recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Koordinatar: 26°00′N 56°18′E﻿

**Musandam guvernement** (arabisk محافظة مسندم) er eit guvernement i Oman.

Guvernementet dekkjer Musandamhalvøya som stikk ut i Hormuzsundet, det smale innløpet til Persiabukta, frå Den arabiske halvøya. Musandamhalvøya er ein eksklave i Oman, skild frå resten av landet av Dei sameinte arabiske emirata. Plasseringa gjev Oman delvis kontroll, i lag med Iran, over det strategiske sundet. Nord på Musandam, kring Kumzar, vert det tala kumzari, som er eit sørvestiransk språk nært knytt til larestani og luri. Musandamhalvøya har eit areal på 1 800 km² og eit folketal 31 425 innbyggjarar.

Musandamhalvøya sett frå verdsrommet. Al Khasab i nord (øvst) er synt i grønt.
Tidlegare var det heller vanskeleg å nå halvøya, der dei einaste mogelegheitene var nokre få flyruter eller ein ti timar lang køyretur gjennom fire immigrasjonspostar. Den raskaste passasjerferja i verda opna opp mellom Muscat og Musandam i august 2008 for å gjere regionen meir tilgjengeleg.

Provinsar
---------

Musandam guvernement består av fire provinsar (wilayat):

* Khasab
* Bukha
* Dibba Al-Baya
* Madha, er i seg sjølv ein eksklave, halvvegs mellom resten av Musdandam og sjølve Oman.

Khasab er regionssenteret i guvernementet.

Geografi
--------

Den kuperte kystlinja minnar om fjordar fleire stader, men vart ikkje skapt av isbrear og i staden forma av rørsler i jordskorpa. Den arabiske plata vert sakte pressa under den eurasiatiske plata og skapt dei jordskjelvutsette fjella i Iran. Langs kanten av den arabiske plata søkk Musandamhalvøya. Dei høgare fjella er framleis over vatn, medan havet har fylt inn dalane mellom fjella.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Musandam Governorate» frå Wikipedia på engelsk, den 3. juni 2016.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  «World's fastest passenger ferry». theweek. July 30, 2008. Arkivert frå originalen 3. august 2008. Henta 3. juni 2016.

| * v
* d
* e
Guvernement i Oman |
| --- |
| Guvernement | Ad Dakhiliyah**·** Ad Dhahirah**·** Al Batinah Nord**·** Al Batinah Sør**·** Al Buraimi**·** Al Wusta**·** Ash Sharqiyah Nord**·** Ash Sharqiyah Sør**·** Dhofar**·** Masqat**·** Musandam | Flag of Oman |
| Tidlegare regionar (nedlagd i 2011): | Al Bāţinah**·** Ash Sharqiyah |
**J.W. Cappelens Forlag A/S** er eit norsk forlag som vart grunnlagt 23. februar i 1829. Det er det eldste av forlaga som er i drift i Noreg i dag. Forlaget gjev ut bøker i alle sjangrar.

Forlaget vart skipa av Jørgen Wright Cappelen som han dreiv bokhandel i Storgata i Christiania der han også baud fram bøker frå eige forlag. J.W. Cappelen såg seg sjølv som ein folkeopplysningsmann, og etterkvart som leseferdigheita breidde seg over landet var han med på stetta trongen for bøker for vanlege folk. Forlaget gav ut salmebøker, huspostillar og katekismar som gjekk ut i store opplag. *Læsebog for Folkeskolen og Folkehjemmet* vart til dømes prenta og seld i eit opplag på til saman heile 300 000 eksemplar. 

Etter at Jørgen Wright Cappelen døydde i 1878 vart firmaet drive vidare av familien heilt fram til i 1987 då det svenskekonsernet Bonnier tok over aksjemajoriteten i selskapet. I 2007 vart forlaget slege saman med forlaget N.W. Damm & Søn A/S, skipa i 1843, til forlaget Cappelen Damm AS, som er eigd av Bonnier og det danske konsernet Egmont med ein halvpart kvar. Før dette var J.W. Cappelens Forlag A/S eit av dei største i Noreg, og eigde både Cappelen Akademisk Forlag A/S og bokdistribusjonsverksemda Sentraldistribusjon ANS. Dessutan dreiv forlaget sine eigne bokklubbar. I fylgje forlaget sjølv, gav dei ut om lag 800 titlar i året, av desse er 400–500 lærebøker, medan resten var skjønn- og faglitteratur av anna slag. Desse tala inkluderte både nyutgjevingar og nye opplag av tidlegare utgjevne bøker.

Sjå òg
------

* Cappelenprisen
* Cappelen Damm AS

Bakgrunnsstoff
--------------

* Harald L. Tveterås: *I pakt med tiden : Cappelen gjennom 150 år : 1829-1979*. Cappelen, Oslo, 1979. ISBN 82-02-04310-7
The **Reconstructionist Rabbinical College** (**RRC**) er hovudutdanningsinstitusjonen for rekonstruksjonistiske rabbinarar i USA. Seminaret, som i dag ligg i Wyncote i Pennsylvania er akkreditert av Kommisjonen for høgre utdanning ved Middle States Association of Colleges and Schools i USA. Det femårs programmet, som inkluderer eitt studieår i Israel, leier fram til tittelen rabbinar og ein MA-grad i hebraisk språk.

RRC har òg tre programsenter:

1. **Kolot** er eit senter for kjønnsstudium og kvinnestudium;
2. The **Center for Jewish Ethics** er eit senter for jødisk etikk; og
3. **Hiddur** er eit senter for studium av aldring og jødedom.

Seminaret vart grunnlagt i 1968 av grunnleggjaren av den rekonstruksjonistiske rørsla, Mordecai Kaplan, og heldt opphavleg til i to murbygningar i 2308 North Broad Street i Philadelphia i Pennsylvania. I september 1982 flytte RRC til den tidlegare Curtis Mansion ved Greenwood Avenue i Wyncote i Pennsylvania — ein forstad rett nordom Philadelphia. Hovudbygningen, som er om lag 2 560 m², er bygd i raud teglstein med skifertak og er eit eksempel på georgiansk arkitektur (om lag det same som Louis-seize-arkitektur). Bygningen inneheld klasserom, ein foajé, kontor for undervisnings- og administrasjonspersonal, Mordecai M. Kaplan-arkiva, eit kapell, ein kafeteria og ymse konferanserom. Ei om lag 560 m² stor garasje- og lagerbygning ligg òg i nærleiken.

Kjelder
-------

* «Reconstructionist Rabbinical College» frå English Wikipedia

Bakgrunnsstoff
--------------

* rrc.edu — den offisielle nettstaden

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* ISNI
* GeoNames

 |
Koordinatar: 60°51′57″N 009°42′39″E﻿

Lunde bru
**Lunde bru** er ei tørrmurt steinkvelvingsbru på riksveg 251 i Etnedal kommune i Innlandet. Brua kryssar elva Etna ved Lunde. Lunde bru er 132 meter lang og vart bygd mellom 1827 og 1829. Den er Norges eldste tørrmurte steinkvelvingsbru som fortsatt er i bruk på riksvegnettet (vegen vart i 2010 omklassifisert til fylkesveg). Den vart freda i 1984. Tidlegare var det trebru på Lunde (oppført i 1795) då hovudvegen mellom Christiania og Bergen vart lagt om Etnedal.

Brua har til saman tre kvelv, og er 7 meter høg på midten. Hovudkvelvets lysvidde er 21,2 meter. Delar av brua vart sprengt av norske soldatar i 1940, men den vart restaurert året etter. Brua er brukt i Etnedal kommunes kommunevåpen.

Galleri
-------

* OversiktOversikt
* Detalj av tørrmurDetalj av tørrmur
* Underside av bruspennet med tørrmurUnderside av bruspennet med tørrmur
* På avstandPå avstand

Sjå og
------

* Bruer i Noreg

Kjelder
-------

* Nasjonal verneplan for veger, bruer og vegrelaterte kulturminner[*daud lenkje*] (avsnitt om Lunde bru s.239)

1. ↑  Hvattum, Harald (1993): På gamle vegar i Valdres. Fagernes: Valdres Forlag/Valdres Folkemuseum.

Bakgrunnsstoff
--------------

* 

* Lunde bru i kulturminnesok.no, nettstaden til Riksantikvaren

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* SSR (namn)

 |
Koordinatar: 62°52′52.936″N 17°52′11.816″E﻿
**Lunde** er ein svensk tettstad i Kramfors kommun i Västernorrlands län i landskapet Ångermanland. I 2005 hadde tettstaden 431 innbyggjarar.

Ådalshändelserna
----------------

Dei såkalla Ådalshändelserna skjedde i Lunde 14. mai 1931. Soldatar skaut og drap fire mann og ein kvinneleg tilskodar til eit demonstrasjonstog i samband med ein arbeidskonflikt.

Sandöbron
---------

Sandöbron
Den enno ikkje ferdigbygde Sandöbron raste saman klokken 16.40 den 31. august 1939. 18 personar som var på bruspennet omkom i samband med denne katastrofen, som fekk liten dekning i media på den tida sidan andre verdskrigen starta dagen etter. Ei ny Sandöbro blei seinare bygd, og blei innvigd i 1943 av kong Gustaf V. Sandöbron var med eit spenn på 264 meter, den største betongbrua i verda i eit spenn fram til 1964. Høgda til brua er 42 meter. Brua har vore i dårleg forfatning dei seinare åra, men blei gjenopna i 2003 etter ei omfattande renovering.

Tettstaden
----------

I Lunde ligg mellom anna Wästerlunds konditori og eit bilmuseum.

Når Högakustenbron blei innvigd i 1997 mista landevegen gjennom Lunde sin status som Europaveg 4, noko som inneber at staden ikkje har så mange vitjande som tidlegare.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Lunde i Ångermanland» frå Wikipedia på bokmål, den 4. juli 2012.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Musculus trapezius**, på norsk **trapeziusmuskelen** eller **kappemuskelen**, er den store ryggmuskelen som ligg overflatisk mellom skulderblada. Han strekker seg loddrett frå dei nedre ryggvirvlane i brystregionen, og opp til eit beinframspring nedst på nakkebeinet på hovudskallen. Vassrett spring muskelen ut til skulderblada, *scapula*, til skulderhøgda, *acromion* og kragebeinet, *clavicula*. Han blir brukt til å bevege skulderbladet og støtte armane. *M. trapezius* har tre hovudfunksjonar. Den øvste delen, *pars descendens*, trekkjer skulderbladet opp og medialt. Den midtre delen, *pars transversus*, dreg skulderbladet medialt. Den nedste delen, *pars ascendens*, trekkjer skulderbladet ned og medialt. Muskelen blir innervert av nerven *n. accessorius*, den ellevte hjernenerven.

*M. trapezius* blir ført vidare av *m. deltoideus* som har utspring på dei same beina som *m. trapezius* festar. Han er ofte ein av dei innblanda musklane når ein blir stiv i nakken.

Utspring og feste
-----------------

Muskelen spring ut frå midtlinja av kroppen frå hovudskallen og ned til der korsrygger byrjar. Øvst byrjar han i det ytre nakkebeinsutspringet, *protuberantia occipitalis externa*, som er eit beinframspring ein kan kjenne nedst medialt på nakkebeinet. Vidare går han ut frå nakkeaponevosen *lig. nucheale*, og sist ut frå ryggtaggane *processi spinosi C7–Th12*, som tyder frå den øvste ryggtaggen ein klarer å kjenne til der ribbeina sluttar.

*M. trapezius* festar tre plassar på skulderbogen. Først på skulderbladskammen, *spina scapulae*, så på skulderhøgda, *acromion*, og sist på den laterale tredel av kragebeinet, *clavicula*. Han festar på dei same stadane som *m. deltoideus* spring ut frå, og dermed hjelper *m. trapezius* til med å abdusere armen enda meir når glenohumeralleddet, det mellom *scapula* og *humerus*, er fullt abdusert.

Rørsler
-------

Kontraksjon av muskelen vil gjere to ulike rørsler som kjem an på om det er ryggrada som er fast eller om *scapula* er festa. Når den eine er festa, vil den andre røre på seg. 

### Rørsler av skulderbladet

* Den øvste delen av *m. trapezius* bruker ein når ein løfter skuldrene.
* Dei midtre fibrane blir brukt når ein trekkjer skulderblada saman. Til denne rørsla nyttar samstundes ein og dei øvre og nedre fibrane.
* Den nedste delen bruker ein ved å trekkje skulderblada ned medan armane er rette og stive.

### Rørsler av ryggrada

Når *scapula* ligg i ro (som når ein ligg på bakken) så kan kontraksjon av *m. trapezius* gjere at ryggrada beveger på seg. Til dømes vil samantrekking av dei øvste fibrane på begge sider gjere at nakken ekstenderer.
**The JSD Band** var eit skotsk keltisk rock- og folkrockband som hovudsakleg var aktive frå 1969 til 1974 og igjen ei kort stund i 1997 og 1998. Bandet gav ut fem studioalbum og fleire singlar.

Bandet
------

The JSD Band vart skipa i 1969 og tok namn etter den første bokstaven i førenamnet il dei tre medlemmane: **J**im Divers, **S**ean O’Rourke og **D**es Coffield. Chuck Fleming og Colin Finn kom òg med i gruppa slik at dei bestod av i alt fem medlemmar. I tillegg spelte felespelaren Lindsay Scott stundom for Chuck Fleming i 1972.

I starten spelte bandet i visemiljøet med andre artistar som Billy Connolly og Gerry Rafferty frå Humblebums og Barbara Dickson. Etter å ha blitt lagt merke til for å ha blanda skotsk folkemusikk med elektrisk rock, vann dei Scottish Folk Group Championships i Usher Hall i Edinburgh og spelte på BBC Radio 1 med DJ John Peel og på BBC Two sitt *Old Grey Whistle Test* med Bob Harris. I 1972 vart dei inviterte til å varme opp for David Bowie under den britiske delen av Ziggy Stardust-turneen.

I 1971 gav JSD Band ut debutalbumet sitt, kalla *Country of the Blind* på Regal Zonophone. To album på Cube Records følgde sidan: *JSD Band* (ofte kalla *The Black Album*; 1972) og *Travelling Days* (1973).

Etter *Travelling Days* kom ut i 1973, gav gruppa ut tre singlar: "Sarah Jane/Paddy Stacks" (1973), "Sunshine Life For Me (Sail Away Raymond)/Reel Call" (1974) og "Hayes and Harlington Blues/Cuckoo" (1974). I juli 1974 vart bandet oppløyst av forskjellige årsaker. 

The JSD Band kom saman att ein kort periode i 1997 og 1998 og gav ut to album til på KRL Records, *For the Record* i 1997, som bestod av akustiske nyinnspelingar av tidlegare songar og *Pastures of Plenty* i 1998 som bestod av nye songar med den langvarige venen av gruppa, Rob Mairs, på femstrengs banjo.

Diskografi
----------

* *Country of the Blind* (1971) - Regal Zonophone
* *JSD Band* (1972) - Cube
* *Travelling Days* (1973) - Cube
* *For the Record* (1997) - KRL
* *Pastures of Plenty* (1998) - KRL

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «JSD Band» frå Wikipedia på engelsk, den 27. mai 2019.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Peel, John, (1971), Sleeve notes for album JSD Band
2. ↑  JSD Albums

Bakgrunnsstoff
--------------

* Kinemagigz JSD Band

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)
* AllMusic (artist)

 |
**Lund** er ein gard i Fana i Bergen kommune nord for Håland og Samdal ved den tidlegare grensa mot Arna. 

Det er framleis gardsdrift på garden på tre av fire bruksnummer på garden.

Historie
--------

Garden høyrte i mellomalderen til Nonneseter kloster og vart i 1528 overteken av Vincens Lunge. Lund hadde felles eigar i lag med Bontveit og Samdal fram til 1775, bortsett frå nokre år kring 1730. Garden vart delt i 1885.

Geografi
--------

Garden ligg på sørvestsida av dalen som Dyrdalselva renn gjennom, nord for Orrtua (358 moh) og Lundåsane (361 moh) og sørvest og vest for Hausdalshorga (784 moh). Garsbruka ligg heilt sør i garden, som òg strekkjer seg langt nordover forbi Rambjørnsvatnet mellom Livarden (683 moh) og Sletteggane. 

Garden grensar til Unneland i nord, Øvstebø i aust, Samdal i søraust, Håland i sør, Frotveit i sørvest, Bontveit i vest og Lid i nordvest.

Kjelder
-------

* Gunnar Hagen Hartvedt og Norvall Skreien (2009). *Bergen Byleksikon* (5 utg.). Oslo: Kunnskapsforlaget. ISBN 978-82-573-1761-4.
* Bergenskart - stednavnskart Arkivert 2020-02-17 ved Wayback Machine.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Lund i Bergen**
**Sally Bradshaw** er ein britisk mezzo-sopran som har spesialisert seg innan opera og konsertar frå barokken. Som soloartist har ho spelt inn mange innspelingar og halde konsertar verda over. Ho har òg samarbeidd med mange artistar både innan klassisk musikk og pop. 

Bradshaw har sunge for mange populære artistar, som Pet Shop Boys, Art of Noise og Marc Almond, i tillegg til Mike Oldfield-albumet *Tubular Bells II*. Sally opna MTV Europe Music Awards i 1998 i Milano med bandet Faithless, og bidrog på comeback-konserten til The KLF, kalla Fuck the Millennium.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Sally Bradshaw» frå Wikipedia på engelsk, den 4. juli 2020.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  «Sally Bradshaw Discography at Discogs». discogs. Henta 29. mars 2015.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)
* AllMusic (artist)

 |
***Sálbmagirji*** (nordsamisk for 'Salmebok') er namn på fleire utgåver av ei samisk salmebok med tilfang av salmar frå den gamle kyrkjesalmeboka til M.B. Landstad. 

Den første utgåva kom i 1870 under tittelen *Salbmagirje : Ibmeli gudnen ja same-særvvegoddidi bajas-rakadussan* (Salmebok til Guds ære og dei samiske kyrkjelydane til oppbygging). Boka inneheldt 226 salmar, og dei som stod for utarbeidinga av boka var J.A. Friis med hjelp frå Lars Hætta. Salmane var henta frå Friis si bok *Muttom Salmak* ('Nokre salmar') med tillegg av omsette salmar frå *Landstads kirkesalmebog*, som kom ut same året.

### *Salbmagirje* (1897)

I 1897 gav biskop J.N. Skaar i samarbeid med Just Qvigstad ei auka og omvølt utgåve av *Salbmagirje*. Denne boka hadde ialt 360 salmar. Dei fleste nye salmane var omsette frå Landstads salmebok, men det var òg nokre nyskrivne salmar, blant dei seks skrivne av J.N. Skaar. Salmane har tilvising til dei tilsvarande salmane *Landstads salmebok*.

### *Gir'ko-sál'bmagir'ji* (1957/1996)

I 1957 vart salmeboka avløyst av ei ny salmebok, *Gir'ko-sál'bmagir'ji*. Men i dei samiske kyrkjelydane var det mange som ønskte å halde på den gamle *Sálbmagirje*. Boka har difor kome i nye opplag. I 1996 gav Samisk kyrkjeråd ut ei ny utgåve, i ny transkribsjon: *Salbmagirji : Ipmelii gudnin ja Sámi searvegottiide bajásráhkadussan*. Salmeutvalet er likt som i 1928-utgåva.

### *Salbmagir'ji II* (2005)

I 2005 gav Samisk kyrkjeråd ut ei tilleggssalmebok med nye salmar, både omsette og nyskrivne. Denne boka er meint som eit førebels tillegg til *Salbmagir'ji*, og nummereringa i tillegget held fram der den første boka sluttar, slik at salmane i *Salbmagir'ji II* er nummererte frå 361 til 771. Salmane har tilvising til tilsvarane salmar i *Landstads reviderte salmebok* og *Norsk salmebok*. Eit eige nordsamisk salmebokutval med Arild Hellesøy som leiar har stått for salmebokarbeidet.

Kjelder
-------

* *Kristen sang og musikk* Runa forlag 1962
* *Sál'bmagirji* Verbum Forlag 1996, ISBN 82-543-0644-3
* *Sál'bmagirji II* Verbum Forlag 2005, ISBN 82-543-1002-5

Sjå òg
------

* Samisk gudstjenesteliv

* + -
**Stormakt** er innanfor internasjonal politikk eit omgrep nytta om eit land, som innanfor forskjellige område har høve til å ha påverknad på eller kontroll over mindre land. 

Statar som har høve for å ein slik påverknad på mindre startar vert kalla ei «makt». Land kan delast inn i mellommakt, regionalmakt, stormakt, supermakt eller hypermakt. 

Omgrepet stormakt vert som regel nytta om nasjonar eller statar som på grunn av deira økonomiske og militære styrke må reknast med når dei mindre statane skal ta viktige avgjersler. Karakteristisk for ei stormakt er at dei er i stand til å blande seg inn i det meste av verda om det er naudsynt. Stormakter har òg «mjuk makt» (kultur og ideologi) som kan påverke avgjerslene til mindre makter. 

Gjennom historia har det vore mange forskjellige stormakter, men etter 1815 og |Napoleon sitt endelege nederlag, vart Frankrike, Storbritannia, Russland, Austerrike og Preussen rekna som dei fem europeiske stormaktene. Etter den andre verdskrigen fekk USA, Sovjetunionen, Frankrike, Kina og Storbritannia vetorett i SN sitt tryggingsråd og vart då formelt dei fem stormaktene i verda. 

Krig har historisk hatt stor innverknad på kva land som har vorte rekna som stormakter. Avsluttingane av Napoleonskrigane, første og andre verdskrigen har såleis endra oppfatninga av kva land som vert rekna som stormakter.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Stormagt» frå Wikipedia på dansk, den 11. november 2008.*
Melis
**Melis** (frå eldre fransk *[sucre] mélis*, av mellomalderlatin *[sacharum] melitense*, tyder '[sukker] frå Malta') er ein type raffinert sukker som er svært finmale til ei kvit pulverform. Det har same samanetting som kvitt sukker, men har mindre korn.

Melis blir mykje brukt oppå bakverk til glasur, der ein blandar han med væske eller eggekvite og eventuelt konditorfarge. Melis kan òg brukast til marsipan og i kransekakedeig, eller laust strødd som snø oppå bakverk.

Melis blir ofte tilsett nokre prosent stive som antiklumpemiddel, til dømes potetstive.

Galleri
-------

* Sikting av melis på bakverkSikting av melis på bakverk
* Smultringar med melisdryssSmultringar med melisdryss
* Småkaker med melisglasurSmåkaker med melisglasur
* Kransekake dekorert med melisglasurKransekake dekorert med melisglasur

Kjelder
-------

1. ↑  «melis» i Nynorskordboka.
2. 1 2  «Fakta om sukker», *Krem.no* (på norsk bokmål), 12. februar 2018, henta 12. mai 2020
3. ↑  «Slik lager du perfekt melisglasur», *Bakelyst* (på norsk bokmål), 14. desember 2016, henta 12. mai 2020
4. 1 2  Dansukker, «Melis», *www.dansukker.no* (på norsk bokmål), henta 12. mai 2020

* *Delar av denne artikkelen bygger på «Melis» frå Wikipedia på bokmål, den 6. mai 2020.*
**Dives** er ei 105 km lang elv i Pays d'Auge i Normandie i Frankrike. Ho munnar ut i Den engelske kanalen i Cabourg.

Ho har sitt utspring nær Exmes i departementet Orne. Dives renn hovudsakleg nordover gjennom følgjande departement og landsbyar: 

* Orne: Trun
* Calvados: Morteaux-Coulibœuf, Saint-Pierre-sur-Dives, Troarn, Dives-sur-Mer, Cabourg

Dives er framkomeleg opp til brua ved Putot-en-Auge, som er for låg til at dei fleste båtar kan kome vidare. Ei anna låg bru hindrar yachtar og fiskebåtar å kome lenger enn til Pont de la Dives mellom Dives-sur-Mer og Cabourg 1 km frå elvemunningen. 

Dei siste kilometrane av Dives er ein stor meander som krinsar rundt ei hamn og feriebyen Dives-sur-Mer. Ein kilometer lang sanddyne kalla *Le cap Cabourg* hindrar elva i å renne direkte ut i Den engelske kanalen.

Elvemunningen til Dives var åstad for ein av William Erobraren sine største sigrar i 1057, over hærane til Frankrike og Anjou. Seinare, i 1066, samla han hæren og flåten sin her før invasjonen av England. 

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* GeoNames

 |
**Storjuktan** (sørsamisk *Stuora Sjukta*) er ein innsjø i Sorsele kommun i Lappland i Sverige, og den største innsjøen langs Juktån. Sjøen er nærare 30 km lang, og har eit overflateareal på 55 km². Han er regulert for vasskraftføremål, der vassflata varierer i høgd mellom 398 og 412 meter over havet. Heile innsjøen ligg innanfor Sorsele kommune.

Regulering
----------

I desember 1961 fekk Vattenfall konsesjon til å regulere Storjuktan. Anleggsarbeidet vart likevel starta i mars 1960. Mot slutten av 1961 vart oppdemminga starta, der Storjuktan og Fjosoken vart sameint i ein og same innsjø, med ei lengd på om lag 60 kilometer. Ovanfor Åbacka måtte det byggjast ny bru over Juktån. Reguleringshøgda til vassmagasinet vart på 14 meter, og volumet 575 millionar kubikkmeter.

Busetnadane Juktå, Juktnäs og Åbacka vart omtrent heilt lagt under vatn, og 34 familiar flytta frå området. Som erstatning planla Vattenfall oppføringa av 16 jordbrukseigedomar på Galgatmyran ved Rankbäcken, der familiane vart tilbode å flytte. Berre tre eigedomar vart teke i bruk, då dei fleste av dei råka ordna seg sjølv med erstatningane dei hadde fått utbetalt frå Vattenfall.

Vatnet frå den regulerte Storjuktan vart opphavleg utnytta ved pumpekraftverket ved Juktans kraftstasjon, som produserte elektrisk energi då behovet var størst. Frå Storjuktan vart vatnet pumpa opp til Blaiksjön drygt 200 meter høgare opp. Etter å ha passert turbinane, vart vatnet leia anten over til Storuman i Ume älv, eller tilbake til Storjuktan. då straummarknaden vart avregulert, var ikkje dette lengre lønsamt, og Juktan vart bygd om til eit vanleg kraftverk. Eit nytt tilløpsrøyr vart sprengt frå Storjuktan, der vatnet renn gjennom turbinen og vidare ut i Storuman. Det nye anlegget stod klårt 1996. Dei gamle pumpefunksjonane kan likevel takast i bruk igjen dersom straummarknaden skulle bli regulert igjen. Den noverande årsproduksjon til Juktan er 90 GWh.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Storjuktan» frå Wikipedia på bokmål, den 15. juni 2012.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*

1. ↑    Nyström David: *Sorsele: fornålder och nutid : socknens historia skildrad på uppdrag av Sorsele kommunalfullmäktige*, kommunn, Sorsele 1972 (swe), s. 239–240. Libris 818719.
2. ↑  «Juktan i Umeälven». Henta 15. juni 2012.  Arkivert 2012-05-25 ved Archive.is
***Rhythm Tengoku*** er eit rytmespel utvikla og utgjeve av Nintendo. Spelet blei utgjeve i Japan i august 2006 til Game Boy Advance og var det siste spelet Nintendo utvikla til plattforma. Det har fått tre oppfølgjarar: *Rhythm Paradise* til Nintendo DS, *Beat the Beat: Rhythm Paradise* til Wii og *Rhythm Paradise Megamix* til Nintendo 3DS.

Spelemekanikkane i *Rhythm Tengoku* fokuserer på å gje spelaren informasjon i form av lydsignal istaden for visuelle vitringar. Spelet har ei samling av etappar med ulike rytmar, spelemekanikkar og tema. Spelaren følgjer rytmen frå start til slutt og får tildelt ein poengsum basert på prestasjonen gjennom etappen. 

Gruppa som utvikla spelet tok dansekurs for å utvikle eit kollektivt medvett om rytme, etter tilråding frå komponisten Tsunku. Ein av etappane har ein lauk med eit andlet som spelaren skal nappe hår frå i takt med musikken. Etappen skulle opphavleg ha eit ekte andlet, men det blei sett på som «litt for drygt». Mange av etappane er basert på japansk kultur, mellom anna samuraiar, ninjaer, fyrverkeri og festivalen o-bon. Det har vore trekt parallellar mellom *Rhythm Tengoku* og *WarioWare*-serien frå den same utviklaren.

Referansar
----------

1. ↑  «Iwata Asks: Rhytm Heaven: Rhythm Tengoku: Game Boy Advance». Nintendo. Henta 20. mai 2018.
2. ↑  «Iwata Asks: Rhytm Heaven: Rhythm Tengoku: The Arcade Game». Nintendo. Henta 20. mai 2018.
3. ↑  «Rhythm Tengoku - Rhythm Heaven». Eurogamer. Henta 20. mai 2018.
4. ↑  «Rhythm Tengoku Hands-on». IGN. Henta 20. mai 2018.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad (på japansk)
| **Salekhard Салехард** |
| --- |
| Horisonten tilHorisonten til  |
|  |
| Flagget til Salekhard | Byvåpenet til Salekhard |
| **Flagget til Salekhard** | **Byvåpenet til Salekhard** | 
 |
| Plassering |
| 

Salekhard is located in Russland

 |
| Styresmakter |
| Land |  Russland |
| Føderasjonssubjekt | Jamalo-Nenetsk |
| GrunnlagdBystatus | 15951938 |
| Geografi |
| Innbyggjarar  - Totalt (2008) | 41 563 |
| Koordinatar | 66°32′″N 66°38′″E﻿Koordinatar: 66°32′″N 66°38′″E﻿ |
| Tidssone- Ved sommartid | YEKT(UTC+5)YEKST (UTC+6) |
| Diverse annan informasjon |
| Retningsnummer (tlf) | +7 34922 |
| Bilnummer | 89 |
| **Nettstad:** www.salekhard.org |

**Salekhard** (til 1933 *Obdorsk*) er hovudstaden i Jamalo-Nenetsk nordvest i Sibir i Russland, ikkje langt unna der elvene Poluj og Ob møter kvarandre. Salekhard er den einaste byen i verda som ligg nøyaktig på polarsirkelen. Det bur om lag 40 000 menneske i byen (2008).

Salekhard er ein viktig hamneby langs breidda av Ob, og han har jarnbanesamband over Uralfjella til Vorkuta og vidare langs stambanen i republikken Komi til resten av det russiske jarnbanenettet. Byen har også flyplass.

I Salekhard er det fiskehermetikkindustri og skipsverft. Det kjem ut ei avis, *Poljarnyj krug* (Полярный круг). Fleire universitet har avdelingar i Salekhard.

Historie
--------

Der Salekhard ligg har det tidlegare vore ein khanti-landsby, *Polnovat-Vozj* (Полноват–вож). Dei russiske erobrarane grunnla landsbyen *Obdorsk* (Обдорск) i 1595. Området rundt Obdorsk danna Obdorsk krins i tsartida.

Obdorsk vart administrativt sentrum i Jamalo-Nenetsia 10. oktober 1930. Landsbyen fekk nytt namn i 1933 og bystatus i 1938.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Nettstad for byen
* Uoffisielt forum for byen

| * v
* d
* e
Byar i Jamalo-Nenetsk |
| --- |
| Administrativt senter: Salekhard |
| Våpenskjoldet til Jamalo-Nenetsk | Gubkinskij · Labytnangi · Muravlenko · Nadym · Novyj Urengoj · Nojabrsk · Tarko-Sale | Flagget til Jamalo-Nenetsk |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* NKC
* GeoNames

 |
**Melhus kyrkje**, Melhus i Trøndelag, er ei krosskyrkje i stein frå 1892 teikna av Carl Julius Bergstrøm. 

Til venstre for altartavla heng eit måla portrett, rekna som Petter Dass sitt portrett , truleg måla i 1684 av ein ukjend kunstnar.

Historie
--------

Melhus prestegjeld hadde i 1589 to prestar og fem kyrkjer. Melhus kyrkje var hovudkyrkje med annekskyrkjer i Leinstrand, Flå, Grøtan og Kolbrandstad og to i Hølonda. Kolbrandstad kyrkje vart riven midt på 1600-talet. Ved kgl.res. 6. mars 1889 vart det tillate å rive den gamle steinkyrkja i Melhus hovudsokn og byggje ei ny kyrkje på same tomt.

Historikaren Gerhard Schøning skreiv etter ei vitjing i Melhus kyrkje:
«Ved den søndre Siide af Indgangen til Choret, staaer et Epitaphium som 
K a r e n, A n d e r s H e l k a n d t s, har ladet sætte, over sine Forældre og Børn.» 

Dette «Epitaphium» hang i gammalkyrkja i Melhus. Det vart ikkje flytta over til nykyrkja då den gamle mellomalderkyrkja vart riven i 1890, men vart i staden sett unna på garden Søndre Melhus. Her stod tavla til 1899.

Prestegårdslåna
---------------

Prestegårdslåna, som ligg rett sør for kyrkja, var rivningstrua på 1990-talet til ho vart freda av Riksantikvaren. Bygningen er i dag i eiga til Stiftelsen Prestegårdslåna i Melhus.

Bakgrunnsstoff
--------------

* *Melhus kirke 100 år 1892–1992*. Melhus menighetsråd. 1992.
* Kyrkjesøk
* 

* Melhus kyrkje i kulturminnesok.no, nettstaden til Riksantikvaren
* Prestegårdslåna i Melhus Arkivert 2011-07-24 ved Wayback Machine.

| * v
* d
* e
Kyrkjene og kapella i Gauldal prosti |
| --- |
| Aunegrenda • Berkåk • Brekken • Budal • Fagerhaug • Flå • Glåmos • Haltdalen • Haltdalen nye stavkyrkje • Hessdalen • Hitterdal • Horg • Hølonda • Innset • Kolbrandstad stavkyrkje • Lønset • Melhus • Nerskogen • Oppdal • Rennebu • Røros kapell • Røros kyrkje • Singsås • Soknedal • St. Mikael  • Støren • Ålen |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
Salegyartisten Jaojoby ved ein konsert i Paris.
**Salegy** (uttalt ˈsaleɡʲ) er ein populær musikksjanger frå Madagaskar. Moderne salegy er den gassiske musikktypen som har oppnådd størst suksess på den internasjonale marknaden, og er rekna som eit symbol på øya. Musikkstilen er utbreidd på festar, klubbar, framsyningar og dansetilstellingar over heile øya.

Salegy har utspring frå folkemusikk i dei nordvestlege kystområda av Madagaskar. Eusèbe Jaojoby, ein sakalavasongar frå Antsiranana, var ein hovudperson i utviklinga av stilen og er vidt kjend som «Kongen av Salegy». 
Nyare artistar som har bidrege til å spreia stilen er Ninie Doniah, Vaiavy Chila og Dr. J.B. and the Jaguars.

Dagens elektriske musikkform stammar frå tradisjonell akustisk musikk frå områda rundt Mahajanga og Antsiranana på 1950-talet. Stilen er funky og energisk, dominert av elektrisk gitar, verkeleg eller synthesizer-trekkspel, elektrisk bassgitar, drivande perkusjon som vanlegvis omfattar tromesett, djembe og shaker. Stilen er vidare kjenneteikna av ein polyfonisk vekselsong og synkopert, rask polyrytme med eit særskild trommemønster i 6/8 eller 12/4 takt med betoning på det 3. eller 7. slaget. Melodien og harmoniane er ofte i a-moll.

Ein av musikktypane salegy kan førast tilbake til er *antsa*, ei rituell musikkform framført av betsimisaraka+ og tsimihetyfolk. I tillegg til likskapar i tempo, vokalstil og tendens til å gå i moll (til motsetnad frå høglandsmusikken) har både salegy og anstsa ein midtdel kalla *folaka* ('broten') der songarane oppfordrar til meir energisk dansing, og der både songarar og publikum kan innleia intrikat polyrytmisk klapping i takt med musikken.

Artistar
--------

* Anziza Salema
* Arsène Félix
* Dr. J.B. and the Jaguars
* Fenoamby
* Eusèbe Jaojoby
* Fredy de Majunga
* Gérard Tsapalôko
* IO Anay
* Jaojoby Junior
* Joacin-tapaka
* Lazard
* Mily Clément
* Mister Rotsirotsy
* Ninie Doniah
* Paskaal Japhet
* Tianjama
* Vaiavy Chila
* Wawa

Kjelder
-------

1. 1 2  Eyre, Banning. «Salegy». Afropop.com. Arkivert frå originalen 17. februar 2012. Henta October 10, 2010.
2. ↑  Radio France International (RFI) (September 2008). «Jaojoby». rfimusique.com. Arkivert frå originalen 10. desember 2010. Henta December 16, 2006.
3. 1 2  Randrianary, Victor (2001). *Madagascar: les chants d'une île* (på fransk). Actes Sud. ISBN 978-2-7427-3556-3.
4. ↑  Anderson, Ian (2000), «Ocean Music from Southeast Africa», *The Rough Guide to World Music, Vol. 1: Africa, Europe and the Middle East*, Rough Guides, s. 523–532, ISBN 978-1-84353-551-5, henta November 17, 2010

* *Denne artikkelen bygger på «Salegy» frå Wikipedia på engelsk, den 12. mars 2016.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Definisjon ved afrisson.com
**Spey Bay** (skotsk-gælisk Inbhir Spè) er ein liten busetnad i Moray i Skottland. Han ligg på austsida av munningen til Spey ved kysten av Moray Firth, mellom landsbyen Kingston på vestsida av Spey, og fiskehamna Buckie i aust. Ved Spey Bay finn ein den største småsteinstranda i Skottland.

Tugnet Ice House med ein statue av ei fiskeørn.
Spey Bay har opphav i laksefiske i Spey. Fiskestasjonen her som blei bygd i 1768 er ikkje lenger i bruk, men Tugnet Ice House – som skal vera det største ishuset i Skottland – er att som turistattraksjon. Det blei bygd i 1830, og blei brukt til å lagra is som ein henta ut frå elva om vinteren. Deretter brukte ein han til å halda laksen ein fiska her fersk.

Ein del av den tidlegare fiskestasjonen er blitt bygd om til Scottish Dolphin Centre, som er drive av Whale and Dolphin Conservation Society. Staden er kjend for delfinar, og det finst også fiskeørn, havert, steinkobbe, oter, ender og vadefuglar i området.

Spey Bay Golf Club opna i 1907. Han ligg ved sida av turruta Speyside Way.

Kjelder
-------

1. ↑  «Spey Bay», *Scottish Wildlife Trust* (på engelsk), henta 21. juni 2023
2. 1 2  «Spey Bay Feature Page on Undiscovered Scotland», *www.undiscoveredscotland.co.uk*, henta 21. juni 2023
3. ↑  «WDC Scottish Dolphin Centre - Spey Bay, Moray Firth», *Scottish Dolphin Centre* (på engelsk), henta 21. juni 2023
4. ↑  *Spey Bay Golf Club & The Bay – Logos go at the top here!* (på engelsk), henta 21. juni 2023

* *Denne artikkelen bygger på «Spey Bay» frå Wikipedia på engelsk, den 17. juni 2023.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
| **Panarea** |
| --- |
|  |
| Geografi |
| 

Panarea is located in Italia

 |
| **Stad** | Tyrrenhavet |
| **Koordinatar** | 38°38′15″N 15°04′00″E﻿Koordinatar: 38°38′15″N 15°04′00″E﻿ |
| **Øygruppe** | Dei eoliske øyane

 |
| **Areal** | 3,4 km²

 |
| **Høgaste punkt** | Punta del Corvo (421 moh.)
 |
| Administrasjon |
| **Land** | Italia |
| **Region  Provins** | Sicilia  Messina

 |
| Demografi |
| **Folketal** | 280 |
| **Folketettleik** | 82 /km² |

**Panarea** er den nest minste (etter Basiluzzo) av dei viktigare medlemmane av Dei eoliske øyane i Tyrrenhavet utanfor nordkysten av Sicilia i Italia. Ho har eit areal på berre 3,4 km². I antikken vart øya kalla Euonymus, den nærliggande småøya til Basiluzzo, som administrativt høyrte til Panarea, vart kalla Hycesia" Det er arkeologiske spor som går tiblake til mykenske innbyggjarar, om lag 1200 f.Kr. og øya var seinare busett av romarar. Det budde framleis folk på øya fram til sjørøvarar og andre røvarar i Middelhavet gjorde det umogeleg å bu her etter Romarriket sitt fall.

Øya er ein gamal, utdøydd vulkan. Det høgaste punktet på øya er Punta del Corvo med ei høgd på 421 meter over havet. Det er varmekjelder nær landsbyen Punta di Peppe e Maria. Mange kjem til den vesle øya for å dykke, og ein kan til og med symje til eit skipsvrak mellom klippene ved Lisca Bianca og Bottaro.

I dag bur det om lag 280 innbyggjarar på øya året rundt, men om sommaren kjem det turistar hit i hopetal.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Panarea» frå Wikipedia på engelsk, den 31. oktober 2007.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:* 
		- Ezio Giunta, dir. (2005). «Panarea». *Estateolie 2005\*The Essential Guide (English version of Tourist Guidebook)*: 100–103.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Panarea**

* panarea.com
* Den vulkanske øya Panarea Arkivert 2006-05-07 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* SUDOC
* NKC
* GeoNames

 |
Koordinatar: 34°44′7″N 36°3′10″E﻿

**Al-Safsafah** (arabisk الصفصافة) er ein by nordvest i Syria i Tartus guvernement, søraust for Tartus og 13 kilometer nord for grensa til Libanon. Av stader i nærleiken finn ein Ayn al-Zibdeh og Kafr Fo i søraust, al-Tulay'i i aust, Buwaydet al-Suwayqat i nordaust, Beit al-Shaykh Yunes i nord, Ayn al-Zarqa i nordvest og al-Hamidiyah i vest. I følgje Syrisk statistisk sentralbyrå, hadde al-Safsafah eit folketal på 6 011 i 2004. Han er det administrative senteret i al-Safsafah *nahiyah* («underdistrikt») som består av 19 stader med eit samla folketal på 23 416 i 2004. Innbyggjarar er hovudsakleg alawittar.

Historie
--------

Ein av dei viktigaste familiane i byen er Abbas. Dei tente tidlegare som *aghawat* («lokale militære leiarar») i Det osmanske riket.

Al-Safsafah nahiyah vart skapt ut frå Safita-distriktet og overført til Tartus-distriktet i 1970. Under regjeringstida til president Hafez al-Assad (1970-2000), konkurrerte al-Safsafah og kystsenteret al-Hamidiyah om å verte senteret i eit nytt, planlagt *mantiqah* («distrikt») som består av Akkar-sletta i Syria. Den første tilrådinga frå miljødepartementet, med støtte av ei utviklingsgruppe frå Dei sameinte nasjonane, var al-Hamidiyah. Byen var større, betre utrusta for sivile tenester og hadde blitt utpeikt som den tredje internasjonale hamnebyen i Syria. Men dette var ein stort sett sunnimuslimsk by og hadde lite politisk tyngde, og det var dermed lite truleg at sentrale styresmakter kom til å velje denne byen. Al-Safsafah var mindre og hadde dårlegare infrastruktur, men hadde betre band til regjeringa. Sjølv om et ikkje vart skapt noko nytt distrikt, opna Den syriske jordbruksbanken ei avdelinga i al-Safsafah i 1994, noko som normalt berre skjed i distriktshovudstadane.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Al-Safsafah» frå Wikipedia på engelsk, den 5. juli 2014.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. 1 2  Folketeljing 2004[*daud lenkje*]. Syrisk statistisk sentralbyrå (CBS). Tartus guvernement. (arabisk)
2. 1 2 3  Balanche, Fabrice (2006). *La région alaouite et le pouvoir syrien* (PDF) (på fransk). Karthala Editions. ISBN 2845868189.
**Ria Stalman**, fullt namn **Maria Geertruida Stalman**, (fødd 11. desember 1951) er ein nederlandsk tidlegare friidrettsutøvar frå Delft i Zuid-Holland som vart olympisk meister i diskoskasting i 1984.

Aktiv
-----

Ria Stalman i 1982
Stalman tevla både i diskoskasting og kulestøyt, den siste øvinga oftast berre i nasjonale stemne. I tida 1973-83 vann ti nederlandske meisterskap i diskoskast og sikra seg åra 1976-83 fem nasjonale meistertitlar i kulestøyt. I 1978 vann ho diskostevlinga under den nordamerikanske studentmeisterskapen (NCAA).

Frå våren 1981 til våren 1983 forbetra Stalman den nederlandske rekorden i diskoskast ei rekke gongar, og med til saman i kring ni meter, alle gongane i anten Tempe eller Walnut i USA. Sist til 67,20 m i Walnut 24. april 1983. I OL-sesongen 1984 pynta ho på rekorden med få dagars mellomrom i juni, ho fekk målt 67,58 m i San Jose. Dagen etter sette ho også nederlandsk rekord i kule med eit støyt på 18,02 m. Men den store smellen kom 15. juli i Walnut, der ho under gunstige forhold smelte diskosen 71,22 meter. Fire veker seinare sikra ho seg gullmedaljen under sommarleikane 1984 i Los Angeles med eit bestekast på 65,36 m. Ho la opp etter 1984-sesongen,

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* EM 1982 i Aten: Nr 12 – 58,48 m
* VM 1983 i Helsinki: Nr 7 – 63,76 m
* OL 1984 i Los Angeles: Gull i diskos – 65,36 m, framfor Leslie Deniz (64,86 m)

### Doping

Vinteren 2016 fortalde Stalman at ho hadde brukt anabole steroidar i tida før OL 1984.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Ria Stalman» frå Wikipedia på engelsk, den 1. juli 2017.*
* *Denne artikkelen bygger på «Ria Stalman» frå Wikipedia på nederlandsk, den 1. juli 2017.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
**Spike Island** er ei kunstig øy i Halton Borough i Widnes i England, mellom Sankey Canal og estuaret til Merseyelva. Det var her den kjemiske industrien starta i Storbritannia, og øya var ein giftig avfallsplass som er omgjort til eit naturområde. Øya er i dag ein ramsarstad som omfattar våtmark, parkområde og gangstiar. Ho ligg like ved vitskapsmuseumet Catalyst Science Discovery Centre.

Virvaret av gamle kjemiske fabrikkar, jernbanelinjer, kanalar og industrielle dokkplassar og industriforureining, som hadde vorte eit rusta, giftig belte i villmarka, vart rydda opp og gjort om til skogsområde, våtmarksområde og grøntområde mellom 1975 og 1982. Eit lagerhus vart verande att og er i dag eit katalysatormuseum, det einaste vitskapsmuseumet i Storbritannia som berre omhandlar kjemi. 

Lokalt vert øya ofte berre kalla Spikey.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Spike Island, Cheshire» frå Wikipedia på engelsk, den 24. januar 2010.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* The Catalyst Museum

Koordinatar: 53°21′14″N 2°43′50″W﻿
| Panguipulli |
| --- |
| Horisonten til PanguipulliHorisonten til Panguipulli |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Flagget til Panguipulli | Byvåpenet til Panguipulli |
| **Flagget til Panguipulli** | **Byvåpenet til Panguipulli** |

 |
| Styresmakter |
| LandRegion | ChileLos Ríos-regionenValdivia |
| Geografi |
| Flatevidd | 3 292,1 km² |
| Innbyggjarar | 34 539 (2017) |
| Diverse anna |
| **Nettstad:** https://municipalidadpanguipulli.cl/ |
| Plassering |
| Plassering av kommunen innanfor Los Ríos-regionenPlassering av kommunen innanfor Los Ríos-regionenPlassering av kommunen innanfor Los Ríos-regionen |

**Panguipulli** (/ˌpæŋɡiˈpuːji/ mapudungun for «pumaen sitt fjell») er ein by og kommune i Valdivia-provinsen, Los Ríos-regionen i sørlege Chile, administrert av Panguipulli kommune. Byen ligg ved vestsida av Panguipulli-sjøen, på ein morene i den chilenske sentraldalen. Det meste av kommunen ligg mot vestsida av Andesfjella. Folketalet var 34 539 ifølgje folketeljinga i 2017.

Geografi
--------

Kommunen Panguipulli er prega av eit alpint landskap forma av kvartære isbrear og nyleg vulkanisme. To morfologiske soner finst her, Precordillera og Andesfjella. Precodillera-sona dekkjer det meste av vestlege Panguipulli og har skogkledde åsar dissekert av sjøane Calafquén, Panguipulli og Riñihue. Dei to første er morenedemde og drenerer vestover til Riñihue-sjøen.

Historie
--------

Folk få mapuche budde langs breidda av dei viktigaste innsjøane og elvene i regionen. I 1885 kom den første spanjolen og slo seg ned ved den vestlege breidda av Panguipulli-sjøen. Det var først i 1946 at byen vart offisielt grunnlagt. I 1903 etablerte kapusinarordenen ein misjonsstasjon i Panguipulli. Kapusinermunkane bygde dei første skulane i området, i 1947 bygde dei ei tvillingtårna trekyrkje, som no er eit lokalt landemerke.

Kommunikasjon
-------------

Panguipulli er knytt til San Martín de los Andes i Argentina over Hua-Hum internasjonale fjellpass. Hua-Hum er eit av få pass mellom Chile og Argentina som er opent heile året. Vegen mellom Panguipulli og grensa følgjer ei geologisk forkasting, som har skapt ei fordjuping dels fylt av Pirihueico-sjøen. Det er ferjesamband frå den eine enden av Pirihueico-sjøen til den andre.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Panguipulli» frå Wikipedia på engelsk, den 12. februar 2023.*

Referansar

1. ↑  Data fra folketeljinga i Chile 2017 i grafisk navigator Henta 12. februar 2023
2. ↑  Panguipulli History and Legends Henta 12. februar 2023

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Panguipulli**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GeoNames

 |
Koordinatar: 60°32′55″N 5°43′56″E﻿

**Stanghelle stasjon** ligg på Stanghelle i Vaksdal kommune i Vestland og er ein stasjon på Bergensbanen. Han vart opna i 1883 som del av Vossabanen. Det er lokaltoga som går Bergen-Voss-Myrdal som stoppar ved stasjonen. 

Stanghelle ligg mellom Dale stasjon og Vaksdal stasjon, 432,22 km frå Oslo. 

Stasjonsbygningen er teikna av Balthazar Lange, og vart oppført etter ein typeteikning kalla *fjerde klasse* som også vart nytta til Nesttun stasjon (sidan flytt til Ygre stasjon), Haukeland stasjon, Arna gamle stasjon, Trengereid stasjon, Dale stasjon (sidan flytt til Reimegrend stasjon), Bolstadøyri stasjon, Evanger stasjon og Bulken stasjon på Vossabanen. Då Bergensbanen vart opna vart mange av desse stasjonsbygningane forlenga.

Fotnotar
--------

1. ↑  Eivind Hartmann, Øistein Mangset, Øyvind Reisegg (1997). *Neste stasjon : En guide til jernbanens arkitekturhistorie*. Oslo: Gyldendal. s. 141. ISBN 8205252947.  CS1 maint: Multiple names: authors list (link)

Bakgrunnsstoff
--------------

* «Stanghelle» på nettstaden til Jernbaneverket
* «Stanghelle» i Stasjonsdatabasen til Norsk Jernbaneklubb

* Leskur for passasjeraneLeskur for passasjerane
* Stasjonen i 1892Foto: Axel LindahlStasjonen i 1892Foto: Axel Lindahl

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
*For andre tydingar av oppslagsordet, sjå Galloway i Texas.* 

Topografisk kart som viser landforma og grensene til Galloway og dei to fylkene der.
**Galloway** (skotsk-gælisk *Gall-ghaidhealaibh* eller *Gallobha*; låglandsskotsk Gallowa; latin *Gallovidia*) er ein region i Sørvest-Skottland som omfattar grevskapa Wigtown og Kirkcubright. Namnet kjem frå skotsk-gælisk og tyder «framande gælarar», og viser til historiske gælarar av blanda opphav, både norrønt og gælisk opphav, som ei tid var dominerande i området.

Galloway er avgrensa av havet i vest og sør, fjella Galloway Hills i nord, og elva Nith; grensa mellom Kirkcudbright og Wigtown er markert av elva Cree. Det har tidlegare òg vore under ein administrasjon kalla Stewart, under nemninga *Stewartry* *of Kirkcudbright* (som strekkjer seg frå Nith til Cree, og er likeeins avgrensa av Galloway Hills i nord). Storleiken og omfanget av Galloway endra seg gjennom historia.

Galloway er òg namnet til ein hardfør rase av svart, hornlaust kveg som stammar frå regionen (og òg til den meir karakteristiske *Belted Galloway* eller *Beltie*). Området har alltid vore noko isolert på grunn av at det har 240 km med ulendt kystlinje og ein stor, aude fjellkjede i nord.

Landbruk
--------

Historisk har Galloway vore kjend for både hestar og kyr, og mjølk og kjøt er haldne fram som viktige næringar. Det er òg betydeleg tømmerproduksjon og ein del fiskeri. Kombinasjonen av fjell og nedbør har gjort Galloway veleigna for produksjon av vasskraft, noko som byrja i 1929. På byrjinga av 2000-talet er det oppretta vindturbinar for vindkraftverk ei rekkje stader ved vasskilet, og fleire vindkraftverk i havet utanfor kysten er planlagt for å auka produksjon av grøn energi i Galloway.

Kjelder
-------

1. ↑  Andy Eagle (27. mars 2003): «The Online Scots Dictionary» Arkivert 2010-07-08 ved Wayback Machine. *Scots-online.org*.
2. ↑  «Galloway», *Online Etymology Dictionary*
3. ↑  A Historical Index of The People and Places of The Stewartry of Kirkcudbright, *Kirkcudbright.co*
4. ↑  The Stewartry Museum, Kirkcudbright Arkivert 2015-06-25 ved Wayback Machine. *Dumfries & Calloway Council*
5. ↑  The Belted Galloway Cattle Society
6. ↑  History & Attributes: The Belted Galloway... An Old Scottish Breed Galloway
7. ↑  «Galloway and Lanark Hydro Schemes», *Scottish Power*
8. ↑  «Galloway Hydros Technical Factsheet» (PDF), *Scottish Power*

* *Denne artikkelen bygger på «Galloway» frå Wikipedia på bokmål, den 16. februar 2022.*

Litteratur
----------

* Brooke, D (1994): *Wild Men and Holy Places*, Edinburgh: Canongate Press, ISBN 0-86241-479-2. Mange av monologane hennar er tilgjengelege på nett Arkivert 2016-03-03 ved Wayback Machine..
* Oram, Richard (2001): *The Lordship of Galloway: c.900 to c.1300*, John Donald Publishers Ltd.
* Klaudios Ptolemaios: *Geographia*, red. Bill Thayer, LacusCurtius ved the University of Chicago (utgitt 2008)

* Galloway-dialekten ved *Scots Language Centre* (arkivert nettside)

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Galloway**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* LCCN

 |