recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Livmorhals** (latin *cervix uteri* eller *collum uteri*) er sambandet mellom vagina og livmora i kvinneleg anatomi. Han utgjer den nedste delen av livmora. Den nedste delen av livmorhalsen stikk ned i vagina.

I medisinsk terminologi blir innsida av livmorhalsen kalla *endocervix*. Holrommet i livmora snevrar i livmorhalsen inn til ein kanal kalla *canalis cervicalis*. Den nedste delen av halsen blir kalla *portio* i ein opning kalla ytre mormunn (*ostium uteri*). Denne opningen er vanlegvis liten og rund om han ikkje har gått gjennom ein fødsel, og permanent tverrspalta etter ein fødsel.

Livmorhalsen er lett tilgjengeleg for medisinske undersøkingar. Han blir brukt til å ta celleprøvar for å finna teikn på mogleg livmorhalskreft.

Kjelder
-------

1. 1 2 3  Holck, Per (17. oktober 2018). «livmoren». *Store medisinske leksikon* (på norsk).
2. ↑  «Livmorhalsprøve». NHI.no. 14.01.2019.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* BNE

 |
**Teddy Dyring**, døypt **Theodor Dyring**, (1. september 1916–8. mars 1975) var ein norsk forstmann og stortingsrepresentant frå Larvik. Han møtte på Stortinget 1965-73, vald frå Vestfold for Senterpartiet.

Far til Dyring var bokhandlar. Etter eksamen på handelsgymnas i 1937 tok Dyring artilleriet sin befalsskule i 1938. Sidan gjekk han skogskulen og tok i 1946 eksamen ved skogbruksavdelinga på Noregs landbrukshøgskule. I 1944-45 var han troppsjef i Milorg i Larvik og områdesjef 1948-55 i heimevernet i Larvig.

Dyring var tilsett i Telemark tømmersalgslag og Lågendalen skogeierforening 1947-54 og i framhaldet Lågendalen skogeierforening 1954-60. Redaktør av *Landbrukets årbok - skogbruk* 1961-69 og fylkesskogsjef i Vestfold 1970-75.

Hausten 1963 var Dyring statssekretær i Landbruksdepartementet i den kortliva Lyng-regjeringa. To år seinare vart han vald til stortingsrepresentant frå Vestfold for Senterpartiet. På Tinget var han medlem i Skog-, vassdrags- og industrikomiteen 1965-67 og Industrikomiteen 1967-69. Etter attval i 1969 var han formann i Industrikomiteen dei neste fire sesjonane til han gjekk ut av Stortinget i 1973.

Kjelder
-------

* Stortingsbiografi

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
**Erlend Mamelund** (fødd 1. mai 1984) er ein norsk tidlegare handballspelar frå Bærum. Han vart både noregsmeister og seriemeister med Haslum HK og vann EHF-cupen 2008 for tyske Nordhorn. Mamelund var rykkromspelar, deltok i 137 landskampar for Noreg og skåra 354 mål.

Mamelund spelte på Haslum HK frå 2001. Med klubben frå Bærum vann han både eliteserien og i 2004 cupfinalen. I 2007 flytta han til tyske Nordhorn-Lingen, ein klubb som sigra i EHF-cupen 2008. Vårsesongen 2009 gjorde han teneste i Flensburg-Handewitt, deretter fylgde ein sesong og dansk cupsiger med FC København.

Frå 2010 til han la opp i 2018 var Mamelund aktiv i Haslum i tre åtskilde bolkar. I sesongen 2010/11 vart han cupmeister og seriemeister med Bærums-laget, samt toppskårar i eliteserien med 185 mål. Han og laget tok ein ny cuptriumf sesongen etter, dessutan vart han kåra til årets spelar 2012 i Noreg. Haustsesongen 2012 hadde han kontrakt med franske Montpellier AHB. Frå januar 2013 til våren 2015 var Mamelund atter Haslum-spelar, i 2014 toppskårar i eliteserien for andre gong. Sesongen 2015/16 spelte han for tyske THW Kiel. Til sist var Mamelund 2016-18 Haslum-spelar atter ein gong.

Mamelund fekk sin landslagsdebut i juli 2005. Før han i april 2016 deltok i sin siste landskamp, var han med i Noregs landslagstropp til EM 2010, 2012, 2014, og til VM 2011 og VM 2016.

### Merittar

* Vinnar av EHF-cupen: 2008 med Nordhorn
* Noregsmeister: 2004, 2010, 2011
* Norsk seriemeister: 2005, 2011
* Dansk cupmeister: 2010 med FC København

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Erlend Mamelund» frå Wikipedia på tysk, den 21. april 2021.*
* handball.no


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
**Njøs kyrkjestad** ligg på garden Njøs i Leikanger i Sogn. Kyrkja på Njøs var bygd i stein, og ho stod på Byglagarden. Kyrkja hadde berre inntekt av garden Njøs på midten av 1300-talet, men presten tok inn landskuld frå Øvre og Nedre Njøs, Kvålen, Bjørgum og Hemingswelli. Bjørgum og Hemingswelli er i dag ukjende gardar. Njøs kyrkje tok berre inn 1 mm i landskuld, medan presten på Njøs fekk inn 16,5 mm og 1 skjetting i landskuld. I tillegg tok presten her inntekt av jordegodset til Henjakyrkja, 33,5 mm. Samla ser det ut til at presten på Njøs fekk 50 mm i inntekt på midten av 1300-talet. Me finn att kyrkja på Njøs i jordeboka frå 1598. På denne tida tok kyrkja inntekt i tre fleire gardar enn rundt 1360. I 1667 vart truleg kyrkja på Njøs nedlagd, og eigedomane vart overførde til Leikanger kyrkje.

Kjelder
-------

1. ↑  «Fire kyrkjer på Systrond i mellomalderen.» Kulturhistorisk leksikon, Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane

Bakgrunnsstoff
--------------

* Njøs kyrkjestad i kulturminnesok.no, nettstaden til Riksantikvaren
|  |
| --- |
| ***«Tears Getting Sober»***  Song av Victoria |
|  |
| **Land** | Bulgaria |
| **Språk** | Engelsk |
| **Utgjeve** | 7. mars 2020 |
| **Sjanger** | Draumepop |
| **Lengd** | 03:02 |
| **Selskap** | Symphonix |
| Låtskrivar(ar) | Viktorija Georgieva, Borislav Milanov, Lukas Oscar, Cornelia Wiebols |
|

**«Tears Getting Sober»** (norsk 'tårer vert edru') er ein song frå 2020 med den bulgarske songaren og låtskrivaren Victoria. Songen vart sloppen 7. mars 2020 og skulle ha representert Bulgaria i Eurovision Song Contest 2020 i Rotterdam i Nederland, men 18. mars 2020 avlyste EBU Eurovision Song Contest på grunn av koronaviruspandemien i Europa vinteren 2020.

Om songen
---------

«Tears Getting Sober» er skriven av artisten Victoria saman med Borislav Milanov, Lukas Oscar og Cornelia Wiebols frå låtskrivarselskapet Symphonix International.

Songaren sjølv seier at låten er svært personleg for ho, og at songen handlar om korleis ein kan koma seg gjennom problema sine og deretter gå vidare. Den anerkjende låtskrivaren Boris Milanov deltok òg i arbeidet med songen, og seier psykiske problem har vore ein stor inspirasjon til songen. Under låtskrivarsamlingane fekk to unge personar sterke panikkanfall og måtte på sjukehus. «Til slutt viste det seg at bodskapen til songen måtte handla om dagens generasjon og deira utfordringar med psykiske vanskar», sa Milanov i eit intervju, og la til: «Men bodskapen er at det framleis er håp, og at din einaste veg ut er å kjempa og å trassa frykta din. Det er betre å ha eit arr enn å ha eit evig-ope sår».

Tittelen på låten vart offentleggjord 4. mars 2020, og songen vart utgjeven tre dagar etter. Songen og videoen vart fyrst vist på den bulgarske TV-kanalen BNT 1 klokka 9 om morgonen 7. mars, og vart sloppen på YouTube ein halv time etter.

### Eurovision Song Contest

«Tears Getting Sober» skulle ha vore det bulgarske bidraget i Eurovision Song Contest 2020, etter at Victoria vart internt vald av Bulgarias nasjonale televisjon (BNT) til å representere landet i tevlinga. 

I januar 2020 vart Bulgaria trekt til å delta i den andre semifinalen av Eurovision Song Contest. Semifinalen skulle ha vore arrangert i Rotterdam Ahoy i Rotterdam i Nederland torsdag 14. mai. På grunn av koronavirusutbrotet i Europa vinteren 2020 vedtok EBU å avlysa Eurovision Song Contest for å hindra spreiing av koronaviruset SARS-CoV-2 og den medfølgjande sjukdomen covid-19. Songen fekk dimed aldri delteke i Eurovision Song Contest.

Referansar
----------

1. ↑  Granger, Anthony (20. mars 2020). «Belgium: Hooverphonic Will Compete At Eurovision 2021» (på engelsk). Henta 20. mars 2020.
2. 1 2 3 4  «Bulgaria's Victoria teases her Eurovision 2020 song "Tears Getting Sober"» (på engelsk). 4. mars 2020. Henta 4. mars 2020.
3. ↑  «Second Semi-Final of Rotterdam 2020». eurovision.tv. Henta 21. februar 2020.
4. ↑  Svendsen, Maiken (18. mars 2020). «Eurovision Song Contest avlyst» (på norsk bokmål). Henta 20. mars 2020.

* *Denne artikkelen bygger på «Tears Getting Sober» frå Wikipedia på bokmål, den 8. desember 2021.*
Ei no-framsyning.
**No** (japansk 能, *nō*) er ei klassisk japansk musikk-teaterform frå 1500-talet. *No* er eit messande drama, kjend for skodespelarane sine sakte, elegante og spartanske rørsler. I vestleg populærkultur er dramaet mest kjend for at skodespelarane nyttar masker som er målte i sterke fargar og etterliknar menneskeandlet med særs distinkte trekk. Sidan 2001 har teaterforma vore oppført på UNESCO si liste over immateriell verdsarv som del av *Nōgaku*.

Ofte har *no* vorte skrive om til «japansk opera», av di heile handlinga vert messa, men i motsetnad til i europeisk opera, involverer messesongen som driv handlinga framover i no ei avgrensa tonevidd med lange, gjentakande passasjar i eit smalt dynamisk register. Det er med andre ord ikkje melodien som ligg i sentrum for no-messinga.

Tekstane er poetiske, og er i stor grad bygd opp på liknande vis som dei mykje yngre haiku-dikta, som er kjende og skrivne over heile verda.

Inspirasjon og påverknad
------------------------

Til liks med den nærliggjande kyogen-farsen har *no* utvikla seg frå ei blanding av eldre aristokratiske kunstformer, som til dømes dengaku, shirabyoshi og gagaku. Dramaet har i ettertid hatt stor innverknad i utviklinga av andre japanske dramaformer, som til dømes kabuki og butoh.

I løpet av Meiji-epoken vart *no* og *kyogen* rekna som to av dei tre nasjonale dramaformene i Japan.

Kan'ami og sonen Zeami vert gjeven æra for at *no* framstår i si noverande form.

Oppbygging
----------

Det nasjonale no-teateret i Tokyo i Japan.
No-dramaet er bygd opp kring fire faste roller eller rollegrupper som vert kalla *Shitekata*:

* shite (hovudrolla)
* tsure (partnaren til shiten)
* jiutai (eit kor)
* koken (scenehjelparar)

I tillegg kjem:

* wakikata (ei slags birolle)
* kyogenkata (som underheld i pausen)
* hayashikata (musikarane)

Ei no-maske for ein kvinnefigur.
Sminke vert ikkje brukt, men dei fleste rollene blir spela med masker. Skodespelarane har dekorerte, stoffrike silkedrakter. Spelet er ikkje naturalistisk, men stilisert og tufta på konvensjonar. Ei rørsle kan vera eit innarbeidd symbol eller eit estetisk uttrykk for kjenslene til rollefiguren.

No vert spela på ei firkanta scene med eit måla nåletre på atterveggen som einaste dekorasjon. All trafikk til og frå scena skjer over ei bru i det bakre venstre hjørnet. Scena har skråtak som ligg på berebjelkar. Opphavleg stod desse scenene ute, og dei ber framleis preg av å vera byggverk flytta innomhus.

Kjelder
-------

1. ↑  «Nôgaku theatre». UNESCO. Henta 19. april 2013.
|  |
| --- |
| **Steinkrabbe** |
| 

  |
| **Systematikk** |
| **Rekkje:** | *Arthropoda* |
| **Underrekkje:** | *Crustacea* |
| **Klasse:** | *Malacostraca* |
|
|
| **Orden:** | *Decapoda* |
| **Underorden:** | *Pleocyemata* |
| **Infraorden:** | *Brachyura* |
| **Overfamilie:** | *Leucosioidea* |
| **Familie:** | *Leucosiidae* |
| **Slekt:** | *Ebalia* |
|
| Vitskapleg namn |
| Ebalia tumefacta

Montagu, 1808 |

**Steinkrabben** (*Ebalia tumefacta*) er ein liten krabbeart som lever på grunt vatn frå 5-155 m djupn. Han er registrert frå Vest-Afrika i sør til Sogn og Fjordane-kysten i nord.

Kjenneteikn
-----------

Arten har karakteristisk forma skal som oftast er noko breiare enn det er langt: Breidda er om lag 13 mm, medan lengda er 11-12 mm. Over gjellene bular skalet ut i to oppblåste parti, som ein kan sjå to av på kvar side. Dei finst i fleire ulike fargar, men oftast er dei raudleg kvite til hudfarga.

Grensene av fremre delen av skalet er konkave eller med ei grunn vik midt på. Hoer har kortare klør og kraftigare bular over gjellene enn det hannen har.

Kjelder
-------

* Moen, Frank Emil & Svensen, Erling: *Dyreliv i havet - nordeuropeisk marin fauna* Kom forlag 2003 (heimeside Arkivert 2007-10-22 ved Wayback Machine.)
* de Kluijver, M.J & Ingalsuo, S. S.: Macrobenthos of the North Sea[*daud lenkje*]
* Nettleksikonet *Crustikon* Arkivert 2008-02-19 ved Wayback Machine.
**Pavel Petrovitsj Tsjistjakov** (5. juli 1832–11. november 1919) var ein russisk målar og lærar i målekunst. Han var fødd i Tver oblast, og døydde i Detskoje Selo, som i dag er ein del av St. Petersburg.

Liv og gjerning
---------------

Tsjistjakov studerte ved St. Petersburgs kunstakademi (1849-61) under Petr Basin. 1860-64 underviste han ved ein teikneskule driven av St. Petersburgs avdeling av *Selskapet til framhjelp for kunstnarar*. I perioden 1863-70 mottok han stipend og studerte då for det meste ved kunstakademi i Paris og Roma.

*Bojar*, 1876
Frå 1872 underviste Tsjistjakov ved St. Petersburgs kunstakademi. År 1892 fekk han plass i akademiet sitt råd og vart professor. Han var styrar ved avdelinga for mosaikk-kunst (1890-1912). Frå 1908 til 1910 leidde han kunstverkstaden.

Tsjistjakov sin kunstpedagogikk utvikla seg i ein vedvarande strid mot den strenge akademismen som rådde i russiske kunstakademia i 1860- og 70-åra. Han og hans mange elevar spela ei stor og avgjerande i utviklinga av realisme-stilen i russisk kunst dei siste tiåra av det 19. hundreåret. Mellom Tsjistjakov sine elevar fann ein Viktor Vasnjetsov, Mikhail Vrubel, Vasilij Polenov, Ilja Repin, Valentin Serov og Vasilij Surikov.

Tsjistjakovs hovudmål som kunstlærar var å utvikle dei faglege evnene, profesjonaliteten hos kunstmålaren. Hans pedagogiske metode sikta mot å smelte kunstnaren sin persepsjon og oppleving av naturen i hop med den vitskaplege kunnskapen.

I eiga målargjerning streva Tsjistjakov mot å få fram det dramatiske ved ei historisk hending, og det fortetta, psykologiske i historiske portrett og tradisjonelle portrett (*Hovud av ei ciucciara* [italiensk jente], 1864, i Russlands Museum i St. Petersburg, og, *Bojar*, 1876, i Tretjakovgalleriet i Moskva).

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Pavel Tsjistjakov» frå Wikipedia på engelsk, den 22. november 2009.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Pavel Tsjistjakov**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* ULAN
* NKC

 |
|  |
| --- |
| **Steinsmett** |
| SteinsmettSteinsmett |
|
| **Status** |
| **Status i verda:** LC Livskraftig |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Actinopteri |
| **Orden:** | Piggfinnefiskar Perciformes |
| **Familie:** | Ulkefamilien Cottidae |
| **Slekt:** | *Cottus* |
| **Art:** | **Steinsmett** *C. poecilopus* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Cottus poecilopus***Heckel |

**Steinsmett** (*Cottus poecilopus*) er ein liten ulkefisk som finst på steinbotn i kaldt ferskvatn. Arten finst spreidd utbreidd i Nord-Europa frå Aust-Noreg i vest til Kolyma og Amur i Asia i aust.

Arten var tidlegare vanleg å bruka som agnfisk, og særleg større aure skal vera hissig til å bita på. I dag er det derimot forbode med levande agn.

Kjenneteikn
-----------

Steinsmetten er ein langstrakt, relativt flattrykt fisk med stort og breitt hovud og smal halerot. Sidelinja sit ganske langt oppe på kroppen, men er ufullstendig og rekk ikkje lenger attende enn til gattfinna. Fargen er brunspragla i kamuflasjemønster på oversida og nesten kvit på undersida.

Arten har to ryggfinnar og særs lange finnestrålar i bukfinnane. Han skil seg frå andre *Cottus*-artar ved å ha breiare skjelpiggar.

Maksimallengda er rundt 15 cm.

Levesett og økologi
-------------------

Steinsmetten finst helst på stein- og grusbotn i elvar med monaleg sterk straum. Dei heldt òg gjerne til på grunt vatn i innsjøar, ofte under steinar. Fisken kryp nesten meir enn han sym, der han heldt seg tett inntil botnen. Dette hindrar han ikkje i å vera dyktig til å flytta seg både oppstraums og nedstraums.

Kosthaldet omfattar mykje algemateriale, men òg insektlarvar, muslingar, krepsdyr, rogn og småfisk. Ein trudde lenge arten åt nyklekt aureyngel, men dette er lite sannsynleg. Det er likevel sikkert at han tek ein del aure-rogn og yngel med plommesekk. I tillegg et steinsmetten mykje yngel frå stingsild og frå andre steinsmettar.

| Namn på ulike språk |
| --- |
| Steinsmett |
| Svensk | Bergsimpa |
| Engelsk | Alpine bullhead, Siberian bullhead |
| Tysk | Sibirische Groppe, Ostgroppe, Buntflossengroppe, Buntflossenkoppe |
| Russisk | Pestronogij podkamensjtsjik (Пестроногий подкаменщик) |

Kjelder
-------

* Sandlund, Odd Terje: «Ulkefisker» i *Norges dyr - fiskene 1* Cappelen 1992
* FishBase

Bakgrunnsstoff
--------------

* (no) *Steinsmett* hos ArtsdatabankenRedigere på wikidata
* (en) *Steinsmett* – oversikt og omtale av artane i WORMS-databasenRedigere på wikidata
* (en) *Steinsmett* i Global Biodiversity Information FacilityRedigere på wikidata
* (sv) *Steinsmett* hos DyntaxaRedigere på wikidata
* (en) *Steinsmett* hos Fauna EuropaeaRedigere på wikidata
* (en) *Steinsmett* hos FishBaseRedigere på wikidata
* (en) *Steinsmett* hos ITISRedigere på wikidata
* (en) *Steinsmett* hos NCBIRedigere på wikidata
* (en) *Kategori:Cottus poecilopus* – bilete, video eller lyd på Wikimedia CommonsRedigere på wikidata
* *Cottus poecilopus* – detaljert informasjon på WikispeciesRedigere på wikidata


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* Dyntaxa
* ITIS
* FaunEur

 |
| Pavlodar |
| --- |
| 

|  |
| --- |
| Byvåpenet til Pavlodar |
| **Byvåpenet til Pavlodar** |

 |
| Styresmakter |
| Land  Oblast |  Kasakhstan  Pavlodar oblast |
| Grunnlagd | 1720 |
| Akim | Bakauov, Bulat Zhumabekovich |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  400 km² |
| Innbyggjarar  - By (2014)   - folketettleik | 353 930   799/km² |
| Koordinatar | 52°18′″N 76°57′″E﻿Koordinatar: 52°18′″N 76°57′″E﻿ |
| Høgd over havet | 123 m |
| Tidssone | BTT (UTC+6) |
| Diverse anna |
| Postnummer | 140000 - 140017 |
| Telefon-retningsnummer | +7 7182 |
| Bilnummer | S |
| **Heimeside:** |
| Plassering |
| Plasseringa i KasakhstanPlasseringa i KasakhstanPlasseringa i Kasakhstan |

**Pavlodar** (kasakhisk: Павлодар) er ein by nordaust i Kasakhstan. Han ligg 350 km nordaust for hovudstaden i landet, Astana, og 400 km søraust aust for den russiske byen Omsk langs elva Irtysj. Byen er hovudstad i Pavlodar oblast og har like over 300 000 innbyggjarar. Dei fleste innbyggjarane er kasakhstanarar og russarar. Det finst i tillegg minoritetar av ukrainarar og tyskarar.

Historie
--------

Pavlodar er den eldste oblasthovudstaden nord i Kasakhstan og vart grunnlagd i 1720 som *Korjakovskij* nær nokre saltsjøar. Han vart byen Pavlodar i 1861, men sjølv om han dreiv omfattande handel med salt og jordbruksprodukt hadde han berre om lag 8 000 innbyggjarar i 1897. Han fekk namnet *Pavlodar*, *Pavel si gåve*, til ære for den nyfødde storhertug Pavel Aleksandrovitsj av Russland.

I 1955 gav Jomfrulandplanen ein ny start til den moderne Pavlodar. Storinnflytting frå andre delar av Sovjetunionen, industrialisering og rask utbygging forma byen på kort tid. Sidan midten av 1960-åra har Pavlodar vokse til å verte eit stort industrisenter med traktor-, aluminium- og kjemiske fabrikkar. Eit oljeraffineri stod ferdig i 1978. Byen hadde òg ein stort stridsvognfabrikk og var derfor stengd for utlendingar fram til 1992.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Pavlodar sin portal Arkivert 2006-04-05 ved Wayback Machine.
* Bilete av byen Arkivert 2009-10-17 ved Wayback Machine.

Kjelde
------

* *Denne artikkelen bygger på «Pavlodar» frå Wikipedia på engelsk, den 18. januar 2008.*

### Fotnotar

1. ↑  Pavlodar i Kasakhstan

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* SUDOC
* NKC
* GeoNames

 |
**Rodger Bain** (f. ca. 1945) er ein britisk tidlegare plateprodusent som er kjend som produsent på heavy metal-album av band som Black Sabbath og Judas Priest i 1970-åra.

Karriere
--------

Han var produsert for dei tre første albuma til Black Sabbath, dei to førte albuma til Budgie, debutalbumet til Judas Priest, *Rocka Rolla*, og debutplata til Wild Turkey, *Battle Hymn*. Bain dominerte produksjonen på debutplata til Priest og tok mange avgjersler som bandet ikkje var samde i.

Han produserte òg Judas Priest-albumet *Hero, Hero*, eit album som ikkje var autorisert av bandet, men då bandet braut kontrakten med Gold Records,, så måtte dei gje frå seg dei originale innspelingane til selskapet. 

I 1981 skipa han sitt eige plateselskap kalla Blue Chip/Cygnet Records og signerte band som The Kicks. Han produserte seinare Barclay James Harvest, og dei to første albuma deira for Polydor, *Everyone Is Everybody Else* og *Barclay James Harvest Live*.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Rodger Bain» frå Wikipedia på engelsk, den 11. september 2016.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  *Judas Priest Info Pages - Rocka Rolla*, arkivert frå originalen 16. oktober 2007, henta 11. september 2016

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)
* AllMusic (artist)

 |
Alemannisk gravfelt, såkalla rekkegravfelt, frå fem- og sekshundretalet e.Kr. ved Sasbach am Rhein i Tyskland. Arkeologane har fjerna molda på arealet for at fargeskilnadene i undergrunnen skal kome fram og mellom anna få dei einskilde gravene til å markere seg i flata, ettersom den attfylte jorda i kvar grav har ein annan farge enn grunnen ikring. På denne måten har arkeologane skaffa seg eit oversyn før utgravinga av gravene. Konturar er rissa kraftig opp for å gjere det tydeleg på fotografiet korleis heile gravfeltet var strukturert.
**Gravfelt** er den nøytrale (det vil seie den ikkje-religiøse) nemninga på eit areal der det ligg ei større eller mindre samling av graver for døde menneskje. Nemninga er som oftast nytta om samlingar av graver frå førhistorisk tid der dei døde har vorte jordfesta på seremonielt vis, og er eit viktig arkeologisk omgrep. Men i kontinentaleuropeisk arkeologi og anna kulturvitskap kan det tilsvarande ordet for 'gravfelt' på vedkomande språk òg verte nytta i vidare meining som eit generelt nøytralt alternativ til dei nemningane som i vanleg språkbruk syner til kristne gravplassar.

Ettersom gravene frå førhistorisk tid ofte inneheld gjenstandar, spor eller leivningar etter offerdyr og anna, i tillegg til spora eller leivningane etter dei døde, og det dessutan kan vere spor etter rituelle konstruksjonar på areala, står gravene og gravfelta sentralt i den arkeologiske forskinga. Storparten av det arkeologiske materialet skriv seg frå graver og gravfelt, og mykje av kunnskapen om både livet, trua, samfunnsoppbygginga og samfunnsutviklinga i gamal tid baserer seg på det ein kan lese ut av innhaldet i gravene og utforminga av graver og gravfelt.

På eit gravfelt kan det vere både gravhaugar, gravrøyser og slike graver som ikkje er markerte på markoverflata på tydeleg og varig vis, såkalla flatmarksgraver. Dei døde kan ha vorte brente før jordfestinga (branngraver) eller jordfesta ubrente (skjelettgraver), og arealet kan ha vore nytta for jordfestingar i stutt eller lang tid.

Store og vidgjetne norske gravfelt frå førhistorisk tid finn ein på Gunnarstorp i Skjeberg i Sarpsborg kommune i Østfold og på Borre i Horten kommune i Vestfold.

Som regel vil det vere opptil 20–30 graver på eit felt. Noregs største er gravfeltet på Vang nedanfor kyrkja på Oppdal i Trøndelag. Det inneheld 758 førkristne gravminne, og representerer eit helt særskilt fenomen innanfor norsk arkeologi.

Kjelder
-------
**1622** (romartal MDCXXII) var eit normalår som byrja på ein fredag i den gregorianske kalenderen og eit normalår som byrja på ein måndag i den julianske.

Hendingar
---------

### Utlandet

* 

### Noreg

*

Fødde
-----

*Sjå òg Fødde i 1622.*

* 15. januar: Molière, fransk forfattar
* 27. februar: Carel Fabritius, nederlandsk målar
* 8. november: Kong Karl X av Sverige
* 26. desember: Curt Adelaer, dansk-norsk sjøkrigar

Døde
----

*Sjå òg Døde i 1622.*

* 23. januar: William Baffin, engelsk oppdagar

**<<   1600-talet   >>**
<< 1600 | 1601 | 1602 | 1603 | 1604 | 1605 | 1606 | 1607 | 1608 | 1609 | 1610 | 1611 | 1612 | 1613 | 1614 | 1615 | 1616 | 1617 | 1618 | 1619 | 1620 | 1621 | 1622 | 1623 | 1624 | 1625 | 1626 | 1627 | 1628 | 1629 | 1630 | 1631 | 1632 | 1633 | 1634 | 1635 | 1636 | 1637 | 1638 | 1639 | 1640 | 1641 | 1642 | 1643 | 1644 | 1645 | 1646 | 1647 | 1648 | 1649 | 1650 | 1651 | 1652 | 1653 | 1654 | 1655 | 1656 | 1657 | 1658 | 1659 | 1660 | 1661 | 1662 | 1663 | 1664 | 1665 | 1666 | 1667 | 1668 | 1669 | 1670 | 1671 | 1672 | 1673 | 1674 | 1675 | 1676 | 1677 | 1678 | 1679 | 1680 | 1681 | 1682 | 1683 | 1684 | 1685 | 1686 | 1687 | 1688 | 1689 | 1690 | 1691 | 1692 | 1693 | 1694 | 1695 | 1696 | 1697 | 1698 | 1699 >>
**1618** (romartal MDCXVIII) var eit normalår som byrja på ein fredag i den gregorianske kalenderen og eit normalår som byrja på ein måndag i den julianske.

Hendingar
---------

### Utlandet

* 

### Noreg

*

Fødde
-----

*Sjå òg Fødde i 1618.*

* 1. januar: Bartolomé Murillo, spansk målar
* 14. september: Peter Lely, nederlandsk-engelsk målar

Døde
----

*Sjå òg Døde i 1618.*

* 10. desember: Giulio Caccini, italiensk toneskapar

**<<   1600-talet   >>**
<< 1600 | 1601 | 1602 | 1603 | 1604 | 1605 | 1606 | 1607 | 1608 | 1609 | 1610 | 1611 | 1612 | 1613 | 1614 | 1615 | 1616 | 1617 | 1618 | 1619 | 1620 | 1621 | 1622 | 1623 | 1624 | 1625 | 1626 | 1627 | 1628 | 1629 | 1630 | 1631 | 1632 | 1633 | 1634 | 1635 | 1636 | 1637 | 1638 | 1639 | 1640 | 1641 | 1642 | 1643 | 1644 | 1645 | 1646 | 1647 | 1648 | 1649 | 1650 | 1651 | 1652 | 1653 | 1654 | 1655 | 1656 | 1657 | 1658 | 1659 | 1660 | 1661 | 1662 | 1663 | 1664 | 1665 | 1666 | 1667 | 1668 | 1669 | 1670 | 1671 | 1672 | 1673 | 1674 | 1675 | 1676 | 1677 | 1678 | 1679 | 1680 | 1681 | 1682 | 1683 | 1684 | 1685 | 1686 | 1687 | 1688 | 1689 | 1690 | 1691 | 1692 | 1693 | 1694 | 1695 | 1696 | 1697 | 1698 | 1699 >>
**Pavel Maslák** (fødd 21. februar 1991) er ein sprintar frå Havířov i Tsjekkia som vart europameister på 400 meter i Helsinki i 2012 og vann sølvmedaljen på distansen i EM 2016.

Aktiv
-----

Sommaren 2012 sletta Maslák den 33 år gamle tsjekkiske rekorden på 400 meter, fyrst presterte han 45,31 sekundar og sidan 45,17. I EM-finalen i Helsinki sprang Maslák i mål på tida 45,24 og til ein klar siger på distansen. Seks veker seinare forbetra han under dei olympiske leikane i London den nasjonale rekorden til 44,91 i forsøket. I semifinalen fekk han notert 45,15 og var ute av tevlinga. Han avslutta sesongen med 20,59 og tsjekkisk rekord på 200 meter.

I 2013 tok Maslák seg til finalen på 400 m ved VM i Moskva, der han vart femtemann på 44,91, tangering av landsrekorden. Den 9. mai 2014 forbetra han 400-meterrekorden til 44,79 sekundar ved eit stemne i Doha i Qatar.

 Pavel Maslák I 2015
OL-sesongen 2016 kom Maslák på andreplass på 400 m ved EM i Amsterdam. Under OL i Rio de Janeiro var han med 45,06 sekundar sjanselaus i striden om finaleplass på distansen. Også i London-VM 2017 og Berlin-EM 2018 stoppa 400-meterstevlinga i semifinalane for hans del. Den 11. juni 2017 i heimelege Třinec flytta Maslák den nasjonale rekorden på 200 meter til 20,46 sekundar.

Maslák har vunne 400-meteren i tre hall-EM (2013, 2015, 2017) og to hall-VM (2014 og 2016), alle saman tevlingar med lita deltaking frå dei aller beste på distansen.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* VM 2011 i Daegu: Utslått i semifinalane på 200 m (20,87=nr 14)
* EM 2012 i Helsinki: Gullmedalje på 400 m – 45,24, framom Marcell Deák Nagy (45,52)
* OL 2012 i London: Utslått i semifinalane på 400 m (45,15 =nr 12), og i forsøka på 200 m (20,67 =nr 27)
* VM 2013 i Moskva: Nr 5 på 400 m – 44,91
* VM 2015 i Beijing: Utslått i forsøket på 400 m (45,16=nr 22)
* EM 2016 i Amsterdam: Sølvmedalje på 400 m – 45,36, bakom Martyn Rooney (45,29)
* OL 2016 i Rio de Janeiro: Utslått i semifinalane på 400 m (45,06 =nr 15)
* VM 2017 i London: Utslått i semifinalane på 400 m (45,24 =nr 17)
* EM 2018 i Berlin: Utslått i semifinalane på 400 m (45,59 =nr 16)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Pavel Maslák» frå Wikipedia på engelsk, den 5. september 2019.*

* «Pavel Maslák» (på engelsk). Olympedia. Henta 16. mars 2023.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* NKC
* Munzinger (sport)

 |
Koordinatar: 54°52′S 36°1′W﻿

**Doubtful Bay** er ei lita, bukt, som ligg 1,5 km aust-nordaust for Smaaland Cove og like vest for Rumbolds Point på søraustkysten av Sør-Georgia. Ho vart kartlagd av Den andre tyske antarktisekspedisjonen under Wilhelm Filchner, 1911–12, som namngav ho etter Walter Slossarczyk, tredjestyrmann på ekspedisjonsskipet «Deutschland». Dei seinare namna «Doubtful Bay» og «Smaaland Bay» (no Smaaland Cove) vart feilaktig gjeve til andre stader på eit kart over området. South Georgia Survey, 1951–52, rapporterte at namnet «Slossarczyk Bay» ikkje er i lokal bruk og at bukta var best kjend som Doubtful Bay.

Bukta ligg ikkje langt frå Drygalskifjorden og Cape Disappointment.

Kjelder
-------

1. ↑  «Doubtful Bay». Geographic Names Information System, U.S. Geological Survey. Henta 24. oktober 2012.
2. ↑  «Doubtful Bay». *Gna-GeographicNamesOfTheAntarctic1stEdition1981\_djvu*. s. 564. Henta 24. oktober 2012.

 Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Doubtful Bay» (innhald frå Geographic Names Information System).


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Pavel Ploc** (fødd 15. juni 1964 i Jilemnice) er ein tsjekkisk tidlegare skihoppar som tevla for Tsjekkoslovakia frå 1982 til 1991. Han tok sølvmedalje i normalbakken under OL 1988 i Calgary, og bronsemedalje i storbakken under OL 1984 i Sarajevo. Ploc vann sølvmedaljen under VM i skiflyging i 1983 og bronsemedaljen i same i 1985. Dessutan har han to bronsemedaljar frå verdsmeisterskap i laghopping; 1984 og 1989).

Aktiv
-----

Ploc debuterte i verdscupen i skihopping i mars 1982 med ein tolvteplass i skiflygingsbakken i Bad Mitterndorf. I byrjinga av januar 1983 gjekk han heilt til topps i eit verdscuprenn i storbakken i Harrachov, 0,9 poeng framom Klaus Ostwald frå Aust-Tyskland. Seinare i sesongen fekk Ploc sølvmedaljen under skiflygings-VM i nettopp Harrachov. Rollene var då omsnudd, Klaus Ostwald vart verdmeister med Ploc og Matti Nykänen på dei neste medaljeplassane. Ploc sette elles verdsrekord i skiflyging med eit hopp på 181 meter, ein rekord som vart ståande i eit år.

I OL-sesongen 1984 fekk Ploc ei rekke gode plasseringar. Han vann bronsemedaljen i storbakken under vinter-OL i Sarajevo, og vann sidan to verdscuprenn og tok fleire gongar steget opp på sigerspallen. Også i skiflygings-VM 1985 i Planica fekk han bronsemedalje, og hadde elles to andreplassar i verdscupen som sine beste prestasjonar i 1985-sesongen.

Ploc vann i 1986 nyttårshopprennet i Garmisch-Partenkirchen. Etter ein svak sesong i 1987 var han tilbake i verdstoppen i 1988-sesongen. Gjennom OL-sesongen sigra han i fire verdscuprenn, og fekk sølvmedaljen i normalbakken under vinter-OL i Calgary. Trass i at han vann verdscuprennet i heimlege Liberec i 1989, gjorde han lite av seg i resten av sesongen. Unnataket var lagtevlinga under VM i Lahti, der Tsjekkoslovakia vann bronsen. På ny forbetra han seg i 1990-sesongen då han fekk ein andreplass i eit verdscuprenn, før han gjekk heilt til topps i Sollefteå i mars 1990. Ploc la opp som skihoppar i 1992, han lukkast ikkje med overgangen til V-stilen.

### Verdcupsigrar

| Nr. | Dato | Stad | Land |
| --- | --- | --- | --- |
| 1. | 9. januar 1983 | Harrachov | Tsjekkia |
| 2. | 9. mars 1984 | Lillehammer | Noreg |
| 3. | 25. mars 1984 | Planica | Slovenia |
| 4. | 1. januar 1986 | Garmisch-Partenkirchen | Tyskland |
| 5. | 11. desember 1987 | Lake Placid | USA |
| 6. | 12. desember 1987 | Lake Placid | USA |
| 7. | 30. desember 1987 | Oberstdorf | Tyskland |
| 8. | 22. februar 1988 | Gstaad | Sveits |
| 9. | 14. januar 1989 | Liberec | Tsjekkia |
| 10. | 11. mars 1990 | Sollefteå | Sverige |

På slutten av 1990-talet var Pavel Ploc tsjekkisk landslagstrenar i skihopping. Seinare har han hatt plass i bystyret i Liberec som representant for sosialdemokratane.

Kjelder
-------

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar
* 

* (en) Pavel Ploc – Profil og resultatoversikt hos FIS
* 

* (en) Pavel Ploc – Profil og resultatoversikt i olympiske konkurransar på *sports-reference.com*.

* *Denne artikkelen bygger på «Pavel Ploc» frå Wikipedia på tysk, den 16. desember 2012.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* ISNI
* NKC
* Munzinger (sport)

 |
**Snipsøyrvatnet** er eit vatn som ligg i Hareid kommune i Møre og Romsdal. Vatnet er ca 4,56 km langt og 980 meter på det breiaste. Djupna skal vere ca 34 meter. Vatnet får tilsig frå Nessetelva, Holeelva, Trollelva, Gjerdeelva og nokre små grøver. Dreneringa skjer med Kaldholelva, del av Hareidsvassdraget. I Snispøyrvatnet er det tre holmar: Storholmen, Lisjeholmen og Steinholmen.

Snipsøyrvatnet vart for nokre år sidan ranka som eit av dei beste fiskevatna i landet, på grunn av fangst av stor aure, og det vart igjen i 2010 meldt om fangst av storaure her. Vatnet har ein bra bestand av aure og røye. Også stingsild finst i vatnet. Vatnet har ei badestrand, Holesanden, i sørenden av vatnet, og fleire mindre strender og badeplassar rundt i kring vatnet. 
På vestsida, ved Nesset-elva, er der eit natur og fritidsareal, som blir brukt av skular, speidarar og andre foreningar.

Nordenden av Snipsøyrvatnet er innlemma i Grimstadvatnet naturreservat. I områda mellom vatnet og kringliggande vegar er fuglelivet freda.

Kjelder
-------



|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* SSR (namn)

 |
**Snoopy** (i norsk omsetting kalla *Sniff*) er namnet på Charlie Brown sin hund i teikneseriestripa *Knøttene* (engelsk *Peanuts*) av Charles M. Schulz. Snoopy er ein beagle. Schulz hadde eigenleg tenkt å kalle han «Sniffy» heilt til han oppdaga at dette namnet vart brukt i ei anna teikneseriestripe. Teikningar og figurar av hunden er utbreidde over heile verda.

Historie
--------

Snoopy byrja livet sitt som ein vanleg hund, men etterkvart lærte han å «snakke» til lesaren ved hjelp av tankebobler. I tillegg til dette, kan mange av dei menneskelege figurane i *Peanuts* forstå kva han tenkjer. Etterkvart vart han ein av dei mest dynamiske figurane i stripa, og er i dag ein av dei mest populære teikneseriefigurane i verda.

Roller
------

Hunden er glad i å spela roller og å sitja på taket av hundehuset sitt og tenka. Han apt både etter fleire figurar i teikneserien, ei rekke ulike dyr, og kjende figurar, til dømes Mikke Mus og Beethoven. Elles er han kjend for å opptre som eit flygaress frå første verdskrigen og ein forfattar som alltid tek til med setninga «Det var ei mørk og stormfull natt». Den opphavlege byrjinga «It was a dark and stormy night...» er frå romanen *Paul Clifford* frå 1830 av Edward George Bulwer-Lytton.

Venner
------

Eigaren til Snoopy er *Charlie Brown*, eller Baltus Brun som han heiter på norsk. Men best venner er hunden med den vesle fuglen Woodstock, på norsk Fredrikke. Berre han kan tyda det fuglen seier ved hjelp av utropsteikn.

Kjelder
-------

* «Snoopy» på engelsk Wikipedia
**Jurij Hryhorovytsj Bilonoh** (fødd 9. mars 1974) er ein ukrainsk tidlegare kulestøytar frå Bilopillja i Sumy. Han vart europameister i øvinga i 2002. To år seinare vann han gullmedaljen i kulestøyt under Sommar-OL 2004 i Aten, men etter ein retest i av urinprøva frå 2004 i 2012 vart det funne spor etter det syntetiske anabole steroidet oxandrolon. Han vart dermed fråteken den olympiske meistertittelen.

Aktiv
-----

Bilonog vann kuletevlinga under universiaden 1995. Våren 1997 sikra han seg ein EM-tittel innandørs då han i Paris vann etter kula landa på 21,02 meter, landsmannen Oleksandr Bahatsj vart nummer to med 20,94 m. Same året vart Bilonoh nummer fire då VM i friidrett fan stad i Aten. Med eit lengstestøyt på 20,92 m tok han bronsemedaljen ved EM i friidrett 1998 i Budapest, bakom Bahatsj og tyske Oliver-Sven Buder. I 1999 kom Bilonoh på femteplass med 20,60 m i VM i Sevilla, og same plasseringa fekk han ved dei olympiske leikane i Sydney i 2000.

Etter ein sjetteplass i friidretts-VM 2001 i Edmonton vann Bilonoh gullmedaljen under europameisterskapen 2002 i München, vinnarstøytet målte 21,37 meter. Året etter vann han ein bronsemedalje i innandørs-VM i Birmingham. Også under VM i friidrett 2003 i Paris/Saint-Denis fekk han ein bronsemedalje, med 21,10 m kom han bakom Andrej Mikhnevitsj og USA-amerikanske Adam Nelson på resultatlista.

Ved dei olympiske leikane 2004 i Aten vart kuletevlinga avvikla på på antikk grunn i Olympia. Både Bilonoh og Adam Nelson søytte 21,16 meter, men sidan Bilonoh også to gongar nådde 21,15 m vart han kåra til olympiameister. Under VM 2005 i Helsingfors vart han nummer fire, deretter vart han sjettemann i EM 2006 i Göteborg. Den sistnemnda plasseringa fekk hanogså under Sommar-OL 2008 i Beijing.

### Doping

Etter at Den internasjonale olympiske komiteen (IOK) i 2012 testa dopingprøva frå OL 2004 med forbetra metodar, vart det funne spor av oxandrolom-metabolitt. IOK annullerte då alle Bilonoh sine resultat i tidsrommet 18. august 2004 til 17. august 2006, inkludert OL-sigeren.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* VM 1997 i Aten: Nr 4 – 20,26 m
* EM 1998 i Budapest: Bronsemedalje – 20,92 m
* VM 1999 i Sevilla: Nr 5 – 20,60 m
* OL 2000 i Sydney: Nr 5 – 20,84 m
* VM 2001 i Edmonton: Nr 6 – 20,83 m
* EM 2002 i München: Gullmedalje – 21,37 m
* VM i 2003 i Paris: Bronsemedalje – 21,10 m
* OL 2004 i Aten: Gullmedalje – 21,16 m (annullert i 2012)
* VM i 2005 i Helsingfors: Nr 4 – 20,89 m (annullert i 2012)
* EM 2006 i Göteborg: Nr 6 – 20,32 m (annullert i 2012)
* OL 2008 i Beijing: Nr 6 – 20,63 m

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Jurij Bilonoh» frå Wikipedia på tysk, den 13. mai 2015.*
**doubleTwist** er eit fildelingsprogram laga med tanke på lovleg fildeling mellom datamaskiner. Programmet er utvikla av selskapet DoubleTwist Ventures og av Jon Lech Johansen (Som er meir kjent under namnet kallenamnet DVD-Jon).

Målet for programmet er å gjera fildeling like lett som å sende ein E-post, og er derfor eit grafisk basert program, slik at det skal vere lett å bruke av alle. Programmet er først og fremst beregna på deling av mediafiler, som musikk, film og bilete.

Programmet er enno i betafasen, noko som gjer at det kan virke ustabilt for nokon, og det støttar ikkje andre operativsystem enn Windows XP og Windows Vista, men støtte for fleire operativsystem skal kome seinare.

Widgets
-------

*Widgets* er tillegsfunksjonar som du kan bruke for å tilpasse doubleTwist til dine behov, eller for å gjere det enklare for venar å få oversikt over kva du har delt.

### Oversikt over tilgjengelege widgets

*Twist me!* - Ein tillegsfunksjon som gjer at du kan kan leggje ut informasjon over kva du har delt via Facebook.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Heimesida til doubleTwist Arkivert 2008-08-27 ved Wayback Machine. - Her kan du lese meir om programmet, og du kan laste ned klienten.
* Last ned Twist me! Arkivert 2008-11-19 ved Wayback Machine.
**Pave Pius II** (18. oktober 1405–14. august 1464) var pave frå 19. august 1458 til han døydde seks år seinare, i 1464.

Pave Pius II var fødd i Corsignano nær Siena som Enea Silvio Piccolomini. Han var son av patrisiaren Silvio Piccolomini og kona Vittoria Forteguerri. Systera hans Laudomia blei mor til pave Pius III. Som ung hjelpte han faren å driva sleksteigedommen i Corsignano; staden har seinare fått status som by og blitt biskopsete med namnet Pienza (Pius). Atten år gammal byrja han studera ved universitetet i Siena. Etter å ha høyrt Bernardins av Siena preika ville han gå i kloster, men blei frarådd munkelivet av venene sine. Han møtte biskop Capranica av Fermo som var på veg till Baselkonsilet, og fekk teneste hjå han som sekreterær. Han deltok derfor vEd konslet i opposisjonen mot pave Eugenius IV.

Han døydde i Roma eller Ancona.

Kjelder
-------

1. ↑  Piccolomini[*daud lenkje*]

* *Denne artikkelen bygger på «Pius II» frå Wikipedia på bokmål, og «Pius II» frå Wikipedia på svensk den 27. august 2019.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Biografi ved The Cardinals of the Holy Roman Church

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
**Rodney Milburn**, kjend som Rod Milburn, (18. mars 1950–11. november 1997) var ein USA-amerikansk friidrettsutøvar som vart olympisk meister på 110 meter hekk i 1972.

Karriere
--------

Milburn melde seg på verdseliten då han som 20-åring oppnådde 13,5 på korthekken i 1970. Dei neste tre sesongane var han verdas beste korthekkløpar. I 1971 sette han ny verdsrekord på 120 yards hekk i Eugene med tida 13,0, og vann 110 m hekk under dei panamerikanske leikane i Cali i Colombia.

I OL-sesongen 1972 kvalifiserte Milburn seg til OL-tur med knapp margin, då han vart nummer tre i uttakingstevlinga heime i USA. Derimot imponerte han stort i München og vann 110 meter hekk på 13,24 sekundar, ei tid som fem år seinare vart godkjend som den fyrste verdsrekorden i elektronisk tid. Franskmannen Guy Drut vart nummer to på 13,34.

Milburn tangerte i 1973 sin eigen verdsrekord på 120 yards, før han i byrjinga av juli månad i Zürich vart den fyrste hekkeløparen som fekk notert 13,1, manuell tid, på 110 meter hekk. Også i 1975 stod han for det snøggaste hekkeløpet i verda, men lukkast ikkje kvalifisere seg til Sommar-OL 1976.

Han heldt fram å tevle til 1984, nokre år også som profesjonell.

Milburn, som var fødd i Opelousas i Louisiana, omkom i ei arbeidsulukke på ein papirfabrikk i Port Hudson, også Louisiana. Han arbeidde åleine på eit 12 timar langt nattskift, og vart forgifta/forbrend då han hadde falle i eit kar med natriumklorat.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Rod Milburn» frå Wikipedia på engelsk, den 4. august 2015.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* Munzinger (sport)

 |
| **Caher Island****Lokalt namn: Cathair na Naomh** |
| --- |
|  |
| Geografi |
|  |
| 

Caher Island is located in

 |
| **Stad** | Atlanterhavet |
| **Koordinatar** | 53°43′04″N 10°01′39″W﻿Koordinatar: 53°43′04″N 10°01′39″W﻿

 |
| Administrasjon |
| **Land** | Republikken Irland |
| **Grevskap** | Mayo

 |
| Demografi |
| **Folketal** | 0
 |

**Caher Island** (*Cathair na Naomh* på irsk) er ei øy utanfor kysten av County Mayo ved Irland. Øya er ikkje busett og ligg mellom den større øya Clare Island og Inishturk. Ho er ein gamal pilegrimstad og vert framleis vitja på grunn av dette. 15. august kvart år, på Jomfru Marias himmelfart, vert det gjort pilegrimsreiser til øya. Namnet på irsk tyder «Helgenane sin by». Ein kan kome til øya med båt frå Inishturk.

Øya har eit gammalt kloster frå tidleg kristendom med restane av eit kapell med fleire graverte heller. På øya ligg òg ein eremitasje etter munkar frå 600-talet.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Caher Island» frå Wikipedia på engelsk, den 17. oktober 2007.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Rodica Mateescu**, fødd **Petrescu**, (fødd 13. mars 1971) er ein rumensk tidlegare friidrettsutøvar frå Bucuresti som vann sølvmedaljen i tresteghopp under verdsmeisterskapen 1997.

Aktiv
-----

Rodica Petrescu, gift 1995 med hekkeløparen Mugur Mateescu, høyrde til verdseliten i tresteghopp frå 1994 til -98. Ho kom såleis på femteplass både i EM 1994 og VM 1995 og ho vart nummer 7 i OL 1996.

Under verdsmeisterskapen i Aten 4. august 1997 presterte Mateescu sitt livs beste hopp og landa på 15,16 meter i fyrste finaleomgang. Ho leia tevlinga til tsjekkiske Šárka Kašpárková i femte omgang også gjorde sitt livs beste tresteghopp og sikra seg gullmedaljen føre Mateescu. Året etter enda Mateescu på fjerdeplass ved EM 1998 med 14,46 m, 4 cm kortare enn bronsemedaljøren.

Åra 1994–1996 og 1998 vart ho rumensk meister i tresteghopp.

### Doping

Sommaren 2000 vart Mateescu dømd for bruk av dopingmiddel og stengt ute frå friidrett i 2 år. Ho la opp i 2004, utan å ha vore i nærleiken av tidlegare toppnivå.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* EM 1994 i Helsinki: Nr 5 – 14,42 m
* VM 1995 i Göteborg: Nr 5 – 14,82 m
* OL 1996 i Atlanta: Nr 7 – 14,21 m
* VM 1997 i Aten: Sølvmedalje – 15,16 m, bakom Šárka Kašpárková (15,20 m)
* EM 1998 i Budapest: Nr 4 – 14,46 m

Kjelder
-------

1. ↑  Fremover 30. august 2000

* *Denne artikkelen bygger på «Rodica Mateescu» frå Wikipedia på tysk, den 11. august 2020.*

* «Rodica Mateescu» (på engelsk). Olympedia. Henta 8. mars 2023.
Koordinatar: 60°47′38.184″N 7°6′15.451″E﻿

Flåmsbana går langs elva.Foto: Kenny Louie

Flåmselvi stuper ned i sjølve Flåmsdalen i Kjosfossen. Foto: positivesustainability

Det går laks i nedste delen av elva. Foto: Ulrika

**Flåmselvi** er ei elv i kommunane Aurland og Ulvik i Vestland. Ho drenerer eit nedbørfelt på 277 km², og har ved munningen ei middelvassføring på 15 m³/s.[*treng kjelde*]

Elva har utspring ved Omnsbreen nordom Hardangerjøkulen. I den øvre delen renn elva mot vest og deretter nordvest gjennom ein brei dal med mange vatn. Her heiter ho Molda eller Moldåni og Bergensbanen går langs denne delen av elva. Ved Myrdal stuper elva gjennom Kjosfossen ned i den eigentlege Flåmsdalen, og snur mot nord. Flåmsdalen er trong, og elva renn gjennom ei rekkje fall med strykparti i mellom. Nedover dalen renn mange større og mindre elver ut i Flåmselvi frå begge sider. Fleire av desse dannar høge fossar på veg ned dalsidene. Nokre av dei mest kjende er Myrdalsfossen, Tunshellefossen og Rjoandefossen. Elva munnar ut ved Fretheim (Flåm) inst i Aurlandsfjorden. Flåmsbana går langs elva frå Myrdal til fjorden. Vassdraget vart verna mot kraftutbygging gjennom Verneplan III for vassdrag i 1986. Det er likevel to eldre, mindre vasskraftverk i Flåmselvi. Det er Kjosfoss kraftverk som vart bygd i samband med bygginga av Bergensbanen og som gjev straum til jarnbanen, og Leinafoss kraftverk i nedre del av Flåmsdalen.

I nedste delen er Flåmselvi ei god lakselv.

Kjelder
-------

1. ↑  Knagenhjelm, Trude Knutzen. «Fossane i Flåm og Aurlandsfjorden». *Kulturhistorisk leksikon*. Fylkesarkivet i Vestland. Henta 1. mars 2021.
2. ↑  NRK Sogn og Fjordane Fylkesleksikon: «Den første kraftstasjonen»
3. ↑  *Norges vassdrags- og energidirektorat: «072/2 Flåmselvi»*, arkivert frå originalen 2. juni 2011, henta 16. november 2009

---

* *Denne artikkelen bygger på «Flåmselvi» henta frå Wikipedia på bokmål den 16. november 2009.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Flåmselvi**

* Norges vassdrags- og energidirektorat: «072/2 Flåmselvi» Arkivert 2011-06-02 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |