**Gamlebyen i Lviv** (ukrainsk Старе Місто Львова, *Stare misto Lvova*; polsk *Stare Miasto we Lwowie*) er det historiske sentrumet av byen Lviv i Ukraina, anerkjend som ein «statshistorisk-arkitektonisk heilagdom» i 1975.

Historie
--------

Danylo Romanovitsj, fyrsten av Galitsj-Volynia, bygde eit slott til sonen sin Lev i 1256. Kort tid etter at fyrstane døydde ut, kom regionen under polsk styre i 1349. Kong Kasimir den store gav Lwów Magdeburgrettar i 1356. Jan II Kasimir av Polen grunnla Universitetet i Lviv i 1661. Etter den fyrste delinga av Polen var Lviv hovudstad i Kongeriket Galizia og Lodomeria og den fjerde største byen i Habsburgmonarkiet frå 1772 til 1918. Under Den andre polske republikken blei Lwów hovudstad i Lwów voivodskap. Frå 1939 til 1941 og sidan 1944 høyrde byen til Sovjetunionen. Sidan 1991 har byen Lviv vore ein del av det uavhengige Ukraina.

UNESCO
------

Sidan 1998 har gamlebyen i Lviv vore oppført på UNESCO si verdsarvliste. Den 5. desember 1998, under den 22. samlinga i Verdsarvskomiteen i Kyoto i Japan, blei Lviv føydd til verdsarvlista. UNESCO gav følgjande forklaring av valet:

Kriterium II: *I sin bystruktur og arkitektur er Lviv eit framifrå eksempel på samanblanding av dei arkitektoniske og kunstnariske tradisjonane i Aust-Europa med dei i Italia og Tyskland.*
Kriterium V: *Den politiske og kommersielle rolla til Lviv tiltrekte ei rekkje etniske grupper med forskjellige kulturelle og religiøse tradisjonar, som etablerte separate, men innbyrdes avhengige, samfunn i byen, som det framleis er synlege teikn på i det moderne bybilete.*
Området for det historiske sentrumet dekkjer 120 hektar av den gamle rus- og mellomalderdelen av byen, så vel som området omkring til Sankt Georgs-katedralen. Bufferområdet i det historiske sentrum, som er definert av dei historiske områdegrensene, er cirka 2,44 km2.

Sjåverdigheiter
---------------

Gatene i Lviv
Utover dei lista elementa i tre store område er det ca. 2 000 andre historiske sjåverdigheiter og landemerke i gamlebyen, der 214 av det vert rekna som nasjonale landemerke.

* Zamkova hora (Det høge slottsfjellet) med ruinane av slottet for prinsane av Galizia.
* Byhus på marknadsplassen og Rådhuset i Lviv (1500- til 1800-talet)
* Potocki-palasset
* Stryjsky Park (1887)
* Operahuset i Lviv (1800-talet)

*Heilage bygg:*

* Den armenske Mariakatedralen (1356–1363)
* Den romersk-katolske domkyrkja til Marias overtaking (1360–1481)
* Tidlegare Stavropihija-kyrkja (1500-talet)
* Allehelgenskyrkja (tidlegare benediktinarkloster, 1597–1616)
* Den ortodokse Jomfru Marias himmelfartskyrkje (1591–1629)
* St. Andreas-kyrkja (tidlegare bernardinarkloster, 1600-talet)
* Den gresk-katolske Sankt Georgs-katedralen (1744–1770)
* Tidlegare Dominikanarkyrkja Corpus Christi (1700-talet)
* Beit Aaron We Israel-synagoga, 1924.
* Restar av den øydelagde Synagoga Den gylne rosa

Galleri
-------

* Potocki-palassetPotocki-palasset
* Komplekset til Himmelfartskyrkja er domineret av det 400 år gamle Korniakt-tårnet.Komplekset til Himmelfartskyrkja er domineret av det 400 år gamle Korniakt-tårnet.
* Ei gate i den gamle bydelen i LvivEi gate i den gamle bydelen i Lviv

Kjelder
-------

1. ↑  Declaration of Cabinet of Ministers of Ukrainian SSR in creation of the State Historic-Architectural Sanctuary in city of Lviv (official document)
2. ↑  L'viv – the Ensemble of the Historic Centre, UNESCO – World Heritage. URL Accessed: 30. oktober 2006
3. ↑  Lviv in UNESCO Arkivert 2009-03-07 ved Wayback Machine. www.lviv.ua. URL Vitja 23. desember 2008

* *Denne artikkelen bygger på «Det historiske centrum i Lviv» frå Wikipedia på bokmål, den 17. august 2023.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Skildring på nettsida til Instituttet for Historie ved NANU
* Borgarmeister i Lviv Sadovy ønskjer, at heilagdommen skal leggjast ned (ZIK 17. maj 2010)
* Byrådet kender ikke til helligdommen (ZIK 1. februar 2011)
* Skildring av verdsarvstaden