recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Viktor Jusjtsjenko i 2016.
**Viktor Andrijovitsj Jusjtsjenko** (fødd 23. februar 1954) er ein ukrainsk politikar, i perioden 2005–2010 Ukrainas tredje president. Han var statsminister i Ukraina frå 1999 til 2001.

Justsjenko er fødd i Khoruzjivka i Sumy oblast og utdanna økonom. Han var tilsett ved dei ukrainske kontora til den sovjetiske statsbanken. I 1993 byrja han jobba i den nye ukrainske statsbanken, der han blei øvste sjef i 1997.

I desember 1999 blei Jusjtsjenko innsett som statsminister av president Leonid Kutsjma. Han måtte gå frå stillinga i 2001, etter at det blei reist mistillitforslag mot han på grunn av ein konflikt med industrileiarar frå kolgruver og naturgassselskap.

I 2002 blei Jusjtsjenko leiar for koalisjonen Vårt Ukraina (*Nasja Ukrajina*). Han var presidentkandidat i 2004 og deltok i ein bitter valkamp. Seint i september dette året blei Jusjtsjenko svært sjuk, og fekk behandling ved ein klinikk i Wien. Legane her meinte han var blitt forgifta, og analysar av blodet hans vist svært høge verdiar av ein giftig dioksin (TDCC eller *tetrachlorodibenzoparadioxin*). Jusjtsjenko meinte han var blitt forgifta under ein lunsj med leiaren for tryggingstenesta i Ukraina.

Dei offisielle resultata etter presidentvalet 21. november 2004 erklærte Jusjtsjenko som tapar, og den førre presidenten sin føretrekte kandidat, Viktor Janukovytsj som vinnar. Anklagar om valfusk utløyste massive gatedemonstrasjonar, som blei kjende som den oransje revolusjonen. Til slutt blei valet underkjent, og eit nytt blei heldt 26. desember. Jusjtsjenko blei vald som president med 52,0 % av røystene i omvalet.

Jusjtsjenko stilte også som kandidat til presidentvalet i Ukraina i januar 2010, men blei slegen ut i fyrste valomgang med berre 5,5 % av røystene.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Viktor Jusjtsjenko**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* SUDOC
* NKC
* Munzinger (iba)

 |
*Dette er ein artikkel om året 70. Sjå òg artikkelen om talet 70.*

**70** var eit normalår som byrja på ein måndag i den julianske kalenderen. I samtida i Romarriket var det kjend som året då Augustus og Vespasian var konsular (eller sjeldnare, år 823 ab urbe condita).

Hendingar
---------

* 4. august (uviss dato): Tempelet i Jerusalem blei øydelagt av den romerske hæren under leiing av general Titus Flavius, seinare keisar av Romarriket.

Fødde
-----

*

Døde
----

* 

***<<*   1. hundreåret   *>>***
<< |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 | 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 | 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 57 | 58 | 59 | 60 | 61 | 62 | 63 | 64 | 65 | 66 | 67 | 68 | 69 | 70 | 71 | 72 | 73 | 74 | 75 | 76 | 77 | 78 | 79 | 80 | 81 | 82 | 83 | 84 | 85 | 86 | 87 | 88 | 89 | 90 | 91 | 92 | 93 | 94 | 95 | 96 | 97 | 98 | 99 | 100 |
>>
Viktor Kortschnoi
**Viktor Lvovitsj Kortschnoi**, tysk skrivemåte, russisk Ви́ктор Льво́вич Корчно́й, norsk transkripsjon **Viktor Lvovitsj Kortsjnoj**, engelsk **Viktor Korchnoi**, (23. mars 1931–6. juni 2016) fødd i Leningrad, i det dåverande Sovjetunionen, var ein russisk, seinare sveitsisk sjakkspelar. Han var ein av dei sterkaste sjakkspelarane gjennom tidene som ikkje har blitt verdsmeister i sjakk. 

Kortschnoi er mest kjend for sine tre kampar om verdsmeistertittelen mot Anatolij Karpov.

Den første av desse var ei kandidatfinale i 1974 om retten til å møte dåverande regjerande verdsmeister Bobby Fischer til tittelkamp i 1975. Kampen i 1974 blei vunnen 3-2 av Karpov, med 19 remiser. Og då Fischer ikkje stilte til VM-kamp året etterpå blei Karpov verdsmeister.

Kortsjnoj søkte politisk asyl frå Sovjetunionen i 1976.

Både i 1978 og 1981 klarte Kortschnoi å kvalifisere seg til VM-kamp mot Karpov. Kampen i 1978 blei jamnspelt og dramatisk, med bruk av parapsykolog og anklager om juks, men til slutt vann Karpov. I 1981 vann Karpov klart.

Sjakkarriere
------------

Kortschnoi har ei lang og omfattande sjakkarriere, med mange sigrar. Blant dei viktigaste er fire sovjetmeisterskap i sjakk, i åra 1960, 1962, 1964/65 og 1970.

Heider
------

Kortschnoi vann sjakk-Oscar for 1978. Sjakk-Oscar blir gitt til den beste spelaren siste år, etter ei avstemming blant sjakkjournalistar og sjakkekspertar verda over.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Viktor Kortschnoi sine parti hos chessgames.com
* Viktor Kortschnoi sitt ratingkort hos FIDE

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
**Viktor Lipsnis** (6. desember 1933–25. september 1997) var ein ukrainsk kulestøytar, fødd i Nizjyn og død i Kiev, som representerte Sovjetunionen. Han vart andremann i øvinga både under EM 1958 og EM 1962.

Aktiv
-----

Lipsnis sette 12. august 1958 sovjetisk rekord i kulestøyt med 17,72 m då han sigra i den sovjetiske hærmeisterskapen i Tartu. Under europameisterskapen i Stockholm elleve dagar seinare leia han kuletevlinga etter fem omgangar, men måtte sjå seg slått av Arthur Rowe som i siste omgang sette britisk rekord med 17,74 meter. 20. januar 1959 vart Lipsnis den fyrste europearen som støytte kula over 18 meter, med di han innandørs i Leningrad fekk målt 18,08 m. 

19. juni 1960 forbetra Lipsnis sovjetrekorden til 18,49 m då han vart bestemann i eit internasjonalt stemne i Praha. I OL-finalen i slutten av august same året vart han fjerdemann, over meteren bak dei tre medaljevinnarane frå USA. I 1961 vann Lipsnis kuletevlinga i universiaden. Under landskampen USA – Sovjetunionen i Palo Alto 21. juni 1962 flytta han sovjetrekorden til 18,93 m. Ved europameisterskapen i Beograd tok Lipsnis sølvmedaljen, klart slått av ungararen Vilmos Varjú.

I mai 1964 forbetra Lipsnis sovjetrekorden til fyrst 19,04 m og deretter til 19,23 m. 25. juli 1964 presterte han sitt livs lengste støyt då kula landa på 19,35 m i landskampen USA – Sovjetunionen i Los Angeles. Han vart likevel statist mot Dallas Long som vann og sette verdsrekord med 20,68 meter.

Lipsnis la opp etter 1965-sesongen.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* EM 1958 i Stockholm: Sølvmedalje – 17,47 m, bakom Arthur Rowe (17,72 m)
* OL 1960 i Roma: Nr 4 – 17,90 m
* EM 1962 i Beograd: Sølvmedalje – 18,38 m, bakom Vilmos Varjú (19,02 m)
* OL 1964 i Tokyo: Nr 10 – 18,11 m

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Wiktor Lipsnis» frå Wikipedia på tysk, den 16. juli 2020.*

* «Viktor Lipsnis» (på engelsk). Olympedia. Henta 13. mars 2023.
**Vikna kommune** er ein tidlegare norsk kommune i Trøndelag fylke. Kommunen låg på kysten nord for fjorden Folda, og grensar til Flatanger i sør, til Nærøy i aust og til Leka i nord. Han bestod av i underkant 6000 øyar, holmar og skjer. Den største tettstaden og administrerande senter i kommunen var Rørvik som ligg på Inner-Vikna. Vikna og Nærøy kommunar blei slått saman til Nærøysund kommune den 1. januar 2020.

Det høgste punktet i kommunen var Vattafjellet på 173 meter over havet. Vikna hadde den lengste kystlinja i Noreg på 2460 km.

Lauvøya og dei tre største øyane i den tidlegare kommunen er knytte saman med bruer via fylkesveg 770. Lokal flyplass, Rørvik lufthamn, Ryum, ligg sør på Inner-Vikna. Hurtigruta stoppar ved Rørvik.

Næringsliv
----------

Vikna var den største fiskerikommunen i Nord-Trøndelag, med mykje fiskeopprett og dei største mottaka av fisk i fylket. I nyare tider har fisket gått litt tilbake medan jordbruket har auka. Vikna har litt industri som i hovudsak er basert på fisket. 

Ein vindmøllepart ligg på Husfjellet og har ein årsproduksjon på 6 GWh i snitt.

Fotnotar
--------

1. ↑  *Viknanett - Vikna næringsforening*, arkivert frå originalen 19. januar 2010, henta 2. oktober 2011
2. ↑  Vikna - Store Norske Leksikon

Bakgrunnsstoff
--------------

* Vikna kommune Arkivert 2017-06-14 ved Wayback Machine.

| * v
* d
* e
Kommunar i Trøndelag |
| --- |
| Flatanger • Frosta • Frøya • Grong • Heim • Hitra • Holtålen • Høylandet • Inderøy • Indre Fosen • Leka • Levanger • Lierne • Malvik • Melhus • Meråker • Midtre Gauldal • Namsos • Namsskogan • Nærøysund • Oppdal • Orkland • Osen • Overhalla • Rennebu • Rindal • Røros • Røyrvik • Selbu • Skaun • Snåsa • Steinkjer • Stjørdal • Trondheim • Tydal • Verdal • Ørland • Åfjord | Trøndelag fylke |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* Lokalhistoriewiki
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
*For andre tydingar av oppslagsordet, sjå Tamil (fleirtyding).* 

**Tamil** (தமிழ் *tamiḷ*) er eit dravidisk språk som hovudsakleg blir tala av tamilar i Tamil Nadu og på Sri Lanka, med mange mindre tamiltalande samfunn i andre land. I 1996 var tamil det 18. mest tala språket i verda med over 74 millionar brukarar.

### Offisiell status

Tamil er eit av 22 «nemnde språk» i India, og er offisielt i delstaten Tamil Nadu.

### Dialektar

### Avleidde språk

Det sørindiske språket malayalam utvikla seg frå tamil mellom 800-talet og 1300-talet.

Lydsystem
---------

Tamil har 12 vokalar og 18 konsonantar.

### Vokalar

Tamil har eit vokalsystem med 5 korte og 5 lange vokalar, og 2 diftongar

### Konsonantar

### Fonologi

Grammatikk
----------

Tamil er eit agglutinerande språk; ordformene består av stamme og suffiks.

Ordforråd
---------

### Genussystem

Skriftsystem
------------

«Tamil» skrive med tamilsk skrift. Den første bokstaven står for lyden «ta», den andre er ein kombinasjon av «m» og «i», og den siste lyden «l» (eigentleg «zh») har ein prikk over for å visa at han ikkje er følgd av ein vokal.
Tamil blir skrive med eit eige alfabet. Alfabetet, *vatteluttu*, er eitt av dei indiske alfabeta og stammar frå brahmi. Desse alfabeta er analytiske stavingsalfabet, dvs. at kvar glyff står for ei staving, slik at hovuddelen av glyffen står for ein konsonant, men der kvar vokal har sitt diakritiske teikn. 

I Unicode har dei ulike indiske alfabeta kvar si side, slik at bokstavar med same uttale har same posisjon i kodetabellen. Blant tamilar har det vore motstand mot Unicode, til fordel for eit system der kvar stavingssymbol har ein kodeposisjon, men Unicode er no på frammarsj.

Historie
--------

### Indre språkhistorie

### Ytre språkhistorie

Tamil er eit av dei få levande klassisk språka og har ein litteraturtradisjon som er over 2000 år gammal. Skriftspråket har endra seg lite på denne tida, og klassisk tamilsk litteratur vert derfor mykje lese og har stor vekt enno. Til dømes blir skoleelevar underviste i tamilske bokstavar med bruk av eit dikt som vart skrive i det 1. hundreåret.

Lingvistar klassifiserer tamilsk litteratur og språk i tre periodar — gammalperioden (200 f.Kr.–700), mellomperioden (700–1500) og den moderne perioden (frå 1500 til notida). I mellomperioden blei tamil påverka av sanskrit både i ordtilfanget og litterære former. I den moderne perioden har mange lånord blitt tekne vekk frå språket for å gjera det meir forståeleg for vanlege folk. Mange moderne forfattarar har også prøvd å bruka meir frå tradisjonane brukt i gammalperioden i verka sine.

Bakgrunnsstoff
--------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* BNE
* NDL

 |
Fritidsbustaden Marzenie eller Pintsch Villa i Polen, bygd i 1901 av arkitektfirmaet Cremer & Wolffenstein.
**Fritidsbustad** eller **fritidshus** er ei nemning for privat bustad, hus eller husvære som berre vert nytta i samband med eigaren si eiga fritid og ferie, eller som vert leigd ut til slikt føremål. Fritidsbustader ligg gjerne på stader der det er lagt til rette for ymse fritidsaktivitetar på vinterstid, eller der naturen gjev høve til friluftsliv og andre fritidsaktivitetar året rundt, eller særleg om sommaren. I mange høve vert nemninga sommarhus nytta synonymt med fritidshus eller fritidsbustad.

Fritidsbustader i Noreg
-----------------------

Eit frittliggjande fritidshus med berre eit husvære vert vanlegvis kalla ei hytte, jamvel om huset er stort og velutstyrt. Men tradisjonelt har nemninga hytte berre vore nytta om små og enkelt utstyrte fritidshus. Ein fritidsbustad kan òg vere eit av fleire husvære i bustadblokker, i rekkjehus eller liknande, slik det har vorte vanleg på såkalla vintersportstader med skitrekk og preparerte utfor-, slalåm-, langrenns- og turløyper. Her kan det vere tettbygde område med fritidsbustader som i det vesentlege ikkje skil seg særleg mykje frå tettbygde bustadsområde i byer. Ofte er det fastsett i offentlege føresegner og kommunale arealplaner kva som skal reknast som fritidsbustader, fritidshus og hytter.

Vakre kulturlandskap og ikkje utbygde område med særleg høge landskapskvalitetar er dei mest ettertrakta områda for å byggje fritidsbustader, og dette er ofte landskap som bør takast vare på som dei er, eller byggjast ut med varsemd. Det er difor eit nasjonalt mål at område som vert utpeika til bygging av fritidshus skal verte plassert og utforma under omsyn til naturverdiane, slik at det vert lagt stor nok vekt på slike tilhøve som landskapet, miljøet, ressursbruken og estetikken. I kommuneplanane kan det i medhald av plan- og bygningsloven kapittel 11 vere utpeika område for fritidshus eller hytter med føresegner om til dømes storleiken på husa, kor mange hus det skal vere, og jamvel andre plankrav og detaljar, og det ligg elles til kommunen ifylgje kapittel 12 den same lova å vedta reguleringsplanar for fritidshus- eller hytteområde eller vrake framlegg om slike reguleringsplanar. Ifylgje denne lova ligg det òg til kommunen å godkjenne eller avslå søknader om nybygging, ombygging og utvidingar av fritidshus og hytter. Korleis fritidseigedomar kan nyttast, er dessutan regulert i ein viss mon i friluftsloven frå 28. juni 1957 og naturmangfoldloven frå 19. juni 2009.
| Bregenz |
| --- |
| Utsyn mot Bregenz frå Pfänder.Utsyn mot Bregenz frå Pfänder. Utsyn mot Bregenz frå Pfänder. |
| Styresmakter |
| Land  Delstat | Austerrike  Vorarlberg |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  29,51 km² |
| Innbyggjarar  - By (2001)   - folketettleik | 26 752   907/km² |
| Koordinatar | 47°30′″N 9°44′″E﻿Koordinatar: 47°30′″N 9°44′″E﻿ |
| Høgd over havet | 400 m |
| Diverse anna |
| Postnummer | 6900 |
| Telefon-retningsnummer | 05574 |
| Bilnummer | B |
| **Nettstad:** www.bregenz.at |
| Plassering |
| Lokasjon av BregenzLokasjon av BregenzLokasjon av Bregenz |

**Bregenz** er hovudstaden i Vorarlberg, den vestlegaste delstaten i Austerrike. Byen ligg ved breidda av Bodensjøen, den tredje største innsjøen i Sentral-Europa. 

Byen ligg på den austlege sida av Bodensjøen, på eit platå ved foten av fjellet Pfänder. Byen er eit knutepunkt mellom hovudvegane frå Rhindalen til dei tyske alpine lavberga ved foten av Alpane. Frå her går det òg ferjer på Bodensjøen. 

Bregenz er kjend for ein musikkfestival som vert heldt kvar sommar kalla *Bregenzer Festspiele*. 

På 400-talet fvt. reiste keltarane festninga Brigantion her. Romarane erobra byen i år 15 f.Kr. og han vart den romerske handelsstaden Brigantium. Byen vart lagd i ruinar i 260 av alemannarane, eit germansk folk som busette seg i området rundt år 450. Byen høyrde til fleire familiedynasti før han vart seld til Habsburg i 1523. Frå 1805 til 1814 var byen ein del av Bayern, før han kom inn under austerriksk styre.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Bregenz» frå Wikipedia på engelsk, den 15. februar 2007.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* HDS
* NKC

 |
Revelje spelt på horn av eit medlem av United States Army Band. Hornsignalet blir spelt i lag med heisinga av det amerikanske flagget.
«The Blue Juniata» framført av Andy Parker and the Plainsmen. Songen er skriven av Marion Dix Sullivan (1802-1860), ofte rekna som den første kvinnelege komponisten av ein hitt i USA.
Utdrag frå «Maple Leaf Rag» framført på piano av komponisten Scott Joplin. Ragtime var hovudsakleg ei afroamerikansk musikkform som blei kjend over heile verda.
«Blue Yodel No.1 (T for Texas)» framført av Bob Wills & His Texas Playboys. Songen vart opphavleg skriven av Jimmie Rodgers (1897–1933). Stilen er Western swing, ei form for den amerikanske musikksjangeren country.
**USA-amerikansk musikk** syner gjennom eit mangfald av stilar den mangfaldige etniske folkesetnaden i landet. Av dei mest internasjonalt kjende musikksjangrane med opphav i USA finn ein hip hop, blues, country, rhythm and blues, jazz, barbershop, pop, techno og rock and roll. USA har den største musikkindustrien i verda og musikken her frå kan høyrast verda rundt. Sidan byrjinga av 1900-talet har somme former av USA-amerikansk popmusikk fått eit nærast globalt publikum.

Urfolket som levde i området som i dag er USA var dei første til å spele musikk her. Frå 1600-talet byrja immigrantar frå Storbritannia, Irland, Spania, Tyskland og Frankrike å kome til landet i store mengder, og dei tok med seg nye stilar og instrument. Afrikanske slavar tok med seg musikalske tradisjonar, og kvar påfølgjande bølgje av immigrantar medverka til ein smeltedigel. 

Røtene til mykje av moderne popmusikk kan sporast attende til afroamerikansk blues seint på 1800-talet og gospelmusikk i 1920-åra. Det afroamerikanske grunnlaget for popmusikken nytta element som kom frå europeisk musikk og musikken til urfolket. USA har òg folkemusikk og populær musikk som er basert på etniske stilar frå mellom andre ukrainske, irske, skotske, polske, latinamerikanske og jødiske samfunn. 

Mange amerikanske byar har aktive musikkmiljø, som igjen støttar fleire forskjellige regionale stilartar. I tillegg til musikksenter som Philadelphia, Seattle, New York City, San Francisco, New Orleans, Detroit, Minneapolis, Chicago, Atlanta, Nashville, Austin og Los Angeles, har mange mindre byar som Asbury Park i New Jersey produsert særeigne musikkstilar. Cajun- og creole-tradisjonar i Louisiana-musikk, folkemusikken og dei populære stilane frå hawaiisk musikk og bluegrass og old time-musikk frå Sørstatane er nokre få døme på mangfaldet i amerikansk musikk.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Music of the United States» frå Wikipedia på engelsk, den 26. juni 2012.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Provine, Rob with Okon Hwang and Andy Kershaw. "Our Life Is Precisely a Song" i *Rough Guide to World Music, Volume 2*, s. 167

Bakgrunnsstoff
--------------

Wikifrasar Wikifrasar har ei sitatsamling som gjeld: **USA-amerikansk musikk**

* American Federation of Musicians
* American Guild of Music
* Essential American Recordings Survey
* *Music Business Journal*
* Music Publisher's Association
* Music Library Association
Koordinatar: 61°31′25.237″N 7°37′30.713″E﻿

**Breheimen nasjonalpark**  er ein norsk nasjonalpark som ligg i eit fjell- og breområde i Innlandet fylke og Vestland fylke; i området kjent som Breheimen. Parken vart oppretta 7. august 2009, for å «*ta vare på eit stort, samanhengande og villmarksprega naturområde som inneheld særeigne, representative økosystem og landskap som er utan tyngre inngrep.*»  og han dekkjer eit område på 1671 km². 

Nasjonalparken ligg i kommunane Skjåk, Lom og Luster; og han grensar opp til fem landskapsvernområde og eitt naturreservat som vart oppretta samtidig, slik at det samla verneområdet utgjer 1794 km²: Strynefjellet landskapsvernområde, Mysubytta landskapsvernområde, Høydalen landskapsvernområde, Mørkridsdalen landskapsvernområde og Vigdalen landskapsvernområde, og Høyrokampen naturreservat. I og med desse områda inngår den nye nasjonalparken i eit samanhengande verneområde som òg omfattar Jostedalsbreen nasjonalpark.

Geografi, landskap, geologi
---------------------------

Landskapet er prega av brear, fossar, frodige dalar, høgfjellsområde og kulturlandskap prega av seterbruk.

Flora og fauna
--------------

Søre del av Ottadalen villreinområde inngår i nasjonalparken.

Kulturminne
-----------

Området inneheld spor etter 6000 års bruk: fangstanlegg, jaktbuer, setrer og vegar.

Forvalting og bruk av området
-----------------------------

28 % av arealet i nasjonalparken er statsallmenning, medan 54 % tilhøyrer Skjåk bygdeallmenning.

Referansar
----------

* *Denne artikkelen bygger på «Breheimen nasjonalpark» frå Wikipedia på bokmål, den 23. februar 2010.*

1. ↑  Regjeringen.no: Verneforskrift

| * v
* d
* e
Nasjonalparkar i Noreg |
| --- |
| Blåfjella-Skjækerfjella**·** Breheimen**·** Børgefjell**·** Dovre**·** Dovrefjell-Sunndalsfjella**·** Femundsmarka**·** Folgefonna**·** Forollhogna**·** Fulufjellet**·** Færder**·** Gutulia**·** Hallingskarvet**·** Hardangervidda**·** Jomfruland**·** Jostedalsbreen**·** Jotunheimen**·** Junkerdal**·** Láhku**·** Langsua**·** Lierne**·** Lomsdal-Visten**·** Møysalen**·** Raet**·** Rago**·** Reinheimen**·** Reisa**·** Rohkunborri**·** Rondane**·** Saltfjellet-Svartisen**·** Seiland**·** Sjunkhatten**·** Skarvan og Roltdalen**·** Stabbursdalen**·** Varangerhalvøya**·** Ytre Hvaler**·** Øvre Anárjohka**·** Øvre Dividal**·** Øvre Pasvik**·** Ånderdalen |
| Svalbard | Forlandet**·** Indre Wijdefjorden**·** Nordenskiöld Land**·** Nordre Isfjorden**·** Nordvest-Spitsbergen**·** Sassen-Bünsow Land**·** Sør-Spitsbergen |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* SSR (namn)
* Naturbase

 |
**Charlotte Amalie av Hessen-Kassel** (fødd 27. april 1650 i Kassel, Hessen, død 27. mars 1714 i København), var dronning av Danmark-Noreg gjennom ekteskap med Kristian V. Ho var dotter av landgreve Vilhelm VI av Hessen-Kassel og Hedvig Sophie av Brandenburg.

Charlotte Amalie fekk ei god utdanning både innan språk, naturlære og filosofi. Ho var kalvinist og i samband med at ho gifta seg med Kristian vart det frå tysk side krevd at ho skulle ha religionsfridom både ho sjølv og hoffet hennar. Ho fekk òg rett til eigen reformert prest.

Det danske presteskapet såg med uvilje på dette. Det kan òg ha medvirka til at sjølve bryllaupet ikkje vert feira med pomp og prakt, men ved ei nær privat tilstelning på Nykøbing slott på Falster 25. juni 1667. Ho vart heller ikkje salva saman med ektefellen etter tronskiftet i 1670.

Charlotte Amalie fekk sju born med Kristian, mellom dei den seinare Fredrik IV. Ho er gravlagd i koret i Roskilde domkyrkje.

Referansar
----------

1. 1 2 3  Charlotte Amalie frå Dansk kvindebiografisk leksikon

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* ISNI
* SUDOC

 |
Kavl av glas frå 1950-åra.
Ein **kavl** eller ei **fløyt** er noko som blir nytta til å halde fiskereiskap flytande og i rett stilling i sjøen. Kavlar er mest vanleg på garn og nøter.

Kavlar kan vere laga av tre, never, bork, glas, kork eller ulike typar plast.

Dersom kavlane er av glas er det som regel ei innhol glasskule, men dei kan òg vere avlange. Glaskavlar er oftast merka slik at ein kan identifisere glasverket som har laga kavlane.

Fram til rundt 1860 var trekavl det vanlege, men vart så avløyst av glaskavl. Glaskavlane vart produsert til utpå 1950-talet, seinare vart plastkavlar det vanlege.

Trekavlar kunne vere laga av einer eller tettvakse gran. På grunn av at tre trekte vatn, måtte ein ta av kavlane kvar gong ein trekte garnet og tørke dei før dei kunne nyttast om att.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Kavl på kulturnett[*daud lenkje*]
* Oversikt over glaskavl Arkivert 2012-01-16 ved Wayback Machine.
* Helgeland museum: Glasskavl Vevelstad bygdetun[*daud lenkje*]
* Trekavl
* Borgundfjordfisket[*daud lenkje*]
**Charlie Souza** (fødd 24. januar 1948) er ein USA-amerikansk bassist, vokalist, musikar, låtskrivar og produsent. Han er mest kjend som bassist i Mudcrutch.

Karriere
--------

Souza turnerte med The New Rascals, i lag med Dino Danelli og Gene Cornish frå The Rascals, og Bill Pascali (tidlegare i Vanilla Fudge 2001) frå 2006 til 2011. 

Han har òg turnert og samarbeidd med musikarar som Tom Petty, Greg Allman, Bill Champlin, Mike Pinera, Malcolm Jones og Joe Lala frå Blues Image, Cactus, White Witch, Gale Force med produsenten Wayne Henderson frå The Jazz Crusaders, Floyd Red Crow Westerman, Leon Patillo, The Darrell Mansfield Christian Band, komikaren Fred Willard og The Tropics.

Souza har gjeve ut soloalbuma *Live Your Dream* og *9 Ball in the Corner Pocket*, i lag med den tidlegare Robin Trower-trommeslagaren Bill Lordan, og Tropics-gitaristen Eric Turner.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Charlie Souza» frå Wikipedia på engelsk, den 9. mars 2015.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
**Brede Raa Ellingsen** (fødd 13. desember 1988) er ein norsk friidrettsutøvar frå Bergen. Han vart noregsmeister i høgdehopp i 2007, 2009, 2011, 2013 og 2016. Han var medlem i Norna-Salhus til 2014, sidan av Fana Idrettslag.

Aktiv
-----

Ellingsen gjekk over 2,10 m då han i Askim i 2007 vart norsk meister fyrste gongen. Sesongen etter forbetra han den personlege rekorden til 2,18 m, i NM stoppa han på 2,07 m og fekk sølv. Under eit stemne heime i Bergen den 6. juni 2009 svinga han seg over 2,21 meter, hans livs beste høgdehopp. I NM på Lillehammer hoppa han 2,15 m og tok NM-gull nummer 2. I 2010 kom han på sølvplass i NM, året etter vart han på Byrkjelo norsk meister tredje gongen. I 2013 vann Ellingsen sitt fjerde NM-gull og i 2016 sitt femte og siste.

Under NM i friidrett 2012 deltok Ellingsen i tresteghopp. Han sette då personbeste med 14,48 m, ei lengde som gav han bronsemedaljen i ei svak tevling (50 år tidlegare ville han vorte nummer 6 i NM). Etter tredjeplass i høgdehopp ved NM 2017 på Sandnes la han opp som aktiv.

Kjelder
-------


* World Athletics
**GIER** (**G**eodætisk **I**nstituts **E**lektroniske **R**egnemaskine) er ei datamaskin som vart produsert av det danske firmaet Dansk Regnecentral frå byrjinga av 1960-talet. Namnet kom av at det fyrste eksemplaret av maskina vart levert til Geodætisk Institut.

Ho var ei såkalla andregenerasjons reknemaskin fordi ho var basert på transistorar i staden for røyr. Arbeidsminnet var eit ferrittlager med 1024 maskinord på 42 bit. Ho arbeidde med virtuelt minne, ein magnettrommel vart brukt som bakgrunnslager.

Maskina vart programmert i GIER Algol eller assemblerspråket SLIP, holband av papir var eit vanleg lagringsmedium. Ho hadde ikkje noko permanent minne, når ho skulle startast måtte dei fyrste instruksjonane (3 maskinord á 42 bit) difor tastast inn bit for bit manuelt.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «GIER» frå Wikipedia på bokmål, den 13. september 2009.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **GIER**

* datamuseum.no
* Dansk Datahistorisk Forening om GIER
| Portobello |
| --- |
| Portobello.Portobello. Portobello. |
| Styresmakter |
| Land  Region  City | New Zealand New Zealand  Otago  Dunedin |
| Geografi |
| Innbyggjarar  - Forstad (2006) | 1107 |
| Koordinatar | 45°50′″S 170°39′″E﻿Koordinatar: 45°50′″S 170°39′″E﻿ |
| Tidssone - Ved sommartid | +12 (UTC) +13 (UTC) |
| Plassering |
| 

Portobello på New Zealand is located in New Zealand

 |

**Portobello** er ein liten by ved Otago Harbour, halvvegs ute på Otago-halvøya i Dunedin City på New Zealand, ein forstad til Dunedin. Han ligg ved foten av ei lita halvøy, **Portobello-halvøya**, mellom Portobello Bay og Latham Bay.

Til like med sneisevis av stadar i Dunedin, har han fått namn etter ein skotsk stad, Portobello, i Edinburgh. 

I enden av Portobello Peninsula ligg ein marin forskingsstasjon, Portobello Marine Laboratory, som er ein del av University of Otago. Nær enden av halvøya ligg Saint Martin's/Quarantine Island.

Portobello har eit historisk museum, restauranten «1908», ein lokal barneskule, det gamle Portobello Hotel, og fleire stadar som tilbyr overnatting, mellom desse ein campingplass. Det meste av tenestene Portobello treng, får byen frå Dunedin, som er lett tilgjengeleg på den svingete, men godt vedlikehaldne Portobello Road som går langs strandkanten. Ein meir svinget, men utsiktsvenleg veg, Highcliff Road, bind saman Portobello med bysentrum i Dunedin langs fjellryggen på halvøya.

Båtsport er historisk i Portobello. Båtklubben eig leivningane av ferjekaien og ein båtslipp kort veg frå bysentrum. Tidlegare tok innbyggjarane i Portobello ferja til byen, før vegen vart opna.

Portobello Community Inc. er lokalsamfunnsgruppa som arbeider for å gjera Portobello til ein god stad for innbyggjarane.

Kjelder
-------

1. ↑  QuickStats About Broad Bay-Portobello. Statistics New Zealand
2. ↑  New Zealand Marine Studies Centre
3. ↑  «Otago Harbour Boating Guide» (PDF). Otago Regional Council. 2012. Henta 20. mai 2013.
4. ↑  Portobello Community.

---

* *Denne artikkelen bygger på «Portobello, New Zealand» frå Wikipedia på engelsk, den 20. mai 2013.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GeoNames

 |
Mridangam sett frå den tjukke enden.
**Mridangam** er ei handtromme frå Sør-India. Ho er det grunnleggjande rytmeinstrumentet i karnatiske musikkensemble.

I følgje ei soge var det hinduguden Brahma som skapte mridangamen, medan Ganesja var den første som spelte på han. Elles blir det sagt at Visjnu speler på denne tromma når Sjiva danser.

Utforming
---------

Den smale enden av ein mridgangam.
Mridangamen er ei dobbelsidig tromme som er laga av eit emne av brødfrukttre (*Artocarpus heterophyllus*) som er uthola til ein konisk, noko utoverrunda sylinder der veggene er kring 2,5 cm tjukke. Dei to endane er dekte med geiteskinn som er bundne til kvarandre med lêrreimer som går langsetter den langstrakte kroppen av mridangamen. Trommeskinna på dei to endane har ulik tonehøgd: Den smale enden gjev høge tonar og den vide enden gjev låge tonar. Trommeskinnet på den smale *høgtoneenden* har eit rundt felt i midten som er innsmurt med mjøl, jarnoksidpulver og stivelse. Dette gjer at ein kan få fram overtonar. Trommeskinnet på den vide *lågtoneenden* er innsmurt med mjølklister i midten for å sikre ei klår og presis tonehøgd.

Spelemåte
---------

Filma mridangam-demonstrasjon.
Ein held mridangamen vassrett når ein spelar. Musikaren sit med beina i kryss med venstrefoten under og inntil seg og høgrefoten over og noko frå kroppen. Mridangamslagaren bruker fingertuppane til å slå skinnet på begge sidene av tromma. 

Mridangamen kviler på høgrefoten og okla slik at den smale høgtoneenden, som ein spelar på med høgrehanda, peikar mot høgre — og den vide *lågtoneenden*, som ein spelar på med venstrehanda, mot venstre. (Nokre venstrehendte musikarar, slik som Pazhani Subramanya Pillai, held mridangamen motsett veg — på liknande vis som enkelte musikarar spelar fiolin links.

Vidkjende mridangamspelarar
---------------------------

* Palghat T.S. Mani Iyer (1911–1981)
* Pazhani Subramanya Pillai (1909ndash;1962)
* Tanjavur Vaidyanatha Iyer
* Thiruvananthapuram T. K. Murthy (gjekk òg under det noko enklare namnet Tanjavur T. K. Murthy)
* Vellore Ramabhadran

Bakgrunnsstoff
--------------
|  |
| --- |
| **Flaggspett** |
| FlaggspettFlaggspett |
| Læte |
|
| **Utbreiing og status** |
| **Status i verda:** LC LivskraftigUtbreiinga av Flaggspett Utbreiinga av Flaggspett |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Fuglar Aves |
| **Orden:** | Spettefuglar Piciformes |
| **Familie:** | Spettefamilien Picidae |
| **Slekt:** | *Dendrocopos* |
| **Art:** | **Flaggspett** *D. major* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Dendrocopos major***Linnaeus, 1758 |

**Flaggspett** (*Dendrocopos major*) er ein av dei største fuglane i spettefamilien, og han liknar mykje på kvitryggspetten. Ryggen plar vere svart med ein kvit stor flekk på kvar side. Undersida er kvit med ein sterkt raud undergump. Hannen har ein raud liten flekk på nakken. Hoa har ikkje raud flekk på hovudet. Nebbet er kraftig og har ein meiseforma utsjånad. Flaggspetten er om lag 25 cm lang, og veg rundt 70–90 g.

Utbreiing
---------

Den mest talrike av spettane i Europa er flaggspetten. I Noreg held han seg mest i lauvskog, barskog og blandingsskog både på Austlandet og Sørlandet, medan han finst lite på Vestlandet og i Trøndelag. Han tilpassar seg i større grad enn mange av dei andre spettane i landet. Han er den vanlegaste spettarten i heile landet, og det er registrert over tusen par. Talet varierer mykje i takt med frøsetjinga til bartre osv. På grunn av hogst av osp som dei brukar mykje som reir, flyttar dei.

Forplanting
-----------

Egg
Flaggspetten har alltid eit eige område og kan difor hekke tettare og tettare enn dei andre spettane. Reiret er ofte i osp og har ein diameter på 4,5–5,5 cm. Det ligg helst 5 m over bakken, men heilt ned i 1 m er også vanleg. Området han held til i vert alltid markert med den kjende tromminga på trestammen. Han kan også markere det ved å hakke på eit underlag som gjev god lyd. Egga blir lagde i mai. Han legg som regel 5–7 egg. Egga vert ruga av begge kjønn i 12 dagar. Dei kan også rugast heilt ned til 8–9 dagar, men det er uvanleg. Ungane vert i reiret i 21–23 dagar, og dei vert mata 14 dagar etterpå.

Næring
------

Han lever av frø frå gran og furu om vinteren, men kan også ete borkebiller. Det er typisk for flaggspetten å ha spettesmier, som han set fast og et frøa frå konglar. Han tek mykje insekt om sommaren, og ein del bær om vinteren. Han tek òg fuglereir frå andre fuglar.

Tilpassing
----------

Flaggspetten er ein standfugl. Han kan flytte langt vekk frå området han lever i.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Flaggspett**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GND
* Dyntaxa
* ITIS
* FaunEur

 |
**Posavina** (serbisk Посавина) er det slaviske namnet på tilsigsområdet til elva Sava i Kroatia, Bosnia-Hercegovina og Serbia.

Historie
--------

På første halvdel av 1700-talet var Sava-Donau ein del av grensa til Habsburgmonarkiet. Ho strekte seg mellom Nova Gradiška og estuaret til Drina ut i Sava. 

Mellom 1929 og 1939 var ein av provinsane i Kongedømet Jugoslavia kalla Sava Banovina. Hovudstaden i denne provinsen var Zagreb. I 1939 vart Sava Banovina slått saman med Primorska Banovina og danna det nye Banovina av Kroatia. 

I dag er eit av fylka i Kroatia kalla Brod-Posavina fylke og ein av kantonane i Bosnia-Hervegovina heiter Posavina kanton.

Byar i Posavina
---------------

Kroatia:

* Nova Gradiška
* Slavonski Brod
* Županja

Bosnia-Heczegovina:

* Orašje
* Brčko
* Derventa
* Gradiška
* Bosanski Brod
* Bosanski Šamac

Serbia:

* Sremska Mitrovica
* Šabac
* Obrenovac
* Beograd, hovudstaden i Serbia
* Novi Beograd

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Posavina» frå Wikipedia på engelsk, den 20. mars 2009.*
Koordinatar: 66°26′8″N 14°48′39″E﻿
**Dunderlandsdal-ulukka** var ei bussulukke som fann stad den 5. juli 1948 då ein buss køyrde av vegen og enda opp i Ranelva i Dunderlandsdalen nord for Mo i Rana. 
Med 16 omkomne er Dunderlandsdal-ulukka den norske bilulukka etter krigen som har hatt høgast tap av menneskeliv.

Av dei 21 som var ombord, mista 16 personar livet. Dei døde var alle sørsamar på veg heim til Helgeland og Nord-Trøndelag etter stiftingsmøtet til Norske Reindriftsamers Landsforbund i Tromsø. Fire av dei blei aldri funne. Ulukka fann stad etter at det venstre framhjulet til bussen eksploderte, og køyretøyet hamna i den flomstore elva.

Det blei sett opp ein minnestein ved ulykkesstaden i 1950.

Kjelder
-------

1. ↑  Astri Husø og Grete Ingebjørg Berge (7. januar 2011). «Av de verste ulykkene etter krigen». NRK. Henta 8. januar 2011.
2. ↑  Alvorlige bussulykker i Norge; Dagbladet; 31.10.1997
3. ↑  Ørnulv Vorren. «Den tragiske bussulykken i Dunderlandsdalen» I: *Ottar* nr 105 (1978).
4. 1 2 3  *«De falt på sin post...» : Dunderlandstragedien 5. juli 1948 : en utstilling fra Rana museum, Kulturhistorisk avdeling, 1998*. Museet. 1998.
5. ↑  Portrettbilder av dem som omkom; Digitaltmuseum.no
6. ↑  Mistet faren som 10-åring; NRK, 5.7.2008

* *Denne artikkelen bygger på «Dunderlandsdal-ulukka» frå Wikipedia på bokmål, den 2. mars 2017.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Bare fem kom hjem i live, NRK.no
**Maskinlæring** er eit fag innan informatikk, nært knytt til kunstig intelligens. 
Fagfeltet studerer teknikkar som gjer maskina i stand til å lære, altså på eiga hand kunne forbetre evna si til problemløysing. Det er ikkje tilstrekkeleg at maskina kan operere mot omgjevnadene, men han skal òg kunne endre åtferd til ein viss grad. Dette inneber at maskina veit å verdsetje dei resultata som handlingane gjev, at det blir knytt verdiar til utfallet som kan løne gode handlingar og straffe uheldige aksjonar. Den interne læringsalgoritmen til maskina må dermed vere fastprogrammert, i og med at vi ikkje her inkluderer dei såkalla sjølvmodifiserande programma. Algoritmane kan likevel bytast ut undervegs, på grunn av vedlikehald, forbetringar eller vesentlege endringar i problemstilling og miljø. Dei viktigaste bruken av maskinlæring er innan

* beslutningsstøttesystem, der ein skal ekstrahere kortfatta oversyn frå store mengder data (dette blir ein del av data mining-feltet)
* stemmeattkjenning,
* automatisk føring av køyretøy, og
* andre område der høvet til førprogrammering av maskina er avgrensa

Alle norske universitet, og nokre høgskolar, tilbyr studium som inkluderer maskinlæring som tema.
| Mtskhetaმცხეთა |
| --- |
| Horisonten til MtskhetaHorisonten til Mtskheta |
| Styresmakter |
| Land | Georgia |
| Geografi |
| Innbyggjarar  - By (2014) | 7 940 |
| Koordinatar | 41°51′″N 44°43′″E﻿Koordinatar: 41°51′″N 44°43′″E﻿ |
| Høgd over havet | 480 m |
| Tidssone | MSD (UTC+4) |

**Mtskheta** (georgisk მცხეთა) er ein by i Georgia som ligg om lag 20 kilometer nordvest for Tbilisi. Han er administrasjonssentrum i regionen Mtskheta-Mtianeti. Dei historiske bygningane i Mtskheta står på UNESCO si liste over verdsarv.

Dei eldste arkeologiske funna i byen er datert til før 1000 f.Kr. og han er dermed ein av dei eldste byane i Georgia. 
Mtskheta var hovudstad i det gamle kongedømet Kartli frå 2000-taletf.Kr. til 400-talet e.Kr. I 337 blei kristendommen utropt til den offisielle religionen i landet her, og den georgiske kyrkja har framleis hovudsete i Mtskheta.

Svetitskhoveli-katedralen i Mtskheta er den viktigaste kyrkja i Georgia. På ei høgd nær byen ligg Jvari-klosteret, som er eit anna viktig døme på tidleg georgisk arkitektur.

Kjelder
-------

1. ↑  Georgia *Citypopulation.de*
2. ↑  Centre, UNESCO World Heritage, «Historical Monuments of Mtskheta», *UNESCO World Heritage Centre* (på engelsk), henta 29. mai 2019

* *Denne artikkelen bygger på «Mtskheta» frå Wikipedia på bokmål, den 29. mai 2019.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames

 |
Koordinatar: 61°32′56″ N 9°57′58″ E﻿

Ein av gravhaugane ved Hundorp
**Dale-Gudbrands gard** ligg på Hundorp i Sør-Fron kommune i Gudbrandsdalen. Han vart vald til tusenårsstad i Oppland i 1999.

Dale-Gudbrand og Olav den Heilage teikna av Halfdan Egedius
Garden er rik på fornminne, mellom anna fleire gravhaugar og steinsettingar. I følgje kongesogene til Snorre Sturlason møtte Olav Haraldson hersen Dale-Gudbrand på garden i 1021. Olav Haraldson lurte Dale-Gundbrand og bondehæren hans til å sjå bort frå torsbiletet ved å seia; «Sjå, der kjem vår gud med stort lys!» og peike på soloppgangen i aust. Samtidig tok ein av mennene til Olav Haraldson, Kolbein den sterke og knuste torsbiletet med klubba si. Det vart starten på innføringa av kristendommen, og Dale-Gudbrand måtte seinare bygge ei kyrkje på garden sin. Klubba til Kolbein den sterke er også avbilda i Sør-Fron sitt kommunevåpen.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Arkivert 2006-10-22 ved Wayback Machine. Hundorp Dale-Gudbrands gard
* Arkivert 2005-04-11 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF

 |
**Jelena Borisovna Jelesina** (fødd 4. april 1970) er ein russisk tidlegare høgdehoppar frå Tsjeljabinsk. Ho vart olympisk meister i øvinga under Sommar-OL 2000 med 2,01 m, ein centimeter under den personlege rekorden.

Jelesina vann i 1989 høgdetevlinga ved junior-EM. I 1990 forbetra ho den personlege rekorden til 2,02 m under eit stemne i Seattle i USA og tok bronsen i EM i Split med eit hopp på 1,96 m. Året etter vann ho sølvmedaljen under VM 1991 i Tokyo og vinteren 1992 enda ho på tredjeplass ved innandørs-EM.

Skadar og barnefødsel gjorde at Jelesina ikkje kom tilbake i verdseliten før enn 1998-sesongen. Under verdsmeisterskapen 1999 var ho ein av dei tre utøvarane som tok seg over 1,99 meter, noko som for henne enda med sølv ettersom ukrainske Inha Babakova klarte høgda før henne. I den olympiske høgdefinalen 30. september 2000 i Sydney stoppa Jelesina og sørafrikanske Hestrie Cloete opp på vinnarhøgda 2,01 meter, men her gjekk gullmedaljen til Jelesina. Så seint som vinteren 2003 tangerte Jelesina innandørs sitt personbeste på 2,02 m.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* EM 1990 i Split: Bronsemedalje – 1,96 m, bakom Biljana Petrović (1,96 m)
* VM 1991 i Tokyo: Sølvmedalje – 1,98 m, bakom Heike Henkel (2,05 m)
* VM 1999 i Sevilla: Sølvmedalje – 1,99 m, bak Inha Babakova (1,99 m) og framom Svetlana Lapina (1,99 m)
* OL 2000 i Sydney: Gullmedalje – 2,01 m, framom Hestrie Cloete (2,01 m)
* VM 2001 i Edmonton: Utslått i kvalifiseringa (1,88 m =nr 13)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Jelena Borissowna Jelessina» frå Wikipedia på tysk, den 22. juli 2017.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
**Jórgos Kapoutzídis** (fødd 31. juli 1972 i Sérres) er ein gresk manusforfattar og skodespelar. Han er skaparen av dei to kritikarroste suksessfulle greske fjernsynsseriane *Savvatogenniménes* og *Sto pará 5*.

Eurovision
----------

### Eurovision Song Contest 2006

Kapoutzídis var kommentator for Ellinikí Radiofonía Tileórasi under Eurovision Song Contest 2006 i Aten i Hellas. Han skreiv òg manuset til programleiarane María Menoúnos og Sákis Rouvás.

### EUROSONG 2013 - a MAD show

Saman med Déspina Vandí var han programleiar for EUROSONG 2013 - a MAD show, den greske uttakinga til Eurovision Song Contest 2013 i Malmö i Sverige.

### Eurovision Song Contest 2013

Under Eurovision Song Contest 2013 var han kommentator for den greske kringkastaren Ellinikí Radiofonía Tileórasi og kanalen ERT HD saman med María Kozakou.

### EUROSONG 2014 - a MAD show

Òg under EUROSONG 2014 - a MAD show, den greske uttakinga til Eurovision Song Contest 2014 i København i Danmark, var han programleiar saman med Déspina Vandí.

### Eurovision Song Contest 2014

Kapoutzídis var kommentator for den greske kringkastaren Néa Ellinikí Radiofonía, Ínternet kai Tileórasi under finalen i Eurovision Song Contest 2014 i København i Danmark. Kringkastaren starta sendingane sine 4. mai 2014, berre seks dagar før finalen i Eurovision Song Contest 2014, og erstatta Ellinikí Radiofonía Tileórasi, som han hadde vore kommentator for tidlegare.

Fotnotar
--------

1. ↑  «Greece: listen to the participating songs here» (på engelsk). esctoday.com. 5. mars 2014. Henta 5. mars 2014.
2. ↑  «Ο Γ.Καπουτζίδης και στο φετινό τελικό της Eurovision. Η ελληνική αποστολή πετάει την Τρίτη για Κοπεγχάγη» (på gresk). mikrofwno.gr. Henta 6. mai 2014.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Giorgos Kapoutzidis» frå Wikipedia på engelsk, den 22. oktober 2013.*
| **Vladikavkaz Владикавказ** |
| --- |
| Horisonten til VladikavkazHorisonten til Vladikavkaz |
|  |
| Byvåpenet til Vladikavkaz |
| **Byvåpenet til Vladikavkaz** | 
 |
| Plassering |
| 

Vladikavkaz is located in Russland

 |
| Styresmakter |
| Land |  Russland |
| Føderasjonssubjekt | Nord-Ossetia |
| Grunnlagd Bystatus | 17841860 |
| Borgarmeister | Vitalij Karajev |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  220 km² |
| Innbyggjarar  - Totalt (2007)   - folketettleik | 313 800   1 426,4 /km² |
| Koordinatar | 43°01′0″N 44°41′0″E﻿Koordinatar: 43°01′0″N 44°41′0″E﻿ |
| Høgd over havet | 680 moh |
| Tidssone- Ved sommartid | MSK (UTC+3)MSD (UTC+4) |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 90401 |
| Retningsnummer (tlf) | (+7)8672 |

**Vladikavkaz** (russisk Владикавка́з, ossetisk Дзæуджыхъæу, *Dzæudjyqæu*) er hovudstad i den russiske republikken Nord-Ossetia. Byen ligg ved elva Terek søraust i republikken ved foten av Kaukasus. I 2207 hadde byen om lag 310 000 innbyggjarar, flest ossetarar, men med mange russarar, armenarar og georgiarar.

Historie
--------

Byen vart grunnlagd i 1784 som ei festning i den russiske erobringa av Kaukasia og var i mange år hovudbasen til russarane i regionen. Vladikavkaz har ei strategisk viktig plassering i Kaukasus fordi han ligg ved det viktigaste passet gjennom fjellkjeda. Vegen gjennom Darialpasset vart bygt i 1799 og vert kalla «Den georgiske fjellvegen». Vegen var viktig fordi han gav russarane kontakt med landa i Transkaukasus, særleg Georgia og Armenia. I 1875 vart det bygd jernbane som knytte byen til Rostov-na-Donu og Baku. Vladikavkaz vart tidleg og er framleis eit viktig regionalt industrisenter, med smelteverk, raffineri, kjemisk industri og annan industri.

Frå 1931 til 1944 og 1954 til 1990 heitte byen **Ordzjonikidze** (russisk Орджоники́дзе), etter Sergo Ordzjonikidze, ein georgisk bolsjevik. Frå 1944 til 1954 hadde byen namnet **Dzaudzjikau** (russisk Дзауджика́у). Like før Sovjetunionen fall fekk Vladikavkaz det gamle namnet tilbake, som tyder 'herskar av Kaukasus'.

Det vart kjempa om Vladikavkaz i den russiske borgarkrigen og den andre verdskrigen. I februar 1919 erobra den antikommunistiske hæren av frivillige byen, men han vart gjenerobra av den raude arméen i mars 1920. Hausten 1942 prøvde tyskarane å ta byen, men vart slått tilbake. Dette markerte det austlegaste punktet tyskarane kom under Operasjon Barbarossa.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Vladikavkaz» frå Wikipedia på bokmål, den 30. november 2008.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Vladikavkaz**

| * v
* d
* e
Byar i Nord-Ossetia |
| --- |
| Hovudstad: Vladikavkaz |
| Våpenskjoldet til Nord-Ossetia | Alagir · Ardon · Beslan · Digora · Mozdok | Flagget til Nord-Ossetia |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Šárka Záhrobská**, gift *Strachová* i 2013, (fødd 11. februar 1985) er ein tsjekkisk alpinist frå landsbyen Benecko som i 2007 vart verdsmeister i slalåm, og elles sikra seg to sølvmedaljar og ein bronsemedalje i spesialgreina slalåm under ulike verdsmeisterskap og olympiske leikar i tida 2005-10.

### Aktiv

Záhrobská debuterte i VM i alpine greiner 2001 med å verte nummer 21 i storslalåm, fire dagar før hy fylte 16 år. 15. desember 2002 fekk ho sin verdscupdebut og kom på ein overraskande femteplass i slalåm. Under VM i alpine greiner 2003 enda ho på niandeplassen i storslalåm. 

Ho vann si fyrste VM-medalje då ho under VM i alpine greiner 2005 i Santa Caterina tok bronsemedaljen i slalåm, der einast kroatiske Janica Kostelić og finske Tanja Poutiainen rann fortare.

Záhrobská fekk si fyrste pallplassering i verdscupen i alpine greiner den 4. januar 2007 i Zagreb. Seks veker seinare, 16. februar 2007, opplevde ho sitt høgdepunkt som alpinist då ho vart verdsmeister i slalåm i Åre, framom favorittane Marlies Schild frå Austerrike og Anja Pärson frå arrangørlandet Sverige.

Den 30. november 2008 vann Záhrobská sin fyrste av to sigrar i verdscuprenn. Ho vann då slalåmrennet i Aspen i Colorado, ein prestasjon ho skulle gjenta same staden eitt år seinare, på ein dag nær. Under VM i alpine greiner 2009 vann ho sølvmedaljen i yndlingsgreina slalåm, året etter tok ho bronsemedaljen i same greina under vinterleikane 2010 i Vancouver. I dei tre alpine skimeisterskapane for perioden 2011-14 var ein åttandeplass i slalåm under VM i alpine greiner 2013 hennar beste plassering.

Kjelder
-------

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar

* *Denne artikkelen bygger på «Šárka Záhrobská» frå Wikipedia på tysk, den 3. desember 2014.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* ISNI
* NKC

 |