recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Modist Gjertrud Ingard med modell. Foto av Rigmor Dahl Delphin/Oslo Museum
**Gjertrud Bjørnstad Ingard** (29. august 1892–1972) var ein norsk modist som laga damehattar. Ho hadde stor suksess nasjonalt. Fleire av damehattane frå hennar bedrift Gjertrud Bjørnstad AS er i samlinga til Nasjonalmuseet.

Biografi
--------

Gjertrud blei født 29. august 1892 i Asker. Ho var dotter av Maren Sumatra Øvergaard og mannen Bjørnstad, som var bokhaldar. Ho var den tredjefødte i ein søskenflokk på 5. Gjertrud gifta seg med agent Harry Ingard, og fekk dottera Drude i 1921.

Gjertrud hadde i utgangspunktet ikke tenkt å bli modist, men ville heller bli maler. Men då gudfaren hennes var modist, endte ho opp med å velja det same yrket. I boka *Hvad skal våre døtre bli?: en rekke orienteringer* skriv Gjertrud at for å bli ein uavhengig modist som lager hattepynt, treng ein å bruka 5-6 år, der ein bygger seg opp fra uerfaren syerske på systua til en selvstendig modist som designe og skape damehattar. Gertrud tok den fyrste utdanninga si i Tyskland, og vidare utdanning i Danmark. Ho fekk også eit reisestipend for å dra til Frankrike, men fyrste verdskrig forhindra ho i å reisa.

I 1917 etablerte ho Gjertrud Bjørnstad AS, med lokale i Drammensveien 4. Ho hadde både ein moteforretning og hattefabrikk. I 1920 flytta butikken til Tordenskioldsgt. 6. Butikken blei etter kvart til ein av dei største og leiande butikkane i Oslo innan damehattar. I 1938 hadde atelieret og systua 15 tilsette. Kronprinsesse Märtha var blant kundane. Parisermoten var butikkens spesialitet, og Gjertrud pleidde å ta årlege reiser til Paris, for å halde seg oppdatert på på nyaste mote. Butikken blei avvikla 30. mai 1963.

Sju av damehattane frå Gjertrud Bjørnstad AS er stilt ut på Nasjonalmuseet

Kjelder
-------

1. 1 2 3 4  «Gjertrud Bjørnstad, Modist», *Nasjonalmuseet* (på norsk bokmål), henta 24. oktober 2021
2. 1 2 3  Larssen, Aksel (1938). *Oslo erhvervsliv gjennem hundre år*. Det merkantile forlag.
3. 1 2  «Gjertrud Bjørnstad A/S, Modist», *Nasjonalmuseet* (på norsk bokmål), henta 24. oktober 2021
4. 1 2  Øvergaard, Louis G. (1929). *Øvergaardsslegtens Gaarder-gren*.
5. ↑  Norsk Forening for Socialt Arbeide (1928). *Hvad skal våre døtre bli?*. Norli.
6. 1 2  Cleo (19.06.1963). «Hatten forynger og forskjønner». *Aftenposten*.
7. ↑  «Bekjentgjørelser i henhold til aksjelovene». *Norsk Lysingsblad*. 25.06.1963.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* KulturNav

 |
|  |  |
| --- | --- |
| Aa paaskedag, du høgtidsstund, Du glede-vell i hjartegrunn,For Krist hev siger vunne!No ber dei bod kring alle landAt dauden har sin overmannI Jesus Kristus funne!

J.N.Skaar, fyrste verset etter *Nynorsk salmebok* nr 263   |  |

**«Å påskedag, du høgtidsstund»** er Johannes Nilsson Skaar si omsetjing av påskeversa i mellomaldersalmen «Haec dies laetitiae». Originalen er skriven på 1200-talet. 

Skaar omsette teksten både til bokmål og nynorsk. Bokmålsteksten «O paaskedag, du høitidsstund» vart i 1881 trykt i Skaars *Lovsange og aandelige Viser* og sidan teken med i Gustav Jensen sitt *Forslag til en revideret salmebok for Den norske kirke* (1915), men han kom ikkje med i den endelege utgåva (*Landstads reviderte salmebok*). Derimot vart nynorskversjonen teken med i *Nynorsk Salmebok* (nr 263) og i *Norsk salmebok* (nr 168).

Meloditilvisinga «Kom hit til mig enhver især». No vert salmen oftast sungen til ein melodi av J.Chr.Fr. Hæffner frå 1820.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Melodi (You tube

Kjelder:
--------

* P.E. Rynning (1954): *Salmediktingi i Noreg* Det norske Samlaget
* *Kristen sang og musikk* Runa forlag 1962
**Erling Sverdrup** (23. februar 1917–15. mars 1994) var ein norsk statistikar. Han har fått mykje av æra for å ha bygt opp faga matematisk statistikk og det moderne aktuarstudiet i Noreg.

Biografi
--------

Sverdrup var under heile andre verdskrigen engasjert i chifferteenesta. Han vart beordra til ei rekkje stader verda rundt for å organisere det norske chiffersambandet, og var deretter to og eit halvt år i London. Frå hausten 1944 og til slutten til krigen tenestegjorde han i Finnmark. Han fullførte aktuarembetseksamenen sin hausten 1945.

I 1948 vart Sverdrup vitskapleg assistent ved Forsikringsteknisk Seminar, der utdanninga av aktuarspesifikke fag føregjekk. Han var nokre studieår i USA som stipendiat og tok doktorgraden i 1952. I 1953 vart han utnemnd til professor i forsikringsmatematikk med matematisk statistikk ved Universitetet i Oslo, ei stilling han hadde til han gjekk av med pensjon.

Han var æresmedlem av Norsk statistisk forening, og i samband med 70-årsdagen hans vart det utgjeve eit festskrift. Han var òg æresmedlem i Den Norske Aktuarforening, først og fremst for innsatsen sin for utvikling av aktuarfaget og aktuarutdanninga i Noreg. I perioden 1968-1982 var han norsk redaktør av Scandinavian Actuarial Journal.

Han vart medlem av Det Norske Videnskaps-Akademi i 1954 og Det Kgl. Norske Videnskapers Selskap i 1981.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Erling Sverdrup» frå Wikipedia på bokmål, den 10. november 2011.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Borgan, Ø. (2004) Sverdrup, Erling (1917-1994). Encyclopedia of Actuarial Science sine (eid sin. J.L. Teugels and B. Sundt), vol 3, s. 1665-1666.
2. ↑  E. Falk, G. Harbitz jr. H. Haugland og A. Aamodt: filt/2004312.pdf Den Norske Aktuarforening 100 år, 2004[*daud lenkje*]

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI

 |
**Winthrop Graham** (fødd 17. november 1965) er ein jamaicansk tidlegare friidrettsutøvar som vann sølvmedaljen på 400 meter hekk både under Friidretts-VM 1991 og Sommar-OL 1992, i 1993 tok han VM-bronsen i øvinga.

Aktiv
-----

Gjennom 1987-sesongen forbetra Graham sitt personbeste i 400 meter hekk med over halvtanna sekund til 48,49 sekund. Han vann øvinga ved dei panamerikaniske leikane i Indianapolis, under verdsmeisterskapen i Roma rauk han derimot ut i semifinalane. Året etter flytta han den jamaikanske rekorden til 48,04 då han vart femtemann i øvinga under dei olympiske sommarleikane i Seoul. Saman med Howard Davis, Devon Morris og Bert Cameron vann han OL-sølv på den lange stafetten, einast USA sitt lag sprang fortare.

År 1990 sigra Winthrop Graham på 400 meter hekk i Goodwill Games. I VM-finalen 1991 i Tokyo forbetra Graham si bestenotering til 47,74 sekund og vann dermed sølvmedaljen bakom Samuel Matete frå Zambia. I 4 x 400 m stafett sikra Seymour Fagan, Devon Morris, Patrick O’Connor og Graham bronse til Jamaica bakom Storbritannia og USA.

Også under Sommar-OL 1992 i Barcelona presterte Graham personbeste med sine 47,66, noko som heldt til sølv bakom Kevin Young. I verdsmeisterskapen 1993 i Stuttgart sprang Graham over mål på 47,62 sekund og tok bronse, to hundredels sekund bak sølvmedaljør Matete og like knapt framom Stéphane Diagana på fjerdeplass. To veker før meisterskapen i Stuttgart slo Graham både Matete og verdsmeister Kevin Young i Weltklasse Zürich. Han sette då landsrekord og livsrekord med tida 47,60 sekund.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* VM 1987 i Roma: Utslått i semifinalane på 400 m hekk (48,64=nr 10). Nr 6 i 4 x 400 m stafett
* OL 1988 i Seoul: Nr 5 på 400 m hekk – 48,04. Sølv i 4 x 400 m stafett
* VM 1991 i Tokyo: Sølvmedalje på 400 m hekk – 47,74, bakom Samuel Matete (47,64)
* OL 1992 i Barcelona: Sølvmedalje på 400 m hekk – 47,66, bakom Kevin Young
* VM 1993 i Stuttgart: Bronsemedalje på 400 m hekk – 47,62
* VM 1995 i Göteborg: Diskvalifisert i semifinalen på 400 m hekk (=nr 15)
* OL 1996 i Atlanta: Braut forsøket på 400 m hekk

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Winthrop Graham» frå Wikipedia på tysk, den 26. mai 2020.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
*For andre tydingar av oppslagsordet, sjå ulsterfrakk.* 

**Ulster** (irsk *Cúige Uladh* eller Ulaidh; ulsterskotsk *Ulstèr*) er ein av fire provinsar Irland. Provinsen består av ni grevskap og seks av desse utgjer Nord-Irland, medan dei tre andre ligg i Republikken Irland. Dei seks grevskapa i Nord-Irland er Antrim, Armagh, Down, Fermanagh, Londonderry og Tyrone, medan dei tre i Republikken er Cavan, Donegal og Monaghan.

Namnet Ulster vert av nordirske unionistar (tilhengjarar av Nord-Irland si tilknyting til Storbritannia) som regel berre brukt om dei seks grevskapa i Nord-Irland. Eit alternativt namn som vert nytta av unionistar og av mange i Storbritannia er *The Province*. 

Av dei om lag 1,9 millionar innbyggjarane, bur nesten 1,7 millionar i Nord-Irland, og berre omkring 250 000 i Republikken.

Historie
--------

På 1600-talet var Ulster den siste delen av Irland der gæliske styrkar stod imot engelskmennene. Etter at irane tapte slaget ved Kinsale i 1601, og seinare ved Mountjoy og Dunboy slott, kunne Elisabeth I av England legge heile Irland under den engelske krona. 

I 1921, då Den irske fristaten vart oppretta, vart mesteparten av Ulster skild ut som ein del av Det sameinte kongeriket Storbritannia og Nord-Irland.

Flagg
-----

Ulster sitt tradisjonelle flagg er nesten identisk med Nord-Irland sitt uoffisielle flagg, som er utvikla frå dette. Den viktigaste skilnaden er at det nordirske flagget har kvit bakgrunn, og ei krone over den raude handa.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Ulster» frå Wikipedia på engelsk, og «Ulster» frå Wikipedia på bokmål den 25. oktober 2007.*


| * v
* d
* e
Grevskap i Irland |
| --- |
| Connacht | Galway | Leitrim | Mayo | Roscommon | Sligo |
| Munster | Clare | Cork | Kerry | Limerick | Tipperary | Waterford |
| Leinster | Carlow | Dublin | Kildare | Kilkenny | Laois | Longford | Louth | Meath | Offaly | Westmeath | Wexford | Wicklow |
| Ulster | Antrim \* | Armagh \* | Cavan | Donegal | Down \* | Fermanagh \* | Londonderry \* | Monaghan | Tyrone \* |
| \* Grevskap i Nord-Irland (andre grevskap er i Republikken Irland) |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Jørn Erik Jensen** (fødd 14. august 1954 i Oslo) er ein norsk musikar, radioprogramleiar og kringkastingsleiar. 

Etter 10 år som musikar i gruppene Folque, Kong Lavring og Folk & rackare, byrja han i 1986 som programsekretær i musikkredaksjonen til NRK radio, med spesielt ansvar for klassisk tidlegmusikk, men òg folkemusikk frå heile verda. Han laga òg fleire radiodokumentarar.

Etter kvart vart han òg meir engasjert i den tekniske utviklinga til radioen.

I 1994 fekk han av dåverande radiodirektør Tor Fuglevik i oppdrag å etablere ein klassisk musikkanal i NRK.

NRK Alltid klassisk (no NRK Klassisk) starta sendingane 1. juni 1995, med Jørn Erik Jensen som leiar. Han var den første heldigitale DAB-radiokanalen i verda som var i drift 24 timar i døgnet. Sidan då har han vore rådgjevar for radiosjef, teknisk direktør og distribusjonssjef i NRK.

I oktober 2009 vart han president i den internasjonale organisasjonen WorldDMB, som utviklar, marknadsførar og eig den digitale radiostandarden DAB.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Jørn Erik Jensen» frå Wikipedia på bokmål, den 23. juni 2013.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Nettstedet NowRadio om Jørn Erik Jensen
2. ↑  Artikkel på nettsidene til bladet Journalisten

Bakgrunnsstoff
--------------

* WorldDMB

| * v
* d
* e
Folque |
| --- |
| 
* **Morten Bing**
* **Lars Helljesen**
* **Lisa Helljesen**
* **Trond Øverland**
* **Øyvind Rauset**
* Alexander Lindbäck

* Jan Eilif Amundsen
* Jan Devik
* Jenn E. Mortensen
* Morten Jakobsen
* Jørn Jensen
* Pål Søvik
* Roald Thomesen
* Per Vestaby
* Trond Villa

 |
| Studioalbum | 
* *Folque*
* *Kjempene på Dovrefjell*
* *Vardøger*
* *Dans dans Olav Liljekrans*
* *Fredløs*
* *Landet ditt*
* *Sort messe*

 |
| Samlealbum | 
* *Folques beste*
* *Stormkast*

 |
| Konsertalbum | 
* *Dans dans*

 |
| Singlar | 
* «Det e ikkje her æ hører tel»/«Hjuringstev»

 |
| Tilknytte artiklar | 
* Jomfru Mortensens Trio
* Kong Lavring
* Brød & Vin

 |
| Offisiell nettside |
**Ulster-segnkrinsen** (på engelsk *The Ulster Cycle*), er ein av fire hovudsegnkrinsar som fortel om irske segner og irsk mytologi. Dei tre andre er Milesar-segnene, Konge-segnene og Feniar-segnkrinsen. 

Segnkrinsen er som namnet seier knytt til den irske provinsen Ulster, og fortel om Ulaid, folket i Ulster på den tida landet var eit sjølvstendig rike i jernalderen. Segnene er samanfletta og krinsar om kongen Conchobar mac Nessa og ætta hans, og bustaden hans på Emain Macha. Den mest kjente segna i krinsen er Táin bó Cuailgne, eller *Kvegrovet i Cooley*. Mange av segnene krinsar om tretta mellom dronninga i Connacht, Medb, og kong Conchobar i Ulster. Sentrale irske gudar, som Lug og Morrigan er òg med i sogene.

Overlevering
------------

Dei fire segnkrinsane vart skrivne ned av irske munkar på 600-talet, etter ei lang tid med munnleg overlevering[*treng kjelde*]. Her er mytologisk stoff og folkeminnestoff blanda saman med historiske hendingar. Ulster-segnkrinsen er nedskriven i fleire handskrift:

* Lebor na hUidre, for det meste skriven på 1100-talet.
* Lebor Laignech, ofte kalla *The book of Leinster* etter staden ho vart teken vare på. Her finst den mest fullstendige versjonen av Táin. Denne boka har òg vore nytta som kjelde for omsetjingar og seinare arbeid. Thomas Kinsella gjorde eit godt arbeid med omsetjing frå denne grunnteksta i 1969.

Kjelder
-------

* Jan Erik Rekdal: *det irske epos Táin bó Cuailgne*, foredrag 1985.
Eit GALEX-bilete av spiralgalaksen Messier 81 i ultrafiolett lys. Foto: GALEX/NASA/JPL-Caltech.
**Ultrafiolett-astronomi** eller **UV-astronomi** astronomiske undersøkingar i det ultrafiolette område av det elektromagnetiske spekteret, det vil sei mellom synleg lys og røntgenstråling (ca. 90–350 nm). UV-astronomi er særleg nytta ved studiar av solsystemet, stjerneatmosfærar, novaer og supernovaer, interstellar materie og galaksar. UV-observasjonar har òg påvist store mengder varm, intergalaktisk gass i mange galaksehopar. UV-stråling frå verdsrommet vert absorbert i jordatmosfæren og når ikkje ned til jordoverflata. Strålinga kan difor berre studerast frå høgtsvevande ballongar og frå rakettar og romfartøy. Ein av dei mest kjende UV-satellittane, International Ultraviolet Explorer, IUE, var verksam 1978–1996. I tillegg til optiske observasjonar vert Hubble-teleskopet nytta som UV-teleskop. Fleire nyare romobservatorium vert òg nytta til UV-observasjonar.

Kjelder
-------


* «Ultrafiolett-astronomi», *Store norske leksikon*, 15. februar 2009, henta 13. august 2014
**Jørgen Sønstebø** (13. februar 1922–29. juni 2013) var ein lensmann og politikar frå Bø i Telemark. Han representerte Telemark og Kristeleg Folkeparti på Stortinget frå 1973 til 1985.

Han var son til gardbrukar Hans J. Sønstebø som i si tid var ordførar i Bø. Sjølv gjekk han befalsskule 1939/40 fram til krigsutbrotet, deretter var han oppteken med gards- og skogsarbeid fram til 1945. Frå 1945 til 1971 var Sønstebø lensmannsbetjent fleire stader. Fram til 1952 arbeidde han i Hjartdal, deretter i Kviteseid til 1958 og i Gjerpen og Siljan til 1964. Han vende då tilbake til lensmannskontoret i Kviteseid, der han sidan 1971 var lensmann i atten år. I 1973 tok han over farsgarden i Bø, og stod som drivar av han til 1991. Frå 1989 dreiv ei eiga auksjonsforretning, Kviteseid Auksjon.

Sønstebø var etter tur medlem av kommunestyra i Gjerpen 1960-63, Skien 1964-65 og Kviteseid 1968-79 og 1987-95. Hausten 1973 vart han vald til stortingsrepresentant for Kristeleg Folkeparti, attvald 1977 og 1981. Alle tolv åra på Stortinget var han med i Justiskomiteen, nestformann i komiteen frå 1981 til -85. Perioden 1977-80 var han elles medlem i Kristeleg Folkeparti sitt kriminalpolitiske utval.

Kjelder
-------

Stortingsbiografi
**Ivar Olaus Nordkild** (fødd 14. mai 1941) er ein norsk tidlegare skiskyttar frå Vassdalen i Nordland, som vann gull med dei norske stafettlaga under VM i skiskyting 1965 og 1966. Han vart norsk meister på 10 km i 1974. Nordkild er medlem av Bjerkvik Idrettsforening.

### Aktiv

Nordkild fekk plass i den norske troppen til VM i skiskyting 1965 på Elverum, den fyrste verdsmeisterskapen i skiskyting avvikla i Noreg. Etter å ha vorte nummer 14 i den individuelle øvinga fekk han gå andreetappen for Noreg i 4 x 7,5 km stafett. Saman med Ola Wærhaug, Olav Jordet og ankermann Ragnar Tveiten syrgde han for at Noreg fekk sin fyrste stafettriumf i skiskyting. Året etter gjekk han startetappen då Noreg forsvarte VM-tittelen i stafett i Garmisch-Partenkirchen, dei andre på laget var Jordet, Jon Istad og Tveiten.

Nordkild tok bronsemedaljen i NM 1966 og NM 1968, i den mellomliggjande sesongen vart han andremann etter Jon Istad og fekk sølv. Etter nokre sesongar utan representasjonsrenn, tok Nordkild sølvmedaljen i NM 1970 i Trondheim og vart nummer 11 i skiskytings-VM i Östersund. Sesongen etter kom han på 14. plass individuelt i VM i skiskyting 1971 i finske Hämeenlinna, der han så fekk æra av å gå Noreg inn til sølvmedalje på stafetten.

Han deltok utan suksess i Vinter-OL 1972 i Sapporo. Derimot overraska han under NM i skiskyting 1974 på Vingrom, der han under tunge tilhøve vann den fyrste 10-kilometeren i ein noregsmeisterskap. På den ordinære 20 km med normalprogram tok han bronsemedaljen.

Nordkild la opp etter 1975-sesongen.

Kjelder
-------

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar.
**Ivar Arnstein Knutsson Digernes** (29. april 1904–8. februar 1958) var ein norsk litterat og journalist frå Ørsta, ei tid aktiv i Moskva, seinare i Oslo.

### Liv og gjerning

Foreldra hans dreiv gard på Digernes i Ørsta, der han vart fødd. Sjølv gjekk han skulevegen og tok eksamen artium ved Volda landsgymnas i 1922. Året etter reiste han til Oslo, der han arbeidde for aviser knytt til arbeidarrørsla.

Som student engasjerte han seg i Mot Dag-rørsla, noko som førte til at han valde å flytte til Moskva. Der budde han frå 1927 til 1936. I kommunismen sin hovudstad arbeidde han for det meste som litteraturformidlar. Ei rad russiske romanar vart omsett til norsk bokmål, mellom andre av Mikhail Sjolokhov, Maksim Gorkij, Leo Tolstoj og Fjodor Dostojevskij.

Digernes busette seg i Oslo i 1936, og var ei tid redaksjonssekretær i Nordahl Grieg sitt tidsskrift *Veien frem*. Samstundes studerte han engelsk og tysk språk, i tillegg til historie, ved Universitetet i Oslo.

Under andre verdskrigen budde Digernes med familien i Sverige. Etter krigen arbeidde han som journalist i *Friheten*, hovudorganet for Norges Kommunistiske Parti. I avisa hadde han ansvar for utanriks- og kulturstoffet. I tillegg fungerte hans som tolk ved den sovjetiske ambassaden i Oslo. Frå 1954 skreiv han for det nystarta tidsskriftet *Fossegrimen*.

Kjelder
-------

* Jens Kåre Engeset: «Ivar Digernes (1904–1958). Ein radikal kulturformidlar», i *Vent vidar seg Hovdevatnet. Kulturhistoriske artiklar*. 2005
* Martin Nag: *Ivar Digernes. En kulturformidler mellom Sovjetunionen og Norge*. 1985
* Torolv Solheim: «Samtidsprofilar. Ivar Digernes» i Fossegrimen nr 1, 1958
**Ivar Ramstad** (3. februar 1924–26. april 2009) var ein norsk friidrettsutøvar frå Inderøy. Han vann tre norske meisterskap i diskoskast og tok åtte NM-medaljar i øvinga i perioden 1946-54. I 1948 kom han på fjerdeplass i diskoskasting under sommarleikane. Den høge, sterke trøndaren representerte Røra Idrettslag, og var gardbrukar på bruket Nygjerdet vest for Røra, samt forretningsførar.

Aktiv
-----

Ramstad vart norsk meister i diskoskast i åra 1947-49. Alle åra frå 1947 til -51 stod kampen om NM-tittelen mellom Ramstad og Stein Johnson, dei to siste åra måtte Ramstad nøye seg med sølvmedaljar.

Under friidrettslandskampen mellom Noreg og Danmark i juli 1948 presterte Ramstad sitt livs beste kast då han på Bislett stadion slengde diskosen 52,32 meter. Rekordkastet, 75 cm lengre enn førre noregsrekord, vart ståande som norsk rekord i 11 år. Ein månad etter rekordkastet på Bislett vart Ramstad nummer fire i diskostevlinga under sommar-OL i London med 49,21 m i slutt protokollen. I ettertid meinte Ramstad at han ikkje var i same form som tidlegare på sommaren, grunna hardt arbeid på heimegarden.

Ramstad deltok aktivt til 1958, men nådde ikkje dei same lengdene etter 1950. 

### Medaljar i norske meisterskap

* 1946: Bronse – 44,96 m
* 1947: Gull – 47,34 m, framom Stein Johnson (45,28 m)
* 1948: Gull – 48,61 m, framom Stein Johnson (47,94 m)
* 1949: Gull – 49,59 m, framom Stein Johnson (46,89 m)
* 1950: Sølv – 46,00 m, bakom Stein Johnson (47,62 m)
* 1951: Sølv – 47,60 m, bakom Stein Johnson (48,04 m)
* 1953: Bronse – 44,87 m
* 1954: Sølv – 44,50 m, bakom Reidar Hagen (49,90 m)

Kjelder
-------

* Magnus Breili: *Sport i navn & tall*, 1971

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Historisk befolkningsregister

 |
Omtrentlege grenser for dei tradisjonelle dialektgrensene for ulsterskotsk, markert med turkis. Basert på *The Scotch-Irish Dialect Boundaries in Ulster* (1972) by R. J. Gregg.
**Ulsterskotsk** (*Ulstèr-Scotch* på ulsterskotsk), også kjend som *Ullans*, er ei samlenemning på dialektane av låglandsskotsk som blir snakka i Ulster, nord på øya Irland. Nokre definerer det også som ulsterskotsk når ein snakkar engelsk med nordirsk aksent. Ein reknar med at mellom 35.000 og 100.000 menneske har ulsterskotske dialektar som morsmål.

Historie
--------

Ulsterskotsk oppstod på 1600-talet, då store mengder skotske nybyggjarar kom til Ulster. Dei snakka låglandsskotsk, og i den fyrste tida var skriftspråket svært likt det ein brukte i Skottland. Dei ulsterskotske dialektane oppstod gjennom språkkontakt med Ulster-dialektar av irsk og engelsk. 

Opp igjennom århundra fekk ein så stadig meir litteratur med eit eige, ulsterskotsk preg. Sidan 1990-talet har ein laga ny ortografi til ulsterskotsk for å skilja det frå låglandsskotsk og engelsk. Språklaget *Ulster-Scots Language Society* vart skipa i 1992, noko som vart forløparen til språkorganisasjonen Tha Boord o Ulstèr-Scotch, som aktivt freistar å skapa meir merksemd rundt språket. Ved University of Ulster vart det oppretta eit institutt for ulsterskotsk i 2001. Ei gruppe i Belfast har også starta på ei bibelomsetjing til ulsterskotsk. Så langt har dei fullført Lukasevangeliet, som kom ut i 2009.

Språket er i dag viktig for protestantane og unionistane i Nord-Irland og republikken Irland. Det har oppnådd status som regionalt minoritetsspråk i Storbritannia.

Kjelder
-------

1. ↑  Traynor, Michael (1953) *The English Dialect of Donegal*. Dublin: Royal Irish Academy, p. 36
2. ↑  «Ulster-Scots - the Language of the Laggan». Askaboutireland.ie. Henta 17. april 2015.
3. ↑  Traynor (1953), p. 244
4. ↑  Nic Craith M. (2002) *Plural Identities—singular Narratives*, Berghahn Books. p. 107
5. ↑  Gregg, R. J. (1972) "The Scotch-Irish Dialect Boundaries in Ulster" in Wakelin, M. F. *Patterns in the Folk Speech of the British Isles*, London: Athlone Press

* *Denne artikkelen byggjer på «Ulster Scots dialects» frå Wikipedia på engelsk, den 2. juni 2012.*
**Karl Ivar Martinsen** (8. desember 1920–24. september 2018) var ein norsk skeiseløpar frå Hamar. Han vart nummer tre både i VM 1952 og EM 1953, begge meisterskapane vart avvikla på heimebana på Hamar. Martinsen var medlem i Hamar Idrettslag.

Karriere
--------

Ivar Martinsen vart junior-noregsmeister i 1946. I OL-sesongen 1948 kneip han fjerdeplassen under noregsmeisteskapen i Drammen og deltok i EM 1948 heime på Hamar, der han etter fall på 500-meteren enda på tolvteplass. Etter ein svakare 1949-sesong vart han nummer fem i NM 1950 i Trondheim, før han kom i mål til sjetteplass ved VM 1950 i Eskilstuna.

Både i 1951 og 1952 plasserte Martinsen seg på fjerdeplassen i noregsmeisterskapen. I OL-året 1952 vart han nummer sju og nest beste nordmann då EM fann stad i Östersund, før han under vinterleikane i Oslo skreid inn til åttandeplass på 1500 meter. Ei veke etter Oslo-leikane overraska han med å sikre seg tredjeplassen under VM på heimebane, einast verdsmeister Hjalmar Andersen og finske Lassi Parkkinen skeisa fortare. Mindre enn eitt år seinare vann han ein ny bronsemedalje då EM 1953 gjekk av stabelen på heimebana Hamar, nederlendarane Kees Broekman og Wim van der Voort tok dei øvste plassane på sigerspallen. 

Martinsen la opp etter 1954-sesongen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Ivar Martinsen» frå Wikipedia på bokmål, den 3. desember 2016.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Ivar Martinsen i olympedia.org
**Reidar Andersen** (20. april 1911–15. desember 1991) var ein norsk skihoppar og konfeksjonsfabrikant, opphavleg frå Haugsbygd i Norderhov i Buskerud. Han var medlem av Fossekallen, Sportsklubben Freidig og Idrettsforeningen Ready. Andersen var busett i Oslo.

### Aktiv

Andersen vann sølvmedaljen under verdsmeisterskapane på ski i nordiske greiner både 1930, 1935 og 1937. I Vinter-OL 1936 i Garmisch-Partenkirchen fekk han bronsemedalje. Gunnar Andersen var hans overmann i 1930, medan Birger Ruud var gullvinnar i meisterskapane frå 1935 til 1937, og Sven Selånger fekk OL-sølv i 1936. I verdsmeisterskapane 1931 og 1938 vart han høvesvis nummer fire og fem.

Andersen er den einaste som nokon gong har vunne Holmenkollrennet tre år på rad: 1936, 1937 og 1938. Han vart tildelt Holmenkollmedaljen i 1938. Same tre sesongane vart han også noregsmeister.

### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap

* 1933: Sølvmedalje i Oslo
* 1936: Gullmedalje på Kongsvinger
* 1937: Gullmedalje i Tønsberg
* 1938: Gullmedalje i Mo i Rana
* 1946: Bronsemedalje i Drammen
* 1949: Nr 8 i Steinkjer

Andersen vart i 1971 teken med i *National Ski Hall of Fame*,. I biografien vert nemnt dei 18 sigrane han tok i skihopping i 1939 under ein turne i USA. Etter andre verdskrigen gjorde han endå ein turne i USA for å fremje skisporten.

Kjelder
-------

1. ↑  Andersen sin biografi på U.S. National Ski and Snowboard Hall of Fame and Museum

* Magnus Breili:*Sport i navn & tall*, 1971

Bakgrunnsstoff
--------------

* Oversikt over vinnarar av Holmenkollrenna sidan 1892 (PDF) Arkivert 2010-12-07 ved Wayback Machine.
* 

* (en) Reidar Andersen – Profil og resultatoversikt hos FIS
* «Reidar Andersen» (på engelsk). Olympedia. Henta 28. mars 2023.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* ISNI

 |
Stubberud vart tildelt Sydpolsmedaljen
**Jørgen Stubberud** (fødd 17. eller 19. april 1883 i Oppegård, død 12. februar 1980) var ein norsk polfarar og deltok på ekspedisjonen til Roald Amundsen til Sørpolen mellom 1910 og 1912.

Stubberud trefte Amundsen første gong heime hos Amundsen i Svartskog i 1909 i samband med at Stubberud skulle utføre reparasjonar på nokre gamle hus. På grunn av den gode jobben som Stubberud utførte, spurte Amundsen om han kunne bygge hytta som skulle nyttast i Antarktis og som seinare fekk namnet Framheim. Hytta vart bygt i hagen til Amundsen for så å bli sett opp i Hvalbukta då ekspedisjonen nådde Antarktis. Stubberud var ikkje ein del av av gruppa som nådde Sørpolen, men deltok på ein mindre ekspedisjon til Edward VII Land.

Stubberud vart tildelt Sydpolsmedaljen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Jørgen Stubberud» frå Wikipedia på bokmål, den 19. april 2013.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Intervju med Dagbladet frå 1978

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Lokalhistoriewiki
* VIAF

 |
**Reidar Andreas Lyseth** (14. juli 1904–1. mars 1987) var ein norsk journalist politikar og tenestemann frå Trondheim, som i tida 1950-57 var stortingsrepresentant for Arbeidarpartiet.

### Liv og gjerning

Lyseth arbeidde ved eit trelastkontor frå 1921 til -29. Dei neste sju åra var han sportsjournalist i Ny Tid, ei avis som kom ut i Trondheim. Frå 1936 var han journalist i Arbeider-Avisa, der han var idrettsredaktør 1945–50. I tillegg var han reisesekretær i Arbeidernes Idrettsforbund 1937–40. Under andre verdskrigen vart han fengsla av NS-styret og sat i tysk fangenskap. I 1957 fekk han stillinga som sosialrådmann i Trondheim kommune, eit arbeid han hadde til han gjekk for aldersgrensa i 1974.

Lysbeth var medlem av Trondheim bystyre 1931–34 og 1945–54. Han var styremedlem 1938-39 i Arbeidernes Idrettsforbund og 1946-57 i Norges Idrettsforbund. Åra 1952-57 tok han også på seg ekstrajobben å vere redaktør for organisasjonsbladet Norsk idrett. I tida 1960-62 var han president i Norges Handicapidrettsforbund. Elles var han styreformann i Trondheim Sporvei 1948–51 og ved Trondhjems Hospital 1957–76. Perioden 1863-72 var styreformann ved Sentralsykehuset i Trondheim.

Lyseth representerte valkrinsen Trondheim og Levanger på Stortinget valbolken 1950–1953, der han var sekretær i Protokollkomiteen. I den neste valbolken, 1954-57, vart han vald frå Sør-Trøndelag, han var då sekretær i Samferdslekomiteen.

Kjelder
-------

* Stortngsbiografi

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
**August Embretsen** (19. oktober 1869–26. desember 1914) var ein norsk snikkar, gardbrukar og stortingsmann frå Åsnes, medlem av Arbeidarpartiet.

### Liv og gjerning

Embretsen var frå garden Ingelsrud i Åsnes, eit bruk som far hans dreiv. Sjølv gjekk han amtsskulen og byrja i 1896 i snikkarlære i Kristiania. Sidan arbeidde han som snikkar og gardbrukar i heimbygda Åsnes.

I 1904 var Embretsen med å stifte Hedmark Arbeiderparti, der han vart fyrste formann. Same året vart han vald inn i kommunestyret i Åsnes. Som lokalpolitikar i Åsnes var han sentral i oppkjøpet av avisa *Solungen*, som Arbeiderpartiet eigde frå 1. januar 1907. I 1910 vart han den første ordføraren i Åsnes som representerte Arbeiderpartiet.

Embretsen vart vald inn på Stortinget i 1909 frå valkrinsen Solør, på tinget var han medlem av kyrkjekomiteen. Etter han vart attvald hausten i 1912, tok han sete i vegkomiteen og i Lagtinget. Han døydde året før stortingsperioden var over, Theodor Aaset tok då over ombodet etter han.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak:*Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914

Notar
-----

1. ↑  Solbakken, Evald (1951). *Det røde fylke. Trekk av den politiske arbeiderbevegelse i Hedmark gjennom 100 år*. Hamar: Hedmark Arbeiderparti. s. 126–131.
2. ↑  Solbakken, 1951: s. 151
3. ↑  «Dødsfald». *Demokraten*. 29. desember 1914. s. 2.
|  |
| --- |
| **Sibirturt** |
| SibirturtSibirturt |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Planteriket Plantae |
| **Underrekkje:** | Frøplantar Spermatophytes |
| **Orden:** | Korgplanteordenen Asterales |
| **Familie:** | Korgplantefamilien Asteraceae |
| **Underfamilie:** | Cichorioideae |
| **Stamme:** | Cichorieae |
| **Slekt:** | Salatslekta *Lactuca* |
| **Art:** | **Sibirturt** *L. sibirica* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Lactuca sibirica***Benth. 1874 |

**Sibirturt** (*Lactuca sibirica*) er ein plante i planteslekta salat i korgplantefamilien. Han er tidlegare og tildels enno rekna til ei eiga slekt, sibirturtslekta (*Mulgedium*).
Sibirturt er ein typisk art for det boreale barskogsbeltet i nordlege område i Eurasia. Han veks frå nordlege Noreg og Sverige og store delar av Finland austover til Kamtsjatkahalvøya, Sakhalin, Kurilane og Hokkaido. I Noreg veks han frå Salangen i Troms til Sør-Varanger i Finnmark. Veksestader er fuktige skogsområde, enger, sand og grus ved elver og vassdrag og i grøfter. 

Planten er fleirårig og veks med ein ugreina stilk som typisk blir 25-100 cm høg. Stilken har fleire smale, lansettforma blad som kan ha bein eller fintanna kantar. Han blomstrar i juli-august med blå eller lyslilla blomar som sit i kvastar og er rundt 2 cm breie. Fruktene er dunete og opptil 5 mm lange.

Sibirturt har mange fellestrek med tatarturt, men skil seg ved at sistnemnde sine korger sit i klasar medan blada er noko parflika. Artane turt (*Cicerbita alpina*) og parksallat (C. macrophylla) har liknande blå blomar, men skil seg frå sibirturt ved å ha kjertelhårige blomekorger med skaft.

Kjelder
-------


* «Mulgedium sibiricum», artsportalen.artsdatabanken.no
* «Älvsallat - Mulgedium sibiricum (L.) Cass. ex Less.», *Den virtuella floran*
* O.E. Kravchenko, «Weeds - Lactuca sibirica (L.) Maxim. - Siberian Lettuce.», agroatlas.ru

Bakgrunnsstoff
--------------

WikispeciesWikispecies
Wikispecies har taksonomisk informasjon om ***Lactuca sibirica*** 

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Dyntaxa
* EOL

 |
**Reidar Torp** (7. juli 1922–19. mai 2017) var ein norsk offiser fødd i Sarpsborg. Han var sonen til politikaren Oscar Torp.

Under andre verdskrigen rømde Torp frå Noreg med skipet HMS «Devonshire» den 7. juni 1940 saman med kongefamilien og regjeringa. Under andre verdskrigen var han soldat med militær trening i London frå 1942 til 1943 ved ei øvingsavdeling i Sandhurst frå 1943 til 1944.

Reidar Torp var sjef for etterretningstenesta under Forsvarets Overkommando frå 1970 til 1975 og sjef for Plan and Policy Division International Military Staff i NATO frå 1975 til 1979 som generalmajor. Han var òg sjef for Forsvarets stabsskule fra 1979 til 1983, og sjef for Heimefrontmuseet frå 1983 til 1995.

Kjelder
-------

1. 1 2 3  «Reidar Torp 80 år 7. juli». NTB. 14. juni 2002.
2. ↑  Odin Johannessen (22. juni 2017). «Nekrolog: Reidar Torp». Aftenposten. Henta 13. oktober 2017.
3. ↑  «Arnfinn Moland 50 år 25. august». NTB. 3. august 2001.

* *Denne artikkelen bygger på «Reidar Torp» frå Wikipedia på engelsk, den 12. oktober 2017.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Historisk befolkningsregister

 |
**Reidar Toralf Larsen** (8. oktober 1923–16. februar 2012) var ein norsk journalist og politikar, fødd og død på Lillehammer. Han var formann i Norges Kommunistiske Parti i tida 1965-75 og var stortingsrepresentant frå Hedmark 1973-77.

Liv og gjerning
---------------

Larsen var 1941-45 fabrikkarbeidar i heimbyen. Han tok eksamen ved handelsskule i 1943 og Sørmarka folkehøgskole i 1946. Frå 1945-47 var han medlem av Lillehammer bystyre, der han representerte Norges Kommunistiske Parti.

Etter eit år som journalist i Dagningen, var Larsen redaktør for Norges Kommunistiske Ungdomsforbund sitt blad Unge Viljer i 1946-47, og seinare for NKU-avisa Avant-Garden i 1948 og 1951-53. I 1949 vart han vald til formann i NKU, etter den interne maktkampen i NKP som enda med at Peder Furubotn og hans meiningsfellar vart utvist frå partiet. I 1953 tok Larsen til som redaksjonssekretær i partiavisa Friheten, der han var redaktør 1959–65.

Larsen var formann for NKP frå 1965 til 1975. Han deltok i den politiske alliansen Sosialistisk Valforbund, som vart danna i forkant av stortingsvalet i 1973. Larsen vart i 1973 vald inn på Stortinget frå Hedmark for Sosialistisk Valforbund. På Tinget var han medlem av industrikomiteen og av valkomiteen. Han var parlamentarisk leiar for Sosialistisk Valforbund i 1976/77-sesjonen. Larsen er den siste medlem av Norges Kommunistiske Parti som har hatt sete på Stortinget.

Då fleirtalet i NKP nekta å sluttføre samlingsprosessen som gjorde Sosialistisk Valforbund om til partiet Sosialistisk Venstreparti, braut Larsen med kommunistpartiet og melde seg inn i Sosialistisk Venstreparti, der han var medlem av hovudstyret frå 1975 til 1982.

Larsen var informasjonsleiar hos Forbrukarombodet frå 1978 til han i 1987 vart leiar av Forbrukarkontoret i Østfold, ei stilling han hadde til 1991. Han var styremedlem i Østfold Naturvern 1989–91 og nestleiar i Østfold Nei til EU 1990–94. I 1999 melde han seg ut av Sosialistisk Venstreparti i protest mot at SV støtta NATO si krigføring i Jugoslavia og bombinga av Serbia. 

I 1980 og 1984 gav han ut to minnebøker; *Styrt fra Moskva*, om tida 1960-80, og *I gode og onde dager*, om åra frå eigen fødsel til 1960.

Kjelder
-------

* Stortingsbiografi

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* PolSys
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI

 |
Bygningen til Sibelius-akademiet i Helsinki.
**Sibelius-akademiet**, som no heiter **Konstuniversitetets Sibelius-Akademi** på svensk og **Taideyliopiston Sibelius-Akatemia** på finsk etter å ha gått inn i Konstuniversitetet i 2013, er den delen av Konstuniversitetet i Finland som tek for seg utdanning og forsking innanfor musikkfeltet. Akademiet har namn etter den finske komponisten Jean Sibelius, og har sitt hovudsete i Helsinki, men driv òg undervisning i Kuopio og Seinäjoki. Sibelius-Akademin er eit av dei største musikkakademia i Europa, og har ikring 1 500 studentar og meir enn 1 000 lærarar og andre medarbeidarar.

Akademiet har si bakgrunn i Helsingfors musikinstitut, som vart skipa i 1882 på privat initiativ av musikkpedagogen og komponisten Martin Wegelius. Namnet på instituttet vart endra i 1924 til Helsingfors konservatorium, og i 1939 vart namnet Sibelius-Akademin. I 1980 vart det gjennomført ei administrasjonsreform som gjorde Sibelius-Akademin til statleg høgskule, og i 1998 vart akademiet eit universitet, som i 2013 vart ein del av Konstuniversitetet.

Det er ti ulike utdanningsprogram ved Sibelius-Akademin. Ein kan utdanne seg til musikkandidat og musikkmagister, og ein kan avleggje musiklicentiatexamen og musikdoktorsexamen (doktorgrad). Til liks med mange andre konservatorium kringom i verda, har Sibelius-Akademin òg eit juniorakademi for gåverike musikarar i skulealderen.

Avdelingar
----------

* Avdelningen för folkmusik (folkemusikk)
* Avdelningen för jazzmusik (jazz)
* Avdelningen för komposition och musikteori (komposisjon og musikkteori)
* Avdelningen för kyrkomusik (kyrkjemusikk)
* Avdelningen för musikpedagogik
* Avdelningen för musikteknologi
* Avdelningen för orkesterinstrument
* Avdelningen för pianomusik
* Avdelningen för vokalmusik
* Avdelningen i Kuopio, eller «Kuopio-eininga» for kyrkjemusikk-utdanning og kunstforvaltning-utdanning.

Fotnotar
--------

1. ↑  Helsingfors Universitet: Martin Wegelius

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisielle nettsider
Majorstuen kyrkje teikna av August B.C. NielsenFoto: Hans A. Rosbach

Svolvær kyrkje teikna av August B.C. Nielsen Foto: Ole Erik Ruud

**August Bendix Christofer Nielsen** (1877–1956) var ein norsk arkitekt fødd i Sømna i Nordland. Han studerte ved Trondhjems tekniske læreanstalt frå 1893 til 1897. Sidan var han assistent for blant anna arkitektane Andreas Bugge, Heinrich Jürgensen, Bredo Greve og Ingvar Hjorth før han i 1911 etablerte sin eigen arkitektpraksis i Kristiania. Han var medlem av Aker kommunestyre frå 1919 - 1922, og han var reguleringssjef i Aker i 27 år, frå 1920 til 1947.

Bygningar
---------

* Prestenes kyrkje, Majorstua, som sidan bytta namn til Majorstuen kyrkje 1921 til 1926 (kubisk klassisisme prega av art deco og nybarokk)
* Rotsund kapell Nordreisa, 1932
* Svolvær kyrkje 1932
* Fredrikstad bibliotek, 1922 til 1926, borgprega mellomlalderstil) Bygningen vart freda i 1992 ut frå arkitektonisk og kulturhistorisk verdi.
* Deichmanske bibliotek på Schous plass, 1912 - 1914

Bakgrunnsstoff
--------------

* Geir Tandberg Steigan: August Bendix Christofer Nielsen
* Svolvær kirke
* Store Norske Leksikon om Nielsen.
**Tempest** var ei britisk progrockgruppe som var aktive frå 1972 til 1974. Kjernen i bandet var Jon Hiseman på trommer og Mark Clarke på bass. Dei gav ut to studioalbum før dei vart oppløyste.

Historie
--------

Hiseman og Clarke hadde spelt i lag i Colosseum og skipa Tempest tidleg i 1973. For det første, sjølvoppkalla albumet deira (opphavleg kalla *Jon Hiseman's Tempest*), bestod besetninga av Allan Holdsworth på gitar og Paul Williams på vokal og klaverinstrument. 

Seinare i den korte soga til Tempest fekk dei med seg Ollie Halsall, som hadde spelt gitar i progrockbandet Patto. Med to gitaristar spelte gruppa ei rekkje konsertar frå og med ein konsert i Golders Green Hippodrome i London i juni 1973, som vart send på BBC og seinare gjeven ut som ei piratkopiplate feilaktig kalla *Live in London 1974*. Då det andre albumet vart spelt inn, *Living in Fear* i 1974, var Tempest redusert til ein trio som bestod av Hiseman, Clarke og Halsall, visstnok fordi Holdsworth ikkje ønskte å spele med ein annan gitarist. Bandet vart oppløyst kort tid etter.

I 2007 kom ei dobbel samleplate kalla *Under the Blossom* med ommastra utgåver av dei to studioalbuma, to tidlegare studioopptak som ikkje var gjevne ut før frå *Living in Fear*-tida og BBC-opptaka frå konserten i juni 1973 med dei to gitaristane i besetninga.

Diskografi
----------

* *Tempest* (1973)
* *Living in Fear* (1974)
* *Under the Blossom* (2007 - samleplate)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Tempest (UK band)» frå Wikipedia på engelsk, den 7. januar 2021.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  «Virtuoso Guitarist Brings Monster Group To Oakland». *KTVU*. 4 January 2010. Henta 7. januar 2021. [*daud lenkje*]
2. ↑  Carr, Digby Fairweather, Brian Priestley, Ian (2004). *The rough guide to jazz*. Rough Guides. s. 22. ISBN 978-1-84353-256-9.  CS1 maint: Multiple names: authors list (link)
3. ↑   Paul Williams, British singer official website
4. ↑  Paul Williams-diskografi på Discogs
5. ↑  «Tempest- Live in london 1974». Henta 7. januar 2021.
6. ↑  Bennett, Graham (2005). *Soft machine: out-bloody-rageous*. SAF. s. 267. ISBN 978-0-946719-84-6.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Tempest på Allmusic

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)
* AllMusic (artist)

 |
Målgang i 100-metersfinalen under Sommar-OL 1948, med Harrison Dillard i ytre bane
**William Harrison Dillard** (8. juli 1923–15. november 2019) var ein USA-amerikansk friidrettsutøvar frå Cleveland i Ohio som tevla i sprint og hekkeløp. Han vart dobbelt olympisk meister både i 1948 og 1952. Dillard er den einaste utøvaren som har vunne OL-gull både på 100 meter og 110 meter hekk.

Aktiv
-----

På slutten av 1940-åra var Dillard ein av dei fremste hekkeløparane i verda. Han lukkast likevel ikkje å kvalifisere seg til OL 1948 på 110 meter hekk, men kom i staden på tredjeplass i 100 meter-uttaket og fekk OL-billett til London. Under sommarleikane i London tok Dillard seg til finalen på 100 meter, der det enda med dødt løp mellom Dillard og landsmannen Barney Ewell. Fyrst etter at juryen hadde studert målfoto vart Dillard kårar til vinnar. Tida 10,3 sekundar var tangering av verdsrekorden og ny olympisk rekord. Dillard deltok også på USA sitt lag i 4 x 100 meter stafett, og saman med Barney Ewell, Lorenzo Wright og Mel Patton vann han seg si andre gullmedalje, med vertslandet Storbritannia på andreplass.

Fire år seinare kvalifiserte Dillard seg til OL 1952 i spesialøvinga 110 meter hekk. I Helsinki sprang han inn til gullmedaljen på same tid som landsmann og sølvvinnar Jack Davis, begge fekk tida 13,7 og var i ein klasse for seg. Seinare under 1952-leikane vann han si fjerde gullmedalje då USA forsvarte meistertittelen i 4 x 100 m stafett, godt hjelpt av lagkameratane Dean Smith, Lindy Remigino og Andy Stanfield.

I 1956 prøvde Dillard å kvalifisere seg til sitt tredje sommar-OL, utan suksess.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* OL 1948 i London: Gullmedaljar på 100 m – 10,3, framom Barney Ewell (10,3 ) og i 4 x 100 m stafett
* OL 1952 i Helsinki: Gullmedaljar på 110 m hekk – 13,7 og i 4 x 100 m stafett (40,1)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Harrison Dillard» frå Wikipedia på engelsk, den 26. august 2016.*


| * v
* d
* e
Dei olympiske ringaneOlympiske meistrar på 110 m hekk |
| --- |
| 1896: Thomas Curtis**·** 1900: Alvin Kraenzlein**·** 1904: Frederick Schule**·** 1908: Forrest Smithson**·** 1912: Frederick Kelly**·** 1920: Tommy Thomson**·** 1924: Daniel Kinsey**·** 1928: Sid Atkinson**·** 1932: George Saling**·** 1936: Forrest Towns**·** 1948: William Porter**·** 1952: Harrison Dillard**·** 1956: Lee Calhoun**·** 1960: Lee Calhoun**·** 1964: Hayes Jones**·** 1968: Willie Davenport**·** 1972: Rodney Milburn**·** 1976: Guy Drut**·** 1980: Thomas Munkelt**·** 1984: Roger Kingdom**·** 1988: Roger Kingdom**·** 1992: Mark McKoy**·** 1996: Allen Johnson**·** 2000: Anier García**·** 2004: Liu Xiang**·** 2008: Dayron Robles**·** 2012: Aries Merritt**·** 2016: Omar McLeod |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* Munzinger (sport)

 |
Fredsmonumentet i Karlstad
**Fredsmonumentet** er ei statue på Stora Torget i Karlstad i Värmland til minne om Unionsoppløysinga av unionen mellom Noreg og Sverige i 1905. Statuen er laga av Ivar Johnsson og vart avduka 23. september 1955. Tilstades ved avdukinga var dåverande Kronprins Olav og Sveriges konge Gustav VI Adolf. Statua står like ved Frimurarlosjen der avtalen om unionsoppløysing vart skriven under. Initiativet til reising av stutua kom frå Värmlandskretsen av Foreningen Norden.

Statua er laga i bronse og forestiller ein triumferande kvinneskapnad som står med den eine foten på eit soldathovud og i hendene har ho eit brukke sverd. Til statua var det òg 2 figurar i granitt som heldt respektive Noregs og Sveriges riksvåpen. Desse vart i 1995 plasserte utanfor Frimuranlosjen.

På sokkelen står følgande innskrift i gull:

*Rest av Värmlänningar 1955*
*femtio år efter svensk-norska unionens fredliga upplösning*

*Fejd föder folkhat, fred främjar folkförståelse*

Statua blir av mange oppfatta som stygg og upassande og det er fleire som opp igjennom åra har villa fjerne den.

Kjelder
-------

* Upptäck konsten i Karlstad, 4. opplag, 2011
**Harry Hole** er ein oppdikta detektiv og ein såkalla antihelt i fleire bøker skrivne av Jo Nesbø. 

Harry Hole er ein politietterforskar som slit med livet og med alkoholmisbruk, men han er iherdig og gjev ikkje opp i etterforskinga av sakene han har.
Bustaden til Harry Hole ligg i tredje etasje i ein bygard i Sofies gate på Bislett i Oslo. I periodane med alkoholproblem, er Harry stamgjest på Restaurant Schrøder.

Bøker
-----

Nesbø har så langt skrive tretten bøker om Hole. Desse bøkene er:

* *Flaggermusmannen* (1997) (Rivertonprisen, Glassnøkkelen)
* *Kakerlakkene* (1998)
* *Rødstrupe* (2000) (Bokhandlerprisen, *Tidenes beste kriminalroman*, kåra i Nitimen)
* *Sorgenfri* (2002)
* *Marekors* (2003)
* *Frelseren* (2005)
* *Snømannen* (2007)
* *Panserhjerte* (2009)
* *Gjenferd* (2011)
* *Politi* (2013)
* *Tørst* (2017)
* *Kniv* (2019)
* *Blodmåne* (2022)

Kjelder
-------

1. ↑  Jo Nesbø: *Panserhjerte*. Oslo, Aschehoug, 2009, side 45.

* *Denne artikkelen byggjer på «Harry Hole» frå Wikipedia på bokmål, den 3. oktober 2011.*
Frå Bylarm-festivalen 2010
**by:Larm** er ein norsk musikkonferanse og -festival som vart arrangert fyrste gongen i 1998 i Trondheim. Konferansen vert halden kvart år i februar og byter arrengementsby for kvart år. Han kan likevel koma til å bli verande i Oslo dei neste åra. by:Larm er den største musikk-kongressen i Skandinavia.

Arrangementet går over tre dagar og består av seminar, føredrag og workshops på dagtid og konsertar på kveldstid. På konsertane får nye og ukjende band presentert seg, og fleire band har fått gjennombrotet sitt etter opptreden på by:Larm. Om lag 800 bransjefolk frå Noreg, resten av Skandinavia og andre land deltek på arrangementet og ved festivalen i 2009 deltok om lag 140 band/artistar fordelt på 500 konsertar.

by:Larm samarbeider med musikkonkurransen Zoom Urørt, som pleier å starta sin årlege noregsturné i samband med arrangementet. I 2003 og 2004 samarbeidde konferansen også med Alarmprisen.

Hovudadministrasjonen er basert i Oslo. I tillegg vert det kvart år oppretta lokaladministrasjon i vertsbyen. Under by:Larm 2008 i Oslo 21.-23. februar vart det for fyrste gong utdelt eit stipend under namnet Statoil-stipendet. Stipendet på 800 000 kroner er sponsa av Statoil og har som formål å gje unge talent større høve til å marknadsføra og markera seg internasjonalt. Mottakarar av stipendet har vore Ida Maria (2008), Mathias Eick (2009) og Ingrid Olava (2010).

Inntil 2008 forsikra by:Larm-leiinga at by:Larm aldri skulle skipast i hovudstaden, men måtte gå tilbake på den forsikringa. Etter arrangementa i 2006 og 2007 var by:Larm teknisk konkurs, men det gjekk økonomisk betre då dei valde å halda festivalen i Oslo i 2008

Arrangementsbyar
----------------

* 1998: Trondheim
* 1999: Stavanger
* 2000: Bergen
* 2001: Tromsø
* 2002: Kristiansand
* 2003: Trondheim
* 2004: Bergen
* 2005: Stavanger
* 2006: Tromsø
* 2007: Trondheim
* 2008: Oslo
* 2009: Oslo
* 2010: Oslo
* 2011: Oslo

Kjelder
-------

* Artikkelen er omsett frå Bokmålswikipedia om by:Larm, henta inn 12. februar 2011.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettside