recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
*Sjå Kvalsvik for andre stader med same namnet.*

---

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Fakta om Kvalsvik |
| --- |
| Kommune: | Herøy |
| Fylke: | Møre og Romsdal |
| Matrikkelgardar: | Skorpesund (gnr 2),Nerland (gnr 6),Kvalsvik Øvre (gnr 7),og Kvalsvik Nedre (gnr 8) |
| Folkemengd: | 285 *(2005)* |
| Postnummer: | 6098 Nerlandsøy |
|

 |

**Kvalsvik** er ein av tre grunnkrinsar på Nerlandsøya i Herøy kommune på Sunnmøre.

Grunnkrinsen omfattar 4 matrikkelgardar; Kvalsvik Øvre, Kvalsvik Nedre, Nerland og den ikkje lenger busette garden Skorpesund. Kvalsvik grensar til grunnkrinsen Kopperstad i søraust og Kvalsund i nordaust.

Tettstaden Kvalsvik
-------------------

Etter SSB sine reglar er Kvalsvik å rekne som ein tettstad, med  innbyggjarar per 1. januar 2017.

I Kvalsvika finn ein ei naturleg hamn som har vore viktig for fiskarane i bygda.

Kvalsvik skule som vart sterkt redusert i 2003, men prøvd drive vidare som før av foreldra, blei nedlagd før skuleåret 2009/10 og elevane blei flytta til nabobygda, Kvalsund, også den på Nerlandsøya.

Gartneriet Øyflora Planteskule blei lagt ned etter sommaren 2010. 

Badestaden Mulevika er ei strand sør for bygda. Eit populært utfluktsmål for både fastbuande og tilreisande.

Geografi
--------

Busetjinga i Kvalsvika ligg hovudsakleg i eit dalliknande føre som strekkjer seg frå Mulevika til hamna i vika som bygda har namnet etter. På kvar av sidene er det eit fjellmassiv, Kvalsundfjellet mot aust og eit dominert av Mulefjellet mot vest. Grensa mot Kopparstad og Kvalsund, går gjennom toppane Rjåhornet og Varden, og med Nerlandshornet lenger inne i krinsen. Den vestre dalsida strekkjer seg opp mot ein fjellrygg med toppane Muletua, Barmen og Okla, før det går bratt ned att mot Atlanterhavet. Mulevika strekkjer seg frå Terneneset ved utgangen av Skorpesundet og til Mulen rett ned for Muletua, medan ein i andre enden av fjellet finn Gållanes.

Sjå òg
------

* Trude Teige har skrive to romanar om Kristiane som budde i Kvalsvika på 1800-talet.

Fotnotar
--------
**Jelsa** er ein strandstad og eit sokn i Suldal kommune i Ryfylke i Rogaland fylke. Det har før i tida også vore ein kommune.

Strandstaden Jelsa
------------------

Staden ligg på ei halvøy ved Jelsafjorden. Her finst barneskule, barnehage, daglegvarebutikk, bensinstasjon, bu- og omsorgssenter (lagt ned i 2018) og eit steinknuseri. Tidlegare var det og ein tønnefabrikk her men denne blei lagt ned vinteren 2009. Kvar sommar er det mykje folk som ferierer i sommarhus, hytter eller båt. Jelsa krins, som omfattar strandstaden med næraste omgjevnad, har 184 innbyggjarar (2013)

Jelsa sokn
----------

Soknet femnar i dag om bygdene på kvar side av ytre Sandsfjorden. I 1877 blei Erfjord sokn utskilt frå Jelsa, og det innebar at flatevidda til soknet blei halvert. Jelsa sokn høyrer til Ryfylke prosti.

Jelsa kommune
-------------

Då dei norske kommunane blei oppretta ved formannskapslovene i 1837 femna Jelsa kommune om sokna Jelsa og Sand. Sand blei frådelt som eigen kommune i 1858, og den gjenverande kommunen hadde då 2 606 innbyggjarar. I 1914 blei også Erfjord frådelt som eigen kommune, og etterlét Jelsa med 1 539 innbyggjarar. I 1965 blei endeleg Jelsa kommune med i alt 1 025 innbyggjarar nedlagd og storparten blei ein del av Suldal kommune. Unnataka var Kaltveit krins (89 innbyggjarar) og Buer krins (8 innbyggjarar) som blei lagde til høvesvis Finnøy og Hjelmeland kommunar.

Historikk
---------

I seglskutene si stordomstid på slutten av 1600-talet var Jelsa ein langt meir sentral stad. Dette vesle neset var då ein naturleg stoppestad for båtar som skulle innover i fjordane og ut att. På 1700-talet blei det bygd dampskipskai på Bjergsted, der det òg etterkvart kom gjestgjeveri og bakeri. Handverkarane budde tett i tett i små kvite hus på Noresjøen, og blei kalla strandsitjarar fordi dei reiste frå strand til strand i Ryfylke for å få arbeid. I 1775 opna ei rik dame med namn Marcille Riiberg ein skule for strandsitjarbarna på Noresjøen. Det skulle også vere ein gratis lærarskule som skulle gi utdanning som omgangsskulelærar for to ungdommar kvart andre år. Marcille Riiberg var allereie eigar av Jelsa kyrkje, og ville sette arva si i eit fond som skulle drive skulen og halde kyrkja ved like. Det fondet blei kalla Den Riibergske Stiftelse, og framleis er kyrkja i privat eige under ho. Skulen er no gjort om til museum med omvising kvar laurdag og søndag i sommarmånadene.

Bakgrunnsstoff
--------------

Brislingfiske på Jelsa i 1912. Foto: Anders Beer Wilse

Jelsa kyrkje frå 1647.
* Jelsa Bygdebok hjå Slektsdata.com Arkivert 2005-03-07 ved Wayback Machine.
* Altforjelsa.com, - Sida for og om Jelsa. Arkivert 2013-08-09 ved Wayback Machine.
* Regional statestikk Suldal kommune
* Store norske leksikon - Gottfried Hendtzschel
* Arkivverket

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
Koordinatar: 55°45′20.567″N 9°25′9.8508″E﻿

**Jelling** er ein by i Vejle kommune på Jylland som ligg om lag 10 km nordvest for Vejle.

I Jelling er det ein gamal, heiden kultstad med to store gravhaugar og restar av ei skipssetting (det vil seie to radar av reiste stein som markerer konturene av eit skip, sett ovanfrå) som ein reknar med vart endra og omgjort til ein kristen heilagstad av kong Harald Blåtann. Arkeologiske granskingar gir grunn til å tru at han bygde ei etter måten stor trekyrkje (stolpekyrkje) mellom gravhaugane og flytta liket av den heidne faren sin, Gorm den gamle, frå eit gravkammer i den eine av dei to gravhaugane og over til eit gravkammer under kyrkja, og på den måte la denne heidne kultstaden under kristent kyrkjeleg og kongeleg herredøme. Ei kyrkje i stein frå mellomalderen står no på staden for kong Harald Blåtanns trekyrkje og dei etterfylgjane trekyrkjene som arkeologane fann spora etter.

Jelling er mellom anna kjend for runesteinane sine. (Foto: Jürgen Howaldt)
To vidgjetne runesteinar, Jellingsteinane, står innanfor dette gamle kultområdet. Den eine av dei, den såkalla vesle Jellingsteinen, er reist om lag år 950 av kong Gorm den gamle til minne om hustrua hans, Thyra. Den andre, den såkalla store Jellingsteinen, er reist av sonen til kong Gorm, kong Harald Blåtann. Steinen er noko for seg sjølv ved å ha tre sider, der det på den eine sida er ein runetekst ordna i vassrette liner som i ei bok. Teksten held fram med ei line på kvar av dei to andre sidene, under eit bilete av eit stort dyr på den eine av sidene, og under ei særeigen framstilling av Kristus i krossfestingsstilling utan krossen, men omslynga av ormeliknande band, på den siste sida. Av runeteksten går det fram at steinen er reist som eit minne over dei døde foreldra til kong Harald Blåtann, Gorm og Thyra, men vel så viktig er det at teksten òg er ei klår fråsegn frå kong Harald om at han hadde samla Danmark og gjorde danane kristne, og dessutan lagt Noreg under seg. På grunn av fråsegna om kristninga av danane, er steinen blitt kalla Danmarks «dåpsattest».

Denne heilagstaden, Jellingmonumenta, står i dag på UNESCO si liste over verdas kulturarv.

Jelling kommune har om lag 5 700 innbyggjarar (2005).

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Jelling**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* GeoNames

 |
**Carlos de Aragón de Gurrea y de Borja**, 9. hertugen av Villahermosa (1634–14. april 1692) var ein spansk adelsmann, statthaldar og guvernør.

Han var guvernør av Dei habsburgske Nederlanda mellom 1675 og 1677. Makta spanjolane hadde over Dei sørlege Nederlanda under regjeringstida til Gurrea var berre på papiret. Frankrike og Dei sameinte Nederlanda kunne utkjempe slaget ved Kassel i 1677 og slaget ved Saint-Denis i 1678 i området utan at spanjolane blanda seg inn.

Han vart seinare statthaldar i Cataolonia mellom 1688 og 1690, og døydde to år seinare.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Carlos de Aragón de Gurrea, 9th duke of Villahermosa» frå Wikipedia på engelsk, den 25. januar 2012.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* Andújar Castillo: *Consejo y Consejeros de Guerra ein el siglo XVIII*. Granada, 1996. Pp.: 197-198.
* Henry Kamen: *La Guerra de Sucesión ein España. 1700-1715*. Barcelona, 1974.


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND

 |
**Dundee United Football Club** er ein fotballklubb i Dundee i Skottland. Klubben vart stifta i 1909 under namnet Dundee Hibernian, dagens klubbnamn har ein hatt sidan 1923. Dundee United var mellom laga som i 1988 grunnla 'Scottish Premier League', og har sidan i alle år delteke i toppdivisjonen.

Dundee United vart skotske seriemeistrar i 1983, og nådde sesongen etter fram til semifinalane i Europacupen. Tre år seinare spela klubben seg til finalane i UEFA-cupen, der vart tap mot den svenske klubben IFK Göteborg. Elles har Dundee United vunne den skotske cupfinalen to gongar, 1994 og 2010, og den skotske ligacupen to år på rad; 1980 og 1981.

Klubben har heilt sidan stiftinga spela heimekampane på Tannadice Park, i dag med plass til vel 14 200 tilskodarar. Laget spelar i mørkt oransjefarga trøyer og strømper, samt svarte bukser.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Dundee United F.C.» frå Wikipedia på engelsk, den 7. juni 2013.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
**Christopher Lasch** (1. juni 1932–14. februar 1994) var ein amerikansk historikar og forfattar. Han vart kjend som ein framståande kritikar av den moderne, vestlege kulturen i fleire bøker skrivne på 70- 80- og 1990-talet. 

*Den narsissistiske kultur* frå 1979 er den mest kjende av bøkene hans. Boka er ei brei skildring av kultursituasjonen i Sambandsstatane i siste helvta av 1900-talet, og vart ein bestseljar. Lasch vart tildelt American Book Award i 1980 for *Den narsissistiske kultur* (ein pris han avslo), og boka vart òg lesen av dåverande president Jimmy Carter. Mange har i ettertid hevda at det var boka til Lasch som påverka talen presidenten heldt i juli 1979 om den moralske krisa («the crisis of confidence») han meinte truga det amerikanske samfunnet.

Utvald bibliografi
------------------

* *The Culture of Narcissism* (1979, norsk omsetjing *Den narsissistiske kultur*, 1982)
* *The Minimal Self* (1984, norsk omsetjing *Seg selv nok?*, 1986)
* *The True and Only Heaven: Progress and Its Critics* (1991)
* *The Revolt of the Elites and the Betrayal of Democracy* (1995; norsk omsetjing *Elitenes opprør og sviket mot demokratiet*, 1996)

Kjelder
-------

* «Christopher Lasch». *Store norske leksikon*. 21. november 2017. Henta 3. desember 2019.

Fotnotar
--------


1. ↑  Nils Johan Lavik (2006). «Innledende essay». *Den narsissistiske kultur*. Oslo: Bokklubben. s. XXXVI-XXXVII. ISBN 9788252563900.
Carlos Sastre fotografert under Tour de Romandie 2007.
**Carlos Sastre Candil** (fødd 22. april 1975) er ein spansk tidlegare profesjonell syklist. Han vann den gule samanlagttrøya under Tour de France i 2008.

Utvalde resultatar
------------------

2000
Vinnar av Klatretrøya og 8. plass samanlagt, Vuelta a España
2001
Vinnar av etappe 3, Vuelta a Burgos
20.plass samanlagt, Tour de France
2002
10.plass samanlagt. Tour de France
2003
Vinnar av etappe 13 og 9.plass samanlagt, Tour de France
2004
8.plass samanlagt, Tour de France
6.plass samanlagt, Vuelta a España
2005
21.plass samanlagt, Tour de France
2.plass samanlagt, Vuelta a España
Vinnar av etappe 1, Escalada a Montjuïc
2006
3.plass samalagt, Tour de France
2. plass (1. plass\*) etappe 16, Tour de France
Vinnar av etappe 17, Tour de France
43.plass samanlagt, Giro d'Italia
4.plass samanlagt, Vuelta a España
2007
4.plass samanlagt, Tour de France
2.plass samanlagt, Vuelta a España
2008
1.plass samanlagt, Tour de France. Vinnar av den gule trøya.
Vinnar av etappe 17
3.plass samanlagt, Vuelta a España
2009
4.plass samanlagt, Giro d'Italia
To etapper

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Carlos Sastre**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
**Meisterligaen i handball 2012** for menn var ei turnering arrangert av Europas handballforbund (EHF) som tok til med kvalifiseringsspel, deretter spel i fire grupper à seks lag. Dei 16 beste laga i gruppespelet gjekk så vidare til utslagsspel med heimekamp og bortekamp. Vinnarane av kvartfinalane møttest til finalespel i Köln helga 26. og 27. mai.

Finalespelet
------------

* THW Kiel – Füchse Berlin 25–24
* BM Atlético Madrid – AG København 25–23

### Bronsefinalen

* AG København – Füchse Berlin 26–21

### Finalen

* THW Kiel – BM Atlético Madrid 26–21

Kiel tok føringa og leia 13–10 ved pause. I den andre omgangen auka det tyske laget til femmålssiger.

THW Kiel stilte med Thierry Omeyer og Andreas Palicka i mål. Svensken Kim Andersson vart toppskårar (7), elles netta Filip Jícha (6), Dominik Klein (3), Momir Ilić (3), Daniel Narcisse (2), Marcus Ahlm (2) og Aron Pálmarsson (2).

Med sine 5 mål skåra makedonaren Kiril Lazarov oftast for BM Atlético Madrid.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «EHF Champions League 2011/12» frå Wikipedia på tysk, den 13. oktober 2022.*
**Filippino Lippi**, eigenleg **Filippo Lippi**, (1457–18. april 1504) var ein italiensk målar under renessansen, fødd i Prato. Han er særleg kjend for freskomåleria sine. Far hans, Fra Filippo Lippi, er ein minst like kjend målar.

### Liv og gjerning

Lippi lærde å måle i målarverkstaden til faren Fra Filippo Lippi. Etter denne døydde i 1469 gjekk han i lære i verkstaden til Fra Don Diamante, ein av venene til faren. Frå 1472 arbeidde Lippi ei tid hos Sandro Botticelli, som hadde vore elev av far hans, og var i sine tidlege verk påverka av han. Deretter vart bileta hans sterkt påverka av det flamske måleriet.

*Maria møy openberrer seg for Bernard av Clairvaux*, 1486
Frå 1482 til 1484 fullførte Filippino Lippi Masaccio sine freskar i Brancacci-kapellet i kyrkja Santa Maria del Carmine i Firenze. Inn i mellom heldt han seg i Roma, der han studerte antikken. Frå 1489 til 1493 skapte han freskane i Carafa-kapellet i Santa Maria sopra Minerva-kyrkja i Roma. Hans største oppdragsgjevar var Lorenzo de Medici i Firenze.

Av sine samtidige var Filippino høgt verdsett, og omtala som ein høfleg og elskverdig kamerat og medborgar. Han vart rekna som svært kjenslevar, men full av humor. Han døydde i Firenze som følgjene av ein akutt halsbetennelse. Lippi var ein rik mann då han døydde og etterlet seg fleire hus, samt ein stor formue.

Med si ujamne penselføring og sin til dels dystre fargebruk i sine seine verk, var Filippino Lippi ein forløpar for den italienske manierismen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Filippino Lippi» frå Wikipedia på tysk, den 7. mars 2013.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS
* SUDOC

 |
**Meisterligaen i handball 2014** for menn var ei turnering arrangert av Europas handballforbund (EHF) som tok til med kvalifiseringsspel, deretter spel i fire grupper à seks lag. Dei 16 beste laga i gruppespelet gjekk så vidare til utslagsspel med heimekamp og bortekamp. Vinnarane av kvartfinalane møttest til finalespel i Köln helga 31. mai–1. juni.

Finalespelet
------------

* THW Kiel – KC Veszprém 29–26
* Flensburg-Handewitt – FC Barcelona 41–39 etter ekstraomgangar og straffeskyting

### Bronsefinalen

* FC Barcelona – KC Veszprém 26–25

### Finalen

* Flensburg-Handewitt – THW Kiel 30–28

Kiel leia 16–14 ved pause. I andre omgang snudde Flensburg-Handewitt til tomåls-siger.

**Flensburg-Handewitt** sine mål kom frå Lasse Svan (7), Anders Eggert (7), Holger Glandorf (5), Thomas Mogensen (4), Steffen Weinhold (4), Jim Gottfridsson (2), Jacob Heini (1). Mattias Andersson vakta målburet.

Islendingen Aron Pálmarsson (6) skåra flest mål for Kiel.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «EHF Champions League 2013/14» frå Wikipedia på engelsk, den 14. oktober 2022.*
**Christopher Lambert** (fødd 29. mars 1957) er ein amerikanskfødd fransk skodespelar som fekk sitt store gjennombrot i 1986 som hovudrolleinnehavar i den britisk-amerikanske kultfilmen *Highlander* og dens oppfølgjarar.

Bakgrunn
--------

Lambert vart fødd i New York der faren var fransk diplomat for FN. Då han var to år flytta familien til Genève i Sveits og budde der fram til familien flytta tilbake til Paris då han var 16 år.

Karriere
--------

Lambert filmdebuterte i 1979 med ei lita birolle i den franske filmen *Ciao, les mecs*. I begynninga av 1980-talet medvirka han i ein del relativt ukjende franske filmar før han i 1984 fekk hovudrolla som Tarzan i den britiske eventyrfilmen *Greystoke: Legenden om Tarzan, apenes konge*. Året etter hadde han ei sentral rolle i den franske dramathrilleren *Subway* før han i 1986 vekte stor oppsikt i rolla som Connor MacLeod i den britisk-amerikanske fantasy-filmen *Highlander*. Han hadde òg same rolle i to oppfølgjarar på 1990-talet og i TV-serien.

Lambert blei i 1986 tildelt César du cinéma for sine prestasjonar i *Subway*.

Personlege tilhøve
------------------

Lambert var gift med Diane Lane frå 1988 til 1994 og fekk ei dotter med henne (f. 1993). 
Han var gift med Jaimyse Haft frå 1999 til 2000 og med Sophie Marceau frå 2012 til 2014.

Han er rekna som ein nær ven av Mario Van Peebles og Sean Connery.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC

 |
**Meisterligaen i handball 2010 for kvinner** var ei turnering arrangert av Europas handballforbund (EHF) som tok til med kvalifiseringsspel i september 2010 og avslutta med dobbeltfinale i mai 2010. Viborg HK vann turneringa for tredje gong på fire år.

### Gruppespela

Etter to kvalifiseringsrundar vart gruppespelet med fire grupper à fire lag avvikla i tida 24. oktober til 17. januar. Dei to beste laga i kvar av desse gruppene gjekk vidare til hovudrunda. Hovudrunda vart avvikla i to grupper frå 6. februar til 21. mars. Dei flittigaste poengsankarane i gruppespela møttest til doble semifinalar midt i april og dobbelfinale 8. og 15 mai.

### Semifinalane

* Viborg HK – Larvik HK 53 – 48 (27-21 og 26-27)
* Râmnicu Vâlcea – Győri ETO 49 – 45 (25-25 og 24-20)

### Finalane

* Viborg HK – Râmnicu Vâlcea 60 – 52 (28-21 og 32-31)

Viborg-måla kom frå Grit Jurack (5+11), Bojana Popović (9+5), Cristina Vărzaru (6+6), Anja Althaus (2+4), Rikke Skov (3+2), Kristine Lunde-Borgersen (1+2), Henriette Mikkelsen (2+1) og Gitte Aaen (0+1). Katrine Lunde vakta målet.

Cristina Neagu skår i alt 12 mål for Râmnicu Vâlcea.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «EHF Champions League der Frauen 2009/10» frå Wikipedia på tysk, den 20. oktober 2022.*
**Filipstads kommun** er ein kommune i Värmlands län i landskapet Värmland og Dalarna. Centralort er Filipstad.
Folketalet er 10 506 år 2011.

Administrativ historie
----------------------

I Rämmens landskommun fanst i åra 1946-1954 eit municipalsamhälle med namnet Lesjöfors. I 1950 braut ein del av Kroppa landskommun ut for å danne Storfors köping (sjå vidare Storfors kommun). Det gjenverande held fram som landskommun fram til 1970.

Ved kommunereformen 1952 vart Värmlandsbergs landskommun oppretta gjennom samanslåiing av kommunane Brattfors, Gåsborn, Färnebo og Nordmark. Denne kommunen vart i 1971 slått saman med Filipstads stad i tillegg til Kroppa og Rämmens landskommunar for å danne Filipstads kommun. Den nordlegaste delen av Rämmens församling høyrte i eldre til Äppelbo socken og vart rekna til landskapet Dalarna.

Kommunevåpenet
--------------

Blasonering: *I fält av silver en riddare, klädd i blå rustning med uppfällt visir och med naturfärgat ansikte samt sittande på en gående röd häst med beväring och mundering av guld.*

Våpenet vart faststilt 1945 for Filipstads stad og går tillbake på eit sigill frå 1630-talet. Etter kommunedanninga i 1971 fantest òg Kroppas og Värmlandsbergs våpen som kunne inngå i det nye, men ein registrerte det gamle stadsvåpenet uendra for kommunen i PRV 1975.

* Kroppa landskommun(1963-1970)Kroppa landskommun  
(1963-1970)

Kjende personar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
| * Nils Ferlin, poet, voks opp i Filipstad
* John Ericsson, oppfinnar, fødd i Långbanshyttan, Långban
* Nils Ericson, ingeniør, fødd i Långbanshyttan, Långban
* Magnus Norman, tennisspelar, fødd i Filipstad
* Ernst Kirchsteiger, programleiar, fødd i Kroppa
* Gerard De Geer («Bandybaronen»), friherre, ingeniør, disponent, forfattar, politikar
 | * Nils FerlinNils Ferlin
* John EricssonJohn Ericsson
* Nils EricsonNils Ericson
 |

Kjelder
-------

1. ↑  Folketalsstatistik kvartal 3 2011. Statistiska centralbyrån (30. september 2011). Besøkt 7. januar 2012.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Filipstads kommun

| * v
* d
* e
Kommunar i Värmlands län i Sverige |
| --- |
|  | Arvika • Eda • Filipstad • Forshaga • Grums • Hagfors • Hammarö • Karlstad • Kil • Kristinehamn • Munkfors • Storfors • Sunne • Säffle • Torsby • Årjäng |  |
| Sjå òg: Liste over Sveriges kommunar |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Christopher Benedict Bøgh** (29. januar 1773–5. november 1825) var ein norsk sorenskrivar og stortingsrepresentant frå Søndre Bergenhus amt. Han var fødd i Kerteminde på Fyn. I 1798 vart han cand.jur. og fekk året etter stilling som kopist i rentekammeret. 

Han flytta til Noreg og i 1804 vart han utnemnd til fut i Nordhordaland og Voss, i 1816 sorenskriver i Nordhordaland.

Bøgh var Søndre Bergenhuus amt sitt førsterepresentant til Stortinget i 1815–1817 og 1818–1820. Han budde i Bergen, men utanfor valdistriktet. Valet i 1815 vart likevel godkjent med 57 mot 26 stemmar. I 1818 vart valet forkasta med 52 mot 19 stemmar.

Saman med mellom anna Johan Andreas Budtz, Georg Jacob Bull, Wilhelm F. K. Christie, Edvard Hagerup, Peter Motzfeldt, Jonas Rein og Lyder Sagen var han med i herreklubben Quodlibet i Bergen.

Bøgh døydde på Voss under ei tingferd.

Kjelder
-------

* Tallak Lindstøl: *Stortinget og Statsraadet*,. B. 1 D. 1 : Biografier A-K digital utgave side 156
* Biografisk informasjon om Christopher Benedict Bøgh NSD Norsk senter for forskningsdatas politikararkiv
* Erling Gjelsvik: «Quodlibet - selvstendighetens herreklubb», *Grunnlovsmagasinet* 2014, side 35-37

* *Denne artikkelen bygger på «Christopher Benedict Bøgh» frå Wikipedia på bokmål, den 5. juli 2016.*



|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
**Meisterligaen i handball 2022 for kvinner** var ei turnering arrangert av Europas handballforbund (EHF) som tok til 11. september 2021. Turneringa med 16 deltakande lag opna med seriespel i to grupper à 8 lag. Dei to beste laga i dei to gruppene skulle gå rett til kvartfinalane, laga på plassane 3-6 møttest til cupspel om plass i kvartfinalane. Etter Russland gjekk til krig og invaderte Ukraina, vart GK Rostov (som var kvalifisert til kvartfinale) og CSKA Moskva stengt ute frå turneringa. Laga som vann kvartfinalane møttest til sluttspel i Budapest 4. og 5. juni.

IK Våg/Vipers frå Kristiansand vann turneringa gjennom finalesiger 33–31 over ungarske Győri ETO. Dermed forsvarte det norske laget sigeren frå 2021. I semifinalen vann Våg/Vipers 33–27 over franske Metz BH. Tidlegare slo Vipers ut slovenske RK Krim med 65 mot 49 i kvartfinalane. Det var tredje gongen eit norsk lag vann EHF-meisterligaen.

Sluttspelet
-----------

* Semifinalane:
* Győri ETO – Team Esbjerg 32 – 27
* IK Våg/Vipers – Metz BH 33 – 27
* Bronsefinalen:
* Metz BH – Team Esbjerg 32 – 26

### Finalen

IK Våg/Vipers – Győri ETO 33 – 31

Györi ETO var det førande laget det fyrste kvarteret og leia 10–7. Over ein ni minutts periode skåra så Våg/Vipers seks mål utan Győr skåra eitt einaste. Ved pause leia det norske laget 15–13. I den andre omgangen utlikna Győr til 16–16, før Våg/Vipers drog ifrå til 21–17. Sidan låg Våg/Vipers jamt 2-3 mål over Győr i målprotokollen og kunne til sist kontrollere inn til siger med 33 mål mot 31. Markéta Jeřábková vart toppskårar i kampen med sine 7 fulltreffarar, elles skåra Isabelle Gulldén 6, Jana Knedlíková 5, Nora Mørk 4, Sunniva Andersen, Lysa Tchaptchet, Ana Debelić (alle) 3 mål, medan Zsuzsanna Tomori fann vegen til nettmauskane 2 gongar. Ragnhild Valle Dahl og Marta Tomac kom ikkje på skåringslista, Silje Waade, Hanna Yttereng og Tuva Høve var benkeslitarar. Katrine Lunde, Andrea Austmo Pedersen og Evelina Eriksson var målvakter.

Anne Mette Hansen var toppskårar for Győri ETO, som elles hadde norske Veronica Kristiansen, Stine Oftedal og Silje Solberg med i sitt mannskap.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «EHF Champions League der Frauen 2021/22» frå Wikipedia på tysk, den 10. juni 2022.*
**Speleogenese** er danning av grotter.

Tektoniske grotter
------------------

Tektoniske grotter er grotter danna ved oppsprekking og blokkrørsler i berggrunnen. Dei finst vanlegast i samband med bratte stup eller dalsider der såkalla tensjonssprekker blir opna på grunn av tyngdekrafta, eller i forkastingsssoner der fjellet er oppknust. Frostvitring kan i mange tilfelle få ekstra godt tak i slike knusingssoner og utvide holrommet ytterlegare. Mange hellerar og brenningsholer er i hovudsak skapt av tektoniske prosessar. Den djupaste tektoniske grotta som til no er kjent i Noreg, er det om lag 50 meter djupe Ljøtehølet i Ål i Hallingdal.

Lavagrotter
-----------

Lavagrotter er grotter danna i lavastraumar. Slike straumar størknar på overflata, medan tyntflytande lava enno strøymer som ei elv inni. Desse kanalane vil delvis tømme seg før det heile størknar og etterlèt seg holesystem som kan bli mange kilometer lange. Seinare kan taket kollapse og gje dolineliknande forsenkingar. Store lavaholer finst mellom anna på Island, Tenerife og på Havaii.

Karstholer
----------

Karsthòler, kalksteinshòle eller dryppsteinshòle er ei grotte som er danna ved at dei omkringliggande berglaga har vorte oppløyste.

Kjelder
-------

* Speleogenese. (2009, 15. februar). I Store norske leksikon. Henta 17. november 2013 frå .
| **Portsea** |
| --- |
| Portsmouth og Portsea Island sett frå Portsdown HillPortsmouth og Portsea Island sett frå Portsdown Hill |
| Geografi |
| **Stad** | Solent |
| **Koordinatar** | 50°47′33″N 1°5′31″W﻿Koordinatar: 50°47′33″N 1°5′31″W﻿

 |
| Administrasjon |
| **Land** | England |
| **Grevskap** | Hampshire

 |
| Demografi |
| **Folketal** | 147088
 |

**Portsea Island** er ei lita, flat og lågtliggande øy like utanfor sørkysten av England. Øya ligg innanfor og omfattar store delar av byen Portsmouth. Ho er den tredje mest folkerike øya av Dei britiske øyane, etter øya Storbritannia og Irland.

I aust ligg Langstone Harbour og i vest Portsmouth Harbour. I sør vender ho ut mot Solent. Ein liten kanal, Ports Creek, skil øya frå fastlandet. 

Tre vegbruer (M275, A3 og A2030), ei gangbru og ei jernbanebru går frå øya til fastlandet, og ei lita vegbru går vidare til Whale Island. I tillegg går det båtruter til Gosport (på fastlandet), Hayling Island og Isle of Wight.

Namnet Portsea vert òg nytta om eit administrativ distrikt i Portsmouth, som ligg i det sørvestlege hjørnet i øya.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Portsea Island» frå Wikipedia på engelsk, den 24. januar 2010.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* GeoNames

 |
**Meisterligaen i handball 2022** for menn var ei turnering arrangert av Europas handballforbund (EHF) som tok til med spel i to grupper à seks lag. Dei 2 beste laga i gruppene gjekk rett til kvartfinalar, lag nummer 3-6 i gruppene måtte gjennom doble utslagskampar før dei kunne kvalifisere seg til kvartfinalane. Vinnarane av kvartfinalane møttest til finalespel i Köln helga 18. og 19. juni.

Finalespelet
------------

* KS Kielce – Veszprém KC 37–35
* FC Barcelona – THW Kiel 34–30

### Bronsefinalen

* THW Kiel – Veszprém KC 37–35 etter ekstraomgangar og straffeskyting

### Finalen

* FC Barcelona – KS Kielce 37–35 etter ekstraomgangar og straffeskyting

Barcelona leia 14–13 ved pause. Etter 60 minutt stod det 32–32 og ekstraomgangane skåra laga kvar sine mål til 34–34. Kielce mislukkast i to straffar, så pokalen gjekk til FC Barcelona.

**FC Barcelona** stilte med, mellom andre, målvakta Gonzalo Pérez de Vargas og målskårarane Aleix Gómez (10), Dika Mem (6), Timothey N’Guessan (4), Aitor Ariño (3), Ángel Fernández Pérez (3), Melvyn Richardson (3), Ludovic Fabregas (2), Ali Zeinelabedin (2), Blaž Janc (1), Thiagus Petrus (1), Domen Makuc (1) og Haniel Langaro (1).

Arkadiusz Moryto var mestskårande for Kielce med sine 6 mål.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «EHF Champions League 2021/22» frå Wikipedia på tysk, den 17. oktober 2022.*
**Europameisterskapen i fotball 1976** var den femte europameisterskapen i fotball. Meisterskapen vart avvikla i Jugoslavia med fire deltakarland i tida 16. til 20. juni 1976. Omframt vertsnasjonen Jugoslavia hadde Nederland, Tsjekkoslovakia og Vest-Tyskland kvalifisert seg til sluttspelet gjennom gruppekampar og kvartfinalar i tida hausten 1974-våren 1976.

32 land deltok i kvalifiseringa, fordelt på åtte grupper. Dei åtte gruppevinnarane møttest til heime-/bortekamp i kvartfinalane i april og mai 1976. Til liks med dei føregåande meisterskapane vart vertsnasjonen avgjort etter forhandlingar mellom dei fire som hadde kvalifisert seg til semifinale-spel.

Tsjekkoslovakia vann den fyrste semifinalen med 3-1 over Nederland etter ekstraomgangar. Dagen etter slo Vest-Tyskland vertsnasjonen 4-2 i Beograd, også då etter 30 ekstra minuttar. Nederland tok så bronsemedalje etter 3-1 over Jugoslavia.

### Finalen

Lagoppstillingane i EM-finalen 1976
Finalen mellom Tsjekkoslovakia og Vest-Tyskland fann stad på Raude Stjerne-stadion i Beograd. 
Midtspissen Ján Švehlík sende Tsjekkoslovakia i leiinga i det 8. minutt, medan midtbanespelaren Karol Dobiaš la på til 2-0 etter 25 minuttar. Tre minuttar seinare reduserte Dieter Müller 1-2. I sluttsekunda av ordinær tid utlikna Bernd Hölzenbein til 2-2 for Vest-Tyskland. Ekstraomgangane vart mållause. Etter at Uli Hoeness sette Vest-Tysklands fjerde straffe over tverliggaren, avgjorde Antonín Panenka ved å sette Tsjekkoslovakias femte strake i buret. 30 800 tilskodarar var til stades på tribunane.

**Tsjekkoslovakia** sitt vinnarlag bestod av: Ivo Viktor, Anton Ondruš, Ján Pivarník, Koloman Gögh, Jozef Čapkovič, Karol Dobiaš, Jozef Móder, Antonín Panenka, Marián Masný, Ján Švehlík og Zdeněk Nehoda. Ladislav Jurkemik kom inn då Švehlík gjekk ut i det 80. minutt og František Veselý spelte ekstraomgangane i staden for Dobiaš.

**Vest-Tyskland** stilte med: Sepp Maier, Franz Beckenbauer, Berti Vogts, Georg Schwarzenbeck, Bernard Dietz, Herbert Wimmer, Rainer Bonhof, Erich Beer, Uli Hoeneß, Dieter Müller og Bernd Hölzenbein. Wimmer vart teken av bana i pausen, Heinz Flohe kom inn. Beer vart i det 80. minutt erstatta av Hans Bongartz.

30 800 tilskodarar såg kampen, som vart leia av den italienske dommaren Sergio Gonella.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «EM i fotball 1976» frå Wikipedia på bokmål, den 19. juni 2014.*


| * v
* d
* e
Europameisterskapen i fotball |
| --- |
| Frankrike 1960**·** Spania 1964**·** Italia 1968**·** Belgia 1972**·** Jugoslavia 1976**·** Italia 1980**·** Frankrike 1984**·** Vest-Tyskland 1988**·** Sverige 1992**·** England 1996**·** Belgia-Nederland 2000**·** Portugal 2004**·** Austerrike-Sveits 2008**·** Polen-Ukraina 2012**·** Frankrike 2016**·** *Pan-Europa 2021* |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* NKC

 |
Kart med kotar
Ein **kote** (frå fransk *cote*, av latin *quota (pars)* 'kor stor [del]') eller ei **høgdekurve** er ei line som viser høgdeendringar på eit kart. Alle punkta på ein kote ligg like høgt over havet. Der det er tettast mellom kotane er altså terrenget brattast. På sjøkart vert linjer med same havdjupne kalla **isobatar**. 

Kotar løyser problemet med å projisere eit tredimensjonalt landskap ned i to dimensjonar. Tenk deg eit langt tau som ligg horisontalt og pressa inn mot landskapet, men alltid nøyaktig i same høgd. Tauet vil snirkle seg bortover i landskapet. Sjå så for deg at du ser det heile ovanfrå. Alle punkt på tauet har lik høgd. 

I samband med kotar snakkar vi òg om ekvidistanse, som fortel kor langt det er mellom kotane vertikalt i terrenget. Om ekvidistansen til dømes er 20 meter, er det 100 høgdemeter mellom fem kotar. 

Kvar femte kote er tjukkare enn dei andre, og blir kalla «tellekote».

Sjå òg
------

* Isoplet
* Isolinje

Kjelder
-------

1. ↑  «kote». *Store norske leksikon* (på norsk bokmål). 5. mars 2020.
Đavolja Varoš
**Đavolja Varoš** (serbisk Ђавоља Варош, tyder «Djevelbyen») er ein geografisk region sør i Serbia ved Radanfjella nær Kuršumlija. Regionen inneheld eksotiske formasjon skildra som jordpyramidar. Desse er skapt av erosjon.

Sidan 1959 har Đavolja Varoš vore verna av staten, og sidan 1995 har dei av den serbiske regjeringa hatt status som eit særskild viktig naturområde.

Kjelder under pyramidane har høgt mineralinnhald. Det er to kjelder: *Đavolja voda* («Djevelvatnet») med ekstremt surt vatn (pH 1,5) og høgt mineralinnhald (15 gram per liter vatn) og *Crveno vrelo* («Raudbrønnen»).

Đavolja Varoš er ein kandiat og ein av favorittane til å verte eit av dei sju naturlege underverka.. For tida ligg staden øvst i kategorien «Steinformasjon» og ligg an til å hamne i den siste avgjerande avstemninga mellom 21 kandidatar, som vert avgjort 31. juli 2009.

Formasjonane vart skapt for fleire millionar år sidan av vulkansk aktivitet. Det er fleire segner om korleis formasjonane vart skapt.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Đavolja Varoš» frå Wikipedia på engelsk, den 20. mars 2009.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
	+ 
	+ kursumlija.pondi.hr

1. ↑  Strana
2. ↑  Direkte rangering - new7wonders - Vitja 20. mars 2009

Bakgrunnsstoff
--------------

* Mineralvatn i Đavolja varoš
* Đavolja varoš
* Djavolja Varos - eit mogeleg underverk Arkivert 2008-07-24 ved Wayback Machine.
* jos nesto o kursumliji i djavoljoj varosi
| **Kotlas Котлас** |
| --- |
| Horisonten til KotlasHorisonten til Kotlas |
|  |
| Byvåpenet til Kotlas |
| **Byvåpenet til Kotlas** | 
 |
| Plassering |
| 

Kotlas is located in Russland

 |
| Styresmakter |
| Land |  Russland |
| Føderasjonssubjekt | Arkhangelsk oblast |
| GrunnlagdBystatus | 18901917 |
| Borgarmeister | Sergei Melentjev |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  68 km² |
| Innbyggjarar  - Totalt (2008)   - folketettleik | 59 225   871 /km² |
| Koordinatar | 61°15′00″N 46°39′00″E﻿Koordinatar: 61°15′00″N 46°39′00″E﻿ |
| Høgd over havet | 80 moh |
| Tidssone- Ved sommartid | MSK (UTC+3)MSD (UTC+4) |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 165300–165313 |
| Retningsnummer (tlf) | (+7)81837 |
| **Nettstad:** www.kotlas-city.ru |

**Kotlas** (russisk Котлас) er ein by sør i Arkhangelsk oblast i Russland med om lag 60 000 innbyggjarar. Han ligg ved samløpet av elvane Nordre Dvina og Vytsjegda. 

Byen har ein av dei største papirfabrikkane i Russland og er eit senter for tømmerindustri. I tillegg har han ei viktig elvehamn og er eit jernbaneknutepunkt.

Staden vart grunnlagd i 1890, men det har truleg vore busetnader i området lenge før den tid. Kotlas fekk bystatus i 1917.

Gulag
-----

Frå 1930-talet var Kotlas ein stad for deportasjon av *kulakar*, som eit senter for skogsindustri. Det vart styrt av Kotlaslag-divisjonen av Gulag. Seinare tok byen imot alle moglege menneske som vart undertrykt og tvangsflytta under Stalin-tida. Det var ein særskild stor polsk folkesetnad i området, med heile polske landsbyar som vart tvangsflytta hit på 1920- og 1930-talet.

Arbeidsleirar eksisterte innanfor byområda fram til 1953. Forutan skogsarbeid og papirindustri arbeidde fangane med bygging av fabrikkar, bustader, bruer og jernbanar. Dei fleste leirane var brakkeleirar utan vakter. 

I tillegg var Kotlas ein viktig transittstad for forviste som skulle fraktast lengre nord og aust, sidan byen hadde ein jernbaneterminal.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Kotlas og GULAG Arkivert 2006-02-13 ved Wayback Machine.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Kotlas» frå Wikipedia på bokmål, den 17. januar 2009.*


| * v
* d
* e
Byar i Arkhangelsk oblast |
| --- |
| Administrativt senter: Arkhangelsk |
| Flagget til Arkhangelsk oblast |  Kargopol **·**  Korjazjma **·**  Kotlas **·**  Mezen **·**  Mirnyj **·**  Narjan-Mar **·**  Njandoma **·**  Novodvinsk **·**  Onega **·**  Severodvinsk **·**  Sjenkursk **·**  Solvytsjegodsk **·**  Velsk  | Våpenskjoldet til Arkhangelsk oblast |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Spellemannprisen 1972** vart delt ut laurdag 3. mars 1973 i Chateau Neuf i Oslo. Dette var fyrste gong Spellemannprisen hadde utdeling. Det vart kåra vinnarar innanfor sju sjangrar og i tillegg delt ut tre spesial- og bransjeprisar. Komponist og arrangør Egil Monn-Iversen og musikalen Bør Børson Jr. fekk heidersprisen for musikalen som fyrste gong vart sett opp i 1972 på Det norske teatret. Jens Book-Jenssen fekk spesialpris og Sigurd Jansen fekk bransjepris som arrangør. Filharmonisk Selskaps Orkester vann den fyrste prisen i klassisk musikk/samtidsmusikk og har seinare vorte ein av dei artistane som har vunne flest prisar.

Utdelinga vart overført på radio og TV av NRK. Rolf Kirkvaag var programleiar.

Vinnarar
--------

Erik Bye vann den fyrste spellemannsprisen for Beste mannlege artist i 1972.

| Klasse | Artist |
| --- | --- |
| Kvinnelege artist | Kirsti Sparboe |
| Mannlege artist | Erik Bye |
| Gruppe | Popol Vuh |
| Klassisk musikk/samtidsmusikk | Filharmonisk Selskaps Orkester |
| Visesong | Birgitte Grimstad |
| Open klasse | Einar Schanke |
| Barneplate | Knutsen & Ludvigsen |
| Spesialpris: heiderspris frå juryen | Egil Monn-Iversen/Bør Børson Jr. |
| Spesialpris | Jens Book-Jenssen |
| Bransjepris som arrangør | Sigurd Jansen |

Kjelder
-------

* Nettstaden ifpi.no Arkivert 2007-06-13 ved Wayback Machine.
|  |
| --- |
| **Kottisk** |
|
| **Klassifisering:** | Jeniseisk Sørjensiseisk  **Kottisk-assanisk** |
| **Bruk** |
| **Var tala i:** |  Russland |
|
| **Språkkodar** |
| **ISO 639-3:** | zko |
|

**Kottisk** (russisk Коттский язык) er eit utdøytt språk innanfor den jeniseiske språkfamilien som tidlegare vart talt i det sentrale Sibir langs breiddene av Manaelva, som er ei elv som renn ut i elva Jenisej. Språket døydde ut på 1850-talet. 

Kottisk var nærskyldt med ketisk, som framleis blir snakka lengjer nord langs elva Jenisej.

I 1858 vart Matthias Alexander Castrén sitt verk *Versuch einar jenissei-ostjakischen und kottischen Sprachlehre*, ei kombinert grammatikk og ordbok, med dokumentasjon både om kottisk og ketisk, gjeven ut av Franz Anton von Schiefner). Castrén er hovudkjelda vår til kunnskap om kottisk.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Kottisk» frå Wikipedia på bokmål, den 11. september 2019.*

Bibliografi
-----------

* Castrén, M. A. (1858). *Nordische Reisen und Forschungen. M. Alexander Castrén’s Versuch einer Jenissei-Ostjakischen und Kottischen Sprachlehre nebst Wörterverzeichnissen aus den genannten Sprachen*. St. Petersburg: Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften.
Plasseringa til Štiavnicafjella i Slovakia (grått)
Štiavnicafjella er stort sett dekt av skog.
**Štiavnicafjella** (slovakisk *Štiavnické vrchy*) er ei vulkansk fjellkjede sør i sentrale område av Slovakia. Dei høyrer til dei indre, vestlege Karpatane og Slovenské stredohorie. Området er verna som ein del av Štiavnicafjella verna landskapsområde.

Dei grensar til Kremnicafjella (*Kremnické vrchy*) i nord, Pliešovce- og Krupinabekkenet (*Krupinská kotlina*) i aust, Donauåsane (*Podunajská pahorkatina*) i sør og Pohronský Inovec, Vtáčnik og Žiarbekkenet (*Žiarska kotlina*) i vest. Det høgaste punktet er Sitno (1009 moh).

Štiavnicafjella er ein enorm kaldera som vart danna då ein eldgammal vulkan kollapsa. Sidan fjella har vulkansk opphav er dei rike på mineral, med rundt 140 forskjellige typar. Tidlegare vart det drive gruvedrift etter sølv i område rundt byen Banská Štiavnica.

Det er 24 innsjøar kalla *tajchy* i Štiavnicafjella. Desse vart opphavleg skapt på 1700-talet som vassreservoar for gruveindustrien.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Štiavnicafjella**

* Štiavnicafjella verna landskapsområde på Slovakia.travel

Koordinatar: 48°25′N 19°00′E﻿
**Đurđevića Tara-brua** er ei bogebru over elva Tara nord i Montenegro. Ho ligg ved vegkrysset mellom Mojkovac, Žabljak og Pljevlja, og mellom landsbyane Budečevica og Trešnjica.

Brua vart bygd mellom 1937 og 1940, teikna av Mijat Trojanović. Då ho var ferdig var ho den største bogebrua i betong for bilar i Europa.

Brua er 365 meter lang og har fem bogar, den største bogen har eit spenn på 116 m. Distansen frå vegen og ned til elva er 172 meter. 

I 1942, kort tid etter brua stod ferdig, kom italienske styrkar og ei gruppe tsjetnikarar (serbiske rojalistrørsle som samarbeidde med nazistane under den andre verdskrigen) til området. For å hindre framgangen deira måtte partisanarane som hadde bygd brua sprenge ho. Ein av bruingeniørane, Lazar Jaukovic, sprenge den sentrale bogen i lufta og blokkerte vidare framrykking for italienarane og tsjetnikarane. Dette var ei heroisk handling som kosta Jaukovic livet. Han vart fanga av italienarane og avretta på brua han hadde bygd. 

I 1946 vart brua reparert og er sjølv i dag det viktigaste kryssingspunktet over Tarakløfta.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Đurđevića Tara Bridge» frå Wikipedia på engelsk, den 6. februar 2008.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
İmam bayıldı
**İmam bayıldı** er ein tyrkisk matrett med aubergine som hovudingrediens. Retten inneheld også lauk eller kvitlauk og ikkje minst olivenolje. İmam bayıldı kan også bli laga med kjøtdeig, men vanlegvis blir retten laga vegetarisk.

Bakgrunnen til namnet
---------------------

Direkte omsett betyr «imam bayıldı» ‘imamen svima av’ eller ‘imamen dåna’. Det finst mange historier om kor namnet kjem frå. Ifølgje ei av dei skulle ein imam ha svima av av glede fyrste gongen han smakte på denne retten.

Ifølgje ei anna historie skal ein imam ha gifta seg med dottera til ein rik olivenoljeprodusent. Dei fyrste 12 dagane skal kona hans ha laga aubergine, fylt med tomat, lauk og olivenolje av ypparste kvalitet. På den trettande dagen skal imamen ha fått servert aubergin utan olivenolje, og han skal då ha svima av av sorg.

Kjelder
-------

1. ↑  «Imam Bayildi», *Matklubben.se* (på svensk), henta 19. juli 2023
2. ↑  «Imam bayildi with BBQ lamb & tzatziki», *BBC Good Food* (på engelsk), henta 19. juli 2023
3. ↑  John Auto, *The Glutton's Glossary: A Dictionary of Food and Drink Terms*, Routledge, 1990, ISBN 0-415-02647-4, p. 146.
4. ↑  Gregory McNamee *Movable Feasts: The History, Science, and Lore of Food*, Greenwood Publishing Group, 2006, ISBN 0-275-98931-3, p. 82.

* *Denne artikkelen bygger på «İmam bayıldı» frå Wikipedia på bokmål, den 19. juli 2023.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **İmam bayıldı**
Koordinatar: 77°39′S 162°8′W﻿

**Kottmeier Mesa** er ein markant mesa på 2120 moh, 2,8 nautiske mil (5 km) nordvest for Mount J.J. Thompson i Asgard Range i Victoria Land. Fjellet er nesten heilt dekt av is. Toppen er 1,5 nautiske mil (2,8 km) lang og i snitt 0,5 nautiske mil (0,9 km) brei, og ligg oppom samløpet mellom David Valley, Bartleybreen, Matterhornbreen og nordsida av Rhonebreen, som alle får is frå dette fjellet. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) (1997) etter Steven T. Kottmeier, som var forskar for United States Antarctic Program (USAP) 1981–87, og som undersøkte mikrobar på havisen i McMurdo Sound, i tillegg til krill nær iskantsonane i Bellingshausen-, Scotia- og Weddellhavet. Han var leiar ved laboratoriet på McMurdo-basen for ITT Antarctic Services 1988–90 og leiar for Laboratory Science 1990–96 og sjefsforskar frå 1997 for Antarctic Support Associates (ASA).

Kjelder
-------

 Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Kottmeier Mesa» (innhald frå Geographic Names Information System).


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Startoppstillinga i dam. Det vert berre spelt på dei mørke felta.
**Dam** er eit taktisk brettspel som vert spela på eit sjakkbrett (8x8 felt) eller på eit brett med 10x10 felt. Berre det eine fargefeltet vert brukt. Brikkene er flate og sirkelforma og vert flytta diagonalt som til dømes ein løpar i sjakk. Det finst fleire ulike regelsett i dam. Felles for alle er at ein startar med 12 eller 20 brikker avhengig av brettstorleiken. Målet er å slå ut motstandaren sine brikker ved å hoppe over dei. Til hjelp til dette kan ein få oppgradert brikkene sine til kongar ved å ta dei til motstandaren si baklinje. Ein konge har ulike fordelar alt etter kva reglar ein spelar etter. Den viktigaste er at ein konge kan hoppe lengre hopp enn dei vanlege eittfeltshoppa.

Dei mest offisielle reglane er dei reglane ein spelar med i Russland og Nederland. Her er det turneringar og rating som i sjakk, og det vert også arrangert verdsmeisterskap. 

Dam på 64 felt er i moderne tid grundig analysert. Utrekningar syner at spelaren som trekkjer først, alltid vil vinne dersom det ikkje blir gjort feil. I meisterskap vert det difor spelt med 10x10 felt for å auke vanskegraden. Dam på 64 felt er likevel komplisert nok til at det kan spelast med varierande utfall for amatørspelarar.

Bakgrunnsstoff
--------------

* World Draughts Federation
Koordinatar: 59°54′46.969″N 10°44′29.288″E﻿

Stortinget stasjon i 2012
Sentrum stasjon i 1977
**Stortinget stasjon**, som opphavleg heitte Sentrum stasjon, er ein stasjon på T-banestrekninga gjennom Oslo sentrum, og vert trafikkert av alle linene på T-banen. Stasjonen ligg etter måten djupt og har lange rulletrapper og utgangar i gatene Grensen, Lille Grensen og på Egertorget, som ligg attmed Karl Johans gate mellom Akersgata og Øvre Slottsgate i nærleiken av nordaustre hjørnet av Stortingsbygningen.

Stasjonen har to gjennomgåande spor og eit vendespor for trafikken austfra, og såleis fire plattformer, der to av dei berre vert nytta for høvesvis avstiging og påstiging på tog frå aust som snur på stasjonen. Vendesporet skriv seg frå tida då Stortinget stasjon opna under namnet Sentrum stasjon i 1977 som endestasjonen for dei austlege T-banelinene, medan Najonaltheatret T-banestasjon var vendestasjon for dei vestlege forstadsbanelinene, utan tunnelsamband mellom dei to stasjonane.

I 1983 vart Sentrum stasjon stengd for gjennomgripande reparasjonar på grunn av at det trengde vatn inn i stasjonen, og stasjonen vart ikkje opna att før i 1987 under det noverande namnet Stortinget stasjon. Då var det bygd tunnel mellom denne stasjonen og Nationaltheatret stasjon, og stasjonen hadde fått fire spor med tilhøyrande plattformer, der dei to nye gjennomgåande spora vart nytta som endestasjon for lina frå vest, medan vendesløyfa var endestasjon for linene frå aust som før.

I 1992 kunne dei fyrste toga gå i pendeltrafikk frå aust til vest. Då var Sognsvannsbanen bygd om til det same systemet som T-banelinene austover nytta, og kunne difor knytast saman med Lambertseterbanen. Og vidare utover på 1990-talet vart det sett i gang pendeldrift mellom aust og vest på alle linene, dels ved at linene vart ombygd, dels ved at det vart nytta tog som var tilpassa båe systema. Etter dette vart det berre sporadisk trafikk på vendesløyfa på Stortinget stasjon.