**Pål Helge Bang-Hansen** (fødd 29. juli 1937 i Oslo, død 25. mars 2010) var ein prisløna norsk skodespelar, regissør, journalist, forfattar og filmkritikar.

I meir enn 30 år spela han, ved sidan av arbeidet som filmregissør, ei viktig rolle som formidlar av film gjennom fjernsynet.

Biografi
--------

Saman med familien budde han i Hammarbyhöjden i Stockholm frå 1943, der han gjekk på barneskule. Då han var busett i Husebygrenda, vart han barnestjerne og opptredde mellom anna mykje med Sverre Udnæs i høyrespela i *Barnetimen*, med hovudrolla i *Mesterdetektiven Blomkvist*. Bang-Hansen debuterte på film i *Gategutter* av Arne Skouen (1949). Etter eit opphald i Italia i åra 1950–1952 fekk han hovudrolla i bokfilmen til faren, Odd Bang-Hansen, *Tom og Mette på sporet* i 1952. På gymnaset studerte han språk samtidig med Gro Harlem Brundtland og Rolf Presthus, var leiar for Studentersamfundets Teater i 1959, før filmstudiar på regilinja ved *Centro Sperimentaledi Cinematografia* i Roma frå 1960 til 1962. 

Frå 1962 rapporterte han årleg frå Filmfestivalen i Cannes, ofte saman med Arne Hestenes, frå 1968 med base i bustaden hans ved Tovo ved Villa Faraldi i Liguria. Derifrå skreiv han også reise- og matbøker. Som faren vart han kulturjournalist i *Arbeiderbladet*, og var det frå 1961 til 1967, men er mest kjend frå NRK, der han vart tilsett i 1965 og leidde *Filmmagasinet* heilt frå 1967 til 1993.

I 1966 gifta han seg og regisserte den fyrste av seks filmar for EMI Produksjon, *Skrift i sne* (1966) med manus av faren og broren Kjetil Bang-Hansen mellom skodespelarane. Komedien *Norske byggeklosser* selde bra i 1972. Dei to borna hans, Simen og Bent, var med i *Kanarifuglen* (1973). Den siste filmen han regisserte, var *Kronprinsen*, der Bjørn Sundquist vann Filmkritikerprisen 1980.

Andre NRK-program med Bang-Hansen var spørjeleiken *Zoom* i 1985 og også *Lørdagsbilaget* same år. I tillegg leidde han *På kino i kveld* (1990–1992),*Oscarfest i Hollywood* (1992), og han har hatt innslag i *Kulturoperatørene* i 1994 og *Cinemaskopet* med Anne Hoff i 1996. Han leidde *Påls briller* i 1997, var innom *Gydas vei* i 1998, og var filmmeldar i *Frokost-TV* mellom 2003 og 2007. I 2002 laga NRK dokumentaren *Pål sine stjerner* om han. Dessutan opptredde han sjølvparodisk i *Uti vår hage* i 2003.
Bang-Hansen pensjonerte seg frå NRK i 2007, men heldt fram å skrive manuskript, det siste om XU-jenter frå den andre verdskrigen.

Filmografi
----------

### Som regissør

* *Spøkelsesbussen* (1981)
* *Kronprinsen* (1979, inspirert av lagnaden til Ola Teigen)
* *Farlig yrke* (1976, fjernsynsserie, del 1)
* *Bortreist på ubestemt tid* (1974, frå det prisvinnande manuset til Sigrun Krokvik)
* *Kanarifuglen* (1973)
* *Norske byggeklosser* (1972)
* *Filmen Douglas* (1970, etter Haavard Haavardsholm-romanen *De skjulte tjenester*)
* *Skrift i sne* (1966)

### Som skodespelar

* *De blå ulvene* (1993) .... skuffa mann
* *Kvinnens plass* (1956)
* *Trost i taklampa* (1955) .... Arne Barnhemmet
* *Tom og Mette på sporet* (1952) ...Tom
* *Gategutter* (1949) .... Sofus
* *Uti vår hage* (2003) .... Seg sjølv

Bibliografi
-----------

* *Dager med Douglas* (1970)
* *24 ganger i sekundet* (Cappelen, 1988)
* *Norske filmplakater 1911-1988* (Samlaget, 1988)
* *Villa Faraldi* (1986, saman med Jon Lie)
* *Rivieraen* (Cappelen, 2003)
* *Toscana og litt om Umbria* (Cappelen, 2003)
* *Toscana, kultur og historie* (Cappelen, 2004)
* *Roma* (Cappelen, 2005)
* *Roma, historie og kultur i den evige stad* (2005)

Prisar
------

* Gullruten 2001, heidersprisen
* Amanda-prisen 2002, heidersprisen
* Haugesund by sitt æresteikn «De fykende måker», utdelt ved Filmfestivalen i Haugesund der han har vore kvart år
* Aamotstatuetten 2009, saman med med-kritikar Per Haddal.
* Den Hvide Knap 2010 Storkors, Det Norske Studentersamfunds Teaters Orden.

Kjelder
-------

* «Pål Bang Hansen» på Wikipedia på bokmål, innhenta 25. mars 2010.

### Referansar

1. ↑  «Pål Bang Hansen er død» på NRK.no (25.10.2010).
2. ↑  

	* «Pål\_Bang-Hansen» i *Store norske leksikon*, snl.no.
3. ↑  Pål Bang-Hansen på IMDb
4. ↑  *Fiasko-lørdag med Pål* i VG (06.04.1992).
5. ↑  *Pål sine skrøner* (14.8.2002).
6. ↑  *Filmplan om motstandskvinner. Bang-Hansen har manus klart* i VG (13.4.2009).
7. ↑  Universitas.no Nasjonalheltenes fødeplass i

Bakgrunnsstoff
--------------

* Sigitaliserte bøker av Pål Bang-Hansen hjå Nasjonalbiblioteket

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* VIAF
* LCCN
* ISNI
* BNF

 |