recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Neil Jason** er ein amerikansk bassist, songar, låtskrivar, multi-instrumentalist, produsent og komponist. Han har arbeidd med somme av dei største artistane, som John Lennon, Billy Joel, Roxy Music, Mick Jagger, Pete Townshend, Paul McCartney, Paul Simon, Kiss, Michael Jackson, Brecker Brothers, Cyndi Lauper, Dire Straits, Eddie Van Halen og Luciano Pavarotti.

Han spelte fleire blåseinstrument i ung alder, som trompet, saksofon og trombone. Han byrja å ta pianotimar og lærte mykje om musikk. Han byrja først å spele bassgitar då han kom på vidaregåande skule.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Neil Jason» frå Wikipedia på engelsk, den 1. september 2014.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑
2. ↑  *arkivkopi*, arkivert frå originalen 31. mai 2014, henta 1. september 2014
3. ↑  *arkivkopi*, arkivert frå originalen 29. oktober 2014, henta 1. september 2014

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)
* AllMusic (artist)

 |
**Norges Samemisjon** er ein organisasjon for kristen misjonsverksemd mellom samar, ofte kalla **Samemisjonen**. Samemisjonen vart skipa i 28. februar 1888. Dei som grunnla misjonen blant samane, meinte det var viktig å ta omsyn til samisk språk og kultur. Samemisjonen har i dag hovudsete i Trondheim og driv forkynning, sosialt arbeid og skoleverksemd i den samiske befolkninga i Noreg og Russland.

Historie
--------

### Etableringa

Misjonsarbeidet blant samane vart på 1700-talet drive gjennom Misjonskollegiet, eit arbeid igangsett på kongeleg initiativ, og finansiert med tvungen kontingent frå alle kyrkjer sør i Noreg. 

På 1880-talet dreiv norske styresmakter ein hardhendt fornorskingspolitikk, og dei samiskspråklege kristendomsbøkene som Stockfleth hadde skrive, var ikkje lenger i bruk i skolen. Tromsøbiskopen J.N. Skaar sende då ut eit opprop for etablering av «Norsk Finne-Mission». Biskopens viktigaste grunnar for å opprette finnemsisjonen var følgjande:

1. Å motarbeide ein hardhendt og urettferdig fornorsking
2. Å forkynne kristendom for samar som budde uvegsamt til
3. Å skape ei motvekt til læstadianismen
4. Å omsette Bibelen og andre kristelege skrift på samisk.

Arbeidet i samemisjonen vart den første tida leia av biskop Skaar saman med J. K. Qvigstad og N. Ursin. 31. desember 1892 hadde misjonen sitt første styremøte og vedtok lover for organisasjonen, med formål å sende ut samisktalande predikantar og å omsetje Bibelen og andre småskrift til samisk. Formålet skulle stå uendra «saalænge der inden Tromsø Bispedømme ere Finner, som ikke forstaar det norske Sprog».

Arbeid i dag
------------

Samemisjonen har vore med å bygd 6 fjellkyrkjer i Finnmark, 4 leirstader og fleire bedehus i den nordlege landsdelen. Organisasjonen driv Øytun folkehøgskole i samarbeid med andre organisasjonar. Samisjonen driv ein to-språkleg nærradio i Finnmark, og har hatt arbeid med samane på Kolahalvøya sidan 1995. Samemisjonen har om lag 300 foreiningar, organisert i 7 krinsar og ei fellesforeining. I alt har organisasjonen om lag 40 tilsette, av desse er det vel 10 forkynnarar. Bladet Samenes Venn vert utgjeve av Samemisjonen, med eit opplag på 3 000.

Bakgrunnsstoff
--------------

* www.samemisjonen.no Arkivert 2021-08-02 ved Wayback Machine.
* Adolf Steen *Finnemisjonen 75 år* Norges Finnemisjonsselskap 1963
**Birger Berthils** (10. august 1891–1967) var ein norsk kunstmålar, født på eit småbruk i grenda Trælnes i Brønnøy med foreldra Emilie og Markus Bertelsen. Attåt småbruket arbeidde faren som snikkar og treskjerar.

Birger Bertelsen gjekk til sjøs som 18-åring, eit arbeidd han hadde til utpå 1920-talet, avbrote av periodevis arbeid som målar på eit skipsverft i Grenlandsområdet. Sidan fekk han arbeid som bilethoggar for restaureringsarbeidet med Nidarosdomen. Fem år på rad fekk han skulpturar med på Haustutstillinga i Oslo. Då han i 1925 var kommen heim til Trælnes, hadde han skapt seg eit namn innan kunsten. Mest kjend vart han som kunstmålar, med vekt på landskapsmåling, spesielt kystmotiv. Han er rekna som ein meister i å fange det det særeigne nattlyset frå Helgelandssommaren, slik naturen får farge ved jonsoktider like sør for området med midnattssol.

Kjelder
-------

* Rolf Tidemann: «Om billedhoggeren og kunstmaleren Birger Berthils fra Trælnes i Brønnøy», i *Årbok for Helgeland 2005*
|  |
| --- |
| ***Honey Pie***  Song av The Beatlesfrå albumet *The Beatles* |
|  |
| **Utgjeve** | 22. november 1968 |
| **Innspelt** | 1. oktober 1968 |
| **Sjanger** | * Jazz
* ragtime
 |
| **Lengd** | 2:41 |
| **Selskap** | Apple Records |
| Låtskrivar(ar) | Lennon–McCartney |
| **Produsent** | George Martin |
|
|

«**Honey Pie**» er ein song av The Beatles frå dobbeltalbumet deira *The Beatles (White Album)* frå 1968. Han er skriven av Paul McCartney, men på vanleg vis tilskriven Lennon/McCartney. Produsent er George Martin.

Trass i at tittelen er lik, har songen ingenting å gjere med songen «Wild Honey Pie» frå same album. 

Songen er ei direkte hyllest til britisk music-hall-musikk, slik rockegruppa Slade gjorde i songen «Find Yourself a Rainbow», og teksten handlar om ei kjend skodespelarinne, kjend som den hyperkarismatiske Honey Pie og elskaren hennar som ønskjer at ho skal kome til han i England. Føresetnaden, at ein beskjeden kjæraste ber for at hans kjæraste skal kome tilbake, er ofte typiske for songtekstar frå tidlegare popsongar nytta i musikkhallane. For å skape illusjonen av gammal, nostalgisk song er det lagt på skrapingar frå ei 78-tommarsplate i opninga. 

McCartney skreiv songen for den framtidige hustrua hans, Linda Eastman, som representerer Honey Pie-figuren. McCartney spurte òg om Eastman, som hadde suksess i USA som fotograf, om å *Sail across the Atlantic / To be where you belong* og kome til han i England.

Charles Manson
--------------

Charles Manson hadde ei anna feilaktig tolking, som han hadde med fleire av songane på albumet, om at teksten tydde at The Beatles ville at han skulle kome til England slik at ein rasekrig kunne starte i USA. Sjå òg «Piggies».

Andre versjonar
---------------

I 1977 lagde John Pizzarelli ein versjon av songen for albumet *Our Love is Here to Stay*. Denne versjonen hadde eit arrangement for storband ved Don Sebesky som tydeleg demonstrerer røtene til songen.

Den kanskje mest merkelege framføringa var med Dom De Luise i spelefilmen *Sextette* frå 1978, som omfatta ei komisk steppdansing på eit piano.

Øystein Sunde har laga ein norsk versjon av songen kalla «Honningblomst». Den finst på hans LP-plate *1001 fnatt* (CBS S-64183) (1970). Produsent var Mikkel Aas.

Songen er òg blitt spelt av Alan Klein (1969), Barbra Streisand, The King's Singers, Don Partridge, The Golden Gate Quartet, Tuck & Patti, The Pixies og John Pizzarelli.

Medverkande
-----------

* Paul McCartney – vokal, piano, saksofon og klarinettarrangement
* John Lennon – rytmegitar, sologitar
* George Harrison – 6-strengsbass
* Ringo Starr – trommer
* George Martin – saksofon- og klarinettarrangement

Andre
* Harry Klein – saksofon
* Dennis Walton – saksofon
* Ronald Chamberlain – saksofon
* Jim Chester – saksofon
* Rex Morris – saksofon
* Raymond Newman – klarinett
* David Smith – klarinett

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Honey Pie» frå Wikipedia på bokmål, den 9. februar 2009.*




1. ↑  Album: *Don Partridge & Friends*, Sonogram Records EFG 7344 (1973)
Utsyn over Bursa, som tidlegare heitte Prusa og var hovudstad i Bithynia
**Bithynia** var i antikken namnet på eit landskap nordvest i Anatolia ved Marmarahavet (Propontis) og Svartehavet (Pontos euxeinos). Landet var fruktbart og skogrikt; det utførte skipstømmer, vin og fiken, samt marmor. Innbyggjarane var frygarar, men seinare vandra thrakiske stammer, thynar og bithynar inn. Dei viktigaste byane i området var Nikomedeia, grunnlagd av kong Nikomedes I, Nikaia og Kalkhedon, som var ein gresk koloni. Ei tid stod Bithynia under Lydia, så la Kyros det under Persia. seinare gjorde innfødde herskarar seg sjølvstendige og heldt seg òg mot Aleksander den store og tok kongenamn i 297 fvt. Den mest kjende av dei i fyrstehuset var Nikomedes I, som døydde kring 255 fvt. Riket bestod under etterfølgjarane hans til 74 fvt. Nikomedes IV testamenterte riket sitt til romarane, som under Pompeius organiserte provinsen Pontus og Bithynia. 

Området er i dag ein del av Tyrkia.

Kjelder
-------

* Bithynia. () I *Store norske leksikon*. Henta frå:

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GND
* GeoNames

 |
**Totland** er ein gard i Fana i Bergen kommune. Han ligg inst i dalen som fører opp mot sørsida av Totlandsfjellet. 

Garden er delt i to, Nedre (gnr. 57) og Øvre Totland (gnr. 58). Det er framleis gardsdrift på begge gardane.

Namn
----

Namnet kjem truleg av det norrøne *Þorsland*, som igjen kjem av manns- og gudenamnet Tor. Garden har gjeve namn til Totlandsvegen.

Nedre Totland
-------------

Nedre Totland
Nedre Totland høyrte i mellomalderen til Munkeliv kloster. Munkelivsgodset vart selt til generaltollforvaltar Herman Garmann i 1660-åra. Her ligg i dag Riple skole. 

Nedre Totland grensar til Øvre Totland i nord, Myrdal i nordvest, Fjellbirkeland i sørvest, Hedno i sør og Riple i aust.

Øvre Totland
------------

Øvre Totland
Øvre Totland høyrte til Andreas-prebendet i Domkyrkja, og frå 1596 og fram til 1830-åra var det Korskirken som hadde inntektene av gardsdrifta. Etter den tid kom garden i sjølveige hos brukarane. Det finst ei lysløype på Øvre Totland i dag. 

Øvre Totland grensar til Lid i nordaust, Søylen og Øvre Brattland i nord, Nedre Dyngeland og ein liten del av Milleshaug i nordvest, Øvre Dyngeland i vest, Nedre Totland i vest og sør, og Riple i aust. 

Ein liten del av den tidlegare kommunegrensa mellom Fana og Arna gjekk mellom Øvre Totland og Lid.

Kjelder
-------

* Gunnar Hagen Hartvedt (2003). *Bergen Byleksikon* (4 utg.). Oslo: Kunnskapsforlaget. ISBN 82-573-1036-0.

| * v
* d
* e
Fana |
| --- |
| Brattland**·** Dyngeland**·** Fanahammaren**·** Fjøsanger**·** Helldalsåsen**·** Hop**·** Kaland**·** Kirkebirkeland**·** Krokeide**·** Midtun**·** Nattland**·** Nesttun**·** Nordvik**·** Paradis**·** Rådal**·** Skjold**·** Smørås**·** Storetveit**·** Sædalen**·** Totland**·** Øvsttun |
Karikatur med temaet totalitarisme (frå Moderaterna)
Eit **totalitært** regime, eller **totalitarisme**, er ei styreform der regimet prøver å kontrollere flest mogleg personlege, økonomiske og politiske aspekt av livet til befolkninga.

Benito Mussolini var den første til å bruke omgrepet *totalitært* med ei positiv vinkling for å beskrive sitt eige diktatur. Eit kjenneteikn for totalitarisme er *statens totale krav på statsborgarane sine*. 

Eit totalitært system skil seg dermed ikkje berre frå demokratia, men òg frå autoritære system, ved at det ikkje berre slår ned på opposisjonelle rørsler, men også krev aktiv og positiv oppslutning om regimet både i det private og det offentlege livet. Formålet vil dermed vere å gjennomføre store endringar i heile samfunns-strukturen, og ikkje berre å halde på makta. 

Totalitære system har vore tufta på ulike ideologiar og målsetjingar, til dømes:

* å restrukturere samfunnet for å innføre eit heilt nytt økonomisk system, som under kommunismen generelt og stalinismen og maoismen spesielt
* å institusjonalisere rasisme, som under nazismen
* å reformere den menneskelege naturen gjennom fundamentalistisk religionsutøving, som til dømes under talibanstyret i Afghanistan
* å vinne herredøme over andre statar, som til dømes nazismen og stalinismen gjorde

Verktøya som makthavarane nyttar i slike regime er hemmeleg politi, propaganda og undertrykking av all open kritikk mot regimet, ofte gjennom terror. Formålet vil ofte vere å få alle til å underkaste seg éin ideologi, eitt parti eller éin leiar.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Totalitarisme» frå Wikipedia på bokmål, den 27. desember 2007.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* NDL

 |
Togulukke ved Montparnasse-stasjonen i Paris i 1895.
**Uhell** eller **ulukke** er ei hending som skjer brått og uventa og fører til større eller mindre skadar. Ulukker hender utan at nokon meinte å utløysa dei, men sjansen for ulukke kan aukast gjennom risikoåtferd og reduserast ved hjelp av ulike tryggingstiltak. 

Ein kan dela inn ulukker ut frå kvar, korleis eller i kva samanheng dei hender, til dømes heime- eller yrkesulukker, brann- eller fallulukker, bil- eller båtulukker.

Plakat frå ein haldningskampanje mot ulukker med fyrverkeri.
Ein kan verne mot ulukker på ulike måtar, til dømes gjennom åtvaringar, kampanjar og forbod mot risikabel åtferd, bruk av tryggingsutstyr som bilbelte eller sykkelhjelm, og tryggleikstesting av utstyr som bilar og fly. 

Ein kan teikna ulukkesforsikring som gjev ei viss erstatning ved skader eller dødsfall som følgje av ulukker. Ved ulukker som kunne vore unngått blir ofte den ansvarlege kravd for erstatning eller, ved grov uaktsemd, straffeforfølgde. Ei ulukkeshending forårsaka med vilje er rekna som sabotasje eller attentat.

Sjå òg
------

* Kalamitet
* Katastrofe

Kjelder
-------


* «ulykke (SML-artikkel)» i *Store norske leksikon*, snl.no.

---

* *Denne artikkelen bygger på «Olykka» frå Wikipedia på svensk, den 17. juli 2007.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Ulukke**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NDL

 |
**Total krigføring** eller **total krig** viser til krigføring der ein av partane tek i bruk alle moglege middel. Ei slik krigføring kan medføra eit mindre skarpt skilje mellom sivile og stridande, og sivile kan også vera eit større mål for krigføringa enn i anna krigføring. 

Omgrepet «total krig» blei introdusert av den tyske generalen Erich Ludendorff, men er blant mange blitt ført tilbake til krigsteoretikaren Karl von Clausewitz som omalte «absolutt krig». Under andre verdskrigen blei omgrepet brukt av den tyske propandaministeren Joseph Goebbels.

General Curtis LeMay frå USA la i 1949 fram eit oppdatert syn på total krig etter utviklinga av atomvåpen. Med eit atomarsenal ville total krigføring frå ei atommakt medføra «drapet på ein nasjon». To atommakter ville då eventuelt kunna utsletta kvarandre. Sjå terrorbalanse.

Kjelder
-------

1. ↑  «killing a nation». DeGroot 2004

* «total krig», denstoredanske.dk. Henta 25. november 2013.

Helgesen, Jan E. Krig: krigens rett (14. februar 2009), *Store norske leksikon*. Henta 25. november 2013.

* *Denne artikkelen bygger på «Total war» frå Wikipedia på engelsk, den 25. november 2013.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:* 
		- DeGroot, Gerard J. (2004), *The bomb : a life* (1st Harvard University Press pbk. ed. utg.), Cambridge, Mass.: Harvard, s. 153, ISBN 0-674-01724-2  CS1 maint: Extra text (link)
**Loch Leven** (skotsk-gælisk *Loch Lìobhann*) er ein innsjø i Perth and Kinross sentralt i Skottland.

Innsjøen er om lag trekanta og er om lag 6 km lang. Landsbyen Kinross ligg ved vestenden. Loch Leven Castle ligg på ei øya i innsjøen. Maria av Skottland vart halde til fange her i 1567. Det går båt til øya frå Kinross om sommaren. 

Før River Leven vart kanalisert og innsjøen delvis vart drenert på 1800-talet, var Loch Leven langt større. Då vassnivået fall kom fleire øyar til synet og dei som alt fanst, vart òg større. 

Det vart gjort fleire funn under dreneringa, mellom anna eit septer, «visstnok av sukkerrøyr, festa med elfenbein og sølv, der orda 'Mary, dronning av skottane', stod å lese.» Det vart funne nær *Mary Knowe*, der ho visstnok gjekk i land etter å ha rømd frå borga.

St Serf's Inch er den største av sju øyar i Loch Leven og her budde det ein gong ein culdee og så eit klostersamfunn av augustinarar. 

Loch Leven er eit nasjonalt naturreservat, samt stad av særskild vitskapleg interesse og særskild verneområde.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Loch Leven» frå Wikipedia på engelsk, den 24. august 2010.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  «Ancient Relics». Bell's Weekly Messenger. 3. april 1831. Henta 24. august 2010.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Loch Leven**

* Loch Leven fiske

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames

 |
Ultratoppar i verda.
Ein **ultratopp** er eit fjell med ei skardhøgd eller primærfaktor på minst 1500 meter. Det finst litt over 1500 kjende ultratoppar i verda. Somme av dei er særs kjende, som Mount Everest, Aconcagua og Denali (dei tre fjella med høgast skardhøgd), medan andre ikkje er like kjende. Somme kjende fjell som Matterhorn og Eiger er ikkje ultratoppar fordi dei via høgtliggande skard har samband til høgare fjell, og derfor ei skardhøgd på mindre enn 1500 m. 

Omgrepet «ultra» vart gjeve av geovitaren Stephen Fry som studerte skardhøgda til fjell i Washington i 1980-åra. Han nytta då ein definisjon der ein ultratopp hadde ei skardhøgd på minst 5000 fot (1524 m).

Fordeling
---------

I dag kjenner ein til 1515 ultratoppar i verda: 637 i Asia, 355 i Nord-Amerika, 209 i Sør-Amerika, 119 i Europa (inkludert Kaukasus), 84 i Afrika, 69 i Australasia og 39 i Antarktis.

Mange av dei største eller mest kjende fjella i verda er ultratoppar, som Mount Everest, K2, Kilimanjaro, Mont Blanc og Olympus. Mange store og kjende fjell, som Eiger og Matterhorn er derimot ikkje ultratoppar, fordi dei ikkje har høg nok skardhøgd. Mange ultratoppar ligg i avsidesliggande område, mellom anna 39 på Grønland, dei høgastepunkta på øyar Arktis som Novaja Zemlja, Jan Mayen og Spitsbergen og 136 i Himalaya. I British Columbia har somme av ultratoppane ikkje fått offsielle namn. 

Mange ultratoppar har ikkje blitt klatra enno, og Finisterre Range, Sauyr Zhotasy, (mogelegvis) Mount Siple og Gangkar Puensum er dei mest sannsynlege kandidatane som dei høgaste ultratoppane som ikkje er klatra enno.

Alle Seven Summits er ultratoppar fordi dei per definisjon er det høgaste punktet på kvar sin landmasse.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Ultra prominent peak» frå Wikipedia på engelsk, den 22. april 2013.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. 1 2  Maizlish, A. «The Ultra-Prominences Page». Peaklist.org.
2. 1 2  Adam Helman, *The Finest Peaks: Prominence and other Mountain Measures*, Trafford, 2005, ISBN 1-4120-5994-1.
3. ↑  Maizlish, A. «Antarctic Ultra-Prominent Summits». Peaklist.org.  (See footnotes 3 and 10.)
Katolsk bispelue frå 1984.
Ortodoks bispelue.
**Bispelue, bispehue/huve** eller **mitra** er eit hovudplagg brukt av biskopar og geistlege med tilsvarande status i ulike kyrkjesamfunn.

Bispelua brukt i den katolske og den anglikanske kyrkja har to stive spisse stykke framme og bak og to band som fell ned over nakken. I den ortodokse kirke har ho form som ei krone. Begge kan ha utvikla seg frå eit enkelt diadem eller panneband av metall. Det greske ordet mitra tyder eigentleg 'hovudband' eller 'belte'.

* Katolske biskopar under det andre vatikankonsilet.Katolske biskopar under det andre vatikankonsilet.
* Tre katolske erkebiskopar i Colombia.Tre katolske erkebiskopar i Colombia.
* Russisk-ortodoks biskop med bispelue.Russisk-ortodoks biskop med bispelue.
* Anglikansk biskop med bispelue.Anglikansk biskop med bispelue.
* Episkopalske biskopar med bispeluer.Episkopalske biskopar med bispeluer.
* Ein luthersk biskop med bispelue.Ein luthersk biskop med bispelue.
* Armensk bispelue frå 1700-talet.Armensk bispelue frå 1700-talet.
* Armensk bispelue frå 1800-talet.Armensk bispelue frå 1800-talet.

Sjå òg
------

* Bispelueslekta

Kjelder
-------

1. ↑  «mitra» i Nynorskordboka.

* «Bispelue» (14. februar 2009). I *Store norske leksikon*. Fri artikkel henta 4. juni 2017.


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
| Issoudun |
| --- |
| 

|  |
| --- |
| Byvåpenet til Issoudun |
| **Byvåpenet til Issoudun** |

 |
| Styresmakter |
| Land  Region  Departement | Frankrike  Centre Indre |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  36,60 km² |
| Innbyggjarar  - By (1999)   - folketettleik | 13 685   373/km² |
| Koordinatar | 46°56′″N 01°59′″E﻿Koordinatar: 46°56′″N 01°59′″E﻿ |
| Høgd over havet | 129 m |
| Tidssone | CET (UTC+1) |
| Diverse anna |
| Postnummer | 36100 |
| **Heimeside:** www.issoudun.fr |

**Issoudun** er ein by og kommune sentralt i Frankrike, han er *sous-préfecture* (underprefektur) i departementet Indre i regionen Centre. Han vert òg kalla **Issoundun**, som er eit gamalt namn.

Historie
--------

I 1195 forsvarte Rikard I av England byen mot framrykkinga til Filip II av Frankrike.

I 1917 vart det oppretta eit amerikansk undervisningssenter for luftfart om lag 15 km nordvest for byen. Senteret utdanna mange amerikanske jagerflypilotar, og folkesetnaden voks til nesten 10 000 studentar, instruktørar og bakkepersonell. Då den første verdskrigen var over, var 13 rullebanar i drift. På denne tida var han den største flybasen i verda, men i dag står det berre eit monument att til minne for dette.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Notre-Dame du Sacré-Coeur Arkivert 2009-02-05 ved Wayback Machine.
* Bilete av basilikaen i Issoudun

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
Loch Gruinart og myrområde nær Allt a Ghil
**Loch Gruinart** er ein *sea loch* eller ein fjord på nordkysten av øya Islay i Skottland. Inst i fjorden ligg Gruinart Flats, som er eit naturreservat. Det er ein viktig overvintringsstad for kvitkinngås. Ardnave Point er eit nes nær munningen av fjorden nordvest på Islay.

**Slaget ved Tráigh Gruineart** vart ukjempa på stranda ved sørenden va fjroden den 5. august 1598 mellom ein styrke frå Mull leia av Sir Lachlan Mor MacLean av Duart og Islay-menn leia av James MacDonald, son til Angus MacDonald av Dunyvaig og the Glens, der Maclean-familien slo og tok livet av alle, inkludert Sir Lachlan, bortsett frå ein som overlevde ved å symje til Nave Island.

Bakgrunnsstoff
--------------

* «About Loch Gruinart». RSPB. Henta 15. januar 2010.
* «RSPB Loch Gruinart Nature Reserve». Isle of Islay. Henta 15. januar 2010.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Loch Gruinart» frå Wikipedia på engelsk, den 15. januar 2010.*

Koordinatar: 55°52′N 6°19′W﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Loch Lochy** (skotsk-gælisk *Loch Lochaidh*) er ein stor innsjø i Lochaber i Highland i Skottland. Med ei middeldjupne på 70 meter er han den tredje djupaste innsjøen i Skottland.

Geografi
--------

Innsjøen ligg 16 km sørvest for Loch Ness langs Great Glen og er over 15 km lang med ei breidd på kring 1 km. River Lochy renn ut i sørvestenden, medan Caledonian Canal går frå nordaustenden til Loch Oich.

Historie
--------

Slaget ved Kinloch-Lochy fann stad ved nordenden av innsjøen, nær Laggan i juli 1544, mellom Donald-klanen og Fraser-klanen.

Stillingskrigen ved Fords of Arkaig i september 1665 enda ein 360 år lang strid mellom Cameron-klanen og Chattan-konføderasjonen. Han fann stad nær Achnacarry, på eidet mellom Loch Lochy og Loch Arkaig.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Loch Lochy» frå Wikipedia på engelsk, den 31. august 2010.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
	+ The Gazetteer for Scotland Loch Lochy
	+ Kart over Loch Lochy[*daud lenkje*]

1. ↑  Appleton's European guide book for English-speaking travellers, bind 1 s. 92 (1886)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Jean-Baptiste Colbert, marki av Torcy** (14. september 1665–2. september 1746), generelt kalla **Colbert de Torcy**, var ein fransk diplomat, som forhandla nokre av dei viktigaste avtalane mot slutten av regjeringstida til Ludvig XIV, mellom anna avtalen (1700) som førte til den spanske arvefølgjekrigen (1701-1714), der den døyande Karl II av Spania utpeikte barnebarnet til Ludvig XIV, Philippe, duc d'Anjou, som arvingen til den spanske trona, og grunnla den spanske Bourbon-linja.

Allereie i ungdomen sin vart det avgjort at Colbert skulle inn på den diplomatiske bana, og dei neste 20 åra vitja han mesteparten av Europa for å bli kjent med dei og perfeksjonere språkkunnskapane sine. 1689 vart han utnemnd til etterfølgjaren til faren sin, og tok ein stadig viktigare del i det diplomatiske arbeidet, men vart først i 1699 utnemnd som utanriksminister. Han støtta testamentet til Karl II av Spania som medverka til den spanske arvefølgjekrigen. Det alvorlege militære tilbakeslaget i Frankrike gjorde det lenge umogleg med vellykka diplomati, men Colbert brukte Tory-sigeren i England i 1710 for å opne separate forhandlingar. Han utnytta alle mogelege omstende klarte slik å oppnå uventa gunstig vilkår for Frankrike i freden i Utrecht i 1713. Etter Ludvig XIV døydde, vart Colbert skild frå forvaltninga av utanrikspolitikken, men stillinga hans som generalpostmeister fram til 1721 gjorde at Colbert var godt informert med sjølv dei mest hemmelege forhandlingane, og han utøvde enno ei tid seinare, bak kulissane, ein ganske stor innverknad. På byrjinga av 1720-talet trekte han seg heilt attende til privatlivet.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Jean-Baptiste Colbert, markis de Torcy» frå Wikipedia på svensk, den 19. mai 2011.*
	+ *Wikipedia på svensk oppgav desse kjeldene:*
	+ Svensk uppslagsbok. Malmö 1931.


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS
* SUDOC
* ULAN

 |
**Jean-Baptiste François Desmarets** (1682–1762), marki av Maillebois, var ein fransk marskalk.

Han var son av Nicolas Desmarets, Marquis De Maillebois (1648 - 1721), generalkontrollør av finansar under regjeringstida til Ludvig XIV av Frankrike, og nevø av Jean-Baptiste Colbert.

Han lærte krigskunsten frå Claude Louis Hector de Villars. Han utmerkte seg under omleiringa av Lille, og kommanderte ein divisjon i Italia under den polske arvefølgjekrigen. Han erobra Korsika på mindre enn tre veker i 1739 og fekk for dette graden marskalk i 1741.

Under den austerrikske arvefølgjekrigen vart han send for å kjempe mot austerrikarane i Italia og vann der slaget ved Bassignano i 1745. Året etter tapte han derimot mot langt større styrkar i slaget ved Piacenza, som gjorde at han måtte forlate hertugdømet Milano.

Etter krigen vart han guvernør i Alsace (1748).

Kjelde
------

* *Denne artikkelen bygger på «Jean-Baptiste Francois des Marets, marquis de Maillebois» frå Wikipedia på engelsk, den 18. november 2008.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* Den franske utgåva av artikkelen.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Jean-Baptiste Desmarets**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)

 |
Koordinatar: 67°00′S 116°20′E﻿

**Tottenbreen** er ein stor isbre, som er kring 65 km lang og 30 km brei, utanfor Budd Coast i Wilkes Land i den australske delen av Antarktis. Han flyt nordaustover frå innlandsisen, men svingar nordvestover ved kysten der han endar i ein kjend tunge like aust for Cape Waldron. Han vart først kartlagt frå flyfoto tekne av USN Operasjon Highjump (1946–47) og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter George M. Totten, som var sjøkadett på USS «Vincennes» under United States Exploring Expedition (1838–42), og som assisterte løytnant Charles Wilkes med å rette opp i landmålingsdata dei hadde henta inn på ekspedisjonen.

Forskarar som studerer effektane av global oppvarming meiner at inntrenging av sjøvatn i området kan destabilisere ein stor del av Den austantarktiske innlandsisen.

**Totten bretunge** er ei markant isbretunge som strekkjer seg utover i sjøen frå Tottenbreen. Ho vart skissert ned frå flyfoto tekne under U.S. Navy Operasjon Highjump (1946–47) og vart namngjeven av US-ACAN i samband med Tottenbreen.

Sjå òg
------

* Isstraum
* Isbrear i Antarktis
* Isstraumar i Antarktis
* Mertzbreen

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Totten Glacier» frå Wikipedia på engelsk, den 29. januar 2014.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Pearce, Fred (2007). *With Speed and Violence: Why scientists fear tipping points in climate change*. Beacon Press Books. ISBN 978-0-8070-8576-9.

 Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Totten Glacier» (innhald frå Geographic Names Information System).


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**XHTML** (*Extensible HyperText Markup Language*) er eit markeringsspråk som følgjer XML-standarden i staden for SGML som HTML byggar på. Skilnaden frå HTML er at XHTML er eit meir fleksibelt språk og har strengare syntaksreglar enn HTML.

XHTML kan sjåast som ei utvida utgåve av HTML 4.0 og er både etterfølgjar av HTML og ein separat parallell (tilrådd) standard. XHTML vurderast av mange som «aktuell versjon» av HTML, men W3C held fram å tilrå både nytta av XHTML 1.1, XHTML 1.0 og HTML 4.01 for publisering på verdsveven.

Behovet for ein strengare versjon av HTML oppstod fordi innhald på verdsveven skal leverast til mange slags maskiner (bl.a små skjermar) og laus HTML skapte mykje unødig kompleksitet i syntaks.

Nokre omgrep i XHTML-samanheng
------------------------------

*Attribute* er ein parameter til eit element, som er skildra i DTDen. Moglege verdiar, eventuelt standardverdiar av attributtet, er definert i DTDen.

*DTD*: definisjon av ein dokumenttype. Ein DTD er ei samling av XML-skildringar som definerer struktur, element og attributt som er tilgjengelege for eit dokument som er laga med XHTML.

*Document* er ein datastraum som er strukturert slik at han inneheld informasjon organisert i samsvar med den tilknytte DTDen.

*Element* er struktureininga som er definert i DTDen. Elementet sitt innhaldsmønster er definert i DTDen.

*Implementation* er eit system som tilbyr ei samling av høve som støttar denne spesifikasjonen.

*Parsing* er måten dokumentet blir skanna og informasjonen i dokumentet er filtrert, etter kva elementa tilseier.

*Rendering* (vising) er ei nemning på presentasjonen til dokumentet for sluttbrukar og det gjeld ikkje nødvendigvis berre synleg visning, det kan til dømes òg vere lydar.

*User Agent* er implementeringen som tek imot og prosesserer (tolkar) XHTML-dokument.

*Validation* er den prosessen at eit dokument vert sjekka og samanlikna med den DTD-en som høyrer til dokumentet.

*Well-formed* - Eit dokument er bra forma viss det er strukturert ifølgje spesifikke reglar, i dette tilfellet reglar definert i XML

Bakgrunnsstoff
--------------

* W3.org
* w3schools Arkivert 2004-10-24 ved Wayback Machine.
* Norsk Webforum Arkivert 2003-11-25 ved Wayback Machine.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «XHTML» frå Wikipedia på bokmål, den 1. november 2010.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* BNE

 |
Agronom i felten
**Agronom** (av gresk ‘åker’ og ‘kunnig’) er ein yrkestittel for personar med landbruksfagleg utdanning. Tittelen kan visa både til ei utdanning og til ei stilling. 

Utdanninga kan vera frå ein jordbruksskule, eller, i Noreg, frå Noregs miljø- og biovitskaplege universitet (NMBU) (tidlegare UMB og *Noregs landbrukshøgskule*). I resten av Norden blir tittelen agronom brukt berre om kandidatar med høgare landbruksutdanning, dvs. tilsvarande NMBU (sjå sivilagronom).

I Noreg kan «agronom» òg vera ein del av stillingstittelen til tilsette i offentleg landbruksforvalting: *heradagronom*, *fylkesagronom*, *reindriftsagronom* osb.

Sjå òg
------

* Landbrukskandidat
* Agroteknikar
* Sivilagronom

Kjelder
-------

1. ↑  «agronom – utdannelse». *Store norske leksikon* (på norsk bokmål). 20. februar 2018.

* *Denne artikkelen bygger på «Agronom» frå Wikipedia på bokmål, den 31. mars 2020.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* yrkesskildring av agronom[*daud lenkje*] ved Utdanning.no

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Lokalhistoriewiki
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC

 |
Ulstein Verft i Ulsteinvik
Eit offshorekonstruksjonsskip under utdokking frå dokkhallen ved Ulstein Verft
**Ulstein Verft AS** er eit norsk, familieeigd verft i Ulstein Group. Verftet ligg i Ulsteinvik på Sunnmøre, eit sentralt område for den maritime klynga på Møre. 

Verftet er Ulstein Group sin kompetanse- og utviklingsbase for konstruksjon, samanstilling, utrusting og integrasjon av system og utstyr i skip. 

Ulstein Verft spesialiserer seg på å bygge avanserte skip, og har dei seinaste åra bygd kabelleggarar, ekspedisjonscruiseskip, serviceskip til havvindindustrien, yacht og Ropax-hybridferje, i tillegg til fartøy innan offshore olje og gass. Hovudsatsinga er nybygg og større ombyggingar, men verftet tek også på seg service- og ettermarknadsoppdrag som dokkingar, klassing, vedlikehald, reparasjonar, oppgraderingar, sliping, maling, kran- og løftearbeid og ei avdeling i verftet tek også på seg lektertransport og kranløftoppdrag langs kysten.To av dei seinaste leveransane frå verftet er kabelleggingsskipet Nexans Aurora (2021) og ekspedisjonscruiseskipet National Geographic Resolution (2021). 

Med ei teknisk avdeling er ingeniørtenester innan engineering og prosjektering sentrale oppgåver.

Dei stålintensive delane av skroga er sett bort til samarbeidsverft.

Historie
--------

Verftet vart etablert av Martin Ulstein i 1917 som ein mekanisk verkstad for reparasjon av fiskebåtar. Gjennom meir enn 100 år har verftet bygd mange ulike typar skip, mellom anna fiskefartøy (trålarar, linebåtar, snurparar), hurtigruter, dykkebåtar, isbrytarar og ferjer, i tillegg til offshorefartøy, og seinare offshore fornybar, passasjerskip, yacht og cruiseskip. Sidan starten har verftet bygd meir enn 300 skip. Hurtigruteskipet MS «Polarlys» blei bygd her i 1996.

Kjelder
-------


* Ulstein Group sine nettsider
* Idar Ulstein: Historia til Ulstein Arkivert 2020-06-25 ved Wayback Machine.
* Artikkel om Ulstein Verft AS
* Om skipsbygging på konsernet sine nettsider
* Ny milepæl for Ulstein Verft
* *Denne artikkelen bygger på «Ulstein Verft AS» frå Wikipedia på bokmål, den 7. mai 2010.*
|  |
| --- |
| **Sibirlo** |
| Sibirlo i hekkedraktFoto: OW Johnson, USFWSSibirlo i hekkedraktFoto: OW Johnson, USFWS |
|
| **Utbreiing og status** |
| **Status i verda:** LC LivskraftigUtbreiinga av Sibirlo Utbreiinga av Sibirlo |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Fuglar Aves |
| **Orden:** | Vade-, måse- og alkefuglar Charadriiformes |
| **Familie:** | Lofamilien Charadriidae |
| **Slekt:** | *Pluvialis* |
| **Art:** | **Sibirlo** *P. fulva* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Pluvialis fulva***Gmelin, 1789 |

**Sibirlo** (*Pluvialis fulva*) er ein mellomstor vadefugl i lofamilien. 

Ei sibirlo i hekkedrakt er 23-26 cm lang, er svart med gylne flekker på oversida, krone, rygg og venger. Andletet og halsen er svart med ein kvit kant rundt og ho har dessutan svart bryst og ein mørk undergump. Beina er mørke. I vinterdrakta er alt av svart og kvitt tapt og denne loa har då eit gulaktig andlet og bryst, brun overside og lys underside.

Sibirlo liknar mykje på heilo, *Pluvialis apricaria*, men mest på kanadalo, *Pluvialis dominica*. Samanlikna med heilo, så er sibirlo tydeleg mindre, slankare og har relativt mykje lengre bein enn heilo. Sibirlo har òg gråbrune fjører i armhòla og lysegrå underside av venger, her er heilo til samanlikning kvit. Sibirlo er òg mindre og slankare enn kanadalo, har ein kortare primærprojeksjon og lengre bein enn kanadalo og er vanlegvis litt kraftigare gul på ryggen. Sibirlo og kanadalo var tidlegare rekna som same arten.

Egg
Hekkehabitat for sibirloa er på arktisk tundra frå nordlegaste Asia til vestlege Alaska. Ho hekkar på bakken i eit tørt, ope område.

Sibirloa er trekkfugl og overvintrar i Sør-Asia og Australasia. Nokre få held seg i California og Hawaii gjennom vinteren. Denne vadefuglen er ein sjeldan gjest i Vest-Europa, også i Noreg.

Denne fuglen beitar på tundraen, marker, strender og mudderbankar i fjæra, og finn vanlegvis føda med hjelp av synet. Han et insekt, krepsdyr og litt bær.

| Namn på ulike språk |
| --- |
| Sibirlo |
| Svensk | Amerikansk tundrapipare |
| Dansk | Sibirisk tundrahjejle |
| Engelsk | Pacific Golden Plover |
| Tysk | Sibirischer Goldregenpfeifer, Tundra-Goldregenpfeifer, Pazifischer Goldregenpfeifer |
| Fransk | Pluvier fauve |
| Spansk | Chorlito dorado asiático |
| Russisk | Burokrylaja rzjanka (Бурокрылая ржанка) |

Kjelder
-------

* *Første versjon av denne artikkelen byggjer på «Pacific Golden Plover» frå Wikipedia på engelsk, den 20. oktober 2011 med føljande referansar*

* Hayman, Marchant and Prater, *Shorebirds* ISBN 0-873403-19-4
* Sangster, George; Knox, Alan G.; Helbig, Andreas J. & Parkin, David T. (2002): Taxonomic recommendations for European birds. *Ibis* **144**(1): 153–159. PDF Arkivert 2019-09-13 ved Wayback Machine.

### Referansar

1. ↑  Sjå Sangster et al. 2002

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Sibirlo**
The King's School i Canterbury skal vera den eldste kostskulen i verda, skipa i 597
**Kostskule** eller **pensjonatskule** er ein utdanningsinstitusjon der nokre av eller alle elevane både blir underviste og bur. Særleg i Storbritannia finst det ei rekkje kostskular, og elevane har ofte ein bakgrunn frå øvre middelklasse eller overklassen. Kor lenge elevane går på ein kostskule varierer sterkt, frå eitt til tolv år, men fem til ni år er det vanlegaste.

Noreg
-----

Det næraste ein kjem kostskule i Noreg er internatskule, men internatskular er som regel offentleg støtta, tar imot elevar med all slags bakgrunn og er ofte etablert grunna lang skuleveg.

I Noreg var dette på 1900-talet ei skuleform brukt av både folkehøgskular, bibelskular og landsgymnas (1916-1964).

Ein oppretta statlege internatskular i Finnmark frå 1905. Dei fyrste kom på stader mot grensa til Finland. Etter kvart blei det også skipa kommunale internatskular. Hjørundfjord kommune i Møre og Romsdal bygde Stafset skule som opna i 1915 og blei nedlagd i 1949.

Etter ein del skulereformer i det offentlege skuleverket, er det nesten berre private internatskular igjen. Desse blir ofte drivne av ideelle eller religiøse organisasjonar. Blant desse er Red Cross Nordic United World College i Fjaler i Sunnfjord, som tar opp elevar frå heile verda basert på meritt.

Storbritannia
-------------

I England blir mange av dei mest prestisjefylte private kostskulane paradoksalt nok kalla for *Public Schools*; det er her tale om «public» i tydinga uavhengig av andre interesser. Eit anna namn er *Independent school* (uavhengig skule). Blant dei mest kjente av desse er Eton College og Harrow School i London, og Winchester College i Hampshire. På slutten av 1900-talet var det i alt nesten 800 kostskular, og desse utdanna rundt ein prosent av alle barn i Storbritannia.

I kulturen
----------

Frå litteratur og film i Noreg er *Langåsen pensjonatskule* kjend frå Stompa-serien. Denne serien var ei omarbeiding av engelske bøker, litterære skildringar av kostskulemiljø er kjende frå 1800-talet, som *Tom Brown's School Days* av Thomas Hughes. Frå slutten av 1900-talet og byrjinga av 2000-åra skildrar Harry Potter-bøkene av J. K. Rowling ein kostskule som underviser i magi.

Kjelder
-------

1. ↑  «Aust-Agder Blad». Risør. 11. september 1957. Henta 10. mai 2021.
2. ↑  Department of Health. (1998). Caring for Children away from Home. Chichester: Wiley and Son

* *Denne artikkelen bygger på «Kostskole» frå Wikipedia på bokmål, den 16. april 2023.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN
* NKC
* BBC Things

 |
**Orskurd** er eit juridisk omgrep for domstolsavgjerder som i lovtekster på bokmål er kalla **kjennelse**, og vert nytta om ei slik type avgjerd som går ut på å avslutte førehavinga av ei straffesak eller ei sivil sak utan å take stilling til realiteten i saka. Det vil seie at saka skal avsluttast med ein orskurd dersom domstolen kjem til at saka må avvisast utan å kome til førehaving om realiteten, eller at den saka som er til førehaving skal hevast utan realitetsavgjerd. Også fleire andre avgjerder om bevisføring o.l. skal takast i orskurd. Ordet er ei direkte omsetjing av frå latin: "de scissio", som tyder å skjera ut av (or=ut av og skurd=skjæring, jf. skurtømmer). Det same ordbiletet ligg bak engelsk: "decision". Bruken av ordet har variert over tid, men blir i hovudsak brukt om avgjerder der ein tek ut eit delspørsmål av eit større sakskompleks til særskild avgjerd (t.d. skyldspørsmålet i ei straffesak, om nokon har vitneplikt etc.).

Det kan fylgje av lova at avgjerda skal ha form av ein orskurd i andre høve òg, som til dømes for avgjerder om at personar som er sikta for brotsverk skal sitje i varetektsfengsel for ei avgrensa tid medan etterforskinga går føre seg. For saker som ikkje har med etterforsking eller straff for brotsverk å gjere, *sivile saker*, er det fastsett i paragraf 19-1 i tvistelova frå 17. juni 2005 når ei avgjerd skal gjerast i form av ein orskurd.

Ein orskurd skal seiast i rettsmøte og grunngjevast, og kan vanlegvis ankast til høgare rettsinnstans av den parten som får avgjerda mot seg. Tidlegare vart ei klage til høgare rettsinstans over ein orskurd kalla *kjæremål*, men no skal nemninga *anke* nyttast.

Tvistelovas føresegner om avgjerdsformer
----------------------------------------

**§ 19-1. Dommer, kjennelser og beslutninger**

(1) Ved dom treffes avgjørelse av 

a) krav som er tvistegjenstand i søksmål, 
b) tvist som nevnt i § 16-1 annet ledd tredje punktum, eller 
c) anke over dom. 

(2) Ved kjennelse treffes avgjørelser 

a) som avviser en sak fordi vilkår for å ta den under behandling ikke er oppfylt, eller som fremmer saken etter særskilt behandling av en påstand om avvisning, 
b) som hever en sak som av andre grunner enn nevnt i bokstav a bortfaller uten realitetsavgjørelse, 
c) av anke over kjennelse eller beslutning, 
d) ved tvist om bevis, eller 
e) som etter loven skal treffes i denne form. 

(3) Ved beslutning treffes avgjørelser om 

a) saksbehandlingen som ikke etter loven krever kjennelse, eller 
b) å samtykke til eller nekte anke. 

(4) At en avgjørelse er truffet i uriktig form, er uten betydning for dens rettsvirkninger eller for adgangen til overprøving. Ved anke følges reglene for den avgjørelsestype som retten skulle ha brukt.
Koordinatar: 56°44′59.298″N 14°8′49.355″E﻿
**Agunnaryd** er ein tettstad i Ljungby kommun i Kronobergs län i Småland i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 215 innbyggjarar.

Busetnad og arbeidsliv
----------------------

Busetnaden i Agunnaryds, som òg blir kalla Bråna, er samla vest for gjennomfartsvegen. Han består framfor alt av einebustader av varierande alder. 

Dei fleste innbyggarane er pendlarar med arbeidsstad i Ljungby, men òg i Liatorp og Älmhult. Det er ca. 100 arbeidsplassar på staden, hovudsakleg innan produksjon og utdanning. I Agunnaryd finst det mellom anna ein landhandel, trelast- og byggefirma. 

Agunnaryd var eit av dei områda som i juni 2005 blei hardast råka av ekstremvêret Gudrun.

IKEA
----

Agunnaryds mest kjende firma er IKEA. Selskapet har opphavet sitt i Agunnaryd, der det blei grunnlagt i 1943 av Ingvar Kamprad i Älmtaryd, Agunnaryd og i 1953 flytta til Älmhult, der det voks seg stort. I tida i Agunnaryd var det berre eit mindre postordrefirma. A-en i IKEA står for Agunnaryd.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Agunnaryd» frå Wikipedia på bokmål, den 29. juni 2012.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*

1. ↑

Bakgrunnsstoff
--------------

* Agunnaryd.se (lokalt nettsted)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Mīrzā Muhammed Tāraghay bin Shāhrukh**, betre kjend som **Ulug-Beg** (22. mars 1394–27. oktober 1449) var ein tatarfyrste, astronom og matematikarar.

Ulug-Beg var soneson av Timur Lenk. Han oppretta i 1440 eit observatorium av store dimensjonar i Samarkand, Ulug-Beg-observatoriet. Det vert rekna som eit av dei finaste observatoria i den islamske verda på den tida og det største i Sentral-Asia. Han bygde Ulugh Beg Madrasah (1417–1420) i Samarkand og Bukhara, og gjorde om byane til kultursenter for lære i Sentral-Asia. Ulug-Beg laga ein stjernekatalog med 1018 stjerner.

Krateret Ulugh Beigh på månen vart kalla opp etter han av den tyske astronomen Johann Heinrich von Mädler på eit kart frå 1830 over månen. Seinare vart òg ein asteroide kalla opp etter han med namnet 2439 Ulugbek.

Kjelder
-------

1. ↑  David Eugene Smith. History of mathematics
2. ↑  Ekmeleddin İhsanoğlu & Feza Günergun. Science in islamic civilisation"
3. ↑  A.J.J. Mekking. The global built environment as a representation of realities

* «Ulug-Beg» (15. februar 2009) i *Store norske leksikon*, snl.no. Henta 13. august 2014.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Ulug-Beg**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* LIBRIS
* SUDOC

 |
Telegram frå Erna til Max Brauer.
Erna Solberg er ein kjend norsk namneberar.
**Erna** er eit kvinnenamn av norrønt eller gammalhøgtysk opphav. Det kan vera ei avleiing av Ernst, som ei kortform av kvinneleg form som Ernestine eller Ernesta, eller ei anna form for Arna, som også kan stavast Ärna.

Erna har namnedag den 2. mars.

Tyding og mytologi
------------------

Ernst kjem frå gammalhøgtysk *ernust*, 'alvor'. Arna er ei kvinneleg form av Arne, som kjem frå norrønt *ari* eller gammalhøgtysk *aro*, 'ørn'.

I den norrøne *Rigsthula* er Erna namnet på kvinna som blir gift med Heimdall sin son Jarl og gjev opphav til jarlane.

Bruk
----

Erna er særleg utbreidd som namn på Island og i Tyskland.

I Noreg var namnet mest brukt i første halvdel av 1900-talet. Det var særleg populært frå rundt 1925 til noko etter 1930, då over 0,6 % av nyfødde jenter fekk namnet. Ein topp kom rundt 1920, då 0,8 % fekk namnet.

I 2009 var det 3 239 norske kvinner som heitte Erna.

Namneberarar
------------

* Erna Schøyen (1887-1968), norsk skodespelar
* Erna Hamilton (1900–1996), dansk forfattar
* Erna Bogen (1906-2002), ungarsk olympisk fektar
* Erna Bürger (1909-1958), tysk olympisk turnar
* Erna Bombeck (1927–1996), amerikansk forfattar og humorist
* Erna Osland (f. 1951), norsk forfattar
* Erna Solberg (f. 1961), norsk politikar

Kjelder
-------

* 

* Søk etter norsk namnestatistikk for Erna hjå Statistisk Sentralbyrå

* *Denne artikkelen bygger på «Erna» frå Wikipedia på bokmål, den 2. mars 2009.*
*Sjå òg Sathya Sai Baba*

**Sai Baba** (ca. 1838–15. oktober 1918) var ein indisk asket og religiøs lærar. Han hadde tilhengarar både mellom hinduar og sufi-muslimar og er framleis vyrda både som ein sufi-pir og som ein hinduisk guru. 

Lite er kjent om Sai Baba sitt tidlege liv. Han er mest knytt til landsbyen Shirdi i vestlege India, der han dukka opp i 1854 då han var om lag 16 år gamal. Det var der han preika frå 1858 heilt fram til han døydde i 1918. Han er difor også kjend som **Shirdi Sai Baba**, særleg for å skilja han frå ein seinare guru Sathya Sai Baba som tok namnet sitt etter han. 

Læra til Sai Baba bygde både på dei hinduiske og sufiske tradisjonane. Han kledde seg som ein sufisk fakir men brukte òg heilag eld som i den hinduiske nath-jogitradisjonen. I preikinga sjølv brukte han både Koranen og hinduiske skrifter, og oppmoda fylgjarane sine til å lesa begge utan omsyn til religionen. Han var motstandar av religiøs dogmatisme og la vekt istaden på andakt, å leva eit moralsk liv og utvikla dygder, å ha tru og tolmod, og å elska alle levande vesen.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Shirdi Sai Baba
* Sai Baba of Shirdi

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC
* NDL

 |