recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Annie Dahr Nygaard** (fødd 3. august 1988 i Oslo) er ein norsk skodespelar. 

Annie Dahr Nygaard har hatt fleire mindre roller, blant anna i dei norske spelefilmane Lille Frøken Norge (2003) og *Tommys inferno* (2007), og i kortfilmane *På velvet* (2007), *Løyndomen* (2008) og *Vektløs* (2008). Ho hadde òg ei birolle i Bertolt Brechts *Det gode mennesket fra Sezuan* som vart sett opp på Centralteatret i Oslo i 2003. Dahr Nygaard har dessutan spelt hovudrolla i *Appelsinpiken*, filmatiseringa av Jostein Gaarders roman med same namn, regissert av tanta til Dahr Nygaard, Eva Dahr

Etter fullført bachelorgrad i teater og skodespelteknikk ved Høgskulen i Nord-Trøndelag vart ho i 2012 tilsett i det franske teaterkompaniet Phillippe Genty Compagnie, i forestillinga *Forget Me Not*. Denne turnerte i Europa, Asia og Russland fram til 2015. 

Annie Dahr Nygaard er dotter av forfattaren Martin Nygaard og Victoria Dahr som saman driv Hurra Forlag på Smestad i Oslo. Ho er syster av skodespelaren Ida Nygaard.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Annie Dahr Nygaard» frå Wikipedia på bokmål, den 1. desember 2015.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Intervju i side2.no 2009 Arkivert 2009-03-02 ved Wayback Machine.
* Intervju i Universitas 2009 Arkivert 2009-03-11 ved Wayback Machine.
* Kort intervju i Natt og Dag 2009
* Familieintervju i Aftenposten 2003

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND

 |
**Annette Sikveland** (fødd 25. april 1972) er ein norsk tidlegare skiskyttar frå Sandnes som var med på dei norske laga som vann gullmedaljar i lagtevlinga både under VM i skiskyting 1995 og i 1997. Ho var medlem av Figgjo Idrettslag før ho melde seg inn i Vestre Trysil IL. 

Sikveland var ei av dei fire kvinnene som vart verdsmeistrar i lagtevlinga då VM i skiskyting 1995 fann stad i Antholz, der ho også gjekk tredje etappe for Noregs bronsekvinner i 4 x 7,5 km stafett. Dei andre på stafettlaget var Ann Elen Skjelbreid, Hildegunn Fossen og ankerkvinna Gunn Margit Andreassen. I 1997 vann Sikveland eit nytt VM-gull i lagtevlinga over 7,5 km under VM i skiskyting 1997 i Osbrlie i Slovakia. Her fekk ho også eit stafettsølv, einast Tyskland var sterkare enn dei fire norske kvinnene som var saman om både laggullet og stafettsølvet; systrene Ann Elen og Liv Grete Skjelbreid, Gunn Margit Andreassen og Sikveland. I same meisterskapen enda Sikveland på sjuandeplass i 7,5 km sprint, hennar beste individulle plassering i ein stor meisterskap. Under dei olympiske leikane i Nagano i 1998 tok Sikveland si tredje stafettmedalje, ein bronse, i lag med dei same tre som ordna VM-medaljar året i førevegen.

Sikveland stod fire gongar på sigerspallen etter individuelle renn i verdscupen i skiskyting, tre av dei i 1997-sesongen, og ein fjerde gong i 1998. Sin einaste triumf opplevde ho i Ruhpolding 19. januar 1997, etter 20 treff vann ho ein klar siger på 15 km. Ho vart nummer sju i verdscupen i skiskyting 1997.

Sikveland slutta som skiskyttar etter 1999-sesongen, plaga av ein kneskade.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Annette Sikveland» frå Wikipedia på tysk, den 19. januar 2016.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* «Annette Sikveland». olympedia.org. Henta 15. november 2022.
| **Sabadell** |
| --- |
|  |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Flagget til Sabadell | Byvåpenet til Sabadell |
| **Flagget til Sabadell** | **Byvåpenet til Sabadell** |

 |
| Plassering |
| 

Sabadell is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Spania |
| Autonom region | Catalonia |
| Provins | Barcelona |
| Borgarmeister | Manuel Bustos Garrido |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  37,89 km² |
| Innbyggjarar  - Totalt (2008)   - folketettleik | 203 969   5 383,2 /km² |
| Koordinatar | 41°33′″N 2°06′″E﻿Koordinatar: 41°33′″N 2°06′″E﻿ |
| Høgd over havet | 190 moh |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 08200 - 08208, 08805 |
| **Nettstad:** www.sabadell.es |

**Sabadell** er ein by i Vallès Occidental i Catalonia i Spania. Han ligg ved elva Ripoll, 20 km nordvest for Barcelona. Sabadell ligg 190 meter over havet og har kring 200 000 innbyggjarar.

Sabadell var ein av føregangsbyane i den industrielle revolusjonen i Catalonia med tekstilmøllene som vart bygd her. På midten av 1800-talet var byen derfor den viktigaste ullprodusenten i Spania og vart kalla «den katalanske Manchester». Sjølv i dag står mange av møllene frå den tida att. I dag er Sabadell i hovudsak ein kommersiell by og industriby.

Sabadell er eit viktig trafikknutepunkt. To motorvegar gåe gjennom byen, og fleire andre vegar knyter Sabadell til dei nærliggande byane Terrassa, Sant Quirze del Vallès, Castellar del Vallès, Granollers, Barberà del Vallès, Cerdanyola del Vallès, Barcelona, Sant Cugat del Vallès, Rubí, Sentmenat og Molins de Rei. Byen ligg òg langs jernbanelinja frå Barcelona til Lleida. Sabadell har ein flyplass.

Historie
--------

I romartida var byen ein liten landsby kalla *Arragone* nær staden der kyrkja La Salut i dag står. Landsbyen vokste til byen *Arraona* eller *Arrahona* i mellomalderen. Ein annan liten landsby vart bygd like på andre sida av elva. Denne landsbyen fekk namnet Sabadell og låg på ei slette. Sabadell var omgjeve av ein mur, men på grunn av folkeveksten på 1500-talet, vart nokre hus bygd utanfor bymurane. På denne tida dukka dei første tekstilindustriane opp i byen. Ullindustrien voks dei neste hundreåra og i 1800 hadde byen kring 2000 innbyggjarar. I 1856 kom jernbanen til byen og i 1877 fekk han bystatus. I 1897 hadde byen litt over 20 000 innbyggjarar. Byen hadde då vorte den viktigaste ullprodusenten i Spania og kleda frå byen var verdskjende.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisill side[*daud lenkje*]

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Sabadell» frå Wikipedia på engelsk, den 10. november 2009.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
Sabatinområdet sett frå rommet. Braccianosjøen ser ein som ein mørk rund struktur.
Braccianosjøen
**Sabatini** er eit geologisk område i provinsen Lazio i Italia og restane etter eit intenst vulkansk område som starta for om lag 600 000 år sidan, hovudsakleg pyroklastiske og freatiske utbrot som har danna former som maarar fram til om lag 100 000 år sidan. Dette inkluderer Braccianosjøen, den største strukturen i Sabatinikomplekset. Andre komponentar i Sabatinikomplekset er Monte Rocca Romana, Monti della Tolfa, Monte Soratte og lenger sør Monti Cornicolani.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Vulkankomplekset Sabatini på boris.vulcanoetna.com Arkivert 2005-12-22 ved Wayback Machine.
* Sabatini i Italia på volcano.und.nodak.edu Arkivert 2005-12-25 ved Wayback Machine.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Sabatini, Italy» frå Wikipedia på engelsk, den 15. november 2007.*

Koordinatar: 42°10′N 12°15′E﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* GeoNames

 |
Trynet til ein gris med open munn.
**Tryne** (norrønt *trýni*) er den langstrekte snuten til visse dyr, som svinedyr, piggsvin, moldvarpar og tapirar.

Trynet til svinedyr har to sentrerte naseopningar som kan lukkast. Det er styrkt med kraftig brusk og spesielle musklar som har feste rett framfor augo på dyret. Svinedyra bruker trynet til å rota i bakken med for å finna mat. Sjølve trynet er svært hardført og gjer dyra i stand til å rota opp ganske hard grunn. Muskulaturen i snuten blir brukt saman med muskulaturen i nakken når dyra roter i jorda. 

Tryne kan også vera eit slanguttrykk for ansiktet, munnen eller nasen, som i uttrykka 
«få seg ein trynet», «detta på trynet» eller «å tryna», eller å «ikkje lika trynet på» nokon.

* Moldvarp sett framanfrå.Moldvarp sett framanfrå.
* Fjelltapir (Tapirus pinchaque) sett framanfrå.Fjelltapir (*Tapirus pinchaque*) sett framanfrå.
* Piggsvin sett framanfrå.Piggsvin sett framanfrå.

Kjelder
-------

* «tryne» i Nynorskordboka.

* *Denne artikkelen bygger på «Svinedyr» frå Wikipedia på bokmål, den 27. juli 2016.*
Koordinatar: 19°7′N 72°42′W﻿


Saint-Marc avmerkt på Haiti-kartet

**Saint-Marc** (haitisk: Sen Mak) ein ein hamneby på vestkysten av Haiti, i departementet Artibonite. I 2003 hadde kommunen som byen ligg i, 160 181 innbyggjarar.

Hamna i Saint-Marc er i dag den mest brukte til import av forbrukarvarer til landet, fordi ho ligg eit stykke unna det ustabile og trafikkerte Port-au-Prince, i tillegg til at ho ligg sentralt for relativt mange byar i Haiti, som Cap-Haïtien, Carrefour, Delmas, Desarmes, Fond-Parisien, Fort-Liberté, Gonaïves, Hinche, l’Artibonite, Limbe, Pétionville, Port-de-Paix og Verrettes. Desse byane og områda rundt inneheld nesten åtte av dei ti millionar innbyggjarane i Haiti per 2010.

I 1905 bygde *Compagnie Nationale*, det nasjonale jernbaneføretaket, ei 100 km lang jernbane nord til Saint-Marc frå hovudastaden Port-au-Prince. Ho vart seinare forlengt 30 km austover til Verrettes.

Kjelder
-------

* «Saint-Marc» på Wikipedia på engelsk, innhenta 12. mai 2010.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* GeoNames

 |
Fødselen til Buddha i eit japansk relieff.
Feiring av fødselsdagen til Buddha som *wesak* i Malaysia. Foto: Kamal Sellehuddin

Dragelanterne til høgtidsferinga i Sør-Korea. Foto: Paul Canning

**Fødselsdagen til Buddha** er høgtider som blir feira på fleire tidspunkt og under fleire namn innan ulike delar av buddhismen. Feiringa markerer fødselsdagen til Siddhartha Gautama, seinare kjend som Buddha, og i nokre høve også oppvakninga hans (*parinirvana*).

Innan fleire delar av buddhismen feirar ein ofte fødselsdagen til Buddha som vaisakha eller vesak. Dette gjeld til dømes buddhistar i India, Nepal, Singapore, Vietnam, Thailand, Kambodsja, Malaysia, Sri Lanka, Myanmar, Indonesia og Taiwan. Innan theravadabuddhismen omfattar denne feiring også dødsdagen og oppvakninga til Buddha. I indisk tradisjon feirar ein gjerne hendinga i heile månaden vaisakha, med sjølve fødselsdagen markert som *Buddha purnima* eller *vaishakh purnima*. 

I austasiatisk tradisjon feirar ein ofte fødselsdagen den åttande i fjerde etter den kinesiske månekalenderen, tilsvarande ein dag i mai i den vestlege kalenderen. Dette er ein offentleg høgtidsdag i Hong Kong, Macao og Sør-Korea. På kinesisk heiter dagen *fó dàn* (pinyin, kinesisk skrift 佛誕) og på koreansk seokga tansinil (석가탄신일), 'dagen Buddha kom'.

Nokre stader i Søraust-Asia feirar ein dagen ei veke seinare, den femtande i fjerde, ved fullmåne. Dette er ein offentleg høgtidsdag i Malaysia, Singapore, Thailand og Vietnam. På thai er dagen kjend som visakha puja og på vietnamesisk som *Lễ Phật đản*.

I Japan feirar ein fødselsdagen, *hanamatsuri*, fast etter den gregorianske kalenderen den 8. april kvart år. Dette er ikkje ein offentlege høgtidsdag, men ei tempelfeiring.

| År | Austastiatisk dato(8.4. i kinesisk kalender) | Søraustasiatisk dato(15.4. i kinesisk kalender) |
| --- | --- | --- |
| 2003 | 8. mai |
| 2004 | 26. mai |
| 2005 | 15. mai |
| 2006 | 5. mai |
| 2007 | 24. mai |
| 2008 | 12. mai | 19. mai |
| 2009 | 2. mai | 8. mai |
| 2010 | 21. mai | 27. mai |
| 2011 | 10. mai |
| 2012 | 28. mai |
| 2013 | 17. mai |
| 2014 | 6. mai |
| 2015 | 25. mai |

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Buddha's Birthday» frå Wikipedia på engelsk, den 6. april 2009.*
Typisk treleist.
**Leist** (eller lest, frå norr. *leistr*) ein mal for skor, og blir særleg brukt av skomakarar. Leisten er typisk laga av tre og forma som ein fot. Han kan også vera av plast eller metall, og kan ha ei mindre fotaktig utforming.

Kinesisk skomakar bruker leist av metall.
Metalleist.
Leisten blir brukt av ein skomakar for å kunna tilpassa sko nøyaktig til kunden utan at vedkommande er til stades under arbeidet. Han kan også brukast til å halda forma på skoen under lagring. Leistar blir laga parvis for venstre- og høgresko, og i ulike utformingar for skor i ulike storleikar, breidde og til damer og menn. 

Den tradisjonelle treleisten er blitt mindre vanleg i ei tid då skor sjeldan blir laga eller vølte for hand. I staden bruker ein leistar av plast eller metall som kan brukast ved industriell skomaking. Ordet finst likevel i nokre utbreidde faste uttrykk:

* «Skomaker, bli ved din lest» er eit ordspråk som seier at ein skal halda seg ved det ein er laga til eller kan.
* «Skorne over same leist» kan tyda at nokon er svært like, eller at ein ser på to (ulike) personar som heilt like

Kjelder
-------

* «leist» i Nynorskordboka.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Leist**
Nymånen fotografert i Egypt.
**Hilal** (arabisk هلال‎, *hilāl*) er arabisk for halvmåne og er eit viktig symbol og haldepunkt i islam. 

Synet av nymånen markerer byrjinga av ein ny månad i den muslimske kalenderen. Dette fastset dermed viktige høgtider, som id ul-fitr og nyttår. Koranen nemner nymånen som eit middel til å måla tiden for menneska og til å slå fast valfarten.

Muslimske lærde studerte astronomi for å betre kunna fastsetja kva tid nymånen kom til å visa seg. Nokre grupper muslimar, som ismailiar, har gått inn for å rekna ut kva tid nymånen kjem til å syna seg, men størsteparten av sunnimuslimar held fast ved at ein faktisk skal sjå månen for at den nye månaden skal byrja.

Halvmånen blir brukt som symbol på ein del moskéar og i lag med ei femtakka stjerne på flagga til fleire muslimske land, som Algerie, Aserbajdsjan, Pakistan og Tunisia. Det blir òg brukt som alternativ til krossen av Raudekrossen i muslimske område.

Hilal er også eit vanleg namn for personar og verksemder i den arabiske og muslimske verda.

Kjelder
-------

1. ↑  Koranen 2:189. Jf. koran.no og norskkoran.no
2. ↑  Esposito, John L. red. (2003). «Hilal». *The Oxford Dictionary of Islam* (på engelsk) (Oxford University Press). ISBN 978-0-19-512558-0. doi:10.1093/acref/9780195125580.001.0001/acref-9780195125580-e-845.
**Hilde Buer** (fødd 1958) er ein norsk sivilagronom, bonde og forfattar. Ho er fødd i Bergen og vaks opp i Os. Buer har m.a. jobba som marknadssjef i Stormøllen og som fylkesjordsjef i Hordaland. I 1999 flytta ho til øya Grøneng i Flora kommune og starta med villsaudrift, og i 2014 flytta Buer til Værlandet i Askvoll kommune.

I 2011 gav Buer ut «Villsauboka», som både er ei lærebok og ei oppslagsbok. I boka kan ein mellom anna lese om kva som særpregar villsauen, og korleis ein kan få mest mogleg ut av sauehaldet gjennom samspelet med dyra. 

I tillegg til å vere forfattar, held Buer kurs og føredrag innan villsaudrift. Ho var med å starta Noregs Villsaulag, er medlem av Genressursutvalg for husdyr og er ein av landets fremste ekspertar på villsau.
Buer og Anders Braanaas vart i 2014 tildelt «Økopris Vestlandet». Dette er ein økopris frå Oikos (Økologisk Norge) som årleg vert delt ut til verksemder eller enkeltpersonar som har gjort ein særleg innsats for å fremje økologisk landbruk, forbruk og utvikling.

Bibliografi
-----------

### Bøker

* 2011 – *Villsauboka* (Førde: Selja). ISBN 978-82-8240-037-4

### Filmar

* 2005 – *Villsauen, reven og kjærligheten <videoopptak> = The wild sheep, the fox and love* (Bergen: Embla film)  [Reg.: Anne Magnussen. 1 videoplate (DVD)(28 min)]

Kjelder
-------

* Askvoll kommune
* Selja forlag

Bakgrunnsstoff
--------------

* Sørværet Villsau Arkivert 2017-02-23 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* VIAF

 |
**Pernille Bjørseth Wibe** (fødd 17. april 1988) er ein norsk tidlegare handballspelar frå Oslo. Linjespelaren vart europameister i 2014 og verdsmeister i 2015. Ho deltok i 53 landskampar i tida 2011-16 og skåra 34 mål.

Wibe spelte på Bækkelaget SK i tida 2005-08. Deretter gjekk ho til eit av Noregs beste lag på kvinnesida, Byåsen IL, og var aktiv på trondheimslaget i tre sesongar. Sommaren 2011 melde ho overgang til den suverene noregseinaren Larvik HK, og vart både noregsmeister og seriemeister. Då ho syntest ho fekk for lite speletid på Larvik, flytta ho i 2013 til franske Issy Paris, ein klubb ho spelte på til ho la opp våren 2017. 

Den 26. mars 2011 debuterte Wibe på det norske landslaget i kamp mot Russland. Ho var med i EM-troppa 2014 og VM-troppa 2015, i begge meisterskapane gjekk Noreg til topps. Wibe gjorde mest av seg i handball-VM 2015, der ho skåra eitt av måla då Noreg vann finalen i Herning mot Nederland med heile åtte mål.

### Merittar

* Handball-EM 2014: Gullmedalje etter 28-25 mot Spania
* Handball-VM 2015: Gullmedalje etter 31-23 mot Nederland
* Noregsmeister: 2011 og 2012 med Larvik HK
* Norsk seriemeister: 2012 og 2013 med Larvik HK
* Fransk seriesølv: 2014, 2015 og 2017 med Issy Paris

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Pernille Wibe» frå Wikipedia på tysk, den 21. juni 2017.*
***The Perseus Project*** er eit non-profit-prosjekt for å laga eit digitalt bibliotek (Perseus Digital Library). Det er basert ved Tufts University i Medford i Massachusetts i USA, der det blir drive av *Department of Classical Studies*. Planlegginga byrja i 1985, og dei fyrste samlingane vart oppretta i 1987.

Målet er eit omfattande og fritt tilgjengeleg nettbibliotek for humaniora, med eit tydeleg fokus på innsamling av kjelder om antikken, spesielt på den arkaiske og klassiske perioden. Kjeldene er vanlegvis omsette, men dei respektive originaltekstane (vanlegvis gresk eller latin) er tilgjengelege, til liks med nokre eldre ordbøker.

Gregory Crane er ansvarleg redaktør for prosjektet, som representerer ei av dei viktigaste samlingane av kjelder om antikken tilgjengeleg på nettet.

Det blir òg i aukande grad lagt ut materiell om andre fagområde, om USA-amerikansk historie på 1800-talet eller renessansen i England, som gjekk gjennom det norrøne språket.

Prosjektet har publisert koden for nettstaden sin på SourceForge, og det meste av innhaldet som blir tilbode er i offentleg eigedom.

Kjelder
-------

1. ↑  «Tufts University» (på engelsk).
2. ↑  Gregory R. Crane. «About us» (på engelsk). Tafts University. «Since planning began in 1985, the Perseus Digital Library Project has explored what happens when libraries move online. [...] Our flagship collection, under development since 1987, covers the history, literature and culture of the Greco-Roman world.»
3. 1 2  «Open source». *Perseus Digital Library* (på engelsk). Henta 25 juin 2016.
4. ↑  «Perseus Collections/Texts», *www.perseus.tufts.edu*, henta 11. september 2022
5. ↑  «Gregory R. Crane». *Tufts University* (på engelsk). Henta 25. juni 2016.
6. ↑  Perseus Project - Download Page (for data og kjeldefilar)

* *Delar av denne artikkelen bygger på «Perseus Project» frå Wikipedia på fransk, den 10. september 2022.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata
**Pernille Støverstein** (29. oktober 1913–2008) var ein norsk folkesongar frå Hornindal i Sogn og Fjordane.

Bakgrunn
--------

Pernille Støverstein vart fødd som Pernille Seljeset på Seljeset i Hornindal. Foreldra var Kristen Kristensen Seljeset (f. 1886) og Steffine Seljeset (f. Gausemel, 1886). Pernille Støverstein budde på Støverstein i Hornindal kommune i Nordfjord.

Saman med ektemannen Ragnvald Støverstein hadde Pernille døtrene Berit, Sigrunn, Kirsti og Olave. Dei fekk i tillegg tre gutar: Anders, Rolf og Kåre.

Folkesongar
-----------

Ei viktig kjelde for Pernille Støverstein var mora Steffine Seljeset. Støverstein hadde og songtradisjon frå farfaren Kristen Mikalsen Seljeset. I ungdommen spelte ho gitar.

I barne- og ungdomsåra gjekk Unni Løvlid i lære hjå fleire kjelder i Hornindal, mellom anna hjå Pernille Støverstein. På plata *So ro liten tull*, som Løvlid sleppte i 1999, er fleire av slåttane etter Pernille Støverstein. Mor til Unni, Oline Løvlid, er ein av mange som har gjort lydopptak av Pernille Søverstein for Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane.

I 2006 kom plata *Fortal*, som Oline Løvlid tok initiativ til. Her finn ein tradisjonell song frå Hornindal, sunge av 67 kvedarar frå kommunen. Pernille Støverstein var ein av kvedarane på plata. Ho var 93 år gamal då plata vart sleppt, og døydde to år seinare, i 2008.

Diskografi
----------

* *Fortal* (Grappa/Heilo 2006)

Kjelder
-------

1. 1 2  «Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane sin database for utøvarar»
2. ↑  «Kjelda nr 2 / 2013 (intervju med Unni Løvlid)»
3. ↑  «Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane sin musikkdatabase»

Bakgrunnsstoff
--------------

* Lydopptak av Pernille Støverstein kan du høyre her. Opptaka er gjort av Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane, musikkavdelinga.
* Kjelda nr 2 / 2013 (intervju med Unni Løvlid)
Sentrum av San Francisco sett i sørleg retning frå Coit Tower. Den transamerikanske pyramiden er midt i biletet
Utsikt mot nord med hamna Fisherman's Wharf og øya Alcatraz
Golden Gate Bridge
**San Francisco** er ein storby i delstaten California på vestkysten av USA. Byen er den fjerde største i California med kring 800 000 innbyggjarar. Han ligg i nordenden av San Francisco-halvøya som er med og formar San Francisco-bukta. Byen vert utgjort av fleire øyar i bukta i tillegg til Farallon-øyane som ligg 43 km ut i Stillehavet.

Byen er senteret i San Francisco Bay Area, med eit folketal på kring 7 millionar. Han har den høgaste folketettleiken av alle større byar i USA ved sidan av New York City. Dei fyrste europearane som busette seg i San Francisco var spanjolar (1776). Byen fekk ei rask vekst på grunn av gulljakta i California (California gold rush) som tok til i 1848.

Byen vart øydelaga av eit jordskjelv i 1906, men vart raskt bygd opp igjen. Føniksen i byvåpenet representerer San Francisco si attføding frå oska. San Francisco har lenge hatt eit bohemstempel og var ein magnet innanfor undergrunnskulturen ("flower power"). Byen var ein viktig fristad for homofile frå andre del av 1900-talet. Byen var òg senter for internett-satsinga (dot-com-bylgja på slutten av hundreåret.

San Francisco sin Chinatown (kinesarby) har den største samling av kinesarar utanom Kina.

Av kjende landemerke finn ein trikkesystemet (*cable cars*), Transamerikapyramiden (260 m høy), Golden Gate-brua (1970 m lang) og den tidlegare fengselsøya Alcatraz (nå museum).

Innan sport har byen klubbane *San Francisco 49ers* i amerikansk fotball og *San Francisco Giants* i baseball. Byen hadde tidlegare toppklubbar òg i basketball og ishockey, men desse vart flytt til høvesvis Oakland på andre sida av San Francisco-bukta og San Jose i sørenden av bukta.

25. februar 2011 snødde det i sentrum av byen for fyrste gong sidan 5. februar 1976.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **San Francisco**

Kjelder
-------



|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NLA

 |
| **San Fernando** |
| --- |
| Horisonten til San FernandoHorisonten til San Fernando |
| Plassering |
| 

San Fernando i Spania is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Spania |
| Autonom region | Andalucía |
| Provins | Cádiz |
| Borgarmeister | Manuel María de Bernardo |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  32 km² |
| Innbyggjarar  - Totalt (2008)   - folketettleik | 97 500   3 046,9 /km² |
| Koordinatar | 36°28′″N 6°12′″W﻿Koordinatar: 36°28′″N 6°12′″W﻿ |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 11100 |
| **Nettstad:** www.aytosanfernando.org |

**San Fernando** er ein by i provinsen Cádiz i Spania med like under 100 000 innbyggjarar. Byen vert stundom kalla *La Isla* («Øya»), men er ikkje lenger noko øy, men ei halvøya som er knytt til fastlandet. Innbyggjarane i San Fernando vert lokalt kalla *cañaíllas* eller *isleños*.

Historie
--------

Kyrkje i San Fernando
Kommunen spelte ei viktig rolle i 1810 under den franske okkupasjonen leia av Napoleon. San Fernando og Cádiz var dei einaste områda av Spania som ikkje overgav seg til franskmennene. 

Cortes Generales møttest i Komedieteateret (i dag Real Teatro de las Cortes) og starta førebuinga av den første liberale grunnlova i Spania, som vart godkjend i nabobyen Cádiz i 1812.

Flamencosongaren Camarón de la Isla vart fødd i San Fernando.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «San Fernando, Cádiz» frå Wikipedia på engelsk, den 27. oktober 2009.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **San Fernando i Spania**

* San Fernando - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
* Reiseguide Arkivert 2021-03-06 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
Plasseringa av Jingmen (gul) i Hubei
**Jingmen** (kinesisk: 荆门; pinyin: *Jīngmén*) er eit byprefektur sentralt i provinsen Hubei i det sentrale Kina. Byprefekturet har eit areal på 12 404 km² og knapt 2,9 millionar ibuarar i 2010.

Byprefekturet Jingmen omfattar to bydistrikt (区 *qū*), eitt byfylke (市 *shì*) og to fylke (县 *xiàn*).

### Næring

Landbruk og industri er dei to hovudnæringane i Jingmen. Avlingane av ris, bomull og raps er dei viktigaste i landbruket. Oljeindustrien er den viktigaste greina av industrien, der oljeselskapet Sinopec raffinerer råolje frå oljefelta Nanyang i Henan-provinsen og Jianghan her i Hubei.

Utsyn over byen Jingmen

### Samferdsle

Kinas riksveg 207 går gjennom prefekturet. Denne viktige trafikkåra tek til i Xilinhot i Indre Mongolia nær grensa mot Mongolia, leikar derifrå sørover og endar i Hai'an, ein by som ligg i Xuwen fylke sør på Leizhouhalvøya i provinsen Guangdong.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Jingmen» frå Wikipedia på engelsk, den 15. september 2012.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Jinci** eller **Jin-tempelet** er det best kjente tempelkomplekset i Shanxi. Det ligg 25 km sørvest for Taiyuan ved foten av fjellet Xuanweng ved Jin-kjelda. Det vart grunnlagt for om lag 1400 år sidan og vart utvida i løpet av dei neste hundreåra. I dag er det ei variert samling av meir enn 100 skulpturar, bygningar, terrassar og bruer.

Historie
--------

Tempelet går tilbake til 400-talet og vart opphavleg laga for forfedredyrking, noko som gjer det sjeldan. 
Det vart bygd til minne om den første Jin-herskaren under Zhou-dynastiet, Tang Shuyu, og mor hans. Seinare har det vore brukt til ulike religiøse kultar og som kloster.

Keisar Tangtaizong av Tang-dynastiet vitja staden i 646 og skreiv epigrafar om det. Under Nordlege Song (960-1127) vart tempelet vølt og det vart bygd ein hall til minne om Yijiang, mor til Tang Shuyu.

Bygningar
---------

Statue av Den heilage mora
Det best kjente byggverket i Jinci er Hallen til den heilage mora (圣母殿, Shèngmǔdiàn), som vart reist i tida frå 1023 1032 under Song-dynastiet.  Det har utskorne drakar i tre som slynger seg rundt åtte pilarar som støttar eit oppoverretta dobbeltrafta tak. I tempelkomplekset er det ein klassisk hage med ein 3000 år gammal sypress frå tida til Zhou-dynastiet.

Vest for Hallen til den heilage mora ligg eit tempel vigd vassguddommen Shuimu.

Like ved Jinci ligg Wang familiehall, ein privat villa bygd i 1532 for Wang Qiong som var ein høgtståande embetsmann under Ming-dynastiet.

Jinci-tempelanlegget vart i 1961 ført opp på Folkerepublikken Kina si liste over verneverdige kulturminne.

Galleri
-------

* Inngangen til JinciInngangen til Jinci
* Hjelparane til Den heilage moraHjelparane til Den heilage mora
* Jernstatue frå Song-dynastietJernstatue frå Song-dynastiet
* Statue ved Jin-tempeletStatue ved Jin-tempelet
* Frå tempelhagenFrå tempelhagen
* Frå tempelhagenFrå tempelhagen
* Bygning i kompleksetBygning i komplekset
* Song-dekorasjonar i tempeletSong-dekorasjonar i tempelet

Kjelder
-------

1. 1 2  «Shanxi - Economy», *Encyclopedia Britannica* (på engelsk), henta 2. oktober 2020
2. ↑  «Taiyuan Jinci Temple, Shanxi», *www.travelchinaguide.com*, henta 2. oktober 2020
3. ↑  «Jinci Temple Taiyuan», *www.visitourchina.com*, henta 2. oktober 2020
4. ↑  «Jinci Temple». China-tour.cn. Arkivert frå originalen 19. august 2014. Henta 15. august 2014.
5. ↑  Hoevels, Fritz Erik (1999). *Mass Neurosis Religion: Colleted Essays about the Psychoanalysis of Religion*. Ahriman-Verlag GmbH. s. 196–197. ISBN 9788391176320.

* *Denne artikkelen bygger på «Jinci» frå Wikipedia på engelsk, den 2. oktober 2020.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Jinci tempel ved visitourchina.com
**Verner Panton** (13. februar 1926–5. september 1998) var ein dansk møbelformgjevar og interiørarkitekt. Han laga nyskapande og futuristisk formgjeving i sterke fargar og i ulike materiale, særleg i plast. Formgjevinga hans vert ofte opplevd som svært «60-tal» med samband til optisk kunst og pop-kunst. Fleire av dei mest kjende møblane han formgav er framleis i produksjon i dag.

Panton var fødd i Gentofte. Han vart utdanna ingeniør i Odense, deretter studerte han ved Det Kongelige Danske Kunstakademi i København. Dei første to åra av karrieren (1950–1952) arbeidde han hjå Arne Jacobsen, der var han mellom anna med i arbeidet med stolen *Mauren*. Panton opna sitt eige teiknekontor i 1955. Mot slutten av 1950-talet byrja stolane han formgav å verte meir og meir ukonvensjonelle, utan bein eller klart utskild rygg. I 1960 formgav Panton den aller første heilstøypte injeksjonsforma plaststolen, *Stacking chair* eller *S stolen*, som vart det mest kjende og masseproduserte produktet hans.

På 1960-talet og i byrjinga av 1970-talet eksperimenterte Verner Panton med å formgje heile miljø, radikale og psykedeliske interiør med eigne bølgjande møblar, veggpolstringar, tekstilar og ljossetting. Allereie i 1960 innreidde han ein restaurant for Hotell Astoria i Trondheim, men interiøret vart teke ned att allereie etter tre år. Grunnen skal ha vore at det var for moderne og mørkt til å falle i smak i Trondheim då.

Panton døydde i København.

Bakgrunnsstoff
--------------

* panton.com
* Design av Verner Panton ved TAGWERC

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS
* SUDOC

 |
Utsyn mot gamlebyen i Veroli
**Veroli** er ein by og ein kommune i provinsen Frosinone i regionen Lazio i Italia. Kommunen har i kring 21 000 ibuarar og dekker ei flatevidd på 120 km². Byen Veroli ligg 594 meter over havet, 13 kilometer nordaust om provinshovudstaden Frosinone.

Landskap
--------

Gamlebyen i Veroli med sine 3 500 ibuarar ligg på ein åstopp mellom elvane Sacco og Liri. Flesteparten av ibuarane i kommunen bur i dalen mellom gamlebyen og klosteret Casamari. Kommunen strekker seg frå slettelandet Ciociaria til Monte del Passeggio, 2066 meter over havet.

Soge
----

Det antikke Verŭlae var frå 8. hundreåret før Kristi fødsel ein viktig by for hernikarane. Dei var i forbund med Roma og gjekk straks inn Romarriket då dette vart danna.

Frå 743 har Veroli vore biskopssete. I 877 vart byen plyndra av sarasenarar. I striden mellom pave Gregor IX og keisar Fredrik II stilte Veroli seg på paven si side og var sidan nært knytt til Vatikanet. Byen vart sterkt skadd av eit jordskjelv i 1350.

På 1500-talet vart Veroli erobra av spanske styrkar. Men etterpå vart kontakta med paven fornya, og byen vart deretter styrt av kardinalar. I 1870 vart byen innlemma i kongeriket Italia.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Veroli» frå Wikipedia på tysk, den 19. juli 2015.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
|  |
| --- |
| **Weddellsel** |
| WeddellselWeddellsel |
|
| **Utbreiing og status** |
| **Status i verda:** LC LivskraftigUtbreiinga av Weddellsel Utbreiinga av Weddellsel |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Pattedyr Mammalia |
| **Orden:** | Rovpattedyr Carnivora |
| **Familie:** | Ekte selar Phocidae |
| **Slekt:** | ***Leptonychotes*** |
| **Art:** | **Weddellsel** *L. weddellii* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Leptonychotes weddellii***Lesson, 1826  |

**Weddellsel** (*Leptonychotes weddellii*) er ein selart i familien ekte selar, og er den av selartane som lever lengst mot sør. Weddellsel finst nær Antarktika. Dei har namn etter utforskaren og selfangaren James Weddell, som oppdaga dei ved Weddellhavet.

Fjeset til ein weddellsel.
Weddellselar blir rundt 2,5-3,5 meter lange og veg 400–600 kg. Hodyra er gjerne større enn hanndyra. Hannane har tjukkare nakke og breiare hovud enn hoene. Dyra har grå pels som er marmorert med svarte og lyse flekkar. Undersida er lysare enn resten. Dei er kjenneteikna er lyse flekkar rundt augo.

Arten lever i pakkisen ved kysten av Antarktis. Om vinteren held dei seg i havet for å verna seg mot snøstormar.

Kvilande selunge.
Selane ynglar på fast is i Antarktis og på øyar nord til Sør-Georgia. Dei skil seg frå andre selar ved at ei kan få tvillingar. Selungane drikk morsmjølk til dei er 6-7 veker gamle, men blir først fullvaksne når dei er rundt tre år, og pleier først para seg når dei er seks til åtte år gamle, men nokre hoer kan para seg før dette.

Weddellsel lever mest av blekksprut, fisk, kril og skaldyr. Han dykkar regelmessig til djupner på 200–400 meter. Ein har registrert dykk ned til 600 meter som har vart godt over ein time.

Kjelder
-------

1. ↑  Todd, B. (2002). Seals and sea lions. New Zealand: Reed Publishing Ltd. Oppgjeven av Engelsk Wikipedia.
2. ↑  Kindersley, Dorling (2001,2005). *Animal*. New York City: DK Publishing. ISBN 0-7894-7764-5. . Oppgjeven av Engelsk Wikipedia.

* «weddellsel» i *Store norske leksikon*, snl.no.
* *Denne artikkelen bygger på «Weddellsel» frå Wikipedia på bokmål, og «Weddell seal» frå Wikipedia på engelsk den 2. desember 2012.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: ***Leptonychotes weddellii***

WikispeciesWikispecies
Wikispecies har taksonomisk informasjon om ***Leptonychotes weddellii*** 

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* ITIS

 |
**Haakon Werner Tranberg** (2. mars 1917–24. april 1991) var ein norsk friidrettsutøvar som deltok i øvingane 100 meter, 200 meter og lengdehopp. Han vann to sølvmedaljar under EM i friidrett 1946. Tranberg var frå Kristiansand og var medlem av Kristiansands IF. Ein statue av Tranberg er reist ved Kristiansand stadion.

### Aktiv

Tranberg vart norsk meister på 100 m i 1939, 1946 og 1947, på 200 m i 1939 og 1946 og i lengdehopp i 1946 og 1947. I 1946 vann han den fyrste kongepokalen sett opp etter verdskrigen.

Han vart nummer to både på 100 m og 200 m under EM i friidrett i 1946 i Oslo. På 100-meteren vann han det femte forsøksheatet med tida 10,8, for så å vinne den tredje og siste semifinalen med tida 10,7. Same tida fekk han i finalen, ein tidels sekund saktare enn John Archer frå Storbritannia. 200-meteren vart så vunnen av Nikolaj Karakulov frå Sovjetunionen med tida 21,6, Tranberg fekk 21,7 i sluttid.

Sin personlege rekord på 100 m på 10,4 sekunder oppnådde han i september 1939 på Bislett stadion. På same bana ein månad tidlegare presterte han si beste tid på 200 m med 21,5 sekundar. Eitt år seinare, atter på Bislett, hoppa han 7,26 m i lengde, hans endelege personlege rekord.

### Medaljar i norske meisterskap

* 1937: Sølv på 200 m og bronse på 100 m
* 1938: Sølv på 200 m og bronse på 100 m
* 1939: Gull både på 100 m (10,6) og 200 m (21,5)
* 1946: Gull både på 100 m (10,6), 200 m (22,5) og i lengdehopp (7,05 m)
* 1947: Gull både på 100 m (10,6) og i lengdehopp (7,13 m), samt sølv på 200 m

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Haakon Tranberg» frå Wikipedia på bokmål, den 30. august 2012.*
**Ledaal** er ein herregard som ligg på Eiganes i Stavanger. Han vart bygd som ein sumarbustad og lystgard for Kiellandfamilien i perioden 1799 til 1803. I dag er Ledaal ein del av Museum Stavanger, i tillegg til å fungera som kongebustad.

Soge
----

Byggherren og eigaren var kjøpmann og hoffagent Gabriel Schanche Kielland og kona hans Johanna Margaretha Bull. Alexander Kielland var oldebarn til Gabriel og Johanna.

Namnet «Ledaal» er sett saman av den siste bokstaven i kvart av namna Gabriel, Schanche, Kielland, Johanna, Margaretha og Bull.

Ledaal vert stundom omtala som ein kunstnarheim av di slektstilknytinga eigarane har til forfattaren Alexander Kielland. Kielland var ofte gjest hjå slektningane sine, og han brukte huset, familien og omgangskretsen dens som modellar i fleire av verka sine. Han budde likevel aldri her.

Eigedomen var tidlegare kjend under namna Egenes løkke B1 og Canaen før han fekk namnet Ledaal.

Kjelder
-------

1. ↑  «Ledaal», *www.kongehuset.no* (på norsk), henta 26. februar 2023
2. 1 2  «Om museet - Ledaal», *ledaal.no* (på engelsk), henta 26. februar 2023
3. ↑  Hilde Diesen. *Dikterhus*. Tell forlag, 1994. (*bokhylla.no – fulltekst)*
4. ↑  Jan Hendrich Lexow: Ledaal en barokkbygning med nyklassiske detaljer, Stavanger Aftenblad, 1964.

* *Denne artikkelen bygger på «Ledaal» frå Wikipedia på bokmål, den 26. februar 2023.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Ledaal**

* Ledaal på nettsida til Museum Stavanger AS
* Ledaal i kulturminnesok.no, nettstaden til Riksantikvaren

| * v
* d
* e
Eigedomane til den norske kongefamilien |
| --- |
| Offentleg eige | 
* Slottet
* Bygdøy Kongsgård
* Oscarshall
* Gamlehaugen
* Stiftsgården
* Ledaal

 |
| Privat eige | 
* Skaugum
* Kongsseteren
* Prinsehytta
* Mågerø
* KS «Norge»

 |
Overflatiske vener i underarmen
Overflatiske vener i juret til ei mjølkeku
**Overflatiske vener** (*vena superficialis*) er vener som ligg nær kroppsyta, til skilnad frå djupe vener, som sit djupare i kroppen.

Overflatiske vener står ikkje i par med pulsårer, slik som ofte er tilfelle med djupe vener. Venene er viktige for kjøling av kroppen. Når kroppen er heit, blir blodet sendt frå dei djupe venene til dei overflatiske venene for å leggje til rette for varmetransport til omgjevnadane. Overflatiske vener er vanlegvis synlege under huda, og dei som ligg nedanfor hjartet plar å bule ut. Vener blir meir framståande etter vektlyfting, særleg etter ein periode med styrketrening.

Overflatiske vener er ikkje like viktige som djupe vener fordi dei frakter mykje mindre blod. Dei blir stundom fjerna gjennom eit inngrep kalla stripping, som del av behandling av åreknutar.

Overflatiske vener
------------------

### Hovud og hals

* Vena jugularis externa

### Overekstremiteten

* Vena cephalica
* Vena mediana cubiti
* Vena basilica

### Underekstremiteten

* Vena saphena parva
* Vena saphena magna

Sjå òg
------

* djup vene
* åreknute

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Superficial vein» frå Wikipedia på engelsk, den 24. november 2016.*

1. ↑  Arnesen, Harald (23. februar 2016). «stripping». *sml.snl.no*. Store norske leksikon. Henta 24. november 2016.
**Ove Høegh-Guldberg** (1. september 1731–8. februar 1808) var ein dansk statsmann, teolog og historikar.

Høegh-Guldberg voks opp i enkle kår i Horsens, der faren var bedemann. Han fekk hjelp av ein morbror som var prest slik at han kunne studere. I 1754 tok han teologisk embetseksamen. Sidan vart han professor ved Sorø Akademi, i 1764 vart han lærar for arveprins Frederik, son til Frederik 5. og Juliane Marie. Guldberg skreiv m.a. *Den naturlige religion som en indledning til den åbenbarede* (1765) som lærebok til bruk i denne undervisninga.

I 1771 gav han ut forteljinga *Azan, eller den fra Gield udfriede Fyrste*. Denne kan lesast som ei skildring av ein idealstat. I så fall viser boka at dei politiske tankane hans alt då var strengt autoritære og konservative.

Han var ein arg motstandar av Johann Friedrich Struensee og reformene hans. Ved kuppet mod Struensee i januar 1772 spelte Høegh-Guldberg ei sentral rolle ved å formidle kontakten mellom enkjedronninga og kuppleiarane. Han var med å dømme Struensee og Enevold Brandt til ein blodig dødsdom med partering og halshogging.

Etter kuppet mot Struensee vart Ove Høegh-Guldberg *stats-og geheimekabinetssekretær*. Kongen var sinnsjuk, og dronninga, som hadde hatt Struense til elskar, vart send ut av landet. Guldberg stødde seg til enkjedronninga Juliane Marie. Han fekk stadig meir makt, ettersom han sjølv avgjorde sakene utanom statsrådet. Ved eit reskript av 20. oktober 1773 fekk han gjeninnført ein strengare sensur av trykte skrift. Ove Høegh-Guldberg arbeidde for å innføre «indfødsretten», som fastslo at personar fødde i fedrelandet skulle ha førsterett til statsembete. Dessutan innførte han dansk som offisielt administrasjonspråk i Danmark-Noreg. 
I 1780 fekk han fjerna utanriksminister A.P. Bernstorff, som hadde vore ein motstandar av dei politiske prinsippa til Guldberg. Etter dette var Guldberg nærast einerådande.

14. april 1784 vart Ove Høegh-Guldberg avsett i samband med eit statskupp, sett i scene av ein krins progressive i krinsen rundt kronprins Fredrik. Maktskiftet var udramatisk, og vart akseptert av taparane. Guldberg vart utnemnd til stiftamtmann i Århus.

Utvald bibliografi
------------------

* *Verdens Historie*, to delar i tre bind, 1768–1772
* *Psalme-Bog eller En Samling af gamle og nye Psalmer*, Kiøbenhavn 1781. Saman med Ludvig Harboe skreiv Guldberg eit forord datert *d. 20de Junii 1778* til denne salmeboka

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Ove Høegh-Guldberg» frå Wikipedia på dansk, den 20. desember 2008.*

Dansk Wikipedia oppgjev kjeldene:

* Ole Feldbæk, *Gyldendal og Politikens Danmarkshistorie*, bind 9, 2003.
* Edvard Holm, *Danmark-Norges Historie* bind V, G.E.C. Gad, 1906.
* Ståle Dyrvik: *Norsk historie 1625—1814* Det Norske Samlaget 1999 ISBN 82-521-5546-4

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
**Ove Fredrik Arbo Høeg** (fødd 25. november 1898 i Larvik, død 7. juli 1993) var ein norsk botanikar.
Han tok tok examen artium 1917 og vart cand.real. ved Universitetet i Kristiania 1923. I tillegg til biologi studerte han historisk geologi med paleontologi. Plantefosilar vart eit av hovudfelta hans. Han vart dr.philos i 1942 på avhandlinga *The Downtonian and Devonian flora of Spitsbergen.*

Frå 1923-1925 var Høeg konservator ved Paleontologisk museum i Oslo. 1926–47 arbeidde han ved dei botaniske samlingane ved Videnskapsselskapets museum i Trondheim. 1947-1967 var han professor i botanikk ved Universitetet i Oslo. 1958-1967 verka han som styrar for Botanisk hage og museum ved Universitetet i Oslo. At han utmerkte seg som paleobotanikar, gjorde at han vart leiar for oppbygging av, Birbal Sahni Institute of Palaeobotany, eit forskningsinstitutt i Lakhnaui India. Han arbeidde i tre år med dette UNESCO prosjektet.

Ove Arbo Høeg arbeidde mykje med etnobotanikk. I 1974 gav han ut *Planter og tradisjon*, ei bok om folkeleg bruk av norske planter. Høeg var i mange år redaktør for *Blyttia*, tidsskrift for Norsk Botanisk Foreining.

Han var æresmedlem i Norges Naturvernforbund, Norsk Botanisk Foreining og International Organization of Palaeobotany.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Ove Arbo Høeg» frå Wikipedia på bokmål, den 28. mai 2012.*
* Ove Arbo Høeg – i Norsk biografisk leksikon

Litteratur
----------

* 

* Publikasjonar av Ove Arbo Høeg i BIBSYS

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* Lokalhistoriewiki
* VIAF
* GND
* LCCN

 |
**Svale Solheim** (15. februar 1903–1971) var ein norsk folklorist, politikar og forfattar. Han var fødd i Naustdal. Solheim tok studenteksamen med latin og gresk i 1923, studerte eit par år filologi før han drog til sjøs. Han var eit aktivt medlem av Norges Kommunistiske Parti og deltok også aktivt i motstandskampen under krigen. 
Solheim tok filologisk embetseksamen 1934 med norsk som hovudfag, historie og geografi som bifag. Frå 1935 til 1956 var han tilsett ved Institutt for sammenlignende Kulturforskning som leiar av den folkloristiske forskninga.
Han tok doktorgraden i 1940 på avhandlinga *Nemningsfordomar ved fiske*. 1952–1956 var han førstearkivar ved Norsk Folkeminnesamling og frå 1. august 1956 professor i folkeminnevitskap ved Universitetet i Oslo. Han etterfølgde Reidar Th. Christiansen og vart etterfølgd av Olav Bø.

Forskninga hans var prega av materialistisk funksjonalisme. Dette er tydlegast i hovudverket hans: *Norsk sætertradisjon* frå 1952. Sjølv om boka er deskriptiv og manglar kapittel om teori og metode, ser vi at han klart og oftast overtydande forklarar førestillingar om det overnaturlege ut ifrå materielle forhold.
I 1958 skreiv han ein epokegjerande artikkel om historisitet i folkeviser, og han var ein av redaktørane som utarbeidde katalogen over dei skandinaviske balladetypane (TSB katalogen).

Solheim var ein dyktig pedagog og ein avhalden førelesar. Han vekte oppsikt med sine førelesningar om Draumkvedet midt på 1900-talet, og ga inspirasjon til mange yngre, sjølvstendige forskarar som var opptekne av dette materialet, m.a. Olav Bø, Brynjulf Alver, Ådel Gjøstein Blom. 

På Norsk fjellfestival 2008 vart *Norsk Sætertradisjon* som einaste fagbok, kåra som ei av dei ti beste norske fjellbøker.(Aftenposten 11. juli 2008)

Bibliografi
-----------

### Bøker

* 1939 – *Ålmenne fordomar ved fiske* I fulltekst ved nb.no
* 1940 – *Nemningsfordomar ved fiske* (Oslo: Dybwad) I fulltekst ved nb.no
* 1942 – *Stølsbruket i Ryfylke* (Stavanger: Aktietrykkeriet i Stavanger) I fulltekst ved nb.no  [Av: Svale Solheim, Johan Veka, Per Thomsen]
* 1943 – *Register til Norsk folkeminnelags skrifter nr. 1-49* (Oslo: Norsk Folkeminnelag) I fulltekst ved nb.no
* 1944 – *Folketru og folkeliv* (Oslo: Cappelen) I fulltekst ved nb.no  [Av: Svale Solheim, Knut Fægri, Per Hovda, Sigurd Johnsen]
* 1948 – *Gransking av fiskarsoga* (Trondheim)  [Særprent av:Fosen historielags årsskrift]
* 1948 – *Om tradisjonsinnsamling* (Trondheim: Bygdesogekurset)  [Særprent frå: Bygdesogekurset i Trondheim 1948]
* 1949 – *"Kretsen" og provokatørteorien*
* 1952 – *Norsk sætertradisjon* (Oslo: Aschehoug) I fulltekst ved nb.no
* 1956 – *Horse-fight and horse-race in Norse tradition* I fulltekst ved nb.no
* 1973 – *Svale Solheim til minne* (Oslo: Universitetsforlaget) I fulltekst ved nb.no

Kjelder
-------

* Olav Bø, Minneord om professor dr. philos Svale Solheim, i *NORVEG Folkelivsgransking 16*, 1973, s.1 – 10
* Gravminner i Norge
* Wikipedia på bokmål

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* VIAF
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC

 |
**Ove Guldberg Høegh** (23. april 1814–7. februar 1863) var ein norsk lækjar og stortingsmann, fødd på Grue.

Høegh var son til futen Dines Høegh, ein av dei mange som omkom i kyrkjebrannen på Grue i 1822. Etter å ha vorte student frå Skiens skole i 1833, vart Ove Høegh cand.med. i 1840. Allereie i 1836 og 1837 var han lækjar i Lofoten under lofotfisket, og i 1838 fungerte han ei tid som «distriktslæge» i Salten. I 1841 var han privatlækjar i Lødingen, før han vinteren 1842 atter var «fiskerilæge» i Lofoten og 1843 var lækjar ved koparverket i Alta. Frå 1845 var han distriktslækjar i Senja, busett i Trondenes. Sommaren 1854 flytta han til Trondheim, då han var utnemnd til Noregs fyrste overlækjar for «den spedalske syke». Dei neste åra var han heile sommarhalvåret på reiser langs norskekysten, der han kartla utbreiinga av sjukdomen og i 1856 oppretta Lepraregisteret, verdas fyrste pasientregister, eit register som i 2001 vart innlemma i UNESCO sine verdsminne. 

Høegh var stortingsrepresentant frå Finmarkens amt (Troms og Finnmark fylke) i 1851 og 1854, og frå bykrinsen Trondhjem og Levanger i 1862-63. På Stortinget var han i 1851 og 1854 medlem i Budsjettkomiteen, og 1862-63 i Gasjekomiteen. Han døydde av tyfus på Rikshospitalet i Christiania, medan han var i hovudstaden som stortingsmann.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914

Bakgrunnsstoff
--------------

* Om Høegh og hans arbeid med spedalsksykja i *Ti tusen skygger*, s. 116-131, av Bjørn Godøy.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Historisk befolkningsregister
* Lokalhistoriewiki
* PolSys

 |