recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Meisterligaen i handball 2016** for menn var ei turnering arrangert av Europas handballforbund (EHF) som tok til med kvalifiseringsspel, deretter spel i fire grupper à seks lag. Dei 16 beste laga i gruppespelet gjekk så vidare til utslagsspel med heimekamp og bortekamp. Vinnarane av kvartfinalane møttest til finalespel i Köln helga 28. og 29. mai.

Finalespelet
------------

* KS Kielce – Paris Saint-Germain 28–26
* KC Veszprém – THW Kiel 31–28 etter ekstraomgangar

### Bronsefinalen

* Paris Saint-Germain – THW Kiel 29–27

### Finalen

* KS Kielce – KC Veszprém 39–38 etter ekstraomgangar og straffeskyting

Kielce fekk sine skåringar frå Tobias Reichmann (9), Karol Bielecki (7), Julen Aguinagalde (5), Krzysztof Lijewski (5), Manuel Štrlek (4), Uroš Zorman (4), Michał Jurecki (3), Mateusz Jachlewski (2). Målvakt: Sławomir Szmal.

Momir Ilić og Cristian Ugalde skåra kvar sine 7 mål for Veszprém.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «EHF Champions League 2015/16» frå Wikipedia på tysk, den 15. oktober 2022.*
**Fredrikke Eger** (fødd 7. november 1943), kjend som **Dikke Eger**, er ein norsk tidlegare alpin skirennar frå Stabekk i Akershus som i tida 1961-67 vann seks gullmedaljar i norske meisterskap. Ho var medlem i Stabæk IF.

Eger vart norsk meister i slalåm 17 år gamnmal då NM i alpine greiner 1961 fann stad på Rjukan, der ho også tok sølvet i utforrennet. Året etter kom ho på sølvplassen i både slalåm og storslalåm under noregsmeisterskapen i Ørsta, begge gongane slått av Liv Christiansen. I 1964 tok ho bronse i NM-storslalåmen i Hemsedal. To år seinare vann Eger eit suverent NM-gull ved NM 1966 på Oppdal og vart trippelmeister etter sigrar i storslalåmtevlinga og i kombinasjonen. Under den nasjonale meisterskapen på Voss i 1967 vann ho slalåmrennet og kombinasjonstevlinga, etter ein andreplass i storslalåm. I sitt siste meisterskap, NM i alpine greiner 1969 i Hemsedal, fekk ho med seg sølvmedaljen i slalåmen og bronsen i storslalåm.

Eger deltok i dei olympiske vinterleikane både i 1964 i Innsbruck og 1968 i Grenoble, begge gongane hamna ho langt nede på resultatlistene. Mykje betre gjorde ho det under verdsmeisterskapen 1966 i Portillo der ho vart nummer ni i slalåmtevlinga.

Kjelder
-------

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar.
Koordinatar: 59°17′31.250″N 18°15′22.273″E﻿

Fisksätra torg
Fisksätra marina
**Fisksätra** er ein tettstad i Nacka kommun i Stockholms län i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 6 864 innbyggjarar, og eit areal på 1,02 km².

Historie
--------

Sentrale delar av området var i alle fall frå 1562 og framover ein fattig gard under Erstavik, men gardsnamntypen og utgravde forhistoriske graver talar for at plassen var i bruk alt under vikingtida.

Høghusbusetnad blei oppført her mellom 1972 og 1974. Området består hovudsakleg av 4-5-etasjes leilighetsblokker med garasje i kjelleretasjen, og eit bakkenivå som er utilgjengeleg for bilar. Rundt høghusområdet ligg låghusområda Fiskarhöjden, Båthöjden og Fågelhöjden. Rekkehusa på Fiskarhöjden blei bygd mellom 1973 og 1974.

Kommunikasjoner
---------------

Fisksätra har haldeplass på Saltsjöbanan. Reisetida til Slussen i det sentrale Stockholm er rundt 20 minutter. Avstanden til Slussen er 11 kilometer.

Motorvegen Saltsjöbadsleden sluttar i Fisksätra, og held så fram som landeveg.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Fisksätra» frå Wikipedia på bokmål, den 29. juni 2012.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Tätorter; arealer, befolkning 2005, Befolknings- og arealfakta frå SCB, oppdatert 10. mars 2008

Bakgrunnsstoff
--------------

* Fisksätra før høghusa
* Fisksätra Folkets hus

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Meisterligaen i handball 2010** for menn var ei turnering arrangert av Europas handballforbund (EHF) som tok til med kvalifiseringsspel, deretter spel i fire grupper à seks lag. Dei 16 beste laga i gruppespelet gjekk så vidare til utslagsspel med heimekamp og bortekamp. Vinnarane av kvartfinalane møttest til finalespel i Köln helga 29. og 30. mai.

Norske Fyllingen tapte alle sine 10 kampar i gruppespelet.

Finalespelet
------------

* FC Barcelona – Medvedi Tsjekhov 34–27
* THW Kiel – Ciduad Real 29–27

### Bronsefinalen

* Ciduad Real – Medvedi Tsjekhov 36–28

### Finalen

* THW Kiel – FC Barcelona 36–34

Barcelona leia 20–17 ved pause. I andre omgang snudde Kiel til tomålssiger.

**THW Kiel** stilte med tre målvakter: Thierry Omeyer, Peter Gentzel, Andreas Palicka. Tsjekkiske Filip Jícha var lagets toppskårar (11), elles skåra Christian Zeitz (6), Dominik Klein (5), Daniel Narcisse (4), Henrik Lundström (3), Igor Anic (2), Christian Sprenger (2), Marcus Ahlm (1), Momir Ilić (1) og Børge Lund (1). 

Juanín García skåra 13 av Barcelona sine mål.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «EHF Champions League 2009/10» frå Wikipedia på tysk, den 12. oktober 2022.*
Deltakarlanda i fotball-EM 1964
Lagoppstillingane i EM-finalen 1964 - Spania i blått
**Europameisterskapen i fotball 1964** var den tredje europameisterskapen i fotball. Meisterskapen vart avvikla i Spania med fire deltakarland i tida 17. til 21. juni 1964. Omframt vertsnasjonen Spania hadde Danmark, Sovjetunionen og Ungarn kvalifisert seg gjennom tre rundar med utslagspel, cupkampar heime og borte, i tida hausten 1962-våren 1964.

Regjerande meister Sovjetunionen vann 3-0 over Danmark i semifinalen på Camp Nou i Barcelona, medan vertslandet Spania trengde ekstraomgangar for å sikre seg finaleplass mot Ungarn i Madrid, sluttresultat 2-1. Ungarn vann så bronsemedaljen etter å ha vunne med 3-1 etter ekstraomgangar mot det danske laget.

Finalen mellom Spania og Sovjetunionen framfor 79 115 tilskodarar på Santiago Bernabéu i Madrid enda med siger 2-1 til vertslandet. Jesús María Pereda gav Spania leiinga i det 6. minutt og Galimzjan Khusajnov utlikna allereie to minuttar seinare. Sigersmålet til Spania kom i det 84. minutt og vart sett inn av Marcelino Martínez. Englendaren Arthur Holland var dommar.

### Finalelaga

**Spania**: José Ángel Iribar, Feliciano Rivilla, Ferran Olivella, Isacio Calleja, Ignacio Zoco, Josep Maria Fusté, Amancio, Jesús María Pereda, Marcelino Martínez, Luis Suárez og Carlos Lapetra.

**Sovjetunionen**: Lev Jasjin, Viktor Sjustikov, Albert Sjesternjov, Eduard Mudrik, Viktor Anitsjkin, Valerij Voronin, Aleksej Kornejev, Igor Tsjislenko, Viktor Ponedelnik, Valentin K. Ivanov og Galimzjan Khusajnov.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Fußball-Europameisterschaft 1964» frå Wikipedia på tysk, den 4. juni 2016.*


| * v
* d
* e
Europameisterskapen i fotball |
| --- |
| Frankrike 1960**·** Spania 1964**·** Italia 1968**·** Belgia 1972**·** Jugoslavia 1976**·** Italia 1980**·** Frankrike 1984**·** Vest-Tyskland 1988**·** Sverige 1992**·** England 1996**·** Belgia-Nederland 2000**·** Portugal 2004**·** Austerrike-Sveits 2008**·** Polen-Ukraina 2012**·** Frankrike 2016**·** *Pan-Europa 2021* |
**Meisterligaen i handball 2011** for menn var ei turnering arrangert av Europas handballforbund (EHF) som tok til med kvalifiseringsspel, deretter spel i grupper à seks lag fordelt på fire grupper. Dei 16 beste laga gjekk så vidare til utslagsspel. Vinnarane av kvartfinalane møttest til finalespel i Köln helga 28. og 29. mai.

Finalespelet
------------

* FC Barcelona – Rhein-Neckar Löwen 30–28
* Ciduad Real – HSV Hamburg 28–23

### Bronsefinalen

* HSV Hamburg – Rhein-Neckar Löwen 33–31

### Finalen

* FC Barcelona – Ciudad Real 27–24

Barcelona opparbeidde seg ei klar leiing gjennom den fyrste omgangen. Ved pause stod det 14–10, og i andre omgang kontrollerte laget meir eller mindre kontrollerte inn til triumf.

Dansken Jesper Nøddesbo vart toppskårar for Barcelona med sine 8 nettkjenningar. Elles skåra Juanín García (3), Siarhjej Rutenka (3), Víctor Tomás (3), Raúl Entrerríos (2), Albert Rocas (2), Konstantin Igropulo (1), László Nagy (1), Daniel Sarmiento (1), Cédric Sorhaindo (1), Cristian Ugalde (1). Også målvakta Danijel Šarić skåra (1), hans kollega Gonzalo Pérez de Vargas skåra ikkje.

Mariusz Jurkiewicz og Kiril Lazarov skåra kvar sine 5 mål for Ciudad Real.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «EHF Champions League 2010/11» frå Wikipedia på tysk, den 12. oktober 2022.*
Koordinatar: 61°9′41.84″N 10°21′56.78″E﻿

Våningshuset på Fåberg prestegard
Foto:
Jan-Tore Egge
 

**Fåberg prestegard** ligg om lag 300 meter vest for Fåberg kyrkje. Det har vore prestegard på staden sidan mellomalderen. Det fiskarkapellet som no står på Maihaugen, vart ifylgje tradisjonen flytta til prestegarden frå Øyra ved Gudbrandsdalslågen omkring reformasjonen. Bygningen stod her til Anders Sandvig kjøpte materialane og flytta han.

Prestegardsbygningane av i dag er av noko nyare dato. Våningshuset frå 1838 og stabburet frå 1898 er freda. Våningshuset er i dag forpaktarbustad etter at ein tidlegare forpaktarbustad vart riven i samband med ei veiutviding, og presten har fått ny bustad.

Kjelder
-------

* Skre, Dagfinn (1988). *Gård og kirke, bygd og sogn. Organiseringsmodeller og organiseringsenheter i middelalderens kirkebygging i Sør-Gudbrandsdalen*. Øvre Ervik: Alvheim & Eide. s. 69-71. ISBN 82-90359-44-6.  [Riksantikvarens rapporter 16]

Bakgrunnsstoff
--------------

* Aksel Hattestad: Prestegården (gnr. 162) (Fåberg og Lillehammer historielag)
* 

* Fåberg prestegard i kulturminnesok.no, nettstaden til Riksantikvaren

 Commons har multimedium som gjeld: **Fåberg prestegard**

Fotnotar
--------

1. ↑  Skre (1988), s. 67
2. ↑  Skre (s. 69) viser til ei innskrift i kallsboka for Fåberg frå 1759 som han tolkar som ei intern flytting av kapellet på prestegardstomta.
3. ↑  Kulturminnesøk.
4. ↑  *Opplysningsvesenets fond*, arkivert frå originalen 4. september 2018, henta 4. september 2018


* *Denne artikkelen bygger på «Fåberg prestegård» frå Wikipedia på bokmål, den 1. juli 2014.*
| **Aranjuez** |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Flagget til Aranjuez | Byvåpenet til Aranjuez |
| **Flagget til Aranjuez** | **Byvåpenet til Aranjuez** |

 |
| Plassering |
| 

Aranjuez is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Spania |
| Autonom region | Madrid |
| Provins | Madrid |
| Borgarmeister | Jesús Dionisio Ballesteros |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  189,1 km² |
| Innbyggjarar  - Totalt (2008)   - folketettleik | 52 224   276,2 /km² |
| Koordinatar | 40°2′″N 3°36′″W﻿Koordinatar: 40°2′″N 3°36′″W﻿ |
| Høgd over havet | 494 moh |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 28300 - 28312 |
| **Nettstad:** www.aranjuez.es |

**Aranjuez** er ein by sør i Regionen Madrid i Spania. Han ligg der elvane Tajo og Jarama renn saman, og har kring 55 000 innbyggjarar. Byen ligg 48,8 km sør for alle spanske vegars nullpunkt, Puerta del Sol i Madrid, og 45 km frå sentrum av Toledo.

Aranjuez er kjend for Palacio Real de Aranjuez, eit av dei gamle kongepalassa med store hagar. Tajodalen har hatt omfattande jordbruk sidan mellomalderen og jordbæra frå Aranjuez er kjende gjennom heile Spania.

Den spanske komponisten Joaquín Rodrigos (1901-1999) mest kjende verk, Concierto de Aranjuez, vart skrive dels i inspirasjon over hagen til det kongelege palasset i Aranjuez.

  

Palasset i Aranjuez
kinesiske kioskar i Aranjuez-hagen

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Aranjuez**

* + Offisiell nettside
* Bilete av Aranjuez

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Aranjuez» frå Wikipedia på engelsk, den 15. november 2009.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC
* BNE

 |
Kastestenger med haspelsneller.
Flugestong med flugesnelle.
**Fiskestong** er ein fiskereiskap laga av ei passe tjukk og lang stong av anten tre, bambus, glasfiber eller anna kunstig materiale som skal syte for at eit snøre med ein ongul (fiskekrok) med naturleg eller kunstig agn kjem ut i vatnet på ein måte som får fisken til å bite på.

Den enklaste fiskestonga har ikkje anna funksjon enn å få snøret til å henge ned i vatnet eit lite stykkje frå land eller frå brygga, og kan vere ein naturleg kjepp eller ei bambusstong som det i ytste enden er knytt fast eit passe langt snøre som det er festa ein ongul (fiskekrok) til, egna med til dømes meitemakk eller anna makk dersom det gjeld fiske i ferskvatn, eller til dømes innmat av blåskjel, bitar av fisk, reke eller noko anna dersom fisket går føre seg i sjø eller hav. Ein dupp av kork kan festast til snøret i høveleg fråstand frå ongulen og både syte for at ongulen ikkje heng djupare enn ynskjeleg, og syte for at fiskaren vert varsla ved at duppen rører på seg eller vert drege ned i vatnet dersom fisken bit.

Teleskopstong
Vanlege sneller: 1. flugesnelle, 2. lukka haspelsnelle, 3. (open) haspelsnelle.

Flugestenger, kastestenger og andre stenger
-------------------------------------------

Dei vanlegaste fiskestengene no til dags er laga av kunstige materiale som gjer stonga spenstig og lett, men haldbar. Dei kan vere massive eller bygde som røyr, og kan som oftast delast opp i to eller fleire delar når dei skal transporterast. Ein type stenger, såkalla teleskopstenger, er laga slik at dei einskilde delane kan gå inn i kvarandre. I nedre enden er stonga utstyrt med haldarar som det kan setjast fast ei snelle av ei eller anna type i, som snøret går ut frå og skal rullast inn på når fisken vert drege opp, og frå snella og opp til toppen av stonga går snøret gjennom ringar festa til stonga. Både stonga, snella og snøret er vanlegvis spesialisert for den måten som fisket skal gå føre seg på. Det finst soleis særlege stenger laga for flugefiske, det vil seie fiske der kunstige fluger vert kasta ut på vatnet og drege inn att på måtar som freistar fisken til å bite på, kastestenger laga for å kaste ein sluk, onglar med naturleg eller kunstig agn eller liknande langt ut i vatnet, båtstenger som vert festa til båtripa for å dra sluk eller anna kunstig agn etter båten under dorging, pilkestenger til å pilke med, småstenger til isfiske og så bortetter.

Fiskestenger vert fyrst og fremst nytta av sportsfiskarar, det vil seie folk som ikkje har fiske som yrke, men som hobby, tidtrøyte eller matauk.

Litteratur
----------

* Heum, Ingar, Rune Johansen, Yngve Ask, 2005/2011. *Sportsfiske fra A-Å* : *Leksikon*. Oslo: Vega Forlag. ISBN 978-82-8211-207-9

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Fiskestong**
Ein noaidi, ein samisk sjaman med si runebomme. Koparstikk ved G. von Loder i Firenze etter «levande teikningar» av presten og språkforskaren Knud Leem, 1767.
**Samisk religion** før kristendommen var ein naturreligion og bestod av fleire gudar. Dei trudde på ander og at naturen var besjela.

Gudar og makter
---------------

I nokre av 1700-talframstillingane av samisk religion vert den samiske gudeverda delt inn i fire grupper, basert på kva for eit rike dei heldt til i. Underjordiske gudar, gudar som heldt til på jorda, himmelske gudar, og overhimmelske gudar. 

Solguden Beaivi var den sentrale guden i samisk religion og skaparguden Ipmils son. Ordet «Ipmil» vert òg brukt om den kristne guden av kristne samar. Andre store gudar i samisk religion var allfader-guden Dearpmis og toreguden Horagállis. Denne guden var ein himmelsk gud, og var vêrguden, vass- og havguden og guden over liva til menneska og ansvarleg for den gode helsa deira.

Religiøs praksis
----------------

Sjamanen, eller noaiden, som det heiter på samisk, var ein samsik prest. Han skulle ha ein spesiell kontakt med andeverda. Han greidde å setja seg sjølv i ein slag transe, eller ein djup meditasjon for å spå framtida eller heila sjukdom. Den viktigaste reiskapen til sjamanen var runebomma (ei slag tromme laga hovudsakleg av reinskinn, tre og bein). Denne var ein veldig viktig gjenstand i den førkristne samiske religionen. Runebomma var dekorert med teikningar som forestilte legender og segn, og dei kunne og forestille samiske gudar. Mange runebommer viser òg bilete av jomfru Maria, Gud, Den heilage anden og Jesus Kristus, dette som følgje av kristningen på byrjinga av 1800-talet.

Kjelder til samisk religion
---------------------------

Blant dei viktigaste eldre skriftlege kjeldene til samisk religion er «Nærøymanuskriptet» av presten Johan Randulf, og misjonsprest Thomas von Westen sine notatar. Von Westen arbeidde med fornorsking av samane, og både Randulf og hans notatar må sjåast i ljos av dette. Isaac Olsen (1680-1739) samarbeidde med von Westen, og skreiv ein *Relation om lappernes vildfarelser og overtro*, som vart trykt i 1910.

Andre kjelder er eldre mellomalderskrifter, rettsprotokollar frå 1600-talet og folkloristiske studiar. Arkeologiske kjelder kan òg gje informasjon om kultstadar og offerpraksis.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Samisk religion» frå Wikipedia på bokmål, den 11. mars 2016.*

1. ↑  Roald E. Kristiansen.
2. ↑  Roald E. Kristiansen.
3. ↑  Sagn og eventyr Arkivert 2013-10-29 ved Wayback Machine. fra nettutstilling hos Varanger Samiske Museum.
4. ↑  Arkeologiske kilder Arkivert 2013-10-29 ved Wayback Machine. frå nettutstilling hos Varanger Samiske Museum.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Samisk religion Arkivert 2013-10-29 ved Wayback Machine. fra unginordland.no
* Samisk religion, en kortfattet oversikt Arkivert 2008-04-09 ved Wayback Machine. av Roald E. Kristiansen
* Samisk religion på religioner.no
* Samisk tro og religion Arkivert 2013-10-24 ved Wayback Machine. ei nettutstilling frå Varanger Samiske Museum
* Anbefalt litteratur Arkivert 2016-03-04 ved Wayback Machine. hos Roald E. Kristiansen
**Fita Bayisa** (fødd 15. desember 1972) er ein etiopisk tidlegare langdistanseløpar frå Oromiaregionen. Han vann sølvmedaljen på 5 000 meter ved Tokyo-VM 1991 og tok bronsemedaljen på same distansen både under Sommar-OL 1992 i Barcelona og i Stuttgart-VM 1993.

Bayisa var den einaste som fylgde Yobes Ondieki på sisterunda på 5 000-meteren under Friidretts-VM 1991 i Tokyo, men på oppløpet var han sjanselaus mot kenyanaren. OL-sesongen 1992 imponerte Bayisa stort då han vann milløpet ved Bislett Games i Oslo på den gode tida 27.14,2 og sigra over eit sterkt felt. Under Sommar-OL i Barcelona sprang han heller svakt på 10 000 meter. På 5 000 meter var han derimot ein av fire løparar som kjempa om sigeren heilt inn til målstreken, over mål kom han som tredjemann, slått av Dieter Baumann og Paul Bitok. Året etter vann Bayisa ein ny bronsemedalje ved verdsmeisterskapen i Stuttgart, klart fråsprunge i innspurten på 5 000-meteren av Kenyas Ismael Kirui og sin eigen landsmann Haile Gebrselassie.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* VM 1991 i Tokyo: Sølvmedalje på 5 000 m – 13.16,6
* OL 1992 i Barcelona: Bronsemedalje på 5 000 m – 13.13,0. Nr 9 på 10 000 m – 28.27,6
* VM 1993 i Stuttgart: Bronsemedalje på 5 000 m – 13.05,4
* VM 1995 i Göteborg: Nr 8 på 5 000 m – 13.34,5
* OL 1996 i Atlanta: Nr 10 på 5 000 m – 13.18,3
* VM 1997 i Aten: Nr 10 på 5 000 m – 13.25,9
* VM 1999 i Sevilla: Nr 6 på 5 000 m – 13.13,8
* OL 2000 i Sydney: Nr 4 på 5 000 m – 13.37,0

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Fita Bayisa» frå Wikipedia på engelsk, den 24. mai 2020.*
**Meisterligaen i handball 2015 for kvinner** var ei turnering arrangert av Europas handballforbund (EHF) som tok til med kvalifiseringsspel 20. september 2014 og avslutta med sluttspel 9.-10. mai 2015. I finalen vann montenegrinske ŽRK Budućnost over norske Larvik HK.

Etter kvalifiseringsspel i september opna turneringa med 16 deltakande lag i seriespel delt i fire grupper à 4 lag. Dei tre laga med flest poeng i dei enkelte gruppene gjekk vidare til hovudrunda, som bestod av to grupper à 6 lag. Dei fire beste i desse to gruppene møttest til kvartfinalar basert på poengskår.

Sluttspelet
-----------

Sluttspelet vart avvikla i Budapest helga 9. og 10. mai 2016. 

* Semifinalane:
* Larvik HK – Dinamo Volgograd 31–22
* ŽRK Budućnost – Vardar 27–17

* Bronsekampen:
* Vardar – Dinamo Volgograd 28–26

### Finalen

* ŽRK Budućnost – Larvik HK 26–22

Budućnost tok føringa frå start og leia 8-5 halvvegs i fyrste omgang, til pause auka laget til 14-8. Sju minutt ut i andre omgang stod det 18-10 og sidan kontrollerte Budućnost inn til firemålstriumf.

**Budućnost** stilte med Clara Woltering i mål. Måla kom frå Katarina Bulatović (7), Majda Mehmedović (6), Dragana Cvijić (4), Cristina Neagu (3), Radmila Petrović (3), Milena Knežević (2), Kinga Byzdra (1). 

**Larvik HK** mønstra målvakt Sandra Toft og målskytarane Nora Mørk (10), Anja Edin (6), Kristine Breistøl (2), samt eittmålskårarane Marit Frafjord, Gro Hammerseng, Sanna Solberg og Linn Sulland. Linn-Kristin Riegelhuth, Vilde Johansen, Mari Molid, Karoline Breivang og Tonje Larsen kom ikkje på skåringslista.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «EHF Champions League der Frauen 2014/15» frå Wikipedia på tysk, den 5. oktober 2022.*
**Meisterligaen i handball 2019 for kvinner** var ei turnering arrangert av Europas handballforbund (EHF) som tok til med kvalifiseringsspel 8. september 2018 og avslutta 11.–12. mai 2019. Győri ETO frå Győr i Ungarn vann turneringa for femte gong.

Etter kvalifiseringsspel i september opna turneringa med 16 deltakande lag i seriespel delt i fire grupper à 4 lag. Dei tre laga med flest poeng i dei enkelte gruppene gjekk vidare til hovudrunda, som bestod av to grupper à 6 lag. Dei fire beste i desse to gruppene møttest til kvartfinalar basert på poengskår. Norske Larvik HK enda sist i innleiande gruppespel.

Sluttspelet
-----------

Sluttspelet vart avvikla i Budapest helga 11. og 12. mai 2019. 

* Semifinalane:
* Győri ETO – IK Våg 31–22
* Rostov – Metz 27–25

* Bronsekampen:
* IK Våg – Metz 31–30

### Finalen

* Győri ETO – Rostov 25–24

Kampen var jamn til stillinga 11–11, Győri ETO drog ifrå og leia 15–11 ved pause. Tidleg i andre omgang auka det ungarske laget til 17–12. Sidan førte Győri ETO kampen med 3-4 mål til det stod 25-21 sju minutt før full tid. Deretter minka avstanden inn til 25–24.

**Győri ETO** sitt vinnarlag bestod mellom andre av målvaktene Kari Aalvik Grimsbø og Amandine Leynaud, måla kom frå Eduarda Amorim 7, Anita Görbicz 6, Bernadett Bódi 3, Stine Oftedal 3, Kari Brattset 3, Nycke Groot 1, Anne Mette Hansen 1, Veronica Kristiansen 1. Nora Mørk kom ikkje på skåringslista.
Nederlandske Lois Abbingh vart toppskårarar for Rostov med 7 mål.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «EHF Champions League der Frauen 2018/19» frå Wikipedia på tysk, den 4. oktober 2022.*
**Undernasjonale område** i Iran er delt inn i fleire nivå. Det første nivået er provinsar (farsi استان‌ها, *ostānhā*)

Kvar provins er vidare delt inn i fylke, kalla shahrestan (farsi شهرستان), og kvar shahrestan er delt inn i distrikt kalla bakhsh (farsi بخش). Det finst vanlegvis eit par byar (farsi شهر *shahr*)) og landsdistrikt (farsi دهستان *dehestān*) i kvart fylke. Landsdistrikta er ei samling av ei rekkje landsbyar. Ein av byane i fylket har status som hovudstad eller administrativt senter. 

I følgje dei iranske styresmaktene er talet på område per mars 2016:

| Norsk | Persisk eintal | Persisk fleirtal | Tal |
| --- | --- | --- | --- |
| Provinsar | استان ostān | استان‌ها ostānhā | 31 |
| Fylke | شهرستان shahrestān |  | 429 |
| Distrikt | بخش bakhsh |  | 1057 |
| Byar | شهر shahr |  | 1245 |
| Landsdistrikt | دهستان dehestān |  | 2589 |

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Subdivisions of Iran» frå Wikipedia på engelsk, den 6. mars 2021.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑
Kart over prosentvis del av folkesetnaden i verda som lid av undernæring.
**Undernæring** eller **underernæring** er ein tilstand som kjem av for lita tilførsle av energi og/eller næringsstoff over lengre tid.

Former
------

Den alvorlegaste forma for undernæring skuldast svolt, som kjem av for lite mat, og mangel på både energi og fleire næringsstoff, t.d. protein og vitamin, som er essensielle for at born skal kunne veksa, og for å halde helsa hjå vaksne ved like. Alvorleg skort på både energi og protein gjev sjukdommen marasme, som gjev ekstrem avmagring. Små born som treng protein i høve kroppsvekta og mengd mat dei kan eta, kan bli råka av kwashiorkor, ein sjukdom som kjem av alvorleg proteinmangel trass i nok energitilførsle.

Undernæring kan òg koma av manko på eitt eller fleire andre næringsstoff, som vitamin og mineralstoff, sjølv om tilførsla på energi er tilstrekkeleg. Dersom undernæringa kjem av mangel på eitt spesielt stoff kan det opptre typiske sjukdomsbilete, som avitaminosar eller jarnmangelanemi, men til vanleg opptrer det fleire symptom på same tid, og pasienten er vanlegvis mager og har symptom frå hud og slimhinner.

Undernæring i verda
-------------------

Det er ikkje lett å slå fast kor mange menneske på Jorda som er undernærte, men SN reknar med at eit tal mellom ½–1 milliard menneske lid dagleg av undernæring. Verda som heile har stort sett nok mat. Undernæring kjem difor ikkje av manko på mat i verda, men av at matvareressursane blir misbyta.

I Noreg og andre velståande land kan undernæring oppstå hjå utsette grupper, som pasientar på helseinstitusjonar. Dei har ofte av ymse grunnar lågare inntak av mat enn vanleg, samtidig som dei kan trenga energi og næringsstoff i større grad enn før. Undernæring hjå pasientar medfører auka risiko for komplikasjon, lengre liggetid og større risiko for død. Det difor viktig å fylgja ernæringsstatusen til pasientane slik at ein kan unngå undernæring.

Kjelder
-------

* «Underernæring» i *Store Norske Leksikon*

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* NKC

 |
**Europameisterskapen i fotball 1960** var den aller fyrste europameisterskapen i sitt slag. Meisterskapen vart avvikla i Frankrike med fire deltakarland i tida 6. til 10. juli 1960. Omframt vertsnasjonen Frankrike hadde Jugoslavia, Sovjetunionen og Tsjekkoslovakia kvalifisert seg gjennom to (Tsjekkoslovakia tre) rundar med cupspel i tida september 1958 til mai 1960.

I semifinalane vann Sovjetunionen med 3-0 mot Tsjekkoslovakia i Marseille, medan Frankrike tapte 4-5 mot Jugoslavia på Parc des Princes i Paris. Færre enn 10 000 tilskodarar såg Frankrike tape også bronsekampen, han enda med 3-0-siger til Tsjekkoslovakia.

Lagoppstillingane i finalen - Sovjetunionen i raudt
Finalen på Parc des Princes vart sett av 17 966 tilskodarar. Jugoslavia-spissen Milan Galić gav laget sitt leiinga like før pause. Fire minuttar ut i andre omgang utlikna Slava Metreveli. Uavgjortstillinga heldt seg så til midtvegs i andre ekstraomgang, då avgjorde midtspissen Viktor Ponedelnik kampen til Sovjetunionen sin fordel.

### Finalelaga

**Sovjetunionen**: Lev Jasjin, Givi Tsjokheli, Anatolij Masljonkin, Anatolij Krutikov, Jurij Vojnov, Igor Netto, Slava Metreveli, Valentin K. Ivanov, Viktor Ponedelnik, Valentin Bubukin og Micheil Meschi.

**Jugoslavia**: Blagoje Vidinić, Vladimir Durković, Fahrudin Jusufi, Ante Žanetić, Jovan Miladinović, Željko Perušić, Željko Matuš, Dražan Jerković, Milan Galić, Dragoslav Šekularac og Bora Kostić.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Fußball-Europameisterschaft 1960» frå Wikipedia på tysk, den 3. juni 2016.*


| * v
* d
* e
Europameisterskapen i fotball |
| --- |
| Frankrike 1960**·** Spania 1964**·** Italia 1968**·** Belgia 1972**·** Jugoslavia 1976**·** Italia 1980**·** Frankrike 1984**·** Vest-Tyskland 1988**·** Sverige 1992**·** England 1996**·** Belgia-Nederland 2000**·** Portugal 2004**·** Austerrike-Sveits 2008**·** Polen-Ukraina 2012**·** Frankrike 2016**·** *Pan-Europa 2021* |
|  |
| --- |
| ***«Under the Boardwalk»***  Singel av The Drifters |
|  |
| **Utgjeve** | Juni 1964 |
| **Sjanger** | Soul/pop |
| **Lengd** | 2:45 |
| **Selskap** | Atlantic8099 |
| Låtskrivar(ar) | Kenny Young og Arthur Resnick |
| **Produsent** | Bert Berns |
|
| The Drifters-kronologi |
| «One Way Love» | *«Under the Boardwalk»* | «I've Got Sand In My Shoes»
 
 |

«**Under the Boardwalk**» er ein song skriven av Kenny Young og Arthur Resnick og spelt inn av The Drifters i 1964. Singelen nådde fjerdeplass på den amerikanske singellista. 

Songen skulle spelast inn 21. mai 1964, men vokalisten i bandet, Rudy Lewis, døydde uventa av ein heroinoverdose kvelden før. Lewis hadde sunge på alle hittane deira sidan Ben E. King hadde forlate bandet i 1960. I staden for å finne ein ny innspelingsdato, vart den tidlegare vokalisten i Drifters, Johnny Moore, ført tilbake for innspelinga. Innspelinga vart ein suksess og singelen gjekk heilt til fjerdeplass på Billboard Hot 100.

«Under the Boardwalk» har vorte spelt inn fleire gonger sidan, mellom andre av The Beach Boys, The Rolling Stones, John Mellencamp, The Undertones, Bette Midler og Tom Tom Club. 

Songen er rangert på 487. plass på musikkmagasinet *Rolling Stone'* si liste over dei 500 største songane gjennom tidene.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Under the Boardwalk» frå Wikipedia på engelsk, den 22. februar 2009.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Gammond, Peter (1991). *The Oxford Companion to Popular Music*. Oxford University Press, New York. s. 165.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 490: «Clocks »  Coldplay | Plassering på lista til Rolling Stone frå 2010 over dei 500 beste songane gjennom tidene489 «Under the Boardwalk» The Drifters | 488: «Just Like Heaven »  The Cure |
Vestkysten av Sveio. Viksefjorden ligg heilt til høgre på biletet, med Mølstrevågen litt lenger mot venstre.
**Viksefjorden** er ein fjord langs fylkesgrensa mellom Vestland og Rogaland i kommunane Sveio og Haugesund. Han har innløp frå Sletta gjennom Sørasundet og Nordresund ved øyane Smørsundsholmen og Trettøya, som ligg i innløpet. 

Den ytste delen av fjorden er særs smal og vert kalla Smørsundet og her ligg grenda Straumen. Etter Smørsundet vert fjorden langt vidare og strekkjer seg i fleire retningar. Det ligg fleire små bygder langs fjorden. Hagland ligg i aust, Vikse, som har gjeve namn til fjorden ligg i nord og Våga ligg i søraust. Aust for Vikse ligg ein våg kalla Øyr og inst i denne vågen ligg Våge. Fleire små øyar ligg i denne indre delen av Viksefjorden. Den største av desse er Støleøya som er 500 meter lang. 

Fjorden har ei lengd på om lag 5,5 km frå Sletta og inn til Våge i botn av Øyr.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
Brettspelet Risk er eit døme på eit storstrategispel.
**Storstrategispel** er strategispel som tek for seg strategi på øvste steg, og dreier seg ofte om kontroll av ein heil nasjon eller eit imperium sine ressursar.

Storstrategi er oftast avgjort av det politiske styret i landet med råd frå stabssjefane og andre høgt rangerte innan det militære. Grunna store utstrekningar og talet på menneske som er involverte, gjeld oftast storstrategi heile folket, men detaljane om sjølve innsetjinga av strategien (som til dømes dei bakanforliggjande grunnane til ein militærallianse), blir ofte haldne skjult. Ein storstrategi kan vara i mange år, til og med mange generasjonar.

Eit klassisk døme på moderne storstrategi er avgjeringa frå dei allierte i andre verdskrigen om å konsentrere seg om Tyskland fyrst.

Døme på storstrategispel der militær taktikk er gjort svært abstrakt eller teken ut er brettspel som *Risk* og *Diplomacy*. Eit litt meir realistisk døme er *Axis & Allies*. Spel som *Rise and Decline of the Third Reich*, *Empires in Arms* og *Empires of the Middle Ages* er ekte krigsspel, i det at militære einingar er spesifikt representerte, og tek del i kampar som byggjer på dei militære eigenskapane deira. *Hearts of Iron*, *Europa Universalis IV*, *Supreme Ruler Ultimate*, *Hegemony* og *Total War* er døme på databaserte storstrategispel.

Fotnotar
--------

1. ↑  Abner, William (2. februar 2017). *Gamer's Tome of Ultimate Wisdom 2006: An Almanac of Pimps, Orcs, and Lightsabers* (på engelsk). Que. ISBN 9780789734655.
2. ↑  Zuckerman, David W. (1. januar 1977). *The Guide to Simulations/games for Education and Training: Academic* (på engelsk). Didactic Systems. ISBN 9780894010002.
3. ↑  Abner, William (2006). *Gamer's Tome of Ultimate Wisdom*. Indianapolis: Que. s. 11. ISBN 0789734656.

* *Delar av denne artikkelen bygger på «Grand strategy wargame» frå Wikipedia på engelsk, den 3. november 2019.*
Per Hysing-Dahl flug Westland Lysander
**Per Hysing-Dahl** (31. juli 1920–7. april 1989) var ein norsk krigsflygar, næringsdrivar og politikar frå Bergen. Han representerte Hordaland fylke på Stortinget frå 1969 til 1985, vald for partiet Høgre.

Hysing-Dahl var son til ein kjøpmann. Han vart student i 1940. Året etter var han komen over til Storbritannia, der han tok offisersutdanning i Luftforsvaret, og deltok deretter i verdskrigen som kaptein i det norske flyvåpenet. I 1946/47 gjekk han handelsskule i heimbyen Bergen.

Etter å ha arbeidd to år på kontoret til A/S Stord, fekk han i 1949 disponentstillinga i A/S Ocean Products, ein yrkesrolle han hadde til 1970. Jamsides disponerte han 1950-60 sildoljefabrikken A/S Clupea og 1955-75 reiarlaget Trawl-Industri. Frå tidleg i 1960- åra til 1972 var han også skipsreiar i Ocean Transport A/S og direktør i Akers Trading Co. Åra 1964-83 var han direktør i flyselskapet A/S Westwing.

 Han fekk Krigskorset
Hysing-Dahl var medlem i Fana heradsstyre 1960-67. Hausten 1969 fekk han plass på Stortinget frå Hordaland og Høgre. Dei fire fyrste på Tinget åra var han medlem i Industrikomiteen. Frå 1973 til 1981 var han formann i Forsvarskomitéen. Ved konstitueringa av det nye Stortinget i oktober 1981 vart han vald til stortingspresident, eit verv han hadde heile fireårsperioden Samstundes var han medlem i Sjøfarts- og fiskerikomiteen 1981-85. Hysing-Dahl var medlem i sentralstyret til Høgre 1971-74 og 1977-78, andre viseformann i Høgre i perioden 1972-74.

Frå 1985 til -88 var Hysing-Dahl styreleiar i Distriktenes utbyggingsfond.

Kjelder
-------

* Stortingsbiografi

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* PolSys
* VIAF
* LCCN
* ISNI

 |
**Per Halle** (fødd 6. mai 1949) er ein norsk tidlegare mellom- og langdistanseløpar. Han vart norsk meister på 5000 meter i 1972, og vann fire NM-sølv og NM-bronsar på 1500 m, 5000 m og 10000 i tida 1969-74. I 1972 vart han nummer sju på 5000 m under olympiaden i München. Halle var medlem av IF Sturla i Drammen. Han er far til Gunhild Halle Haugen.

Aktiv
-----

Allereie som junior nådde den lettbygde Halle noregstoppen på 5000 m. 21 år gammal sprang han for fyrste gong under 14 minuttar på distansen, tida 13.56,0 førte han opp på femteplass på noregsstatistikken på 5000 m. I 1971 persa han med 13.45,2, den beste tida på 5000 m av ein nordmann det året. Endå betra var han på 10 000 m, der han sette ny norsk rekord med 28.36,4, ein rekord han same sesongen mista til Arne Risa som presterte 28.24.4. Både Risa og Halle deltok på mila i Helsingfors-EM, men Halle gjorde eit svakt løp og vart nummer 29.

Halle vart norsk meister på 5000 m då han i august 1972 i Stavanger slo Knut Børø i spurten og kom i mål på tida 13.56,0. Nokre veker seinare gjorde han eit godt løp under OL i München og kvalifiserte seg til finalen på distansen. I finalen sprang Halle inn til sjuandeplass på tida 13.34,4, ny norsk rekord med tre sekundar i høve til den gamle.

I juni 1974 forbetra han den norsk milrekorden til 28.23,4 på Stockholm stadion under ein landskamp mellom Sverige, Noreg og Aust-Tyskland. Rekorden stod berre i fire veker, då Knut Børø i landskampen mot Bulgaria vann 10 000 m på 28.14,6. På 5000 m forbetra Halle den personlege rekorden til sterke 13.27,6 på Bislett stadion i slutten av juli, men var likevel berre nummer fire på distansen i Noreg gjennom 1974. Dermed fekk han berre delta på 10 000 m under EM i friidrett 1974 i Roma, der han braut løpet.

### Medaljar i norske meisterskap

* 1969: Bronsemedalje på 5000 m – 14.15,6
* 1970: Sølvmedalje på 5000 m – 14.13,6, bakom Arne Kvalheim (14.13,6)
* 1971: Sølvmedalje på 5000 m – 14.05,8, bakom Arne Kvalheim (14.05,0)
* 1972: Gullmedalje på 5000 m – 13.56,0, framom Knut Børø (13.57,8), og bronsemedalje på 1500 m – 3.46,7
* 1973: Sølvmedaljar på 5000 m og 10000 m (14.14,8 og 29.46,8), bakom Knut Børø (14.08,0 og 29.43,6)
* 1974: Bronsemedalje på 5000 m – 14.05,8

Kjelder
-------

* friidrett,no
Koordinatar: 22°15′12.647″N 97°52′13.192″W﻿

**Tampico** er ein by ved Mexicogolfen som ligg sør i den meksikanske delstaten Tamaulipas, ved grensa til Veracruz.
Tampico er ein viktig hamneby og jernbaneendepunkt. Byen ligg sentralt i eit område med rike oljefelt, og var lenge rekna som verdas største oljehamn.

Ved folketeljinga i 2010 hadde Tampico 297 284 innbyggjarar. Dette utgjer rundt 10 % av alle innbyggjarane i delstaten. 

Økonomisk er petroleumsraffinering, kjemisk industri, treindustri, skipsverft og fiske- og fiskeforedlingsindustri viktige næringar. Byen er også ein turiststad, og det er mellom anna mogleg å driva med jakt og fiske her.

Historie
--------

Litografi av Tampico frå 1836.
Dagens by blei grunnlagd 13. april 1823. Det hadde då allereie vore europeiske koloniar her, som ein misjon skipa i 1832 og ei busetjing kalla San Luis de Tampico frå 1554. Ho blei forlaten i 1684 etter fleire sjørøvaråtak. Pánucoelva som byen ligg ved hadde vore folkesett i lang tid før dette, hovudsakleg av huastecfolk. 

I august 1829 blei Tampico invadert av spanske troppar frå Cuba, som eit siste forsøk på å hindra meksikansk sjølvstende. I september tok meksikanske styrkar under general Santa Ana tilbake byen.

9. april 1914 oppstod ei usemje i Tampico mellom meksiskanske soldatar og amerikanske marinesoldatar frå USS «Dolphin». Dette førte til Tampico-affæren, med kamphandlingar og brot på diplomatisk samband mellom USA og Mexico, og ein amerikansk okkupasjon av Veracruz som varte i eit halvt år. 

Universitetet i Tampico blei grunnlagd i 1972.

Kjelder
-------

1. ↑  INEGI Consulta de Resultados del Conteo 2010

* «Tampico» (15. februar 2009), *Store norske leksikon*. Fri artikkel henta 29. juni 2014.

* *Denne artikkelen bygger på «Tampico» frå Wikipedia på engelsk, den 29. juni 2014.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* BNE
* GeoNames

 |
**Per Hansson** (24. juli 1922–12. juni 1982) var ein norsk journalist og forfattar. Han skreiv ei rekkje bøker om andre verdskrigen og den norske motstandskampen. 

Per Hansson starta som skribent i avisa *Vestmar* i fødebyen Kragerø. Seinare kom han til andre aviser, dels som journalist, dels med redaktøransvar, inntil han i 1957 byrja i Dagbladet. 

I 1962 trefte Hansson Helge Morset, og igjennom han fekk han høyre om dei lidingane familien til Peder Morset vart utsett for under krigen. Resultatet vart boka *Og tok de enn vårt liv*, den første av ei rekkje halvdokumentariske forteljingar som alle kom til å få eit stort publikum. I 1965 kom *Det største spillet*, den av bøkene hans som fekk størst utbreiing, med utgjevingar i 10 land. Boka vart òg filma. 

Kragerø kommune heidra bysbarnet Per Hansson i 2005 ved å gje plassen framfor rådhuset namnet «Per Hanssons plass».

Bibliografi
-----------

* *Og tok de enn vårt liv* (1963)
* *Det største spillet* (1965)
* *Hver tiende mann måtte dø* (1967)
* *Hvem var Henry Rinnan?* (1972)
* *Mamma Karasjok* (1971)
* *Pantheos: en hypermoderne, gresk tragedie* (1971)
* *Herr Gummistrikk og vesle Henriette* (1974)
* *Oktober 1941* (1976)
* *Den siste veien: Ola Smedsgaard* (1978)
* *Den farlige våren*, skriven saman med Johan O. Jensen (1983)

Priser og utmerkingar
---------------------

* Gyldendals legat (1967)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Per Hansson» frå Wikipedia på bokmål, den 6. februar 2013.*

1. ↑  Fødselsdato frå Norsk biografisk leksikon

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF

 |
**Tami Petri Antero Kiuru** (fødd 13. september 1976) er ein finsk tidlegare skihoppar frå Vanda. Han vann bronsemedaljen under VM i skiflyging 2004. Kiuru vart verdsmeister med Finlands lag i ski-VM 2003, og vann i åra 2004–2006 heile fire sølvmedaljar i ulike tevlingar i verdsmeisterskap og olympiske leikar.

Karriere
--------

Frå 1999 deltok Kiuru fram til og med 2002 kvar sesong i ein del renn i verdscupen i skihopping, men oppnådde få gode resultat. I 2003 fekk han plass i den finske troppen til VM i Val di Fiemme. I meisterskapen vart det gullmedalje i laghopp for dei fire skihopparane som representerte Finland; Janne Ahonen, Kiuru, Arttu Lappi og Matti Hautamäki. Tre veker etter Kiuru vart verdsmeister kom han i Lahti for fyrste gong på pallen i eit verdscuprenn, eit renn der Adam Malysz frå Polen gjekk til topps.

Kiuru vann sin einaste verdscupsiger då han i desember 2003 hoppa 136 meter i Titisee-Neustadt, det klart lengste hoppet i ei tevling som vart avvikla over berre ein omgang. Seinare i 2004-sesongen kom han på tredjeplass i VM i skiflyging i Planica, like bak landsmannen Janne Ahonen, norske Roar Ljøkelsøy vart verdsmeister. Dagen etter den individuelle tevlinga vart det sølvmedaljar for det finske firemannslaget, berre slått av Noregs fire utvalde.

Under Ski-VM 2005 i Oberstdorf var Kiuru med på det finske laget som tok sølv i laghopp i storbakken, knapt 15 poeng bakom verdsmeisterlaget frå Austerrike. I olympiaåret 2006 fekk Kiuru med seg to sølvmedaljar i laghopping, fyrst vart det VM-sølv på Finland bakom Noreg i skiflygingsmeisterskapen i Bad Mitterndorf i januar, og i februar vart det ein OL-sølv bakom Austerrike i hoppbakken under vinter-OL 2006 i Torino.

Etter 2006 klarte ikkje Kiuru å hevde seg i verdscuprenn og han la bort hoppskia i 2009.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Tami Kiuru» frå Wikipedia på tysk, den 10. februar 2013.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* (en) Tami Kiuru – Profil og resultatoversikt hos FIS
* Tami Kiuru i olympedia.org
**Per Erling Olsen** (fødd 30. mars 1958) er ein norsk tidlegare friidrettsutøvar som representerte osloklubben Vidar. Han vart noregsmeister i spydkast i alle meisterskapane frå 1980 til 1984. I 1982 vart han tildelt kongepokalen etter eit vinnarkast på 84,30 meter. I VM i friidrett 1983 kom han på femteplassen i spydkast-tevlinga. Den personlege rekorden med den gamle spydtypen var på 90,30 meter, sett i 1983. Han er busett i Asker.

Aktiv
-----

Olsen var nær ved å passere 80-meteren i 1979, men stoppa på 79,98 m. I OL-sesongen 1980 fekk han sitt gjennombrot, toppen nådde han den 4. juli i Bodø. Han vart då norsk meister etter å ha kasta spydet 86,36 meter. Berre Terje Pedersen av norske spydkastarar hadde nokon gong kasta lengre. Men sidan Noreg boikotta dei olympiske leikane i Moskva fekk han ikkje målt styrke mot dei beste internasjonale spydkastarane.

Også dei neste fire åra vart Olsen norsk meister i spydkast. I 1982 vart han elles tildelt kongepokalen for vinnarkastet på 84,30 meter. Same sesongen deltok han i sin fyrste store internasjonale meisterskap; EM i friidrett 1982. Etter 82,30 m i kvalifiseringa skuffa han med 79,18 m i finalen og vart nummer ti, plassen bak landsmannen Reidar Lorentzen. Den 19. januar opna han 1983-sesongen ved å vinne eit internasjonalt stemne i Wellington i New Zealand med fine 86,38 m. I juni månåd forbetra han den personlege rekorden to gongar. Fyrst auka han til 89,68 m i Øvre Årdal den 11. juni. 17 dagar seinare, den 28. juni på Bislett i Oslo, gjorde Olsen sitt livs beste kast med den gamle spydtypen. Spydet landa då på 90,30 m, likevel vart han berre andremann, Tom Petranoff frå USA nådde 90,60 m. Under VM i friidrett 1983 i Helsinki kasta Olsen 83,54 m i finalen og vart nummer fem. Året etter vart han niandemann i dei olympiske leikane i Los Angeles.

Frå 1985-sesongen var Olsen plaga med skadar og fekk ikkje opp dei same, store lengdene som før. Etter 1987-sesongen avslutta han satsinga som aktiv spydkastar. Seinare var han trenar for mellom andre Trine Hattestad og Pål Arne Fagernes.

### Medaljar i norske meisterskap

* 1980 i Bodø: Gull – 86,36 m, framom Terje Thorslund (82,54 m)
* 1981 i Haugesund: Gull – 78,52 m, framom Reidar Lorentzen (78,08 m)
* 1982 i Porsgrunn: Gull – 84,30 m, framom Reidar Lorentzen (75,74 m)
* 1983 i Trondheim: Gull – 82,94 m, framom Reidar Lorentzen (71,70 m)
* 1984 i Øvre Årdal: Gull – 84,76 m, framom Øystein Slettevold (78,76 m)
* 1985 i Bærum: Sølv – 77,50 m, bakom Narve Hoff (83,54 m)
* 1987 i Nesbyen: Bronse – 72,16 m

### Plasseringar i internasjonal meisterskap

* EM 1982 i Aten: Nr 10 – 79,18 m
* VM 1983 i Helsingfors: Nr 5 – 83,54 m
* OL 1984 i Los Angeles: Nr 9 – 78,98 m

Kjelder
-------

* friidrett.no
* *Sportsboken*, aktuelle årgangar

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
Eidsivating lagmannsrett har hovudsete i Hamar tinghus.Foto: Cato Edvardsen

**Eidsivating lagmannsrett** har sete på Hamar og er ein av dei seks lagmannsrettane i Noreg.

Lagmannsretten er ankedomstol over avgjerder i dei tingrettane som høyrer til lagdømmet – både i straffesaker og i sivile saker. Lagmannsretten sine avgjerder kan – i noko avgrensa omfang – bli påkjært eller anka til Høgsterett.

Jurisdiksjon
------------

Lagdømmet omfattar fylka Hedmark og Oppland i tillegg til kommunane (Eidsvoll og Nes) på Romerike som soknar til Øvre Romerike tingrett og Nedre Romerike tingrett i Akershus, jmr. oversikta nedst på sida over dei tingrettar som høyrer til lagdømmet.

Tidlegare omfatta Eidsivating òg Oslo, heile Akershus, Østfold og Buskerud i tillegg til Hedmark og Oppland, men lagdømmet vart delt frå 1. august 1995 då det vart etablert ein ny lagmannsrett på Hamar. Sidan det geografiske området til den nye lagmannsretten omfatta det gamle Eidsivatinget, overtok denne domstolen det namnet, medan lagmannsretten i Oslo fekk namnet Borgarting lagmannsrett.

Organisering
------------

Eidsivating lagmannsrett held til i tinghuset på Hamar og den har 14 faste dommarstillingar. Den blir leida av ein førstelagmann og har i tillegg ein lagmann og tolv faste utnemnde lagdommarar. Vidare er det ein administrasjonssjef og sju sakshandsamarar. Eidsivating lagmannsrett er ikkje delt i avdelingar slik som dei største lagmannsrettene er.

Historie
--------

Historisk var Eidsivating lagting for folket rundt Mjøsa, og hadde opphavleg sete på Åker i Vang. Seinare, på Olav den heilage si tid, blei lagtinget flytta til Eidsvoll. Då omfatta lagtinget Hedmark, Hadeland og Romerike, og det var først seinare at Østerdalen og Gudbrandsdalen blei omfatta.

Eidsivatinglova var den lova som blei brukt på Eidsivatinget. Den kan ha blitt skriven ned på 1100-talet, men er i tilfelle seinare gått tapt. Ein trur likevel at nokre avsnitt i Magnus Lagabøtes landslov frå 1274 hadde sitt opphav i ei østnorsk lovbok, som kan ha vore Eidsivatingloven.

Førstelagmenn i Eidsivating lagmannsrett
----------------------------------------

* Odd Jarl Pedersen 1995-

Kjelder
-------

* Eidsivating i *Store Norske Leksikon*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Eidsivating lagmannsrett si heimeside Arkivert 2008-04-07 ved Wayback Machine.

| * v
* d
* e
Lagmannsrettane |
| --- |
| Hålogaland | Frostating | Eidsivating | Gulating | Borgarting | Agder | Riksvåpenet |


| * v
* d
* e
Tingrettar i Eidsivating lagdømme |
| --- |
| Riksvåpenet | Gjøvik | Glåmdal | Hedmarken | Nedre Romerike | Nord-Gudbrandsdal | Nord-Østerdal | Sør-Gudbrandsdal | Sør-Østerdal | Valdres | Øvre Romerike | Riksvåpenet |
**Muckle Skerry** er den største av Pentland Skerries som ligg utanfor nordkysten av Skottland. Pentland Skerries fyr står på skjeret. 

Muckle Skerry ligg i Pentland Firth og er det vestlegaste av skjera. Det er eit kilometer langt og har ei høgd på 20 meter over havet, stor noko til å verte rekna som ei øy. Det dårlege vêret ein ofte har i Pentland Firth gjer at Muckle Skerry aldri har hatt busetnad, og slik sett har det vore rekna meir som eit skjer enn ei øy. 

**Pentland Skerries fyr** vart bygt i 1794 av Commissioners of the Northern Lights. Ingeniørane var Thomas Smith og stesonen hans Robert Stevenson. Dette var det første fyret Stevenson offisielt arbeidde med.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Northern Lighthouse Board - Pentland Skerries Arkivert 2009-11-16 ved Wayback Machine.

| * v
* d
* e
Orknøyane |
| --- |
| Øyar i Orknøyane |
| Busette øyar | Mainland · Auskerry · Burray · Eday · Egilsay · Flotta · Gairsay · Graemsay · Hoy · North Ronaldsay · Papa Stronsay · Papa Westray · Rousay · Sanday · Shapinsay · South Ronaldsay · South Walls · Stronsay · Westray · Wyre |
| Andre øyar | Eynhallow · Helliar Holm · Lamb Holm · Switha · Swona |
| Byar og landsbyar | Kirkwall · Balfour · Finstown  · Houton · Longhope · Lyness · Stromness · Whitehall |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GeoNames

 |