recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Terra-skandalen** var ein skandale som vart offentleg kjend i november 2007 og involverte spekulative investeringar av åtte norske kommunar i forskjellige hedgefond i det USA-amerikanske aksjemarknaden. Fonda var selde av Terra Securities til kommunane, mens produkta var levert av Citigroup. Dei involverte kommunane var Narvik, Rana, Hattfjelldal og Hemnes i Nordland, Vik og Bremanger i Sogn og Fjordane, Haugesund i Rogaland, og Kvinesdal i Vest-Agder. Dei er alle store vasskraftprodusentar.

Investeringa var komplisert og hadde ein stor investeringsrisiko gjennom lite potensiale for vekst og stort potensiale for tap. Terra Securities, no konkurs, var eit underbruk av Terra Markets, som var 66,73 % er eigd av Terra-Gruppen, ein allianse og merkevareselskap eigd av 78 sparebankar i Noreg. Dei siste 33,27 % eigde leiinga til selskapet. Citigroup er verdas største bank med base i USA.

Bakgrunn
--------

I 2001 fann Vik kommune eit smutthol i Kommunelovgjevinga og investerte lånte pengar på aksjemarknaden, ved å først investere og so søke om lov seinare. Denne bruken av smuttholet var bekrefta av kommunaldepartementet i 2002, av di dei lånte pengane var sikra i framtidig inntekt. Vik lånte 70 millionar norske kroner igjennom Den norske Bank basert på avbetalingar på 10 millionar, sikra igjennom inntekter frå vasskrafta. Desse pengane var så investert i aksjar bonds igjennom Terra Securities i 2001 og 2002.

Same året, i 2001, lånte dei fire kommunane i Nordland pengar for å investere i kompliserte aksjar frå Citigroup og selde gjennom Terra Securities. Kommunane signerte ein konfidensialitetsklausus med Terra, som sikra at ingen uavhengig tredjepart kunne forsikre seg om kvaliteten på investeringane. Det har vore sett spørsmålsteikn ved om denne klaususen, under desse omstenda, kunne vere lovleg. 

For Narvik kom delar av kapitalen ifrå 2002 og eit sal av 50 % av Narvik Energi, det kommunale kraftselskapet. Kjøparane var DONG Energy og HelgelandsKraft. Dei andre tre kommunane hadde eigarskap i HelgelandsKraft (Rana 26,8%, Hemnes 7,0 % og Hattfjelldal 2,5%) i tillegg til eigedomsskatt frå kraftstasjonar eigd av Statkraft. Desse kommunane investerte framtidige inntekter frå desse kjeldene.

Hovudrådgjevarane ifrå Terra var Knut Anders Opstad og Harald Norberg. Sistnemnte har blitt bøtelagt av Økokrim tidleg på 90-talet for ulovleg sal av aksjar til private enkeltpersonar. Dei prøvde å selje investeringspakkar til alle kommunar med kraftinntekter ved å kontakte Landssamanslutninga av Vasskraftkommunar, men vart bortvist av oranisasjonen.

Fotnotar
--------

1. ↑  Mark Landler: "U.S. Credit Crisis Adds to Gloom in Arctic Norway" *New York Times*, December 2, 2007  (Retrieved on December 2, 2007)
2. ↑   |Terra utnyttet smutthull E24 Næringsliv
3. ↑   |Terra-rådgiverne tjente grovt
4. ↑  : Terras superselger tidligere straffet
5. ↑   |Ønsket å selge tapspapirer til alle
Kart over Vest-Sahara med Cabo Bojador avmerkt.
**Kapp Bojador** er eit vestafrikansk forland, på kysten av Vest-Sahara. På arabisk heiter kappet *Abu Khatar*, som tyder 'far til det farlege', eller Rā's Būjādūr (رأس بوجادور‎), ei arabisering av Kapp Bojador. Kappet er ikkje tydeleg på kart, men ligg 220 km rett sør for Fuerteventura på Kanariøyane.

Historie
--------

Rundinga av Kapp Bojador var ein viktig milepel i den portugisiske oppdagarar si utforsking av Afrika på 1400-talet. Ved Kapp Bojador blir Kanaristraumen så sterk at dei som runda forlandet med seglskip aldri kom attende. Sjømenn var dessutan redde for å segle sør om kappet fordi dei trudde at vatnet berre ville bli varmare og varmare inntil det kokte. Dei første europearane som runda kappet og kom attende var portugisiske sjømenn under Gil Eanes i 1434.

Moderne tid
-----------

Etter Berlinkonferansen i 1884 gjorde Spania krav på eit protektorat, Vest-Sahara, frå Cap Blanc (Ras Nouadhibou) langt sør for Kapp Bojador til eit punkt rundt 200 km nord for det. Sidan 1975, då Spania trekte seg ut, har området vore kontrollert av Marokko, medan opprørsgruppa Polisario har prøvd å få lokal kontroll.

Byane nær Kapp Bojador har vakse gjennom stor tilflytting frå lokale sahrawifolk. Ein sahrawisk flyktningleir i Algerie er kalla opp etter kappet, Daira de Bojador.

Sjå òg
------

* Afrikansk historie

Kjelder
-------

* Wikipedia på engelsk
* Wikipedia på svensk

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GeoNames

 |
Koordinatar: 67°51′1″N 19°0′45″E﻿

Vegen til Nikkaluokta.
Parkeringsplass og turistinnretning i bygda, juli 2006.
**Nikkaluokta** (nordsamisk *Nihkkáluokta*) er ei bygd i Gällivare sokn og Gällivare kommun, i nærleiken av grensa til Kiruna kommune. Næraste tettstaden er Kiruna, 66 kilometer austover. Nikkaluokta er kjent som eit utgangspunkt for turar i Kebnekaiseområdet, mellom dei Kungsleden.

Geografi
--------

Nikkaluokta ligg der dei tre dalane Vistasvagge, Ladtjovagge og dalen til kjelda til Kalixälven møter kvarandre ved det mektigaste høgfjellsområdet i Sverige. Landsbyen ligg der almen veg tek slutt og fjellstigingane byrjar. Innsjøen Paittasjärvi breier seg ut austom landsbyen, og i vest reiser Kebnekaisemassivet seg. Landsbyen ligg òg i grenselandet mellom dei to samebyane Laevas og Girjas, som driv reindrift i området.

Staden har eit fjellanlegg, og Nikkaluokta kapell ligg på det høgaste punkta i staden. Sommarstid finst det òg ein helikopterbase på staden. 5,6 kilometer frå Nikkaluokta, innsjøen Ladtjojaure byrjar leia opp mot Ladtjovagge og Kebnekaise fjellstasjon. Vandringa mellom Nikkaluokta og fjellstasjonen er 19 kilometer og tek vanlegvis mellom fire og fem timar; med helikopter tek det seks minutt.

Kalixälven har kjeldene sine på staden.

Nikkaluokta har omkring ti bufaste familiar. Hovudnæringa er turisme. Reindrift kunst, sløyd og transport er òg ein del av næringsvegen.

Historie
--------

I området har det eksistert samiske busetjingar i fleire tusen år. Dei første faste busetjingane i Nikkaluokta, *torvkåtorna*, kom i byrjinga av 1900-talet. Dette var familiar som dreiv reindrift – *njargajohttit* – og som under harde vintrar mista reinflokkane sine og søkte andre måtar å forsørge seg på. Nikkaluokta låg ved på flyttleia og var eit bra bustad. Det fanst òg høve til jakt, fiske, og seinare òg arbeid med transport og service.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Nikkaluokta» frå Wikipedia på bokmål, den 5. juli 2012.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Den franske kaperbåten «Bellone» tek det britiske handelsskipet «Lord Nelson» i 1803. Måleri frå 1872 av Auguste Mayer.
**Kaperbåt** eller **kaperskip** er ein privat, væpna farkost som driv sjørøveri med tillating frå si eiga regjering eller på oppdrag frå si eiga regjering, såkalla kaperfart. Kaperbåtane var av veldig varierande storleik, frå 2 ½ til 50 lester. Bestykninga kunne variere frå ein til ti kanonar.

Kaperskip ved norskekysten
--------------------------

Under den store nordiske krigen (1709‒1720) der Danmark-Norge kjempa mot Sverige nytta begge partane kaperskip. I 1711 rusta ein ut fleire kaperskip i Fredrikstad, Drammen og Bergen. Særleg i Bergen blei det rusta ut fleire skip som var større og betre væpna. Dei største skipa hadde mannskap på 100-150 mann om bord, medan dei minste hadde 40‒50.

I Noreg spelte kapertrafikken også ei stor rolle under krigen mot England frå 1807 til 1814, spesielt på Sørlandskysten. Ca. 70 kaperbåtar vart utrusta i Kristiansand. 450 skip vart kapra og tekne inn til Noreg i krigsåra, 300 av dei vart førte til Kristiansand.

Kjelder
-------

1. 1 2  Ola Teige, «Kaperfarten i Norge under den store nordiske krig - Norgeshistorie», *www.norgeshistorie.no* (på norsk), henta 7. oktober 2020

Bakgrunnsstoff
--------------

* Kaperfarten i Norge under den store nordiske krig ved norgeshistorie.no
* Kaperskip i Bulandet Arkivert 2020-11-27 ved Wayback Machine. ved allkunne.no
**Nikiforos Lytras** (1832–1904) var ein gresk målar knytt til München-skulen.

Liv
---

Som fleire andre greske målarar var Lytras fødd på Tínos. Han lærte målarkunst ved biletkunstakademiet i Aten før han i 1860 vann eit stipend til å studera i München, og fekk Carl von Piloty som lærar. Etter fullendte studie i 1866 blei han tilsett som professor i Aten, og hadde stillinga livet ut. 

I 1873 og dei neste fire åra la han ut på reiser til Smyrna, Vesle-Asia, Egypt og München igjen, saman med målaren Nikolaos Gysis. I 1879 gifta han seg med Irini Kiriakidi, dotter av ein kjøpmann i Smyrna. Dei fekk seks barn. Sonen Nikolaos Lytras følgde i fotspora hans, han studerte også målarkunst i München.

Verk
----

Lytras skapte akademisk kunst i tråd med det han hadde lært München, men hadde særskild interesse for folkelivsskildringar og portrett. Under tida i München måla han særleg måleri med tema frå gresk historie og mytologi. Etter at han kom tilbake til Hellas byrja han måla portrett og bilde frå dagleglivet, noko han også fanga på reisene sine. Mot slutten av livet måla Nikiforos Lytras mange bilde med aldring, einsemd og dødsangst som tema.

### Døme

* 'Sprenginga av det tyrkiske flaggskipet av Kanaris''Sprenginga av det tyrkiske flaggskipet av Kanaris'
* 'Antigone framfor den døde  Polynikes' (1865)'Antigone framfor den døde Polynikes' (1865)
* 'Sjølvportrett''Sjølvportrett'
* 'Mjølkemannen' (1895)'Mjølkemannen' (1895)
* 'Hristos Arapis''Hristos Arapis'

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Nikiforos Lytras» frå Wikipedia på engelsk, den 3. desember 2009.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Nikiforos Lytras**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* SUDOC
* ULAN

 |
**Terrence R. Trammell** (fødd 23. november 1978) er ein tidlegare friidrettsutøvar frå Atlanta i delstaten Georgia i USA. Han vann heile fem sølvmedaljar i 110 meter hekk perioden 2000-09; to i olympiske leikar og tre i friidretts-VM.

Aktiv
-----

Trammell var nordamerikansk studentmeister (NCAA) på korthekken i 1999, ein prestasjon han gjentok OL-året 2000. Hausten 2000 deltok han i øvinga under Sommar-OL 2000 og vart andremann på 13,16 sekundar, klart slått av Anier García frå Cuba og med bra margin til tredjemann i løpet. I VM-finalen 2003 kneip Trammell ein ny sølvmedalje, tre hundredels sekund framom Liu Xiang frå Kina, landsmannen Allen Johnson vann gullmedaljen. Året etter sikra Trammell seg eit nytt sølv då sommarleikane 2004 fann stad i Aten, med tida 13,18 hadde han to og tre hundredels sekund til gode på dei tre løparane som kom etter han på resultatlista, vinnaren Liu Xiang var i eiga klasse med di han tangerte verdsrekorden i øvinga på 12,91 sekundar. 

Sommaren 2007 var Trammell i sitt livs form. Den 2. juni sette han personleg rekord med 12,95 sekundar i eit GP-stemne i New York, Liu Xiang vann løpet på 12,92. I VM-finalen i Osaka åtte veker seinare vart Trammell klokka inn på 12,99, atter vart Liu for sterk og tok gull med tida 12,95. Under verdsmeisterskapen 2009 i Berlin passerte Trammell målstreken jamsides landsmannen David Payne og Ryan Brathwaite frå Barbados. Etter målfoto var studert vart Brathwaite utropt til vinnar på tida 13,14, Trammell vann si femte internasjonale sølvmedalje på 13,15, berre tusendelar av eit sekund framom Payne på bronseplass.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* OL 2000 i Sydney: Sølvmedalje – 13,16, bakom Anier García (13,00)
* VM 2001 i Edmonton: Utslått i semifinalane (13,44=nr 10)
* VM 2003 i Paris: Sølvmedalje – 13,20, bakom Allen Johnson (13,12)
* OL 2004 i Aten: Sølvmedalje – 13,18, bakom Liu Xiang (12,91)
* VM 2005 i Helsinki: Nr 5 – 13,20
* VM 2007 i Osaka: Sølvmedalje – 12,99, bakom Liu Xiang (12,95)
* OL 2008 i Beijing: Braut forsøksløpet
* VM 2009 i Berlin: Sølvmedalje – 13,15, bakom Ryan Brathwaite (13,14)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Terrence Trammell» frå Wikipedia på engelsk, den 15. august 2019.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* ISNI
* Munzinger (sport)

 |
Niko Kranjčar
**Niko Kranjčar** (fødd 13. august 1984) er ein kroatisk tidlegare fotballspelar frå Zagreb. Han spelte på ei rekke lag i heimlandet og utanlands, lengst hos Dinamo Zagreb og Portsmouth FC. Perioden 2004-13 deltok han i 81 av Kroatia sine landskampar. Han var offensiv midtbanespelar.

### Klubbspel

Kranjčar spelte på Dinamo Zagreb frå 2001 til han i januar 2005 vart overført til rivalen Hajduk Split. I tida med Dinamo vann han tre cupfinalar og vart seriemeister i 2003. Etter overgangen til Hajduk var han med å sikre klubben frå Split topplassen i den kroatiske fotballserien. Sommaren 2006 skreiv Kranjčar kontrakt med Portsmouth FC, og var sterkt delaktig til at laget vann FA-cupen 2008. Frå hausten 2009 til 2015 gjorde han, etter tur, teneste i Tottenham Hotspur, Dynamo Kyiv, Queens Park Rangers, utan noko anna suksess enn opprykk for QPR. Endå mindre åtgaum skapte ein skadeplaga spelar i New York Cosmos og Rangers FC.

### Landslagsspel

Kranjčar fekk sin landslagsdebut 18. august 2004, då faren Zlatko Kranjčar var landslagssjef. Dei neste ni åra spelte han mykje godt fast på Kroatia sitt landslag, deltok i Fotball-VM 2006, europameisterskapen i 2008 og 2012. Fram til og med sine to siste kampar i oktober 2013 skåra han 15 landslagsmål. Mellom anna skåra han då Kroatia den 21. november 2007 vann 3–2 på Wembley stadion i London, og dermed eliminerte England frå Fotball-EM 2008. Kranjčar skåra elles sigersmålet då Noreg gjekk på eit 1–2-tap i Zagreb den 12. oktober 2010.

### Merittar

* Seriemeister i Kroatia: 2003 for Dinamo Zagreb, 2005 for Hajduk Split
* Kroatisk cupvinnar: 2001, 2003, 2004 for Dinamo Zagreb
* Vinnar av FA-cupen: 2008 for Portsmouth

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Niko Kranjčar» frå Wikipedia på engelsk, den 31. oktober 2021.*

* eu-football

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
DT-30P1 Vityaz
**Vityaz** er eit russisk beltekøyretøy for terrengbruk.

Skildring
---------

På grunn av sitt unike design, er DT-serien i stand til å operere i tilhøve umogleg for andre terrengkøyretøy, til dømes:

* amfibisk retur til eit moderskip i Arkisk;
* off-road rørsle med ei eining deaktivert eller utan, eller til og med utan både spor av ein av einingar;
* forsering av grøftar og bergsprekkar opp til 4.0 m breie.
* lossing av skip offshore viss det ikkje kan koma i nærleiken av strand (dvs. i Arktisk og Antarktis, eller i oversumde område, etc.);
* drift i fjell opp til ei høgd av 4000 meter.

Militær nytte
-------------

DT-10P og DT-30P Atv er mykje brukt av russiske soldatar er deployert i utfordrande miljø og regionar, på øyane (for transport av landtyrkar, ammunisjon, utstyr, drivstoff og installasjon av våpensystem). På grunn av lavde marktrykket, er køyretøyet teoretisk sett immun mot visse typar stridsvognminer.
DT-serien er gode som bergingsvogner, sidan dei har stor trekkapasitet (ca 500 kN for DT-30P) og kan nærma seg eit fastkjørt eller skadd køyretøy frå alle retningar under dårlege vegforhold. DT-10P og DT-30P transportørar er veldig effektive som ein del av søk og redningslag som opererer under ekstreme tilhøve (dårlege vegar, flom, snø-fonna, land og snø lysbilete og omfattande øydelegging) når det er naudsynt å evakuera folk, dyr, og ulike last opp til vekta til 30 tonn, eller transport redningsmannskaper, medisinsk personell, diverse utstyr og mat til det rørde området.

Operatørar
----------

### Aktuelle operatørar

* Russlands Hær RUS

### Sivile operatørar

* Gazprom JSC
* Rosneftegazstroi
* Rosneftegaz JSC

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Vityaz (ATV)» frå Wikipedia på bokmål, den 5. mai 2017.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Nettstaden til Vityaz Maskin Building-selskapet Arkivert 2016-10-22 ved Wayback Machine.
Plakat for Nationalmuseum.
**Nationalmuseum** er eit svensk statleg sentralmuseum i Stockholm, og det største kunstmuseet i Sverige. Det har samlingar av måleri, skulptur og kunst på papir frå kring 1500-talet til 1900-talet, og dessutan kunsthandverk- og designgjenstandar frå 1500-talet til notida. Totalt omfattar samlinga rundt 700 000 gjenstandar. Museet ligg på Blasieholmen i Stockholm, i ein bygning som vart teikna for føremålet av den tyske arkitekten Friedrich August Stüler. Bygningen stod ferdig i 1866, men historia til museet går heilt attende til 28. juni 1792 då *Konglig Museum* vart oppretta. Museet er dermed eit av dei eldste kunstmusea i Europa.

Kjelder
-------

1. ↑  Bjurström & Erik 1992, s. omslag, baksida.

* *Denne artikkelen bygger på «Nationalmuseum, Stockholm» frå Wikipedia på svensk, den 19. september 2018.*

* *Wikipedia på svensk oppgav desse kjeldene:*
* Bjurström, Per; Erik, Cornelius (1992), *Nationalmuseum: 1792-1992* (på svensk), Stockholm: Nationalmuseum, ISBN 91-7024-669-6

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Nationalmuseum i Stockholm**

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS
* SUDOC

 |
Terracina ved solnedgang
Jupiter ANxur-tempelet på Monte Sant'Angelo
**Terracina** er ein hamneby i den italienske provinsen Latina i Lazio-regionen. Byen, som ligg ved Tyrrenhavet, 101 km søraust for Roma, har 45 000 ibuarar og dekker eit areal på 137 km². 

Byen er ein populær feriestad, fyrst og fremst for italienarar. Terracina er kjend for Jupiter Anxur-tempelet på toppen av 227 meter høge Monte Sant'Angelo. Tempelet vart bygt frå det 
fjerde hundreåret f.Kr. men dei fleste ruinane stammar frå hundreåret før Kristi fødsel.

### Historie

I antikken vart staden kalla Tarracina, eit namn som tyder på at byen er frå den tida etruskarane rådde i området. 519 f.Kr. kom byen under romersk herredømme. Volskarane oppe i fjella kjempa i årevis mot romarane om ha kontroll over byen. Terracina låg strategisk til og vart endå viktigare då Via Appia vart lagd gjennom byen i 312 f.Kr. Seinare har Terracina vore styrt av mektige romerske familiar. Før samlinga av Italia var byen underlagd Vatikanstaten.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Terracina» frå Wikipedia på tysk, den 19. mars 2015.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
|  |
| --- |
| **Kvitstrupestormsvale** |
|  |
|
| **Utbreiing og status** |
| **Status i verda:** EN Sterkt trugaUtbreiinga av Kvitstrupestormsvale Utbreiinga av Kvitstrupestormsvale |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Fuglar Aves |
| **Orden:** | Stormfuglar Procellariiformes |
| **Familie:** | Stormsvalefamilien Hydrobatidae |
| **Slekt:** | *Nesofregetta* |
| **Art:** | **Kvitstrupestormsvale** *N. fuliginosa* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Nesofregetta fuliginosa***Gmelin, 1789 |

**Kvitstrupestormsvale**, *Nesofregetta fuliginosa*, er ein sjøfugl i oseansvalefamilien Oceanitidae. Han har ei utbreiing avgrensa til delar av Stillehavet.

Skildring
---------

Dette er den største medlemmen i stormsvalefamilien, han måler ca. 24 til 26 centimeter og har ei gjennomsnittleg kroppsmasse på 70 gram. Fjørdrakta varierer frå ein heilt sotbrun morf til ein lys morf med smalt kvitt band på overgumpen, kvit underside og kvit strupe med mørkt band over halsen. Vengdekkarane på undervengene er kvite. Ei mellomform har svarte flekker på undersida. Halen er lett gaffelforma og beina stikk ut bak halen under flyging. Den lyse morfen har flest individ. 

Kvitstrupestormsvaler hekkar på øyar i Stillehavet først og fremst på øyar i Kiribati og Fransk Polynesia og på Isla Sala y Gómez, lengst aust i Polynesia. Meir usikkert på Ny-Caledonia, Vanuatu, Samoa og Fiji. Storleiken på populasjonen er minkande og usikkert estimert til 1000 til 1600 kjønnsmodne individ. IUCN endra statusen frå sårbar til trua i 2010. 

Trugsmåla mot arten er innførte artar som villkattar og rotter.

Kjelder
-------

* BirdLife International (2012) Species factsheet: *Nesofregetta fuliginosa Arkivert 2012-10-05 ved Wayback Machine.*. Henta frå  den 19. mai 2012.
* Dewey, T. 2009. *Nesofregetta fuliginosa*, Animal Diversity Web. Henta 19. mai 2012 frå

Bakgrunnsstoff
--------------

* Videoar, bilete og lydopptak av kvitstrupestormsvale hos Internet Bird Collection
Koordinatar: 59°54′54.036″N 10°43′50.300″E﻿

Inngangen i Studenterlunden mellom Karl Johans gate og Stortingsgata til både tunnelbanestasjonen og jarnbanestasjonen på Nationaltheatret stasjon.
Jarnbanestasjonen, toghallen med plattforma for trafikken mot aust.
Hovudinngangen til jarnbanestasjonen i Ruseløkkveien i Vika.
Nationaltheatret tunnelbanestasjon.
Haldeplassen for trikk og buss i Stortingsgata attmed stasjonsinngangen i Studenterlunden.
Ei av Holmenkollbanens vogner på den tidlegare Nationaltheatret stasjon, som då var endestasjon.
**Nationaltheatret stasjon** er eit underjordisk stasjonskompleks med ein stasjon for jarnbanen og ein stasjon for tunnelbanen. Stasjonskomplekset ligg i nærleiken av Nationaltheatret, i sentrum av Oslo.

Jarnbanestasjonen
-----------------

**Jarnbanestasjonen Nationaltheatret stasjon** ligg i nivået under tunnelbanestasjonen, og høyrer med til Oslotunnelen, som knyter Drammensbanen til Oslo sentralstasjon. Stasjonen har fire spor knytt til kvar sin midtplattform i kvart sitt tunnelrom, med tilkomst med rulletrapper og heis frå ein stasjonshall som ligg høgare enn spora, på nivå med tunnelbanestasjonen. Det er inngangar til stasjonen både frå tunnelbanestasjonen, frå Ruseløkkveien i Vika, og frå eit hjørne av Slottsparken, der Parkvegen og Henrik Ibsens gate kryssar kvarandre.

Opphavleg var jarnbanestasjonen bygd som ein perrong mellom dei to spora i ein utvida part av tunnelen, men i 1999 vart stasjonen utvida til to perrongar med kvar sine to spor ved at det vart bygd ei ny stasjonstunnel ved sida av den gamle, med ein ny stasjonshall over. Den gamle stasjonen vart med dette reservert for togtrafikken i retning mot Drammen, og den nye for togtrafikken austover i retning av Oslo sentralbanestasjon. Rekna etter talet på passasjerar, er denne einast underjordiske jarnbanestasjonen i Noreg den nest største persontogstasjonen i landet. Berre Oslo sentralstasjon er større i så måte.

Tunnelbanestasjonen
-------------------

**Tunnelbanestasjonen Nationaltheatret stasjon** er ei ombygd utgåve av den gamle endestasjonen på forstadsbanetunnelen frå Majorstuen til sentrum, opna i 1928, og er no er ein av fleire underjordiske stasjonar på tunnelbanelina under sentrumsområda i Oslo. Stasjonen har særskilde inngangar for vestgåande og austgåande tunnelbanetog. Inngangen for austgåande tog gjev òg tilkomst til jarnbanestasjonen. Frå Ruseløkkvegen i Vika er det tilkomst til tunnelbanestasjonen gjennom stasjonshallen på jarnbanestasjonen.

Sjå òg
------

* Oslotunnelen
* T-banen i Oslo
Koordinatar: 31°52′40.44″N 34°47′55.67″E﻿

**Kvutzat Shiller** (hebraisk skrift קבוצת שילר), òg kalla **Gan Shlomo** (גַּן שְׁלֹמֹה, tyder *Salomohagen*) er ein kibbutz sentralt i Israel. Han ligg i Shephelah nær Rehovot og høyrer til Brenner regionale kommune. I 2006 hadde han eit folketal på 417.

Kibbutzen vart grunnlagd som ein kvutza i oktober 1927 av ei gruppe på 12 akademikarar frå Lviv og Galicia og dei seks borna deira. Dette var etter gruppa hadde fått jordbruksopplæring i to år i Kiryat Anavim. Den nye busetjinga vart kalla opp etter Shlomo Schiller, ein sionistaktivist i Lviv. Tidleg i 1930-åra bad innbyggjarane om meir land for å utvide kibbutzen. Styresmaktene gjekk med på dette, men kravde at landsbyen skulle få eit hebraisk namn. Sjølv om namnet Gan Shlomo vart føreslått og vart akseptert av styresmaktene, og framleis er i bruk på offisielle kart og dokument, vert det originale namnet framleis nytta på folkemunne.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad (he)

| * v
* d
* e
Brenner regionale kommune |
| --- |
| Kibbutzim | Givat Brenner**·** Kvutzat Shiller |
| Moshavim | Beit Elazari**·** Bnaya**·** Gibton**·** Kidron |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* GeoNames

 |
Howard Zinn, 2004
**Howard Zinn** (24. august 1922–27. januar 2010) var ein US-amerikansk historikar og statsvitar. Han har sidan 1960-talet vore ein markant forkjempar for borgerrettar og mot krig. I sitt virke er han inspirert av både marxisme, anarkisme, sosialisme og sosialdemokrati. Hans mest kjende bok, «A People's History of the United States» er gitt ut på norsk under tittelen «USA: Folkets historie: 1492 - i dag».

Samfunnskritikar og aktivist
----------------------------

Zinn la i 1958 fram doktoravhandlinga si om kongressrepresentanten Fiorello H. LaGuardia. Men det var som politisk aktivist han skulle verte kjent. I 1963 vart han oppsagt frå undervisningsstillinga si på Spelman College ved Atlanta University Center, etter å ha støtta eit studentopprør mot collegets filosofi om å utdanne «unge fruer». I 1964 begynte han ved Boston University der han vart aktiv i motstanden mot Vietnamkrigen. Zinn hadde krigserfaring frå 2. verdskrigen og hadde sjølv vore med første gong napalm vart brukt, og visste derfor at napalm drep ikkje berre soldatar, men òg sivile. Han har sagt at denne erfaringa har fått han til å stille spørsmål til andre tilfelle av bombing av sivile mål, som i Dresden, Hiroshima og Nagasaki.

I 1968 besøkte han Hanoi og hjelpte til med å få sett fri dei første tre US-amerikanske krigsfangane. Saman med Daniel Ellsberg og Noam Chomsky offentleggjorde han i 1971 hemmelegstempla dokument om dei diplomatiske relasjonane mellom USA og Vietnam i tida etter 1945. Zinn har i alle år sidan vore ein av de fremste US-amerikanske ekspertane på Vietnamkrigen. I tråd med dette har han kritisert amerikanskleia krigføring i Jugoslavia, Afghanistan og Irak.

Historikar
----------

Zinn er i dag mest kjend for «A People's History of the United States», ei bok som er seld i over ein million eksemplar i USA. I motsetning til tradisjonell US-amerikansk historieskriving ser Zinn utviklinga frå dei undertrykte si side, frå Columbus og dei første kolonialistane sine forsøk på utrydde urbefolkninga, via slavehandelen og dei uverdige tilhøva som US-amerikanske arbeidarar har levd under, til borgerrettar og krigsmotstand.

Ymse
----

Zinn har gitt ut fleire verbalplater, samt ei plate i lag med bandet Resident Genius. Han har òg forfatta skodespel.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Howard Zinn» frå Wikipedia på bokmål, den 27. oktober 2009.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS
* SUDOC

 |
|  |
| --- |
| ***A Shot of Rhythm and Blues***  Singel av Arthur Alexander |
|  |
| A-side | You Better Move On |
| **Utgjeve** | 1961 |
| **Sjanger** | Rhythm and blues |
| **Lengd** | 1:44 |
| **Selskap** | Dot Records |
| Låtskrivar(ar) | Terry Thompson |
|

|  |
| --- |
| ***A Shot of Rhythm and Blues***  av The Beatlesfrå albumet *Live at the BBC* |
|  |
| **Utgjeve** | 1994 |
| **Innspelt** | 1. august 1963 |
| **Studio** | Playhouse Theatre i Manchester |
| **Sjanger** | Rock and roll, rhythm and blues |
| **Lengd** | 2:14 |
| **Selskap** | Apple Records |
| Låtskrivar(ar) | Terry Thompson |
| **Produsent** | George Martin |
|
|

«**A Shot of Rhythm and Blues**» er ein song skriven av Terry Thompson og først spelt inn av den amerikanske soulsongaren Arthur Alexander. Han vart opphavleg gjeven ut i USA i 1961 og i Storbritannia året etter som B-sida til «You Better Move On».

I tillegg til å ha *Rhythm and Blues* i tittelen er songen i seg sjølv ein R&B-song.

Andre versjonar
---------------

Johnny Kidd & the Pirates gav ut songen på singel i 1962 med Johnny Kidd på vokal, Mick Green på sologitar, Johnny Spence på bass og Frank Farley på trommer.

Denne songen og «Some Other Guy» vart ein standard i 1960-åra i Mersey-miljøet, særskild på Cavern Club, og vart spelt av Cilla, Sam «T-Bird» Jensen, The Beatles og Gerry and the Pacemakers.

The Beatles spelte inn «A Shot of Rhythm and Blues» tre gonger for BBC BBC i 1963 med John Lennon på solovokal kvar gong. Ein av versjonane finst på albumet albumet *Live at the BBC*, gjeve ut i 1994. Kritikaren Robert Christgau kalla denne ein av Beatles sine beste coverversjonar.

I juli 1963 spelte Cilla Black inn songen på den første innspelingsøkta hennar i Abbey Road Studios. Eit opptak frå denne økta finst på albumet *The Abbey Road Decade: 1963-1973*, gjeve ut i 1997.

Dave Edmunds spelte inn songen i 1975 på albumet hans *Subtle as a Flying Mallet*. Ein kan òg høyre denne i *Stardust*.

Van Morrison og Linda Gail Lewis framførte songen i 2000 på albumet deira *You Win Again*.

Songen vart spelt av Flamin' Groovies på samlealbumet deira, *Flamin' Groovies Collection*.

Buffalo spelte songen i 1972 under tittelen «Just a Little Rock and Roll».

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «A Shot of Rhythm and Blues» frå Wikipedia på engelsk, den 15. april 2022.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  «A Shot of Rhythm and Blues» by Terry Thompson at Allmusic.com
2. ↑  The Beatles Bible: A Shot of Rhythm and Blues Henta Aug. 28, 2008.
3. ↑  Christgau, R. «The Beatles». robertchristgau.com. Henta 15. april 2022.
4. ↑  CillaBlack.com Arkivert 2012-11-30 ved Wayback Machine. Henta 13. mai 2009.
| Woodbridge  |
| --- |
| Woodbridge, med Woodbridge tidevassmølle i bakgrunnenWoodbridge, med Woodbridge tidevassmølle i bakgrunnen Woodbridge, med Woodbridge tidevassmølle i bakgrunnen |
| Plassering |
| 

Woodbridge i Suffolk is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Storbritannia |
| Konstituerande land |  England |
| Grevskap | Suffolk |
| Distrikt | Suffolk Coastal  |
| Geografi |
| Innbyggjarar  - By (2001) | 10 956 |
| Koordinatar |  52°6′″N 1°19′″E﻿Koordinatar: 52°6′″N 1°19′″E﻿ |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | IP12 |
| Telefon-retningsnummer | 0 1394 |
| 
 Commons har multimedium som gjeld: **Woodbridge i Suffolk**
 |

**Woodbridge** er ein by i Suffolk i England. Han er administrasjonssenter for distriktet Suffolk Coastal, og ligg ved elva Deben. Sjølve byen har omkring 7500 innbyggjarar (2005), men fleire landsbyar blir rekna med i byområdet slik at det offisielle talet ligg på rundt 11 000.

Woodbridge stasjon betener East Suffolk Line mellom Ipswich og Lowestoft.

Byen har sidan mellomalderen vore eit senter for båtbygging, rep- og seglmakeri. Både Edvard III og Francis Drake fekk bygd krigsskip i Woodbridge.

Woodbridge har bygningar frå tudortida, georgiansk tid, regencyperioden og viktoriansk tid. Han har òg ein av dei eldste kjende tidevassmøllene i landet, som er ein av berre fire i Storbritannia som har vorte verna og restaurert. Han er først dokumentert i 1170, då han vart driven av augustinarkannikar. I 1536 vart han teke over av Henrik VIII då kyrkjeleg gods vart inndrege, og i 1564 gav Elizabeth I han til Thomas Seckford. Han grunnla Woodbridge School og Seckford almissehus i 1577, for å hjelpe byen sin fattige.

Rett utanfor Woodbridge ligg Sutton Hoo, ein av dei rikaste funnstadene frå angelsaksisk tid.

Den såkalla Rendlesham Forest-hendinga fann stad nær Woodbridge. Det vart hevda at eit romfartøy hadde landa i skogen utanfor byen, noko som vart benekta av styresmaktene. Hendinga har vorte samanlikna med Roswell-hendinga i USA.

Ifølgje ein lokal tradisjon er vegen frå elva til toppen av Drybridge Hill den som *The Grand Old Duke of York* gjekk opp i ein kjend barnesong.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Woodbridge (Suffolk)» frå Wikipedia på bokmål, den 18. juli 2011.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* GeoNames
* BBC Things
* MusicBrainz (area)

 |
Koordinatar: 60°34′1.84″N 9°5′46.45″E﻿

Rekonstruksjonsteikning av stavkyrkja
Bak denne porten stod ein gong Nes stavkyrkje.Foto: Jan-Tore Egge

**Nes stavkyrkje** var ei stavkyrkje på Nesbyen i Hallingdal. 

Stavkyrkja vart riven i 1864, to år etter at dagens Nes kyrkje vart innvigd. Stavkyrkja låg om lag 500 meter nordvest for dagens kyrkje, og ein kan framleis sjå tufta. Eit skilt på staden daterer kyrkja til 1200-talet.

Det har vore minst ei tidlegare kyrkje på staden, for i eit brannlag som dekkjer store delar av tufta, er det funne brannskadde grunnmurar. Det er òg funne graver som ut frå orienteringa må vere eldre enn dette, men det er ikkje funne sikre spor etter ei enda eldre kyrkje. Den nedbrente trekyrkja skal ha vore om lag 8,8 meter lang. Desse funna er frå ei utgraving i 1965 då stavkyrkjetufta vart avdekka og konservert.

Stavkyrkja, som vart riven i 1864, vart målt opp av Hans Gude i 1850 og av Georg Bull i 1855, og er såleis betre kjend enn mange andre stavkyrkjer som leid same skjebne. Stavkyrkja var opphaveleg ei langkyrkje og fekk etter kvart apsis i koret. På andre halvdel av 1700-talet vart ho utvida med lafta krossarmar og dessutan våpenhus i vest og sakristi i aust.

Frå stavkyrkja er bevart bygningsdelar og dekorerte detaljar ei rekkje stader, mellom anna i Kulturhistorisk museum og på Hallingdal Museum. Altartavla og døypefonten frå stavkyrkja vart overført til den nye kyrkja. Altartavla er sidan avløyst av ei ny tavle, men biletet, som syner krossfestinga, er framleis i kyrkja. Kummen frå døypefonten (av kleberstein) er i bruk den dag i dag og har fått ein ny sokkel.

På den gamle kyrkjegarden står eit kyrkjelydshus som let til å vere i relativt dårleg stand, og det finst framleis enkelte gravminne på staden.

På kyrkjegarden ved dagens Nes kyrkje vart det i 1953–54 oppført eit gravkapell inspirert av den gamle stavkyrkja.

Merknadar
---------

1. ↑  Dette er skildra meir detaljert i «Norges kirker».

Kjelder
-------

* Christie, Sigrid og Håkon (1981). «Nes kirke». *Norges kirker. Buskerud* **1**. Oslo: Riksantikvaren / Gyldendal. s. 9-25.
* Anker, Leif; Havran, Jiri (2005). *Kirker i Norge, bind 4: Middelalder i tre*. Oslo: ARFO. s. 22-23. ISBN 82-91399-16-6.  CS1 maint: Multiple names: authors list (link)

* *Denne artikkelen bygger på «Nes stavkirke (Hallingdal)» frå Wikipedia på bokmål, den 19. september 2018.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Gamle Nes: Stavkirketomta
* Nes stavkyrkje i Hallingdal i kulturminnesok.no, nettstaden til Riksantikvaren
Kvitvin i flaske og glas.
**Kvitvin** er vin laga av anten gule/grøne druer eller av blå druer der skalet er blitt fjerna før gjæringa byrjar.

Ein produserer kvitvin alle stader der ein dyrkar vindruer, medrekna stader der blå druer ikkje trives. Dette siste gjelder spesielt Nord-Europa, der Rhin- og Moseldalen peiker seg ut. Andre distrikt som er kjende for kvitvin er Alsace i Frankrike og California i USA.

I Portugal lager ein varianten vinho verde som har eit svakt grønskjer.

Nokre kvite vinar blir spesielt foredla for å bli musserande vin. Den best kjende franske varianten blir kalla champagne etter vindistrikt og fremstillingsmetode.

Drueslag
--------

Nokre kjende drueslag som blir brukte til kvitvin er:

* Chardonnay i Bourgogne og Champagne
* Sauvignon blanc i Loiredalen og Bordeaux
* Chenin blanc i Anjou
* Riesling i Tyskland, Austerrike og Alsace
* Pinot gris
* Auxerrois

Kjelder
-------

1. ↑  «Forskjellen på rødvin og hvitvin». *forskning.no*. 29.10.2002. Henta 14. november 2016.
2. ↑  Teague, Lettie (22. august 2014). «The Elegant, Serious Side of Vinho Verde». *Wall Street Journal*. ISSN 0099-9660. Henta 14. november 2016.

* *Denne artikkelen bygger på «Hvitvin» frå Wikipedia på bokmål, den 21. oktober 2021.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Kvitvin**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GND
* NKC

 |
|  |
| --- |
| ***A Song for You***  av Andy Williamsfrå albumet *You've Got a Friend* |
|  |
| B-side | «You've Got a Friend» |
| **Utgjeve** | August 1971 |
| **Sjanger** | Pop |
| **Lengd** | 3:12 |
| **Selskap** | Columbia Records 45434 |
| Låtskrivar(ar) | Leon Russell |
| **Produsent** | Dick Glasser |
|
| Andy Williams-kronologi |
| «(Where Do I Begin) Love Story»(1971) | *A Song for You* | «Love Is All»(1971)
 
 |

«**A Song for You**» er ein song skriven og opphavleg spelt inn av musikaren Leon Russell for det første soloalbumet hans *Leon Russell*, som vart gjeven ut i 1970 av Shelter Records. Han har sidan blitt spelt inn av mange andre artistar innan mange sjangrar. Elton John har kalla songen ein amerikansk klassikar.

Ein av dei første versjonane av songen som vart populær var av Andy Williams. Singelen hans nådde 29. plassen på adult contemporary-lista og 82. plass på *Billboard* Hot 100 i 1971.

Lister
------

| Liste (2005) | Plassering |
| --- | --- |
| US Smooth Jazz | 19 |
|

| Liste (2008) | Plassering |
| --- | --- |
| US *Billboard* Hot R&B/Hip-Hop Songs | 61 |
|

Andre versjonar
---------------

Andre artistar som har spelt songen er , Joe Cocker, Carpenters, Helen Reddy, Donny Hathaway, The Faux Pas, Merry Clayton, Doc Severinsen, Blue Swede (*Björn Skifs och Blåblus*), Dusty Springfield, Michael Ball, David Cassidy, Stephanie, Angela Aki, Carmen McRae, Aretha Franklin, Cher, S.E.S. Vince Jones, Nancy Wilson, Ray Charles, Peggy Lee, Elliott Yamin, Ben Barnett, Michael Bublé, Marc Broussard, Willie Nelson, Mavis Staples, Damion Hall, Natalie Cole, City High, Herbie Hancock, Whitney Houston, Simply Red, Tony Lewis, Kate Ceberano, Michael Lington, Jakob Sveistrup, Gavin DeGraw, Jamie Oldaker, Nolwenn Leroy, Bobby Brown, Chris Richardson, Gerald Levert, Betty Wright, Bizzy Bone, Sylvester James, Risie Mayo, Shirley Horn, Leon Jackson, Neal Schon, Jaye P. Morgan, Ricky Braddy, Matt Goss, Petula Clark, Sanne Salomonsen, Donna Summer, Beyoncé Knowles, Kris Allen, Viktor Lazlo, Zakk Wylde, Kalil Wilson, Phil Driscoll, The Temptations, Kirk Whalum, Elkie Brooks, John Adeleye, Neil Diamond, Peter Gallagher, Amy Winehouse, Jam Hsiao, Vikki Carr, B.J. Thomas, Barbara Cook, Celine Dion, Ernestine Anderson, Kenny Rankin, Peabo Bryson, Connie Talbot, Woody Herman og Bon Iver.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «A Song for You» frå Wikipedia på engelsk, den 4. februar 2015.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  *The Encyclopedia of Country Music*, 2012: «In 1970 Russell released his self-titled debut solo album, including such enduring songs as 'Delta Lady' and 'A Song for You,' both written for versatile vocalist Rita Coolidge. He followed with Leon Russell and the Shelter People (1971) and ..."
2. ↑  «*Billboard* Singlar». All Media Guide / *Billboard*. Henta 4. februar 2015.
3. ↑  «*Billboard* Chart History». *Billboard*. Henta 4. februar 2015.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Rap Basement Arkivert 2009-02-15 ved Wayback Machine.
* Music Video på YouTube
* After Platina Records
* Heile songteksten på MetroLyrics
*For andre tydingar av oppslagsordet, sjå Wollert Konow (fleirtyding).* 

**Wollert Konow** (16. juli 1809–9. september 1881) var ein norsk gardbrukar, forfattar og stortingsmann.

Konow var fødd i Bergen. Han tok graden Dr.philos. i Göttingen i 1835. I 1839 gifta han seg med Maria Louise Oehlenschläger (1818–1910), dottera til diktaren Adam Oehlenschläger. I 1854 kom han inn på Stortinget for Søndre Bergenhus Amt. 

Konow skreiv mellom anna *Skizzer fra Italien* (1839), dramaet *Manfred* (1840) og *Danmark i dets forhold til Tyskland og den Skandinaviske halvøe. Af en nordmand* (2 bd. 1849–50).

Sonen Wollert Konow blei norsk statsminister.

Kjelder
-------

* «Wollert Konow – 1809-81» i *Store norske leksikon*, snl.no.
* Biografisk informasjon om Wollert Konow (1809–1881) NSD Norsk senter for forskningsdatas politikararkiv
* Tallak Lindstøl: Stortinget og statsrådet, 1814-1914. B. 1 D. 1 : Biografier A-K, side 500, digital utgave

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* PolSys
* VIAF
* GND
* ISNI

 |
|  |
| --- |
| **Kvitpannegerygone** |
| Illustrasjon av Charles Joseph HullmandelIllustrasjon av Charles Joseph Hullmandel |
|
| **Utbreiing og status** |
| **Status i verda:** LC LivskraftigUtbreiinga av Kvitpannegerygone Utbreiinga av Kvitpannegerygone |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Fuglar Aves |
| **Orden:** | Sporvefuglar Passeriformes |
| **Familie:** | Tornsmettfamilien Acanthizidae |
| **Slekt:** | Gerygonar *Gerygone* |
| **Art:** | **Kvitpannegerygone** *G. albofrontata* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Gerygone albofrontata***G. R. Gray, 1844 |

**Kvitpannegerygone** (*Gerygone albofrontata*) er ein liten sporvefugl i tornsmettfamilien, endemisk for Chathamøyane utanfor austkysten av New Zealand. Han liknar gerygone på Nordøya og Sørøya, men kvitpannegerygonar har lengre nebb og brunare fjørdrakt.

Skildring
---------

Denne arten måler ca. 12 centimeter i kroppslengd og har kroppssvekt på 8,5 til 10 gram, hannfuglar er tyngst. Hannar har mørke felt på venger og hale, eit markert kvitt augebryn som går rundt panna, og har framtredande kvit hals, bryst og underside. Hoer er gråare på underside og bryst og manglar det kvite partiet i panna.

Kvitpannegerygonar lever i skog og krattskog på mange av dei sørlege Chathamøyane inkludert Pitt Island, og på den skogkledde sørlege delen av hovudøya. Detter er ein insektetande art, det meste av føda plukkar dei frå bladverk og sprekker i trestammar og greiner. Dei beitar òg insekt blant nedfall av blad på bakken. Blant byttedyra inngår larver, fluger, kongroer og biller.

Dei bygg overbygde, hengjande reir med sideinngang på tre cm i tverrsnitt, kring seks meter over bakken eller lågare. Eit kull er på typisk tre kvite egg som hoa rugar i 20 dagar. Etter det tar det ca. 20 dagar til ungane er flygedyktige, og foreldra kan fôre dei opptil 24 dagar etter at dei forlét reiret. Unge fuglar startar hekking når dei er to år, og kvitpannegerygonar kan nå ein levealder på opptil sju år.

Arten har status som livskraftig, om fuglane finst over store område er dei ikkje vanlege nokon stader. Storleiken på populasjonen er ikkje talfesta, men er trudd å vere minkande.

Kjelder
-------

* Barrie Heather og Hugh Robertson, *The Field Guide to the Birds of New Zealand* (revised edition), Viking, 2005
* BirdLife International (2013) Species factsheet: *Gerygone albofrontata Arkivert 2015-06-10 ved Wayback Machine.*. Henta frå  den 6. oktober 2013.

### Referansar

1. ↑  BirdLife International 2013

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Kvitpannegerygone**

* «Chatham Island fantail, Chatham Island tomtit and Chatham Island warbler recovery plan 2001-2011» (PDF). Department of Conservation, Wellington, New Zealand. 2001. Henta 4. oktober 2007.
Hovudkvarteret til NPR i Washington D.C.
**National Public Radio** (**NPR**) er eit amerikansk medieføretak som blir drive utan forteneste, basert på private og offentlege donasjonar. Organisasjonen er ei medlemskapsbedrift og fungerer som eit syndikat for offentlege radiostasjonar i USA. NPR vart oppretta i 1970 etter at lova om offentleg kringkasting (*Public Broadcasting Act of 1967*) vart vedtatt i 1967. Lova vart underteikna av president Lyndon B. Johnson, noko som oppretta *Corporation for Public Broadcasting* og også førte til skipinga av *Public Broadcasting Service*. Nettverket vart stifta i 1970 med 30 tilsette og 90 offentlege radiostasjonar som medlemmer.

På same sett som dei offentlege radionettverka American Public Media og Public Radio International produserer og distribuerer NPR nyheits- og kulturprogram. Medlemsstasjonane er ikkje påkravde å senda alle desse programma og dei fleste offentlege radiostasjonar kringkastar program frå alle dei tre nettverka. NPR har to nyheitssendingar som flaggskips-program – *Morning Edition* og ettermiddagsvarianten *All Things Considered* – begge blir sende av nesten alle NPR-medlemmer og var i 2002 dei 2. og 3. mest populære radioprogramma i USA. I ei undersøking gjort av Harris i 2005 kom NPR ut som den mest truverdige nyheitskjelda i USA.

Kjelder
-------

1. ↑  Eggerton, John (10. november 2005). «Survey Says: Noncom News Most Trusted» (på engelsk). Broadcasting & Cable. Arkivert frå originalen 27. august 2006. Henta 9. september 2007.

* *Denne artikkelen bygger på «National Public Radio» frå Wikipedia på bokmål, den 1. april 2020.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BBC Things
* MusicBrainz (label)

 |
Koordinatar: 59°54′51.984″N 10°44′3.6636″E﻿

Hovudinngangen til Nationaltheatret, øvst står det skreve *Nationalttheater* og under over buevindauga til foajeen *Ibsen*, *Holberg* og *Bjørnson*. Til venstre foran inngangen står skulpturen av Henrik Ibsen, til høgre Bjørnstjerne Bjørnson, begge av Stephan Sinding.Foto: Andy Mitchell

Teatret sett på skrå bakfrå frå området utafor
Nationaltheatret stasjon.Foto: Bjørn Erik Pedersen

«Nationaltheatret i Kristiania - Salonen» frå boka *Nationaltheatret i Kristiania* av ukjent forfattar frå 1899. Tilhøyrer Nasjonalbiblioteket.
**Nationaltheatret** i Oslo er, ved sida av Den Nationale Scene og Det Norske Teatret, ei av dei tre norske hovudscenene for teaterkunst. Bygningen som har fasadar i hovudsak av gul maskintegl og granitt, vart teikna av arkitekt Henrik Bull, som vann ei arkitekttevling om oppdraget i 1891.

Den opphavlege teatersalen (Hovedscenen) er innreidd i nyrokokkostil. I tillegg er det seinare innreidd to andre scener i bygningen: Amfiscenen og Malersalen. Teatret opna den 1. september 1899. Bygningen vart freda etter lov om kulturminne i 1983. 

Bull teikna òg sjokoladen Lohengrin som frå 1911 og nokre år framover berre var til sals i Nationaltheatret.

Den første sjefen på Nationaltheatret var Bjørn Bjørnson, son til Bjørnstjerne Bjørnson. Teatersjef frå 1. januar 2009 er Hanne Tømta.

Den administrative delen av Torshovteatret er òg tillagt Nationaltheatret.

Teatersjefar
------------

* 1899–1907 Bjørn Bjørnson
* 1908–1911 Vilhelm Krag
* 1911–1923 Halfdan Christensen
* 1923–1927 Bjørn Bjørnson
* 1928–1930 Einar Skavlan
* 1930–1933 Halfdan Christensen
* 1934–1941 Axel Otto Normann
* 1945–1946 Axel Otto Normann
* 1946–1960 Knut Hergel
* 1960–1961 Carl Fredrik Engelstad
* 1962–1967 Erik Kristen-Johanssen
* 1967–1978 Arild Brinchmann
* 1978–1986 Toralv Maurstad
* 1986–1988 Kjetil Bang-Hansen
* 1988–1990 Ellen Horn
* 1988–1990 Ole-Jørgen Nilsen
* 1988–1990 Sverre Rødahl
* 1990–1992 Stein Winge
* 1992–2000 Ellen Horn
* 2000–2008 Eirik Stubø
* 2009– Hanne Tømta

Sjå òg
------

Nationaltheatret stasjon

Kjelder
-------

1. ↑  Knut Are Tvedt side 380
2. ↑  «Fire nye år som teatersjef» (Pressemelding). *Nationaltheatret*. Henta 8. november 2014.

### Litteratur

* Knut Are Tvedt (red): *Oslo byleksikon*, Kunnskapsforlaget 2010, ISBN 978-82-573-1760-7

Bakgrunnsstoff
--------------

* Nationaltheatret si heimeside
* 

* Nationaltheatret i kulturminnesok.no, nettstaden til Riksantikvaren
**Veronica Guerin** (5. juli 1958–26. juni 1996) var ein irsk journalist som blei drepen i arbeidet.

Guerin var student ved Trinity College i Dublin der ho studerte rekneskap. Mellom 1983 og 1984 verka ho som sekretær for partiet Fianna Fáil i New Ireland Forum. Ho begynte å jobba som journalist i 1990, og skreiv for avisene *Sunday Business Post* og *Sunday Tribune*. I 1994 tok ho til å dekka kriminalitet i Irland for *Sunday Independent*. Som følgje av dette fekk ho fleire drapstruslar.

I desember 1995 blei Guerin tildelt International Press Freedom Award av pressefridomsorganisasjonen Committee to Protect Journalists.

26. juni 1996 vart Veronica Guerin drepen med fleire skot av ein passasjer på ein motorsykkel medan bilen hennar stoppa for eit traffiklys.
Hendinga skapte sterke kjensler på Irland, og blei erklært eit «åtak på demokratiet» av den irske regjeringssjefen John Bruton.

Filmen *Veronica Guerin* som bygde på livet hennar vart laga i 2003. Cate Blanchett hadde hovudrolla.

Kjelder
-------

1. ↑  "Veronica Guerin". *Gale Encyclopedia of Biography* at Answers.com. Retrieved 2 August 2012.
2. 1 2  Henry McDonald (9. april 2006). «10 years later, still no peace for Veronica Guerin». *The Guardian*. Henta 17. juli 2018.

* *Denne artikkelen bygger på «Veronica Guerin» frå Wikipedia på engelsk, den 17. juli 2018.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Veronica Guerin", IPI 50 World Press Freedom Heroes

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* ISNI
* SUDOC
* NKC
* NDL

 |