recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Yazdegird III**, («skapt av gud» *Izdegerdes*) var konge av Persia som vart sett på trona i 632 etter ei rekkje interne konfliktar. Han var barneborn av Khosrau II, som vart myrda av sonen sin Kavadh II i 628.

Han var berre eit barn og kan aldri ha hatt reell makt. I dei første åra hans starta han den arabiske invasjonen av Persia, og i 637 avgjorde slaget om Kadisiya lagnaden til imperiet.

Ctesiphon vart erobra av arabarane, og kongen flykta til Media. Yazdegird flykta frå eit distrikt til eit anna, før han til slutt vart myrda ved Merv i 651. Parsiane som brukte den gamle persiske kalenderen, heldt fram å telje åra frå han kom på trona (Yazdegirds periode, starta 16. juni 632).

Dottera hans Shahr Banu gifta seg med barnebarnet til Muhammed, Husayn ibn Ali, og fødde den fjerde sjiaimamen, Ali Zayn al Abidin. Sonen hans Peroz flykta til Kina.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Yazdegird III av Persia» frå Wikipedia på bokmål, den 8. september 2010.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI

 |
|  |
| --- |
| **Boksarreke** |
| BoksarrekeBoksarreke |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Leddyr Arthropoda |
| **Underrekkje:** | Krepsdyr Crustacea |
| **Klasse:** | Storkreps Malacostraca |
| **Orden:** | Tifotkreps Decapoda |
| **Familie:** | Stenopodidae |
| **Slekt:** | *Stenopus* |
| **Art:** | **Boksarreke** *S. hispidus* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Stenopus hispidus***Olivier, 1811 |

**Boksarreka** eller **korallreka** er ein pusserekeart som lever på tropiske korallrev overalt der dei finst. Namnet sitt har ho fått fordi ho vaggar frå side til side som ein boksar som prøver å unngå å bli treft. Ho er den mest kjende arten, og den som er mest brukt i akvarium.

Kjenneteikn
-----------

Boksarreka er opptil 6 cm lang, er dekt av raude og kvite stripar og har lange, kvite antenner. Kroppen er dekt av korte piggar, som vert nytta i forsvar. Det tredje (av fem) beinparet er utvikla til relativt store klør, noko som røper at han faktisk er nærare skyld med krabbe og hummar enn med dei fleste reker. Halen peikar nedover, og kan nyttast til å symje kjapt baklengs.

Åtferd
------

Unge boksarreker (under eit år) lever åleine, men hjå eldre eksemplar er det vanleg å finna hoer og hannar i par. Hannen er mindre, og klynger seg til hoa når ho flytter seg over revet. Para er likevel særs territoriale, og forsvarar revira sine iherdig mot andre reker og små krabbar.

Boksarreka er nattaktiv.

### Pussing

Boksarreker er pussarar, det vil seie at dei lever i mutualistiske tilhøve med visse artar fisk. Sjølv om rekene teknisk sett er passande mat for fisken let denne vera å eta dei, sidan rekene plukkar parasittar og daud vev frå huda deira og såleis er med på å halda dei sunne og friske. Reka på si side får mat.

Boksarreke i akvarium
### Formeiring

Me veit lite om korleis boksarrekene formeirar seg. Det me veit er at hoa legg fleire tusen egg, som ho ber under bakkroppen medan dei utviklar seg, og at larvane lever planktonisk.

Boksarreke i akvarium
---------------------

Boksarreka er populær i saltvassakvarium, der ho kan leva i lag med mange korallrevsartar. Ho går derimot ikkje så godt saman med korkje andre små krepsdyr (som dei vil kjempa harde territorialkampar til dauden mot) eller med særleg aggressive fisk.

Kjelder
-------

* *Vår fantastiske verden*, Skandinavisk Presse AS 1992
* Side om boksarreke i akvarium
* Engelsk wikipedia

Bakgrunnsstoff
--------------

* (en) *Boksarreke* – oversikt og omtale av artane i WORMS-databasenRedigere på wikidata
* (en) *Boksarreke* i Encyclopedia of LifeRedigere på wikidata
* (en) *Boksarreke* i Global Biodiversity Information FacilityRedigere på wikidata
* (en) *Boksarreke* hos FossilworksRedigere på wikidata
* (en) *Boksarreke* hos ITISRedigere på wikidata
* (en) *Boksarreke* hos NCBIRedigere på wikidata
* (en) *Kategori:Stenopus hispidus* – bilete, video eller lyd på Wikimedia CommonsRedigere på wikidata
* (en) *Stenopus hispidus* – galleri av bilete, video eller lyd på Wikimedia CommonsRedigere på wikidata
* *Stenopus hispidus* – detaljert informasjon på WikispeciesRedigere på wikidata


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* ITIS
* EOL

 |
|  |
| --- |
| **Bokkveite** |
| BokkveiteBokkveite |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Planteriket Plantae |
| **Rekkje:** | Karplantar Tracheophyta |
| **Underrekkje:** | Frøplantar Spermatophytes |
| **Orden:** | Nellikordenen Caryophyllales |
| **Familie:** | Slireknefamilien Polygonaceae |
| **Underfamilie:** | Polygonoideae |
| **Slekt:** | Bokkveiteslekta *Fagopyrum* |
| **Art:** | **Bokkveite** *F. esculentum* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Fagopyrum esculentum***Moench, 1794 |

**Bokkveite** (*Fagopyrum esculentum* Moench el. *F. sagittatum* Gil.) er ein eittårig om lag 40 cm høg urt i slireknefamilien. Planten har kvite eller bleikraude blomstrar og svart nøtt med jamne kantar.

Trass i namnet, er bokkveite ikkje nært i slekt med kveite. Faktisk er det ikkje eit kornslag i det heile, men ei nøtt, og dessutan ein fjern slektning av rabarbra.

Gryna (frøa) vert brukte i matlaging, anten heile eller som mjøl. Heil bokkveite kan kokast som ris eller graut. Korna får ein grautliknande konsistens under kokinga. Den bør dekstrinerast før den vert kokt som ris. Bokkveitemjøl vert m.a. brukt i galettar (bretonske matpannekaker) som gjerne vert servert med speilegg og litt ost og skinke på.

I Noreg veks bokkveita nord til Sør-Trøndelag, elles spreidd i Korgen, Fauske og Vågan; i Sverige veks ho frå Skåne til Dalarna og Medelpad. Den har eit høgt innhald av aminosyra lysin og mykje organisk bunde kalsium, jern, kalium, magnesium, kisel og fluor. Bokkveite er lett fordøyeleg og veleigna som diettmat. Bokkveite inneheld ikkje gluten.

Ein del menneske er allergiske mot fargestoffet fagopyrin, som finst i ytterskalet til bokkveiten. Ein kan fjerne fagopyrinen ved å skylle bokkveiten med kokt vatn.

Kjelder
-------

1. ↑  Johannes Lid *Norsk og svensk flora* Det Norske Samlaget 1974 ISBN 82-521-0297-2
Bokbåten «Epos» på Storfjorden
MS «Epos» til kai i Bergen. Foto: Anders Larsen

**Bokbåten «Epos»** er ein båt som går som omreisande bibliotek for mindre stader langs kysten og inni fjordane i vestlandsfylka Hordaland, Møre og Romsdal og Sogn og Fjordane. Drifta av bokbåten er eit samarbeid mellom fylkesbiblioteka i desse tre fylka og skjer frå MS «Epos». Båten hadde i 2007 130 driftsdagar og eit utlån på 53 000. Born og eldre er viktigaste brukargruppene for båtbiblioteket.

Bibliotekbåtdrifta i Hordaland starta i 1959 frå fiskebåten «Abdullah», men det vart etter få år tydeleg at ein trong ein større og meir tenleg båt og i 1963 vart MS «Epos» spesialbygd for å kunne gå som bibliotekbåt for Hordaland fylkeskommune, og allereie året etter vart også Sogn og Fjordane og Møre og Romsdal med i ordninga. Bokbåtbiblioteket har 20 000 bøker, av det er det plass til 6000 i båten, resten er alltid utlånd eller utplassert på stoppestadane. Der er det eigne kontaktpersonar som arbeider som bindeledd mellom lånarane og biblioteket, og som arbeider for å få rotasjon på bøkene mellom vitjingane av bokbåten på staden. Attåt bøker og lydbøker har båten med eit kulturprogram som til dømes kan vere forfattarar som les frå bøkene sine, eller små teaterframsyningar. 

MS «Epos» vart bygd i 1963 ved Fjellstrand AS i Strandebarm. Båten er 80 fot og kan ta med 100 passasjerar og har ein marsjfart på 17 knop. Han fekk nye motorar i 2004, ny innreiing i 2006 og tilhøyrer av Vinnes Skyssbåtservice AS i Fusa.

Det er i vinterhalvåret «Epos» går som bibliotekbåt, resten av året vert han nytta som selskapsbåt, i turisttrafikk og annan skysstrafikk.

Kjelder
-------

### Referansar

1. ↑  «Bokbåten». Hordaland Fylkeskommune.
2. ↑  «Om bokbåten» ved bokbaten.no
3. 1 2  
«Bokbåten Epos» (PDF). Fylkesbiblioteket Hordaland fylkeskommune.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Nettstaden til Bokbåten Epos
* Stig Holmås: *Epos : boka om bokbåten* – Bergen 1988 ISBN 82-7326-012-7
* Heimesida til Sogn og Fjordane fylkesbibliotek Arkivert 2017-05-05 ved Wayback Machine.
* youtube.com «Bokbåten» med Det Norske Kammerkor
|  |
| --- |
| **Bokfink** |
| Bokfink (hann)Bokfink (hann) |
|
| **Utbreiing og status** |
| **Status i verda:** LC Livskraftig**Status i Noreg:** LC LivskraftigUtbreiinga av bokfink Utbreiinga av bokfink |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Fuglar Aves |
| **Orden:** | Sporvefuglar Passeriformes |
| **Familie:** | Finkefamilien Fringillidae |
| **Slekt:** | *Fringilla* |
| **Art:** | **Bokfink** *F. coelebs* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Fringilla coelebs***Linnaeus, 1758 |

**Bokfinken** (*Fringilla coelebs*) er ein fugl i finkefamilien. Han er om lag 15 cm lang, og veg rundt 20 gram. 

Hofugl.*Fringilla coelebs*
Bokfinken har to tydelege kvite vengeband, og issen og nakken er blågrå. Dei ytste stjertfjøra er kvite, og andletet og brystet er brunraudt. Hoa har ei mørk, grøngrå overside, men på undersida er ho ljosare.

Bokfinken hekkar på same stedet kvart år. Reiret vert bygt i tre og ser ut som ei djup skål som er pynta med mose og lav. Bokfinken hekkar i april–juli og han legg tre til seks egg. Rugetida er 13 dagar, og ungane forlèt reiret etter 13–14 dagar. Bokfinken kan få to kull om året.

Bokfinken er ein av dei vanlegaste fuglane i Noreg.

Trekktilhøve
------------

Dei fleste bokfinkane flyg ut av Noreg i september-oktober. Nokre få allereie i august. Trekket går mot sør gjennom Danmark, Tyskland, Nederland og Belgia. Nokre overvintrar i desse landa. De fleste flyg vidare frå Belgia til Storbritannia og nokre til Irland. Eit mindretal fuglar flyg beint over Nordsjøen til desse øyane. Nokre norske hekkefuglar reiser sørover for å overvintre i det sørvestlege Europa. Eit fåtal bokfinkar overvintrar i Noreg.
Bokfinkane kjem att i mars–april, og då kjem hannen eit par veker før hoa. Bokfinken har difor fått det latinske namnet *coelebs* som tyder 'ugift'. Når hoa kjem, jagar hannen sint alle rivalane sine vekk i frå området sitt.

Kjelder
-------

* Norsk RingmerkingsAtlas, 2006.

Referansar

1. ↑  Stokke BG, Dale S, Jacobsen K-O, Lislevand T, Solvang R og Strøm H (24. november 2021). «Fugler: Vurdering av bokfink Fringilla coelebs for Norge. Norsk rødliste for arter 2021.». Artsdatabanken. Henta 14. mars 2022.  CS1 maint: Multiple names: authors list (link)
2. ↑  «Artsdatabankens artsopplysningar». Artsdatabanken. 14. mars 2022. Henta 14. mars 2022.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Bokfink**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN
* Dyntaxa
* ITIS
* FaunEur

 |
**Bokkøl** er den norske nemninga på eit fyldig, mørkt og maltrikt, undergjæra øl. I dei fleste land nyttar ein nemninga *bock*. Alkoholinnhaldet ligg oftast over 6 %.

Opphavet til bokkølet skal ha vore i hansabyen Einbeck ved Hannover, der bryggeriet skilter med nemninga *ur-bock*. Seinare skifta tyngdepunktet for bock til München. 

Nemninga *bock* stammer frå det gamle bayerske namnet 'Ainpöck' på byen Einbeck, som seinare vart til 'Oanpock' sidan til 'Poeck' og til sist 'Bock'.
Bock forbind ein likevel mest med Bayern, sidan det er den bayriske utgåva av øltypen som det oftast blir referert til.

Bokkøl er som regel særs mørkt på farge, men i Tyskland blir det òg brygga fleire lysare sortar. Bokkøl har ein alkoholstyrke på minst 4,8 %. Fleire norske bryggeri brygger bokkøl med ein alkoholstyrke på 6-7 %. I Tyskland blir det òg brygga eit endå sterkare doppelbock.

Bokkøl er særs mektig og har gjerne ein karakteristisk karamellsmak på grunn av malten. Det egner seg utmerkt som drikke til søt mat og dessertar, som eit alternativ til portvin eller søt dessertvin.

Bockbier
--------

I Tyskland går bockbier under starkbier, som svarar til ein alkoholprosent på 6%.

Bockbier blir brygga året rundt, men det finst sesongøl som weihnachtsbock (julebock) og den lyse og maibock – òg kalla helles bock - som har ein meir utprega humlesmak.

Doppelbock
----------

*Doppelbock* eller *double bock* er ein spesialitet frå Bayern, som vart brygga for første gong 27. mars 1587 av munkane frå Paulanerordenen.

Les meir
--------

* Aass Bock

| * v
* d
* e
Øltypar |
| --- |
| Ale  • Lager  • Lambic |
| Engelsk øl | Mild  • Bitter  • Brown Ale  • Porter  • Stout • India Pale Ale  • Old ale  • Barleywine  • Imperial stout |
| Belgisk øl | Witbier  • Saison  • Flanders red ale  • Oud bruin  • Lambic  • Dubbel  • Tripel |
| Tysk øl | Kveiteøl  • Kölsch  • Altbier  • Dortmunder Export  • Helles  • Dunkel  • Wienerlagret  • Märzen  • Bokkøl  • Rauchbier  • Kellerbier  • Roggenbier  • Pilsner  • Gose |
| Amerikansk øl | American pale ale  • Cream ale  • Steam beer  • Amber ale  • American-style lager  • Quadrupel  • Black IPA |
| Anna | Pale Ale  • Irish red ale  • Scotch ale  • Baltic porter  • Bière de Garde |
| Sjå òg: Ølet si historie |
**Nordland reinbeiteområde** er ein del av reindriftsforvaltningen i Noreg. Reinbeiteområdet følgjer litt andre grenser enn Nordland fylke. Kommunane nord for Ballangen og Narvik ligg i Troms reinbeiteområde, til gjengjeld går området litt inn i Nord-Trøndelag. Reinbeiteområde er leia av eit områdestyre med medlemmer oppnemnde av Fylkestinget og Sametinget.

Bortsett frå Lofoten og Andøya og nokre øyar på Helgelandskysten er heile Nordland fylke reinbeiteområde. 

Totalt dekker Nordland reinbeiteområde 34 kommunar fordelt på 12 reinbeitedistrikt. Fire av reinbeitedistrikta i Nordland har tilgang på vinterbeite (konvensjonsbeite) i Sverige. Til gjengjeld blir ni område i Nordland brukt til sommarbeite for svensk rein. 

Dei fleste reinbeitedistrikta flyttar reinen vestover til kysten, ofte ved hjelp av bil og ferje. Distrikta som ikkje har tilgang på kystbeite flyttar reinen innover i landet mot svenskegrensa. De to nordlegaste reinbeitedistrikta har ein meir stasjonær driftsform med korte flyttingar mellom årstidsbeita.

Nordland reinbeiteområde grensar til Troms reinbeiteområde og Nord-Trøndelag reinbeiteområde.

Bakgrunnsstoff
--------------

Reindriftsforvaltningen i Noreg - om reinbeiteområda
Dei nordiske flagga. Frå venstre mot høgre: Finland, Island, Noreg, Sverige og Danmark
**Nordisk krossflagg**, **nordisk kross** eller **skandinavisk kross** er eit flaggmønster knytt til flagga i dei skandinaviske landa, der dette mønsteret oppstod. Krossen symboliserer kristendommen, og det ligg sidelengs, med krossendane heilt ut til endane av flagget. Nordiske krossflagg skil seg frå andre flagg med kross ved at den vertikale stripa i krossen er skoven ut mot flaggstonga.

Rekonstruksjon av «riksbanneret» frå Kalmarunionstida.
Det første flagget med denne utforminga var det danske Dannebrog i raudt og kvitt, som elles er det eldste nasjonalflagget i verda. Deretter følgde Sverige med gult og blått flagg. Under Kalmarunionen fanst eit riksbanner som er blitt skildra som ein raud kross på eit gult felt. Seinare fekk Noreg, Finland, Island og enkelte undernasjonale einingar i nordiske land, eller område med norrøn påverknad, krossflagg. Det norske flagget var det første nordiske krossflagget med tre fargar. Sjølv om mange flagg bruker det same mønsteret, har dei ulik historie og ulik symbolikk.

Nasjonalflagg i dei nordiske landa
----------------------------------

* Det danske flaggetDet danske flagget
* Det finske flaggetDet finske flagget
* Det islandske flaggetDet islandske flagget
* Det norske flaggetDet norske flagget
* Det svenske flaggetDet svenske flagget

### Sjølvstyrte område med nordisk krossflagg

* Det færøyske flaggetDet færøyske flagget
* Det ålandske flagget Det ålandske flagget

Nordisk krossflagg på dei britiske øyane
----------------------------------------

Mange område på dei britiske øyane vart koloniserte av nordmenn og danskar i vikingtida. Mange har vist tilknytinga til Skandinavia ved å velje seg flagg tufta på tradisjonen med nordiske krossflagg.

* Det shetlandske flaggetDet shetlandske flagget
* Orknøy-flagget, offisielt frå 2007Orknøy-flagget, offisielt frå 2007

Andre flagg
-----------

* Dansk sørgjeflagg frå 1700-talet.Dansk sørgjeflagg frå 1700-talet.
* Det greske kongeflagget frå 1860-åra (Kong Georg av Hellas var òg prins av Danmark)Det greske kongeflagget frå 1860-åra (Kong Georg av Hellas var òg prins av Danmark)
* Flagget til den tyske Kriegsmarine frå 1935 til 1945. Nazi-Tyskland dyrka til tider det nordiske.Flagget til den tyske *Kriegsmarine* frå 1935 til 1945. Nazi-Tyskland dyrka til tider det nordiske.

Det engelske flagget er ein raud kross på kvit botn, men den vertikale stripa står midt på flagget, ikkje til eine sida slik dei nordiske krossflagga gjer.

Kjelder
-------

Fotnotar

1. ↑  Alex Heick, «Rigens banner» Arkivert 2011-09-03 ved Wayback Machine.

* *Delar av denne artikkelen bygger på «Nordisk korsflagg» frå Wikipedia på bokmål, den 13. november 2010.*
* *Delar av denne artikkelen bygger på «Nordic Cross flag» frå Wikipedia på engelsk, den 13. november 2010.*
**Nordlandsekspressen** er ei snøggbåtrute drive av reiarlaget Boreal Sjø. Ruta går frå Sandnessjøen i sør til Svolvær i nord, med Bodø som knutepunkt. Til dagleg vert skipa MS «Regine Normann» og MS «Elsa Laula Renberg» nytta, medan MS «Jernøy» er reservefartøy. Ruta har lange tradisjonar, og vert omtala som ei livsnerve for kystsamfunna langs Nordlandskysten. Det er mange korrespondansar undervegs, mellom anna korresponderer nattoget på Nordlandsbanen frå Trondheim med nordgåande båt frå Sandnessjøen via buss frå Mosjøen. I tillegg korresponderer båten med ei rekkje båt- og bussruter.

Bodø - Sandnessjøen - Bodø
--------------------------

Denne ruta går kvar dag kl. 06.25 om morgonen frå Sandnessjøen, og er framme i Bodø kl. 11.10. Sørover går båten kl. 16.15 frå Bodø på kvardagar og er framme i Sandnessjøen kl. 21.10. Desse hamnene kan vitjast frå sør til nord:

* Sandnessjøen
* Nesna
* Stokkvågen
* Indre Kvarøy
* Tonnes
* Selsøyvik
* Gjerøya
* Rødøy
* Vågaholmen
* Bolga
* Grønnøya
* Ørnes
* Støtt
* Sørarnøy
* Bodø

Bodø - Svolvær - Bodø
---------------------

På kvardagar går denne ruta kl. 06.00 om morgonen frå Svolvær og er framme i Bodø kl. 09.15. Frå Bodø går ho kl. 18.00 på kvardagane og er framme i Svolvær ca. kl. 21. Desse hamnene kan vitjast av ruta (frå sør til nord):

* Bodø
* Brennsund
* Helnessund
* Nordskot
* Bogøy
* Skutvik
* Skrova
* Svolvær

Kjelder
-------

\* Wikipedia på bokmål om Nordlandsekspressen.
| **Orihuela** |
| --- |
| Horisonten til OrihuelaHorisonten til Orihuela |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Flagget til Orihuela | Byvåpenet til Orihuela |
| **Flagget til Orihuela** | **Byvåpenet til Orihuela** |

 |
| Plassering |
| 

Orihuela is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Spania |
| Autonom region | Valencia |
| Provins | Alicante |
| Borgarmeister | Mónica Lorente |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  365,44 km² |
| Innbyggjarar  - Totalt (2008)   - folketettleik | 84 626   231,6 /km² |
| Koordinatar | 38°5′″N 0°56′″W﻿Koordinatar: 38°5′″N 0°56′″W﻿ |
| Høgd over havet | 24 moh |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 03300 |
| **Nettstad:** www.orihuela.es |

**Orihuela** (spansk) eller **Oriola** (valenciansk) er ein by og ein kommune i provinsen Alicante i Spania. Byen Orihuela har kring 35 000 innbyggjarar, medan kommunen har kring 85 000 innbyggjarar. Kommunen strekkjer seg langs kysten av Middelhavet, vest for Torrevieja. I kommunne ligg òg turistsenteret (*urbanizacion turistica*) Dehesa de Campoamor med kring 20 000 innbyggjarar, samt eit par andre landsbyar.

Elva Segura renn gjennom byen. Byen var busett av romarane, som kalla han *Orcelis* og seinare *Aurariola*.

Historie
--------

I domkyrkja
Orihuela er hovudstaden i regionen «Vega Baja del Segura» (naturregionen rundt Segura). Han har òg vore hovudstad i ein provins og eit kongedøme. Byen vart den første med bystatus i provinsen Alicante 11. september 1437. 

I 576 var byen hovudstad i den vestgotiske provinsen Aurariola, som har gjeve namn til byen. I 713 erklærte soldaten og greven Teodomiro seg sjølv konge av Tudmir.

I 825 vart Kongedømet Tudmir eit sjølvstendig kongedøme under umayyadane og hovudstaden vart flytta til Murcia. I 910 vart kongedømet Tudmir gjeve til emiratet Cordova. I 1053 vart fyrstedømet Murcia skapt som ein del av kongedømet Denia. I 1086 vart fyrstedømet Murcia sjølvstendig frå Denia. I 1212 vart området ein del av kongedømet Murcia.

I 1304 var Orihuela ein grenseby mellom kongedøma Castilla og Aragón. I 1366 kom han under Kongedømet Valencia.

I 1437 fekk han bystatus og i 1707 gjorde Karl V av Det tysk-romerske riket han til hovudstad i provinsen Orihuela. I 1737 vart Alicante, Elche, Monforte, Jijona, Villajoyosa, Agost, Busot, San Juan eller Muchamiel sjølvstendige frå provinsen Orihuela, og danna Alicante. 

I 1799 vart òg Orihuela ein del av provinsen Alicante. I 1810 gjorde Napoleon Orihuela til ein del av departementet Segura der Murcia var hovudstad. Orihuela vart ein del av provinsen Murcia i 1822, og i 1833 vart han igjen ein del av provinsen Alicante.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Orihuela» frå Wikipedia på engelsk, den 9. november 2009.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑   Población de España – datos y mapas

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Orihuela**

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Croagh Patrick** er eit fjell i County Mayo i Republikken Irland. Fjellet er 764 meter høgt og er ein viktig pilegrimsstad. Det ligg 8 km frå Westport ovanfor landsbyane Murrisk og Lecanvey. Den siste søndagen i juli kvart år klatrar over 25 000 pilegrimar til toppen av fjellet, mange av dei berrføtt. Fjellet dannar den sørlege delen av ein udal danna av ein isbre ut mot Clew Bay under den siste istida. Croagh Patrick er ein del av ein lengre aust-vest-orientert rygg. I vest ligg fjellet Ben Goram. Croagh Patrick har fått namnet sitt frå det irske *Cruach Phádraig* (St. Patrick-fjellet). I Ulster-annalane vert fjellet omtalt som *Cruachán Aigle* (Ørnefjellet) i 1113.

Ein fløts med gull vart oppdaga på fjellet i 1980-åra, om lag 14 gram per tonn i minst 12 kvartsårer. Dette kunne gjeve om lag 700 000 tonn med gullmalm. Lokale styresmakter valde derimot å ikkje grave det ut og avgjorde at gullet «låg fint der det låg».

Pilegrimsstaden
---------------

Croagh Patrick har vore ein pilegrimsstad sidan før kristendomen kom til Irland, kanskje til og med før keltarane kom her. I dag er fjellet kalla opp etter St. Patrick, som visstnok fasta på toppen i førti dagar på 400-talet og bygde ei kyrkje der. Det vert sagt at etter fasta skal han ha kasta kyrkjeklokka ned fjellsida og forvist alle slangar og ormar frå Irland. 

I moderne tider vart det bygd eit lite kapell på toppen og innvia den 20. juli 1905.

Galleri
-------

* Croagh Patrick sett frå Lecanvey tidleg ein julimorgonCroagh Patrick sett frå Lecanvey tidleg ein julimorgon
* Sett frå WestportSett frå Westport
* Sett frå WestportSett frå Westport

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Croagh Patrick» frå Wikipedia på engelsk, den 19. oktober 2007.*

Litteratur
----------

* Morahan, Leo (2001). *Croagh Patrick, Co. Mayo: archaeology, landscape and people*. Westport: Croagh Patrick Archaeological Committee. ISBN 0-9536086-3-8.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Om Croagh Patrick
* *Teach na Miasa* Croagh Patrick vitjingssenter
* - Bilete frå pilegrimsvandringa Arkivert 2007-08-10 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* GeoNames

 |
Globus II
**Globus II** er eit radaranlegg som ligg på Forsvarets stasjon i Vardø kommune. Anlegget er etablert som eit samarbeid mellom US Air Force Space Command i USA og Etteretningstjenesten i Noreg. Radaren stod opphavleg på Vandenberg Air Force Base i California. Bygginga av anlegget i Vardø tok til i april 1998 og radaren vart sett i drift på hausten i 2000.

Globus II vert brukt til å overvake verdsrommet, overvake norsk interesseområde i utlandet og å samle inn informasjon til bruk i forsking og utvikling.

Historie
--------

Mot slutten av 1980-åra byrja USA og Noreg eit samarbeid om å sette opp en radarstasjon i tillegg til den som Luftforsvaret hadde på Vårberget. Dette samarbeidet vart brote og amerikanarane sette opp den aktuelle radaren som vart kalla Have Stare, på flybasen Vandenberg i California. I 1995 vart norske og amerikanske styresmakter einige om å flytte Have Stare til Vardø. Flyttinga skjedde 1999 og radaren var operativ i 2001.

Radaren er utvikla i USA. Ettersom radaren ligg 40 km frå den russiske grensa, der Russland har store militære basar, har det ført til fleire diplomatiske spenningar mellom Noreg og Russland.

Den russiske generalen Leonid Ivasjov sa på *Dagsrevyen* sumaren 2000 at Russland hadde programmert taktiske atomvåpen til å angripe Vardø-radaren. Den russiske forsvarseksperten Pavel Felgenhauer hevda i eit intervju med NRK at radaren irriterte russiske styresmakter.

Referansar
----------

1. ↑  Wormdal, Bård (21. mai 2016). «Vardø-radar irriterer Moskva». *nrk.no*.

Kjelder
-------

* «Globus II» i *Store norske leksikon*, snl.no.
* A GLOBUS II / HAVE STARE SOURCEBOOK, fra Federation of American Scientists, fas.org (PDF-fil)
* *Denne artikkelen bygger på «Globus II» frå Wikipedia på bokmål, den 11. desember 2017.*

Koordinatar: 70°22′02″N 31°07′41″E﻿
**Glokalisering** er ei nemning som freistar uttrykkja at globaliseringa ikkje er ein einvegsprosess og ikkje verkar so einsrettande som ein stundom kan få inntrykk av. Glokalisering spelar på at dei globale kulturelle, økonomiske og politiske straumdraga frå globaliseringa vert forma lokalt og tilpassa lokale tilhøve. Såleis tek lokale kulturar vare på sitt eige særpreg, samstundes som ein er open for nye ovringar frå utanomverda. Døme på slik glokalisering er norsk hipphopp, t.d. med gruppa Side Brok, der ein amerikansk kultur er vorten tilpassa norsk bygdeliv og norsk språk, og jamvel kan seiast å vere med på å styrkje det lokale. 

Denne glokaliseringsforståinga vert stundom halden fram som eit forsvar for globaliseringa slik ho ovrar seg i verda i dag, og kan dermed tolkast som eit motlegg mot antiglobaliseringsrørslene, eventuelt som ei modifisering av nokre synspunkt åt desse rørslene.

Referanse
---------

Robertson, Roland. 1995. Glocalization: time-space and homogeneity-heterogeneity. I Featherstone, Mike m.fl. (red.).*Global Modernities*. London: Sage Publications, 25-44.
| Divjakë |
| --- |
| Frå sentrum i Divjakë Frå sentrum i Divjakë |
| 

|  |
| --- |
|  |
| **Byvåpenet til Divjakë** |

 |
| Styresmakter |
| Land  Region | Albania  Fier |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  360 km² |
| Innbyggjarar  - By (2011) | 34 254 |
| Koordinatar | 41°0′0″N 19°32′0″E﻿Koordinatar: 41°0′0″N 19°32′0″E﻿ |
| Tidssone | CET (UTC+1) |
| Plassering |
| Divjakë kommune innafor regionen FierDivjakë kommune innafor regionen Fier |

**Divjakë** er ein by og ein kommune i regionen Fier i Albania. Kommunen ligg noko sør for midten av landet, nord for Fier. Han grenser i nord til regionen Tirana, og i vest ligg Adriatarhavet.

Kommunen vart oppretta gjennom ei admininistrasjonsreform i 2014, ved at den tidlegare bykommunen Divjakë vart slått saman med landkommunane Tërbuf, Grabjan, Gradishtë og Remas. Dei tidlegare kommunane inngår no som kommunaleiningar i den nye storkommunen. Kommunen har hovudsete i Divjakë.

Ved folketeljinga i 2011 hadde den dåverande bykommunen 8 445 innbyggjarar, medan dei fem kommunane som i dag utgjer storkommunen Divjakë, til saman hadde 34 254 innbyggjarar.

Tidlegare administrativ inndeling
---------------------------------

Fram til år 2000 var dei tidlegare by- og landkommunane ein del av distriktet Lushnje. Den dåverande bykommunen omfatta sjølve byen Divjakë og busetnadene:

* Mizë
* Xengë
* Germenj i Madh
* Germenj i Vogël
* Hallvaxhias
* Bregas
* Dushk Cam
* Zharnec
* Bishtçukas

Referansar
----------

1. 1 2  Folketeljing 2011
2. 1 2  Kommunereforma i 2014
3. ↑  Regionreforma i 2000
Ei flaske og glas med Achel blond
**Achel** er eit trappistøl frå bryggeriet til trappistklosteret De Achelse Kluis i Hamont-Achel i Flandern i Belgia. Klosterbryggeriet Achel er det minste av dei sju godkjende trappistbryggeria.

Historie
--------

Det vesle klosteret i Hamont-Achel vart oppretta i 1851. I 1859 vart det produsert øl, ost og brød i klosteret. Under den første verdskrigen måtte munkane forlata klosteret under den tyske okkupasjonen, og i 1917 vart koparet frå bryggjekjelane, om lag 700 kg, konfiskert og smelta om til ammunisjon. 

Då det nederlandske trappistbryggeriet La Trappe på slutten av 1990-talet mista retten til å kalla ølet sitt trappistøl, såg den internasjonale samanslutninga av trappistbryggeri dystert på situasjonen, då det berre var fem andre kloster igjen som brygga trappistøl. Munkane i Westmalle bidrog med midlar til munkane i Achel for å få bygd eit nytt bryggeri der, og i 1998 vart det igjen starta brygging i Achel.

Produkt
-------

I 1998 såg Achel 5° dagens lys. Dette er eit blond øl med relativt låg alkoholstyrke, berre 5 %. Det var berekna på gjestar på dagsbesøk i klosteret, då turgjengarar og syklistar ikkje trong eit sterkare øl. Achel 5 var meir eit øl for å sløkkja tørsten enn eit gourmetøl. Kritikarar, som ikkje forventa noko dårlegare enn eit øl av verdsklasse frå eit trappistbryggeri, var lunkne til dette ølet.

Eit år seinare kom den tyngre Achel 7°. Også denne fekk ei middels mottaking. Med ein mellomting mellom desse to, Achel 6°, fekk klosterbryggeriet dei første forsiktig positive reaksjonane, og då den blonde Achel 8° vart lansert i 2001, etablerte bryggeriet seg for fullt som eit fullverdig trappistbryggeri. Årsproduksjonen er om lag 4500 hektoliter.

Det vert brygga fem trappistøl:

* Achel Blond 5°, 5% alkoholstyrke
* Achel Bruin 5°, 5%
* Achel Blond 8°, 8%
* Achel Bruin 8°, 8%
* Achel Extra Bruin, 9.5% ABV (berre 75cl)

Blond 5° og Bruin 5° er berre tilgjengelege i klosteret, mens dei andre blir marknadsførte verda rundt. Éit Achel-øl, Achel Blond 8°, er tilgjengeleg i Noreg gjennom Vinmonopolet, per februar 2010.

Som hjå dei andre trappistbryggeria, går inntektene frå salet til drift av klosteret og veldedige føremål.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen begynte med ei omsetjing frå nederlandsk og engelsk wikipedia, 25. februar 2010.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Klosteret si nettside på nederlandsk, fransk, engelsk og tysk.

  



|  |
| --- |
| **Trappistøl** |
| Achel | Chimay | La Trappe | Orval | Rochefort | Westmalle | Westvleteren |
|  |
| --- |
| **Amfibium** |
| Ei paddeEi padde |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Infrarike:** | Deuterostome dyr Deuterostomia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Infrarekkje:** | Kjevemunnar Gnathostomata |
| **Megaklasse:** | Beinfiskar Osteichthyes |
| **Overklasse:** | Tetrapodar Tetrapoda |
| **Klasse:** | **Amfibium** AmphibiaGray, 1825 |

**Amfibium** eller **padder** er firbeinte eller sekundærte beinlause dyr som lever både på land og i vatn og manglar amniotiske egg. Dei er vekselvarme, det vil seie at kroppstemperaturen er avhengig av omgjevnadane, og er i stand til å pusta over kroppsflata. Det er beskrive rundt 6000 nolevande artar, mange sterkt truga av utrydjing. Amfibia omfattar froskar, padder, salamandrar og ormeamfibium.

Utvikling
---------

Orden Anura, Hylidae, Agalychnis callidryas
Dei første store amfibiegruppene utvikla seg i devontida frå ferskvasslevande kvastfinnefisk (eller lungefisk?) med finnar omdanna til bein. Fleire artar på denne tida kunne bli fleire meter lange, noko berre særs få japanske salamandrar gjer dei etter i dag. Me reknar me at desse dyra erobra landjorda for å unngå å bli jakta på, men dei møtte òg eit par utfordringar der oppe: Dei hadde korkje vasstett skinn eller vasstette egg, og hovudføda deira var framleis i vatnet.

I karbontida flytta amfibia seg opp i næringskjeda og fekk ei rolle som tilsvarar den krokodillane har i dag. Dei åt både store insekt, som levde på land, og fisk som levde i vatn. Gjennom permtida og tidleg trias vart dei derimot utkonkurrerte av proto-krokodiller; krypdyr som overtok nisjene deira. Dette førte til at amfibia migrerte til kaldare strøk (sidan dei i motsetnad til urkrokodillane kunne gå i dvale) eller vart mindre.

Systematikk
-----------

* Underklasse *Labyrinthodontia* (utdøydd)
	+ orden *Ichtyostegalia* (utdøydd)
	+ orden *Temnospondyli* (utdøydd)
	+ orden *Anthracosauria* (utdøydd)
* Underklasse *Lepospondyli* (utdøydd)
	+ Orden *Adelospondyli* (utdøydd)
	+ Orden *Aïstopoda* (utdøydd)
	+ Orden *Nectridea* (utdøydd)
	+ Orden *Tuditanomorpha* (utdøydd)
	+ Orden *Lysorophia* (utdøydd)
* Underklasse *Lissamphibia*
	+ Orden *Anura* (froskar og padder)
	+ Orden *Caudata* (salamandrar)
	+ Orden *Gymnophiona* (ormeamfibium)

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Amfibium**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* Dyntaxa
* ITIS
* FaunEur

 |
Koordinatar: 39°46′46.268″N 64°25′9.7140″E﻿

**Bukhara** (usbekisk *Buxoro*, kyrillisk skrift Бухоро) er den 5. største byen i Usbekistan og hovudstad i Bukhara-regionen med 247 644 innbyggjarar (2016). Det har budd folk i området rundt Bukhara i minste fem tusen år, og byen har vore til i rundt halvparten av denne tida. Bukhara ligg langs Silkevegen, og har lenge vore eit senter for handel, lærdom, kultur og religion. Gamlebyen omfattar ei rekkje gamle bygningar, og er rekna som verdsarv av UNESCO.

Innbyggjarar
------------

Fleirtalet av innbyggjarane i byen er persisk-språklege tadsjikar. Bukhara og Samarkand er dei to viktigaste sentera til tadsjikisk-persisk kultur og historie, og begge desse byane var viktige knutepunkt på Silkevegen.

Bukhara har også vore heim til ei mengd jødar, etterkomarar etter ei gruppe som slo seg ned der i romesk ti. Omgrepet *bukhariske jødar* er jamleg blitt brukt til å omtala jødar frå Sentral-Asia.

Historie
--------

Bukhara har historisk vore eit hovudsenter for persisk sivilisasjon, og Bukhara-regionen var lenge ein del av Persarriket. 
Frå 1785 til 1920 var det eit emirat; den siste emiren i Bukhara var Muhammed Alim Khan.
Bukhara var hovudstad i Bukhara-sovjetrepublikken frå 1920 til 1925, då han blei gjort til ein del av Usbekistan SSR.

Kjelder
-------

1. ↑  «Uzbekistan - Largest Cities». *GeoNames*. GeoNames. Henta 31 August 2016.
2. ↑  
«21 World Heritage Sites you have probably never heard of». Daily Telegraph.

* *Denne artikkelen bygger på «Bukhara» frå Wikipedia på engelsk, og «Bukhara» frå nn den 28. februar 2018.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC
* GeoNames

 |
**Beren** er namnet på ein helt frå J.R.R. Tolkiens legendarium. Han var kjend som Beren Ein-hand på grunn av dådsverket sitt med Silmarilen.

### Silmarillion

Beren var son av mannehovdingen Barahir, og erving til hovdingtittelen i det første av dei tre Edainsfolka, ætta etter Bëor. Etter Dagor Bragollach vart eignene til Barahir herja, og folket hans rømde i alle leier, slik at han sistpå stod att med tolv fredlause, mellom desse sonen Beren. Beren overlevde det siste åtaket, og greidde å vinne attende ringen Barahir hadde fått av Finrod i Bråeldslaget. Etter dette levde han einsam og fredlaus i fleire år, men vart sistpå nøydd til å rømme frå heimlandet sitt, og vann over skrekkfjella og kom endeleg gjennom stengslene Melian hadde reist, og inn i Doriath. Her var det han vart hugteken av kongedottera Lúthien, som han sidan fridde til. 

Då kongen fekk høyre om Beren, baud han at Beren skulle finne ei høvande gåve til giftarmålet, og denne skulle vera ein silmaril. Beren gjekk inn på dette, og reiste iveg utan Lúthien. Ho vart halden som fange, men følgde snart etter. Først kom han til Nargothrond, der han bad Finrod om hjelp, og saman med eit lag alvar kom dei så langt som til borga på Tol Sirion, som var vakta av Sauron. Her vart dei avslørde, og Sauron drap dei ein etter ein. Sistpå kjempa han og Finrod med tryllesongar, til Finrod fall og let livet. I mellomtida var Lúthien komen til, og fekk hjelp av valahunden Huan, som kjempa med Sauron i ulveham. Etter at Sauron var overvunnen, tok Beren og Lúthien hamane til ulven og Thuringwethil, ein stor skinnveng-demon, og slik kom dei seg usette til Morgoths dører. Lúthien greidde å overliste vaktene, og saman kom dei seg ned til halla, der Lúthien sette trolldom på Morgoth slik at han sovna, og Beren kunne løyse ein av silmarillane frå jarnkrona hans. 

Men ulven Carcaroth gløypte i seg handa med silmarillen då dei kom ut att, og Beren kunne soleis ikkje syne fram vinsten sin då han kom attende til Doriath. Ulven sprang etter dei dit, og Thingol, Beren og eit lag andre reiste ut for å veide på Carcaroth som vart drepen, men som samstundes drap Beren. 

Då Beren døydde, neitta han å reise over verdsskjela, men bidde på Lúthien, som fekk valaen Mandos til å syne medkjensle, slik at dei båe kunne koma attende til Midgard, men Lúthien som døyeleg kvinne. I denne forma fødde ho sonen Dior.

### I Tolkiens liv

Tolkien sette soga om Beren og Lúthien særskilt høgt, og hadde hovuddraga ferdige alt i 1917. Namnet Beren står skrive på gravsteinen hans under hans eige namn, medan namnet Lúthien er skrive under namnet til kona, Edith Bratt Tolkien.
**Berekraftig utvikling** er definert som ei utvikling som tilfredsstiller behova til dagens generasjon utan å øydeleggje høvet for kommande generasjonar til å få dekt sine behov. Berekraftig utvikling omfattar både økonomisk berekraft, berekraft for miljøet og sosial berekraft, der også den kulturelle dimensjonen inngår.

Eit døme på ein ressurs som bør styrast etter prinsippet om berekraftig utvikling, er torsk. For nokre få år sidan vart det lagt fram tal som viste at torskefangsten i verda har gått ned med 70% sidan 1970. Også for den norske kysttorsken er situasjonen særs alvorleg.

Berekraftig utvikling vart sett på dagsordenen då Brundtlandkommisjonen la fram rapporten «Vår felles framtid» i 1987. Riokonferansen om miljø og utvikling i 1992 var ein milepåle i det internasjonale miljøarbeidet.

Berekraftig produksjon
----------------------

Berekraftig produksjon er tufta på integrering av omsynet til miljøet i heile verdikjeda – frå produksjon av råvarer, til materialforedling, industriell produksjon, produktutvikling, distribusjon og sal. Omgrepet føreset òg dokumentasjon av livsløpet til produkta.

Berekraftig forbruk
-------------------

Berekraftig forbruk inneber at forbrukarane har ei miljømedviten åtferd når dei vel materialar og produkt, og at dei bidreg til å utnytte gjenbrukseigenskapane til produkta.

FNs berekraftsmål
-----------------

I 2015 vart medlemslanda i FN samde om 17 berekraftsmål. FNs berekraftsmål er ein felles arbeidsplan for å utrydde fattigdom, kjempe mot ulikskap og stanse klimaendringane innan 2030. Berekraftsmåla gjeld alle landa i verda, og eitkvart land skal sørgje for å følgje opp og oppnå desse måla.

Kjelder
-------

1. ↑  United Nations. (1987)."Report of the World Commission on Environment and Development." General Assembly Resolution 42/187, 11. desember 1987. Henta 14. april 2023.
2. ↑  «The 17 Goals» (på engelsk). United Nations. Henta 14. april 2023.
3. ↑  «FNs berekraftsmål». FN-Sambandet. Henta 14. april 2023.

Bakgrunnsstoff
--------------

* St.meld. nr. 17 (1998-99)
* Innst. S. nr. 273 (2004-2005)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GND
* NKC
* NDL

 |
Beretta 92
**Beretta 92** er ein locked-breech rekyldriven kombinert double og single action-pistol i kaliber 9 mm Parabellum, konstruert og produsert av det italienske våpenfirmaet Beretta. 

Da USA på 1980-talet heldt konkurransar for å få eit nytt handvåpen til avløysing av Coltpistolar av modell 1911 og revolverar i kaliber .38, vann Beretta 92 desse, og den italienske pistolen vart teken inn som standard tenestepistol i dei amerikanske væpna styrkane som Beretta 92F eller «M9». Han vart au teken inn som militær tenestepistol i Frankrike, i versjonen 92G. Over 500 000 vart laga for det amerikanske militæret, som frå da til no stort sett har bruka berre Berettaen som tenestepistol. Det at ein europeisk pistol vart vald til tenestevåpen var eit prestisjenederlag for amerikanske våpenprodusentar, og tungt å svelgje for amerikanske super-patriotar. 

Beretta 92F var konstruert for militær- og politibruk. Etter visse endringar gjennom åra, er modellen no kalla 92FS.

Magasinet har 15 skot, med patronane i to rekkjer. 

Sidan Beretta 92F/FS vart teken inn i USA sine væpna styrkar, har fleire sivile au kjøpt våpenet, da gjerne i meir påkosta og modifiserte sivile utgåver.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Beretta 92» frå Wikipedia på engelsk, den 1. juli 2006.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Ghost view of the Beretta 92FS
* Beretta 92/96 Discussion and Information Arkivert 2007-04-08 ved Wayback Machine.
* Free videos of Beretta 92/96 disassembly
Koordinatar: 74°45′ S 64°18′ W﻿

**Latady Mountains** er ei fjellkjede i Palmer Land og stig opp til 1700 moh vest for Gardnerfjorden ved Orville Coast. Frå nord til sør omfattar fjellkjeda Mount Aaron, McLaughlin Peak, Mount Robertson, Crain Ridge, Mount Wood, Mount Hyatt, Mount Terrazas og Schmitt Mesa.

Dei vart oppdaga frå lufta av RARE, den 21. november 1947, og kalla opp etter William R. Latady. Deu vart delvis kartlagde av FIDS-RARE frå «Stonington Island» i desember 1947.

Fjella vart fotograferte frå lufta av USN, 1965–67, og kartlagde frå flyfotografi av USGS.

Sjå òg
------

* Latady Island

Bakgrunnsstoff
--------------

*

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Latady Mountains» frå Wikipedia på engelsk, den 25. februar 2013.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  (Latady Island, q.v.) (Ronne, 1948b, map p.357; USHO chart 6638, 1955; [in correct position] USGS sketch map Ellsworth Land-Palmer Land, 1969; APC, 1975, p.4; BAS 500P sheet SS 17-20/SE, 1-DOS 1981)
2. ↑  Montes Latady (Argentina. MM chart N-"P"-1, 1952). Latardy Gebirge, Latardy-Ketten [sic] (Kosack, 1955a, p.229 and end map). Gory Latadi (Sovjetunionen. MMF chart, 1961).

 Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Latady Mountains» (innhald frå Geographic Names Information System).
***Brideshead Revisited*** er ein britisk roman av Evelyn Waugh frå 1945. Romanen skildrar korleis andre verdskrigen endra den engelske overklassen. Handlinga krinsar rundt kaptein Charles Ryder som i løpet av krigen vender tilbake til det storslagne engelske slottet Brideshead, der han var mykje som ungdom, og om minna hans frå den tida. Handlingen går tilbake til 1920-talet, og fram til 1945. Tematikken er katolisisme, alkoholmisbruk, overklasse og homofili. Det blei laga ein TV-serie av romanen i 1981, regissert av Charles Sturridge og Michael Lindsay-Hogg. I 2008 kom det ut ei filmatisering skriven av Jeremy Brock og Andrew Davies og regissert av Julian Jarrold, med Emma Thompson, Matthew Goode og Ben Whishaw i hovudrollene.

Norske omsetjingar
------------------

* 1950: *Møte med fortiden : Kaptein Charles Ryders religiøse og verdslige erindringer.* Oslo: Aschehoug. Omsett av Peter Magnus
* 2017: *Gjensyn med Brideshead : Kaptein Charles Ryders sakrale og profane minner* (Gyldendals moderne klassikere). Oslo: Gyldendal. Omsett av Johanne Fronth-Nygren. ISBN : 978-82-05-49297-4

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Gjensyn med Brideshead» frå Wikipedia på engelsk, og «Brideshead Revisited» frå Wikipedia på bokmål den 4. september 2022.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* BBC Things

 |
**Frank Filipetti** er ein USA-amerikansk plateprodusent, lydteknikar og lydmiksar frå Bristol i Connecticut i USA. Filipetti vann fem Grammyprisar for arbeidet sitt med *The Color Purple*, *The Book of Mormon*, *Wicked*, *Monty Python's Spamalot* og *Elton John and Tim Rice's Aida*. Han var ein tidleg tilhengjar av digital innspeling.

Han har mellom anna miksa store hittar som Foreigner sin «I Want to Know What Love Is» og The Bangles sin «Eternal Flame». Filipetti var lydteknikar og produsent for Survivor-album *Too Hot to Sleep* frå 1988. Filipetti spelte òg inn og miksa album for Carly Simon, Barbra Streisand, Vanessa Williams, George Michael, 10.000 Maniacs, Korn, McAuley Schenker Group, Frank Zappa og James Taylor (*Hourglass*). Filipetti produserte, var lydteknikar og miksa, og vann to Grammy-prisar til i 1998 for beste lydtekniske album og beste popalbum for dette Taylor-albumet.

Filipetti er ein forkjempar for kringlyd og har laget ni 5.1/DVD-prosjekt, mellom anna for Billy Joel, Carly Simon, James Taylor og Meat Loaf. Han har spelt inn og miksa ei rekkje konsertalbum, inkludert Pavarotti and Friends-serien, *Minnelli on Minnelli: Live at the Palace* frå 1999, James Taylor sitt *Live at the Beacon* og seinast Elton John sitt *One Night Only*. Han har òg spelt inn album med originalbesetning for mellom anna *A Funny Thing Happened on the Way to the Forum* med Nathan Lane, den Grammy-vinnande *Annie Get Your Gun* og Tony Award-vinnande *Aida*.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Frank Filipetti» frå Wikipedia på engelsk, den 8. april 2023.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  «Frank Filipetti, mars 2001». Arkivert frå originalen 11. juli 2012. Henta 25. desember 2006.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)
* AllMusic (artist)

 |
**Whirinaki Forest Park** er eit ålment tilgjengeleg verna skogsområde i regionen East Coast på Nordøya på New Zealand. Parken ligg kring byen Minginui og grensar til den austlege flanken av nasjonalparken Te Urewera National Park.

Miljøverndepartementet på New Zealand, Department of Conservation, har det administrative ansvaret for parken. Fotturisme og terrengsykling er populære rekreasjonsformer i parken, og der er eit nettverk av stiar og hytter som vert nytta til desse føremåla.

Mangamate Hut, ei av villmarkshyttene i parken.
River Road, som er utan fast dekke, fører fran til ein parkeringsplass og eit startpnkt for mange av turane. Kortare turar går gjennom urørt krattskog til fossefalla Waiatiu Falls og Whirinaki Falls, til lagunen Arohaki Lagoon, og til slukta Te Whaiti-Nui-A-Toi Canyon. I Arohaki Lagoon er det ofte ei mengd av froskearten *Litoria raniformis*. Lengre turstiar knyter saman fleire hytter og to andre tilgangsvegar.

Skogane stod i sentrum for protestar på skogsdrift på 1970- og 1980-talet. I dag består store delar av parken av naturleg podocarp skog, der ein finn rimu *(dacrydium cupressinum)*, totara *(podocarpus totara)*, kahikatea *(Dacrycarpus dacrydioides)*, matai *(Prumnopitys taxifolia)* og miro *(Prumnopitys ferruginea)*. I ein del høgareliggjande område er det bøkeskog. Ei rekkje fuglearter, somme av dei trua, held også til i parken.

Referansar
----------

1. ↑  L. Harper; T. Mudd; P. Whitfield; D. Hall (2006). *The Rough Guide to New Zealand* (5. utg.). New York - London - Delhi: roughguides. s. 355. ISBN 1-84353-679-X.

* *Denne artikkelen bygger på «Whirinaki Forest park» frå Wikipedia på engelsk, den 2. desember 2012.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* John Morton; John Ogden; Tony Hughes (1984). *To save a forest - Whirinaki*. Auckland: David Batemen Ltd. ISBN 0-908610-24-6.  [Photographs by Ian MacDonald]
* Department of Conservation - Whirinaki Forest Park
* Department of Conservation Arkivert 2013-02-12 ved Wayback Machine. - Whirinaki Forest Park - opplysingsverksemd.
* Whirinaki Forest - Ngati Whare Iwi - vaktarane til parken. Arkivert 2010-05-23 ved Wayback Machine.
* NZ On Screen - "Moa's Ark : Stamp of the Giants" (1990 fjernsynsserie) omfattar Whirinaki Forest Park.

Koordinatar: 38°46′S 176°46′E﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF

 |