*Denne artikkelen handlar om treslaget. For kommunen i Nordfjord, sjå Selje kommune.* 

|  |
| --- |
| **Selje** |
| SeljeSelje |
|
| **Utbreiing og status** |
| **Status i verda:** LC LivskraftigUtbreiinga av Selje Utbreiinga av Selje |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Planteriket Plantae |
| **Overrekkje:** | Landplantar Embryophyta |
| **Rekkje:** | Karplantar Tracheophyta |
| **Underrekkje:** | Frøplantar Spermatophytes |
| **Orden:** | Vierordenen Malpighiales |
| **Familie:** | Vierfamilien Salicaceae |
| **Slekt:** | Vierslekta *Salix* |
| **Art:** | **Selje** *S. caprea* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Salix caprea***L. 1753 |

**Selje** (latin *Salix caprea*) er namnet på eit treslag av vierslekta i vierfamilien. Seljer skil seg ut frå dei fleste andre pilslaga ved at blada er breiare enn dei utprega langsmale pilblada.

Utsjånad
--------

Botanisk teikning av selje.
Selje med gåsungar. (Kjelde: biolib.de)
### Vekstform

Seljer veks oftast i buskform med fleire stammar som blir kring 2–3 meter høge. Ved einstammig form i godt lys kan selja vakse til tre på 6–14 meters høgd – og unntaksvis opp til 20 m.

### Blad

Seljeblada er 5–12 cm lange, og grøne på oversida, men gråkvite på undersida. Her er dei kledde med filtaktige hår som truleg har som oppgåve å verna blada mot væsketap.

### Blomster

Selja blomstrar tidleg og på berr kvist. Knoppane er verna av eit brunt, blankt skal, medan blomeorgana er verna av grå dun eller pels som gjev dei ein særprega utsjånad. Dei mjuke, avrunda blomane blir gjerne kalla gåsungar.

Bruk
----

### Dyrefôr

Lauv og greiner av selje blir tradisjonelt bruka til husdyrfôr i norsk landbruk – særleg for sauer og geiter.

### Seljefløyte

Når selja er særleg sevjerik kring slutten av mai og utover juni, har det vore vanleg å laga seljefløyter. Desse lagar ein ved å kappe seg eit fingertjukt emne av rett ved utan kvist. Ein kakkar på borken med knivskaftet til borken løysnar frå veden og ein kan vri borken forsiktig laus frå greina utan at han sprekk eller rivnar. Ein følgjer så ein av fleire metodar som alle har til felles at ein brukar ein del av ved-delen av emnet til å laga ein blokk med ein spalte i og eit vinkla dobbeltsnitt i borken slik at fløyta kan blåsast på som ei blokkfløyte. Korte seljefløyter kan vera korte piper med éin tone, dei kan vera stempelpiper med glissandotonar. Dei mest brukande instrumenta er fløyter som er lange nok til at ein kan få fram fleire overtonar på dei ved overblåsing.

Gåsungar på hannselja
Gåsungar på hoselja vert også kalla pusekattar
### Høgtidsbruk

Det er vanleg å taka inn seljegreiner med gåsungar (lodne blomar) på til palmesøndag i mange norske familiar. Nokre stader blir den blomande selja endatil kalla *palme* i denne samanhengen.

Sjå òg
------

* Gråselje
* Selje kommune

Kjelder
-------

Bakgrunnsstoff
--------------

* (no) *Selje* hos ArtsdatabankenRedigere på wikidata
* (en) *Selje* i Encyclopedia of LifeRedigere på wikidata
* (en) *Selje* i Global Biodiversity Information FacilityRedigere på wikidata
* (sv) *Selje* hos DyntaxaRedigere på wikidata
* (en) *Selje* hos ITISRedigere på wikidata
* (en) *Selje* hos NCBIRedigere på wikidata
* (en) *Selje* hos The International Plant Names IndexRedigere på wikidata
* (en) *Selje* hos TropicosRedigere på wikidata
* (en) *Kategori:Salix caprea* – bilete, video eller lyd på Wikimedia CommonsRedigere på wikidata
* (en) *Salix caprea* – galleri av bilete, video eller lyd på Wikimedia CommonsRedigere på wikidata
* *Salix caprea* – detaljert informasjon på WikispeciesRedigere på wikidata

* Bilete av selje Arkivert 2004-12-29 ved Wayback Machine.
* Den virtuella floran

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* Dyntaxa
* ITIS
* EOL

 |