recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Psel** (ukrainsk: Псeл) eller **Psiol** (russisk Псёл) er ei elv i Poltava og Sumy oblast i Ukraina og Belgorod og Kursk oblast i Russland. Ho er ei av sideelvane til Dnepr frå venstre og har ei lengd på 717 km. Nedslagsfeltet hennar er 22 800 km². 

Ho spring ut frå dei søraustlege områda av Det sentralrussiske høglandet og renn vestover frå her. Om lag ved byen Sumy svingar ho sør-sørvest og over Poltavaplatået. Ho munnar ut i Dniprodzerzjynsk-reservoaret i Dnepr, mellom byene Krementsjuk og Komsomolsk.

Dei største sideelvane hennar er Sudzja, Grun, Khorol frå høgre, og Pena Grun-Tasjan og Goltva frå venstre. Elva er islagt frå november til mars. 

Ved Psel ligg byane Sumy, Hadjatsj og Sjysjaky i Ukraina og Obojan i Russland.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Psel» frå Wikipedia på bokmål, den 19. oktober 2008.*


| * v
* d
* e
Dnepr |
| --- |
| Sideelvar | 
* Drut (H)
* Berezina (H)
* Sozj (V)
* Pripjat (H)
* Teteriv (H)
* Irpin (H)
* Desna (V)
* Stuhna (H)
* Trubizj (V)
* Ros (H)
* Tjasmyn (H)
* Supij (V)
* Sula (V)
* Psyol (V)
* Vorskla (V)
* Samara (V)
* Konka (LV)
* Bilozerka (V)
* Bazavluk (H)
* Inhulets (H)

 |  |
| Reservoar | 
* Dnepr
* Dniprodzerzjynsk
* Kakhovka
* Kaniv
* Kiev
* Krementsjuk

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* GeoNames

 |
|  |
| --- |
| ***«Black Smoke»***  Singel av Ann Sophiefrå albumet *Silver Into Gold* |
|  |
| **Land** | Tyskland |
| **Språk** | Engelsk |
| **Utgjeve** | 2. mars 2015 |
| **Sjanger** | Soul, pop og jazz |
| **Lengd** | 3:12 |
| Låtskrivar(ar) | Michael Harwood, Ella McMahon og Tonino Speciale |
|

**«Black Smoke»** (*Svart røyk*) er ein singel av Ann Sophie, gjeven ut 2. mars 2015. 24. april 2015 vart songen gjeven ut på albumet *Silver Into Gold*. Songen er skriven av Michael Harwood, Ella McMahon og Tonino Speciale. Ein liten del av songen vart lagt ut på Internett 27. februar 2015.

Eurovision
----------

### *Unser Song für Österreich*

Ann Sophie framfører «Black Smoke» under *Unser Song für Österreich*
Ann Sophie vann ein klubbkonsert 19. februar 2015, og vart med som joker i *Unser Song für Österreich*, den tyske uttakinga til *Eurovision Song Contest 2015* i Wien i Austerrike. Ho framførte fyrst «Jump the Gun», og gjekk vidare til andre runde. Der fekk ho framføre «Black Smoke» på engelsk, og gjekk vidare til den siste runden der bidraget kjempa om sigeren mot «Heart of Stone» av Andreas Kümmert. «Heart of Stone» fekk 78,7 prosent av røystene og vann tevlinga, men Kümmert gav sigeren til «Black Smoke» og Ann Sophie under sigersintervjuet før han skulle framføre vinnarsongen på nytt. Programleiar Barbara Schöneberger utropte dimed «Black Smoke» som ny vinnar, og representant for Tyskland i *Eurovision Song Contest 2015*.

### *Eurovision Song Contest 2015*

«Black Smoke» var direktekvalifisert til finalen i *Eurovision Song Contest 2015* av di Tyskland er ein del av Dei fem store. Bidraget enda på 27. og sisteplass utan poeng. Austerrike enda òg opp utan poeng, men enda berre på 26. plass av di bidraget «I Am Yours» vart framført før «Black Smoke». Dette er det tredje tyske bidraget som har enda opp utan poeng.

Fotnotar
--------

1. ↑  «Black Smoke» (på engelsk). 4lyrics.eu. Henta 6. mars 2015.
2. ↑  «Ann Sophie joins German national final line-up» (på engelsk). Eurovision.tv. Henta 6. mars 2015.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* MusicBrainz (release-group)

 |
Toppen av Black Mountain
**Black Mountains** (walisisk *Y Mynyddoedd Duon*) er ei rekkje åsar i Powys og Monmouthshire søraust i Wales som strekkjer seg over grensa og inn i Herefordshire i England. Dei er den austlegaste av fire fjellkjeder i Brecon Beacons nasjonalpark og vert ofte forveksla med den vestlegaste, som heiter Black Mountain. I tillegg er det ein topp i *Black Mountains* som heiter Black Mountain. Black Mountains strekkjer seg i trekanten mellom byane Abergavenny i søraust, Hay-on-Wye i nord og landsbyen Llangors i vest. Ein annan by nær Black Mountains er Talgarth. 

Det høgaste fjellet i gruppa er Waun Fach på 811 meter over havet. Andre toppar er Black Mountain (703 moh), Hay Bluff (677 moh), Rhos Dirion (713 moh) og Lord Hereford’s Knob eller Twmpa (690 moh). Mot sør ligg dei meir sjølvstendige toppane Crug Mawr (550 moh), Pen Allt-mawr (719 moh) og Pen Cerrig-calch (701 moh).

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Black Mountains, Wales» frå Wikipedia på engelsk, den 3. april 2011.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* GeoNames
* BBC Things

 |
| Sheringham  |
| --- |
| Sheringham sett frå Beeston Bumb. Havet ein ser er Nordsjøen.Sheringham sett frå Beeston Bumb. Havet ein ser er Nordsjøen. Sheringham sett frå Beeston Bumb. Havet ein ser er Nordsjøen. |
| Plassering |
| 

Sheringham is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Storbritannia |
| Konstituerande land |  England |
| Grevskap | Norfolk |
| Distrikt | North Norfolk  |
| Geografi |
| Innbyggjarar  - By (2001) | 7 143 |
| Koordinatar |  52°56′″N 1°13′″E﻿Koordinatar: 52°56′″N 1°13′″E﻿ |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | NR26 |
| Telefon-retningsnummer | 0 1263 |
| 
 Commons har multimedium som gjeld: **Sheringham**
 |

**Sheringham** er ein kystby i grevskapet Norfolk i England som ligg omtrent 6 km vest for Cromer. Byen hadde 7 143 innbyggjarar ved folketeljinga i 2001.

Frå gammalt av omfatta soknet Sheringham dei to landsbyane Upper Sheringham, eit jordbrukssamfunn, og Lower Sheringham, som dreiv både jordbruk og fiske.

Industrien i Sheringham var på toppen på seint 1800-tal og tidleg 1900-tal på grunn av jarnbana som gjorde det mogleg å frakte fisken raskare og meir effektivt til marknader rundt om. Gjennom 1900-talet flytta fokuset seg over heile Nord-Norfolk, frå berre fisk til delvis òg krabbar, hummar og sjøsniglar. Krabbe- og hummarfisket gjorde dei lokalet fiskarane storleverandørar av var til fiskemarknadane i London. Fiska etter sild og torsk vart mindre viktig det siste halve hundreåret saman med sniglefangsten. No har industrien minka drastisk, frå høgdepunktet på omtrent 200 båtar, til dagens flåte på berre åtte båtar som jobbar kvar for seg.

Det noverande Sheringham var ein gong Lower Sheringham, eit fiskevær for hovudlandsbyen, no kjent som Upper Sheringham. Det er ein jernbaneby som har utvikla seg frå då jernbanelinja Midland and great Northern Joint Railway Line vart bygd seint på 1800-talet. Dei fleste bygningane og butikkar i Sheringham vart bygd i denne perioden og tidleg på 1900-talet. Det er fleire interessante bygningar som brukte flint som bygningsmateriale, ein eigenleg ganske uvanleg stein i den tradisjonelle Norfolk-stilen.

Venskapsbyar
------------

* Flagget til Tyskland Ottendorf i Niedersachsen

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Sheringham» frå Wikipedia på bokmål, den 17. juli 2011.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames

 |
Teplantasjar ved byen Muyu i Shennongjia
Plasseringa av Shennongjia (gul) i Hubei
**Shennongjia** (kinesisk skrift 神农架林区; pinyin *Shénnóngjià Línqū*) er eit skogsdistrikt på fylkesnivå heilt vest i provinsen Hubei i Folkerepublikken Kina, på grensa mot Chongqing. Distriktet ligg direkte under provins-styresmaktene. Shennongjia har eit areal på 3 253 km² og hadde 76 410 ibuarar i 2010. Eit naturreservat som vart etablert i 1986 dekker eit område på 2 618 km².

Landskapet Shennongjia er dominert av skogkledde fjell og djupe dalar. Høgste toppane i fjellkjeda Daba Shan, som når opp 3 105 meter over havet, ligg innanfor distriktet. Dei store naturlege variasjonane i området gjev veksttilhøve for mange ulike plantevekstar, kinesiske botanikarar har påvist 3 479 høgreståande planter innanfor eit avgrensa felt.

Shennongjia er det einaste landområdet i Kina med status som administrativt skogdistrikt.

Notar
-----

1. ↑  Ingentaconnect

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Shennongjia» frå Wikipedia på engelsk, den 6. mai 2013.*
**Ernst Friedrich Ferdinand Zermelo** (27. juli 1871–21. mai 1953) var ein tysk matematikar. Arbeidet hans har hatt store konsekvensar for den grunnleggande matematikken og dermed innan filosofi.

Ernst Zermelo var fødd i Berlin i Det tyske keisardømet. Han studerte ved universiteta i Berlin, Halle og Freiburg og tok doktorgraden ved universitetet i Berlin i 1894 innan variasjonsrekning. Han vart verande på universitetet i Berlin som assistenten til Planck, og starta gjennom han å studere hydrodynamikk. I 1897 reiste han til Göttingen, som på denne tida var eit leiande matematisk senter i verda der han gjorde ferdig habilitetestesen sin i 1899.

I 1910 vart Zermelo leiaren for det matematiske instituttet på Universitetet i Zürich, men trekte seg frå her i 1916. 

I 1900 på den internasjonale matematikkongressen i Paris gav David Hilbert det matematiske samfunnet ei utfordring då han la fram dei kjende Hilbert-problema, ei liste på 23 uløyste grunnleggjande spørsmål som matematikarane burde løyse det komande hundreåret. Dei første av desse var eit problem innan mengdelære, kontinuumhypotesen som vart introdusert av Cantor i 1878.

Zermelo byrja å arbeide med mengdelære og i 1902 gav han ut den første artikkelen sin som omhandla grunntal. I 1904 tok han eit steg vidare innan kontinuumhypotesen då han beviste velordningsteoremet. Dette resultatet gjorde Zermelo kjend, og han vart professor i Göttingen i 1905. Ikkje alle matematikarar godkjende beviset hans, mellom anna fordi han hadde nytta utvalsaksiomet, som ikkje på denne tida var eit godteke aksiom. I 1908 klarte han derimot å lage eit nytt bevis som vart akseptert i breiare kretsar. 

I 1922 utbetra både Adolf Fraenkel og Thoralf Skolem kvar for seg aksiomsystemet til Zermelo. Dette førte til ti aksiom, i dag kalla Zermelo–Fraenkel aksioma (ZF), og er i dag det mest nytta systemet innan aksiomatisk mengdelære.

Ernst Zermelo døydde i 1953 i Freiburg im Breisgau i Vest-Tyskland.

Bibliografi
-----------

* Jean van Heijenoort, 1967. *From Frege to Godel: A Source Book in Mathematical Logic, 1879-1931*. Harvard Univ. Press.
	+ 1904. "Proof that every set can be well-ordered," 139-41.
	+ 1908. "A new proof of the possibility of well-ordering," 183-98.
	+ 1908. "Investigations in the foundations of set theory I," 199-215.
* 1913. "On an Application of Set Theory to the Theory of the Game of Chess" in Rasmusen E. ed. 2001. *Readings in Games and Information*, Wiley-Blackwell: 79-82.
* 1930. "On boundary numbers and domains of sets: new investigations in the foundations of set theory" in Ewald, William B. ed. 1996. *From Kant to Hilbert: A Source Book in the Foundations of Mathematics*, 2 vols. Oxford Uni. Press: 1219-33.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Ernst Zermelo» frå Wikipedia på engelsk, den 7. november 2009.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* HDS

 |
**Ernst Weimann** (5. august 1906–) var ein tysk jurist som var Sipo-kommandør i Bergen frå 1944 til 1945. 

Weimann var fødd i Plettenberg, og var jurist med doktorgrad frå Erlangen i 1930. Han tenestegjorde som dommar ved ulike domstolar i Tyskland frå 1930 til oktober 1935, då han vart pressereferent i Gestapo. I mars 1938 vart han overført til Wien som Regierungsrat og SS Untersturmführer. I juni 1938 kom han til Klagenfurt som Dienststellenleiter og Sturmbannführer. Han var stasjonert i Trieste frå september 1943 til han kom til Bergen i juli 1944 som leiar for det tyske Sipo. Han hadde tittel Obersturmbannführer og Oberregierungsrat, og sat i stillingen til kapitulasjonen.

Han vart dømd til døden i Gulating lagmannsrett 13. september 1946 etter lov nr. 3 av 6. juli 1945 som ansvarleg for tortur og drap. I dommen står det at han ikkje personleg hadde utført mishandling. 

Ved dom i Høgsterett fekk han straffa omgjort til tvangsarbeid på livstid. Han vart benåda ved kongeleg resolusjon 16. oktober 1953, og utvist frå Noreg 23. oktober same år. Uttransporteringa skjedde 31. oktober 1953.

Weimann vart seinare knytt til Gehlenorganisasjonen, som var finansiert av CIA til 1956, og som deretter var eit viktig element i dei hemmelege tenestene i Vest-Tyskland.
Koordinatar: 57°32′32.514″N 15°45′0.99000″E﻿
**Silverdalen** er ein tettstad i Hultsfreds kommun i Kalmar län i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 791 innbyggjarar. 

Staden ligg langs jernbanelinja mellom Nässjö og Oskarshamn, og har eigen stasjon. Silverdalen ligg ved Silverån. Silverdalen er vokse saman med Lönneberga.

Silverdalen er ein gammal industristad med framfor alt skogsindustri. Jernbanen blei bygd gjennom bygda i 1874, då det framleis berre eksisterte ei mølle der Silverdalen ligg i dag. Same år blei Hällefors pappersbruk grunnlagt.

I 1931 bytta staden og jernbanestasjonen namn frå *Råsa-Lönneberga* til Silverdalen. Samfunnet blei hardt råka av at papirprodusanten M-real måtte innstille verksemda i 2002.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Silverdalen» frå Wikipedia på bokmål, den 3. august 2012.*

Litteratur
----------

* Haak, Victor (1874–1969): *Sockenbeskrivning över Lönneberga*, Vimmerby 1954
* Lönwe, Hugo (1909–1971): *Lönneberga socken. Ett försök till ein hembygdsbeskrivning*, utg. Av Lönneberga hembygdsgille 1980
* *Silverdalen. historia om ett småländskt pappersbruk*, Uppsala 1944

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Silvio Piola** (29. september 1913–4. oktober 1996) var ein italiensk fotballspelar frå Robbio i Pavia-provinsen. Midtspissen Piola vart verdsmeister med Italia i 1938 og er den spelaren med flest mål i Serie A i Italia, i tida 1930-54 skåra han 274 gongar.

### Klubbspel

Piola spelte fram til 1934 på US Pro Vercelli. Perioden 1934-43 utmerkte han seg i eit Lazio-mannskap og var toppskårar i serien både i 1937 og 1943, men større suksess enn ein andreplass i Serie A i 1935 oppnådde ikkje Roma-laget. Etter den allierte invasjonen i Sør-Italia i 1943 vart ikkje Serie A arrangert dei neste to sesongane. Frå 1945 til -47 var Piola Juventus-spelar, begge desse sesongane enda laget frå Torino på andreplass i serien. Sesongen 1947/48 var han med å spele Novara Calcio opp i Serie A og var fram til 1954 aktiv i den italienske toppserien med laget frå Nord-Italia.

### Landslagsspel

Piola fekk sin landslagsdebut våren 1935. Under Fotball-VM 1938 skåra han i alt fem mål då Italia forsvarte VM-tittelen frå 1934. To av måla skåra han i finalen mot Ungarn, ein kamp som enda 4-2. Fram til 1940 spelte han 29 landskampar og skåra 27 mål. Sidan fekk han berre enkeltkampar i landslagsdrakta, den siste så seint som i 1952. Han stoppa på 34 kampar og 30 mål for landslaget.

### Merittar

* Verdsmeister: 1938 for Italia
* Andreplass i Serie A: 1935 med Lazio, 1946 og 1947 med Juventus

Piola døydde i Gattinara i Vercelli.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Silvio Piola» frå Wikipedia på engelsk, den 19. juni 2018.*


| * v
* d
* e
Italia sitt landslag – VM i fotball 1938 (verdsmeistrar) |
| --- |
| 
* 1 Andreolo
* 2 Bertoni
* 3 Biavati
* 4 Ceresoli
* 5 Chizzo
* 6 Colaussi
* 7 Donati
* 8 Ferrari
* 9 Ferraris
* 10 Foni
* 11 Genta
* 12 Locatelli
* 13 Masetti
* 14 Meazza
* 15 Monzeglio
* 16 Olivieri
* 17 Olmi
* 18 Pasinati
* 19 Perazzolo
* 20 Piola
* 21 Rava
* 22 Serantoni
* Landslagstrenar: Pozzo

 | Flagget til Italia |
|  |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI

 |
Koordinatar: 46°51′25″N 10°05′35″E﻿

**Silvrettahorn** er eit bredekt fjell i Silvrettafjella i Aust-Alpane. Landegrensa mellom Sveits og Austerrike går over den 3 244 meter høge fjelltoppen. På sveitsisk side ligg kantonen Graubünden og på austerriksk side forbundslandet Vorarlberg. Silvrettahorn og grannetoppane er i aust og nordaust omkransa av den to kolometer lange isbreen *Ochsentaler Gletscher* i dalen Ochsental, i nordvest går Klostertal og på sørsida ligg *Silvrettagletscher*.

*Schneeglocke* (3 223 m), *Schattenspitze* (3 202 m) og *Klostertaler Egghorn* (3 120 m) er grannetoppar til Silvrettahorn, alle ligg på austerriksk grunn. Grensa mellom dei to landa fylgjer den vestgåande fjellryggen med toppen *Rotfluh* (3 166 m) og over fjelltoppen *Signalhorn* (3 207 m).

Den geologiske oppbygginga av Silvrettahorn er ganske kompleks. Øvste delen høyrer til det såkalla *Silvrettadecke*, den høgstliggjande tektoniske plata i berggrunnen i Silvrettafjella. Delar er krystallinske grunnsteinar danna under svært høgt trykk på den tid Alpane vart oppbygt, noko som førte til at metamorfe bergartar vart danna. Der av finn ein glimmerrike gneisar i området, og inn i mellom lys granitt og amfibolitt.

Silvrettahorn vart klive fyrste gongen i 1865. Jules Jacot hadde med seg to fjellførarar på den turen. Utgangspunkt for ein tur til topps er i dag på austerriksk side fjellhytta *Wiesbadener Hütte* på 2 433 moh i Ochsental, samt frå sveitsisk side *Silvrettahütte* tilhøyrande Schweizer Alpen-Club på 2 341 moh.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Silvrettahorn» frå Wikipedia på tysk, den 12. mars 2010.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Språkstrid** eller **målstrid** er uttrykk nytta om diskusjonar kring språkbruk i mange land. 

Noreg har ein pågåande og til tider heftig språkstrid som gjeld dei to målformene bokmål og nynorsk. Men i mange andre land au er det språkstridar. Det kan gjelde stillinga til heilt ulike språk, som fransk og flamsk i Belgia, men au vera ein strid mellom nærskylde språk som dei to målformene i Noreg. Såleis striden mellom kastiljansk og katalansk i Catalunya, og mellom ukrainsk og russisk i Ukraina. Eit anna døme er striden som i førre hundreåret rasa mellom gamalgresk og nygresk i Hellas, og som enda med full siger for det nygreske målet (Sjå meir om dette i artikkelen målreising). 

Det er språkstir i mange land, denne lista har berre nokre døme:

* Den norske språkstriden
* Den finske språkstriden
* Språkstriden mellom finsk og svensk i Finland
* Den belgiske språkstriden
* Den færøyske språkstriden

Meir kortvarige stidar kan ha gjeldt rettskrivingsreformar, som

* Majonæsekrigen i Danmark
Statsarkivet i Oslo og Riksarkivet har tilhald i den same bygningen i nærleiken av Sognsvann i Oslo.
**Statsarkivet i Oslo** er ein depotinstitusjon som høyrer til Arkivverket og tek seg av arkivmaterialet frå den lokale og regionale statlege forvaltninga i fylka Oslo, Østfold og Akershus. Statsarkivet i Oslo har dessutan som si oppgåve å føre tilsyn med arkivtilhøva i den offentlege forvaltinga, inklusive den kommunale sektoren, og er såleis både eit forvaltningsorgan og ein vitskapleg kulturverninstitusjon.

I Statsarkivet i Oslo finst dokument frå slutten av 1500-talet, men mesteparten av arkivmaterialet er frå kring 1750 og framover. Til saman er det meir enn 19.200 hyllemeter med arkivsaker i dei magasina som Statsarkivet i Oslo rår over i bygningen dei har saman med Riksarkivet attmed Sognsvann stasjon på Sognsvannsbanen i Oslo. Av dette er 125 hyllemeter kommunale arkiver og 600 hyllemeter arkiver som private har laga seg.

Statsarkivet i Oslo yter tenester til ålmenta ved å stille arkivmateriale til rådvelde for gjennomlesing på institusjonens lesesal, og kan gje opplysningar om tilgjengeleg arkivmateriale og hjelpe til rette i ein viss mon. Folk som treng arkivmateriale for dokumentasjon av sine juridiske rettar eller av andre årsaker, vil såleis kunne få hjelp ved å vende seg til arkivet. Mykje av arkivmaterialet er dessutan lagt ope ut på Internett, som til dømes kyrkjebøker, borgarlege lysings- og vigselsbøker, dødsfallsprotokollar, tinglysingsmateriale fram til 1950, og tingbøker.

Statsarkivet i Oslo vart skipa i 1914 med namnet Stiftsarkiverne i Kristiania, og hadde då ansvaret for å take vare på materialet frå dei lokale embetsarkiva i Hamar, Kristiania og Kristiansand stift. Etter at Statsarkivet i Hamar vart skipa i 1917, tok dei over embetsarkiva frå Hedmark og Oppland, og materialet frå Kristiansand stift vart ført over til Statsarkivet i Kristiansand då det stod ferdig i 1934. Den siste endringa skriv seg frå 1992, då Statsarkivet i Kongsberg vart formelt oppretta, og arkivmaterialet frå Buskerud, Telemark og Vestfold vart overført dit i 1994.

Namnet Stiftsarkiverne i Kristiania vart endra til Statsarkivet i Kristiania i 1919 og til Statsarkivet i Oslo i 1924.

Fotnote
-------

1. ↑  Sjå Digitalarkivet

Bakgrunnsstoff
--------------

Internettsidene for Statsarkivet i Oslo. Arkivert 2013-01-15 ved Wayback Machine.
Instrumentalversjon av «Le Mali» framført av United States Navy Band.
**«Le Mali»** er nasjonalsongen til Mali. Han blei teken i bruk 9. august 1962. Seydou Badian Kouyaté skreiv teksten og Banzumana Sissoko melodien.

Andre titlar på songen er «Pour l'Afrique et pour toi, Mali» eller «Afiriki ye ani e ye, Mali», som tyder 'For Afrika og for deg, Mali', og «A ton appel Mali», 'På ditt kall, Mali'. Musikken er ein tradisjonell militærmarsj i europeisk stil.

Kjelder
-------

1. ↑  Central Intelligence Agency (24. november 2015). *The CIA World Factbook 2016*. Skyhorse Publishing Company, Incorporated. s. 3144. ISBN 9781510700895.
2. ↑  Exchange, Score. «Mali National Anthem "Pour l'Afrique et pour toi, Mali *- Le Mali for Brass Quintet»*. *Score Exchange* (på engelsk). Henta 25. mai 2020.

* *Denne artikkelen bygger på «Le Mali» frå Wikipedia på engelsk, den 19. april 2021.*

Bakgrunnsstoff
--------------

|  |  |
| --- | --- |
| Wikisource | Teksten til **Le Mali** ved Wikisource (fr). |
Moses Coulee syner fleire flaumbasaltar frå Columbia River-gruppa. 
Ein **platåbasalt** eller ei **trapp** oppstår i gigantiske vulkanutbrot eller ei rekkje utbrot der store landområde eller område på havbotn vert dekte av basaltisk lava. Flaumbasaltar har skjedd på kontinental skala (store vulkanområde) i tidlegare tider, og danna store platå eller fjellkjeder. Flaumbasaltar har oppstått med tilfeldige mellomrom gjennom den geologiske historia og viser at jorda går gjennom periodar med forskjellig grad av vulkansk aktivitet. 

Ei forklaring på flaumbasaltar er at dei vert skapt i kombinasjon mellom kontinentalsprekker og dekompresjonssmelting i samband med mantelplummar, og at dette skaper store mengder toleiittisk basaltisk magma. Desse har særs låg viskositet, som gjer at dei «renn» bort frå vulkanventilane i staden for å danna høge vulkanar. 

Deccan-trappene sentralt i India, Dei sibirske trappene og Columbia River-platået vest i Nord-Amerika er tre regionar som vart dekte av førhistoriske flaumbasaltar. Dei to største flaumbasaltane i historisk tid er Eldgjá og Lakagigar på Island. Flaumbasaltar på havbotn produserer oseaniske platå.

Overflata som vert dekt av eit slikt utbrot kan varierer frå rundt 200 000 km² (Karoo) til 2 millionar km² (Dei sibirske trappene). Dette er områda dei dekkjer i dag, og på grunn av erosjon dekte dei større område då dei oppstod.

Sjå òg
------

* Store vulkanområde
* Supervulkan
* Vulkansk platå

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Flood basalt» frå Wikipedia på engelsk, den 3. november 2008.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
| **Neustadt an der Weinstraße** |
| --- |
|  |
| **Byvåpen** | **Plassering** |
|  | 


 |
| Styresmakter |
| Land  Delstat  Regierungsbezirk‎  Landkreis |  Tyskland  Rheinland-Pfalz  Ingen  Kreisfri by |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  117,10 km² |
| Innbyggjarar  - By (2006)   - folketettleik | 53 655   458/km² |
| Koordinatar | 49°21′0″N 8°9′0″E﻿Koordinatar: 49°21′0″N 8°9′0″E﻿ |
| Høgd over havet | 136 m |
| Tidssone - Ved sommartid | CET (UTC+1) CEST (UTC+2) |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 67433-67435 |
| Telefon-retningsnummer | 06321, 06327 |
| Bilnummer | NW |
| **Heimeside:** www.neustadt-weinstrasse.de |

**Neustadt an der Weinstraße** er ein by i Tyskland i delstaten Rheinland-Pfalz med om lag 55 000 innbyggjarar. Elva Speyerbach renn gjennom byen, medan elva Rehbach har sitt utspring her. Byen er sannsynlegvis den største byen med namn *Neustadt*, som er eit mykje brukt stadnamn i Tyskland og Austerrike. Namnet tyder «Ny by». Neustadt ligg mindre enn ein times køyretur frå større byar som Mannheim, Ludwigshafen am Rhein, Heidelberg og Frankfurt. 

Byen er ein vakker, gamal by med ein markedsplass omringa av gamle bindingsverkshus. Neustadt er ein av dei varmaste byane i Tyskland og sommartemperaturar rundt 30-35 °C er vanleg. Hovudnæringane til Neustadt er turisme og vin, som i resten av Pfalz. 

Weinstraße som er nemnd i namnet tyder «vinvegen». Fleire byar ligg langs denne vegen der det vart halde årlege vinfestivalar.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen er basert på ei omsetjing av artikkelen Neustadt an der Weinstraße frå Engelsk Wikipedia .*

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
Koordinatar: 31°40′40″N 35°8′36″E﻿

**Neve Daniel** (hebraisk skrift נְוֵה דָּנִיֵּאל) er ei israelsk busetjing og fellesbusetnad vest i Gush Etzion sør på den okkuperte Vestbreidda. Han ligg sør for Jerusalem og like vest for Betlehem, på toppen av eit av dei høgaste punkta i området, nær 1000 meter over havet. Frå her er det utsyn over det meste av den israelske kystsletta ved Middelhavet, i tillegg til fjella i Jordan.

Historie
--------

Neve Daniel.
Neve Daniel vart grunnlagd den 18. juli 1982 ved Cohen-garden. Cohen-garden vart starta opp 6. september 1935, på landområde kjøpt frå den nærliggande landsbyen al-Khader. Dette vart overført til Jewish National Fund i 1943. Garden vart fråflytta under arabaropprøra og vart verande under jordansk kontroll fram til 1967.

Det nye samfunnet vart kalla opp etter Nebi Daniel, ein sving i vegen fleire kilometer sørvest for Betlehem, der ein konvoi med forsyningar til Gush Etzion vart angripen i eit bakhald. Vegen til Gush Etzion har blitt blokkert av arabiske landsbybuarar, som organiserte angrep på kjøretøy som køyrte til og frå Jerusalem.

Som alle israelske busetjingar i israelskokkuperte territorium vert Neve Daniel rekna som ulovleg etter folkeretten, sjølv om Israel hevdar retten er på deira side.

Snø i Neve Daniel i 2013

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Neve Daniel» frå Wikipedia på engelsk, den 14. september 2015.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  «The Geneva Convention». BBC News. 10. desember 2009. Henta 27. november 2010.

| * v
* d
* e
Gush Etzion regionale kommune |
| --- |
| Kibbutzar | Kfar Etzion**·** Migdal Oz**·** Rosh Tzurim |
| Fellesbusetnader | Alon Shvut**·** Bat Ayin**·** Elazar**·** Gva'ot**·** Har Gilo**·** Karmei Tzur**·** Kedar**·** Kfar Eldad**·** Ma'ale Amos**·** Metzad**·** Neve Daniel**·** Nokdim (El David)**·** Tekoa |
| Utpostar | Ibei HaNahal**·** Ma'ale Rehav'am**·** Pnei Kedem**·** Sde Boaz**·** Tzur Shalem |
Søt og mjuk pus måla av Franz Marc.
**Pus** er eit kjæleord og vanleg brukt namn for kattar. Variantar av ordet er **pusi**, **pissi** og **pussi**. Det kan òg brukast som kjælenamn mellom elskande.

Ordet har samanheng med verbet *å pusa*, det å seia «Pus, pus, pus» eller «Ps, ps, ps» for å lokka til seg ein katt. Slik sett kan det kallast eit lydord.

*Pus* finst i samansetjingar som *kattepus* og *harepus* og i namnesamansetjingar som Gråpus eller Svartepus.

Pus på andre språk
------------------

Det tilsvarande ordet *pussy* finst òg på engelsk. Det har vore brukt sidan 1500-talet som kosenamn til både kattar og kvinner. I tillegg har det vore eit slangord som i dag heilt overskugger den tidlegare tyding: Vagina (og overført pyse brukt om ein mann). Lenge brukte ein denne doble tydinga til å laga frekke ordspel, men i dag er ordet blitt eit tabuord som svært sjeldan blir brukt om kattar. I staden bruker ein samanesetjinga *pussycat* eller det nyare ordet *kitty* som kjælenamn på kattar og eventuelt kvinner.

Det tyske ordet *Muschi* kan òg bety både «katt» og «vagina».
**Pusan**, au kalla **Busan**, er ein by i Sør-Korea, ved Koreastredet. 
Han er den største hamnebyen i Sør-Korea med eit folketal på om lag 3,2 millionar i 2015. Han ligg søraust i landet i Nakdonggangdalen. 
Byen ligg 300 km søraust for Seoul.

Pusan har ei stor konteinarhamn og står for størstedelen av utanrikshandelen og ferjetrafikken i landet. Han har allsidig industri med skipsverft, jernbaneverkstad, tekstil-, bil- og gummivarefabrikkar, kjemisk, tre- og papirindustri og høgteknologisk industri.

Byen har fleire universitet og ei rekkje andre utdanningsinstitusjonar. Han har eit historisk og kulturelt museum og mange krigsminnesmerke, mellom anna eit SN-minnesmerke over dei falne i Koreakrigen. Eit stort buddhisttempel i byen blei grunnlagd i 678 og rekonstruert i 1717.

Hamna blei opna for japansk handel i 1876 og for internasjonal handel i 1883. Under Koreakrigen var Pusan den viktigaste forsyningshamna for amerikanarane.

I 2002 var byen vert for Asialeikane og ein av vertsbyane for FIFA-verdscupen i fotball same år.

Kjelder
-------

1. 1 2 3 4  «Busan». *Store norske leksikon*. 11. mai 2016.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* NKC
* GeoNames
* BBC Things

 |
**Venstresosialisme** er ei nemning som vert brukt av retningar eller tendensar innanfor etablerte sosialdemokratiske parti som står til venstre for partileiinga, eller om sosialistparti til venstre for dei tradisjonelt sosialdemokratiske partia. Desse grupperingane kallar seg venstresosialistar for å synleggjera at dei står for ein kvalitativt annleis politikk enn dei tradisjonelle sosialdemokratane. Dei hevdar det er dei som held dei sosialistiske tradisjonane i hevd, som er blitt forlatne av andre. Demokratisk sosialisme vert òg stundom brukt av dei same grupperingane som eit synonymt eller overlappande omgrep.

Mens mange av dei gamle og etablerte sosialdemokratiske partia er blitt meir sentrumsorienterte og støttar eit moderert kapitalistisk system, er venstresosialismen meir klart venstreorientert og går framleis inn for målet om eit sosialistisk samfunn. Dei fleste venstresosialistane er likevel reformistiske i den meining at dei går inn for ei gradvis endring av samfunnet i sosialistisk lei innanfor rammene av det parlamentariske demokratiet. Venstresosialistar står fast på radikal omfordeling av rikdom og nasjonalisering av viktige verksemder i økonomien, og nokre av dei går inn for planøkonomi. Alle desse standpunkta er stort sett forlatne av dei etablerte sosialdemokratane, men er klassiske sosialistiske standpunkt som også parti som kalla seg sosialdemokratiske hadde tidlegare.
Faksimile av Agincourt Carol frå Trinity Carol Roll (Trinity MS O.3.58)
Faksimile frå Selden Carol Book sin versjon av Agincourt Carol frå 1400-talet. Oxford, Bodleian Library, Manuscript Archives
**Agincourt Carol** (også kjend som *Agincourt Song*, *Agincourt Hymn* eller etter refrenget sitt, *Deo gratias Anglia*) er ein engelsk folkesong eller carol som blei skriven ein gong tidleg på 1400-talet. Han handlar om slaget ved Agincourt i 1415, der den engelske hæren leia av Henrik V av England sigra over den franske hæren til kong Karl VI av Frankrike i det som no er Pas-de-Calais i Frankrike. 

Carolen er ein av tretten som er med i Trinity Carol Roll, ein pergamentrull som truleg stammar frå East Anglia, og som har vore i Wren Library ved Trinity College i Cambridge sidan 1800-talet. Den andre primærkjelda til songen er den samtidige Selden Carol Book som er ved Bodleian Library i Oxford.

Songen er med i Laurence Olivier sin film *Henry V* frå 1944. I 1918 skapte komponisten Ernest Farrar *Heroic Elegy: For Soldiers* med Agincourt Carol som grunnlag.

Tekstdøme
---------

  

*Deo gratias Anglia redde pro victoria!*
*[Give thanks, England, to God for victory!]*

Owre Kynge went forth to Normandy
With grace and myght of chyvalry
Ther God for hym wrought mervelusly;
Wherefore Englonde may call and cry
*Deo gratias Anglia redde pro victoria!*
Mønsteret med omkved på latin og vers på engelsk følgjer ein struktur som er typisk for religiøse carolar frå denne tida.

Innspelingar
------------

Agincourt Carol er blitt spelt inn av The Young Tradition på *Galleries* (med bidrag frå Early Music Consort og Dave Swarbrick, og av Silly Sisters (Maddy Prior og June Tabor) på det andre albumet deira *No More to the Dance*.

Kjelder
-------

1. ↑  *BBC Music*, Christmas 2011
2. ↑  Hayward, Paul. «The Agincourt Carol». *Medieval Primary Sources—Genre, Rhetoric and Transmission, Department of History, Lancaster University*. Henta 5 January 2020.
3. ↑  «Soundtracks for "The Chronicle History of King Henry the Fift with His Battell Fought at Agincourt in France"». *IMDb entry for "The Chronicle History of King Henry the Fift with His Battell Fought at Agincourt in France" (1944)*. Internet Movie Database. Henta 19. april 2007.
4. ↑  Andrew Achenbach Farrar Orchestral Works, review *Gramophone Magazine* July 1998
5. ↑  Roden, Timothy; Wright, Craig; Simms, Bryan (2010). *Anthology for Music in Western Civilization* **1**. Boston, MA: Schirmer. s. 41. ISBN 978-0-495-57274-9.
6. ↑  Young, Rob (2011). *Electric Eden: Unearthing Britain's Visionary Music*. s. 199. ISBN 978-0-86547-856-5.

* *Denne artikkelen bygger på «Agincourt Carol» frå Wikipedia på engelsk, den 20. desember 2022.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Agincourt carol sheet music
* IMSLP
* Medieval primary sources
* YouTube Interpretation by The Young Tradition (Peter Bellamy. Royston Wood, Heather Wood), with David Munrow on shawm, Roddy and Adam Skeaping on viols, and Christopher Hogwood on percussion.
**Ngorongoro-krateret** (2 200 moh.) er ein kaldera, eit stort vulkankrater, i Tanzania. Det vert òg kalla «verdas åttande under» og trekk til seg titusenar av turistar frå heile verda kvart år. Krateret inngår i Ngorongoro naturvernområde. Det høyrer til ein utdøydd vulkan som vart fylla av smelta lava då vulkanen hadde det siste utbrotet sitt for omkring 2,5 millionar år sidan. Toppen kollapsa og krateret sto tilbake. Sjølve krateret dekker eit areal på ca 264 km² og er omkring 16-20 km breitt og 610-760 meter djupt. 

Det er det største fullstendige og ikkje oversymde vulkankrateret i verda. Kalderaen utgjer 3 % av nasjonalparken som er tilhaldsstad for dei fleste kjende afrikanske pattedyr og grenser direkte mot Serengeti nasjonalpark i nordvest.

I krateret, som yrer av fuglar og krypdyr, lever det ca 25 000 større pattedyr.

Ngorongoro-krateret.Foto: Thomas Huston

Sjå òg
------

* Ngorongoro naturvernområde
* Serengeti nasjonalpark

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Ngorongoro-kratret» frå Wikipedia på bokmål, den 3. februar 2014.*

* Askheim, Svein. (27. januar 2010). Ngorongorokrateret. I Store norske leksikon. Henta 3. februar 2014.
|  |
| --- |
| ***«Loco Loco»***  Song av Hurricane |
|  |
| **Land** | Serbia |
| **Språk** | Serbisk |
| **Utgjeve** | 5. mars 2021 |
| **Sjanger** | Pop, dance |
| **Lengd** | 02:56 |
| **Selskap** | PGP-RTS |
| Låtskrivar(ar) | Nemanja Antonić, Darko Dimitrov, Sanja Vučić |
|

**«Loco Loco»** (spansk for *galen, galen*) er ein serbisk popsong frå 2021 som vert framført av den serbiske jentegruppa Hurricane. Songen var det serbiske bidraget i Eurovision Song Contest 2021 i Rotterdam i Nederland, og vart gjeven ut 5. mars 2021.

Om songen
---------

«Loco Loco» er komponert og produsert av Darko Dimitrov og Nemanja Antonić, medan Sanja Vučić har skrive teksta. Songen vart sloppen for digital nedlasting og strøyming 5. mars 2021.

### Eurovision Song Contest

Hurricane skulle ha delteke i Eurovision Song Contest 2020 med låten «Hasta la vista», men tevlinga vart avlyst på grunn av koronaviruspandemien. I staden vedtok kringkastaren Radio-televizija Srbije (RTS) at gruppa skulle få delta i Eurovision Song Contest i 2021 i staden. Vedtaket vart kunngjort 26. januar 2021, og tittelen til songen vart avsløra 23. februar same år. Songen vart offentleggjord 5. mars.

Serbia deltok i den andre semifinalen av Eurovision Song Contest i Rotterdam Ahoy i Nederland torsdag 20. mai. Der kom den på åttendeplass og kvalifiserte seg til finalen laurdag 22. mai. I finalen enda songen på 15. plass med 102 poeng.

Referansar
----------

1. 1 2  «Serbia: Hurricane will sing "Loco Loco" at Eurovision 2021» (på engelsk). 22. februar 2021. Henta 23. februar 2021.
2. ↑  «Hurricane - Serbia - Rotterdam 2021» (på engelsk). Henta 23. februar 2021.
3. ↑  «Brace yourself: Hurricane storms into Eurovision 2021» (på engelsk). 17. desember 2020. Henta 23. februar 2021.
4. ↑  «Hurricane blow us away with 'LOCO LOCO'» (på engelsk). 5. mars 2021. Henta 5. mars 2021.
5. ↑  «Serbia: Hurricane Release Eurovision 2021 Entry "Loco Loco"» (på engelsk). 5. mars 2021. Henta 5. mars 2021.
6. ↑  «Eurovision 2021 Semi-final 2 Results». Henta 22. mai 2021.

* *Denne artikkelen bygger på «Loco Loco» frå Wikipedia på bokmål, den 3. desember 2021.*
Bruk av loddebolt.
Ein **loddebolt** er eit verktøy som blir bruka til å mekanisk og elektrisk binde saman to metalliske overflater. Denne prosessen blir kalla *lodding*.

Verkemåte
---------

Ein loddebolt er eit pennforma verktøy der spissen ved bruk har ein temperatur på rundt 250-450 ^{o}C. Ein brukar den varme spissen til å varme opp overflatene som skal forbindast, og tilfører deretter loddetinn. Loddetinnet smelter ved kontakt med den varme loddebolten, og legg seg mellom/på overflatene. Når ein fjernar loddebolten, stivnar loddetinnet, og ein har ei samankopling.

I loddetinnet er det ei syre og litt voks/harpiks. Når tinnet blir varma opp reingjer syra og harpiksen metallflatene og fjernar korrosjon som kan vere årsak til dårleg kontakt og dårleg mekanisk styrke. Ved høg nok temperatur vil syra og harpiksen kome ut på overflata av metallflatene og fjerne ureiningar frå metalloverflatene.

Loddebolten blir vanlegvis varma opp ved hjelp av elektrisk energi frå elnettet, som har ei driftsspenning på 230 V, men det finst òg loddeboltar drivne av gass eller batteri.

Det er vanleg med temperaturregulering av spissen på loddebolten.

Bruksområde
-----------

Det største bruksområdet er innan elektronikkproduksjon, der ein ved lodding fester komponenter til kretskort. I privat samanheng er det vanleg å bruke loddebolt til å skøyte leidningar og liknande. I nokre tilfelle blir lodding også bruka som eit alternativ til sveising, i produksjon/reparasjon av smykke, diverse småreparasjonar og så bortetter.

Kaldlodding
-----------

Dersom kontaktpunkta ikkje blir varma godt nok opp før ein tilfører loddetinn, får ein ei *kaldlodding*. Loddetinnet får ei matt overflate, truleg fordi det blir danna krystalliknande sprekkar i tinnet. Dersom dei to metallflatene som skal loddast rører på seg medan loddinga blir avkjølt, aukar faren for krystalldanning. Ei slik lodding vil føre til at loddetinnet ikkje *herder* godt nok, og i verste fall kan kontaktpunkta lausne frå kvarandre. Ein annan konsekvens kan vere høg overgangsmotstand, ustabil elektrisk kontakt, restar av flussmiddel inne i loddinga, etc.

Automatisert produksjon
-----------------------

Tidlegare føregjekk industri av kretskort manualt ved at tilsette montert komponentane for hand og lodda veh hjelp av loddebolt. I dag vert denne jobben utført av monteringsrobotar og automatiserte loddestasjonar.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Loddebolt» frå Wikipedia på bokmål, den 11. juni 2011.*

Sjå òg
------

* Lodding
**Poul Heegaard** (fødd 2. november 1871 i København, død 7. februar 1948 i Oslo) var ein dansk-norsk matematikar. 

Han tok doktorgraden i 1898 ved Københavns universitet og var same stad professor i geometri og mekanikk frå 1910 til 1917. Han var professor i geometri ved Universitetet i Oslo frå 1918 til 1941. Doktoravhandlinga hans *Topologiske forstudier til en teori for de algebraiske fladers sammenhæng* var eit viktig arbeid i topologien. Han var ein av stiftarane av Norsk matematisk forening, redaktør for Norsk matematisk tidsskrift, og han gav ut frå 1922 til 1937 dei samla skriftene til Sophus Lie i lag med F. Engel) Sophus Lies samlede skrifter.

Han hadde ei allsidig kulturell interesse som fann mange virkefelt utanfor matematikken. Han var ein godt likt forelesar i Folkeakademiet, og dei astronomiske foredraga hans ligg til grunn for bøkene *Populær astronomi* (1902) og *Stjerneverdenen: verdensbilledet gjennem tidene* (1921). Han engasjerte seg i studentvelferd, i kristelege studentaktivitetar, i personalhistorie og i psykisk forsking. Han var frimurar, var ei tid sterkt opptatt av Oxford-rørsla og vart til slutt katolikk.

Kjelder
-------

* Poul Heegaard. (2012-02-02) I *Store norske leksikon*. Henta frå

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* SUDOC
* MGP

 |
**Poulan** er eit merkenamn som høyrer til det svenske føretaket Husqvarna. Namnet vert nytta på produkt som motorsager, små snøfresarar og hagebruksreiskap som minitraktorar, grasklypparar og grastrimmarar.

Soge
----

Føretaket vart starta av Clade Poulan, rett etter 2. verdskrig. Den fyrste Poulan-saga var ei tomannssag, med bogesverd og ein motor som var meint for å driva generatorar. Ho vart produsert i Shreveport i Louisiana i USA og kom på marknaden i 1946. Seinare tok Poulan til å produsera einmannssager, både med boge- og med vanlege sverd.

I 1959 gjekk Poulan saman med J.B. Beaird Company, til Beaird-Poulan. Føretaket gjekk bra ei tid, men i 1973 vart det seld til Emerson Electric og lagt saman med Weed-Eater til Poular/Weed-Eater. Dette føretaket vart så seld til Electrolux i 1978. Då Husqvarna vart skild ut som eige føretak i 2006 vart Poulan eit dotterselskap under Husqvarna, og vert i dag nytta som eit varemerke.

Referansar
----------

1. 1 2  Lee, D. *Chainsaws: A history*, Harbour Publishing, 2006.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Heimesida til Poulan
Jefferson-laboratoriet ved Harvard University. Eksperimentet vart utført i det venstre tårnet. Loftet vart utvida i 2005.
**Pound–Rebka experiment** er eit eksperiment som testa den generelle relativitetsteorien til Albert Einstein. Det vart foreslått av Robert Pound og studenten hans Glen A. Rebka Jr. i 1959, og var det siste av dei klassiske testane av den generelle relativiteten som vart stadfesta (same år). Det er eit eksperiment basert på gravitasjonell raudforskyving som måler raudforskyvinga til lys som flyttar seg i eit gravitasjonsfelt, som er det same som ein test på konsekvensen frå den generelle relativitetsteorien om at klokker går med forskjellig fart forskjellige stader i eit gravitasjonsfelt.

Eksperimentet vart utført med ein høgdeskilnad på 22,5 m, og raudforskyvinga er då ekstremt liten. Ved å utnytte Møssbauereffekten greidde Pound og Rebka å oppnå tilstrekkeleg nøyaktigheit til at den gravitasjonelle raudforskyvinga kunne målast. Resultatet av målingane stemnde med det relativitetsteorien hadde sagt.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Pound–Rebka experiment» frå Wikipedia på engelsk, den 16. juni 2013.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* «Pound-Rebka eksperimentet». *Store norske leksikon*. 28.02.2013.

1. ↑  Pound, R. V.; Rebka Jr. G. A. (1. november 1959). «Gravitational Red-Shift in Nuclear Resonance». *Physical Review Letters* **3** (9): 439–441. Bibcode:1959PhRvL...3..439P. doi:10.1103/PhysRevLett.3.439.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
Ei framstilling som syner eit døme på reinkarnasjon i hinduistisk tru.
**Reinkarnasjon** (uttalt re-inkarnasjon), eller **sjelevandring**, er eit omgrep som gjeld trua på at sjela, anden eller annan immateriell og individuell livseigenskap eller energi i eit menneske går ut av den avlidne for å take bustad i ei ny, levande lekam her på jorda, anten i eit nytt menneske eller eit dyr, og soleis kjem til å leve eit nytt, jordisk liv i denne nye lekamen. Det går altså føre seg ei sjelevandring i den jordiske sfæra, i motsetnad til til dømes den kristne trua på at det finst ein himmelsk, eventuelt ein djevelsk, evig bustad for den avlidne si sjel (og eventuelt òg lekamen). Reinkarnasjon vil soleis seie ei oppattføding av den same sjela til eit nytt liv på jorda, anten frå å vere eit menneske til å verte eit nytt menneske, eller frå å ha vore eit menneske til å verte eit dyr eller annan skapnad av lågare rang enn mennesket. I somme religionar kan det jamvel verte sett på som ei degradering at ein mann vert attfødd som ei kvinne.

Trua på reinkarnasjon er vanleg i ulike utformingar i ei rekkje religionar, filosofiske system og i folketru, og korresponderar ofte med reglar for korleis ein sjølv eller andre skal gå fram for å avbryte sjela si vandringa og gje ho fred ved å kunne nå sin endeleg tilstand eller sitt endelege tilhald i tilværet. Mellom anna er trua på reinkarnasjonen og korleis ein skal kome seg ut av denne sykliske tilstanden, sentral i verdsreligionane hinduismen og buddhismen. I desse religionane kan sjela, eller ei tilsvarande kraft, gå gjennom mange livsetappar av både lågare og høgare rang her på jorda før ho går opp i ei høgare eining og soleis får ro.

Sjå òg
------

* Avatar
* Inkarnasjon

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC

 |
**Reinhard Theimer** (28. februar 1948–3. september 2020) var ein tysk friidrettsutøvar frå Berlin som representerte Aust-Tyskland i sleggjekasting. Han vann medalje i øvinga i tre europameisterskap i rad; 1969, 1971 og 1974.

Aktiv
-----

Den 3. august 1968 i Aust-Berlin sette Theimer austtysk rekord i sleggjekast med 71,26 meter, hans fyrste kast over 70 m og som gav han femteplass på verdsstatistikken. Ved europameisterskapen 1969 vart han tredjemann med 72,02 m, slått av Sovjetunionens Anatolij Bondartsjuk, som sette verdsrekord med 74,68 m, og Romuald Klim. Same året flytta Theimer den austtyske rekorden til 72,90 m.

Sommaren 1971 forbetra Theimer rekorden sin til 74,02 m i Aust-Berlin. Vel ein månad seinare leia han EM-finalen i Helsinki med eit kast på 71,80 m, til dess vesttyske Uwe Beyer kasta halvmeteren lengre i den siste omgangen og vart europameister.

Den 4. juli 1974 sette Theimer verdsrekord då han i Erfurt vart austtysk meister for femte gong. Verdsrekordkastet målte 76,60 meter, rekorden vart sletta allereie 10 veker seinare av Aleksej Spiridonov frå Sovjetunionen. I mellom desse rekordkasta fekk Theimer bronsen i europameisterskapen, klart slått av gullmedaljør Spiridonov.

Frå 1967 til 1974 vart Theimer nummer ein eller to i den austtyske meisterskapen, han vann åra 1968, 1969, 1970, 1973 og 1974.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* OL 1968 i Mexico-byen: Nr 7 – 68,84 m
* EM 1969 i Aten: Bronsemedalje – 72,02 m
* EM 1971 i Helsinki: Sølvmedalje – 71,80 m, bakom Uwe Beyer (72,36 m)
* OL 1972 i München: Nr 13 – 69,16 m
* EM 1974 i Roma: Bronsemedalje – 71,62 m

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Reinhard Theimer» frå Wikipedia på tysk, den 18. mai 2021.*