recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Kart over kjende supervulkanar over heile verda:
██ Vulkaneksplosivitetsindeks (VEI) 8
██ Vulkaneksplosivitetsindeks (VEI) 7
**Supervulkan** er eit upresist namn på ein vulkan som har hatt eit svært stort utbrot, til dømes med styrke 8 eller meir vulkaneksplosivitetsindeksen.
Slike utbrot kan påverka heile eller store delar av verda. Når utbrotet er over, vil jamnast jorda over det enorme magmakammeret kollapsa og danna ein svær kaldera.

Satellittbilete av Toba på Sumatra, som hadde utbrot for 74 000 år sidan. Kalderaen er tydeleg midt på biletet. 
Den siste supervulkanen ein kjenner til som har hatt utbrot var Tobasjøen på Sumatra, som hadde eit digert utbrot for kring 74 000 år sidan. Utbrotet påverka klimaet på jorda i lang tid då store mengder svoveldioksid og vulkansk oske vart kasta opp i stratosfæren. Klimaet vart kaldare og mange livsformer døydde ut. Dei siste to millionar åra har òg supervulkanar i Yellowstone og det austlege California i USA, og Tauposjøen på New Zealand hatt utbrot. Supervulkanen i Yellowstone har hatt utbrot med mellomrom på kring 600 000 år. Sidan det er 640 000 år sidan siste utbrot der, fryktar mange ekspertar at det skal koma eit nytt utbrot i geologisk nær framtid. Mellom anna hevar grunnen seg over vulkanen med over 70 cm i året enkelte stader, noko som har auka frykta for eit nærståande utbrot.

I Noreg finst ein 40 x 50 km brei kaldera på Vøringsplatået, 300 km vest for Bodø. Denne vulkanen hadde eit utbrot for kring 50-55 millionar år sidan. I permtida, for kring 299–260 millionar år sidan, var det fleire utbrot frå supervulkanar i Oslofeltet.

Kjelder
-------

1. ↑  «Questions About Supervolcanoes». *Volcanic Hazards Program*. USGS Yellowstone Volcano Observatory. 21. august 2015. Henta 22. august 2017.
2. 1 2 3  Bryhni, Inge (22. april 2009). «Supervulkan». *Store norske leksikon*. Henta 1. desember 2013.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* LCCN

 |
**Reichsfreiherr og Reichsgraf marskalk Johann Matthias von der Schulenburg** (fødd 8. august 1661 i Emden nær Magdeburg i Tyskland, død 14. mars 1747 i Verona i Itala) var ein distingvert aristokrat (keisarhoffet) og ein general av brandenburg-prøyssisk avstammaing som tente i armeane til Sachsen og Republikken Venezia tidleg på 1700-talet. Etter han pensjonerte seg heldt han til i Veneiza der han vart storsamlar og kunstvernar. Systera hans var hertuginne Melusine von der Schulenburg av Kendal. Faren var Gustavus Adolphus Baron von der Schulenberg.

Schulenburg som leigesoldat
---------------------------

Mellom 1687 og 1688 kjempa han med keisaren sine soldatar mot tyrkarane i Ungarn. Då han reiste heim att steig han i rankane i armeen til hertugdømet Braunschweig-Lüneburg. I 1699 vart han oberst i det tyske regimentet under Victor Amadeus II av Savoie, og vart hardt skadd i 1701. I 1702 vart han med den saksiske armeen og kjempa i den store nordiske krigen mot Karl XII av Sverige og leid nederlag i slaget ved Klissow og slaget ved Fraustadt. I 1707 reiste han attende til Vest-Europa og kjempa under prins Eugene av Savoie i slaget ved Oudenaarde og slaget ved Malplaquet i den spanske arvefølgjekrigen.

Seinare vart han rekruttert av Venezia og var med på forsvaret av Korfu under den tyrkiske kringsetjinga av byen i 1716. Han vart dekorert med Serenissima for tenestene sine med ein statue og ein pensjon på 5000 dukatar per år. Ein Vivaldi-opera, *Juditha triumphans*, vart bestilt til feiringa av sigeren. 

Grev Johann Matthias von der Schulenburg: marmorstatue på Korfu

Schulenburg som kunstsamlar
---------------------------

Då han trekte seg attende til Venezia frå 1718 vart Schulenburg ein stor kunstsamlar. Det rike arkivet med Schulenburg-samlinag er i dag i Niedersächsische Staatsarchiv i Hannover.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Johann Matthias von der Schulenburg» frå Wikipedia på engelsk, den 27. desember 2011.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* Fr. Albr. v. d. Schulenburg: Leben und Denkwürdigkeiten des Johann Matthias v. d. Schulenburg (Leipzig 1834, 2 vols.). (Life and facts about Johann Matthias Schulenburg (Leipzig 1834, 2 Vol.))
* Werner v. d. *Schulenburg: Der König von Korfu* 1950. A novelistic account of the omleiringa av Corfu.Roman über die Verteidigung Korfus gegen die Türken); 1950. (*The King of Corfu. An account of the defense of Corfu against the Turks.* (1950)).
* Haskell, Francis (1993). «Chapter 11». *Patrons and Painters: Art and Society in Baroque Italy*. 1980. Yale University Press. s. 311–13.

1. ↑  thepeerage.com[*daud lenkje*]

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Johann Matthias von der Schulenburg**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* ULAN
* NKC

 |
Grava til Ole Vig på Vår Frelsers gravlund i Oslo
**Ole Vig** (6. februar 1824–19. desember 1857), fødd i Vikmarka i Stjørdal, var ein norsk skule- og folkeopplysingsmann som arbeidde for utdanning for alle. I Rune Slagstad si bok *De nasjonale strateger* vert han skildra som «*En folkeopplysningsmann og nasjonsbygger som har hatt stor betydning for utviklingen av vårt demokrati*».

Liv
---

Vig voks opp i ein fattig småbrukarheim med haugiansk preg. Han lærte tidleg å lese og kom med presten F.A. Widerøe si hjelp til seminaret i Klæbu i 1841. Sidan hadde han lærarstillingar i Åfjord og Kristiansund. Gjennom presten Frederik Wexelsen kom han i kontakt med Grundtvig-rørsla i Trøndelag. Sommaren 1851 fekk han moglegheit til å kome til Sorø akademi i Danmark, der han òg møtte denne danske presten og skulemannen.

Som sekretær for Selskabet til Folkeoplysningens Fremme og redaktør i Den norske Folkeskole tok han opp arven etter Henrik Wergeland. Han kom som medlem av styret for det som seinare vart Det norske Theater i kontakt med Bjørnson og Ibsen. Han var med i Teaterslaget i 1856, og han samarbeidde med Knud Knudsen om arbeidet for å få eit norsk språk. Han var òg oppteken av å få folkeboksamlingar på bygdene og for å få folkehøgskuleetablering også i Noreg. Han var redaktør i Folkevennen frå 1851 til 1857.

Ole Vig døydde av tuberkulose julekvelden 1857 i Henrik Wergeland sin bustad Hjerterum, berre 33 år gamal. Mange av visjonane hans vart realisert etter døden hans. Då den fyrste folkehøgskulen i Noreg, Sagatun Folkehøyskole på Hamar vart innvia i 1864, minna grunnleggarane Olaus Arvesen og Herman Anker om innsatsen og inspirasjonen hans.

Dikting
-------

Etter Ole Vig lever diktet «Blant alle lande», som han skreiv som ein fedrelandssong. Men han gav òg ut fleire bøker og skreiv ei rekkje dikt.

Arven etter Ole Vig
-------------------

Ole Vig videregående skole i Stjørdal er oppkalla etter han.

**Ole Vig-prisen** har blitt delt ut årleg sidan 1979 til minne om han. Den inneheld ein diplom, eit bilete av Ole Vig og ein sjekk på 10 000 kroner.

Bakgrunnsstoff
--------------

* olevig.no - Biografisk nettstad til 150-årsminnet til hans død

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* Lokalhistoriewiki
* VIAF
* GND
* LCCN

 |
**Runesteinane på Tanberg** er fire steinar med innskrifter i den yngre runerekkja som er funne på Tanberg i Norderhov i Ringerike kommune i Buskerud. Dei tre første steinane vart funne ved eit besøk av antikvaren Lorentz Diderik Klüwer i 1823, og vart skildra og teikna av han.

Tanberg I
---------

I 1843 var denne steinen funnen berre kort tid i forvegen, den hadde då lege rett under markoverflata. Etter at Klüwer hadde vore der vart steinen skildra av fleire forskarar gjennom 1800-talet. Ifølgje Oluf Rygh etter skildringa hans frå 1894 er tolkinga:

**her huilir guþormr slæikir : litlgahndahar er artiþ hans**
På moderne norsk vert det: *Her kviler Guttorm sleikar*. *Vesle gangdag er dødsdagen hans*.

Innskrifta vert på grunnlag av runene datert til slutten av 1200-talet. Guttorm døydde altså på vesle gangdag, som er 25. april, dette er òg hans sjelemessedag, og det var difor viktig å få det med i gravskrifta hans. Tilnamnet «sleikar» kan ha samanheng med eit derogativt uttrykk, og kan tyda 'den sleske'.

Tanberg II
----------

Òg denne steinen hadde vorte funnen like før Klüwers besøk. Han oppgjev at steinen er omtrent 15 tommar lang, og med runer på den eine langsida. Etter Klüwer si skisse er innskrifta tolka av Sophus Bugge:

**þana .... buruþursi(n)**
Runene er betydeleg eldre enn dei på Tandberg I, og skriv seg frå slutten av vikingtida. Sannsynlegvis har steinen vore del av ein større ståande runestein. Ved neste besøk på Tanberg, i 1834, var steinen borte, og ingen kunne gjera greie for kvar det hadde vorte av han.

Tanberg III
-----------

Ifølgje Klüwer var denne steinen funnen like attmed Tandberg II, og er òg eit fragment av ein større runestein. Sophus Bugge har tolka innskrifta slik:

**alaib**
**:...k afiashiþ ...t...**

*Olav .... gravlagt .... på Toten (?)*

Òg denne steinen er gått tapt ein gong etter at Klüwer vitja.

Tanberg IV
----------

Steinen vart funnen den 12. november 1894 og innrapportert til Universitetets Oldsaksamling dagen etter, han låg då som trinn i kjellartrappa på Nedre Tanberg. Det vart likevel klårt at han hadde vorte pløgd opp ute på eit jorde ein gong i 1860-åra. Steinen er forsynt med ein stor svastika og fleire andre geometriske figurar, kanskje pentagram. Det er òg fleire runer, men ikkje samanhengande, og dei er dermed vanskelege å tyda.

Sjå også
--------

* Runesteinar i Noreg

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Runesteinene på Tanberg» frå Wikipedia på bokmål, den 27. november 2019.*

Litteratur
----------

* *Norges innskrifter med de yngre runer. Annet bind. Norsk historisk kjeldeskrift-institutt.* Jacob Dybwad. s. 7ff.
Stammelunnar.
Ein **stammelunnar** er ein traktor konstruert for lunning og framkøyring av tømmer.

Stammelunnaren er konstruert for framkøyring av heile stammar, men dei vert òg bruka til framkøyring av kappa tømmer. Lunnaren er utstyrt med vinsj, oftast med to tromlar, og frå tromlane kan køyraren dra ut ståltau med kjettingstropper som han festar til stammane. Ved somme høve bør ein stroppe tømmeret i toppen, andre gonger i rotenden.

Stammelunnar i arbeid. Lunningspanna hindrar tømmret, som heng i ståltau i å gjera skade på maskina.
Stammelunnaren er oftast utstyr med rammestyring. 

Framdrift av heile stammar med stammelunnar på tien mark har ofte gjeve djupe køyrespor i skogen. Etter at hogstmaskinane gjorde inntog i skogbruket, har det vorte mindre vanleg med heilstammedrift, og lastetraktorar har tatt over for stammelunnaren.

Soge
----

I 1944 bygde Dwight Garrett ein rammestyrt lunnetraktor med vinsj og eit lite tårn på den bakre delen. Traktoren var ein ombygd Flynn Trail Muel, men den endelege konstruksjonen var svært lik moderne lunnetraktorar og andre tidlege lunnetraktorar, som til dømes Timberjack, var svært like traktoren til Garrett.

Kjelder
-------

1. ↑  Samset, I. *Storm gjennom skogene*, Vigmostad & Bjørke, 2003.

| * v
* d
* e
Skogsmaskinar |
| --- |
| Motorsag**·** Ryddesag**·** Fellar**·** Kvistar**·** Fellar-kvistar**·** Stammelunnar**·** Lassberar**·** Vinsj**·** Tømmerkran**·** Tømmergrip **·** Tømmerhengar**·** Kabelkran**·** Barkemaskin**·** Plantemaskin |
**Ingebjørg Støfring** (fødd 16. mars 1945) er ein norsk utviklingsarbeidar, diplomat og ambassadør. Ho har vore norsk ambassadør i Bangladesh og Zimbabwe.

Bakgrunn
--------

Støfring er utdanna frå University of East Anglia i Storbritannia der ho avla mastergrad i utviklingsstudium. Ho har også studert sosiologi ved Universitetet i Oslo og har diplom i sosialt arbeid frå Diakonhjemmet Høgskole.

Karriere
--------

Støfring byrja sin karriere som saksbehandlar i Norad, seinare i Bistandsdepartementet og Utanriksdepartementet. I sitt virke i utanrikstenesta har ho vore stasjonert ved dei norske ambassadane i Nairobi, Dar-es-Salaam, Pretoria og Harare. I september 2006 tiltredde ho som ambassadør i Bangladesh. I statsråd 30. april 2010 blei Støfring utnemnd til ambassadør i Zimbabwe.

Utmerkingar
-----------

I 2007 blei Støfring utnemnd til riddar av 1. klasse av Den Kongelege Norske Fortenesteordenen og blei i 2011 forfremja til kommandør «for embetsfortjeneste».

Kjelder
-------

1. 1 2 3  Ambassador Ingebjørg Støfring Arkivert 6. august 2010 på Wayback Machine. Norges ambassade i Bangladesh.
2. ↑  St.meld. nr. 10 (2006-2007).
3. ↑  Offisielt frå statsrådet 30. april 2010.
4. ↑  *Årsberetning 2007*, Det kongelige hoff, s. 46.
5. ↑  Tildeling av ordener og medaljer: Søk i arkivet, kongehuset.no.

* *Denne artikkelen bygger på «Ingebjørg Støfring» frå Wikipedia på bokmål, den 23. mars 2024.*
Alfred Nobel, svensken som oppfant dynamitt
**Dynamitt** er en sprengstoff som består av nitroglyserin som stoff, som er adsorbert i kiselgur (leireaktig jord) og andre tilsatsmaterial. Dynamitt blei oppfunne av svensken Alfred Nobel i 1863 og vidareutvikla til produksjon i Krümmel (Geesthacht i Schleswig-Holstein, Tyskland) og patentert i 1867. Bruksområda er fleire, blant anna i vegbygging og store tunnelarbeid. Dynamitt kan også brukast til sprenging under vatn. Den blei normalt seld i dynamittgubbar på 2,5 cm i diameter og 20 cm lengde for å passe vanlege fjellboringshol.

Dynamitt er ulikt krut ved at stoffet detonerer. Det betyr at tenning skjer ved ei sjokkbølgje som forplantar seg fortare enn lyden si hastigheit i mediet. Sjokkbølgja komprimerer stoffet, og gir temperaturauke til tenningspunktet. Krut på den andre sida brenn ved termisk leiing under lyden si hastigheit i stoffet. Detonasjonen av dynamitt må setjast i gang med ei fenghette.

I dag blir det framstilt ei rad ulike sprengstoff. Desse er oftast ikkje dynamittar. Dette gjeld blant anna trinitrotoluen (TNT), plastiske sprengstoff og slurry som ikkje er basert på adsorbert nitroglyserin. Dette er fordi slike sprengstoff ofte er sikrare i transport og bruk og fordi dynamitt kan bli ustabilt ved lagring fordi nitroglyserin kan sveitte ut. Dynamitt er difor vidareutvikla ved adsorbsjon i nitrocellulose, også kalla cordit.
**Christchurch** er ein by i grevskapet Dorset i England. Han utgjer saman med omkringliggande område eit distrikt ved same namn, og sidan dette vart oppretta i 1974 har byen vokse slik at den no kan seiast å vere praktisk talt identisk med distriktet. Folketalet i distriktet er 45 800, og arealet er 50,4 km².

Byen vart grunnlagt som ein saksisk landsby, og heitte opphavleg Twyneham, som tyder «busetnad mellom to elver». Dette viser til Avon og Stour, som begge renn ut i havet ved hamna i Christchurch.

Sentrum vert dominert av klosterkyrkja som har gjeve byen sitt noverande namn. 

I 1974 vart byen slått saman med delar av distriktet Ringwood og Fordingbridge, og overført frå Hampshire til Dorset. ein viktig grunn til dette er at den utgjer ein del av eit urbant område som består av Bournemouth, Poole og Wimborne, eit område som best kunne administrerast som del av Dorset.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Christchurch i Dorset» frå Wikipedia på bokmål, den 16. juli 2011.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* GeoNames
* BBC Things
* MusicBrainz (area)

 |
**Karen Angelo Hækkerup** (fødd 12. juni 1974 i Hillerød) er ein tidlegare dansk politikar for Socialdemokraterne.

Bakgrunn
--------

Hækkerup er dotter av læraren Erik Debois og psykologen Kirsten Angelo Schmidt. Ho er gift med folketingsmedlemmet Ole Hækkerup, og busett i Dragør på Amager. Med dette er ho også svigerinna av folketingsmedlem og minister Nick Hækkerup og svigerdottera av tidlegare folketingsmedlem Klaus Hækkerup. Karen Hækkerup har studentereksamen frå Odense Katedralskole fra 1993, studium i historie frå Odense Universitet frå 1994/1995 og kandidatutdanning i statsvitskap frå Københavns Universitet frå 2010.

Karriere
--------

Hækkerup var medlem av Københavns borgarrepresentasjon 1998–2005 og medlem av Folketinget for Københavns amtskrins 2005–2007 (nominert frå Amager krins) og for Københavns storkrins (nominert frå Tårnby krins) 2007–2014. Hækkerup var sosial- og integreringsminister 2011–2013, matvareminister i 2013 og justisminister 2013–2014.

I 2014 søkte Hækkerup avskjed frå dei politiske verva sine for å tiltre som administrerande direktør i interesseorganisasjonen til bøndene og næringsmiddelindustrien Landbrug & Fødevarer.

Kjelder
-------

1. 1 2  «Karen Hækkerup» (på dansk). Folketinget. Henta 4. november 2014.
2. ↑  Østergaard, Mette (10. oktober 2014). «Karen Hækkerup: Jeg vender aldrig tilbage til Folketinget». *Politiken* (på dansk). Henta 4. november 2014.
3. ↑  Ritzau (10. oktober 2014). «Yildiz Akdogan afløser Karen Hækkerup i Folketinget». *Ekstra Bladet* (på dansk). Henta 4. november 2014.

* *Denne artikkelen bygger på «Karen Hækkerup» frå Wikipedia på bokmål, den 16. mars 2024.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF

 |
**Øverbygd** er ein tettstad i Målselv kommune med 251 innbyggjarar per 1. januar 2017. Staden var tidlegare sentrum for ein eigen kommune. 

Kommuneadminstrasjonen ligg på Moen. Bygda ligg øvst i Målselvdalen der Målselvdalen møter Rostadalen og Dividalen. Forsvaret er den viktigaste arbeidsplassen i bygda med Skjold leir (tidlegare Maukstadmoen og Holmen Leir) som ligg sentralt i bygda og har om lag 800 soldatar. I 2005 vart *Filmcamp* etablert i den gamle militærleiren på Holmen. Øverbygd har ein pub som heiter Kaffebrenneriet.

Øverbygd kommune 1925-1964
--------------------------

Øverbygd var tidlegare ein eigen kommune. Opphavleg var Øverbygd ein del av Målselv formannskapsdistrikt, men vart skild ut som eigen kommune med 566 innbyggjarar 1. juli 1925. 

Øverbygd kommune var den minste kommunen i Troms etter folketal frå han vart oppretta og fram til 1962, då han passerte Astafjord i folketal.

1. januar 1964 vart Øverbygd og Målselv kommunar med tillegg av garden Skogli ved Heia i Balsfjord, og Naveren og Målsnes i Malangen slegne saman til den nye Målselv kommune. Øverbygd hadde ved samanslåinga 1 232 innbyggjarar.

### Folketalsutvikling

**Folketalsutvikling for tidlegare Øverbygd kommune frå 1925 til 1964:**

| 1.7.1925 | 1.12.1930 | 3.12.1946 | 1.1.1951 | 1.1.1961 | 1.1.1964 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 566 | 649 | 744 | 754 | 1176 | 1232 |
|

Kjelder
-------

1. ↑  Dag Juvkam, *Historisk oversikt over endringer i kommune- og fylkesinndelingen* (SSB, 1999)
2. 1 2  Statistisk årbok for Norge 69. årgang, 1950 (Statistisk sentralbyrå, 1950)
3. 1 2 3  Folkemengd i Øverbygd 1. januar kvart år frå 1951, frå Statistisk sentralbyrå

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
**Jelena Aleksandrovna Afanasjeva**, fødd **Vlasova**, (fødd 1. mars 1967) er ein russisk tidlegare friidrettsutøvar frå Kulebaki som i 1998 vart europameister på 800 meter, året etter ho vann VM-sølv på distansen.

Aktiv
-----

Jelena Vlasova sette personbeste på 800 meter med sterke 1.57,77 i 1988-sesongen, ei bestetid ho forbetra fyrst ni år seinare. Ho kom tilbake i 1991 som Jelena Afanasjeva og sikra seg bronsen ved innandørs-EM 1992 i Genova, bakom Ella Kovacs frå Romania og sin eigen lagkamerat Inna Jevsejeva. Under verdsmeisterskapen 1993 i Stuttgart rauk Afanasjeva ut allereie i forsøksløpet. I innandørs-VM 1995 i Barcelona sprang ho inn til andreplass, slått av Maria Mutola frå Mosambik. Sommaren 1995 vart Afanasjeva russisk meister på 800 m, derimot enda VM 1995 i Göteborg med at ho vart slått ut i semifinalen. Under dei olympiske leikane 1996 tangerte Afanasjeva den personlege rekorden på 1.57,77 i semifinalen, i finalen vart ho nummer fem med 1.59,57.

Afanasjeva kneip sølvmedaljen på 800 m ved VM 1997 i Aten. Med tida 1.57,56 slo ho Maria Mutola med 0,03 sekund, Ana Fidelia Quirot frå Cuba vann løpet. Ei veke etter verdsmeisterskapen gjorde Afanasjeva sitt livs beste løp då ho deltok i Weltklasse Zürich, tida 1.56,61 vart verande hennar personbeste. Sommaren 1998 vart Afanasjeva russisk meister på 800 meter for andre gong. Under europameisterskapen 1998 i Budapest var ho den klart sterkaste løparen i feltet og vann gull på tida 1.58,50, med svenske Malin Ewerlöf og Stephanie Graf frå Austerrike på dei andre pallplassane.

Afanasjeva slutta tevle internasjonalt i 2001.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* VM 1993 i Stuttgart: Utslått i forsøket (2.01,94=nr 19)
* VM 1995 i Göteborg: Utslått i semifinalane (2.03,66=nr 12)
* OL 1996 i Atlanta: Nr 5 – 1.59,57
* VM 1997 i Aten: Sølvmedalje – 1.57,56, bakom Ana Fidelia Quirot (1.57,14)
* EM 1998 i Budapest: Gullmedalje – 1.58,50, framom Malin Ewelöf (1.59,61)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Jelena Alexandrowna Afanassjewa» frå Wikipedia på tysk, den 5. juni 2020.*
**Francis Fox Tuckett** (10. februar 1834–20. juni 1913) var ein britisk lêrhandlar og fjellkatrar frå landsbyen Frenchay Common, i dag ein bydel i Bristol.

Tuckett var son til ein rik lêrhandlar og tok i si tid over forretninga etter faren. Kvar sommar tok han seg fri nokre månader og drog på fjellferder i alpelanda. Han vert rekna som ein av dei sentrale aktørane i den såkalla gulladeren i fjellklatringa i Alpane. Den 18. juni 1859 var han med å bestige Aletschhorn for aller fyrste gong, saman med tre fjellførarar. Frå 1859 gjorde han 269 toppturar og fleire fyrstebestingar og jomfruturar i høgfjellet. I 1861 var han med i det laget som fann det som seinare har vorte normalruta til topps på Mont Blanc og i 1862 traverserte han og tre fjellførar over Dauphine-Alpane som dei aller fyrste menneska. I 1864 var han ein dei fyrste som undersøkte Dolomittane. Gjennom 1860-åra utvikla han ein sovepose for bruk i høgfjellet.

Aletschhorn.
Turisthytta Rifugio Tuckett ved Madonna di Campiglio i Dolomittane, 2 272 moh. har namn etter Francis Fox Tuckett.

Tuckett var interessert i så mykje, mellom anna gav han i 1888 ut skriftet *Notes of ancient Norwegian wooden churches*.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Francis Fox Tuckett» frå Wikipedia på engelsk, den 11. november 2015.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC

 |
**Verdsmeisterskapen 1980 i sprint-firkamp på skeiser** vart avvikla i West Allis i delstaten Wisconsin i USA laurdag 9. og sundag 10. februar. Meisterskapen var den ellevte i sprint-firkamp. 65 utøvarar, 33 karar og 32 kvinner, deltok i meisterskapen. Det var andre gongen West Allis var vertskap for sprint-verdsmeisterskapen.

Eric Heiden frå USA vart verdsmeister for fjerde året i rad, etter å ha vunne tre av dei fire løpa. Landsmannen Tom Plant var bestemann på den fyrste 500-meteren. Karin Enke frå Aust-Tyskland vart verdsmeister for fyrste gong, ho òg vann tre av fire løp. Fjorårsvinnar Leah Poulos sigra på den andre 500-meteren.

### Verdsmeisterskapen 1980 i skeise-sprint/Menn


| Plass | Utøvar | Land | Poeng |
| --- | --- | --- | --- |
| Gull | Eric Heiden |  USA | 154,855 |
| Sølv | Gaétan Boucher |  Canada | 157,920 |
| Bronse | Tom Plant |  USA | 158,960 |
| 4 | Sergej Khlebnikov |  Sovjetunionen | 159,680 |
| 5 | Kai Arne Engelstad |  Noreg | 160,145 |
| 6 | Jevgenij Kulikov |  Sovjetunionen | 160,490 |
| 7 | Peter Mueller |  USA | 160,625 |
| 8 | Terje Andersen |  Noreg | 160,645 |
| 9 | Lieuwe de Boer |  Nederland | 160,730 |
| 10 | Johan Granath |  Sverige | 161,150 |
| 11 | Bert de Jong |  Nederland | 161,715 |
| 12 | Dan Immerfall |  USA | 161,815 |
| 13 | Kazuki Ichimura |  Japan | 162,050 |
| 14 | Olav Marchini |  Noreg | 162,430 |
| 15 | Oloph Granath |  Sverige | 163,120 |

Dato: 9./10. februar

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Wereldkampioenschappen schaatsen sprint 1980» frå Wikipedia på nederlandsk, den 6. februar 2024.*
| **Bolærne** |
| --- |
| Geografi |
|  |
| **Stad** | Ytre Oslofjord |
| **Koordinatar** | 59°12′49″N 10°32′54″E﻿Koordinatar: 59°12′49″N 10°32′54″E﻿ |
| **Tal på øyar** | 3 store

 |
| **Høgaste punkt** | 50 moh. |
| Administrasjon |
| **Land** | Noreg Noreg |
| **Fylke** | Vestfold og Telemark

 |

**Bolærne** er ei øygruppe i Ytre Oslofjord utanfor Nøtterøy i Færder kommune. Ho består av **Vestre Bolæren**, **Mellom Bolæren** og **Østre Bolæren**, i tillegg til nokre mindre øyar, holmar og skjer.

Busetjinga på Bolærne går ifølge skriftlege kjelder tilbake til 1600-talet. Mellom Bolæren er den største av øyane og hadde midt på 1800-talet 33 fastbuande. Fram til 1916 låg øyane under Jarlsberg hovudgard. Då vart Bolærne kjøpt av Forsvaret i samband med utbygging av festningsanlegg i Ytre Oslofjord. Tidlegare Nøtterøy kommune overtok Mellom Bolæren i 2004.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Bolærne» frå Wikipedia på bokmål, den 8. april 2008.*

Fotnotar
--------

1. ↑  Nøtterøy Historielag[*daud lenkje*]

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
**Ogooué**, **Ogowe** eller **Ogove** er den viktigaste elva i Gabon i Afrika. Ho er den femte største elva i Afrika rekna ut frå vassføring.

Geografi
--------

Ogooué har utspring 450 moh. 2°40′S 14°30′E﻿ 2°40′S 14°30′E﻿, på eit sandete og nesten trelaust platå, Batéképlatået, som dannar vasskiljet mellom nedslagsfeltet til denne elva og Kongoelva. Ho flyt nordvestover, gjennom fleire fossar, og veks med tilførsle frå fleire bielver. Elva endrar retning etter at ho i nærleiken av ekvator har fått tilførlle frå elva Ivindo frå nord. Ho held fram mot vest, og seinare mot søraust. Etter at ho har fått tilførsle frå den største bielva si, Ngounie, blir ho svært brei og øyrik. Frå nord får ho meir vatn frå innsjøen Azingo og frå sør frå innsjøane Onangue og Anengue.

Den nordlegaste greina av deltaet, Nasaretelva, som renn ut i Nasaretvika nord for Kapp Lopez, har i den tørraste perioden av året ei djupne på 6-9 meter. Den sørlegaste renn ut i den store lagunen Nkomi, som heng saman med Atlanterhavet. Den store utstrekkinga til deltaet (omkring 120 km frå nord til sør) og dessutan den veldige vassmengda (som kjem av at elveområdet ligg innanfor det tropiske regnbeltet) gav ein gong grunn til å tru at elva var ei nordleg grein av Kongo, eller i alle fall ei av hovudelvene på kontinentet. 

Lengda på elva er 1 200 km, nedslagsområdet 300 000 km² og deltasumpen er 4 800 km². Elva er farbar for mindre fartøy i 350 km opp til Ndjolé.

Utforsking
----------

Munningsområdet til elva blei tatt i fransk besittelse i 1873, og Victor de Compiègne og Alfred Marche drog i 1874 oppover elva til nesten 13° austleg lengd. Frå 1876 undersøkte Pierre Savorgnan de Brazza det øvre løpet til elva under fleire reiser, og tok samtidig området her i besittelse for Frankrike.

Kjelder
-------

1. ↑  «Ogooué». *Store norske leksikon* (på norsk). 23. august 2023.

* *Denne artikkelen bygger på «Ogooué» frå Wikipedia på bokmål, den 23. januar 2024.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*
* Perusset André. 1983. Oro-Hydrographie (Le Relief) in *Geographie et Cartographie du Gabon, Atlas Illustré* led by The Ministère de l'Education Nationale de la Republique Gabonaise. Pg 10-13. Paris, France: Edicef.
* Petringa, Maria. *Brazza, A Life for Africa*. Bloomington, IN: AuthorHouse, 2006. ISBN 9781-4259-11980. Describes Pierre Savorgnan de Brazza's extensive explorations of the Ogoué River basin.
* National Geographic. 2003. African Adventure Atlas Pg 24,72. led by Sean Fraser.
* Gardinier David. 1994. Historical Dictionary of Gabon 2nd Edition. USA: The Scarercrow Press, Inc.
* Direction General de L'Environnement.1999. Stratégie nationale et Plan D'action sur la biodiversité biologique du Gabon.
* The Atlas of Africa. Pg 201. by Regine Van Chi-Bonnardel. Jeune Afrique Editions.
* Lerique Jacques. 1983. Hydrographie-Hydrologie. in *Geographie et Cartographie du Gabon, Atlas Illustré* led by The Ministère de l'Education Nationale de la Republique Gabonaise. Pg 14-15. Paris, France: Edicef.
* Ogove i *Nordisk familjebok* (2:a upplagan, 1914)


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GND
* GeoNames

 |
|  |
| --- |
| **Guanako** |
| GuanakoGuanako |
|
| **Utbreiing og status** |
| **Status i verda:** LC LivskraftigUtbreiinga av guanako Utbreiinga av guanako |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Pattedyr Mammalia |
| **Orden:** | Klauvdyr Artiodactyla |
| **Familie:** | Kamelfamilien Camelidae |
| **Slekt:** | *Lama* |
| **Art:** | **Guanako** *L. guanicoe* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Lama guanicoe***Müller, 1776 |

**Guanako** *(Lama guanicoe)* eller *huanaco* er eit partåa klauvdyr i kamelfamilien. Guanakoen er i slekt med vikunjaen og lamaen. Ein reknar med at den tamme lamaen stammar frå den ville guanakoen.

Skildring
---------

Guanakoen har raudbrun, tjukk pels med ljosare mageparti. Dyra blir cirka 2 meter lange og har ei skulderhøgd på 1,1 m; hannane blir noko større enn hoene. Eit vakse dyr veg mellom 100-120 kg. Guanakoane lever saman i flokkar på rundt tjue dyr med éin leiarhann.

Guanakoen treng svært lite vatn og lever i turre grasområde i Sør-Amerika, heilt opp til 4000 moh. Leveområdet strekkjer seg frå dei sørlege Andesfjella i Peru heilt ned til øygruppa Eldlandet på sørspissen av kontinentet. Dei fleste finst i dag i argentinsk Patagonia. 

Tidlegare har det vorte drive mykje jakt på guanakoen på grunn av skinnet og kjøtet. Dei har også fått sterkt avgrensa leveområde på grunn av aukande beiteområde for storfe, men er i dag verna av fleire nasjonalparkar i Sør-Amerika, t.d. Alberto de Agostini nasjonalpark og Torres del Paine nasjonalpark, begge i Chile.

Kjelder
-------

* 

* «guanako» i *Store norske leksikon*, snl.no. henta inn 2. juli 2012.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Guanako**
**Frederik Charlow Sophus Borchsenius** (10. januar 1808–12. desember 1880) var ein norsk jurist, embetsmann og stortingsmann.

Borchsenius var fødd i Værum på Jylland i Danmark. Han var brorson av Laurentius Borchsenius og kom til Noreg i 1829 då han fekk arbeid hos han. I 1832 tok han norsk juridisk eksamen og var deretter fem år fullmektig hos sorenskrivaren i nedre Telemark. Norsk statsborgar i 1837, same året konstituert fut i nedre Telemark. 1841-43 underrettsprokurator i Bratsberg amt. Frå 1844 til 1879 var han fut i nedre Telemark. Siste leveåret konstituert amtmann i Bratsberg.

Borchsenius var i 1843 medlem av ein kongeleg kommisjon om utvandring. Elles var han styreformann i sparebank i Skien, fyrst, og sidan Gjerpen.

Borchsenius representerte Bratsberg amt på Stortinget i 1842, 1845, 1848, 1854, 1857, overordentleg storting 1858, 1862-63 og overordentleg storting 1864. Han var sekretær i Stortinget 1842-1848. Elles mellom anna formann i desisjonskomiteen og sekretær i lovkomiteen i 1842, formann i protokollkomiteen i 1848. Medlem av vegkomiteen i 1854 og 1857. 1862-63 var han sekretær i bankkomiteen og medlem av matrikkelkomiteen.

Borchsenius døydde ved Skien i 1880.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
* Biografisk informasjon om Frederik Borchsenius NSD Norsk senter for forskningsdatas politikararkiv

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
**Fairground Attraction** var eit britisk folk- og softrockband. Det er best kjent for den store hitten sin «Perfect» og den etterfølgjande singlen «Find My Love», og for å ha danna byrjinga på karrieren til forsongaren sin Eddi Reader. I tillegg til Reader bestod gruppa av Mark E. Nevin, Simon Edwards og Roy Dodds.

Karriere
--------

Fairground Attraction skreiv kontrakt med RCA 1987. Gruppa gav ut den fyrste singelen sin, «Perfect», i april 1988. Han vart ein umiddelbar suksess og nådde toppen av UK Singles Chart. Debutalbumet til gruppa, *The First of a Million Kisses*, var ei blanding av folkemusikk, jazz og country med cajun-element. Alle songane bortsett frå ein var skrivne av Mark E. Nevin. Albumet blei gjeve ut i 1988 etter suksessen med «Perfect», og debuterte på tredjeplassen på UK Albums Chart for heretter å toppa som nummer 2. Det selde seinare til platina. Det blei gjeve ut tre singlar til frå albumet: «Find My Love» (som nådde 7. plassen på UK Singles Chart), «A Smile in a Whisper» og «Clare».

Ved BRIT Awards i 1989 vann «Perfect» prisen for beste single og *The First of a Million Kisses* fekk prisen for beste album.

Sjølv om gruppa var populær i fleire europeiske land og turnerte i USA var den største suksessen hennar utanfor Storbritannia i Japan, der ho turnerte i 1989. Turneen førte fram til livealbumet *Kawasaki Live in Japan 02.07.89*.

Under innspelingane av det andre albumet til gruppa, i september 1989, oppstod det rykte om usemje, og i januar 1990 gjekk gruppa i oppløysing. Albumet *Ay Fond Kiss* kom ut i 1990, og songen «Walkin' After Midnight» blei den siste singelen hennar. Dette var ein coverversjon av Patsy Cline sin hitt frå 1957. Albumet bestod av b-sider og anna materiale som var spelt inn til det fyrste albumet, ein del var det frå samarbeid av berre to medlemmer av gruppa. Materialet til det andre albumet blei seinare spelt inn av Nevin med Brian Kennedy under namnet Sweetmouth.

Eddi Reader starta ein solokarriere, medan Mark E. Nevin samarbeidde med Morrissey, og var med på å skriva det meste av albumet hans *Kill Uncle* log fleire seinare songar i rockabillystil.

| Tittel | Albumdetaljar | Høgaste hitlisteplassering | Sertifiseringar |
| --- | --- | --- | --- |
| UK | AUS |
| ***The First of a Million Kisses*** | * Utgitt: 1. mai 1988
* Plateselskap: RCA
* Format: CD, kassett, vinyl
 | 2 | 9 | * UK: Platina
 |
| ***Ay Fond Kis'*** | * Utgitt: 30. juli 1990
* Plateselskap: RCA
* Format: CD, kassett
 | 55 | — |  |
| "—" Nådde ikkje hitlistene. |


1. ↑  Kill Uncle Arkivert 21. februar 2016 ved Wayback Machine.. All Music
2. ↑  «Fairground Attraction discography». chartstats.com. Arkivert frå originalen 14. oktober 2012. Henta 9. oktober 2014.
3. ↑  Australian (ARIA Chart) peaks:
*For idrettshallen på Lillehammer, sjå Håkons Hall.* 
Håkonshallen i Bergen.
**Håkonshallen** er ein steinhall frå mellomalderen, i Bergen. Håkonshallen vart først oppført under Håkon Håkonsson, som herska over Noreg frå 1217 til 1263. Første gongen ein veit at hallen vart brukt var under bryllaupet til kong Håkon sin son, Magnus, seinare kjent som Magnus Lagabøte, den 11. september 1261.

Hallen er bygd i gråstein med hjørnekvadrar og detaljar av kleberstein. Øvst hadde bygnngen ein stor gildehall der kongen sitt høgsete var på pallen ved den nordre tverrveggen. Ein kunne bu i mellometasjen, medan kjellaretasjen var brukt til lager.

Håkonshallen, sidegavlen
 Håkonshallen med Rosenkrantztårnet i bakgrunnen.
Bygningen forfall i løpet av mellomalderen. Kring 1530 sette lensherren Eske Bille kanonar på eit bolverk han fekk bygd oppå hallen. Frå 1683 vart han brukt som kornmagasin. 

J.C. Dahl «gjenoppdaga» bygget som kongehall. Foreningen til norske Fortidsmindesmerkers Bevaring fekk som si første større oppgåve å restaurera Håkonshallen. På oppdrag av J.C. Dahl fekk arkitekten Franz Wilhelm Schiertz utført oppmålingsteikningar av hallen. I 1873 byrja restaureringsarbeida under arkitekt Christian Christie. Arkitektane Peter Blix og Adolph Fischer fullførte restaureringa i åra 1880–1895. Trappegavlen vart tilbakeført på bakgrunn av det eldste bildet av bygningen, Scholeusstikket frå ca. 1580. Innvendig vart hallen utsmykka med fresker, biletvev og møblar etter teikningar av Gerhard Munthe.

Eksplosjonen på Vågen i 1944 førte til omfattande skader på Håkonshallen. Etter nye arkeologiske undersøkingar av arkitekten Gerhard Fischer vart hallen gjenoppbygd av Johan Lindstrøm, Claus Lindstrøm, Jon Lindstrøm og Peter Helland-Hansen i åra 1955–1961. Den innvendige utsmykkinga vart utført av Sigrun Berg, Synnøve Anker Aurdal og Ludvig Eikaas.

I dag vert Håkonshallen administrert av Bymuseet i Bergen, som også administrerer Rosenkrantztårnet (rett attmed Håkonshallen), Gamle Bergen og Lepramuseet. Håkonshallen vert brukt ein del til konsertar, særleg korsong og kammermusikk.

Kjelder
-------

1. 1 2 3  Brochmann, Odd (11. september 2017). «Håkonshallen». *Store norske leksikon* (på norsk).

* *Denne artikkelen bygger på «Håkonshallen» frå Wikipedia på bokmål, den 3. april 2019.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*

* Per Fett (1961). *Håkonshallen: fører*. [Eide].
* Einar Lexow (1929). *Haakonshallen*. John Grieg.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Håkonshallen**

* 

* Håkonshallen i kulturminnesok.no, nettstaden til Riksantikvaren
* Bergen byleksikon på nett, om Håkonshallen

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF

 |
Koordinatar: 34°27′13″N 40°56′12″E﻿

**Abu Kamal** eller **al-Bukamal** er ein by aust i Syria ved Eufrat nær grensa til Irak. Eufrat deler Abu Kamal i to område: Shamiyya (som høyrer til Levanten) og Jazira (som høyrer til Mesopotamia) Al-Jazira, eit sletteområde som består av det nordaustlege Syria og nordvestlege Irak, og som skil seg markant frå Den syriske ørkenen og den nedre, lågare delen av det sentrale Mesopotamia. Abu Kamal er eit økonomisk blømande jordbruksområde med kvegdrift, og dyrking av korn og bomull. Her ligg òg den historiske staden Dura-Europos og det gamle kongedømet Mari.

Etymologi
---------

I osmansk tid vart Abu Kamal kalla *Kışla*, som lokalt vart uttalt «qashla», som igjen er eit tyrkisk ord for 'militær forlegning'. Namnet «Qashla» er framleis kjend som eit anna namn på staden. Namnet «Al-Bukamal» (arabisk البوكمال) tyder 'familien Kamal', og Kamal var eit folk som budde der, medan namnet Abu Kamal tyder 'faren til Kamal'.

Historie
--------

I romartida var Abu Kamal, som ein del av Mesopotamia, ein viktig handelsstasjon mellom Romarriket og India. Han vart erobra av Zenobia og vart ein del av kongedømet Palmyra.

Tidleg i islamsk tid vart styret av Jazira ofte delt med Armenia. Under Mu'awiyah (guvernøren av Syria som seinare grunnla Umayyade-kalifatet), vart styret av al-Jazira ein del av styret av Syria.

På 1600-talet var Abukamal eller Ebukemal setet for ein osmansk sanjak i Eyaletet Ar Ruha, som i dag er Sanliurfa. Det var eit kaza-senter i Zor Mutasarrıflığı (Distriktet Zor), som hadde senter i Deyrizor før det osmanske styret enda i 1918.

Frankrike okkuperte Abu Kamal i lag med Dair Azzour i 1921 og sette ein stor garnison her. I 1946 vart han ein del av det sjølvstendige Syria. Stillinga til regionen ved grensa til Syria og Irak, særleg etter den amerikanske invasjonen av Irak, har gjort byen til eit viktig handels- og politisk senter. 

### Amerikansk åtak

Måndag 27. oktober 2008 utførte fire USA-amerikanske helikopter eit raid mot landsbyen Sukkariyeh i Abu Kamal. Dette var det første kjende raidet til USA i Syria. Meldingar rapporterte om at minst sju menneske hadde mista livet, fire av dem barn. Abu Kamal ligg nær Qaim, ein grenseovergang for irakiske opprørarar og åstad for Operasjon Steel Curtain i november 2005.
Den syriske utanriksministeren Walid Muallem sa då at «Drap på sivile er i følgje folkeretten ei terroristhandling.»

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Abu Kamal» frå Wikipedia på engelsk, den 9. mai 2014.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. 1 2  *20110506-Syria Toponymic factfile* (PDF), pcgn - The Permanent Committe on Geographical Names, henta 8. august 2021
2. ↑
3. ↑  «'US helicopter raid' inside Syria» (på engelsk). 27. oktober 2008.
4. ↑  Al-Jazeera
5. ↑  «Syria hits out at 'terrorist' US» (på engelsk). 28. oktober 2008.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Abu Kamal Arkivert 2006-10-28 ved Wayback Machine. (arabisk)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GeoNames

 |
**Aaron Kenneth Buttrey** (1. april 1945–12. september 2004) var ein amerikanske trommeslagar og arrangør. I følgje CMT var han «ein av dei viktigaste studiomusikarane i Nashville».

Buttrey vart fødd i Nashville og vart profesjonell musikar alt 11 år gammal. Berre 14 år gammal la han ut på den første verdsturneen sin med Chet Atkins. Han arbeidde først med Charlie McCoy og spelte seinare i sine eigne band, Barefoot Jerry og Area Code 615. Area Code 615 var best kjend for songen «Stone Fox Chase», som vart kjenningsmelodien for BBS-programmet *The Old Grey Whistle Test* i 1970-åra. 

Han er derimot mest kjend som studiomusikar og har arbeidd med mange kjende musikarar, mellom andre Bob Dylan, Neil Young og Jimmy Buffett. 

Han spelar på Dylan sine album *Blonde on Blonde*, *Nashville Skyline* og *John Wesley Harding*, Neil Young sine *Tonight's the Night*, *Harvest* og *Harvest Moon*; og Buffett sine *Changes in Latitudes, Changes in Attitudes* (inkludert den kjende «Margaritaville»). Han har òg arbeidd med Bob Seger, Gordon Lightfoot, Elvis Presley, Donovan, George Harrison, Joan Baez, Dan Fogelberg og Kris Kristofferson. I 1979 spelte Buttrey trommer på det siste studioalbumet til Chuck Berry, *Rock It*. I tillegg til studioarbeidet, spelte han i turnebandet til Neil Young, Stray Gators og spelte i gruppa Rig. 

Han er sitert på at han er mest stolt over å ha spelt trommer på Bob Dylan sin «Lay Lady Lay».

Buttrey døydde av kreft i Nashville den 12. september 2004.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Kenny Buttrey» frå Wikipedia på engelsk, den 27. oktober 2010.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  >CMT article

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* BNE

 |
Koordinatar: 33°29′N 36°21′E﻿

**Jaramana** (arabisk **جرمانا**) er ein by sør i Syria i Rif Dimashq guvernement på Ghoutasletta. Han ligg 10 kilometer søraust for den syriske hovudstaden Damaskus og ligg innanfor storbyområdet. Folkesetnaden er hovudsakleg kristne og drusarar.

Historie
--------

Jaramana vart vitja av den den syriske geografen Yaqut al-Hamawi tidleg på 1200-talet og han skreiv at han var «ein bydel i Ghautah kring Damaskus».

Demografi
---------

Sidan 2003 og byrjinga av Irakkrigen, emigrerte mange irakarar til Jaramana, og folketalet auka frå kring 100 000 til over 250 000. I følgje folketeljinga 2004 var folketalet i byen 114 363.

Det ligg òg ein palestinsk flyktningleir nær byen med same namnet. Jaramana har vore ein av dei mest populære destinasjonane for irakiske assyrisk kristne flyktningar som flykta frå det ustabile landet. I oktober 2006 fekk det assyriske samfunnet i Jaramana ein prest frå Mosul i Irak. Presten, Arkan Hana Hakim, hevda det no er 2 000 assyrisk-irakiske flyktningar i byen Jaramana aleine.

Den 28. november og 12. desember 2012 vart den hovudsakleg drusiske og kristne byen råka av ein sjølvmordsbombar og ei bilbombe som tok livet av minst 54 sivile, inkludert kristne, drusarar, og sunnimuslimar. Sjølvmordsbombarane tok òg livet av fleire irakiske og palestinske flyktningar i Jaramana.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Jaramana» frå Wikipedia på engelsk, den 4. juli 2014.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* le Strange, Guy (1890). *Palestine Under the Moslems: A Description of Syria and the Holy Land from A.D. 650 to 1500*. Committee of the Palestine Exploration Fund.

1. ↑  le Strange, 1890, s. 462.
2. ↑  «أسعار العقارات في جرمانا تتحدى الإنحدار .. والجمود لم « («Real estate prices in Jaramana challenge Downgrade ..») *De Press - Buildex Online* 19. mars 2009, på arabisk, henta 28. juni 2014
3. ↑  « العقارات في مدينة جرمانا الأسعار نار» («Real estate prices in byen Jaramana are afire») *Syria Steps* 13. januar 2010, på arabisk, henta 28. juni 2014
4. ↑  «Huge increase in number of Christian Iraqis fleeing to Syria» Arkivert 2012-02-05 ved Wayback Machine. *German Press Agency* 12. oktober 2006 at *The Raw Story*, henta 28. juni 2014

Bakgrunnsstoff
--------------

* Nyhende frå Jaramana
* Bilete frå Jaramana flyktningleir Arkivert 2013-01-02 ved Archive.is

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Dwain Anthony Chambers** (fødd 5. april 1978) er ein britisk tidlegare friidrettsutøvar frå London. På 100 meter tok han sølv i europameisterskapen 1998 og bronse i verdsmeisterskapen 1999. I stafettløp over 4 x 100 meter var han med om å vinne sølv i VM 1999 og gull i EM 2006. Under hall-VM 2010 vann 60-meteren.

Aktiv
-----

Chambers vart andremann på 100 m ved EM 1998 i Budapest, slått av landsmannen Darren Campbell. Året etter sette han personleg rekord med 9,97 sekundar og kneip bronsemedaljen på 100 meter då VM 1999 fann stad i Sevilla. Deretter sprang han som ankermann Storbritannia inn til europarekord og sølvmedalje i 4 x 100 meter stafett, laget elles bestod av Jason Gardener, Darren Campbell og Marlon Devonish. Under Sommar-OL 2000 i Sydney enda Chambers på fjerdeplassen på 100 m, same plassering fekk han på distansen også ved VM 2001 i Edmonton.

### Doping

I europameisterskapen 2002 i München var Chambers fyrstemann på 100-meteren framom Francis Obikwelu, før han så var med om å vinne 4 x 100 m stafett. I oktober 2003 kom for ein dag at Chambers 1. august hadde testa positivt på steroidet tetrahydrogestrinon. Det britiske friidrettsforbundet stengde han ute frå idretten i to år, og alle resultata hans etter 1. januar 2002 vart annullert.

### Tilbake

År 2006 kom Chambers tilbake på friidrettsbana. Under europameisterskapen i Göteborg kvalifiserte han seg til finalen på 100-meteren og han tok gull med det britiske mannskapet i 4 x 100 meter stafett. Sidan deltok han i 100-meterfinalen både ved VM 2009 og EM 2010.

Chambers sigra på 60 meter både ved hall-EM 2009 i Torino og hall-VM 2010 i Doha. I Torino sette han europarekord med 6,42 sekund i semifinalen. I 2014 var han to hundredels sekund for seint i mål til å ta bronsemedaljen på 100 m ved europameisterskapen i Zürich.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* EM 1998 i Budapest: Sølvmedalje på 100 m – 10,10, bakom Darren Campbell (10,04)
* VM 1999 i Sevilla: Bronse på 100 m – 9,97. Sølv i 4 x 100 m stafett (37,73)
* OL 2000 i Sydney: Nr 4 på 100 m – 10,08. Diskvalifisert i 4 x 100 m stafett
* VM 2001 i Edmonton: Nr 4 på 100 m – 9,99, Utslått i kvartfinalane på 200 m (20,60=nr 19)
* EM 2002 i München: Annullerte fyrsteplassar på 100 m og 4 x 100 m stafett
* VM 2003 i Paris: Annullert fjerdeplass på 100 m og annullert bronse i 4 x 100 m stafett
* EM 2006 i Göteborg: Gull i 4 x 100 m stafett (38,91). Nr 7 på 100 m – 10,24
* VM 2009 i Berlin: Nr 6 på 100 m – 10,00
* EM 2010 i Barcelona: Nr 5 på 100 m – 10,18
* VM 2011 i Daegu: Diskvalifisert i semifinalane på 100 m
* EM 2012 i Helsinki: Diskvalifisert i 4 x 100 m stafett
* OL 2012 i London: Utslått i semifinalane på 100 m (10,05=nr 10)
* VM 2013 i Moskva: Nr 14 på 100 m – 10,15
* EM 2014 i Zürich: Nr 4 – 10,24

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Dwain Chambers» frå Wikipedia på engelsk, den 16. oktober 2019.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* BBC Things
* Munzinger (sport)

 |