recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Trænafestivalen** er ein musikkfestival som finn stad på Husøya i Træna kommune kvar sommar.

Historikk
---------

Trænafestivalen har eksistert heilt sidan 1978, men før 2003 var festivalen mest for øya sine eigne innbyggjarar.

I 2003 starta festivalen opp slik me kjenner han i dag, i juli under midnattssola. Det store trekkplasteret den gongen var DumDum Boys. Festivalen vart ein suksess og har gjenteke seg kvar sommar etterpå. Om lag 2000 festivalpass vert selde kvart år; folketalet i kommunen vert altså mangedobla i festivaldagane.

Kvar festival har ein konsert i den naturlege fjellgrotta Kirkhelleren på Sanna, og ein i Træna kyrkje. Desse konsertane har ofte eit heilt spesielt preg.

Festivalen gjer ikkje noko forsøk på å invitera dei aller største artistnamna, men vil heller prøva å vera eksotisk. Nokre av artistane som har vitja Trænafestivalen, er: DumDum Boys, Damien Rice, Kings of Convenience, Ida Maria, Tungtvann, Gåte, Madrugada, Publiners, Kaizers Orchestra, Bertine Zetlitz, Ingrid Olava, Rockettothesky, Heroes & Zeros og Cyaneed.

Kjelder
-------

* Trænafestivalen sine nettsider
**James Steven Ignatius «Jim» Corr** (fødd 31. juli 1964) er ein irsk musikar og låtskrivar. Saman med dei tre yngre systrene sine Andrea, Sharon og Caroline utgjer han folk-rockgruppa *The Corrs*. Han er også DJ.

Karriere
--------

Jim Corr fekk gitarundervising i heimbyen Dundalk, ein stor industriby i County Louth. Corr speler akustisk og elektrisk gitar såvel som piano, keyboard og trekkspel. Han driv også med koring. Corr har hatt ei aktiv rolle i produksjonen av alle The Corrs-albuma, og har samarbeidd med David Foster og Olle Romo om to separate album.

Alle Corr-syskena blei utnemnde til æresmedlemmer av Order of the British Empire (MBE) i 2005 for bidraga sine til musikk og veldedig arbeid som omfattar innsamling av pengar til inntekt for Freeman Hospital i Newcastle upon Tyne i England, der mor deira fekk behandling, for offer av bombeåtaket i Omagh i Nord-Irland, The Prince's Trust og andre føretak.

Kjelder
-------

1. ↑  «The Corrs, Bono & Westlife Feeling the Summer Buzz...». *ShowBiz Ireland*. 26. april 2002. Henta 26. april 2002. «Jim Corr from the famed Irish band will hit the decks alongside one of Ireland's top DJ's Tony Fenton.»
2. ↑  «Biography - The Corrs». *www.rockdetector.com*. Arkivert frå originalen 22 December 2015. Henta 16. desember 2015.
3. ↑  "The Corrs - The Corrs Receive Mbe Honours" Contactmusic.com. Retrieved 29 May 2011.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* ISNI
* NKC
* BNE
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)
* AllMusic (artist)

 |
**Ida Schöpfer** (22. oktober 1929–7. juni 2014) var ein sveitsisk skirennar frå Flühli i kantonen Luzern. Ho vart i 1954 verdsmeister i både utfor og den alpine kombinasjonen. Ti gongar vart ho sveitsisk meister.

Schöpfer slo gjennom nasjonalt då ho i 1948 vart sveitsisk meister i kombinasjonen. Året etter fekk ho plass på det sveitsiske skilandslaget, og var den fremste sveitsiske kvinnelege alpinisten åra 1951-54. 

Under Vinter-OL 1952 i Oslo kom ho på 10. plass i utfor og 16. plass i storslalåm. To år seinare, under VM i alpint 1954 i Åre i Sverige, slo ho favoritten Trude Klecker frå Austerrike med eit tidels sekund og tok gull i utfor. Deretter vart ho nummer åtte i storslalåmtevlinga, før ho fekk sølvmedaljen i slalåm etter ein framifrå andreomgang. Slalåmresultatet gjorde at ho også gjekk til topps i den alpine kombinasjonen, med klar margin til landskvinna Madeleine Berthod. 

Ida Schöpfer-Bieri døydde i heimstaden Flühli, 84 gammal.

Kjelder
-------

* 

* (en) Ida Schöpfer – Profil og resultatoversikt i olympiske konkurransar på *sports-reference.com*.
* 

* (en) Ida Schöpfer – Profil og resultatoversikt hos FIS

* *Denne artikkelen bygger på «Ida Schöpfer» frå Wikipedia på tysk, den 18. januar 2012.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
Programmet blir send frå Studio 5 på NRK Marienlyst i Oslo. Bildet viser studiodekoren i 2008.
Foto:
Øyvind Kind Robertsen
 

**Dagsrevyen** er eit nyhendeprogram som vert sendt kvar dag klokka 19 på NRK1. Den fyrste sendinga gjekk på lufta i 1958, og programmet har hatt same namn sidan den gongen. Programmet vert gjerne kalla flaggskipet til NRK; med opp mot 1 million sjåarar dagleg er Dagsrevyen den mest sette nyhendesendinga i Noreg.

Frå 25, mars 2008 har Jon Gelius vore redaktør for nyhetssendingene på TV i NRK, og dermed sjef for Dagsrevyen. Han overtok etter Grethe Gynnild Johnsen, og har saman med dagsrevyredaksjonen òg ansvar for dei riksdekkjande nyhendesendingane på NRK – Dagsrevyen, Kveldsnytt, Siste Nytt, Standpunkt, RedaksjonEN og Urix.

Dagsrevyen satsar på færre, men lengre og grundigare saker enn konkurrentane. Dei har eit tett nettverk av journalistar og korrespondentar over heile landet og ute i verda. I studio er det to programleiarar som saman presenterer nyheitene. 

Dagsrevyens sendingar på laurdagar og søndagar har lenge blitt kalla *Laurdagsrevyen* og *Søndagsrevyen* og har hatt utvida sendetid og magasinprega reportasjar. *Laurdagsrevyen* blei kåra til beste aktualitetsprogram under Gullruten 2005.

Dagsrevyen er ein del av nyhendedivisjonen (NYDI) til NRK.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Nyheter fra NRK
Jilin (gul) i Jilin
Jilin med bybrua og Hundreårstorget
Satelittbilete av Jilin med Songhua buktande gjennom landskapet
**Jilin** (kinesisk skrift 吉林, pinyin *Jílín*) er eit byprefektur i provinsen med same namn i Kina, med grense i nord mot provinsen Heilongjiang. Prefekturet Jilin har eit areal på 27 722 km² og 4 414 681 innbyggjarar i 2010. Av sesse budde 1 975 803 menneske i storbyområdet.

Byprefekturet Jilin omfattar fire distrikt (区 *qū*), fire byfylke (市 *shì*) og eitt fylke (县 *xiàn*).

### Historie

Jilin vart grunnlagt som garnisonsby under Qing-dynastiet i 1673. I 1913 fekk byen jarnbanesamband til Changchun.

Under det japanske styret mellom 1931 og 1945 vart bygt mykje tungindustri.

### Næring

Jilin ligg ved elva Songhua, og har elvehamn. Byen er eit jarnbaneknutepunkt i området, og er eit handels- og industrisenter. Her er stor kjemisk industri og cellulose- og papirfabrikkar. Elles er det oljeproduksjon og -raffineri, og framstilling av kunstgjødsel, sement, tømmer og sukker.

### Samferdsle

Kinas riksveg 202 fører gjennom området. Han tek til i Heihe i provinsen Heilongjiang, passerer gjennom Harbin og Shenyang, og endar i Dalian ved Gulehavet. Også Kinas riksveg 302 fører gjennom området. Han går frå Hunchun i provinsen Jilin til Ulanhot i Indre Mongolia.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Jilin i Jilin» frå Wikipedia på bokmål, den 28. april 2012.*
* *Denne artikkelen bygger på «Jilin City» frå Wikipedia på engelsk, den 28. april 2012.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Idar Lars Ulstein** (2. april 1934–29. april 2012) var ein norsk bedriftsleiar og skipsingeniør fødd i Ulsteinvik i Ulstein. Han var son av Martin Ulstein (1893–1948) som grunnla Ulstein Mekaniske Verksted (seinare Ulstein Group) i 1917 og Inga Ulstein, fødd Knivsflå, (8. desember 1897-27. juli 1978), som var mangeårig styreleiar i bedrifta etter Martin sin død. 

Ulstein var utdanna sivilingeniør ved skipsbyggarlinja ved Norges Tekniske Høgskole (noverande NTNU) i Trondheim. Han kom for fullt inn i Ulstein Group etter fullført utdanning i 1962, og var bedriftsleiar fram til han gjekk av som konsernsjef i 1997. Han gjekk deretter inn som styreleiar i konsernet, fram til 2011. 

Under hans leiing fekk bedrifta Farmands Pris for framifrå bedriftsleiing for 1983, og han blei nokre år seinare kåra til ein av dei femten beste bedriftsleiarar i Skandinavia av det svenske *Veckans Affärer.* I 1988 gikk han inn for å redde den konkurstruga Sunnmørsbanken. Han fekk Produktprisen 1992, som vart overrekt av Finn Kristensen på eit møte i Polyteknisk Forening. Han blei etterfølgd som konsernsjef i Ulsteingruppa i 1997 av Bård Mikkelsen. I 1997 gjekk firmaet på børsen og i 1999 blei nærmare 90% av selskapet, med unntak av skipsbyggingsaktiviteten, kjøpt opp av britiske Vickers, som nokre månader etter blei kjøpt av Rolls-Royce. 

Ulstein Group blei reetablert og er i dag framleis ei familiebedrift med aktivitetar innan skipsdesign, skipsbygging og systemløysingar. Idar Ulstein sin son, Tore Ulstein, er styreleiar. 

Familieselskapet Ulsmo vart etablert i 1985, og skal drive industri- og næringsutvikling og formuesforvalting gjennom investeringar i maritim, finans og eiendom. Selskapet blir leia av Idar Ulstein si dotter, Ingerid Ulstein, og systera hennar, Gunvor Ulstein, er styreleiar. 

Idar Ulstein var også mangeårig formann i Skipsbyggerienes Landsforening og Bergens Mekaniske Verksted, medlem i Norges Eksportråd, styremedlem for Mekaniske Verksteders Landsforening, Norges Industriforbund og Den Norske Creditbank, og medlem av rådet til Det Norske Veritas og representantskapsmedlem i Norges Hypotekforening for Næringslivet.

Idar Ulstein vart i 1994 utnemnd til Ridder 1. klasse av St. Olavs Orden for «forteneste av norsk industri». 

Redningsselskapet sitt redningfartøy RS 158 «Idar Ulstein» har namn etter Idar Ulstein. Ein stor del av kostnadane med redningskøyta vart donert av Ulstein Group.

Kjelder
-------

1. ↑  «Idar Lars Ulstein (Utdypning)». Norsk biografisk leksikon i SNL. Henta 2. mai 2012.
2. ↑  Idar Ulstein er død, *DN.no*, 30. april 2012.
3. ↑  Rolf Mæhle (23.9.1988). «Livredderen for Sunnmørsbanken». Aftenposten.
4. ↑  «Idar Ulstein 50 år: Leder som går foran». Aftenposten. 2.4.1984.
5. ↑  «RS 158 «IDAR ULSTEIN» - Skipsrevyen.no». *www.skipsrevyen.no* (på norsk bokmål). 12. april 2016. Henta 14. februar 2019.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Lenkje til Ulstein Group si heimeside
* Utdrag frå Ulstein Groups 90-års historiebok, utgjeven i 2007. Arkivert 2016-11-03 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon

 |
Vantnål på Sunnmørsottring
Foto:
Andreas Vartdal
 

Ei **vantnål** vert brukt til å feste og stramme vant i eldre båtar. I tradisjonelle bruksbåtar har ho særleg vore brukt på Midt- og Nordvestlandet.

Vantnåla er ei trestikke med hol i. Vantet vert tredd gjennom holet og festa til nåla med eit stikk. I esinga på båten er ei toglykkje, ei *urve*, festa med ein jarnkrampe. Vantnåla vert tredd gjennom urva og lagd parallell med vantet. På vantet er tredd ein holk. Denne vert tredd nedover vantnålspissen og låser denne til vantet. Holken er helst ein hornring. Det har òg vore brukt togringar, til dømes tyrkerknop..

Vantnåla gjer at vantet svært raskt kan løysast frå båten. I naudsituasjonar har mastra kunna vorte holkestøytt. Det vil seie at holken har vorte dregen av vantnåla, som vert smett laus frå urva. Og så kan mastr og segl styrtast på havet.

Vantneler egnar seg godt til å stramme inn vant av hamp når dei har vorte slakke i tørt ver. Vanta må òg kunne strammast og slakkast på ein enkel måte, slik det vart gjort når dei gamle sunnmørsbåtane vende. Mastra vart då halla mot vinden.

Dette vantfestet har og vorte nytta utanlands, til dømes i Austersjøen.

### Kjelder

* Øystein Færøyvik: *Vestlandsbåtar*, Grøndahl, 1987.
| **Siegen** |
| --- |
|  |
| **Byvåpen** | **Plassering** |
| Byvåpenet til Siegen | 

Siegen is located in Tyskland

 |
| Styresmakter |
| Land  Delstat  Regierungsbezirk‎  Landkreis | Tyskland Tyskland  Nordrhein-Westfalen  Arnsberg  Siegen-Wittgenstein |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  114,67 km² |
| Innbyggjarar  - By (2007)   - folketettleik | 105 697   914/km² |
| Koordinatar | 50°52′0″N 08°01′0″E﻿Koordinatar: 50°52′0″N 08°01′0″E﻿ |
| Høgd over havet | 250 m |
| Tidssone - Ved sommartid | CET (UTC+1) CEST (UTC+2) |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 57001–57080 |
| Telefon-retningsnummer | 0271 |
| Bilnummer | SI |
| **Heimeside:** www.siegen.de |

**Siegen** er ein by i Tyskland i delstaten Nordrhein-Westfalen med om lag 105 000 innbyggjarar. Byen ligg ved elva Sieg i *landkreisen* Siegen-Wittgenstein der han er administrasjonssete.

Historie
--------

Namnet Siegen kjem sannsynlegvis frå det keltiske elvenamnet Sieg. Det er derimot uklart om det er samanheng mellom dette namnet og den germanske stamma Sicambri, som levde her i før-kristen tid. Dei første nedskrivne kjeldene om byen, då kalla *Sigena*, går tilbake til 1079. Hovudnæringa til byen var i lange tider gruvedrift, noko ein kan sjå med dei mange gruvene innanfor bygrensene. 

I 1224 høyrte Siegen til greven av Nassau, Heinrich den rike, og Engelbert II av Berg, erkebiskop av Köln, etter at sistnemnde overførte halvdelen av eigedomen til førstnemnde. *Oberes Schloss* var alt bygd på denne tida. 19. oktober 1303 fekk Siegen byrettar. Byen var delt mellom dei to overherrane fram til 1381 då Nassau tok over heile eigarskapet. 

På 1500-talet vart det bygd bymurar rundt Siegen med seksten tårn og tre byportar, i tillegg til ei flott borg. Byen vart fleire gongar råka av bybrannar, mellom anna i 1592 og 1695.

På 1700-talet blømde gruvedrifta, i lag med jord- og skogbruk. Då prins Vilhelm I av Nederland nekta å verte med i Rhinforbundet, grunnlagd av Napoleon, vart han kasta av trona av den franske keisaren og Siegerland gjekk til storhertugdømet Berg. Etter Napoleon sitt fall i 1815, fekk Vilhelm I tilbake sine tidlegare tyske område, men avstod desse til Preussen i byte for storhertugdømet Luxembourg. 

I 1923 vart Siegen tatt ut av landkreisen med same namn og vart ein kreisfri by. I 1975 mista derimot Siegen denne statusen og vart ein del av den nyoppretta landkreisen Siegen-Wittgenstein.

Under den andre verdskrigen vart Siegen bomba fleire gongar av dei allierte på grunn av ei viktig jernbanelinje som gjekk gjennom byen.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Siegen» frå Wikipedia på tysk, og «Siegen» frå Wikipedia på engelsk den 15. juli 2007.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Siegen**

* Informasjon om Siegen

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
Eit **identitetselement** eller **nøytralt element** (forkorting: identitet) er eit element som ikkje endrar andre element i ei mengd når ein binær operasjon kombinerer dei to elementa. 

La (*S*,) vera ei mengd *S* med ein binær operasjon \*. Då er *e* ein venstreidentitet dersom *e* \* *a* = *a* for alle *a* i *S*, ein høgreidentitet dersom *a* \* *e* = *a* for alle *a* i *S* og ein identitet dersom den er både ein venstre- og ein høgreidentitet. 

0 er eit vanleg symbol for ein additiv identitet, medan 1 er eit vanleg symbol for ein multiplikativ identitet.

Døme
----

| mengd | operasjon | identitet |
| --- | --- | --- |
| {\mathbb {R}} | + (addisjon) | 0 |
| {\mathbb {R}} | • (multiplikasjon) | 1 |
| {\mathbb {R}} | *ab* | 1 (høgreidentitet) |
| delmengder av ei mengd *M* | ∩ (snitt) | *M* |
| mengder | ∪ (union) | {} (den tomme mengda) |
| boolsk algebra | ∧ (*og*) | ⊤ (sann) |
| boolsk algebra | ∨ (*eller*) | ⊥ (usann) |

Sjå også
--------

* Inverse element
* Gruppe
* Kropp
**Ralph Waldo Emerson** (25. mai 1803–27. april 1882) var ein USA-amerikansk forfattar og filosof frå Boston i Massachusetts.

Emerson var av presteslekt og avla teologisk eksamen ved Harvard-universitetet i 1826. Åra 1829-32 var han prest i den lokale *Unitarian Church*, men sa opp i protest i 1832 då han meinte nattverden var grunnlaus.

Han la ut på reise til Europa og vart kjend med engelske romantiske diktarar og knytte vennskap med fleire framståande personar, så som Thomas Carlyle og John Stuart Mill.

I 1835 busette Emerson seg i Concord. Året etter kom verket *Nature* ut anonymt. Her formulerte han sitt filosofiske syn som danna grunnlag for ei åndshistorisk rørsle kalla transcendentalismen. Tankane i transcendentalismen hadde røter i platonsk filosofi, orientalsk mystisisme, skotsk intuisjonfilosofi og tysk romantikk. Emerson utvikla synspunkta sine gjennom ei mengd foredrag som til sist munna ut i artiklar. Artiklane gjev uttrykk for idealisme, anti-materialisme og optimisme. Fram om alt verka Emerson til ei nasjonal, kulturell og intellektuell oppvakning i USA.

Emerson skreiv også ei rekke dikt. Dikta, men og mange av artiklane, har vorte rekna som vanskeleg tilgjengelege. Lite av Emersons poesi er omsett til norsk, men enkeltdikt gjendikta av Sigmund Skard finst i *Under nye stjerner* og *Framande dikt frå fire tusen år*.

Kjelder
-------

* *Gyldedals store konversasjonsleksikon*, 1972

Litteratur
----------

* Hagen, Erik Bjerck. *Litteratur og handling : pragmatiske tanker om Ibsen, Hamsun, Solstad, Emerson og andre*. Universitetsforlaget, 2000. ISBN 82-00-45429-0

Bakgrunnsstoff
--------------

* PBS - Ralph Waldo Emerson (Engelsk)

Wikifrasar Wikifrasar har ei sitatsamling som gjeld: **Ralph Waldo Emerson**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
*Denne artikkelen handlar om musikkgruppa. For debutalbumet, sjå 2008-albumet Vampire Weekend.* 

**Vampire Weekend** er ei amerikansk rockegruppe frå New York City. Gruppa er i dag tilknytt Columbia Records og var stifta i 2006 av vokalist og gitarist Ezra Koenig, fleirinstrumentalist Rostam Batmanglij, trommis Chris Tomson og bassist Chris Baio. Musikken deira er inspirert av punkrock, afrikansk popmusikk og karibiske rytmar.

Det første albumet frå gruppa, *Vampire Weekend*, kom ut i 2008 og inkluderte singlar som «Mansard Roof», «A-Punk», «Oxford Comma», «Cape Cod Kwassa Kwassa» og «The Kids Don't Stand a Chance». I 2010 gav dei ut albumet *Contra* og i 2013 albumet *Modern Vampires of the City*. Gruppa vann ein Grammy Award i 2014 for beste alternative musikkalbum. Batmanglij forlét gruppa tidleg i 2016. Det fjerde stuidoalbumet deira, *Father of the Bride*, vart utgjeve i mai 2019.

Diskografi
----------

* *Vampire Weekend* (2008)
* *Contra* (2010)
* *Modern Vampires of the City* (2013)
* *Father of the Bride* (2019)

Referansar
----------

1. ↑  «The 2014 Grammy Awards». *Electronic Musician*.
2. ↑  «2019: Et stort musikkår er på gang». Aftenposten. 14. januar 2019. Henta 27. januar 2019.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad
**Schakklubben av 1911** er ein sjakklubb i Oslo.

Schakklubben av 1911 vart stifta 14. november 1911. Den var ein av dei sju sjakklubbane som var med og stifta Norges Sjakkforbund i 1914.

Den vart raskt ein nokså stor klubb, med sterke spelarar. I 1926 vart Lars Hanssen nr 2 i øvste klasse i Noregsmeisterskapen i sjakk, og i 1927 vart Haakon Opsahl nr 3. I 1936 vann klubben den første noregsmeisterskapen i sjakk for klubblag.

Schakklubben av 1911 har vore i kontinuerleg drift sidan 1911, men i 1992 var klubben nær ved å bli nedlagd. Det vart då vald eit nytt interimstyre, og det vart skaffa nye spelelokale. På årsmøtet i 1993 vart dåverande generalsekretær i Norges Sjakkforbund Johs. R. Kjeken vald til ny formann.

Klubben har i ettertid hatt jamn vekst i medlemstal, aktivitet og spelestyrke. Dette mellom anna på grunn av systematisk og omfattande aktivitet i Schakklubben av 1911 si ungdomsavdeling. Dette har ført til at spelarar frå klubben har tatt heim mange meisterskap i turneringar som NM i sjakk for ungdom og NM i sjakk for skulelag, og i dei aldersbestemte klassane i Noregsmeisterskapen i sjakk.

Klubben har dei siste sesongane spelt i den norske eliteserien i sjakk.

Schakklubben av 1911 er no den største i Noreg, med om lag 110 medlemmar pr 31.12.2007.

Dei mest kjende spelarane frå klubben no, er stormeistrane Frode Urkedal og Torbjørn Ringdal Hansen og Internasjonal Meister i sjakk (IM) Torstein Bae. Torstein Bae var president i Norges Sjakkforbund frå 2004 til 2007, og er seinare kjend som sjakk-kommentator i NRK. Frode Urkedal vart noregsmeister i sjakk for 2012 og 2014.

Schakklubben av 1911 arrangerte Noregsmeisterskapen i sjakk for 2011, i samband med at klubben då var 100 år.

Bakgrunnsstoff
--------------

Heimesida til Schakklubben av 1911

Kjelder
-------

* Øystein Brekke: Norges sjakkforbund 75 år 1914-1989, Norges Sjakkforbund 1989, ISBN 82-991916-0-2
* SK av 1911 - klubbens historie
**Siegfried Wentz** (fødd 7. mars 1960) er ein tysk tidlegare friidrettsutøvar som representerte Vest-Tyskland. Han tevla i tikamp og vann bronsemedaljen i VM 1983, Sommar-OL 1984 og EM 1986, i 1987 tok han VM-sølv i Roma.

### Aktiv

Wentz fullførte den 5. juni 1983 i Filderstadt-Bernhausen sitt livs beste tikamp. Her plukka han i alt 8 762 poeng, einast to mann hadde betre poengsum å vise til. Under den fyrste verdsmeisterskapen i friidrett i Helsinki i august månad vart han nummer tre i tikampen, bak dei to verdstoppane Daley Thompson og Jürgen Hingsen. Også i Sommar-OL 1984 i Los Angeles enda Wentz på bronseplass, Thompson og Hingsen på ny nummer 1 og 2.

Under europameisterskapen 1986 i Stuttgart presterte Wentz si beste tikampserie i ein internasjonal meisterskap. Med 8 676 poeng hamna han enno ein gong på tredjeplassen, atter bak Thompson og Hingsen. I VM 1987 i Roma vann Wentz sølvmedaljen, overgått av vinnaren Torsten Voss med meir enn 200 poeng.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* EM 1982 i Aten: Nr 20 – 7 284 poeng
* VM 1983 i Helsinki: Bronsemedalje – 8 478 poeng
* OL 1984 i Los Angeles: Bronsemedalje – 8 412 poeng
* EM 1986 i Stuttgart: Bronsemedalje – 8 676 poeng
* VM 1987 i Roma: Sølvmedalje – 8 461 poeng, Torsten Voss (8 680 poeng)
* EM 1990 i Split: Nr 12 – 7 810 poeng

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Siegfried Wentz» frå Wikipedia på tysk, den 2. september 2019.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* Munzinger (sport)

 |
Koordinatar: 59°32′29.24″N 11°10′12.02″E﻿

**Vamma kraftverk** er eit vasskraftverk i Glomma i kommunane Indre Østfold og Skiptvet i Viken fylke. Kraftverket utnyttar eit fall på 28,5 meter mellom Kykkelsrud og Vamma og er eit elvekraftverk.

Kraftverket blei påbegynt i 1907 av Vamma Fossekompagnie, der Sam Eyde var grunnleggjar, med tanke på å sikre energi til produksjon av kunstgjødsel. Denne produksjonen kom aldri i gang og Hafslund overtok anlegget. 

Produksjonen starta i 1915 med to turbinar. Kraftverket er seinare utvida og modifisert ei rekkje gonger og det inneheld i dag ti francisturbinar og ein kaplanturbin. Samla maksimal effekt er 215 000 kW. Kraftverket har ein gjennomsnittleg årsproduksjon på 1 275 GWh, og er med det Noregs største elvekraftverk, målt i produksjon.

Kraftverket er ått av Hafslund produksjon.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen byggjer på «Vamma kraftverk» frå Wikipedia på bokmål, den 10. februar 2011.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:* 
		- Hafslund Arkivert 2010-12-18 ved Wayback Machine.

Bakgrunnsstoff
--------------

* 

* Vamma kraftverk i kulturminnesok.no, nettstaden til Riksantikvaren

 Commons har multimedium som gjeld: **Vamma kraftverk**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
|  |
| --- |
| **Hønsegras** |
| HønsegrasHønsegras |
|
| **Status** |
| **Status i verda:** LC Livskraftig |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Planteriket Plantae |
| **Underrekkje:** | Frøplantar Spermatophytes |
| **Orden:** | Nellikordenen Caryophyllales |
| **Familie:** | Slireknefamilien Polygonaceae |
| **Underfamilie:** | Polygonoideae |
| **Stamme:** | Persicarieae |
| **Slekt:** | Hønsegrassslekta *Persicaria* |
| **Art:** | **Hønsegras** *P. maculosa* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Persicaria maculosa***Gray, 1822  |

**Vanleg hønsegras** (*Persicaria maculosa*, tidlegare *Polygonum persicaria*) er ei eittårig urt i syrefamilien. Arten har ei sirkumpolar utbreiing.
Hønsegras har til dels vore skilt ut som ei eiga slekt, *Persicaria*.

Planta vert kring 40 cm høg og har opprett snau stengel. Blada er snaue ovanpå, ofte med ein mørk flekk. Slirene har ein raud ring nedst og lange hår i kanten. Blomstrane er kvite eller bleikraude utan kjertelhår. Dei dannar ei trekanta eller flat nøtt. Hønsegras blømer kring juli månad i Noreg. Det er rekna som eit ugras som mest veks i åker. Vanleg hønsegras finst i Noreg nord til Alta.

Kjelder
-------


* Johannes Lid: *Norsk-svensk-finsk flora*. Det Norske Samlaget, 1985.

* *Denne artikkelen bygger på «Ferskenpileurt» frå Wikipedia på dansk, den 12. oktober 2010.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Vanleg hønsegras**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* Dyntaxa
* ITIS
* EOL

 |
**Sierra de Aralar** er ei fjellkjede nord i Spania som grovt sett skil provinsane Gipuzkoa og Navarra. Fjellkjeda er populært for turgåing og andre utandørsaktivitetar. 

Ho dekkjer eit areal på 208 km² og består av eit karstmassiv med mange forskjellige steinformasjonar, raviner og grotter som er kjelde til mange baskiske segner, folketru og soger. Mange av desse sogene vart samla av antropologen Jose Miguel Barandiaran, som vart fødd i området i byen Ataun. Kalksteinformasjonane dannar mange holrom og kammer fylte med vatn, og nokre av desse er opne for turistar, som *Mendukillo*-grotta ved landsbyen Astitz. 

I tillegg finst mange små dolmenar, steinsirklar og andre førhistoriske spor i området, 17 i Gipuzkoa og 44 i Navarra. Desse har støtta opp om den mytiske karakteren området har hatt for det baskiske folket. 

Helgenskrinet *Aralarko San Migel Santutegia* (*Santuario de San Miguel de Aralar* på soansk) frå 900-talet, husar ein kjend statuett av St. Mikael, og ligg i sørenden av massivet nær byen Uharte-Arakil.

Fjelltoppar
-----------

Dei viktigaste fjelltoppane er: 

* Aldaon (1411 moh)
* Artubi (1262 moh)
* Artxueta (1343 moh)
* Balerdi (1195 moh)
* Beoain (1359 moh)
* Ganboa (1412 moh)
* Irumugarrieta (1431 moh)
* Pardarri (1393 moh)
* Putterri (1299 moh)
* Uarrain (1346 moh)
* Txindoki eller *Larrunarri* (1346 moh). Dette er det mest kjende og mest vitja fjellet i fjellkjeda.

Plante- og dyreliv
------------------

Vegetasjonen i området består hovudsakleg av bøk og er typisk for atlanterhavssida av Den iberiske halvøya. 

Av dyreliv finn ein bisamspissmus, lammegribb, alpekråke, ringdue, salamander, snømarkmus og svartspett.

Delen av fjellkjeda som ligg i Gipuzkoa har vore ein del av eit naturreservat sidan 1994. Det dekkjer eit område på 10,97 km².

Bakgrunnsstoff
--------------

* Informasjon om fjella på navarra.com.
* Artikkel om turistiar i Aralarfjella

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Aralar Range» frå Wikipedia på engelsk, den 11. mai 2009.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* GeoNames

 |
|  |
| --- |
| **Vandredue** |
| Vandredue i fangenskap. Bilete frå 1896.Vandredue i fangenskap. Bilete frå 1896. |
|
| **Utbreiing og status** |
| **Status i verda:** EX UtdøyddUtbreiinga av vandredue Utbreiinga av vandredue |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Fuglar Aves |
| **Orden:** | Duefuglar Columbiformes |
| **Familie:** | Duefamilien Columbidae |
| **Slekt:** | *Ectopistes* |
| **Art:** | †**Vandredue** *E. migratorius* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Ectopistes migratorius***Linnaeus, 1766 |

**Vandredue** (*Ectopistes migratorius*) er ein utdøydd fugleart i duefamilien. Arten levde på 1800-talet i store flokkar aust i Nord-Amerika. Ho blei utrydda tidleg på 1900-talet etter massiv jakt.

Vandredueegg.
Vandredua var litt mindre enn ei tamdue. Ho var gråblå på oversida, raudbrun på undersida og hadde lang hale. 

Fuglen var viktig for amerikanske urfolk, både som matkjelde og i ritual. Etter koloniseringa blei ho også eten av nybyggjarar. Frå andre halvdelen av 1800-talet blei fangar duer tilmed sende med jernbane til amerikanske byar. 

Tidleg på 1800-talet var vandredua så talrik at duereira skal ha fått greiner til å knekka av tre medan flokkane gjorde stor skade på kornavlingar. Etter storstilt fanging og skyting av duene gjekk fugletalet raskt ned frå 1870-åra. Bestanden braut saman og kunne ikkje formeira seg i store flokkar slik han tidlegare hadde gjort. Samstundes var store skogområde som duene hadde levd i blitt hogde ned og gjort om til jordbruksland.

Det siste ville eksemplaret av vandredue blei skote i 1906, og den siste vandredua i fangenskap, «Martha», døydde i Cincinnati zoologiske hage i USA 1. september 1914. Dua er stoppa ut og står på museum.

Utryddinga av vandredua i Amerika og geirfuglen i Europa førte til eit nytt syn på ville dyr ettersom mange innsåg at dei ikkje ville klara seg uansett kva folk gjorde. Hendingane gjorde at ein byrja tenka på bestandforvalting og jaktregulering, og la noko av grunnen for utviklinga av miljøvern. 

Sørgedue (*Zenaida macroura*) er ein dueart som også høyrer heime i Nord-Amerika. Ho er rekna som den næraste nolevande slektningen til vandredua.

Kjelder
-------

* «Vandredue» (15. februar 2009), *Store norske leksikon*. Fri artikkel henta 13. juli 2014.

---

* *Denne artikkelen bygger på «Passenger pigeon» frå Wikipedia på engelsk, den 13. juli 2014.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Vandredue**

WikispeciesWikispecies
Wikispecies har taksonomisk informasjon om **Ectopistes migratorius**
Mournes frå St. John's Point i County Down
**Mourne Mountains** eller berre **Mournes** er ei fjellkjede i County Down søraust i Nord-Irland og av dei mest kjende fjella i landet. Det omliggande området har status som *area of outstanding natural beauty* (særskild vent naturområde) og er foreslått som den første nasjonalparken i Nord-Irland. Mournes er delvis eigd av National Trust og har mange vitjande kvart år. Det høgaste fjellet er Slieve Donard på 849 meter over havet. 

Fjellområdet er mykje vitja av turistar, vandrarar, terrengsyklistar og fjellklatrarar.

Mournemuren
*Mournemuren* er ein av dei meir kjende landemerka i Mournefjella. Det er ein 35 km lang mur som går over femten toppar, og han vart bygd for å markere eit 36 km² stort område som hovudleverandøren av ferskvatn for Belfast kjøpte på slutten av 1800-talet. Arbeidet med muren starta i 1904 og vart fullført i 1922.

Mange av toppane i Mournefjella har namn som byrjar med *Slieve*, frå det irske ordet *sliabh* som tyder 'fjell'. I tillegg til dei kjende toppane som Slieve Donard, Slieve Lamagan and Slieve Muck, er det mindre toppar med meir kuriøse namn som Pigeon Rock, Buzzard's Roost, Brandy Pad, Percy Bysshe, the Devil's Coach Road og Pollaphuca.

Dei høgaste toppane i Mournefjella
----------------------------------

* Slieve Donard 849 moh.
* Slieve Commedagh 767 moh.
* Slieve Binnian 747 moh.
* Slieve Bearnagh 739 moh.
* Slieve Meelbeg 708 moh.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Mournefjellene» frå Wikipedia på bokmål, den 1. juli 2011.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Om Mourne Mountains

Koordinatar: 54°10′N 6°05′W﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* LCCN
* GeoNames
* BBC Things

 |
Moussaka
**Moussaka** (gresk μουσακάς, tyrkisk musakka) er ein gratinert matrett som stammar frå Midtausten, men som også er typisk for det balkanske kjøkenet. Retten er best kjend frå Tyrkia og Hellas, men han er utbreidd i store delar av Midtausten og på Balkan. Moussaka består i hovudsak av aubergine, tomat, lam, kvitlauk og diverse urter. Salat og brød blir gjerne også servert som tilbehøyr. Mousakka vert laga i forskjellige former og variasjonar i dei ulike landa og geografiske områda der retten er utbreidd.

Etymologi
---------

Det norske og engelske ordet «moussaka» kjem frå det greske «mousakas» (μουσακάς). Det greske namnet kjem igjen frå det tyrkiske «musakka». Same namn er funne i land som tidlegare var ein del av Det osmanske riket. Det tyrkiske namnet kjem i sin tur frå arabiske «musaqaa» (مسقعة), som direkte omsett betyr ‘avkjølt.

Ein annan populær tyrkisk rett, kalla İmam bayıldı (som betyr ‘Imamen besvimte’), liknar på moussaka, men blir eten kald og inneheld som regel ikkje kjøtdeig. Moussaka blir eten varm.

Kjelder
-------

1. ↑  Ghillie Basan, Jonathan Basan. *Classic Turkish Cooking*. St. Martin's Press, 1997. ISBN 978-0-312-15617-6
2. ↑  Omtale av moussaka på *cooks.com* (engelsk)
3. ↑  Origin of word *moussaka* @ Merriam-Webster Dictionary
4. ↑  «Moussaka @ Concise OED». Arkivert frå originalen 6. august 2016. Henta 8. november 2012.

* *Denne artikkelen bygger på «Moussaka» frå Wikipedia på bokmål, den 19. juli 2023.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Moussaka**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
**Van der Waals-krefter** er eit samleomgrep på alle krefter som virkar mellom elektrisk nøytrale molekyl. Desse kreftane er mykje svakare enn kjemiske bindingar, men har likevel stor tyding. Kreftene er kalla opp etter den nederlandske fysikaren Johannes Diderik van der Waals.

Årsak til kreftene
------------------

Det er tre ulike, men nærskylde fenomen, som ligg bak dei van der Waalske kreftene:

### Dipol-dipolbindingar

Molekyl der tyngdepunktet for den negative og positive ladningen ikkje fell saman, blir kalla permanente dipolar. Elektrona i molekylet utgjer den negative ladningen, og atomkjernane den positive ladningen. Molekyl som består av to like atom er ikkje permanente dipolar. Dersom molekylet består av to ulike atom, kan ein få ei forskyving av elektrona i molekylet, fordi kvart atom freistar å oppnå edelgasskonfigurasjon.

I molekyl med fleire enn to atom er det ikkje berre polariteten i bindinga som avgjer dipoldanninga, men òg symmetrien i molekylet. Vassmolekylet (H2O) er til dømes ein permanent dipol fordi vinkelen mellom dei to O-H-bindingane er ca. 104°.

Permanente dipolar vil tiltrekke kvarandre i nokre orienteringar, og fråstøyte kvarandre i andre.

### Polarisering

Dersom ein permanent dipol kjem i nærleiken av eit anna molekyl, vil dette molekylet bli polarisert. Det vil seie at ladningsfordelinga i molekylet blir forskove. På denne måten kan eit upolart molekyl bli ein indusert dipol. Det er lettast å indusere dipolmoment i atom med mange elektron.

### Londonkrefter

På bakgrunn av dette skulle ein trudd at det ikkje finst krefter mellom upolare edelgassmolekyl. Likevel kondenserer dei når temperaturen blir låg nok. Den tysken-amerikanske fysikaren Fritz London foreslo i 1930 at det òg finst dipol-dipolkrefter mellom upolare molekyl. Elektrona er ikkje i ro, og av og til er ladningsfordelinga usymmetrisk slik at molekylet blir ein dipol, noko som igjen kan indusere dipolmoment i nabomolekyl. Denne krafta blir kalla Londonkraft.

Bakgrunnsstoff
--------------

* General Chemistry Online: What are van der Waal Forces?

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Van der Waalske krefter» frå Wikipedia på bokmål, den 3. november 2013.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN

 |
Ostereidet er ung som kyrkjestad, men har i lange tider vore tingstad for Eikanger prestegjeld
**Eikanger skipreide** var ei av elleve skipreider i Nordhordland. som femna om sørlege delar av Osterøya. Ho var namngjeven etter bygda Eikanger på nordsida av Osterfjorden.

Geografisk område etter gammal inndeling:

* del av Hamre sokn (gardane nord for Osterfjorden og aust for Hellesvågen/Haukåsvatnet/Langavatnet)
* del av Hosanger sokn (gardane nord for Osterfjorden)
* Mo sokn (unnateke gardane i Eksingadalen)
* del av Myking sokn (gardane sør for Mykingåsen og aust for Haugsåsen.
* del av Sandnes sokn (gardane sør for Merkesdalen)

Geografisk område etter noverande inndeling:

* Modalen kommune
* del av Lindås kommune
	+ Ostereidet sokn (unnateke krinsane Øvstegarden og Leknes)
	+ del av Myking sokn (gardane sør for Mykingåsen og aust for Haugsåsen.
* del av Masfjorden kommune
	+ del av Sandnes sokn (gardane sør for Merkesdalen)

På Vestlandet vart skipreidene avløyste av tinglag først i begynninga av 1800-talet, og etterkvart vart grensene regulerte slik at dei samsvarte betre med sokne- og kommunegrensene. 1853 vart Eikanger tinglag oppløyst, og områda vart overført til Lindås tinglag, Hosanger tinglag og det nye Hamre tinglag.

Fotnotar
--------

1. ↑  Arkivverket
2. ↑  Arkivverket

Bakgrunnsstoff
--------------

* Kart over Hordaland med skipreidene innteikna (frå *Norsk historisk leksikon*)
**Kylling bru** er den nest største brua på Raumabanen, jernbanen mellom Dombås og Åndalsnes, etter Jora bru. Brua ligg ved garden Kylling på Verma i Romsdalen, og krysser elva Rauma. Ho er mellom dei mest kjende norske jernbanebruene.

Brua er ei 76 meter lang steinkvelvbru som er bygd i stein frå fjellet like ved. Steinen som er brukt er ein granitt som vert kalla *gruogranitt*. Høgda over dalbotnen (elva) er 59 meter. Hovudspennet er 42 meter, sidespenna ti og åtte meter. Brua er bygd i ein boge og ligg i ei stor kurve (sving) på jernbanen. 

Kylling bru sett frå utkikksplassen
Kylling bru
Kylling bru og tunnelsystemet ved Verma. For å overvinne høgde-skilnaden, går jarnbanen i slyng i dalsidene. Det høgaste nivået er der lina er merka «frå Dombås» oppe til høgre. Den eine svingen i denne slyngen ligg i ein tunnel på austsida av elva. Kylling bru inngår i den andre svingen, som byrjar i ein tunnel på austsida av elva og held fram på vestsida.

Historie
--------

### Byggeperioden

Byggeperioden varte i ni år, frå 1913 til 1923. 

Det vart bygd eit stort stillas av tiløksa tømmer som måtte tole vekta av bruspennet. Steinen vart tatt ut av Kylling tunnel som munnar ut ved brua, og måtte vere av god kvalitet for å tole trykket og lasta av jernbanen. Kvar stein måtte tilpassast brukonstruksjonen. Brua er sjølvberande.

### Andre verdskrigen

Under andre verdskrigen vart brua underminert av tyskarane. Ho var klar til å sprengast om naudsynt, men vart spart.

Kjelder
-------

1. ↑  Tal frå informasjonstavla ved utkikksplassen.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Søvik, Per Jarle, 1990. *Ei bok om Rauma* (kapittel 4). Åndalsnes, Rauma kommune, s. 189-190.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
**Sverre Oddvar Andresen** (11. mars 1924–12. desember 1994) var ein norsk arbeidsmann, stortingsrepresentant 1965-69 for Arbeidarpartiet.

Andresen var son til ein vognmann i Oslo. Han byrja i lære hos Knut Graah i heimbyen i 1938, samstundes som han gjekk teknisk kveldsskule og eit ettårig kurs i bokføring og kalkulasjon. Frå 1940 var han i ti år plate- og sveisearbeidar ved Høka jernbanevognfabrikk. Der etter var han reparatør og dreiar ved A/S Hofsfos papirfabrikker i tida 1950-1962, og 1963-65 gjorde same jobben ved A/S Follum Fabrikker.

Hausten 1965 vart Andresen vald til stortingsrepresentant frå Buskerud fylke og for Arbeidarpartiet. På Stortinget var han 1965-69 medlem i Administrasjonskomiteen. Han lukkast ikkje verte attvald i 1969 og var frå 1970 hovudkasserar i Norsk Papirindustriarbeiderforbund til 1989.

Andresen var elles formann i forsorgstyret/sosialstyret i Ringerike kommune 1964-67 og i sosialstyret i Hole kommune 1977-83. Også formannskapsmedlem i Hole 1978-83 og kommunestyremedlem 1987-1991.

Kjelder
-------

* Stortingsbiografi

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
**Roger Kjendalen** (fødd 6. juni 1965) er ein norsk tidlegare handballspelar frå Porsgrunn. Han var rykkromspelar på Noregs landslag i perioden 1985-98, skåra då 939 mål på 246 landskampar.

Kjendalen slo gjennom med barndomsklubben Urædd, vann to NM-gull og to seriemeisterskap med laget og i 1987 kåra til årets spelar. Sidan vart norsk meister 1992/93 og seriemeister 1994 med IL Runar. I 1994 toppskårar i eliteserien med 158 mål. Seinare gjorde han i tida 1995-2000 teneste i tyske Flensburg-Handewitt, der han var med om å vinne EHF-cupen 1997 og City-cupen 1999. Etter ein sesong i Sveits og ein sesong med Drammen HK, avslutta Kjendalen med spel for Sandefjord TIF frå 2002 til -08. Med Sandefjord TIF vart han norsk meister i 2003 og seriemeister i 2003, 2004, 2006 og 2007.

Kjelder
-------

* handball.no
* Store norske leksikon
* *Denne artikkelen bygger på «Roger Kjendalen» frå Wikipedia på tysk, den 14. april 2021.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
**Island** var ei kypriotisk musikkgruppe som var sett saman av Aléxia Vassilíou, Areti Kassapi Haralbidou, Aristos Moskovakis, Roger Lee og Dóros Georgiádis. Gruppa vart skipa for å representere Kypros i Eurovision Song Contest 1981 i Dublin i Irland.

Eurovision
----------

### Eurovision Song Contest 1981

Radiofonikó Ídrima Kýprou hadde ein intern uttaking der dei valde ut bidraget som representerte Kypros i Eurovision Song Contest 1981. Bidraget vart «Mónika», skriven av Dóros Georgiádis og Monika Mickutė, og framført på gresk av Island. Gruppa vart sett saman spesielt til Eurovision Song Contest 1981, og medlemmene var Aléxia Vassilíou, Areti Kassapi Haralbidou, Aristos Moskovakis, Roger Lee og Dóros Georgiádis. I finalen enda Kypros på sjetteplass med 69 poeng; tolv frå Hellas, ti frå Storbritannia, åtte frå Nederland og Irland, sju frå Noreg og Belgia, seks frå Jugoslavia, fem frå Israel og tre frå Danmark og Sveits. Dette var fyrste året landet deltok i Eurovision Song Contest samt ein av dei beste plasseringane landet har fått fram til i dag.

Fotnotar
--------

1. ↑  «Chipre Eurovisión 1981» (på spansk). eurovision-spain.com. Henta 19. april 2014.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Island (music group)» frå Wikipedia på engelsk, den 19. april 2014.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)

 |
Oxwich Bay på Gowerhalvøya i Sør-Wales
**Oxwich Bay** er ei bukt sør på Gowerhalvøya i Wales.

Landskapet her består av sanddyner, marskland og skogområde. Oxwich Bay omfattar ei 4 km lang sandstrand som ein kan nå frå landsbyen Oxwich. Stranda vert nytta til bading, dykking, segling, vasski og brettsegling. 

Fleire undersjøiske kablar går frå det britiske fastlandet ved Oxwich, mellom anna den transatlantiske telefonkabelen Gemini North. 

I februar 2007 kåra Travel Magazine stranda i Oxwich til den vakraste i Storbritannia.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Forces of Nature: Informasjon om stranda
* Oxwich Arkivert 2007-09-28 ved Wayback Machine.
* Bilete av Oxwich Bay og omliggande område

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Oxwich Bay» frå Wikipedia på engelsk, den 11. januar 2010.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  BBC News South West - Gower beach named Britain's best

Koordinatar: 51°33′57″N 4°8′48″W﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Jon Andrå** (12. januar 1888–15. oktober 1966) var ein norsk skulemann og politikar for Arbeidarpartiet.

Andrå var frå Drøbak, der far hans var skulestyrar. I unge år arbeidde Andrå ei tid som agent i livsforsikring. Han utdanna seg til lærar i Holmestrand, tok eksamen i 1914. Etter eit år som lærar på Tolga i Hedmark, var han lærar ved folkeskulen i Vardø frå 1916 til -33. I denne perioden var han eit års tid, 1919-20, i tillegg redaktør av avisa Finnmarken. Frå 1933 til 1948 var han styrar av Vardø folkeskule. 

Andrå var ordførar i Vardø frå 1925 til 1930. Ved stortingsvalet hausten 1930 vart han vald inn på Stortinget for kjøpstadene i Nordland, Troms og Finnmark (Bodø, Hammerfest, Narvik, Tromsø, Vadsø, Vardø). Han vart attvald ved dei tre neste stortingvala og representerte altså Arbeidarpartiet på Stortinget frå 1931 til 1949. Bolken 1946-50 var han ein av riksrevisorane.

Andrå var skuledirektør i Nordland frå 1948 til -58. Han vart tildelt Kongens fortenstmedalje i gull då han forlet direktørstillinga.

Kjelder
-------

1. ↑  Folketeljing 1910

* *Denne artikkelen bygger på «Jon Andrå» frå Wikipedia på bokmål, den 31. august 2013.*

* «Jon Andrå». Stortinget.no.


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* PolSys

 |
Land der Oxfam International har medlemsorganisasjonar.
**Oxfam** er ein internasjonal, ideell, humanitær organisasjon som arbeider i meir enn 100 land for å redusera fattigdom og urettferd.

Oxfam vert koordinert på verdsbasis av Oxfam International, ein konføderasjon av Oxfam-organisasjonane i Australia, Belgia, Canada, Tyskland, Storbritannia, Hongkong, Irland, Nederland, New Zealand, Quebec, Spania og USA. Oxfam International har sekretariat i Oxford i England og avdelingskontor i Washington, DC, New York, Brussel og Genève.
I Noreg held Oxfam til i Stavanger.

Oxfam har opphav i Oxford. Organisasjonen vart grunnlagd i 1942 som *Oxford Committee for Famine Relief* av presten Theodore Richard Milford og kvekarforsamling i Oxford for å senda mat gjennom Dei allierte sin blokade til innbyggjarane i det tysk-okkuperte Hellas. Den fyrste utanlandsavdelinga av Oxfam vart oppretta i Canada i 1963.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Oxfam» frå Wikipedia på bokmål, den 17. oktober 2018.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Oxfam i Store norske leksikon
* Oxfam International
**Verdscupen i langrenn for menn i 1997-sesongen** omfatta 15 individuelle tevlingar og 6 stafettar. Tevlingane tok til 23. november 1996 og vart avslutta 15. mars 1997. Dei 15 individuelle renna bestod av fire tevlingar over 10 kilometer, tre over 15 km, ei på 25 km fire tremiler og to femmiler, samt eitt sprintrenn. Fem av stafettene var på 4 x 10 km, den siste tevlinga gjekk over 18 km der to utøvarar veksla om å gå. 

Renna fann stad i Kiruna (2), Falun (2) og Sunne i Sverige, Davos (2) i Sveits, Brusson (2) i Italia, Oberstdorf i Tyskland, Kavgolovo i Russland, Hakuba (2) i Japan, Lahti (2) i Finland, Trondheim (5) og Oslo (1) i Noreg.

Norske Bjørn Dæhlie forsvarte topplassen og sikra seg sin femte FIS-pokal, etter å ha vunne sju av renna. Mika Myllylä frå Finland sigra i tre renn og kom på andreplass i turneringa. Silvio Fauner frå Italia vann begge renna i Japan, medan Vladimir Smirnov frå Kasakhstan, Aleksej Prokurorov frå Russland og Pietro Piller Cottrer frå Italia vann ei tevling kvar.

Individuelt
-----------

| Plass | Utøvar | Land | Poeng |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Bjørn Dæhlie |  Noreg | 845 |
| 2 | Mika Myllylä |  Finland | 580 |
| 3 | Fulvio Valbusa |  Italia | 523 |
| 4 | Erling Jevne |  Noreg | 488 |
| 5 | Silvio Fauner |  Italia | 447 |
| 6 | Jari Isometsä |  Finland | 363 |
| 7 | Kristen Skjeldal |  Noreg | 351 |
| 8 | Sture Sivertsen |  Noreg | 345 |
| 9 | Vladimir Smirnov |  Kasakhstan | 309 |
| 10 | Aleksej Prokurorov |  Russland | 290 |
| 11 | Mathias Fredriksson |  Sverige | 278 |
| 12 | Anders Bergström |  Sverige | 265 |
| 13 | Pietro Piller Cottrer |  Italia | 261 |
| 14 | Henrik Forsberg |  Sverige | 252 |
| 15 | Sami Repo |  Finland | 215 |
| 16 | Giorgio Di Centa |  Italia | 199 |
| 17 | Thomas Alsgaard |  Noreg | 194 |
| 18 | Alois Stadlober |  Austerrike | 187 |
| 19 | Torgny Mogren |  Sverige | 180 |
| 20 | Øyvind Skaanes |  Noreg | 142 |
| 21 | Krister Sørgård |  Noreg | 131 |
| 22 | Sergej Tsjepikov |  Russland | 131 |
| 23 | Fabio Maj |  Italia | 125 |
| 24 | Niklas Jonsson |  Sverige | 117 |
| 25 | Anders Eide |  Noreg | 116 |

Kjelder
-------

fis-ski.com