recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
| **Schwerin** |
| --- |
|  |
| **Byvåpen** | **Plassering** |
|  | 


 |
| Styresmakter |
| Land  Delstat  Regierungsbezirk‎  Landkreis |  Tyskland  Mecklenburg-Vorpommern  Ingen  Kreisfri by |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  130,46 km² |
| Innbyggjarar  - By (2007)   - folketettleik | 96 280   788/km² |
| Koordinatar | 53°38′0″N 11°25′0″E﻿Koordinatar: 53°38′0″N 11°25′0″E﻿ |
| Høgd over havet | 38 m |
| Tidssone - Ved sommartid | CET (UTC+1) CEST (UTC+2) |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 19053, 19055, 19057, 19059, 19061, 19063 |
| Telefon-retningsnummer | 0385 |
| Bilnummer | SN |
| **Heimeside:** www.schwerin.de |

**Schwerin** er ein by i Tyskland og hovudstad i delstaten Mecklenburg-Vorpommern med om lag 95 000 innbyggjarar. Han ligg ved breidda av Schweriner See.

Historie
--------

Schwerin er omgjeve av mange naturskjønne innsjøar. Den største av desse er *Schweriner See* med eit areal på 60 km². Midt i dette innsjøområdet slo obotrittarar seg ned her på 1000-talet. Området vart kalla *Zuarin* og namnet på Schwerin har sitt opphav i dette. I 1160 slo Henrik Løve obotrittarane og erobra Schwerin. Byen vart så erobra til eit mektig senter i regionen. Eit slott vart bygd og gjennom hundreåra utvida. Eit spøkelse kalla Petermänchen skal visstnok gå igjen i slottet. 

Schweriner Schloss (parlamentet i Mecklenburg-Vorpommern)
I 1358 vart Schwerin ein del av Hertugdømet Mecklenburg, og var eit sete for hertugane her. Rundt 1500 byrja ein å byggje Schweriner Schloss, der hertugane heldt til. Etter delinga av Mecklenburg i 1621 vart Schwerin hovudstad i Hertugdømet Mecklenburg-Schwerin. Mellom 1765 og 1837 var byen Ludwigslust hovudstaden, før Schwerin etter kvart fekk denne oppgåva tilbake. 

I 1918 og under den tyske revolusjonen då alle tyske monarki vart nedlagd, abdiserte storhertugen. Schwerin vart så hovudstad i delstaten Mecklenburg-Vorpommern. 

Mot slutten av den andre verdskrigen, 2. mai 1945, kom amerikanske troppar til byen. Han vart gjeven til britane ein månad seinare, og i juli 1945 til sovjetiske styrkar. Schwerin låg så i den sovjetiske okkupasjonssonen som nokre år seinare vart Aust-Tyskland. Opphavleg var han hovudstad i den austtyske delstaten Vorpommern, men desse delstatane vart oppløyst i 1952, og byen vart hovudstad i distriktet Bezirk Schwerin.

Etter gjenforeininga i 1990 vart delstaten Mecklenburg-Vorpommern oppretta. Rostock var ein seriøs kandidat som delstatshovudstad, men valet fall til slutt på den tidlegare hovudstaden Schwerin.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Schwerin

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen er basert på ei omsetjing av artikkelen Schwerin frå Engelsk Wikipedia .*

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Levestandard** er nivået på inntekt, varer og tenester som er tilgjengeleg, generelt brukt om eit samfunn eller ein stad, snarare enn på eit individ. Levestandard er relevant av di han reknast å bidra til livskvaliteten til eit individ. Levestandard er generelt opptatt av objektive utrekningar utanfor den personlege kontrollen til eit individ, til dømes økonomiske, samfunnsmessige, politiske og miljømessige tilhøve - slike ting som eit individ kan tenkja seg når ein vurderer kvar ein vil bu i verda, eller når ein vurderer suksessen til økonomisk politikk.

Levestandarden er påverka av faktorar som kvaliteten og tilgjenget på sysselsetting, klasseskilnader, fattigdom, kvalitet og rimelege bustader, arbeidstimar som krevst for å kjøpa naudsynte varer, bruttonasjonalprodukt, inflasjonsrate, mengde fritid, tilgang til og kvalitet på helsetenester, kvalitet og tilgjenge på utdanning, lesekunne, forventa levealder, førekomst av sjukdommar, kostnader for varer og tenester, infrastruktur, tilgang, kvalitet og pris på offentleg transport, nasjonal økonomisk vekst, økonomisk og politisk stabilitet, fridom, miljøkvalitet, klima og tryggleik.

Kjelder
-------

* «levestandard» i Nynorskordboka.
* 

* «levestandard» av Gerhard Stoltz i *Store norske leksikon*, snl.no.
**Kolubara** (serbisk Колубара) er ei 123 km lang elv vest i Serbia og ei sideelv til Sava frå høgre. 

Kolubara startar som *Obnica* i regionen Podgorina vest i Serbia ved fjellet Povlen. Ved byen Valjevo møter ho elva *Jablanica* frå sør og dannar Kolubara, som elva vert kalla resten av løpet. Obnica er 25 km lang. 

Jablanica spring òg ut frå fjellet Povlen, berre nokre få kilometer frå Obnica. Denne elva er 24 km lang. 

Kolubara i Valjevo
Etter byen Valjevo, som er den største byen vest i Serbia, er det ingen større busetnader langs elva, bortsett frå eit par landsbyar. Dette kjem av at elva er utsett for flaum. Elva munnar ut i Sava nær landsbyen Barič.

Kolubara har relativt lange sideelvar, så sjølv om ho ikkje er så lang har ho eit relativt stort nedslagsfelt som dekkjer 3639 km². Dette høyrert til Svartehavet.

Kolubara var åstad for eit av dei store slaga på Balkan under den første verdskrigen, slaget ved Kolubara i 1914.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Kolubara» frå Wikipedia på engelsk, den 3. mars 2009.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
		- *Mala Prosvetina Enciklopedija*, 3. utg. (1985); Prosveta; ISBN 86-07-00001-2
		- Jovan Đ. Marković (1990): *Enciklopedijski geografski leksikon Jugoslavije*; Svjetlost-Sarajevo; ISBN 86-01-02651-6

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Kolubara**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Ceilidh Culture** er ein årleg festival som blir halden i Edinburgh i Skottland. Han omfattar folkemusikk, song, dans og forteljing. Festivalen omfattar no eit månadlangt program som finn stad rundt påske. Det noverande formatet blei innført i 2003, sjølv om Edinburgh har hatt ein festival med tradisjonell ceilidh-musikk og tradisjonelle kunster sidan 1951.

Historie
--------

Hamish Henderson var instrumental i å skapa den fyrste Edinburgh People's Festival i 1951, med støtte frå British Council, det britiske kommunistpartiet og fagforeininga Scottish TUC. Her blei Ewan MacColl sitt skodespel *Uranium 235* framført, medan Flora MacNeil og andre song gæliske songar. I 1952 varte festivalen i tre veker. Han hadde mista nesten alle dei økonomiske støttespelarane sine, og hadde ei redusert program med hovudfolkus på ceilidhen. I 1953 var han blitt endå mindre, men både Jeannie Robertson og Jean Ritchie hadde minneverdige opptredenar. People's Festival i 1954 var den siste.People's Festival blei gjenoppliva i 2002 av ein skotsk parlamentsmedlem frå Scottish Socialist Party, Colin Fox. 

I 1964 blei det halde ein **Edinburgh Folk Festival**, der grupper og musikarar som The Corries, The Dubliners, Ian Campbell Folk Group og Robin Hall og Jimmie Macgregor opptredde. Frå 1979 til 1999 var det ein årleg Edinburgh Folk Festival med alle dei større gruppene innan keltisk musikk representerte – Planxty, The Boys of the Lough, Battlefield Band og så bortetter. Økonomiske vanskar førte til at festivalen enda att i 1999, men i 2003 blei det lansert ei ny tilstelling kalla Ceilidh Culture.

Kjelder
-------

1. ↑  «The tale of Scots ceilidh culture has a happy ending». *The Scotsman*. 20. april 2003. Henta 26. juli 2015.
2. 1 2  «Celebrating the tenth birthday of Ceilidh Culture». *The Scotsman*. 18. februar 2012. Henta 26. juli 2015.

* *Denne artikkelen bygger på «Ceilidh Culture» frå Wikipedia på engelsk, den 16. mai 2023.*
|  |
| --- |
| **Celebesmakak** |
| CelebesmakakhoeCelebesmakakhoe |
|
| **Utbreiing og status** |
| **Status i verda:** CR Kritisk trugaUtbreiinga av Celebesmakak Utbreiinga av Celebesmakak |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Pattedyr Mammalia |
| **Orden:** | Primatar Primates |
| **Familie:** | Dyreapar Cercopithecidae |
| **Slekt:** | Makakar *Macaca* |
| **Art:** | **Celebesmakak** *M. nigra* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Macaca nigra***Desmarest, 1822 |

**Celebesmakak** (*Macaca nigra*) er ein dyreape av makakslekta som lever på Sulawesi i Søraust-Asia. Arten er rekna som kritisk truga grunna jakt og habitattap.

Sitjande celebesmakak.
Celebesmakaken har heilsvart pels og svært kort hale. Ein hårkam går frå pannen og midtlangs hovudet mot ryggen. Denne ligg vanlegvis flatt, men reiser seg når makaken blir opphissa.
Apane blir som regel opptil 52-57 cm høge og veg ca 10 kg.

Celebesmakakar dannar store flokkar på over 100 individ av begge kjønn. Makaken er likevel som regel ein lite iaugefallande, stille fruktetar som lever i skogsområde.

Arten er utbreidd nord på Sulawesi og på nokre mindre nærliggjande øyar. Han har namn etter Sulawesi, som tidlegare blei kalla Celebes.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Celebesmakak» frå Wikipedia på bokmål, den 27. august 2012.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Celebesmakak**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* NKC
* ITIS
* EOL

 |
Lillehammer museum har mellom anna ansvaret for garden Aulestad i Gausdal, som forfattaren Bjørnstjerne Bjørnson eigde. Fotografi av Axel Lindahl frå 1890-åra.
**Lillehammer museum**, **Stiftelsen Lillehammer museum**, tidlegare museet Maihaugen i Lillehammer, er ein kulturhistorisk vitskapleg institusjon i Lillehammer som har til føremål å samle inn og dokumentere kulturminne av materiell og immateriell art, først og fremst frå tida etter reformasjonen (som vert tidfesta til året 1536, det vil seie kulturminne som er yngre enn frå mellomalderen), og formidle kunnskap om dette. Museet skal drive forsking med basis i samlingane, og spreie kunnskap ved utstillingar, publikasjonar, undervisning og andre typar av informasjon. Museet har nasjonalt ansvar med omsyn til handverk og handverkstradisjonar, og dokumentasjon av samtida. For bygdesamlinga og bysamlinga på Maihaugen er det geografiske ansvarsområdet Lillehammer og Gudbrandsdalen.

Lillehammer museum er samansett av desse einingane:

* Maihaugen friluftsmuseum med utstillingar av hus og bygningsmiljø frå bygder, byar og våre tiders bustadfelt
* Postens historiske samlingar
* Heimane til diktarane Bjørnstjerne Bjørnson på Aulestad i Gausdal og Sigrid Undset på Bjerkebæk på Lillehammer
* Norges Olympiske Museum i Håkons Hall, ein bygning på Lillehammer som var ishockeyarena under Dei olympiske vinterleikane i 1994
* SIKA NHU, som arbeider med å halde oppe og styrke handverksfag som vert sett på som små og verneverdige, og skal verne, vidareføre og utvikle handverk som kunnskap, uttrykksform og yrke.
* Handverksnettverket
* Sekretariatet for samtidsnettverket til musea
* Opplandsarkivet, avdeling Maihaugen
* Forskingsarkiv og bibliotek
* Gjenstands- og fotosamlingar
* Utstillingar
* Kulturhus
* Serveringsstadar

Bakgrunnsstoff
--------------

* Internettside for Lillehammer museum. Arkivert 2011-05-27 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* VIAF
* BR orgnr

 |
**Thomas Augustine Arne** (12. mars 1710–5. mars 1778) var ein engelsk komponist som er mest kjend for den populære patriotiske songen «Rule, Britannia!» som framleis blir mykje framført — mellom anna under Last Night of the Proms. Arne er òg kjend for å ha sett musikk til mange songar frå skodespela åt William Shakespeare.

Thomas Augustine Arne vart fødd i mars 1710 i Covent Garden i London i ein familie som hadde slege seg opp i møbeltrekkingsbransjen. Han fekk utdanninga si ved Eton College og var interessert i musikk frå tidleg i ungdomsåra. Eit tilfeldig møte med Michael Festing gav han rikeleg høve til å pleie musikkinteressa si, men far hans ville likevel at sonen skulle bli jurist.

Søstera hans Thomas, Susannah Maria Arne, var ein vidkjend altsongar og var med på framføringane av nokre av verka hans, inkludert oppføringa av den første operaen hans, *Rosamund*, i 1733. Ho hadde lært å syngje av bror sin og hadde opptredd første gong med han i 1732 saman med bror deira Richard. I 1736 gifte Thomas Arne seg med ei anna songarinne, Cecilia Young (søster av Isabella Young, som gifte seg med komponisten John Frederick Lampe). Operaene og maskeradane frå Arne vart svært populære og han fekk patronasje av kronprins Frederick. I heimen åt kronprinsen, Cliveden, vart *Masque of Alfred*, som inneheldt songen «Rule, Britannia!» uroppført.

I 1750, etter ein krangel med David Garrick, forlét Susannah Drury Lane og byrja ved Covent Garden Theatre i staden, og bror hennar følgde etter. I 1755 separerte han seg frå kona si, som han hevda var mentalt sjuk. I mellomtida hadde han teke opp eit forhold med ein av elevane sine, ei Miss Brent, som var med på oppføringane av nokre av verka hans. Ho gifte seg seinare med ein fiolinist. I 1777, kort tid føre han døydde, forsona han og kona seg. Dei hadde ein son, Michael Arne.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Thomas Augustine Arne» frå Wikipedia på engelsk, den 14. juni 2005.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
**Lillehammer Skiklub** er eit norsk idrettslag på Lillehammer i Innlandet. Laget, som vart stifta i 1883, er eit av dei eldste laga i Noreg som driv skiidrett. Laget driv einast med skiidrett, og er i dag, i fylgje klubben si eiga nettside, det største reine skilaget i Noreg. Laget har grupper for både langrenn, hopp, kombinert og alpint.

Lillehammer Skiklub arrangerte i 1909 den første noregsmeisterskapen på ski, og er den klubben som har arrangert flest NM-arrangement. Laget skipar elles årleg til fleire skitevlingar. Til OL på Lillehammer i 1994 stilte klubben med over 500 frivillige funksjonærar. Lillehammer skiklub har saman med Rena Idrettslag vore arrangør av Birkebeinerrennet sidan starten i 1932. Klubben er medeigar i hoppanlegget Balbergbakken, saman med Faaberg Idrettslag.

Lillehammer Skiklub vann herrestafetten under NM i 1982. Mellom dei mest kjende skiløparane som har representerte laget finn ein Lars Høgvold, Arne Rustadstuen, Simon Slåttvik, Oddmund Jensen, Anders Bakken, Per Knut Aaland og Jon Inge Kjørum.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Lillehammer Skiklub» frå Wikipedia på bokmål, den 1. januar 2011.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
| **Skomer** |
| --- |
| Geografi |
| 

Skomer is located in

 |
| **Stad** | Jack Sound |
| **Koordinatar** | 51°44′10″N 5°17′47″W﻿Koordinatar: 51°44′10″N 5°17′47″W﻿

 |
| **Areal** | 2,92 km² |
| **Lengd** | 3,2 km |
| **Breidd** | 2,4 km

 |
| Administrasjon |
| **Land** | Wales |
| **Grevskap** | Pembrokeshire

 |

**Skomer** er ei 2,92 km² stor øy utanfor kysten av det sørvestlege Wales. Ho er ei av fleire som ligg på rekkje ein kilometer utanfor kysten av Pembrokeshire i det farlege farvatnet i Jack Sound. 

Skomer er om lag 2,4 km frå nord til sør og 3,2 km frå aust til vest. 

Øya vart fråflytta i 1958 og er kjend for ein steinsirkel, ein ståande stein og restane etter førhistoriske hus, i tillegg til eit yrande dyreliv. Skomer er eit nasjonalt naturreservat, Site of Special Scientific Interest og Special Protection Area. Det meste av Skomer har òg status som Ancient Monument. Det er omgjeve av eit marint naturreservat. Heile øya vert forvalta av Wildlife Trust of South and West Wales.

Dyreliv
-------

Skomer er mest kjend for dei store koloniane med sjøfugl som hekkar her, mellom anna havlire, teist, alke, storkarv, krykkje, lundefugl, havsvale, toppskarv, tjeld og måse, samt rovfugl som jordugle, tårnfalk og vandrefalk. På øya finst òg gråsel, padde, stålorm, sankthansorm og mange villblomar. 

Det er over 10 000 hekkande par med lundefugl på Skomer og Skokholm, noko som gjer kolonien til ein av dei viktigaste lundefuglkoloniane i heile Storbritannia. Dei kjem i midten av april og hekkar i holgangar. Dei siste lundefuglane forlet øya i juli. 

Av havlire er det estimert kring 128 000 hekkande par på Skomer og Skokholm, noko som er den største havlirekolonien i verda. Dette utgjer om lag halvparten av alle havlirer som finst. Dei hekkar òg i holgangar og er ikkje lette å få auge på, fordi dei ofte dreg og kjem attende i skumringa. 

### Skomer-mus

Skomer har eit unikt pattedyr, skomer-musa (*Clethrionomys glareolus skomerensis*) - som er ein underart av klatremus. Dei utgjer om lag 20 000 individ og trivst godt på øya utan naturlege fiendar.

Galleri
-------

* North Haven og hyttene til oppsynsmannenNorth Haven og hyttene til oppsynsmannen
* Eit indre vatn med nokre måsarEit indre vatn med nokre måsar
* Lundefugl med matLundefugl med mat
* Lundefugl landar på the WickLundefugl landar på the Wick
* Kaniner på sørsidaKaniner på sørsida

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Skomer» frå Wikipedia på engelsk, den 25. mars 2010.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
	+ Buxton, John; & Lockley, R.M. (1950). *Island of Skomer*. Staples Press: London.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Wildlife Trust of South and West Wales Arkivert 2007-05-17 ved Wayback Machine.
* www.geograph.co.uk: bilete av Skomer Island
* Skomer Island Arkivert 2009-04-30 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames
* BBC Things

 |
Koordinatar: 31°47′33″N 35°14′39″E﻿

**Skopusfjellet** (hebraisk הַר הַצּוֹפִים *Har HaTsofim*; arabisk جبل المشارف *Ǧabal al-Mašārif*, جبل المشهد *Ǧabal al-Mašhad* eller جبل الصوانة Ǧabal al-Swana) er eit fjell (826 meter over havet) nordaust i Jerusalem. Etter den arabisk-israelske krigen i 1948 vart Skopusfjellet ein SN-verna israelsk eksklave i det Jordan-styrte territoriet, fram til seksdagarskrigen i 1967. I dag ligg Skopusfjellet innafor kommunegrensene til byen Jerusalem.

Namn
----

Åsryggen aust for både den gamle og moderne Jerusalem gjev flott utsyn over byen. Sidan hovuddelen av ryggen heiter Oljeberget, vart namnet «utkikk» nytta om ein topp nordaust for gamlebyen. Dette har ført til dei forskjellige namna på hebraisk arabisk, gresk og latinsk, som alle tyder «utkikk».

Historie
--------

### Antikken

Med utsyn over Jerusalem var Skopusfjellet ein strategisk viktig stad som base, der ein kunne angripe byen frå. Den 12. romerske legionen hadde leir her i år 66 evt. I år 70, då krigen var over og øydelegginga av Det jødiske tempelet vart Skopusfjellet nytta som ein base for den endelege kringsetjing av byen av den same 12. legionen, i tillegg til andre legionar.

### Moderne tid

Den nøyaktige plasseringa av Skopusfjellet er ikkje kjend. Han er i antikke kjelder skildra å vere i nordaust på ryggen som omfattar Oljeberget, og som ruvar over Jerusalem i aust. Då sionistorganisasjonen valde å bygge eit nytt jødisk institutt for høgare utdanning, som etter kvart vart Det hebraiske universitetet, meinte dei det var uklokt å prøve å få midlar til å legge dette til Oljeberget, som er viktig for kristendomen. Dei valde i staden ei høgd i nærleiken, som dei valde å kalle Skopusfjellet. Namnet vart etter kvart daglegdags.

Galleri
-------

* Jerusalem britiske krigsgravplassJerusalem britiske krigsgravplass
* NikanorgrottaNikanorgrotta
* Det nasjonale politihovudkvarteret i IsraelDet nasjonale politihovudkvarteret i Israel
* Hadassah sjukehus - SkopusfjelletHadassah sjukehus - Skopusfjellet
* Bezalel kunstakademiBezalel kunstakademi

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Mount Scopus» frå Wikipedia på engelsk, den 5. oktober 2014.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Rome and Jerusalem; The Clash of Ancient Civilizations. Martin Goodman s. 13
2. ↑  "The Jewish Wars" Josefus v 81 og 82

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Skopusfjellet**

* Skopusfjellet - Hebraisk universitet Arkivert 2012-06-17 ved Wayback Machine.
* Skopusfjellet - Brigham Young universitet
* Bilete frå Jerusalem - Skopusfjellet

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Koordinatar: 32°44′N 35°27′E﻿

**Nedre Galilea** (hebraisk הגליל התחתון, *HaGalil HaTaḥton*) er ein region i Det nordlege distriktet i Israel. Nedre Galilea strekkjer seg frå Jezreeldalen i sør til Øvre Galilea (Beit HaKerem-dalen) i nord. Den austlege grensa er Jordanelva og Genesaretsjøen. Den vestlege grensa er Zvulundalen og Akko.

Nedre Galilea er den sørlege delen av Galilea. Det blir kalla «Nedre» fordi han er mindre fjellrik enn Øvre Galilea. Dei høgaste punkta i Nedre Galilea stig opp til 500 meter over havet. Den høgaste toppen er Kamun (598 m) nord i Nedre Galilea og Tabor (588 m) i sørlege delen.

Geografi
--------

Nedre Galilea består av tre forskjellige regionar med forskjellig geologi: 

* Vestlege Nedre Galilea
* Sentrale Nedre Galilea
* Dei høgare områda i austlege Nedre Galilea

Nedre Galilea består av låge fjell som strekkjer seg frå aust til vest med fleire dalar mellom. Sør for Beit HaKerem-dalen ligg fjellkjeda Shagor, så Sakhnindalen, Yodfat, Tur'andalen og Tur'anfjella, Beit Netofa-dalen, og Ksulot. I vestlege Nedre Galilea er det fleire låge åsar (200–300 moh) dekte med eikeskogar. Den sentrale Nedre Galilea er meir fjellendt og det austlege Nedre Galilea er ei flat basaltisk fjellside med ei høgd på 300 meter over havet, og som strekkjer seg frå nordaust til sørvest. 

Sjølv om landskapet i Nedre Galilea er mindre dramatisk enn det i Øvre Galilea, er det grønare. Nedre Galilea er lettare tilgjengeleg for dei fleste israelarar (mindre enn to timar med bil frå Tel Aviv-området). Mykje av jordbruket i Israel skjer i Nedre Galilea, særleg i Jezreeldalen og Beit She'an-dalen.

Galleri
-------

* TaborTabor
* ForklaringskyrkjaForklaringskyrkja
* Beit Netofa-dalenBeit Netofa-dalen
* Nahal AmudNahal Amud
* Har ArbelHar Arbel
* Tzippori-ruinarTzippori-ruinar
* «Mona Lisa av Galilea» - mosaikk i  Tzippori«Mona Lisa av Galilea» - mosaikk i Tzippori
* NasaretNasaret

Sjå òg
------

* Galilea
* Det nordlege distriktet i Israel
* Nedre Galilea regionale kommune
* Øvre Galilea

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Lower Galilee» frå Wikipedia på engelsk, den 6. oktober 2014.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
Ilåt, ting til å ha noko oppi.
Tarm klar til å brukast til pølseilåt.
**Ilåt**, av norrønt *ílát* (av late), er ein ting til å ha noko i. I delar av landet er ordet bruka om bytter, kar, posar og liknande. Andre stader, som Nord-Vestlandet og nordafjells, er det helst bruka om tarmar og magesekk bruka som ilåt for pølser.

Ilåt kan ein lage av godt reingjorte tarmar, skrapte reine for feitt. Eit ilåt sydd av vomma kan ein kalle eit *vomilåt*.

Overført tyding og andre språk
------------------------------

*Vomilåt* vert ikkje like fine som andre ilåt, difor er ordet 'vomilåt' bruka som nedsetjande karakteristikk; «ho såg ut som eit vomilåt» (Helgeland).

Det engelske ordet for «ilåt» er *container*.

Kjelder
-------

* Ilåt som Dagens ord ved Ivar Aasen-tunet (frå *Norsk Ordbok*)
* Nynorskordboka
* Vik i Sogn Arkivert 2007-10-11 ved Wayback Machine.
* Bulandet og Værlandet
* Bodil Skjæveland Soltvedt[*daud lenkje*], døme på ilåt til å ha noko i, i *Dalane Tidende*, 18. februar 2009

Bakgrunnsstoff
--------------

*Ilåt i matlaging:*

* Norsk nettskole Arkivert 2009-09-26 ved Wayback Machine.
* Matoppskrift.no

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NDL

 |
Tinghuset i Skien
**Nedre Telemark tingrett** er ein førsteinstansdomstol under Agder lagdømme. Han ligg i Skien i og dekker dei søre delane av Telemark fylke, eller kommunane Bamble, Drangedal, Kragerø, Nome, Porsgrunn, Siljan og Skien. Domstolen består av sorenskrivar Jahn Mydland, sju dommarar og fire dommarfullmektigar.

Historikk
---------

Skien var kjøpstad frå mellomalderen og hade byfut. Då Porsgrunn fekk kjøpstadrettar i 1807 blei denne byen lagd under byfuten i Skien, før han fekk eigen byfut i 1843.

I 1938 blei byfuteembetet i Skien nedlagt og erstatta av **Skien heradsrett**, som hade Skien by og Solum heradskommune som domssokn. I 1973 blei Skien heradsrett og Gjerpen heradsrett samanslegne til **Porsgrunn og Skien byfutembete**, som i 1974 også blei utvida med den nedlagde Bamble heradsrett. Domssoknet omfatta frå då av Skien, Porsgrunn, Siljan og Bamble. Nemninga blei endra i 1990 til **Porsgrunn og Skien byrett** og i 2002 til **Porsgrunn og Skien tingrett**.

I 2006 blei domssoknet utvida med Drangedal og Kragerø kommuner ved nedlegginga av Kragerø tingrett, og i 2007 tilkom også Nome kommune ved nedlegginga av "gamle" Nedre Telemark tingrett. Porsgrunn og Skien tingrett fekk då overta namnet **Nedre Telemark tingrett**.

Kjelder
-------

1. ↑  Arkivverket
2. ↑  Arkivverket
3. ↑  Arkivverket

Bakgrunnsstoff
--------------

* Nedre Telemark tingrett

| * v
* d
* e
Tingrettar i Agder lagdømme |
| --- |
| Riksvåpenet | Aust-Agder | Aust-Telemark | Kristiansand | Larvik | Lister | Nedre Telemark | Nordre Vestfold | Sandefjord | Tønsberg | Vest-Telemark | Riksvåpenet |
Koordinatar: 56°57′35.827″N 8°42′14.105″E﻿

Thisted kommunes plassering i Danmark.
Hamna i Hanstholm i Thisted kommune.
**Thisted kommune** er ein kommune i Thy (på Nørrejyske Ø) i Region Nordjylland i Danmark, skipa i samvar med Kommunalreforma i 2007 ved at dei tidlegare kommunane Hanstholm, Thisted (1970-2006) og Sydthy vart slege saman.

Innbyggjartalet er 44 255 (2013).

Administrasjonssenteret i Thisted kommune er *købstaden* og hamnebyen Thisted, den største byen i kommunen, som ligg attmed Limfjorden. Fiskeri- og hamnebyen Hanstholm på Nordsjøkysten med 2.276 innbyggjarar (2012) har lenge vore ein viktig hamn for ferjesamband til mellom anna Noreg. Under andre verdskrigen bygde den tyske okkupasjonsmakta tallause bunkerar og tungt kystbatteri i nærleiken av Hanstholm (Verteidigungsbereich Hansted). Desse stod i samband med liknande innretningar i Kristiansand i Noreg, det såkalla Batterie Vara på Møvik fort. Meininga med dette opplegget var å stengje sjøvegen til Aust-Noreg, Kattegat, Austersjøen og Baltikum for allierte sjøstridskrefter.

Referansar
----------

1. ↑  Thisted Kommune frå den Store Danske
2. ↑  Danmarks Statistik: FOLK1 (Vitja 25. desember 2013)

| * v
* d
* e
Kommunar i Region Nordjylland |
| --- |
| Brønderslev | Frederikshavn | Hjørring | Jammerbugt | Læsø | Mariagerfjord | Morsø | Rebild | Thisted | Vesthimmerlands | Aalborg |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* ISNI
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Iltsjo Naumoski** (fødd 29. juli 1983 i Prilep i Makedonia) er ein makedonsk fotballspelar. Han har spela for Mattersburg i den austerrikske toppdivisjonen, og for det makedonske fotballandslaget.

Naumoski vart fødd i Makedonia, men begynte å spela fotball som tiåring i Korneuburg i Austerrike. I 2002 vart han toppskårar i regionalliga aust hjå ASK Klingenbach. Etter dette gjekk han til Grazer AK. Etter to relativt vellukka år der, og ein konflikt med trenaren, gjekk han i 2004 til den tyrkiske toppserieklubben Malatyaspor, der han berre spelte i tre månader. Etter tre kampar i Tyrkia gjekk han i januar 2005 vidare til Catania i italiensk Serie B, men fekk ingen kampar der. Frå starten av 2005/06-sesongen har han spelt for Mattersburg i Austerrike.

Naumoski var med på å vinna både cupen og serien med Grazer AK i 2004. I både 2006 og 2007 var han med på å nå den austerrikske cupfinalen med Mattersburg.

Frå 2003 spelte Naumoski òg for det makedonske landslaget.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen begynte med ei omsetjing frå tysk wikipedia 20. april 2010.*
Imigongo framsynt ved den internasjonale geografifestivalen i Saint-Dié-des-Vosges i Frankrike.
**Imigongo** er ei form for biletkunst frå Rwanda. Dette er ei form for veggkunst som tradisjonelt blir måla med tørka kumøkk blanda med ulike naturfargar som raudt, kvitt, grått og svart. Tradisjonelle imigongomåleri har abstrakte mønster av geometriske former og spiralar. Nyare kunst kan også vera figurativ. 

Imigongo blei opphavleg måla på veggar inne i hus, men kan i dag også målast utanpå hus, på treplater, lerret og på keramikk. Måleria blir laga ved at ein skaper relieff av dei figurane ein ønsker med kumøkk. Etter at relieffet har tørka og blitt hard, måler ein med fargane ein ønsker. Målinga føregår i fleire omgangar etter at tidlegare lag eller fargar har tørka.

Imigongokunst skal ha blitt funnen opp i Kibungo (no Austprovinsen i Rwanda) av prins Kakira, son av kongen av Gisaka, tidleg på 1800-talet.
Det er likevel vanlegvis kvinner som lagar imikongobilete.

Naturlege lokale fargestoff brukte til imigongomåleri er raud oker frå jorda, kaolin som gjev kvitfarge og svart frå bananskal og saft frå aloe vera og *Solanum aculeastrum*. Desse fargane kan blandast slik at ein til dømes får den karakteristiske gråfargen.

Industrielle målingstypar har fortrengde mykje av den gamle målingsblandinga, og saman med folkemordet i Rwanda på 1990-talet var det fare for at tradisjonen skulle gå tapt. Ulike kooperativ, fleire av dei danna av enkjer, er blitt danna etter uroa for å vidareføra skikken og produsera imigongobilete for sal.

Døme på imigongomønster
-----------------------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Kjelder
-------


* Art of Imigongo Arkivert 2012-12-20 ved Wayback Machine. access-rwanda-safaris.com
* Imigongo Art Co-op[*daud lenkje*], worldconnect-us.org
* More about Imigongo", *John Pugh in Rwanda*, jpughinrwanda.blogspot.com.
* History of Imigongo, byose.com

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Imigongo**

* Imigongo ved kodumuki.wordpress.com
* Imigongo Co-operative (cow dung art), blogg om opplæring i imigongomåleri, *John Pugh in Rwanda*.
* More about Imigongo, *John Pugh in Rwanda*.
* Imigongo painter, biletdøme ved marykkeown.com
Koordinatar: 10°43′20.442″S 165°55′29.269″E﻿

Kart over Santa Cruz-øyane
**Santa Cruz-øyane** er ei øygruppe i Temotu-provinsen i Salomonøyane. Nemninga blir tidvis brukt om heile provinsen, det vil i tillegg seia øyane Anuta, Fatutaka, Taumako, Reef-øyane, Tikopia og Tinakula.

Øyane ligg ca. 40 mil søraust for dei andre øyane i Salomonøyane, og dei er dermed den mest avsidesliggande delen av landet. Dei ligg ein god del nærare Vanuatu og tilhøyrer økologisk den vanuatiske regnskogen. 

Nendö er den største øya i øygruppa. Ho har òg vore kjend under namna Santa Cruz, Ndeni, Nitendi og Ndende. Øya er om lag 40 km lang og 22 km brei. Flateinnhaldet er 505,5 km², folketalet noko over 5000. Nendö har to mindre naboøyar, Malo and Nibanga (òg kalla Tömotu Neo and Tömotu Noi).

Lata ligg på nordvestsida av Nendö og er den største byen og provinshovudstad i Temotu. Her er det flysamband blant anna til hovudstaden i landet, Honiara. 

Nest største øy er Vanikoro (173 km², folketal 800), som eigenleg er to øyar, Banie og Tevai. Det høgaste punktet på Santa Cruz-øyane ligg på Vanikoro og er 924 meter over havet. Tredje største øy er Utupua (69 km², folketal 300).

Santa Cruz-øyane er geologisk relativt unge, mindre enn fem millionar år. Dei består hovudsakleg av kalkstein og vulkansk oske. 

Øyane blei vitja av den andre stillehavsekspedisjonen til Álvaro de Mendaña de Neira i 1595. Mendaña døydde på Nendö i 1596 etter eit mislukka forsøk på å danna ein koloni på øya.

Kjelder
-------

  

* *Denne artikkelen bygger på «Santa Cruz-øyene» frå Wikipedia på bokmål, den 14. oktober 2019.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames

 |
**Mirella Mierzejewska** (fødd 9. desember 1963) er ein polsk tidlegare handballspelar frå Szczecin. I tida 1982-93 spelte ho 176 landskampar og skåra 694 mål for Polen, landslagsrekord i Polen på kvinnesida inn til 2015. Ho var ein hardtskytande rykkromspelar.

Mierzejewska var 1981-91 aktiv i Pogoń Szczecin, bortsett frå 1988/89-sesongen då ho spelte for AKS Chorzów. Med Pogoń Szczecin vart ho polsk meister i 1983, 1986 og 1991. Frå hausten 1990 til 1995 spelte Mierzejewska på det norske topplaget Gjerpen IF, der ho var med på å vinne NM-finalen 1990/91 og verte seriemeister i 1992 og 1993. Desse sesongane i Gjerpen var Mierzejewska ein sentral spelar i laget, saman med Hanne Hegh og Siri Eftedal.

Under B-VM 1983 vart Mierzejewska teken for dopingbruk, og vart utestengt frå idretten i 12 månader. Sidan representerte ho Polen i verdsmeisterskapane 1986, 1990 og 1993, der ein niandeplass i 1990 var det beste Polen makta.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Mirella Mierzejewska» frå Wikiedia på polsk, den 25. mai 2019.*
| **Ufa Уфа** |
| --- |
| Bilete av Ufa av Sergej Prokudin-Gorskij mellom 1905 og 1915.Bilete av Ufa av Sergej Prokudin-Gorskij mellom 1905 og 1915. Bilete av Ufa av Sergej Prokudin-Gorskij mellom 1905 og 1915. |
|  |
| Flagget til Ufa | Byvåpenet til Ufa |
| **Flagget til Ufa** | **Byvåpenet til Ufa** | 
 |
| Plassering |
| 

Ufa is located in Russland

 |
| Styresmakter |
| Land |  Russland |
| Føderasjonssubjekt | Basjkortostan |
| Grunnlagd | 1574 |
| Borgarmeister | Pavel Katsjkajev |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  754 km² |
| Innbyggjarar  - Totalt (2005)   - folketettleik | 1 036 000   1 374 /km² |
| Koordinatar | 54°44′″N 55°58′″E﻿Koordinatar: 54°44′″N 55°58′″E﻿ |
| Høgd over havet | 150 moh |
| Tidssone- Ved sommartid | YEKT(UTC+5)YEKST (UTC+6) |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 450xxx |
| Retningsnummer (tlf) | (+7)347 |
| Bilnummer | 02, 102 |
| **Nettstad:** www.ufacity.info |

**Ufa** (russisk skrift Уфа́; basjkirsk Өфө, *Öfö*; tatarisk Уфа, *Ufa*; tsjuvasjisk Ӗпхӳ, *Ephü*) er hovudstaden i republikken Basjkortostan og den ellevte største byen i Russland med like over 1 million innbyggjarar. 

Ufa er eit av industrisentra i dei vestlege Uralfjella og ligg der elvane Belaja og Ufa renn saman. Av industriar i byen finst produksjon av elektrisk utstyr og gruveutstyr, oljeraffineri, petrokjemikalar, syntetisk gummi og prosessert mat. Ufa lufthamn har samband til fleire byar i Russland, og til Armenia, Aserbajdsjan, Tyskland, Tyrkia og Usbekistan. Det ligg òg ein mindre flyplass, Ufa Maksimovka lufthamn, nordaust for byen. 

Av utdanningsinstitusjonar finn ein mellom anna Basjkir statsuniversitet.

Historie
--------

Byen voks opp rundt ei festning bygd etter ordre frå Ivan IV i 1574 og hadde opphavleg namn etter åsen festninga stod på, Tura-Tau. Byen vart etter kvart kalla «Ufa», som tyder 'liten' på tyrkisk, av dei lokale innbyggjarane og namnet vart verande. I 1802 vart Ufa hovudstaden i Basjkira. 

I 1918 var Ufa residens for den provisoriske allrussiske regjeringa. 

Av kjende innbyggjarar frå Ufa finn ein mellom anna dansaren Rudolf Nurejev, ishockeyspelarane Andrej Ziuzin, Alexander Semak og Igor Kravtsjuk, rockesongarane Zemfira og Juri Sjevtsjuk, som er frontmann i DDT, og økonomen Elvira Nabiullina, som vart sentralbanksjef i Russland i 2013.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Ufa**

* Offisiell nettstad Arkivert 2013-07-10 ved Wayback Machine.
* Ufa på kart over Russland (russisk)

| * v
* d
* e
Byar i Basjkortostan |
| --- |
| Hovudstad: Ufa |
| Våpenet til Basjkortostan | Agidel • Bajmak • Belebej • Beloretsk • Birsk • Blagoveshchensk • Davlekanovo • Djurtjuli • Isjimbaj • Janaul • Kumertau • Meleuz • Mezjgorje  • Neftekamsk • Oktjabrskij • Salavat • Sibaj • Sterlitamak • Tujmazy • Utsjaly | Flagget til Basjkortostan |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**James Bulwer** (21. mars 1794–11. juni 1879) var ein engelsk prest og naturhistorikar.

Bulwer var fødd i Aylsham i Norfolk og studerte ved Jesus College i Cambridge. Medan han var i Cambridge fekk han teikneundervising av den kjende landskapskunstnaren John Sell Cotman. Han blei også medlem av Linnean Society of London grunna si interesse for muslingar. Ein av dei som føreslo han som medlem var marinbiologen William Elford Leach.

I 1818 blei Bulwer ordinert som diakon og i 1822 som prest. I 1823 blei han kapellan i Dublin. I 1831 flytta han til Bristol og i 1833 til St James's Chapel i Piccadilly i London. Gjennom fleire vintrar reiste han rundt i Spania, Portugal og på Madeira, somme gonger saman med filosofen Alfred Lyall. Våren 1825 sanka han eit eksemplar av ein ukjend petrellart på Madeira. Petrellen blei skildra av William Jardine og P.J. Selby i 1828 og gjeven det vitskaplege namnet *Bulweria bulwerii*. På engelsk er arten kalla *Bulwer's petrel* og på norsk spisshalepetrell. Bulwer blei også opphavet til namnet på petrellslekta *Bulweria*.

Bulwer flytta frå London i 1839 og flytta tilbake til Norfolk. Han blei kapellan ved godset Blickling Hall og seinare Hunworth. Då sønene hans byrja som elevar ved King's College School i London fornya han vennskapen med Cotman. Fleire av skissene hans frå Spania og Madeira inspirerte Cotman sine akvarellar.

Kjelder
-------

1. ↑  «Bulwer, James (BLWR814J)», *Cambridge Alumni Database*, University of Cambridge.

* Barbara and Richard Mearns - *Biographies for Birdwatchers* (1988) ISBN 0-12-487422-3

* *Denne artikkelen bygger på «James Bulwer» frå Wikipedia på engelsk, den 17. desember 2016.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* ISNI
* ULAN

 |
**Mirja Annikki Lehtonen**, gift **Kierros**, (19. oktober 1942–25. august 2009) var ein finsk langrennar frå Uurainen i Mellersta Finland som vann OL-sølv på 5 km under Vinter-OL 1964 i Innsbruck. Ho fekk elles med seg to stafett-bronsar frå høvesvis Ski-VM 1962 og dei nemnde vinterleikane i Innsbruck.

Lehtonen vart finsk meister på 10 km i tre år på rad, 1961-63. Ho deltok i Ski-VM 1962 i Zakopane, der ho vart nummer fem i begge dei individuelle tevlingane før ho gjekk Finland inn til bronsemedalje i 3 x 5 km stafett, langt bak dei andre medaljevinnarane; Sovjetunionen og Sverige.

Både i 1963 og -64 vann Lehtonen 5 km i den finske meisterskapen. Vinteren 1964 gjorde ho sitt livs løp då ho fylgde sovjetiske Klavdija Bojarskikh heilt "til døra" på 5 km under Vinter-OL 1964 i Innsbruck, i mål skilte det 2,4 sekundar i favør gullgrossist Bojarskikh. Lehtonen vart så nummer ti på 10 km, før ho atter gjekk Finland i mål på stafetten til bronse.

Ho la opp etter 1965-sesongen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Mirja Lehtonen» frå Wikipedia på tysk, den 18. september 2015.*

* *Denne artikkelen bygger på «Mirja Kierros» frå Wikipedia på finsk, den 18. september 2015.*
Eit kart frå kring 1050-1060, som syner Mirdasid-dynastiet og naboane.
**Mirdaside-dynastiet** var eit dynasti som kontrollerte amiratet Aleppo meir eller mindre samanhengande frå 1024 til 1080. 

Mirdasidane var eit arabisk folk som hadde halde til i det nordlege Syria i fleire hundreår. Dei var sjiamuslimar, men vart tvinga til å konvertere til sunniislam då dei tyrkiske seldsjukkane tok over området. 

Mirdasidane oppnådde sjølvstyre i 1024 og fokuserte på byutvikling, slik at Aleppo blømde i perioden då dei styrte. Mirdasidane var tolerante overfor dei kristne, oppmuntra kristne kjøpmenn i området sitt, og tilsette fleire som vesirar. 

Den første perioden til Mirdaside-dynastiet er prega av konstant trykk frå både Austromarriket og fatimidane i Egypt. Mirdasidane var vasallar under både austromarane og fatimidane fleire gonger og ved hjelp av denne blanda diplomatien og militærmakt, klarte dei å overleve mot desse to stormaktene.

Amirar under mirdasidane
------------------------

* Salih ibn Mirdas, 1024-1029
* Shibl al-Daula Nasr, 1029-1038

*Fatimidane erobrar Aleppo*

* Mu'izz al-Daula Thimal, 1042-1057

*Aleppo overført til fatmidane*

* Rashid al-Daula Mahmud, 1060-1061
* Mu'izz al-Daula Thimal, gjeninnsett, 1061-1062
* 'Atiyya ibn Salih, 1062-1065 (berre i Rahba 1065-1071)
* Rashid al-Daula Mahmud, gjeninnsett, 1065-1075
* Jalal al-Daula Nasr, 1075-1076
* Sabiq ibn Mahmud, 1076-1080

*Uqailidane tar over Aleppo*

Bakgrunnsstoff
--------------

* The Shia Rulers of Banu Ammar, Banu Mardas and the Mazidi Arkivert 2010-06-16 ved Wayback Machine.

Kjelder
-------

* Bianquis, Thierry (1993). «Mirdas». *The Encyclopedia of Islam, New Edition, Volume VII: Mif–Naz*. Leiden and New York: BRILL. s. 115–123. ISBN 90-04-09419-9.
* Heidemann, Stefan: Die Renaissance der Städte in Nordsyrien und Nordmesopotamien. Städtische Entwicklung und wirtschaftliche Bedingungen in ar-Raqqa und Harran von der Zeit der beduinischen Vorherrschaft bis zu den Seldschuken (Islamic History and Civilization. Studies and Texts 40), Leiden (Brill) 2002.
**James Henry Coffin** (1806–1873) var ein amerikansk matematikar og meteorolog som spesialiserte seg i studiet av vind og atmosfæriske endringar.

Coffin gjekk ut frå Amherst College i 1828 og vart lærar ved forskjellige skular og college. Meteorologistudiet starta han i 1838. Medan han var på Williams College frå 1840 til 1843, sette han opp eit apparat på Mount Greylock i New York for automatisk avlesing av vindretning og styrke. Frå 1846 og fram til han døydde var Coffin leiar for matematisk, naturfilosofisk og astronomisk avdeling ved Lafayette College. I 1846 starta han samarbeid med Smithsonian Institute i meteorologi. Dei mest kjende verka hans var *Winds of the Northern Hemisphere* (Vind på den nordlege halvkula) (1853) og *Winds of the Globe* (Vind på kloden) (1875). Førstnemnte vert rekna som eit pionerverk innan meteorologi.

Kjelder
-------

* Lafayette College Special Collections - James Henry Coffin Arkivert 2007-07-03 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* SUDOC
* NDL

 |
Logoen til Warfog.
**WARFOG** er ein norsk interesseorganisasjon av og for menneske med skader etter arbeidsinnsats gjort i krigssonar, men òg anna væpna offentleg teneste.

Organisasjonen har etablert eit nettverk som dei ønskjer skal vere ein ressurs for alle som på ein eller annan måte er berørte av problemstillingar knytte til mentale skader som posttraumatisk stressliding (PTSD) etter slikt arbeid, og å heve kunnskapen om førstehjelp for psykiske traume. 

Hovudmålet til organisasjonen er å hjelpe dei mange som har utvikla PTSD og/eller andre psykiske skader som følgje av traumatiske opplevingar under tenesta, og hjelpe dei tilbake til eit betre liv.

WARFOG vart oppretta i 2002 som eit uformelt friviljug nettverk av og for skadde veteranar frå blant anna FN- og NATO-teneste. Nettverket inkluderer òg pårørande, pluss mange støttemedlemer.

Organisasjonen famnar òg andre yrkesgrupper, men har likevel valt å behalde «Warfog» som namn på organisasjonen og deira nettbaserte forum.

WARFOG vert driven på ideell basis. Alt av tilgjengelege ressursar og midlar går direkte til å hjelpe skadde veteranar og familiane deira.

Bakgrunnsstoff
--------------

* 
* Arkivert 2008-11-21 ved Wayback Machine.
**Levon Aronian** (fødd 6. oktober 1982) er ein armensk sjakkspelar. På Verdssjakkforbundet FIDE si ratingliste per 1. april 2008 hadde han ein FIDE-rating på 2763, og var dermed rangert som verdas sjette beste sjakkspelar.

I mars 2006 vann Aronian overraskande superturneringa i Linares.

Han deltok også i 2006 for første gong i blindsjakk og hurtigsjakkturneringa Melody Amber som vart arrangert for 15. gang i tida 18.-30. mars 2006.

I 1994 vart han verdsmeister for spelarar under 12 år, og i 2002 vann han verdsmeisterskapen for juniorar.

I desember 2005 vann Aronian over Ruslan Ponomarjov frå Ukraina i siste runde, og vann dermed Verdscupen i sjakk i Khanty-Mansijsk i Russland. Dette kvalifiserte han til kandidatturneringa for verdsmeisterskapen i sjakk i mai/juni 2007. Her møtte han i kvartfinalen Magnus Carlsen, som mot alle odds kapra den siste kvalifiseringsplassen i den same verdenscupen. Aronian vann kvartfinalen med 7-5 etter eit jamnt og spennande oppgjer.

Kjelder
-------

1. ↑
2. ↑  *arkivkopi*, arkivert frå originalen 26. mai 2008, henta 28. juni 2008

Bakgrunnsstoff
--------------

* Aronian sine parti hos chessgames.com
* Aronian sitt ratingkort hos FIDE
* 20 kritiske stillingar frå Aronian sine parti
**Hafslo Arbeidarlag** er eit lokallag i Luster Arbeidarparti for bygdene Veitastrond, Hafslo, Urnes og Solvorn i Luster kommune. Laget blei stifta 11. desember 1938 som "Hafslo Arbeidar- og småbrukarlag".

Namnet "Arbeidar- og småbrukarlag" var vanleg for dei nystifta Arbeidarparti-laga på 1920- og 1930-talet. Dette var for å synleggjere og presisere at dette særleg var ein organisasjon for småkårsfolket, arena for lausarbeidarar, anleggsarbeidarar og ikkje minst for husmenn og andre plassfolk.

Dei første sakene i laget etter starten i 1938 var prega av grunnleggjande saker som arbeidsløysa og husspørsmål.

I samband med kommunesamanslåiinga på 60-talet blei laget frå 1962 eit lokallag av Luster Arbeidarparti, i Sogn og Fjordane Arbeidarparti

Utover 70-talet tok aktiviteten seg kraftig opp. Ein kan trygt seia at Hafslo Arbeidarlag var ei politisk drivkraft innanfor gamle Hafslo kommune. Utbygging av bustadfelt, vatn- og avløp, skule, barnehage og gang- og sykkelvegar var viktige politiske saker i fleire tiår. Medlemstalet hadde ein topp i 1993 i med heile 226 medlemmar.

I dag har har Hafslo Arbeidarlag i underkant av 60 medlemmer.
**Myklebust** er ein matrikkelgard i Ørsta kommune. Han ligg i Follestaddalen, på austsida av Storelva. Garden grensar mot Follestad i sør og Øy i nord. Garden, som i lang tid var fembølt, har halde utskifting over innmarka fleire gonger. Fyrste gongen kring 1800, så i 1839, dernest 1869 og til sist i 1939. Klyngjetunet vart oppløyst ved den fyrste utskiftinga, som ein i dag ikkje har dokument kring. Dei enkelte bruka bygde tun kring ein hovudteig, opp mot og langs dalsida, fjellfoten.

Garden hadde seter (Myklebustsætra) i Øyadalen, til endes for Follestaddalen, og på Myklebustfjellet opp for garden. Setringa tok slutt i 1950.

Eit kraftverk ovan om garden kom i drift i 1919, då ein nytta vatn frå Fjellelva (elva frå Myklebustfjellet). Verket leverte straum til alle husstandane på Myklebust og var operativt til 1966. Det er i 2009 bygt eit nytt kraftverk her.

Fv 55 er tilkomst for Myklebust.

### Folketal:

* 1801: 29 personar (5 heimar)
* 1865: 55 personar (8 heimar)
* 1900: 45 personar (7 heimar)

Kjelder
-------

* Øye, Asbjørn: *Follestaddalen i farne dagar*, Stend 1983
* Folketeljingar for 1801, 1865 og 1900
**Hafez al-Assad** (6. oktober 1930–10. juni 2000) var ein syrisk sosialistisk politikar. Han var president i Syria frå 1971 til han døydde i 2000. 

Han høyrde til alawittane, ei grein av islam.

Statsleiar
----------

I 1963 tok Ba'athpartiet makta i Syria. Ba'athpartiet i Irak følgde etter i 1968. Assad hadde vore med på kuppet i 1963, men tok sjølv makta i eit nytt statskupp den 22. februar 1971. Han moderniserte og industrialiserte Syria, men var ein brutal diktator. Under Assad sitt styre vart tusenar personar avretta utan lov og dom. Han er òg blitt sett på som undertrykkande overfor sunnimuslimar.

Det mest kjende brotsverket Hafez al-Assad gjorde, var Hama-massakren i 1982. Hama vart sett på som eit knutepunkt for Det muslimske brorskapet. Difor vart minst 17,000 menneske drepen av regimet. 

### Utanrikspolitikk

Under den kalde krigen var Syria Sovjetunionen sin viktigaste allierte i Midtausten. Regjeringstida bestod av brutale konfliktar med Israel. Den blodigaste konflikten var Seksdagarskrigen. Israel angreip då Syria og fleire andre arabarland. Syria mista Golanhøgdene. I 1973 starta Syria saman med Egypt under Anwar Sadat Yom Kippur-krigen for å ta tilbake områda som vart okkupert under Seksdagarskrigen. Dette vart støtta av dei fleste arabarlanda.

Ba'athparti-regimet i Syria var heile vegen – frå kuppet i Irak i 1968 til Irak-krigen i 2003 – nærmare fiendar. I 1980 starta Iran-Irak-krigen. Syria var dei einaste av arabarlanda med unntak av Libya som støtta Iran i krigen. Då Irak invaderte Kuwait i 1990, vart Syria med i den såkalla Golfkrigen som ville frigjere Kuwait. 

Hafez al-Assad var tilhengar av pan-arabisme. I 1972 grunnla Syria, Libya og Egypt *Den arabiske føderasjonen*. Sjølv om det på papiret var ein einaste stat, var dei tre landa i realiteten sjølvstendige. I 1977 braut føderasjonen saman.

Han døydde den 10. juni 2000. Den neste presidenten var sonen hans, Bashar al-Assad.

Sjå òg
------

* Bashar al-Assad
* Golanhøgdene

Kjelder
-------

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Hafez al-Assad**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC

 |