recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Hufsa** (svensk: *Mårran*) er ein fryktinngytande figur i Tove Janssons historier om Mummitrollet. 
Ho spreier skrekk og kulde rundt seg, og frys det ho står på. 
Ein kan sjå Hufsa som symbol for redsla for det ukjende eller ei personifisering av einsemda. 
Ho har også vorte sett som ein allegori for vinteren, krigen eller døden.

Hufsa har ein uformeleg spøkelseaktig framtoning med to kalde stirrande auger og ei skinande tannrad. 
Når ho går vert det eit spor av is og snø etter henne og gras og planter døyr rundt henne. 
Innbyggarane i Mummidalen opplever Hufsa som eit stendig trugsmål, ho verkar oppsøkje dei, men dei skyr henne. 
Når Mummitrollet endeleg tek mot til seg og vågar å nærme seg Hufsa i boka *Pappan och havet* minskar den trugande kulda rundt henne. 
Slik kan ein sjå Hufsa som eit bilete på einsemda og dei utstøtte, eller at ho er eit produkt av vår eiga framandfrykt og at frosten står om henne fordi dei andre figurane i Mumidalen har frose henne ut.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Mummitrolla
**Gullfoss** er ein foss sørvest på Island der elva Hvítá renn ut i ein ravine.

Gullfoss er ein av dei mest populære turistattraksjonane i landet. Den vide elva Hvítá renn sørover og svingar skarpt til venstre og utfor tre bratte «trappetrinn» før ho rasar utfor to fall (11 m og 21 m) ned i ei 32 meter djupt kløft. Kløfta er om lag 20 meter brei og 2,5 km lang. Middelvassføringa gjennom fossen er 100 – 180 m³/s om sommaren, då snø- og issmeltinga er stor, og 50 – 110 m³/s om vinteren. Den høgaste vassføringa som er målt her var på 2000 m³/s.

Gullfoss seint i mars 2007.
Når ein nærmar seg fossen kan ein ikkje sjå kløfta slik at det ser ut til at elva berre forsvinn ned i bakken. 

Fleire gonger dei siste hundre åra har det vore spekulert i om ein skal nytte Gullfoss til kraftproduksjon. Fossen vart indirekte leigd bort til utanlandske investorar av eigarane Tómas Tómasson og Halldór Halldórsson. Investorane hadde derimot ikkje nok pengar og klarte ikkje å få utført planane. Fossen vart seinare seld til staten, men sjølv etter han vart seld var det planar om å utnytta fossen til vasskraft, noko som ville ha endra fossen for alltid. Dette vart derimot ikkje gjort og i dag er fossen verna. 

Sigríður Tómasdóttir, dottera til Tómas Tómasson, var fast bestemt på å redde fossen frå å verte utbygd og truga med å kaste seg sjølv utfor fossen. Ein svært populær soge er at Sigríður redda fossen, men dette er ikkje sant. Ein minnestein for Sigriður, ovanfor fossen, viser ho i profil. 

I lag med Þingvellir og geysirane i Haukadalur dannar Gullfoss Gullsirkelen, ein populær dagsturrute for turistar på Island.

Sjå òg
------

* Fossar på Island

Bakgrunnsstoff
--------------

* Biletgalleri på islandsmyndir.is
* Bilete på south.is[*daud lenkje*]
* Informasjon om og bilete av Gullfoss

Kjelde
------

* *Denne artikkelen er basert på ei omsetjing av artikkelen Gullfoss frå Engelsk Wikipedia .*

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* GeoNames

 |
**Ella Holm Bull** (12. oktober 1929–21. september 2006) var ein sørsamisk lærar og forfattar frå Snåsa. Ho arbeidde i mange år aktivt for sørsamisk språk, ho stod mellom anna attom den sørsamiske rettskrivinga frå 1974, den såkalla Bergsland-Bull-rettskrivinga. Holm Bull fekk fleire prisar for arbeidet sitt for sørsamisk språk, mellom anna i 2004 Gollegiella-prisen på 100  for styrking av samisk språk.

Ella Holm Bull, fødd Joma, var dotter av Nils Pedersen Joma (1905–48) og Anna Sofie Johnsen Steinfjell (1904–74). Ho mista far sin, tre onklar og to tanter i Dunderlandsdal-ulukka sommaren 1948. I 1953 gifta ho seg med Nils Holm Bull (1929–2003) frå Røros.

Bull blei uteksaminert frå Nesna lærarhøgskule i 1954, og tok grunnfag i samisk ved Universitetet i Oslo i 1964. I 1968 blei ho tilsett som lærar ved Åarjel-saemiej skuvle, den nystarta sameskulen i Snåsa. Saman med professor Knut Bergsland utarbeidde ho i 1974 *Bergsland-Bull-rettskrivinga*.

Ho sat på Sametinget frå 1989 til 1993. Svigersonen Jarle Jonassen har også sete på Sametinget.

Då Bull døydde var ho nett engasjert til å skrive den samiske historia i Røyrvik og omland, med tilskot frå fylkestinget i Nord-Trøndelag.

Bibliografi
-----------

* Manne joe maahtam lohkedh. 1989
* Åarjel-saemien Gåalmede gærja. 1987
* Åarjel-saemien Vijhtede gærja. 1986
* Åarjel-saemien Nubpie gærja. 1986
* Åarjel-saemien Nealjede gærja. 1986
* Ovmese veareldh. 1985
* Suhtjegh. 1984
* Tsååbpe-niejlen jih Tsååbpe-baernien bijre. 1984
* Brorke. 1984
* Åarjel-saemien Voestes gærja. 1982
* Lohkede Saemien (med Knut Bergsland). 1974

Kjelder
-------

1. ↑  Rørvik, Nina (1998). *Røyrvik: gårds- og grendehistorie*. Røyrvik kommune. ISBN 8291134170.
2. ↑  Keskitalo, Minneord Arkivert 2015-10-31 ved Wayback Machine. fra samediggi.no
3. ↑  I brodden for samisk kultur - Ella Holm Bull; NRK tv arkviopptak, 1. juni 1987
4. ↑  Odd Mathis Hætta: *Sametinget i navn og tall : Høsten 1989 - høsten 1993*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* LCCN
* ISNI

 |
**Hudiksvalls kommun** er ein kommune i Gävleborgs län i Sverige som ligg ved Bottenhavet. Kommunen grensar i Gävleborgs län til Nordanstigs kommun i nord, Söderhamns kommun i sør, Bollnäs kommun i sørvest og Ljusdals kommun i vest. I tillegg grensar han til Ånge kommun i Västernorrlands län i nordvest. Administrasjonssenteret i kommunen er Hudiksvall.

Landskapet i kommunen er kupert, og dalføra går hovudsakleg retning nordvest–søraust. Kysten i kommunen er sterkt innskoren. I den midtre delen av kommunen ligg innsjøane Norra og Södra Dellen, i eit bekken som vart danna i samband med eit meteorittnedslag for 220–250 mill. år sidan. I søraust finn ein våtmarksområde. Det har vore tradisjon for treindustri i kommunen, og på siste del av 1900-talet vart han supplert av kabel- og kranproduksjon.

Administrativ historikk
-----------------------

I 1869 vart Nianfors landskommun oppretta gjennom utbryting av kommunane Arbrå, Njutånger, Enånger og Forsa. I 1911 vart delar av kommunane Hälsingtuna og Idenor (medrekna *municipalsamhället* Åvik) innlemma i Hudiksvalls *stad*. 

Ved den riksomfattande kommunereforma i 1952 vart resten av Idenor innlemma i Hudiksvalls stad, samtidig som desse «*storkommunane*» vart oppretta: Hälsingtuna (av kommunane Hälsingtuna og Rogsta), Njutånger (av Nianfors og Njutånger), Enånger, Delsbo, Bjuråker (av Bjuråker og Norrbo), samt Forsa (av Forsa og Hög). I 1963 vart Enånger og Njutånger slegne saman til Iggesund. I 1965 vart Hälsingtuna innlemma i Hudiksvalls stad.

Hudiksvalls kommun vart til slutt oppretta i 1971 gjennom samanslåing av Hudiksvalls stad og landskommunane Bjuråker, Delsbo, Forsa og Iggesund.

Kommunevåpenet
--------------

Blasonering: *På raud bakgrunn, tre avhogne bukkehovud i sølv og blått, to øvst og eitt nedst*.

Eit segltrykk med dette motivet frå 1580-talet er teke vare på. Då våpenbiletet skulle fastsetjast på 1930-talet vart det samansett slik det er i dag, etter framlegg frå riksheraldikaren. Etter kommunesamanslåinga var det mange ulike våpen å velje mellom, men byvåpenet vart registrert som kommunevåpen i Patent- och registreringsverket i 1974.

Tettstader
----------

Det er ni tettstader i Hudiksvalls kommun.

Tettstadene i tabellen er ordna etter innbyggjartal per 31. desember 2005. Administrasjonssenteret er utheva.

| Nr. | Tettstad | Folketal |
| --- | --- | --- |
| 1. | **Hudiksvall** | 14 850 |
| 2. | Iggesund | 3 398 |
| 3. | Delsbo | 2 189 |
| 4. | Sörforsa | 1 524 |
| 5. | Näsviken | 977 |
| 6. | Njutånger | 879 |
| 7. | Enånger | 652 |
| 8. | Friggesund | 520 |
| 9. | Hålsjö | 221 |

Kjelder
-------

* «Hudiksvalls kommun» på Wikipedia på svensk.
* «Hudiksvall» på Store Norske Leksikon.

Fotnote
-------

1. ↑  «*I rött fält tre avhuggna bockhuvuden av silver, ordnade 2 och 1, med blå beväring*».

| * v
* d
* e
Kommunar i Gävleborgs län i Sverige |
| --- |
|  | Bollnäs • Gävle • Hofors • Hudiksvall • Ljusdal • Nordanstig • Ockelbo • Ovanåker • Sandviken • Söderhamn |  |
| Sjå òg: Liste over Sveriges kommunar |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* ISNI
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
Eit finsk skogområde med mykje bjørk.
**Vegetasjon** er ei samlekjenning for kva slags planteliv (ofte inkludert sopp, lav og makroalgar) som finst i eit område. Ulike artar finst på ulike stadar, sidan dei har ulike miljøkrav; noko som gjer at me kan dela ulike plantesamfunn inn i **vegetasjonstypar**.

Vegetasjonsanalyse
------------------

For å skildra plantesamfunna utfører ein såkalla vegetasjonsanalysar. Ein deler då eit område opp i ruter (analyseflater eller transektar) med klart definerte grenser og fast storleik. Minimumsstorleiken for slike ruter ligg der kor arealauke ikkje gjev vesentlege endringar i kurva for artstalet.

I Noreg deler me vegetasjonen inn i normalt fire sjikt: tresjiktet ( >2 meter), busksjiktet (30 - 2 m), feltsjiktet (urter under 30 cm) og botnsjiktet (stort sett lav og mose). For kvar rute som vert undersøkt vert det laga ei fullstendig artsliste. Ein oppgjev òg kor stor lut av den totale prøveflata dei ulike sjikta tek, projisert på bakken.

Plantar som er typiske for særskilde vegetasjonstypar vert kalla indikatorartar eller karakterartar. Artar som berre finst i særskilde samfunnstypar vert kalla skiljeartar.

Biologisk mangfald vert målt ut frå artstal og vert påverka av kor mange meir eller mindre sjeldsynte artar som er å finne i rutene.

Vegetasjonstypar
----------------

På grunnlag av dei dominerande vegetasjonstypane vert Jorda delt inn i sonar. Mellom dei mest grunnleggjande av desse er ørken, halvørken, steppe, savanne, buskmark, tropisk regnskog, temperert regnskog, lauvfellande skog, boreal barskog og tundra.

Kjelder
-------

* Aarnes, Halvor: *Botanisk og plantefysiologisk leksikon* UIO 2000
**Elle Andersdatter** (død ca. 1643) var ein dansk salmediktar. Ifølge tradisjonen var ho enkje etter Hans Hanssøn og borgarkone i Maribo på Lolland. 

Ho er kjend for salmen «Eja, min sjæl ret inderlig sig fryder», som er blitt omsett til norsk, svensk og engelsk.
I *Norsk Salmebok* finst salmen under tittelen «Eia, mitt hjerte inderlig». 
I svenske salmebøker finst salmen i to ulike former: «I hoppet sig min frälsta själ förnöjer» og «Eja, mitt hjärta, hur innerlig». 
På engelsk heiter salmen «In hope my soul redeemed to bliss unending».

I ei dansk salmebok frå 1645 blir salmen kalla «En skjønn åndelig vise om alle troende Guds barns glede i det evige livet». Den første bokstaven i kvart vers av originalen dannar namnet «Elle Andersdatter» og er eit såkalla akrostikon. Dette har fått enkelte til å hevda at salmen heller er skrive *til* henne enn *av* henne.

Verket blei funne i boksamlinga til Karen Brahe (1657-1736), som også omfatta ei salmesamling til gravferda til ei «Elline Andersdaatter».

Kjelder
-------

1. ↑  Elle Andersdatter, hymnary.org
2. ↑  Valborg Lindgärde (2012), «ANDERSDATTER, ELLE(N)», *THE HISTORY OF NORDIC WOMEN'S LITERATURE*

* *Denne artikkelen bygger på «Elle Andersdatter» frå Wikipedia på bokmål, den 13. april 2017.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:* 
		- Anne Kristin Aasmundtveit, *Biografisk leksikon til Norsk Salmebok og Norsk Koralbok*, Verbum forlag, Oslo, 1995. ISBN 82-543-0573-0 Side 47.
Koordinatar: 60°7′17.094″N 6°33′20.074″E﻿

Tyssedal kraftanlegg 
Foto:
Atle Abelsen
 

Turbinhallen i Tyssedal kraftanlegg.
**Tyssedal kraftanlegg** (**Tysso I**) er eit freda kraftanlegg i Tyssedal i Ullensvang kommune. Anlegget vart teikna av arkitekt Thorvald Astrup og vidareført av Victor Nordan. Det vart reist mellom 1906 og 1918 og var det første større høgtrykks kraftanlegget i Skandinavia. 

Kraftstasjonen Tysso I starta produksjonen i 1908 og var ferdig utbygd i 1918 med 15 peltonturbinar på totalt 100 MW. Den gjennomsnittlege årsproduksjonen var på 700 GWh. I 1980 vart fem av røyrleidningane øydelagde, og bortsett frå to av turbinane som heldt fram med produksjonen til 1989, vart produksjonen då stoppa og teken over av Oksla kraftverk.

Tyssedal kraftanlegg er no ein del av Kraftmuseet, som fortel historia om vasskraft- og industrireising i Noreg.

Freding og status
-----------------

Kraftanlegget er eit av Noregs mest komplette industrielle kulturminne, og på bakgrunn av dette vart det freda av Riksantikvaren i 2000. Etter dette vart det gjennomført eit stort restaureringsarbeid.

Nokon arbeider for å få anlegget inn på UNESCO si verdsarvliste som kulturminne. 

Bygget er tusenårsstad i Odda kommune og vart Århundrets byggverk i Hordaland og Sogn og Fjordane.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Kraftanlegget i Tyssedal på nettstaden til Kraftmuseet.\*
* Tyssedal kraftanlegg i kulturminnesok.no, nettstaden til Riksantikvaren
Firkanta kjeks.
Oreo er ein type fylt kjeks.
**Kjeks** er flatvorne, små bakverk som er steikt tørre slik at dei kan halda seg i lang tid. Dei kan vera søte som kaker eller mettande som brød. Kjeks er typisk ei enkel tørr skive som er rund eller firkanta på fasongen. Nokre kjeks kan ha andre former, til dømes bokstavkjeks. Dei kan også ha søtt fyll, anten mellom to kjeks eller midt på éin, eller trekkast med til dømes sjokolade. 

Kjeks blir ofte brukt som eit lite måltid, gjerne servert til te eller kaffi viss dei er søte, eller med ost og vin om dei ikkje er det.

Ordet «kjeks» er avleidd frå det engelske *cakes*, 'kaker'. På engelsk kallar ein kjeks *biscuit* (britisk engelsk) eller *cookie* for søt kjeks og *cracker* for annan kjeks (amerikansk engelsk).

Sjå òg
------

* skipskjeks
* småkaker

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Kjeks» frå Wikipedia på svensk, den 26. juli 2008.*

* «kjeks» i Nynorskordboka.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Kjeks**
**Dei Fem** (også *Den mektige handfull* eller *Den mektige vesle gruppa*; rus. *могучая кучка*, *Mogutsjaja kutsjka*) var ei gruppe nasjonalromantiske russiske komponistar. Gruppa blei danna mellom 1856 og 1862 i St. Petersburg på initiativ av komponisten Milij Balakirev. Andre medlemmer var Aleksandr Borodin, César Cui, Modest Musorgskij og Nikolaj Rimskij-Korsakov. Dei kalla seg sjølve for *Novatorane*.

Kunstkritikaren Vladimir Stasov fungerte som mentoren deira. Målsetjinga var ein nasjonalt orientert russisk musikk i Mikhail Glinkas ånd. *Dei Fem* distanserte seg med det frå meir vestleg orienterte russiske komponistar. Dei mest kjende av desse var Pjotr Tsjajkovskij og Sergej Rakhmaninov.

Med et mogleg unntak for Cui fekk medlemmene av gruppa stor påverknad på, eller underviste, mange av dei store russiske komponistane som kom etter: Aleksandr Glazunov, Mikhail Ippolitov-Ivanov, Sergej Prokofjev, Igor Stravinskij og Dmitrij Sjostakovitsj.

* Milij Balakirev
* Aleksandr Borodin
* César Cui
* Modest Musorgskij
* Nikolaj Rimskij-Korsakov

Litteratur
----------

* Victor I. Seroff: *Das mächtige Häuflein: der Ursprung der russischen Nationalmusik*. Atlantis, Zürich 1963

Bakgrunnsstoff
--------------

* Artikkel om «Dei Fem» i Encyclopædia Britannica

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* ISNI
* SUDOC
* NKC

 |
**Ellen Christine Christiansen** (fødd 10. desember 1964 i Oslo) er ein norsk politikar for Frp og seinare Høgre. Ho sat på Stortinget frå Oslo i perioden 1993–1997, opphavleg vald inn for Frp, men uavhengig representant frå 3. mai 1994.

Etter brotet med Frp i 1994 stifta ho og ein del andre utbrytarar ein ny organisasjon kalla FRIdemokratene. Ho var den første leiaren til organisasjonen 1994-95, men har dei siste åra vore medlem av Høgre. Christiansen har sete i byrådet i Oslo for både Frp og Høgre.

Christiansen er cand. mag. med engelsk, statsvitskap og økonomisk college. Ho har vore informasjonssjef i TV3 Noreg, har vore organisasjonssekretær i Europabevegelsen, kommunalråd og gruppesekretær i Oslo kommune.

Frå 2006 til 2012 var ho fylkesdirektør i NAV Akershus. Ho var direktør for fylkestrygekontoret i Akershus i den dåverande Trygdeetaten 2004–2006. Sidan 2012 har ho vore direktør for NAV Forvalting.

Stortingskomitéar
-----------------

* 1993–1997 medlem i Kyrkje-, utdannings- og forskningskomitéen
* 1993–1997 varamedlem i Valgkomitéen

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Ellen Chr. Christiansen» frå Wikipedia på bokmål, den 19. desember 2015.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
Koordinatar: 68°24′20.477″N 16°39′20.837″E﻿
**Kjeldebotn** er ei jordbruksbygd i Narvik kommune i Nordland. Bygda har ca. 300 innbyggarar. 

Bygda er endepunkt for riksveg 819, og avstanden til kommunesenteret Ballangen er 20 km. Til Narvik, som er næraste by, er det 60 km. Kjeldebotn ligg på sørsida av Ofotfjorden, og har båtsamband til Harstad/Narvik lufthamn Evenes, som ein kan nå på 25 minutt. Det er hurtigbåtrute til Svolvær, som tar 2–3 timar. Det er buss- og båtruter, blant anna til Narvik. I bygda er det daglegvarebutikk, post og kafé.

Kjeldebotn og området rundt er rik på fin natur, med Håfjellet (817 moh.) som den mest populære utfartsstaden. Området har fiskevatn og jaktterreng, og egnar seg også ypparleg til fjellvandringar. På sommarstid kan ein køyre opp til Håfjellet med bil, om vinteren kan ein bruke snøskuter eller ski.

Kjelder
-------

Wikipedia på bokmål 13. mars 2011

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
| **Huesca** |
| --- |
|  |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Flagget til Huesca | Byvåpenet til Huesca |
| **Flagget til Huesca** | **Byvåpenet til Huesca** |

 |
| Motto «*Porten til Pyreneane*» |
| Plassering |
| 

Huesca is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Spania |
| Autonom region | Aragón |
| Provins | Huesca |
| Grunnlagd | 1. hundreåret fvt. |
| Borgarmeister | Fernando Elboj Broto |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  161 km² |
| Innbyggjarar  - Totalt (2008)   - folketettleik | 51 117   317,5 /km² |
| Koordinatar | 42°08′″N 0°25′″W﻿Koordinatar: 42°08′″N 0°25′″W﻿ |
| Høgd over havet | 488 moh |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 22001 - 22006 |
| Telefon-retningsnummer | 974 |
| **Nettstad:** www.huescaturismo.com |

**Huesca** (aragonesisk *Uesca* førromersk iberisk *Bolskan*; latinsk *Osca*) er ein by nordaust i Spania i den autonome regionen Aragón. Han er òg hovudstad i provinsen med same namn. Byen har like over 50 000 innbyggjarar, nesten ein fjerdedel av innbyggjarane i provinsen. Han er ein av dei minste provinshovudstadane i Spania. Huesca feirar *Fiestas de San Lorenzo*, ein fest for Sankt Laurentius, frå 9. til 15. august.

Historie
--------

Montearagón-borga (hovudsakleg i ruinar), bygd i 1085.
Det før-romerske iberiske namnet på Huesca var *Bolskan*. Han var hovudstaden til ilergetane nord i Hispania Tarraconensis, på vegen frå Tarraco (dagens Tarragona) og Ilerda (dagens Lleida) til Caesaraugusta (dagens Zaragoza) og var underlagt Caesaraugusta. Plinius plasserer Oscenses i Vescitania, eit distrikt som ikkje er nemnd andre stader.. Bynamnet vart *Osca* og var ein romersk koloni, *Urbs Victrix Osca*, under Romarriket. Under Quintus Sertorius, ein romersk helt, gjorde Osca til basen sin og byen fekk prege sine eigne myntar. Her låg den prestisjefylte skulen grunnlagd av Sertorius for unge iberarar. 

Bjølla i Huesca, av José Casado del Alisal.
Den romaniserte byen med forum vart ein *municipium* etter eit skriv frå Augustus i år 30 f.kr.. Han vart kalla *Wasqah* då arabarane erobra området, og den forskansa byen var ein del av forsvaret mot grensa til dei kristne grevane og lokale kongane i Pyreneane. I 1094 bygde Sancho Ramirez Montearagón-borga i nærleiken for å leggje ei omleiring på Wasqah, men han døydde her av ei villfaren pil medan han undersøkte bymurane. Byen vart erobra i 1096 av Peter I av Aragon.

Under den spanske borgarkrigen (1936-39) var «Huescafronten» åstad for nokre av dei verste kampane mellom republikanarane og hæren til Franco. Byen vart omleira av republikanarane, men fall ikkje.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Huesca» frå Wikipedia på engelsk, den 30. oktober 2009.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  *Antonine Itinerary* s. 391, 451.
2. ↑  iii. 3. s. 4.
3. ↑   Plinius i den tredje boka av Naturalis Historia. Omsetjing på .

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell side
* Huesca Film Festival
* Virtuell rundtur i Huesca[*daud lenkje*]

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Deformasjon** i meteorologi er endringsraten til forma på ein væskelekam. Storleiken er særs viktig i danninga av frontar, i utforminga av skyer og i diffusjon av stoff og eigenskapar.

Likningar
---------

Deformasjon av horisontal vind er definert som {\displaystyle \ def\mathbf {V} ={\sqrt {A^{2}+B^{2}}}}, der {\displaystyle \ A={\frac {\partial v}{\partial x}}+{\frac {\partial u}{\partial y}}} og {\displaystyle \ B={\frac {\partial u}{\partial x}}-{\frac {\partial v}{\partial y}}}, representerer dei deriverte av vindkomponentane. Sidan desse deriverte varierer stort med rotasjonen til koordinatsystemet, så vil {\displaystyle \ A} og {\displaystyle \ B} gjere det same.

Strekkingsretning
-----------------

Deformasjonselementa {\displaystyle \ A} og {\displaystyle \ B} (over) kan nyttast til å finne *retninga til utvidingsaksen*, altså linja som elementa strekkjer seg langs (òg kalla *strekkingsretninga*). Fleire straummønster er kjenneteikna ved stor deformasjon: konfluens, diffluens og skjerstraum. Konfluens, òg kjend som *strekking*, er ei forlenging av eit væskeelement langs straumeretninga (straumlinjene konvergerer), medan diffluens, òg kjend som *skjerdanning*, er ei forlenging av væskeelementet normalt på straumretninga (straumlinje divergens).

Sjå òg
------

* Vindskjer
* Konvergenssone
* Divergens

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Deformation (meteorology)» frå Wikipedia på engelsk, den 28. oktober 2009.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. 1 2 3  Djurić, D: "Weather Analysis". Prentice Hall, 1994. ISBN 0-13-501149-3.
**Johannes Amundsson Aarflot** (29. oktober 1824–3. november 1891) var ein norsk bokhandlar og stortingsmann. Han var fødd på garden Årflot i Ørsta, Berte Kanutte Aarflot var mor hans.

Frå 1841 var Aarflot tilsett ved ein bokhandel i Ålesund. I 1860 opna han eigen bokhandel i byen, Aarflots Bokhandel, ei verksemd som framleis er i drift (2010).

Aarflot var stortingsmann for Ålesund og Molde i 1868-69, 1871-73, og i 1881 då han frå 9. juni møtte som varamann for Ferdinand Roll. Stortingsmann på ny 1889-91. 1868-69 var han medlem av kyrkjekomite nr 2, 1871-73 av kyrkjekomiteen, samt Lagtinget. I 1881 var han medlem av næringskomite nr 2, medan han 1889-91 var medlem av gasje- og pensjonskomiteen, og av Lagtinget. Han representerte då partiet Høgre.

Han var medlem av bystyret i Ålesund frå 1861, ordførar i byen 1864, 1876-81 og 1883-91. Forlikskommissær frå 1870.

Aarflot var medlem av kommisjonen om «almueskolerne i byerne» av 1871.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak:*Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
* Biografisk informasjon om Johannes Aarflot NSD Norsk senter for forskningsdatas politikararkiv

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Historisk befolkningsregister
* PolSys

 |
|  |
| --- |
| ***«Love Is a Game»***  Song av Salína Gavalá feat. Stavrós Vanderbilt |
|  |
| **Land** | Hellas |
| **Språk** | Engelsk og gresk |
|
|

**«Love Is a Game»** ('Kjærleik er eit spel') er ein song av Salína Gavalá med Stavrós Vanderbilt.

Eurovision
----------

### *Eurovision Song Contest 2016*

10. mars 2016 vart det greske bidraget til *Eurovision Song Contest 2016* i Stockholm i Sverige, «Utopian Land», presentert av Ellinikí Radiofonía Tileórasi. Ellinikí Radiofonía Tileórasi hadde fyrst ynskt at Gavalá skulle representere Hellas, noko ho òg ville. Ho fekk likevel ikkje representere landet av di ho ynskte ei nasjonal uttaking, og verte røysta fram som vinnar av det greske folket, i staden for å verte vald internt. «Love Is a Game», som Gavalá ville delteke med, vart offentleggjort 23. mars 2016.

Fotnotar
--------

1. 1 2 3 4  «Listen to what could have been the Greek 2016 Eurovision entry» (på engelsk). EuroVisionary. 23. mars 2016. Henta 25. mars 2016.
2. 1 2 3 4  «Salina presents the song which was submitted to ERT» (på engelsk). OikoTimes. 23. mars 2016. Henta 25. mars 2016.
**Johannes Henrik Berg jr.** (23. september 1956–29. april 2004) var ein norsk science fiction- og fantasy-fandom-entusiast, foreningsgrunnleggjar, kongressorganisator, fanzine-forfattar og tolkienomsetjar.

Han var spesielt ein hjørnestein for norsk science fiction- og fantasy-fandom frå 1970-talet, med science fiction-foreininga *Aniara* i Oslo, og fram til han døydde av leverkreft i 2004. Han var svært aktiv i nordisk fandom-miljø. Han organiserte og deltok på SF/F-arrangement over ein periode på meir enn 25 år. Berg var au ein høgt verdsett grunnleggjar og medlem av tolkienforeninga i Noreg, *Arthedain*, og han omsette boka *Trær og blader* (originaltittel *Leaf by Niggle*) av Tolkien til bokmål. Han fungerte au som konsulent for tekstinga av Ringanes Herre-filmane.

I tillegg til interessa for science fiction og fantasy var han ein sentral skikkelse i rolle- og brettspelforeininga Ares i Oslo. Som omsetjar av grunnsettet til Dungeons & Dragons til norsk var han viktig for starten på rollespel i Noreg.

Til dagleg arbeidde han på Norsk Teknisk Museum med undervising og omvising. Han arbeidde òg med ei hovudoppgåve i historie, om historia til det norske flagget.

Utgjevingar eller medverknad
----------------------------

* *Det norske flagget av 1821* Artikkel i Øystein Sørensen (red.): *Jakten på det norske: Perspektiver på utviklingen av en norsk nasjonal identitet på 1800-tallet.* Oslo, 1998, Ad Notam Gyldendal, ISBN 82-417-0952-8
* *J.R.R. Tolkien : et forfatterportrett*, Oslo 1995.
* Medredaktør: *Kaleidoskop : utvalgte science fiction noveller.* Oslo : Bok og magasinforlaget : Bokklubben Nova, 1991. ISBN 82-90387-26-1
* Redaktør: *Nye stjerner : science fiction antologi*, Oslo : Bok og magasinforlaget, 1988. ISBN 82-90387-16-4
* Redaktør og omsetjar: *Jordboere : science fiction antologi* Oslo : Bok og magasinforlaget : Bokklubben Nova, 1985. ISBN 82-90387-11-3

Bakgrunnsstoff
--------------

* *Johannes H. Berg (1956-2004)* (The Plokta News Network)
* Minneside  (fandom.no)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* VIAF

 |
**Jacob Aall Bonnevie** (31. desember 1838–13. august 1904) var ein skuledirektør, stortingsmann og statsråd for Høgre. Honoratus Bonnevie var far hans, Kristine Bonnevie ei dotter.

Bonnevie var fødd i Christiania. Han vart student frå katedralskulen i hovudstaden i 1856, og cand.real. i 1863. Han byrja undervise ved katedralskulen i 1862, vart overlærar i 1865. Som skuledirektør i Trondheim stift frå 1872 etablerte han realgymnaset i lovs form, og var visstnok pådrivar for at kalkulus med differensial- og integralrekning skulle vere med i pensum. Han gav sjølv i 1871 ut boka *Kortfattet Lærebog i Arithmetik og Algebra med Exempelsamling*. Seinare gav han ut fleire lærebøker.

Bonnevie var over åra med i fleire utval vedkomande skulestellet. Han var 1865 medlem av kongeleg kommisjon om revisjon av den høgre skulen, 1877 av kommisjon om «abnormskolen» (psykisk utviklingshemma), 1880 av kommisjonen om seminara og om oppretting av læararinneseminar. I 1891 formann i ein departementskomite om pensjonsordningane. År 1894 medlem av den parlamentariske arbeidarkommisjonen.

I perioden 1880-97 hadde Bonnevie fast plass på Stortinget. Fram til 1891 representerte han valkrinsen Trondhjem og Levanger, 1892-94 Fredrikstad medan han i si siste stortingsperiode møtte for Nedenes amt. I heile si stortingstid var han medlem av kyrkjekomiteen, formann i 1889 og 1891. 1889 og -91 var han i tillegg medlem av valkomiteen.

Frå juli 1889 til mars 1891 var Bonnevie kyrkjeminister i den fyrste regjeringa leia av Emil Stang d.e. I juni 1895 vart han oppmoda av kongen om å danne ei koalisjonsregjering, men lukkast ikkje samle støtte.

Bonnevie døydde i Lunnevad i Östergötland i Sverige, der han var på eit skulemøte.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
* Strømsnes, Åsmund Lønning:*Jacob Aall Bonnevie: Sentral norsk skulemann og politikar sist i det 19. hundreåret*.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Biografisk informasjon om Jacob Aall Bonnevie NSD Norsk senter for forskningsdatas politikararkiv

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* PolSys
* VIAF

 |
**Johannes Bøe** (17. januar 1891–1. februar 1971), vanlegvis kjend som **Johs. Bøe**, var ein norsk arkeolog, professor i Bergen frå 1942 til 1961. Han vart fødd i Ringsaker i Hedmark og døydde i Lillehammer.

Bøe vart cand. philol. i 1921 med avhandlinga *Norske guldfund fra folkevandringstiden*, og tok doktorgraden i 1931 med avhandlinga *Jernalderens keramikk i Norge*. I avhandlinga til doktorgraden gjev han ei velordna og grundig utgreiing og drøfting av kronologi, teknikk og geografiske variantar av dei leirkara (keramikken) frå eldre jarnalder som er funne i Noreg.

Frå 1921 var Johannes Bøe amanuensis, seinare konservator og understyrar ved Bergens Museums historisk-antikvariske avdeling. Frå 1942 var han styrar og professor i nordisk arkeologi ved museet, og frå 1946 professor på det nye Universitetet i Bergen, som museet då vart ein del av. Her var han sitt fakultets fyrste dekanus, og professor fram til han gjekk av med alderspensjon i 1961 og flytta til Lillehammer.

Bøe gjorde ei rekkje studiereiser i utlandet, og var i åra 1932 – 1950 generalsekretær for den internasjonale *Congrès international des sciences préhistoriques et protohistoriques*, som han reorganiserte etter andre verdskrigen. Han var medlem av Det Norske Videnskaps-Akademi og Selskapet til Vitenskapenes Fremme, der han var preses 1941–1942, æresdoktor ved universitetet i Glasgow og av fleire utanlandske arkeologiske selskap.

Johannes Bøe vart riddar av St. Olavs Orden i 1947, kommandør 1961, og var storriddar av den islandske Falkeordenen.

Publikasjonar av Johannes Bøe
-----------------------------

* *Norske gullfund (markfund) fra folkevandringstiden*, Bergens museums aarbok 1920-21
* *Norsk gravguld fra ældre jernalder*, Bergens museums aarbok 1926:2(Hist.), Bergen 1926
* *Jernalderens keramikk i Norge*, Bergens museums skrifter 14, 1931, Bergen 1931
* *Den tidlige steinalders kultur i Finnmark : belyst ved senere års undersøkelser og fund*, Nordisk tidskrift för vetenskap, konst och industri, Ny serie 1931 nr 6, side 417-436, Stockholm: Wahlström & Widstrand i distribution
* *Felszeichnungen im westlichen Norwegen. Die zeichnungsgebiete in Vingen und Henøya*, Bergens Museum 1932 («Helleristningar i Vest-Noreg. Helleristningsfelta i Vingen og Henøya»)
* *Boplassen i Skipshelleren på Straume i Nordhordland*, Bergens museums skrifter 17, 1934, Bergen 1934
* saman med A. Nummedal: *Le Finnmarkien. Les origines de la civilisation dans l'extrême-nord de l'Europe*, Instituttet for sammenlignende kulturforskning, Serie B, Skrifter 32, 1936, Oslo 1936. («Finnmarkskulturen. Opphavet til kulturen i Europas høge nord»)
* *Til høgfjellets forhistorie. Boplassen på Sumtangen ved Finsevatn på Hardangervidda*, Bergens museums skrifter Nr. 21, 1942
* *Håkonshallen 1261–1961*, Bergen 1961

Kjelder
-------

* snl.no:Johannes Bøe
* Norsk biografisk leksikon: Johannes Bøe, artikkel av Bergljot Solberg

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* VIAF
* ISNI
* LIBRIS
* SUDOC

 |
**Alevtina Pavlovna Koltsjina** (11. november 1930–1. mars 2022) var ein sovjetisk langrennsløpar og olympisk meister i stafett. Ho var gift med Pavel Koltsjin, som også vart olympisk meister i langrenn.

Karriere
--------

Alevtina Koltsjina deltok under Vinter-OL 1956 i Cortina d'Ampezzo. Ho kom på fjerdeplass på 10 km her, men tok sølv med stafettlaget på 3 x 5 km. To år etter deltok ho i VM på ski i Lahti, der ho vart verdsmeister på same distansen. Like bra gjekk det ikkje under Vinter-OL 1960 i Squaw Valley, då ho igjen kom på fjerdeplass.

Koltsjina gjorde eit suverent ski-VM 1962 i Zakopane, der ho vart verdsmeister både på 5 km og 10 km. I 1963 vart ho tildelt Holmenkollmedaljen saman med ektemannen, Astrid Sandvik og Torbjørn Yggeseth. Under hennar tredje OL, vinter-OL 1964 i Innsbruck, fekk ho bronsemedalje på 5 km, men vart i tillegg olympisk meister i 3 x 5 km stafett for kvinner. Under VM på ski i Oslo i 1966 vart ho igjen verdsmeister på 5 km og tok sølv på 10 km. 

Hennar fjerde og siste vinter-OL vart vinter-OL 1968 i Grenoble. I ein alder av 37 år tok ho her bronse på 5 km, og bronse med det sovjetiske stafettlaget på 3 x 5 km. Koltsjina var ikkje med i større internasjonale tevlingar etter dette. Sonen Fjodor Koltsjin deltok internasjonalt i nordisk kombinert.

Merknadar
---------

1. ↑  Russisk skrift Алевтина Павловна Колчина

Fotnotar
--------

1. ↑   Store Norske Leksikon om Koltsjina
2. 1 2 3  *Resultatliste på Sports-reference.com*, arkivert frå originalen 19. mai 2011, henta 15. april 2013
3. ↑  *Resultatliste på Fis-ski.com*, arkivert frå originalen 8. oktober 2012, henta 15. april 2013

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND

 |
**Johannes Ciconia** (1335 eller 1370-1412) var ein kjend musikkteoretikar og komponist i seinmellomalderen. Dei moglege fødselsåra hans sprikar monaleg mykje, av di historikarane er uvisse på kva tid faren eller sonen, som truleg bar same namn, er omtala. Alle verka frå komponistens hand er i alle høve skrivne etter 1390.

Ein Ciconia var i arbeid i Avignon i 1350. Dette er truleg far hans Johannes. Sonen vart fødd i Liège, medan faren nok har reist mykje, truleg og i Italia. Han var i teneste hjå paven i Avignon. 

Den yngre Johannes Ciconia er notert i Liége om lag 1385, truleg som korgut. Denne Johannes var i teneste hjå pave Bonifacius IX i 1391, i Roma. Etter denne tida har han for det meste budd i Pavia, der han heldt seg til han døydde. 

Musikken til Johannes Ciconia syner drag frå fleire stilartar. Soleis er han på overgangen til den røynlege renessansemusikken. Frå først av har han klåre sammanfallande drag med ars nova-stilen som rådde i åra før, men er og innom ars subtilior. Samstundes syner tonespråket hans framdrift mot attkjennelege drag frå 1400-tallsmusikken. Han skreiv mykje verdsleg musikk i fransk og italiensk stil (ballata, virelai, trecento-madrigal), men og musikk for kyrkja (motett og messe). I fleire av desse verka nyttar han isorytmikk, som var vanleg i tida. Han skreiv og nokre musikkteoretiske verk. Som med andre komponistar i tida er det ikkje støtt visst kva han i røynda har laga sjølv, og kva som er tillagt han seinare.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS
* SUDOC

 |
**Alejandro Neciosup Acuña** (fødd 12. desember 1944) er ein trommeslagar og perkusjonist opphavleg frå Peru. Han er kjend frå band som Weather Report og Koinonia på 1970- og 80-talet.

Biografi
--------

Alex Acuña voks opp på landsbygda i Lima-regionen i Peru. Frå han var ti år gamal spelte han i lokale musikkgrupper, og som tenåring flytte han til Lima. Atten år gamal vart han med i bandet til cubanske Perez Prado, og i 1967 flytte han til Puerto Rico. I 1974 flytte han til Las Vegas i Sambandsstatane, der han jobba med artistar som Elvis Presley og Diana Ross m. fl. I 1975 vart han med i jazz-fusion-gruppa Weather Report. Han spelte på platene *Black Market* (1976) og *Heavy Weather* (1977) før han forlét bandet i 1978. 

I 1980 vart Alex Acuña med i den kristne jazz-funk-gruppa Koinonia, som han reiste på turné med og gav ut 4 studioplater med. Koinonia vart oppløyst i 1991, og i tida etterpå har Acuña vore svært aktiv som musikar. Han har samarbeidd med m.a. Paul McCartney, Joni Mitchell, Ella Fitzgerald, Chick Corea, Whitney Houston, Plácido Domingo, Sam Phillips, Wayne Shorter, Joe Zawinul, Herbie Hancock, Carlos Santana, Antonio Carlos Jobim, Beck, U2, Michael Brecker og Robbie Robertson, for å nemna nokre. Han har også spelt på plata *Walkin' on Air* (1987) med norske Bobbysocks. I tillegg har han undervist ved University of California i Los Angeles og ved Berklee College of Music.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen byggjer på «Alex Acuña» frå Wikipedia på engelsk, den 13. mars 2012.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Trommesolo av Alex Acuña i Zagreb, 2009. Youtube.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC

 |
Tangshan si plassering i Hebei
Minnesmerket over ofra for 1976-jordskjelvet i Tangshan
**Tangshan** (kinesisk skrift 唐山, pinyin *Tángshān*) er eit byprefektur i provinsen Hebei ved den kinesiske kysten mot Gulehavet. Prefekturet har eit areal på 13 472 km² og om lag 7,1 millionar innbyggjarar. 

Byprefekturet Tangshan består av seks distrikt, to byfylke og seks fylke. Byen Tangshan ligg ca 135 km aust for Beijing og nordaust for Tianjin. Tangshan har stor porselensindustri og vert kalla for porselenshovudstaden i Nord-Kina.

Den 28. juli 1976 råka det mest dødelege jordskjelvet i det 20. hundreåret prefekturet, jordskjelvet i Tangshan. Over 242 000 menneske omkom.

### Samferdsle

Tangshan er stoppestad på den viktige jarnbanelinja Jinghabanen som går frå Beijing til Harbin via mellom anna Tianjin, Shenyang og Changchun. 

Riksveg 112 i Kina, ein ringveg som går rundt Beijing byprovins, fører gjennom området. Også Kinas riksveg 205 passerer gjennom området. Han byrjar i Shanhaiguan og endar opp sør i Shenzhen i provinsen Guangdong. Undervegs går han gjennom Tianjin, Zibo, Huai'an, Nanjing, Wuhu, Sanming, Heyuan og Huizhou.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Tangshan» frå Wikipedia på bokmål, den 7. juli 2011.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Jacob Berner** (8. januar 1900–6. august 1941) var ein norsk fotballspelar og bandy- og ishockeyspelar. Han vart fødd av norske foreldre i New York i USA, familien flytta tilbake til Noreg same året. Berner var i alle år medlem av Trygg, og representerte klubben i kva idrett det gjaldt.

Karriere
--------

Berner spela 25 fotballlandskampar for Noreg i perioden 1923 til 1930, i tre år var han landslagskaptein. Berners posisjon på bana var venstre half. Han var med og vinne den nordiske fotballturneringa 1929-32 for Noreg.

Berner var med på å vinne noregsmeisterskapen i ishockey med Trygg i 1935. Han deltok også i fire landskampar for Noregs landslag i bandy.

### Merittar

* Nordisk meister i fotball 1929-32 for Noreg
* Norsk meister i ishockey med Trygg

Kjelder
-------

* Jacob Berner på landslaget.html

* *Denne artikkelen bygger på «Jacob Berner» frå Wikipedia på bokmål, den 11. oktober 2012.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister

 |
| **Bolzano** |
| --- |
| Horisonten til BolzanoHorisonten til Bolzano |
| 

|  |
| --- |
| Byvåpenet til Bolzano |
| **Byvåpenet til Bolzano** |

 |
| Plassering |
| 

Bolzano is located in Italia

 |
| Styresmakter |
| Land  Region  Provins | Italia Italia  Trentino-Alto Adige  Bolzano |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  52,34 km² |
| Innbyggjarar  - Totalt (2010)   - folketettleik | 104,029   1911/km² |
| Koordinatar | 43°30′0″N 11°21′0″E﻿Koordinatar: 43°30′0″N 11°21′0″E﻿ |
| Høgd over havet | 262 m |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 39100 |
| Telefon-retningsnummer | 0471 |
| **Nettstad:** www.comune.bolzano.it |

**Bolzano** (tysk *Bozen*, ladinsk *Bulsan*, latin *Bauzanum*, mange italienske dialektar i området nyttar *Bolzan* eller *Bulsan*) er ein by i Italia. Han er hovudstad i provinsen Bolzano i regionen Trentino-Alto Adige og har om lag 100 000 innbyggjarar. Byen ligg ved elva Isarco i Alpane.

Historie
--------

Staden var opphavleg busett av raetiarar og seinare av romarane i 15 fvt. under Nero Claudius Drusus som bygde ei bru over elva Isarco. Landsbyen vart kalla *Bauzanum*. Bolzano har vore ein handelssstasjon sidan han vart grunnlagd og fekk status som by på 1200-talet. Byen var relativt viktig sidan han låg langs handelsvegen mellom Venezia og Augsburg. Fire gonger i året vart det halde ein marknad der handelsmenn møttest frå nord og sør. Det vart derfor utnemnd handelsleiarskap i 1635 som vart styrt av to italienarar og to tyskarar.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Bolzano» frå Wikipedia på engelsk, den 9. januar 2008.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

 Commons har multimedium som gjeld: **Bolzano**

 Reiseguide for Bolzano frå Wikivoyage
* Turistkontoret i Bolzano
* Turistattraksjonar i Bolzano

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* HDS
* LIR
* NKC
* GeoNames

 |
**Alexander Kloster-Jensen** (fødd 13. april 1974) er ein norsk gitarist, låtskrivar og plateprodusent frå Fredrikstad. Han har erfaring frå fleire ulike band.

Karriere
--------

Han var med på oppstarten av bandet Ricochets i 1998, og spelte gitar der. Han har også produsert tre av albuma til bandet. Frå 2001 til 2004 spelte han for det svensk-norske bandet *Hello Goodbye*. I 2003 gjekk han saman med Robert Burås frå Madrugada og starta bandet My Midnight Creeps. Bandet fekk gode kritikkar og gav ut to cd-ar (produsert av Kloster-Jensen), men vart oppløyst då Burås døydde i juli 2007.

Kloster-Jensen har også spelt gitar på to av cd-ane til Madrugada, *The Deep End* frå 2005 og *Madrugada* frå 2008. Då Madrugada la ut på avslutningsturné hausten 2008, var Kloster-Jensen igjen med som gitarist i staden for Burås. 

Kloster-Jensen og bassisten frå Madrugada, Frode Jacobsen har arbeidt mykje saman. I 2009 produserte dei to saman eit album for Ingrid Olava, og same året starta dei bandet Kitchie-Kitchie-Ki-Me-O saman med Bezhad Farrazollahi og Dag Stiberg (begge frå My Midnight Creeps) og Anders Møller. Debutalbumet til Kitchie Kitchie Ki Me O blei gitt ut på EMI i juni 2011 til gode kritikkar. Bandet avslutta ØYA 2011 og spelte på Roskilde-festivalen same året. I 2016 gav gruppa ut albumet *Land or Water* på det londonbaserte selskapet House of Mythologhy.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Alex Kloster-Jensen» frå Wikipedia på bokmål, den 11. februar 2011.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Fredrikstad Blad, 26.07.08: Spesielt å stå på Roberts plass.
* Aftenposten, 22.04.08: Det føles veldig riktig.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)

 |
Kogger med piler.
**Kogger** (av lågtysk *koker*) er eit hylster eller røyrforma ilåt til å ha piler i. Det kan berast av ein armbrøst-, blåserøyr- eller bogeskyttar i livet eller på ryggen, vera festa i ein sal for ein ridande skyttar, eller stå på bakken. Moderne kogger kan også sitja på sjølve våpenet.

Tradisjonelt laga ein kogger av lêr, pels, bork, tre eller andre naturmateriale. Moderne kogger blir ofte laga i metall, tekstil, plast og komposittmateriale, sjølv om lêrkogger framleis er vanlege. 

Eit av dei eldste koggera som er funne blei oppdaga i utstyret til ismannen Ötzi, som er datert til rundt 300 f.Kr. Koggeret var laga av gemseskinn og inneheldt 14 piler. Det blei funne saman med ein langboge.

Galleri
-------

* Fletta korgkogger for blåserøyrpiler.Fletta korgkogger for blåserøyrpiler.
* Bambuskogger frå Kalimantan.Bambuskogger frå Kalimantan.
* Pelskogger av reveskinn.Pelskogger av reveskinn.
* Moderne lêrkogger.Moderne lêrkogger.
* Moderne beltekogger av tekstil.Moderne beltekogger av tekstil.

Kjelder
-------

1. ↑  «The Quiver and its Contents | Ötzi - South Tyrol Museum of Archaeology» (på engelsk). Henta 7 augusti 2012.  Arkivert 2016-08-28 ved Wayback Machine.

* «kogger» i Nynorskordboka.
* «Kogger», *Store norske leksikon*, 13. mai 2014

* *Denne artikkelen bygger på «Koger» frå Wikipedia på svensk, den 15. februar 2016.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Kogger**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* LCCN

 |
**Mellomordovicium** er den andre epoken i perioden ordovicium, og varte frå 472 til 461 millionar år sidan. På denne tida dekte varmt, grunt hav det meste av landområda og inneheldt eit rikt dyreliv. Tradisjonelt har mellomordovicium vorte delt inn i aldrane llanvirn og llandielo, men desse har no vorte erstatta av to nyare aldrar kalla ordovivium III og darriwilium.

Nord-Amerika låg på denne tida på begge sider av ekvator, medan superkontinentet Gondwana nærma seg Sørpolen. Gondwana inkluderte Sør-Amerika, Afrika, India, Antarktis, Australia og Sør-Europa.

Tidleg ordovicium hadde vore dominert av trilobittar, men vart no erstatta av eit meir blanda økosystem, som inkluderte armføtingar, mosdyr, muslingar og pigghudingar. Det var rikt på tabulatkorallar og dei første rugosakorallane oppstod. Planktonliknande graptolittar var framleis mangfaldige og diplograptinar dukka opp. Bioerosjon vart ein viktig prosess, særleg i dei tjukke kalsittskjela til korallane, mosdyra og armføtingane og eit omfattande lag med karbonatbergartar oppstod i denne tida. 

Den tidlegaste kjende virveldyret, ein pansra kjevelaus fisk (*Ostracoderm*) kalla *Arandaspis* er funnen i Australia og er datert til mellomordovicium.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Middle Ordovician» frå Wikipedia på engelsk, den 21. august 2008.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Verda under mellom og sein ordovicium Arkivert 2005-03-21 ved Wayback Machine.
* Mellomordovicium
* GeoWhen Database - Middle Ordovician

| Ordovicium |
| --- |
| Nedre/tidleg ordovicium | Mellomordovicium | Øvre/sein ordovicium |
| Tremadocium | Floium | Dappingium | Darriwilium | Sandbium | KatiumHirnantium |
**CoCom** er eit akronym for *Coordinating Committee for Multilateral Export Controls.* CoCom vart etablert i 1947 under den kalde krigen for å gjennomføra ein boikott av eksporten i vestlege land til land i Austblokka
CoCom hadde 17 medlemsland: Australia, Belgia, Canada, Danmark, Frankrike, Hellas, Italia, Japan, Luxembourg, Nederland, Noreg, Portugal, Spania, Storbritannia, Tyrkia, Tyskland og USA, i tillegg var det ei rekkje samarbeidsland som Finland, Irland, New Zealand, Sverige, Sveits og Austerrike.

Brot på reglene
---------------

I 1987 vart det avslørt at det japanske firmaet Toshiba Machine Company saman med Kongsberg Våpenfabrikk hadde levert åtte datastyrte dreiebenker til Sovjetunionen mellom 1982 og 1984, ein handel som krenkte CoCom sine reglar. I USA vart det argumentert med at denne teknologien sterkt forbetra evna til sovjetiske ubåtar til å unngå å oppdagast, noko som igjen førte til høge kostnader for USA for å forbetra sin eigen teknologi. I 1988 tok den amerikanske kongressen initiativ til å innføra sanksjonar mot Toshiba og forby import av Toshiba-produkt til USA. I Noreg var dette ei medverkande årsak til Kongsberg Våpenfabriks oppsplittelse og konkurs.

Oppløysing
----------

CoCom vart oppløyst på 31. mars 1994.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «CoCom» frå Wikipedia på bokmål, den 22. april 2018.*
| **Eilean Rìgh** |
| --- |
| Geografi |
| 

Eilean Rìgh is located in
Eilean Rìgh ()

 |
| **Stad** | Atlanterhavet |
| **Koordinatar** | 56°10′ N 5°32′ W﻿Koordinatar: 56°10′ N 5°32′ W﻿ |
| **Øygruppe** | Indre Hebridane

 |
| **Areal** | 0,86 km²

 |
| **Høgaste punkt** | Dùn Righ (55 moh.)
 |
| Administrasjon |
| **Land** | Skottland |
| **Region** | Argyll and Bute

 |
| Demografi |
| **Folketal** | 0
 |

**Eilean Rìgh** er ei øy i Indre Hebridane på vestsida av Skottland. Ho ligg i Loch Craignish, kring 300 m utanfor kysten av Argyll. Namnet er skotsk-gælisk for «Kongeøya», men ein kjenner ikkje til kva konge det er snakk om.

Historie
--------

Utsyn sørover frå Eilean Mhic Chrion til Eilean Rìgh
Øya har spor etter to fort frå jernalderen.

I 1930-åra budde Sir Reginald Johnston på øya. Han hadde vore lærar for Puyi, den siste kinesiske keisaren. Johnston moderniserte husa her, bygde eit buddhisttempel og bygde ein hage i kinesisk stil. 
Øya har vore hos fleire private eigarar sidan den gong.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Eilean Rìgh» frå Wikipedia på engelsk, den 14. februar 2010.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. 1 2  «Overview of Eilean Righ». Gazetteer for Scotland. Henta 14. februar 2010.