recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Verdsmeisterskapen 2004 i sprint-firkamp på skeiser** vart avvikla laurdag 17. og sundag 18. januar i Nagano i Japan. Meisterskapen var den 35. i sprint-firkamp. 62 utøvarar, 33 karar og 29 kvinner, deltok i meisterskapen.

Erben Wennemars frå Nederland vann begge 1000-meterane og vart verdsmeister. Fjorårsvinnaren Jeremy Wotherspoon frå Canada gjekk fortast av alle på den fyrste 500-meteren, nederlendaren Gerard van Velde på den andre. Marianne Timmer syrgde for at det vart nederlandsk triumf også i kvinneklassa. Japans Sayuri Osuga vann den fyrste 500-meteren, Kinas Wang Manli den andre. På dei to 1000-meterane stod tyske Anni Friesinger for bestetida både laurdag og sundag.

Verdsmeisterskapen 2004 i skeise-sprint/Menn
--------------------------------------------


| Plass | Utøvar | Land | Poeng |
| --- | --- | --- | --- |
| Gull | Erben Wennemars |  Nederland | 140,755 |
| Sølv | Jeremy Wotherspoon |  Canada | 140,970 |
| Bronse | Mike Ireland |  Canada | 141,010 |
| 4 | Gerard van Velde |  Nederland | 141,150 |
| 5 | Kip Carpenter |  USA | 141,795 |
| 6 | Casey FitzRandolph |  USA | 141,975 |
| 7 | Hiroyasu Shimizu |  Japan | 142,030 |
| 8 | Janne Hänninen |  Finland | 142,070 |
| 9 | Masaaki Kobayashi |  Japan |  |
|  | Dmitrij Lobkov |  Russland | 142,520 |
| 11 | Beorn Nijenhuis |  Nederland | 142,620 |
| 12 | Pekka Koskela |  Finland | 143,255 |
| 13 | Takaharu Nakajima |  Japan | 143,440 |
| 14 | Yu Fengtong |  Kina | 143,550 |
| 15 | Joey Cheek |  USA | 143,685 |

Dato: 17./18. januar

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Wereldkampioenschappen schaatsen sprint 2004» frå Wikipedia på nederlandsk, den 16. mars 2024.*
**Finn Bergesen jr.** (3. september 1945–11. september 2012) var ein norsk jurist og næringslivsleiar. Frå 1999 til 2009 var han administrerande direktør i Næringslivets Hovedorganisasjon (NHO).

Karriere
--------

Finn Bergesen vart fødd i Bergen, og han var utdanna jurist frå 1973. Han var byråsjef i Fiskeridepartementet og hadde i perioden mellom 1973 og 1976 særleg ansvar for internasjonale spørsmål og havrettsforhandlingar. Seinare var Bergesen jr. norsk fiskeriattaché til Washington D.C. og i Ottawa før han vart generalsekretær i Norges Fiskarlag frå 1983 til 1989. Deretter vart han administrerande direktør i Norges Sildesalgslag frå 1989 til 1995 og så administrerande direktør i Kavli Holding. Frå 1999 til 2009 var han administrerande direktør i Næringslivets Hovedorganisasjon (NHO). Sidan arbeidde han som frittståande konsulent.

Kunnskapsdepartementet oppnemnde i 2010 Finn Bergesen jr. som leiar av fellesstyret for samanslåinga av Norges veterinærhøgskole (NVH) og Universitetet for miljø- og biovitenskap (UMB).

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Finn Bergesen jr.» frå Wikipedia på bokmål, den 26. april 2012.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Ba.no, 12.09.12: Finn Bergesen jr. er død[*daud lenkje*]
2. ↑  «Finn Bergesen jr leder av fellesstyret for Ås-prosessen». Kunnskapsdepartementet. 3. mars 2010.

| * v
* d
* e
Administrerande direktørar i NHO |
| --- |
| 
* Egil Myklebust (1989–1991)
* Karl Glad (1991–1999)
* Finn Bergesen jr. (1999–2009)
* John G. Bernander (2009–2012)
* Kristin Skogen Lund (2012–2018)
* Ole Erik Almlid (2018–)

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* ISNI

 |
**Olga Ivanovna Kotljarova** (fødd 12. april 1976) er ein russisk tidlegare friidrettsutøvar frå Sverdlovsk som tevla internasjonalr på 400 metter og 800 meter. Ho vann EM-gull på 800 m i 2006, og bronsemedaljen på 400 m i EM 1988. For Russland har ho i 4x400 m stafett vunne EM-sølv 1998, VM-gull 1999 og OL-bronse i 2000.

Aktiv
-----

Kotljarova vart bronsemedaljør på 400 m i friidretts-EM 1998 i Budapest på tida 50,38 sekunder, tyske Grit Breuer vann med 49,93. I same meisterskapen sprang Kotljarova Russland inn til sølv i 4x400 m stafett, atter måtte ho gje tapt for Tysklands ankervinne Grit Breuer, no med eit halvt sekunds margin.

I 1999 vart Kotljarova nummer åtte på 400 m i VM i friidrett 1999 i Sevilla. Ho sprang så tredjeettappen på Russlands siggerrike lag på 4x400 m stafett. Ankerkvinna Natalja Nazarova heldt unna for USA si ankerkvinne, som vart slått med ein tidels sekund. Tatjana Tsjebikina og Svetlana Gontsjarenko sprang dei to fytste etappane for Russland. Under Sommar-OL 2000 i Sydney vart Kotljarova på ny nummer åtte på 400 m. På stafetten over 4x400 m fekk ho og Russland med seg ein bronsemedalje. 

Til EM i friidrett 2006 i Göteborg hadde skifta løpsdistanse til 800 meter. Her vann ho spurten og vart klokka i mål på 1.57,38, nøyaktg 10 hundredeles sekund framom landskvinna Svetlana Kljuka som tok sølv.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Olga Iwanowna Kotljarowa» frå Wikipedia på tysk, den 30. september 2014.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
Minnesmerket som vart sett opp 100 år etter ulukka. Det står på skjeret der vrakrestar, og nokre av dei omkomne vart funne.
**Røværulukka** råka øysamfunnet Røvær i Rogaland fredag 13. oktober 1899. 30 personar omkom då skøyta dei var ombord i kollsegla på veg heim frå ei gravferd i Haugesund.

Då Røvær ikkje hadde eigen gravstad måtte dei til Udland kyrkjegard i Haugesund når nokon skulle jordfestast. Den 13. oktober var det 31 peronar som var om bord då skøyta med gravfyljet starta frå Røver. Dei hadde stor og velprøvd listerskøyte. Veret var bra. 
Då dei skulle på heimveg etter begravelsen, vart ein i gravføljet att i byen. Veret hadde hardna på. Storm og haglbyer med orkan i kasta. 

Ingen veit korleis det bar til, men skøyta forliste, og alle 30 om bord omkom. Då vraket vart funne var både mast og ror sundbrote. Folket på Røvær fekk ikkje kjennskap til ulykka for søndag, då ei skøyte som var ute og leita møtte Dampskipet « Avaldsnes», med prest om bord, som var på veg ut med melding til Røværfolket.

Av dei omkomne høyrde 25 heime på Røvær. 20 % av innbuarane miste livet.
Mellom dei omkomne var tretten gifte og ni ugifte menn, fire ugifte kvinner, og fire born i alderen 9-14 år (Borna til den gravlagde).Tretten enkjer sat att på Røvær, med til saman 36 ukonfirmerte born. 

Då same uveret natta til 14. oktober kom til Trøndelag, råka det fiskeveret Titran og fiskefloten som låg ute. I den påfyljande Titranulukka miste 140 menneske livet.

Det vart sett igang innsamling til dei etterlatne både på Røvær og etter Titranulukka. 

  

I 1951 vart ei minnestøtte reist på Røvær. Namna på alle omkomne er innhoggne på steinen

Galleri
-------

* Graver etter omkomne ved Udland kyrkjegard i HaugesundGraver etter omkomne ved Udland kyrkjegard i Haugesund
* GravtekstGravtekst
* Minnestøtta på RøværMinnestøtta på Røvær

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Røværulukka» frå Wikipedia på bokmål, den 15. mars 2024.*

Fotnotar
--------

1. ↑  «En tragedie» Arkivert 27. juni 2015 på Wayback Machine. Røvær-samfunnet

Bakgrunsstoff
-------------

* Møter for lukkede dører Stortinget 1925–1939 (PDF), Stortinget
**Berit Soot Kløvig** (fødd ) var ein norsk bilethoggar og målar. Ho debuterte på Haustutstillinga i 1946 som målar. Ho arbeidde også som bilethoggar frå 1958. Ho oppheldt seg mykje på Kunstakademiet frå 1960 til 1964 som elev av Per Palle Storm. Ho laga ein del portrett, men gjekk seinare inn i eksperimentelle og popkunst-inspirerte arbeid, og var ein viktig medlem av kunstnargruppa Park 62. Ho brukte mange kasserte gjenstandar i skulpturane sine, og no blir ho rekna som ein viktig skikkelse i moderne norsk skulptur som virka i ei tid då tradisjonelle arbeidsmåtar frå modell var utbreitt.

Berit Soot Kløvig var dotter av kunstnar Trygve Thorsen og skodespelar Botten Soot.

Kjelder
-------

1. ↑  Alfsen, Glenny (20. februar 2017). «Berit Soot Kløvig». *Norsk kunstnerleksikon* (på norsk bokmål). Henta 15. februar 2020.
2. ↑  Veiteberg, Jorunn. *Hold stenhårdt fast på greia di Kunst og feminisme i Norge 1968-1989*. Kunsthall Oslo.
3. ↑  , Familiar Studio-. «Profile: Berit Soot Kløvig». *Kunsthall Stavanger* (på engelsk). Arkivert frå originalen 15. februar 2020. Henta 15. februar 2020.

* *Denne artikkelen bygger på «Berit Soot Kløvig» frå Wikipedia på bokmål, den 16. mars 2024.*
Eit sjal med klubbmerket til Club Brugge
**Club Brugge Koninklijke Voetbalvereniging**, vanlegvis kalla **Club Brugge** er ein fotballklubb i Brugge i Belgia. Klubben vart skipa i 1891 og har sidan 1959 årleg spela i belgisk toppdivisjon.

To gongar har klubben kvalifisert seg til finalen i dei europeiske fotballturneringane. I 1976 vart det tap 3-4 i UEFA-cupen etter heime-/bortekamp mot Liverpool FC. To år seinare vart på ny tap for Liverpool, då med 0-1 i europacup-finalen. Club Brugge har vunne 13 seriemeisterskap, det fyrste i 1920, det andre i 1973 og det siste i 2005. I tida 1968-2007 sigra klubben i ti nasjonale cupmeisterskap.

Club Brugge spelar heimekampane på *Jan Breydelstadion*, eit stadion klubben deler med byrivalen *Cercle Brugge*. Her det plass til 29 472 tilskodarar. Laget spelar i blå- og svartstripete trøyer og svarte bukser.

Nordmannen Trond Sollied var trenar for Club Brugge i tida 2000-05.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Club Brugge K.V.» frå Wikipedia på engelsk, den 26. mai 2013.*
**Tinn kommune** er ein kommune i Telemark fylke. Kommunen grensar i nord mot Nore og Uvdal, i aust mot Rollag og Flesberg kommune, i sør mot Notodden, Hjartdal og Seljord kommune, og i vest mot Vinje kommune.

Tinn kommune strekkjer seg langt inn på Hardangervidda. Kjende stadar i Tinn er Gaustatoppen 1 883 moh. Årleg går 30 000 menneske til toppen av fjellet. Ein reknar med at på klåre dagar kan sjå om lag 1/6 av Sør-Noreg frå toppen. i 2004 byrja ei storstilt utbygging ved Gaustatoppen til ein stor vintersportsstad. 

Krossobanen er den fyrste kabelbanen i Nord-Europa. Han vart bygd i 1928 som ei gåve frå Norsk Hydro.

Norsk Industriarbeidermuseum på Vemork fortel historia om industriutbygging bygd på vasskraft. Rjukanfossen var grunnlaget for Vemork, den største kraftstasjonen i verda i 1911. Stasjonen har no vorte eit museum der ein kan oppleva det fantastiske energieventyret og sjå utstillingar om industriutviklinga i Noreg og på Rjukan. 

Museet er kanskje mest kjend for sin presentasjon av Rjukan sin krigshistorie. På Vemork fann ein av dei viktigaste sabotasjeaksjonar under den andre verdskrigen stad, då norske sabotørar hindra tyskarane i å utvikla atomvåpen av tungtvatnet som vart produsert her. Utstillinga "Atomkappløpet" gjev ein presentasjon av dei fire tungtvassaksjonane og dei allierte sine forsøk på å utvikla ei atombombe. I filmrommet vert filmen "If Hitler had the bomb" vist - ein dokumentar om tungtvassabotasjen.

Folk frå Tinn
-------------

* Knut Dale (1834–1921), norsk spelemann
* Gunnar Sønsteby (1918–2012), motstandsmann
* Anton Blom (1924–2012), journalist, NRK-utanrikskorrespondent
* Johannes Dale (1890–1980), spelemann
* Aasne Linnestå, forfattar

Bilete
------

* Gaustatoppen er i Tinn kommune.Gaustatoppen er i Tinn kommune.
* Rjukan kyrkje
Foto:
Roar JohansenRjukan kyrkje
Foto:
Roar Johansen
* Rjukanbanen gjekk med jarnbaneferge på Tinnsjø, her ved Mæl.Rjukanbanen gjekk med jarnbaneferge på Tinnsjø, her ved Mæl.
* Austbygde frå sørsida av Tinnsjå
Foto:
Tommy GildsethAustbygde frå sørsida av Tinnsjå
Foto:
Tommy Gildseth

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata
* Rjukan Turistkontor Arkivert 2016-01-10 ved Wayback Machine.

| * v
* d
* e
Kommunar i Telemark |
| --- |
| Bamble • Drangedal • Fyresdal • Hjartdal • Kragerø • Kviteseid • Midt-Telemark • Nissedal • Nome • Notodden • Porsgrunn • Seljord • Siljan • Skien • Tinn • Tokke • Vinje | Telemark fylke |
| **Tidlegare kommunar:** Brevik • Bø • Eidanger • Gjerpen • Gransherad • Heddal • Holla • Hovin • Langesund • Lunde • Lårdal • Mo • Rauland • Sannidal • Sauherad • Skåtøy • Solum • Stathelle |

Koordinatar: 59°50′5.5″N 9°08′7.0″E﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* Lokalhistoriewiki
* ISNI
* GeoNames
* SSR (namn)
* MusicBrainz (area)

 |
**Tintern Abbey** (*Abaty Tyndyrn* uttaleⓘ) er et tidlegare kloster i Monmouthshire i Wales. Det blei grunnlagd 9. mai 1131 av Walter de Clare, som var lord av Chepstow. Ruinane av klosteret ligg ved sida av landsbyen Tintern på den walisiske breidda av elva Wye, som dannar grensa mellom Monmouthshire i Wales og Gloucestershire i England. Klosteret var den første cisterciansarinstitusjonen i Wales og den andre i Storbritannia i mellomalderen (etter Waverley Abbey). Det var moderkloster til Tintern Abbey i County Wexford i Irland.

Etter oppløysinga av klostervesenet i samband med reformasjonen på 1500-talet fall klosteret i ruinar. Det har seinare inspirert poesi og biletkunst, der «Lines Written a Few Miles above Tintern Abbey» eller berre «Tintern Abbey», eit dikt av William Wordsworth er eit kjent døme. 

Klosterruinane har no status som *scheduled monument*. I 1984 tok den walisiske kulturvernorganisasjonen Cadw over ansvaret for å halda staden ved like. Tintern Abbey får rundt 70 000 vitjande kvart år.

Kjelder
-------

1. ↑  «Wales Visitor Attractions Survey 2015» (PDF). *Welsh Government*. [*daud lenkje*]

* *Denne artikkelen bygger på «Tintern Abbey» frå Wikipedia på engelsk, den 26. mars 2020.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* GeoNames

 |
|  |
| --- |
| **Butt-tjønnaks** |
|  |
|
| **Status** |
| **Status i Noreg:** LC Livskraftig |

**Butt-tjønnaks** (*Potamogeton obtusifolius*) er ei plante i tjønnaksslekta i tjønnaksfamilien. Arten er sirkumpolar.

I Noreg er arten heimleg på grunt eller litt djupare, helst næringsrikt vatn. Arten veks spreidd over mykje av landet, mest i låglandet austafjells og ved kysten sør på Vestlandet. I Raudlista 2021 er arten rekna som livskraftig (LC).

Hybriden med broddtjønnaks (*P. friesii* × *P. obtusifolius*) er registrert frå Ullensaker i Akershus. Det er òg registrert ein hybrid med småtjønnaks (*P. berchtoldii* × *P. obtusifolius*) i Rakkestad i Østfold.

Kjelder
-------

1. ↑  «Artsdatabanken: Butt-tjønnaks». Artsdatabanken. Henta 21. februar 2024.
2. 1 2 3  Reidar Elven mfl. (2022). *Norsk flora* (8. utg.). Oslo: Det Norske Samlaget. s. 177.
3. ↑  «Raudlista: Butt-tjønnaks». Artsdatabanken. 24. november 2021. Henta 21. februar 2024.

Bakgrunnsstoff
--------------

* *Artikkelen er ikkje kopla til Wikidata*
*For andre tydingar av oppslagsordet, sjå Folkebladet (fleirtyding).* 
Faksimile av førsteutgåva av *Troms Folkeblad*, frå 15. november 1965.
***Folkebladet*** er ei regionavis for Midt-Troms. Sjefredaktør er Steinulf Henriksen. Avisa blei grunnlagt i 1965 med namnet *Troms Folkeblad* av lokale næringslivsaktørar, men er i dag ein del av konsernet Polaris Media ASA.

Hovudkontoret ligg på Finnsnes, men avisa har òg kontor i Bardufoss og Sjøvegan. Avisa, som starta som lokalavis, dekker i dag eit omfattande geografisk område: Senja kommune, innlandskommunane Målselv og Bardu – og sørover til og med Lavangen.

Hausten 2018 hadde *Folkebladet* om lag 5500 digitale abonnentar. Papirutgåva hadde om lag 3900 abonnentar og kjem ut seks dagar i veka, måndag til laurdag. *Folkebladet* hadde totalt 16 700 lesarar ein gjennomsnittsdag hausten 2018. Avisa satsar òg på TV, og lagar to TV-innslag kvar dag.

Redaktørar
----------

* Halvdan Kvernmo (1965–1968)
* Adrian Skogmo og Georg Prahl Harbitz (april til november 1968)
* Kjell A. Aarstein (november 1968 til januar 1969)
* Rolf Lofthus (1969–1971)
* Torstein W. Tengelsen (1972–1973)
* Jarle A. Larssen (1974–1987)
* Adrian Skogmo (1987–1989)
* Rolf A. Erstad (1989–1997)
* Steinulf Henriksen (1997)

Kjelder
-------

1. ↑  «Troms Folkeblad». Allkunne. 11. desember 2017. Henta 16. november 2019.
2. ↑  «Folkebladet». Store norske leksikon. 2. september 2019. Henta 16. november 2019.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad
* Folkebladet TV
*Sjå òg fylkesveg 105 (fleirtyding)*.
**Fylkesveg 105 i Troms** går mellom Salen og Øynes i Kvæfjord kommune.

Lengda på strekninga: Borkenes – Borkenes ferjekai 0,2 km. Hokland ferjekai – Hamn – Øynes 7,1 km. Salen – Hamn (Kveøysambandet) 2,4 km.

Ferjestrekninga mellom Borkenes og Hokland, som vart trafikkert av MF «Kveøy», vart avløyst av Kveøysambandet med Kveøybrua, som vart opna 25. september 2010. Ferjekaiene vart rivne sommaren 2011.

Kommunar og knutepunkt
----------------------

 **Kvæfjord**

* **83** Salen
* bro Kveøybrua (370 m)
* Arm frå Hamn til Hokland ferjekai
	+ Inga ferje mellom Hokland og Borkenes
	+ Borkenes ferjekai
	+ **849**, Fv1 Borkenes
* Endepunkt Øynes

Referansar
----------

1. ↑  Statens vegvesens vegliste 2012, fylkes- og kommunale veger Troms Arkivert 2016-03-04 ved Wayback Machine. (s. 28)
2. ↑  Harstad Tidende: Stasstemning på nybrua Arkivert 2016-03-25 ved Wayback Machine. (25. september 2010, besøkt 30. mai 2012)

Bakgrunnsstoff
--------------

* Statens vegvesen – trafikkmeldingar Fv105
* Statens vegvesen – trafikkmeldingar
**Strålsjön** er ein innsjø som ligg aust for Älta og innanfor dei to naturreservata Strålsjön-Erstavik og Älta mosse-Strålsjön i Nacka kommun i landskapet Södermanland i Sverige. Strålsjöns gjennomsnittsdjupne er 2,4 meter, og innsjøen er på sitt djupaste 7,4 meter. Det er ein næringsfattig skogssjø, og er sensitiv for forsuring. Vatnet er mørk på farge på grunn av tilløpet frå humusrike Älta mosse.

Trass i den vesle storleiken er det fisk som gjedde, åbor og mort her. I den sørvestlege delen av innsjøen er det mykje sjøkantvegetasjon, som mellom anna pors. Utanfor sjøkanten er det både gul og kvit nykkerose, samt dunkjevle.

Nordaust i innsjøen er det kommunal badeplass med brygge det er populært å bade frå. Sörmlandsleden passerer òg her.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Strålsjön» frå Wikipedia på bokmål, den 16. juni 2012.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*
* , henta 2011-04-15
* Nacka kommun (1995) «Strålsjön-Erstavik. Naturreservat i Nacka kommun»


Koordinatar: 59°16′1.75″N 18°11′49.07″E﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Twentekanaal** er ein kanal som går gjennom dei nederlandske provinsane Gelderland og Overijssel, og bind saman dei tre største byane i regionen Twente, Almelo, Hengelo og Enschede med det nasjonale nettverket av elver og kanalar.  Fordi kanalen deler seg for å nå Almelo, er han offisielt fleire kanalar med namnet **Twentekanalen**.

Twentekanaal i Enschede.
Twentekanaal byrjar ved IJssel nord for Zutphen ved landsbyen Eefde og går gjennom Almen, Lochem, Goor, Delden og Hengelo til Enschede. Vest for Delden går ei grein av kanalen til Almelo.

Begge kanalane (Zutphen–Enschede og Delden–Almelo) blir forvalta av det nederlandske regjeringsorganet Rijkswaterstaat. Kanalen som går mellom Eefde og Delden er 33 kilometer lang, greina Delden–Almelo er 15 kilometer lang og kanalstrekningane Delden–Hengelo og Hengelo–Enschede er høvesvis 9 og 5 kilometer lange. Den totale lengda til kanalen er 65 kilometer.

Historie
--------

Twentekanaal ved Dochterense-brua i nærleiken av Lochem.
Den fyrste planen for ein kanal til Twente går tilbake til midten av 1800-talet, men bygginga av han byrja ikkje før i 1930, etter ulike usemjer. Kanalen blei bygd for å sikre betre forsyning av råvarer til tekstilindustrien (som bomull) og til forsyning av kol frå gruver i Limburg. Størstedelen av kanalen blei bygd som eit prosjekt for å få arbeidsledige i arbeid under den økonomiske krisen. Kanalen blei stort sett graven ut for hand. I 1938 stod han ferdig. I 1953 blei kanalen utvida med greina som bind saman hamna i Almelo og Kanaal Almelo-De Haandrik med Twentekanaal.

Fram til 2003 blei vatn frå kanalen pumpa inn i jorda og filtrert med sand og grus; drikkevatnet som blei produsert på denne måten forsynte 80 % av drikkevatnet til Enschede. På grunn av ein stor brann i Vredestein i Enschede blei kanalen her stengt i fleire veker for å unngå å spreia ureining. Forsking av vasselskapet Vitens i februar 2008 fann at vatnet frå Twentekanaal ikkje lenger var eigna til drikkevatn.

Twentekanale er blitt utvida og fordjupa frå CEMT-klasse IV til CEMT-klasse Va-mellom 2004 og 2007. Dette tyder at eit stort rhinskip (maks. 11,50 breidt, 2,70 tonn og 110 meter langt) kan bruka kanalen. 

Slusa ved Eefde.
I dag blir kanalen brukt til å transportera sand, grus, salt og kjøt. I 1996 blei det lasta og lossa 432.277 tonn i Enschede og 2.322.270 tonn i Hengelo. Kanalen blir òg nytta til rekreasjon, både segling og fiske, i tillegg til drenering og til drikkevatn i Enschede.

Sluser
------

Den totale høgdeskilnaden mellom Zutphen og Enschede er 21 meter. For å bøta på skilnaden har Twentekanaal tre sluser. Slusa ved Eefde-brua har ein skilnad på ca. 6 meter, avhengig av vassnivået i IJssel. Slusa i Delden har òg ein skilnad på 6 meter, og slusa i Hengelo 9 meter. Det er inga sluse i greina til Almelo.

Kjelder
-------

1. ↑  , "Vitens stopt waterinname Twentekanaal uit kwaliteitszorg" Vitens, 3. mars 2008

* *Denne artikkelen bygger på «Twentekanaal» frå Wikipedia på engelsk, den 19. februar 2024.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Twentekanaal**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Trys kryžiai** («Tre krossar») er eit monument i Vilnius i Litauen utforma av Antoni Wiwulski.

Historie
--------

Det vart bygd i Kalnų Park på åsen Trys kryžiai (òg kalla *Plikasis kalnas*) i 1916 på staden der det hadde stått tre krossar av tre sidan 1636. Trekrossane fall saman i 1869 og tsariststyresmaktene lét dei ikkje byggast opp att. Det nye monumentet av Antoni Wiwulski vart reist i skul i 1916. Det vart sprengt i stykke på ordre frå den sovjetiske regjeringa 30. mai 1950, men vart til 14. juni 1989 bygd opp att. 

Dei tre krossane er bygd i betong og måla kvite. Krossane er i dag 1,8 meter høgare enn dei som vart reist i 1916. Frå toppen av åsen har ein eit flott utsyn over gamlebyen i Vilnius.

Biletgalleri
------------

* Trys kryžiai om vårenTrys kryžiai om våren
* Trys kryžiai om sommarenTrys kryžiai om sommaren
* Gamlebyen i Vilnius sett frå toppen av åsenGamlebyen i Vilnius sett frå toppen av åsen

Koordinatar: 54°41′12″N 25°17′51″E﻿

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Three Crosses» frå Wikipedia på engelsk, den 23. januar 2008.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Trys kryžiai**

* 

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF

 |
**Verdsmeisterskapen 1983 i sprint-firkamp på skeiser** vart avvikla i Helsinki i Finland laurdag 6. og sundag 7. februar. Meisterskapen var den 14. i sprint-firkamp. 66 utøvarar, 33 karar og 33 kvinner, deltok i meisterskapen.

Karin Enke frå Aust-Tyskland vart verdsmeister for tredje gong, ho vann også dei to 500-meterane. Tittelforsvarar Natalja Petrusjova frå Sovjetunionen, som sigra på dei to 1000-meterane, vart vist til andreplassen. Også Akira Kuroiwa frå Japan vart verdsmeister, han var bestemann på sundagens 500 meter. Sovjetiske Vladimir Kozlov vann den fyrste 500-meteren, landsmannen Sergej Khlebnikov vann begge 1000-meterane.

### Verdsmeisterskapen 1983 i skeise-sprint/Menn


| Plass | Utøvar | Land | Poeng |
| --- | --- | --- | --- |
| Gull | Akira Kuroiwa |  Japan | 153,540 |
| Sølv | Pavel Pegov |  Sovjetunionen | 154,290 |
| Bronse | Hilbert van der Duim |  Nederland | 154,820 |
| 4 | Nick Thometz |  USA | 154,830 |
| 5 | Vladimir Kozlov |  Sovjetunionen | 155,030 |
| 6 | Erik Henriksen |  USA | 155,640 |
| 7 | Kai Arne Engelstad |  Noreg | 156,070 |
| 8 | Andreas Dietel |  Aust-Tyskland | 156,110 |
| 9 | Jouko Vesterlund |  Finland | 156,440 |
| 10 | Hein Vergeer |  Nederland | 156,480 |
| 11 | Kimihiro Hamaya |  Japan | 156,580 |
| 12 | Dan Jansen |  USA | 156,660 |
| 13 | Sies Uilkema |  Nederland | 156,710 |
| 14 | Jacques Thibault |  Canada | 156,940 |
| 15 | Mike Richmond |  Australia | 157,460 |

Dato: 26./27. februar

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Wereldkampioenschappen schaatsen sprint 1983» frå Wikipedia på nederlandsk, den 7. februar 2024.*
|  |
| --- |
| **Småvasskrans** |
|  |
|
| **Status** |
| **Status i Noreg:** VU Sårbar |

**Småvasskrans** (*Zannichellia palustris*) er ei plante i vasskransslekta i tjønnaksfamilien. Arten er utbreidd over store delar av verda, men fordelinga mellom denne arten og storvasskrans er ikkje klarlagd.

I Noreg er arten heimleg på leirstrand i ferskvatn og brakkvatn og på havstrand. Arten finst spreidde stader heilt til Finnmark, oftast nær kysten. I Raudlista 2021 er arten rekna som sårbar (VU).

Småvasskrans finst i to varietetar med om lag same utbreiing:

* krypvasskrans (*Z. palustris* var. *palustris*)
* stilkvasskrans (*Z. palustris* var. *pedicellata*)

Kjelder
-------

1. ↑  «Artsdatabanken: Småvasskrans». Artsdatabanken. Henta 22. februar 2024.
2. 1 2 3  Reidar Elven mfl. (2022). *Norsk flora* (8. utg.). Oslo: Det Norske Samlaget. s. 181.
3. ↑  «Raudlista: Småvasskrans». Artsdatabanken. 24. november 2021. Henta 22. februar 2024.

Bakgrunnsstoff
--------------

* *Artikkelen er ikkje kopla til Wikidata*
**Järna** er ein svensk tettstad i Södertälje kommun i Stockholms län i landskapet Södermanland. I 2005 hadde tettstaden 6 284 innbyggjarar.

Historie
--------

Samfunnet voks opp ved Järna stasjon på Västra stambanan, som blei opna i 1861. I 1913 opna Nyköpingsbanan.

Järna hadde status som municipalsamhälle i åra 1911–1956, og var administrasjonssenter i Järna kommune, som eksisterte i åra 1952–1970.

Næringsliv
----------

Kulturhuset i Ytterjärna
Järna er sterkt dominert av ulike antroposofisk inspirerte verksemder. Den første var Mikaelsgårdens Läkepedagogiska Institut, som starta i 1935. I dag sysselset desse verksemdene nesten 2000 personar, fleire enn kommunen. Antroposofisk inspirerte verksemder blir hovudsakleg driven innan helse, skule og omsorg, samt handel, produksjon og jordbruk.

Dei mest kjende verksemdene er Vidarkliniken og Kulturhuset i Ytterjärna. Begge bygningane er teikna av Erik Asmussen. Andre kjende verksemder er den biodynamiske mølla og bakeriet ved Saltå.

Kommunikasjonar
---------------

Järna er eit jernbaneknutepunkt mellom Västra stambanan og Nyköpingsbanan. Ved stasjonen stoppar deltoga mellom Södertälje og Gnesta. Den næraste stasjonen i austleg retning er Södertälje Syd, der òg fjerntog stoppar, og den næraste stasjonnen i vestleg retning er Mölnbo. Det er bussamband med Södertälje, Hölö, Mörkö og Gnesta. 

Järna er òg møteplass for to større vegar. E4 passerer ved Järna, og riksväg 57 har det austlege endepunktet sitt her.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Järna» frå Wikipedia på bokmål, den 29. juni 2012.*

Koordinatar: 59°5′26.437″N 17°33′46.868″E﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* GeoNames

 |
**Tiriltunga** er namnet på ei Norske Folkemusikk kvedargruppe som vart skipa hausten 1983. Med i gruppa var Kari Lønnestad frå Telemark, Heidi Løvlund frå Telemark og Gunnlaug Lien Myhr frå Hallingdal. Samarbeidet mellom Gunnlaug og Heidi tok til då dei møttest på Voss Folkehøgskule hausten 1980. Tradisjonsstoffet deira vart for det meste henta frå eigne bygder, men dei nytta og stoff frå Røros, i samarbeid med spelemannen Sven Nyhus. I tillegg laga dei og melodiar sjølve. 

Alle jentene song, og arrangementa vart laga for dei tre stemmene i fellesskap. Heidi Løvlund tok seg av sjølve noteskrivinga. Elles nytta dei og tradisjonelle og mindre tradisjonelle instrument:

* Heidi Løvlund: hardingfele, ukulele, blokkfløyte
* Kari Lønnestad: gitar, tussefløyte, munnharpe
* Gunnlaug Lien: hardingfele

Den første plata deira, *Tiriltunga*, vart slept i 1985, og vart ein suksess i folkemusikkmiljøet. Gruppa sette truleg standard for arrangert folkemusikk dei følgjande åra. På denne tida samarbeidde dei og med Geirr Lystrup. 

Den andre plata, *Det er tungvint fri*, vart slept som CD i 1992, og bar preg av å vera endå meir gjennomarbeidd. Men no var jentene ved å gå kvar til sitt, og det vart ikkje fleire plater med Tiriltunga. Samarbeidet vart og innstilt da Heidi Løvlund vart sjuk og seinare døydde av kreft.

Diskografi
----------

Gjennom karrieren hadde bandet gitt ut følgende tre studioalbum:

* *Tiriltunga* (1985)
* *Kåte ungdomsdagar* (2003)
* *Det Æ Tungvint Fri* (1992; 2019)

Kjelder
-------

1. ↑  «Tiriltunga». *Last.fm*. Henta 18 februar 2024.
2. ↑  «Albums». *Last.fm*. Henta 18. februar 2024.
3. ↑  «Tirilltunga». Henta 18. februar 2024.
4. ↑  «Kåte ungdomsdagar». Henta 18. februar 2024.
5. ↑  «Det Æ Tungvint Fri». Henta 18. februar 2024.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Tiriltunga — «Gamle Mykker'n» på Norsk rikskringkasting (NRK) nettsted
* Tiriltunga på iTunes
* Tiriltunga - Topic på YouTube

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* MusicBrainz (artist)

 |
Politikaren Bård Vegar Solhjell. Foto: Jarle Vines

**Vegard**, òg skrive **Vegar**, er eit mannsnamn avleidd av norrønt *Végardr*. Det er sett saman av ve-, som tyder *heim* eller *heilag stad*, og -gard, som tyder *gjerde* eller *vern*. Andre skrivemåtar for namnet er Wegard og Vigar.

Vegard har namnedag den 31. mars.

Bruk
----

Vegard er eit vanleg namn i Noreg, men er lite brukt ellers i verda. Vegard var blant dei mest brukte gutenamna for barn fødde på 1980- og 1990-talet, deretter har bruken gått mykje ned. I 2009 var det 7 692 norske menn som heitte Vegard og 1 475 som heitte Vegar.

Fotballspelaren Vegard Sannes. Foto: Lars Røed Hansen

Kjende namneberarar
-------------------

* Vegard Sletten (1907-1984), norsk redaktør og forfattar
* Vegard Vigerust (f. 1925), norsk forfattar
* Vegard Ulvang (f. 1963), norsk skilaupar
* Vegard Opaas (f. 1962), norsk skihoppar
* Wegard Harsvik (f. 1967), norsk politikar
* Vegard Heggem (f. 1975), norsk fotballspelar
* Vegard Sannes (f. 1976), norsk fotballspelar
* Vegard Austli Kjøsnes (f. 1981), norsk musikar
* Vegard Skjerve (f. 1988), norsk fotballspelar

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Vegard» frå Wikipedia på bokmål, den 29. mars 2009.*

* Søk etter norsk namnestatistikk for Vegard hjå Statistisk Sentralbyrå

Bakgrunnsstoff
--------------

* Søk etter norsk namnestatistikk for Vegard hjå Statistisk Sentralbyrå
**African National Congress** (**ANC**) er eit politisk parti i Sør-Afrika. Det har vore regjeringsparti i landet sidan raseskiljepolitikken apartheid blei avskaffa og demokratiske val blei innført i landet i 1994. Fram til 1923 heitte partiet *South African National Congress*.

Historie
--------

Partiet blei danna 8. januar 1912, og har heile tida kjempa for at lovene skal vere like for alle same kva «rase» dei høyrer til. ANC er konsekvent anti-rasistisk, og har heile tida hatt kvite medlemmer attåt dei farga av asiatisk opphav og dei svarte afrikanarane. 

I denne kampen har ANC i hovudsak bruka fredelege protestaksjonar når det har vore mogleg, men også væpna aksjonar når det har vore nødvendig. ANC si væpna grein heitte *Umkhonto we Sizwe*, «Spydet til Nasjonen». 

ANC kan i nyare tid sjåast som den parlamentariske delen av ein allianse mellom seg sjølv, Det sør-afrikanske kommunistpartiet SACP og fagrørsla COSATU. I det siste har denne alliansen vist teikn på slitasje, på grunn av usemje om den økonomiske politikken, der kommunistane og fagrørsla er misnøgde med den rådande marknadsliberalismen. 

Den mest namngjetne ANC-leiaren er sjølvsagt Nelson Mandela, som leidde landet til fridom enda han sjølv sat i fengsel, dømd for «terrorisme». Mandela blei første presidenten i det frie Sør-Afrika i 1994, etter ANC vann det første valet der alle vaksne hadde stemmerett. Han blei i 1999 avløyst av Thabo Mbeki, også frå ANC.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **ANC**

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS
* SUDOC
* ULAN

 |
**Rolla**, eller **Rolløya** (nordsamisk *Rálli*) er den sørlegaste og minste av dei to øyene som utgjer Ibestad kommune i Troms og Finnmark, den andre er Andørja. 
Rolla og Andørja er skilde av sundet Bygda.
Mellom fastlandet og Rolla ligg Astafjorden og i nord og vest ligg Vågsfjorden. 
I 2000 vart det opna ein undersjøisk tunnel, kalla Ibestadtunnelen, under Bygdesundet. 
I lag med Mjøsundbrua, som går mellom Andørja og fastlandet, gjev han Rolla fastlandssamband. Øya er berglendt og har to fjellområde, eit på sørenden og det andre om lag midt på øya. 
Det midt på heiter Drangen og har høgste topp Stortinden på 1022 m. 
Mellom fjellområda og mot nord er det mange vatn.

Det meste av busetjinga ligg langs Bygdesundet.
Den sentrale staden på øya er Hamnvik, som også er kommunesenter i Ibestad. 
Andre stader er Nordrollnes og Sørrollnes, sistnemnde har ferjesamband med Harstad. Riksveg 848 går langs sørsida av øya og fortset frå Hamnvik til Andørja via Ibestadtunnelen, medan Fv 131 går mellom Hamnvik og Nordrollnes. 
Det meste av nordvestsida av øya har ikkje vegsamband.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Rolla» frå Wikipedia på bokmål, den 6. april 2008.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
Koordinatar: 68°36′42.847″N 16°29′56.004″E﻿

Gausvik skule med nybygde Smeskogan barnehage nærmast
Foto:
Øyvind Kind Robertsen
 

**Gausvik** er ei bygd i Harstad kommune, som ligg mellom Haukebø i sør og Fauskevåg i nord. Bygda har omtrent 200 innbyggjarar. Gausvik ligg i Gausvika, som har fått sitt namn etter halvøya Gausøya. Gausøya har form om minnar om ei gås.

Gausvik skule er ein barneskule med elevar frå 1. til 7. klassetrinn frå Sandtorg i sør til Lilleng i nord. I 2008 vart Smeskogan barnehage, som tidlegare hadde heldt til i underetasjen til Gausvik kyrkje, flytta til eit nytt bygg i tilknyting til skulen.

Omkring 1990 var det postkontor og to landhandlarar i bygda - no er alle nedlagt.

Bygda har i dei siste åra opplevd ein vekst i innbyggjartal, då fleire barnefamiliar har vald å flytte til bygda. Mange av desse har ikkje noko tilknyting til bygda, medan andre er tidlegare innbyggjarar som har vald å flytte heim for å stifte familie. Dette har ført til ein lang kamp for å få gang- og sykkelsti til bygda, noko ivrige menneske enno arbeider med å få.

I tillegg til skulen har bygda eit eige songkor - Gausvik Blandakor - som ofte stillar til konsert både i heimbygda og andre stadar.



|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
| **Papuaprovinsen** |
| --- |
| Plassering |
| Plassering avPlassering av  |
| Styresmakter |
| Land | Indonesia |
| Hovudstad | Jaya Pura |
| Guvernør | Lukas Enembe |
| Geografi |
| Flatevidd | 317 062 km² |
| Innbyggjarar  - Totalt    - folketettleik | 2 851 999   9 /km² |
| Annan informasjon |
| **Nettstad:** http://www.papua.go.id/ |

**Papua** er ein indonesisk provins vest på Ny-Guinea (Vest-Papua). Han grensar til Papua Ny-Guinea i aust.

Papuaprovinsen fekk sitt noverande namn i 2002. Tidlegare heitte han **Irian Jaya** og før dette **Vest-Irian** eller **Irian Barat**. Provinsen Papua Barat eller Vest-Papua (tidlegare kalla Irian Jaya Barat) var tidlegare ein del av Papua, men blei skild ut som eigen provins i 2003.

Konflikt mellom separatistar og styresmaktene held fram (2019).

Innbyggjarar
------------

Rapport frå Australian Broadcasting Corporation i 1995 om innverknaden av tilflytting utanfrå til Papua-provinsen.
Dei opphavlege innbyggjarane i provinsen er mange ulike folkegrupper, som amungme, asmat, bauzi, dani, kamoro, kombai, korowai, mee, sentani, yali og yei. Tilflytting frå andre delar av Indonesia har ført til stor auke i innflytta folkegrupper.

Sidan 1990-talet har folketalet i Papuaprovinsen auka kraftig, Med ein årleg folkevekst på over 3 % har han gjennom mange år hatt den største folkeauken i Indonesia. Frå folketeljinga i 2000 til den i 2010 steig innbyggjartalet frå 1,9 til 2,9 millionar. Auken kjem delvis av eit høgt tal barnefødslar per kvinne, men byggjer hovudsakleg på den høge tilflyttinga.

I folketeljinga frå 2010 rekna 83,15 % av Papua-innbyggjarar seg som kristne (65,48 % protestantar og 17,67 % katolikkar). 15,89 % var muslimar og under 1 % var buddhistar eller hinduar.
Mange papuanarar følgjer også animstiske tradisjonar.

Hovudstad og største by i provinsen er Jayapura. I tillegg til dei store indonesiske byane langs kysten finst også ei større innlandsbusetjing i og rundt Wamena i Palim-dalen i dei sentrale høglanda.

Kjelder
-------

1. ↑  At least 26 killed as Indonesia’s Papua rocked by violence. Bangkok Post. Vitja 2019-09-24
2. ↑  «Population growth ‘good for Papua’», *The Jakarta Post*, Mon, August 23 2010
3. ↑  Papua province - Population by Region and Religion

* *Denne artikkelen bygger på «Papua (province)» frå Wikipedia på engelsk, og «Papua» frå Wikipedia på svensk den 8. april 2013.*


| * v
* d
* e
Provinsar i Indonesia (etter geografisk eining) |
| --- |
| Sumatra | 
* Aceh
* Nord-Sumatra
* Vest-Sumatra
* Bengkulu
* Riau
* Riau-øyane
* Jambi
* Sør-Sumatra
* Lampung
* Bangka-Belitung-øyane

 | Flagget til Indonesia |
| Java | 
* Jakarta
* Vest-Java
* Banten
* Sentral-Java
* Yogyakarta
* Aust-Java

 |
| Kalimantan | 
* Vest-Kalimantan
* Sentral-Kalimantan
* Sør-Kalimantan
* Nord-Kalimantan

 |
| Nusa Tenggara | 
* Bali
* Vest-Nusa Tenggara
* Aust-Nusa Tenggara

 |
| Sulawesi | 
* Vest-Sulawesi
* Nord-Sulawesi
* Sentral-Sulawesi
* Sør-Sulawesi
* Søraust-Sulawesi
* Gorontalo

 |
| Maluku | 
* Maluku
* Nord-Maluku

 |
| Papua | 
* Vest-Papua
* Papua

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GND
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)
* NDL

 |
Ei side frå den eldste kjende utgåva av *Reisa mot vest*.
**Wu Cheng'ein** (kinesisk skrift 吴承恩, pinyin *Wú Chéng'ēn*, Wade-Giles *Wu Ch'êng-ên*, fødd ca. 1500 i Lianshui nær Huai'an i provinsen Jiangsu i Kina, død 1582, stilnamn *Ruzhong* (汝忠) var ein kinesisk forfattar under Ming-dynastiet. Han studerte ved akademiet i Nanjing. 

Hovudverket hans er *Reisa mot vest*, ei danningsreise. Verket er rekna som ein av dei fire store romanane i klassisk kinesisk litteratur.

Liv og virke
------------

Wu var fødd i Lianshui, og flytta sidan til Huaian ikkje langt unna. Faren hans, Wu Rui, var gåverik, men kunne ikkje ta høgare studiar på grunn av dei svake økonomiske tilhøva til familien. Han verka som kunstnar. Interessa hans for boklege syslar smitta over på sonen, som dreiv med klassisk litteratur, folkeeventyr og anekdotar.

Wu Cheng'ein gjekk opp til den kinesiske embetsmanneksamenen fleire gonger i håp om ein karriere som mandarin, men bestod han ikkje. Fyrst i moden alder kom han inn på det keisarlege universitetet i Nanjing. Dermed blei han likevel embetsmann, og blei mellom anna postert til Beijing og til fylket Changxing. Men han treivst ikkje med arbeidet, og sa derfor opp. Resten av livet vigde han seg til forfattarskap på heimstaden.

Han blei ein dyktig forfattar av både poesi og prosa. Han heldt likevel fram med å vera fattig, og fekk heller ingen barn som levde opp. Han var lite tilfreds med det politiske klimaet og korrupsjonen i samtida, og levde som einebuar.

Kjelder
-------

1. 1 2 3 4 5 6  Shi Changyu (1999). "Introduction." in trans. W.J.F. Jenner, *Journey to the West*, volume 1. Seventh Edition. Beijing: Foreign Languages Press. s. 1–22.
2. ↑  Waley, Arthur (1942). «Preface». *Monkey*. New York: Grove Press. s. 7–8.
3. 1 2 3  Hu Shih (1942). «Introduction». *Monkey*. New York: Grove Press. s. 1–5.

* Zhou Xianshen: "Wu Cheng'ein". *Encyclopedia of China*, 1st eid.
**Grottebadet** er eit badeland i Harstad i Troms. Det er bygd inne i fjellet i Harstad sentrum, og har mellom anna konkurransebasseng, leikeland og varmtvassbasseng.

Arbeidet med å byggje badet starta i 1999, og det opna i juni 2003. Samtidig med opninga av Grottebadet vart den gamle symjehallen i Kanebogen stengd. Grottebadet har slite med økonomien sidan starten, og avisa Harstad Tidende meldte i 2006 og 2007 om dårleg driftsresultat. Etter opninga av Lofast har besøkstala auka. I 2009 var Grottebadet den andre mest besøkte turistattraksjonen i Nord-Noreg, etter Nordkapp, med 198 065 besøkjande.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Grottebadet» frå Wikipedia på bokmål, den 14. juni 2012.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Harstad Tidende: Pengene renner ut Arkivert 2015-04-17 ved Wayback Machine. (28.08.2006)
2. ↑  Harstad Tidende: Pengene renner ut Arkivert 2015-04-17 ved Wayback Machine. (28. juli 2007)
3. ↑  Harstad Tidende: Grottebadet – en Lofast-magnet Arkivert 2015-04-17 ved Wayback Machine. (08. februar 2008)
4. ↑  «Bare Nordkapp slår Grottebadet», Harstad Tidende (papirutgåva) 7. januar 2009

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad
**Kowloon** (ˌkaʊˈluːn; tradisjonell kinesisk 九龍, kantonesisk *Gáulùhng*) er eit byområde i Hong Kong som omfattar Kowloon-halvøya og Ny-Kowloon. Det har kyst mot Lei Yue Mun-sundet i aust og grensar til bustadfeltet Mei Foo Sun Chuen og den tidlegare øya Stonecutter's Island i vest. I nord ligg ei fjellkjede som omfattar Tate's Cairn og Lion Rock, og i sør ligg Victoria Harbour med overfart til Hong Kong-øya. Kowloon har ein folkesetnad på rundt 2 millionar og ein folketettleik på 43 033/km2 (2006), og er det folkerikaste byområdet i Hong Kong. Halvøya har ein flatevidd på rundt 47 km².

Ordsoge
-------

Namnet «Kowloon» kjem frå omgrepet 'Ni drakar' som viser til åtte fjell og ein kinesisk keisar: Kowloon Peak, Tung Shan, Tate's Cairn, Temple Hill, Unicorn Ridge, Lion Rock, Beacon Hill, Crow's Nest og keisar Bing av Song.

Historie
--------

Kowloon ca. 1868, med gamlebyen frå Qing-tida og Lion Rock i bakgrunnen.
Den delen av Kowloon som ligg sør for Boundary Street blei saman med Stonecutters Island overgjeve av Qing-dynastiet til Storbritannia under Pekingkonvensjonen av 1860. I ei årrekkje var området stort sett uutbygd, og blei hovudsakleg brukt av britane til tigerjakt.

Bygningar
---------

* Chungking Mansions

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Kowloon» frå Wikipedia på engelsk, den 17. november 2017.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Fallon, Steve. (2006) Hong Kong and Macau. Lonely Planet Publishing. ISBN 981-258-246-0
2. ↑  *10,000 Chinese Numbers*. Lulu.com. s. 207. ISBN 9780557006212.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* NKC
* GeoNames
* NDL

 |
Sjursnes sett frå motsett side av Sørfjorden
**Sjursnes** er ei bygd i Tromsø kommune i Troms og Finnmark. Ho ligg på vestsida av Sørfjorden, som er den inste delen av Ullsfjorden. Bygda ligg mellom fjorden og dei over 1200 meter høge fjella mot vest.

Staden er bygdesenter for vestre Ullsfjord, og har dagligvarebutikk, legekontor, eldresenter, skule og barnehage. På Sjursnes ligg òg Ullsfjord kyrkje frå 1862. Bygda si hovednæring har tradisjonelt vore fiske og jordbruk, det siste spesielt ved den nordlege delen av bygda ved munningen av Lavangselva. I dag er bygda, i likskap med mange andre liknande bygder, prega av fraflytting og ein stadig eldre folkesetnad.

Fylkesveg 51 frå Breivikeidet går gjennom bygda og held fram 15 kilometer vidare sørover til Stordalstrand. Fylkesveg 52 går frå fylkesveg 51 på Sjursnes 10 kilometer nordover til Skarmunken, som ligg ved Storstraumen.
Koordinatar: 69°32′10″N 19°38′30″E﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
**Ragnhild Lied** (fødd 26. april 1959 i Volda) er ein norsk lærar, sakprosaforfattar og fagforeiningsleiar. Frå 1. januar 2013 til slutten av 2015 var ho leiar av Utdanningsforbundet etter å ha vore tillitsvald på heiltid sidan 2002. Frå 2016 er ho leiar av Unio.

Udanning og karriere
--------------------

Lied tok hovudfag i idrettsfag i 1990 med ei oppgåve om arbeidssituasjonen for kroppsøvingslærarar i videregåande skule og med mellomfag i friluftsliv og grunnfag matematikk. Ho har undervist i realfag og idrettsfag ved Stranda videregåande skule. Ho er medforfattar av eit læreverk i kroppsøving, *Gymnos* som blei gjeve ut fyrste gong i 2003. Ho var frå 2001 til 2003 medlem av det såkalla Søgnenutvalet som forberedde skulereforma Kunnskapsløftet. Lied har hatt verv i Samarbeidsrådet for yrkesopplæring (SRY) og Ungt Entreprenørskap. Ho sit i styringsgruppa for Kunnskap i skolen (KiS) ved Universitetet i Oslo. I perioden 2010–2012 har ho vore styremedlem i organisasjonen European Trade Union Committee For Education (ETUCE) som representerer lærarfagforbund i EU-systemet. Ho blei tillitsvald i 2002, nestleiar i Utdanningsforbundet i 2010 og vald til leiar i november 2012. Ho etterfølgde Mimi Bjerkestrand 1. januar 2013.

Kjelder
-------

1. 1 2  utdanningsforbundet.no Ragnhild Lied ny leiar[*daud lenkje*] 06.11.2012
2. ↑  utdanningsforbundet.no Ragnhild Lied valgt som ny leder av Unio Arkivert 8. desember 2015 på Wayback Machine. 07.12.2015
3. ↑  Ragnhild Lied *Arbeidssituasjonen til kroppsøvingslærarar i vidaregåande skule* Hovedfagsoppgave - Norges idrettshøgskole, 1990
4. ↑  udir.no Samarbeidsrådet for yrkesopplæring / medlemmer  Arkivert 16. oktober 2012 på Wayback Machine.
5. ↑  Ungt entreprenørskap / Styret[*daud lenkje*]
6. ↑  uio.no Styringsgruppe, Kunnskap i Skolen
7. ↑  EI Pan-European Committee / ETUCE Executive Board 2010-12
8. ↑  Her er den nye lederen – barnehage.no

* *Denne artikkelen bygger på «Astrid Krag» frå Wikipedia på bokmål, den 12. mars 2024.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Publikasjonar av Ragnhild Lied i BIBSYS
**Saint Catherine Parish** er eit parish (tilsvarande fylke) på Jamaica som ligg sør på øya. Det grensar til Clarendon Parish i vest,
Saint Ann i nord, Saint Mary i nordaust og Saint Andrew i aust. I sør har det kyst mot Det karibiske havet.

Spanish Town, som var hovudstad på Jamaica frå 1534 til 1872, er fylkeshovudstad. Andre større byar i fylket erPortmore og Old Harbour.

Dei fleste innbyggjarane i fylket arbeider innan jordbruk. Dei viktigaste produkta er sukker, rom, kaffi, banan, ris, sitrus, kakao og tobakk. Det finst også mjølkegardar i fylket, og fiskeoppdrett er ei næring som nyleg har vokse fram.

Det finst fabrikkar i fylket som handsamer jordbruksprodukta, som sitrus, ananas, soyabønner og sukkerrøyrprodukt. I tillegg har det aluminiums- og stålfabrikkar og ein tekstilfabrikk.

Kjelder
-------

1. ↑  «Population by Parish». *Statistical Institute of Jamaica*. Henta 16. september 2015.
2. 1 2 3  «POLITICAL GEOGRAPHY». *discoverjamaica.com*. The Gleaner Online. Henta 6. april 2018.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Aberystwyth** (engelsk uttale [æbəˈrɪstwɪθ], walisisk uttale [abɛrˈəstʊɨθ]) er ein by ved Cardigan Bay i Ceredigion i Wales.
Han er eit administrasjonssenter, gammal marknadsby og seinare feriestad i Nord-Wales. 
Byen blei grunnlagt i 1200 og hadde 17 183 innbyggjarar i 2016.
Aberystwyth er eit senter for walisisk kultur og ein universitetsby som huser rundt sju tusen studentar. University College of Wales blei skipa her i 1872, og husar nasjonalbiblioteket for Wales.

Aberystwyth ligg nær samanløpet til elvene Ystwyth og Rheidol, som etterkvart munnar ut i havet omlag i midten av Cardiganbukta. Namnet på byen tyder 'munningen av Ystwyth'.
Byen er omgjeven av tre åsar med utsyn over byen. På toppen Pen Dinas ligg ein stor festning frå jernalderen som framleis pregar horisonten.

Aberystwyth Cliff Railway kabelbane går opp til Constitution Hill frå nordenden av strandpromenaden i byen. Dette er den lengste kabelbanen i Storbritannia.

Kjelder
-------

1. ↑  .
2. 1 2 3 4 5  «Aberystwyth» i *Store norske leksikon*, snl.no.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* SUDOC
* NKC
* GeoNames
* BBC Things

 |