| **Prešov** |
| --- |
| Sentrum i PrešovSentrum i Prešov Sentrum i Prešov |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Flagget til Prešov | Byvåpenet til Prešov |
| **Flagget til Prešov** | **Byvåpenet til Prešov** |

 |
| Plassering |
| 

Prešov is located in Slovakia

 |
| Styresmakter |
| Land |  Slovakia |
| Kraj | Prešov kraj |
| Først nemnt i | 1247 |
| Borgarmeister | Pavel Hagyari |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  70,40 km² |
| Innbyggjarar  - Totalt (2007)   - folketettleik | 91 650   1 301,8 /km² |
| Koordinatar | 49°00′06″N 21°14′22″E﻿Koordinatar: 49°00′06″N 21°14′22″E﻿ |
| Høgd over havet | 250 moh |
| Tidssone - Ved sommartid | CET (UTC+1) CEST (UTC+2) |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 080 01 |
| Retningsnummer (tlf) | +421-51 |
| Bilnummer | PO |
| **Nettstad:** www.presov.sk |

**Prešov** er ein by aust i Slovakia. Han er sete i Prešov kraj og har om lag 90 000 innbyggjarar, som gjer han til den tredje største i landet.

Historie
--------

Området rundt Prešov har vore busett sidan steinalderen. Dei eldste verktøya og mammutbeina som er funne er 28 000 år gamle. Dagens busetnad har spor tilbake til 700-talet. 

Mot slutten av 1000-talet hadde byen vorte ein del av Kongedømet Ungarn og ungarske soldatar slo seg ned i byen. I fløgje ei segn vart byen grunnlagd i 1132 av kongen av Ungarn, Blinde Béla og kalla opp etter jordbærplanter i nærleiken. På 1200-talet flytta mange tyskarar til Prešov frå Szepes etter mongolinvasjonen i 1241. Dei første skriftlege kjeldene som nemner Prešov går tilbake til 1247 i eit dokument frå kong Béla IV, då han vart nemnd som *Epuries*. På denne tida var han ein landsby som høyrte til den nærliggande Šariš-borga. I 1299 fekk Prešov kommunstatus frå Andreas III og i 1374 vart han erklært ein fri kongeleg by. Dette førte til at handverket og handelen (særleg eksport av vin frå Tisza-regionen til Polen) tok seg opp. På 1400-talet vart Prešov med i Pentapolitana, ein allianse på fem byar aust i Slovakia (Bardejov, Levoča, Košice, Prešov og Sabinov).

Elvebreidda til Torysa i Prešov
Den første skulen ein veit om i byen daterer seg frå 1429. I 1572 vart det starta utgraving av salt i Solivar (då ein nærliggande by som i dag er ein del av Prešov). Sidan Prešov vart stadig viktigare vart han i 1647 sete i grevskapet Šariš.

I 1667 vart det viktige Evangeliske lutherske gymnaset i Prešov grunnlagd av lutheranarane i byen. I 1687 vart 24 prominente borgarar og adelsmenn avretta for å ha støtta opprøret til Imre Thököly.

På byrjinga av 1700-talet gjorde byllepest og bybrannar store innhogg i folketalet, og det var til slutt berre 2000 att. Byen kom seg att på andre halvdel av 1700-talet, og handelen og handverket auka igjen. Det vart òg bygd nye fabrikkar på denne tida. I 1752 fløymde saltgruva i Solivar over. Sidan den gong har ein produsert salt frå gruva ved å koke saltlaken. 

I 1870 kom den første jernbanelinja til byen frå Košice. Mot slutten av 1800-talet hadde byen elektrisitet, telefon, telegraf og kloakkanlegg. I 1887 øydela ein brann store delar av byen. I 1918 vart Prešov ein del av det nye Tsjekkoslovakia. Under den andre verdskrigen vart den nærliggande byen Košice igjen ein del av Ungarn som følgje av den første Wien-prisen. Dette førte til at mange institusjonar vart flytta frå Košice til Prešov, og han vart slik viktigare. I 1944 opna eit profesjonelt slovakisk teater i Prešov.

I kommunisttida etter 1948 vart Prešov eit industrisenter, og folketalet auka raskt frå 28 000 i 1950 til 52 000 i 1970 og 91 000 i 1990.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Prešov» frå Wikipedia på engelsk, den 9. april 2009.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
	+ Offisiell historie Arkivert 2006-05-04 ved Wayback Machine.

1. ↑  «Eperjes (Prešov, Eperies Sk)». Protestáns Honlap.
2. ↑  Tibor Horváth, "Szlovákia", s. 140 (ungarsk)
3. ↑  «Prešov - Prior to The Grant of The City privileges». City of Prešov. [*daud lenkje*]

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata
* Informasjon frå Slovakia.org

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC
* GeoNames

 |