recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
M/F «Ølen» i rute Sunde–Ranavik–Leirvik på 1980-talet. Foto: Harald Sætre

**Skånevik-Matre-Utåker** er eit ferjesamband på fylkesveg 48 mellom kommunane Etne og Kvinnherad. Strekninga vert betjent av Norled med ferja MF «Kvinnherad». Overfarten frå Skånevik til Utåker direkte tar om lag 20 minutt og ved anløp via Matre 40 minuttar.

Historie
--------

Den «bilførande» lokalruta Utåker - Skånevik - Kyrping - Fjæra vart ført av fleire lokalrutebåtar frå 1920-åra og framover til andre verdskrigen. MK «Kinsarvik» gjekk i denne ruta frå 1933 til 1952, utanom i krigsåra, dei siste åra i ruta Skånevik-Matre-Utåker. 

Den første ferja som trafikkerte ruta var MF «Osafjord» frå 1962 til 1965.

Båtar og ferjer i ruta
----------------------

* MK «Jøsenfjord»: Sommaren 1928 og 1929 (innleigd av HSD)
* DS «Jøsenfjord»: 1932-1933 (innleigd av HSD)
* MS «Tysnes»: 1930 -
* DS «Tyssedal»: 1938 - 1939
* MK «Kinsarvik»: 1933 - 1952
* MS «Kvikk III»: 1949 (innleigd)
* MF «Osafjord»: 1962 - 1965
* MF «Fusa»: ? - ?
* MF «Skånevik»: ? - ? , og mars 1999 til juni 2000
* MF «Huglo»: 1967 - 1968
* MF «Rosendal»: 1969 - (1972)
* MF «Kvarven»: 1972 (sommarrute)
* MF «Fitjar»: ? - desember 2010
* MF «Ølen»: 2011
* MF «Kvinnherad»: Januar 2012

Kjelder
-------

* Fjordfähren - Ferjestadar i Hordaland (tysk)
**Siri Lill Mannes** (fødd 29. juni 1970 i Vedavågen i Noreg) er ein norsk journalist og nyhetsanker som arbeidde i TV 2 frå 1992 til 2010. 

Mannes hadde røynsle frå lokalmedier, blant anna frå lokalradioen Radio102, før ho kom til TV 2 i 1992. I 1995 byrja ho med å ankre morgennyhetene, og frå 1999 var ho nyhetsanker på kveldssendingene. Ho sa opp stillinga si i kanalen våren 2010 og leda sin siste nyhetssending fredag 25. juni. Hun begrunnet oppsigelsen med at ho følte det var tid for å prøve noko nytt. 

Ho har gjennomført Forsvaret sitt russiskkurs ved FSES og snakkar flytande russisk. Ho tok seinare hovedfag i historie ved Universitetet i Bergen. Ho har òg studert statsvitskap i USA. 

Mannes vart tildelt Kringkastingsprisen for 2000. 

Ho har skrive boka *Livvakt i helvete – Aleksandr og krigen i Tsjetsjenia* (ISBN 9788248906018, Kagge forlag, 2003), og i mai 2010 utgav ho kriminalromanen *66 grader nord*.

Deltaking
---------

* 2010: Flagget til Noreg *TV 2s Artistgalla* (programleiar)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* VIAF
* GND
* ISNI

 |
**Sirkeldeling** er det å dele periferien eller omkrinsen til ein sirkel i ei viss mengd like store bogar. Dette er ekvivalent med å innskrive ein regulær mangekant i sirkelen. Carl Friedrich Gauss viste i 1801 at sirkeldeling berre kan utførast ved konstruksjon med passer og linjal dersom mengda deler er lik produktet av ein potens av 2 og elles berre forskjellige Fermats primtal. Ein kan dermed ved konstruksjon innskrive ein sirkel i ein regulær 3-kant, 5-kant, 15-kant og 17-kant, men verken 7-kant eller 9-kant.

Centesimal sirkeldeling
-----------------------

Centesimal sirkeldeling er ei sirkeldeling der sirkelen vert delt inn i 400 einingar, der einingane vert kalla gon. 1 gon vert vidare delt inn i 1000 mgon. Eininga vert nytta som vinkelmål i landmåling.

Seksagesimal sirkeldeling
-------------------------

Seksagesimal sirkeldeling er når sirkelen vert delt inn i 360 einingar, der eininga vert kalla gradar (1º).

Kjelder
-------

* sirkeldeling. (2012-02-14) I *Store norske leksikon*. Henta frå
Utsyn over Ningbo.
Plasseringa av Ningbo i Zhejiang.
**Ningbo** (kinesisk skrift 宁波, pinyin *Níngbō*) er ein subprovinsiell storby på Ningshaosletta, nordaust i provinsen Zhejiang ved Kinas kyst mot Austkinahavet. Byprefekturet har eit areal på 9 670 km2, folketalet vart i 2010 berekna til 5,71 millionar. Innanfor bygrensene budde 2 218 000 menneske.

Ningbo omfattar seks distrikt, tre byfylke og to fylke. 

Ningbo er ein viktig hamneby og eit stort handelssenter. Handel med utlandet tok til på 600-talet, og er framleis stor. I 2008 vart reisetida til Shanghai korta ned til to timar med den nybygde Hangzhoubuktbrua, til stor stimuland for Ningbos sterke økonomi. Wushashan kullkraftverk ligg i byprefekturet.

### Historie

Ningbo er ein av Kinas eldste byar med ei historie som går tilbake til 4 800 f.Kr. då der fanst busettingar knytt til Hemudukulturen. Ningbo vart kjent som ei viktig handelshamn ved sidan av Yangzhou og Guangzhou under Tang-dynastiet, og var også ein viktig hamn under Song-dynastiet.

Ningbo var ein av dei første fem traktatshamnene som i 1842 vart opna for vestlege handelsfolk og andre gjennom Nanjingtraktaten. Under første opiumskrigen klarte britane å erobre den befesta indre by, etter den 10. oktober 1841 å ha storma festningsbyen Zhenhai ved munningen av elva Yong. 

I 1864 heldt taipingane byen i seks månader. Under 2. verdskrigen bomba Japan i 1940 Ningbo med lopper smitta med pest.

Ningbo var lenge kjent for sin tradisjonsbaserte møbelproduksjon.

### Samferdsle

Kinas riksveg 329 går gjennom området, frå Hangzhou via Shaoxing og Ningbo til Putuo i Zhoushan på Zhoushanøyane.

Kjelder
-------

Notar
-----



---

* *Denne artikkelen bygger på «Ningbo» frå Wikipedia på bokmål, den 1. april 2011.*
* *Denne artikkelen bygger på «Ningbo» frå Wikipedia på engelsk, den 1. april 2011.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)
* NDL

 |
***The Daily Mirror***, òg kalla ***The Mirror***, er ei av dei større avisene i Storbritannia. Ho vart grunnlagd den 2. november 1903 av Alfred Harmsworth (seinare Lord Northcliffe), som på den tida også var eigar av *Daily Mail*, som «the first newspaper for gentlewomen». Avisa hadde kvinneleg redaktør, og innhaldet hadde minimalt med nyhende. Satsinga på damer vart ein stor fiasko, og avisa blei omlansert som *The Daily Illustrated Mirror* i 1904 med ein mannleg redaktør. På den tida låg hovudkvarteret til avisa i Carmelite Street i London.

Avisa tilsette fotojournalistar som oppsøkte dramatiske hendingar med ordre om å senda biete heim til London uansett kostnad og hindringar. Etter kvart fekk avisa rykte på seg som ei sterk nyhendeavis med særs god dekning med bilete, men vart også kritisert for sine journalistiske metodar. I 1914 passerte opplaget 1 million.

Tydinga til avisa minka under leiinga til Lord Rothermere, bror av grunnlegjaren, som i mellomkrigstida støtta fascistiske rørsle i Storbritannia. Mot slutten av 1930-talet overtok Harry Bartholomew som direktør, og profilen til avisa vart omlagt til «sex, krim og sport». Under krigen markerte avisa si støtte til den meinige soldat og husmora, og næra seg idologisk Labour Party. Etter krigen gjekk avisa gjennom ein ny gullalder, med over 4 millionar eksemplar i 1949. Under styret til Cecil Harmsworth King gjekk avisa nye vegar i typografi og layout, framleis med stor vekt på bilete, sterke overskrifter og slåande framsider. King sørgde òg for å styrke avisa gjennom å bli medlem i medieselskapet International Publishing Corporation (IPC).

På 1970-talet prøvde avisa å ta opp konkurransen med Rupert Murdochs nyoppstarta *The Sun*, og bytta ut mykje av nyhendejournalistikken med tabloidinnhald om kongehuset og såpeseriar. Etter kvart vart avisa skydd av seriøse skribentar og lesarar. I 1991 flytta avisa hovudkvarteret ut av sentrum, til Isle of Dogs. Avisa har framleis den tabloide uttryksmåten, men har etter tusenårsskiftet i større grad prioritert dekning av politikk og utanriksstoff enn på 1900-talet.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* MusicBrainz (label)

 |
**Lesley Duncan**, gift **Lesley Cox**, (12. august 1943–12. mars 2010) var ein engelsk songar og låtskrivar, mest kjend for arbeidet sitt i 1970-åra. Ho vart mykje spelt på britisk radio, men fekk aldri stor kommersiell suksess. 

Elton John song duett med ho på hennar eigen «Love Song», gjeven ut på albumet hans *Tumbleweed Connection* i 1970. Duncan song òg korvokal på Pink Floyd sitt *The Dark Side of the Moon*, og song solo på songen «If I Could Change Your Mind» på the Alan Parsons Project-albumet *Eve*. I 1960-åra var Duncan korvokalist for mellom andre Dusty Springfield og The Walker Brothers. Ho skreiv tre songar i lag med Scott Walker for Walker Brothers.

Diskografi
----------

* 1969: *Black Flower*
* 1971: *Sing Children Sing*
* 1972: *Earth Mother*
* 1973: *Reading Festival '73*
* 1974: *Everything Changes*
* 1975: *Moonbathing*
* 1977: *Maybe It's Lost*
* 1980: *Only You*

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Lesley Duncan» frå Wikipedia på engelsk, den 26. oktober 2011.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Nettside
* Lesley Duncan ved The Internet Movie Database (IMDb)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* BNE
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)

 |
**Leiv Stensland** (fødd 6. mai 1934) er ein norsk elektrikar og politikar frå Odda i Hordaland. Han representerte Hordaland og Arbeidarpartiet på Stortinget frå 1985 til 1993.

Stensland var son til ein industriarbeidar. Sjølv gjekk han på lærlingeskule og yrkesskule i Odda frå 1949 til -52. Etter eit år på elektrikarlinja, byrja han i lære. Han arbeidde så som elektrikar hos L.L. Reisæter i Odda frå 1953, tok fagbrev i 1958. I 1978 fekk han jobb som oppsynsmann i Odda kommune.

Stensland var medlem i Odda kommunestyre samanhengande frå 1960 til 1985. Han hadde plass i formannskapet 1968-75 og var ordførar 1980-85. Elles hadde Stensland ei rad med leiarposisjonar i Odda. Mellom anna var han formann 1964-80 i eldreomsorgsutvalet og 1972-79 i sosialstyret. Han var òg styreformann 1976-80 for sjukeheimen i Odda, og 1976-80 for Fylkessjukehuset i Odda, samt 1977-80 for Stord sjukepleieskule.

Hausten 1985 vart Stensland vald til stortingsrepresentant frå Hordaland og for Arbeidarpartiet. Dei neste fire åra var han medlem i Sosialkomiteen. Etter attval i 1989 flytta han over i Forsvarskomiteen, der han var medlem til han forlet Stortinget i 1993. Samstundes med han sat på Stortinget, var han styreleiar 1989-93 i Norske industrikommuners sammenslutning og frå 1987 styreformann i Folgefonntunnelen A/S, ein posisjon han hadde i 14 år. 1996-2000 var han styreformann i Odda Energi A/S.

Kjelder
-------

* Stortingsbiografi

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
**Leitha** (ungarsk: *Lajta*; tsjekkisk og slovakisk: *Litava*) er ei elv i Sentral-Europa med ei lengd på om lag 180 km. Ho har sitt utspring aust i Austerrike der elvene Schwarza og Pitten renn i hop. Mellom Ebenfürth og Leithaprodersdorf, og mellom Bruck an der Leitha og Gattendorf dannar Leitha grensa mellom Nedre Austerrike og Burgenland, som var grensa mellom Austerrike og Ungarn fram til 1921. 

Nær Nickelsdorf passerer elva over grensa til dagens Ungarn, der ho renn ut i ein arm av Donau nær Mosonmagyaróvár. Bortsett frå Mosonmagyaróvár renn elva gjennom byane Wiener Neustadt og Bruck an der Leitha.

Det er bygd fleire kanalar ut frå Leitha og sideelvene hennar. Kanalane gav vatn til spinneri, og vert no brukt til straumproduksjon. Mellom Seibersdorf og Hof am Leithaberge vert det meste av vatnet i elva fjerna av denne årsaka. Vidare frå her renn eigentleg berre Leitha når ho har størst vassføring. Nedanfor Katzelsdorf er elveleiet nesten heilt uttørka.

Historisk
---------

Namnet på dei tidlegare delstatane i Austerrike-Ungarn, Lajtabánság, Cisleithania og Transleithania har alle sitt opphav frå namnet til Leitha. Etter Ausgleich (kompromisset) i 1867 mellom Austerrike (Habsburgmonarkiet) og Ungarn (Kongeriket Ungarn), som danna dobbeltmonarkiet Austerrike-Ungarn var *Transleithanien* («forbi Leitha») namnet dei brukte i Wien for området bortanfor Leitha (altså Ungarn), medan *Cisleithanien* («på denne sida av Leitha») var området rundt Wien (altså Austerrike). Dette namnet vart òg tidlegare brukt om Kongeriket Ungarn. Dette viser korleis folk i Wien og Austerrike såg på resten av riket, fordi Wien låg på «denne sida», og Ungarn låg på «den andre sida». Galitsja og Bukovina vart òg rekna som ein del av Cisleithania, som låg aust for Ungarn. Elva Morava danna vidare grensa mellom Moravia og Ungarn, og dette området er i dag Slovakia.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Leitha» frå Wikipedia på engelsk, den 7. februar 2007.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* GeoNames

 |
**Hilda Stenmalm** er ein svensk songar fødd i Växjö. Ho vann den svenske tevlinga *Stjärnskott* i 2009.

Biografi
--------

Etter sigeren i *Stjärnskott* fekk ho ei sentral rolle i *Hanna-Oke* på Disney Channel, og ho fekk spele inn den offisielle julesongen «A Little Magic». Disney-stjernar som Selena Gomez, Miley Cyrus og Jonas Brothers var mellom dei som var med i videoen som ble spelt inn til songen. I 2010 signerte ho ein kontrakt med Roxy Recordings, men fortsette å arbeidde med Disney. Ho deltok i *25 Days of Christmas* med Eric Saade, som gjekk på Disney Channel i desember 2010. Det var òg der ho hadde premiere på «Just One Wish», den fyrste singelen hennar. 

I 2011 gav ho ut «Come the Weekend» og «Brief and Beautiful», som hele sumaren vart spelt på radio i Sverige.

Eurovision
----------

### Lilla Melodifestivalen 2008

I 2008 deltok Stenmalm i Lilla Melodifestivalen 2008, den svenske uttakinga til Melodi Grand Prix Junior Nordic 2008 i Århus i Danmark. Ho deltok med singelen «Sanningens minut», og enda på tredjeplass med 78 poeng.

### Melodi Grand Prix 2014

Saman med Thea Leora Oskarsen skal Stenmalm delta med singelen «Best Friend's Boyfriend» i den fyrste semifinalen i Melodi Grand Prix 2014, den norske uttakinga til Eurovision Song Contest 2014 i København i Danmark. Songen er skriven av Martin Kleveland, Lisa Desmond Linder og Jesper Jakobsen. Duoen vil framføre bidraget på engelsk, under aliaset Hilda og Thea Leora.

Kjelder
-------

* «Hilda Stenmalm på tredje plats i Lilla Melodifestivalen» (på svensk). Smålandsposten. 4. oktober 2008. Henta 23. februar 2014.
* «Hilda Stenmalm tävlar i Norge» (på svensk). Smålandsposten. 28. januar 2014. Henta 23. februar 2014.
* «Offisiell heimeside» (på engelsk). Henta 23. februar 2014.
* «Haldenser bak "nye" Bobbysocks i MGP», *Halden Arbeiderblad*, 20. februar 2014, henta 23. februar 2014


| * v
* d
* e
Deltakarar i Melodi Grand Prix 2014 |
| --- |
| Semifinale 1 | Hilda og Thea Leora**·** Mo**·** Dina Misund**·** Linnea Dale**·** TIMBRE, Frikk Heide-Steen og Ida Stein |
| Semifinale 2 | Mats Melbye og Thomas Pedersen alias Cir.Cuz**·** Martine Marbel**·** Oda og Wulff**·** Knut Kippersund Nesdal**·** Charlie |
| Semifinale 3 | Moi**·** Håvard Takle Ohr, Brynjar Takle Ohr, Tommy Reite og Øyvind Blomstrøm alias El Cuero**·** Ilebek**·** Elisabeth Carew**·** Carl Espen |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* MusicBrainz (artist)

 |
**Laura Sundal Skorpen** (1898–1990) var ei norsk jordmor, venstrekvinne og sanitetskvinne frå Norddalsfjorden i Flora, kjend for mange som «Solbakkens mor». Ho var drivkrafta bak etableringa av Solbakken arbeids- og sjukeheim i 1960, den første institusjonen for psykisk utviklingshemma i Sogn og Fjordane. I tiåra etter krigen hadde ho ein finger med i mange velferdstiltak i kystbyen Florø.

Jordmor
-------

Det låg ikkje i dagen at Skorpen skulle verta jordmor då ho vart fødd i Norddalsfjorden i 1898. Jenter skulle stella seg slik at dei vart godt gifte, og elles ikkje stikka seg fram i dei dagar. Men med god hjelp frå distriktslegen, fekk ho plass på Jordmorskulen i Bergen då ho var berre 18 år gamal. Ho skulle helst ha vore myndig, altså 21 år. På den tida herja spanskesjuka i Bergen, og studentane måtte vere med å pleie dei sjuke og bere vekk lik. Laura fekk sjuka sjølv også, men greidde pliktane sine og fullførte utdanninga.

I 1919 kom ho til øya Skorpa som nyutdanna. Etter to år med praksis, vart ho distriktsjordmor. Ho tok imot om lag 2000 barn i si karriere. Som jordmor kom ho tett på familielivet, og ho såg korleis barn som var «annleis skapt» vart gøymde vekk. Det var ei skam å få eit slikt barn, og det vart ofte ei tung bør for familien.

Krigstid
--------

Laura Sundal Skorpen jobba som jordmor på øyene då krigen kom til landet. Ho fortsette i jobben sjølv om dette innebar at ho måtte reisa i båt medan minene låg og flaut mellom holmar og skjær. Laura deltok i motstandsrørsla under krigen og fekk Heimevernet si fortenestemedalje for dette.

Sanitetskvinne
--------------

Skorpen var engasjert i folkehelsa og vart tidleg med i Kinn Sanitetsforeining. Gjennom foreininga spreidde ho kunnskap om *abnorme børn* eller *åndssvake* som dei vart kalla. Ho ville løfta dei fram i lyset og gi både dei og familiane deira eit betre liv. I 1949 vart Sogn og Fjordane Sanitetsforeining skipa, og Laura Sundal Skorpen fekk formannsvervet. Laget jobba blant anna med ideen om å bygga ein «åndssvakeheim», og Laura fekk fylkeslege Blew med seg i planarbeidet. På Solbakken fekk 32 born ein ny kvardag i 1960.

Referansar
----------

1. ↑  NRK Sogn og Fjordane Fylkesleksikon: Solbakken
2. ↑  Bergen Byarkiv: Bergen Jordmorhøgskole
3. ↑  NRK Sogn og Fjordane Fylkesleksikon: Norske Kvinners Sanitetsforening

Kjelder
-------

* Kvinnestemmer frå Sogn og Fjordane: Laura Sundal Skorpen Arkivert 2016-04-03 ved Wayback Machine.
* NRK Sogn og Fjordane Fylkesleksikon: Leuara Sundal Skorpen
* Hamre, Britt (2007) Jordmorutdanning i Bergen : et historisk tilbakeblikk på jordmoryrket. Høgskolen i Bergen.[*daud lenkje*]
* Intervju med Laura S Skorpen gjort av Floraskulen Arkivert 2016-03-04 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Lokalhistoriewiki

 |
**Laurasia** var eit superkontinent som seint i mesozoikum braut laus frå superkotinentet Pangea. Det bestod hovudsakleg av landmassar som i dag ligg på den nordlege halvkula, som Laurentia (den nordamerikanske kratonen), Baltica, Sibir, Kazakhstania og Nord-Kina og Aust-Kina.

Namnet er ein kombinasjon av Laurentia og Eurasia.

Opphav
------

Sjølv om ein hovudsakleg tenker på Laurasia som eit kontinent frå mesozoikum, meiner ein at det same kontinentet som seinare danna Laurasia òg eksisterte som eit samanhengande kontinent etter at Rodinia braut opp for rundt 1 milliard år sidan. For å ikkje forvekslast med kontinentet i mesozoikum vert dette eldre kontinentet kalla **Proto-Laurasia**. Ein meiner at Laurasia ikkje braut opp før det slo seg saman med dei sørlege kontinenta seint i prekambrium og danna superkontinentet Pannotia, som varte fram til tidleg kambrium.

Oppbryting og samankomst
------------------------

I kambrium låg Laurasia nær ekvator og byrja å bryte sundt. Nord-Kina og Sibir dreiv så lenger nord enn noko kontinent hadde vore dei siste 500 millionar åra. I devontida låg Nord-Kina nær polarsirkelen og var det nordlegaste landområdet gjennom karbonistida mellom 300 og 280 millionar år sidan. Ein har derimot ikkje funne spor etter isbredanning på desse kontinenta i denne perioden. Laurentia og Baltica slo seg derimot saman på denne tida og Appalachane vart danna, samt dei store kolførekomstane i Vest-Virigina, Storbritannia og Tyskland. Sibir flytta seg sørover og slo seg saman med Kazakhstania og danne eit lite kontinent som ein meiner vart danna i silur gjennom omfattande vulkansk aktivitet. Då desse to kontinenta slo seg saman var Laurasia nesten danna på nytt, og ved byrjinga av trias, vart Aust-Kina ein del av Laursia, som så kolliderte med Gondwana i sør og danna Pangea.

Siste oppbryting
----------------

For rundt 200 millionar år sidan starta Pangea å bryte sundt. Mellom austlege område av Nord-Amerika og nordvestlege delar av Afrika danna Atlanterhavet seg, sjølv om Grønland og Europa framleis var knytt saman. Europa og Grønland skilde lag for om lag 60 millionar år sidan (i paleocen). Til slutt delte Laurasia seg opp i dei to landmassane som har gjeve namn til kontinentet, Laurentia (i dag Nord-Amerika) og Eurasia (utanom India og Arabia).

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Laurasia» frå Wikipedia på engelsk, den 19. august 2008.*
**Laurentz Johansen** (21. september 1837–16. juli 1918) var ein norsk snikkarmeister, tobakksfabrikant og stortingsmann frå Kristiansand. 

Johansen var son til ein snikkar, og vart sjølv lært opp i faget. Han vart utlært snikkar i heimbyen, og arbeidde sidan som svein i både Sverige, Danmark og Tyskland. Sidan dreiv han ei større møbelforretning i Kristiansand, frå 1869 hadde han ein fabrikk som laga skråtobakk. I 1892 brann møbelforretninga ned, og vart ikkje teken opp att. Han starta i staden opp produksjon av sigarar i tillegg til skråtobakken.

Johansen var medlem av formannskapet i Kristiansand i 20 år, eitt år varaordførar. Han var medlem av forlikskommisjonen, sparebankdirektør, og hadde elles mange andre verv.

Johansen representerte Kristiansand på Stortinget 1883-88 og 1892-94, samt han møtte største delen av valperioden 1898-1900, då han var vald til 1. varamann. 1883-85 var han medlem av tollkomiteen. Dei neste periodane, 1886-88 og 1892-94, var han medlem i same komiteen og i tillegg medlem av Lagtinget. Han var 1898-99 medlem av gasje- og pensjonskomiteen, og 1899-1900 av næringskomite nr 1.

Han døydde i Kristiansand i 1918.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak (1914). «Johansen, Laurentz». *Stortinget og statsraadet: 1814-1914*. Kristiania: [Steenske bogtrykkeri]. s. 452.
* Haffner, Vilhelm (1949). *Stortinget og statsrådet: med tillegg til Tallak Lindstøl: Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Oslo: [Aschehoug]. s. 25.
* Biografisk informasjon om Laurentz Johansen NSD Norsk senter for forskningsdatas politikararkiv

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
**Laura Muir** (fødd 9. mai 1993) er ein britisk mellomdistanseløpar frå Inverness som vart europameister på 1500 meter i 2018 og vann sølvmedaljen på same distansen under Sommar-OL i 2021.

Aktiv
-----

Muir vart Diamond League-meister på 1500 m i 2016 og 2018, fyrste året gjennom poengfangst, siste året grunna siger i finaleløpet. Ho sette britisk rekord på distansen under DL-stemnet i London i juli 2016, ein månad seinare forbetra ho den til 3.55,2 ved DL-stemnet i Paris.

På 1500 meter vart Muir nummer fem i VM 2015, nummer sju i Sommar-OL 2016 og ho kom på fjerdeplass i VM 2017. 12. august 2018 sprang ho inn til gullmedalje på distansen under europameisterskapen i Berlin, det var fyrste gongen ei britisk kvinne vann 1500-meteren i EM. I VM 2019 enda ho opp på femteplass, trass i sterke 3.55,7.

Sommaren 2021 sette Muir personleg rekord på 800 meter med 1.56,73 då ho sigra i DL-stemnet i Monaco. Nokre veker seinare presterte ho i OL-finalen i Tokyo livsbeste og sette britisk rekord med tida 3.54,5. Prestasjonen sikra henne sølvmedaljen, kenyanske Faith Kipyegon sette olympisk rekord med sine 3.53,1.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
-----------------------------------------------------

* VM 2013 i Moskva: Utslått i semifinalane på 800 m (2.00,83=nr 10)
* EM 2014 i Zürich: Utslått i forsøka på 1500 m (4.14,6 =nr 15)
* VM 2015 i Beijing: Nr 5 på 1500 m – 4.11,4
* OL 2016 i Rio de Janeiro: Nr 7 på 1500 m – 4.12,8
* VM 2017 i London: Nr 4 på 1500 m – 4.02,9. Nr 6 på 5000 m – 14.52,0
* EM 2018 i Berlin: Gullmedalje – 4,02,3 framom Sofia Ennaoui (4.03,0)
* VM 2019 i Doha: Nr 5 på 1500 m – 3.55,7
* OL i 2021 i Tokyo: Sølvmedalje – 3.54,5, bakom Faith Kipyegon (3.53,1)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Laura Muir» frå Wikipedia på engelsk, den 5. mai 2020.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
**Klaus Hanssen** (23. mai 1844–19. desember 1914) var ein lege og politikar frå Bergen. Han representerte både Venstre og Samlingspartiet. Gerhard Armauer Hansen var ein eldre bror.

Hanssen var son til ein bankmann. Han vart student frå katedralskulen i heimbyen i 1865, reiste same året til Christiania der han tok fatt på medisinstudiar. År 1872 vart han cand. med. byrja same året som privatlege i heimbyen. Frå 1884 var han i tillegg overlege ved Bergens kommunale sjukehus på Engen, amtslege frå 1890.

Hanssen var formann i Den norske legeforening i periodane 1890-91, 1896-97 og 1906-09. I 1900 stod han og medisinaldirektøren bak utarbeidinga av den fyrste tuberkuloselova i Noreg, og i 1910 var han den leiande bak skipinga av 'Landsforeningen mot Tuberculose'.

Hanssen var medlem av bystyret i Bergen periodane 1883-96 og 1899-1904. Han var ordførar i Bergen i 1904. Hanssen møtte på Stortinget i 1891 som 2. varamann for Bergen og Venstre, i staden for Carl Berner den eldre. I januar 1905 møtte han ei kort tid som vararepresentant for Samlingspartiet. I 1891 var han medlem av Lagtinget og jarnbanekomiteen, i 1905 av næringskomite nr 1.

Saman med Joachim Wiesener danna han Nygaards Parkselskab i 1880. Nedre del av Nygårdsparken vart opna i 1883, heile parkanlegget i 1885. Frå 1905 var han styreformann i Bergens skogselskap. Han var ein svært aktiv deltakar i mange ulike lag, med mange verv.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak:*Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* PolSys
* VIAF
* GND

 |
Ein **klassifikasjonsnøkkel** er ein «nøkkel» bygd opp skjematisk som etter gjennomgang leier fram til ei løysing eller eit svar. Nøkkelen er bygd opp av spørsmål, og ein må velje «ja» eller «nei». Ut ifrå vala vert ein leia til neste spørsmål. Ut frå eliminasjonsprinsippet endar ein til sist opp med svaret eller løysinga.

Klassifikasjonsnøklar vert bruka innan fleire fagområde. Mest kjend er bruken innan biologi, til dømes i floraer, som brukar nøklar for å hjelpe brukarane å fastsetje arten. Men òg innan fleire andre fag vert slike nøklar bruka. Eitt døme er som feilsøkingsskjema, der den eine etter den andre løysinga vert eliminert.

Bakgrunnsstoff
--------------

Mange biologiske handbøker vert innleia med ein nøkkel, og fleire slike nøklar er lagde ut på internett.

### Zoologi

Her er eit lite utval av zoologiske klassifikasjonsnøklar. Dei fleste er ikkje tilpassa norske artar, noko som fort kan leie til feil artsidentifikasjon. Særleg gjeld det nøklar som går til artsnivå, fordi artar har ulike utbreiingsområde. Det vil seie at nokre av artane i nøkkelen ikkje finst i Noreg, mens andre norske artar ikkje er tatt med i nøkkelen. Generelle nøklar som berre leier fram til slektsnivå, vil jamt over vere meir pålitelege.

* Gordons key to the Identification of Insects to Order - Insekt.
* Wirbellose des Süßwassers Arkivert 2007-03-11 ved Wayback Machine. - Virvelløse vasslevande dyr.
* Schlüssel zu Wirbellosen des Süßwassers von Bettina Kathöfer[*daud lenkje*] - Virvellause dyr i ferskvatn.

#### Grupper

* Subfamilies of Asilidae by Fritz Geller-Grimm - Underfamilar av rovfluger.
* Syrphidae by M. P. Van Veen Arkivert 2007-04-05 ved Wayback Machine. - Europas blomsterfluger
* Dragonflyireland Dragonflies of Ireland - Irske øyenstikkarar.
* Spinnen Mitteleuropas (Spiders of Central Europa) - Europeiske edderkoppar (kongroer).

Flora
-----

* Flora over tre om vinteren. Enkel nøkkel for å fastsetje dei 14 viktigaste lauvtreslaga på berr kvist.
**Lesjaverk** er ein tettbygd stad i Lesja kommune i Innlandet. Han ligg om lag 4 mil vest for Dombås. Lesjaverk høyrer til Lesjaskog skulekrins.

Lesjaverk har eigen lokalbutikk. Landbruk er ein særs viktig næringsveg, men det finst òg arbeid innan mellom anna hyttelafting og turisme.

Historie
--------

Namnet kjem frå Lesja jernverk, som vart drive frå 1659 åt slutten av 1700-talet. Grunnlaget var malmførekomstar i lia ovanfor Lesjaverk, no kalla Gruvlia. Malmtilgangen var særs ujamn og produksjonen hadde opphald i fleire periodar. Frå 1695 åt 1697 vart Lesjaverk kyrkje bygd til bruk hovudsakleg av dei som jobba på verket og familiane deira. Etter at drifta på jernverket vart avvikla ynskte ein å flytte kyrkja vestover åt Lesjaskog, der hovudtyngda av befolkninga i området låg. Kyrkja vart flytt i 1855 og omdøypt Lesjaskog kyrkje. I 1964 vart det bygd ei ny Lesjaverk kyrkje på staden der den gamle verkskyrkja hadde stått.

Verksbygninga og restar av masomnen på Lesja jernverk.

Samferdsel
----------

Lesjaverk stasjon
Toga på Raumabanen stoppar på Lesjaverk stasjon om det trengst. Europaveg 136 går gjennom Lesjaverk.

Kjelder
-------

1. ↑  Lesjaverk stasjon. *Jernbaneverket*. Henta 21. mars 2017.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Lesja jernverk på lokalhistoriewiki.
* Lesjaverk kyrkje på lokalhistoriewiki.
* Lesjaskog kyrkje på lokalhistoriewiki.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
**Leiv Døssland** (23. desember 1914–31. mai 1996) var ein norsk lærer og rektor. Han var fødd i Fana og vaks opp på Sunde i Sunnhordland. Døssland gjekk Fana Folkehøgskule i 1932, tok examen artium ved Voss gymnas i 1938, deretter gjekk han på Volda lærarskule, der han tok eksamen i 1940. I 1964 tok han hovudfag i norsk ved Universitetet i Bergen, med ei oppgåve om «Barnet i Olav Duuns dikting».

Frå 1940 til 1952 var han lærar ulike stader, både i grunnskulen og ved folkehøgskular. I åra 1952–59 var han lærar ved Torshus Folkehøgskule i Levanger. Frå 1960 til 1972 var han tilsett ved Firda gymnas på Sandane i Gloppen kommune, før han flytta til heimbygda og vart rektor ved det nyskipa gymnaset på Husnes i Kvinnherad kommune fram til 1979.

I ungdomen var han aktiv i ungdomslag, og han vart seinare instruktør for både dramagrupper og kor. Han var òg engasjert i folkeakademi og mållag.

Døssland gav ut to barnebøker, Gull i Gygreskard? (1952) og Unn og fløytespelaren (1954). 

Han tok initiativet til opprettinga av Kvinnherad sogelag og til Årbok for Kvinnherad, (seinare Kvinnhersminne) og var redaktør for dei fem første årbøkene (1982–1990).

Bibliografi
-----------

### Bøker

* 1952 – *Gull i Gygreskard?* (Oslo: Noregs boklag) I fulltekst ved nb.no
* 1954 – *Unn og fløytespelaren* (Oslo: Norli) I fulltekst ved nb.no

Kjelder
-------

* Om Leiv Døssland i Allkunne Arkivert 2018-10-08 ved Wayback Machine.
**Leith Hill** er ein ås sørvest for Dorking i Surrey i England, med ei høgd på 294 meter over havet. Dette er det høgaste punktet i Surrey og det nest høgaste punktet i Søraust-England etter Walbury Hill på 297 meter over havet. 

Høgda er ein viktig historisk stad: Det var her at Ethelwulf av Wessex, faren til Alfred den store, slo danane som var på veg mot Winchester etter å ha plyndra Canterbury og London.

Leith Hill Tower
----------------

Tårnet er i 1700-tals gotisk stil. Det vart bygd under namnet *Prospect House* 1765–1766 av Richard Hol, eigaren av Leith Hill Place. Målet hans var å auke høgda til tusen fot; høgda er i seg sjølv 965 fot. Tårnet er 65 fot høgt, det vil seie omkring 20 meter.

Det vart bygd med to rom, som vart pent møblert. Over døra vart det plassert ei innskrift på latin som fortalde at Hol ikkje hadde bygd det berre til eiga glede, men òg for at andre skulle nyte det. Han tilbaud vitjande prospektglas, nokre slags små teleskop, slik at dei kunne få fullt utbytte av utsikta.

Då Hol døydde i 1772 vart han etter eige ynskje gravlagd under tårnet. Han var sikker på at jorda ved dommedag vil bli snudd på hovudet, og vart difor gravlagt opp-ned. Alt lausøyre, og dessutan vindauge og dører vart fjerna frå tårnet, som så vart ståande å forfalle. Då det byrja å bli fylt opp av samanrast byggmateriale, vart inngangen mura igjen.

I 1864 bestemde ein herr Evelyn frå Wotten Hall seg for å opne tårnet igjen, men den store mengda samanrast betong gjorde dette vanskeleg. Han fekk difor bygd eit sidetårn, slik at ein kunne kome til toppen.

Tårna vart fullt restaurert av National Trust i 1984. Ein butikk vart opna i det nedre rommet, og tårna er ope for publikum fleire dagar i veka.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Leith Hill» frå Wikipedia på bokmål, den 30. juni 2011.*

Bakgrunnsstoff
--------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Koordinatar: 23°0′N 41°0′E﻿

**Hijazfjella** eller **Hejazfjella** er ei fjellkjede i Hejaz-regionen vest i Saudi-Arabia. Fjella går frå nord til sør langs austkysten av Raudehavet.

Geografi
--------

Den vestlege kystskrenten langs Den arabiske halvøya består av to fjellkjeder, Hijazfjella i nord og Asirfjella lenger sør, med ei kløft mellom dei nær midten av kystlinja på halvøya. Frå ei høgd på 2100 moh heller fjellkjeda nedover mot kløfta til ei høgd på 600 meter over havet. 

Fjella er bratte på vestsida mot Raudehavet, og dannar ei smal kystslette kalla Tihamah. Austsida er ikkje bratt og sjeldne regnfall skapar her oasar kring kjelder og brunnar i dei få wadiane som er der.

«Gullkrybba» (*Mahd adh Dhahab*) ligg i Hijazfjella i området mellom Mekka og Medina. Dette er den einaste kjende større gullkjelda i Arabia. 

Hijazfjella vert rekna som kjelda til den eldgamle Pishonelva, som vart omtalt som ei av fire elvar tilknytt Edens hage. Dette er ein del av forskinga til Juris Zarins som plasserer Edens hage i nordenden av Persiabukta nær Kuwait. 

Det inntørka elveløpet som no dannar wadien Wadi Al-Rummah og forlenginga Wadi Al-Batin vart identifisert av Farouk El-Baz i Boston University og kalla «Kuwaitelva». Dette går kring 1000 km nordaustover gjennom den saudiarabiske ørkenen og følgjer Wadi Al-Batin til Persiabukta. 'Pishon' eller 'Kuwaitelva,' og heile Hejaz-regionen, er estimert å ha tørka inn kring 2 500–3000 år sidan.

Sjå òg
------

* Asirfjella
* Sarawatfjella
* Paranfjellet

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Hijaz Mountains» frå Wikipedia på engelsk, den 8. mars 2016.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  *C.A. Salabach at Focus Magazine*, arkivert frå originalen 25. juni 2012, henta 8. mars 2016
**Det Internasjonale Arbeidsfellesskapet av Sosialistiske Parti**, òg kjent som toogeinhalv-internasjonalen eller Wienerinternasjonalen, var ein internasjonal organisasjon for samarbeid mellom sosialistar. IASP vart grunnlagt 27. februar 1921 på ein konferanse i Wien av ti parti, mellom dei det tyske USPD, Det franske sosialistpartiet (SFIO), britiske Independent Labour Party, Det sveitsiske sosialdemokratiske partiet, og Det austerrikske sosialdemokratiske partiet, som då heitte SDAP, no SPÖ. Grunnleggjarane av IASP såg verken den Andre Internasjonalen eller den Tredje Internasjonalen som alternativ. I april 1921 vart òg Det spanske sosialistiske arbeidarpartiet PSOE med. 

IASP kritiserte begge dei to andre internasjonalane for dogmatisme, og hevda at ein måtte gå meir inn på den spesielle situasjonen i dei enkelte landa. 

IASP var sterkt påverka av den såkalla austromarxismen.

Målet til IASP om å sameine den Andre og den Tredje Internasjonalen, nådde dei ikkje. Etter få år gjekk dei fleste medlemspartia i IASP inn i den Andre Internasjonalen att. 

**Kjelde:** tysk wikipedia
*Denne artikkelen handlar om lemen. For snøtypen, sjå névé.* 
Framsida og baksida av menneskehender.
Knoklane i ei menneskehand.
**Handa** eller **neven** (latin *manus*) sit ved enden av underarmen (*antebrachium*) og forlemmane hos primatar. Handa har utvikla seg som eit gripeorgan. Hend (og føter) hos primata har difor neglar og ikkje klør. Som gripeorgan er handa særs kjenslevar. Dette syner seg i fingertuppane med talrike kjenslelekamar, medan neglane verkar som ein motstand under registrering av trykk. Karakteristisk for handa er at tommelfingeren kan motstillast dei andre fingrane. 

Hos mennesket er tommelen forholdsvis stor, medan han hos hengeklatrande aper kan vere liten eller tilbakedanna. Handa består av 27 knoklar, og vert delt inn i handrota (*carpus*) med åtte handrotsknoklar, mellomhanda (*metacarpus*) med fem mellomhandsknoklar og fingrane (*digiti*) med til saman 14 fingerknoklar, to i tommelfingeren og tre i kvar av dei øvrige fingrane. Primata har vanlegvis to hender og fem fingrar (veslefinger, ringfinger, langfinger, peikefinger og tommel) på kvar hand. Handrotsknoklene er ordna i to rekkjer med fire i kvar. Rekna frå tommelfingersiden består øvste rekkja av båtbeinet, månebeinet, pyramidebeinet og ertbeinet. Det sistnemnde er eigentleg eit senebein. Den neste rekkja består av store og små mangekanta bein, hovudbeinet og krokbeinet.

Funksjon
--------

Ledda i skuldra og armen er ordna slik at handa får eit stort verkeområde, medan handa sine eigne ledd gjer han eignar seg som gripeorgan og til fingerarbeid. Under gripinga går arbeidsaksen mellom tommelfingerballen og handflata med veslefingerballen. Under fingerarbeid vert handa innstilt slik at rørslene føregår omkring tredje fingeren. Muskelmassen minkar frå skulderbogen til handflaten, og på fingrane finst ikkje musklar, berre sener som virkar som transportreimer for muskelkrafta. Handa er vesentleg for psykomotoriske funksjonar som form- og romoppfatning. I samsvar med den store funksjonelle tydinga har handa ein stor representasjon i hjernebarken. 

Linjene i handflata, som «livslinja» i spådomskunsten langs tommelfingerballen, «lykkelinja» langs midten av handa og tverrfurene i ytre del av handflaten, skriv seg frå eit komplisert samspel mellom arv og funksjon.

Sjå òg
------

* Venstrehendt
* Fingeravtrykk
* Handbak
* Fot

Kjelder
-------

* «hånd», *Store norske leksikon*, 28.02.2013

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Hand**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* NDL

 |
Halvkuleforma brevpresse framstilt i millefioriteknikk i ei tid då breva låg i bunkar på skrivebordet, ikkje som komprimerte e-postfilar i ei datamaskin.
**Millefiori**, frå italiensk for 'tusen blomar', er glasgjenstandar pryda med mønster og figurar som vert laga ved at oppkutta, tynne stavar av glas i ulike fargar vert smelta saman på eit vis som gjer at tverrendene av stavane dannar mønster i sjølve glaset som gjenstandane er laga av. Teknikken er kjend frå gamal tid i Egypt og frå Romarriket, hadde ei blømingstid i Venezia på 1500-talet, og vart populær att på 1800-talet.

Millefioriteknikken vart kjend i Skandinavia i jarnalderen i form av importerte glasperler til halsband. Det er gjort mange funn av slike perler i Noreg, tidfesta til perioden frå om lag år 700 og fram i vikingtida. I den seinare halvparten av jarnalderen og i vikingtida vart perler i millefiori laga her i nord òg, ikkje berre importert, slik det er stadfesta ved arkeologiske funn av materialar og reiskap i Lundeborg sør på Fyn i Danmark, i Åhus i Sverige og på eit landbruksområde i nærleiken av byen Larvik i Vestfold, der Kaupang i Skiringssal låg i si tid.

«Millefiori» er ei nemning som òg vert nytta om ein type tøy med mønster i form av ei mengd mangefarga småblomar. Men *mille-fleurs*, 'tusen blomar' på fransk, er nemninga for ein særskild type biletvevnad (veggteppe) frå slutten av mellomalderen.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Millefiori**
Plakat for Haustsalongen 1908 av Maxime Dethomas.
**Salon d'automne** eller **Haustsalongen** er ei kunstutstilling i Paris som har blitt arrangert kvart år sidan 1903. Ho blir halden på Champs-Élysées, mellom Grand Palais og Petit Palais, i midten av oktober.

I 1905 var salongen opphavsstad for nemninga på kunstretninga fauvisme, og i 1910 introduserte han kubisme. I 1912 førte utstillinga til eit xenofobisk og anti-modernistisk ordskifte i den franske nasjonalforsamlinga.

Historikk
---------

Tittelsida til utstillingskatalogen frå 1903.
*Vue de Lyon*, plakat av Georges Dufrénoy for kunstutstillinga *Salon d'Autonom* («Haustsalongen») 1937
Den fyrste Haustsalongen blei arrangert i 1903 av Frantz Jourdain, med Hector Guimard, George Desvallières, Eugène Carrière, Félix Vallotton, Édouard Vuillard, Eugène Chigot og Maison Jansen. Utstillinga var ein radikal reaksjon på konservatismen i den offisielle Parissalongen og i utstillinga til independentane (*Salon des indépendants*). I løpet av få år blei Haustsalongen fylt med det siste innan målarkunst og skulptur.

Etablerte kunstnarar som Pierre-Auguste Renoir og Auguste Rodin lét verka sine stilla ut ved salongen (Rodin leverte teikningar) for å dra det heile i gang. Mange kjende namn har stilt ut arbeid her, til dømes Paul Cézanne, Henri Matisse, Paul Gauguin og Pablo Picasso før fyrste verdskrigen, medan mellomkrigstida såg namn som Marc Chagall, Amedeo Modigliani, Georges Braque og Marcel Duchamp. Av bilethoggarar som har stilt ut her er Constantin Brancusi, Aristide Maillol, Charles Despiau og Ossip Zadkine. I tillegg fann ein glaskunst av René Lalique og arkitektur ved Le Corbusier. Salongen blir rekna om sentral i verdskunstsamanheng.

Sjå òg
------

* Parissalongen (*Salon de Paris*)
* Independentane (*Salon des indépendants*)
* Dei refusertes salong (*Salon des refusés*)
* Haustutstillinga i Noreg

Kjelder
-------

1. ↑  Salon d'automne; Société du Salon d'automne, Catalogue des ouvrages de peinture, sculpture, dessin, gravure, architecture et art décoratif. Exposés au Petit Palais des Champs-Élysées, 1903

* *Denne artikkelen bygger på «Salon d'automne» frå Wikipedia på bokmål, og «Salon d'automne» frå Wikipedia på engelsk den 3. juni 2021.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Salon d'automne**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC

 |
**Salomon Armand Magloire Kalou** (fødd 5. august 1985) er ein ivoriansk fotballspelar som har spelt for franske Lille sidan 2012. Han er bror til fotballspelaren Bonaventure Kalou.

Karriere
--------

Salomon Kalou starta karrieren sin i det lokale laget ASEC Mimosas, og spelte både for juniorlaget og fyrstelaget deira. I 2003 signerte han kontrakt med nederlandske BSV Excelsior før han kom til Feyenoord Rotterdam. Han hadde stor suksess i begge klubbane og vart verande i Feyenoord til 2006, då han vart kjøpt opp av Chelsea. Etter seks sesongar i England gjekk han til Lille i Frankrike i 2012. Han vart Lille sin toppskårar i serien i 2012/13- og 2013/14-sesongen.

Nederlandsk statsborgarskap
---------------------------

Kalou forsøkte opphavleg å oppnå nederlandsk statsborgarskap så han kunne spela på det nederlandske landslaget. Ein søknad vart skriven om å få ei raskare naturalisering for Kalou, og Kalou fekk stønad i saka av fleire innan nederlandsk fotball, men søknaden fekk avslag frå innvandringsminister Rita Verdonk. Kalou tok deretter saka opp i retten, og vann rettssaka den 9. desember 2005. Verdonk vart då dømd til å revurdera avslaget. Verdonk bestemte seg seinare for å anka, og Kalou har no gjeve opp å få nederlandsk statsborgarskap. Dette var ein av grunnane til at Kalou gjekk over frå Feyenoord til Chelsea.

Ivoriansk landslag
------------------

Kalou hadde fått fleire innkallingar til å vera med på det ivorianske landslaget, og takka ja for fyrste gong i februar 2007. Sidan då har han spelt i Afrikameisterskapen i fotball, og han vart også teken ut i den ivorianske troppen i Fotball-VM 2010 i Sør-Afrika. Her skåra han eitt av måla i kampen mot Nord-Korea som enda 3 - 0 til Elfenbeinskysten. Elfenbeinskysten kom diverre ikkje lenger enn gruppespelet. I 2014 spelte han igjen i alle Elfenbeinskysten sine tre kampar i VM i Brasil.

Kjelder
-------

* Engelsk wikipedia om Salomon Kalou.

| * v
* d
* e
Elfenbeinskysten sitt landslag – VM i fotball 2010 |
| --- |
| 
* 1 Barry
* 2 Angoua
* 3 Boka
* 4 K. Touré
* 5 Zokora
* 6 Gohouri
* 7 Doumbia
* 8 Kalou
* 9 Tioté
* 10 Gervinho
* 11 Drogba (kaptein)
* 12 Gosso
* 13 Romaric
* 14 Koné
* 15 Dindane
* 16 Zogbo
* 17 Tiéné
* 18 Keïta
* 19 Y. Touré
* 20 Demel
* 21 Eboué
* 22 Bamba
* 23 Yeboah
* Landslagstrenar: Eriksson

 | Flagget til Elfenbeinskysten |
|  |


| * v
* d
* e
Elfenbeinskysten sitt landslag – VM i fotball 2014 |
| --- |
| 
* 1 Barry
* 2 Viera
* 3 Boka
* 4 K. Touré
* 5 Zokora
* 6 Bolly
* 7 Akpa-Akpro
* 8 Kalou
* 9 Tioté
* 10 Gervinho
* 11 Drogba
* 12 Bony
* 13 Konan
* 14 Diomandé
* 15 Gradel
* 16 Gbohouo
* 17 Aurier
* 18 Djakpa
* 19 Y. Touré
* 20 Die
* 21 Sio
* 22 Bamba
* 23 Mandé
* Landslagstrenar: Lamouchi

 | Flagget til Elfenbeinskysten |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
Salomon Gessner
**Salomon Gessner**, (1. april 1730–2. mars 1788), var ein sveitsisk diktar, kunstmålar og grafikar. Han var både fødd og døydde i Zürich. Gessner grunnla avisa *Neue Zürcher Zeitung*.

### Liv og gjerning

Faren var ein boktrykkar, bokhandlar, forleggar, og medlem av storrådet i Zürich. Gessner byrja i 1749 i lære i ein bokhandel i Berlin, men braut av året etter. Han byrja i staden å måle landskapsmåleri og lage etsingar. Etter eit kort opphald i Hamburg, vende han tilbake til heimbyen.

Gessner ynskte ikkje å ta del i verksemda til faren. Han ville heller måle, teikne, og nyte livet saman med venene sine. Rundt 20 unge menn frå eliten i Zürich danna tysdagsforeininga. Medlemene samla seg på tysdagane til utveksling av idear og til fest. Entusiasme for naturen prega dei unge estetikarane. Basert på antikken idylliske gjetardikting, såg dei på seg sjølve som gjetarar i skogen Sihlwald.

Gessner vann seg eit namn med diktet 'Lied eines Schweizers an sein bewaffnetes Mädchen' frå 1751, og måleriet *Die Nacht* (*Natta*) frå 1753. Året etter, 1754, kom det store diktet 'Daphnis'. Vidare utover i 1750-åra kom den første samlinga av idylldikt, følgd av fleire. *Tod Abel* frå 1758 er eit slags idyllisk-episk dikt i prosa. År 1762 kom hans samla dikt i fire band. Det neste tiåret var han mest oppteken med målarkunsten. Først i 1772 kom ei ny samling idylldikt.

Bukolische Szene
Gessner var i 1761 med på å grunnlegge 'Helvetischen Gesellschaft'. Same året vart han partner i firmaet Orell & Co. To år etter vart han medeigar og kunstnarisk leiar av ein porselens- og fajansefabrikk.

I 1780 grunnla Gessner avisa 'Zürich Zeitung', som frå 1821 har heitt *Neue Zürcher Zeitung*. Frå 1781 til han døydde, var Gessner forvaltar av Sihlwald, og dermed ansvarleg for å forsyne byen Zürich med brensel. I sommarhalvåret budde han i forsthuset i skogen.

Gessners idyllar var mykje meir prega av den arkadiske, pastorale verda, skapt av italiensk-franske hoffpoetar av det 17. hundreåret, enn dei var av antikken og Theokrit. 

Landskapsmåleria hans gav eit meir varig bidrag til målarkunsten i Sveits. Mellom dei beste arbeida hans er tolv landskap i form av raderingar, utgitt i 1770.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Salomon Gessner» frå Wikipedia på tysk, den 26. juli 2011.*
Koordinatar: 35°41′24″N 36°8′12″E﻿

**Salma** (arabisk سلمى) er ein landsby nordvest i Syria i Latakia guvernement, nordaust for Latakia. Av stader i nærleiken finn ein Mashqita og Ayn al-Bayda i vest, al-Haffah i sørvest, Aramo og Slinfah 12 kilometer mot sør, og Kinsabba i nord. I følgje Syrisk statistisk sentralbyrå, hadde Salma eit folketal på 2 131 i 2004. Innbyggjarane er hovudsakleg sunnimuslimar, sjølv om kring 80 % av Latakia-distriktet er busett av alawittar.

Salma er kjend for det tørre klimaet og mykje reint vatn. Han ligg kring 800 meter over havet. Før baathistane tok over i Syria i 1960-åra, var Salma ein av få stader i kystfjella som hadde elektrisk straum.

Under den syriske borgarkrigen, flykta dei fleste av innbyggjarane frå Salma, som kom under opprørarane sin kontroll i desember 2012. Han låg så langs frontlinja mellom kampane i Latakia guvernement mellom opprørarane og dei statlege styrkane.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Salma» frå Wikipedia på engelsk, den 5. juli 2014.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* Balanche, Fabrice (2006). *La région alaouite et le pouvoir syrien* (på fransk). Karthala Editions. ISBN 2845868189.

1. 1 2  Folketeljing 2004. Syrisk statistisk sentralbyrå (CBS). Latakia guvernement. (arabisk)
2. ↑  Balanche, 2006, s. 60.
3. ↑  *Guide Arabe Pour Le Commerce, L'industrie & Les Professions Libérales Dans Les Pays Arabes*. (1972). Page 12.
4. ↑  Balanche, 2006, s. 88.
5. ↑  Sherlock, Ruth. Syrian rebels cut off Bashar al-Assad’s escape route. *The Daily Telegraph*. 2012-12-17.