recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
| Barnard Castle  |
| --- |
| Del av Barnard Castle marknadsplass som viser marknadskrossenDel av Barnard Castle marknadsplass som viser marknadskrossen Del av Barnard Castle marknadsplass som viser marknadskrossen |
| Plassering |
| 

Barnard Castle is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Storbritannia |
| Konstituerande land |  England |
| Grevskap | County Durham |
| Distrikt | County Durham |
| Geografi |
| Innbyggjarar  - By (2001) | 5 189 |
| Koordinatar |  54°33′″N 1°55′″W﻿Koordinatar: 54°33′″N 1°55′″W﻿ |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | DL12 |
| Telefon-retningsnummer | 0 1833 |
| 
 Commons har multimedium som gjeld: **Barnard Castle**
 |

**Barnard Castle** er ein by i County Durham i England. Han har namn etter slottet som ligg der, Barnard Castle, og ligg ved elva Tees. På den andre sida av elva ligg Startforth.

Slottet vart reist av normannarane kort tid etter erobringa i det 1000-talet. Det hadde sin storhetstid under Bernard de Bailleul i siste halvdelen av det 1100-talet. Det var i eiget til slekta inntil John Balliol vart avsett som konge av Skottland i 1296. Deretter tok Richard Neville, 16. jarl av Warwick over. Rikard III arva det gjennom kona si Anne Neville. Etter døden hans fall det i ruinar.

Ved sida av slottet er Bowes Museum den største turistattraksjonen i byen. Det er ein slottslignende bygning, der ein finn måleri av El Greco, Goya, Canaletto, Boucher, Fragonard og andre.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Barnard Castle» frå Wikipedia på bokmål, den 16. juli 2011.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames

 |
|  |  |
| --- | --- |
| Med den vaknande Vaar
Vert min Saknad so saar,
So mest graata eg kann.
Aa eg minnest, eg minnest so væl dette Land!

Avslutningslinene i Blix' «Barndomsminne»   |  |

**«Barndomsminne (Frå Nordland)»**, med førstelina «Aa eg veit meg eit Land», er ein song skriven av Elias Blix. Diktet vart fyrste gongen publisert usignert i avisa *Den 17de Mai* 13. august 1896 og publisert i bokform for første gong i Elias Blix si *Salmar og Songar* i 1900.

Originalversjonen har åtte vers. Han er sidan trykt i mange songbøker, mellom anna i Mads Bergs *Skulesongbok*. Der er tonen ein norsk folketone som høver med versemålet slik songen opphavleg er skriven. Meir kjend er tonen som vart skriven av Adolf Thomsen i 1901, med dei kjende repetisjonane i omkvedet. Med denne tonen vert første verset av songen som er kalla «Nord-Noregs nasjonalsong» sungen før alle heimekampane til Fotballklubben Bodø/Glimt.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Teksten Arkivert 2016-03-04 ved Wayback Machine.

Kjelder
-------

* Anders Aschim - Blixblog

### Fotnotar

1. ↑  Avisa Nordland om Bodø/Glimt
**Nor Loch**, òg kjend som **Nor' Loch** og **North Loch**, var ein innsjø som tidlegare låg i Edinburgh i Skottland, i området der Princes Street Gardens ligg i dag, om lag mellom Royal Mile og Princes Street.

Historie
--------

Nor Loch var opphavleg ei myr og ein del av det naturlege forsvaret rundt Edinburgh Old Town. Fordi gamlebyen var bygd på ein bratt rygg (som er godt synleg i dag), utvida han seg frå aust til vest, og Nor Loch hindra byen i å vekse. 

I 1460 gav kong Jakob III av Skottland ordre om å fylle Nor Loch med vatn for å styrke forsvaret av borga. Innsjøen skal aldri ha vore særskild djup.

East Princes Street Gardens i dag.
Etter kvart som gamlebyen vart meir folkesett under mellomalderen, vart Nor Loch forureina med kloakk og avfall frå byen. I 1759 vart innsjøen drenert og vart ein del av Princes Street Gardens, men området har ofte vorte utsett for flaum.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Nor Loch» frå Wikipedia på engelsk, den 4. september 2010.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  «The Nor' Loch». *Edinburgh-Royalmile.com*. Arkivert frå originalen 4. november 2012. Henta 3. september 2010.
Koordinatar: 61°9′20″N 6°58′14″E﻿

Norafjorden sett frå fjella på sørsida av Sognefjorden. Foto: Per Olav Bøyum

**Norafjorden** er ein fjordarm av Sognefjorden på nordsida av fjorden i Sogndal kommune. Fjorden strekkjer seg nordover til Sogndal, men vert ofte kalla Sogndalsfjorden forbi Nornessundet ved Nornes. Den totale lengda på fjorden inn til botn av Barsnesfjorden er 21 km. 

"Nor" kjem av gamalnorsk og har ingenting med himmelretning å gjere. Det tyder trongt sund, eller trong passasje og hentyder på at fjorden smalnar kraftig av i motsetning til hovudfjorden , og at det er fleire nes og tronge passasjar innover fjorden. Det tyder med andre ord den smale fjorden[*treng kjelde*]. 

Fjorden har innløp mellom Fiksnes vest for grenda Slinde i nord og Meisurneset i sør. Fjorden går først austover og snur først nordover etter Nornessundet. Søraust for Slinde ligg grenda Fimreite på sørsida av fjorden. Her fann det kjende vikingslaget som er kjent som slaget ved Fimreite stad. 

Riksveg 55 går på nordsida av fjorden. 

For informasjon om fjorden vidare innover, sjå Sogndalsfjorden.
Pada-puja eller fot-rituale ved kjempestatuen av djain-leiaren Bahubali i Gommateshwara. 
**Pada** er eit ord frå sanskrit som bokstaveleg tyder 'fot'. Sanskritordet *padá* (devanagari पद) har kognatar i gresk *pous* og latin *pes*. Omgrepet har fått ei rekkje avleidde tydingar, som trinn, fotavtrykk, spor, merke, versefot, oppdeling, måleining og andre omgrep innan språk, litteratur og religion.

Døme:

* Pada kan visa til ein måte å lesa Veda-tekstar på der ein innfører klare skilje mellom orda, og ikkje bruker vanlege sandhiovergangar.

* Pada kan visa til eit lyrisk dikt sett til musikk, ofte nemnd saman med songtypen bhajan.

* Som måleining utgjer ein pada 12 eller 15 fingerbreidder, eller 1/2 eller 1/3 eller 3/7 av ein prakrama.

* Ei firedeling av eit heile (som ei bok)

* I sanskrit-prosodi er *pāda* namnet på ein versefot.

* I sanskrit-grammatikk viser *pāda* til bøygde substantiv eller verb.

Teikning av *sri pada* eller heilage fotavtrykk frå Japan.

Religiøs tyding
---------------

Innan religion kan pada visa til føter eller fotspor laga av heilage eller guddommelege personar. Innan buddhismen kan ein til dømes snakka om *Buddhapada*, 'Buddha-fotspor', og innan hinduismen om *pāda* eller *pādamudrā* frå gudar. Føtene til den enorme Gommateshwara-statuen, som er særs viktig i djainismen, blir tilbedd dagleg i eit rituale kalla *pada-puja*. 

Fjellformasjonen Sri Pada på Sri Lanka blir kalla Buddha sitt fotspor av buddhistar, Shiva sitt fotavtrykk av hinduar og Adam sitt fotavtrykk av muslimar.

Kjelder
-------

1. ↑  Charles Rockwell Lanman (1884). *A Sanskrit reader: with vocabulary and notes, Parts 1-2*. Ginn, Heath. s. 189.
2. 1 2  «pada, n.1». *OED Online*. Oxford University Press. mars 2019. Henta 14. mars 2019.

* *Denne artikkelen bygger på «Pada» frå Wikipedia på bokmål, den 14. mars 2019.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* पद] (pada) på Engelsk Wiktionary
**Lepsøyrevet fyrstasjon** er eit fyr som ligg på Lepsøy rev i Ålesund kommune på Sunnmøre. 

Lepsøyrevet fyrstasjon is located in Møre og Romsdal
Plasseringa til Lepsøyrevet fyrstasjon

Fyret vart oppretta i 1879 i enden av ein lang molo. Før fyret vart tent låg det første fyrskipet i landet i leia utanfor revet. På grunn av dette revet som strekte seg over sundet mellom fastlandet og Løvsøya kunne skipa berre passere ei smal og grunn renne i revet. 

Fyrkommisjonen var uroa for skipstrafikken på grunn av tilhøva her og fyrskipet vart plassert her i 
1856. Fyrskipet sleit seg derimot frå fortøyingane i ein storm alt i 1857 og skroget fekk så store skadar at skipet vart kondemnert. For å stå av vinterstormane vart det derfor plassert eit større fyrskip på same staden. Det nye fyrskipet lyste opp første gong 8. januar 1858 og var i bruk fram til 1867 då nok eit nytt skip tok over. Skipet hadde ein fyrvaktar, tre menn og ein gut. Sidan det var dyrt å halde fyrskipet i drift og det berre vert rekna å ha ei levetid på 8-10 år føreslo ein å byggje eit fyr på fastlandet. 

Fyret vart bygd ytst på ein 220 meter lang molo. Fyret inneheldt òg bustaden til fyrvaktaren og familien hans. På land stod naust, uthus og fjøs. Fyret vart tent i 1879 og fyrskipet vart avbemanna og seld. Fyret fekk elektrisk stram i 1930. Under den andre verdskrigen vart fyret angripe av allierte fly to gonger i 1944 og sterkt skadd. 

Fyret vart automatisert og avbemanna i 1956.

Sjå òg
------

* Fyr i Noreg

Kjelder
-------

* «Norsk fyrliste 2008 - side 292» (PDF - 15 mb). Kystverket.
* Bjørkhaug, Birger og Poulsson, Sven. *Norges Fyr, Fra Stad til Grense-Jakobselv*, bind 2. Grøndahl & søn forlag AS, 1987
* Monrad-Krohn, Danckert. *Norske Fyr, Nasjonal verneplan for fyrstasjoner.* Riksantikvarens rapporter nr. 24 1997

Bakgrunnsstoff
--------------

* 

* Lepsøyrevet fyrstasjon i kulturminnesok.no, nettstaden til Riksantikvaren

| * v
* d
* e
Fyr i Møre og Romsdal |
| --- |
| Alnes  • Bjørnsund • Erkna • Flatflesa • Flåvær  • Grasøyane • Grip • Haugjegla • Haugsholmen • Hellevik • Hestskjæret • Høgsteinen • Kvitholmen • Lepsøyrevet • Ona • Runde • Skalmen • Stavenes • Storholmen • Svinøy • Tyrhaug • Ulla |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* SSR (namn)

 |
**Plateliaisjøen** er den største innsjøen i Samogitia og den niande største i Litauen. Han er ein sentral attraksjon i Žemaitija nasjonalpark. Han har eit areal på 12 km² og er 47 meter på det djupaste. Det er sju øyar i innsjøen og på ei av dei ligg dei ei borg. Arkeologar har funne spor etter to borger til og meiner det kan ha vore dronning Bona sine. Innsjøen har både ein segle- og ein dykkeklubb. Plateliai er ein liten landsby som ligg på vestsida av innsjøen. 

Det vert òg gjort undervassarkeologi i innsjøen. Forskarar meiner at vasstanden var mykje lågare i innsjøen tidlegare og at mange øyar i dag er under vatn. I Plokštinėskogen, ikkje langt frå innsjøen, ligg restane av ein gamal sovjetisk oppskytingsbase for atomrakettar.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Žemaitija nasjonalpark: Innsjøar

### Fotnotar

1. ↑  Archeologai ieškos nuskendusių salų, ELTA, 2. juli 2005. Delfi.lt. Vitja 19 august. 2006.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Lake Plateliai» frå Wikipedia på engelsk, den 23. januar 2008.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GeoNames

 |
|  |
| --- |
| **Salatslekta** |
| Lactuca tuberosa*Lactuca tuberosa* |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Planteriket Plantae |
| **Rekkje:** | Karplantar Tracheophyta |
| **Underrekkje:** | Frøplantar Spermatophytes |
| **Orden:** | Korgplanteordenen Asterales |
| **Familie:** | Korgplantefamilien Asteraceae |
| **Underfamilie:** | Cichorioideae |
| **Stamme:** | Cichorieae |
| **Slekt:** | **Salatslekta** *Lactuca*L. 1753 |

**Salat** (*Lactuca*) er ei planteslekt i korgplantefamilien som inneheld rundt 100 artar. Dei fleste veks i tempererte strøk på den nordlege halvkula. I slekta finst annan hagesalat (*Lactuca sativa*) som har mange varietetar, som hovudsalat (*Lactuca sativa var. capitata*).

Ordet «salat» kjem via tysk frå italiensk *(in)salata*, 'rett tilreidd med salt'. Det vitskaplege namnet *Lactuca* kjem frå latin *lac*, 'mjølk', og viser til den mjølkeaktige plantesafta.

Blomstrande hovudsalat.
Noreg hadde opphavleg éin viltveksande salatart, sibirturt (*L. sibirica*). Taggsalat (*L. serriola*) er utbreidd i Sør- og Mellom-Europa og finst av og til på avfallsplassar i Noreg. Artar som også kan reknast til slekta er turt (*Cicerbita alpina*) og skogsalat (*Mycelis muralis*)

Kjelder
-------


* Svensk Wikipedia.
* Johannes Lid: *Norsk-svensk-finsk flora*. Det Norske Samlaget, 1985.
* «salat» (17. januar 2013), *Store norske leksikon*. Fri artikkel henta 28. juli 2014.
* «lettuce, n.», *Oxford English Dictionary*, oed.com.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Planteslekta salat**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* NKC
* Dyntaxa
* ITIS
* EOL

 |
Hjort som et frå greinar.
**Planteetarar** (latin *herbivor*) er predatorar som lever av autotrofe organismar, hovudsakleg plantar, alger og bakterier med fotosyntese. Ut frå denne definisjonen kan både dyr, sopp, protistar og somme parasittiske plantar reknast som planteetarar. Vanlegvis vert ordet mest brukt om dyr som lever av plantemateriale, medan sopp og protistar vert omtalt som *plante-patogenar*.

Koevolusjon
-----------

For å redusera skaden planteetarane gjer, har dei fleste plantar utvikla ymse mekaniske og kjemiske tilpasningar. Desse kan omfatta mellom anna mekaniske forsvarsstrukturar som piggar, tornar og nåler, oppbygnad av komplekse polymerar som gjer det vanskeleg å fordøya planten og produksjon av toksinar som drep eller skremmer vekk planteetarar. Somme forsvarsstrukturar er alltid til stades i planten, andre vert iverksett i samband med skade eller stress.

Somme plantar har òg utvikla trekk som aukar sjansen for å trekka til seg planteetarane sine naturlege fiendar. Dette kan skje ved at dei skil ut semiokjemikaliar (luktar som trekker til seg desse dyra) og/eller forsyner kjøtetarane med mat og/eller husly.

Som regel har plantar fleire slag forsvarsmekanismar.

Sidan planteetarar er avhengige av å eta plantar, har det utvikla seg ei rekkje tilpassingar til desse forsvarsstrukturane. Kveg har til dømes særs omfattande fordøyingssystem for å kunne bryta ned næringsstoff i gras. Når to artar utviklar seg slik i høve til kvarandre, kallar me det koevolusjon.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GND
* NDL

 |
Vassreservoar i Erzgebirge
**Erzgebirge** tsjekkisk *Krušné hory*, engelsk *Ore Mountains*), som tyder 'Malmfjellet' på norsk, er ei fjellkjede i Tyskland og Tsjekkia. Dei dannar 150 km av grensa mellom dei to landa, og ligg mellom den vestlege grensa av Sachsen og elva Elbe.

Dei vestlegaste delane av Erzgebirge har dei høgaste toppane. Klínovec (1 244 m) på den tsjekkiske sida, og Fichtelberg (1 215 m) på den tyske sida er dei høgaste fjella i fjellkjeda. I vest går Erzgebirge over i dei lågare bayerske Fichtelgebirge. I aust kan ein sjå på Elbe sandsteinsfjell som ei forlenging av Erzgebirge. Aust for Elbe held fjellkjeda fram som Lausitzerfjella. Erzgebirge heller sakte mot nord, der byane Zwickau og Chemnitz ligg ved foten av fjella. Den sørlege sida er derimot svært bratt. 

Erzgebirge var stort sett ikkje folkesett i mellomalderen, og var dekt av tett skog. På 1400-talet vart det oppdaga sølv og tinn i fjellet, og ein grunnla busetnadar som seinare utvikla seg til byar. Namnet kjem frå dei rike mineralkjeldene i fjellet. 

Erzgebirge er vidkjend for sine mange juletradisjonar. Då sølv- og tinnførekomstane forsvann, byrja gruvearbeidarane å sjå seg om etter nye måtar å føde familiane sine på. I tillegg til at ein laga blonder og veveprodukt, byrja innbyggjarane med treutskjering, mellom anna nøtteknekkarar og julepyramidar. Seiffen, aust i fjella, er senteret for produksjon av leiketøy av tre.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Ore Mountains» frå Wikipedia på engelsk, den 20. mars 2007.*


| * v
* d
* e
Mittelgebirge |
| --- |
| Bayerischer Wald | Böhmerwald | Eifel | Elbsandsteingebirge | Erzgebirge | Fichtelgebirge | Dei frankiske Alpane | Frankenwald | Harz | Hessisches Bergland | Hunsrück | Lausitzer Bergland | Oberpfälzer Wald | Odenwald | Pfälzerwald | Rhön | Sauerland | Schwabisk Alb | Schwarzwald | Spessart | Taunus | Thüringer Schiefergebirge | Thüringer Wald | Vogelsberg | Westerwald | Zittauer Gebirge |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* NKC
* GeoNames

 |
Årringane til eit ukjend treslag i Bristol Zoo i England.
Årringar i ei virakfuru.
**Årringar** er ringane ein kan sjå i tverrsnittet på ei trestamme. Synlege ringar er eit resultat av sesongavhengige endringar i kor raskt treet veks, og ein ring markerer derfor vanlegvis eitt år av livssyklusen til treet. Ringane er meir synlege på tre som veks i temperert klima fordi skilnadane mellom årstidene er større her. 

Den indre delen av ringane er forma tidleg i vekstsesongen, medan veksten er relativt rask og tettleiken på treet er mindre. Den ytre delen av ringane har større tettleik fordi trea veks saktare om sommaren og hausten.

År med tilstrekkeleg fukt og ein lang vekstsesong fører til tjukke ringar, medan år med tørke kan gje smale ringar. Slik kan ein òg seie noko om klimatilhøva og variasjonen i desse i området eit tre veks ved å studere årringane. Tre frå same område har ein tendens til å utvikle dei same mønstera i dei same periodane. Studiet av slike ringar vert kalla dendrokronologi.

Andre årringar
--------------

Synlege og ikkje fullt så synlege vekstringar finst òg i dryppsteinssøyler (stalagmitt, stalaktitt eller samanvokse former) Veksten av desse er så langsam at det først i våre dagar er vorte mogeleg å undersøke desse. Det er klimaperiodar som er hovudfokus og tidsskalaen er i hundreår.

Dyr som har skal og veks legg ofte berre eit nytt lag skall på innsida av det gamle. Dette kan ein tydelegast sjå på enkelte skjel og muslingar, men òg sniglehus kan ha tydelege årgangsskilje. Fiskeskjel kan nyttast til bestemme alderen til fisken. Eit særtilfelle i krypdyrverda finst i «rangla» til klapperslangar, som består av restar av skinnet frå tidlegare år.

Bakgrunnsstoff
--------------

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Årring» frå Wikipedia på bokmål, den 22. oktober 2008.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* NDL

 |
Frøy (Freyr)
**Frøy** (norrønt *Freyr*) er ein grødegud eller fruktbarheitsgud frå den norrøne gudelæra. Han er òg kjend under namnet **Ingve** eller **Ingve-Frøy**. Saman med Odin og Tor var Frøy ein av hovudgudane i den norrøne gudeverda. Lekken mellom Ingve og Frøy skriv seg frå ein tidleg samanslåing mellom grødeguden Frøy og den gamalgermanske stammeguden *Ingwaz*, som er ættefar til dei sørskandinaviske folka, daner, svear, anglar og juter.

Frøy var opphavleg ein av vanene, og han vart gjeven til æsene som gissel etter krigen mellom æser og vaner, saman med syster si, Frøya, og far deira, Njord. Snorre Sturlason fortel i Ynglingesoga at det var syster til Njord som var mor til Frøy og Frøya.

Historier
---------

Edda-kvadet Skírnismál fortel om Frøy si forelsking i og ekteskap med den motviljuge jotunkvinna Gerd. Gerd og Frøy fekk saman sonen Fjolne. 

I Heimskringla av Snorre Sturlason, eller dei norske kongesogene, vert Ingve-Frøy skildra som stamfar til Ynglingeætta. Ynglingeætta var ei norsk kongsætt. 

Ved Ragnarok vil Frøy vera ein av dei fyrste som fell, i kamp med jotunen Surt.

Eigedelar
---------

Frøy hadde eit sverd som kunne hogga av seg sjølv. Dette gav han til Skirne da han henta kona til Frøy, jotunen Gerd. Frøy saknar sverdet mange gonger, spesielt under Ragnarok, når han blir drepen fordi han ikkje har sverdet.

Han eigde eit skip med namnet Skidbladne eller *Skibladner* (*Skíðblaðnir*). Skipet vart bygd av dvergane Ivaldesønene. Skipet kunne segla like godt på land som på vatn, og med ein gong det var sett på vatnet fekk det medvind. Skipet kunne òg brettast saman slik at det fekk plass i ei lomme.

Guden hadde to dyr, grisegalten Slidrugtanne (*Slídhrugtanni*) eller Gyllenbørste (*Gullinborsti*), og hesten Blodughofi («med blodig hov»).

Frøy hadde to tenarar, Byggvir og Bejla. Tenarane vert knytt til kornhausting.

Namnet Frøy
-----------

Namnet Frøy tyder *herre*. Namnet vert i Noreg nytta som førenamn, både som kvinnenamn og mannsnamn, og som del av andre namn, både stadnamn (og dermed etternamn) som Frøyland, og førenamn, som Frøydis.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN

 |
Koordinatar: 61°29′56.807″N 4°47′43.915″E﻿

Kalvåg ved Frøysjøen i Bremanger
**Frøysjøen** er ein fjord i kommunane Bremanger og Kinn i Vestland. Dei yste delane av fjorden ligg òg i Flora kommune. Fjorden ligg på sørsida av øya Frøya, som han er kalla opp etter, og Bremangerlandet og strekkjer seg 35 km nordaustover. 

Fjorden har innløp i havgapet mellom Frøyskjera i nord og øya Hovden i sør. Innanfor Frøyskjera ligg Frøya med tettstaden Kalvåg ligg på sørsida. Frå her går riksveg 616 over til øya Smørhamnsøy, der det får ferje frå Smørhamn og over fjorden til Kjelkenes i sidefjorden Midtgulen. Overfartstida tar om lag 40 minutt. Resten av fjorden går hovudsakleg på sørsida av Bremangerlandet. På sørsida av fjorden ligg sidefjorden Gulen med dei tre fjordarmane Nordgulen, Midtgulen og Sørgulen. 

Ved Øgarden på Bremangerlandet går Berlepollen nordover på øya. Litt lenger inn i fjorden ligg Hennøya, som både er ei øy og ei grend på fastlandet, på sørsida. Søraust for Bremangerlandet går Vingepollen rett austover, medan Frøysjøen svingar nordover til austsida av Bremangerlandet. Her ligg grenda Lofnes på nordsida av fjorden. På nordsida av Bremangerlandet går Skatestraumen. Frå Lofnes går fjordarmen Botnepollen inn til botn av fjorden, der garden Botnen ligg. 

Fjellet Hornelen på 860 meter over havet ligg heilt aust på Bremangerlandet og stupar rett ned i fjorden nedanfor.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
Til venstre Ludo Coeck, som var med å vinne begge cupvinnarcupane og UEFA-cupen for Anderlecht i tida 1976-83, til høgre Jacky Munaron som vakta Anderlechts mål i UEFA-cupfinalen 1983.
**Royal Sporting Club Anderlecht**, til dagleg omtala som **Anderlecht** er ein fotballklubb i Brussel i Belgia. Klubben spelar i den nasjonale toppdivisjonen. Anderlecht har vunne fleire meisterskapstriumfar enn nokon annan belgisk fotballklubb. Mellom anna vann Anderlecht Cupvinnarcupen i 1976 og 1978, samt UEFA-cupen i 1983.

Anderlecht vart skipa i 1908, og nådde øvste nivå i belgisk fotball i 1921. Sidan 1935 har klubben alltid spela i toppdivisjonen. Frå Anderlecht vann sitt fyrste seriemeisterskap i 1947 har det til 2013 vorte i alt 32 serietriumfar i Belgia. I perioden 1965 til 2008 gjekk Anderlecht ni gongar til topps i den nasjonale cupmeisterskapen.

Anderlecht har sin base i Anderlecht kommune. Klubben har sidan 1983 spela heimekampane på *Constant Vanden Stockstadion*. Laget spelar i rosa og kvite drakter.

Hovudtrenaren er Vincent Kompany (2020).

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «R.S.C. Anderlecht» frå Wikipedia på engelsk, den 26. mai 2013.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI

 |
**Tetjana Teresjtsjuk-Antipova** (fødd 11. oktober 1969) er ein ukrainsk tidlegare friidrettsutøvar frå Luhansk som i vel eitt tiår på 1990-2000-talet var mellom dei beste kvinnelege langhekk-løparane i verda. Ho vann EM-sølv i 400 meter hekk i 1998 og sidan bronsemedaljen i øvinga både under OL 2004 og EM 2006.

Aktiv
-----

Teresjtsjuk tok seg til finalen i 400 meter hekk ved europameisterskapen 1994. På olympiastadion i Helsinki sprang ho inn til ein sjetteplass, året etter vart ho nummer fem ved verdsmeisterskapen i Göteborg. I den neste verdsmeisterskapen, i Aten i 1997, kleiv ho ytterlegare ein plass opp på resultatlista etter å ha gjort personbeste på 53,81 sekundar.

Under EM 1998 i Budapest lukkast ho som Teresjtsuk-Antipova vinne sølvmedaljen, 0,7 sekund bakom den suverene vinnaren frå Romania, Ionela Târlea. Sidan vart ho nummer sju i VM 1999, og nummer fem i både OL 2000 og VM 2003. Under dei olympiske sommarleikane 2004 i Aten var Teresjtsjuk-Antipova i sitt livs form. Ho sette i semifinalen personleg rekord med 53,37 sekundar, i finalen klarte ho 53,44 og fekk bronsemedaljen, seks hundredels sekund attom Târlea, gullet tok greske Fani Khalkia. Teresjtsjuk-Antipova avslutta medaljesankinga med bronse også i EM 2006 i Göteborg.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* EM 1994 i Helsinki: Nr 6 – 55,53
* VM 1995 i Göteborg: Nr 5 – 54,94
* OL 1996 i Atlanta: Utslått i semifinalane (55,34=nr 14)
* VM 1997 i Aten: Nr 4 – 53,81
* EM 1998 i Budapest: Sølvmedalje – 54,07, bakom Ionela Târlea (53,37)
* VM 1999 i Sevilla: Nr 7 – 54,33
* OL 2000 i Sydney: Nr 5 – 53,98
* VM 2003 i Paris: Nr 5 – 54,61
* OL 2004 i Aten: Bronsemedalje – 53,44
* VM 2005 i Helsinki: Nr 7 – 55,09
* EM 2006 i Göteborg: Bronsemedalje – 54,55
* VM 2007 i Osaka: Utslått i semifinalane (54,38=nr 9)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Tetjana Tereschtschuk-Antipowa» frå Wikipedia på tysk, den 14. august 2019.*

* *Denne artikkelen bygger på «Tetyana Tereshchuk-Antipova» frå Wikipedia på engelsk, den 14. august 2019.*
*Sjå òg politikaren Haakon Lie*

|  |  |
| --- | --- |
| Hugs når du går i skogane inn:Bryt ikkje gjerde, men lat att grind - - - Ferdast i skogen med vake sinnFreden og venleiken der er din!

Etter Haakon Lie   |  |

**Haakon Lie** (29. februar 1884–18. januar 1970) var ein norsk forstmann og forfattar. 

Haakon Lie var fødd i Fyresdal som son av bonde, lærar og forfattar John Lie (1846-1916), og tok skogutdanning i Steinkjer i 1904 og ved Norges landbrukshøgskole til 1907. Han arbeidde som «amtsskogmester» i Romsdal 1908, som skogforvaltar og lærar ved Storhove landbruksskole 1910–1918, som skogforvaltar i Innherad og styrar for Statens skogskole i Steinkjer 1918–1923. Den lengste yrkesaktive tida hadde han som skogforvaltar i Sør-Gudbrandsdal 1923–1947, med base på Lillehammer, der han budde frå 1923 og ut livet.

Som lærar hadde Lie eit forstfagleg forfattarskap, med titlar som *Skogbrukets driftslære* og *Skogens fugler og insekter, lærebok for skogskolene*. Begge kom i fleire utgåver. Han skreiv òg nasjonaløkonomiske pamflettar om *skogsaka*, og om naturvern: *Skogens nationaløkonomiske betydning*  (1916), *Fjeldskogen* (1925) og *Ormtjernkampen villmark* (1961). Han vann Melsom-prisen i 1950.

Den første barneboka han skreiv var *Ekorngutten* (1928), og han skreiv etterkvart åtte barnebøker. Han fekk Kyrkje- og undervisningsdepartementets premiering for tre av bøkene: *Villmark og villdyr* (1949), *Vegen til eventyret* (1960) og *I villdyrskog* (1961). Lies spesialsjanger var dyrefiksjonar med vekt på presisjon i det naturfaglege, og med ein forsiktig personifisering av hovudkarakterane. 

Den øvrige forfattarskapen hans omfattar romanar, dikt og høvesdikting. Lie veksla heile livet mellom bokmål og nynorsk, og utgav ofte paralellutgåver. Lie var den første som lanserte ideen om Birkebeinerrennet som eit historiemotivert skirenn. Dette gjorde han i ein avisartikkel i 1930.

Eit album der Haakon Lie sine dikt er tonesette, kom ut i 2005. Albumet het "Fivrelddans-Haakon Lie i ord og tonar" og bandet bak var Sugar Plum Fairies frå Fyresdal. Albumet resulterte i mykje radiospeling på NRK Telemark og Kulturprisen i Fyresdal i 2006.

Kjelder:
--------

Denne artikkelen byggjer på ei omsetjing av tisvarande artikkel på bokmålswikipeda, som oppgjev desse kjeldene:

* nettbirken.no: *Birkebeinerrennet blir til* ; publisert 15.3.2007[*daud lenkje*]
* Torgeir Fryjordet. «Haakon Lie (1884-1970) : Fyresdøl, forstmann,naturvenn og forfatter». I: *Årbok for Norsk Skogbruksmuseum, nr 14*; 1996 (Inneheld bibliografi over Haakon Lies forfattarskap, av Morten Haugen)
* Birkeland, Risa, Vold. *Norsk barnelitteraturhistorie*. 2. utg. Samlaget, 2005 ISBN 82-521-5933-8

Bakgrunnsstoff
--------------

* Bøker av Haakon Lie digitalisert hjå Nasjonalbiblioteket

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* VIAF
* GND
* ISNI

 |
**Haakon Løken** (9. november 1859–10. september 1923) var ein norsk jurist, pressemann og politikar frå Inderøy i Nord-Trøndelag. Han var son til Herman Løchen og i samtida kjend som ein framifrå folketalar.

Løken var timelærar i språk 1876-81 og redaksjonssekretær i Nyt tidsskrift 1882-83. I 1884 vart han cand.jur. og arbeidde dei neste åra som overrettssakførar i Trondheim. Han var redaktør i Dagsposten frå 1890 til 1902, før han tok med seg staben over i den nystarta avisa Nidaros, der han var fram til 1910. Han var dessutan konstituert borgarmeister i Trondheim eit par år, før han i 1910 blei statsadvokat i Bratsberg og Nedenes (*Telemark og Aust-Agder*), og frå 1913 i Oslo. Han var konstituert fylkesmann i Oslo i periodane 1918–1920 og 1921–1923.

Løken var formann i Trondhjems liberale forening i tjue år frå 1881, styremedlem i Venstre i 1903. Perioden 1899-1910 var han med i formannskapet i Trondheim. Elles hadde han ei mengd verv, både offentlege og sivile. Han skreiv fleire bøker i ulike sjangrar. Løken er elles kjend for å ha gjeve namn til Trollheimen.

Kjelder
-------

* Utdjupande artikkel om Løken på snl.no, skriven av Anders Kirkhusmo.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* VIAF
* ISNI
* LIBRIS

 |

* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
**Haakon Garaasen** (fødd 6. juli 1887 i Galåsen, daud 7. juni 1957 i Trysil) var ein norsk journalist, lokalhistorikar og forfattar. I romanar og dokumentarbøker skildra han heimbygda og historia hennar.

Haakon Garaasen var yngst av ti søsken på garden *Jons* i Galåsen. Han gjekk på Voss Folkehøgskule 1905-06, samstundes med Tore Ørjasæter, og var også knytt til Voss Folkehøgskule vinteren 1910-11. Ved sida av forfatterskapen livnærte han seg av jordbruk og journalistikk. I ungdommen dreiv han med idrett og han var aktiv i ungdomslaget Trysalir. 

I 1908 debuterte Haakon Garaasen med novellesamlinga *Frå skogbygda*. I alt skreiv han sju bøker. Debutboka blir karakterisert ved ein knapp, kvass stil. Romanen *Rogfinne* (1912) skildrar motsetninga mellom skogfinnar og nordmenn på 1800-tallet, mens *Tungsjøætta* (1916) handlar om destruktiv ættestolthet. I trebindsverket med lokalhistorie (1923-25) utvikla han «en spennende blandingssjanger» av sakprosa, sagn og fortelling. 

Sjukdom kan ha vore noko av forklaringa på at Garaasen ikkje heldt fram med som forfattar utover i 1930-åra. Han skreiv imidlertid for aviser og blad både i Norge og Sverige. Under andre verdenskrigen var han medlem av Nasjonal Samling. Fotosamlinga hans er teken vare på i Trysil folkebibliotek.

Forfattarskap
-------------

* 1908: *Frå skogbygda*, noveller
* 1912: *Rogfinne*, roman
* 1916: *Tungsjøætta*, roman. Omsett til svensk
* 1923-25: *Frå grensebygder og Finnskogar*, lokalhistorie
	+ 1923: *Trysilmalm og andre malmar*
	+ 1924: *Magre vilkår*
	+ 1925: *Emigrantane frå Suomi Kallevalas land*
* 1929: *I daleskog*, dikt og sagn. Sammen med Paul Lundh

Referansar
----------

1. ↑  «Haakon\_Garaasen» i *Store norske leksikon*, snl.no.
2. 1 2 3 4  Olav A. Loen. *Bygda gav diktarsyn*. Rune forlag, 1970 (ebok)
3. ↑  Geir Vestad. «Markens grøde på Finnskogen Arkivert 2017-04-24 ved Wayback Machine.» i *Hamar Arbeiderblad*, 29. april 2009

Litteratur
----------

* Håkan Axelsson. «Haakon Garaasen, ett liv speglat i ett arkiv. » i *Årbok for Trysil*, 1987

Bakgrunnsstoff
--------------

* Haakon Garaasen på Allkunne
* Haakon Garaasen i Norsk biografisk leksikon, 1. utg.
* Haakon Garaasen i Norsk allkunnebok
* Digitaliserte bøker av Haakon Garaasen hjå Nasjonalbiblioteket

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND

 |
**Tommaso di Ser Giovanni di Simone Guidi Cassai** (21. desember 1401–1428), betre kjend som **Masaccio**, var den italienske ungrenessansens fremste målar. Han arbeidde i hovudsak i Firenze.

### Liv og gjerning

*Treeininga*, 1425-28
Han var fødd i San Giovanni Valdarno i Toscana. Frå rundt 1422 arbeidde han i Firenze, sidan var han i Roma og laga ein serie med freskar i San Clemente-kyrkja.

Saman med Masolino måla Masaccio i tida 1425-1428 freskane i *Santa Maria del Carmine* i Firenze med motiv frå apostelen Peter sitt liv. Her måla Masaccio eit hovudverk, fresken *Skattemynten*. Biletet viser til bibelsoga om då Jesus fortalde apostelen Peter om mynten han skulle finne ein fiskekjeft. 

Masaccios braut med den gotiske tradisjonen gjennom å erstatte vidløftig ornamentikk med kvardagslege detaljar og gjennom å la figurane opptre i det ein oppfatta som eit verkeleg rom. Hans realisme og bruken av sentralperspektiv fekk stor innverknad på den komande generasjonen. Han

Han var ein av dei første som måla med sentralperspektiv, og kanskje den aller første som nytta forsvinningspunkt i bileta sine. Det vert hevda at slagskugge ikkje vart brukt i eit måleri før fresken *Utdrivinga frå paradiset*.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Masaccio» frå Wikipedia på bokmål, den 14. mai 2012.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
**Masahiko Inadomi** (13. oktober 1921–29. mai 1982) var ein japansk forfattar, omsetjar og universitetslektor i japansk ved Universitetet i Oslo.

Han var den første japanaren som tok cand. philol.-graden med norsk som hovudfag ved Universitetet i Oslo, der han skreiv hovudoppgåva «Den plettfrie. En analyse av Sigurd Hoels *Møte ved milepelen*», som seinare òg vart utgjeve i bokform. Inadomi kom til Noreg i 1954. Inadomi fortalde seinare i eit intervju med Aftenposten at det var Bjørnsons *Bondefortellinger* som lokka han til Noreg. Inadomi vart utnemnd til universitetslektor i 1971.

«Chunichi-Inadomi-fondet for norsk-japansk kulturutveksling» er oppkalla etter han. Fondet vart oppretta etter at den japanske avisa *Chunichi Shimbun*, som arrangerte ei Edvard Munch-utstilling i Japan i 1970-71, hadde donert overskotet av utstillinga på ¥10 000 000 til Universitetet i Oslo. Leiinga for *Chunichi Shimbun* ynskte å heidre den store innsatsen Masahiko Inadomi hadde lagt ned i samband med dei to Munch-utstillingane, og for norsk-japansk kultursamband generelt.

Inadomi var ein av drivkreftene bak «First Nordic Symposium in Japanology» som vart halde i 1981.

Omsetjingar
-----------

* Kenzaburo Oe, *Min egen sak*, 1968 (til norsk)
* Yasunari Kawabata*, Kyoto eller De unge elskende i den gamle keiserby*, omsett frå japansk saman med Inger Inadomi, Dreyer, 1969
* Nic. Stang, *Edvard Munch*, 1974 (til japansk)
* *Ei haiku-innføring. Haiku. 200 norske versjonar*. Saman med Paal-Helge Haugen, Oslo: De norske bokklubbene. (1992) (1965)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Masahiko Inadomi» frå Wikipedia på bokmål, den 20. mai 2019.*

Fotnotar
--------

1. 1 2  Aftenposten - Nekrologer (9.6.1982, s.11)
2. ↑  Aftenposten - Arne lokket meg hit sier Masahiko Inadomi (8.3.1957)
3. ↑  UNIFOR Chunichi-Inadomi-fondet for norsk-japansk kulturutveksling Arkivert 2007-11-10 ved Wayback Machine.
4. ↑  Inadomi, Masahiko (1. januar 1981). *Proceedings from the First Nordic Symposium in Japanology* (på engelsk). East Asian Institute, University of Oslo. ISBN 9788299084406.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* SUDOC
* NDL

 |
Fiskarar i Hornbæk på 1880-talet.
Hornbæk med kyrkja, målarstykke frå 1885 av den danske kunstmålaren Karl Madsen.
**Hornbæk** er eit tettbygd område med hamn, ei tidlegare fiskarlandsby, som ligg på nordkysten av Sjælland i Danmark, i Helsingør kommune i Region Hovedstaden, om lag 12 kilometer nordvest for Helsingør by. Folketalet i Hornbæk er 3.503 (2012). Men då det ligg store sommarhusområde i Hornbæk, og det langs kyststripa ligg store og breie sandstrender som vert flittig nytta av sommargjester og badegjester andre stader frå, er det kvart år om lag 35.000 feriegjester som vitjar Hornbæk. Tidlegare har Hornbæk vore kjent for badehotellet *Trouville*, som no er vorte bygd om til feriebustader etter ein brann.

Hornbæk har jarnbanehaldeplass for den private jarnbanen *Helsingør-Hornbæk-Gilleleje Banen* (HHGB), òg kalla Hornbækbanen, som gjev togsamband til byen Helsingør i aust, og via Gilleleje til byen Hillerød.

I sentrum av den eldre parten av den tradisjonelle fiskarlandsbyen ligg Hornbæk kyrkje frå 1737, bygd i kvitkalka teglstein og utan særskild korutbygg, med rundboga vindauge og eit kopar- og blytekka lite tårn, ein såkalla takryttar, plassert midt på mønet. Kyrkja er den tredje på same staden. Granitt-døypefonten er 800 år gamal. Altarbiletet førestillar Jesus og den samaritanske kvinna, og er måla av *guldaldermaleren* C. W. Eckersberg og hengt på plass i 1838. I kyrkja heng det fire kyrkjeskip (skipsmodellar) som har å gjere med dei såkalla Kaperkrigane mellom Danmark og England i åra 1809 til 1814.

Hornbæk vart på slutten av 1800-talet kjent som eit idyllisk fiskarleie ved å ha vorte skildra og heidra av den namngjetne danske kunstmålaren og diktaren Holger Drachmann (fødd i 1846 i København, død i 1908 i Hornbæk), som vitja Hornbæk i ei årrekkje og gjorde seg gjeldande i det lokale selskapslivet hjå både borgarskap og fiskarar. Mange andre kunstnarar, mellom andre Peder Severin Krøyer, vitja òg Hornbæk i denne tida. Kunstnarane sette særleg pris på det særeigne naturlege ljoset i Hornbæk, og jamvel i dag er Hornbæk eit sentrum for kunstnarar.

Bakgrunnsstoff
--------------



|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* GeoNames

 |
**Hornindalsrokken** (1529 moh.) ligg på grensa mellom Volda og Stranda kommune på Sunnmøre ved Tyssevatnet inst i Hjørundfjorden. Fjellet blir rekna som ein del av Sunnmørsalpane.

Toppen av Hornindalsrokken kan nåast både sommar og vinter. Om sommaren er den vanlegaste ruta frå Hornindalssætra / Sæterdalen i Hornindal kommune. Alternativ rute er Kjellstaddalen i Stranda kommune. Oppstigninga frå Sæterdalen og opp skaret mellom Hornindalsrokken og Lidafjellet er bratt og har parti med snø som ligg langt ut på sommaren. Turgåarar ventar ofte til oppstigninga er snøfri. Frå skaret er det vanleg å krysse i underkant av toppen, og runde mot toppen frå baksida. Som skitur er ruta via Kjellstaddalen einaste alternativ, men her òg kan det vere rasfare og store snøskavlar, spesielt tidleg på vinteren.

Frå Hornindalsrokken kan ein sjå både Sunnmørsalpane og Jostedalsbreen.

Nokre kjelder oppgjev høgda til å vere 1526 moh.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Ålesund-Sunnmøre Turistforeining om Hornindalsrokken

### Kjelder

* no Hornindalsrokken

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
Tinnet Krat. Elva Gudenå har utspring i Tinnet Krat, og kan på fotografiet skimtast som ein bekk i myra.
Tjernet der elva Skjern Å spring ut i Tinnet Krat
**Tinnet Krat** er eit 596 hektar stort, verna naturområde i Vejle kommune om lag 10 kilometer nordvest for den vesle byen Tørring på Aust-Jylland i Danmark. Elvene Gudenå og Skjern Å («Skjern-elva») har sine utspring i Tinnet Krat, 65 og 70 meter over havet.

Området vert nytta som såkalla naturskog (*naturskov*), det vil seie at det berre skal stå tre i skogen som genetisk har sitt opphav i tre som naturlig har kome til staden, ikkje tre frå andre stader som kjem inn som nye konkurrentar til det som har vekse der frå gamalt av. Det vert nytta gamle driftsmetodar for å få området til å verte ei blanding av eikekratt/eikeskog, blanda lauvskog, enger, beite og lyngheier, slik det var i gamal tid. Skogsområdet Koutrup Skov i den midterste delen av området er peika ut som urørt skog (*urørt skov*).

I Tinnet Krat ligg ein av dei største konsentrasjonane av kjelder i Danmark, der grunnvatnet som kjem opp i mange av dei, held den same temperaturen på 11-12°C heile året. Dette har ført til at mange av dei tidlegare dyre- og planteartane som elles er døydd ut i Danmark, er å finne her.

Elva Gudenåen, med utløp i havet på austsida av Jylland, har sitt utspring attmed foten av ein mindre, nordaustvend bakke, og renn derfrå i søraustleg lei med god fart. Nokre få hundre meter unna ligg vasskiljet, og ikkje langt derfrå har Danmarks mest vassrike elv, Skjern Å, utspring frå eit tjern. Denne elva har utløp i Ringkøbing Fjord på vestsida av Jylland.
**Leddband** eller **ligament** (frå latin ligamentum) er eit fiberaktig vev ein finn rundt ledd, og som har til oppgåve å forsterka leddet som samanbinding mellom to ulike bein. Utan leddband ville ledda lett gått ut av stilling. Leddband har stor strekkstyrke, men er likevel forholdsvis elastiske.

To ulike typar leddband
-----------------------

### Forsterkingsband

Forsterkningsbanda har som oppgåve å stabilisera leddkapselen.

### Føringsband

Føringsband har som oppgåve å styra rørsla i leddet. Eit døme er kollateralligamentene som er på kvar side av hengselledd, og er til for å hindra siderørsler.

Skadar og smerte
----------------

Inni leddbanda finst det ofte mange nervar, og desse spelar ei viktig rolle for at ein skal oppfatta stillingar og rørsler i ledda. På den andre sida fører dette, i kombinasjon med lågt stoffskifte og liten blodtilførsel, til at leddbanda er smerteømfintlege og lækjer seg dårleg ved skade. Dersom ein overstrekk eit leddband kan det veikjast for alltid.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Leddbånd» frå Wikipedia på bokmål, den 21. juni 2020.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Om leddband, frå Nasjonal Digital Læringsarena

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC

 |
**Lee Kyu-hyuk** (fødd 16. mars 1978) er ein sørkoreansk tidlegare skeiseløpar frå Seoul. Han vart sprintverdsmeister i 2007, 2008, 2010 og 2011.

Lee deltok i Vinter-OL 1994 på Lillehammer som 16-åring, og var med i sine femte olympiske vinterleikar 16 år seinare. Fjerdeplassen på 1000 m under Vinter-OL 2006 i Torino var hans fremste OL-prestasjon. Same året vart han han nummer fire også i sprint-VM i Heerenveen.

Både ved sprint-VM 2007 på Hamar og 2008 i Heerenveen lukkast Lee å gå heilt til topps. Begge triumfane kom etter tett og jamn kamp mot høvesvis Pekka Koskela frå Finland og Jeremy Wotherspoon frå Canada. Vinteren 2009 kunne Lee ha vorte den fyrste utøvaren på 16 år til å vinne tre sprint-VM på rad, men han fall på den siste distansen i sprint-VM 2009.

I 2010 vann Lee i japanske Obihiro sprint-VM for tredje gong, og sesongen etter tok han sin fjerde meistertittel i sprint-VM i Heerenveen. Begge gongane hadde han hardast konkurranse frå ein landsmann; Lee Kang-seok i Obihiro og Mo Tae-bum i Heerenveen. Ved sprint-VM 2012 var han nær ved å vinne sitt femte VM-gull i sprint, men ein sterk siste 1000 meter av nederlendaren Stefan Groothuis sende han ned på andreplass.

Lee sette to verdsrekordar, begge i Calgary. Den 23. november 1997 vart han klokka inn til 1.10,42 på 1000 meter og 15. mars 2001 fekk han notert 1.45,20 på 1500 meter. Perioden 2007-11 vann han fire medaljar (1-2-1) i VM i enkeltløp, tre medaljar kom på 500 m og ein bronse kom på 1000 m.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Lee Kyou-hyuk» frå Wikipedia på nederlandsk, den 3. desember 2016.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* «Lee Gyu-Hyeok». olympedia.org. Henta 28. oktober 2022.
**Lee Edward Evans** (25. februar 1947–19. mai 2021) var ein USA-amerikansk friidrettsutøvar frå Madera County i California som vann gull både på 400 meter og 4 x 400 m stafett under Sommar-OL 1968 i Mexico.

Evans vann AAU-meisterskapen på 440 yards både i 1966 og 1967. Den fyrste verdsrekorden var han med å setje i 1966 i Los Angeles. Han sprang då ein av etappane på USA sitt stafettlag i 4 x 400 m stafett, eit lag som fekk notert tida 2.59,6.

I 1968 sprang Evans inn til sin tredje AAU-triumf på spesialdistansen og vann også NCAA-tittelen (studentmeisterskapen) på 400 meter. Den 31. august sigra han 400 m då USA heldt uttakingsstemne til sommarleikane 1968, eit stemne som fann stad i South Lake Tahoe i California, ein plass like høgt over havet som Mexico-byen. I meir enn 2 200 meter over havet vann Evans løpet på tida 44,06, offisielt 44,0, og fortbetra dermed verdsrekorden med fire tidels sekund. Under sjølve OL i Mexico-byen seks veker seinare tangerte han sin eigen verdsrekord på 400 meter i kvalifiseringsheatet med tida 44,0. I OL-finalen forbetra han rekorden til 43,86 sekundar og vann gullmedaljen framom landsmennene Larry James og Ron Freeman. Få dagar seinare vann dei same tre utøvarane og startmann Vince Matthews OL-gull på 4 x 400 m stafett, etter å ha sett verdsrekord med den fabelaktige tida 2.56,1. Begge desse verdsrekordane frå Mexico-OL gjaldt til 1988.

I 1969 vann Evans AAU-meisterskapen på 400 meter for fjerde året på rad, og i 1972 tok han sin femte og siste AAU-siger. Han var tiltenkt plass i USA sitt lag i 4 x 400 m stafett under Sommar-OL 1972 i München, men utestengingar og skade på lagkameratar hindra USA å stille lag.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* OL 1968 i Mexico by: Gull på 400 meter og i 4 x 400 m stafett

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Lee Evans» frå Wikipedia på engelsk, den 14. oktober 2017.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* LCCN
* Munzinger (sport)

 |
**Måløy Musikklag** er eit janitsjarkorps heimehøyrande i Måløy i Kinn kommune. Talet på medlemmar er rundt 50. Musikklaget vart skipa 18. oktober 1904. Laget legg stor vekt på det sosiale og på å spreie musikalsk glede for Vågsøy sine innbyggjarar.

Musikklaget var tidleg ute med å halde showkonsertar for korps, komporkester og songsolistar, og har halde mange store konsertar, med blant andre Øystein Wik og tyske Sanni Luis som solistar. Eksempel på tema har vore musikalar, Tom Jones, Elvis, Las Vegas og Pop Classics.

Nissefest
---------

I desember kvart år arrangerer musikklaget Nissefest for små og store. Nissefesten er ein slags revyførestilling med sketsjar, song og musikk. Dette er ein fest på tvers for alle generasjonar, med mykje humor, dramatikk og julestemning. Nissefesten er det største og viktigaste sosiale kulturarrangementet i Vågsøy, med 6-700 gjestar kvart år. Den var først arrangert i Turnhallen i Måløy, men har sidan 1980 vore arrangert i Samfunnshallen på Tennebø. Den første Nissefesten vart arrangert 11. desember 1950 og den er følgd opp av ei ubroten rekkje av førjulsfestar kvart år heilt til i dag og musikklaget kunne i 2009 difor feire førestilling nr. 60. I 1999 vart laget heidra med Vågsøy kommune sin kulturpris.

Kjelder
-------

* Nettstaden til Måløy Musikklag

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BR orgnr

 |