recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
*Denne artikkelen handlar om hovudplagget. For den matematiske tydinga, sjå kulekalott.* 
Amerikanske jødar 2007 med kvite kippaer eller jødekalottar på issen.
Engelsk muslim 2007 med tradisjonell taqiyah eller takke, ei kalottforma bønelue.
Raud zucchetto (pileolus) boren av ein kardinal i den katolske kyrkja.
Ein **kalott** (av fransk diminutiv av *cale*, ei sideform til *écale* ‘skolm, skal’) er ei tettsittande, rund hue utan brem som berre dekker issen. I Europa vart kalott nytta av både borgarar og embetsmenn på 1500- og 1600-talet. Som ein del av embetsdrakta vart kalotten òg boren av det katolske presteskapet. Fleire austerlandske folkeslag går med kalott, ofte i samband med turban.

Kalott er òg kjend frå enkelte norske folkedrakter.

Sjå òg
------

* chechia, nordafrikansk lue
* kipa, ein jødisk kalott
* kufi, vestafrikansk lue
* kofia, austafrikansk lue
* zucchetto, ein romersk-katolsk kalott.

Kjelder
-------

1. ↑  «kalott» i Nynorskordboka.
2. 1 2  «kalott». *Store norske leksikon*. 2. desember 2011.
Kristine Edner frå Røa med kongepokalen etter NM-siger i fotball i 2004
**Kongepokal**, eigenleg **Hans Majestet Kongens Pokal**, er eit norsk trofé delt ut under norske meisterskap i ei rekkje tevlingar, særleg innan idrett, men også til dømes sjakk. Den første kjende kongepokalen som blei tildelt i ein idrett innan Norges Idrettsforbund blei sett opp av Kong Oscar II til Husebyrenna i 1879.

Historikk
---------

Under Husebyrenna i 1879 sette kongen opp eit kongekrus til bestemann, og dette blei vunne av morgedølen Jon Hauge. Vidare blei det også sett opp seks mindre krus som blei delt ut i andre klasser. Kong Oscar II var sjølv tilstades. 

Den eldste registrerte kongepokalen blei laga hos Tostrup i 1878, og skal vere gitt til eit travstemne i Christiania. Mykje tyder på at det har vore sett opp kongepokalar i turn, skyting og travsport før dette, men det finst inga oversikt over desse tildelingane.

Pokalen si utforming, produsentar
---------------------------------

Kongepokalen sin utsjånad har variert, og fleire forskjellige gullsmedar er nytta til å lage dei, mellom anna Tostrup, Thune og Hammer i Bergen. Omkring 1920 overtok A. Frisch det meste av produksjonen av kongepokalane og seinare Th. Marthinsens Sølvvarefabrikk.

I Kong Haakon VII si regjeringstid blei det laga ei rekkje ulike kongepokalar, men kongepokalen fekk ei ny utforming etter tronskiftet i 1957, då Kong Olav V gjekk over til den kongepokalen vi kjenner i dag. Det var Th. Marthinsen Sølvvarefabrikk i Tønsberg som laga den. Kong Harald V heldt fram med same utforming og produsent som Kong Olav etter tronskiftet i 1991.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Kongepokal» frå Wikipedia på bokmål, den 19. april 2009.*
C++ kjeldekode, slik han tek seg ut i Notepad++.
**Notepad++** er ein gratis teksteditor, lisensiert under GPL, og utvikla som eit alternativ til Windows Notisblokk. SourceForge er vert for prosjektet.

Allmen funksjonalitet
---------------------

Programmet byggjer på Scintilla og har funksjonar som autofullføring, syntaksmerking og regulære uttrykk. Filer for grensesnitt og stavekontroll på ulike språk kan lastast ned for seg sjølve, mellom anna nynorske utgåver. Det er støtte for Unicode, redigering av TeX-dokument og binærfiler og ei rad andre format. Brukargrensesnittet nyttar arkfaner. Notepad++ støttar makroar og \*nix skalskript, og har ein innebygd FTP-klient, men stør ikkje den sikre SSH-protokollen.

Programutvikling
----------------

Notepad++ stør mellom anna assembler, høgnivåprogrammeringspråka Ada, C, C#, C++, FORTRAN, Java, Lisp, Pascal, Ruby og Visual Basic, skriptspråka AutoIt, ASP, JavaScript, Lua, Matlab, Perl, PHP, Python og VBScript.

Webutvikling
------------

For nettstadutvikling er det støtte for HTML, CSS, XML og databasespråket SQL (XML og SQL er ikkje avgrensa til nettstader).

Sjå òg
------

* Nynorsk programvare
* Tryggleiksproblem med FTP-protokollen

Bakgrunnsstoff
--------------

* Heimesidene til Notepad++ hjå SourceForge
* Nynorsk språkfil for Notepad++ Arkivert 2011-09-30 ved Wayback Machine.
**Notre Dame-skolen** er den vanlege nemninga på den musikalske stilretninga som rådde grunnen i den tidlege delen av Ars Antiqua-perioden. Retninga er og kalla Modal-tida, og var rådande frå 1160 til om lag 1250. Stilen hadde utgangspunkt i Katedralen Notre Dame i Paris, og var eit viktig steg i utviklinga frå rein einstemming gregoriansk song til meir samansette og fleirstemmige former. 

Det som finst av komponistar frå denne tida, har overlevd einast som namn i traktaten Magnus Liber Organi, skriven av ein anonym engelsk student, kjend som Anonymus IV. Han nemner to leiande komponistar: Léonin og Pérotin. 

I den første halvdelen av 1200-talet var Notre Dame-kyrkja eit utviklingsområde for tidleg polyfoni. Organum-stilen hadde høgste tida si her, og vart utvikla på mange ulike vis, heilt opp i fire stemmer: Organum quadruplum, særskild nytta av Pérotin. Skolen utvikla og motetten, frå den eldre clausulaen. 

Musikalsk notasjon vart standardisert på denne tida, men det er mange drøftingar om korleis desse notane skal tolkast. Systemet vart meir utarbeidd etter 1250, særskilt av Franco av Köln. 

Dei fleste kjeldeskriftene til stilen er datert i tida kring 1250, og finst både i Frankrike og i Spania.
**Quanzhou** er eit byprefektur i det søraustre Fujian i Folkerepublikken Kina, ved Taiwansundet. Byprefekturet har eit areal på 11 244 km² og 7,86 millionar innbyggjarar (2010). Quanzhou består av fire distrikt, tre byfylke og fire fylke.

Historie
--------

Byen Quanzhou var grunnlagt i 718. Byen var frå 100-talet i hundreår ein av Kinas viktigaste hamnebyar. Tidleg buesette utlendingar frå mange land seg i byen. Det er funne både manikeiske og kristne syro-orientalske kulturminne frå dei eldste tidene til byen. 

Quanzhou var i mellomalderen, under Song-dynastiet og Yuan-dynastiet, ein av verdas største hamnebyar. Både Marco Polo og Ibn Battuta besøkte byen, og ei tid under Yuan-dynastiet var det eit katolsk bispedømme. 

I 1357 gjorde den lokale persiske militsen militært opprør; dette ti år lange Ispahopprøret enda med at persarane vart knust og kinesiske keisarstyrkar massakrerte mange av borgarane i Quanzhou.

Under Ming-dynastiet og Qing-dynastiet forfall hamna langsamt, delvis vart ho grunnare av det slammet som elva førte med seg, men meir øydeleggande var at keisarmakta periodevis forbaud oversjøisk handel.

Då skipsbyggjarane i første halvdel av 1800-talet utvikla større handelsskip som konkurrerte ut dei tradisjonelle kinesiske seglskipa, var elvehamna i Quanzhou ueigna. Ho var altfor grunn for store skip med skrog og kjøl som stakk djupare enn dei kinesiske djunkane. Andre hamner, som det nærliggjande Amoy med sitt djupe hamnebasseng, overtok mykje av handelen. Mange handels- og sjøfolk flytta frå Quanzhou til Amoy.

Samferdsle
----------

Riksveg 324 i Kina fører gjennom området. Han går frå Fuzhou i provinsen Fujian og gjennom Guangdong, Guangxi, Guizhou, og endar i Kunming i Yunnan.

Galleri
-------

* Kveldsbilde av Wanda-plassen i Quanzhou.Kveldsbilde av Wanda-plassen i Quanzhou.
* Den gjenoppbygde Linzhang-byporten, ein av sju byportar i den tidlegare byen Jitong.Den gjenoppbygde Linzhang-byporten, ein av sju byportar i den tidlegare byen Jitong.
* Buddhafigur ved Qingyuan-fjelletBuddhafigur ved Qingyuan-fjellet
* Tianhou-tempelet i QuanzhouTianhou-tempelet i Quanzhou
* Buddhistisk tempel i QuanzhouBuddhistisk tempel i Quanzhou

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Quanzhou» frå Wikipedia på bokmål, den 3. juli 2011.*



|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Opphavet til skaldskapen:** i ørne-ham stal Odin skaldskapsmjøden frå jotnen Suttung, og gav han til æsene og dei folk som kan dikte.  
(Illustrasjonen er frå ein biletstein på Gotland)

**Eyjolv Dådaskald** var ein skald som var aktiv tidleg på 1000-talet. Tilnamnet «Dådaskald» kan vere avleitt av at han dikta høgstemt om Eirik Håkonsson Ladejarl sine dådar (*dáð* tyder 'dåd' eller 'dugeleg gjerning').

Utanom det ein kan lese seg til i diktinga hans, veit ein ingen ting om Eyolv Dådaskald, heller ikkje om han var norsk eller islandsk. 
Han er rekna som ein av hirdskaldane til Eirik jarl, i den tida då Eirik jarl hadde styringa med Noreg (i åra 1000-1015).

Det einaste diktverket av Eyjolv Dådaskald som ein kjenner til, er 8 vers av «Bandadråpa», som handlar om dei tidlege «dådane» til Eirik jarl; drapet på Skofte Skagesson på Møre, om å bli jarl i ung alder, hans vikingtokt i Austersjøen og åtaket på den russiske byen Staraja Ladoga (Aldeigju). Ein trur at namnet på dråpa er avleitt av bruk av ordet *banda* i teksten, t.d. i refrenget: *Dregr land at mun banda* ('Legg under seg land etter gudane si vilje').

Deler av Bandadråpa er sitert i Fagerskinna og i Heimskringla, i Soga om Olav Tryggvasson.

Eyjolv Dådaskald er ført opp i Skaldatal som ein av skaldane hos Eirik jarl.

Referansar
----------

1. ↑  Bandadrápa Arkivert 2016-01-27 ved Wayback Machine. av Eyjólfr dáðaskáld (Skaldic Project)
2. ↑  BANDADRÁPA Arkivert 2016-04-03 ved Wayback Machine. av EYJÓLFR DÁÐASKÁLD (Notendur.is)
3. ↑  Skaldatal frå heimskringla.no (Snorre-Edda)

Bakgrunnsstoff
--------------

* Det norrøne fyrstediktet av Bjarne Fidjestøl (1982)
**Ole Olsson Five** (21. mai 1846–26. april 1930) var ein skulemann, gardbrukar og Venstre-politikar frå Stod i Nord-Trøndelag.

Five var son av ein gardbrukar. Han tok eksamen ved Klæbu seminar i 1865, og var lærar i Beitstad i 1866 og på Tranøy 1866-70. År 1872 vart han vernepliktig offiser. I 1876 avla han eksamen til cand.real. med beste karakter, etter å ha fått fritak frå kravet om examen artium. Same året vart han styrar for amtsskulen i Inntrøndelag, ei stilling han hadde til 1892. Han kjøpte garden Hallem i Verdal i 1889 og var gardbrukar i fire år, han selde garden i 1893. Deretter lærar ved Kristiansands seminar 1892-96.

I Verdal var Five medlem av både heradsstyret og skulestyret. Han var styreformann i Snaasen dampskipsselskap og Snåsa sparebank frå høvesvis 1885 og 1886. Formann i styret for Skogn sparebank 1906-07.

Five var 1. vararepresentant til Stortinget frå Nordre Trondhjems amt 1892-94, både i 1892 og 1894 møtte han frå juli månad i staden for Marius Hægstad. Perioden 1900-03 hadde Five fast plass i Stortinget, var då medlem av militærkomiteen og valkomiteen.

Five var initiativtakar til Folkevæbningen, ein forsvarsorganisasjon i opposisjon til den konservative «Centralforeningen for Udbredelse af Legemsøvelser og Vaabenbrug». Foreiningane vart slått saman til Det frivillige skyttervesen i 1893, og Five var formann her åra 1893-1908. Frå 1896 var han tilsett som kontorsjef i same, heilt til han gjekk av med pensjon i 1919. Han budde 1896-99 i Kristiania, 1899-1903 i Inderøy, 1903-07 i Skogn, eitt år i Steinkjer og deretter i Kristiania att.

I 1919 fekk Five stifta Nord-Trøndelag historielag, og sat lenge som lagsformann og redigerte årbøkene til laget. Han var også ein ivrig nynorskforkjempar og støttespelar for Det Norske Samlaget, Det Norske Teatret, og norskdomsbladet Den 17de Mai. Han samla Fivefondet og var heiderslagsmann i Studentmållaget.

Han døydde 1930 i Steinkjer.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak:*Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914

Fotnotar
--------

1. ↑  Bergsgård, A. (1952). Five, Ola. I *Norsk allkunnebok. IV. bandet* (s. 452). Oslo: Fonna Forlag.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Ole Olsen Five i Norsk biografisk leksikon
* Ole Olsen Five Arkivert 2014-04-13 ved Wayback Machine. hos Norsk samfunnsvitenskapelig datatjeneste

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* PolSys
* VIAF
* LCCN
* ISNI

 |
**Ole Christian Sand** (13. februar 1854–13. desember 1925) var ein norsk underoffiser og stortingsmann frå Romedal i Hedmark. Han var medlem av Venstre.

Sand var son til ein gardbrukar. Sjølv gjekk han underoffiserskulen i Fredrikshald, der han tok eksamen i 1875 og var sersjant året etter. Sidan vart han forfremja til kommandersersjant i 1890 og til fanejunker i 1895. I 1914 slutta han ved Fredrikshald underoffiserskule, etter 28 års teneste.

Sand var mellom 1904 og 1922 i mange år medlem av bystyret i Fredrikshald. I perioden 1906-09 var han einmannskrinsen Fredrikshald sin representant til Stortinget. Han var medlem av militærkomiteen. Valperioden 1916-18 var han 1. varamann frå Fredrikshald på tinget, møtte heilt på tampen av både 1916- og 1918-sesjonen.

Han døydde i Halden i 1925.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
* Biografisk informasjon om Ole Christian Sand NSD Norsk senter for forskningsdatas politikararkiv

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
Steinen på Aukštojas
**Aukštojas** er det høgaste punktet i Litauen som ligg i høglandet Medininkai, om lag 24 km søraust for hovudstaden Vilnius. I 2004 vart høgda målt til 293,84 meter over havet med hjelp av GPS-teknologi. Tidlegare vart Juozapinė Hill med 292.7 meter over havet offisielt rekna som det høgaste punktet. Geografen Rimantas Krupickas vekte i 1985 mistanke om at kanskje Juozapinė ikkje var det høgaste punktet. Aukštojas ligg om lag 500 meter vest for Juozapinė Hill.

Området der Aukštojas ligg er no endra av styresmaktene i Vilnius fylke frå å vere eit område tiltenkt jordbruk til eit område tiltenkt turisme og kultur. Toppen av åsen er dekt av furutre. Den offentlege institusjonen *Lietuvos viršūnės*, leia av Vladas Vitkauskas, ein litauisk fjellklatrar, har prøvd å få Aukštojas utpeikt som eit geografisk landemerke i den historisk viktig Medininkai-regionen.

Nmnet Aukštojas vart foreslått av Libertas Klimka, ein professor i historie ved Vilnius pedagogiske universitet etter at han vann ein konkurranse om kva den «nyoppdaga» åsen skulle heite. Aukštėjas var ein av dei viktigaste gudane i gammal litauisk mytologi og vart rekna som skaparen av verda. Åsen vart døypt 20. juni 2005 under ein uoffisiell seremoni. Namnet vart offisielt godkjend 18. november same året.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Aukštojas» frå Wikipedia på engelsk, den 22. januar 2008.*
**Eyolf Soot** (24. april 1858–30. august 1928) var ein norsk målar frå Aremark, som er best kjend for sine naturalistisk inspirerte bilete, til dømes *Barnemordersken*. Kanalbyggjaren Engebret Soot var farfar hans.

Liv og gjerning
---------------

*Velkommen*, 1890
Soot voks opp i USA, der faren arbeidde som ingeniør. Han var elev på den offentlege teikneskulen og hos Knud Bergslien 1876-78, og studerte seinare fem måneder på kunstakademiet i Berlin under Karl Gussow. Han var også i korte perioder elev av Gyula Benczur ved kunstakademiet i München i 1881 og av Leon Bonnat i Paris 1882. 

Soot slutta seg på 1880-talet til den realistiske kunstretninga, og debuerte på den fyrste haustutstillinga i Kristiania i 1882. Sine beste verk laga han i tida mellom 1885 og 1895, då han arbeidde innan naturalismen. Han vekte merksemd med *Kjerring med flatbrød* (1885) og enno meir i 1890 med *Ett besøk*. År 1889 laga han eit dobbelportrett av Jonas Lie og kona, det beste av fleire portrett. Han måla også dobbelportrett av Karoline og Bjørnstjerne Bjørnson, og elles portrett av Bjørnson åleine, av venen Olav Johan Sopp og av museumsbyggjaren Anders Sandvig.

Karakteristisk for fleire av Soots bilete er at motivet er i ei døropning, sett innafrå, der målaren utnyttar kontrastane mellom mørke og lys. Dette er særleg tydeleg i *Velkommen* frå 1890. I *Barnemordersken* frå 1895 utforskar han fargebruken i eit skymt fjøsrom.

Kjelder
-------

* «Eyolf\_Soot» i *Store norske leksikon*, snl.no.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* Norsk kunstnerleksikon
* Lokalhistoriewiki
* VIAF
* GND
* ISNI

 |
**Jouko Sihveri Törmänen** (10. april 1954–3. januar 2015) var ein finsk skihoppar frå Rovaniemi. Han vart olympiameister i storbakkerennet under OL 1980 i Lake Placid. I 2004 vart han leiar for hoppkomiteen i det internasjonale skiforbundet (FIS).

Aktiv
-----

Törmanen var ikkje fylt fjorten år då han 6. januar 1968 debuterte i den tysk-austerrikske hoppveka. Frå 1972 til -82 deltok han i samtlege hoppveker, men kom einast ein gong på pallen, i Innsbruck 1978 vart han nummer tre.

Törmänen deltok i sin fyrste store meisterskap i ski-VM 1974 i Falun. Her overraska han stort og vart beste finne på femteplass i storbakken. Fire år seinare kom han på sjetteplass i storbakkerennet under VM på finsk "heimebane" i Lahti, rennet vart vunne av landsmannen Tapio Räisänen. I mellomtida hadde Törmänen vorte nummer 10 i storbakken Bergisel under vinter-OL 1976 i Innsbruck.

Törmanen gjekk heilt til topps i den store bakken under vinter-OL 1980 i Lake Placid i den USA-amerikanske delstaten New York. Med 271,0 poeng vann han ein klar siger, 8,6 poeng framom Hubert Neuper frå Austerrike. 11. mars 1980 vann Törmanen sin einaste verdscupsiger, under Svenska skidspelen i Falun.

Törmanen vart finsk meister i normalbakken både i 1976, -77, -79 og -80.

### Idrettsleiar

I 2004 tok Törmanen over stillinga som formann i hoppkomiteen i FIS etter nordmannen Torbjørn Yggeseth. Han beheldt denne stillinga i ei årrekkje.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Jouko Törmanen» frå Wikipedia på tysk, den 20. november 2012.*

### Fotnotar

1. ↑  ABC Nyheter, 04.01.15: Tidligere OL-vinner Törmänen er død. Vitja 05.01.15.

Bakgrunnsstoff
--------------

* 

* (en) Jouko Törmänen – Profil og resultatoversikt hos FIS

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
Aukrustsenteret
**Aukrustsenteret** er eit kulturanlegg i Alvdal kommune i Innlandet fylke, som vart opna i 1996.

Det har ei stor kunstsamling som er gjeven ut av Kari og Kjell Aukrust. Sentralt i den faste utstillinga i senteret er måleri, teikningar og fantasiverda hans Aukrust. Det er også arrangert konsertar, mellombelse utstillingar og andre kulturarrangement. Senteret har kino og bygget er teikna av Sverre Fehn.

Senteret har eit auditorium med plass til 130 personar, kalla «Flåklypasalen», som blir brukt til kurs, møte og kino. Senteret har også kafeteria og ein eigen butikk som sel Aukrusteffektar.

Aukrustsenteret er turistinformasjon for Alvdal kommune, og er også tusenårsstaden i kommunen.

Galleri
-------

* Inngangspartiet på AukrustsenteretInngangspartiet på Aukrustsenteret
* Fasaden mot parkering og Riksvei 3 sør for inngangenFasaden mot parkering og Riksvei 3 sør for inngangen
* Fra utstillingsdelen av bygget, viser den lange smale bygningenFra utstillingsdelen av bygget, viser den lange smale bygningen
* Fra utstillingsdelen av bygget, viser redaksjonen i Flåklypa TidendeFra utstillingsdelen av bygget, viser redaksjonen i Flåklypa Tidende

Kjelder
-------

* «Aukrustsenteret» i *Store norske leksikon*, snl.no.

* *Denne artikkelen bygger på «Aukrustsenteret» frå Wikipedia på bokmål, den 9. juli 2012.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Aukrustsenteret
* Alvdal kommune

 Commons har multimedium som gjeld: **Aukrustsenteret**
**Eyjafjörður** (òg kalla **Øy(a)fjorden**) er den lengste fjorden nord på Island. Han ligg i det nest folkerikaste området på Island. Området har store landbruksareal, og stor verksemd innanfor fiske i fjorden.

Geografi
--------

Fjorden er lang og smal og er omtrent 60 km lang. På det breiaste er han 15 km mellom *Siglunes* og *Gjögurtá* ved enden av fjorden, men stort sett er han 6-10 km brei. To mindre fjordarmar, Ólafsfjörður og Héðinsfjörður ligg på vestsida av fjorden.

Fjorden er omringa av åsar og fjell på begge sider, men fjella er langt høgare på vestsida i fjellkjeda på halvøya Tröllaskagi. I dei ytre delane av fjorden er det ingen låge kystområde, sidan dei bratte åsane går direkte ut i havet. Lenger sør er det nokre striper med lågland på begge sider av fjorden og desse er breiast på vestsida. 

Fleire dalar går vidare frå Eyjafjörður, dei fleste av dei i vest og dei to viktigaste er Hörgárdalur og Svarfaðardalur. Dalsmynni er den einaste dalen på austsida. Den største dalen vidare frå Eyjafjörður held fram sørover. Han er lang og breid og inneheld eit av dei største jordbruksområda på Island. 

Mange elvar renn ut i Eyjafjörður, dei største av desse er Eyjafjarðará, Fnjóská og Hörgá.

Øya Hrísey i midten av Eyjafjörður er den nest største øya langs kysten av Island og vert ofte kalla *Perla i Eyjafjörður*.

Folkesetnad
-----------

Området rundt Eyjafjörður er det nest folkerikaste området på Island etter Reykjavík. I 2003 budde det totalt 21 536 menneske her (utanom byen Siglufjörður og Grímsey som stundom vert rekna som ein del av Eyjafjörður-området.)

Den største byen er Akureyri som ligg inst i fjorden, andre tettstader er Dalvík, Ólafsfjörður, Hrísey, Árskógssandur, Hauganes, Hjalteyri, Hrafnagil, Svalbarðseyri og Grenivík. Dei fleste av desse busetnadane baserer seg på fiskeri og jordbruk, men Akureyri er senteret i området med mellom anna eit universitet.

Kjelder
-------

1. ↑  «Iceland’s Longest Fjord», *earthobservatory.nasa.gov* (på engelsk), 2. mai 2020, henta 7. november 2022
2. ↑  Pihl, Roger (5. april 2019). «Eyjafjörður». *Store norske leksikon* (på norsk bokmål).
3. 1 2  «Eyjafjörður | lex.dk», *Den Store Danske* (på dansk), henta 7. november 2022
4. ↑  Ármannsson H. & Valtýsson H.Þ. (2012). «Eyjafjörður, sjór og sjávarlíf Yfirlit rannsókna: Eyjafjörður, sea and sealife Overview of researches.» (PDF).

* *Denne artikkelen bygger på «Borgarfjörður» frå Wikipedia på engelsk, den 30. september 2007.*

Koordinatar: 65°54′N 18°15′W﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* GeoNames

 |
**SOHO** var eit sjokoladeprodukt som blei lansert av Nidar i 1998. Sjokoladen er ein youghurtsjokolade, samansett av sjokolade, stivpiska yoghurt og crisp. SOHO tok to år å utvikle, men etter berre tre år på marknaden vart SOHO trekt tilbake i 2001 grunna med dårlege salstal.

Namnet viser til Soho i London, for å understreke det urbane og ungdommelege inntrykket.

Design
------

SOHO vann i 1998 Merket for God Design under kategorien Industridesign. Suzanne Schürch stod bak produktdesign, mens Christensen/Lund stod for utforminga av emballasjen.

Folkekrav om oppståing
----------------------

Sjølv om sjokoladen vart trekt tilbake grunna dårlege salstal, kom det i ettertid eit folkekrav for å få SOHO tilbake til marknaden. I november 2011 hadde 31 793 Facebook-brukarar samla seg i ei Facebook-gruppe for å få SOHO tilbake.

SOHOs retur til marknaden
-------------------------

20. november 2011 annonserte Nidar at sohosjokoladen ville koma i sal som ein del av 100-årsposen laga til markeringa av Nidar sitt jubileum i 2012. Posen ville også innehalda andre eldre nidarprodukt. Nidar meldte at dei hadde endra oppskrifta slik at sohosjokoladen ikkje lenger ville vera avhengig av å oppbevarast kjølig.

Kjelder
-------

1. ↑  «Soho - Sjokoladen som forsvant». Nidar. Henta 6. februar 2011. [*daud lenkje*]
2. ↑  «SOHO sjokolade». Norsk Designråd. Arkivert frå originalen 27. februar 2014. Henta 29. januar 2012.

* Nidars side om SOHO[*daud lenkje*]
* Norsk Designråd om SOHO Arkivert 2006-05-14 ved Wayback Machine.
* Nå kommer Soho Tilbake, avisartikkel Arkivert 2011-11-23 ved Wayback Machine.
**Jacopo Bassano**, tidlegare **Jacopo da Ponte** (ca 1510–13. februar 1592) var ein italiensk målar, fødd og død i Bassano del Grappa. Han måla for det meste landskap og sjangerscener. Jacopo Bassano var den mest kjende av målarslekt som tok namn etter heimbyen Bassano, ein by 65 km nordvest for Venezia.

Liv og gjerning
---------------

*Sau og lam*, ca. 1560
*Dyra går ombord i Noas ark*, ca. 1570
Bortsett frå ein periode i 1530-åra, då han gjekk i lære hos Bonifazio Veronese i Venezia, arbeidde Jacopo heile livet i Bassano. Faren Francesco den eldre (ca. 1475–1539) var landsbymålar. Trass i at Jacopo vart påverka av samtidige etsingar av manieristen Parmigianino, beheldt han noko av bondemålaren i seg livet ut. Han fylgde likevel nøye med i utviklinga av måleriet, og lånte trekk og detaljar i sine portrett frå andre samtidige, til dømes verk av Lorenzo Lotto. Pionerar i låndskapsmåleri og etsinger som Albrecht Dürer, Rafael og Parmigianino spela ei avgjerande rolle for Bassanos stil.

Bassano lærte mykje om chiaroscuro og den ødsle fargebruken i den venetianske kunsten av å studere Tizian. Han viser stor uttrykkskraft og evne til å lansere nye idear om komposisjon. Han studerte trykk av Rafael] og utviklinga av manierismen. I sine tidlegaste manieristiske arbeid nytta han langstrakte figurar og strålande farger. På 1540-talet eksperimenterte han ved å la figurane sine innta tvungne positurar og unaturlege stillingar. Gjennom denne fasen vaks fram ein særeigen, personleg stil der han assimilerte nye idear og forvandla dei til kunst med ei sterk formidlande kraft. Hans folkelege realisme bygde på ein uvanleg bruk av lys og kjenneteikna av naturtru figurar og detaljar i bileta, særleg i framstillinga av dyr.   

Den lokale smaken kravde at måleria avbilda røynda, og Jacopo Bassano henta inspirasjon frå daglegdagse hendingar i livet på landet og trekk ved naturen som han studerte i hjembyen. Han vart ein anerkjend målar, midt på 1500-talet var han ein av dei i Veneto som påverka andre målarar mest.

Han kom i aukande grad til å nytte seg av religiøse og filosofiske emne. Samstundes vart uttrykket meir storslagent og dramatisk. Det byrja med altartavler i Bassano, Treviso, Padova og Belluno) rundt 1550. Han handsama bibelske emne på same måten som motiva han hadde omkring seg. På det viset bidrog han til å framelske smaken for bilete der eit element av stilleben fekk større vekt enn det religiøse temaet.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Jacopo Bassano» frå Wikipedia på bokmål, den 4. mai 2013.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Jacopo Bassano**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS
* SUDOC

 |
| Sjtip Штип |
| --- |
| Tradisjonell makedonsk arkitektur i SjtipTradisjonell makedonsk arkitektur i Sjtip Tradisjonell makedonsk arkitektur i Sjtip |
| 

|  |
| --- |
| Byvåpenet til Sjtip |
| **Byvåpenet til Sjtip** |

 |
| Styresmakter |
| Land  Statistisk region | Nord-Makedonia Aust |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  583,24 km² |
| Innbyggjarar  - By (2021)   - folketettleik | 44 866   76,93/km² |
| Koordinatar | 41°44′15″N 22°11′37″E﻿Koordinatar: 41°44′15″N 22°11′37″E﻿ |
| Høgd over havet | 240 m |
| Tidssone | CET (UTC+1) |
| Diverse anna |
| Postnummer | 2000 |
| Telefon-retningsnummer | +389 32 |
| Bilnummer | ŠT |
| **Heimeside:** stip.gov.mk |
| Plassering |
| Plasseringa til Sjtip i Nord-MakedoniaPlasseringa til Sjtip i Nord-MakedoniaPlasseringa til Sjtip i Nord-Makedonia |

**Sjtip** (makedonsk Штип) er ein by og ein kommune i regionen Aust i Nord-Makedonia, den største byen i den austlege delen av Nord-Makedonia.

Kommunen har eit areal på 583,24 km2 og hadde 44 866 innbyggjarar ved folketeljinga i 2021.

I 2002 hadde kommunen 47 796 innbyggjarar, medan sjølve byen hadde 43 652 innbyggjarar. Om lag 90 % av innbyggjarane er makedonarar.

Sjtip ligg der dalane Lakavitsa, Ovtsje Pole og Kotsjani møter kvarandre. Byen har eksistert i minst 2000 år. Dei to elvane Bregalnitsa og Otinja renn gjennom sentrum av byen. Åsen Issar med ei festning frå tidleg mellomalder på toppen ligg ruvar over byen, som ofte vert kalla «Byen under Issar». 

Dei omliggande områda har lide på grunn av avskoging og dette har ført til lokale klimatiske endringar. Temperaturane om sommaren har vorte høgare (40 °C er ikkje uvanleg) og vintrane har vorte kaldare. 

Sjtip er eit kulturelt og økonomisk senter i austlege delar av Nord-Makedonia og er den største tekstilprodusenten i landet. I tillegg har han eit universitet, Gotse Deltsjev universitet i Sjtip.

Busetnader i kommunen
---------------------

Dei største busetnadene i kommunen var:

| Busetnad | Folketal 2002 |
| --- | --- |
| Sjtip | 43 652 |
| Tri Tsjesjmi | 1 065 |
| Tsjardaklija | 922 |
| Star Karaorman | 911 |
| Seltse i Sjtip[Seltse | 169 |
|

Bakgrunnsstoff
--------------

* Den offisielle nettstaden til kommunen Arkivert 2009-04-06 ved Wayback Machine.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Štip» frå Wikipedia på engelsk, den 2. februar 2008.*

Referansar
----------

1. 1 2  Folketeljing 2021
2. ↑  Folketeljing 2002 justert for nye kommunegrenser 2004
3. 1 2  Folketeljing 2002, detaljerte resultat

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* NKC
* GeoNames

 |
Ein journalist intervjuar på tysk tv
Ein **journalist** er ein person som driv med journalistikk, det vil seie å lage redaksjonelt stoff til ulike massemedium som aviser, nyhendebyrå, fjernsyn eller radio.

Å vere journalist
-----------------

*Journalist* er ikkje i dag ein verna tittel, og det tyder at kven som helst kan kalle seg det. Det har difor i alle år vore viktig for dei som arbeider som journalistar å kunne definere kva som høyrer til journalistrolla. I Noreg er det i stor grad Norsk journalistlag som definerer denne rolla. Norsk Presseforbund står for utdeling av pressekort som er medlemsbevis for medlemmer i Norsk journalistlag og Norsk Redaktørforening. Aasmund Olavsson Vinje har vert ofte rekna som den fyrste norske journalisten.[*treng kjelde*]

Kjende journalistar
-------------------

J.
* Paul Foot (1938-2004)
* Julie Hamnes
* Per Egil Hegge
* George Monbiot
* George Orwell (1903-1950)
* John Pilger
* Åsne Seierstad
* Hans-Wilhelm Steinfeld
* Ingolf Håkon Teigene
* Hunter S. Thompson
* Bob Woodward

Sjå òg
------

* Kategori:Norske journalistar
* Norsk journalistlag

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Journalist**

* Norsk Journalistlag
* Norsk Journalistlag - Studentklubben ved Høgskulen i Volda Arkivert 2006-09-08 ved Wayback Machine.
* Journalistutdanninga i Volda
* Overbye.no

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* BNE
* NDL

 |
**Auguste Antoine Piccard** (28. januar 1884–24. mars 1962) var ein sveitsisk forskar og oppfinnar. I 1953 konstruerte han batyskaf, eit undervassfartøy som sonen hans, nokre år seinare, skulle bruke til å dykke til botnen av Marianegropa med. Tidlegare dreiv han meteorologiske observasjonar ved hjelp av sine mange ballongferder.

Piccard utdanna seg ved det føderale instituttet for teknologi i Zürich og vart fysikar ved Det frie universitetet i Brussel i 1922. I 1930 konstruerte han aluminiumgondolen som tok av frå Augsburg i Tyskland 27. mai 1931 og brakte han og Paul Kipfer opp til 15 781 meters høgd i atmosfæren for å måle kosmisk stråling. Den 18. august 1932 nådde Piccard og Max Cosyns 16 940 meter frå Dübendorf i Sveits. Piccard gjennomførte 27 ballongferder, helt opp til 23 000 meter. Etter andre verdskrig byrja han med djupdykking. I 1953 gjekk han ned til 3150 meter med gondolen Bathyscaphe Trieste. 

Piccard sine ballongferder har vore særs viktig for meteorologifaget. Han var professor i fysikk og meteorologi, og det var interessa for kosmisk stråling som brakte han opp i stratosfæren. Piccard var eit multitalent og engasjerte seg seinare i havforsking. Erfaringane frå ballongferda brukte han no til å dykke ned i havdjupet.

Han var far til forskaren Jacques Piccard og tvillingbror til kjemikaren Jean Piccard.

Piccard i populærkulturen
-------------------------

Piccard var inspirasjonskjelde for figuren Professor Calculus (i Noreg kjent under namnet Professor Tryphon Tournesol), som er ein av gjennomgangsfigurane i den belgiske teikneserien Tintin. Han var òg inspirasjonskjelde (saman med tvillingbroren) for Star Trek-figuren Jean-Luc Picard.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Auguste Piccard» frå Wikipedia på bokmål, den 9. april 2012.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  SNL - batyskaf
2. 1 2 3  VG - VÆRETS GANG (28.5.1999) «Han var professor i fysikk og meteorologi, og det var interessen for kosmisk stråling som brakte ham opp i stratosfæren. Men Piccard var et multitalent og engasjerte seg senere i havforskning.» (Siri Kalvig)
3. ↑  Horeau, Yves  *The Adventures of Tintin at Sea* 1999, English translation 2004 for the National Maritime Museum, published by John Maurray, ISBN 0719561191. Chapter on Outside characters drawn into the Adventures.
4. ↑  University of California, Berkeley et al. [and informal sources on Jean Piccard talk page] (2003). «Living With A Star: 3: Balloon/Rocket Mission: Scientific Ballooning». The Regents of the University of California. Arkivert frå originalen 26. juni 2010. Henta 9. april 2012.
5. ↑  Piccard, Elizabeth (23. januar 2004). «Talk of the Nation: Science on Stage». National Public Radio. Henta 9. april 2012.

Bakgrunnsstoff
--------------

* VG - Forskeren og sportsmannen augustE PICCARD (VG, 1962)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* HDS

 |
Koordinatar: 51°52′N 33°29′E﻿

**Sjostka** (ukrainsk og russisk Шостка) er ein by i Sumy oblast nordaust i Ukraina. Byen har kring 85 000 innbyggjarar (2004). Han ligg ved elva Sjostka, ei sideelv til Desna, som han har fått namnet sitt frå. Sjostka er eit industrisenter for kjemiakaliar og mjøleprodukt.

Historie
--------

Sjostka vart grunnlagd som ein landsby på byrjinga av 1600-talet for ukrainske kosakkar. I 1739 vart det grunnlagde ein krutfabrikk her. Sidan den gong var Sjotska ein av dei viktigaste leverandørane av krut til Det russiske imperiet. I 1893 vart byen knytt til jernbanenettverket. Sjostka fekk byrettar i 1920. I 1931 vart det bygd ein filmfabrikk i Sjostka, som var ein av dei viktigaste leverandørane av film i Sovjetunionen.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Ein nettstad om Sjostka (russisk)

| * v
* d
* e
Sumy oblast |
| --- |
| Administrativt senter: Sumy |
| Bilopillja**·** Buryn**·** Druzjba**·** Hlukhiv**·** Konotop**·** Krolevets**·** Lebedyn**·** Okhtyrka**·** Putyvl**·** Romny**·** Seredyna-Buda**·** Sjostka**·** Trostjanets**·** Vorozjba |  Ukraina |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames

 |
**Jouko Karjalainen** (fødd 27. juli 1956) er ein finsk tidlegare kombinertløpar frå Kajana. Han vann sølvmedaljen i kombinert både under OL 1980 og OL 1984, samt bronsemedaljen i ski-VM 1985. Karjalainen fekk elles med seg to VM-sølv i lagtevlingar, 1982 og 1984, pluss ein VM-bronse i same i 1985.

### Aktiv

Karjalainen markerte seg fyrste gongen i kombinert i 1977, då han vart nummer fem i Svenska skidspelen i Falun. Han kom på åttandeplass då ski-VM gjekk av stabelen i heimlandet, same året som han gav landsmannen Rauno Miettinen hard kamp om sigeren i kombinert i Holmenkollen. I 1979-sesongen vann han kombinert i Lahti-spelen og vart nummer tre i Holmenkollen.

Under vinter-OL 1980 i Lake Placid overraska Karjalainen med å ta sølvmedaljen i kombinertøvinga, 2,7 poeng bakom den austtyske kombinertkongen Ulrich Wehling, med sterke utøvarar som Konrad Winkler, også han austtyskar, og norske Tom Sandberg på dei neste plassane. I 1981 vann Karjalainen kombinert i Holmenkollen, framom tre austtyske kombinertrennarar, med Konrad i Winkler i spissen. Året etter vart Karjalainen nummer fire i den indviduelle kombinertøvinga i verdsmeisterskapen i Oslo, og gjekk så Finlands tremannslag inn til sølvmedalje i den nye konkurransegreina for nasjonslag. Karjalainen vart same sesongen nummer to i Lahti, 8,7 sekundar bak Rauno Miettinen, sesongen etter vart han nummer tre, men var over to minuttar bak vinnaren. 

Med eit nytt OL-sølv kopierte Karjalainen under vinter-OL 1984 bragda frå dei førre vinterleikane. I ein elles svak sesong fann han då berre ein overmann, Tom Sandberg frå Mo i Rana og Noreg. På tampen av OL-sesongen var Karjalainen også med då Finland, i Rovaniemi, tok sølvmedaljen i verdsmeisterskapen på ski for nasjonslag i kombinert. Karjalainen avslutta si tid som aktiv kombinertløpar med å vinne to bronsemedaljar under VM 1985 i Seefeld, i den individuelle øvinga vart han slått av den suveren verdsmeisteren Hermann Weinbuch frå Vest-Tyskland og av norske Geir Andersen.

Kjelder
-------


* *Sportsboken*, aktuelle årgangar
* Resultatoversikt hos FIS Arkivert 2007-09-30 ved Wayback Machine.

Bakgrunnsstoff
--------------

* «Jouko Karjalainen» (på engelsk). Olympedia.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
Koordinatar: 78°30′30″S 85°39′00″W﻿

**Jacobsen Valley** (bulgarsk *долина Якобсен*, ‘Dolina Jakobsen’) er ein grunn dal i Vinson Massif i Sentinel Range i Ellsworth Mountains, som heller ned nordover frå toppen av Mount Vinson (4892 moh), det høgaste fjellet i Antarktis. Han er 3,5 km lang og 1,2 km brei og grensar i vest til Branscomb Peak og Galicia Peak og i aust til ein mindre rygg mellom austsida av Mount Vinson i sør og Goodge Col i nord. I dalen går ein sidebre til Branscombbreen, og han er ein del av den klassiske ruta opp til toppen av Mount Vinson.

Dalen er kalla opp etter den norske kvinnelege pioneren i Antarktis Solveig Gunbjørg Jacobsen (1913–1996), som var den første personen som vart fødd innanfor Antarktis, i Grytviken den 8. oktober 1913.

Kjelder
-------

* Bulgarsk antarktisk stadnamnregister. Arkivert 2016-03-04 ved Wayback Machine. Antarctic Place-names Commission. (detaljar på bulgarsk, grunnleggande data Arkivert 2016-03-04 ved Wayback Machine. på engelsk)
* Jacobsen Valley. SCAR Composite Gazetteer of Antarctica.
*For fjordar med liknande namn sjå Eidsfjorden*.
Koordinatar: 60°28′40″N 6°53′18″E﻿

Kjeåsen i Eidfjord. Simadalsfjorden, den inste delen av Eidfjorden og Hardangerfjorden, ligg nedanfor
**Eidfjorden** er den inste delen av Hardangerfjorden og strekkjer seg 28 km austover frå enden av Utnefjorden og byrjinga av Sørfjorden. Fjorden ligg i kommunane Ullensvang, Eidfjord, Ulvik og Voss i Vestland

Utsikt frå ferjekaien på Brimnes. Vegen ein ser på nordsida av fjorden er Fylkesveg 7/Riksveg 13 mellom Bruravik og Vallaviktunnelen. 
Foto:
Francis
 

Fjorden har ein sidefjord. Den inste delen av fjorden heiter Simadalsfjorden. 

På sørsida av fjorden finn ein bygdene Ringøy og Bjotveit. På andre sida av fjorden ligg Djønno. Litt lenger inn i fjorden på nordsida ligg Vangsbygdi og rett aust for her ligg Bruravik. Frå Bruravik går det ferje over til Brimnes på sørsida. Dette ferjesambandet er ein del av vegen mellom Bergen og Oslo som går over Hardangervidda. Ved Bruravik går Osafjorden nordaustover. Den ytste delen av Osafjorden vert òg kalla Bagnsfjorden. Vidare innover gjer Eidfjorden ein stor sving, først nordover og så sørover og inn til sjølve Eidfjord. Frå Eidfjord heiter dei siste 4 km av Hardangerfjorden Simadalsfjorden.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Eidfjorden**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
Koordinatar: 57°50′13″N 5°36′44″W﻿

Hummarbåt på veg ut til fiskebankane på Loch Ewe ved daggry
**Loch Ewe** (skotsk-gælisk *Loch Iùbh*) er ein *sea loch* eller ein fjord på vestkysten av Ross and Cromarty i Highland i Skottland. Området er tradisjonelt busett av *gàidhlig*-talkande folk.. Ein av desse er Aultbea. Elva Ewe munnar ut i Loch Ewe

Historie
--------

På grunn av det kuperte og utilgjengelege terrenget som fjorden strekkjer seg innover i, har Loch Ewe alltid vore ein møtestad for sjøfartshandel. Om lag 1610 vart området i botn av Loch Ewe, i dag Poolewe, urbanisert rundt ein jernomn som nytta trekol som brensel. Engelske jernmakarar fann det lettare å frakte malmen til Poolewe for omsmelting enn å frakte trekol til England og drive omnane der.

I 1911 vart eit 23 meter høgt fyr bygd på eit nes mellom Gairloch og Poolewe.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Loch Ewe» frå Wikipedia på engelsk, den 15. januar 2010.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:* 
		- Skottland Fishery Reserves Services: Loch Ewe Ecosystem Monitoring Arkivert 2008-12-25 ved Wayback Machine.
* A Bathymetrical Survey of the Fresh-Water Lochs of Skottland, 1897-1909, s. 210[*daud lenkje*]

1. ↑  Gàidhlig (Skotsk-gælisk) Local Studies Volume 9: Wester Ross: Lochbroom og Gairloch
2. ↑  Poolewe på Undiscovered Scotland[*daud lenkje*]
3. ↑  Engineering correspondents (25. oktober 1911). «New Lighthouse». *The Times* (39725). s. 25.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Poolewe-Little Gruinard-turen
* Rèidio dà Locha

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GeoNames

 |
Loch Duich frå nordvest med Eilean Donan Castle, Loch Long (til venstre), Loch Alsh (til høgre) og fjella Glen Shiel (bak i midten)
**Loch Duich** (skotsk-gælisk *Loch Dubhthaich*) er ein *sea loch* eller ein fjord på vestkysten av Skottland i Highland.

Historie
--------

I 1719 brende britiske styrkar mange småbruk langs fjorden før slaget ved Glen Shiel.

Loch Duich og Eilean Donan Castle med Isle of Skye i bakgrunnen

Eilean Donan Castle
-------------------

Eilean Donan Castle står der Loch Duich, Loch Long og Loch Alsh går i hop.

Segn
----

Ei segn fortel at tre brør som ein kveld var å fiska på fjorden vart henriven av tre sel-kvinner som hadde kasta pelsen sin og som dansa rundt på sanden som menneske. Brørne stal pelsane for å gifte seg med kvinnene. Den yngste broren syns synd på sel-jenta og gav ho tilbake pelsen. Som takk let far hennar den yngste broren få lov å vitje henne kvar niande natt. Den midterste broren mista kona då ho fann pelsen sin, medan den eldste broren brende pelsen for å hindre at ho drog, men brende kona med ein feil i same slengen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Loch Duich» frå Wikipedia på engelsk, den 14. januar 2010.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
	+ *Folklore, Myths and Legends of Britain* (London: The Reader’s Digest Association, 1973), 444.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Kart over fjorden Arkivert 2007-01-08 ved Wayback Machine.

Koordinatar: 57°14′N 5°28′W﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Eidsberg kommune** er ein tidlegare norsk kommune i Østfold fylke, fram til han 1. januar 2020 blei del av den nye Indre Østfold kommune. Kommunen grensa til Marker kommune i aust, Rakkestad kommune i sør, Skiptvet kommune i sørvest, Askim kommune i nordvest, Trøgstad kommune i nord og Aurskog-Høland i Akershus fylke i nordaust. Kommunen omfatta låglandet på austbreidda av Glomma og skogsåsane austover mot vasskiljet mot Haldenvassdraget.

Administrasjonssenteret var Mysen, endestasjon for den austre linja til togselskapet NSB. Den best kjende attraksjonen i området er Momarken travbane, der Momarkedet bruker å bli skipa til. 

Eidsberg kyrkje
Høytorp fort

Kommunevåpenet
--------------

Kommunevåpenet blei godkjent i 1962 og har eit svart avrive bjørnehovud på gull bakgrunn. Motivet viser til segner om ei rekke mannsnamn på -bjørn, og til baglaranes Arnbjørn Jonsson, som også var lendmann.

Kjende personar frå Eidsberg kommune
------------------------------------

* Vibeke Skofterud (1980-2018), skiløpar

Kjelder
-------

1. ↑  «Navn på nye kommuner», *Regjeringen.no* (på norsk), 3. januar 2020, henta 9. januar 2020

* «Eidsberg» av Geir Thorsnæs / Kunnskapsforlagets papirleksikon i *Store norske leksikon*, snl.no.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Eidsberg kommune Arkivert 2021-04-20 ved Wayback Machine.

| * v
* d
* e
Kommunar i Østfold |
| --- |
| Aremark  • Askim  • Eidsberg  • Fredrikstad  • Halden  • Hobøl  • Hvaler  • Marker  • Moss  • Rakkestad  • Rygge  • Rømskog  • Råde  • Sarpsborg  • Skiptvet  • Spydeberg  • Trøgstad  • Våler | Østfold fylke |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* Lokalhistoriewiki
* GeoNames
* SSR (namn)
* MusicBrainz (area)

 |
Strome Castle ved kysten av Loch Carron
**Loch Carron** (skotsk-gælisk *Loch Carrann*) er ein *sea loch* eller fjord på veskysten av Ross and Cromarty i Highland i Skottland. Det er staden der River Carron munnar ut i havet. 

I følgje sjøkart er tidvasstraumen i dei smalaste partia 3 knop (5,5 km/t), men det er få krusingar i straumen. På det smalaste er djupna mindre enn 20 meter, medan ho er meir enn 100 meter på begge sider av det smale partiet. Nedanfor klippene ved Strome Castle finst ein koloni med reirskjel. 

Landsbyen Lochcarron ligg ved fjorden, som han er kalla opp etter. Ein annan landsby ved vestenden av fjorden er Plockton.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Loch Carron» frå Wikipedia på engelsk, den 14. januar 2010.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
	+ *2528 Loch Gairloch, Loch Kishorn og Loch Carron* (Map) (2007 utg.). UK Hydrographic Office.

1. ↑  *Dive Magazine*, arkivert frå originalen 27. september 2007, henta 14. januar 2010

Koordinatar: 57°22′N 5°31′W﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Loch Indaal** (eller **Lochindaal**) er ein *sea loch* eller ein fjord på øya Islay, den sørlegaste av Hebridane utanfor vestkysten av Skottland. I lag med Loch Gruinart i nord vart han danna av Loch Gruinart-forkastinga, som er ei forgreining av Great Glen-forkastinga.

Langs nordvestsida ligg landsbyane Bruichladdich og Port Charlotte. På nordaustsida ligg den vesle landsbyen Bridgend og på søraustsida hovudbyen på øya, Bowmore.

Lysa frå dei tre landsbyane langs dei tre sidene av fjorden inspirerte til den kjende folkevisa «The Lights of Lochindaal» av Iain Simpson.

Sør for Bowmore ligg ei 9 km lang sandstrand til Kintra. Denne stranda, kjend som Big Strand, er ei populær badestrand. Stranda ligg i eit område av fjorden kalla Laggan Bay.

Galleri
-------

* Lochindaal frå BridgendLochindaal frå Bridgend
* Big StrandBig Strand
* Lochindaal frå OaLochindaal frå Oa

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Loch Indaal» frå Wikipedia på engelsk, den 15. januar 2010.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Roberts, AM & Holdsworth, RE (1999). «Linking onshore og offshore structures» (pdf). *Journal of the Geological Society* (London) **156**: 1061–64. doi:10.1144/gsjgs.156.6.1061. Henta 22. desember 2007.  CS1 maint: Multiple names: authors list (link)
2. ↑  Iain Simpson. «Lights of Lochindaal». Henta 15. januar 2010.

Koordinatar: 55°45′N 6°21′W﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Koordinatar: 34°35′38″N 120°08′23″W﻿


| Solvang |
| --- |
| Dansk-inspirerte hus i Solvang Dansk-inspirerte hus i Solvang |
| Styresmakter |
| DelstatFylke | CaliforniaSanta Barbara County |
| Geografi |
| Flatevidd | 6 km² |
| Tidssone | PT (UTC-8) |
| Plassering |
| Plassering av Solvang |

**Solvang** er ein by i Santa Barbara County i delstaten California i USA. Solvang er ein av stadene som i Santa Ynez Valley. Solvang ligg 74 km nordvest for Santa Barbara og 35 km aust for Lompoc. Folketalet i Solvang i 2010 var 5 245 innbygjarar.

Eit stykke Danmark i USA
------------------------

Byen vart grunnlagd av ei gruppe danske lærarar som reiste lengre vest frå Midt-Vesten for å kome seg bort ifrå den kalde vinteren der. Her vart det skapt eit lite stykke Danmark. Dei fleste namna er danske og husa er bygd i tradisjonell dansk stil. Her finst «danske» restaurantar, bakeri, butikkar, vindmøller og til og med kopier av Den lille havfrue og Rundetårn i København. Mange av dei bufaste i Solvang snakker dansk.

Galleri
-------

* Statue av Hans Christian Andersen i Solvang
* Bakeri/konditori i Solvang som sel danske bakervarer
* Rundetårn i Solvang
* Tivolitorvet i Solvang

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad (engelsk)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |