Skipet «Sea Launch Commander»
Utskytingsplattforma «Ocean Odyssey»
**Sea Launch** (på norsk 'Sjøoppskyting') er eit internasjonalt, privat konsortium for oppskyting av romfarkostar med hovudbase i Long Beach i California. Sea Launch driv med sattelittoppskyting frå flytande plattformer til havs. Føremonene med flytande oppskytingsplattformer framfor faste basar er at ein kan flytta oppskytingane til den staden som gjev den beste oppskytingsbanen og slik spara drivstoffkostnader.

Sea Launch byrja som eit samarbeid mellom det dåverande norske konsernet Kværner og selskap i Russland, Ukraina og Sambandsstatane. I 2007 eigde Aker Kværner 20 % av Sea Launch, medan amerikanske Boeing Commercial Space eig 40 %. Russiske RKK Energija eig 25 % medan dei resterande 15 % av SDO Yuzhnoye / PO Yuzhmash frå Ukraina. Selskapet er registrert på Caymanøyane.

Oppskytingar
------------

For å skyte opp satellittane til havs, nyttar ein utskytingsplattforma «Ocean Odyssey», ei ombygd boreplattform, samt kommandoskipet «Sea Launch Commander». Ein nyttar bereraketten Zenit-3SL til å frakte satellittane i bane.

Den første oppskytinga frå Sealaunch var ei testoppskyting av Demosat, ein simulering av ein 4,500 kg komersiell last. Dato for oppskytinga var den 27. mars 1999. Den første kommersielle oppskytinga vart den 9. oktober 1999 for det amerikanske føretaket DirectTV. Den første mislukka oppskytinga vart allereie ved den tredje oppskytinga den 12. mars 2000, då raketten med ein satellitt frå ICO Global Communications feila 8 minutt etter oppskyting. Av i alt 31 kommersielle oppskytingar (2012) har 2 av dei gått gale på eit eller anna vis, medan 1 var ein delvis suksess. 

| **Nummer** | **Dato** | **Last** | **Vekt** | **Kommentar** |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 27. mars 1999 | DemoSat | 4,5 t | suksess |
| 2 | 9. oktober 1999 | DIRECTV 1-R | 3,5 t | suksess |
| 3 | 12. mars 2000 | ICO F-1 | 2.7 t | ***mislukka*** |
| 4 | 28. juli 2000 | PAS-9 | 3,7 t | suksess |
| 5 | 20. oktober 2000 | Thuraya-1 | 5,1 t | suksess |
| 6 | 18. mars 2001 | XM-2 ROCK | 4,7 t | suksess |
| 7 | 8. mai 2001 | XM-1 ROLL | 4,7 t | suksess |
| 8 | 15. juni 2002 | Galaxy IIIC | 4,9 t | suksess |
| 9 | 10. juni 2003 | Thuraya-2 | 5,2 t | suksess |
| 10 | 7. august 2003 | EchoStar IX / Telstar 13 | 4,7 t | suksess |
| 11 | 30. september 2003 | Galaxy XIII / Horizons-1 | 4.1 t | suksess |
| 12 | 10. januar 2004 | Telstar 14 / Estrela do Sul 1 | 4,7 t | suksess |
| 13 | 4. mai 2004 | DIRECTV-7S | 5,5 t | suksess |
| 14 | 28. juni 2004 | Telstar-18 | 4,8 t | ***delvis suksess*** |
| 15 | 1. mars 2005 | XM-3 | 4.7 t | suksess |
| 16 | 26. april 2005 | SPACEWAY-1 | 6,0 t | suksess |
| 17 | 23. juni 2005 | Intelsat IA-8 | 5,5 t | suksess |
| 18 | 8. november 2005 | Inmarsat 4-F2 | 6,0 t | suksess |
| 19 | 15. februar 2006 | EchoStar X | 4,3 t | suksess |
| 20 | 12. april 2006 | JCSAT-9 | 4,4 t | suksess |
| 21 | 18. juni 2006 | Galaxy 16 | 5,1 t | suksess |
| 22 | 22. august 2006 | Koreasat 5 | 4,9 t | suksess |
| 23 | 30. oktober 2006 | XM-4 | 4,7 t | suksess |
| 24 | 30. januar 2007 | NSS-8 | 5,9 t | ***mislukka*** |
| 25 | 15. januar 2007 | Thuraya-3 | 5,2 t | suksess |

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad
* Side med nettkamera-bilete frå utskytingsplattforma *Odyssey*