recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Gunnar Petter Stave** (fødd 4. mars 1947 i Ørsta) er tidlegare rektor ved Høgskulen i Volda og tidlegare leiar av Universitets- og høgskolerådet (UHR). Stave er cand.sosiol. (1974) frå Universitetet i Oslo og dr.polit. (1997) frå Universitetet i Trondheim.

Gunnar Stave vart rektor ved Høgskulen i Volda første gong 1. august 1997. Han vart attvald 7. mars 2000 og 3. mars 2003. Han sat som rektor fram til 1. august 2007.

Gunnar Stave har vore nestleiar i Universitets- og høgskolerådet sidan samanslåinga i 2000 og fram til 2005. Han vart vald til leiar av Universitets- og høgskolerådet i UHRs representantskapsmøte 10. mai 2005. Han vart UHRs tredje styreleiar 1. august 2005 og sat som leiar ut rektorperioden sin, som enda 1. august 2007.

Kjelder
-------

1. ↑  Høgskulen i Volda: Gunnar Stave attvald som rektor
2. ↑  Høgskulen i Volda: Gunnar Stave attvald fram til 2007
3. ↑  *Pressemelding fra UHR: Rektor Gunnar Stave valgt til ny leder av UHR*, arkivert frå originalen 28. september 2007, henta 4. august 2015

Bakgrunnsstoff
--------------

* Publikasjonar av Gunnar Stave i forskingsdokumentasjonssystemet Cristin

* Publikasjonar av Gunnar Stave i BIBSYS

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* VIAF
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS
* SUDOC
* CRIStin

 |
**Soňa Mihoková** (fødd 11. november 1971) er ein slovakisk tidlegare skiskyttar frå Liptovský Mikuláš. Sesongane 1995-98 høyrde ho til verdseliten i skiskyting og vann i 1996 eitt renn i verdscupen i skiskyting. Ho lukkast aldri ta medalje i VM og OL, enda opp med fem fjerdeplassar.

### Aktiv

Mihoková meisterskapsdebuterte under Vinter-OL 1994 på Lillehammer og vart nummer 12 på 7,5 km. Året etter vart ho nummer fire på same distansen då VM i skiskyting 1995 fann stad i italienske Antholz, og gjekk Slovakia inn til same plasseringa på 4 x 6 km stafett. Vinteren 1996 vann ho sin einaste siger i eit verdscuprenn, på ein 7,5 km i austerrikske Hochfilzen slo ho nummer to med over 50 sekundar.

I VM i skiskyting 1997 på heimebane i Osrblie var Mihoková med i medaljekampen i begge dei to individuelle tevlingane, men vart nummer fem i normalprogrammet og fire på sprinten. Under Vinter-OL 1998 i Nagano enda ho som året før på fjerdeplassen på 7,5 km, og som i VM 1995 vart ho og lagvenninnene nummer fire på stafetten.

Etter 1998 makta ho ikkje å hevde seg mot verdseliten, men la ikkje opp før enn i 2006.

Kjelder
-------

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar

Bakgrunnsstoff
--------------

* «Soňa Mihoková». olympedia.org. Henta 23. oktober 2022.
**Gunnar Randers** (21. april 1914–7. februar 1992) var ein norsk fysikar, kjent som den leiande innan norsk atomforsking i tida etter den andre verdskrigen.

Randers tok embetseksamen innan astronomi ved Universitetet i Oslo (1937), var assistent under Svein Rosseland ved Institutt for Teoretisk Astrofysikk og arbeidde mellom anna med Oslo Analyzer, ein av dei største datamaskinane på den tida. Han hadde forskingsopphald i California og Chicago (1940-42), mellom anna gjesta han Albert Einstein og Enrico Fermi.

Deretter virka han i London for den norske regjeringa, samarbeidde med Jomar Brun om tungtvatn, radar og nærleiksbrannrør. Under krigen arbeidde han både for det britiske forsyningsdepartementet og for amerikanske militær etterretning. Randers vart forskingssjef for fysikkavdelinga ved det nyetablerte Forsvarets Forskningsinstitutt (1946).

Med tilnamnet «Atom-Randers» stod han for utviklinga av atomreaktorane ved Institutt for Energiteknikk på Kjeller og i Halden. Han var administrerande direktør ved IFE 1948-68. Han var visegeneralsekretær i NATO med ansvar for forskingsprogram og vitskapelege spørsmål (1968-70) og virka der til 1973. Han var òg ei tid administrerande direktør i Scandpower (1975).

Han var far til Jørgen Randers

Utgitte bøker
-------------

* *Atomkraften* (Cappelen, 1946)
* *Atomer og sunn fornuft* (Aschehoug, 1950)
* *Lysår* (Gyldendal, 1975)

Gunnar Randers forskningspris
-----------------------------

Gunnar Randers forskningspris er ein pris for utmerkt forsking innan energiteknikk og fysikk som blir delt ut av Kong Harald annakvart år. Vinnaren mottar 100 000 NOK og eit kunstverk, utvald av ein komité med Ivar Giæver, David Sherrington, Eivind Hiis Hauge og Arne Skjeltorp.

* 2001 Thomas Ebbesen, Universitetet i Strasbourg
* 2003 Amnon Ahorany, Universitetet i Tel Aviv
* 2005 Øystein H. Fischer, Universitetet i Geneve
* 2007 Paul Meakin, *Center for Advanced Modeling and Simulation* i Idaho
* 2009 Roger Pynn, Indiana University, USA
* 2011 Mogens H. Jensen, Københavns universitet

Referansar
----------

* *Denne artikkelen bygger på «Gunnar Randers» frå Wikipedia på bokmål, den 14. november 2011.*

1. ↑  Biografi naturfag.no
2. ↑  SNL: Gunnar Randers lese 6. mai 2013.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* Lokalhistoriewiki
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI

 |
*For den norske pianisten, sjå Robert Levin.* 

**Robert D. Levin** (fødd 13. oktober 1947) er ein vidkjend amerikansk konsertpianist, komponist og musikkvitar med historisk oppføringspraksis som hovudfelt. Det kanskje viktigaste verket hans er fullføringane hans av fleire ufullførte Mozart-verk — særleg *Requiem* i d-moll og *Große Messe* i c-moll. På oppdrag frå John Eliot Gardiner har han nyarrangert manglande orkesterstemmer til fem satsar frå kantatar av J.S. Bach. Som utøvar er han mest kjend for arbeidet sitt som hammarklavérsolist for klassiske konsertar, og særleg for si fagleg gjennomførte handsaming av verk av Mozart. Som utøvar prøver han å atterskapa oppføringspraksis frå tida til komponistane, inkludert improvisasjon av lange kadensar. Han er kjend for å lære musikk snøgt, og han hevdar å kunna lære eit praktisk tala kva som helst slags standard klavérverk på under tre veker.

Verk
----

### Eigne komposisjonar

* 2 klarinettsonatar (1961; 1967–1968)
* 2 korte klavérstykke (1966–1967)
* Fagottsonate (1965–1966)
* Treblåsarkvintett (1965)
* Klavérkvartett (1964 -1965)
* Klavérsonate (1962)

Bakgrunnsstoff
--------------

* Presentasjon av Robert D. Levin frå Harvard University, Department of Music

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC
* ICCU

 |
**Gunnar Olai Olsson Bakke** (5. mai 1882–12. november 1970) var ein norsk vaktmeister og stortingsmann frå Herand i Jondal.

Bakke var son til ein skreddarmeister. Sjølv utdanna han seg til møbelsnikkar i Bergen, og utdanna seg vidare i faget på reiser i Danmark, Sverige, Tyskland og USA. Åra 1907 til-10 var han sjømann på seglskuter som farta på Vest-India, Sør-Amerika og Afrika. Han gjekk Bergens tekniske kveldsskule og fekk seg stilling som vaktmeister på Sydneshaugen skole i Bergen.

Bakke var med å stifte Den kommunale tjenestemannsforening i Bergen og var formann i foreininga i fleire år. I åra frå 1916 til -24 var han forretningsførar for lag i Bergen tilslutta Norsk Treindustriarbeiderforbund.

Frå 1919 til 1936 var Bakke bystyremedlem i Bergen. Han var elles medlem i både bygningsrådet, likningsnemnda og i overskattetakstkommisjonen i byen. Åra 1928-31 var han med i sentralstyret til Arbeidarpartiet. I tida 1931-45 representerte han Bergen og Arbeidarpartiet på Stortinget, der han 1931-33 var medlem i Lovkomiteen og sidan i Universitets- og fagskulekomiteen.

Kjelder
-------

* Stortingsbiografi[*daud lenkje*]

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
**Ragnhild Kvarberg** (fødd 23. mars 1981) er ein norsk tidlegare mellomdistanseløpar frå Vang i Hedmark. Ho vann i tida 2001-10 sju norske meisterskapsgull på bane og to i terrengløp. Kvarberg var etter tur medlem i FIK Orion, FIK Ren-Eng og SK Vidar.

Aktiv
-----

Kvarberg vart i 2001 noregsmeister på 1500 meter framom Gunhild Halle Haugen. Same sesongen prøvde ho seg i 3 000 meter hinder, ei øving ho persa med 10.15,3. I 2002 vann ho 2 km i noregsmeisterskapen i terrengløp, ein prestasjon ho gjentok i 2004. Under noregsmeisterskapen 2004 i Florø fekk sølv på 800 meter, før ho slo Ingvill Måkestad i spurten på 1500 m og tok gull på distansen.

Både i 2005 og 2006 vart Kvarberg dobbelt gullvinnar i noregsmeisterskapen, sterkast konkurranse hadde ho frå Susanne Wigene på 1500-meteren i 2006. Sommaren 2006 var Kvarberg i sitt livs form, men makta ikkje kvalifisere seg til finalen på 1500 m under EM i friidrett 2006, tida 4.12,8 heldt til 19. plass. To veker etter europameisterskapen, 27. august i ]Rieti, presterte ho personbeste med 4.07,1. Allereie fem dagar seinare sette ho personleg rekord på 800 meter med 2.03,83 ved eit stemne i Tyskland. Trass i ein heller svak 1500 meter og bronse i NM 2007, fekk Kvarberg delta i VM i friidrett 2007. Prestasjonen i noregsmeisterskapen var symptomatisk, i verdsmeisterskapen vart ho slått ut i kvalifiseringa med 30. beste tid, 4.21,2.

Sesongane 2008 og 2009 var Kvarberg skadeplaga. Ho kom tilbake på friidrettsbana i 2010 og vart norsk meister på 1500 m for femte gong. Etter å sprunge 5 000 meter på 15.46,9 i svenske Sollentuna 1. juli, valde ho å delta på halvmila i EM i friidrett 2010. Ved meisterskapen i Barcelona enda ho på 15. plass med tida 15.59,8. Etter 2010 deltok Kvarberg berre i turløp.

Kjelder
-------

* friidrett.no
Utsikt frå Pembrokeshire Coast Path på Marloeshalvøya
**Pembrokeshire Coast Path** (walisisk Llwybr Arfordir Sir Benfro), òg ofte kalla **Pembrokeshire Coastal Path**, er ein turstig og National Trail i Pembrokeshire, sørvest i Wales. Han vart etablert i 1970, og er 299 KM lang. Han går stort sett på toppen av kystklippane og samla høgdeskilnad er omtrentleg 11 000 m. På det høgaste punktet – Pen yr afr – går han 175 moh, og på det lågaste punktet – Sandy Haven crossing – er han berre 2 m over havet ved lågvatn. Sjølv om mesteparten av kystlinja vender mot vest, byr stigen på utsikt over kysten i alle himmelretningar.

Stigen endar i sør ved Amroth i Pembrokeshire. Den nordlege enden vert ofte regna for å vere ved Poppit Sands, nær St. Dogmaels i Pembrokeshire, der det offisielle skiltet opphavleg stod, men stigen held no fram til St. Dogmaels, hvor et nytt markeringsskilt ble avdekket i juli 2009. Her vert stigen knytt til Ceredigion Coast Path, som held fram vidare nordover.

Pembrokeshire Coast Path er ein del av Wales Coast Path, ein 1400 km lang turstig som går rundt heile kysten av Wales frå Chepstow til Queensferry, som vart opna offisielt i mai 2012.

Kjelder
-------

1. ↑  «Pembrokeshire Coast Path». National Trails. Henta 1. juni 2014.
2. ↑  «Pembrokeshire Coast Path Statistics». National Trails. Henta 1. juni 2014.
3. ↑  «Coast Path Marker». Pembrokeshire Coastal Photography. Henta 1. juni 2014.
4. ↑  John, Brian (2012). *Pembrokeshire Coast Path*. Aurum Press. ISBN 978-1845137823.
5. ↑  «Pembrokeshire Coast Path: Newport to St Dogmaels». visitpembrokeshire.com. Henta 1. juni 2014.
6. ↑  «St Dogmaels to Newport (Town) 16 miles, (25.7 Kilometres)». *Planning a Trip*. National Trails. Henta 1. juni 2014.
7. ↑  «All-Wales coast path moves a step closer at St Dogmaels». BBC News South West Wales. 21. februar 2011. Henta 1. juni 2014.
8. ↑  BBC News Wales - All-Wales coast path nears completion Besøkt 31. mai 2014
**Christian Garup Meidell** (30. januar 1780–19. mars 1863) var ein norsk hærmann frå Balestrand som var stortingsmann 1827-28 og fyrste ordføraren i heradet.

Meidell var son til ein militær-kaptein og gardbrukar på Flesje i Balestrand. Sjølv reiste han til København og utdanna seg 1795-98 ved landkadettakademiet. Han steig i gradane frå fenrik i 1798, via sekondløytnant og premierløytnant til kaptein og kompanisjef i 1811. I 1818 tok han avskjed frå dansk hærteneste og busette seg garden Flesje. Frå 1823 var han kompanisjef i Bergenske brigade, 1839-54 oberstløytnant og korpssjef.

Meidell representerte Nordre Bergenhus amt på stortinget 1827 og omframtstortinget 1828. I 1827 var han med i Militærkomiteen, i 1828 i Komiteen om vernepliktslova. Sidan var han både ordførar 1838-39 og forlikskommissær i Balestrand i mange år.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys
* VIAF

 |
Fabrikkinteriør ved De Forenede Ullvarefabrikker i 1947
**De Forenede Ullvarefabrikker** (forkorta DFU eller D.F.U.) er namn på ei samanslutning av norske tekstilfabrikkar. I 1870 grunnla haugianaren Ole Nielsen Aalgaards Uldvarefabrikker ved fossen på Ålgård. Etter å ha kjøpt fem andre fabrikkar i 1916 vart namnet til firmaet endra til «De Forenede Ullvarefabrikker AS». 

Fabrikkane som gjekk saman var Ålgård Ullvarefabrikker, Nydalens Fabrikker i Nord-Trøndelag, Hjula Veveri i Oslo si ullvareavdeling, Grorud Textilfabriker med Skauger Fabrikker ved Drammen, i tillegg til Fredfoss Uldvarefabrik ved Vestfossen. Nydalens Fabrikker var allereie før denne samanslutninga vorte ein del av Ålgård Ullvarefabrikker.

DFU etablerte i løpet 1970-talet ei landsdekkjande butikkjede. Utover 1990-talet vart det slutt på tekstilproduksjon i Noreg.

Kjelder
-------

* Egil Werner Eriksen: *Aalgaards Uldvarefabrikker - A/S De Forenede Ullvarefabrikker 1870-1945*. Ålgård 1948.
* Ivar Øiumshaugen: *«Vi kommer ikke med kugler og kanoner»: Arbeiderbevegelsens framvekst og utvikling i Gjesdal før 1940.* Hovedoppgåve i historie, Universitetet i Bergen 1995. Elektronisk versjon
**Arent Mikal Henriksen** (fødd 8. september 1946 i Sørfold i Nordland) er ein norsk politikar for SV. Han starta den politiske karrieren sin i AUF, og var medlem av landsstyret i 1968 til 1969 og 1972 til 1973. Han involverte seg i Folkerørsla mot norsk medlemskap i Fellesmarknaden, og vart sekretær der. Han vart òg ein lokal leiar i Trondheim for Informasjonskomiteen til Arbeidarrørsla mot norsk medlemskap i EEC (AIK). Han slutta seg til dei delene av AIK som gjekk frå Arbeidarpartiet til det nydannete partiet Demokratiske Sosialistar – AIK som inngjekk i Sosialistisk Valforbund ved valet i 1973.same år og frå 1975 sammensluttet i Sosialistisk Venstreparti. Henriksen var vekselvis leiar og nestleiar i Trondheim SV 1977–79 og representerte partiet i bystyret 1979–83.

Han vart innvald på Stortinget som representant for SV frå Sør-Trøndelag i perioden 1973 til 1977, og var då den yngste representanten. Han vart så vald til Trondheim bystyre i perioden 1977 til 1983, og vart vald til Stortinget i perioden 1981 til 1989. Han var SVs finanspolitiske talsmann i denne tida.

Etter dette gjekk Henriksen inn i lokalpolitikken i Bjugn, der han vart innvalgt i kommunestyret i 1991. Han var ordførar i perioden 1995–1999. 

I samband med folkeavstemmingen om EU i 1994 gjorde han det klårt at han var for, og i 2000 tok han konsekvensen av dette og melde seg inn i Ap.

Stortingskomitéar
-----------------

* 1985–1989 medlem i Finanskomitéen
* 1985–1989 varamedlem i Valkomitéen
* 1981–1985 medlem i Finanskomitéen
* 1973–1977 medlem i Kyrkje- og undervisningskomitéen
* 1973–1977 medlem i Forsvarskomitéen
* 1973–1977 medlem i Fullmaktskomitéen

Kjelder
-------

* Arent M Henriksen i Norsk Biografisk Leksikon
* «Arent M. Henriksen». Stortinget.no.


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* PolSys

 |
**De Casteljau-algoritmen** innanføre numerisk analyse er ein rekursiv algoritme for å rekna ut bézier-kurver eller polynom på bernsteinform.

Algoritmen er tregare enn å rekna ut bézier-kurva direkte, men algoritmen har føremonen med at han er meir numerisk stabil.

Definisjon
----------

La {\displaystyle c\_{i}} vera kontrollpunkta til kurva. 

Det initielle steget i algoritmen er: 

{\displaystyle c\_{i}^{0}=c\_{i}}

For kvar {\displaystyle r=\{1,..n\}} reknar ein ut:

{\displaystyle c\_{i}^{r}=(1-t)c\_{i}^{r-1}+tc\_{i+1}^{r-1}}

Der {\displaystyle i=\{0,1,..n-r\}}.

  

Algoritmen kan illustrerast ved ein trestruktur. Første kolonnen utgjer verdiane for {\displaystyle c\_{i}^{0}}, altså dei initielle verdiane til algoritmen. Andre kolonnen er resultatet av første iterasjon av algoritmen. Det siste punktet algoritmen reknar ut er {\displaystyle c\_{0}^{n}=p(t)}, altså den siste kolonnen. Dette svarar til bézier-kurva av grad n.

{\displaystyle {\begin{matrix}c\_{0}&=c\_{0}^{(0)}&&&\\&&c\_{0}^{(1)}&&\\c\_{1}&=c\_{1}^{(0)}&&&\\&&&\ddots &\\\vdots &&\vdots &&c\_{0}^{(n)}\\&&&&\\c\_{n-1}&=c\_{n-1}^{(0)}&&&\\&&c\_{n-1}^{(1)}&&\\c\_{n}&=c\_{n}^{(0)}&&&\\\end{matrix}}}

Kvar {\displaystyle c\_{i}^{r}} er i seg sjølv ei bézierkurve med grad r.

Døme
----

Me går ut i frå tre kontrollpunkt {\displaystyle c\_{0},c\_{1},c\_{2}}.

{\displaystyle c\_{0}^{(0)}=c\_{0},\qquad c\_{1}^{(0)}=c\_{1},\qquad c\_{2}^{(0)}=c\_{2}}

Første iterering:

{\displaystyle c\_{0}^{(1)}=c\_{0}^{(0)}(1-t\_{0})+c\_{1}^{(0)}t\_{0}=c\_{0}(1-t\_{0})+c\_{1}t\_{0}}

{\displaystyle c\_{1}^{(1)}=c\_{1}^{(0)}(1-t\_{0})+c\_{2}^{(0)}t\_{0}=c\_{1}(1-t\_{0})+c\_{2}t\_{0}}

Andre og siste iterering:

{\displaystyle c\_{0}^{(2)}=c\_{0}^{(1)}(1-t\_{0})+c\_{1}^{(1)}t\_{0}}

{\displaystyle =c\_{0}(1-t\_{0})(1-t\_{0})+c\_{1}t\_{0}(1-t\_{0})+c\_{1}(1-t\_{0})t\_{0}+c\_{2}t\_{0}t\_{0}}

{\displaystyle =c\_{0}(1-t\_{0})^{2}+c\_{1}2t\_{0}(1-t\_{0})+c\_{2}t\_{0}^{2}}

Som er bézier-kurva av grad 2 funnen ut i frå dei gjevne kontrollpunkta {\displaystyle c\_{0},c\_{1},c\_{2}}.

Kjelder
-------

1. ↑  «Bezier», *www.it.hiof.no*, henta 9. oktober 2019
**Christian Pravda** (8. mars 1927–11. november 1994) var ein austerriksk skirennar som vart verdsmeister i utfor i svenske Åre i 1954. Han var fødd i Kufstein og døydde i Kitzbühel,

Aktiv
-----

Pravda deltok i slalåmtevlinga under Vinter-OL 1948 i St. Moritz, men kom aldri til mål. To år seinare var han med til VM i alpine greiner 1950 i Aspen i den USA-amerikanske delstaten Colorado, der femteplassen i utforrennet vart hans beste plassering.

Under dei olympiske leikane 1952 i Oslo vann Pravda sølvmedaljen i storslalåm, 1,9 sekundar bakom olympiameister Stein Eriksen frå Noreg. Dagen etter tok Pravda bronsemedaljen i utfor, italienaren Zeno Colò vann føre Othmar Schneider, ein landsmann av Pravda.

Høgdepunktet opplevde Pravda då han under VM i alpine greiner 1954 i Åre vann gullmedaljen i utfortevlinga. I tillegg tok han sølvet i kombinasjonen og vart nummer fire i slalåm.

Etter å reklamert for eit fransk skimerke vart han utestengd frå idretten i eitt år og gjekk glipp av Vinter-OL 1956.

Frå 1951 til 1958 vann Pravda åtte austerrikske meisterskap; tre i slalåm, to både i storslalåm og i kombinasjon, samt eitt i utfor. Han la opp som aktiv FIS-løpar i 1959. Fram til byrjinga av 1970-åra arbeidde han som skilærar i USA, flytta så heim til Kitzbühel i Tirol.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Christian Pravda» frå Wikipedia på tysk, den 13. desember 2014.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND

 |
Ragnhild Noer (fødd 1959) er ein norsk jurist og dommar i Høgsterett. Ho blei utnemnd til høgsterettsdommar 18. juni 2010, med tiltreden den 1. oktober 2010..

Ragnhild Noer gjekk på Orkdal vidaregåande skole og gjennomførte juridisk embetseksamen i 1985. Ho var sakshandsamar i Justis- og politidepartementet si lovavdeling i to år frå 1985. Frå 1987 til 1989 var ho dommarfullmektig ved Lyngen sorenskrivarembete. Hausten 1989 blei ho amanuensis ved Institutt for rettsvitskap ved Universitetet i Tromsø. Frå 1990 til 1991 arbeidde ho som programsekretær ved NRK Troms. Frå 1991 til 2005 arbeidde ho hos Regjeringsadvokaten, der ho i 1994 også fekk møterett for Høgsterett. Ho hadde permisjon frå Regjeringsadvokatembetet i perioden 1997 til 1998 for å arbeide som sekretær for Barnefordelingsprosessutvalet. I perioden 2001 til 2002 var ho seniorrådgjevar i Miljøverndepartementet. Frå hausten 2005 har ho vore lagdommar ved Borgarting lagmannsrett .

Ho har vore medforfattar til boka *Prosessnøkkelen* som har kome i ti utgåver sidan 1984.

Litteratur
----------

* Ragnar Eldøy, Magnus Hellesylt og Ragnhild Noer *Prosessnøkkelen* 10. utgave 2010 ISBN 978-82-15-01655-9
* Prosessnøkkelen 6. utgave (tilgjengeleg på nett via NB digital)

* Publikasjonar av Ragnhild Noer i BIBSYS

Kjelder
-------

* Ragnhild Noer hos domstol.no
* Pressemelding frå regjeringen.no 18. juni 2010

Fotnotar
--------

1. ↑  Offisielt frå statsrådet 18. juni 2010
2. ↑  Regjeringen.no Nye dommarar i Høgsterett 18.06.2010

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* LCCN
* ISNI

 |
Dazhou (gul) i Sichuan
**Dazhou** (forenkla kinesisk: 达州; tradisjonell kinesisk: 達州; pinyin: *Dázhōu*) er eit byprefektur heilt nordaust i provinsen Sichuan i Kina, med grense mot provinsen Shaanxi i nord og mot Chongqing i aust. Byprefekturet har eit areal på 16 591 km², folketalet vart i 2007 berekna til 6,63 millionar.

Byprefekturet Dazhou omfattar eitt distrikt (区 *qū*), eitt byfylke (市 *shì*) og fem fylke (县 *xiàn*).

### Næring

Dazhou har store gassfelt og mineral-ressursar som salt, kol, mangan, litium og kalkstein. Viktigaste varene frå landbruket er flesk, storfekjøt og te. Kjemisk produksjon, kolkraft, metallurgi, tekstilindustri, byggematerialar er andre viktige næringsgreiner.

### Samferdsle

Kinas riksveg 210 går gjennom området. Riksvegen tek til i Baotou i Indre Mongolia, fører gjennom Yan'an, Xi'an, Chongqing, Guiyang og endar opp i Nanning i Guangxi.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Dazhou» frå Wikipedia på bokmål, den 9. april 2012.*

* *Denne artikkelen bygger på «Dazhou» frå Wikipedia på engelsk, den 9. april 2012.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
Småflaskemuseet til Christian Ringnes, The Mini Bottle Gallery, som òg vert nytta som konferanse- og selskapslokale.
**Christian Ringnes** (fødd 3. mars 1954) er ein norsk forretningsmann som frå 1984 har vore ein aktiv investor i fast eigedom, og no er største eigaren og administrerande direktør i eigedomsselskapa Eiendomsspar og Victoria Eiendom. Han er utdanna siviløkonom frå Université de Lausanne i Sveits og MBA frå Harvard Business School i USA.

Christian Ringnes er kjend for å samle på miniflasker utan innhald, nokre med innhald, i eit Småflaskemuseum (The Mini Bottle Gallery) i ein bygard i Kirkegata i Oslo sentrum, der han dessutan driv konferanse- og selskapslokale. Han er òg kjend for å vere ein aktiv samlar av kunst, og for å stå attom den omdiskuterte skulpturparken Ekebergparken, opna i 2013 i Ekebergskråninga i Oslo, den solfylte, skogdekte vesthellinga av Ekeberg ned mot Bjørvika. Han (Eiendomsspar) har dessutan kjøpt det nedlagde Folketeatret og gjort det til ei privat konsert- og teaterscene.

Christian Ringnes er fødd i Oslo som son av Christian Ringnes senior. Han voks opp i Halvdan Svartes gate på Frogner i Oslo. Familien flytta til Vinderen i Oslo då han var åtte år, og han gjekk på Vinderen skole, seinare Ris gymnas, og tente verneplikta som befal i Hærens sanitet i Nord-Noreg. Ætta stammer frå garden Ringnes attmed Krøderen.

Christian Ringnes er oldebarn av Ellef Ringnes, som saman med sin bror Amund skipa Ringnes Bryggeri i Oslo i 1877. Bryggeriet vart selt ut av familien av Christian Ringnes senior.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Artikkelen «Eiendomskongen» av Irina Lee i tidsskriftet magma.no 1-2014 frå Econas Informasjonsservice AS

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon

 |
**Argentina Menis** (19. juli 1948–3. mars 2023) var ein rumensk diskoskastar frå Dolj fylke. Ho vann sølvmedaljen i øvinga ved Sommar-OL 1972 i München og i EM 1974. To veker etter dei olympiske leikane i München sette ho verdsrekord med eit kast på 67,32 meter.

Aktiv
-----

Menis melde seg på i verdstoppen i diskoskasting i 1971-sesongen. Ho sette personbeste med 61,08 meter og med eit kast på 59,04 m kom ho på fjerdeplass ved europameisterskapen i Helsinki. Året etter var ho med i ein minneverdig duell om gullmedaljen i øvinga under dei olympiske sommarleikane i München. I OL-finalen opna Menis med 64,28 m og ny olympisk rekord. I den fjerde omgangen auka ho til 65,06 m. Men verdsrekordhaldar Faina Melnik frå Sovjetunionen druste til med 66,62 meter og sikra seg gullmedaljen. Den 23. september 1972 sletta Menis verdsrekorden til Melnik då ho slengde diskosen 67,32 meter i Constanta. Åtte månader seinare tok Melnik verdsrekorden tilbake.

Både ved universiaden 1973 i Moskva og under europameisterskapen 1974 i Roma enda Menis opp på andreplass, begge gongane slått av Faina Melnik. Også ved universiaden 1975 i Roma vart Menis nummer to, ved det høvet overgått av Marija Vergova frå Bulgaria. Med eit kast på 67,96 meter sette Menis den 15. mai 1976 i Bucuresti sin tiande og siste landsrekord. Under sommarleikane i Montreal same sommaren måtte ho ta til takke med sjetteplass, trass i gode 65,38 m. Ho opp i 1979.

Menis under Sommar-OL 1972
### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* EM 1971 i Helsinki: Nr 4 – 59,04 m
* OL 1972 i München: Sølvmedalje – 65,06 m, bakom Faina Melnik (66,62 m)
* EM 1974 i Roma: Sølvmedalje – 64,62 m, bakom Faina Melnik (69,00 m)
* OL 1976 i Montreal: Nr 6 – 65,38 m
* EM 1978 i Praha: Nr 9 – 58,36 m

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Argentina Menis» frå Wikipedia på tysk, den 25. mai 2020.*

* «Argentina Menis» (på engelsk). Olympedia. Henta 8. mars 2023.
**Pellucid marginal degenerasjon** (PMD, keratotorus) er ei degenering av hornhinna. PMD er ein variant av keratokonus. Oftast opptrer PMD i begge augene, men det finst rapportar på tilfelle der sjukdomen berre råkar eine auget. Sjukdommen vart oppdaga i 1957. PMD er ein sjeldan sjukdom, men det er ukjent kor mange tilfelle som dukkar opp kvart år.

Symptom
-------

Døme på skuggebilete slik dei kan opptre for ein person med PMD.
Synet vert gradvis forverra, ettersom hornhinna vert tynnare og endrar form. Hornhinna skal normalt ha jamn krumming, slik at lyset blir brote symmetrisk mot linsa i auget og vidare mot netthinna. Ved PMD vert hornhinna svakare, slik at forma vert meir kjegleforma. Synet blir dårlegare som følgje av at hornhinna får ei meir ujamn form, og dette fører til astigmatisme og skuggebilete. Synsforverringa kan bli svært alvorleg over tid.

Årsaker
-------

Årsakene til at sjukdommen oppstår er ikkje kjende. Det er mogleg at det finst ein samanheng mellom PMD og sklerodermi. Faktorar som rase, kjønn eller alder korrelerer ikkje med sjukdommen, sjølv om symptoma oftast oppstår i 20-40 års-alderend. 80 % av dei som får sjukdommen har ein IQ på over 130.

Behandling
----------

På grunn av at hornhinna vert tynnare, er behandlingar som LASIK og PRK ikkje mogleg. Synet kan ofte korrigerast ved hjelp av korrigerande linser, ofte med harde kontaktlinser med overrefraksjon. Pasientar som nyttar slike linser har stundom fått problem med blending og med kontrastkjensle, men det er uklart om dette kjem av hornhinnesjukdomen eller sjølve kontaktlinsa.

### Intacs

Bruken av intacs implantat har vorte prøvd som behandling for PMD, med betring av synet etter elleve månader som resultat.

### Corneal cross-linking

Corneal cross-linking (CXL) er ei behandlingsform som ikkje bidrar til noko større synsforbetring, men låser hornhinna i den tilstanden ho er i ved behandlinga. Ved CXL vert riboflavin nytta saman med med UV-lys. Denna kombinasjonen forsterkar bindevevstrådane i hornhinna.

Kjelder
-------

1. ↑  Basak, Hazra; Bhattacharya, Sinha (2000). «Unilateral pellucid marginal degenerasjon» (på engelsk). Disha Eye Hospitals and Research Centre,. Henta 3. september 2007.
2. ↑  Karim Rasheed, MD (2005). «Pellucid Marginal Degeneration» (på engelsk). WebMD. Henta 3. september 2007.
3. ↑  Sii, Freda; Lee, Graham A.; Sanfilippo, Paul; Stephensen, David C. (2004-05). «Pellucid marginal degeneration and scleroderma». *Clinical & Experimental Optometry* **87** (3): 180–184. ISSN 0816-4622. PMID 15186210. doi:10.1111/j.1444-0938.2004.tb03172.x.
4. ↑  Patient-Point organization (2010) "Keratokonus"
5. ↑  Eye Ultimate (2008) "Information Keratoconus: Cause, Symptoms and Treatment"
6. ↑  Intacs (2005). «A new FDA approved option for keratoconus filling the gap between contact lenses and a corneal transplant» (på engelsk). Intacs. Arkivert frå originalen 9. august 2007. Henta 3. september 2007.
7. ↑  George D Kymionis M.D. Ph.D. (2003). «Intacs for early pellucid marginal degeneration» (på engelsk). Department of Ophthalmology, University of Crete. Henta 3. september 2007.
**Christian Strand** (fødd 2. mai 1980 i Indonesia) er ein norsk skodespelar, journalist og programleiar.

Biografi
--------

### Barndom og utdanning

Christian Strand blei adoptert tre månader gamal frå Indonesia av Arne Strand (politisk redaktør i Dagsavisen), og kona hans. Han har ingen sysken.

Allereie 12 år gamal starta han i NRK i 1992, som ein av programleiarane i barne- og ungdomsserien Midt i smørøyet.

Ved sida av ungdomsskulen på Siggerud og vidaregåande på Drømtorp i Ski jobba Strand som ekstrahjelp på butikkar. Han var også ein periode junior trainee-aksjemeklar hjå DNB Markets.

Etter fullført vidaregåande tok Strand utdanning ved Handelshøyskolen BI og Washington State University. Han har bachelorgrad i forretningar og administrasjon. Dessutan har han ex.phil. og ex.fac. juridikum frå Universitetet i Oslo. I Pullman i USA tok han også fag innan fjernsyn.

### Jouranlist

Han har hatt arbeid som journalist for Se og hør og Østlandets Blad.

Seinare har han arbeidd som intervjuar og reporter i NRK-program som Frokost-TV, Sommermorgen, Kvitt eller dobbelt og Migrapolis. Ein periode var han feltreporter i NRK P3 sitt radioprogram NRQ.

### Talkshow-vert

I januar 2008 debuterte han som talkshow-vert i talkshow-programmet *I kveld* som gjekk måndag til torsdag på NRK2 klokka 22:20. Sommaren 2008 var han med i sommarsatsinga til NRK, og frå 1. juli til 31. juli blei *I kveld* sendt på NRK1 med 300.000 sjåarar i gjennomsnitt, med ein topp på 412.000.[*treng kjelde*] *I kveld* heldt fram på NRK2 til 10. desember 2009. I løpet av dei to åra har programmet vorte vitja av over 1000 gjester. Mellom anna har Strand intervjua: milliardæren Bill Gates, nobelkonsertverten Michael Caine, wikipediagründeren Jimmy Wales, statsminister Jens Stoltenberg, FRP-leiar Siv Jensen, tidlegare LO-leiar Gerd Liv Valla og utanriksminister Jonas Gahr Støre. Programmet har hatt som profil å vera ein kombinasjon av unge og etablerte gjester, samt trekkja fram kvinner og minoritetar.[*treng kjelde*]

### Skodespelar og musikar

Strand hadde ei rolle i barneserien *Lillys butikk* frå 1993 til 1996. Frå 2000-2001 hadde han rolla som *Knut Arne Olsen* i den norske såpeserien Hotel Cæsar. Han spelte også pikkolo i 738 episodar av serien. Han hadde også ei rolle i filmen *Sebastians verden*, som rollefiguren Moon.

Strand har vore aktiv innan musikk. Han hadde hausten 2000 ein hit med låta «Maybe Baby», som også var ein del av TV-serien Hotel Cæsar. Låta blei skriven av Kim Kolstad. Denne låta låg på fyrsteplassen på VG-lista jola 2001.

### Idrettsmann

Strand var i en rekkje år aktiv utøvar i sprint, og representerte friidrettsklubben SK Vidar. Hans personlege rekord på 100 meter er 11,28 sekund, frå juni 1998 på Bislett Stadion. Då representerte han Ski IL. På 200 meter hadde han 23,24 sekund, frå same staden to år seinare.

Referansar
----------

1. ↑  Dokument på torsdag - Christian Strand

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Christian Strand» frå Wikipedia på bokmål, den 6. april 2011.*
**Peltiereffekt** er ein termoelektrisk effekt som vart oppdaga av den franske fysikaren Jean Charles Athanase Peltier i 1834. Når det blir sendt straum gjennom to ulike metall som er i kontakt med kvarandre, vil kontaktstaden bli oppvarma eller avkjølt. Effekten er den motsette av seebeckeffekten og blir òg kalla reversert seebeckeffekt.

Når ein straum strøymer frå stoff A til B, vert det skapt varme i den øvre overgangen ved {\displaystyle T\_{2}}, og absorbert varme ved den nedre overgangen ved {\displaystyle T\_{1}}. Peltiervarmen {\displaystyle {\dot {Q}}} absorbert ved den nedre overgangen per tid er lik: 

{\displaystyle {\dot {Q}}=\Pi \_{\mathrm {AB} }I=\left(\Pi \_{\mathrm {B} }-\Pi \_{\mathrm {A} }\right)I,}
der {\displaystyle \Pi \_{AB}} er Peltierkoeffisienten for termoelementet som består av stoff A og B og {\displaystyle \Pi \_{A}} ({\displaystyle \Pi \_{B}}) er Peltierkoeffisienten for stoff A (B). {\displaystyle \Pi } varierer med temperaturen til stoff og den spesifikke samansetjinga.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Thermoelectric effect» frå Wikipedia på engelsk, den 15. februar 2013.*
**Christian Reif** (fødd 24. oktober 1984) er ein tysk lengdehoppar frå Speyer i Rheinland-Pfalz. Reif, som representerer klubben ABC Ludwigshafen, vart europameister i lengdehopp i 2010.

Aktiv
-----

Reif gjorde sitt fyrste åttemeters-hopp den 21. juli 2007 under den tyske meisterskapen i Erfurt. Der landa han på 8,08 m og vann meistertittelen, samstundes kvalifiserte han seg til verdsmeisterskapen i Osaka. I Osaka forbetra han sin personlege rekord til 8,19 m i kvalifiseringa, men i VM-finalen enda han på niandeplass etter eit lengstehopp på 7,95 m.

I 2010-sesongen forbetra Reif si eiga bestenotering til 8,22 m i Weinheim, ei veke seinare la han på til 8,27 m i Hengelo. Under EM i friidrett 2010 i Barcelona vann han den 1. august gullmedaljen, med ny personbeste på 8,47 meter. 

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* VM 2007 i Osaka: Nr 9 – 7,95 m
* EM 2010 i Barcelona: Gullmedalje – 8,47 m, framom Kafétien Gomis (8,24 m)
* VM 2011 i Daegu: Nr 7 – 8,19 m
* OL 2012 i London: Utslått i kvalifiseringa (7,92 m – nr 13)
* VM 2013 i Moskva: Nr 6 – 7,98 m
* EM 2014 i Zürich: Nr 8 – 7,95 m

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Christian Reif» frå Wikipedia på tysk, den 8. september 2014.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
Koordinatar: 70°25′S 62°0′W﻿

**Smithfjorden** er ein 24 km lang, isdekt fjord mellom Cape Boggs og Cape Collier, langs austkysten av Palmer Land. Fjorden vart oppdaga og kartlagd i 1940 av U.S. Antarctic Service, men vart seinare feilaktig nedteikna på kart som **Stefanssonfjorden**. I 1947 vart fjorden fotografert frå lufta av Ronne antarktiske forskingsekspedisjon under Finn Rønne, medan Falklands Islands Dependencies Survey kartla han frå bakken. Han vart namngjeven av Ronne etter kontreadmiral Edward H. Smith som var ein kjend oseanograf og oppdagar i Arktis og som var direktør ved Woods Hole Oceanographic Institute.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Smithfjorden i Palmer Land» frå Wikipedia på engelsk, den 1. desember 2012.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Smith Inlet» (innhald frå Geographic Names Information System).



|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
|  |
| --- |
| **Vaid** |
| VaidVaid |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Planteriket Plantae |
| **Rekkje:** | Karplantar Tracheophyta |
| **Underrekkje:** | Frøplantar Spermatophytes |
| **Orden:** | Krossblomordenen Brassicales |
| **Familie:** | Krossblomfamilien Brassicaceae |
| **Stamme:** | Isatideae |
| **Slekt:** | *Isatis* |
| **Art:** | **Vaid** *I. tinctoria* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Isatis tinctoria***L. 1753 |

**Vaid** (*Isatis tinctoria*) er ei inntil 150 cm høg plante i krossblomfamilien med opphav på steppene i Vest-Asia og i Nord-Afrika. Planta har sidan antikken vore nytta til å farge ullgarn og ulltøy blått med. Ho vart difor innførd og dyrka i dei fleste landa i Europa, og har spreidd seg som villplante som fylgje av dette. 

Botanisk illustrasjon av vaid.
Planta er toårig. Fyrste året gror det opp ein rosett av om lag 30 cm lange, pilforma hårete blad. Andre året kjem blomestanden, som kan verte inntil halvannan meter høg. Blomane er gule, og skulpene er avlange og hengjande. På den eine av dei to varietetane som veks i Noreg, vert skulpene svarte, på den andre ljose.

Vaidfrø

Bruk
----

Frø av vaid som vart funne i vikingskipet frå kvinnegrava på Oseberg i Vestfold kan tyde på at planta har vore dyrka og nytta til ullfarging i Noreg i vikingtida. To varietetar av vaid veks no i Noreg her og der, men er sjeldne. 

I mellomalderen kunne vaid ha stor økonomisk verde som plantefarge, men vart seinare utkonkurrert av plantefargen indigo frå India, og frå slutten av 1800-talet har kunstige fargeemne overteke.

Dei fyrste arkeologiske spora i Europa etter vaid skriv seg frå yngre steinalder (neolittikum) frå ei grotte (grotte de l'Audoste) i området  Bouches-du-Rhône sør i Frankrike. Frå jarnalderen har ein funne avtrykk av vaidfrø i keramikk i restar etter ein busetnad i Heuneburg i Tyskland, og på jarnaldergravplassane Hallstatt og Hohmichele er det funne tøy farga med vaid.

Romaren Julius Cæsar fortel i boka om gallarkrigane at britane farga og tatoverte kroppen ved hjelp av «vitrium», og denne utsegna har vorte tolka slik dei nytta eit blått fargestoff utvunne av vaid. Men då ordet «vitrium» ikkje kan omsetjast med «vaid», er det meir truleg at Cæsar meiner dei tatoverte seg ved hjelp av ein type grønblått glas som har vore vanleg på denne tida.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Vaid**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* LCCN
* Dyntaxa
* ITIS
* EOL

 |
**Smrk** er eit fjell i Dei moravisk-schlesiske Beskidane i Tsjekkia. Med ei høgd på 1 276 m er fjellet det nest høgaste i fjellkjeda etter Lysá hora. Nordsida av fjellet stig bratt oppover frå det omliggande låglandet, og er fråskild resten av fjella av dei djupe elvedalane Ostravice (i aust) og Čeladenka (i vest) renn gjennom. I sør går fjellet i hop med det lågare fjellområdet Zadní hory.

Sjølv om namnet (som tyder gran) tyder på noko anna, var fjellet stort sett dekt av bøk- og furuskog, med høgare gran nær toppen. Då den industrielle revolusjonen starta i området rundt fjellet på 1700- og 1800-talet vart det oppretta mange jernverk. Desse kravde ved til fyring, og den opphavlege skogen vart hogd ned og erstatta av gran. Desse skogane fekk påført stor skade på grunn av dei kraftige utsleppa frå industriområdet i Ostrava, og fordi mange av grantrea som vart planta ikkje var tilpassa det lokale klimaet. Dermed voks det ikkje tre i dei øvre områda i nord, medan dei andre fjellsidene ikkje var like øydelagde. Særleg i elvedalen Čeladenka er det ein del av den opphavlege (og nyplanta) bøkeskogen.

Det er avgrensa utsyn frå toppen, som stort sett er dekt av fjellfuru. Ved sida av den sekundære fjelltoppen Malý Smrk står det minnesmerke for John Lennon og Jan Palach.

Smrk er ein del av det verna landskapsområdet Beskydy (tsjekkisk Chráněná krajinná oblast Beskydy). Toppen ligg delvis i den mest verna delen av området. I tillegg er det oppretta reservat i dei best bevarte og mest verdifulle områda rundt begge toppane.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Smrk (Moravian-Silesian Beskids)» frå Wikipedia på engelsk, den 21. mars 2007.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Ellen Anne Mikkelsdatter Sara Gaup** (fødd 29. februar 1964) er ein norsk samisk barnebokforfattar frå Masi i Kautokeino. Ho skriv på nordsamisk. Ho er utdanna barnehagelærar og arbeider både i barnehage og i reindrifta.

Gaup har gjeve ut to barnebøker på det samiske forlaget Davvi Girji. Den første boka hennar var biletboka *Rágo ja skireáhkku* (2007), som skildrar venskapen mellom kråkeungen Rago og skjærekona («skireáhkku»), med ein bodskap om at vener og hjelpsemd er naudsynt for å klara seg. Boka er illustrert av Ante-Ovlla Juuso. Biletboka *Niillas ja Báktestálu noaidelávži* (2012, «Niillas og Bergtrollet sitt magiske reim») er illustrert av Malle Remmel og er utgjeve i ei trespråkleg utgåve på nordsamisk, sørsamisk og lulesamisk. Historia handlar om at Niillas må få hjelp av det store, farlege bergtrollet for å få reinsimla si frisk att.

Referansar
----------

1. ↑  Ellen Anne Sara Gaup; davvi.no
2. ↑  *samiskbibliotektjeneste.wordpress.com*, arkivert frå originalen 4. april 2016, henta 29. november 2020
3. ↑  samiskbibliotektjeneste.wordpress.com[*daud lenkje*]

* *Denne artikkelen bygger på «Ellen Anne Sara Gaup» frå Wikipedia på bokmål, den 29. november 2020.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* VIAF

 |
*For andre tydingar av oppslagsordet, sjå Frogner (fleirtyding).* 
Koordinatar: 59°55′1.3548″N 10°42′21.308″E﻿

**Frogner** er ein administrativ bydel i Oslo. Han ligg vest for sentrum, og har 49 058 innbyggjarar (2009). Frogner er mellom anna kjent for Frognerparken.

Flyfoto av bydelen (2015)
Bydel Frogner har namn etter strøket Frogner, som igjen har namn frå storgarden Frogner hovedgård. I tillegg til strøket Frogner omfattar bydelen nabolag som Uranienborg, Briskeby, Skarpsno, Skillebekk, Majorstua og Bygdøy.

Eit stort fleirtal av ambassadane i Oslo ligg i bydelen. Bydel Frogner grensar til dei administrative bydelane Ullern, Veste Aker og St. Hanshaugen, i tillegg til Oslo sentrum.

Referansar
----------

1. ↑  «Tabell 22 : Folkemengd, etter kjønn og alder. Oslo. Bydel. 1. januar 2009». Statistisk sentralbyrå. 1. januar 2009. Henta 21. juni 2009.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Nettstaden til Bydel Frogner

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* Lokalhistoriewiki
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
**Bjørn Trumpy** (fødd 6. juli 1900 i Bergen, død 8. juni 1974) var ein norsk fysikar. Trumpy er kjend for undersøkingar innan atom- og molekylærfysikk, kosmisk fysikk og kjernefysikk. Han nedla òg eit stort arbeid i samband med opprettinga av Universitetet i Bergen og var den første rektoren på universitetet. 

Han virka ved NTH frå 1918 til 1935, der han studerte til kjemiingeniør (1922) og dr.techn. i fysikk (1927), studerte hos Max Born i Göttingen og Niels Bohr i København, og virka seinare som dosent i fysikk (1932-35). Deretter overtok han etter Ole Andreas Krogness ved Geofysisk Institutt i Bergen (1935-59). Han vart leiar for Bergen Museum (1946), leia det lokale *Magnetisk Byrå* og planla Institutt for fysikk og teknologi ved det komande Universitetet i Bergen. Der vart han seinare professor i jordmagnetisme og kosmisk fysikk, såvel som førsterektor (1948). Han skreiv rundt hundre vitskaplege avhandlingar om atom- og molekylfysikk, kosmisk stråling og kjernefysikk og var tilknytt CERN i sine seinare år (1960).

Trumpy leia Norsk Geofysisk Forening (1946-57) og Norsk Fysisk Selskap (1954-57), der han òg vart æresmedlem (1972). Han vart kommandør av Den Kongelige St. Olavs Orden (1951). Ved Universitetet i Bergen finn ein *Bjørn Trumpys hus*.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Bjørn Trumpy» frå Wikipedia på bokmål, den 24. februar 2012.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*

1. 1 2  Bjørn Trumpys hus Arkivert 2016-03-05 ved Wayback Machine. ved Universitetet i Bergen
2. ↑  Kort forhistorie vedr. Geofysikk

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI

 |
**Ole Olsson Øveland** (1776–16. juli 1840) var ein lærar, gardbrukar og stortingsmann frå Finsland i Vest-Agder.

Han var som til ein gardbrukar på Espeland i Finsland. Etter litt undervisning frå biskop Peder Hansen vart han skulehaldar i Bjelland og frå 1801 gardbrukar på Øveland i Finsland. 

Øveland representerte Lister og Mandals amt på Stortinget 1821-27 og 1833-37. I 1821 var han medlem av fem komitear, mellom dei om utskiftingslova og om hogst i allmenningar. År 1824 var han medlem av komiteane om fiskeria og om veglova, 1827 atter om fiskeria. Grunna sjukdom møtte han ikkje på omframstortinget 1828. På Stortinget 1833 og 1836 var han medlem av Lagtinget og justiskomiteen, 1836-37 av Lagtinget. Øveland var medlem av riksretten 1836-37.

Han døydde på garden sin i Finsland i 1840.

Kjelde
------

* Lindstøl, Tallak:*Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
* Biografisk informasjon om Ole Olsson Øveland NSD Norsk senter for forskningsdatas politikararkiv

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
Flyktningleir for rwandarar i den austlege delen av Kongo, som følgje av folkemordet i Rwanda.
**Flyktningleir** eller **flyktninglæger** er ei mellombels busetjing for flyktningar. Slike leirar blir gjerna laga av styresmakter, SN sin høgkommissær for flyktningar, andre internasjonale organisasjonar som Raudekrossen) eller ulike ikkje-statlege organisasjonar. Flyktningleirar er som regel rekna som ei mellombels løysing på eit akutt problem, men dei kan bli verande i mange år. Det kan bu hundretusenvis av menneske i nokre av dei største leirane.

Kenya
-----

Ved Dadaab i Kenya ligg verdens største flyktningleir (300 000 flyktninger per desember 2009). Dei fleste innbyggjarane her kom hit på grunn av borgarkrigen i Somalia.

Sjå òg
------

* Asylmottak

Kjelder
-------

1. ↑  VG, 6. desember 2009, s. 24

* *Denne artikkelen bygger på «Flyktningleir» frå Wikipedia på bokmål, den 13. mars 2021.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* BBC Things

 |
**Ole Peter Schjølberg** (24. juli 1811–15. februar 1885) var ein norsk lensmann, bankmann og stortingsmann frå Trondheim. Peter Rinnan var brorsonen hans.

Liv og gjerning
---------------

Schjølberg var son til ein smedmeister. Sjølv vart han lensmann i Ibestad då han var 22 år gammal og sat i stillinga i 44 år. I tillegg var han frå 1838 til 1872 den fyrste kommunekasseraren i Ibestad. Frå 1843 til 1882 var han medlem av heradsstyret, og samstundes heile tida kasserar i den lokale sparebanken.

Schjølberg representerte Finnmarken og Troms på stortinga 1845, 1848, 1854, 1857 og 1865-66, samt det overordentlege storting 1858. Han var i 1845 medlem av justiskomite nr 2 og i 1848 sekretær i same komiteen. Frå 1854 til -66 var han medlem av Lagtinget når han hadde stortingsplass, i 1865-66 som sekretær. Dessutan var han i 1854 medlem av og i 1857 sekretær kyrkjekomiteen. Ved den siste tingsamlinga han tok del i, 1865-66, var han medlem av budsjettkomiteen.

Då han i 1882 sa frå seg posisjonane i Ibestad, flytta han til hovudstaden og døydde der tre år seinare.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak:*Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
* Biografisk informasjon om Ole P. Schjølberg NSD Norsk senter for forskningsdatas politikararkiv

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Historisk befolkningsregister
* PolSys

 |
**Flysoldat** er den lågaste graden i det norske luftforsvaret. Han har koden OR 1 i NATO-systemet.

Det er berre vernepliktige mannskap i luftforsvaret som har denne graden. Tilsvarande er utskriven meinig i Sjøforsvaret og meinig i Hæren.

Tilsvarande grad i Storbritannia og mykje av det britiske samveldet er *aircraftman* (AC) eller *aircraftwoman* (ACW).

Kjelder
-------

1. ↑  
*SÆRAVTALE FOR TJENESTEGJØRING I INTERNASJONALE OPERASJONER* (PDF), regjeringen.no

* *Delar av denne artikkelen bygger på «Aircraftman» frå Wikipedia på engelsk, den 24. november 2016.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* odin.dep.no - Plansje over norske gradar


Militære grader i Noreg

**Hæren/Luftforsvaret:** Meinig/Flysoldat – Korporal – Sersjant – Fenrik – Løytnant – Kaptein – Major – Oberstløytnant – Oberst – Brigader – Generalmajor – Generalløytnant – General

**Sjøforsvaret:** Utskriven meinig – Utskriven leiande meinig – Kvartermeister – Fenrik – Løytnant – Kapteinløytnant – Orlogskaptein – Kommandørkaptein – Kommandør – Flaggkommandør – Kontreadmiral – Viseadmiral – Admiral