4841 moh), Corbet Peak (4822 moh), Silverstein Peak (4790 moh), Schoening Peak (4743 moh) og Hollister Peak (4729 moh). Den sentrale delen av platået vert drenert av Rochébreen og ein sidebre i Jacobsen Valley, som begge møter Branscombbreen.

Platået er kalla opp etter Vinson Massif, til ære for den amerikanske statsmannen Carl Vinson (1883-1981).

Kjelder
-------

* Bulgarsk antarktisk stadnamnregister. Antarctic Place-names Commission. (detaljar på bulgarsk, grunnleggande data in English)
* Vinson Plateau. SCAR Composite Gazetteer of Antarctica.
Rasmus Lauge
**Rasmus Lauge Schmidt** (fødd 20. juni 1991) er ein dansk handballspelar frå Bjerringbro som har vunne to VM-gull, to EM-gull og eitt OL-gull med Danmarks landslag. Han har vorte tysk ligameister ved fire høve og vart ungarsk seriemeister i 2023. Sidan sommaren 2023 er han aktiv i Bjerringbro.

### Landslagsspel

Lauge var med i den danske troppa som tok seg til finalen i VM 2011, der laget tapte i ekstraomgangane mot Frankrike. Året etter bidrog han med to mål då Danmark vann med 21 mot 19 over arrangørlandet Serbia i finalen i Handball-EM 2012. Han skåra eitt finalemål då Danmark måtte nøye seg med sølvplass under Handball-VM 2013. Ein meniskskade førte til at han ikkje kom med til Sommar-OL 2016 i Rio de Janeiro. I 2019 skåra Lauge fire mål då Danmark på heimebane slo Noregs mannskap med solide 31-22 finalen i Handball-VM 2019, kom også med på All-Star-laget. Under Handball-EM i 2022 vann han ein bronsemedalje. Eitt år seinare vart han verdsmeister for andre gong, skåra heile 10 mål i finalen mot Frankrike og vart toppskårar i kampen. Lauge har sidan 2010 delteke i 148 landskampar og skåra 376 mål.

### Klubbspel

Lauge spelte frå 2009 på det danske topplaget Bjerringbro-Silkeborg. I 2013 flytta han til det tyske storlaget THW Kiel der han vart tysk ligameister i 2014 og 2015. Frå 2015 til 2019 gjorde han teneste for rivalen Flensburg-Handewitt. Med Flensburg vann han den tyske ligaen i 2018 og 2019. Deretter spelte han 2019-23 på ungarske Veszprém KC, eit lag som i hans siste sesong toppa den nasjonale serien. Sommaren 2023 returnerte han til Bjerringbro-Silkeborg.

### Merittar

* VM-gull: 2019 og 2023 med Danmark
* EM-gull: 2012 med Danmark
* VM-sølv: 2013 med Danmark
* EM-bronse: 2022 med Danmark
* Tysk ligameister: 2014 og 2015 for THW Kiel, 2018 og 2019 for Flensburg-Handewitt
* Ungarsk seriemeister: 2023 for Veszprém KC

Kjelder
-------
**Prosjekt Runeberg** vart starta i desember 1992 av Lars Aronsson. Prosjektet er eit ope og idealistisk initiativ for å skapa og samla frie, elektroniske utgåver av klassisk nordisk litteratur og kunst. Prosjektet har fått namnet sitt etter Finland sin nasjonaldiktar, Johan Ludvig Runeberg. Eit tilsvarande amerikansk prosjekt, Prosjekt Gutenberg, vart oppkalla etter Johann Gutenberg.

Åndsverkslova har ei grense på 70 år etter at opphavsmannen døydde. Etter dei 70 åra kan kven som ynskjer det utgje verket.

Opphavleg gjorde Prosjekt Runeberg verka tilgjengelege som som e-tekst over internett via kommunikasjonsprotokollane Gopher og FTP. Etter få år vart dataformatet HTML overført via protokollen http.

Frå 1998 produserte ein digitale faksimile-utgåver. Fotografiske bilete av heile boksider vart gjort tilgjengeleg via verdsveven i tillegg til den OCR-tolka og søkbare teksten. Neste steg i utviklinga kom i 2003, då den OCR-tolka teksten kunne korrekturlesast direkte via nettlaseren i eit system som liknar på wiki. Når ei bok er fullt korrekturlest, vert ho gjort tilgjengeleg som ein e-tekst.

Dei fleste av verka i Prosjekt Runeberg er svenske. Prosjektleiinga har hatt utgangspunkt i Linköpings universitet i Sverige.

Oppslagsverk som svenske Nordisk familjebok og det danske Salmonsens konversationsleksikon er lagt ut. Fleire forfattarar sine samla verk er gjort tilgjengelege.

Sjå og
------

* Prosjekt Gutenberg
* Prosjekt Gutenberg Australia

Bakgrunnsstoff
--------------

* Heimeside,
* Åndsverkslova,

Digitale faksimile-utgåver på norsk
-----------------------------------

* *Arkiv for nordisk filologi*,
* Bjørnstjerne Bjørnson, *Fortællinger*,
* Fredrik Bætzmann, *Norge. Uddrag af ældre og nyere Forfatteres Skrifter*, 1880,
* Henrik Ibsen, *Samlede Værker*, 10 band, 1898-1902 (folkeutgåva),
* Henrik Jæger, *Illustreret norsk literaturhistorie*, 3 band, 1896
* Haakon Nyhuus, *Illustreret norsk konversationsleksikon*, 6 band, 1907–1913
* Carl Nærup, *Illustreret norsk Litteraturhistorie. Siste Tidsrum 1890-1904*, 1905
* *Teknisk Ukeblad*,

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND

 |
**Dâmbovița** er ei elv i Romania. Ho startar der elvane Valea Vladului og Boarcășu renn saman i Făgărașfjella. Frå her renn ho sørover og gjennom București før ho munnar ut i Argeș etter 258 km, nær Budești, i Călărași fylke. Dâmbovița fylke er kalla opp etter elva.

Dâmbovița i București
---------------------

I fleire hundreår var Dâmbovița den viktigaste drikkevasskjelda til București. Det var fleire vassbrønnar, men det meste av vatnet i București vart distribuert av vassberarar.

I gamle soger frå București vert vatnet i Dâmbovița omtalt som «søtt», og sjølv på byrjinga av 1700-talet omtalte Anton Maria del Chiaro elva som «lett og rein». Mot slutten av hundreåret voks byen og elva vart forureina. Derfor trong ein akveduktar for å føre reint vatn til byen. Dei tidlegaste akveduktane vart bygd under fyrst Alexander Ypsilantis.

Det vart bygd mange vassmøller langs Dâmbovița, dei fleste av dei eigd av fyrsten, klostera eller bojarar.

Dâmbovița hadde tidlegare to sideelvar i București: 

* Dâmbovicioara, på høgresida, som truleg rann i området der gata *Sființii Apostoli* ligg i dag.
* Bucureștioara, som rann frå eit tjern der Grădina Icoanei i dag er.

I tillegg var det ei grein av elva kalla *Gârlița*, som forma øya *Ostrovu*.

Dâmbovița førte ofte til flaum i București, særleg på den lågare venstrebreidda. Etter storflaumen i 1775 gav Ypsilantis ordre om å byggje ein kanal for å hindre eller minske framtidige flaumar. I 1813 avgjorde fyrst Jean Georges Caradja at elveleiet skulle reinsast. Delen av elva som renn gjennom hovudstaden vart kanalisert to gonger, først i 1883 (for å hindre flaum) og så seint i 1970-åra i samband med ombygging av sentrumsområde og bygginga av București Metro.

Det har aldri vore mogeleg med skipsfart på Dâmbovița, men det vart gjort mislukka forsøk med båtar på elva i 1902.

Tidleg i historia si eksisterte det eit par bruer over Dâmbovița i București. I dag er det om lag eit dusin bruer over elva i hovudstaden.

Byar og landsbyar
-----------------

Elva renn gjennom følgjande byar og landsbyar i Romania: 

* Dragoslavele
* Malu cu Flori
* Cândești
* Vulcana-Băi
* Voinești
* Mănești
* Dragomirești
* Lucieni
* Nucet
* Contești
* Lungulețu
* București
* Plătărești
* Vasilați
* Budești

Galleri
-------

* Kanalisering av Dâmbovița i BucureștiKanalisering av Dâmbovița i București
* Dâmbovița i București, akvarell av Amedeo PreziosiDâmbovița i București, akvarell av Amedeo Preziosi

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Dâmbovița River» frå Wikipedia på engelsk, den 4. juli 2008.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* Ştefan Ionescu, *Bucureștii în vremea fanarioților*, Editura Dacia, Cluj, 1974. p.28-30
* Florian Georgescu et al. *Istoria Orașului București*, Muzeul de Istorie a Orașului București, 1965.
* Trasee turistice - județul Argeș
* Trasee turistice - județul Dâmbovița
* Trasee turistice - județul Ilfov

### Fotnotar

1. 1 2 3  Ionescu s. 28-29
2. ↑  Georgescu et al. s.392

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GeoNames

 |
**McMurdo Dry Valleys Long-Term Ecological Research** (MCM LTER) er eit amerikansk forskingsprogram for faglege og tverrfaglege studiar av øksosystem til lands og sjøs i eit isfritt område av Antarktis kalla McMurdo Dry Valleys. Programmet vart ein del av LTER-nettverket til National Science Foundation i USA i 1993 og vert finansiert gjennom det amerikanske Office of Polar Programs i seksårsperiodar. 

McMurdo Dry Valleys ligg innanfor McMurdo Sound i Ross Dependency, 3500 km rett sør for New Zealand og dannar det største relativt isfrie området (kring 4 800 km²) på Det antarktiske kontinentet. Desse isfrie områda av Antarktis står i skarp kontrast til dei fleste andre øksosystema i verda, som finst under langt mindre ekstreme naturtilhøve. Dei evig isdekte innsjøane, dei sjeldandt flytande bekkane og det omfattande området med eksponert jordsmonn i McMurdo Dry Valleys er utsette for låge temperaturar, lite nedbør og akkumlering av salt. Dei tørre dalane representerer ein region som ligg på grensa til kva som må til for å oppretthalde liv.

Kjelder
-------

* Heimesida til prosjektet