recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Peder Olivarius Bugge** (2. desember 1764–6. desember 1849) var biskop i Nidaros bispedømme 1803–1842 og stortingsmann 1815-16. Han hadde ei sentral rolle i norsk kristenliv og politikk i tida kring 1814. På begge felta hevda Bugge synspunkt, til ulike tider, som stod sterkt mot einannan. Av den grunn fekk han tilnamnet 'Bifrons', mannen med to ansikt. Bugge var far til presten Søren Bugge og pedagogen Frederik Moltke Bugge.

Presten og biskopen
-------------------

Peder Bugge vart fødd i Holt i Aust-Agder. Faren Søren Bugge var sokneprest i Vanse. 11 år gammal vart Peder send til Bergen for å få undervisning av rektor Arentz, seinare vart han til 1782 undervist av rektor Monrad i Kristiansand. 1786 vart han cand. theol. året etter tok han magistergraden.

1787-90 var Bugge sokneprest til Skuldelev på Sjælland i Danmark. År 1790 tok han over embetet som sokneprest i Vanse etter far sin. Medan han var sokneprest i Vanse arbeidde han med ei avhandling som han sende til universitetet i Göttingen, ei avhandling som førte til at han vart dr. theol. i 1796. 1799 vart han sokneprest til Trinitatis kyrkje i Fredericia i Danmark.

År 1803 vart Bugge utnemnd til biskop i Trondheim. Han hadde ikkje noko ynskje om dette embetet, det var leiaren av kanselliet i København som stod bak. 10. mai 1804 vart han og fire andre biskopar, mellom dei Johan Nordahl Brun og Mathias Bonsak Krogh, samstundes vigd til embeta sine i København. Bugge tok avskjed som biskop i 1842.

Bugge vart oppdregen i eit herrnhutisk kristensyn. Hans tidlege skrifter er prega av dette synet. Doktoravhandlinga er derimot gjennomført rasjonalistisk. Seinare modererte han dette synet og vende seg meir mot barndomlærdomen.

Politikaren
-----------

Under Eidsvollsforsamlinga i april-mai 1814 var Bugge med i prins Kristian Fredrik sin delagasjon. Han laga då eit utkast til grunnlover for kongeriket Norge. Bugge var negativ til Mossekonvensjonen.

Bugge vart i 1815 vald til representant til Stortinget frå Trondheim. Under tingsamlinga var han både president og visepresident i Odelstinget, og visepresident i Stortinget. Han var formann i fem av dei elleve stortingskomiteane han var med i.

Bugge krynte Kong Karl Johan i Nidarosdomen i 1818. I talen han heldt ved kroninga gav han kongen æra for Noregs fridom. Talen førte til at alle vindauga i biskopsgarden vart knust ved steinkasting.

Han var 1815-20 preses i Kongelige Norske Videnskabers Selskab i Trondheim.

Peder Bugge budde i Trondheim frå han forlet bispestolen og til han døydde.

Kjelde
------

* Lindstøl, Tallak:*Stortinget og Statsraadet 1814-1914*, Kristiania 1914

Bakgrunnsstoff
--------------

* Dansk biografisk Lexikon
* Norsk biografisk leksikon

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* PolSys
* VIAF
* GND
* LCCN

 |
**Alfred Elis Törnebohm** (16. oktober 1838–21. april 1911) var ein svensk geolog. Han er mest kjend for studiet av overskyvinga av Den kaledonske fjellkjeda i *Grunddragen af det centrala Skandinaviens bergbyggnad* (1896), som er viktig for kjennskapen til geologien i Sør-Noreg.

Etter studiar ved Kungliga Tekniska högskolan (KTH) 1855-1858, arbeidde han ved Sveriges geologiska undersökning (SGU) 1859-1873, frå 1870 som leiar av selskapet. 1873-1874 studerte han petrografisk mikroskopi ved Universitetet i Leipzig under Ferdinand Zirkel. I 1874 slutta han i SGU for halde fram som privat geolog og i mange år gjorde han geologiske undersøkingar for forskjellige svenske selskap. Han underviste i geologi og mineralogi ved KTH frå 1878 og hadde ei stilling som forelesar her 1885-1897. Han kom attande til SGU som leiar i 1897, etter Otto Torell og fekk tittelen professor. Han vart verande her fram til 1906.

Törnebohm vart vald til medlem av Kungliga Vetenskapsakademin i 1876.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Alfred Elis Törnebohm» frå Wikipedia på engelsk, den 6. mai 2010.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Nordisk familjebok
* Svenskt biografiskt handlexikon

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* LIBRIS
* SUDOC

 |
**Transportøkonomisk institutt** (**TØI**) er eit nasjonalt senter for samferdselsforskning med ansvar for å drive og fremme forskning til nytte for norsk samfunns- og næringsliv. TØI skal også formidle informasjon om forskningsresultata og bidra til at desse blir nytta i samfunnet gjennomn samarbeid med brukarane. TØI er oppdragsforskarar.

TØI held til i Forskningsparken i Oslo og har kring 80 forskarårsverk (mellom anna ingeniørar, sosiologar, økonomar, statsvitarar, geografar og psykologar) som gjennomfører forskings- og utgreiiningsoppdrag innanfor område som trafikktryggleik, kollektivtransport, miljø, reisevanar, reiseliv, byutvikling, avgjerdsprosessar, transportøkonomi og transportar i næringslivet.

Transportøkonomisk institutt vart oppretta i 1958, først som eit utval, og frå 1964 som eige institutt tilknytt Noregs Teknisk-Naturvitskapelege Forskingsråd, no integrert i Norges forskningsråd. Instituttet vart ei fristilt privat stifting i 1986.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* LCCN
* ISNI
* BR orgnr

 |
**Ole Irgens** (6. april 1829–14. april 1906) var ein norsk skulemann og politikar frå Bergen. Christian A. Irgens var ein eldre bror, medan Aksel Irgens var son hans.

Irgens var son av ein reipslagar. Han vart student frå katedralskulen i fødebyen i 1848 og cand. theol. i 1853. I 1855 oppretta han ein jenteskule i Bergen, som han sjølv styrte til 1861, då han vart utnemnd til skuleinspektør for Bergen by. Denne stillinga hadde han heilt til han tok avskjed i 1898.

Allereie i 1862 la Irgens fram «Forslag til ny plan for Bergens almueskolevæsen». Han studerte pedagogiske idear og praksis på fleire reiser i utlandet. Mellom anna reiste han 1864 i Tyskland der undersøkte «industriskoler og skoler for vanartede barn». Både 1867 og 1874 oppretta og styrte han kurs for kvinnelege lærarar. Han stod også bak opprettinga av «Ulfsnæsøens opdragelsesanstalt». 1875 var han medlem av ein departemental komite om allmugeskulen i byane. År 1864 var han med i å stifte Den Norske Sjømannsmisjon, formann dei to fyrste åra.

Irgens var medlem av Bergens kommunestyre frå 1861. Han var ein av hovudmennene bak bygginga av Fjellveien i Bergen. 1868-69 var han 3. representant for Bergen på Stortinget. Han var medlem av kyrkjekomite nr 1, der han særleg gjorde seg til talsmann for sjølvstyre innanfor statskyrkja.

Irgens var riddar av St. Olavs orden. Han døydde i Bergen i 1906.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
* Keilhau, Wollert: «Irgens, Ole», i *Salmonsens konversationsleksikon*, 2. utgave, bind XII, s. 489–90. København: J. H. Schultz, 1922.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* PolSys
* VIAF

 |
**Et lite stykke Thailand** er ein norsk dokumentarserie om thailandske kvinner og dei norske familiane deira. Serien fekk prisen for beste dokusåpe under Gullruten 2008.

Handlinga er sentrert rundt Vestnes kommune i Romsdal og gir innsyn i liva til dei thailandske kvinnene og korleis familiane deira lever. Det synest å vere ein aukande trend at norske menn finn seg koner i utlandet, og serien tek tak i mytar og fordommar rundt temaet. Deltakarane ynskjer å bryte ned desse, og vise at positiv integrering er mogleg. Fleire familiar kjem frå Tresfjord noko som har gitt bygda kallenamnet «Thaifjord».

I 2011 blei det laga ein ny sesong av serien. Denne sesongen følgde dei same para som den fyrste sesongen, i tillegg til tre nye par. Sesong 2 blei lansert på Litteraturhuset i Oslo, med inkluderingsministeren Tora Aasland som gjest.

Kjelder
-------

1. ↑  «Gullrutevinnerne 2008». *Rushprint*. 13. mai 2008.  Text "url- "ignored (hjelp); Missing or empty `|url=` (hjelp)
2. ↑  «Et lite stykke Thailand». Side2.no. 20. januar 2008. Arkivert frå originalen 12. juli 2011. Henta 20. november 2011.
3. ↑  «Tilbake til "Thaifjord"». rbnett.no. 18. januar 2011. Arkivert frå originalen 21. januar 2011. Henta 20. november 2011.
**Golden Gate Park** er den største byparken i San Francisco i California i USA. Parken er 4,1 km² stor (parken er 5 km lang og 800 meter brei), større enn Central Park i New York. Anlegget vart planlagt av Frederick Law Olmsted og assistenten hans John McLaren i 1860-åra på land som da vart rekna som ueigna for busetnad. Parken vart anlagt i 1870-åra under leiing av William Hammond Halls. Golden Gate Park har ikkje berre stort landareal med planter og tre, men òg mange bygningar. Jordskjelvet i San Francisco i 1906 gjorde liten skade.

Det inngjekk betydeleg landskapsarkitektur i parken, som kunstige åsar, ein foss og innsjøar, slik at det vart til eit variert og truverdig naturleg anlegg. I 1875 vart det planta 60 000 tre i parken (for det meste eukalyptus, montereyfuru og montereysypress) for å stabilisera terrenget. Seinare er det kome til omtrent like mange tre. To vindmøller av hollandsk inspirasjon kom på plass i 1903 heilt vest i parken, for å pumpa vatn opp i han.

Parken har fleire attraksjonar som kjenneteiknar San Francisco, blant anna De Young-museet, California Academy of Science og Conservatory of Flowers. Her er òg den eldste japanske tehagen i USA, *Japanese Tea Garden*, som blant anna rommar bonsaitre og eit tehus. I 1895 laga og forvalta den japanske anleggsgartnaren Makato Hagiwara tehagen fram til 1942. Han er også rekna som utviklaren av såkalla *fortune cookies*, små bakverk med spådommar i. Anlegget har ei bru kalla Drum Bridge og det er seinare lagt til ein pagode og ein zenhage.

Ei rekkje statuar av historiske personar er spreidde rundt om i parken, blant anna av Francis Scott Key, Robert Emmet, Robert Burns, dobbelmonumentet til Johann Goethe og Friedrich Schiller, general Pershing, Beethoven, Giuseppe Verdi, president Garfield og Thomas Starr King. Bronsestatuen av Don Quixote og følgjesvenen hans Sancho Panza, som knelar framfor skaparen sin, Cervantes, kombinerer fiktive skikkelsar med ein historisk forfattar.

Galleri
-------

* Golden Gate ParkGolden Gate Park
* Conservatory of Flowers.Conservatory of Flowers.
* Solstrålar ved Stow Lake.Solstrålar ved Stow Lake.
* LuftfotoLuftfoto
* Polskuta «Gjøa» på Bygdøy låg tidlegare i parken, men han vart flytt til Noreg i 1972.Polskuta «Gjøa» på Bygdøy låg tidlegare i parken, men han vart flytt til Noreg i 1972.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Golden Gate Park» frå Wikipedia på bokmål, den 25. oktober 2018.*

Litteratur
----------

* Elizabeth May McClintock og Richard G. Turner: *The Trees of Golden Gate Park and San Francisco*, Heyday,‎ 2001, s.244. ISBN 9781890771287.
* Terence G. Young: Building *San Francisco's Parks*, 1850-1930:, Johns Hopkins University Press,‎ 2004, s.260. ISBN 9780801874321.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Golden Gate Park**

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata
* San Francisco Recreation & Parks Department
* San Francisco Parks Alliance

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames

 |
**Sarrusofon** er eit treblåseinstrument, ei oppfinning av Pierre-Louis Gautrot i 1856 for å kunne konkurrere med saksofonen og som ei erstatning for oboar og fagottar i musikkorps. Han var så lik saksofonen at Adolphe Sax ved fleire høve melde Sarrus til styresmaktene for brot på opphavsrettane. Instrumentet har fått namnet sitt etter den franske korpsleiaren Pierre Auguste Sarrus, som var opphavet til idéen bak instrumentet.

Sarrusofonen finst i mange størrelsar, frå sopranino med grunntone ess1 til subkontrabass med grunntone Bb2. Den vert notert i G-nøkkel som transponerande instrument. Dei to minste instrumenta er rette og kan minne om ein trong sopransaksofon. Dei større utgåvene har bøygar og form omtrent som ein ophicleide. Sarrussofonen er laga av metall og vert spelt med dobbelt røyrblad-munnstykke, som ein fagott. Han har klaffar, og fingringa liknar den på saksofonen. 

Sarrussofonen er i dag eit svært sjeldsynt instrument, og blir berre brukt i spesielle samanhengar. Han har relativt dårleg intonasjon, og har, samanlikna med saksofonen, ein mindre klår klang. Tidlegare vart Ess-kontrabassen ein del brukt, både til å erstatte kontrabass-saksofonen i militærkorps - han er lettare enn ein barytonsaksofon, og mykje lettare enn kontrabass-saksofonen - og som ei kraftigare erstatning for kontrafagotten, som ikkje var eit så velutvikla instrument tidlegare. Dei få verka som krev sarrusofon vert i dag spelt på kontrafagott.

Sarrusofonfamilien
------------------

* Sopraninosarrusofon (i Ess)
* Sopransarrusofon (i Bb)
* Altsarrusofon (i Ess)
* Tenorsarrusofon (i Bb)
* Barytonsarrusofon (i Ess)
* Bass-sarrusofon (i Bb)
* Kontrabass-sarrusofon (i Ess)
* Subkontrabass-sarrusofon (i Bb eller C), går òg under namnet Bb- og C-kontrabass-sarrusofon.
**Anders Nicolai Kiær** (fødd 15. september 1838 i Drammen, død 16. april 1919) var ein norsk statistikar. Han var direktør ved det statistiske Centralbyraa 1876–1913.

Kiær vart *cand. jur.* i 1860, og vart året etter tilsett ved Indredepartementet sitt statistiske kontor (tabellkontoret). Han vart sjefen til kontoret i 1867. Då det vart utskilt som eit eige institutt, det statistiske centralbyraa, vart han den første direktøren her, og sat i stillinga heilt til 1913.

Kiær var den første sjefen i det statistiske sentralbyrået, og under leiinga hans voks statistikken om Noreg til å omfatte alle sider av det økonomiske og sosiale livet i staten. I dette arbeidet samarbeidde han i mange år med Jacob Mohn.

Kiær var òg interessert i internasjonalt statistisk arbeid, og deltok på ei rekkje internasjonale statistikarmøte. På oppfordring av den internasjonale kongressen i Haag i 1869 skreiv han eit verk om internasjonal skipsfart. I 1885 deltok han i stiftinga av Institut international de Statistique, og tok initiativ til møtet mellom sjefane for dei skandinaviske landa sine statistiske byrå i 1889, som førte til eit omfattande samarbeid mellom desse.

I Noreg deltok han i skipinga av Den statsøkonomiske forening i 1883, og redigerte tidsskrifta til samskipnaden *Statsøkonomisk Tidsskrift* i ei årrekkje. Han deltok òg i skipinga av Foreningen til søndagens rette brug og av Christiania forening til fremme af sædelighed. Han skreiv ei rekkje verk med statistisk innhald, og bidrog med bindet om Smaalenenes amt i serien *Norges land og folk*.

Verk
----

* *Dødeligheden i de første leveaar* (1872)
* *Statistique internationale. Navigation maritime* (1876–92)
* *Om seddelbanker* (1877)
* *International skibsfartsstatistik* (1887)
* *Smaalenenes amt* Bind 1 i serien: Norges land og folk (1885)
* *Livs- og dødstabeller for det norske folk* (1888)
* *Den representative undersøgelsesmetode* (1897)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Anders Nicolai Kiær» frå Wikipedia på bokmål, den 28. oktober 2011.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*
* *Salmonsens konversationsleksikon. Anden Udgave*, bind XIV, s. 29–30. København: J. H. Schultz, 1923.
* Fakta og fortolkning av statistikkens historie Arkivert 2011-08-11 ved Wayback Machine. SSB

Bakgrunnsstoff
--------------

* Publikasjonar av Anders Nicolai Kiær i BIBSYS
* Nekrolog Arkivert 2020-10-25 ved Wayback Machine. i *Nationaløkonomisk Tidsskrift* (1919)

| * v
* d
* e
Direktørar i Statistisk sentralbyrå |
| --- |
| Anders Nicolai Kiær (1877-1912)  • Nicolai Rygg (1913-1919)  • Gunnar Jahn (1920-1945)  • Arne Skaug (1946-1948)  • Petter Jakob Bjerve (1949-1980)  • Arne Øien (1980-1990)  • Svein Longva (1991-2004)  • Øystein Olsen (2005-2010)  • Hans Henrik Scheel (2011-2014)  • Christine B. Meyer (2015-2017) |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* Lokalhistoriewiki
* VIAF
* GND
* LCCN

 |
**Elling Bolt Holst** (fødd 19. juli 1849 i Drammen, død 2. september 1915) var ein norsk matematikar og forfattar. 

Holst var elev av Sophus Lie, og han studerte geometri under Felix Klein. Etter studium i Paris og England tok han doktorgraden (dr. philos) i 1882 med avhandlinga: *Et par syntetiske methoder, især til brug ved studiet af metriske egenskaber*. Holst vart i 1891 overlærer ved Kristiania tekniske skole og frå 1894 dosent i matematikk ved Universitetet i Kristiania. Han var tilsett ved universitetet fram til avskjeden sin i 1912.

Han fekk i 1878 kronprinsens gullmedalje for avhandlinga *Om Poncelets betydning for geometrien*. Han skreiv òg biografiar om dei norske matematikarane Sophus Lie, Cato Maximilian Guldberg, Carl Anton Bjerknes og Niels Henrik Abel. Holst var kjend som ein dugeleg lærar og ein god miljøskapar. Han er òg kjend for barnebøkene sine (blant anna *Norsk billedbok for barn*).

Holst var formann i styret for Nasjonalgalleriet 1897–1905 og medlem av Videnskabsselskabet i Kristiania (no Det Norske Videnskaps-Akademi) frå 1881. Han blei utnemnd til riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden i 1902.

Kjelder
-------


* «Elling Bolt Holst». *Store norske leksikon*. 9. november 2011.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Matematikklærere ved UiO Arkivert 2008-04-12 ved Wayback Machine. - Elling Bolt Holst
* Elling Holst, *Om Poncelet's Betydning*, 1878, digitalisert av Prosjekt Runeberg

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* Lokalhistoriewiki
* VIAF
* GND
* LCCN

 |
***Deal or No Deal*** er eit fjernsynsprogram som i Noreg vert sendt på TV2. Konseptet er henta frå Nederland og gjorde stor suksess som TV2 si laurdagsunderhaldning hausten 2006.

Konseptet
---------

Konseptet går ut på at ein deltakar skal velje ein av 26 koffertar. Denne kofferten skal vere deltakaren sin gjennom heile spelet, dersom han ikkje vel å selje den til banken, som etter kvar runde kjem med nye bud på kofferten. Deretter skal deltakaren plukke ut koffert for koffert frå utvalet på scena, desse koffertane får deltakaren nemleg ikkje. Ein koffert kan innehalde alt frå 50 øre til 3 millionar norske kroner. Etter kvart bud frå banken må deltakaren svare eit av to alternativ; enten deal (som tyder at han vil selje kofferten) eller no deal (som tyder at han ikkje vil selje kofferten). Det er dette som har gjeve tittelen til programmet. Programleiar for den norske utgåva av *Deal or No Deal* er Sturla Berg-Johansen.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata
**Tsjeljabinsk** (russisk Челя́бинск) er den niande største byen i Russland og hovudstad i Tsjeljabinsk oblast. Han har like over 1 millionar innbyggjarar og i storbyområdet bur det over 1,3 millionar menneske. 

Tsjeljabinsk ligg på austsida av Uralfjella, om lag 200 meter over havet. Byen ligg 210 km sør for Jekaterinburg ved elva Miass. Byen er eit viktig transportknutepunkt. Mellom anna går den transsibirske jernbanen gjennom byen. Flyplassen heiter *Balandino*. Byen er eit senter for metallurgi, maskinindustri og lett industri.

Historie
--------

Festinga Tsjeljaba, som byen er kalla opp etter, vart bygd på staden i 1736, som fekk bystatus i 1781. Rundt 1900 var han eit senter for bygginga av den transsibirske jernbanen.

Under den sovjetiske industrialiseringa i 1930-åra opplevde Tsjeljabinsk raskt vekst. Fleire industriføretak, mellom anna Tsjeljabinsk traktorfabrikk og Tsjeljabinsk metallurgiske fabrikk, vart bygd på denne tida. Under den andre verdskrigen valde Josef Stalin å flytte store sovjetiske fabrikkar til staden og bort frå dei framrykkande tyske styrkane seint i 1941. Dette førte ny industri og tusenvis av arbeidarar til Tsjeljabinsk, som på tida framleis var ein liten by. Fleire enorme anlegg for produksjon av stridsvogner av typen T-34 og rakettkastarane Katjusja låg i Tsjeljabink, som av den grunn vart «**Tankograd**» («Stridsvognbyen»). Tsjeljabinsk vart i røynda bygd frå grunnen av, men i sentrum av byen kan ein framleis ane konturane av den vesle byen som låg her før den tid. Stridsvognfabrikken vart flytta til Omsk i 1962. 

Ei alvorleg nukleær ulukke i 1957 ved Majak kjernebrenselsprosesseringsanlegg 150 km nordvest for byen førte til dødsfall i Tsjeljabinsk oblast, men ikkje i sjølve byen. Provinsen vart lukka for utlendingar fram til 1992.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Bilete Arkivert 2008-10-23 ved Wayback Machine.

| * v
* d
* e
Byar i Tsjeljabinsk oblast |
| --- |
| Administrativt senter. Tsjeljabinsk |
| Våpenet til Tsjeljabinsk oblast | 
* Asja
* Bakal
* Jemanzjelinsk
* Jurjuzan
* Juzjnouralsk
* Karabasj
* Kartaly
* Kasli
* Katav-Ivanovsk
* Kopejsk
* Korkino
* Kusa
* Kysjtym
* Magnitogorsk
* Miass
* Minjar
* Njazepetrovsk
* Oziorsk
* Plast
* Satka
* Sim
* Snezjinsk
* Trjokhgornyj
* Troitsk
* Tsjebarkul
* Ust-Katav
* Verkhnij Ufalej
* Verkhneuralsk
* Zlatoust

 | Flagg til Tsjeljabinsk oblast |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
Øya Manu på Fiji
**Klimaet i Sør-Stillehavet** er for det meste tropisk for dei fleste av dei mange øyane som ligg i dette store havområdet. Det einaste uvêret ein treng å uroe seg for i dette området er tropiske syklonar. Hovudsakleg er det dei vestlege områda som er mest utsett, nær Salomonøyane, Tuvalu og Vanuatu. Under El Niño-episodar flyttar som regel syklonaktiviteten seg lenger austover mot øyar som Fiji, Samoa og Tahiti. Under La Niña vert derimot aktiviteten ført enno lenger vestover enn vanleg. Dei fleste syklonane går vest- eller sørvestover, og snur så austover igjen når dei har flytta seg sør for 20 ºS og bort frå dei fleste øyane i området. 

Bortsett frå dei tropiske syklonane er klimaet hovudsakleg vått. Temperaturane er forholdsvis høge, men litt lågare på vinterstid. Den søraustlege passatvinden bles nesten konstant og fører med seg regnbyger. I det store og heile er det ein god del våtare her enn i Karibia, særleg jo lenger vest ein kjem. Søraustsida av øyane, som møter den søraustlege passatvinden, får som regel litt meir nedbør enn dei nordvestlege områda. Nokre gongar i månaden kan det regne jamt i eit par dagar, men enkelte år kan ein òg ha opphaldsvêr i fleire veker.
**Louis Jacques Mandé Daguerre** (18. november 1787–10. juli 1851) var ein fransk oppfinnar, kjemikar, fotograf og kunstnar. Han fann opp daguerrotypien, som var ein forløpar til moderne fotografi. 

Daguerre arbeidde som teatermålar i Paris frå 1807 til 1818. Her utvikla han i 1822 ein kulisse som vart kalla diorama, som gjorde det mogleg raskt å skifte bakgrunnsbilete på scena. I produksjonen av desse bileta brukte Daguerre camera obscura. 

Gjennom arbeidet med camera obscura kom Daguerre i kontakt med Nicéphore Niepce, og dei innleidde eit samarbeid der dei ekperimenterte med forskjellige metallfilmar. Omkring 1831 framstilte han plater med eit tynt sjikt lyskjenleg sølvjodid, og i 1837 oppdaga han at ein kunne fiksere sølvjodidet med salt. Oppfinninga gjorde det mogleg å ta varige bilete, og denne oppfinninga fekk namnet daguerrotypi. 

Daguerre har også gitt namn til eit krater på månen og asteroide 3256 Daguerre.

Bakgrunnsstoff
--------------

* *Daguerreotypen* (1839) (svensk) ved runeberg.org

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Louis Daguerre**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
**Elva Santa** er ei 347 kilometer lang elv i Ancash-regionen, Peru med utspring i Laguna Conococha, 4 050 moh. i Andesfjella og utlaup i Stillehavet. 

Laguna Conococha sjølv samlar vatn frå Cordillera Negra i vest og dei snøkledde Cordillera Blanca i aust. Men største vasstilførsel får Laguna Conococha frå elva Tuco som har kjelde i *Laguna Tuco* (9°56′40″S 77°11′44″W﻿) ca. 5 000 moh.ved kanten av ein brearm frå Nevado de Tuco.

Øvste delen av Santa renn 200 kilometer mot nord-nordvest mellom Cordillera Negra og Cordillera Blanca i gjennom den frodige dalen Callejón de Huaylas. I ei høgd på omkring 2 000 moh. dreier ho ca. 90 grader mot vest-sørvest i retning Stillehavet, pressar seg gjennom juvet Cañon del Pato før ho bryt seg gjennom høgdedraga mot kysten og endar 10 km nord for hamnebyen Chimbote. 

Opphavleg var det stor fluktuasjon i vassføringa i Santa. I dag er det konstruert og bygd kunstige reservoar for å regulere fluktuasjonen. I den tørre årstida frå juni til november gjev elva berre mindre mengder vatn til irrigasjon, drikkevatn og til vasskraftverk. Ovanfor kraftverket ved Huallanca er arealet på nedslagsfeltet på ca. 4 900 km², nedanfor kjem 7 300 km² i tillegg. 

Dalen Santa har opplevd alvorlege naturkatastrofar gjennom alle tider. Frå 1702 av vart det første gong gjort nedteikningar og då skjedde det ein glasiologisk flaum. Dalen har hatt gjentatte hendingar med døydde og øydeleggingar etter det. I 1941var ein flaum årsak til tap av 5 000-7 000 menneskeliv og ein tredel av Huaraz vart øydelagt. I 1962 dundra eit massivt skred av is og stein ned i elvedalen slik at elva Santa steig åtte meter og 3 000-4 000 menneske vart drepne i katastrofen. Jordskred som desse vil alltid truge regionen. Det skjer når fallande is løyser ut plutselege uttømmingar av isdemningar som fører til at flytande jordsøle, isblokker og store steinar brakar ned dei tronge dalføra.

### Kjelde

* *Denne artikkelen er basert på ei omsetjing av artikkelen Santa River frå Engelsk Wikipedia .*

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* GeoNames

 |
Bygningen til Handelshøyskolen BI i Nydalen i Oslo vart teke i bruk i 2005.
Hovudaksen i midtpartiet av bygningen i Nydalen.
**Handelshøyskolen BI** (vanlegvis berre «BI» i daglegtale; engelsk namn: *BI Norwegian Business School*) er den neste største handelshøgskulen i Europa. Skulen er organisert som ei stifting (sjølveigande institusjon) og har status som vitskapleg høgskole, det vil seie at skulen er å rekne som eit universitet innanfor sitt avgrensa fagområde. Skulen har nært samarbeid med Fudanuniversitetet i Shanghai.

Handelshøyskolen BI held til i Nydalen i Oslo, men har òg regionale studiestader i Bergen, Trondheim og Stavanger.

Soga
----

Interiør, bygningen i Nydalen.
Opphavet til Handelshøyskolen BI var den private skulen Bedriftsøkonomisk Institutt (BI). Dette var ein skule på kveldstid for folk som elles ynskte å vere i arbeid, skipa 1. juni 1943 som eit aksjeselskap av Finn Øien og partnaren hans, John Rosef. I 1945 vart Bedriftsøkonomisk Institutt utvida til seks avdelingar: Kurs, konsulentavdeling (rasjonalisering), rekneskap og revisjon, BIs indeks, trykkeri og forvaltning av bygningar. Året etter vart *Kontorledelse I og II* lansert som det fyrste toårige heildagsstudiet ved skulen. Studentane som tok dette studiet, fekk i 1954 godkjenning som låntakarar hjå Statens lånekasse for utdanning. I 1968 vart studiet utvida til treårig med namnet *diplomøkonomstudiet*, og året etter vart Bedriftsøkonomisk Institutt omgjort til ei non-profit stifting, det vil seie at det ikkje vert teke overskott ut or verksemda, og fekk statsstønad.

Handelshøyskolen BI fekk sine fire fyrste professorar i 1983, og i 1985 fekk skulen høve til å nytte tittelen siviløkonom for dei med eksamen herfrå. Dette hadde mykje å seie for Handelshøyskolen BI's akademiske omdømme.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Handelshøyskolen BI**

* Internettsidene til Handelshøyskolen BI.
**Tettstaden Oslo** er heile det SSB-definerte området med samanhengande busetting kring Oslo. Tettstaden Oslo er ikkje identisk med Oslo kommune, byregionen eller Stor-Osloregionen. Oslo kommune er vesentleg mindre enn tettstaden og storbyregionen større. 

Geografisk grense av tettstaden Oslo i 2005. Alt det lysegrøne inngår i tettstaden Oslo. Dei grå områda med raud kant rundt inne i det grøne området viser sentrumssoner i tettstaden.
Statistisk sentralbyrå-kart over dei austre delane av tettstaden Oslo (i kommunane Lørenskog, Rælingen, Skedsmo og Sørum) per 1. januar 2012. 
Tettstaden strekkjer seg frå Slemmestad i Asker kommune i sørvest, til Vardeåsen i Lillestrøm kommune i nordaust, heilt ned til Langhus i Ski kommune i søraust. Tettstaden Oslo har 1 064 235 innbyggjarar per 1. januar 2017.

I 2013 vart tettstadene Lommedalen, Heggedal og Nærsnes skilde ut frå Oslo tettstad.

Kjelder
-------

1. ↑  «Nær 1 million bosatt i Oslo tettsted». Statistisk sentralbyrå. 19. desember 2017. Henta 22. april 2018.
2. ↑  «Nye og utgåtte tettsteder. 1.januar 2013». Statistisk sentralbyrå. Henta 22. april 2018.

* *Denne artikkelen bygger på «Oslo (tettsted)» frå Wikipedia på bokmål, den 22. april 2018, revisjon 18305292*
*For den libyske nasjonalsongen, sjå songen Allahu akbar.* 
«Allahu akbar» med arabisk kalligrafi på eit skilt i Jerusalem.
**Allahu akbar** (ar. الله أكبر) er eit arabisk uttrykk som tyder ‘Gud er størst/større’ men blir ofte omsett til ‘Gud er stor’. Frasen blir kalla **takbir** på arabisk. Han er eit viktig muslimsk uttrykk og symbol som blir brukt i formelle og uformelle situasjonar.

Bruk
----

«Allahu akbar» blir sagt av muslimar før bøner og av muezzinane i bønerop. Det er også ei utsegn som kan brukast i samband det talaren reknar som gode eller dårlege hendingar, til dømes krig, terrorhandlingar, ulukker eller avverging av ulukker, ved opptredenar eller idrettshendingar som fotballkampar. Samstundes vakter strenge muslimar seg for å seia omgrepet ein urein stad, som på do eller ved ei søppelfylling.

Omgrepet blir ofte utført i arabisk kalligrafi og har vore brukt på ei rekkje flagg gjennom tidene. I dag (2011) finst det på det afghanske, det irakiske og det iranske flagget. Under Den iranske revolusjonen i 1979 var «Allahu akbar» eit viktig protestsymbol som blei ropt frå hustaka om kveldane. Det vende tilbake som protestrop i samband med det omstridde presidentvalet i landet i 2009.

* Det afghanske flagget og riksvåpenet attgjev «Allahu akbar» under den muslimske truvedkjenningaDet afghanske flagget og riksvåpenet attgjev «Allahu akbar» under den muslimske truvedkjenninga
* Det irakiske flagget med stilisert kufisk kalligrafi.Det irakiske flagget med stilisert kufisk kalligrafi.
* Det iranske flagget har kvite border der det står «Allahu akbar» i kufisk kalligrafi 22 gonger.Det iranske flagget har kvite border der det står «Allahu akbar» i kufisk kalligrafi 22 gonger.
* Flagget til Waziristan-rørsla i Pakistan på 1930-talet.Flagget til Waziristan-rørsla i Pakistan på 1930-talet.

Sjå òg
------

* Akbar
* Allah
* Dhikr
* Hallel
* Halleluja
* Kabir
* Koranen
* Sjahadah

Bakgrunnsstoff
--------------

Kjelder
-------

* *Delar av denne artikkelen bygger på «Takbir» frå Wikipedia på engelsk, den 23. mai 2011.*

### Fotnotar

1. ↑  «- Ropte «Allahu akbar!» før han skjøt», nrk.no, 03.03.2011
2. ↑  
Laurinda Keys, «Indonesian Pilot Was Confused Before Crash», *Seattle Times*, September 29, 1997
3. ↑  Etter eit mislukka forsøk på å bestiga K2 i Pakistan blei ein utsvolta Greg Mortenson helsa av beraren sin med «*Allah Akbhar*! Blessings to Allah you're alive!», ifølgje *Mortenson, Greg, and Relin, David Oliver, ''Three cups of tea: one man's mission to fight terrorism and build nations—one school at a time'', p. 20, ISBN 0-670-03482-7*. Viking. 2006. Henta May 8, 2011.
4. 1 2  Daniel Engber, «God Is Still Great!», *Slate Magazine*, Sept. 12, 2006
5. ↑  «- Allahu akbar!», muslimprosjektet, 30. april 2010
Frottésokkar frå Safa-Samnanger, produsert til Vinter-OL på Lillehammer i 1994, frå Tekstilindustrimuseet.
**A/S Safa-Samnanger** er ein tekstilfabrikk i Samnanger kommune i Hordaland. Fabrikken vart etablert i 1931 og produserer strømper og strikka plagg.

I 1931 kjøpte Alfred M. Bruvik opp Voss Strømpefabrikk, og etablerte A/S Safa-Samnanger Fabrikker. To år seinare kjøpte han ein fabrikkbygning i St. Jørgens gate i Bergen, og drifta vart flytta hit for å få plass til å utvida produksjonen. Våren 1941 var fabrikken på flyttefot for tredje gong, denne gongen til Tysse i Samnanger kommune. Alfred M. Bruvik kjøpte fabrikktomta i 1940, og sommaren 1941 stod ein ny fabrikkbygning klar, og strømpefabrikken kunne flytte inn i lokala. Fabrikken produserte tjukke og tynne strømper, slitestrømper og luksusstrømper, sokkar og sportsstrømper.

I 1999 starta utflyttinga av produksjonen til Skinija i Kaunas i Litauen. I dag er det berre lager og pakkeavdeling att i produksjonslokala i Samnanger.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Safa fabrikker» frå Wikipedia på bokmål, den 3. mars 2020.*

1. ↑  «Sokk», *digitaltmuseum.no*, henta 28. januar 2022

Bakgrunnsstoff
--------------

* Safa.no (arkivert nettside)
* Safa.no (aktiv nettside)
* Artikkel om Safa-Samnanger på DigitaltMuseum
* Objekt frå Safa-Samnanger Fabrikker på DigitaltMuseum
Avistegnernes Hus i Drøbak.
**Avistegnernes Hus, Nasjonalt senter for tegning og ytringsfrihet** er eit kunstgalleri i Drøbak som særleg har utstillingar av avisteikningar, teikneseriar og illustrasjonskunst.

Galleriet vart skipa som ei stifting 8. april 1999 av Frogn kommune og ein rad medieverksemder og privatpersonar. Meininga var dels å skape eit kompetansesenter for avisteikninga som kunstform, dels å heidre teiknaren og satirikaren Fredrik Stabel som hadde sin bustad i Drøbak frå 1970 til han døydde i 2002. Det opphavlege namnet på galleriet var difor «Fredrik Stabel og Avistegnernes Hus».

Galleriet vart frå 2010 ei avdeling av Akershusmuseet etter å ha vorte «konsolidert» med Follo Museum frå 1. januar 2009. Akershusmuseet har teke over det økonomiske ansvaret, og det tidligare styret for stiftinga er vorte eit fagstyre med avgrensa rettar og ansvar, beinveges underlagt styret for Akershusmuseet. Men stiftinga Avistegnernes Hus er oppretthalde.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Avistegnerenes hus på internettsidene til Akershusmuseet.
* Internettsidene til Avistegnernes Hus.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* KulturNav
* BR orgnr

 |
**Hallvor Asphol** (fødd 15. juni 1961) er ein norsk kolonialhandlar og tidlegare skihoppar som representerte Kleive Idrettslag. Han kom på sjetteplass under skiflygings-VM 1981, og vart nummer to og kom pallen i eitt verdscuprenn i 1982.

Karriere
--------

Asphol debuterte i verdscupen i St. Nizier i Frankrike i februar 1980, der han vart nummer 11. Seinare i sesongen vart han nummer åtte i Vikersund. Han deltok i verdsmeisterskapen i skiflyging 1981 i Oberstdorf der han vart nummer seks. Under hoppveka 1981/82 var han i sitt livs form då han splitta den austerrikske duoen Hubert Neuper og Armin Kogler ved å kome på andreplass i storbakken i Bischofshofen 6. januar 1982. Samanlagd vart han nummer fem i hoppveka.

Asphol var ein typisk krafthoppar som gjorde sine beste tevlingar i store bakkar. Hans lengste skihopp var på 175 meter, ei tangering av den dåverande noregsrekorden. Etter 1982 klarte han ikkje å hevde seg mellom dei beste og la opp i 1985.

### Besteplasseringar i internasjonale meisterskap og renn

1980: Nr 8 i Vikersund
1981: Nr 6 i skiflygings-VM i Oberstdorf og i verdscupen i Engelberg
1982: Nr 2 i Bischofshofen
1984: Nr 4 i Sapporo
1985: Nr 10 i Lahti

### Besteplasseringar i noregsmeisterskap

* Ski-NM 1980: Nr 8 i normalbakken i Asker
* Ski-NM 1981: Nr 6 i storbakken på Odnes
* Ski-NM 1982: Nr 8 i storbakken på Rena
* Ski-NM 1984: Nr 8 i normalbakken på Kongsberg
* Ski-NM 1985: Nr 10 i storbakken i Bærum

### Kolonialhandlar

Asphol overtok i 1984 eit familiefirma som dreiv handel med kolonialvarer på Kleive i Molde. Sidan har han drive firmaet, som i 2011 heiter Halvor Asphol Dagligvarer (Joker Kleive).

Kjelder
-------

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar
* Joker Kleive Arkivert 2011-12-03 ved Wayback Machine.

Bakgrunnsstoff
--------------

* (en) Halvor Asphol – Profil og resultatoversikt hos FIS
**Derry**, eller **Londonderry**, på irsk *Doire*, er ein by vest i Nord-Irland. Han har kring 85 000 innbyggjarar (2008) og ligg i grevskapet County Derry, eit av dei seks, tradisjonelle grevskapa i Ulster. Byen er den nest største i Nord-Irland og den fjerde største på den irske øya. 

Offisielt namn på staden er Londonderry, men nokre av folket i byen sjølv kallar han berre Derry. Det folkevalde styret for Derry-distriktet har republikansk fleirtal og har offisielt omdøypt organet til *Derry City Council*. Gamlebyen ligg på vestsida av elva Foyle, men byen strekkjer seg no over begge breiddene, og er samanbunden av to bruer. Derry-distriktet omfattar òg landsbygda søraust for byen. 

Frå historia til byen kan nemnast Den blodige sundagen, 30. januar 1972.

Derry blir ofte nemnd i irske songar. Den irske folkemusikkgruppa The Dubliners syng om byen og tilhøva der i ein namngjeten song med tekst av Phil Coulter, kalla *The Town I Loved So Well*.

Historie
--------

Byen er kanskje den eldste busetjinga på Irland. Den eldste referansen til byen er frå det sjette hundreåret, då eit kloster var grunnlagt her av Columba av Iona, ein irsk helgenen, men det har budd folk i området i tusenvis av år.

Londonderry vart strategisk viktig for det britiske riket då Tudorane erobra Irland, og vart angripe jamleg av irske opprørarar, heilt til 1608 då byen vart øydelagt av Cahir o'Doherty, ein irsk høvding av Inishowen.

Byen vart så bygd opp att i 1613, som den første planlagde i Irland og hadde som ein av dei første byane som brukte ruteplanbygging, ein stil som seinare vart kopiert av kolonibyane i Amerika. Sjølve bymurane stod ferdig fem år seinare i 1618

Namn
----

Det offisielle namnet «Londonderry» er ikkje så populært hjå alle i Derry.
Namnet er gjenstand for konflikt mellom republikanarar og lojalistar. Lojalistane insisterer på å bruke Londonderry, sjølv om dei ofte nyttar Derry i daglegtalen. Folkesetnaden i Irland, og dessutan nordirske nasjonalistar, brukar konsekvent namnet «Derry». Distriktet Derry skifta offisielt namn frå Londonderry i 1984. I januar 2007 avgjorde høgsterett at namnet Londonderry frå 1662 framleis var det offisielle namnet til byen. Nokre har freista å omgå problemet ved å kalle byen for L'derry; dette har aldri fått gjennomslag, sidan *L*-ein er ein openberr referanse til London.

Den første skikkelege bydanninga i området kom på 16 -1700-talet då primært skotske protestantar busette seg der. Oppbygginga av den nye byen vart støtta av laug i London og difor vart byen døypt Londonderry.

|  |  |
| --- | --- |
| I was born in LondonderryI was born in Derry City too

«Sunrise» av Divine Comedy   |  |

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Londonderry» frå Wikipedia på bokmål, den 11. juli 2011.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Derry**

Wikifrasar Wikifrasar har ei sitatsamling som gjeld: **Derry**

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
Medlemsstatar (mørkeblått), EU-land utanfor EDA (lyseblått), samarbeidsland (grønt).
**Det europeiske forsvarsbyrået** (**EDA**: *European Defence Agency*) er eit samarbeidsorgan for til forsvars- og rustningspolitikk, etablert i Den europeiske unionen.

Det europeiske forsvarsbyrået vart etablert i 2004, som eit instrument i EUs felles tryggings- og forsvarspolitikk. Det har til oppgåve å harmonisera forsvars- og rustningspolitikken i EUs medlemsstatar. Føremålet er vidare å oppnå ei forbetring av den militære kapasiteten i EU og å effektivisera evna innanfor byrået til å handtere krisar. Føremålet er dessutan å effektivisera europeisk rustningsindustri.

EDA hadde per 2018 ca. 140 tilsette, og hovudkontor i Brussel.

Medlemsland og samarbeidsland
-----------------------------

Alle EU-medlemslanda bortsett frå Danmark deltek i byrået. Etter at Danmark sa nei gjekk landet i staden med på Maastricht-avtala i 1992. Dette var eit nasjonalt kompromiss der landet tok atterhald overfor EU på fire område, mellom dei forsvar. EU godtok dette atterhaldet.

Byrået har samarbeidsavtaler med Noreg (2006), Sveits (2012), Serbia (2013) og Ukraina (2015).

Sjå òg
------

* Den vesteuropeiske unionen
* OCCAR

Kjelder
-------

1. ↑  Bildung, Bundeszentrale für politische. «Europäische Verteidigungsagentur | bpb». *www.bpb.de* (på tysk). Henta 18. april 2018.
2. ↑  Anonymous (16. juni 2016). «Det Europæiske Forsvarsagentur (EDA) - Europæiske Union - European Commission». *Europæiske Union* (på engelsk). Henta 18. april 2018.
3. ↑  «EU-forsvarsforbeholdet». *www.fmn.dk* (på dansk). Arkivert frå originalen 28. februar 2018. Henta 18. april 2018.
4. ↑  «Member States». *www.eda.europa.eu* (på engelsk). Henta 18. april 2018.

* *Denne artikkelen bygger på «Det europeiske forsvarsbyrå» frå Wikipedia på bokmål, den 21. september 2018.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* SUDOC

 |
**Tallak Olsen Lindstøl** (fødd 30. januar 1857 på Lindstøl i Søndeled, død 14. april 1925) var ein norsk lærar, bankmann, lensmann, statistikar, forfattar og stortingsrepresentant frå Venstre. Han var òg ordførar i Søndeled herredsstyre. Han var son av Ole Torjeson Lindstøl, som òg var stortingsrepresentant.Tallak Lindstøl er særleg kjend for sine stortingsbiografiar. 

Tallak Lindstøl vart seminarist frå Holt seminar i 1877. Han var lærar åra 1877-81 og ved Risør folkeskule i 1883. Tida 1883-93 arbeidde han som kopist i Statistisk sentralbyrå. Frå 1893 var han kasserar i Søndeled Sparebank, frå 1900 også lensmann i Søndeled.

Han var medlem av heradsstyret i Søndeled frå 1896, dei fyrste fem åra var han ordførar. Lindstøl var stortingsmann for Venstre og Nedenes amt 1900-03 og for Holt krins 1910-15. I den fyrste valperioden var han medlem av vegkomiteen, 1910-12 av budsjettkomiteen, nestformann i same 1913-15. I siste valperioden var han også medlem av valkomiteen.

Lindstøl gav ut fleire arbeid bygt over statistisk materiale, mest kjende er hans oversikter over stortingsrepresentantane 1814-92 og 1814-1914. Elles skreiv han om fleire ulike historiske tilhøve.

Han døydde i Søndeled av «hjerneslag» i 1925.

Bibliografi
-----------

* *Mandtallet 1701*
* *Stortingsrepræsentanter 1814-92*
* *Stamtavler østre Nedenes* (1882)
* *Den første kommunalstatistik for 1901* (1902)
* *Statistisk haandbok om Nedenes amt 1891-1902* (1905)
* *Stortinget og statsrådet 1814-1914* (1914)

Bibliografiliste iflg. Norsk samfunnsvitenskapelig datatjeneste

Kjelder
-------

* Tallak Lindstøl:*Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914

---

* *Denne artikkelen bygger på «Tallak Olsen Lindstøl» frå Wikipedia på bokmål, den 17. november 2012 revisjon 11370886*

Referansar
1. ↑  Gravsøk hos DIS-Norge (13. oktober 2012)
2. 1 2 3  Biografisk informasjon om Tallak Lindstøl NSD Norsk senter for forskningsdatas politikararkiv
3. ↑  Ole Torjesen Lindstøl frå Salmonsen

Bakgrunnsstoff
--------------

* 

* Publikasjonar av Tallak Lindstøl i BIBSYS

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* PolSys
* VIAF
* ISNI

 |
Kalksteinsåser, grønne beitemarker og tørrmurer er typiske for Yorkshire Dales. Foto: Immanuel Giel

**Yorkshire Dales** er eit område i North og West Yorkshire i England. Delar av området er definert som nasjonalpark. Denne parken strekkjer seg òg inn i Cumbria.

Namnleddet *dale* er vanleg i Yorkshire, men *Yorkshire Dales* er vanlegvis forbeholdt dalføra nord for Wharfe. Dei fleste av dalane har namn etter elva som renn gjennom dei, med unntak av Wensleydale (byen Wensley, ikkje elva Ure) og Arkengarthdale (danna av Arkle Beck).

Geografi
--------

Det mest karakteristiske landskapet er grøne, høgtliggande beitemarker, kor sau og storfe beitar, delt inn av steingardar. Dalane har både 'V'- og 'U'-form, dei fleste av dei gravne ut av isbrear under den siste istida. Fjellet er for det meste kalkstein, med noko skifer og sandstein.

Det finst òg ein del høgtliggande myrlandskap med lyngvekst, der det føregår omfattande rypejakt på hausten.

Nasjonalparken
--------------

I 1954 vart 1770 km² definert som nasjonalpark. Det meste av han ligg i North Yorkshire, men sidan grevskapsreformen i 1974 har delar av han høyrt til Cumbria. Meir enn 20 000 menneske bur i parkområdet, og det er meir enn åtte millionar vitjande i året.

Blant attraksjonane i parken finn ein:

* Aysgarth-falla
* Clapham
* Cautley Spout
* Grassington
* Hawes
* Horton i Ribblesdale
* Kisdon Force i Swaledale
* Malham
* Reeth
* Sedbergh
* Settl
* Yorkshire three peaks

Dalane
------

Dalane som blir regnt med til Yorkshire Dales er:

* Arkengarthdale
* Bishopdale
* Coverdale
* Dentdale
* Littondale
* Malhamdale
* Nidderdale (utanfor nasjonalparken)
* Ribblesdale
* Swaledale
* Wensleydale
* Wharfedale

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Yorkshire Dales» frå Wikipedia på bokmål, den 3. juli 2011.*

Bakgrunnsstoff
--------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* NKC

 |
**Hoplax** (finsk **Huopalahti**) er ein tidlegare kommune i landskapet Nyland i Finland. Kommunen hadde  576 innbyggjarar i 1938. Hoplax var ein tospråklig kommune. Opphavleg var svensk majoritetsspråk, men etter 1932 vart finsk majoritetsspråk.

Kadettskulen i Hoplax
Hoplax vart utskilt frå Helsinge i 1920 og var eigen kommune fram til 1946. Dette året vart kommunane Brändö, Haga, Hoplax og Åggelby slått saman med Helsingfors. Haga var opphavleg ein del av Hoplax, men vart utskilt som eigen kommune i 1923. Bydelar i Helsingfors som høyrde til Hoplax er Munksnäs (Munkkiniemi) med nærområder, Drumsö (Lauttasaari) og nordre del av Böle (Pasila).

Hoplax kommune låg vest for sentrum av Helsingfors mot Esbo kommune. Urbaniseringen av området tok til på 1930-talet.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Hoplax» frå Wikipedia på bokmål, den 5. januar 2016.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Artikkel om Hoplax i Nordisk familjebok, bind 36, spalta 467, 1924
* *Uppslagsverket Finland*, Hoplax[*daud lenkje*]