**Sommar-OL 2012** var dei 30. olympiske sommarleikane. Ni byar søkte om å få arrangera leikane, men 6. juli 2005 utpeika Den internasjonale olympiske komitéen (IOK) London til å vera vertsby. Tevlingane vart arrangert offisielt mellom 27. juli og 12. august 2012, men tjuvstarta allereie 25. juli med fotball. London vart den fyrste staden som har arrangert tre olympiske sommarleikar etter å også ha arrangert leikane i 1908 og 1948.

Finalistane
-----------

Søknadsfristen for å arrangere sommar-OL 2012 gjekk ut 15. juli 2003. 18. mai 2004 kunngjorde IOK ei liste over fem potensielle vertsbyar. Finalistane vart:

* London i Storbritannia
* Madrid i Spania
* Moskva i Russland
* New York i USA
* Paris i Frankrike

Opning og avslutning
--------------------

Opningsseremonien vart regissert av Danny Boyle, regissøren bak Trainspotting og Slumdog Millionaire. Syklisten Bradley Wiggins opna seremonien med eit bjølleslag. Det vart synt kortfilm frå Buckingham Palace med James Bond-stjerna Daniel Craig og dronning Elizabeth II. Filmen slutta med at stuntmenn som spelte Craig og dronninga, hoppa i fallskjerm frå helikopter og ned på arenaen.

Olympiastadion i London.
London Symphony Orchestra spelte Vangelis sin filmmusikk frå filmen Ildvognene saman med komikaren Rowan Atkinson. Filmmusikken vart brukt som eit gjentakande tema gjennom heile OL. Den olympiske elden vart frakta opp Themsen av David Beckham i båt. Derifrå vart fakkelen frakta av roaren Steve Redgrave. Redgrave overgav elden til sju unge, britiske idrettsutøvarar som saman kveikte elden.  Opningsseremonien vart avslutta av Paul McCartney som framførte «Hey Jude». McCartney opptrådte under seremonien for eitt pund i løn. 

Under avslutningsseremonien hadde ei rekkje britiske artistar blitt invitert til å opptre. Ein av dei største attraksjonane var at jentegruppa Spice Girls kom saman att og framførte «Wannabe» og «Spice Up Your Life». I tillegg deltok Muse, Oasis, Annie Lennox, Ray Davies, Take That, The Who og Eric Idle frå Monty Python.  Kvelden vart også prega av mote då ei rekkje britiske fotomodellar entra scena. I tillegg opptrådte George Michael, Kaiser Chiefs, Fatboy Slim og Jessie J. Mot slutten spelte Brian May og Roger Taylor frå Queen songen «We Will Rock You». Heilt til slutt opptrådte The Who med «Baba O'Riley». Deretter vart elden sløkt før The Who heldt fram med «My Generation» medan alle aktørane kom opp på scenen og kvelden vart avslutta med massivt fyrverkeri.

Den norske troppen
------------------

*For meir om dette emnet, sjå Noreg under sommar-OL 2012.*
Noreg deltok med til saman 64 utøvarar i leikane; 31 kvinner og 33 menn. For Noreg vart London-OL det resultatmessig dårlegaste på 28 år. Både Christina Vukicevic, Margrethe Renstrøm og Ingvill Måkestad Bovim måtte avbryta leikane grunna skader, og store medaljehåp som Andreas Thorkildsen og Jaysuma Saidy Ndure innfridde ikkje.  Fleire norske roarar, m.a. Olaf Tufte deltok også, men Noreg gjennomførte leikane utan ein medalje i roing for fyrste gong sidan 1968.  Til saman vann Noreg fire medaljar under desse leikane: handballandslaget for kvinner vann sitt andre OL-gull på rad, Eirik Verås Larsen tok gull på K 1000 meter, Bartosz Piasecki tok eit overraskande sølv i fekting, og Alexander Kristoff tok bronse i landevegssykling.

OL-maskotane, Mandeville (venstre) og Wenlock (høgre).

Resultat
--------

USA vart beste nasjon med heile 104 medaljar, 46 av dei gullmedaljar. På plassane etter kom (i riktig rekkefylgje) Kina, Storbritannia, Russland og Sør-Korea. 

For fyrste gong tillèt alle deltakarlanda at kvinner fekk ta del i leikane. To av USA sine gullmedaljar kom frå tennisspelaren Serena Williams, både individuelt og i doubles, saman med systera Venus Williams. Systrene har no fire OL-gull kvar, og er med det dei mestvinnande tennisspelarane i OL-historia. 

Sprintaren Usain Bolt frå Jamaica gjorde eit suverent OL med gull på både 100 meter og 200 meter, begge gongene rett framfor landsmannen Yohan Blake. For kvinnene var det jamaicanske Shelly-Ann Fraser som vann gull på 100 meter. I tillegg var han med på å setja OL-gull for Jamaica på 4 x 100 meter stafett. Mohammed Farah frå Storbritannia tok gull på både 5000 meter og 10 000 meter.

I symjing gjorde både Michael Phelps og Ryan Lochte eit godt OL med kvar sine gullmedaljar. Robert Harting vann OL-gull i diskoskast, Tomasz Majewski vann i kulestøyt, og eit overraskande gull i spydkast gjekk til Keshorn Walcott frå Trinidad og Tobago. Barbora Spotakova frå Tsjekkia tok spydkastgull for kvinner. Høgdehoppmedaljane for kvinner og menn gjekk begge til Russland. Ivan Ukhov vann i herretevlinga og Anna Tsjitsjerova i dametevlinga.

I sandvolleyball for kvinner var det igjen USA som vann, med dei no triple OL-vinnarane Misty May-Treanor og Kerri Walsh. Latvia tok sitt andre OL-gull i BMX ved Maris Strombergs. 

### Doping

Fleire utøvarar vart tekne for doping under leikane. Den mest alvorlege saka handla om kviterussiske Nadzeja Ostaptsjuk som vann olympisk gull i kulestøyt med eit kast på 21,36 meter. Då det i etterkant kom fram at ho hadde testa positivt på anabole steroidar, vart gullet teke frå henne og tildelt Valerie Adams frå New Zealand.  Adams vann fyrst sølvet.

Kappgjengaren Alex Schwazer frå Italia skulle ha delteke på 50 kilometer. Då han testa positivt på EPO, vart han utestengt frå tevlinga. Schwazer vedgjekk dopingbruk etter avsløringa. Både hekkeløparen Ghfran Almouhamad frå Syria og den franske langdistanseløparen Hassan Hirt testa positivt på EPO etter forsøksheatet og vart sende heim. Til saman vart 113 utøvarar tekne for doping dei seks månadane før leikane.

Verdsrekordar
-------------

Desse verdsrekordane vart sett under leikane:

* David Rudisha (Kenya) sprang 800 meter på 1.40,91.
* Rebecca Soni (USA) sumde 200 meter bryst på 2.19,59
* Missy Franklin (17 år, frå USA) sumde 200 meter rygg på 2.04,06
* Ye Shiwen (16 år, frå Kina) sumde 400 meter medley på 4.28,43
* Nesta Carter, Michael Frater, Yohan Blake og Usain Bolt sprang 4 x 100 meter stafett for Jamaica på 36,84 og slo sin eigen gamle rekord.

Sjå òg
------

* Paralympiske sommarleikar 2012

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «[[:sv>dato\ 16. juli 2012:Olympiska sommarspelen 2012|Olympiska sommarspelen 2012]]» frå sv>dato\ 16. juli 2012, den 20. april 2017.*

* Nrk.no, 13.08.12: OLs største vinnere. Brukt under overskriftene "resultat" og "verdsrekordar".

### Fotnotar

1. ↑  *Nettavisen.no: Spektakulær åpningsseremoni - nå er OL-ilden tent*, arkivert frå originalen 29. august 2012, henta 25. august 2012
2. ↑   Aftenposten.no, 30.07.12: McCartney fikk ett pund for å spille på åpningsseremonien
3. ↑   Nrk.no, 13.08.12: Her gjør Spice Girls comeback
4. ↑   Dagbladet.no, 12.08.12: Britene hedret seg selv til den store pop-gullmedaljen
5. ↑   Nrk.no, 13.08.12: Mener idretten må få mer penger
6. ↑  *Vg.no, 02.08.12: Jostein Overvik: En varslet nedtur*, arkivert frå originalen 25. oktober 2012, henta 24. august 2012
7. ↑   Nrk.no, 13.08.12: OLs største vinnere
8. ↑   Nrk.no, 13.08.12: Kulestøter fratatt OL-gullet
9. ↑   Nrk.no, 13.08.12: OLs største tapere
10. ↑   Nrk.no, 07.08.12: 113 OL-navn står på skammens liste
11. ↑   Nrk.no, 03.08.12: Tre gull og verdensrekord til 17-årige Franklin
12. ↑   Tv2.no, 28.07.12: 16-åring satte ny verdensrekord
13. ↑   Nrk.no, 11.08.12: Bolt ble nektet stafettsuvenir etter verdensrekord

Bakgrunnsstoff
--------------

* London 2012-nettstad
* BBC: London beats Paris to 2012 Games
* BBC: Reactions to the announcement of the host city of the 2012 Olympic Games
* CNN: London wins 2012 Olympics

| * v
* d
* e
Dei 30. olympiske sommarleikane |
| --- |
| 
* Søknadsprosessen
* Arenaer
* Marknadsføring
* Fakkelstafetten
* Opningsseremonien
* Flaggberarar
* Medaljefordeling
* Medaljevinnarar
* Avslutningsseremonien
* Wenlock og Mandeville
* Eitt minutt stille-kampanjen

 |

| * v
* d
* e
Dei olympiske leikane |
| --- |
| 
* Idrettsgreiner
* Vertsbyar
* Seremoniar
* Medaljar
* Medaljefordeling
* Medaljevinnarar
* Vertsbysøknadar
* IOK NOK
* Symbol
* Den olympiske elden
* Den olympiske eiden

 |
| Sommar-OL | 
* Aten 1896
* Paris 1900
* St. Louis 1904
* (Aten 1906)
* London 1908
* Stockholm 1912
* ~~Berlin 1916~~
* Antwerpen 1920
* Paris 1924
* Amsterdam 1928
* Los Angeles 1932
* Berlin 1936
* ~~Tokyo eller Helsingfors 1940~~
* ~~London 1944~~
* London 1948
* Helsingfors 1952
* Melbourne og Stockholm 1956
* Roma 1960
* Tokyo 1964
* Mexico by 1968
* München 1972
* Montreal 1976
* Moskva 1980
* Los Angeles 1984
* Seoul 1988
* Barcelona 1992
* Atlanta 1996
* Sydney 2000
* Aten 2004
* Beijing 2008
* London 2012
* Rio de Janeiro 2016
* Tokyo 2020
* *Paris 2024*
* *Los Angeles 2028*

 |
| Vinter-OL | 
* Chamonix 1924
* St. Moritz 1928
* Lake Placid 1932
* Garmisch-Partenkirchen 1936
* ~~Sapporo 1940~~
* ~~Cortina d'Ampezzo 1944~~
* St. Moritz 1948
* Oslo 1952
* Cortina d'Ampezzo 1956
* Squaw Valley 1960
* Innsbruck 1964
* Grenoble 1968
* Sapporo 1972
* Innsbruck 1976
* Lake Placid 1980
* Sarajevo 1984
* Calgary 1988
* Albertville 1992
* Lillehammer 1994
* Nagano 1998
* Salt Lake City 2002
* Torino 2006
* Vancouver 2010
* Sotsji 2014
* Pyeongchang 2018
* Beijing 2022
* *Milano og Cortina d'Ampezzo 2026*

 |
| Alternative leikar | 
* Folkeolympiaden
* GANEFO
* Dei olympiske boikottleikane
* Venskapsleikane
* Velviljeleikane

 |
| Kjenningsmelodiar | 
* *Amigos Para Siempre*
* *Anywhere in the World*
* *Anywhere in the World*
* *Barcelona*
* *Den olympiske hymnen*
* *Hand in Hand*
* *I Believe*
* *Oceania*
* *One Moment in Time*
* *One World, One Flame*
* *The Power of the Dream*
* *Reach*
* *Someday*
* *Spinnin' for 2012*
* *Survival*
* *We'll Be One*
* *You and Me*
* *Yume ga Chikara*

 |
| Dokumentarfilmar | 
* *13 jours en France*
* *16 Days of Glory*
* *Freedom's Fury*
* *The Grand Olympics*
* *Olympia*
* *Olympia 52*
* *The Olympics in Mexico*
* *One Day in September*
* *Road to Redemption*
* *Salute*
* *Stade 81*
* *A Step Away*
* *Tokyo Olympiad*
* *Truth in Motion*
* *Visions of Eight*
* *White Rock*

 |
| Videospel | 
* *Olympic Gold*
* *Winter Olympics: Lillehammer 94*
* *Olympic Summer Games*
* *Nagano Winter Olympics '98*
* *Sydney 2000*
* *Salt Lake 2002*
* *Athens 2004*
* *Torino 2006*
* *Beijing 2008*
* *Vancouver 2010*
* *London 2012: The Official Video Game*

 |
| Sjå òg særskilde hendingar, paralympiske leikar og olympiske leikar for ungdom |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* LIBRIS
* NKC

 |