recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Europacupen i fotball 1968** var ei fotballturnering der vinnarane av 31 nasjonale toppseriar i fotball deltok, attåt tittelsforsvarar Celtic FC. Turneringa var den 13. i rekka og vart vunnen av Manchester United. I finalen på Wembley stadion i London 29. mai 1968 vann laget med 4-1 over Benfica frå Lisboa etter ekstraomgangar. Manchester United vart dermed det fyrste engelske laget sigra i Europacupen i fotball.

Europacupen 1968 var ei rein utslagsturnering. Ved lik målskilnad etter dobbelkampar måtte laga spele omkamp. Turneringa tok tok til 13. september 1967 og vart avvikla over fire rundar med utslagskampar, før finalen fann stad i London. Manchester United tok seg til finalen ved å slå ut Hiberninas FC frå Malta med 4-0 og 0-0, FK Sarajevo etter 0-0 og 2-1, polske Górnik Zabrze etter 2-0 og 0-1, samt Real Madrid etter 1-0 og 3-3. Benfica slo ut Glentoran FC, AS Saint-Étienne, Vasas Budapest og italienske Juventus.

Lagoppstillingane på Wembley stadion

### Finalen

Framfor 92 200 tilskodar på Wembley stadion gav Bobby Charlton United leiinga i det 53.minutt, og Jaime Graça utlikna i det 75. minutt. Ni minuttar ut i fyrste ekstraomgang var kampen så godt som avgjort, då både George Best, Brian Kidd og Bobby Charlton hadde sendt Manchester United opp i leiing 4-1.

Vinnarlaget **Manchester United** stilte med Alex Stepney, Shay Brennan, Bill Foulkes, David Sadler, Tony Dunne, Pat Crerand, Bobby Charlton (kaptein), Nobby Stiles, George Best, Brian Kidd og John Aston.

For **Benfica** spelte José Henrique, Adolfo Calisto, Humberto Fernandes, Jacinto Santos, Fernando Cruz, Jaime Graça, Mário Coluna (kaptein), José Augusto, José Augusto Torres, Eusébio og António Simões.

Concetto Lo Bello frå Italia dømde kampen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Europapokal der Landesmeister 1967/68» frå Wikipedia på tysk, den 21. mai 2017.*
**Den lille Havfrue** er ein vidgjeten skulptur i bronse av ei sittande nake kvinne med finnar på beina, plassert oppå ein stor naturstein i strandkanten på Langelinie («Den Lange Linie»), ei hamnestrekning på Østerbro i København. Skulpturen vart sett opp permanent på Langelinie 23. august 1913, og er meint å illustrere eventyret *Den lille Havfrue* av den danske forfattaren H.C. Andersen.

Skulpturen Den lille Havfrue var ei gåve til København by frå ølbryggjar Carl Jacobsen, og vart utforma av bilethoggaren Edvard Eriksen, som nytta kona si som modell. Arvingane til Edvard Eriksen eig no opphavsrettane til skulpturen, og har ved fleire høve kravd store skadebøter av folk som har offentleggjort fotografi og andre typar attgjevingar av skulpturen utan løyve frå dei på førehand. Arvingane har òg den originale skulpturen, som dei sel kopiar av. Det står kopiar i Solvang i California og Kimballton i Iowa i Sambandsstatane og i Vancouver i Canada. Ifylgje dansk lov fell den eineretten som arvingane har til skulpturen vekk når Edvard Eriksen har vore død i 70 år; det vil seie i 2029.
Ved fleire høve har det vore gjort skade på Den lille Havfrue på Langelinie, både ved måling og anna tilgrising, og til og med ved at delar av skulpturen har vorte skore av og fjerna. Hovudet vart kutta av i 1964, og korkje hovudet eller dei som stod attom illgjerninga er funne. Eit nytt hovud vart seinare utforma på grunnlag av to eksemplar i gips som finst av statuen.

Biletkunstnaren og diktaren Jørgen Nash påstod at han kjende skadevoldaren, men nekta å avsløre kven det var. I 1997 skildra han i boka *En havfruemorder krydser sit spor* korleis han sjølv hadde kasta hovudet av havfrua i ei myr, Utterslev Mose, utan at han etter dette vart trudd og straffa.

Armen som havfrua støttar seg på, vart kutta av 22. juli 1984. Skadevoldarane melde seg eit par dagar seinare og hadde med seg armen, som kjapt kunne setjast på att. Dei måtte ut med ei stor skadebot for å dekkje kostnadene ved reparasjonen.

Hovudet på havfrua vart kutta av att enno ein gong ei natt i 1988 av folk som om morgonen kontakta ein yrkesfotograf over telefon om skadeverket. Etter fyrst å ha fotografert den hovudlause statuen, som han seinare gjorde gode pengar på ved å selje fotografia til interesserte, varsla han politiet. Fotografen vart arrestert og sikta for å ha stått for skadeverket sjølv, men lauslaten etter to veker. Ikkje før i november 1998 vart saka mot han og to andre formelt lagt vekk.

Ved alle reparasjonane av statuen har bronsestøyparane hatt god nytte av dei to eksemplara i gips av havfrua.

Frå 1. mai til 31. oktober 2010 var havfrua stilt ut i den danske paviljongen på verdsutstillinga World EXPO i Kina.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Arvingane og opphavsretten til skulpturen Den lille Havfrue
* Om opphavsretten til Den lille Havfrue og brot på denne retten.
* Jørgen Nash. 1997. *En havfruemorder krydser sit spor: erindringer på fersk gerning* ISBN 87-11-15061-0

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames

 |
**Gagnamagnið** (engelsk: *The Data*, norsk omsetjing: *datamengda*) er eit islandsk band som vert leia av Daði Freyr Pétursson. 29. februar 2020 vann bandet islandske Söngvakeppnin med songen «Think About Things» og skulle dimed ha representert Island i Eurovision Song Contest 2020 i Rotterdam i Nederland. 18. mars 2020 avlyste EBU tevlinga på grunn av koronaviruspandemien i Europa vinteren 2020. I staden skal bandet og Pétursson representere Island i Eurovision Song Contest 2021.

Bakgrunn
--------

Gagnamagnið består av seks medlemmar: frontvokalist Daði Freyr Pétursson, kona hans Árný Fjóla Ásmundsdóttir, systera Sigrún Birna Pétursdóttir, Hulda Kristín Kolbrúnardóttir, Stefán Hannesson og Jóhann Sigurður Jóhannsson.

Namnet til bandet vert omsett til «The Data» på engelsk, men meir direkte omsett betyr Gagnamagnið «datamengda». Bandet er kjend for sine karakteristiske grøne genserar med sine eigne andlet pikselert på.

I 2017 deltok Gagnamagnið i den islandske songtevlinga Söngvakeppnin, der vinnaren får representere Island i Eurovision Song Contest. Gagnamagnið deltok med songen «Hvað með það?», men vart nummer to etter Svala Björgvinsdóttir. Daði og Gagnamagnið deltok på nytt i 2020 med songen «Gagnamagnið», med den engelske tittelen «Think About Things». Denne gongen vann bandet tevlinga og skulle ha representert Island i Eurovision Song Contest 2020. På grunn av koronavirusutbrotet vinteren 2020 vedtok EBU å avlyse tevlinga. Dette vart gjort for å hindre spreiing av koronaviruset SARS-CoV-2 og den medfølgjande sjukdomen covid-19 i Europa.

I oktober kunngjorde den islandske kringkastaren RÚV at Daði og Gagnamagnið skal representere Island i Eurovision Song Contest i 2021.

Referansar
----------

1. ↑  Granger, Anthony (20. mars 2020). «Belgium: Hooverphonic Will Compete At Eurovision 2021» (på engelsk). Henta 20. mars 2020.
2. ↑  eurofestival (29. februar 2020). «Eurovision 2020: in Islanda trionfano Daði Freyr e i Gagnamagnið con "Think about things"» (på italiensk). Henta 1. mars 2020.
3. ↑  «Iceland: Daði & Gagnamagnið release the music video for "Think about things" ahead of semi-final 2 of Söngvakeppnin 2020» (på engelsk). 14. februar 2020. Henta 1. mars 2020.
4. ↑  «Svala fulltrúi Íslands» (på islandsk). Henta 1. mars 2020.
5. ↑  «Daði Freyr snýr aftur í Söngvakeppnina» (på islandsk). Henta 1. mars 2020.
6. ↑  «Daði & Gagnamagnið win Söngvakeppnin with "Think About Things"» (på engelsk). 29. februar 2020. Henta 1. mars 2020.
7. ↑  Svendsen, Maiken (18. mars 2020). «Eurovision Song Contest avlyst» (på norsk bokmål). Henta 20. mars 2020.
8. ↑  «Daði og Gagnamagnið return for Iceland» (på engelsk). 23. oktober 2020. Henta 23. oktober 2020.
Vatnajökull frå riksveg 1, på veg mot Jökulsárlón
**Vatnajökull** (utt. *vatna-jøkudl*) eller **Vatnajøkul** er den største isbreen på Island. Breen ligg søraust på øya og dekker meir enn åtte prosent av landet. Med eit areal på 8 100 km² er han den nest største i Europa, etter Austfonna på Svalbard. Volumet til Vatnajökull er derimot større enn det til Austfonna. Tjukkleiken til isen er i snitt om lag 400 meter, men er somme stader opp til 1000 meter.

Namn
----

Tidlegare blei breen kalla «Klofajökull» (*klåva-jøkudl*). Den mest sannsynlege grunnen til dette namnet var at langs kysten er breen kløyvd opp av landområde mellom dei forskjellige utløpararmane frå breen.

Utvikling
---------

Som dei fleste andre breane i Europa blei Vatnajökull borte etter den siste istida og kom ikkje tilbake igjen før ei klimaforverring for to til tretusen år sidan. Frå ca. 1400 auka han i areal fram til 1700-/1800-talet under Den litle istida. Fram til rundt 1930 var han nokså stabil før han da begynte tilbaketrekking på grunn av ein varm periode. Frå rundt 1990 er det igjen ein varm periode, og breen trekker seg stadig tilbake.

Vulkanar
--------

Grímsvötn på Vatnajökull
Det finst minst tre vulkansystem under Vatnajökull: Öræfajökull, Gjálp og Grímsvötn. I dei seinare åra har Grímsvötn vore mest aktiv, med siste utbrot i 2004. Utbrota frå desse vulkanane kan løyse ut store flaumar i dreneringssystema frå brearmane. Öræfajökull har hatt utbrot to gonger sidan Island blei folkesett; 1362 og 1727. Han er ein dermed ein av dei mest aktive stratovulkanane i Europa. Gjálp hadde det siste utbrotet i 1996 og dette blei etterfylgt av eit jökulhlaup (ein katastrofeflaum) i Skeiðará.

Sjå òg
------

* Isbrear på Island

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Vatnajökull**

* Bilete av Vatnajökull frå www.islandsmyndir.is

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames

 |
Jorda roterer innafor ein relativt liten, jordsentrert **himmelkule**. Her kan ein sjå stjerner (kvit), ekliptikken (raud), og linjer for rektascensjon og deklinasjon (grøn) i ekvatorkoordinatar.
**Himmelkvelving** eller **himmelkule** er innan astronomi og navigasjon ei tenkt roterande sfære med ein enorm radius med sentrum i auga til observatøren eller midtpunktet i jorda eller sola. 

På jorda er himmelkula konsentrisk og koaksial og med jorda som sentrum. Alle himmellekamar kan sjåast som plassert på denne sfæren. Projisering på himmelkvelvinga er eit nyttig verktøy innan navigasjon. Dersom ein kjenner posisjonen til ein himmellekam på himmelkula (vha. nautiske almanakkar) og deretter bestemmer stillinga til himmellekamen i høve til horisonten (vha. ein sekstant), kan ein rekna ut posisjonen til observatøren på jorda. Dette er grunntanken i astronomisk navigasjon.

Sjå òg
------

* Himmelkoordinatar
* Firmament
* Himmel
* Eigenrørsle

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Himmelkvelving» frå Wikipedia på bokmål, den 9. februar 2011.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Himmelkvelving**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
**Hindko** (ہندکو, हिन्दको [hindkoŭ]), òg kjent som **hindku** eller **hinko**, er eit indoarisk språk som tilhøyrer undergruppa lahnda. Det vert tala av hindkowaner i Pakistan og Nord-India, og dessutan av hindki-folk i Afghanistan. Hindko er nærskyldt med punjabi. Sjølve namnet hindko (som er ein sammentrekning av *hindaku*) er pashtunsk og tyder «indisk fjell», eit omgrep pashtunarane gav til folket som migrerte frå «hind», som ifølgje dei låg like austom Indus. Ordet *hindko* har òg vorte tolka som «Indias språk». Omgrepet finst òg i greske referansar til den fjellrike regionen i det austlege Afghanistan og nordlege Pakistan som Καύκασος Ινδικός (*Kaukasus Indikus*, eller Hindu Kush).

Språket vert tala i områda Khyber Pakhtunkhwa (inkludert hazarar), Punjab (inkludert Attock) og i Pakistan-administrerte Kashmir av rundt 1,2 til 2 millionar menneske. På det meste finst det 4 millionar menneske som brukar språket. Det blir snakka av ei rekkje ulike folk. Det finst ingen standard hindko, men dei sørlege dialektane er lettare å forstå for alle brukarar enn dei nordlege. Enklast å forstå for andre hindkospråklege er dialektane frå Peshawar og Talagang.

Det finst ingen generiske namn for brukarane fordi dei tilhøyrer ulike etniske grupper og har ein tendens til å identifisera seg sjølv ut frå større familiar eller kastar. Likevel vert folket frå den største gruppa i distrikta Haripur, Abbottabad og Mansehra anerkjent kollektivt som Hazarewal, namngjeve etter den tidlegare Hazara-divisjonen som omfatta desse distrikta. I Peshawar by vert dei kalla peshawari eller kharay av pashtunarane, som har tydinga «byfolk» eller hindkowan.

Kjelder
-------

1. ↑  «Journal of the Research Society of Pakistan». *Journal of the Research Society of Pakistan* **22**: 23. 1964.
2. ↑  «Lahnda». Encyclopædia Britannica. Henta 23. mai 2007.
3. ↑  Abstract of speakers’ strength of languages and mother tongues – 2001, *Census of India* (besøkt 19. mars 2008)
4. ↑  «Peshawarites still remember the Kapoor family». Daily Times. Arkivert frå originalen 30. september 2007. Henta 14. september 2007.
5. ↑  Encyclo pædia Britannica Eleventh Edition - Kohistan
6. ↑  *- Gerieson Linguistic Survey of India*, arkivert frå originalen 4. oktober 2007, henta 1. januar 2016

* *Denne artikkelen bygger på «Hindko» frå Wikipedia på bokmål, den 1. januar 2016.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Hindko-nettstad Arkivert 2010-07-06 ved Wayback Machine.
* Hindko på ethnologue.com
| **Delft** |
| --- |
|  |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Flagget til Delft | Byvåpenet til Delft |
| **Flagget til Delft** | **Byvåpenet til Delft** |

 |
| Plassering |
| Plassering av  DelftPlassering av Delft |
| Styresmakter |
| Land  Provinsar |  Nederland Zuid-Holland |
| Borgarmeister | Bas Verkerk |
| Geografi |
| Flatevidd - By   - Land   - Vatn |  24,08 km²   23,21 km²   0,86 km² |
| Innbyggjarar  - Totalt (2007)   - folketettleik | 95 770   4 126/km² |
| Koordinatar | 52°0′″N 4°32′″E﻿Koordinatar: 52°0′″N 4°32′″E﻿ |
| Diverse annan informasjon |
| **Nettstad:** www.delft.nl |

**Delft** er ein kommune og by i Nederland i provinsen Zuid-Holland. Han ligg mellom Rotterdam og Haag. Delft er hovudsakleg kjend for det typiske nederlandske bysentrumet (med kanalar) og for målaren Vermeer, delftfajanse og for tilknytinga til kongefamilien.

Historie
--------

Byen oppstod på 1200-talet og fekk byrettar i 1246.

Delft fekk tilknyting til Huset Oranien då Vilhelm I av Oranien, med kallenamnet «Vilhelm den stillferdige» busette seg her i 1572. Vilhelm var leiaren på denne tida under kampane mot Spania i åttiårskrigen. 

Delft var ein av dei leiande byane i Holland og var utstyrt med bymurar. Då Vilhelm vart skoten i 1584 av Balthazar Gerards i hallen Prinsenhof, var familien sin tradisjonelle gravplass i Breda i hendene på spanjolane. Han vart derfor gravlagd i Nieuwe Kerk (Nykyrkja) og frå den tid har kongefamilien vorte gravlagd her. 

I 1654 vart byen hardt råka og over 100 menneske døydde då eit krutlager med over 40 tonn krut eksploderte.

Kjelder
-------

1. ↑  Statline

---

* *Denne artikkelen bygger på «Delft» frå Wikipedia på engelsk, den 19. februar 2008.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Delft**

* Offisiell side
* Turistside Arkivert 2007-02-13 ved Wayback Machine.
* Kart over Delft Arkivert 2005-09-01 ved Wayback Machine.
* Panorama av Delft Arkivert 2005-02-14 ved Wayback Machine.
* Bilete frå Delft Arkivert 2006-10-16 ved Wayback Machine.
* Turistattraksjonar i Delft Arkivert 2007-09-29 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
Koordinatar: 60°20′8″N 5°11′28″E﻿

**Vatlestraumen** er ein del av hovudleia i innseglinga til Bergen frå sør, nærare bestemt passasjen mellom Bjorøyna i Øygarden kommune og fastlandet ved Hilleren og Håkonshella i Bergen kommune. Farleia mellom Litlesotra og fastlandet på Bergen-sida er delt i to her; Kobbaleia går på den andre sida av Bjorøyna. Farvatnet i Vatlestraumen er breiare enn i Kobbaleia, og også betre oppmerka med sektorlys. Begge løpa er nautisk krevjande på grunn av topografien, krav til fleire store kursendringar innan eit kort tidsrom og den store trafikktettleiken i og rundt farvatnet av både større og mindre fartøy. I tillegg er straumpåverkningane sterke og til dels uføreseielege. Straumen følgjer ikkje alltid retningen til sundet, og kan i blant setja mot Revskolten lykt. Ettersom store fartøy er i konstant svingkondisjon i den eine eller andre retningen når dei går gjennom Vatlestraumen, er det uforsvarleg for to større fartøy å møta kvarandre her. Derfor er det alminneleg praksis at større fartøy varslar på VHF-kanal 16 om tidspunktet dei vil passera gjennom Vatlestraumen.

*Den norske los*, gjeve ut av Sjøkartverket, omtalar Vatlestraumen slik:

*Vatlestraumen vender tidevannsstrømmen ved HW og LW. Den går N-over med stigende og S-over med fallende vann. På det sterkeste går strømmen flere knop og mange virvler oppstår til sjenanse for mindre fartøyer. Markerte bakevjer under land. Der blir krapp strømsjø når vind og tidevann går motsatt vei.*
Den 19. januar 2004 gjekk MS «Rocknes» på ei grunne rett ved Revskolten lykt i Vatlestraumen. Skipet forliste og 18 menneske døydde. Det blei gjort nokre mellombelse tiltak i etterkant av ulykka, og sommaren 2012 blei grunna sprengd ned til 14 meters djupne. Seilingsleden som tidligere var 220 meter på det smaleste, er nå 250 meter bred med denne dybden.

Kjelder
-------

1. ↑  Kystverkets rapport om "Rocknes"-ulykken, iflg. Thiem, Avlesen og Avendal: *Simulering av sttrømforhold i og rundt Vatlestraumen*, Bergen Center for Computational Science, 2005[*daud lenkje*]
2. ↑  *Kystverket: Betre seglingsforhold i Vatlestraumen*, arkivert frå originalen 1. februar 2014, henta 31. mai 2020

* *Denne artikkelen bygger på «Vatlestraumen» frå Wikipedia på bokmål, den 31. mai 2020.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Bergen byleksikon på nett, om Vatlestraumen

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Koordinatar: 59°54′48.434″N 10°45′29.174″E﻿



|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  |  |
| Vaterlands bru i 2010.Foto: Kjetil Ree
 |  | Akerselva med Vaterlands bru i 1800 av John William Edy |


**Vaterlands bru** er ei bru over Akerselva i Oslo sentrum. Brua bind saman gatene Brugata og Grønland, og strøka Vaterland og Grønland. Broa vart bygd i 1654 og seinare endra fleire gongar. 

Vaterlands bru var hovudinnfartsåre til byen frå nord og aust fram til bygginga av Nybrua i 1827. Bønder frå Romerike og Oppland kom køyrande her på veg til bondehandelsgardane i Brugata og Storgata. Når kongelege personar kom til byen vart dei møtte av ein velkomstportal og representantar for myndigheitene på vestsida av broa. Det skjedde mellom anna da Kristian Fredrik kom att til Christiania frå Eidsvoll 22. mai 1814 og da kronprins Karl Johan gjorde inntog 9. november same år.

Brua er eit kommunalt verna kulturminne.

Kjelder
-------

* Knut Are Tvedt (red): *Oslo byleksikon*, Kunnskapsforlaget 2010, side 610, ISBN 978-82-573-1760-7
* Else M. Boye: *Christiania 1814-1905 : byen og menneskene*, Grøndahl forlag 1976, side 15 og 19, ISBN: 82-504-0171-9
* 

* Vaterlands bru i kulturminnesok.no, nettstaden til Riksantikvaren

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* SSR (namn)

 |
Ein buss i TIMEkspressens nye dekor frå januar 2011. 
Foto:
Øyvind Berg
 

Ein buss i TIMEkspressens dekor frå 2002 til 2010. 
Foto:
Alasdair McLellan
 

**TIMEkspressen** er eit nettverk av ekspressbussruter, drive av Nettbuss, som er eigd av NSB. Bussane til TIMEkspressen har avgangar kvar time på fleire strekningar i Noreg.

TIMEkspressen starta først som eit dotterselskap til det Notodden-baserte busselskapet Øst-Telemark Automobilselskap (ØTA). *TIMEkspressen Telemark* starta opp i 1997 med 17 daglege avgangar mellom Notodden og Oslo. Året etter vart TIMEkspressen Telemark og morselskapet kjøpt opp av NSB Biltrafikk, som i dag heiter Nettbuss. NSB vidareutvikla konseptet, med eit ynske om å utfylla sitt eige trafikktilbod på stader der dei hadde dårleg dekning på bane.

I dag har TIMEkspressen 13 ulike ruter, frå Sørlandet til Trøndelag.

Ruter
-----

* Line 1: Notodden - Kongsberg - Drammen - Oslo
* Line 2: Kongsvinger - Oslo
* Line 3: Halden - Sarpsborg - Moss - Oslo
* Line 4: Hønefoss - Oslo
* Line 5: Arendal - Kristiansand
* Line 6: Stjørdal - Trondheim
* Line 7: Støren - Melhus - Trondheim
* Line 8: Tjøme - Tønsberg - Oslo
* Line 9: (Ørje - Rakkestad) - Mysen - Askim - Oslo
* Line 10: (Hønefoss) - Vikersund - Drammen - Oslo
* Line 11: Volda - Ålesund - Molde - Kristiansund
* Line 12: Orkanger - Trondheim
* Line 14: Stavern - Larvik - Sandefjord - Oslo

Bakgrunnsstoff
--------------

* *Denne artikkelen bygger på «TIMEkspressen» frå Wikipedia på bokmål, den 21. mars 2008.*

* TIMEkspressen Arkivert 2009-08-31 ved Wayback Machine.
| Nairobi |
| --- |
|  |
| Styresmakter |
| Land  Provins | Kenya  Nairobi provins |
| Grunnlagd | 1899 |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  684 km² |
| Innbyggjarar  - By (2007)   - folketettleik - Byområde - Storbyområde | 2 940 911   4 230/km²rundt 3 millionar rundt 4 millionar |
| Koordinatar | 1°17′″S 36°49′″E﻿Koordinatar: 1°17′″S 36°49′″E﻿ |
| Høgd over havet | 1 661 m |
| Tidssone | EAT (UTC) |
| Diverse anna |
| **Heimeside:** www.nairobicity.org |
| Plassering |
|  |

**Nairobi** er hovudstad og største by i Kenya. Nairobi er òg administrativt senter i Nairobi provins og i distriktet Nairobi. Byen ligg ved Nairobielva, sør i landet i ei høgd på 1 661 meter over havet. Namnet kjem frå Maasai, *Ewaso Nyirobi*, og tyder «kaldt vatn».

Nairobi er den mest folkerike byen i Aust-Afrika og storbyområdet har mellom 3 og 4 millionar innbyggjarar. I følgje ei folketeljing i 1999 har det administrative området i Nairobi 2 143 254 innbyggjarar fordelt på 684 km². I 2002 var Nairobi den 12. største byen i Afrika. 

Byen er ein av dei viktigaste i Afrika både politisk og økonomisk. Han er eit senter for forretningar og kultur og mange selskap og organisasjonar held til der. 

Nairobi vart grunnlagd i 1899, som ein etterforsyningsstasjon for den ugandiske jarnbanen mellom Mombasa og Uganda, og overtok rolla som hovudstad etter Mombasa i 1905. Han vart ombygd tidleg på 1900-talet etter eit pestutbrot og ein større bybrann. Nairobi vart hovudstad i Britisk Aust-Afrika i 1907 og kenyansk hovudstad etter sjølvstendet i 1963.

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Nairobi**

Kjelder
-------

1. ↑  *arkivkopi*, arkivert frå originalen 29. november 2006, henta 4. april 2007

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* GeoNames

 |
**Fundamentalisme** er ei evangelisk kristen rørsle som oppstod i USA rundt 1900. Fundamentalisme er eigentleg berre klassisk protestantisme kokt ned til 5 punkt, dei 5 fundamenta. Desse er:

1. Bibelen har ingen feil
2. Jomfrufødsla og Jesu guddom
3. Jesus døydde i menneska sin stad som soning for syndene deira. Frelsa kjem gjennom Guds nåde og menneska si tru
4. Jesu lekamlege oppstode
5. Jesu mirakel var ekte (enkelte erstatta seinare dette med trua på at Jesu atterkome skulle skje før tusenårsriket)

Om ordet i daglegtala
---------------------

På 1980-talet gav den liberalteologiske lutherske teologen Martin E. Marty ut *The Fundamentalism Project* der han stempla motstandarane sine som fundamentalistar, anten dei var einige med dei fem fundamenta eller ikkje, og media starta å kalle ekstremistiske muslimar for fundamentalistar. Sjølv om både fundamentalistar (i den originale tydinga) og dei som no vart stempla som det protesterte, fortsette bruken og meininga av ordet å skli ut.

Lære
----

Sidan desse fem punkta er alt ein treng vera einig i for å kunne kalle seg fundamentalist, er det umogleg å visa til ei felles lære, men enkelte lærepunkt er utbreidde blant amerikanske fundamentalistar. Eit av desse punkta er trua på at Jesus kjem att før tusenårsriket, her i Noreg gjort populær gjennon bokserien *Latt tilbake*. Eit anna er trua på at det er 1611-utgåva av King James-bibelen (minus apokryfane) som er den beste Bibelomsetjinga. Ein tek avstand frå alle andre grunntekstar enn *Textum receptum* for det nye testamentet, og dei jødiske tekstane for det gamle.
Kart som syner undervasstopografien (batymetri). Som terreng på land, har havbotnen ryggar, dalar, sletter og vulkanar.
**Havbotnen** er den delen av jordoverflata som er dekt av hav. Havbotnområda dekkjer kring 361 mill. km² eller 70,8 % av det samla arealet til jordoverflata. Gjennomsnittsdjupna til havbotnen er kring 3800 meter.

Inndeling
---------

Inndelinga av havbotnen.
Havbotnen kan delast inn i fleire topografiske provinsar: 

* Kontinentalsokkelen dannar ein brem av grunt hav utanfor kysten av kontinenta. Denne omfattar den svakt skrånande kontinentalhylla og den brattare kontinentalskråningen som fører ned til djuphavet. Gjennomsnittsdjupna ved ytterkanten til kontinentalhylla er 130 meter, medan den nedre grensa for kontinentalskråningen er sett til kring 2000 meter.
* Kontinentalstiginga utgjer dei særs svakt skrånande flatene som fører ned frå foten av sokkelen til kring 4000 meter.
* Djuphavsslettene med djupner mellom 4000 og 6000 meter utgjer nesten 30 % av jordoverflata.
* Midthavsstigninga og midthavsryggane, dekkjer kring 23 % av jordoverflata og er eigne provinsar.
* Djuphavsgropene har ei største djupne på kring 11 000 meter.
* Undersjøiske fjell, som regel av vulkansk opphav.

Geologisk oppbygning
--------------------

Langs dei vulkanske midthavsryggane vert det stadig danna ny basaltisk havbotnskorpe, som glir utover til begge sider i ein prosess kalla platetektonikk. Havbotnskorpa vert med tida dekt av eit tynt lag med lause sediment. Terrigen sediment er sand, slam og liknande, ført ut i havet frå kystområde med elvar, straumar og is. Biogene sediment er avsett av havorganismar, som for ein stor del er planktoniske og som har skal av kalk eller kiselsyre (silisiumdioksid, SiO2). Kjemisk utfelte sediment er danna av kjemiske reaksjonar i vatnet og mellom vatnet og bergartane i havbotnskorpa.

Ressursar
---------

Dei viktigaste økonomiske interessene har hittil lege i førekomstane av petroleum i kontinentalsokkelen.

Mineralressursane i djuphavet har vore kjend i lang tid, og mellom anna vart manganknollar eller nodular funne av den britiske Challenger-ekspedisjonen alt i 1872–1876. Det var derimot først i tida etter 1960 at underøkinga av djuphavet og ressurane her vart intensivert. Ein har funne ut at sedimenta på djuphavet kan innehelde store konsentrasjonar av sambindingar som er rike på fleire grunnstoff, som jern, mangan, sink, kopar og fosfor. Utnyttinga av mineralførekomstane på havbotnen lar seg realisere teknisk, men eigedomsforholda er derimot enno uklåre.

Kjelder
-------

* «Havbunnen». *Store norske leksikon*. 14. februar 2009. Henta 13. august 2014.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* NDL

 |
Koordinatar: 17°29′N 44°08′E﻿

**Najran** (arabisk نجران, *Naǧrān*) er ein region i Saudi-Arabia, sør i landet langs grensa til Jemen. Han har eit areal på 149 511 km². Hovudstaden er byen Najran.

Najran er busett av den mektige yam-stamma, som har budd i regionen i mange hundreår.

Namn
----

Namnet Najran tyder 'trestykke som dørhengsla går rundt'. Ordet «Najran» tyder òg 'tørst'. Ei anna forklaring er at namnet kjem frå Najran Ibn Zaidan Ibn Sabaa Ibn Yashgab Ibn Yareb Ibn Qahtan fordi han var den første personen som busette seg i Najran.

Geografi
--------

Najran består av tre geografiske område. Det eine er eit flatt område som ligg sentralt i Najran. Det har fleire dalar og den mest kjende av dei er Najrandalen. Det andre er eit fjellområde i vest og i nord. Her er klimaet meir moderat med vakre parkar og skuggar frå nabk-trea. Det siste området er eit sandete område i aust, som er ein del av ørkenen Rub al-Khali. 

### Guvernement

* Al Khirkhir (4 015)
* Badr Al Janub (11 117)
* Hubuna (20 400)
* Khubash (22 133)
* Najran (329 112)
* Sharurah (85 977)
* Thar (16 047)
* Yadamah (16 851)

Sjå òg
------

* Stor-Jemen
* Sør-Arabia

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Najran Province» frå Wikipedia på engelsk, den 14. mars 2016.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Najran-regionen**

* Travel through the province of Najran, Splendid Arabia: A travel site with photos and routes

| * v
* d
* e
Regionar i Saudi-Arabia |
| --- |
| Al Bahah**·** Den nordlege grenseregionen**·** Al Jawf**·** Al Madinah**·** Al Qasim**·** Riyadh**·** Austprovinsen**·** 'Asir**·** Ha'il**·** Jizan**·** Mekka**·** Najran**·** Tabuk |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
| **Nakhodka Находка** |
| --- |
|  |
| Flagget til Nakhodka | Byvåpenet til Nakhodka |
| **Flagget til Nakhodka** | **Byvåpenet til Nakhodka** | 
 |
| Plassering |
| 

Nakhodka is located in Russland

 |
| 

Nakhodka is located in Primorskij kraj

 |
| Styresmakter |
| Land |  Russland |
| Føderasjonssubjekt | Primorskij kraj |
| Grunnlagd Bystatus | 19401950 |
| Borgarmeister | Oleg Koljadin |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  326 km² |
| Innbyggjarar  - Totalt (2007)   - folketettleik | 170 000   521,5 /km² |
| Koordinatar | 42°49′″N 132°52′″E﻿Koordinatar: 42°49′″N 132°52′″E﻿ |
| Høgd over havet | 8 moh |
| Tidssone- Ved sommartid | VLAT (UTC+10)VLAST (UTC+11) |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 692900–692955 |
| Retningsnummer (tlf) | (+7)4236 |
| **Nettstad:** www.nakhodka-city.ru/ |

**Nakhodka** (russisk Нахо́дка) er ein hamneby i Primorskij kraj i Russland med om lag 170 000 innbyggjarar (2007). I tida mellom 1950–1991, då den nærliggande store hamnebyen Vladivostok var stengd for utlendingar og utanlandsk skipsfart, vart Nakhodka den viktigaste djuphavshamna i Russisk fjerne austen.

Næringa i byen, som hovudsakleg er basert på hamna og hamnerelatert aktivitet som fiskeindustri, har hatt problem etter 1991, då Vladivostok igjen vart opna for utanlandsk aktivitet. Den lokale industrien fekk seg òg eit slag i 1998 under den russiske finanskrisa. Men framtida ser no lysare ut, då Nakhodka er vorte erklært som «økonomisk frisone» og styresmaktene i både Moskva (føderalt) og Vladivostok (regionalt) har verka interessert i å opne byen ytterlegare opp for utanlandske investeringar.

Klippene «Bror» og «Syster» nær Nakhodka.
Nakhodkabukta, som byen ligg ved, vart oppdaga i 1859 av den russiske korvetten «Amerika», som søkte ly i bukta under ein storm. Frå dette kjem namnet på Nakhodka, som på russisk tyder «eit heldig funn». Før 1950 var Nakhodka ein liten fiskerlandsby, men alt det endra seg då dei sovjetiske styresmaktene stengde Vladivostok for utanlandsk skipsfart, etter at det vart avgjort at den sovjetiske Stillehavsflåten skulle baserast der. Nakhodka voks raskt. Mange av bygningane i byen er frå 1950-talet, då japanske krigsfangar vart nytta som tvangsarbeidarar for å bygge bustader for dei kommande hamnearbeidarne. «Gullalderen» til byen var tydelegvis på 1970- og 1980-talet, da han nøyt godt av å vere den einaste stillehavshamna som var heilt open for utlendingar. På den tida fungerte han òg som det austlege endepunktet for passasjerdelen av den transsibirske jernbanen.

Bygging av plattformer

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Nakhodka» frå Wikipedia på bokmål, den 1. januar 2009.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Nakhodka**

| * v
* d
* e
Byar i Primorskij kraj |
| --- |
| Administrativt senter: Vladivostok |
| Våpenskjoldet til Primorskij Krai |  Arsenjev **·**  Artjom **·**  Bolsjoj Kamen **·**  Dalnegorsk **·**  Dalneretsjensk **·**  Fokino **·**  Lesozavodsk **·**  Nakhodka **·**  Partizansk **·**  Spassk-Dalnij **·**  Ussurijsk  |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
| Hinckley  |
| --- |
|  |
| Plassering |
| 

Hinckley is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Storbritannia |
| Konstituerande land |  England |
| Grevskap | Leicestershire |
| Distrikt | Hinckley and Bosworth  |
| Geografi |
| Innbyggjarar  - By (2001) | 43 246 |
| Koordinatar |  52°32′″N 1°22′″W﻿Koordinatar: 52°32′″N 1°22′″W﻿ |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | LE10 |
| Telefon-retningsnummer | 0 1455 |
| 
 Commons har multimedium som gjeld: **Hinckley**
 |

**Hinckley** er ein by i det sørvestlege Leicestershire i England. Han er administrasjonssenter for distriktet Hinckley and Bosworth, og har 43 246 innbyggjarar (2001). Byen ligg ved motorvegane M69 og M1.

Tradisjonelt har byen vore eit sentrum for strømpeproduksjon. Motorsykkelprodusenten Triumph har òg etablert seg der. Ashbykanalen renn gjennom byen.

Fotballaget i byen er Hinckley United, som vart grunnlagt i 1997 då dei to lagane Hinckley Town og Hinckley Athletic slo seg saman.

Like ved byen ligg staden der slaget ved Bosworth vart utkjempa. Byen er nemnd i William Shakespeare-stykkeet *Henrik IV* (del 2, akt 5, scane I).

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Hinckley» frå Wikipedia på bokmål, den 17. juli 2011.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* GeoNames
* BBC Things
* MusicBrainz (area)

 |
**Nordøya** er ei av dei to hovudøyene på New Zealand, den andre er Sørøya. 

Der er fleire viktige byar på Nordøya; den største byen på New Zealand, Auckland, ligg i nord, hovudstaden Wellington ligg ved den sørlege enden av øya. Kring 76 % av innbyggjarane på New Zealand bur på Nordøya.

Maorimytologi fortel at Nord- og Sørøyene på New Zealand vart skapte på halvguden Māui si tid.

Segna seier at Māui og brørne hans var ute i kanoen sin og fiska då han fekk ein svær fisk på kroken og drog han opp or sjøen. Men medan han ikkje passa på ein augneblink, slost brørne hans om fisken og hakka han opp.

Denne store fisken vart til Nordøya, slik kjem det seg at māoriane sitt namn på øya er *Te Ika a Māui* (Māui sin fisk). Fjella og dalane skal ha vorte danna av at brørne til Māui hakka opp fisken.

Nordøya har ei flatevidd på 113,729 km2, dette gjer henne til den 14. største øya på jorda.

### Historikk

På somme kart frå 1800-talet er Nordøya kalla *New Munster*.

Regionar på Nordøya
-------------------

Ni lokale administrative regionar omfattar Nordøya med alle tilstøytande øyer og territoriale farvatn:

* Northland
* Regionen Auckland
* Bay of Plenty
* Gisborne
* Waikato
* Taranaki
* Manawatu-Wanganui
* Hawke's Bay
* Regionen Wellington

Større og mindre byar på Nordøya
--------------------------------

(Mindre tettstader er utelatne.)

* Auckland
* Cambridge
* Coromandel
* Foxton
* Gisborne
* Hamilton
* Hastings
* Huntly
* Kerikeri
* Matamata
* Masterton
* Napier
* New Plymouth
* Pahiatua
* Palmerston North
* Raglan
* Rotorua
* Stratford
* Taupo
* Tauranga
* Wellington

Kjende geografiske område
-------------------------

* Cape Reinga
* Cooksundet (Cook Strait)
* Lake Taupo (Tauposjøen)
* Tongariro nasjonalpark
* Taumatawhakatangihangakoauauotamateaturipukakapikimaungahoronukupokaiwhenuakitanatahu
* Waikato River (Waikatoelva)
* Waipoua Forest
* Waitomo Caves (Waitomogrottene)

Kjelder
-------

1. ↑  Statistics New Zealand Geography - physical features Arkivert 2006-11-30 ved Wayback Machine.

* Statistics New Zealand  Arkivert 2006-11-30 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Monika Zehrt** (fødd 29. september 1952) er ein tysk tidlegare friidrettsutøvar frå Riesa i Sachsen, som vart olympisk meister på 400 m i 1972 for Aust-Tyskland.

Aktiv
-----

Zehrt vart junioreuropameister på 400 meter i 1970. Året etter sprang ho siste etappen då Aust-Tyskland vann 4x400 meter stafett under europameisterskapen 1971 i Helsingfors på ny verdsrekord 3.29,3. 

I OL-sesongen 1972 tangerte Zehrt i juli månad verdsrekorden på 51,0. Under sommarleikane i München i september 1972 vann ho gullmedaljen på 400 meter på tida 51,08, framom Rita Wilden frå Vest-Tyskland som fekk noterte 51,21. Saman med Dagmar Käsling, Rita Kühne og Helga Seidler vann Zehrt gull også på den lange stafetten. Ho spurta inn til verdsrekord både i forsøksløpet og i finalen, i finaleløpet vart ho og Aust-Tyskland klokka inn på tida 3.23,0.

Zehrt la opp etter 1974-sesongen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Monika Zehrt» frå Wikipedia på tysk, den 31. august 2014.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* Munzinger (sport)

 |
Kart som viser Nordvikbukta. Nordvik låg på den vesle halvøya på vestsida av bukta.
**Nordvik** (russisk Нордвик) var ein liten by ved Nordvikbukta i Khatangabukta ved Laptevhavet i Russland. Staden ligg på Urjung Tumus-halvøya der elva Khatanga munnar ut. Det låg ein gulag eller straffekoloni i Nordvik, eit område med særs hardt klima og lange, iskalde vintrar. 

Nær Nordvik ligg det ein saltdom kalla Tus-Takh på sjølve Urjung Tumus-halvøya. Fossilane av ein plesiosaurus *(Plesiosaurus robustus)* vart òg funne på denne halvøya.

Historie
--------

I 1933 sendte det nyoppretta *Glavsevmorput'* (Hovudadministrasjonen for Nordaustpassasjen) dampskipet «Pravda» til Nordvik med ein oljeekspedisjon leia av Nikolaj Urvantsev. 4. september låg Pravda nær Nordvik. Kaptein Belitskij valde å segle inn i Nordvikbukta frå aust, mellom Poluostrov Paksa og øya Bolsjoj Begitsjev. Trass i at han ikkje hadde kjende farvatnet i sundet segla Beliskij framover utan å lodde djupna. Pravda gjekk derfor på grunn to gonger i sundet. 

I følgje Urvantsev synte boring ved Nordvik dei neste åra berre små, grunne oljereservoar i samband med salstrukturar og det var lite å vinne på å starte oljeutvinning her. Det var oppretta ein straffekoloni (gulag) og saltet vart vunne ut på forholdsvis stor skala med hjelp av tvangsarbeidarar. Frå 1930-åra vart Nordvik ei viktig saltkjelde for fiskeria i nord. Sjølv om det ikkje vart vunne ut olje frå Nordvik, fekk ein erfaring med boring etter petroleum i område med permafrost. Dette viste seg å verte nyttig seinare i samband med dei enorme olje- og gassfelta vest i Sibir. 

Straffekolonien vart nedlagd i midten av 1940-åra då amerikanarane kom til Nordvik som allierte av Sovjetunionen. Etter dette vart deporterte sovjetarar sendte til Nordvik for å halde fram utvinninga av saltet fram til Nordvik vart nedlagd og fråflytta i 1956.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Nordvik (Laptev Sea)» frå Wikipedia på engelsk, den 13. juli 2008.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
		- William Barr, *The First Soviet Convoy to the Mouth of the Lena*.
		- Stalin sine leirar
		- Avisartikkel om ekspedisjonen til Nordvik Arkivert 2016-03-06 ved Wayback Machine.

Kjelder i teksten:

1. ↑  *Paleontologi*, arkivert frå originalen 5. desember 2010, henta 13. juli 2008

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Kart som viser Nordvikbukta.
**Nordvikbukta** (russisk Бухта нордвик - *Bukhta Nordvik*) er ei bukt i Laptevhavet i Russland. Ho ligg søraust for Khatangabukta mellom to små halvøyar. Landtunga i vest er Urjung Tumus-halvøya, der den tidlegare landsbyen Nordvik låg. I Nordvik låg det ein frykta gulag, men landsbyen er i dag fråflytta. Halvøya i aust vert kalla Nordvikhalvøya med Kapp Peksa som det nordlegaste punktet. Aust for dette neset ligg Anabarbukta. 

I 1930-åra var det noko tilvekst i området då dei første isbrytarkonvoiane gjekk i fart langs Nordaustpassasjen. 

Nordvikbukta er 39 km brei og har form som ein halvsirkel. Ho er forholdsvis grunn med eit gjennomsnittleg djup på berre 6 meter. Rundt bukta ligg lågland og klimaet i området er særs hardt. Med særs lange og harde vintrar er Nordvikbukta islagd store delar av året. 

Nordvikbukta og det omliggande område høyrer til Republikken Sakha.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Nordvik Bay» frå Wikipedia på engelsk, den 13. juli 2008.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
		- William Barr, *The First Soviet Convoy to the Mouth of the Lena*.
		- Utforskinga av området
		- Geografi[*daud lenkje*]
		- Historia til området
Koordinatar: 63°26′45″ N 18°6′25″ E﻿

Anundsjö kyrka
**Bredbyn** er ein tettstad i Örnsköldsviks kommun i Västernorrlands län i landskapet Ångermanland i Sverige som òg husar Anundsjö sockens kyrkje, Anundsjö kyrka. Tettstaden var tidlegare eit municipalsamhälle. Bredbyn er eit villasamfunn som ligg ved Moälven cirka førti kilometer nordvest for Örnsköldsvik og cirka 10 kilometer vest for Mellansel. Den største arbeidsgjevaren i tettstaden er Polarbröd AB, som har eit bakeri i utkanten av Bredbyn. 

Sagavägen går forbi Bredbyn, og Norra stambanan-sporet er lagt litt sør for tettstaden. Tidlegare kunne reisende herfrå bruke Anundsjö station, men Mellansel station som ligg på Stambanan genom övre Norrland har teke over den rolla.

Etymologi
---------

Fra 1535 er skrivemåten kjend *Breby* og frå 1542 *Bredbyn*. Prefikset er adjektivet *bred* i betydningen geografisk omfang, medan suffikset *by* viser til ein gruppe garder.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Bredbyn» frå Wikipedia på bokmål, den 30. juni 2012.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
28. strategiske missildivisjon
**28. strategiske missildivisjon** er ein divisjon i 27. strategiske rakettarmé i Kozelsk i Kaluga oblast, og til vanleg utstyrt med med missilar av typen SS-19 basert på silo. Divisjonen var lenge planlagt nedlagt fordi han ligg nær den russiske hovudstaden, Moskva. Eit eventuelt fiendtleg atomangrep mot divisjonen ville derfor få store konsekvensar. Denne planen vart reversert i 2008.
Divisjonen fekk siloversjonen av SS-29 i 2014, men hadde i 2016 berre eitt regiment med slike våpen. Dessutan finst ei rekkje støtteelement, mellom anna ein bataljon for etterretning og vakthald.

Samansetjing
------------

* 74. interkontinentale missilregiment (russisk: 74-й ракетный полк)
* 168. interkontinentale missilregiment (russisk: 168-й ракетный полк)
* 373. interkontinentale missilregiment (russisk: 373-й ракетный полк)

I slutten av 2017 er to av regimenta utstyrt med det nye missilet SS-29 i 20 siloar.

Referansar
----------

1. ↑  Дивизии Быть!
2. ↑  *Ракетные дивизии расформировывать не будем!*, arkivert frå originalen 18. desember 2014, henta 1. oktober 2017

* *Denne artikkelen bygger på «28-я гвардейская ракетная дивизия» frå Wikipedia på russisk, den 6. februar 2017.*
**Alf Kaartvedt** (2. mars 1921–24. august 2013) var ein norsk historikar. Han var spesialist i norsk politisk historie frå siste halvdel av 1800-talet og fram til første verdskrigen.

Studietida hans vart avbroten då den tyske okkupasjonsmakta stengde Universitetet i Oslo, men han tok dei opp att etter 1945. Ved universitet var det professor Sverre Steen som tente som den største inspirasjonskjelda og viktigaste rettleiaren for Kaartvedt. Studiane vart etterfulgt av nokre år der han var oppdragshistorikar. Etter å ha teke den filosofiske doktorgraden på ei avhandling om kampen mot parlamentarismen i Noreg i tida før 1884, vart Kaartvedt i 1957 den første professoren i historie ved Universitetet i Bergen, saman med Knut Mykland. Han var deretter sentral i oppbygginga av Historisk institutt.

Allereie tidleg i professorkarrieren markerte han seg som ein av Noregs fremste historikarar.

Kaartvedt gjekk av med pensjon i 1988, men vart verande ein travel professor emeritus fram til 1995, då han etter bidraga til bind 1 av *Norsk utenrikspolitikks historie* avslutta den aktive historikarkarriera si. Seinare publiserte han berre nokre mindre artiklar

Bibliografi
-----------

* Narve Bjørgo, Øystein Rian og Alf Kaartvedt *Selvstendighet og union : fra middelalderen til 1905* 1995 ISBN 82-00-22393-0

Referansar
----------

1. ↑  «Til minne om Alf Kaartvedt». UiB. 27. august 2013. Henta 2. september 2013.

* *Denne artikkelen bygger på «Alf Kaartvedt» frå Wikipedia på bokmål, den 21. mars 2021.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Publikasjonar av Alf Kaartvedt i BIBSYS
* Publikasjonar av Alf Kaartvedt i forskingsdokumentasjonssystemet Cristin


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF

 |
**Olav Versto** (31. juli 1950–7. juli 2011) var ein norsk journalist som var tilsett i VG i ei årrekkje. I perioden 1994–2008 var han politisk redaktør i avisa.

Versto var fødd i Tinn i Telemark. Han tok graden cand.mag. ved Universitetet i Oslo i 1976, og byrja året etter å arbeida for NRK. Versto var i mange år kjent som programleiar og reporter i NRK Radio, der han i 1980-åra leidde fleire debattar mellom dei to viktigast politikaranæ i Noreg på den tida, Kåre Willoch og Gro Harlem Brundtland. Han kom til VG som redaksjonssekretær i 1987 og vart politisk redaktør for avisa i 1994. 31. desember 2008 forlét han stillinga, og vart etterfølgd av Hanne Skartveit. Frå 2009 og fram til han døydde var Versto redaktør i kommentaravdelinga. Olav Versto døydde 7. juli 2011 i ei båtulukke i Farsund.

Personlege tilhøve
------------------

Olav Versto stamma frå Vinje i Telemark, og var barnebarn av Olav Aslakson Versto og son av Aslak Versto, som begge var politikarar. Han var bror av journalisten Astrid Versto og forfattaren Stein Versto. Han var gift med journalist Kari Storsletten i *Aftenposten*. Hausten 2007 vart paret sett opp på ei liste over dei mektigaste para i Media-Noreg av NA24.

Kjelder
-------

1. ↑  «Versto går av». *Kampanje*. 16. september 2008. Henta 17. desember 2008.
2. ↑  «Olav Versto omkom i ulykke». *VG*. 8. juli 2011. Henta 8. juli 2011.
3. ↑  Edland, Åsulv: Olav Versto (1950 -2011). *Dag og Tid*, 14. juli 2011
4. ↑  – Raus og snill. *Varden*, 11. november 2017
5. ↑  Kranglet for åpent kamera. *Dagbladet*, 19. mars 1999.
6. ↑  «Disse parene har størst makt». *TV 2 Nettavisen*. 19. september 2007. Henta 17. desember 2008.

* *Denne artikkelen bygger på «Olav Versto» frå Wikipedia på bokmål, den 18. mai 2019.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* ISNI

 |
**Alf Ole Storelvmo** (7. februar 1938–15. mai 2014) var ein norsk langrennsløpar, fødd og død i Sørreisa.

Han slo gjennom i 1962 og vart noregsmeister på 15 km det året etter ein sekundstrid med Magnar Lundemo og Sverre Stensheim. Til sist var han 0,7 sekund føre Lundemo i mål. Hans einaste VM-renn var 15 km i Zakopane i 1962. Her enda han på 25. plass, over fem minuttar bak verdsmeisteren Assar Rönnlund frå Sverige. Året etter, 1963, vart han nr 2 på 15-kilometeren i Holmenkollen, bak Hallgeir Brenden. I tur og orden var Storelvmo medlem av Sørreisa Skilag, Mo Skilag og BUL Oslo. Både i 1961 og 1970 var han med på BUL sine vinnarlag i NM-stafetten på 3x10 km. Første gongen gjekk han i lag med Arne Jensen og Ingmund Holtås, andre gongen med Odd Martinsen og Lorns Skjemstad. Både i 1960 og 1971 fekk han NM-sølv for BUL i stafett.

Besteplasseringar i internasjonale renn
---------------------------------------

* 1962: Nr 11 på 15 km i Holmenkollen
* 1963: Nr 2 på 15 km i Holmenkollen
* 1964: Nr 8 på 15 km i Holmenkollen
* 1969: Nr 9 på 15 km i Holmenkollen

Medaljar og besteplasseringar i norgesmeisterskap
-------------------------------------------------

* Ski-NM 1960: Nr 11 på 15 km i Nedre Eiker, og NM-sølv i stafett for BUL Oslo
* Ski-NM 1961: Gull i 3x10 km stafett med BUL Oslo
* Ski-NM 1962: Gullmedalje på 15 km i Skien
* Ski-NM 1963: Nr 5 på 15 km på Rælingen
* Ski-NM 1965: Nr 5 på 30 km på Fåberg
* Ski-NM 1966: Nr 10 på 15 km på Hernes
* Ski-NM 1969: Nr 6 på 15 km i Alvdal
* Ski-NM 1970: Nr 11 på 50 km i Meldal og gull i 3x10 km stafett med BUL Oslo
* Ski-NM 1971: Sølv i 3x10 km stafett med BUL Oslo

Storelvmo vann Monolittrennet i 1964.

Kjelde
------

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar