recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Jon Fredrik Baksaas** (fødd 21. november 1954) er ein norsk siviløkonom som sidan juni 2002 har vore konsernsjef i Telenor.

Baksaas er utdanna ved Norges Handelshøyskole og IMD i Lausanne. Etter enda utdanning som siviløkonom (1979), byrja han i industri- og offshoredivisjonen i Det norske Veritas, der han fram til 1985 hadde fleire leiarfunksjonar. I perioden 1985–1988 hadde han leiande stillingar i Stolt Nielsen Seaway AS, og i 1988-1989 var han finansdirektør i Aker AS. Etter det vart han finansdirektør i TBK AS, og var der fram til han i 1994 byrja i Telenor. Baksaas hadde fleire leiarstillingar i konsernet, mellom anna finansdirektør (CFO), før han i 2002 vart konsernsjef.

Under leiing av Baksaas har Telenor vokse sterkt, og er i dag eit globalt teleselskap med verksemd i 12 land. Selskapet søkjer fyrst og fremst fleirtalsposisjon i mobilselskaper med fokus på Europa og Asia. Baksaas var hovudarkitekt bak introduksjonen av Telenor i India, gjennom å kjøpe opp fleirtalsposisjonen i selskapet Unitech Wireless. Dette føretaket har mobillisens for heile India.

Jon Fredrik Baksaas er også styremedlem i den svenske Handelsbanken, og har også hatt andre verv i næringslivet og i NHO. Baksaas har sidan 2009 vore styremedlem i den globale mobilorganisasjonen GSM Association. Han har også fleire andre styreverv utanfor Telenor.

Kritikk
-------

I 2006 vart Baksaas kontroversiell då han sørgde for at Telenor-dotterselskapet Djuice sponsa dottera hans og russevenninnene hennar med gratis mobiltelefonar og ringjetid. Dette vart avvikla kort tid etter at det vart kjent i media. Ved eit seinare høve kom Baksaas igjen i mediesøkjelyset då han innløyste opsjonar i Telenor til ein verdi av 12 millionar kroner. Som Telenor-sjef vart han også kritisert i desember 2006, denne gongen av fredsprisvinnaren Muhammad Yunus som mellom anna kritiserte Telenor for å ta ut for høg profitt frå investeringa i mobiltelefonselskapet Grameen Phone i heimlandet hans, Bangladesh.

Kjelder
-------

* Biografien til Baksaas[*daud lenkje*] på Telenorgroup.com.
* «Jon Fredrik Baksaas» på Wikipedia på bokmål og riksmål, innhenta 7. januar 2010.
* Knut Olav Åmås [red.]: «Baksaas, Jon Fredrik» av Rolf Utgård i *Hvem er hvem?* (Aschehoug, 2008).

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
Institusjonen Fritt Ord held til i dette bygget i Uranienborgveien 2 i Oslo saman med Norsk faglitterær forfatter- og oversetterforening.
**Institusjonen Fritt Ord** er ei norsk privat stifting som vart skipa 7. juni 1974 av dei to direktørane Jens Henrik Nordlie og Finn Skedsmo i Narvesen Kioskkompani saman med høgsterettsadvokat Jens Christian Hauge. Stiftinga skulle tryggje ytringsfridomen og syte for ein open distribusjon av publikasjonar. Aksjar i Narvesen vart overdregne til stiftinga 1. januar 1975 som grunnkapital.

Alle aksjane institusjonen hadde i Narvesen vart selde i november 2001. Institusjonen Fritt Ord vart dermed gjort ubunden av kommersielle interesser for å fungere som ei ideell stifting for til fremje av fri meinings- og kunnskapsutveksling. Føremålet er å stille midlar til disposisjon for å verne om og styrke ytringsfridomen i Noreg, særleg ved å stimulere den levande debatten og den uredde bruken av det frie ordet. Institusjonen kan òg løyve midlar til andre sider ved norsk kultur, fyrst og fremst til det som har med bruken av det frie ordet å gjere. I særlege høve kan institusjonen dessutan bidra til å fremje ytringsfridom i andre land.

Ein rad små og store bokprosjekt har vorte realiserte med stipend eller stønad frå stiftinga. Kunnskapsforlaget fekk til dømes 10 millionar i stønad for å gje ut fjerde utgåve av Store norske leksikon og 29 millionar for å gje ut Norsk biografisk leksikon, og investeringar er gjorde i vekeavisen *Morgenbladet* og i A-pressen for å tryggje drifta. Det vert òg gjeve stønad til internasjonale aktivitetar, som til dømes *Index of Censorship* og *Junge Presse Osteuropas*.

Sidan 1976 har institusjonen kvart år delt ut Fritt Ord-prisen som si høgste utmerking, og sidan 1979 prisen Fritt Ords honnør «...når noen fortjener den, uten begrensninger i antall».

Kjelder
-------

1. ↑  «Fritt Ords Honnør» (på norsk bokmål). frittord.no. Henta 15. mars 2023.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata
* Mottakarar av Fritt Ords pris Arkivert 2010-11-24 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* LCCN
* ISNI
* BR orgnr

 |
**Randy Luvelle Williams** (fødd 23. august 1953) er ein USA-amerikansk tidlegare lengdehoppar frå Fresno i California. Han vann OL-gull i øvinga i 1972 og OL-sølv i 1976.

Aktiv
-----

Williams vart i 1972 nordamerikansk studentmeister (NCAA) på fine 8,13 m. Etter å ha vorte andremann i det heimlege OL-uttaket, smelte han til med 8,34 meter og personleg rekord i kvalfiseringa under Sommar-OL 1972 i München, årsbeste i verda. Han starta så OL-finalen med sterke 8,24 m, eit hopp ingen gjorde han etter. Vesttyske Hans Baumgartner og hans eigen landsmann Arnie Robinson tok dei andre medaljane. 

I mai 1973 presterte Williams sitt liv lengste lengdehopp då han vart nordamerikansk studentmeister. Han landa på 8,46 m i for sterk medvind til at det vart rekord. Etter eit par sesongar på moderate lengder, kom Williams tilbake og kvalifiserte seg til Sommarleikane 1976 i Montreal. I OL-finalen tok han sølv med 8,11 m, utan å kunne skikkeleg utfordre landsmannen Arnie Robinson i gullstriden. Fire år etter kvalifiserte Williams seg til sommar-OL for tredje gong. Til dei olympiske leikane i Moskva kom han likevel ikkje, då USA boikotta leikane i protest mot at Sovjetunionen eit halvår tidlegare invaderte Afghanistan. OL-sesongen 1980 nådde han 8,13 m i lengdegropa.

Randy Williams under Sommar-OL 1972
### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* OL 1972 i München: Gullmedalje – 8,34 m, framom Hans Baumgartner (8,18 m)
* OL 1976 i Montreal: Sølvmedalje – 8,11 m, bakom Arnie Robinson (8,35 m)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Randy Williams» frå Wikipedia på engelsk, den 26. mai 2019.*
**Verdscupen i langrenn for menn i 1991-sesongen** omfatta 12 individuelle tevlingar og 5 stafettar. Tevlingane tok til 9. desember 1990 og vart avslutta 16. mars 1991. Dei 12 individuelle renna bestod av ei tevling over 10 kilometer, tre tevlingar over 15 km, ei over 25 km, fem tremiler og to femmiler. Renna fann stad i Bad Mitterndorf i Austerrike, Davos (2) i Sveits, Hauteluce (2) i Frankrike, Minsk (2) i Sovjetunionen, Štrbské Pleso i Tsjekkoslovakia, Val di Fiemme (5) i Italia, Lahti (2) i Finland, Falun i Sverige og Oslo i Noreg.

Sovjetunionens Vladimir Smirnov vann FIS-pokalen framom Torgny Mogren frå Sverige. Smirnov var bestemann i tre av dei individuelle tevlingane. Mogren var best i to enkeltrenn, det same var tredjemann i turneringa, norske Bjørn Dæhlie. Svenskane Gunde Svan og Henrik Forsberg sigra i kvart sitt enkeltrenn, nett som nordmennene Terje Langli, Kristen Skjeldal og Vegard Ulvang.

Individuelt
-----------

| Plass | Utøvar | Land | Poeng |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Vladimir Smirnov |  Sovjetunionen | 163 |
| 2 | Torgny Mogren |  Sverige | 129 |
| 3 | Bjørn Dæhlie |  Noreg | 105 |
| 4 | Vegard Ulvang |  Noreg | 105 |
| 5 | Kristen Skjeldal |  Noreg | 76 |
| 6 | Terje Langli |  Noreg | 73 |
| 7 | Henrik Forsberg |  Sverige | 73 |
| 8 | Gunde Svan |  Sverige | 65 |
| 9 | Maurilio De Zolt |  Italia | 62 |
| 10 | Marco Albarello |  Italia | 62 |
| 11 | Christer Majbäck |  Sverige | 59 |
| 12 | Gianfranco Polvara |  Italia | 46 |
| 13 | Harri Kirvesniemi |  Finland | 45 |
| 14 | Sture Sivertsen |  Noreg | 45 |
| 15 | Thomas Eriksson |  Sverige | 43 |
| 16 | Jan Ottosson |  Sverige | 38 |
| 17 | Václav Korunka |  Tsjekkoslovakia | 38 |
| 18 | Mikhail Botvinov |  Sovjetunionen | 36 |
| 19 | Aleksej Prokurorov |  Sovjetunionen | 36 |
| 20 | Silvano Barco |  Italia | 26 |
| 21 | Luboš Buchta |  Tsjekkoslovakia | 25 |
| 22 | Vjatsjeslav Plaksunov |  Sovjetunionen | 25 |
| 23 | Igor Badamsjin |  Sovjetunionen | 24 |
| 24 | Giorgio Vanzetta |  Italia | 23 |
| 25 | Pavel Benc |  Tsjekkoslovakia | 19 |

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Skilanglauf-Weltcup\_1990/91» frå Wikipedia på tysk, den 4. desember 2020.*
**Jon Eilert Bøgseth** (fødd 22. februar 1959) er ein tidlegare skihoppar frå Namdalseid. Han oppnådde ein andreplass i eit verdscuprenn i 1981, same sesongen som han vann NM-sølv i normalbakkerennet. Bøgseth var medlem av Namdalseid Idrettslag.

Karriere
--------

Bøgseth debuterte i verdscupen i Oberstdorf 30. desember 1980, utan å utmerke seg. Først i sitt tredje verdscuprenn, i Ironwood i USA, kom han inn mellom dei ti beste, vart då nummer ni. Ei veke seinare kleiv han opp til sjetteplassen i Thunder Bay, før han i Chamonix vart nummer to og kom på pallen første gongen. Seinare i sesongen vart han nummer fire i Saint-Nizier og nummer ti i Planica. Samanlagt vart han nummer 15 i verdscupen 1981. Under noregsmeisterskapen på Eidsvoll vann han sølv i normalbakken, bak Ivar Mobekk.

1982-sesongen deltok han knappast i internasjonale tevlinger. I verdscupen 1983 kom han fire gongar inn mellom dei ti beste og vart nummer 19 samanlagt. Hans fremste prestasjon kom i Engelberg, der han vart nummer fire, landsmannen Per Bergerud vann rennet. Bøgseth var same året ein av nordmennene som deltok i verdsmeisterskapen i skiflyging i Planica, der han kom på 19. plass.

### Besteplasseringar i internasjonale renn

* 1981: Nr 2 i Chamonix
* 1982: Nr 5 i storbakken i Falun (ikkje verdscuprenn)
* 1983: Nr 4 i Engelberg

### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap

* Ski-NM 1979: Nr 13 i normalbakken i Sprova
* Ski-NM 1980: Nr 4 i normalbakken i Asker
* Ski-NM 1981: Sølvmedalje i normalbakken på Eidsvoll
* Ski-NM 1982: Nr 5 i storbakken på Rena
* Ski-NM 1983: Nr 4 i storbakken på Lillehammer

Han la opp etter 1983-sesongen.

Kjelder
-------

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar
**Randulf Dalland** (4. mai 1900–9. november 1984) var ein norsk politikar som representerte Bergen og Norges Kommunistiske Parti på Stortinget i perioden 1945–49.

Dalland arbeidde som rørleggjar i heimbyen Bergen frå 1915 til 1927. Han engasjerte seg tidleg i fagrørsla og etter kvart i den kommunistiske ungdomsorganisasjonen. I det radikale miljøet i heimbyen møtte han Anna Paulson, som han gifta seg med.

Ekteparet busette seg i Odda, der Dalland dreiv eiga rørleggjarverksemd. I 1927 melde han seg inn i NKP, og var i fleire år formann for partiet i Odda, ei industribygd der NKP stod sterkt. Frå 1930 til 1932 redigerte Dalland den lokale NKP-avisa Hardanger Arbeiderblad, der også kona arbeidde. Han var medlem av Odda heradsstyre i åra 1932–34. Frå 1932 til 1935 var han sekretær i fagopposisjonen på Vestlandet, samstundes som han var journalist i NKP-avisa Arbeidet. Frå 1935 til 1937 var han innvald i Bergen bystyre.

I 1935/36 studerte Dalland ved den såkalla Lenin-skulen i Moskva. Han braut av studiane for å delta i den spanske borgarkrigen. Saman med andre friviljuige fekk han opplæring og offiserskurs ved ein militærskule i byen Rjlazan sør for Moskva.

Tidleg i 1937 reiste han via Sverige og Frankrike til Spania. Familien vart buande i Moskva. I Spania slutta Dalland seg til den 11. internasjonale brigade, der han var løytnant i ei sambandsavdeling. Under eit oppdrag bak fiendelinjene på Madrid-fronten vart han i juni 1937 teken til fange, og seinare dømd til døden. Både politisk og diplomatisk arbeidde norske styresmakter for å få sett han fri, og i 1940 vart han utvist frå Spania.

Dalland lukkast ta seg til Storbritannia, der han under andre verdskrigen frå juni 1940 gjorde teneste i den norske brigaden i Skottland. Ved radioapparatet i militærleiren fekk han overraskande livsteikn frå familien: Dalland forstod brått at det var røysta til kona han høyrde frå Radio Moskva. Anna Dalland hadde fått ei ganske sentral rolle i løpet av dei åra ekteparet ikkje hadde kontakt.

Dalland vart dimittert frå militæret i november 1945, omtrent samstundes som kona kunne forlate Moskva og reise tilbake til heimlandet. I Noreg vart Dalland vald inn på Stortinget i det første etterkrigsvalet, då NKP vann 11 mandat. På Tinget var han medlem av militærkomiteen og Lagtinget.

Frå 1950 til 1965 var Dalland partisekretær i NKP. Ein periode var han også journalist i partiavisa Friheten.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Randulf Dalland» frå Wikipedia på bokmål, den 4. januar 2016.*
Koordinatar: 31°56′4.19″N 34°46′22.07″E﻿

**Beit Hanan** (hebraisk skrift בֵּית חָנָן) er ein moshav som ligg sør for Tel Aviv i Israel, kring to kilometer vest for Ness Ziona. Han er ein del av Moshavrørsla og Gan Raveh regionale kommune. Folkesetnaden er kring 500.

Historie
--------

Han vart grunnlagd under hanukkah i 1929 av jødiske immigrantar frå Bulgaria. Beit Hanan var det første jødiske jordbrukssamfunnet som vart grunnlagd etter Palestinaopprøra i 1929. Namnet er henta frå Bibelen og 1 Kongebok 4:9.

Hovudnæringa er egg, frukthagar og drivhus.

Det vart oppdaga eit mosaikkgolv med greske inskripsjonar innafor grensa til moshaven.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Beit Hanan» frå Wikipedia på engelsk, den 25. juli 2015.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Arkivert 2015-09-23 ved Wayback Machine.

| * v
* d
* e
Gan Raveh regionale kommune |
| --- |
| Kibbutzim | Palmachim |
| Moshavim | Beit Hanan**·** Beit Oved**·** Ge'alya**·** Gan Sorek**·** Kfar HaNagid**·** Neta'im |
| Ungdomslandsbyar | Ayanot |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Koordinatar: 66°11′11.706″N 13°9′31.950″E﻿

Ved utløpet til Ranfjorden
Botn av Ranfjorden ved Ytteren
**Ranfjorden** er ein fjord på Helgeland i Nordland. Han ligg i kommunane Leirfjord, Dønna, Hemnes, Nesna og Rana. Fjorden strekkjer seg 75 km innover i landet frå Dønna i vest til Mo i Rana i aust. 

I dei ytre områda av fjorden ligg øyane Løkta, Hugla og Feøya på nordsida. Nord for Feøya går Nesnakroken opp til tettstaden Nesna. Frå her går det ferje sørover til Indre Låvong ved Låvongsbukta på sørsida. Lenger inn i fjorden ligg grenda Austvik. Mellom Låvong og Austvika går Riksveg 808 langs med fjorden. Frå Austvika går fjorden vidare nordaustover, men er dette stykket stort sett urørt på begge sider. Fjellesidene her er bratte og høge, særleg på nordsida der Nordvikfjellet stig over 800 meter bratt opp frå fjorden. Ved Bardalsøya snur fjorden søraustover og her ligg bygda Bardal på sørsida av fjorden. 

Fjorden går vidare austover frå Bardal og ved den veglause garden Sandnes går fjordarmen Utskarpen nordover til bygda med same namn. Ranfjorden svingar her igjen søraustover til Hemnesberget. Her deler fjorden seg i to og eine delen går sørover på vestsida av Hemneshalvøya. Sørvestover frå Hemneshalvøya går Leirvika vestover. Frå botn av vika går det ferje til Hemneshalvøya som ein del av riksveg 808. Vidare sørover går Skarpsundet og her deler fjorden seg i to igjen. Sørfjorden går søraustover, medan Elsfjorden går sørvestover. 

Vestover frå Hemneshalvøya held Ranfjorden fram austover. Dette stykket vert òg stundom kalla Nordrana. Nord for Hemneshalvøya går fjordarmen Øverstraumen nordover til Straumsbotn og aust for Hemneshalvøya går Finneidfjorden. Frå her går E6 langs sørsida av fjorden. Dalsgrenda ligg på sørsida av fjorden litt aust for Finneidfjorden og litt lenger inn i fjorden ligg Hauknes, like før botn av fjorden ved Mo i Rana. Inst i fjorden ligg Ytteren og Selfors, og her munnar Ranelva ut i fjorden.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
Plasseringa til gamle Varaldsøy stavkyrkje

Den gamle kyrkjestaden der stavkyrkja stod.Foto: Roger Grimelid / Riksantikvaren

**Varaldsøy stavkyrkje** var ei stavkyrkje på Varaldsøy i Kvinnherad i Hardanger, som vart riven på 1720-talet.

Historie
--------

Det finst ikkje noko grunnlag for ei detaljert datering av kyrkja. Ei kyrkje på Varaldsøy er første gong nemnt i 1337, då ein "Jon prest i Varaldsøy" er nemnt i eit brev. Kyrkja er nemnt for siste gong i 1722. Varaldsøy fekk ny kyrkje i 1729, og stavkyrkja må då truleg ha vore riven.

Utsjånad
--------

Ein rapport frå 1665 nemnte at kyrkja hadde svalgang både på nordsida og bak koret. Svalgangen må då truleg ha gått rundt heile kyrkja. I 1722 vart kyrkja skildra som ei stavkyrkje utan tårn, bordkledd og måla innvendig.

Fotnotar
--------

1. ↑  "Jon prestr j Varalldzs ey". Lorentz Dietrichson, *De norske stavkirker* (Kristiania og Kjøbenhavn, 1892), s. 478. Originalkjelde i Diplomatarium Norvegicum XI, 22
2. 1 2  Lorentz Dietrichson, *De norske stavkirker* (Kristiania og Kjøbenhavn, 1892), s. 478

Kjelder
-------

* Lorentz Dietrichson, *De norske stavkirker* (Kristiania og Kjøbenhavn, 1892)

Bakgrunnsstoff
--------------

* Varaldsøy stavkyrkje i kulturminnesok.no, nettstaden til Riksantikvaren
**Hermann Bongard** (fødd (19. november 1921–20. januar 1998) var ein norsk teiknar, brukskunstnar og formgjevar frå Oslo.

Utdanning
---------

Han var utdanna ved Statens håndverk- og kunstindustriskole i Oslo 1938–1941.

Arbeid
------

Frå 1947 til 1955 var han glasteiknar for Christiania Glasmagasin. Han formgav der gravyrar for vasar og fat, men etterkvart også eigna emne for desse dekorane, altså ulike vasar, fat, pokalar og anna som vart framstilt ved Hadeland Glassverk. Då Hadeland Glassverk byrja K-glasserien i 1952 utnytta Bongard høvet til å byrje å eksperimentera med fargar og teknikkar og han formgav ein del kunstglas. Han teikna også nokre drikkeglasseriar, til dømes *Hermann*, *Ambassadør*, *Liqueur* og *Tullik*.

Frå 1955 til 1960 arbeidde han frilans som brukskunst- og industriformgjevar. Han arbeidde mellom anna som konsulent for Figgjo Fajanse og formgav modellar og dekorar for dei, mellom anna serviset *A la carte*. For Oslo sølvvareverksted teikna han sølvbestikket *Taffel*.

Frå 1960 til 1964 var han kunstnarleg leiar for Brukskunstorganisajonen PLUS i Fredrikstad.

Frå 1966 til 1968 var han formgjevingssjef hjå J.W.Cappelens Forlag.

I 1968 vart han tilsett som lærar ved Grafisk avdeling på Statens håndverk- og kunstindustriskole, og i 1971 vart han overlærar same stad. Han fekk også statens arbeidsstipend for kunstnarar det året.

Han arbeidde også i tre, stål, smijern, tinn, manilarøyr og anna. Han teikna pengesetlar og formgav firmaemblem og han arbeidde med grafikk.

Prisar og utmerkingar
---------------------

* 1950 Vann open konkurranse om porselensservise utlyst av Stavanger Fayancefabrik
* 1954 Gull- og sølvmedalje på Triennalen i Milano
* 1956 Vann open konkurranse om formgjeving av rustfritt stål utlyst av Polaris Fabrikker i Sandnes
* 1957 Lunningprisen
* 1969 Den norske Bokkunstprisen

Representert ved desse samlingane
---------------------------------

* Glasmuseet i Växsjö, Sverige
* Kunstindustrimuseet i Oslo
* Nordenfjeldske kunstindustrimuseum, Trondheim
* The Smithsonian Institue, Washington, USA
* The Whyte Gallery, Washington, USA
* Utenriksdepartementes faste samling av brukskunst, Oslo
* Victoria and Albert Museum, London, Storbritannia

Meir å lese
-----------

* Red. Lauritz Opstad - *Tegneren Hermann Bongard* (Navn i norsk brukskunst)

Bakgrunnsstoff
--------------

* Bronserelieff i Noregs Bank si eige[*daud lenkje*]
* Emblem teikna av Hermann Bongard Arkivert 2004-09-17 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Norsk kunstnerleksikon
* VIAF
* LCCN
* ISNI
* SUDOC

 |
*For elva i i Bay of Plenty, sjå Rangitaiki-elva.* 

**Rangitikei-elva** er ei av del lengste elvene på New Zealand. Ho er 185 km lang.

Utspringet til elva er søraust for Tauposjøen i fjellområdet Kaimanawa Range. Ho renn sørover frå det sentrale platået på Nordøya forbi Taihape, Mangaweka, Hunterville, Marton og Bulls, til South Taranaki Bight (*Sør-Taranakibukta*) ved Tangimoana, 40 km søraust for Wanganui, der ho når Tasmanhavet. Elva renn gjennom og langs Rangitikei District som ho har gjeve namnet til.

I 1897 fløymde elva over, og alle seks bruene over henne vart skada eller øydelagde. Hamna ved elvemunningen vart også vaska bort og aldri bygd opp att.

Elva er ein populær stad for fritids- og rekreasjonsaktivitetar. Dei steile vertikale «paapa»-(leir)klippene (unike i denne delen av New Zealand) og djupe elvegjel sørgjer for perfekte tilhøve for ekstremopplevingar som strikkhopp og liknande aktivitetar. Gravity Canyon ved Mokai er ein verdskjend attraksjon. Delar av Rangitikei vart bruka som Anduin-elva av filmregissøren Peter Jackson i den første filmen om *Ringdrotten*, *Ringens brorlag*.

Kjelder
-------

1. ↑

* *Denne artikkelen bygger på «Rangitikei River» frå Wikipedia på engelsk, den 26. april 2009.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Rangitikei Towns

Koordinatar: 40°18′S 175°14′E﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Vardal kyrkje
**Vardal** er ein tidlegare sjølvstendig kommune i Oppland fylke oppretta som Vardal formannskapsdistrikt i 1837.

1. januar 1861 vart Gjøvik skilt ut frå Vardal som eigen kommune og kjøpstad. Vardal hadde etter delinga 4 114 innbyggjarar, Gjøvik 626.

1. januar 1896 vart ein del av Østre Toten kommune med 49 innbyggjarar overført til Vardal.

1. januar 1900 vart ein ubygd del av Søndre Land kommune overført til Vardal.

1. juli 1921 vart ein del av Vardal med 723 innbyggjarar overført til Gjøvik og på same dato i 1955 vart enno ein del med 1 372 innbyggjarar overført til Gjøvik.

1. januar 1964 vart det meste av Vardal (unntatt Sørligrenda), Biri, Gjøvik og Snertingdal kommunar slegne saman til den nye Gjøvik kommune. Den delen av Vardal som gjekk inn i Gjøvik hadde 9 612 innbyggjarar.

Sørligrenda i Vardal vart slegen saman med Eina, ein del av Gran kommune og Vestre Toten  til den nye Vestre Toten kommune. Ved samanslåinga hadde Sørligrenda 87 innbyggjarar.

Referansar
----------

1. 1 2  Kristian Gleditsch (1964). «Vardal». I Arnulv Sudmann. *Norsk allkunnebok. 10. bandet*. Oslo: Fonna. s. 965.
2. 1 2 3 4 5 6  Dag Juvkam. ««Historisk oversikt over endringer i kommune- og fylkesinndelingen» s. 20-22» (PDF). Statistisk sentralbyrå, 1999.

Bakgrunnsstoff
--------------

* T. Lauvdal, red. (1933). *Vardal bygdebok. 4 4:1*. Gjøvik: Eige forlag.
* T. Lauvdal, red. (1933). *Vardal bygdebok. 4 4:4*. Gjøvik: Eige forlag.
* Teleslekt, red. (1997). *Folketellingen 3.12.1900 for 527 Vardal*. Mo i Rana: Teleslekt NBR. ISBN 8277936818.
* P. Blom (1889). *Beskrivelse over Vardal prestegjeld før og nu*. Gjøvik: Gjøvik historielag.
* Ingunn Holm (1995). *Trekk av Vardals agrare historie*. Oslo: Universitetets oldsaksamling. ISBN 8271811223.

Koordinatar: 60°48′58″N 10°31′29″E﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
Koordinatar: 61°18′20″N 6°40′44″E﻿

Fjærlandsfjorden. Fotografiet er teke frå Riksveg 5 ved garden Berge på austsida av fjorden, med utsyn utover fjorden.
**Fjærlandsfjorden** er ein 27 km lang fjordarm av Sognefjorden på nordsida av fjorden i Sogndal kommune som går inn til Fjærland

Fjærlandsfjorden framstilt av Bernt Lund (1812-1885) kring 1848.
Fjorden har innløp mellom Veganeset ved Dragsvik i vest og Hella i aust. Mellom Dragsvik og Hella er det ferjesamband. Frå begge stader går det òg ferjer sør til Vangsnes. Om sommaren går det ferje innover Fjærlandsfjorden frå Balestrand.

Fire km inn i fjorden går Vetlefjorden nordover, medan Fjærlandsfjorden held fram nordaustover. Store delar av fjorden er utan vegsamband, men frå Raudboti og grenda Jordal på vestsida går det veg nordover. Litt lenger inn i fjorden ligg gardane Distad og Hatlestad på vestsida og Bjåstad og Berge på austsida. Riksveg 5 går mellom desse to gardane på austsida i ein opning mellom tunnelane Frudalstunnelen (6,7 km) som går vidare søraustover og den 2,6 km lange Bergstunnelen som går nordover til botn av fjorden. 

Bygda Mundal ligg 2 km frå botn av fjorden på vestsida. Inst i fjorden ligg Norsk bremuseum og Jostedalsbreen ligg 7 km lenger nord.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Fjærlandsfjorden**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
| **Avellino** |
| --- |
| GamlebyenGamlebyen Gamlebyen |
| Plassering |
| 

Avellino is located in Italia

 |
| Styresmakter |
| Land  Region  Provins | Italia Italia  Campania  Avellino |
| Borgarmeister | Giuseppe Galasso |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  30 km² |
| Innbyggjarar  - Totalt (2004)   - folketettleik | 56 993   1752/km² |
| Koordinatar | 40°55′″N 14°47′″E﻿Koordinatar: 40°55′″N 14°47′″E﻿ |
| Høgd over havet | 348 m |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 83100 |
| Telefon-retningsnummer | 0825 |
| **Nettstad:** www.comune.avellino.it |

**Avellino** er ein by sør i Italia. Han er hovudstad i provinsen Avellino i regionen Campania og har om lag 55 000 innbyggjarar. Byen ligg på ei slette omgjeve av fjell om lag 42 km nordaust for Napoli og er ein viktig stoppestad på vegen mellom Salerno til Benevento.

Historie
--------

Før romarane erobra området var den antikke byen *Abellinum* var eit senter for den samnittiske stamma Hirpini.

Byen vart kristna rundt år 500 e.Kr. og vart eit bispesete. Både gotarar og vandalar invaderte området i tida etter før Avellino vart eit senter for langobardane med ei borg på åsen Terra. Tidleg i mellomalderen var byen ein del av hertugdømet Benevento, som seinare vart fyrstedøme, og etter Benevento fall, fyrstedømet Salerno.

I 1100, under normannarane sitt styre i Sør-Italia, kom byen inn under Riccardo dell'Aquila. Seinare gav kong Karl I av Anjou byen til Montfort-familien, som vart etterfylgt av Del Balzo- og Filangieri-familiane frå Huset Candia.

Dei føydale rettane til Avellino vart i 1581 kjøpt av Don Marino I Caracciolo, hertug av Atripalda, av ein aristokratfamilie i Napoli, som vart fyrstar av Avellino i 1589. Avellino vart hovudsetet for Caracciolo-familien. Don Marino sin son og soneson vart begge Storkanslar av Kongedømet Napolig og Grand Chancellor of the Kingdom of Naples and riddarar i Ordenen av Det gylne skinnet. Don Marino II (1587-1630) verna Giambattista Basile, forfattar av *Pentamerone*.

I 1820 sprang det ut fleire revolusjonsopprør frå Avellino, men samlinga av Italia om lag 50 år seinare førte ikkje til fordelar for byen, som ikkje vart tatt med på hovudjernbanelinja mellom Napoli, Benevento og Foggia.

I 1943 vart byen bomba av allierte fly i eit forsøk på å avskjere dei tilbaketrekkande tyske panserstyrkane over den viktige Ferriera-brua.

Avellino har fleire gonger vorte råka av jordskjelv gjennom historia og vart mellom anna hardt råka 23. november 1980 og 14. februar 1981.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Avellino» frå Wikipedia på engelsk, den 16. desember 2007.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Avellino**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* SUDOC
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
Relikvie etter Hermanus Contractus.
**Hermanus Contractus** (18. juli 1013–24. september 1054), også kjend som **Hermannus Augiensis** eller **Hermann frå Reichenau**, var ein musikkteoretikar, komponist, matematikar og astronom frå 1000-talet. 

Hermanus eller Hermannus var kalla «contractus» (den samankropne) på grunn av ein beinskade han fekk i barneåra (truleg poliomyelitt). Det meste av livet budde han i Reichenau, der han var i kloster. Han arbeidde innanfor alle dei fire Quadrivium-faga. 

Hermann var son av greven Wolfrat von Altshausen. Sjukdomen han hadde frå barneåra gjorde han uskikka til praktisk arbeid, og han vart send i klosterskole. Han var i kloster frå 1020. Her fekk han vitskapleg opplæring og grunnutdanning. 

Hermann har skrive musikkteori, astronomiske og matematiske utgreiingar, og ei avhandling om geometri. Han skreiv og eit historisk oversyn over tida frå Kristi byrd til hans eiga samtid. Verket hans vart vidareført av eleven Berthold av Reichenau. Verket De Musica var ei vidareføring av Guido d`Arezzo sine tankar, og han la siste hand på kyrkjetoneartsystemet. To antifonar er tilskrivne Hermann: Alma redemptoris mater, og Salve Regina. 

Hermann vart saligkåra av den katolske kyrkja i 1863.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Hermann of Reichenau» frå Wikipedia på engelsk, og «Hermann von Reichenau» frå Wikipedia på tysk den 3. februar 2010.*

* engelsk og tysk Wikipedia.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
Koordinatar: 56°2′33.742″N 14°16′26.044″E﻿

Frå Fjälkinge
**Fjälkinge** (tidlegare dansk **Fjelking**) er ein tettstad i Kristianstads kommun i Skåne län i Sverige. Han ligg ca. 8 km aust for Kristianstad ved E22 mellom Kristianstad og Bromölla, og er det femte største tettstaden i Kristianstads kommune. I 2010 hadde tettstaden 1 690 innbyggjarar.

Tettstaden voks fram omkring jernbanestasjonen, som kom til i 1874.

Den mest kjende personen som er fødd i Fjälkinge er Johan Henrik Thomander (1798–1865), som var professor, biskop, forfattar og representant i Svenska akademien frå 1855 til 1865 på stol nummer 18. 

I Fjälkinge er det matvarebutikk, bank, to pizzeriaer, tannlege og frisør. Inntil 1985 var det òg postkontor, brannstasjon og jernbanestasjon i Fjälkinge, institusjonar som etter kvart er blitt nedlagde.

Fjälkinge skule har no elevar frå første til niande klasse, etter at skulen blei utbygd i 1996. Tidlegare blei elevar overførte til andre skuler i kommunen når dei byrja i 7. klasse. Skulen har eigen idrettshall, fotballbane og basketballbane.

Fjälkinge kyrkje
----------------

Fjälkinge kyrkje er bygd på slutten av 1100-talet i romansk stil. Kyrkja har eit eige museum som viser ulike gjenstander frå historia til kyrkja. Museumet held ope etter gudstenester eller etter avtale.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Fjälkinge» frå Wikipedia på bokmål, den 1. juli 2012.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  *Humleslingan*[*daud lenkje*] brosjyre)

Bibliografi
-----------

* *Boken om Fjälkinge* av Paul Pennlöw (1986)
* *Boken om Fjälkinge II — Byn genom tida* av Paul Pennlöw (1992)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Deponi i Santana do Paraíso i Brasi
Eit **deponi**, tidlegare kalla **søppelfylling/bòsfylling**, er ein open plass der avfall blir deponert. Deponering var lenge den vanlegaste måten å kvitte seg med avfall på. I dag er det eit uttalt mål at ein vil leggje minst mogleg avfall på deponi. Omgrepet brukast om alle typar meir eller mindre mellombelse lager av noko ein ønskjer å bli kvitt, slik som snødeponi og slamdeponi,. Tanken om deponi handlar meir om kartlegging og sortering av avfall. Dermed er det større høve til å redusere kostnadene og å arbeide for ei meir berekraftig verd.

Europeiske deponiforbod
-----------------------

Miljøkrav frå EU krev at avfall skal sorterast og gjenvinnast [treng referanse], men ifølgje ein rapport frå Eurostat frå 2013 hamnar det meste av hushaldsavfall i EU enno på deponi. 37 % av avfallet europearane produserer blir deponert, medan 25 % blir attvunne, 15 % blir kompostert og 23 % blir brent. I mange U-land er deponi framleis vanlege, då desse landa ikkje tek seg råd til moderne avfallsattvinning.[*treng kjelde*]

Norske deponiforbod
-------------------

Sidan 2004 har det vore forbode å deponere til dømes matavfall i Noreg.

Sidan 1. juli 2009 har det vore forbode å deponere biologisk nedbrytbart avfall i Noreg.

Deponiforboda tyder at blant anna papir, trevirke og tekstil må finne andre handsamingsalternativ enn deponering. Føremålet med forboda er å minka utslipp av klimagassar, minka utslipp av miljøgifter og å auke produksjon av avfallsbasert energi. Det er òg eit mål at forbodet skal føre til aukamaterialattvinning.

Sjå òg
------

* Avfall
* Resirkulering

Referansar
----------

1. ↑   ENERGY RECOVERY, HANDLING OF BIOLOGICAL WASTE AND DISPOSAL
2. ↑  «Landfills continue to rule despite EU recycling target». EurActiv.com. 5. mars 2013. Henta 26. mars 2016.
3. ↑  «Våtorganisk avfall». Miljøstatus. 27. februar 2015. Arkivert frå originalen 19. november 2015. Henta 10. februar 2016.
4. ↑  «Forbud mot deponering av nedbrytbart avfall». regjeringen.no. 30. juni 2008. Henta 10. februar 2016.
5. ↑  «Deponering og forurenset grunn». Avfall Norge. Arkivert frå originalen 5. februar 2016. Henta 10. februar 2016.

* *Denne artikkelen bygger på «Søppelfylling» frå Wikipedia på bokmål, den 12. juni 2019.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN
* NKC
* BBC Things

 |
**Anthony Pleeth** (fødd i 1948) er ein engelsk cellist, som har spesialisert seg på historiske framføringar av musikk frå 1700- og 1800-talet på periodeinstrument.

Han spelte den første innspelinga si for BBC då han var 13 år gammal. Han var med å skipe The Galliard Trio (med Trevor Pinnock, cembalo og Stephen Preston, fløyte), som han spelte med frå 1965 til dei vart oppløyst i 1972. 

Han var fremste cellist i The Academy of Ancient Music og seinare The English Concert, men slutta i 1985. Han var framleis medlem av English Concert Chamber Group fram til 1991. 

Han vart professor i cello ved Guildhall School of Music & Drama i 1969 og ved Royal College of Music i 1986.

Pleeth har òg spelt mykje filmmusikk, som *We Were Soldiers* av Nick Glennie-Smith, *Gladiator* av Hans Zimmer og Lisa Gerrard og *Tron: Legacy* av Daft Punk.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Anthony Pleeth» frå Wikipedia på engelsk, den 25. juli 2021.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Cummings, Robert. «Biography: Anthony Pleeth». Allmusic. Henta 25. juli 2021.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NLA

 |
|  |
| --- |
| **Fjærebergkall** |
| FjærebergkallFjærebergkall |
|
| **Utbreiing og status** |
| **Status i verda:** LC LivskraftigUtbreiinga av fjærebergkall Utbreiinga av fjærebergkall |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Fuglar Aves |
| **Orden:** | Sporvefuglar Passeriformes |
| **Familie:** | Omnfuglar Furnariidae |
| **Slekt:** | Bergkallar *Cinclodes* |
| **Art:** | **Fjærebergkall** *C. nigrofumosus* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Cinclodes nigrofumosus***d'Orbigny & Lafresnaye, 1838 |

**Fjærebergkall** (*Cinclodes nigrofumosus*) er ein fugleart i omnfuglfamilien Furnariidae. Han er endemisk for Chile og lever i tidevassona frå nordlegaste regionen og sørover langs kysten til Los Lagos-regionen. Han liknar systerarten brottbergkall som lever i liknande habitat langs kysten av Peru, og nokre autoritetar reknar dei som same arten. Dei to har ikkje overlappande utbreiing.

Skildring
---------

Bilete frå Algarrobo i Valparaíso-regionen
Fjærebergkallen er ein stor art i *Cinclodes*, veks til ei kroppslengd på 21-22 (-27) cm. Oversida er hovudsakleg i ein mørk sotbrun fargetone, med ei smal kvitaktig superciliærstripe (augebrynstripe) og bleike tuppar på dei ytre halefjørene. Vengene har eit raudbrunt vengeband som hovudsakleg er synleg under flukt. Strupen, halsen og sidene av halsen er kvite, medan brystet og buken er brune, stripete med kvitt. Nebbet er koksgrått og lett bua og dei ganske korte beina er mørkegrå.

Dei har ein høg trillande song, ofte ytra frå toppen av ei steinblokk, og ofte slår dei ut med vengene medan dei syng.

Denne fuglen lever i marint habitat ved kysten, typisk på sjøvåte berg og steinblokker med algevekst. Utbreiinga strekkjer seg frå Arica til Valdivia. Dei søkjer føde enkeltvis eller i par, og søkjar langs bølgjeutsette forstrender etter små krepsdyr og andre virvellause dyr som dei lever av. Hekkeperioden er i august og september. Reiret er bygd i ein fjellsprekk eller i eit hol som er grave ut i ein jordbank og er danna av gras, med tre til fire kvite egg.

Status
------

Fjærebergkallen er skildra som vanleg i heile det langstrekte utbreiingsområdet sitt. Storleiken på populasjonen ser ut til å vere stabil. IUCN har klassifisert arten som livskraftig.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Chilean seaside cinclodes» frå Wikipedia på engelsk, den 25. februar 2023*

Referansar

1. 1 2 3 4  Pantoja, V. F. Medrano, A. Vielma, T. S. Schulenberg, A. Jaramillo, og P. F. D. Boesman (2021). *Seaside Cinclodes (Cinclodes nigrofumosus)*, version 2.0. I Birds of the World (T. S. Schulenberg og B. K. Keeney, red.) Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA
2. 1 2  Ridgely, Robert S.; Tudor, Guy (2009). *Field Guide to the Songbirds of South America: The Passerines*. University of Texas Press. s. 71. ISBN 978-0-292-71748-0.
3. ↑  BirdLife International (2023) *Species factsheet: Cinclodes nigrofumosus* Henta 25. februar 2023

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Fjærebergkall**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* ITIS
* EOL

 |
**Avard Moncur** (fødd 2. november 1979) er ein tidlegare friidrettsutøvar frå Bahamas som i 2001 vart verdsmeister på 400 meter. Saman med fleire ulike utøvarar frå Bahamas vann han i tida 2000-08 heile seks medaljar i 4 x 400 meter stafett i to ulike sommarleikar og fire verdsmeisterskap i friidrett.

Aktiv
-----

Moncur gjorde sitt livs snøggaste 400-meterløp den 7. juli 2001 i Madrid, tida 44,45 sekundar var også bahamansk rekord. Sju veker seinare tok han gullmedaljen på distansen under verdsmeisterskapen i Edmonton, med eit finaleløp på 44,64 sekundar slo han sølvvinnar Ingo Schulz frå Tyskland med 0,23 sekund. Frå same meisterskapen enda i 2008 Moncur opp med gullmedalje også i 4 x 400 m stafett, då det opphavlege vinnarlaget frå USA vart diskvalifisert. Samstundes fekk han då også tildelt ein OL-bronse i 4 x 400 m stafett frå Sydney i 2000.

Frå 2003 vann Moncur heile fire medaljar med bahamanske stafettlag i 4 x 400 m. Etter bronse i VM 2003 vann han og lagkameratar VM-sølv på den lange stafetten i både 2005 og 2007. Også i 2008 tok Bahamas og Moncur ein internasjonal sølvmedalje, då under dei olympiske sommarleikane i Beijing.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* OL 2000 i Sydney: Bronse i 4 x 400 m stafett. Utslått i semifinalane (45,18 =nr 9)
* VM 2001 i Edmonton: Gullmedaljar på 400 m – 44,64, og 4 x 400 m stafett
* VM 2003 i Paris: Bronse i 4 x 400 m stafett. Utslått i semifinalane på 400 m (45,65 =nr 18)
* VM 2005 i Helsinki: Sølv i 4 x 400 m stafett
* VM 2007 i Osaka: Sølv i 4 x 400 m stafett. Nr 8 på 400 m – 45,40
* OL 2008 i Beijing: Sølv i 4 x 400 m stafett (deltok einast i kvalifiseringa)
* VM 2009 i Berlin: Diskvalifisert i 4 x 400 m stafett
* VM 2011 i Daegu: Nr 9 i 4 x 400 m stafett

Kjelder
-------

* «Avard Moncur» (på engelsk). olympedia.org. Henta 13. februar 2023.

* *Denne artikkelen bygger på «Avard Moncur» frå Wikipedia på engelsk, den 18. juli 2018.*
Skallar av brunt og kvitt leggskinn av rein, laga i 2000 av Gunhild B. Sara Buljo i Kautokeino, utstilt i Varanger samiske museum.
**Varanger Samiske Museum**, nordsamisk **Várjjat Sámi Musea**, forkorta **VSM**, er eit samisk museum som ligg i Varangerbotn i Nesseby kommune i Aust-Finnmark. Museet dokumenterer og formidlar den sjøsamiske kulturhistoria i Varanger, samisk forhistorie og samisk samtid. Museet blei oppretta i 1983 og har sidan 2012 vore ein del av Tana og Varanger Museumssiida.

Hovudbygget til museet blei sett opp i 1994 og er bygga etter tradisjonell samisk byggeskikk og landskapet som ligg rundt. Hovudbygget inneheld basisutstillinga «Sjøsamene» og barnerommet «Stállobiedju» ('stallo-hiet'), og dessutan mellombelse utstillingar av ulik type. Museet har òg kafe, museumsbutikk og turistinformasjon, og dessutan eit uteområde med mellom anna fuglekikkarskjul og leikeplass. Museet fungerer òg som kulturhus for lokalbefolkninga.

Museet forvaltar òg Mortensnes kulturminneområde (nordsamisk *Ceavccageađge*) som omfattar ein kultursti med samiske hustufter, graver og offerplassar og ein infohall.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Varanger Samiske Museum» frå Wikipedia på bokmål, den 27. april 2022.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Várjjat Sámi Musea - Varanger Samiske Museums nettside
* Unjárgga gielda/Nesseby kommune
* luondu.no Nettutstilling om Mortensnes kulturminneområde. Arkivert nettside.
* Nettutstilling om Samisk tro og mytologi

| * v
* d
* e
Samiske museum **·** Samisk museumslag**·** Bååstede |
| --- |
| Norske | **RiddoDuottarMuseat**: De Samiske Samlinger**·** Kautokeino bygdetun**·** Porsanger museum**·** Kokelv sjøsamiske museum **Tana og Varanger Museumssiida**: Tana museum**·** Saviomuseet**·** Äʹvv skoltesamisk museum**·** Varanger Samiske MuseumSamtidsmuseet for nordlige folk**·** Gállogieddi**·** Várdobáiki**·** Árran**·** Saemien Sijte |
| Andre | Ájtte i Jokkmokk i Sverige**·** Siida i Enare i Finland |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* ISNI

 |
Koordinatar: 34°00′N 36°30′E﻿

**Anti-Libanonfjella** er det vestlege namnet på **Den austlibanesiske fjellkjeda** (arabisk جبال لبنان الشرقية), som er ei fjellkjede som går sørvest-nordaust og dannar størstedelen av grensa mellom Syria og Libanon. Grensa er i stort grad lagt langs ryggen av fjellkjeda. Det meste av fjellkjeda ligg i Syria. 

Det vestlege namnet (Anti-Libanon) kjem frå det greske Anti-Libanus, der prefikset «anti» tyder ‘midt imot’. Fjellkjeda ligg aust for og parallelt (midt imotLibanonfjella. I sørenden strekkjer fjella seg inn i Golanhøgdene. I vest ligg dalar som skil fjella frå Libanonfjella sentralt i Libanon - Beqaadalen i nord og Hasbanidalen i sør. I aust, i Syria, ligg Det austlege platået der byen Damaskus ligg.

Satellittbilete av Libanon. Det snødekte området nærare kysten indikerer kvar Libanonfjella går og det snødekte område lenger inn i landet er Anti-Libanonfjella.
Anti-Libanonfjella strekkjer seg over kring 150 km. I nord strekkjer dei seg nesten til den syriske byen Homs. I sør går fjella over i Golanhøgdene, men omfattar det høgaste fjellet Hermon (*Jabal el-Shaykh* på arabisk), på 2 814 meter over havet, og Ta'la't Musa, på 2 669 meter over havet. Desse toppane er snødekte det meste av året og ligg på grensa mellom Libanon og Syria.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Anti-Lebanon mountains» frå Wikipedia på engelsk, den 30. mars 2014.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* GeoNames

 |
Skilt nr. 527.1 som viser at vegen er fysisk stengd.
Ein **blindveg** eller ei **blindgate** er ein veg eller ei gate som endar blindt og berre kan forlatast gjennom innkøyrselen. Ein blindveg blir ofte bygd for å unngå gjennomgangstrafikk. Han kan også bli til når ein tidlegare veg blir avskoren av eit nytt byggverk, ofte også på grunn av geografiske tilhøve, som når ein veg endar ute på eit nes.

I overført tyding kan blindveg vise til ein freistnad som har stoppa opp og ikkje fører fram. Ordet kan også brukast metaforisk om teknologi, til dømes om lydformat som minidisk og DAT-band der ein ikkje ser for seg vidare utvikling og framsteg. 

I labyrintar er blindvegar ofte eit viktig stilelement.

Cul-de-sac
----------

Skilt for blindgate i Dublin, Irland
*Cul-de-sac* (bokstaveleg «botn av posen» på fransk) er eit uttrykk av fransk opphav som er brukt i engelsktalande land for stengde vegar, vegar utan gjennomkøyrsel, i tydinga blindvegar. Medan dei historisk sett var bygd av andre årsaker, er den moderne grunnen for at dei er vidareført for å roe ned og dempe trafikk, særleg gjennomgangstrafikk.

Ordet kan også referere til ein vanskeleg situasjon, ei knipe.

Kjelder
-------

* «blindveg» i Nynorskordboka.
* «blindgate» i Nynorskordboka.
* «cul-de-sac» i *Store norske leksikon*, snl.no.
| **Aversa** |
| --- |
| Plassering |
| 

Aversa is located in Italia

 |
| Styresmakter |
| Land  Region  Provins | Italia Italia  Campania  Caserta |
| Borgarmeister | Domenico Ciaramella |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  8,7 km² |
| Innbyggjarar  - Totalt (2005)   - folketettleik | 53 051   7005/km² |
| Koordinatar | 40°58′″N 14°12′″E﻿Koordinatar: 40°58′″N 14°12′″E﻿ |
| Høgd over havet | 39 m |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 81031 |
| Telefon-retningsnummer | 081 |
| **Nettstad:** www.comune.aversa.ce.it |

**Aversa** er ein by i provinsen Caserta i regionen Campania i Italia med om lag 55 000 innbyggjarar.

Byen ligg berre 5 km nord for Napoli og er senter i eit jordbruksdistrikt der det vert produsert vin og ost.

Historie
--------

Aversa, som erstatta den nærliggande byen Atella etter han vart lagt aude under gotarkrigen, vart det første normanniske landområdet i Middelhavet. Rainulf Drengot fekk staden i 1030 og ved å gje asyl til forfølgde menneske i området fekk han etter kvart makt. Robert Guiscard bygde festningsverk i byen og kom i strid med biskopen i Aversa som styrte på vegne av paven og Det tysk-romerske riket, som formelt eigde landområdet. 

Greven av Aversa, Rikard I, var ein av leiarane i striden mot paven som enda med slaget ved Civitate. Her vart sjølve pave Leo IX tatt til fange. Men den slue Rikard handsama ikkje paven som ein fange. I staden eskorterte han paven tilbake til Roma, noko som førte til forsoning mellom normannarane og Kyrkja. Normannarane nytta så Aversa som base for å opprette ein stat på Sicilia og Italia.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Aversa på Mapquest

Kjelder
-------

  

* *Denne artikkelen bygger på «Aversa» frå Wikipedia på engelsk, den 8. januar 2008.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
Koordinatar: 62°35′47″S 59°55′17″W﻿

Topografisk kart over Livingston Island, Greenwich, Robert, Snow og Smith Islands.
**La Morenita** er ein kjenneleg, klipperik ås med ei høgd opp mot 93 moh heilt sørvest på Half Moon Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis og ligg oppom den argentinske antarktiskbasen Cámara i nord, Menguante Cove i nordaust og Mugla Passage i sør. Området vart vitja av selfangarar tidleg på 1800-talet som opererte frå nærliggande Yankee Harbour.

Namnet på åsen er spansk og tyde «den brune» ut frå fargen på dei lokale vulkanske bergartane og dukka første gongen opp på eit argentinsk kart frå 2000. 

Åsen som ligg 1,03 km aust for Gabriel Hill, 1,2 km vest for Baliza Hill, 6,11 km vest-nordvest for Renier Point på Livingston Island, 4,5 km nordvest for Elena Peak, Livingston Island, 1,67 km nord for Ihtiman Hook, Livingston Island and 3,72 km nordaust for Rila Point, Livingston Island.

Kjelder
-------

* Cesar Garcia Esponda, Nestor Coria & Diego Montalti. Breeding birds at Half Moon Island, Sør-Shetlandsøyane i Antarktis, 1995/96.[*daud lenkje*] Marine Ornithology, 2000. 28, pp. 59–62.