recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
| **Hellisay****Lokalt namn: Theiliseigh** |
| --- |
| Geografi |
| 

Hellisay is located in

 |
| **Stad** | Atlanterhavet |
| **Koordinatar** | 56°58′60″ N 7°28′0″ W﻿Koordinatar: 56°58′60″ N 7°28′0″ W﻿ |
| **Øygruppe** | Ytre Hebridane

 |
| **Areal** | 1,42 km²

 |
| **Høgaste punkt** | Meall Meadhonach (79 moh.)
 |
| Administrasjon |
| **Land** | Skottland |
| **Region** | Ytre Hebridane

 |
| Demografi |
| **Folketal** | 0
 |

**Hellisay** (gælisk *Theiliseigh*) er ei øy sør på Ytre Hebridane i Skottland.

Geografi og geologi
-------------------

Hellisay ligg mellom Barra og Eriskay. Hellisay er ei av ei rekkje øyar mellom South Uist og Barra og ligg tett opp til naboøya Gighay.

Øya består hovudsakleg av gneis med nokre kvartsårer.

Det er fleire toppar på øya, som på halvøya Charish og Beinn a' Chàrnain (73 moh), Meall Meadhonach (79 moh) og Meall Mòr (75 moh).

Dyreliv
-------

Ein finn mykje vanlege sjøfugl, finn ein falk og kongeørn.
Øya er dekke av fjørekoll.

Historie
--------

Namnet på øya har norrønt opphav. Det tyder kanskje «grotteøya». På kartet til Blaeu står det derimot Hildesay, som indikerer at namnet kan kome frå det norrøne *Hildeøya*.

Busetnaden på øya var Buaile Mhòr nær Eilean a' Ghamhna nordvest på øya. Ein kan framleis sjå restar etter busetnaden. 

Som så mange andre øyar i området vart Hellisay sterkt råka av Highland clearances. Først vart innbyggjarane tvangsflytta til naboøyane, før dei vart tvangsflytta vidare. Mange av dei busette seg på Eriskay. Folketalet var på det høgaste i 1841 med 108, men i løpet av tiåret vart nestne alle borte. Det budde likevel eit fåtal folk her til 1890-åra.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Hellisay» frå Wikipedia på engelsk, den 26. februar 2010.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. 1 2 3 4  Haswell-Smith, Hamish (2004). *The Scottish Islands*. Edinburgh: Canongate. ISBN 1841954543.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Fysisk-geografiske regionar i USA. High Plains er avmerkt i gult i midten, som nummer 13d.
**High Plains** er eit område i vestre delen av Great Plains sentralt i USA. Det er eit sletteområde med ei høgd på mellom 350 moh. i aust til over 2 400 meter i vest. Området dekkjer søraustlege Wyoming, austlege Colorado og New Mexico, sørvestlege Sør-Dakota, vestlege Kansas, Oklahoma og Nebraska, sentrale og austlege Montana og nordvestlege Texas. Området har ein av dei lågaste folketettleikane i USA, men har stor jordbruksproduksjon.

High Plains har eit tørt innlandsklima med mykje solskin og moderat nedbørsmengd. Det har lite luftfukt og mykje vind. Sidan 1880-åra har High Plains vore brukt til jordbruk, og står for ein god del av jordbruksproduksjonen i USA. Jordbruket er avhengig av irrigasjon. 

I dag er litt over 40 % av jorda brukt til jordbruk, og ein dyrkar typisk bomull, kveite, mais, durra, lusern, peanøtter og soyabønner. Ein driv også med storfe- og griseavl. I 1997 utgjorde avlingane frå High Plains 19 % av kveite- og bomullsproduksjonen i USA, 15 % av mais- og 3 % av durraproduksjonen. Området stod også for 18 % av storfeproduksjonen.

Namn
----

Fram til 1916 var «High Plains» det vanlegaste namnet for det større området ein no kjenner som «Great Plains». I dag er High Plains rekna som ein mindre del av Great Plains.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «High Plains (United States)» frå Wikipedia på engelsk, og «High Plains» frå Wikipedia på svensk den 11. februar 2013.*

* Ground-Water Resources Program: High Plains Water-Level Monitoring Study ved usgs.gov

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* GeoNames

 |
**Kine Hellebust** (fødd 15. desember 1954 i Harstad) er ein norsk skodespelar, songar og forfattar.

Karriere
--------

Etter eksamen artium ved Harstad gymnas i 1974, gjekk ho dramalina ved Sund Folkehøgskole, og i 1976 vart ho immatrikulert ved Universitetet i Trømsø. Her tok ho òg forfattarstudiet i 2002/03.

Frå midten av 1970-talet har ho vore songar og skodespelar; først på Hålogaland teater, sidan i Tramteateret, hatt gjesteengasjement på ABC-teateret og Torshovteateret. Med Tramteateret vart ho kjend for fjernsynssjåarane i serien *Serum-serum* 1980, men fjensynsdebuten sin hadde ho sju år tidlegare, som vokalist i det første fjernsynsprogrammet NRK Troms sende frå Lyngskroa, Oteren (1972). 

Saman med Tramteatret har ho medverka på 6 platealbum *Back to the `80s* (1980), *Tramteatret* (1981), *Pelle Parafins bøljeband* (1982), *Dagbladets sommerkassett* (1982), *B-by livet går sin gang* (1984), *Randi og Ronnis restaurant* (1986), og saman med Anders Rogg har ho gjeve ut to, *Fra innsida* (1984) og *Mot yttersida* (1987). Songen *Det hainnle om å leve* er den største suksessen hennar. Ho har òg gjeve ut ein CD med tekstar av Guttorm Lyshagen *Kom rekk meg handa* (1992), ein CD som markerte Hellebusts 25 års jubileum som artist *Det hainnle om å leve - mellom anna* (1993), og ein CD med eiga tonesetting til tekstar av salmediktaren Elias Blix (2001).

Kine Hellebust er styremedlem i Nynorsklaget, styreleiar i Nordnorsk forfatterlag og Kulturbingen. Ho har mottatt Leif Justers ærespris, Jens Book-Jenssens minnepris, Nordisk grafisk unions kulturpris, Gammleng-prisen i 1999 i klassen viser, og Blix-prisen same året.

Bibliografi:
------------

### Barnebøker

* *Ho Anne og den forsvunne nøkkelen* (1998)
* *Ho Kirsti og eg*  (2005)

### Dokumentarbøker

* *Tett på Troms* (2006)
* *Vel blåst* - Forsvarets musikkorps Nord-Noreg 100 år, ett av dem i bilder (2011)

### Skodespel

* *Kjervikmordet* (2003)
* *Hjørnestein og porcelæn* (2004)
* *Kjære Bambino* (2009) - saman med Mari Hagen

### Fjernsynserie

* *Fia i Filmhuset* (2001) - saman med Beate Hårstad Jensen

Bakgrunnsstoff
--------------

* Digitaliserte bøker av Kine Hellebust hjå Nasjonalbiblioteket
* Utgjevingar av Kine Hellebust i BIBSYS Ask[*daud lenkje*]

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* Lokalhistoriewiki
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* MusicBrainz (artist)

 |
*For drykkjen, sjå cola. For halvøya sjå Kolahalvøya.*

| **Kola Кола** |
| --- |
| Horisonten tilHorisonten til  |
|  |
| Byvåpenet til Kola |
| **Byvåpenet til Kola** | 
 |
| Plassering |
| 

Kola is located in Russland

 |
| 

Kola is located in Murmansk oblast

 |
| Styresmakter |
| Land |  Russland |
| Føderasjonssubjekt | Murmansk oblast |
| GrunnlagdBystatus | 15651784 |
| Geografi |
| Innbyggjarar  - Totalt (2008) | 10 545 |
| Koordinatar | 68°52′59″N 33°1′19″E﻿Koordinatar: 68°52′59″N 33°1′19″E﻿ |
| Høgd over havet | 15 moh |
| Tidssone- Ved sommartid | MSK (UTC+3)MSD (UTC+4) |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 184380 |
| Retningsnummer (tlf) | +7 81553 |
| Bilnummer | 51 |
| **Nettstad:** kola.murmansk.ru/region/about/ |

**Kola** (russisk Ко́ла, nordsamisk *Guoládat*, skoltesamisk *Kuâlõk*) er ein by i Murmansk oblast i Russland med om lag 11 000 innbyggjarar. Han ligg ved munningen til elvane Kola og Tuloma, 12 km sør for Murmansk. Kola er den eldste byen på Kolahalvøya. 

Distriktet Kolo vart først nemnt i russiske kjelder i 1264. Området vart folkesett av pomorar, som bygde fortet Kola i 1565. Svenskene klarte ikkje å innta fortet under den svensk-russiske krigen mellom 1590 og 1595. På 1600-talet blømde byen som eit utgangspunkt for pomorane sine ekspedisjonar til Spitsbergen og Novaja Semlja.

Kola på eit hollandsk kart over Nord-Europa, trykt i 1601.
Sjølv om Kola fekk bystatus i 1784 så gjekk byen tilbake etter at Russland fekk tilgang til Austersjøen. Byen vart brukt av tsarane som ein eksilstad og vart brend ned til grunnen under krimkrigen, då eit britisk krigsskip bombarderte byen i tjue timar. Som følgje av øydelegginga vart senteret for distriktet flytt frå Kola til Kem. Den øydelagde byen vart seinare overskugga av den nærliggande byen Murmansk, som Kola no vert rekna som ein forstad til.

Sjølv om jordvoller og grøfter frå den opphavlege festninga framleis eksisterer, så er det viktigaste landemerke i Kola katedralen som vart bygd 1800–1809 og den kan ha vore den første bygningen i stein på Kolahalvøya. Andre attraksjonar er Pomormuséet og Murmasji, det nordlegaste spaet i Russland.

Kjelder
-------

* *Delar av denne artikkelen bygger på «Kola» frå Wikipedia på bokmål, den 1. februar 2009.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Kola**

* Om Kola på Mojgorod.ru

| * v
* d
* e
Byar i Murmansk oblast |
| --- |
| Administrativt senter: Murmansk |
| Våpenskjoldet til Murmansk oblast | Apatity · Gadzjijevo · Kandalaksja · Kirovsk · Kola · Kovdor · Montsjegorsk · Olenegorsk · Ostrovnoj · Poljarnyj · Poljarnyje Zori · Severomorsk · Snezjnogorsk · Zaoziorsk · Zapoljarnyj | Flagget til Murmansk oblast |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GeoNames

 |
|  |
| --- |
| ***Kokomo***  Singel av The Beach Boysfrå albumet *Still Cruisin'* |
|  |
| **Utgjeve** | 18. juli 1988 |
| **Innspelt** | 22. mars & 5-6. april 1988 |
| **Sjanger** | Pop |
| **Lengd** | 3:35 |
| **Selskap** | Elektra Records  Capitol (reissue) |
| **Produsent** | Terry Melcher |
|
| The Beach Boys-kronologi |
| «Happy Endings»(1987) | *Kokomo* | «Still Cruisin'»

 |

«**Kokomo**» er ein song av The Beach Boys frå 1988, skriven av John Phillips, Scott McKenzie, Mike Love og Terry Melcher. Han vart gjeven ut som singel i 1988 og gjekk til førsteplassen i USA og Australia. Singelen vart gjeven ut samstundes med Tom Cruise-filmen *Cocktail* og filmmusikken som høyrte med. 

Songen vart gjeven ut på singel med «Tutti Frutti» av Little Richard som B-side i juli 1988. Songen vart den første førsteplassen deira i heimlandet sidan «Good Vibrations» i 1966. Det var òg den einaste førsteplassen deira som Brian Wilson ikkje var involvert i.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Kokomo (song)» frå Wikipedia på engelsk, den 13. oktober 2009.*
**Loch Ard** (skotsk-gælisk *Loch na h-Àirde*) er ein innsjø i Loch Lomond and the Trossachs nasjonalpark i Stirling i Skottland.

Innsjøen er om lag 4 km lang og 2 km brei og går hovudsakleg frå aust til vest gjennom ein skjerma dal. Han vert rekna som kjelda til River Forth og ligg nedanfor Loch Chon. Den største øya i innsjøen heiter Eilean Gorm (Bluey /Green Island).

Det ligg ein segle- og roklubb ved innsjøen. Landsbyane Kinlochard og Milton ligg ved breidda. Landsbyen Aberfoyle ligg 3 km aust for innsjøen, medan fjellet Ben Lomond ligg i vest.

Loch Ard er omgjeve av familievenleg sykkelstiar.

Namnet på innsjøen kjem frå *àrd*, det skotsk-gæliske ordet for 'høg'. Klipperen «Loch Ard» frå 1800-talet vart kalla opp etter innsjøen. Det forliste i Australia ved det som sidan den gong heiter Loch Ard Gorge.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Loch Ard» frå Wikipedia på engelsk, den 31. mars 2010.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Godt utvikla palsar sett frå lufta.
**Pals** er ein haug eller rygg (streng) på myr, som er over 1 meter høg og inneheld ein kjerne av permafrost. Telen går ned under grunnvassnivå. Palsmyr dannast i område med lite nedbør og låg gjennomsnittleg årstemperatur, i Noreg hovudsakleg i indre strøk av Troms og Finnmark, men òg over skoggrensa i Sør-Noreg. 

Palsane dannast når telen sprenger opp jorda, og dei har ei isolerande kappe av torv som vernar telen om sommaren. Dei høgaste palsane i Noreg finst i Varangerbotnområdet, og er mellom 5 og 6 meter høge. Palsane er ofte knytt til kvabb-avleiringer der store smeltevasselvar frå sein-istida ein gong munna ut i havet. Vassamlinga som ein ofte ser rundt eller inntil ein pals, kallast palslagg. Palslaggen er eit teikn på at palsen sakte smeltar bort. Når palsen er borte blir det gjerne ein sirkelforma dam att. 

Norsk institutt for naturforskning har overvaka palsmyrer i Finnmark, Troms og på Dovre sidan 1994. Det finst òg systematiske studium frå 1970-talet. Naturtypen minkar sterkt i utbreiing pga klimaendringer.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Pals» frå Wikipedia på bokmål, den 27. desember 2013.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Direktoratet for naturforvaltning: "Palsmyr smelter i Finnmark"[*daud lenkje*]
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  |  |
| Kursiv stil (til høgre) samanlikna med kinesisk normalstil (til venstre). |


Eit verk i kursiv stil utført av meisteren Huaisu.
**Kursiv stil** eller **graskrift** (forenkla kinesisk 草书, tradisjonell kinesisk 草書, pinyin *cǎoshū*) er ein kursiv stil av kinesisk kalligrafi og ein av dei fem grunnstilane.

Kursiv stil er raskast å skriva samanlikna med andre kinesiske kalligrafistilar. Dette er fordi teikna er forenkla og kvar strek kontinuerleg er lenkja til ein annan, slik at kvart skriftteikn blir skrive med eit einaste pennestrøk uten at penselen mistar kontakt med papiret.

Den utbreidde nemninga på skriftstilen, *grasskrift*, kjem av at teiknet 草 normalt tyder gras. Det har òg ei alternativ tyding som handskrift, manuskript, utkast eller skisse, som er den rette tydinga i denne samanhengen.

Stilen utvikla seg under Han-dynastiet (206 f.Kr.–220), då det byrja å bli vanleg å skriva med pensel og blekk. Seinare kom det òg til ein løpande stil, begge utvikla frå normalstilen og frå kansellispråket som tek betydeleg meir tid å skriva. På slutten av 100-talet hadde den kursive stilen modna. Den kanskje mest kjende meisteren som utøvde kursiv stil er Zhang Zhi (d. 192) som var pioner i stilen, og blir kalla «helgenen for kursiv stil» (草聖). Under Tang-dynastiet (618–907) blei den kursive stilen utvikla vidare til å bli meir kraftfull og uhemma. Nokre framifrå utøvarar av denne nyare kursive stile var Huaisu (737–799) og Zhang Xu, som var dei største utøvarane under dette dynastiet.

Kjelder
-------

1. 1 2  Anderson VT10
2. ↑  «CURSIVE SCRIPT» (på engelsk). Ponte Ryuurui and Mariusz Szmerdt. Henta 20. mai 2016.  Arkivert 2016-05-12 ved Wayback Machine.
3. ↑  «Sökord "草"» (på engelsk). Word dictionary. Henta 20. mai 2016.
4. ↑  Lindqvist 1989, s. 22
5. ↑  Berglund 1974, s. 13
6. ↑  «Cursive Script» (på engelsk). Cultural China. Arkivert frå originalen 11. april 2016. Henta 20. mai 2016.  Arkivert 2016-04-11 ved Wayback Machine.

* *Denne artikkelen bygger på «Kinesisk kursiv stil» frå Wikipedia på svensk, den 6. november 2021.*
	+ *Wikipedia på svensk oppgav desse kjeldene:*
* Lindqvist, Cecilia (1989). Tecknens Rike. Bonnier Fakta AB. ISBN 91-34-50857-0
* Berglund, Lars (1974). Kinesisk kalligrafi. Bo Cavefors Bokförlag. ISBN 91-504-0380-X
* Anderson, Jonas (VT10). Kalligrafi i Kina. Lunds universitet, Språk och litteraturcentrum.
**Koksjenga** (russisk Кокшеньга) er ei elv i Arkhangelsk og Vologda oblast i Russland og ei av sideelvane til Ustia frå venstre i nedslagsfeltet til Nordre Dvina. 

Elva er 251 km lang og har eit eige nedslagsfelt på 5670 km². Ved landsbyen Moisejevskaja har elva ei middelvassføring på 35 m³/s.

Koksjenga oppstår der elvane Ileza og Petsjenga renn saman nær landsbyen Verzjnekoksjengskij Pogost i Tarnogskogo rajon i Vologda oblast. 

Elva renn sørvestover og har ei breidde på 30-40 meter. I nærleiken av landsbyen Tarnogskij Gorodok tar elva ein stor sving nordvestover og tar imot elvane Tarnogu, Sjebengu og Uftiugu. Etter dette aukar breidda til 50-60 meter.

Gjennom Arkhangelsk oblast renn elva gjennom aude område med skogkledde breidder. Koksjenga munnar ut i Ustia, like før denne munnar ut i Vaga.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Кокшеньга» frå Wikipedia på russisk, den 16. oktober 2008.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**World Area Forecast Centre** (**WAFC**, «Varslingssenter for verda») er eit meteorologisk senter som til ei kvar tid sender ut meteorologisk informasjon til bruk innan luftfart. ICAO (International Civil Aviation Organisation) har oversyn med utsendingane for å oppfylle reglane som er naudsynte for å kunne fly. Rolla til WAFC er å gje meteorologiske meldingar for heile verda som pilotane nyttar under briefane sine. Dei er vanlegvis ein del av informasjonsbulletinane før ei flyreise (PIB).

WAFC gjev informasjon om forskjellige data, som OPMET-informasjon, T4-plott (som for tida er forelda, men som framleis vert distribuert på grunn av lovmessige årsaker), og GRIB- og BUFR-plott - desse er vind- og temperaturkart og SIGWX-plott («Signifikant vêrkart»).

Det finst berre to slike senter, som begge jobbar slik at dei kan ta over den andre sine oppgåver om ein av dei skulle feile. Desse er britiske Met Office i Exeter og amerikanske NOAA i Washington. Kvar av desse systema har sitt eige satellittbaserte kringkastingssystem for å distribuere data til flyplassar over heile verda. Britiske Met Office sitt system heiter SADIS (SAtellite DIstribution System) og dekkjer hovudsakleg Europa, Asia, Indiahavet og Afrika. Amerikanske NOAA sitt system heiter ISCS (International Satellite Communications System) og dekkjer hovudsakleg Amerika og Stillehavet.

Bakgrunnsstoff
--------------

* MetOffice SADIS
* NOAA ISCS

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «World Area Forecast Center» frå Wikipedia på engelsk, den 19. oktober 2009.*
Koordinatar: 8°27′41″N 71°4′30″W﻿

*Denne artikkelen handlar om den administrative eininga og landsbyen i Venezuela. For nasjonalparken i Colombia, sjå Los Nevados nasjonalpark.* 

**Los Nevados** er eit av 15 sokn (spansk *parroquia*) som saman med byen Mérida i Venezuela gjer ut for kommunen Libertador i delstaten Mérida i Venezuela. Namnet kjem frå isbreane som tidlegare dekte dei nærliggande fjelltoppane León, Toro og Espejo. Is og permanent snø kom bort mot slutten av 1960-talet. Dette er eit landbruksområde, der dyrking av potetar, mais, kveite og kvitlauk framhevar seg. Folkesetnaden i soknet talde 516 personar i 2011.

Landsbyen Los Nevados blei grunnlagd i 1591. Han ligg i sørlege utkanten av soknet med same namn, og han ligg innanfor, og i vestre del av nasjonalparken Sierra Nevada. Landsbyen ligg ved foten av fjellet Toro i ei høgd på ca. 2710 moh. Hovudnæringa er i dag turisme.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Los Nevados» frå Wikipedia på engelsk, den 13. januar 2019.*

Referansar

1. ↑  «Resultados por Entidad Federal y Municipio del Estado Mérida» (PDF). Instituto Nacional de Estadística. Henta 13. januar 2019.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Los Nevados**
| Koksjetau |
| --- |
|  |
| 

|  |
| --- |
| Byvåpenet til Koksjetau |
| **Byvåpenet til Koksjetau** |

 |
| Styresmakter |
| Land  Oblast |  Kasakhstan  Akmola oblast |
| Grunnlagd | 1824 |
| Geografi |
| Innbyggjarar  - By (1997) | 123 400 |
| Koordinatar | 53°17′″N 69°23′″E﻿Koordinatar: 53°17′″N 69°23′″E﻿ |
| Tidssone | BTT (UTC+6) |
| Diverse anna |
| Postnummer | 020000 |
| Telefon-retningsnummer | +7 7162 |
| **Heimeside:** |
| Plassering |
| Plasseringa i KasakhstanPlasseringa i KasakhstanPlasseringa i Kasakhstan |

**Koksjetau** (kasakhisk Көкшетау, *Köksjetau*) er ein by nord i Kasakhstan i Akmola oblast med om lag 125 000 innbyggjarar (1997).

Byen vart grunnlagd i 1824 og namnet tyder «himmelfarga fjell». Byen har noko lettindustri som matproduksjon. I regionen vert det produsert ein viss grad av kveite og andre avlingar. Det er gruvedrift etter gull nord for byen.

Koksjetau har ein flyplass med flyruter til Almaty og Petropavlovsk. Byen er òg knytt til jernbanenettverket i Kasakhstan og Russland.

Astana, den nye hovudstaden i Kasakhstan, ligg om lag 300 km søraust for Koksjetau. Byen er kjend for den fine naturen og og turiststadane, som t.d. Burabaj.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Reiseguide for Kokshetau frå Wikivoyage
* www.kokshetau.narod.ru
* www.akmo.kz Arkivert 2007-12-16 ved Wayback Machine.
* www.kokshetau.kz Arkivert 2017-03-06 ved Wayback Machine.

Kjelde
------

* *Denne artikkelen bygger på «Kokshetau» frå Wikipedia på engelsk, den 19. januar 2008.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Lough Gill** (*Loch Gile* på irsk) er ein innsjø (på engelsk *lough*) i County Sligo i Republikken Irland. Han er om lag 8 km lang og 2 km brei og renn ut i elva Garavogue nær Sligo by. Den vakre innsjøen er omringa av skogkledde åsar som er populære hos fuglekikkarar. Ovanfor innsjøen ligg ein forskansa herregard, Parke's Castle. Den noverande borga vart bygd på 1600-talet av Captain Robert Parke der den tidlegare borga til O'Rourke-klanen (Uí Ruairc) låg. Uí Ruairc styrte området frå om lag 600-talet (dei var etterkomarar av Sean Ferghal O Ruairc, konge av Connacht rundt 952) fram til Oliver Cromwell si tid.

Innsjøen inneheld om lag 20 småøyar, inkludert den romantiske Innisfree, som er gjort kjend i diktet av «The Lake Isle of Innisfree» av William Butler Yeats.

Hazelwood er eit område nordaust for innsjøen. 

St. Angela's College i Sligo ligg nær innsjøen.

Galleri
-------

* Parke's CastleParke's Castle
* Øya Innisfree i Lough GillØya Innisfree i Lough Gill

Sjå òg
------

* Innsjøar på Irland

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Lough Gill» frå Wikipedia på engelsk, den 19. oktober 2007.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Arild Mathisen** (fødd 14. mars 1942) er ein norsk tidlegare fotballspelar frå Drammen. Han spelte 29 landskampar for Noreg i tida 1965 til 1971, alle som sideback.

Mathisen spelte i yngre år på midtbana til Åssiden IL. I 1962 var han i militærteneste i Nord-Noreg, han spelte då for Harstad IL og var med på å verte nordnorsk cupemeister, mellom andre saman med Trygve Bornø. Frå 1965 til 1968 var han sideback i Vålerengen, som i hans fyrste sesong vart seriemeister for aller fyrste gong. Etter eit par mangre år i Vålerengen, melde han våren 1969 seg til teneste for Strømsgodset IF i heimbyen. Her fekk han oppleve stor suksess allereie i 1969, med cuptriumf på Ullevaal stadion, og endå meir i 1970, då laget sigra i både serien og cupen. Etter fire sesongar i Strømsgodset, avslutta med ein sesong. 1973-sesongen, Mjøndalen.

### Merittar

* Seriemeister: 1965 med Vålerengens IF
* Norsk meister: 1969 og 1970 med Strømsgodset IF
* Seriemeister: 1970 med Strømsgodset IF

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Arild Mathisen» frå Wikipedia på bokmål, den 30. september 2015.*
**Losnedal** eller **Losnedalen** er ein gard på øya Losna i Solund kommune i Sogn og Fjordane. Garden har matrikkelnummer 63 i Solund. Fram til og med 1963 høyrde Losna til Gulen kommune og der hadde Losnedal matrikkelnummer 2.

Geografi
--------

Losnedal ligg i ein ca. to kilometer lang trong dal som går nordover frå sørkysten av Losna. Det er to bruk på garden, Nedre Losnedalen ligg nær sjøen, medan Øvre Losnedalen ligg 600-700 meter oppe i dalen.

Historie
--------

Losnedal har truleg vore busett sidan langt attende i tid, det syner jordfunna som er gjorde. I 1942 vart det funne to flintdolkar på bruk ein, og i 1843 fann ein ein bronsegjenstand i ei tuft på same bruket. I matrikkelen frå 1667 var skulda til garden ½ laup smør og skatten i pengar 1¼ riksdalar. Det var ti naut på garden og utsåd var to tønner havre medan avlinga var sju tønner. Det var då to brukarar på garden. I 1723 var det berre ein brukar og matrikkelskulda var auka med fire merker smør frå 1 pund 18 merker smør. Utsåd var 1½ tønne havre og avling var sju tønner og ei skjeppe. Av buskap var det ein hest, ni naut og åtte sauer og geiter.

Losnedal fekk elektrisk straum innlagt i 1958.
Garden har ikkje vegsamband. Bruka er nedlagde, bruk ein har vore det sidan 1981 og bruk to sidan 1983.

Namn
----

Frå først var namnet truleg berre «Dalen». I 1667 vart namnet skrive «Dallen», i 1723 «Losnedal».

Statens kartverk har godkjend skrivemåtane «Øvre Losnedalen» (1975) og «Losnedalen, øvre» (1986), og «Nedre Losnedalen» (1975) og «Losnedalen, nedre» (1986).

Når gardsnamnet vert brukt som slektsnamn vert det skrive «Losnedal».

Gardsnamet er ikkje kjend frå andre stader i landet.

Kjelder
-------

1. ↑  «Postnummerkart på nettstaden til Posten». Henta 9. november 2010.
2. 1 2  «Gardsleksikonet på nettstaden til Sogn og Fjordane Fylkesarkiv». Henta 9. november 2010.
3. 1 2 3 4 5 6 7  Ivar Kleiva (1996). «Gnr. 2. Losnedal». *Gulen i gammal og ny tid : Gards- og ættesoga*. Band I (2 utg.). Eivindvik: Gulen kommune. s. 25.
4. ↑  Ivar Kleiva (1996). «Føreord». *Gulen i gammal og ny tid : Gards- og ættesoga* **I** (2 utg.). Eivindvik: Gulen kommune. s. 5.  [Opplysningane i matriklane er lite etterrettelege. Dei skulle gje grunnlag for utrekning av skatt, og ved samanlikning av matrikkelopplysningane med skifteprotokollar frå same tidsrom ser ein at det i stor grad vart underrapportert, venteleg i von om å få mindre skattebør. Opplysningane om storfe er nokolunde rette, men anna, som småfe, fiske, skog og anna utmarka måtte gje, er ofte unemnt i matrikkelen. Matrikkelopplysningane har likevel interesse, sidan me ikkje har andre kjelder som gjev heile biletet.]
5. ↑  «Oluf Rygh: «Losnedalen» i *Norske Gaardsnavne* på nettstaden til Sogn og Fjordane Fylkesarkiv». Henta 9. november 2010.
6. ↑  «yr.no». Henta 9. november 2010.

Vidare lesnad
-------------

* Ivar Kleiva: «Gnr. 2. Losnedal» i *Gulen i gammal og ny tid : Gards- og ættesoga*. Band I, side 25-30.

Bakgrunnsstoff
--------------

* «Losnedalen» i gardsmartikkelen frå 1886
* «Losnedal» i matrikkelutkastet av 1950
* Om Losnedal i Gardsleksikonet på nettstaden til Sogn og Fjordane Fylkesarkiv
Kokosmakronar
**Kokosmakron** er ei småkake laga av egg, sukker, kveitemjøl og kokosmasse. 

I Noreg blir ho tradisjonelt bakt til jul, og kan vera eit av dei sju slaga. Ein kokosmakron skal helst vera sprø på utsida og seig inni.

Australske *coconut macaroons* med syltetøy.
Kokoskrans

Andre land
----------

Makroner er kjende sidan 1500-talet, og stammar truleg frå Italia. I Tyskland er kaka også typisk julebakst. Kokosmakronen er også vanleg i Sverige, der han blir kalla *kokostopp*, Frankrike, der dei blir kalla *congolais* eller *rocher coco*, Australia, USA og Nederland. I Australia tek dei ofte ei lita mengd bringebærsyltetøy i midten av makronen før steiking.

Variantar
---------

Ein variant av kokosmakron er kokoskrans, ei småkake forma som ein runding eller krans.

Ein kan også ha sjokoladeglasur på toppen av kokosmakronen.

Kjelder
-------

1. ↑  «Kokosmakroner, oppskrift». nrk.no. Henta 17. desember 2012.
2. ↑  «The History Of Macaroons». thenibble.com. Henta 17. desember 2012.

* *Denne artikkelen bygger på «Kokosmakroner» frå Wikipedia på bokmål, den 4. desember 2019.*
**Lough Erne** (*Loch Éirne* på irsk, tyder *Ernaisjøen* etter ei av dei gamle Fir Bolg-stammene) er to innsjøar (på engelsk *lough*) i County Fermanagh i Nord-Irland. Elva Erne renn gjennom begge innsjøane. Elva renn vidare nordover og snur så vestover og ut i Atlanterhavet. Den sørlegaste innsjøen er lenger oppe i elva og vert derfor kalla Upper Lough Erne (Øvre Lough Erne). Den nordlege innsjøen vert kalla Lower Lough Erne (Nedre Lough Erne). Byen Enniskillen ligg mellom innsjøane.

Ein kanal, Shannon-Erne Waterway, går mellom den øvre delen av elva Shannon og Erne, slik at båtar kan gå frå elvemunningen av Shannon sørvest i Irland og gjennom dei sentrale områda vest på øya, over til nordvest og ut i Atlanterhavet. 

Fiske og vassport er populære fritidsaktivitetar i innsjøen. Sidan 2005 har det vorte halde internasjonale konkurransar i både vasski og wakeboard her. 

Ulster-annalane vart skriven seint på 1400-talet på Belle Island i Lough Erne. 

Fermanagh klarte å sleppe unna Den store hungersnøden i Irland i større grad enn andre grevskap. Sidan grevskapet hadde så mange øyar klarte ikkje potetsjukdommen å reise over vatnet. Erneøyane produserte store mengder poteter, som var hovudnæringsmiddelet på desse øyane frå 1845 til 1849, medan fastlandet stort sett svalt.

Øyar
----

Innsjøane inneheld mange småøyar og halvøyar. Av øyar i den nedre innsjøen finn ein Boa Island, Cleenishmeen Island, Crevinishaughy Island, Cruninish Island, Devenish Island, Ely Island, Horse Island, Inish Doney, Inish Fovar, Inish Lougher, Inish More, Inishmacsaint, Inishmakill, Lusty Beg Island, Lusty More Island og White Island. 

Av øyar i den øvre innsjøen finn ein Bleanish Island, Dernish Island, Inishcorkish, Inishcrevan, Inishfendra, Inishleague, Inishlught, Inishturk, Killygowan Island, Naan Island og Trannish.

Sjå òg
------

* Innsjøar på Irland

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Lough Erne» frå Wikipedia på engelsk, den 19. oktober 2007.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* White Island-figuarar (H.G. Stump)
* White Island-figurar Arkivert 2006-03-01 ved Wayback Machine.
* Boa Island-figurar Arkivert 2011-07-18 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* LCCN
* GeoNames

 |
WTCC på Autodromo Internacional de Curitiba i 2007
**World Touring Car Championship** (**WTCC**) er ein internasjonalt meisterskap for såkalla touringbilar (standardbilar på norsk) som vert regulert av Det internasjonale bilsportforbundet (FIA). Serien er eigentleg ei vidareføring av European Touring Car Championship som vart lagt ned i 2005.

Serien hadde sin første meisterskap i 1987, men på grunn av for høge kostnader vart det berre éin sesong.

I 2001 vart ETCC igjen styrt av FIA. Og etter interesse frå bilprodusentane, vart serien omdøypt til dagens WTCC i starten av 2005-sesongen. Serien vert rekna som den tredje viktigaste meisterskapen som vert regulert av FIA, etter Formel 1 og the World Rally Championship.

Serien vert køyrd på 12 forskjellige banar på fire kontinent verda rundt. Bilprodusantene BMW, Honda, Seat og Chevrolet deltek med eit ulikt tal bilar kvar. Tidlegare køyrde også Alfa Romeo, men dei la opp etter 2007-sesongen.

WTCC-sirkuset tar òg ein tur innom Skandinavia. Sidan 2007 har det vore arrangert løp på Scandinavian Raceway i Anderstorp i Sverige.

Bakgrunnsstoff
--------------

* FIA World Touring Car Championship

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **World Touring Car Championship**
|  |
| --- |
| **Kokstapakulo** |
|  |
|
| **Utbreiing og status** |
| **Status i verda:** LC LivskraftigUtbreiinga av Kokstapakulo Utbreiinga av Kokstapakulo |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Fuglar Aves |
| **Orden:** | Sporvefuglar Passeriformes |
| **Familie:** | Tapakuloar Rhinocryptidae |
| **Slekt:** | *Scytalopus* |
| **Art:** | **Kokstapakulo** *S. fuscus* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Scytalopus fuscus***Gould, 1837 |

**Kokstapakulo** (*Scytalopus fuscus*) er ein liten medlem av tapakulofamilien Rhinocryptidae. Han er mørk og sjeldan sett. Arten er endemisk for Chile.

Taksonomi og systematikk
------------------------

Kokstapakulo vart tidlegare vurdert som ein underart av magellantapakulo (*Scytalopus magellanicus*). Frå 1994 fekk han artsstatus på grunn av vokale forskjellar og fordi dei to er sympatiske (har overlappande utbreiing) gjennom delar av utbreiingsområdet. Kokstapakulo er monotypisk, har ingen underartar.

Skildring
---------

Kokstapakulo er ca. 11 cm lang. Han er i hovudsak mørk grå over det heile, mørkare over og lysare under. Korsryggen og bakdelen har ein brun tone, og flankane er nokre gonger bleik taubrune med svarte tverrstriper.

Kokstapakulo finst berre i det sentrale Chile. Utbreiinga spenner frå den sørlege Atacama-regionen sørover til Biobío-regionen i høgder frå havnivå opp til 4000 moh. i nord, men mest vanleg mellom 0 og 200 moh. frå nord mot sør. Han lever i dalbotnar med tett vegetasjon. Føretrekte habitat er buskkratt nær tilgang på vatn og i utkantar av sklerofyllskogar. Dei kan treffast ved bekkefar i kystbyar.

Dietten er lite kjent, men er trudd å vere leddyr som insekt, edderkoppar og mangefotingar. Dei grev og sparkar for å søke føde blant nedfallslauv og plukkar frå blad og greiner i lågvekst vegetasjon.

Det finst lite publisert materiale om hekkebiologien. Eitt reir er skildra laga av rotfibre og mose, fora med hestehår, plassert i enden av ein 0,6 m lang tunnel.

Songen er ei repeterande, kort stigande trille.

Status
------

Kvitstrupetapakuloen er kategorisert som livskraftig av IUCN. Arten er skildra som nokså vanleg og med stabil populasjon.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Dusky tapaculo» frå Wikipedia på engelsk, den 4. mars 2023*

Referansar

1. 1 2 3 4  Pantoja, V. C. Muñoz, og P. F. D. Boesman (2022). *Dusky Tapaculo (Scytalopus fuscus), versjon 2.0. I Birds of the World (T. S. Schulenberg og B. K. Keeney, red.)* Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA
2. ↑  BirdLife International (2023) *Species factsheet: Scytalopus fuscus.* Henta 4. mars 2023

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Kokstapakulo**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* ITIS

 |
*Sjølvportrett med pipe*, 1892
*Gate i Clichy, klokka fem på ettermiddagen*, 1887
**Louis Anquetin** (26. januar 1861–19. august 1932) var ein 
fransk målar, som vert knytt til dei mindre utbreidde kunstrørslene syntetismen og cloisonismen.

### Liv og gjerning

Anquetin var frå Étrépagny i regionen Haute-Normandie i Frankrike, og vart utdanna ved Lycée Pierre Corneille i Rouen. Han reiste til Paris i 1882 og byrja studere kunst i atelieret til Léon Bonnat, der møtte han Henri de Toulouse-Lautrec. Dei to ungdomane gjekk sidan i lære i verkstaden til Fernand Cormon. Hos Cormon vart dei kjende med Émile Bernard og Vincent van Gogh, noko som opna for nye vennskap.

Rundt 1887 utvikla Anquetin og Bernard ein målestil som nytta seg av flate felt med farge, med tjukke, mørke konturar ikring. Stilen, som vart kalla cloisonisme, henta inspirasjon frå både glasmåleriet og den japanske ukiyo-e-sjangeren. Eit verk som *Gate i Clichy, klokka fem på ettermiddagen*, seiest å ha inspirert Vincent van Gogh til å måle *Kaféterrasse ved kveld*.

Anquetin gav tidleg opp dei moderne stilane og kunstrørslene, i staden tok han til å studere gamle, store meistrar. Til dømes viser eit verk som *Rinaldo og Armida*, frå siste halvparten av 1890-talet, sterk påverknad frå Peter Paul Rubens. Seinare i livet skreiv Anquetin ei bok om Rubens, publisert i 1924.

Interessa for kunstverka til Anquetin minka i offentlegheita då han sa farvel til dei moderne stilretningane. Han døydde i Paris i 1931.

Bakgrunnsstoff
--------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* ULAN
* Léonore

 |

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Louis Anquetin» frå Wikipedia på engelsk, den 8. oktober 2013.*
Antrasitt (til venstre) og steinkol-koks (til høgre)
**Koks** er brensel som vert framstelt ved tørrdestillasjon av steinkol. Koks vert produsert i koksomnar, der steinkol vert varma opp utan lufttilførsel, og flyktige bestanddelar i kolet vert drive ut og vert nytta til andre føremål.

Historisk har koks hatt ein viktig funksjon som brensel i byar og tettstader, og som energiberar og ingrediens i ei rekkje industrielle prosessar. Koks gjev lite røyk ved forbrenning, og var eit naudsynt alternativ der ein av miljøomsyn forbaud bruk av kol i bykjernen.

I vesten vert nytta koks no i hovudsak til jarn-og stålproduksjon, der koksen fungerer som reduksjonsmiddel for å trekkja oksygenet ut av jernmalmen. Sidan koks er hardare enn steinkol, så toler han betre vekta av jernmalmen i masomnen og sikrar naudsynt gassgjennomstrøyming for reduksjonsprosessen.

Produksjonen av koks gjev ei rekkje biprodukt, som hydrokarbon og svovel. Knytte til seg koksverka vart det difor bygt gassverk, som produserte lysgass til oppvarming, koking og belysning.

Koks vert enno nytta som brensel i hushald, men den høge forbrenningstemperaturen krev spesialbygde omnar med steinforing for å hindra nedsmelting av jarnet i sjølve omnen. Sidan koks består av nesten rein karbon, er der lite oske og slagg som vert attende.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Koks» frå Wikipedia på bokmål, den 27. desember 2020.*

* *Energiteknik Del 1*, Upplaga 3:4, Henrik Alvarez
Side av Wormskonkordatet.
**Wormskonkordatet**, òg kalla **Pactum Calixtinum** av historikarar, var eit konkordat mellom pave Callistus II og den tysk-romerske keisaren Henrik V den 23. september 1122 ved byen Worms. Det avslutta den første perioden med strid mellom kongemakta og paven.

Konkordatet vart eit kompromiss som paven i det lange løpet kom til å tape mest på. I andre land skulle biskopar veljast på vanleg vis, men i Tyskland fekk keisaren vetorett. Dette kom særleg fram gjennom den såkalla *investituren* (konflikten vart kalla investiturstriden) der biskopen fekk bisperingen og bispestaven av kongen og ikkje av den som forretta messa, normalt ein annan biskop.

Wormskonkordatet vart stadfesta av Callistus II under det første laterankonsilet i 1123.

Bakgrunnen for at paven gjekk med på dette konkordatet kan skuldast den veldige makta til keisaren på denne tida, for innhaldet i konkordatet både politisk og kyrkjerettsleg var eigenleg ganske ugunstig for kyrkja høvesvis rettsleg tvilsamt. Om ein verdsleg leiar i dag hadde kravd tilsvarande (som styresmaktene i Kina prøver overfor den kinesiske katolske kyrkja) ville dette ha utløyst ein kyrkjeleg ekskommunikasjon av alle involverte.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Wormskonkordatet» frå Wikipedia på bokmål, den 24. desember 2010.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Teksten i konkordatet på engelsk
**Arild Monsen** (fødd 5. april 1962) er ein tidlegare norsk langrennar, og no til dags langrennstrenar. Under Ski-VM 1985 i Seefeld vart han verdsmeister i 4x10 km stafett saman med Pål Gunnar Mikkelsplass, Tor Håkon Holte og Ove Aunli. I same meisterskapen vart han nr 7 på 15-kilometeren. Han kom aldri på sigerspallen i verdscuprenn, tre gonger enda han på fjerdeplass. Han vart noregsmeister ein gong (1987). Monsen var på det norske landslaget i perioden 1982–1990. Han er oppvaksen i Molde.

Karriere
--------

### Medaljar og besteplasseringar i internasjonale meisterskap og renn

* 1982: Nr 11 på 15 km i Le Brassus.
* 1983: Nr 4 både i Sarajevo og i Lahti, begge renna på 15 km.
* 1984: Nr 8 på 15 km i Lahti. Nr 2 på 15 km i Holmenkollen (ikkje verdscup).
* 1984/5: Nr 4 på 30 km i Davos. Nr 2 på 50 km i Holmenkollen (ikkje verdscup).
* 1986: Nr 11 på 30 km i La Bresse.
* 1987: Nr 13 på 50 km i Holmenkollen.

### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap

* Ski-NM 1982: Nr 7 på 15 km på Raufoss.
* Ski-NM 1983: Nr 6 på 15 km på Lillehammer.
* Ski-NM 1984: Nr 12 på 15 km i Hof.
* Ski-NM 1985: Nr 12 på 15 km i Tromsø.
* Ski-NM 1986: Nr 4 på 30 km i Vang.
* Ski-NM 1987: Gullmedalje på 15 km i Steinkjer.
* Ski-NM 1989: Nr 7 på 15 km på Geilo.

### Idrettsarbeid

Monsen arbeidde i smørjeteamet til det norske langrennslandslaget frå 1993 til 1997. Frå 1997 til 2006 var han internasjonal teknisk delegat til verdscuprenn i langrenn. Sidan 2006 har han vore langrennstrenar, først to år for Team Trøndelag. I april 2008 vart han tilsett som trenar for Canadas langrennslandslag.

Kjelder
-------

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar

Bakgrunnsstoff
--------------

* Arild Monsen i fis-ski.com

Mal:Autoritetdata
Los Alamos National Laboratory, flyfoto frå 1995.
**Los Alamos National Laboratory** (**LANL**) er eit amerikansk nasjonalt laboratorium i Lós Alamos i New Mexico. Det er eit av dei første tverrfaglege forskingsinstitusjonane i verda, med meir enn 16 000 tilknytte personar i forskjellige funksjonar. Forsking og utvikling skjer innan forskjellige område som kjemi, fysikk, materialteknikk, biologi, matematikk, datateknikk og ingeniørfag. LANL er saman med Lawrence Livermore National Laboratory ein av to stader i USA der det skjer forsking og utvikling av atomvåpen.

LANL vart oppretta som *Site Y* i 1943 under Manhattanprosjektet. Det sorterer under Energidepartementet og vert drive av selskapet Los Alamos National Security med eit årleg budsjett på rundt 15 milliardar kroner. Forskingssenteret er tilknytt University of California.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Lós Alamos National Laboratory» frå Wikipedia på bokmål, den 21. april 2013.*

* Lós Alamos National Laboratory. (28.02.2013) I Store norske leksikon. Henta frå:

Bakgrunnsstoff
--------------

* (en) Offisiell nettside

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Los Alamos National Laboratory**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NLA

 |
Koordinatar: 65°45′0″N 23°44′0″E﻿

**Seskarö** er ei øy og ein tettstad i Haparanda kommun i Norrbottens län i landskapet Norrbotten i Sverige. I 2010 hadde tettstaden 491 innbyggjarar.

Naturen består mest av furumoar, men det er òg område med gran og lauvskog. Dei fleste badestrendene ligg på sørsida av øya, men i vika *Räpilahti* nordaust på Seskarö er det sandstrand med ei naturhamn der òg større fritidsbåtar kan leggje til. Sidan 1978 har Seskarö hatt brusamband med fastlandet via mange mellomliggande auge. Det nedlagde (sidan 2008) sagbruket var livsnerva til staden frå seint på 1800-talet. Av føretak som er i verksemd i dag, er ein liten elektronikkprodusent, ein produsent av emballasjeprodukter, nokon matvarebutikker, eit vertshus og ein bensinstasjon.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Seskarö» frå Wikipedia på bokmål, den 7. april 2012.*

1. ↑  «Tätorternas landareall, folkmängd och invånare per km2 2005 och 2010» (på svensk). SCB. 14 December 2011. Arkivert frå originalen 27. januar 2012. Henta 7. april 2012.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Seskarö Hembygdsföreningen
* Seskarö i Bottenviken

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* GeoNames

 |
**Louis-Nicolas Clérambault** (19. desember 1676–26. oktober 1749) var ein fransk musikar, mest kjend som organist og komponist.

Biografi
--------

Clérambault kom frå ein musikalsk familie (faren og to av sønene hans var òg musikarar). Då han var særs ung lærte han å spele fiolin og cembalo og han studerte orgel hos André Raison. Clérambault studerte òg komponering og song. 

Clérambault vart organist i kyrkja Grands-Augustins og gjekk i teneste hos Madame de Maintenon. Etter at Ludvig XIV og Guillaume-Gabriel Nivers døydde, tok han over for sistnemnte på orgel i kyrkja Saint-Sulpice og kongehuset i Saint-Cyr, ein institusjon for unge jenter frå lågadelen. Han var der ansvarleg for musikk, orgelet, dirigere kor osv. Han overtok denne posten etter at Madame de Maintenon døydde, og det var her han utvikla sjangeren «fransk kantate». I 1719 overtok han etter læraren André Raison på orgel i kyrkja Grands-Jacobins.

Verk
----

Frå Basse et Dessus de Trompette av Clérambault.
*Basse et Dessus* (*Basse de trompette et Dessus de Cornet*)
Av dei publiserte verka hans finn ein mellom anna: 

* mange religiøse stykke med song og kor (motettar, salmar, Magnificat, Te Deum osv.);
* meir enn 25 verdslege kantater om tema ofte inspirert av gresk-romersk mytologi.
* sonatar for fiolin og basso continuo:
* ei bok med dansestykke for cembalo (1704);
* ei bok med orgelstykke i to suitar (1710)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Louis-Nicolas Clérambault» frå Wikipedia på engelsk, den 1. mai 2010.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Louis-Nicolas Clérambault**

* Gratis notar by Louis-Nicolas Clérambault på Werner Icking Music Archive (WIMA)
* Fritt tilgjengelege notar av Louis-Nicolas Clérambault ved International Music Score Library Project (IMSLP)


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS
* SUDOC
* NKC

 |



*
Plaque noting the site of the Upholders' Hall, which was destroyed in 1666.
**Worshipful Company of Upholders** er eit gammalt laug, eit livery company, i City of London. «Upholder» er ei arkaisk form av *upholsterer*, som tyder ‘møbelpolstrar’. I eldre tid dreiv folk innan dette yrket både med tillaging og sal av polstra møblar, og kunne også driva med anna møbelsnikkararbeid, interiørvarer, taksering, auksjonar og gravferdsarbeid. 

Lauget blei skipa 1. mars 1360 og offisielt gjeve eit kongeleg charter av Karl I i 1626. Det hadde opphavleg retten til å setja standardar for polstring i London, og å leita etter, konfiskera og øydeleggja polstra varer som ikkje nådde standarden. Over tid mista lauget mykje av makta si, og gjekk som polstringsyrket tilbake etterkvart som det blei utvikla ny teknologi.

Polstrarar arrangerte gravferda til admiral lord Nelson, og lauget omfattar framleis gravferdsbyrå.

Lauget gjev støtte til handverket og handverkarar innan faget gjennom velgjerdsorganisasjonane sine som Peter Jackson Charity og Neville Hayman Charity. Det har særleg tette band til TS Upholder, ei sjøkadetteining i Chelmsford.

Lauget og laugsmedlemmane er aktivt involverte i mange organisasjonar i City of London, mellom anna Castle Baynard Ward Club, ettersom lauget hadde laugshallen sin i i denne warden fram til bybrannen i London i 1666. Mottoet til lauget er *Sustine Bona*, latin for ‘hald oppe det gode’.

Kjelder
-------

1. 1 2 3  «Upholders». The Upholders' Company.

* *Denne artikkelen bygger på «Worshipful Company of Upholders» frå Wikipedia på engelsk, den 10. juni 2023.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* John Houston, *Feather Bedds and Flock Bedds*

* Offisiell nettstad

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN

 |
| Worthing **Borough of Worthing** |
| --- |
| Marine Parade og strandaMarine Parade og stranda Marine Parade og stranda |
|  |
| Byvåpenet til WorthingByvåpenet til Worthing |
| **Byvåpenet til Worthing** |  |
| Kallenamn «*Sunny Worthing*» |
| Motto «*Ex terra copiam e mari salutem*» (*Mykje frå landet og helse frå sjøen*) |
| Plassering |
| 

Worthing is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Storbritannia |
| Konstituerande land |  England |
| Grevskap | West Sussex |
| Distrikt | Worthing |
| Grunnlagd | I antikken |
| Borgarmeister | Ann Barlow |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  32,48 km² |
| Innbyggjarar  - By (2010)   - folketettleik - Byområde | 103 200   3 177,3 /km²183 000 |
| Koordinatar |  50°48′52.96″N 0°22′16.99″W﻿Koordinatar: 50°48′52.96″N 0°22′16.99″W﻿ |
| Høgd over havet | 7 moh |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | BN11, BN12, BN13, BN14, BN99 |
| Telefon-retningsnummer | 01903 |
| **Nettstad:** www.worthing.gov.uk |
| 
 Commons har multimedium som gjeld: **Worthing**
 |

**Worthing** er den største byen i West Sussex i England, og blir administrert som eit eige distrikt. Han ligg mellom kysten og South Downs.

Byen vert rekna som ein populært stad for pensjonistar som ynskjer eit gunstig klima, og det har ofte vorte nemnt om han at han har det tredje travlaste krematoriet i Europa. Men han har òg sidan 1960-åra vore eit sentrum for undergrunnskultur, med særleg Worthing Workshop som samla musikarar, skodespelarar og lyrikarar som Brian James, Leo Sayer, Billy Idol, Martin Quittenton og andre. Den litterære historia til byen har særleg to høgdepunkt: Percy Bysshe Shelley sine to første verk vart utgjeve der i 1810 og 1811, og Oscar Wilde skreiv *The Importance of Being Earnest* der i 1884, og brukte namnet til byen som etternamn på ein av figurane.

Historie
--------

Området har vore busett sidan steinalderen, og ser ut til å ha vore ein av dei viktigaste stadene for flintutvinning. Det er òg funne ei rekkje spor etter aktivitet i bronsealderen og jernalderen, og dessutan romerske myntar, fliser og keramikk.

Første gongen byen blir nemnt i ei skriftleg kjelde er i 1086, då han ifølgje *Domesday Book* hadde eit folketal på berre 22. Angelsaksarane slo seg ned i Goring by Sea i nærleiken, medan *Wortinge*, som han heitte på 1100- og 1200-talet, stort sett var busett av bønder og makrellfiskarar.

Mot slutten av 1700-talet byrja byen å trekkje til seg vitjande, som ynskte å nyte det milde klimaet og den rolege sjøen. Den edvardianske hangen til sjøluft som ein kur for alle helseproblem førte til stor vekst. I 1803 hadde folkesetnaden auka til omkring 2500, og landsbyen fekk bystatus. I 1890 fekk han kongeleg charter som valkrets (*borough*), og han heldt statusen som eige distrikt etter omorganiseringa av lokalstyret i 1974.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Worthing» frå Wikipedia på bokmål, den 11. juli 2011.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |