recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Crno** (serbisk *Crno jezero*) er ein innsjø i Žabljak kommune nord i Montenegro. Han er ein bresjø ved fjellet Durmitor i ei høgd på 1 416 meter over havet og ligg 3 km frå byen Žabljak.

Crno ligg ved foten av fjelltoppen *Međed* og dekkjer eit areal på 0,515 km². Innsjøen består eigentleg av to mindre vatn, *Veliko jezero* og *Malo jezero*, «Storevatnet» og «Litlevatnet» Innsjøane er forbunde til kvarandre via eit smalt sund, men dette tørkar opp om sommaren slik at dei faktisk dannar to separate innsjøar. 

Den største av dei to dekkjer eit areal på 0,338 km² og har eit maksimalt djup 24,5 meter, ei lengd på 855 meter og ei breidde på 615 meter. Den minste av dei to dekkjer eit areal på 0,177 km², eit største djup på 49,1 meter, ei lengd på 605 meter og ei breidde på om lag 400 meter. 

Lengda til heile Crno er 1 155 meter. Sidan den mindre sjøen er djupare har han faktisk større volum. Fleire små fjellelvar renn ut i Crno, og den største av desse er Mlinski. Dei andre elvane er berre periodiske, i samband med snøsmelting frå Durmitor og har ikkje noko namn.

Turisme
-------

Crno er den største turistattraksjonen i Durmitor-området. Av 18 bresjøar rundt fjellet er dette den mest kjende og den som er lettast å nå, sidan han ligg i gåavstand frå sentrum av byen Žabljak.

Det går ein 3,5 km lang gangsti rundt heile innsjøen, som er ein populær rekreasjonsstad. Fleire fjellstiar går vidare til dei mindre sjøane rundt Žabljak.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Crno» frå Wikipedia på engelsk, den 6. februar 2008.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Tsvetanka Khristova** (14. mars 1962–14. november 2008) var ein bulgarsk diskoskastar som vart verdsmeister i 1991 og europameister i 1982. Dessutan vann ho sølvmedaljar i diskosøvinga under EM 1986 og OL 1992, samt bronsemedaljar i VM 1987 og OL 1988. I 1993 vart ho dømd for doping.

Aktiv
-----

Khristova steig rett inn i verdseliten i diskoskasting. Berre 20 år gammal vann ho EM-gull under friidretts-EM 1982 i Aten med eit kast på 68,34 m. I den neste europameisterskapen, EM 1986 i Stuttgart tok ho sølvmedaljen, etter å ha slengd diskosen 69,52 m avgarde. Den 14. april 1987 sette Khristova bulgarsk rekord heime i Kasanlak; 73,22 m er framleis (2015) nasjonal diskosrekord for kvinner. Både frå VM i friidrett 1987 i Roma og frå dei olympiske leikane 1988 i Seoul kom ho heim med bronsemedaljar.

I 1991 vann Khristova gullmedaljen under verdsmeisterskapen i Tokyo, vinnarkastet målte 71,02 meter. Året etter fekk ho sølvmedaljen under sommarleikane i Barcelona, over to meter bakom Maritza Martén frå Cuba.

42 år gammal deltok Khristova i 2004 i dei olympiske leikane i Aten, og enda sist av dei som fekk godkjent kast i kvalifiseringa. Sidan arbeidde ho som trenar.

Khristova døydde av kreft på heimstaden Kasanlak i 2008, 46 år gammal.

### Doping

Khristova vart i 1993 utestengd frå friidrettstevlingar av Det internasjonale friidrettsforbundet (IAAF) for brot på dopingvedteketene.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* EM 1982 i Aten: Gullmedalje – 68,34 m, framom Marija Petkova (67,94 m)
* VM 1983 i Helsinki: Nr 4 – 65,62 m
* EM 1986 i Stuttgart: Sølvmedalje – 69,52 m, bakom Diana Sachse (71,36 m)
* VM 1987 i Roma: Bronsemedalje – 68,82 m, framom Ilke Wyludda (68,20 m)
* OL 1988 i Seoul: Bronsemedalje – 69,74 m, framom Svetla Mitkova (69,14 m)
* EM 1990 i Split: Nr 10 – 56,30 m
* VM 1991 i Tokyo: Gullmedalje – 71,02 m, framom Ilke Wyludda (69,12 m)
* OL 1992 i Barcelona: Sølvmedalje – 67,78 m, bakom Maritza Martén (70,06 m)
* VM 1997 i Aten: Utslått i kvalifiseringa (53,64 m =nr 23)
* OL 2004 i Aten: Utslått i kvalifiseringa (43,25 m =nr 41)

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Tsvetanka Khristova» frå Wikipedia på engelsk, den 29. august 2015.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* «Tsvetanka Hristova» (på engelsk). olympedia.org. Henta 13. februar 2023.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
**Ingvald Severin Johannessen Førre** (24. desember 1879–18. januar 1962) var ein norsk avisredaktør, offentleg tenestemann og politikar frå Haugesund. Han vart vald til stortingsrepresentant for Arbeidarpartiet ved tre stortingsval i mellomkrigstida, men melde seg ut av partiet midtvegs i den tredje tingperioden.

Førre var son til ein sjømann. Han var trykkarlærling i heimbyen, og i Florø og Kristiania. Frå 1906 til 1912 var han redaktør i *Haugesunds Arbeiderblad*, og arbeidde deretter i andre avistiltak, mellom anna redigerte han avisa *Demokraten* i juni 1913. Han heldt fram i yrket som redaktør av Hønefos og *Oplands Socialdemokrat* 1913-14. I 1914 reiste han attende til Haugesund og starta opp eit trykkeri.

Frå 1919 var Førre tilsett som sjef av sosialetaten i Haugesund kommune, deretter var han i 1923-24 sjef for skatteetaten. I åra frå 1924 til august 1946 var han underfut i kommunen. Samstundes var han i tida 1930-41 også leiar av Noregs Bank si avdeling i Haugesund.

Førre var medlem av Haugesund bystyre 1910-13 og på ny 1919-22. Frå 1925 var fast representant i bystyret fram til andre verdskrigen. Han var varaordførar i 1927 og 1936, medan han i 1937-38 var ordførar.

Førre vart vald til inn på Stortinget frå byane i Vest-Agder og Rogaland ved tre val; 1927, 1933 og 1936. Perioden 1931-33 var han vararepresentant til Stortinget. På Tinget var han 1928-30 medlem i Næringskomite nr 1, sidan var han frå 1934 medlem i Sjøfarts- og fiskerikomiteen. I siste halvdelen av 1930-åra gjekk han mot at Arbeidarpartiet skulle endre forsvarspolitikken bort frå ei pasifistisk retning. Han braut med partiet i 1938 og var sidan uavhengig stortingsrepresentant. Med boka *Åndskampens vei til det klasseløse fredssamfund* gjorde han greie for brotet. I 1940 ytra Førre seg negativt om Elverumsfullmakta.

Etter andre verdskrigen gjekk statsadvokaten i Rogaland inn for å tiltale Førre for landssvik, då han meinte Førre skulle ha bøygd av for den tyske okkupasjonsmakta i 1940. Riksadvokaten vedtok å la vere å tiltale Førre, men irettesette han munnleg for «utilfredstillende nasjonal holdning».

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Ingvald Førre» frå Wikipedia på bokmål, den 13. mars 2017.*

* Stortingsbiografi Arkivert 2012-06-03 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Historisk befolkningsregister
* PolSys

 |
**Ingvald Forsberg** (fødd 5. januar 1886 i Nordfold, daud 4. oktober 1933 på Bodø sjukehus) var ein norsk journalist og forfattar.

Han gjekk på i alt tre folkehøgskolar: Vågan 1910-11, Telemark 1911-12 og Voss 1912-13. Han arbeidde deretter på anlegg i Odda medan han skreiv den første boka si *I anleggsbyen, roman fraa arbeidarlive*, som i åra 1914-16 vart trykt som føljetong i *Ungdomsbladet* som utkom i Kabelvåg. Boka var prega av inspirasjonen frå Kristofer Uppdals proletarromanar. 

Etterkvart fekk han stillingar i pressa. Først i *Nordlendingen* frå 1914, seinare i *Østlandsposten* og frå 1918 til 1919 i *Fædrelandsvennen*.

Den eigenlege debuten hans kom i 1919 med ungdomsromanen *Moglunten*, om guten som vart kua av folkemeininga i bygda, men som viste oppfinnsomheit i Lofotfisket og til sist vågar å fri til jenta der heime. *Markus* (1932) reknast som «den største og mest heilstøypte av bøkene hans», og hovudpersonen er ein framgangsmann i bygda som både lukkast som gårdbruker, vert godt gift og får ordførarvervet etter svigerfaren, men som likevel følar seg einsam og som ein tapar. «Det er ein sterk og heilstøypt psykologisk mannslagnad Forsberg gjev oss i denne boka.»

Olav A. Loen har skrive to minneskrift om han; eit vart utgjeve som særtrykk av avisa Austland på Hamar i 1943 og eit vart utgjeve på Evjeberg forlag i 1956.

Forfattarskap
-------------

* 1919: Moglunten, forteljing frå Nordland (nynorsk)
* 1921: *Den store striden*, roman om ung mann i religiøs krise, delvis sjølvbiografisk (nynorsk)
* 1925: *Nyheim*, framhald av *Den store striden* (nynorsk)
* 1932: *Markus*, roman (nynorsk)
* 1933: *Det nye riket*, roman om mann i livskriser (nynorsk)

Referansar
----------

1. 1 2 3 4  Olav A. Loen.

* *Denne artikkelen bygger på «Ingvald Forsberg» frå Wikipedia på bokmål, den 29. mars 2016.*
Bryggje i Port Levy.
Bryggja som vist i filmen *Sorte engler* *(Heavenly Creatures)* frå 1994.
**Port Levy** er ei lang, skjerma bukt og ein liten busetnad på Bankshalvøya i regionen Canterbury.

Det noverande folketalet ligg under 100, medan på midten av 1800-talet var staden den største maoribusetnaden i Canterbury med eit folketal på kring 400. Han har fått namn etter Solomon Levey, ein forretningsmann og skipseigar frå Sydney som sende fleire handelsskip til området kring Bankshalvøya i 1820-åra.

Historie
--------

Bukta vart busett av Ngai Tūāhuriri, ein understamme av iwien Ngāi Tahu, og høvdingen Moki kalla henne *Koukourarata* etter ein bekk i Wellington, til minne om fødselen til far hans, Tu Ahuriri.

Dette var også bustaden til Tautahi, høvdingen som sumplandet Ōtautahi fekk namn etter - no staden der byen Christchurch ligg.

Den første anglikanske kyrkja for maoriar vart bygd her, og ein stein markerer staden der ho stod.

Anna
----

Delar av Peter Jackson sin film *Sorte engler* (*Heavenly Creatures*) frå 1994 vart tekne opp i Port Levy.

Referansar
----------

1. ↑  L. Harper; T. Mudd; P. Whitfield; D. Hall (2006). *The Rough Guide to New Zealand* (5 utg.). New York London Delhi. s. 676. ISBN 1-845353-679 Check `|isbn=` value: checksum (hjelp).

* *Denne artikkelen bygger på «Port Levy» frå Wikipedia på engelsk, den 18. oktober 2011.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Vevside til lokalsamfunnet
* Nyare samfunnsstatistikk Arkivert 2016-03-03 ved Wayback Machine. frå Statistics New Zealand
* Historikk om māori busetnad i distriktet
* Opptaksstadar til filmen *Heavenly Creatures*
* Biografi til Solomon Levey

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Live Johnsrud Nelvik** (fødd 10. desember 1982) er ein norsk programleiar på radio og TV og skodespelar.

Ho har tidlegare jobba som journalist i *Se og Hør* og som reporter i P4-programmet *Michael direkte*. Saman med Kristine Riis har Nelvik vore programleiar for *Drillpikene* på NRK P3. Frå 2009 til 2013 var ho saman med Ronny Brede Aase programleiar i *P3morgen* på same kanal. I 2011 var ho programleiar i TV-programmet *Dama til* på NRK3. For programmet vart ho kåra til «årets TV-namn» under Gullruten 2012. Frå 2013 har ho vore medverkande i humorprogrammet *Underholdningsavdelingen* på NRK1. Nelvik er for tida programleiar i den vekentlege P3-programmet *Lørdagsrådet*.

Den 12. august 2013 var ho attende bak mikrofonen i *P3morgen* saman med Ronny Brede Aase og Silje Nordnes.

Som skodespelar har ho spelt Maria i filmen *Kalle og englene* som hadde premiere i 1993, der Helge Jordal og Tom Beck Letessier hadde hovudrollene. Nelvik var deltakar i reality-TV-serien *Farmen* hausten 2004. Ho hadde ei lita rolle i filmen Hjelp, vi er i filmbransjen.

Ho er dotter av Odd Johan Nelvik som var sjefredaktør i *Se og Hør* frå 1985 til 2008, og ho er gift med programleiar Tore Sagen.

Kjelder
-------

1. ↑  «seher.no Forlovet etter ett år». Arkivert frå originalen 22. januar 2012. Henta 18. oktober 2011.

* *Denne artikkelen bygger på «Live Nelvik» frå Wikipedia på bokmål, den 10. november 2021.*

Bakgrunnsstoff
--------------


* Live Nelvik ved The Internet Movie Database (IMDb)
**Prosper Avril** (fødd 12. desember 1937 i landsbyen Thomazeau, nær Port-au-Prince) er ein tidlegare president i Haiti som har vore ein av dei mest innflytnadsrike personane i den haitiske politikken dei siste tretti åra.

Avril var leiaren for ein militærjunta som tok makta 17. september 1988, og sat med henne fram til 10. mars 1990, då Hérard Abraham vart konstituert som president. Han vart seinare arrestert, og sikta av ei rekkje menneskerettsorganisasjonar for alvorlege lovbrot og mange brot på menneskerettane. Han vart også arrestert i 2001, kort tid etter at Jean-Bertrand Aristide vart vald til president, då med grunngjevinga «komplottforsøk mot staten». Han vart halden i fengsel trass i to rettslege avgjersler som gav ordrar om lauslating. Avril slapp ikkje ut att før Aristide måtte gå i eksil i februar 2004.

Han hadde også ei svært høg stilling under regima til François «Papa Doc» Duvalier og Jean-Claude «Baby Doc» Duvalier.

Kjelder
-------

* «Prosper Avril» på Wikipedia på engelsk, innhenta 30. april 2010.

### Referansar

1. ↑  «Former Haiti President Prosper Avril arrested» hjå CNN (26.05.2001).

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* SUDOC

 |
**Ryom-Verzeichnis** eller *Répertoire des oeuvres d'Antonio Vivaldi* (begge ofte forkorta ***RV***) er i dag standardkatalogiseringa av musikken til Antonio Vivaldi skapt av Peter Ryom. Katalogen vert ofte nytta til å identifisere verka til Vivaldi med eit enkelt nummer, til dømes vert konserten *La Pastorella* kalla RV 95. 

Tidlegare katalogar over verka til Vivaldi finst òg. Av desse finn ein Rinaldi (publisert i Roma, 1944) og Pincherle (Paris, 1948). Då ein komplett katalog vart gjort ferdig av Antonio Fanna (Milano, 1968), hadde Ryom alt starta på arbeidet med katalogen sin.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Repertoire des oeuvres d'Antonio Vivaldi, vol. 1: Les Compositions instrumentales av Peter Ryom, review by Eleanor Selfridge-Field in *Notes*, 2nd Ser. Vol. 45, No. 1 (Sep. 1988), s. 69-72
* Antonio Vivaldi: Thematisch-systematisches Verzeichnis seiner Werke (RV), av Peter Ryom (2007), melding av Eleanor Selfridge-Field (2008) i "Notes", 2nd ser. Vol. 65, No. 2.
* Electronic Ryom-Verzeichnis Arkivert 2013-08-05 ved Wayback Machine. (fransk, men lett å bruke)

Sjå òg
------

* Musikkverk av Vivaldi
* Opusnummer
**Den russisk-svenske krigen 1741-1743** (svensk *hattarnas ryska krig*) braut ut i 1741 då Sverige under hattpartiet og fransk diplomatisk påverknad erklærte krig mot Russland. Ein svensk armé under Charles Emil Lewenhaupt skulle gjenerobra områda som dei hadde tapt til Russland under den store nordiske krigen (m.a. Karelen og Estland). Krigen var mislukka, mellom anna sidan svenskane hadde førebudd seg dårleg, både arméen og flåten var undertalige russarane og svenskane var både dårleg utrusta og trente.

Forløp
------

Sverige erklærte krig 8. august 1741 med 8000 svenske og finske soldatar ved den russiske grensa, nær Villmanstrand og Fredrikshamn. Målsettinga var å truga den russiske hovudstaden St. Petersburg og utløyse eit statskupp. Kuppet var planlagt av franske og svenske diplomatar, og planen var å styrte Anna Leopoldovna, som var venleg innstilt mot Austerrike. Kuppet vart gjennomførst i desember, men den nye tsarinna, Elisabeth av Russland, sveit løfte sitt om å overføre landområda tilbake og heldt fram krigen. 

Trugselen mot den russiske hovudstaden hadde enda alt 3. september då 20 000 russarar under feltmarskalk Peter von Lacy avanserte frå Viborg mot Villmanstrand og slo den svenske hærføraren Charles Lewenhaupt. I juni 1742 hadde den 35 000 mann sterke russiske arméen lukkast å tvinge 17 000 svenskar bort frå Fredrikshamn. Lewenhaupt sin posisjon vart så tvinga tilbake til Helsingfors. I august gjekk Lacy inn i Borgå og Nyslott, og omringa den svenske hæren nær Helsingfors. Den 19. august fekk Lewenhaupt og Buddenbrock ordre om å kome seg tilbake til Stockholm. Leinga vart no overført til oberst Jean Louis Bousquet. Han teikna under kapitulasjonen 24. august. Den russiske hæren erobra seinare heile Finland i det som er vorte kalla den vesle ufreden.

Etter at den russiske hæren hadde tatt Åbo kom Aleksander Rumjantsev og Ernst Nolken saman for å diskuterte eit fredsforslag. Tsarinna lovde å forlate Finland på vilkår at Adolf Fredrik, som hadde slekt inngift i tsarfamilien, skulle utnemnast til tronarving. Hattarane gjekk med på forslaget i håp om at Adolf Fredrik skulle få betre fredsvilkår frå tsarinna.

Medan fredsforhandlingane drog ut, øydela den russiske flåten ein svensk flotilje nær Korpo. Lacy følgde opp sigeren med å segle frå Kronstadt og gjere eit åtak på mot det svenske fastlandet, noko han hadde erfaring frå den store nordiske krigen. Då flåten hans nærma seg Umeå i 1743 kom omsider nyhendene om Freden i Åbo.

Etterkvernad
------------

Med Freden i Åbo mista Sverige nok eit landområde i Finland til Russland. Sverige fekk no ei landegrense som var vanskelegare å forsvare, noko som skulle kome til syne 65 år seinare. 
Lewenhaupt vart avretta på grunn av at han mislukkast med felttoget.

Sjå òg
------

* Den vesle ufreden
* Den austerrikske arvefølgjekrigen

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Hattarnas ryska krig» frå Wikipedia på svensk, den 13. november 2008.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* LCCN
* NKC

 |
**Krigen mellom Russland og Det osmanske riket** braut ut etter at russarane hadde slått Sverige i slaget ved Poltava. Med hjelp frå austerrikske og franske diplomatar, klarte den skadde Karl XII av Sverige å rømme frå slagmarka til hoffet til den osmanske sultanen Ahmed III, som han overtalte til å erklære krig mot Russland den 20. november 1710. 

Den største hendinga i konflikten var det dårleg førebudde Prut-felttoget i 1711, der russiske troppar kommandert av Peter den store og Boris Sjeremetev prøvde å invadere Moldova med støtte frå den moldoviske herskaren Dimitrije Kantemir, men vart omringa og slått av osmanske styrkar under storvesir Baltacı Mehmet Pasha i eit avgjerande slag ved Stănileşti (starta 18. juli 1711). 

Konflikten enda 21. juli med Prut-traktaten, noko Karl XII vart særs misnøgd med. Avtalen fastsette at osmanarane skulle trekkje seg attende til Azov, Taganrog og fleire russiske festninga skulle øydeleggjast, medan tsaren lovde å ikkje blande seg inn i føretaka til Det polsk-litauiske samveldet.

Tyrkiske historikarar har tradisjonelt hevda at Baltacı Mehmet Pasha gjorde ein strategisk feil då han signerte avtalen med relativt enkle vilkår for russarane, sidan han hadde ein langt større osmansk styrke. Sidan Peter sjølv kommanderte den russiske armeen og hadde ikkje Baltacı Mehmet Pasha akseptert fredsforslaget til Peter og teke han som fange i staden, kunne historia sett annleis ut. Utan Peter ville truleg ikkje Russland ha vorte ei stormakt og framtidig erkefiende for tyrkarane på Balkan, og rundt Svartehavet og Kaukasus. 

Sjølv om nyhendene om sigeren vart først godt motteke i Konstantinopel, vendte dei misnøgde krigshissige gruppene dei generelle meiningane mot Baltacı Mehmet Pasha, som vart skulda for å ha motteke muting frå Peter den store. Baltacı Mehmet Pasha vart så sagt opp frå stillinga si. 

Karl XII og hans politiske allierte, khanen på Krim, Devlet II Giray, gav seg ikkje med å prøve å få sultanen til å erklære krig. Våren etter klarte neste krigstilhengjarane, som skulda russarane for å brote vilkåra i avtalen, å oppnå målet sitt. Ved hjelp av diplomati klarte ein å unngå krig, og ein ny avtale vart signert den 17. april 1712. Eit år etter den nye avtalen, fekk likevel krigstilhengjarane det slik dei ville, då dei skulda russarane for å vere for treige med å trekkje seg ut av Polen. Ahmed III erklærte på ny krig 30. april 1713, men det kom aldri til trefningar og ein ny fredsavtale vart forhandla fram like etter. Til slutt vart sultanen irritert på krigstilhengjarane og gav ordre om å arresterte svenskekongen, medan Devlet II Giray vart sendt i eksil. Karl XII forlet Det osmanske riket og drog til Stralsund i Svensk Pommern som då var kringsett av styrkar frå Sachsen, Preussen og Russland.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Pruth River Campaign» frå Wikipedia på engelsk, den 14. november 2010.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Det var òg grupper av Dnepr-kosakkar allierte med kvar av dei stridande partane: hetmanatet til Orliki eksil for osmanarane og Det kosakkiske hetmanatet til Skoropadskij for Russland.
**Sverre Krogh** (11. mars 1883–1957) var ein norsk pressemann og politikar frå Oslo, aktiv både for Det norske Arbeidarparti, Norges Kommunistiske Parti og Nasjonal Samling. Han representerte Hordaland på Stortinget i tida 1922 til 1927. Under den andre verdskrigen arbeidde Krogh i Kulturdepartementet, noko han i landssvikoppgjeret vart dømd til to år og tre månaders fengsel for.

### Liv og gjerning

Krogh var utdanna i Tyskland, der han tok diplomeksamen i forsikringsmatematikk. Tilbake i Noreg i 1907 melde han seg inn i Norges Socialdemokratiske Ungdomsforbund (NSU). Allereie i april vart han formann for Kristiania-avdelinga og spelte dei neste åra ei viktig rolle i ungdomsforbundet.

I 1908 sat Krogh fengsla i tre månader i Sverige, dømd for å ha hissa til strid mot styresmakter. Etter fleire månader på agitasjonsarbeid i Nord-Noreg, kom han tilbake til Kristiania i 1909. NSU var då svekka av indre strid. Krogh var mellom dei som bygde oppatt forbundet, i hans tilfelle som redaktør for Klassekampen, den nye avisa til forbundet.

Frå 1918 til 1924 var Krogh redaktør for partiavisa Arbeidet i Bergen. Hausten 1921 vart han vald inn på Stortinget frå Hordaland og for Det norske arbeidarparti. Då partiet vart splitta hausten 1923, fylgde han Komintern-tilhengarane inn i nydanninga Norges Kommunistiske Parti. Han vart attvald til Stortinget i 1924. Krogh gjorde seg upopulær i NKP gjennom å gå inn for nærare organisatorisk samarbeid mellom dei då tre arbeidarpartia, og ved å motarbeide partileiinga medan NKP forhandla med den nye LO-formannen Halvard Olsen. Ved stortingsvalet 1927 mangla Krogh nokre få hundre røyster på å verte attvald, og året etter gjekk han over til Arbeidarpartiet.

I åra etter partiskiftet skreiv Krogh i ei rekke av Arbeidarpartiet sine publikasjonar. Stort forbruk av alkohol gjorde likevel at han gradvis mista tillit hos dei styrande i arbeidarrørsla.

Etter Tyskland okkuperte Noreg våren og sommaren 1940 vart Krogh kontakta av ein tidlegare studiekamerat, NS-politikaren Birger Meidell. Han trekte Krogh inn i Nasjonal Samling (NS), medan Krogh bidrog til at okkupanten knytte kontakt med andre folk i arbeidarrørsla, mellom dei den tidlegare LO-formannen Halvard Olsen. Krogh fekk tilsetjing som konsulent i Kulturdepartementet med ansvar for å formidle kontakt med fagrørsla og den delen av arbeidarpressa som framleis var i drift. Som NS-medlem sokna Krogh til den meir tysk-vennlege fløya av partiet.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Sverre Krogh» frå Wikipedia på bokmål, den 3. november 2018.*

* Stortingsbiografi Arkivert 2018-11-03 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Historisk befolkningsregister
* PolSys

 |
**Sverre Julius Hoddevik** (fødd 10. juni 1946) er ein norsk tannlækjar og politikar frå Hoddevika i Selje kommune. Han representerte Sogn og Fjordane og partiet Høgre på stortinget frå 1997 til 2005.

Hoddevik var son til ein gardbrukar og fiskar i Hoddevika ute på Stadlandet. Sjølv gjekk han Firda gymnas og var deretter eitt år lærar i heimkommunen. Sidan studerte han til cand.odont. ved Universitetet i Oslo. Etter militærteneste som garnisonstannlækjar i Harstad, arbeidde han som tannlækjar på Sunnmøre og i Nordfjord. I 1978 fekk han stillinga som distriktstannlækjar i Selje kommune og byrja drive farsgarden attåt.

Hoddevik var medlem i Selje kommunestyre 1984–97, perioden 1988–91 med sete i formannskapet og så ordførar 1992–97. Frå hausten 1997 var han stortingsrepresentant frå Sogn og Fjordane til 2005. På Stortinget plasserte Høgre han 1997–2001 i Kommunalkomitéen, medan han 2001–05 var medlem i Samferdslekomiteen. Hoddevik hadde liten innverknad i stortingsgruppa til Høgre, og det enda med at fylkespartiet vraka han som kandidat til stortingsvalet 2005.

Kjelder
-------

* Stortingsbiografi
Bronselurar i par frå bronsealderen, funne i Brudevælte på Nord-Sjælland i Danmark.
**Lur** er eit blåseinstrument av tre eller metall. Det er eit langt naturhorn utan fingerhol der ein former lyden ved hjelp av leppene (embouchure).

Lurar har lang historie. I Norden kan dei førast tilbake til bronsealderen. 
Lurar av bark (t.d. olderlur) eller tre tekka med never (neverlur), eller tæger (tåglur) var nytta i norsk seterdrift heilt til 1900-talet. 

Ein kjenner liknande lurar med lengd på opptil 4–5 meter frå Karpatane, Alpane (alpehorn) og Pyreneane. 

Eit eige lag for lur og bukkehorn, Norsk Lur-og Bukkehornlag, blei skipa i 1996.

Bronsealderlurar
----------------

I Noreg er det funne 4 bronselurar og i Danmark, Sverige og Nord-Tyskland omkring 40. 
Lurane er opptil 2 meter lange. Dei er S-forma bronserøyr med konisk mensur og skålforma munnstykke (omtrent som på ein moderne basun). Lydopningen er forsynt med ei ornamentert plate.
Bronselurane er oftast funne to og to saman. Dei er stemd i same tone, men svinga symmetrisk og har sannsynlegvis vore brukt i religiøs kult. Slike lurar er ofte avbilda på helleristingar frå bronsealderen.

Kjelder
-------

1. ↑  The Brudevælte Lurs Arkivert 2011-09-27 ved Wayback Machine. norsk side på engelsk

* Lur: blåseinstrument. (14. juni 2015). I Store norske leksikon. Fri artikkel henta 23. september 2017.

Bakgrunnsstoff
--------------

* «DigitaltMuseum: Søk: 'Lur'».
* Norsk Lur-og Bukkehornlag
**Ole Andreas Lindeman** (17. januar 1769–26. februar 1857) var ein norsk organist og musikkpedagog. Han var fødd på Øye i Surnadal av foreldra Anne Christine Tangen og Jacob Madsen Lindeman som var sorenskrivar på Nordmøre.

Biografi
--------

Lindemann tok eksamen artium ved Trondheim katedralskole før han reiste til København for å studerte jus. Etter kvart brukte han stadig meir av tida på musikk, og han avbraut jusstudia. Ole Andreas Lindeman vart elev av kapellmester I. C. Wernicke og heldt konsertar med klaver eller fiolin. På oppmoding frå biskop Johan Christian Schønheyder flytta Lindeman til Trondheim for å bli organist i Vår Frue kyrkje.

Ole Andreas Lindeman vart ein dominerande musikkpedagog i Trondheim - «privilegert stadsmusicus» - gjennom eit halvt hundreår. Han var også song- og musikklærar ved Trondhjems Borgerlige Realskole. I 1835 utgav han med offentleg stønad den aller første norske koralboka.

Lindeman vart gift med Anne Severine Hickmann i 1802, og saman fekk dei fem søner. Av desse vart fire organistar, ein av dei dessutan prest, og ein annan lækjar. Den eldste sonen, Frederik Christian, etterfølgde faren i Vår Frue kirke, Just Riddervold vart organist i Domkyrkja. Jacob Andreas og Ludvig Mathias reiste til Vår Frelsars kyrkje i Oslo. Førstnemnde vart sidan prest i Leikanger og Davik, sistnemnde var far til musikkpedagog Peter B. Lindeman, som var leiar for Musikkonservatoriet i Oslo i mange år, og organist Kristian T. M. Lindeman som overtok som organist i Domkyrkja etter onkelen sin. 

Ole Andreas Lindeman døydde 88 år gammal, og var i heile si tid som organist knytt til Vår Frue kyrkje i Trondheim.

Kjelder
-------

* Opplysningar frå tilsvarande artikkel på bokmålswikipediaen.
* Adressa - om Lindemans gate Arkivert 2007-10-16 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* Lokalhistoriewiki
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI

 |
**Ole Bull Akademiet** [sic] er ein norsk musikkhøgskule på Voss driven for å formidla kunnskap om norsk folkemusikk og folkedans til studentar på høgskule- og universitetsnivå. I dag har akademiet rundt 700 studentar årleg, og over 9000 studentar hadde gått på kurs på akademiet i 2003. Nær utgangen av 2009 var talet 12000. Ein av desse er folkemusikaren Rannveig Djønne.

Idéen om eit akademi kom frå Ole Bull i 1863. Han ynskte seg eit akademi som bygde på norsk folkemusikk, og ein ballett inspirert av norske bygdedansar. Idéen vart gjort til røyndom av Sigbjørn Bernhoft Osa i 1977, fyrst med kurs i slåttespel for studentar ved Norges Musikkhøgskole og Bergen Musikkonservatorium. Ifylgje nettsidene til akademiet, fylgjer undervisninga det gamle prinsippet frå folkemusikken: *"Frå øyra til øyra, streng til streng, frå strupe til strupe".*

Undervisninga er lagt opp i kurs, oftast på ei veke. Eit fast 2-årig studium for utøvarar vart etablert med Griegakademiet frå 1996, og kan leia til bachelor-grad i kombinasjon med einingar frå Universitetet i Bergen. I 2009 starta det eit bachelorstudium i tradisjonsdans saman med Rff-sentret og NTNU. Studie innan pedagogikk vert gjevne ved Høgskolen Stord/Haugesund. Akademiet samarbeider òg med musikkutdanningsinstitusjonar i Danmark, Sverige og Finland. Dessuten vert det gjeve undervisning i etnologi og musikkhistorie, og det vert halde internasjonale engelskspråklege sommarkurs. 

I samarbeid med Voss Spelemannslag forvaltar akademiet Voss Folkemusikksamling. Vidare publiserer dei bøker og plater, og driv musikkverkstad. Det held Osafestivalen kvar haust, og forvaltar fondet og felesamlinga etter Sigbjørn Bernhoft Osa. Vidare eig det og driv studentheimen *«Kringsjå»*. Kringsjå vart utbygd med administrasjonsavdeling, undervisingsrom og konsertsal i 1994, og i 2004 vart det utvida med fleire undervisingsrom, øvingsrom og kontor. Akademiet er i dag finansiert av både Kultur- og kyrkjedepartementet, Kunnskapsdepartementet, Hordaland fylkeskommune og Voss kommune. Rektor i 2009 er Gunnar Stubseid, som leier ein stab på sju fast tilsette.

Kjelder
-------

* Wikipedia på bokmål om akademiet, 11. desember 2009.
* www.olebull.no. Offisielle heimesider.
* Origo.no om akademiet Arkivert 2013-07-03 ved Archive.is
* Kulturnett.no om akademiet
* Snl.no om akademiet
* Folkemusikk.no om akademiet[*daud lenkje*]
* NTNU om eit samarbeidsstudie med akademiet[*daud lenkje*]
**Rekneskapsanalyse** er eit delområde innanfor fagfeltet finansrekneskap (også kalla ekstern rekneskap i motsetnad til intern rekneskap). Finansrekneskap vert delt i områda utarbeiding av finansrekneskap (gjerne berre kalla finansrekneskap) og rekneskapsanalyse, dvs bruk av den utarbeida finansrekneskapen til økonomisk kontroll eller økonomiske avgjerder.

Rekneskapsanalyse har som mål å avdekkje underliggjande økonomiske forhold i den verksemda som vert analysert. Rekneskapsanalyse vert gjerne kopla med strategisk analyse til strategisk rekneskapsanalyse. Strategisk analyse er den kvalitative analysen medan rekneskapsanalyse er den kvantitative analysen (talanalyse). Målet er det same - å forstå underliggjande økonomiske forhold.

Utgangspunktet for rekneskapsanalyse er den rapporterte finansrekneskapen - og vert vanlegvis gjennomført i tre steg: 1) Omgruppering for rekneskapsanalyse. 2) Analyse og justering av målefeil i rapporterte tal. 3) Forholdstalsanalyse. Resultatet av analysen er *innsikt* i underliggjande økonomiske forhold som kan nyttast vidare til kreditt- og/eller verdivurdering av den analyserte verksemda.

**Omgruppering** for analyse inneber at rekneskapstala vert omgrupperte frå rapporterte tal til omgrupperte tal som på ein betre måte får fram det analytikaren ynskjer. Eit døme er at rapporterte tala fokuserer på nettoresultatet ("earnings") i samsvar med god rekneskapsskikk i Noreg eller internasjonalt. Men for analyse, særleg investororientert analyse, er det relevant å fjerne unormale postar for slik berre å fokusere på det normaliserte resultatet. I den omgrupperte resultatoppstillinga vert det difor skilt mellom unormalt og normalt resultat, frå drift og frå finansiering.

Analyse av *målefeil* tek sikte på å finne ut kor godt rapporterte rekneskapstal syner underliggjande økonomiske forhold. Avvik mellom rapporterte og "faktiske" tal er målefeil. Desse målefeila kan kome på grunn av historisk kostprinsippet (målefeil av type 1), dårleg periodisering innanfor historisk kost (type 2) eller på grunn av kreativ rekneskapsføring (type 3). Analysen av målefeil har som mål å finne ut kor rapporterte tal avvik frå verkelege tal. Dersom slike avvik vert funne av analytikaren, er det naturleg å **justere** for desse målefeila. Det omgrupperte og justerte resultatet vil i investororientert analyse vere eit normalisert resultat som på ein god måte reflekterer underliggjande økonomiske forhold.

**Forholdstalsanalyse** tek utgangspunkt i omgrupperte og justerte tal. Det er vanleg å skilje mellom to typar forholdstalsanalyse - analyse av risiko og analyse av lønsemd. Analyse av **risiko** tek sikte på å avdekkje kortsiktig likviditetsrisiko eller langsiktig soliditetsrisiko - og vert gjerne oppsummert gjennom syntetisk rating. Analyse av **lønsemd** samanliknar rentabiliteten til verksemda med det estimerte kravet til avvkasting. Rentabiliteten vert også splitta opp i underliggjande kjelder til lønsemd. Fokuset er gjerne på drift og finansiering. Analyse av rentabilitet er nært knytt til analyse av vekst.
**Årdal og Sunndal Verk** (ÅSV) vart oppretta som eit statleg aluminiumselskap i 1946 og fekk i oppgåve å bygge ferdig tyske anlegg i Årdal kommune.

Drifta starta i 1948. I 1951 avgjorde Stortinget at det skulle byggjast aluminimusverk på Sunndalsøra og selskapet fekk då det noverande namnet. I 1954 starta aluminiumproduksjonen i Sunndal. Selskapet hadde òg fabrikker i mellom anna Høyanger og Holmestrand. 
I 1967 kjøpte det kanadiske aluminiumskonsernet Alcan halvparten av aksjane i ÅSV, medan Den norske staten vart største enkeltaksjonær i Alcan. Halvparten av aksjane til Alcan i ÅSV vart kjøpt tilbake av Staten i 1974, og dei resterande aksjane vart kjøpt i 1979. 

ÅSV vart i 1986 fusjonert med lettmetalldivisjonen til Norsk Hydro og det nye selskapet fekk namnet Hydro Aluminium.

I 2006 vart det vedteke at fabrikken skulle leggjast ned.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Årdal og Sunndal Verk» frå Wikipedia på bokmål, og «Årdal og Sunndal Verk» frå Wikipedia på engelsk den 17. oktober 2008.*

* «Årdal og Sunndal Verk» i *Caplex*.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* BR orgnr

 |
**Sverre Larsson Mo** (25. januar 1915–10. oktober 2002) var ein norsk bilmann og politikar frå Kvam i Hordaland. Han representerte Hordaland og Kristeleg Folkeparti på Stortinget i fire periodar frå 1965. 

Mo var son til ein gardbrukar på garden med same namn i dåverande Vikøy sokn. Sjølv starta han opp ei bilrute, Bilgodsruten Hardanger-Bergen, i 1934. Dette firmaet eigde og dreiv han fram til 1978. Frå 1946 eigde han òg bilverkstaden Mo Auto, eit firma som i 1968 opna verkstad også i Kvinnherad. Fire år seinare selde han frå seg Mo Auto.

Mo var med i kommunestyret i Kvam 1948-55 og 1960-73. Mest heile tida var han med i formannskapet.

På Stortinget var Mo medlem av Justiskomitéen frå 1965 til -69. Sidan var han medlem av Samferdslekomitéen til han forlet Stortinget i 1981, på same tid som han også var med i Fullmaktskomitéen. Han var medlem av Valkomitéen 1965-69 og 1973-77.

Kjelder
-------

* Stortinget.no - Biografi

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
**Tehuano** er ein nord- til nordaustleg vind, som periodevis bles over Tehuantepec-eidet sør i Mexico. Vinden er sterkade enn passatvinden som normalt bles her. Han fører mellom anna til auka oppvelling ved kysten, av kaldt, næringsrikt vatn i Tehuantepec-bukta ved kysten av Stillehavet. 

Tehuano er skapt av ei bølgje av kjøligare, tørrare luft frå det nordamerikanske kontinentet. Slike bølgjer er meir vanleg om vinteren, men kan skje til andre tider av året òg. Denne lufta er tyngre enn den tropiske luftmassen ein normalt finn i området, og opprettar derfor ein sterk trykkgradient, som skapar vinden. Vinden vert vidare forsterka av at han vert kanalisert av Chivelapasset mellom Campechebukta og stillehavskysten. Dei same tilhøva er årsaka til Papagayovinden utanfor kysten av Costa Rica og Panama lenger sør. 

La Venta vindfarm, juli 2007

Sjå òg
------

* Papagayovind

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Tehuano wind» frå Wikipedia på engelsk, den 3. september 2011.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
	+ NASA - Tehuano wind

1. ↑  «Non-Inertial Flow in NSCAT Observations of Tehuantepec Winds». Henta 26. mars 2011.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Papagayovinden Arkivert 2009-06-14 ved Wayback Machine.
Koordinatar: 37°25′25″S 175°43′32″E﻿

Vestenden av Karangahake-passet.
**Karangahake Gorge** (*Karangahake-passet* eller *Karangahake-slukta*) dannar ei naturleg grense mellom fjellrekkjene Coromandel Range og Kaimai Ranges ved den sørlege enden av Coromandelhalvøya på Nordøya på New Zealand. 
Den for ein del tronge og svært snodde slukta vart danna av elva Ohinemuri River som har grave seg ned gjennom berget. Dette er staden der det første gull-rusjet på Coromandel fann stad, i 1875.

*Karanga-hake* tyder på maorispråk 'varselrop frå den andre sida'. Bakgrunnen for dette skal vera at maorifolk som heldt til i slukta ofte var utsette for åtak frå maorigrupper austfrå, og dei varsla kvarandre om at fienden kom ved å slå på innhole trestammar.

Samferdsel
----------

Den 21 kilometer lange Karangahake Gorge gir eit direkte samband mellom byane Paeroa og Waihi, og riksvegen *State Highway 2* går gjennom passet. 
Fram til 1979 gjekk ei jarnvegslinje også gjennom slukta, den dåverande *East Coast Main Trunk Railway*, mellom Paeroa og Tauranga. Mellom Waikino og Waihi er banen teken vare på som ein museums- og veterantogbane, Goldfields Railway, seks km lang. 
Avsnittet mellom Paeroa og Waikino utgjer i dag fotturruta *Karangahake Gorge Historic Walkway*.

Gangbrua i Karangahake Gorge.

Karangahake Gorge Historic Walkway
----------------------------------

**Karangahake Gorge Historic Walkway** er ein turveg mellom busetnadane Karangahake og Waikino og går gjennom Karangahake Gorge.
Etter at jarnvegen vart lagt ned, vart skjenegangen fjerna og banelekamen gjort om til gangveg. Den kring 1 100 meter lange tidlegare jarnvegstunellen er no opplyst og kan nyttast av fotturistar.
Vegen fører forbi talrike interessante historiske stadar, særleg slike som peikar på utvinninga av gull i tida mellom 1870 og 1950.

Opplevingar langs langs Karangahake Gorge Historic Walkway:

* Vandring og klatring
* Mountainbikeaktivitetar
* Vitjing av interessante historiske stadar
* Fisking
* Symjing
* Kanopadling og «White water»-rafting
* Tilgjenge til talrike picknickstader
* Tur med museumsbanen
* Leiting etter edelsteinar

Gangvegen vert vedlikehalden av Department of Conservation (Miljøverndepartementet, DOC).

Kjelder
-------

1. ↑  L. Harper; T. Mudd; P. Whitfield; D. Hall (September 2006). *The Rough Guide to New Zealand* (5 utg.). New York, London, Delhi: Rough Guides. s. 397. ISBN 1-84353-679-X.

* *Denne artikkelen bygger på «Karangahake Gorge» frå Wikipedia på tysk, den 17. juli 2008.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Side frå DOC om Karangahake Gorge Historic Walkway Vitja 17.07.2008.
* Turisttips om Karangahake Gorge Arkivert 2008-09-17 ved Wayback Machine. Vitja 17.07.2008.
* Paeroa Vitja 17.07.2008.
* Om vasskvaliteten i Ohinemuri River gjennom Karanghahake Gorge ved National Institute of Water & Atmospheric Research, New Zealand Arkivert 2016-03-04 ved Wayback Machine. Vitja 17.07.2008.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
|  |
| --- |
| ***«Tu primo grande amore»***  Singel av Vincenzo Cantiello |
|  |
| **Land** | Italia |
| **Språk** | Italiensk og engelsk |
| **Utgjeve** | 3. oktober 2014 |
| **Innspelt** | 2014 |
| **Sjanger** | Poprock |
| **Lengd** | 3:00 |
| Låtskrivar(ar) | Alterisio Paoletti, Fabrizio Berlincioni, Leonardo de Amicis, Vincenzo Cantiello og Francesca Giuliano |
| Vincenzo Cantiello-kronologi |
| «Glitter & Gold»(2013) | *«Tu primo grande amore»* | 
 |

**«Tu primo grande amore»** er ein singel av Vincenzo Cantiello, gjeven ut 3. oktober 2014. Songen er skriven av Alterisio Paoletti, Fabrizio Berlincioni, Leonardo de Amicis, Vincenzo Cantiello og Francesca Giuliano.

Eurovision
----------

### *Junior Eurovision Song Contest 2014*

26. september 2014 vart det kjend at Cantiello skulle representere Italia då landet debuterte i *Junior Eurovision Song Contest 2014* i Marsa på Malta. Både artist og song vart vald internt av Rai Gulp, og 3. oktober 2014 vart «Tu primo grande amore» offentleggjort som det italienske bidraget. Bidraget vart framført på italiensk og engelsk, og vann tevlinga med 159 poeng; 12 frå barnejuryen, San Marino, Slovenia og Montenegro, ti frå Bulgaria, Kroatia, Kypros, Georgia, Ukraina og Malta, åtte frå Armenia, Serbia og Nederland, sju frå Sverige, seks frå Russland og to frå Kviterussland. I tillegg fekk alle landa tolv poeng før poengutdelinga slik at ingen skulle ende opp med null. Røystesystemet var sett saman av 50/50 telefon- og juryrøyster. Hadde ein berre brukt telefonrøyster hadde bidraget enda på tredjeplass med 100 poeng, og hadde ein berre brukt juryrøyster hadde bidraget vunne med 143 poeng. Sigeren gjorde Italia til det fyrste landet som vann same år som dei debuterte, om ein ser vekk ifrå sigeren til Kroatia i den fyrste utgåva av tevlinga i 2003. Det var òg fyrste gong ein song med tekst på italiensk vann tevlinga.

Fotnotar
--------

1. ↑  «Italy names Vincenzo Cantiello as representative» (på engelsk). Junioreurovision.tv. Henta 9. november 2015.
2. ↑  «Listen to the Italian entry - 'Tu primo grande amore'» (på engelsk). Junioreurovision.tv. 3. oktober 2014. Henta 9. november 2015.
3. ↑  «BREAKING NEWS: Italy Wins!» (på engelsk). Junioreurovision.tv. 15. november 2014. Henta 9. november 2015.
**Karasu** (tyrkisk for 'svart vatn') eller **Vest-Eufrat** er ei lang elv aust i Tyrkia, ei av to kjeldeelvar til Eufrat. Ho er kring 450 km lang. I antikken vart elva kalla Telebóas (Τηλεβόας) av grekarane.

Elva spring ut i Dumlu Dağ i provinsen Erzurum, og drenerer slettene kring byen Erzurum. Ho møter Serçeme og renn så vestovr gjennom provinsen Erzincan, snur sørover, så vestover og mottar Tuzla Su. Mellom Erzincan og Kemah mottar ho Gönye-elva og renn gjennom ei kløft. Nær byen Kemaliye mottar ho den siste sideelva si, Çaltısuyu, før ho svingar brått søraustover og renn gjennom ei djup kløft i Kebansjøen ved Eufrat. Før bygginga av Kebandemninga mottok Karasu Murat Su 10 km ovanom demninga og 13 km ovanom byen Keban.

Det ligg eit gammalt hittitisk relieff ved Karasu. Det heilage relieffet vart laga i skrentane nær landsbyen Sűpűrgűc, like før elva renn saman med Murat Su. Relieffet syner ein mann som held ein kronhjort føre ein soldisk. Geviret til hjorten har 16 taggar, og er noko ein ikkje ser nokon annan stad i hittitisk kunst.

Historie
--------

I 1996 mista 15 tyrkiske soldatar livet då mannskapsvogna deira fall i elva under ei rutinekryssing. Då temperaturane i Tyrkia fall under -25 °C i 2005 vart elva isdekt og vart nytta som fotballbane av dei lokale innbyggjarane.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Karasu (Euphrates)» frå Wikipedia på engelsk, den 12. august 2012.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. 1 2 3  Encyclopaedia Britannica (1911) vol 9, page 894
2. 1 2  «SOCCER ON FROZEN-elva». Turkish Daily News. 31. desember 2004.
3. ↑  Hellenkemper; Jörg Wagner (1977). «The God on the Stag: A Late Hittite Rock-Relief on the-elva Karasu». *Anatolian Studies* (British Institute at Ankara) **27**: 167–173. JSTOR 3642661.
4. ↑  Monuments of the Hittites website
5. ↑  «Turkish personnel carrier falls into-elva». Xinhua News Agency. 22. april 1996.
Koordinatar: 66°48′07″N 13°58′13″E﻿
**Glomfjorden** er ein fjord i Meløy kommune i Nordland. Fjorden strekkjer seg 19 km austover til Fykan i botn av fjorden.

Fjorden startar i vest mellom Gjersholmen på Meløy i nord og Vassdalsvik i sør. Mellom desse to stadane går det ferjesamband, samt nordover til Ørnes. Aust for Meløya ligg øyane Skjerpa og Mesøya på nordsida av fjorden. Glomneset er eit langt og smalt nes som stikk ut i fjorden frå fastlandet aust for Mesøya. Mellom desse går sundet Eidet nordover til Ørnes. Sandåvika ligg på austsida av Glomneset og i denne bukta ligg bygdene Sandåga og Neverdal. Litt lenger søraust ligg grenda Selstad. Tettstaden Glomfjord ligg på nordsida heilt inne i fjorden. Sjølve botnen av fjorden endar i ein fjellvegg ved Fykan som stig 883 meter nesten rett til vêrs. I Fykan ligg Glomfjord kraftverk, kjent for aksjonen «Operasjon muskedunder» i september 1942, då kommandosoldatar tok seg over fjellet frå Bjærangsdalen og saboterte planlagt aluminiumsproduksjon i Glomfjord ved å sprengje turbinar og røyrgater til kraftstasjonen. 

Fylkesveg 17 går langs nordsida av fjorden.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
**Karasuk** (russisk Карасук) er ei elv i Novosibirsk oblast i Russland. Elva er 531 km lang og har eit nedslagsfelt på 11 300 km². 

Karasuk spring ut 100 km sørvest for Novosibirsk, på 190 moh. Ho renn sørvestover gjennom ein vid dal sør på Barabasteppene, til ho munnar ut i eit endorheisk bekken med små sjøar og myrområde rundt 105 moh, på grensa til Kasakhstan. Ved høg vasstand renn noko vatn frå aust for byen Karasuk sørover over Tsjuman (russisk: Чуман) til elva Burla (russisk: Бурла), og ein annan del i nordleg retning over greina Baganjonok (russisk: Баганёнок) til elva Bagan (russisk: Баган). Karasuk har ingen større sideelvar.

I den nedre delen av elva ligg byen og jernbaneknutepunktet Karasuk. 

Kjeldeområdet til Karasuk vart 26. mars 2007 erklært som spesielt verneverdig område.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Karasuk (elv)» frå Wikipedia på bokmål, den 31. oktober 2008.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Store sovjetiske leksikon
2. ↑  Pressemelding fra nettstedet «Sibirskij Projekt» Arkivert 2007-09-28 ved Wayback Machine. (russisk)
**Kai Breder Fjell** (2. mars 1907–10. januar 1989) var ein norsk målar, scenograf og teiknar, fødd i Skoger.

Kai Fjell var elev ved Statens håndverks- og kunstindustriskole i 1927 og ved Statens Kunstakademi under Axel Revold i 1928-29. I 1929-31 arbeidde han som reklameteiknar. Han debuterte utan suksess ved ein kollektivutstilling i Kunstforeningen i Oslo i 1932. Han slo igjennom i 1937 då han heldt den første separatutstillinga si på Kunstnernes hus i Oslo. 

Veggdekorasjon av Kai Fjell på tidligere Fornebu flyplass, i dag IT Fornebu.
Fjell arbeidde mest med oljemåleri, men han utførte òg arbeider innan teikning, skulptur og grafikk. Han illustrerte bøker og lagde scenedekorasjonar for Nationaltheatret. Arbeida hans vart tidleg prega av ein ornamental ekspresjonisme, og menneskeskikkelsane hans er delvis gjeve att naturalistisk, delvis bygd opp av geometriske figurar. 

Hovudverket til Fjell, *Kunst 3* med *Kalven reiser seg*, *Violinen* og *Likkjøreren*, heng i Nasjonalmuseet. Arbeidet *Mor og barn* er ofte reprodusert. Elles har Regjeringsbygningen, Bakkehaugen kyrkje og Norsk Skogmuseum store arbeid av han. Han vart utnemnd til Kommandør av St. Olavs Orden i 1976.



|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Norsk kunstnerleksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI

 |