recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Illustrasjon av Jorda som roterer rundt aksen sin, på skrå relativt sett til ein akse som ville peika beint opp.
**Aksehelling** er eit astronomisk omgrep som ser på vinkelen rotasjonsaksen ein planet har i forhold til baneplanet til planeten.

Aksehellinga blir beskrive som vinkelen gjort av ein halvdel av planetaksen og halvdelen av ei line dratt gjennom planetsentrum og vinkelrett til baneplanet.

Aksehellinga kan au beskrivast som forholdet mellom baneplanet og eit plan vinkelrett på planetaksen. I solsystemet vårt er baneplanet til jorda kjent som ekliptikken, og dermed er ofte aksehellinga kalla *vinkelen til ekliptikken*.

Jorda har ei aksehelling på 23,45°. Aksen peikar i same retning heile året, men ettersom jorda går i bane rundt sola vil den eine halvkula gradvis bli vippa mot og frå sola. Dette skapar det vi kjenner som årstider. Den halvkula som vender mot sola får flest soltimar kvar dag, og sollyset treffer bakken nærare vertikalt midt på dagen og gir da frå seg meir varme.

Aksehellinga til jorda varierer mellom 21,5° og 24,5° med ein periode på 41 000 år. Akkurat nå minkar ho, og var 24,049 3300 f.Kr. 23,443 i 1973 og 23,439 i 2000. Retninga på hellingsaksen opplever ein presesjon som gjer at han lagar ein sirkel på himmelen i løpet av 25 800 år. Andre faktorar kan au endre aksehellinga til jorda (og andre planetar).

Gjennom tid endrar aksepresesjonen kvar jorda står i banen i forhold til når årstidene skjer (presesjonen til vårjamdøgnpunktet). Dette har liten effekt på mengde innstråla solenergi når banen er sirkulær, men når jordbanen er svært elliptisk (sjå Milankovic-syklusane) kan effekten vera svært stor på årstidene.

Sjå au
------

* Den gregorianske kalenderen
* Polarstjerna
Höfði
Tavle som syner soga til radiosambandet.
**Höfði** er eit hus på Félagstúni i Reykjavik, hovudstaden på Island. Huset vart bygd i 1909 for den franske konsulen på Island, Jean-Paul Brillouin og er eit verk av den norske arkitekten Olav Olson. Huset er mest kjent for toppmøtet mellom Ronald Reagan og Mikhail Gorbatsjov i 1986. Dette møte vart eit steg mot slutten på den kalde krigen. Inne i huset er flagga til USA og Sovjetunionen hengt opp i kryss til minne om møte. 

Reykjavik by kjøpte huset i 1958 og restaurerte det til tidlegare pryd. Frå da er huset brukt til formelle mottak og festlege hendingar.

Den 25. september 2009 på 100 årsdagen til Höfði vart huset skadd i ein brann. Alle verdfulle kulturminne vart redda.

Historisk radiosamband
----------------------

Huset vart og nytta til det første radiosambandet som vart oppnådd mellom Island og omverda 26. juni 1905. Sambandet vart oppnådd med Poldhu i Cornwall i Storbritannia.

Referansar
----------

1. ↑  Lars Mæhlum: Olav Olson hos SNL
2. ↑  Eldur í þaki Höfða

Bakgrunnsstoff
--------------

* Artikkelen er omsett frå Engelsk Wikipedia.
***Le Parisien*** og ***Aujourd'hui en France*** er ei fransk dagsavis med to namn ved å heite *Le Parisien* for utgåva seld innanfor Île-de-France, og *Aujourd'hui en France* for ei nasjonal utgåve. Hovudkontoret ligg i forstadskommunen Saint-Ouen rett nord for Paris, i departementet Seine-Saint-Denis. Dessutan har avisa distriktskontor ikring i Frankrike, og er ein kombinasjon av nasjonal avis og regional avis. Eigar av avisa er selskapet LVMH - Moët Hennessy Louis Vuitton, som ligg under holdingselskapet Groupe Arnault.

Fram til 1986 hadde avisa namnet *Le Parisien libéré*. Ho kom ut fyrste gongen 22. august 1944 med ein proklamasjon om at Paris sigra over den tyske okkupasjonen av byen under den andre verdskrigen (som i røynda var fullført tre døger seinare). Avisa var skipa av Émilien Amaury med det målet å gje ut ei *«journal populaire de qualité»*, «ei folkeleg kvalitetsavis». Men i tida som er gått, har ikkje avisa alltid hatt ord på seg for å halde høg redaksjonell kvalitet.[*treng kjelde*]

Kjelder
-------

1. ↑  "Le Parisien-Aujourd'hui en France est et doit rester un grand quotidien populaire et généraliste de qualité. Il tient à préserver sa ligne éditoriale, faite de neutralité politique et de proximité avec son lectorat" *Reuters*.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata
Satellittbilete av Firth of Forth og det omliggande området
**Øyane i Firth of Forth** er ei lita øygruppe aust i Skottland. Firth of Forth ligg mellom Fife og Lothian. Det er få øyar på austsida av Skottland, og dei fleste av dei ligg i denne gruppa.

Isle of May sett frå nord
Militære kaianlegg, festningsverk og byggverk på Inchmickery
Av øyane i gruppa finn ein: 

* Bass Rock
* Craigleith
* Eyebroughy
* Fidra
* Inchcolm
* Inchkeith
* Inchmickery
* The Lamb
	+ med North og South Dog Islands på kvar side.
* Isle of May

I tillegg finn ein 

* Cramond Island (tidvassøy som er ein del av Almond-estuaret)
* Inchgarvie (ein del av Forth jernbanebru)
* Rosyth Castle, på ei tidlegare tidvassøy

Ingen av øyane har mange innbyggjarar og berre få av dei har permanent busetnad i det heile. Det var tidlegare ein landsby på Isle of May og det har vore kloster, eremitasjar og festningsverk på dei andre øyane. Sidan mange av øyane har forstavinga «Inch-», vert dei stundom omtalte i eit ordspel, «How many inches is the Forth?», som spelar på at 'Inch' (*Innis*), er det gæliske ordet for «øy» og inch, som er eit lengdemål. 

Øyane er delt inn i to grupper, dei i den indre delen av fjorden, nær Edinburgh, Leith og South Queensferry på sørsida og Burntislandog Aberdour på nordsida (i Fife), samt dei utanfor East Lothian, særleg nær North Berwick og Gullane

Fjorden er eit viktig naturområde. Øyane i Firth of Forth har status som Special Protection Area, særskildverneområde, og her hekkar over 90 000 sjøfugl kvart år. Det er eit fugleobservatorium på Isle of May. 

Craigleith med Bass Rock bakom

Øyane like utanfor fjorden
--------------------------

Eit par øyar ligg òg like utanfor Firth of Forth, mellom anna Inchcape, som er eit farleg skjer.

Sjå òg
------

* Hebridane
* Dei nordlege øyane
* Øyar i Firth of Clyde
* Øyar i Skottland
* Orknøyane
* Shetlandøyane

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Islands of the Forth» frå Wikipedia på engelsk, den 8. februar 2010.*


| * v
* d
* e
Øyar i Firth of Forth |
| --- |
| Bass Rock • Craigleith • Cramond Island • Eyebroughy • Fidra • Inchcolm • Inchgarvie • Inchkeith • Inchmickery • The Lamb • Isle of May |
| Alloa Inch (elveøy), Rosyth Castle (tidlegare øy) |

| * v
* d
* e
Øyar i Skottland |
| --- |
| Northern Isles | Shetland · Øyar i Shetlandsøyane · Orknøyane · Øyar i Orknøyane |  |
| Hebridane | Ytre Hebridane · Øyar i Ytre Hebridane · Indre Hebridane · Øyar i Indre Hebridane · St Kilda |
| Andre | Øyar i Firth of Clyde · Øyar i Firth of Forth |
**Gunnar Andreassen** (5. januar 1913–23. juli 2002) var ein norsk fotballspelar som vann fire NM-finalar med Fredrikstad Fotballklubb i tida 1935-40 og vart to gongar noregsseriemeister og hovudseriemeister i 1949. Han spelte to landskampar.

### Klubbspel

Andreassen var midtbanespelar på Fredrikstad FK sitt sigerrike lag i åra før 1940. Saman med spelarar som Knut Brynildsen og Rolf Johannessen sanka han seks nasjonale pokalar i åra frå 1935 til 1940. Det tok til med siger over Sarpsborg FK i cupfinalen 1935, forsvar av NM-tittelen mot finalemotstandar Mjøndalen IF året etter. I 1938 vann FFK den aller fyrste norske seriemeisterskapen i fotball, Norgesserien 1937/38, og der etter sigra laget på nytt over Mjøndalen IF i cupfinalen 1938. Fredrikstad FK vann også Norgesserien 1938/39, før laget hausten 1940 sikra sitt fjerde NM-gull på seks år med cupfinaletriumf 3-0 over IK Skeid. Etter verdskrigen tapte FFK tre cupfinalar i perioden 1945-48, før Andreassen i juni 1949 opplevde sin siste pokalsiger då Fredrikstad Fotballklubb i juni 1949 vann den aller fyrste hovudserien i fotball med to klare finalesigrar over Vålerengen IF.

### Landslagsspel

Andreassen spelte to landskampar. I september 1939 var han med å tape mot Sverige på heimebane, knapt seks år seinare leid han same skjebna mot Danmark i København.

### Merittar

* Cupmeister med Fredrikstad: 1935, 1936, 1938 og 1940
* Vinnar av Norgesserien med Fredrikstad: 1938 og 1939
* Vinnar av Hovudserien med Fredrikstad: 1949

Kjelder
-------

* eu-football

| * v
* d
* e
Noreg sitt landslag – VM i fotball 1938 |
| --- |
| 
* 1 Amundsen
* 2 Andersen
* 3 Andreassen
* 4 Andresen
* 5 Brustad
* 6 Brynildsen
* 7 Eriksen
* 8 Frantzen
* 9 Hansen
* 10 Henriksen
* 11 Holmberg
* 12 Holmsen
* 13 Ileby
* 14 Isaksen
* 15 Johannessen
* 16 Johansen
* 17 Juve
* 18 Kihle
* 19 Kvammen
* 20 Martinsen
* 21 Nordby
* 22 Ulleberg
* Landslagstrenar: Halvorsen

 | Flagget til Noreg |
|  |
|  |
| --- |
| ***«God gammel firkantet vals»***  Singel av Wenche Myhre og Elisabeth Granneman |
|  |
| **Land** | Noreg |
| **Språk** | Norsk |
| **Utgjeve** | 1964 |
| Låtskrivar(ar) | Einar Schanke og Alfred Næss |
|

**«God gammel firkantet vals»** er ein song av Wenche Myhre og Elisabeth Granneman frå 1964. Songen var skriven av Einar Schanke og Alfred Næss.

«God gammel firkantet vals» deltok i Melodi Grand Prix 1964, den norske uttakinga til Eurovision Song Contest 1964 i København i Danmark. Songen vart framført på norsk av Wenche Myhre med eit lite orkester, og så på nytt av Elisabeth Granneman med eit stort orkester. Bidraget enda på andreplass med 60 poeng.

Fotnotar
--------

1. ↑  «Norway 1964» (på engelsk). esc-history.com. Henta 18. juni 2014.
2. ↑  «NORWEGIAN FINAL 1964» (på engelsk). natfinals.50webs.com. Henta 18. juni 2014.

| * v
* d
* e
Songar i Melodi Grand Prix 1964 |
| --- |
| *Spiral***·** *Hvor?***·** *God gammel firkantet vals***·** *La meg være ung***·** *Ingen sol finner vei (til min gate)* |
|  |
| --- |
| ***«Le bohémien»***  Singel av Lys Assia |
|  |
| **Land** | Sveits |
| **Språk** | Fransk |
|
|

**«Le bohémien»** er ein song av Lys Assia.

I Concours Eurovision 1956, den sveitsiske uttakinga til Eurovision Song Contest 1956 i Lugano i Sveits, deltok Assia med heile fem songar. «Le bohémien», framført saman med Quinteta Radiosa, starta som nummer sju, etter Jo Roland med «La ballade des bonnes années» og før Jo Roland med «Les deux coquins (L'argent et l'amour)». Kor mange poeng bidraget fekk er ikkje kjend. Det einaste ein veit er at dette bidraget ikkje vart valt ut til å representere Sveits i Eurovision Song Contest 1956.

Kjelder
-------

* «SWISS NATIONAL FINAL 1956» (på engelsk). Natfinals.

| * v
* d
* e
Songar i Concours Eurovision 1956 |
| --- |
| *Vendredi***·** *Sei doch nicht so eifersüchtig***·** *Das alte Karussell***·** *L'allée aux ormeaux***·** *Bandella ticinese***·** *La ballade des bonnes années***·** *Le bohémien***·** *Les deux coquins (l'argent et l'amour)*]**·** *J'ai triché***·** *Addio bella Napoli***·** *Refrains* |
**Gunnar Hauk Gjengset** (fødd 10. mai 1946) er ein norsk filolog og forfattar.

Gjengset vart i januar 1970 arrestert i Sovjetunionen for å demonstrera mot Bresjnev-regimet. Gjengset hadde reist til Leningrad for å dela ut løpesetlar for å frigi forfattaren Yoli Galanskov og krigshelten Pjotr Grigorenko, begge kjende dissidentar. I rettssaka som følgde vart Gjengset dømd til eitt år i straffeleir, men vart lauslaten etter internasjonalt press etter vel ein månads internering i kriminalasyl. Han skreiv seinare boka *Under jernteppet* om dette.

Gjengset har doktorgrad i litteraturvitskap frå Umeå universitet om den samiske forfattaren Matti Aikio (*Matti Aikio - verk og virke*, Umeå 2011). Gjengset har skrive fleire bøker, mellom anna ein biografi om Gustav Vigeland. Han er òg aforistikar, og har ei dagleg spalte *Dagens sukk* i *Klassekampen*, under pseudonymet *Hauk*. Spalta gjekk i *Adresseavisen* i meir enn 20 år. 

I boka *Avoid the Void* (2013), utgitt på det New York-baserte vanityforlaget Morgan James Publishers, drøftar han alkoholisme.

Saman med Harald Gaski har han skrive *Johan Turi*, eit skodespel om forfattaren Johan Turi. Dette stykket hadde urpremiere på Det Norske Teatret i Oslo 6. september 2017, produsert og framført av Beaivvás samisk nasjonalteater. Stykket vart òg framført under bokmessa i Frankfurt i 2019. I 2020 gav Gjengset ut ei ny aforismesamling, *Nye sukk med illustrasjonar av Håkon Bleken*, på sitt eige Hauk Forlag.

Kjelder
-------

1. ↑  *Presentasjon av Gunnar Gjengset i Forfatterkatalogen på nettstaden til Forfattersentrums*, arkivert frå originalen 4. mars 2016, henta 19. februar 2023
2. ↑  Christensen, Dag (29. januar 1970). «Sovjetisk UD taust — studentens skjebne uviss: Gjengset sultestreiker på syvende døgnet». *VG*: 5.
3. ↑  Oppslag i DiVA ved Umeå universitet.
4. ↑  Oppslag i BIBSYS Ask, Oppslag i BIBSYS Ask
5. ↑  Bokomtale: Avoid the void Arkivert 2016-03-06 ved Wayback Machine.; rus.no, 13.9.2013
6. ↑  Johan Turi Arkivert 2020-09-26 ved Wayback Machine.; manusbank.no
7. ↑  Johan Turi drar til Frankfurt; beaivvas.no

* *Denne artikkelen bygger på «Gunnar Gjengset» frå Wikipedia på bokmål, den 19. februar 2023.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Publikasjonar av Gunnar Gjengset i BIBSYS

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* LIBRIS
* SUDOC

 |
**Castro Marim** (uttalt ˈkaʃtɾu mɐˈɾĩ) er ein liten by og kommune i Algarve i Portugal. I 2011 hadde han eit folketal på 6 747. Arealet til kommunen er 300,84 km².

Etter å ha lege under maurisk styre blei byen erobra for dei kristne av Palo Peres Correia under reconquista i 1242.

Viktige næringsvegar har tradisjonelt vore landbruk, fiske og handel, med nærleiken til Andalucia ein viktig faktor. Castro Marim hadde eit høgdepunkt som hamn på 1500- og 1600-talet.
Under restaurasjonskrigen på 1600-talet blei borga i byen bygd opp att på ordre frå Johan IV. 

Castro Marim blei stygt øydelagd under Lisboa-jordskjelvet i 1755. Etter denne tida gjekk han tilbake i tyding, mellom anna på grunn av avleiringar rundt hamneområde og veksten til ein ny by bygd i nærleiken, Vila Real de Santo António.

Festdagen for kommunen er 24. juni. Castro Marim held også ein årleg mellomalderfestival i slutten av august. Her deltek til dømes musikarar, dansarar, bogeskytarar, vevarar og smedar med tilknyting til mellomaldertradisjonar.

Den spanske musikaren Paco de Lucía laga eit album kalla *Castro Marín* til ære for mor si, Lucia Gomes, som var frå staden.

Kjelder
-------

1. ↑  Detail Regional Map, Algarve- Southern Portugal, ISBN 3-8297-6235-6
2. ↑  Instituto Nacional de Estatística
3. ↑  *Direção-Geral do Território*, arkivert frå originalen 29. september 2014, henta 24. mai 2015

* «História», cm-castromarim.pt

---

* *Denne artikkelen bygger på «Castro Marim» frå Wikipedia på engelsk, den 24. mai 2015.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* SUDOC
* GeoNames

 |
**Leaf by Niggle** er ei novelle av J.R.R. Tolkien, skriven i 1938, og er rekna som ein sjølvbiografisk allegori.

### Handling

Niggle (omsett Pirke eller Fikle), er ein målar av lite verd, som mest av alt er oppteken av å teikne tre av ulike slag, og svært glad i å teikne lauv. Visjonen hans er å laga eit stort tre, som skal romme alle lauvblada hans. Dette verket brukar han mykje tid på, trass i at grannelaget ikring meiner han heller skulle nytte tida på å stelle hagen sin, eller hjelpe den uføre naboen, ein mr Parish. Men med tida blir Niggle oppslukt av arbeidet med treet sitt, og dette tek meir og meir plass. Han lappar biletet saman av fleire han har laga før, og snart er det ikkje plass i skuret han arbeider i. Samstundes veit han at han har skjøtta tida dårleg, og veit ei lengre reise står for døra (døden). Denne reisa blir han henta til utan varsel før biletet er ferdig, og samstundes som Parish treng lereft til å tekkje det lekke taket sitt. Og Niggle har lereft så det held. 

Niggle hamnar i eit slag skiringsheim, der han blir sett til å arbeide hardt og til faste tider. Han lærer å samle seg, og med tida får han sleppe til "betre stell", der han brått kjem beint inn i det landskapet han sjølv har laga til, med treet i midten. Her ligg det eit hus, og Niggle, med Parish som følgje, tek seg tid til å gjera landskapet ferdig. Når verket er fullbyrda, tek Niggle til å sjå mot fjella i det fjerne, og tek ut på neste reiseetappe dit. Parish blir verande for å vente på kona si som skal stelle inne. 

To røyster som drøfter Niggle undervegs, fortel at dette verket no blir innlemma i Guds skaparverk, som ein stad farande folk kan finne kvile: Niggle´s Parish (Pirkes Sogn). 

I den "primære verda" får vi høyre korleis heile Niggles verk går tapt og blir gløymt, utan eit einskilt bilete av eit einskilt lauvblad, som blir hengande på eit museum ei tid: "Leaf by Niggle". Den "jordiske" arven blir såleis gløymt, medan verket blir ståande att i "det neste livet".

### Tema

Novella seier mykje om Tolkiens syn på kunst og skaparverk, og noko om hans eiga rolle som forplikta til å forelese om vitskaplege emne, samstundes som han gjerne ville byggje vidare på si eiga verd. Det er mange religiøse tilvisingar, mellom anna til livsens vatn, og til fjella, som er nemnde i Salmanes bok: "Eg løfter auga mine til fjella, kvar skal hjelpa mi koma frå?"

Lauvbladet er av nokre tolka som boka Hobbiten, som han sjølv rekna med ville overleva om ikkje noko anna gjorde det.

*Leaf by Niggle* finst i samlinga Tree and Leaf, saman med Mythopoeia og avhandlinga *On fairy-stories.*
| Le Vigan |
| --- |
|  |
| Styresmakter |
| Land  Region  Departement | Frankrike  Languedoc-Roussillon  Gard |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  17,24 km² |
| Innbyggjarar  - By (1999)   - folketettleik | 4 429   256/km² |
| Koordinatar | 44°00′″N 03°36′″E﻿Koordinatar: 44°00′″N 03°36′″E﻿ |
| Høgd over havet | 231 m |
| Tidssone | CET (UTC+1) |
| Diverse anna |
| Postnummer | 30120 |
| **Heimeside:** www.ville-ales.fr |

**Le Vigan** er ein by og kommune sør i Frankrike. Han er *sous-préfecture* (underprefektur) i departementet Gard i regionen Languedoc-Roussillon og har om lag 4 500 innbyggjarar.

Geografi
--------

Den litle franske byen ligg i Cevennane i den sørlege delen av Massif Central, nær Mont Aigoual i Arredalen.

Økonomi
-------

Som med mange byar i Cevennane var det tekstilindustriar her i tidlegare år. 

Det kjem mange turistar til Le Vigan om sommaren.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Le Vigan**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BNF
* BNF (data)
* GeoNames

 |
**Gunnar Gjerdrum Kagge** (fødd 14. april 1960) er ein norsk Aftenposten-journalist og forfattar.

Kagge er cand. philol. i historie frå Universitetet i Oslo og har 35 års røynsle som journalist. Han skriv for det meste om politikk og økonomi, har arbeidd mykje med popularisering av historie. Frå 2009 hadde han i *Aftenposten* i fire år vekentlege artiklar om land i heile verda. Han har utgjeve boka *Den store ferdguiden* (2005) saman med reiselivsguru Jens A. Riisnæs. Han har òg skrive *Vårt århundre* (2008), ein faktabok om det 20. århundret for barn, fleire vitsebøker og ein «ledelsesbok for dei som vert leidd», *Trolla sprekker når du ler av sjefen* (2007). Kagge er utdanna historikar ved Universitetet i Oslo. Han er svoren sykkelentusiast og reiser mykje, helst på sykkelsetet for å oppleva historiske stadar.

Sommaren 2016 sykla han åleine tvers over USA i tida før av presidentvalet. Eit viktig føremål med turen over det amerikanske kontinentet var å driva gammaldags, oppsøkjande journalistikk og snakka med lokale folk. Hovudtemaet var det komande presidentvalet i USA. Undervegs informerte han Aftenposten-lesarane om stemninga blant veljarar langs ruta. I tillegg følgde drygt 4 250 han gjennom Facebook-bloggen «Sykkelgunnar», der han gav daglege dosar med historier og inntrykk, formidla gjennom tekst, bilete og videoinnslag.

Bibliografi
-----------

* *Land i verden*
* *Forbudstid, den norske krigen mot brennevinet*
* *Den store ferdguiden* saman med Jens A. Riisnæs
* *Vårt århundre*
* *Trollet som spekker når du ler av sjefen*
* *Å sykle USA på tvers*

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Gunnar Kagge» frå Wikipedia på bokmål, den 5. oktober 2018.*
| **Gunna****Lokalt namn: Gunnaigh** |
| --- |
| Geografi |
| 

Gunna is located in
Gunna ()

 |
| **Stad** | Atlanterhavet |
| **Koordinatar** | 56°34′ N 6°43′ W﻿Koordinatar: 56°34′ N 6°43′ W﻿ |
| **Øygruppe** | Indre Hebridane

 |
| **Areal** | 0,69 km²

 |
| **Høgaste punkt** | 35 moh. |
| Administrasjon |
| **Land** | Skottland |
| **Region** | Argyll and Bute

 |
| Demografi |
| **Folketal** | 0
 |

**Gunna** (gælisk *Gunnaigh*) er ei busetnadslaus øy i Indre Hebridane i Skottland.

Gunna ligg mellom Coll og Tiree, nærare Coll. Ho har eit areal på 0,69 km² og det høgaste punktet ligg 35 meter over havet. Ingen stader på øya er meir enn 500 meter frå sjøen. 

Det ligg fleire mindre øyar rundt Gunna, som Eilean Frachlan, Eilean nan Gamhna, Soy Gunna og Eilean Bhoramull. 

«Gunni» er eit norrønt førenamn, men ein veit ikkje kven øya er kalla opp etter.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Gunna» frå Wikipedia på engelsk, den 14. februar 2010.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**St. Ivan øy** (bulgarsk Свети Иван) er den største bulgarske øya i Svartehavet med eit areal på 0,66 km². Ho ligg nær Sozopol, ein by med ei rik historie og ein populær turiststad, og berre eit par meter frå naboøya St. Peter øy.

St. Ivan er kjend for St. Johannes Kloster, som låg her på 1100- til 1300-talet. Kyrkja til klosteret ligg på sørsida av øya og har same namn som klosteret ((*Ivan* er den bulgarske utgåva av namnet Johannes (eller John)). Kyrkja vart bygd i 1263.

I 1985 vart det starta arkeologiske utgravingar på øya, og i dag kan ein sjå restane etter to kyrkjer, ein kongeleg residens, eit bibliotek, delar av ein festningsmur med ein port og fleire munkeceller. 

I 1884 vart det bygd eit fyr på øya av franske ingeniørar, som peikar utover Burgasbukta, og som framleis er bevart. Restane av eit gamalt romersk fyr frå det 1. hundreåret er òg funne på same stad. 

Øya er òg eit naturreservat der 72 forskjellige fugleartar, som hekkar på berga på og rundt kysten. Tre av desse er utryddingstrua på verdsbasis, medan 15 av dei er utryddingstrua i Europa. St. Ivan er òg busett av andre sjeldne dyreartar, som munkselar. Berga på øya er dekte av svarte blåskjel.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «St. Ivan Island» frå Wikipedia på engelsk, den 27. februar 2007.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Bilete av St. Ivan øy på Sozopol.com

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**«Le temps perdu»** (fransk for *Den tapte tida*) var eit av dei to franske bidraga i Eurovision Song Contest 1956, framført på fransk av Mathé Altéry.

Eurovision Song Contest 1956
----------------------------

*For meir om dette emnet, sjå Frankrike i Eurovision Song Contest 1956 og Eurovision Song Contest 1956.*
«Le temps perdu» og «Il est là», framført av høvesvis Mathé Altéry og Dany Dauberson, vart vald ut internt til å representere Frankrike i den fyrste utgåva av Eurovision Song Contest.

Songen starta som nummer fem i finalen, etter Vest-Tyskland med «Im Wartesaal zum großen Glück» av Im Wartesaal zum großen Glück og før Luxembourg med «Ne crois pas» av Michèle Arnaud. Ein veit ikkje kva for plass bidraget enda på av di det ikkje vart gjeve nokre poeng og berre vinnaren vart offentleggjord.

Fotnotar
--------

1.**^**  Det vart ikkje gjeve nokon poeng og berre vinnaren vart offentleggjord.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen byggjer på «Le temps perdu» frå Wikipedia på engelsk, den 18. januar 2011.*
* eurovision.tv


| * v
* d
* e
Songar i Eurovision Song Contest 1956 |
| --- |
| *De vogels van Holland***·** *Das alte Karussell***·** *Messieurs les noyés de la Seine***·** *Im Wartesaal zum großen Glück***·** *Le temps perdu***·** *Ne crois pas***·** *Aprite le finestre***·** *Voorgoed voorbij***·** *Refrain***·** *Le plus beau jour de ma vie***·** *So geht das jede Nacht***·** *Il est là***·** *Les amants de minuit***·** *Amami se vuoi* |
| Ebeltoft |
| --- |
| Ebeltoft rådhusEbeltoft rådhus Ebeltoft rådhus |
| 

|  |
| --- |
| Byvåpenet til Ebeltoft |
| **Byvåpenet til Ebeltoft** |

 |
| Styresmakter |
| Land  RegionKommune | Danmark  Region MidtjyllandSyddjurs kommune |
| Geografi |
| Innbyggjarar  - By (2013) | 7 528 |
| Koordinatar | 56°11′40″N 10°40′33″E﻿Koordinatar: 56°11′40″N 10°40′33″E﻿ |
| Diverse anna |
| **Heimeside:** Kommunal heimeside |

**Ebeltoft** (tidl. *Æbeltoft*) ligg på Austjylland i Danmark og er hovudby på halvøya Mols. Byen er med 7 528 innbyggjarar (2013) den største byen i Syddjurs kommune.

**Filmhøjskolen** eller *The European Film College* blei oppretta i 1993 med status som folkehøgskule.

Fleire gongar dagleg trafikkerer Mols-Linien overfarten til Sjællands Odde med snøggbåtar.

Byen er ein av Danmarks store turistdestinasjonar, mest på grunn av eit fargerikt butikk- og museumsliv (mellom anna Farvergården, Fregatten Jylland og Glasmuseet). I fellesferien blir innbyggjartalet mest dobla grunna massetilstrøyming av turistar. Det er òg mange badestrender i området.

Ebeltoft var tidlegare hovudby i Ebeltoft kommune, men høyrer sidan 2007 til Syddjurs kommune. Byen ligg administrativt under Region Midtjylland.

Kuriosa
-------

Ebeltoft er den einaste austjyske byen med vestkyst.

Turistattraktioner
------------------

* Fregatten Jylland
* Ebeltoft Rådhus (1789)
* Glasmuseet Ebeltoft

Kjelder
-------

1. ↑  Statistikbanken Tabel BEF44 (Vitja 12. februar 2014)

Bakgrunnsstoff
--------------

* 700-års købstadsjubilæum i Ebeltoft Arkivert 2005-02-10 ved Wayback Machine.
* Dansk Center for Byhistorie - Ebeltoft

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames

 |
**Gunnar Holmsen** (fødd 24. november 1880 i Røros, død 25. januar 1976) var ein norsk geolog. Holmsen arbeida innan mange greiner av geologien, særleg med kvartær- og ingeniørgeologi, og han publiserte fleire arbeid innan desse faga. 

Han byrja å studere i 1899 og vart cand.real. i 1905, dr.philos. i 1914 og arbeidde som statsgeolog frå 1918 til 1950 ved Noregs geologiske undersøkingar. 

Han var bror til bergmeister Andreas Holmsen og var gift med Hanna Marie Resvoll, som er kjend som Hanna Resvoll-Holmsen, ein norsk botanikar og pioner innan naturvitskapen. 

Gunnar Holmsen gjorde i åra 1908-1919 geologisk kartlegging av fleire område i Nord-Noreg og Trøndelag. I 1908, 1909 og 1912 reiste Holmsen på ekspedisjonar til Spitsbergen, der han gjorde viktige fysisk-geografiske studiar over ørkendanningar i polarstrøk, jordbotnsis og jordflytting (solinuktion). Resultata vart lagt fram i fleire avhandlingar, som *Om jordlags lang­somme glidning, solifluktion* (Norsk Geogr. Selsk. Arb. XXV), som han i 1914 fekk doktorgrad for. Eoit viktig samleverk er *Spitsbergens natur og historie* (Kra. 1911, òg publi­sert på tysk).

Andre publikasjonar er *Brædæmte sjøer i Nordre Østerdalen* (Norges geol. Undersøkelse nr. 73, 1915), *Torvmyrenes lagdeling i det sydlige Norges lavland* (Norges geol. Undersøkelse nr. 90, 1922) og *Vore myrers plantedekke og torvarter* (nr. 99, 1923). 

Ei samling av Holmsen sine fotografi finst ved Norges geologiske undersøkelse.

Kjelder
-------

1. ↑  Preus Museum, om Holmsen, Gunnar

* Holmsen «Gunnar\_Holmsen» i *Store norske leksikon*, snl.no.
* Polarlitteratur om Gunnar Holmsen av Jakob Schetelig Arkivert 2016-03-03 ved Wayback Machine.


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* Lokalhistoriewiki
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI

 |
**Gunnar Alexander Huseby** (4. november 1923–28. mai 1995) var ein islandsk friidrettsutøvar frå Reykjavik som vart europameister i kulestøyt i 1946 og 1950.

Allereie i 1944 støytte Gunnar Huseby 15,50 meter, ein prestasjon nær verdstoppen i kulestøyting. Den 23. august 1946 vann han kuletevlinga under EM i friidrett 1946 i Oslo med eit bestestøyt målt til 15,56 m, vel 30 cm lengre enn sølv- og bronsemedaljørane, Sovjetunionens Dmitrij Gorjainov og Finlands Yrjö Lehtilä.

Fire år seinare forsvarte Huseby EM-tittelen i kulestøyt under friidretts-EM 1950 i Brussel. Med sitt livs lengste støyt på 16,74 meter var han i ei heilt eiga klasse i tevlinga, italienaren Angiolo Profeti fekk sølv med 15,16 meter.

Gunnar Huseby forbetra den islandske kulerekorden med over to meter frå 1941 til 1950. Frå 1945 sette han også fleire rekordar i diskoskasting, til han i 1950 stoppa på 50,13 meter. Han la eigentleg opp i 1951, men kom av og til tilbake på arenaen. Så seint som i 1958 støytte han 16,03 meter og i 1962 15,75 meter.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Gunnar Huseby» frå Wikipedia på engelsk, den 23. august 2016.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN

 |
Transfigurasjonen måla av Tizian, ca. 1560
**Kristi forklaring**, også kalla «Metamorfosen» og «Transfigurasjonen», er ein kristen festdag til minne om ei hending der «Læresveinane får sjå Jesu herlegdom», der Lukas-evangeliet fortel at «medan han bad, vart andletet hans som omskapt, og kleda vart skinande kvite.» Hendinga er skildra i alle dei synoptiske evangelia. Ifølgje bibelhistoria høyrer denne hendinga til før påskedag (jfr. Matteusevangeliet kap. 17). 

Ikon av transfigurasjonen av Theofanes grekaren frå 1400-talet.
Kristi forklaringsdag blir feira 6. august i mellom anna den katolske og den anglikanske kyrkja. I den norske kyrkja blir Kristi forklaringsdag idag feira siste sundagen før fastelavn.

Kjelder
-------

1. ↑  «Evangeliet etter Lukas, Kapittel 9:28-36», *Bibel - Nettbibelen*, henta 21. januar 2019
2. ↑  «Om kirkeåret», *Den norske kirke* (på norsk bokmål), henta 14. februar 2023

* *Denne artikkelen bygger på «Kristi forklaring» frå Wikipedia på bokmål, den 21. januar 2019.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC

 |
**Kristi openberringsdag** markerer i Den norske kyrkja avslutninga på juletida og byrjinga på openberringstida. Den liturgiske fargen for dagen er kvit, men tilknytinga til openberringstida gjer at ein òg kan forsvare bruk av grøn liturgisk farge.

Kristi openberring, *epifanaia*, har vore feira sidan oldkyrkja, for å markere Jesu guddommelege opphav. I den eldste kyrkja vart dagen feira 6. januar både som Jesu fødselsdag og som Jesu dåpsdag; sjølv om Jesus vart døypt som vaksen, meinte dei han var fødd og døypt på same datoen. Sidan la dei meir vekt på at dei heilage tre kongane kom for å hylle Jesus på denne dagen. Feiringa av Jesu dåp vart då lagt til sundagen etter, medan fødselsdagsfeiringa vart lagt til 25. desember. Eit anna gammalt tema knytt til epifania var vinunderet i Kana, det vart sidan markert 2. søndag etter Kristi openberring.

Frå 1771 vart feiringa av Kristi openberring i Danmark-Noreg lagt til første sundagen etter nyårsdagen.

Kristi openberringsdag er ei av dei tolv store høgtidene i den ortodokse kyrkja.

Openberringstida
----------------

Openberringstida legg vekt på tekstar som frå ulike sider kan fortelje kven Jesus er. I den norske kyrkja er openberringstida spesielt knytt til misjon. I tråd med praksis i tyske lutherske kyrkjer vert openberringstida no avslutta med Kristi forklåringsdag. Tidlegare vart denne dagen markert 6. august. Såmannssundagen (tidlegare *seksagesima*) og vingardssundagen (tidlegare *septuagesima*) har i den norske kyrkja difor skifta preg frå å vere førfastesundagar til å vere openberringssundagar, til skilnad frå liturgien i mellom anna den danske folkekyrkja. Datoen for Kristi forklåringsdag - og dermed avslutninga på openberingstida - er avhengig av når fasta og påsken kjem. 

I 2008 var openberringstida spesielt kort. Vingardssundagen fall allereie tjuande dag jul, og kyrkjeåret gav ikkje plass til å feire verken 2. 3. 4. eller 5. sundag etter Kristi openberring.

Sjå òg
------

* Trettande dag jul

Kjelder
-------

* Den norske kyrkja - liturgisk senter
* Den katolske kyrkja sine nettsider - epifania
* Den norske kyrkja, gudstenesteboka
Gunnar Gren til venstre, saman med Gunnar Nordahl og Nils Liedholm, alle i Milan-drakt
**Johan Gunnar Gren** (31. oktober 1920–10. november 1991) var ein svensk fotballspelar, fødd og død i Göteborg. Han vart olympiske meister for Sverige i 1948 og vann VM-sølv i 1958. Gren, som spela indre høgre, deltok i 57 landskampar for Sverige og skåra 32 mål. Klubbspelaren Gren vart seriemeister både i heimlandet og i Italia. Han var aktiv fotballspelar på høgste nivå frå 1938 til 1964.

Karriere
--------

### Klubbspel

Gren debuterte i Allsvenskan 1. mai 1938 for Göteborg-klubben Gårda BK. Fire år seinare melde han overgang til IFK Göteborg, der han i sin fyrste sesong, 1941/42, var med å verte svensk seriemeister. I 1946 vann Gren den aller første «Guldbollen», og året etter vart han skyttarkonge i den svenske fotballserien.

Gren var profesjonell fotballspelar i Italia frå hausten 1949. Han spela fyrst tre sesongar i AC Milan, og deretter to sesongar for AC Fiorentina og til siste ein sesong i Genoa. I Milan danna han saman med landsmennene Gunnar Nordahl og Nils Liedholm den historiske Gre-No-Li-trioen. Han var svært populær i Italia, og det italienske publikumet gav han tilnamnet *Il Professore* (professoren).

I 1956 flytta Gren heim til Sverige, der han var spelande trenar for Örgryte IS frå Göteborg fram til og med 1959. Seinare trena han GAIS, ein annan fotballklubb i heimbyen. Sin siste kamp i Allsvenskan spela han i 1964, 26 år etter den første. Han var då trenar for GAIS, men sidan det gjekk dårleg for klubben, gjorde han comeback som Allsvenskans eldste spelar nokon gong, i eit forsøk på å redde laget frå nedrykk. GAIS enda på sisteplass og rykte ned.

### Landslagsspel

Gren debuterte for Sverige i ein landskamp på bortebane mot Finland den 29. august 1940. Han spela på Sveriges landslag som vann gull under OL 1948 i London. Etter å ha fått tilbake amatørstatusen i 1956 spela han landskampar for Sverige til hausten 1958. Ti år etter han vart olympisk meister, spela han indre høgre på det svenske landslaget som nådde finalen i VM 1958 på heimebane. Der vart det 2-5 tap for Brasil.

### Merittar

* Olympisk meister med Sverige i 1948
* Sølvmedalje med Sverige under VM i fotball 1958
* Svensk seriemeister 1942 med IFK Göteborg
* Italiensk seriemeister 1951 med AC Milan

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Gunnar Gren» frå Wikipedia på svensk, den 17. april 2013.*


| * v
* d
* e
Sverige sitt landslag – VM i fotball 1958 (sølvmedalje) |
| --- |
| 
* 1 K. Svensson
* 2 Bergmark
* 3 Axbom
* 4 Liedholm (kaptein)
* 5 Johansson
* 6 Parling
* 7 Hamrin
* 8 Gren
* 9 Simonsson
* 10 Selmosson
* 11 Skoglund
* 12 T. Svensson
* 13 Öberg
* 14 Gustavsson
* 15 Börjesson
* 16 Haraldsson
* 17 Håkansson
* 18 Löfgren
* 19 Källgren
* 20 Mellberg
* 21 Berndtsson
* 22 Ohlsson
* Landslagstrenar: Raynor

 | Flagget til Sverige |
|  |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* LCCN
* ISNI
* LIBRIS
* Discogs (artist)

 |
**Kristen Krogh** (5. desember 1910–10. juli 1998) var ein norsk forstmann og ornitolog, og arbeidet han gjorde for det offentlege naturvernet har gitt han status som «nasjonalparkanes far».

Oppvekst og utdanning
---------------------

Kristen Faye von Krogh vart fødd i Gransherad i Telemark med foreldra Asta Olava f. Thorbjørnsen og sokneprest Einar von Krogh. Som presteson flytta han med familien til Mosjøen i 1916, og han budde på Dolstad prestegard rett ved Dolstad kyrkje fram til familien flytta til Drammen i 1928. Etter kvart fjerna han predikatet *von* frå namnet sitt.[*treng kjelde*]

I Mosjøen og Vefsn vart interessa for ornitologi vekt, og i 1928 melde han seg inn i Norsk ornitologisk forening. Etter eksamen artium i 1930, eit års arbeidspraksis hos Treschou og militærteneste i garden, begynte han på Statens skogskole i Steinkjer hausten 1932. Han heldt fram skogbruksutdanninga med tre år på Noregs landbrukshøgskole (1933-1936). 

I studietida var han politisk aktiv. Han var med å stifte «Landbrukshøiskolens socialistiske studentlag», og han var eitt år formann i den lokale avdelinga av «Norges studerende ungdoms avholdsforbund». 

I 1941 vart han Kristen Krogh gift med Anne Mathilde Mentsen (1921-2007) frå Grong i Nord-Trøndelag.

Yrkeskarriere
-------------

Som forstkandidat fekk Krogh arbeid på på høgskolens institutt for skogskjøtsel. Etter eitt år der vart han tilsett i forstvesenet, som forvalta den skogen staten åtte i Noreg, frå 1957 omorganisert til Direktoratet for statens skoger. Som tilsett i forstvesenet fekk han først arbeid i Lierne, frå 1941 vart han assistent i skogforvaltinga i Innherad, samtidig som han underviste på skogskolen i Steinkjer. I 1945 vart han skogforvaltar i Grong, og i 1955 vart han skoginspektør for Nord-Noreg med kontorstad i Mosjøen. 

I 1960 vart Krogh tilsett i ei nyoppretta stilling som Statens naturverninspektør, med kontorstad i Trondheim. Her fekk Krogh arbeide for hjartesakene sine, naturvern og naturfreding. Han var med å arbeide fram den første norske nasjonalparken, Rondane nasjonalpark, som vart oppretta 1962. Nasjonalparken følgde han opp gjennom arbeidet for ein norsk nasjonalparkplan. 

Ved sida av arbeidet i skogvesenet og som naturverninspektør, skreiv han ei rad artiklar og bøker, spesielt om emne innan ornitologi og skogzoologi. Han deltok også i mange naturopplysningsprogram produsert av Norsk rikskringkasting.

Kjelder
-------

* Jon Suul: «Nasjonalparkenes far – Kristen Faye Krogh – et hundreårsminne» i *Årbok for Helgeland 2010* ISBN 978-82-90148-33-6

### Referansar

1. ↑  Gransherad, Ministerialbok nr. I 5 (1887-1916)
General **John Manners**, marki av **Granby** (2. januar 1721–18. oktober 1770), var ein britisk soldat og general og eldste sonen til hertugen av Rutland. Sidan han ikkje levde lenger enn faren var han kjend under tillegstittelen til faren, markien av Granby. 

Han vart tidleg medlem av det britiske parlamentet, første gong i 1741. Fire år seinare vart han oberst i Rutland og deltok i jakobittaropprøret i 1745. Han vart forfremma generalmajor i 1755 og så oberst i den kongelege hestegarden. Same året som det skjedde braut sjuårskrigen ut og han vart send til Tyskland. Han vart forfremma til generalløytnant i februar 1759. Slaget ved Minden var det første store slaget til Granby. Kavaleriet hans vart her stoppa i ein kritisk augneblink av Lord George Sackville, som vart send heim i skam, medan Granby overtok kommandoen over den britiske kontingenten i armeen til Karl Vilhelm Ferdinand av Braunschweig, og hadde 32 000 mann under seg i starten av 1760. 

31. juli 1760 storma Granby Warburg fremst i det britiske kavaleriet. Dei fanga 1500 mann og ti kanonar. Granby hadde tidleg mista håret og gjekk derfor alltid med parykk. Under åtaket reid han så raskt at han mista hatten og parykken, noko som er opphavet til det engelske uttrykket «*going at it bald-headed*» («gå skalla til verks»). Eit år seinare, 15. juli 1761, forsvarte britane høgdene i Villinghausen som Ferdinand sjølv skildra som «ubeskriveleg modig». Dagen etter leia han soldatane sine i eit motåtak og dreiv franskmennene frå slagmarka. Motstandaren hans duc de Broglie, vart så imponert at han bestilte eit portrett av Granby av Joshua Reynolds. Fleire felttog følgde til store ære for Granby og mennene hans. 

Han var ikkje noko dyktig politikar, men folk brydde seg lite om det og meir om sigrane hans og omsorga han hadde vist soldatane sine. Under Chatham-regjeringa vart Granby øvstkommanderande. 

Granby døydde i Scarborough i Yorkshire i 1770.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «John Manners, Marquess of Granby» frå Wikipedia på engelsk, den 3. januar 2010.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* Tekst frå *Encyclopædia Britannica* si 11. utgåve, eit leksikon som i dag er offentleg eigedom.
* Massie, Alastair W. (May, 2006) [2004]. «Manners, John, marquess of Granby (1721–1770)». *Oxford Dictionary of National Biography*. Oxford University Press. Henta 18 October 2006.
* Descendants of Sir Robert Manners Arkivert 2011-07-22 ved Wayback Machine.
* Mannings, David (2000). *Sir Joshua Reynolds: a complete catalogue of his paintings*. New Haven, CT: Yale University Press. s. 321–325. ISBN 0300085338.


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI

 |
**Den Reorganiserte Jesu Kristi Kyrkje av Siste Dagars Heilage** eller **Kristi Samfunn** er den nest største kyrkja av Siste Dagars Heilage (mormonarane). Ein oppgjev at ho har omkring 250 000 medlemmer i omkring 40 land. Hovudkvarteret ligg i Independence i Missouri.

Bakgrunn
--------

Etter Joseph Smith sin død var det usemje om kven som skulle overta leiinga. Fleirtalet av mormonarane følgde Brigham Young, som leidde dei til det som no er Utah. Men nokre vart verande att i Illinois, inkludert nokre av dei nære slektningane til Smith. 

I 1850-åra stod det fram ei gruppe som meinte at sonen Joseph Smith, med same namn som han, var den rette til å overta etter faren. Han var berre 11 år da faren vart myrda. Da han voks opp, vart han leiaren for den gruppa som danna den reorganiserte kyrkja i april 1860. Mora hans støtta danninga av kyrkja, men det er usikkert om ho verkeleg var rekna som eit formelt medlem.

Smith døydde i 1914. Året etter vart sonen hans, Frederick Madison Smith, godteken som den neste leiaren. Han vart etterfølgd av broren, Israel A. Smith, som igjen vart etterfølgd av ein tredje bror, W. Wallace Smith. Han vart etterfølgd av sonen sin, Wallace B. Smith. Etter han kom den første som ikkje høyrde til familien, W. Grant McMurray.

I 2001 skifta kyrkja formelt namn til Kristi Samfunn (*Community of Christ*).

Kjenneteikn
-----------

Dei som danna kyrkja, godtok ikkje polygami. Dei nekta for at Joseph Smith forkynte og praktiserte polygami. Dei forkasta mange av dei læresetningane som Utah-kyrkja representerte og hevda at det ikkje var i tråd med den opphavlege læra. Dei eig også tempelet i Kirtland i Ohio. Det vart gjeve til dei i 1880, etter ei rettssak.

Kyrkja har eit syn på Gud som liknar meir på det som er vanleg for kristne. Kyrkja forkastar dåp til fordel for avdøde, i tillegg til mange av dei andre seremoniane som Utah-kyrkja praktiserer.

Kyrkja har i den seinare tida byrja å følgje ein meir liberal teologi. Kyrkja har for eksempel godteke kvinnelege prestar sidan 1984. Dette har ført til at nokre har brote ut av kyrkja og danna The Restoration Church of the Latter Day Saints og The Remnant Church of the Latter Day Saints.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Kristi Samfunn» frå Wikipedia på bokmål, den 13. januar 2008.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Norsk heimeside
**Ola Morten Græsli** (fødd 11. april 1980) er ein norsk tidlegare kombinertrennar og skihoppar frå Tydal og som representerte Tydal I.L. Han vart som best nummer to i eit verdscuprenn i desember 2005, og fekk med seg to sølvmedaljar og to bronsemedaljar frå to ulike noregsmeisterskap.

Karriere
--------

Græsli representerte Noreg i VM 2003 i Val di Fiemme. Der vart han nummer sju i halvprogrammet, og han deltok på det norske laget som enda på fjerdeplassen i lagkonkurransen.

I verdscupen oppnådde Græsli som best ein andreplass, i Ramsau i Austerrike den 18. desember 2005. Etter eit langrenn over 7,5 km skilde det eitt sekund mellom dei fire beste i tevlinga. Norske Magnus Moan sigra, medan Græsli slo franskmannen Jason Lamy-Chappuis og tyskaren Georg Hettich i spurten med høvesvis eitt og to tidels sekundar. Græsli hadde elles to andre pallplasseringar i verdscupen, begge tredjeplassar ei helg i Holmenkollen i mars 2003.

### Besteplasseringar i internasjonale meisterskap og renn

* 2003: Nr 7 i ski-VM i Val di Fiemme, samt to tredjeplassar i Holmenkollen (halvprogram)
* 2004: Nr 10 i Kuusamo - halvprogram
* 2005: Nr 7 i Holmenkollen
* 2005/06: Nr 2 i Ramsau

### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap

* Ski-NM 2002: Nr 7 i Høydalsmo
* Ski-NM 2003: Sølvmedalje i halvprogram og bronsemedalje i normalprogram i Molde, nr 10 i normalbakken på Lillehammer
* Ski-NM 2005: Sølv i halv- og bronse i normalprogram på Lillehammer
* Ski-NM 2007: Nr 5 i halvprogrammet i Bardu

Kjelder
-------

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar

Bakgrunnsstoff
--------------

* Ola Morten Græsli i fis-ski.com
**Ola Martinus Høgåsen** (fødd 1900 i Grue, død 1964 i Vågå) var ein norsk lærar, bygdegranskar, forfattar og politikar for Arbeidarpartiet. Høgåsen vart fødd i Grue i Hedmark og var av norsk-finsk-svensk ætt. Han gjekk lærarskulen i Oslo 1919-1921, tok lærarhøgskulen 1926-1927 og hadde stipendferd til Sverige og Finland i 1938. Han var tilsett som lærar i Nord-Fron mellom 1921 og 1938, og frå 1939 til han gjekk av med pensjon var han lærar, kyrkjesongar, skuleinspektør og skulestyrar i Vågå.

I krigsåra var han aktiv motstandsmann alt frå byrjinga av, og då kongen, kronprinsen og regjeringsmedlemane kom til Sandbu i aprildagane 1940 fylka Høgåsen ein vaktstyrke. Grunna motstandsarbeidet mista han jobben ved Vågåmo skule i 1941, og vart internert på Jørstadmoen leir. Seinare sat han òg ei tid i Oslo Distriktsfengsel. Frå mai 1943 og fram til frigjeringa budde han i Skjåk.

Som aktiv lokalpolitikar og organisasjonsmann var Høgåsen mykje med i målstrev, ungdomsarbeid og i det politiske livet. Han sat mellom anna som varaordførar i Nord-Fron i seks år, og var ordførar i Vågå frå 1946 til 1952. Høgåsen var òg medlem av styret i Noregs Mållag i perioden 1939-1955. Attåt det politiske arbeidet gav han ut tri diktsamlingar og fleire barnebøker. Som forfattar stod han mellom anna bak den fyrste attdiktinga av Internasjonalen til nynorsk, prenta i diktsamlinga *Kolbein sterke og andre kvæde* i 1929. I 1940 vart han påskjøna med Melsom-prisen for barneboka *Mat for Mons*. Høgåsen var òg medarbeidar i bokverka Norske Gardsbruk, Norsk Allkunnebok og Norsk Ordbok. Frå 1945 sat han som skriftstyrar for «Årbok for Gudbrandsdalen».

Utgjevingar
-----------

* *Vårbekk vaknar*, dikt 1923
* *Kolbein sterke og andre kvæde*, dikt 1929
* *Mat for Mons* 1939 (Melsom-prisen)
* *Mannen i månen* 1942
* *Håkå i Haug og andre barneeventyr* 1943
* *Breste bogeskyttar og andre eventyr* 1948
* *Syng med oss* [1953] (redaktør)
* *Pelle Ping-Pang og andre eventyr* 1955
* *«Foraktet av de store, men elsket av de små»* 1961
* *Skrinet med det rare i*, barnedikt 1964 og 1999

Kjelder
-------

* Hosar, K. (1999). Eit kulturmenneske frå skogane i aust. I K. Skullerud (Red.), *"Århundrets døler"*. Lillehammer: Thorsrud, Lokalhistorisk forl.
* Reinton, L. (1954) Høgåsen, Ola Martinus. I *Norsk allkunnebok. VI. bandet*. Oslo: Fonna Forlag

Fotnotar
--------

1. 1 2 3  Hosar, K. (1999), s. 102
2. ↑  Reinton, L. (1954), s. 515
3. ↑  Hosar, K. (1999), s. 102-103
4. ↑  *Arbeiderhistorie: årbok for Arbeiderbevegelsens arkiv og bibliotek. 2013*. Oslo: Universitetsforl. 2013. s. 51.
5. ↑  Reinton, L. (1954), s. 516

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* Historisk befolkningsregister
* Lokalhistoriewiki
* VIAF

 |