**Tidssoner i Europa**:  

|  |  |
| --- | --- |
| blå | Vesteuropeisk tid (UTC+0, Greenwich middeltid) 
Vesteuropeisk sommartid (UTC+1) |
| lyseblå | Vesteuropeisk tid (UTC+0) |
| raud | Sentraleuropeisk tid (UTC+1) 
Sentraleuropeisk sommartid (UTC+2) |
| gul | Kaliningradtid (UTC+2) |
| oker | Austeuropeisk tid (UTC+2) 
Austeuropeisk sommartid (UTC+3) |
| grøn | Moskvatid (UTC+3) |

Bleik farge viser at landa ikkje har sommartid.

**Greeenwich middeltid** eller **Greenwich Mean Time** (**GMT**) er ei tidssone som var offisiell referansetid for heile verda frå 1884 til 1972, då universaltid (UT1 og UTC) blei innført. GMT blir framleis nytta som utgangspunkt for tidssonene brukt i vestre Europa og Afrika.

UTC blir ofte omtalt som GMT, men strengt talt er UTC ein atom-tidsskala som berre nærmar seg GMT. GMT blir også brukt for å visa til Universal Time (UT), som er det astronomiske omgrepet som direkte erstatta den originale GMT-definisjonen i 1972.

Shepherd Gate-klokka ved observatoriet i Greenwich viser 24 timar.
**Tidssoner i Afrika**:  

|  |  |
| --- | --- |
| svart | **UTC−01**: Kapp Verde-tid. |
| grøn | **UTC**: Vesteuropeisk tid · Greenwich middeltid. |
| blå | **UTC+01**: Sentraleuropeisk tid · Vestafrikansk tid · Vesteuropeisk sommartid. |
| raud | **UTC+02**: Austeuropeisk tid · Sentralafrikansk tid · Vestafrikansk sommartid · Sørafrikansk standardtid. |
| gul | **UTC+03**: Austeuropeisk sommartid · Austafrikansk tid. |
| grå | **UTC+04**: Mauritiustid · Seychellisk tid. |

Stripa farge viser til at landet bruker sommartid

Soge
----

Greenwich-tida er ei middelsoltid med utgangspunkt i meridianen ved observatoriet i Greenwich, som blei teken som nullmeridian for heile verda ved Den internasjonale meridiankonferansen i 1884. Ho blei først teken i bruk av jernbaneselskap i Storbritannia i 1847-48, som «jernbanetid», ei sams tid for togruter i staden for ei rekkje litt ulike lokale tider. I 1880 blei dette den offisielle tida for heile øya Storbritannia. I 1883 blei ho teken i bruk på Isle of Man, i 1898 på Jersey og i 1913 på Guernsey. Irland tok i bruk tidssona i 1916, i staden for Dublin middeltid.

Britiske sjøfolk hadde lenge hatt eitt kronometer innstilt på GMT for å rekna ut lengdegrada si i høve til Greenwich-meridianen. Etterkvart byrja heile verda bruka GMT som ei referansetid uavhengig av stad, ved å gje tidssona si i timar og halvtimar «framfor GMT» (t.d. GMT-1) eller «etter GMT» (t.d. GMT+6). Fleire land oppgjev si tidssone i høve til GMT i lovverket.

Opphavleg brukte ein tidskuler oppå observatorium eller andre høge punkt til å signalisera eit visst tidspunkt, til dømes klokka 1 om dagen etter GMT, til skip i området. Frå 5. februar 1924 byrja ein kringkasta tidssignal kvar time i staden. Fram til 1925 blei byrjinga av eit døgn etter GMT rekna frå middag og etter 1925 frå midnatt. Mange stader som bruker GMT deler også døgnet i to, før middag eller a.m. (*ante meridiem*) og etter middag eller p.m. (*post meridiem*). 

Ei tid som tek utgangspunkt i jordrotasjonen kan ikkje vera heilt nøyaktig, ettersom rotasjonen er uregelmessig. I 1972 blei Greenwich middeltid erstatta som verdstid av ei universaltid bestemt av fleire atomur.

Bruk
----

Greenwich middeltid blir nytta som tidssone i Storbritannia og Irland på vinteren og heile året på Island. 
GMT har ikkje sommartid, om sommaren har Storbritannia noko ein kallar **BST** – British Summer Time (britisk sommartid), som kan skrivast som GMT+1. 

I Vest-Afrika har desse landa Greenwich middeltid som tidssone:

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| * Burkina Faso
* Elfenbeinskysten
* Gambia
* Ghana
* Guinea
 |  | * Guinea-Bissau
* Liberia
* Mali
* Mauritania
* Marokko
 |  | * Saint Helena
* São Tomé og Príncipe
* Senegal
* Sierra Leone
* Togo
 | 

 |

Bakgrunnsstoff
--------------

* wwp.greenwichmeantime.com GMT no.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Greenwich Mean Time» frå Wikipedia på bokmål, den 10. mai 2011.*

* *Denne artikkelen bygger på «Greenwich Mean Time» frå Wikipedia på engelsk, den 10. mai 2011.*

* middeltid «Greenwich\_middeltid, GMT» i *Store norske leksikon*, snl.no.