Kart over Tysk Austafrika med område råka av opprøret merka i raudt.
**Maji-maji-opprøret**, også kalla **maji-maji-krigen**, var eit opprør mot det tyske kolonistyret i Tysk Austafrika som varte frå 1905 til 1907. Opprøret kom som respons mot tyske reglar som ville tvinga afrikanarar til å dyrka bomull for eksport.
Mellom 250 000 og 300 000 døydde som følgje av opprøret.

Bakgrunn
--------

Etter kappløpet om Afrika blant europeiske stormakter på 1880-talet hadde Tyskland forsterka grepet sitt om fleire afrikanske koloniar. Desse koloniane var Tysk Austafrika (i dag Tanzania, Rwanda, Burundi og delar av Mosambik), Tysk Sørvest-Afrika (i dag Namibia), Kamerun og Togoland (i dag Ghana og Togo). Tyskarane hadde eit relativt svakt grep om Aust-Afrika, men hadde eit nettverk av fort i innlandet og utøvde eit visst nivå av kontroll over området. Den svake stillinga deira gjorde at dei nytta valdeleg undertrykking for å kontrollera folka i kolonien.

Tyskarane kravde inn koppskatt i 1898, og nytta mykje tvangsarbeid for å bygga vegar og utføra andre prosjekt. I 1902 fekk alle landsbyane ordre om å dyrka bomull til eksport. Kvar landsby skulle produsera ein viss kvote. 

Den tyske politikken var svært upopulær, ettersom han hadde stor innverknad på levesettet til innbyggjarane i kolonien. Samfunnet var i kraftig endring. Sidan menn blei tvinga vekk frå heimane sine for å arbeida, måtte kvinner ta på seg mange av dei tradisjonelle kjønnsrollene deira. At mennene var vekke gjorde også at folka i landsbyane hadde vanskar med å halda seg sjølvforsynte. I 1905 blei regionen truga av tørke. Alt dette, i tillegg til motstand mot jordbruks- og arbeidspolitikken til kolonistyret, førte til ope opprør mot tyskarane i juli det året.

Opprørarane tydde til magi for å forsøka å driva ut tyskarane, og brukte det som ei sameinande kraft i opprøret. Kinjikitile Ngwale, ein åndemanar frå ei form for folkeislam med animismeinnslag, sa han var besett av ei slangeånd som heitte Hongo. Ngwale byrja å kalla seg sjølv Bokero og utvikla ei tru der folka i Tysk Austafrika hadde fått i oppdrag å gjera slutt på tyskarane der. Tyske antropologar dokumenterte at han gav følgjarane sine krigsmedisin som skulle gjera kuler om til vatn. Denne medisinen var i røynda vatn (*maji* på swahili) blanda med lakserolje og hirsefrø.

Opprøret blei slått ned av tyskarane, og etterfølgd av ein hungersnaud kjend som 'Den store svolten' (*njaa*). Denne hadde i stor grad årsak i den brente jord-taktikken til Gustav Adolf von Götzen.

Kjelder
-------

1. ↑  John Iliffe (1967). «The Organization of the Maji Maji Rebellion». *The Journal of African History* (på engelsk) **8**: 495–512.
2. ↑  Natermann, Diana Miryong (2018). *Pursuing whiteness in the colonies : private memories from the Congo Free State and German East Africa (1884-1914)*. Münster: Waxmann Verlag. s. 59. ISBN 978-3-8309-3690-9. OCLC 1037008514.
3. ↑  Seel, Sarah-Jane (2014). *The history and traditions of the Pimbwe*. Mgawe, Peter,, Mulder, Monique Borgerhoff,, Pinda, Mizengo K. P. Dar Es Salaam, Tanzania: Mkuki na Nyota Publishers. s. 35. ISBN 978-9987-08-286-5. OCLC 903052545.
4. 1 2  Pakenham, Thomas (1992). *The Scramble for Africa: White Man's Conquest of the Dark Continent from 1876 to 1912*. HarperCollins. s. 616–621. ISBN 0380719991.

* *Denne artikkelen bygger på «Maji-maji-opprøret» frå Wikipedia på bokmål og «Maji Maji Rebellion» frå Wikipedia på engelsk, den 28. juli 2021.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* LCCN

 |