recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
*Denne artikkelen handlar om eit mannleg sysken. For mannsnamnet, sjå namnet Bror. For songen, sjå Lillebror av Inger Lise Rypdal og Kirsti Sparboe.*
Kong Ludvig XIV av Frankrike og bror hans, hertug Filip av Orleans.
**Bror** (fleirtal *brør*) eller **broder** (fl. *brødrar*) er eit mannleg sysken. Det kan også vera neming eller tittel for nokon som høyrer til ein viss fellesskap, knytt til tru, levesett eller eit vidare slektskap.

*Bruder Klous*, Nikolaus av Flüe, sveitsisk einebuar og helgen.

Ordsoge
-------

Ordet «bror» stammar frå norrønt *bróðir*. «Broder» er ei eldre form som i dag helst blir brukt arkaisk, til dømes i diktarspråk.

Det latinske ordet for bror er *frater* og kan brukast på norsk om eit medlem av ein munkeorden. Det har gjeve opphav til omgrep som «fraternisering», ha nær omgang med, og 
«fraternity» ved amerikanske universitet. Det tilsvarande greske ordet er *phrater*.

«Am I not a man and a brother.» Brorskap mellom alle menneske blei nytta av *Society for Effecting the Abolition of the Slave Trade* i logoen deira.

Symbolsk brorskap
-----------------

Bror og broder kan brukast til å uttrykka ulike former for slektskap, strekt vidast slektskap mellom menneskja. Det kan visa til ei ætte- eller folkegruppe, som i tanken om «dei skandinaviske broderfolka», eit tanke- («andsbror») eller levesett («svirebror»). Vidare finst tanken om blodsbrør, der to menn eller gutar som ikkje er nært i slekt går inn i eit symbolsk brorskapstilhøve.

Omgrepet kan brukast om medlemmer av ein religion, som «brør i trua» eller ganske enkelt «bror» om ein mannleg muslim. Ein finn også «bror», «broder», «frater» og liknande om medlemmer av religiøse ordener eller organisasjonar, og i nokre namn på slike organisasjonar, som Den muslimske brorskapen eller *Ordo Fratrum Minorum*, «Småbrørordenen», til vanleg kjend som fransiskanarordenen.

Marx-brørne Chico, Harpo, Groucho og Zeppo.

Kjende brør
-----------

Mange grupper av brør er blitt kjende som dette, særleg dersom dei held på med liknande ting. Nokre døme er Grimm-brørne, Wright-brørne og Marx-brørne.

Brør opptrer litterært mellom anna i *Brødrene Karamasov* av Dostojevskij og i forteljingane om «Bror min» av Kjell Aukrust.

Sjå òg
------

* Brordotter
* Brorson
* Syster
* Sysken
* Halvsysken
* Familie

Kjelder
-------

1. ↑  Bror/Søster Arkivert 2016-03-04 ved Wayback Machine. diskusjon ved islam.no

* «bror» i Nynorskordboka.
* «broder» i *Store Norske Leksikon*

Bakgrunnsstoff
--------------
**Samora Moisés Machel** (29. september 1933–19. oktober 1986) var frå 1975 til 1986 den fyrste presidenten i republikken Mosambik. Han omkom då presidentflyet styrta i eit fjellområde nord i Sør-Afrika.

Liv
---

### Oppvekst

Machel var fødd i ein landsby i Gaza-provinsen i det sørlege Mosambik, fram til 1975 ein portugisisk koloni. Etter å ha gått på ein katolsk misjonsskule til han var 17 år, fekk han høve til å utdanne seg til sjukepleiar og arbeidde dei neste åra i helsestellet.

### Frigjeringskamp

Machel rømde frå Mosambik til Tanzania då han i 1963 fekk greie på at han var ettersøkt av det hemmelege politiet (PIDE). Etter å ha fått militær opplæring i Algerie i regi av frigjeringsrørsla FRELIMO, reiste han i 1964 tilbake til Mosambik og slutta seg til den ganske nystarta frigjeringshæren. Machel steig snøgt i gradane, og då FRELIMO-leiaren Eduardo Mondalane vart drepen gjennom ei brevbombe i 1969, tok Machel og to andre styringa i rørsla. I 1970 vart han vald til president i FRELIMO, som var på militær frammarsj i den nordlege delen av kolonien. Etter at diktaturet vart avskaffa i Portugal våren 1974, nekta FRELIMO og Machel å inngå noko slags kompromiss med dei nye makthavarane. 

### President

Den 25. juni 1975 vart Machel innsett som det sjølvstendige Mosambiks fyrste president. Han nasjonaliserte straks all grunn, ingen person fekk eige jord. Også skulane og sjukestellet vart nasjonalisert. I 1977 erklærte FRELIMO at ein ville fylgje eit marxistisk-leninistisk program, bygde på alliansen mellom arbeidarar og bønder. Under Machel var Mosambik ein sosialistisk eittpartistat med nære band til Sovjetunionen, Folkerepublikken Kina og Aust-Tyskland, men ikkje utan kontaktar med stormakter i Vestverda. Gjennom det meste av Machels styringstid låg fiendslege makter som Sør-Afrika og Sør-Rhodesia i strid med Mosambik.

### Død

Den 19. oktober 1986 var Samora Machel på veg heim frå eit internasjonalt møte i Malawi, då presidentflyet krasjlanda i Lebombofjella nær Mbuzini i Sør-Afrika, like ved grensa til Mosambik og Swaziland. Ni av dei 34 ombord overlevde, president Machel og fleire mosambikiske regjeringmedlemer var mellom dei som omkom. Flystyrten vart mykje omdiskutert, mellom anna vart det spekulert om han kunne skuldast sabotasje regissert av det sørafrikanske apartheidregimet.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Samora Machel» frå Wikipedia på tysk, den 4. februar 2016.*
* *Denne artikkelen bygger på «Samora Machel» frå Wikipedia på engelsk, den 4. februar 2016.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC

 |
**Kristofer Visted** (29. november 1873–3. november 1949) var ein norsk kulturhistorikar og museumsmann, fødd i Åkra i Skånevik i Hordaland, død i Oslo. Då han var tre år gamal flytta familien til Bergen, der han tok artium i 1892 ved Bergen katedralskole, og året etter annaneksamen ved universitetet i Kristiania (Oslo). Han studerte tysk, historie og etnografi.

Kristofer Visted var i åra 1901–06 tilsett som konservator ved Bergens Museum, der han arbeidde med folkekunstsamlinga. I åra 1912–16 var han styrar av Fylkesmuseet for Telemark og Grenland i Skien, og utvikla museet etter profesjonelle museologiske prinsipp. Han var tilsett som konservator ved Etnografisk museum i Kristiania i åra 1919–23, og i åra 1929–30 knytt til Olavsjubileet (900-årsjubileet i 1930 for Heilag-Olav) i Trondheim.

I lange periodar levde Visted av oppdragsverksemd for bokforlag. Som forlagskonsulent var han biletredaktør for Aschehougs første store noregshistorie, *Norges historie fremstillet for det norske folk*, Kristiania 1909-1917. Han var redaktør av trebindsverket *Kulturens historie* : *i populær fremstilling ved norske forfattere*, som kom ut på Aschehoug forlag i 1917, der han sjølv hadde skrive eit par kapittel om byggeskikk og ættesamfunn. Verket hadde ei tverrvitskapeleg orientering, med mange tema som skulle dekkjast, og som Visted knytte til seg ein rad yngre og relativt ukjente forskarar ved ulike museum og ved universitetet for å gjennomført. Mange av dei vart sentrale innanfor norsk vitskap seinare.

Kristofer Visted er framfor alt namngjeten for boka  *Vor gamle Bondekultur* som han gav ut i 1908 på Cappelen forlag, og som kom i fleire opplag og utgåver seinare, i ny og utvida utgåve i 1923. Her presenterte han norsk bondekultur i eit historisk perspektiv, og tok for seg materielle, sosiale, samfunnsmessige og andelege sider ved levemåten til bøndene, som byggeskikk, drakt, kunst og handverk, «aaret og dets fester» og «livets store begivenheter». For Visted var «skikken» eit viktig analytisk omgrep og ein tilnærmingsmåte til å forstå tenkemåten og verdiane til bøndene. I ein viss mon er det ein underliggjande nasjonalistisk haldning i framstillinga: Det er bonden som har skapt kjernen i norsk kultur. For si tid var bokverket særs rikt utstyrt med illustrasjonar, jamvel i fargar, og var i det store og heile eit pionerarbeid som sette sitt preg på norsk etnologi i den tidlegaste fasen og verka inn på innsamlingsprofilen og styrkte legitimasjonsgrunnlaget til mange museum.

 *Vor gamle Bondekultur* kom ut i ny redigert utgåve som *Vår gamle bondekultur* i to band med bidrag av etnologen Hilmar Stigum (1897-1976) i 1951-1952, i tredje utgåve i 1971.

Kjelder
-------

* Pedersen, Ragnar. (13. februar 2009). Kristofer Visted. I *Norsk biografisk leksikon*. Henta 13. juni 2017.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* Lokalhistoriewiki
* VIAF
* LCCN
* ISNI

 |
**Jurij Iljitsj Burlakov** (fødd 31. januar 1960) er ein russisk tidlegare langrennar frå Khabarovsk som tevla for Sovjetunionen. Han vann VM-gull i 4 x 10 km stafett under Ski-VM 1982 i Oslo, ein meisterskap han avslutta med å take sølvmedaljen på femmila.

### Aktiv

Burlakov var i sitt livs form då verdsmeisterskapen på ski 1982 fann stad i Holmenkollen i Oslo. Han opna med å verte sjuandemann på 30 km, tre dagar seinare gjekk han inn til fjerdeplass på 15 km. Deretter gjekk han den snøggaste etappen i 4 x 10 km stafett, då han på den tredje etappen henta inn Noregs Pål Gunnar Mikkelsplass, som då leia stafetten. Dermed vart det eit hæseblæsande oppgjer mellom dei to ankermennene, Oddvar Brå og Aleksandr Zavjalov, eit oppgjer som enda med delt gull til både Noreg og Sovjetunionen. Berre to døgn etter stafettevlinga sikra Burlakov seg sølvmedaljen på 50 km, 15 sekundar føre Lars Erik Eriksen på bronseplassen, og eit drygt halvminutt bakom gullvinnar Thomas Wassberg frå Sverige.

Vinteren 1982/83 vart Burlakov i Davos nummer to bak Mikkelsplass på 15 km i eit renn i verdscupen i langrenn, to månader før han tredjemann på 50 km i Kavgolovo ved Leningrad, hans siste pallplass i verdscupen, eit renn der norske Jan Lindvall sigra. I dei olympiske vinterleikane 1984 i Sarajevo enda han på 11. plass på tremila. Ved Ski-VM 1987 i Oberstdorf vart Burlakov nummer 10 på 15 km i klassisk stil, 52,4 sekundar attom vinnaren, Marco Albarello frå Italia. Under Vinter-OL 1988 i Calgary gjekk Burlakov i mål til 12. plass på tremila. I 1989 mista han landslagsplassen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Jurij Burlakov» frå Wikipedia på tysk, den 21. mars 2019.*
|  |
| --- |
| ***The Little Old Lady (from Pasadena)***  Singel av Jan and Deanfrå albumet *The Little Old Lady From Pasadena* |
|  |
| B-side | «My Mighty G.T.O.» |
| **Utgjeve** | 8. juni 1964 |
| **Innspelt** | * 21. mars 1964
* United Western Recorders
* Hollywood, California
 |
| **Sjanger** | Surfemusikk |
| **Lengd** | 2:45 |
| **Selskap** | Liberty Records |
| Låtskrivar(ar) | Jan Berry, Don Altfeld, Roger Christian |
| **Produsent** | Jan Berry for Screen Gems, Inc. |
|
| Jan and Dean-kronologi |
| «Dead Man's Curve»(1964) | *The Little Old Lady (from Pasadena)* | «Ride The Wild Surf»(1964)
 
 |

«**The Little Old Lady (from Pasadena)**» er ein song skriven av Don Altfeld, Jan Berry og Roger Christian, og spelt inn i 1964 av popsongarane Jan and Dean. Songen nådde tredjeplassen på *Billboard* Hot 100-lista i 1964 og toppen av den kanadiske RPM-lista.

Studiomusikarane som spelte på denne innspelingar (som i ettertid vert kalla The Wrecking Crew) bestod av Leon Russell på piano; Tommy Tedesco, Bill Pitman og Billy Strange på gitar; Ray Pohlman og Jimmy Bond på bass; og Hal Blaine og Earl Palmer på trommer.

Jan & Dean skreiv om teksten frå «The Little Old Lady (from Pasadena)» i 1967 og kalla songen «Tijuana» for ein singel det same året. Teksten handla no om narkotika. «Tijuana» vart omsider gjeven ut i 2010 på albumet deira *Carnival of Sound*.

Songen vart framført på ein konsert med The Beach Boys i Sacramento Municipal Auditorium den 1. august 1954 for albumet deira *Beach Boys Concert*. The Beach Boys, og særleg Brian Wilson, var med å skrive fleire av dei store surfehittane til Jan & Dean.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «The Little Old Lady from Pasadena» frå Wikipedia på engelsk, den 9. mars 2018.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  «Top Forty-5s». Library and Archives Canada. 11 August 1964.
2. ↑  «Phonograph Recording Contract» (PDF). *American Federation of Musikars*. Henta 8 June 2015.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Lyrics of this song
**Legendrepolynom** er i matematikk løysingar til **differensiallikninga til Legendre**: 

{\displaystyle {d \over dx}\left[(1-x^{2}){d \over dx}P\_{n}(x)\right]+n(n+1)P\_{n}(x)=0.}
Dei er kalla opp etter Adrien-Marie Legendre. Denne ordinære differensiallikninga møter ein som regel i fysikk og andre tekniske felt. Særleg oppstår han når ein løyser Laplace-likninga (og tilknytte partielle differensiallikningar) i sfæriske koordinatar. 

Differensiallikninga til Legendre kan løysast ved å bruke standar potensrekke-metode. Likninga har regulære singularpunkt ved *x* = ±1 så generelt vil løysinga til ei rekkje omkring origo berre konvergere for |*x*| < 1. Når *n* er eit heiltal er løysinga *P**n*(*x*) som er regulær ved *x* = 1 òg regulær ved *x* = −1 og rekkjene fr denne løysinga vert avslutta (er altså eit polynom).

Desse løysingane for *n* = 0, 1, 2, ... (med normaliseringa *Pn*(1) = 1) dannar ei polynomrekkje av ortogonale polynom kalla **Legendrepolynoma**. Kvart Legendrepolynom *P**n*(*x*) er eit *n*te-grads polynom. Det kan uttrykkast ved hjelp av Rodrigues-formelen:

{\displaystyle P\_{n}(x)={1 \over 2^{n}n!}{d^{n} \over dx^{n}}\left[(x^{2}-1)^{n}\right].}
At desse polynoma tilfredsstiller differensiallikninga til Legendre (**1**) følgje av differensieringa (*n*+1) multiplisert på begge sider av identiteten 

{\displaystyle (x^{2}-1){\frac {d}{dx}}(x^{2}-1)^{n}=2nx(x^{2}-1)^{n}}
og ved å bruke den generelle Leibniz-regelen for gjentakande differensieringar. *P**n* kan òg definerast som koeffisientar i ei Taylorrekkje-utviding:

{\displaystyle {\frac {1}{\sqrt {1-2xt+t^{2}}}}=\sum \_{n=0}^{\infty }P\_{n}(x)t^{n}\qquad (1)}.
I fysikk dannar denne funksjonen grunnlaget for multipolutvidingar.

Sjå òg
------

* Tilknytt Legendrefunksjon
* Gaussisk kvadratur
* Gegenbauerpolynom
* Legendre sine rasjonelle funksjonar
* Turán-ulikskapane
* Legendrebølgjer

Bakgrunnsstoff
--------------

* Ei rask uformell utleiing av Legendrepolynom i kvantemekanikken til hydrogen
* Wolfram MathWorld om Legendrepolynom
* Modul for Legendrepolynom av John H. Mathews

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Legendre polynomials» frå Wikipedia på engelsk, den 9. mars 2010.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
	+ Courant, Richard; Hilbert, David (1953), *Methods of Mathematical Physics, Volume 1*, New York: Interscience Publischer, Inc .

1. ↑  Courant & Hilbert 1953, II, §8
2. ↑  George B. Arfken, Hans J. Weber (2005). *Mathematical Methods for Physicists*. Elsevier Academic Press. s. 743. ISBN 0120598760.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC
* NDL

 |
**Kristine Bonnevie** (fødd 8. oktober 1872 i Trondheim, død 30. august 1948 i Oslo) var ein norsk biolog og første kvinnelege professor i Noreg. Forskingsfeltet hennar var cytologi, genetikk og embryologi.

Ho var dotter av Jacob Aall Bonnevie som ein av ni sysken. Familien flytta frå Trondheim til Kristiania i 1886.

Bonnevie starta å studere medisin i 1892, men bytte studium seinare til zoologi. Studia enda med doktoravhandlinga «Undersøgelser over kimcellerne hos *Enteroxenos østergreni»* (1906).

«Studiehjem for unge piker» i Geitmyrsveien i Oslo, skipa av Bonnevie, vert framleis nytta av studentar.Foto: Helge Høifødt

Ho var òg student hos Arnold Lang i Zürich i åra 1898-99, hos Theodor Boveri i Würzburg i 1900-01 og hos E.B. Wilson ved Columbia University i New York frå 1906 til 1907. Ho tok over leiinga av Zootomisk laboratorium etter Johan Hjort i 1900. 

Rundt 1914 starta ho på arbeidet ho er mest kjend for, arvelighetsforskning, og skipa Institutt for arvelighetsforskning, det seinare Genetisk institutt, i 1916. 
Etter å ha vore innstilt som førstevalg ved eit professorat ved Bergens Museum i 1912 vart Bonnevie tilbode eit nyetablert professorat ved Det Kongelege Frederiks Universitet som ho takka ja til. Tiltredelsesforelesinga 28. november 1912 hadde titelen: «Retningar og resultat inden den moderne eksperimentel-biologiske forsking.» Ho hadde dette professoratet fram til 1937.

Bonnevie vart det første kvinnelege medlemmet i Det Norske Videnskaps-Akademi i 1911. Seinare skipa og leidde ho Norske Kvinnelege Akademikeres Landforbund i åra 1922-1925. Ho skipa «Studiehjem for unge piker» i 1916 og Studenterhus i Schulz' gate i Oslo i 1923. Ho tok over hushaldet hos Vilhelm Bjerknes etter kona hans Honorias døydde (Kristine og Honoria var systrer). Ho sat i bystyret i åra 1908-1919 og var suppleant til Stortinget for Frisindede Venstre i perioden 1916-1918.

Utmerkingar
-----------

Kristine Bonnevie fekk Kongens fortenestmedalje i gull i 1920, St. Olavs Orden av første klasse i 1946 og Fridtjof Nansens Belønning i 1935. På Blindern ber biologibygningen namnet *Kristine Bonnevies* hus. Både i Oslo og i Stavanger er det ei gate oppkalla etter Bonnevie.

Litteratur
----------

* Inger Nordal, Dag O. Hessen og Thore Lie: *Kristine Bonnevie: et forskerliv*, 2012, ISBN 978-82-02-34580-8

Kjelder
-------

1. 1 2 3 4  Arne Semb-Johansson. «Kristine Bonnevie». *Norsk biografisk leksikon*. Henta 7. mars 2016.

* *Denne artikkelen bygger på «Kristine Bonnevie» frå Wikipedia på bokmål, den 7. mars 2016, revisjon 15446199*

Bakgrunnsstoff
--------------

* NRK Museum Reale pioner-damer (radioprogram og artikkel om Bonnevie av Øyvind Arntsen og Knut Reidar Andresen 09.09.2011
* Agnes Hiorth sitt portrett av Kristine Bonnevie av Ulla Uberg
* Nettutstilling frå Arkivverket

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* Lokalhistoriewiki
* VIAF
* GND
* LCCN

 |
Legevakt i Louisiana.
**Legevakt** er ei helseteneste som gjev akutthjelp til pasientar utan førehandsavtale. Legevakter er som regel opne 24 timar i døgnet.

Noreg
-----

Alle kommunar i Noreg er pålagde å ha ei legevaktordning, jf. kommunehelsetenesteloven.

Kommunehelsetenestelova §1-1:
«Landets kommuner skal sørge for nødvendig helsetjeneste for alle som bor eller mellombels oppholder seg i kommunen.»

Når ein treng helsetenester på kort varsel nyttar ein i Noreg fylgjande system: 

* Når liv og helse er i fare skal ein ringe telefonnummer **113** (dette gjeld i heile Noreg).
* Når hjelpa kan vente litt skal ein kontakte fastlegen sin. Legen gjev råd eller hjelp på dagtid.
* Når fastlegen ikkje er tilgjengeleg, og det er medisinsk nødvendig med hjelp som ikkje kan vente til legekontora opnar, skal ein kontakte legevakta i kommunen ein bur eller oppheld seg i.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Legevakten.no Arkivert 2007-02-20 ved Wayback Machine. Telefonnummer og kontaktinformasjon for alle kommunale legevakter i landet
**Vedad Ibišević** (fødd 6. august 1984 Vlasenica i Bosnia-Hercegovina) er ein bosnisk fotballspelar som har spela for VfB Stuttgart i tysk Bundesliga, og for det bosniske landslaget.

Ibišević vart fødd i ein bosnjakisk familie i Vlasenica aust i Bosnia, i eit område som i dag er del av Republika Srpska. I starten av krigen i Bosnia-Hercegovina vart nesten heile den ikkje-serbiske folkesetnaden i området driven bort av serbiske styrkar, og Ibišević sin familie flytta til den bosnisk-kontrollerte byen Tuzla. I 2000 flytta han med familien sin til Sveits, og etter 10 månader der, vidare til St. Louis i USA.

Han vart oppdaga som fotballspelarar av speidarar frå den franske klubben Paris Saint-Germain og fekk kontrakt med dei i 2004. Han fekk lite speletid i PSG, og gjekk snart på lån og seinare permanent til 2. divisjonsklubben Dijon. Etter to sesongar der flytta han til den tyske Bundesliga-klubben Alemannia Aachen før 2006/07-sesongen. Den sesongen slutta med at Aachen rykte ned. Ibišević vart då kjøpt av Hoffenheim, som nettopp hadde rykt opp til 2. Bundesliga, for 1,3 millionar euro. Klubben rykte straks opp igjen, til 1. Bundesliga, og Ibišević har halde fram å spela regelmessig på A-laget i toppdivisjonen. Han var Hoffenheim sin toppskårar i Bundesliga i 2008/09-sesongen med 18 seriemål, og i 2009/10-sesongen, med 12 seriemål, og Stuttgart sin toppskårar i 2012/13- og 2013/14-sesongen.

Ibišević kunne ha vald å spela landslagsfotball for både Bosnia-Hercegovina og USA, men valde fødelandet sitt. Han debuterte for A-landslaget 24. mars 2007 i ein EM-kvalifiseringskamp mot Noreg. Han skåra det første landslagsmålet sitt i ein EM-kvalifiseringskamp mot Hellas i oktober same året.

| * v
* d
* e
Bosnia-Hercegovina sitt landslag – VM i fotball 2014 |
| --- |
| 
* 1 Begović
* 2 Vršajević
* 3 Bičakčić
* 4 Spahić
* 5 Kolašinac
* 6 Vranješ
* 7 Bešić
* 8 Pjanić
* 9 Ibišević
* 10 Misimović
* 11 Džeko
* 12 Fejzić
* 13 Mujdža
* 14 Sušić
* 15 Šunjić
* 16 Lulić
* 17 Ibričić
* 18 Medunjanin
* 19 Višća
* 20 Hajrović
* 21 Hadžić
* 22 Avdukić
* 23 Salihović
* Landslagstrenar: S. Sušić

 | Flagget til Bosnia-Hercegovina |
|  |
|  |
| --- |
| **Gulnebboksehakkar** |
| Bilete frå Tendaba, Gambia, oktober 2008  Foto: Steve GarvieBilete frå Tendaba, Gambia, oktober 2008 Foto: Steve Garvie |
|
| **Utbreiing og status** |
| **Status i verda:** LC LivskraftigUtbreiinga av Gulnebboksehakkar Utbreiinga av Gulnebboksehakkar |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Fuglar Aves |
| **Orden:** | Sporvefuglar Passeriformes |
| **Familie:** | Buphagidae |
| **Slekt:** | Oksehakkarar *Buphagus* |
| **Art:** | **Gulnebboksehakkar** *B. africanus* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Buphagus africanus***Linnaeus, 1766 |

**Gulnebboksehakkar**, *Buphagus africanus*, er ein sporvefugl i sin eigen familie, Buphagidae. Dei har habitat på savannen i Afrika sør for Sahara frå Senegal austover til Sudan. Det er minst vanleg i det ekstreme aust av utbreiingsområdet, der han overlappar med raudnebboksehakkar, trass i at dei alltid dominerer over den andre arten når dei beitar saman.

Gulnebboksehakkaren er vel 20 cm lang og har brunleg overside og brunt hovud, gulbrun underside og ein bleik gump. Føtene er sterke. Nebba til vaksne fuglar er gule på basen og raud på tuppen, medan ungfuglar har brune nebb. Flyginga er sterk og direkte. Ropa er ein hissig, sprakande *krisss, krisss*.

Gulnebboksehakkaren et insekt og flått. Både det norske og det vitskaplege namnet skriv seg frå vanen denne arten har til å sitje på store, ville og tamme pattedyr som kyr. Dei plukkar leddyrparasittar. På ein dag kan ein voksen oksehakkar ta meir enn 100 blodsugande hoer av *Boophilus decoloratus*-flått eller 13 000 larver.

Likevel er den føretrekte føda blod frå vertsdyret, og medan dei kan få blod frå oppsvulma flott, tar dei òg blod direkte frå dyra, og hakkar på sår. Generelt ser det ut til at pattedyr tolererer oksehakkarar.

Gulnebboksehakkaren hekkar i hòl i tre, fora med dyrehår. Dei legg 2-3 egg. Utanfor hekkesesongen er dei ganske sosiale, og beitar i store, støyande flokkar. Ikkje-hekkande fuglar vil kvile på vertsdyra sine om natta.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen byggjer på «Yellow-billed Oxpecker» frå Wikipedia på engelsk, den 5. februar 2012*

### Referansar

1. ↑  Zuccon, Dario; Cibois, Anne; Pasquet, Eric & Ericson, Per G.P. (2006): Nuclear and mitochondrial sequence data reveal the major lineages of starlings, mynas and related taxa. *Molecular Phylogenetics and Evolution* **41**(2): 333-344. doi:10.1016/j.ympev.2006.05.007 (HTML abstract)
2. ↑  Mclachlan, G. R.; Liversidge, R. (1978). «747 Yellow-billed Oxbecker». *Roberts Birds of South Africa*. Illustrated by Lighton, N. C. K.; Newman, K.; Adams, J.; Gronvöld, H (4th utg.). The Trustees of the John Voelcker Bird Book Fund. s. 534.
3. ↑  Feare, Chris J. (2003). «Starlings and Mynas». I Christopher Perrins (Ed.). *Firefly Encyclopedia of Birds*. Firefly Books. s. 530–533. ISBN 1-55297-777-3.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Videoar, bilete og lydopptak av gulnebboksehakkar hos Internet Bird Collection
Hamburgsk *Waldzither* har ni strenger: ein enkelt basstreng (heilt til venstre) og fire kor. Han vert stemt slik : c gg c'c' e'e' g'g'
Ein sekskorig oud
**Strengekor** eller berre **kor** er to (eller særs sjeldan fleire) strengar på klimpreinstrument som er plassert tett inntil kvarandre og vert handsama som ei eining, dvs at dei vert gripe og slege an samstundes. Strengene i eit kor vert stemd i same tone, anten unisono eller i oktavavstand.

Fleirstrenga kor gjev eit større tonevolum og ein fyldigare klang enn enkeltstrenger, gjerne òg ein lett svevning.

Døme: tolvstrengs gitar
-----------------------

Tolvstrengs westerngitar er både

* dobbeltkorig: to strenger vert spelt som ei eining
* sekskorig: har seks strengekor.

Begge dei høgaste strengene er stemd unisont, dei fire djupaste i oktav og notasjonen vert difor: *Ee Aa dd' gg' h'h' e'e'* .

Kora klimpreinstrument
----------------------

* oud
* renessanselutt
* barokkgitar
* cister
* portugisisk gitar
* vihuela
* mandolin
* mandola
* bouzouki
* tolvstrengsgitar
* charango
* bağlama (saz)

Klaviaturinstrument
-------------------

Òg pianoet og forgjengarane klavikord og hammarklaver har strengekor.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Strengekor» frå Wikipedia på bokmål, den 22. november 2020.*

1. ↑  Per Jakob Skaanes: *Historien om portugisik fado*, viser.no
**Opphavet til skaldskapen:** i ørne-ham stal Odin skaldskapsmjøden frå jotnen Suttung, og gav han til æsene og dei folk som kan dikte.  
(Illustrasjonen er frå ein biletstein på Gotland)

**Olve Nuva** (*Ǫlvir hnúfa*) var ein norsk skald som levde på slutten av 800-talet og i byrjinga av 900-talet.  

Far hans var Kåre Vemundsson (Berle-Kåre eller Berdlu-Kåre) frå garden Berle ved Hornelen i Bremanger. Bror hans var Øyvind Lambe, lendmann på Sandnes i Alsta som var farfar til skalden Øyvind Skaldespiller. Syster til Olve var Salbjørg som var gift med Kveldulv Bjalvesson og ho var såleis bestemor til skalden Egil Skallagrimsson. Sonen til Salbjørg var Torolv Kveldulvsson.  

I *Skaldatal* er Olve nemnt som ein av skaldane hjå Harald Hårfagre og han var samtidig med skaldane Torbjørn Hornklove og Audun Illskælda. Det meste vi elles veit om Olve, er det vi kan lese om han i soga om Egil Skallagrimsson. Han er så vidt omtala i islendingesoga om Gull-Tore (gull-Þóris saga).  

Tilnamnet *hnúfa* skulle tyde på at han hadde fått avhogd nasa i ein eller annan sverdstrid.

Vi kjenner til desse dikta av Olve Nuva: «Lausavise» og «Dikt om Tor».

Referansar
----------

1. ↑  Skaldatal frå heimskringla.no
2. ↑  Lausavise Arkivert 2016-03-09 ved Wayback Machine. frå Skalidic Project
3. ↑  Dikt om Tor Arkivert 2016-03-10 ved Wayback Machine. frå Skaldic Project

Bakgrunnsstoff
--------------

* Egils soga omsett av Johan Hovstad (1945)
* Gull-Þóris saga eller Þorskfirðinga saga v/Kr. Kålund (1898)
* Den Norsk-Islandske Skjaldedigtning Finnur Jonsson
* Vikinghovdingane frå Berle NRK Sogn og Fjordane
**Watzmann** er det tredje høgaste  fjellet i Tyskland (Zugspitze er det høgaste med 2 962 m og Hochwanner det nest høgaste med 2 746 m). Dei tre tindane er Hocheck (2 651 m), Mittelspitze (2 713 m) og Südspitze (2 712 m). Watzmannmassivet inkluderer òg Watzmannfrau (òg kalla Kleiner Watzmann) på 2 307 m og Watzmannkinder, fem mindre tindar mellom hovudtoppen og Watzmannfrau. 

*Watzmann* av Caspar David Friedrich, 1824–25 (Berlin).
Fjellklatring er ein populær aktivitet på fjellet.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Watzmann**

* Watzmann på Peakware
* Watzmann på SummitPost

Fotnotar
--------

1. ↑  Watzmann vert ofte referert til som det nest høgaste i Tyskland.

Det har vore mykje diskusjon om rangeringa av dei tyske fjella, og hovudsakleg dreiar spørsmålet seg om «Kortid kan ein topp kallast eit fjell?». Det er brei konsensus om at Watzman ikkje er det nest høgaste fjellet i Tyskland. Mittelspitze på Watzmann er derimot den høgaste toppen i Tyskland som ikkje ligg i Wettersteinmassivet.

Kjelde
------

* *Denne artikkelen er basert på ei omsetjing av artikkelen Watzmann frå Engelsk Wikipedia .*

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames

 |
Moodswinger, 2006, Yuri Landman
Eit **strengeinstrument** er eit musikkinstrument som bringar fram tonar ved hjelp av strenger som vibrerer. Anslaget på strengene skjer gjerne ved bruk av eit plekter, ein hammar som slår på strengen, ved ein boge, eller berre ved bruk av fingrane. Den eine handa blir vanlegvis brukt til å trykke ned strengen på varierande posisjonar på instrumenthalsen, noko som varierer vibrasjonslengda på strengen, og dermed hevar eller senker tonen. Eksempel på strengeinstrument som er bygd på denne måten er gitar, fiolin, bratsj, cello, sitar, bassgitar, lutt, mandolin, og banjo. Talet strenger for denne typen strengeinstrument varierer frå om lag fire til tolv.

Andre strengeinstrument kan ha strengene spent fast i ei ramma utan moglegheit til å forandra strengelengda. For å spela alle tonane blir det derfor kravd mange strenger som kvar har ein konstant tone. Eksempel på dette er piano, harpe og kantele.

Kjelde
------

* *Denne artikkelen bygger på «Strengeinstrument» frå Wikipedia på bokmål, den 17. juni 2009.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN
* NKC
* NDL

 |
Uttrykket **Tredje standpunkt** er i hovudsak blitt bruka om to politiske fenomen.

For det første, om dei sosialistane som opp gjennom tida har prøva å utvikle eit *tredje alternativ* annleis enn både vanleg moderat sosialdemokrati og offisiell kommunisme. I denne samanhengen blir *Tredje standpunkt* synonymt med uavhengig venstresosialisme, «verken Washington eller Moskva, verken høgresosialdemokrati eller stalinisme», som det har vore uttrykt. Denne politiske tendensen har historiske uttrykk som austromarxisme, eurokommunisme og nordisk venstresosialisme (SF, SV).

For det andre, i forma «*Third Way*», om dei «moderniserte» sosialdemokratane som har forlate det som har vore tradisjonell sosialdemokratisk politikk, med stor vekt på offentleg styring og velferdsstat. Denne *tredje vegen* er først og fremst utvikla av britiske Labour Party under Tony Blair, og er altså meint å vere ein tredje veg annleis enn både tradisjonell sosialdemokratisk politikk og høgrepolitikk. Mange vil meine at denne linja da blir veldig nær tradisjonell liberal politikk, og såleis ikkje er så ny og moderne likevel. «Third Way»-politikk har i ulik grad innverknad i sosialdemokratiske parti i dag, men er omstridd.
**Wawiriya Burton** er ein australsk aboriginarkunstnar fødd på 1920-talet. Ho er kjend for akrylmåleri som representerer heilage forteljingar frå Draumetida.

Bakgrunn
--------

Wawiriya høyrer til pitjantjatjarafolka frå sentrale Australia. Ho blei fødd i eit outbackområde nær Sør-Australia på 1920-talet. Ho voks opp i ein tradisjonell, nomadisk livsstil. Familien hennar heldt til i faren sitt heimeområde rundt noverande Pipalyatjara.
Burton blei ein tradisjonell lækjar (*ngangkaṟi*), og fekk gjennom dette meir kunnskap om heilage tradisjonar enn mange andre i samfunnet sitt.

Virke
-----

Wawiriya Burton slo seg ned i Amaṯa, der ho byrja å arbeida ved Tjala Arts centre i 2008. Tjala (opphavleg Minymaku Arts) var blitt skipa av lokale kvinner i 1999. Ho byrja med å skjera ut tre og laga korger av *Triodia*-gras, men lærte etterkvart å måla av andre kvinner ved kunstsenteret.

Som andre aboriginarkunstnarar inneheld verka til Burton krypterte representasjonar som berre dei som er initierte i den tradisjonelle kunnskapen kan forstå fullstendig.

Verka hennar er blitt stilte ut i Sydney, Canberra, Melbourne, Adelaide, Perth og Alice Springs. National Gallery of Victoria, Art Gallery of New South Wales, og Art Gallery of South Australia har verk av Burton.

Prisar og utmerkingar
---------------------

* 2010: Finalist i Telstra Prize
* 2017: Finalist i NATSIAA, MAGNT, Darwin, NT
* 2017: Finalist i Wynne Prize

Merknadar
---------

1. ↑  Det eksakte fødeåret til Wawiriya Burton er ikkje kjend. Art Gallery of New South Wales estimerer det til 1925, medan National Gallery of Victoria estimerer det til 1928.

Kjelder
-------

1. 1 2 3 4 5 6  Ananguku Arts (red.). *Tjukurpa Pulkatjara: The Power of the Law*. Wakefield Press. s. 68. ISBN 9781862548909.
2. 1 2 3 4  «Ngayuku Mamaku Ngura». *Collection Online*. Art Gallery of New South Wales. 2011. Henta 3 November 2012.
3. 1 2  «Wawiriya Burton». *Collection Online*. National Gallery of Victoria. Henta 3 November 2012.
4. ↑  Rothwell, Nicolas (13 September 2011). «Visions of a changing topography». *The Australian* (Alice Springs). Henta 3 November 2012.
5. 1 2 3 4  «Details of Wawiriya Burton». Shorts Street Gallery. Arkivert frå originalen 10. april 2013. Henta 3 November 2012.
6. 1 2 3  «Wawiriya Burton - Artist Profile». Short Street Gallery. Henta 15. november 2017.

* *Denne artikkelen bygger på «Wawiriya Burton» frå Wikipedia på engelsk, den 15. november 2017.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Tjala Arts Centre
**Dag Magnus Søyland Narvesen** (f. 1983 ) er ein norsk jazztrommeslagar og komponist frå Stavanger.

I 2008 flytta han til Oslo, etter å ha studert på jazzlinjene ved Universitetet i Stavanger og NTNU i Trondheim.

Dag Magnus Narvesen sit i styret til improvisasjonskollektivet Kitchen Orchestra i Stavanger. Gjennom dette orkesteret har han spelt og samarbeidd med blant andre Alexander von Schlippenbach, Evan Parker, Steve Beresford og Keith Tippet. I tillegg dreiv han kvintetten Sasquatch, som har gjeve ut plata *Enter The Sasquatch* (CCAPknirk 2010). Han speler òg i Gunhild Seims Time Jungle som har gjeve ut platene *Time Jungle* (Drollehålå 2007), *Morpho* (Drollehålå 2009) og *Elephant Wings* (Drollehålå 2012).

Andre musikarar assosiert med Dag Magnus Søyland Narvesen: Stine Janvin Motland, Johannes Bauer, Klaus Ellerhusen Holm, Øyvind Storesund, Andrew D'angelo, John Holmström, Thomas Jäderlund, Fredrik Ljungkvist og Marilyn Crispell.

Kjelder
-------

* Den offisielle vevsida til Dag Magnus Søyland Narvesen
* Vevsida til Kitchen Orchestra
* Vevsida til Gunhild Seim & Time Jungle
* Dag Magnus Narvesen på myspace

Bakgrunnsstoff
--------------

* Den offisielle vevsida til Dag Magnus Søyland Narvesen
* Vevsida til Kitchen Orchestra
* Vevsida til Gunhild Seim & Time Jungle
* Dag Magnus Narvesen på myspace

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* Discogs (artist)

 |
*Denne artikkelen handlar om ein tidlegare kommune i Sør-Trøndelag. Ser du etter Leinstrand på Leinøya i Herøy på Sunnmøre, sjå Fosnavåg/Leinstrand.*
**Leinstrand** er ein tidlegare heradskommune i Sør-Trøndelag, oppretta i 1837. Den blei 1. januar 1964 innlemma i storkommunen Trondheim saman med heradskommunane Byneset, Strinda og Tiller. Leinstrand omfatta områda nord for Gaulosen og store delar av Byåsen austover til stasjonsbyen Heimdal som var delt mellom Leinstrand og Tiller.

Første del av namnet kjem av norr. *hlein* med tydinga "halling, skråning" (jf. *lein* i nynorsk). 

Ved samanslåinga hadde heradet eit areal på 45,74 kvadratkilometer og 4193 innbyggjarar.

Leinstrand er mest kjend for Gaulosen, elva Gaula sitt mektige delta. Dette er eit av dei få større deltaområde i Noreg som ikkje er bebygd, og det er difor eit naturreservat.

Lisbet Nypan, den nest siste i Noreg som blei avretta for trolldom då ho blei brend på heksebål i 1670, var bondekone frå Leinstrand.

På Leinstrand ligg Skjetlein vidaregåande skule, der det har vore gardsdrift i fleire hundre år, før her vart oppretta ein landbruksskule i 1900. Skulen har no om lag 100 elevar. Skulen har internat. På Leinstrand ligg også barneskulen Nypvang, der elevar frå både Leinstrand og Ringvål går. Ungdomskuletrinnet blir bussa opp til Spongdal på Byneset.

### Folk

Bilethoggaren Hans Michelsen var frå Leinstrand.
**Zaniar Matapour** (fødd i 1979) er ein norsk-iransk mann sikta for terror etter han den 25. juni 2022 skaut inne på puben Per på hjørnet i Oslo. To menn vart drepne og 21 skada.

Bakgrunn
--------

Zaniar Matapour kom som flyktning frå Iran til Noreg i 1991, etter at familien hadde vore to år i Pakistan. Dei busette seg i Bergen og flytta seinare til Oslo. Matapour har lenge slite med psykiske vanskar, og har vorte diagnostisert med diagnosen paranoid schizofreni.

Zaniar Matapour vart dømd for knivstikking i 1999, men seinare frifunnen på fleire punkt. Seinare vart han dømt for lagring av 100 gram kokain, sikta for å ha avfyrt skot i Oslo og dømt for å ha gått med ein kniv på ein offentleg stad. Han har vore i søkjelyset til PST sidan 2015, og har hatt fleire samtalar med Politiets tryggingsteneste. Desse samtalane vert gjennomførte med personar som står i fare for å verta radikalisert. Den siste samtalen var berre nokre veker før skytinga i Oslo

Matapour har vore i kontakt med Arfan Bhatti, ein tidlegare dømd islamistisk ekstremist. Våren 2022 vart Zaniar Matapour saman med Bhatti stansa i ein bil i forbinding med ein SIAN-demonstrasjon.

Kjelder
-------

1. 1 2  Holm-Nilsen, Sverre (25. juni 2022), «Zaniar Matapour (42) er terrorsiktet etter skytingen i Oslo», *NRK* (på norsk bokmål), henta 28. juni 2022
2. ↑  «Bhatti på Facebook: «Udyr»». *Dagbladet* (på norsk). 27. juni 2022. Henta 29. juni 2022. «43 år gamle Zaniar Matapour er siktet for drap, drapsforsøk og terror etter å ha skutt rundt seg i Rosenkrantz' gate i Oslo natt til lørdag. Kåre Hesvik (60) og Jon Erik Isachsen (54) ble drept, og 21 personer ble skadd.»
3. ↑  Hatlo, Torgeir P. Krokfjord, Jesper Nordahl Finsveen, Siri Åbø Wiersen, Madeleine (25. juni 2022), «Historien om Zaniar Matapour (42)», *dagbladet.no* (på norsk), henta 28. juni 2022
4. ↑  «Opplysninger til VG: Oslo-skytter stoppet i bil sammen med Arfan Bhatti», *www.vg.no* (på norsk bokmål), henta 28. juni 2022
**Dag Seierstad** (fødd 5. august 1936 i Oslo) er ein norsk SV-politikar og samfunnsdebatant. Han er far til journalist og forfatter Åsne Seierstad.

Seierstad er utdanna fysikar og arbeidde ei rad år som amanuensis i samfunnspolitikk ved Høgskolen i Lillehammer.

I 1958 vart han med i Sosialistisk Studentlag. Han var medlem i SF frå starten i 1961 og sentralstyremedlem i perioden 1969-1973. 

Seierstad var sentralstyremedlem i SV frå 1995-2005, og partiets førstekandidat i Oppland ved stortingsvala i 1993 og 1997. 

Motstand mot EF og EU har vore kampsakene til Seierstad og han skriv artikler om EU i Klassekampen kva veke.

I november 2006 gav Pax forlag ut *Festskrift for Dag Seierstad*, som hadde samla ei rad av artiklane hans frå 1949 til i dag. I 2006 fekk han Neshornet, Klassekampens kulturpris. Under Nei til EUs landsmøte 10. november 2012, vart Seierstad utnemnd til organisasjonens første æresmedlem.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Dag Seierstad» frå Wikipedia på bokmål, den 17. desember 2012.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI

 |
**Flåklypa** er namnet på eit skard ved garden Flå i Bøverdalen i Lom kommune, litt nord for garden Aukrust. 
Namnet «Flåklypa» blei brukt av Kjell Aukrust i *Flåklypa Tidende* og animasjonsfilmen *Flåklypa Grand Prix*.

Namnet Flåklypa kjem av at Bøverdalen sør for garden Flå smalnar inn til eit elvegjel med store steinar der bøndene i eldre tid risikerte å bli sijande fast når dei trakk lasset sitt på isen – dei sat fast i «klypa».

Avkjørsel til Flåklypa er skilta frå riksveg 55 og riksveg 15 i Lom.

Den fiktive bygda Flåklypa
--------------------------

Flåklypa er namnet på ei fiktiv norsk bygd som var skapt av forfattaren Kjell Aukrust i 1950-åra. 

Flåklypa ligg truleg i Gudbrandsdalen, og har kontakt til Østerdalen og til Valdres. Lokalavisa heiter *Flåklypa Tidende*, tidlegare *Folk og Fe*, og er utgjeven av Frimand Pløsen og sportsjournalist Melvind Snerken.

I bygda er det og eit ysteri, styrt av Ollvar O. Kleppvold, og hjelpt av Emanuel Desperados. Elles har bygda ein gamleheim, Krogryggen, der hobbyjuristen Sindre Piltingsrud deler rom med Myrullbråten. Reodor Felgen bur øvst på Flåklypatoppen.

Andre folk i bygda er minkeigar Jostein Kroksleiven, Roger Jurtappen, veterinær, enkefru Stengelføhn-Glad. Diktaren Hallstein Bronskimlet d.a.y. frå Volda skriv òg i lokalavisa.

Kjelder
-------

1. ↑  «Flåklypa og deromkring», *www.vg.no* (på norsk bokmål), henta 27. mai 2020
2. ↑  *arkivkopi*, arkivert frå originalen 25. november 2006, henta 23. august 2007
**Unione Calcio Sampdoria**, til vanleg **Sampdoria**, er ein fotballklubb frå Genova i Italia. Klubben vart skipa i 1946 då dei to klubbane Sampierdarenese og Andrea Doria var slått saman. Både namnet på klubben og klubbfargane reflekterer bakgrunnen til klubben. Sampdoria spelar på 'Stadio Luigi Ferraris', eit stadion klubben deler med 'Genoa Cricket and Football Club', den andre profesjonelle fotballklubben i Genova. Lokalderbyet mellom dei to laga vert kalla *Derby della Lanterna*.

Største triumfen til Sampdoria er sigeren i Cupvinnarcupen i 1990. To år seinare nådde klubben finalen i Europacupen, der FC Barcelona sigra 1–0 etter eit mål i ekstraomgangane. Sampdoria vann den heimlege serien, Serie A, i 1991. Klubben har fire gongar vunne Coppa Italia; 1985, 1988, 1989 og 1994. 

Nordmennene Kristoffer Askildsen og Morten Thorsby spelar på A-laget (2020).

Kjelder
-------

1. ↑  Norsk 19-åring med perlescoring mot AC Milan Arkivert 2020-10-31 ved Wayback Machine.. Folkebladet. Vitja 30. juli 2020
2. ↑  Thorsby var blant de første koronasmittede – opplevde isolasjonen som det verste. NRK. Vitja 29. juli 2020

* *Denne artikkelen bygger på «U.C. Sampdoria» frå Wikipedia på engelsk, den 10. mai 2013.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND

 |
**Samoansk** er eit austronesisk språk som hovudsakleg blir snakka på Samoa og Amerikansk Samoa. Det er til saman ca. 426 000 talarar av samoansk, halvparten av dei bur på Samoa.

Klassifisering
--------------

Samoansk høyrer til den malayopolynesiske gruppa inna for den austronesiske språkfamilien. Nære slektningar er tuvalu og tokelau.

Alfabet
-------

Samoisk bruker 14 bokstavar. Vokalsymbol:

* a, e, i, o, u

Konsonantsymbol:

f, g, l, m, n, p, s, t, v

Bokstaven k blir også brukt i visse språk.

Dialektar
---------

Samoansk har ikkje geografiske dialektskilnader i vanleg forstand, men det er stor skilnad mellom tale- og skriftspråket.

Grammatikk
----------

### Determinativ

Samoisk har to determinativar, *le* og *se*. Determinativen *le* kan bli brukt både som bunden og ubunen determinativ, *se* er alltid ubunden. Determinativane er ikkje i bruk i fleirtal.

### Talord

Frå ein til ti er talorda:

* **tasi** (1)
* **lua** (2)
* **tolu** (3)
* **fa** (4)
* **lima** (5)
* **ono** (6)
* **fitu** (7)
* **valu** (8)
* **iva** (9)
* **sefulu** (10)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Samoan» frå Wikipedia på finsk, den 4. juli 2010.*

1. ↑  Ethnologue-tal frå 1999

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikipedia på **samoansk**

* Samoisk-engelsk ordbok
* Samoisk grammatikk

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GND
* NKC
* NDL

 |
**Wembley Conference Centre** var eit konferansesenter som låg i Wembley Park i London og eksisterte frå 1977 til 2006.

Bakgrunn
--------

Utover i 1970-åra dukka fleire moderne fleirbruksarenaar opp i dei største byane i England. Blant dei var Wembley Conference Centre, som blei teikna av Richard Seifert for selskapet British Electric Traction Company. Arbeidet med bygginga starta i mai 1973, og senteret blei opna av Edward, hertugen av Kent, den 31. januar 1977. Hovudsalen, kalla Grand Hall, hadde plass til 2500 publikummarar. Eurovision Song Contest 1977 var eit av dei første store arrangementa som blei halde i senteret.

Konferansesenteret var del av eit større utviklingsprosjekt i området. Ved sida av senteret opna Greenwich Rooms and Elvin House, ein futuristisk, triangelforma kontorbygning på 722 kvadratmeter, og Wembley Exhibition Centre.

Opninga av konferansesenteret og utstillingshallen auka talet besøkande til Wembley Park, og den nærliggjande togstasjonen, Wembley Hill, blei døypt om til Wembley Complex i mai 1978. I 1987 blei stasjonen døypt om til Wembley Stadium.

Då Wembley Stadium og områda rundt stadionet skulle byggjast om i 2006, blei konferansesenteret rive for å gje plass til utbygginga.

Kjelder
-------

1. ↑  Barron, Michael (2010). *Auditorium Acoustics and Architectural Design*. Spon Press. s. 410–416. ISBN 0419245103.
2. ↑  Bass, Howard (1982). *Glorious Wembley*. Guinness Superlatives. s. 156–60.
3. ↑  «The New Conference Centre · story · British Universities Film & Video Council». *bufvc.ac.uk*. Henta 28. juni 2016.
4. ↑  Knight & Sabey, Donald R. & Alan (1984). *The Lion Roars at Wembley*. Donald R. Knight. s. 153.
5. ↑  Hewlett, Geoffrey (1979). *A History of Wembley*. Brent Library Service. s. 223.
6. ↑  «Eurovision Song Contest London 1977». *eurovision.tv*. 2017. Henta 28. juli 2017.
7. ↑  2012, Optix Solutions Ltd. «Wembley Conference Centre, Elvin House & Exhibition Halls – "John F Hunt». johnfhunt.co.uk. Henta 28. juni 2016.
8. ↑  Bowdin, Glenn; Allen,, Johnny; Harris, Rob; McDonnell, Ian; O'Toole, William (2001). *Events Management*. Heinemann. s. 8. ISBN 0750647965.
9. ↑  «Notes+News: Wembley Complex renaming». *Railway Magazine*. juni 1978.
10. ↑

* *Denne artikkelen bygger på «Wembley Conference Centre» frå Wikipedia på bokmål, den 10. mai 2023.*
|  |
| --- |
| ***«The Little Girl I Once Knew»***  Singel av The Beach Boys |
|  |
| B-side | «There's No Other (Like My Baby)» |
| **Utgjeve** | 8. november 1965 |
| **Innspelt** | Seinhaustes 1965 |
| **Sjanger** | Pop |
| **Lengd** | 2:35 |
| **Selskap** | Capitol |
| Låtskrivar(ar) | Brian Wilson |
| **Produsent** | Brian Wilson |
|
| The Beach Boys-kronologi |
| «California Girls»(1965) | *«The Little Girl I Once Knew»* | «Barbara Ann»(1965)
 
 |

«**The Little Girl I Once Knew**» er ein song skriven av Brian Wilson for det amerikanske popbandet The Beach Boys. Han vart gjeven ut på singel i november 1965 med «There's No Other (Like My Baby)» som B-side. SOngen nådde 20. plass på den amerikanske singellista. Det var den siste originale songen bandet spelte inn før albumet *Pet Sounds*, og finst ikkje på noko studioalbum av bandet, men har sidan dukka opp på fleire samleplater og som bonusspor på albumet *Summer Days (and Summer Nights!!)*. 

Songen er kjend for ein innovativ bruk av to dramatiske periodar med nesten stillheit som varer fleire sekund kvar. Sjølv om det var ein av Beach Boys sine mest livsglade songar vart han ikkje så mykje spelt på radio, sidan radiostasjonar prøvde å unngå slike periodar med stillheit. Kanskje var dette årsaka til at han ikkje nådde like høgt som andre Beach Boys-singlar frå denne perioden som «California Girls» og «Barbara Ann». 

Capitol Records gav òg like etter ut «Barbara Ann» i desember og tok marknaden bort frå «The Little Girl I Once Knew».

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «The Little Girl I Once Knew» frå Wikipedia på engelsk, den 30. august 2009.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* MusicBrainz (release-group)

 |
Koordinatar: 60°22′14″N 6°6′14″E﻿

**Steinsdalsfossen** (i tillegg kalla **Øvsthusfossen** eller **Øfsthusfossen**) ligg 2 kilometer vest for Norheimsund i Kvam herad i Hardanger.

Fossen er ein av dei mest vitja i Noreg, og er spesiell fordi det går ein sti bak han som ein kan gå tørrskodd på. Fossen har eit fall på 50 meter og rimeleg god vassføring, særleg under snøsmeltinga i mai og juni. 

Steinsdalsfossen er ein del av Fosselva som har sitt utspring frå Myklavatn som ligg 814 moh. Fossen vart danna i 1699 då elva fann eit nytt løp.

På verdsutstillinga i Hannover i år 2000 var Noreg representert med ein installasjon av Marianne Heske der ein stilisert kopi av Steinsdalsfossen var ein viktig del. Denne «fossen» var 15 meter høg.

Galleri
-------

* SteinsdalsfossenSteinsdalsfossen
* Stien bak Steinsdalsfossen. Foto: Willy HaraldsenStien bak Steinsdalsfossen. Foto: Willy Haraldsen

Kjelder
-------

1. ↑  Natur Historisk Vegbok (2004) side 488, faktaboks. Også omtalt i Ættarbok for Kvam.
2. ↑  Aftenposten 2. juni 2000. Side 32: Gjøgling og protester åpnet Expo

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames
* SSR (namn)

 |