Rønnaug Alten mottek blomar under premieren på *Kranes konditori* 15. februar 1951.
Foto:
Ørnelund, Leif / Oslo Museum
 

**Rønnaug Alten** (9. februar 1910–20. januar 2001) var ein norsk skodespelar og regissør. Ho arbeidde hovudsakleg ved teaterscena.

Teater
------

### Skodespelar

Alten debuterte i 1930 på Den Nationale Scene som Viola i *Helligtrekongersaften* mot sin seinare ektemann Georg Løkkeberg. Ho vart seinare tilsett ved Det Nye Teater (Oslo Nye Teater) (1931–38), Nationaltheatret (1935), Trøndelag Teater (1945–48), Riksteateret (1949–51) og igjen frå 1975. Ho har òg arbeidd ved Folketeateret. I åra 1972-74 var ho sentral i etableringa av Teateret Vårt i Molde. Blant hennes mange store roller kan verta tittelrollen nemnt i *Anne Pedersdotter*, og Ibsen-stykka *Hedda Gabler* og *Rosmersholm*. Ho hadde òg sentrale roller i oppsetningar av *Lang dags ferd mot natt* og *Cherry's have*. 

I 1962 spelte Alten hovudrolla i Oppsetninga til fjernsynsteateret *Kranes konditori*, basert på Cora Romanen til sandel av same namn. I 1968 spelte ho rolla som fru Marie Darra i fjernsynsteater-oppsetjinga av Helge Krogs drama *Underveis*. Seinare same år viste Fjernsynsteateret *Den Røde Pimpernell*. Alten hadde roller både i episoden *Madame Guillotine arbeider* og i episoden *Spion på Lord Grenvilles ball.* I 1969 medverka ho som skodespelar i episode 5 av NRK Fjernsynet sin krimserie *Taxi*, og i 1970 spelte ho i Fjernsynsteateret sitt *Yerma* av Federico García Lorca. I 1977 hadde Rønnaug Alten på ny ei hovudrolle i Fjernsynsteateret, då ho spelte Giza mot Tordis Maurstads «Fru Orban» i stykket *Kattelek* av Istvan Örkeny. I 1989 viste NRK Fjernsynet Om sirupsnippar, om døden og Zorba og litt til. Alten spelte den eine hovudrolla mot Marius Podolski Rødsten. Dette var ei førestilling i første rekkje berekna på ungdom. Manus var av Steffen Johanssen.

### Regissør

Som teaterregissør gjorde ho seg notert med oppsetjingar av *Nederlaget*, *Eurydike* og *Becket*. 

I 1960 sende NRK Fjernsynsteateret *En inspektør* (originaltittel: *An Inspector Calls*) av J.B. Priestley, med regi av Rønnaug Alten.

I 1962 omsette og instruerte ho den franske dramatikaren Jean Anouilh sin tragedie *Eurydike* for Fjernsynsteateret.

### *Det angår ikke oss!*

I 1964 skrev ho saman med Merete Skavlan manus til kabareten *Det angår ikke oss*!, som handla om behandlinga til nazistane av jødar. Tekstene var basert dels på dokumentarstoff og dels på verk av Simone de Beauvoir, Bertolt Brecht, Olga Capek, Johan Borgen og Arnulf Øverland. Jahn Erik Joveng og Paul Skoe regisserte førestillinga, som vart urframført på Oslo Tekniske Skule og seinare vist på ei rekkje andre skular. Oppsetjinga fekk mykje omtale i media, og i 1965 sende Fjernsynsteateret ein studioversjon av *Det angår ikke oss*! på NRK. Fjernsynsoppsetjinga var regissert av Rønnaug Alten. Korkje Alten eller Merete Skavlan stod sjølv på scena i desse oppsetjingane.

Film
----

Rønnaug Alten filmdebuterte i Olav Dalgard sin *Vi bygger landet* frå 1936. Ho medverka òg i *By og land hand i hand* av same regissør i 1937. Filmkarrieren hennar bestod av få, men betydelege roller. Særleg vert ho hugsa for innsatsen i *Kranes konditori* frå 1951 (ho spelte seinare same rolle i oppsetjinga til Fjernsynsteateret). Ho medverka òg i filmane *Liten Ida* (1981), *Hjem går vi ikke* (1955), *Line* (1961) og *Vaktpostene* (1965).

Prisar
------

* Svenska Filminstitutets pris for rollen som Mor Revås i filmen *Liten Ida* *i 1981*.
* Teaterkritikarprisen for innsatsen i *Cherry's have* i 1958.

Anna
----

Alten var gift med Georg Løkkeberg. Ho var mor til Pål Løkkeberg og Cecilie Løkkeberg.

Filmografi (film og TV)
-----------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Film
* *Vi bygger landet* (1936) .... Tora Knudsen
* *By og land hand i hand* (1937) .... Tora Larsen
* *Kjærlighet og vennskap* (1941) .... Ragna
* *Kranes konditori* (1951) .... Katinka Stordal
* *Hjem går vi ikke* (1955) .... Marie
* *Line* (1961) .... Jacobs mor
* *Klokker i måneskinn* (1964) .... Frk. Fubre, i "Journalistens fortelling"
* *Vaktpostene* (1965) .... Hanne
* *Liten Ida* (1981) .... Fru Revaasen
 | TV
* *Det er fra politiet* (Fjernsynsteater) (1960) (regi)
* *Eurydike* (Fjernsynsteater) (1962) (regi)
* *Kranes konditori* (Fjernsynsteater) (1963)
* *Det angår ikke oss* (Fjernsynsteater) (1965) (regi)
* *Underveis* (Fjernsynsteater) (1968)
* *Den Røde Pimpernell* (miniserie) (1968)
* *Taxi* (miniserie) (1969)
* *Yerma* (Fjernsynsteater) (1972)
* *Kattelek* (Fjernsynsteater) (1977) .... Giza
 |

På scenen
---------

|  |  |
| --- | --- |
| Teatret vårt
* *Tvillingene* (1972)
* *Kvinnene langs fjorden* (1973)
* *Lykke-Pers reise* (1974)
 | Nationaltheatret
* *Vår ære og vær makt* (1935)
* *Den forvandlede brudgom* (1935)
* *Regnskapets dag* (1987)
 |

Kjelder
-------

1. ↑  «Underveis». *NRK TV*. 7. mai 1968. Henta 15. mars 2017.
2. ↑  «Madam Guillotine arbeider». *NRK TV*. 14. september 1968. Henta 15. mars 2017.
3. ↑  «Den Røde Pimpernell: Spion på Lord Grenvilles ball». *NRK TV* (på norsk). 21. september 1968. Henta 15. mars 2017.
4. ↑  «Taxi». *NRK TV* (på norsk). 15. november 1969. Henta 15. mars 2017.
5. ↑  «Yerma». *NRK TV* (på norsk). 31. oktober 1972. Henta 15. mars 2017.
6. ↑  «Kattelek». *NRK TV* (på norsk). 27. desember 1977. Henta 15. mars 2017.
7. ↑  «Om sirupsnipper, om døden og Zorba og litt til». *NRK TV* (på norsk). 14. mai 1989. Henta 15. mars 2017.
8. ↑  «Det er fra politiet». *NRK TV*. 10. november 1960. Henta 15. mars 2017.
9. ↑  «Eurydike». *NRK TV* (på norsk). 1. mars 1962. Henta 15. mars 2017.
10. ↑  «Det angår ikke oss!». Henta 15. mars 2017.
11. ↑  «Det angår ikke oss». *NRK TV* (på norsk). 8. april 1965. Henta 15. mars 2017.
12. ↑  «3. Knappestøperen». *NRK TV* (på norsk bokmål). Henta 2. august 2021.

* *Denne artikkelen bygger på «Rønnaug Alten» frå Wikipedia på bokmål, den 9. november 2021.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Rønnaug Alten**

* Rønnaug Alten ved The Internet Movie Database (IMDb)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* Lokalhistoriewiki
* VIAF
* KulturNav

 |