|  |
| --- |
| **Jakobinargauk** |
| Jokobinargauk med hårete larveFoto: J.M.GargJokobinargauk med hårete larveFoto: J.M.Garg |
|
| **Utbreiing og status** |
| **Status i verda:** LC LivskraftigUtbreiing: Mørk grøn = berre standfuglar,turkis = vinteropphald, gul = berre sommar,oker = på gjennomtrekk Utbreiing: Mørk grøn = berre standfuglar,turkis = vinteropphald, gul = berre sommar,oker = på gjennomtrekk |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Fuglar Aves |
| **Orden:** | Gaukefuglar Cuculiformes |
| **Familie:** | Gaukefamilien Cuculidae |
| **Slekt:** | *Clamator* |
| **Art:** | **Jakobinargauk** *C. jacobinus* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Clamator jacobinus***Boddaert, 1783 |

**Jakobinargauk** (*Clamator jacobinus*) er medlem av ordenen gaukefuglar med leveområde i Afrika og Asia. Han er delvis trekkfugl, og i India har han vore sett på som ein bodbringar for monsunregnet på grunn av tidspunktet for tilkoma.

Jakobinargauk i nærleiken Kollerusjøen, IndiaFoto: J.M.Garg

Skildring
---------

*Illustrasjon ved Wikimedia-brukar Shyamal* etter ukjent kjelde]]
Dette er ein mellomstor, ca. 33 cm, slank svart og kvit gauk med ein særeigen fjørtopp. Den kvite flekken på den svarte vengen og mønstret gjer han kjenneleg sjølv i flukt. I Afrika finst det to fargeformer, ei med kvit underside og ei med svart underside. Dei er svært vokale gjennom hekkesesongen. Ropa er ein serie av ringetonar 'sklir-sklir-ir, skliur, skliur', ropa frå fuglar av nominatforma er litt raskare og litt mildare enn frå dei andre underartane. Desse gaukane lever av insekt, inkludert hårete sommarfugllarver som dei plukkar opp frå nær eller på bakken. Nokre gonger et dei frukt.

Arten er ein reirparasitt og i India er verten i hovudsak timalartar i slekta *Turdoides*. Fargene på egga svarer til dei hos verten, typisk turkisblå. 

Jakobinargauken er mykje omtalt i den gamle indiske poesien som *chātak*. Ifølgje indisk mytologi har han eit nebb øvst på hovudet som ventar på regn for å sløkke tørsten.

Utbreiing og habitat
--------------------

Jakobinargauken er grovt rekna distribuert i Afrika sør for Sahara og India sør for Himalaya. Han finst òg på Sri Lanka og i delar av Myanmar. Innanfor Afrika, gjer i det minste nokre av fuglane vandringar, jamvel om arten er standfugl i det tropiske Afrika. Den austafrikanske populasjonen er trekkfuglar med trekkrute over det sørlege Arabia til India i april. Habitata er hovudsakleg i krevjande, tørr krattskog eller opent skogsterreng, men dei unngår område med tett skog eller ekstremt tørt miljø.

Taksonomi
---------

Tre underartar er anerkjente for jakobinargauk: *C. j. pica*, *C. j. serratus* og *C. j. jacobinus*. Utbreiing og trekk blant desse underartane er ikkje klårt dokumentert: dei to førstnemnte underartane, eller alle underartar er til stades i Afrika, *jacobinus* lever i sørlege India, og *serratus* er ein flyttfugl som hekkar i nordlege India om sommaren.

Kjelder
-------

* *Første versjon av artikkelen byggjer på «Jacobin Cuckoo» frå Wikipedia på engelsk, den 6. november 2011*

### Referansar

1. ↑  Khachar,Shivrajkumar (1989). «Pied Crested Cuckoo *Clamator jacobinus* - the harbinger of the monsoon.». *J. Bombay Nat. Hist. Soc.* **86** (3): 448–449.
2. 1 2  Rasmussen, PC & JC Anderton (2005). *Birds of South Asia: The Ripley Guide.* **2**. Smithsonian Institution & Lynx Edicions. s. 225.
3. 1 2 3  Payne,RB (2005). *The Cuckoos*. Oxford University Press. s. 49, 320–325.
4. ↑  Baker, ECS (1927). *Fauna of British India. Birds. Volume 4. Edition 2*. Taylor and Francis, London. s. 167–170.
5. 1 2  Gaston, AJ (1976). «Brood Parasitism by the Pied Crested Cuckoo *Clamator jacobinus*.». *Journal of Animal Ecology* **45** (2): 331–348. doi:10.2307/3878.
6. ↑  Jerdon, TC (1862). *The Birds of India.* **1**. Military Orphans Press, Calcutta. s. 341.
7. ↑  Yule, Henry, Sir (1903). William Crooke, red. *Hobson-Jobson: A glossary of colloquial Anglo-Indian words and phrases, and of kindred terms, etymological, historical, geographical and discursive.* J. Murray, London.  CS1 maint: Multiple names: authors list (link)[*daud lenkje*]
8. ↑  «The Mahabharata, Book 12». Henta 24. juni 2009.
9. ↑  Clements, J.F.; T. S. Schulenberg; M.J. Iliff; B.L. Sullivan; C. L. Wood (august 2011), *The Clements checklist of birds of the world: Version 6.6* (Excel spreadsheet), Cornell Lab of Ornithology, henta 6. november 2011
10. ↑  Rowan, Mary Katherine (31. desember 1983). *The doves, parrots, louries, and cuckoos of southern Africa*. Taylor & Francis. s. 255. ISBN 9780908396665.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Videoar, bilete og lydopptak av jakobinargaukar hos Internet Bird Collection