recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
| **Fylkesveg 894**  |
| --- |
| **894** |
| Strekning |
| Rundvatnet i Gamvik – Kjøllefjord i Lebeby |
| Fylkesveg 894 |
| Informasjon |
| Lengd | 22,4 km |
| Status | fylkesveg |
| Tilstøytande vegar |
|  |

**Fylkesveg 894 (Fv894)** går mellom Rundvatnet i Gamvik kommune og Kjøllefjord i Lebesby kommune i Finnmark. Vegen er 22,4 km lang.

Fram til fylkesveg 888 over Hopseidet vart bygd, var dagens riksveg 894 vegsambandet til Nordkinnhalvøya. Vegen gjekk då frå Kalak med ferje til Kifjord og via Oksevågdalen og Rundvatnet til Mehamn. Etter at nyvegen kom, gjekk ferja mellom Kalak og Kifjord ein periode som beredskapsferje når vegen over Hopseidet var stengd på grunn av uvêr, men ferjesambandet er i dag heilt nedlagt. Strekninga til ferjeleiet på Kalak er nedgradert til kommunal veg, medan strekninga Kifjord-Oksevågdalen er nedgradert til fylkesveg.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg. Etter at forvaltingsreforma trod i kraft har han status som fylkesveg.

Kommunar og knutepunkt
----------------------

###  **Finnmark**

Gamvik kommune

* **888** Rundvatnet

Lebesby kommune

* Fv241 frå Oksevågdalen via Kifjord til Dyfjord (12,0 km)
* Endepunkt Kjøllefjord
	+ → ferje Hurtigruta, bilar kan takast med.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Statens vegvesen – trafikkmeldingar Fv894
* Statens vegvesen – trafikkmeldingar
Grafiske symbol som kan nyttast i ei vêrmelding
Ei **vêrmelding** er ei formidling av eit vêrvarsel til ålmenta via media som fjernsyn, radio, aviser og Internett.

Vêrmeldingar består oftast av ferske observasjonar, stundom med ei kort skildring av vêrsituasjonen og utviklinga vidare, samt varsel for visse område og tidsintervall. Meldingar rekna for skipsfarten legg vekt på vind, sjø og sikt over større havområde. Luftfarten legg størt vekt på å få hyppige og nøyaktige observasjonar frå flyplassane og på kortsiktige varsel som gjev vind, sikt og skytilhøve. 

I Noreg leverer Meteorologisk institutt fjernsynsmeldingar for NRK og TVNorge, medan selskapet StormGeo leverer varsel til TV 2. Det vert vêrkart der frontar, vindpiler og nedbørområde er teikna inn på ein datamaskin og teke frå der og direkte inn på fjernsyn. Vêrkarta ligg stundom nært opp til dei som meteorologane nyttar. Ved å sende desse som stillbilete i ein sekvens, viser ein både forflytting og endring av vêrsystema for varslingsperioden. Det vert ofte vist satellittbilete som hentar informasjon ved fleire bølgjelengder enn i det synlege lyset, til dømes i det infraraude området. Bileta er handsama etter mottakinga for å illustrere til dømes snø, is og skytilhøve. 

Det vert òg nytta grafiske informasjonssystem der vêrparametrane er ein funksjon av tida for mange geografiske posisjonar. Dette gjer det mogeleg å vise vêrutviklinga i form av ein tilsynelatande trinnlaus utvikling (animasjon). Område med nedbør og isobarar vert vist som ein fortløpande prosess, medan aktuelt vêr på faste tidspunkt vert henta ut på eit detaljkart. Detaljkarta viser vêrparametrar i utvalte punkt, som gjerne svarar til vêrstasjonane.

Kjelder
-------

* «værmelding» i *Store norske leksikon*, snl.no.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NDL

 |
**Jurij Mikhailovitsj Borzakovskij** (fødd 12. april 1981) er ein russisk tidlegare friidrettsutøvar frå Kratovo. Han vart olympisk meister 2004 og europameister 2012 på 800 meter, og vann elles to VM-sølv og like mange VM-bronsar på same distansen i tida 2003-11. Hans personbeste 1.42,79 vart oppnådd i 2008.

Aktiv
-----

Borzakovskij vann 800 meter i junior-EM 1999. Vinteren 2000 sigra han på same distansen ved innandørs-EM i Gent. Hausten same året tok han seg til OL-finalen i Sydney, der han vart sjettemann. Fem månader seinare vann han ein suveren siger på yndlingsdistansen ved innandørs-VM i Lisboa på tida 1.44,49. Under friidretts-EM 2002 deltok han ikkje på 800 m, i staden sprang han som ankermann Russland inn til sølv i 4 x 400 meter stafett. 

Også ved verdsmeisterskapen 2003 i Paris vann Borzakovskij ein sølvmedalje, fattige tre hundredels sekund bakom vinnaren, Djabir Saïd-Guerni frå Algerie, og seks hundredelar føre bronsemannen Mbulaeni Mulaudzi. Borzakovskij låg lenge bakarst i feltet, før han byrja spurte forbi konkurrentane, men nådde altså ikkje heilt fram før målstreken. Same taktikken nytta han i finalen på 800 meter under Sommar-OL 2004 i Aten. Midtvegs på siste langside auka han tempo og sprang forbi alle og vann gullmedaljen på tida 1.44,45, framom Mulaudzi og førehandsfavoritten Wilson Kipketer.

Under VM 2005 kom Borzakovskij i mål til sølv på 800 meter, den einaste som heldt unna på oppløpet var Rashid Ramzi som representerte Bahrain. To år seinare tok han bronsemedaljen under VM i Osaka, løpet gjekk lenge i lusetempo og alle åtte finalistane passerte målstreken innafor eit halvt sekund. I OL-sesongen 2008 sette han personleg rekord med 1.42,79, men rauk overraskande ut or 800-metertevlinga i Beijing-OL i semifinalen.

I 2009 vann Borzakovskij 800 m ved innandørs-EM i Torino, og han kom på fjerdeplass i friidretts-VM i Berlin. Ved den neste verdsmeisterskapen, i Daegu i 2011, lukkast Borzakovskij å vinne si fjerde VM-medalje på 800 m då han vart nummer tre. Sommaren 2012 vann Borzakovskij gullmedaljen ved EM i Helsinki, men han lukkast ikkje kvalifisere seg til OL-finalen i London. 

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* OL 2000 i Sydney: Nr 6 – 1.45,83
* EM 2002 i München: Sølvmedalje i 4 x 400 m stafett (3.02,3)
* VM 2003 i Paris: Sølvmedalje – 1.44,84, bak Djabir Saïd-Guerni (1.44,81)
* OL 2004 i Aten: Gullmedalje – 1.44,45, framom Mbulaeni Mulaudzi (1.44,61)
* VM 2005 i Helsinki: Sølvmedalje – 1.44,51, bak Rashid Ramzi (1.44,24)
* VM 2007 i Osaka: Bronsemedalje – 1.47,39
* OL 2008 i Beijing: Utslått i semifinalane (nr 15 – 1.46,53)
* VM 2009 i Berlin: Nr 4 – 1.45,57
* VM 2011 i Daegu: Bronsemedalje – 1.44,49, bakom Abubaker Kaki (1.44,41)
* EM 2012 i Helsinki: Gullmedalje – 1.48,61, framom Andreas Bube (1.48,69)
* OL 2012 i London: Utslått i semifinalane (nr 10 – 1.45,09)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Juri Michailowitsch Borsakowski» frå Wikipedia på tysk, den 10. september 2016.*
* *Denne artikkelen bygger på «Yuriy Borzakovskiy» frå Wikipedia på engelsk, den 10. september 2016.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
Plasseringa til Doubtful Sound på Sørøya
Doubtful Sound i gråvêr
**Doubtful Sound** er ein fjord sørvest på Sørøya på New Zealand, nær den mindre, men lettare tilgjengelege og meir kjende fjorden Milford Sound. Denne delen av øya har uoffisielt fått namnet «*Fjordland*» (engelsk *Fiordland*) på grunn av alle fjordane som skjer inn i landskapet her, og ein nasjonalpark her ber også dette namnet. Dei bratte fjordsidene byr fram hundrevis av fossefall i regntida. Fjorden hyser ein av dei sørlegaste bestandane av delfinar i verda. Talet på individa er lågt, berre om lag 60 stykke, og det er uvisst om bestanden vil bestå i framtida. Det er vanleg at turbåtar prøver å få kontakt med desse dyra.

Historikk
---------

Doubtful Sound fekk namnet «*Doubtful Harbour*» av kaptein James Cook, som ikkje våga segla inn i fjorden fordi han var utrygg på om farvatnet var tilgjengeleg for seglskip. Seinare vart han kalla Doubtful Sound av kval- og selfangarar.

Ein kjem fram til fjorden anten sjøvegen eller på landevegen frå kraftstasjonen Manapouri Power Station.

Doubtful Sound har tre fjordarmar, og det fell fleire store fossefall ned i kvar av dei, t.d. Helena Falls ved Deep Cove, og Browne Falls som er over 600 m høg.

Doubtful Sound
Doubtful Sound er uvanleg på den måten at der er to åtskilde lag med vatn som ikkje blandar seg: Dei øvste meterane er ferskvatn frå elveutløpa i fjorden. Under dette er eit lag med kaldt, tungt saltvatn frå havet. Skilnaden i brytingsindeksen mellom desse to laga gjer det vanskeleg for ljos å trengja gjennom. Slik har det seg at mange djuphavsorganismar held til i det høvesvis grunne farvatnet i denne fjorden.

Deep Cove
---------

Deep Cove er ein fjordarm i Doubtful Sound, og tek mot utsleppet av vatn frå kraftstasjonen Manapouri Power Station, den største vasskraftstasjonen på New Zealand. Lik resten av Fjordland har òg Deep Cove eit unikt, vilt og lite tilgjengeleg landskap. Vasstilførsla frå kraftstasjonen påverkar kvaliteten av vatnet i fjordarmen, sjølv om dette frå før er eit område med stor ferskvasstilførsel gjennom ei årleg nedbørsmengde på 7,6 meter.

Dyreliv
-------

Dyr som finst i Doubtful Sound er mellom anna:

* Pelssel
* Delfinar
* Pingvinar

Doubtful Sound hyser ei stor mengde ulike sjødyr, t.d. mange arter fisk, sjøstjerner, sjøanemoner og korallar. Dei mest kjende er kanskje dei svarte koralltrea som her finst i uvanleg grunt vatn for organismar som elles vert rekna som djuphavsarter.

Kartlenkjer
-----------

* 45°18′S 166°59′E﻿ Doubtful Sound
* 45°27′S 167°09′E﻿ Deep Cove

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* GeoNames

 |
**Bogerud** er ein drabantby (bustadsstrøk) søraust for Østensjøvannet og har namnet sitt etter Bogerud gard.

Historie
--------

Bogerud stasjon. Martin Linges veg i bakgrunnen.
Utbygginga av Bogerud kom etter at Østensjøbanen vart forlengd til Bøler i 1958 under prossessen med forlenginga til Bogerud og Skullerud i 1967. OBOS og Ungdommens selvbyggerlag stod for utbygginga av bustadsstrøket. Arkitektane bak bygginga var Thomas Tostrup og Tage Westh Christensen. Den norske Eterfabrikken vart grunnlagd på Bogerud i 1900. Sjølve garden tilhøyrde Laurentius kyrkje og hospital til han vart delt i 1831. Nordre Bogerud som vart frådelt i 1840 følgde seinare med i Bøler område. Søndre Bogerud eksisterer framleis som dagheim.

### Etymologi

Namnet Bogerud kjem frå gardsnamnet Bogerud gard, der *Bogerud* kan ha opphav frå norrønt *bugr*, som tyder bog, bukt eller krok. Eventuelt kan bakgrunn for namnet vera ryddinga av bøketre, frå dansk *bøg*, eller *bog*. Andre staving rud frå norrønt *ruð*, har tydinga nyrydningsgård.

Busetnad
--------

Bogerud «sentrum» utgjer i hovudsak nokre få butikkar. Dei fleste av desse tilhøyrer Bogerudsenteret, som består av Bogerud Tekstil, Kiwi, eit tannlegesenter, sosialkontor, frisørsalong, blomsterbutikk, renseri og eit apotek. Bogerud T-banestasjon er like ved senteret, der det i tillegg er ein Narvesen og ein innvandrarbutikk. 

Dei største gatene på Bogerud er Martin Linges veg, Paal Bergs veg, Bogerudveien og Stallerudveien. Barn som veks opp på Bogerud, går anten på Rustad eller Nøklevann barneskule. På Skullerud ungdomsskule vert desse blanda saman.

Som i dei fleste av drabantbyane i Oslo til aust er Bogerud prega av eit fleirkulturelt miljø, med mange barn og vaksne frå ulike land. I 2018 vart Bogerud gard og Bogerudsletta barnehage bygde om til ein stor og felles miljøbarnehage med solcellepanel på taket.

Kjende personar med tilknyting til Bogerud
------------------------------------------

* Rapartisten Arif
* Fotograf Dag Thorenfeldt
* Historikar Lars Thue
* Professor emeritus Magnus Ulleland, i romansk (italiensk) filologi ved Universitetet i Oslo, kunstmalar og namngjeten for omsettinga si av Dantes Den gudommelige komedie.
* Føretakseigar og gründer Egil Undrum med stort lokalt engasjement.

I populærkulturen
-----------------

* Hovudpersonane i filmen Lasse & Geir er busette på Bogerud.

Sjå òg
------

* Bogerud stasjon

Referansar
----------

1. ↑  «Bogerud». Store norske leksikon. 30. desember 2012. Henta 30. november 2014.
2. ↑  «Bøk». Naturhistorisk museum, Universitetet i Oslo. 28. mai 2013. Henta 30. november 2014.

* *Denne artikkelen bygger på «Bogerud» frå Wikipedia på bokmål, den 25. november 2019.*
**Jurij Nikolajevitsj Litujev** (11. april 1925–2. mars 2000) var ein russisk friidrettsutøvar frå Irbit som representerte Sovjetunionen. Han vann EM-gull på 400 meter hekk i 1958, samt to EM-sølv og eitt OL-sølv i same øvinga i tida 1950-56.

Liv
---

Litujev, som deltok som soldat i den store fedrelandskrigen fram til 1945, var frå 1950 ein av dei aller beste langhekkløparane i verda. I 1950 vart han nummer to på 400 m hekk då friidretts-EM fann stad i Brussel. To år seinare vann han ein ny sølvmedalje under Sommar-OL 1952 i Helsinki. Året efter slo han Glenn Hardin sin 19 år gamle verdsrekord då han 20. august 1953 i Budapest sprang på 50,4 sekundar, hans livs kjappaste løp. Rekorden stod seg eitt år til Glenn Davis forbetra den.

Ved EM i friidrett 1954 i Bern tok Litujev si tredje rake sølvemedalje, noko overraskande måtte han gje tapt for landsmannen Anatolij Julin. Under dei olympiske leikane 1956 i Melbourne enda Litujev på fjerdeplassen, slått av tre karar frå USA.

Litujev sin store triumf kom i hans siste store meisterskap, EM i friidrett 1958 i Stockholm. Med tida 51,1 sekundar vann han ein klar siger framom Per-Owe Trollsås frå arrangørlandet.

Åra 1950-55 og 1957-58 vart Litujev sovjetmeister på 400 m hekk, i 1959 vart han nummer to.

Han var gift med Valentina Bogdanova.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
-----------------------------------------------------

* EM 1950 i Brussel: Sølvmedalje - 52,4, bakom Armando Filiput (51,9)
* OL 1952 i Helsinki:Sølvmedalje - 51,3, bakom Charles Moore (50,8)
* EM 1954 i Bern: Sølvmedalje - 50,8, bakom Anatolij Julin (50,5)
* OL 1956 i Melbourne: Nr 4 - 51,7, bakom Josh Culbreath (51,6)
* EM 1958 i Stockholm: Gullmedalje - 51,1, framom Per-Owe Trollsås (51,6)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Juri Nikolajewitsch Litujew» frå Wikipedia på tysk, den 9. august 2015.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
**Bogeskyting** er skyting med pil og boge. Opp gjennom tidende er bogeskyting nytta både til jakt og krigføring, og ein har hatt ulike bogar og piler til kvart sitt bruk. I moderne tid er bogeskyting framfor alt ein presisjonsidrett. Ein person som praktiserer bogeskyting kallast ein bogeskyttar.

Historikk
---------

Bogen ser ut til å ha vorte oppfunnen i slutten av perioden paleolitikum eller tidleg i perioden mesolitikum - i alle høve rundt 10 000 år før vår tidsrekning. Dei tidlegaste teikna på bruk i Europa er frå eit område nord for Hamburg (Tyskland).

Bogeskyting som idrett
----------------------

Bogeskyting er delt inn i fleire *greiner*, som er dei ulike formene for konkurranse. Det internasjonale bogeskytterforbundet har fastsett reglar for mange greiner, mellom anna:

* Innandørs (skive)skyting
* Utandørs skiveskyting
* Feltskyting
* Jaktskyting
* 3D-jakt
* Skibogeskyting
* Terrengløp med skyting

I bogeskyting som idrett blir det skilt mellom tre bogetypar, og det er typen boge som avgjer kva for ein *divisjon* ein skyt i. I 2015 skjøt Per Ivar Pahlm fra Hordaland seg inn som verdensmester under mesterskapet i Italia. Han er dermed nåværende Verdensmester i 3D bogeskyting.

Sjå også
--------

* Norsk Langbuelag
* Norges Bueskytterforbund
* Norges Buejegerforbund

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Bogeskyting**

* Norges Bueskytterforbund

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN

 |
Koordinatar: 60°32′26″ N 5°5′12″ E﻿

bilete av trebygning.Den gamle husmorskulen på Leirvik gard på Fløksand.   
Kjelde: Avdeling for spesialsamlinger v/Universitetsmuseet i Bergen
**Fløksand husmorskule** var skipa den 2. februar 1909 og skulebygget stod ferdig i januar 1910.

Historikk
---------

Den 1. februar 1910 tok det fyrste kurset til med 20 elevar. I 1917 vart skulen utvida til 24 elevar. 

Då departementet i 1919 kom med krav om at alle landshusmorskular skulle ha opplæring i stell av mellom anna gris og høns, vart det bygt gris og hønsehus. I 1927 vart eit vedhuset påbygt, for å gjere plass til vaskehus og eit lite bad. I 1922 var det bygt eit stabbur.

Kjende personar
---------------

Den kjende husstellæraren og programleiaren Ingrid Espelid Hovig er ei av dei som gjekk på skulen og ho kom tilbake som lærar i 1954.

Bygningen
---------

Skulhuset er ein toetasjes bygning med fasadekledning av tre, med horisontalt trepanel, supanel med eller utan kantskjæring. Huset har vanlig saltak og heilvalmtak mot søraust, tekt med lappskifer. Ytterveggen er konstruert med lafteverk av tre. Underbygningen er konstruert med naturstein utan bindemiddel (tørrmur). 

I dag er bygningen klubbhus og kafe for Meland golfklubb.

Arkiv
-----

Husmorskulen vart driven av Hordaland fylkeskommune og arkivet etter skulen er i dag hjå Fylkesarkivet i Vestland.

Kjelder
-------

* *Fløksand husmorskule 1909 - 2. februar - 1959*. 1959.
* Arkivportalen: A-1048 - Fløksand Husmorskule
* Bergen byarkiv: Meland
* Meland golfklubb
* Avdeling for spesialsamlinger. «Leirvik husmorskule». University of Bergen Library. Henta 24. januar 2023.
**Antonio Allegri** (august 1489–5. mars 1534), best kjend som **Correggio**, var ein italiensk renessansemålar, oppkalla etter fødestaden Correggio i regionen Emilia.

Liv og gjerning
---------------

'Jesu fødsel', 1528-30
Correggio arbeidde heile livet i områda kring Parma, men verkar i høg grad å ha kjent til målarkunsten i Roma, Firenze og Venezia. Truleg var han elev av Francesco Bianchi, men under eit tidleg besøk i Mantova vart han påverka av Lorenzo Costa og Andrea Mantegna. Snart hadde Leonardo da Vinci sin revolusjonerande stil mjuka opp Correggio sin målarstil. Han kombinerte det mjuke og duse, som er typisk for hans modne verk, med ei sterk kjensle for oppbygginga av forma. Correggio skilde seg ut frå dei fleste samtidige norditalienske målarane, som vilkårslaust tok etter Leonardo. I staden for å skape det overjordisk vakre, måla Correggio idealiserte, men sensuelle og svært jordiske, figurar.

Ein veit ikkje om Correggio nokon gong var i Roma, men han kjende openberrt til Michelangelo sin fresker i det sixtinske kapell og Rafael sine fresker i Vatikanet. Stiltrekk frå alle dei tre leiande målarane under renessansen, Leonardo, Michelangelo og Rafael, gjenspeglar seg i Correggio sine madonnamåleri. Like populære var hans mytologiske motiv.

I dag vert Correggio særleg verdsett for sin djerve fantasi. Han var ein av dei første store kunstnarane som eksperimenterte med dei dramatiske effektane som kan oppnåast med kunstig belysning, til dømes *Kristus i Getsemane*, der Kristus-figuren einsamt lyser opp den mørke bakgarden, og i *Den heilage natta*, der lyset kjem frå barnet i krybba. Correggio vert rekna som den viktige lenka mellom Mantegna sine tidlege eksperiment med eit illusjonistisk måleri i Mantua og barokken sine takmåleri. I freskene hans i *Camera di San Paolo* i Parma eller i kuppelen i *San Giovanni Evangelista* i Parma, kan ein sjå figurar som tilsynelatande flyg fritt omkring.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Correggio» frå Wikipedia på bokmål, den 30. mars 2012.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Correggio**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
**Vólvisjøen** (gresk Λίμνη Βόλβη, *Límni Vólvi*, bulgarsk/makedonsk Бешичко Езеро, *Besjitsjko Ezero*), tidlegare òg kalla *Bolbe*, er namnet på ein innsjø i Mygdonía, ikkje langt frå Egearhavet. Han er om lag 19 km lang og mellom 10 og 13 km brei. 

Vólvisjøen ligg i periferieininga Thessaloníki i Hellas. Han ligg aust for Koróniasjøen. I aust ligg den smale Rendínadalen, òg kalla Den makedonske Témbi sidan han liknar Témbidalen. Vólvisjøen er den nest største naturlege innsjøen i Hellas og har eit areal på 68 km² og eit djup på 20 meter. 

Innsjøen rann ut i Strymónasbukta via ei elv som rann gjennom eit pass ein gong kalla Aulon eller Arethusa. Namnet på elva er ikkje nemnd av Thukydides i skildringa hans, men er tydlegvis den same elva som Erekhios (romanisert som *Rekhios*) i Prokopios (*de Aedificiis*, 4.4). Av mindre elvar som munnar ut i innsjøen er det nemnd Ammites og Olynthiakos. Åboren (*labrach*) i innsjøen vert særleg trekt fram av den gastronomiske diktaren Arkhestratos.

Det var òg ein by kalla Bolbos nær innsjøen. I dag er det fleire byar som har Vólvi i namnet sitt, og som ligg langs innsjøen. Ein veit ikkje sikkert om nokre av desse moderne landsbyane er den same som den antikke Bolbos. 

For om lag ein million år sidan var Vólvisjøen og Koróniasjøen og heile Mygdonía ein stor innsjø.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Lake Volvi» frå Wikipedia på engelsk, den 21. august 2007.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Kart over Vólvisjøen
* Artikkel om Vólvisjøen med bilete.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
«**Guadalajara**» er ein kjend mariachisong skriven av Pepe Guízar i 1937. Guízar skreiv songen til ære for heimbyen, byen med same namn som songen og statshovudstad i den mexicanske staten Jalisco.

Versjonar
---------

Songen vart først popularisert av Lucha Reyes, ein mexicansk songar frå Guadalajara og vert ofte rekna som «mora til ranchera-musikken».

I 1940-åra spelte den mexicanske songaren Irma Vila inn songen og song han i musikalfilmen *Canta y no llores...* (1949). Utgåva hennar vart seinare nymastra og gjeven ut på samlealbumet *Irma Vila, La Reina del Falsete: Todos sus éxitos*.

Tiddleg i 1950-åra spelte den mexicanske songaren Flor Silvestre inn songen for Columbia Records. Versjonen hennar vart ein suksess og vart gjeven ut på to samlealbum, *Canciones mexicanas, vol. 1* og *Flor Silvestre canta sus éxitos* (1964).

Demetrio González, ein spansk fødd songar som song mexicansk musikk, framførte songen i filmen *Los cinco halcones* (1962).

Ei av dei mest populære tolkingane utanfor Mexico vart gjort av Elvis Presley i den siste scenen i filmen *Fun in Acapulco* (1963). Andre versjonar utafor Mexico vart mellom anna gjort av Nat King Cole på albumet hans *More Cole Español* (1962), Percy Faith på *Viva the Music of Mexico* (1958), og Desi Arnaz på *The Best of Desi Arnaz Mambo King*. Andre kjende mexicanske versjonar er av Rafael Jorge Negrete og Vicente Fernández.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Guadalajara (song)» frå Wikipedia på engelsk, den 29. november 2016.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  *Catalog of Copyright Entries: Musical compositions, Part 3*. Library of Congress, Copyright Office. 1938. s. 289. Henta 10 January 2015.
2. 1 2  Burr, Ramiro (1999). *The Billboard Guide to Tejano and Regional Mexican Music*. Billboard Books. s. 178, 222. ISBN 0823076911. Henta 10 January 2015.
3. ↑  «Irma Vila «Guadalajara» (1949)». *YouTube*. Henta 29. november 2016.
4. ↑  «Canciones Mexicanas. Vol. 1». *WorldCat*. Henta 29. november 2016.
5. ↑  Demetrio González: Guadalajara at YouTube
6. ↑  Los cinco halcones at IMDb
7. ↑  Elvis Presley: Guadalajara at YouTube
8. ↑  Nat King Cole: Guadalajara at YouTube
9. ↑  NKCDiskografi[*daud lenkje*] at Classic TV Info.com
10. ↑  Product info at CD Universe.com
11. ↑  Product info at CD Universe.com
12. ↑  Rafael Jorge Negrete: Guadalajara at YouTube
13. ↑  Vicente Fernández: Guadalajara at YouTube

Bakgrunnsstoff
--------------

* Informasjon om songen på GuadalajaraGuadalajara.com
**Flåm stasjon** er endestasjonen på Flåmsbana og ligg på Fretheim i Flåm inst i Aurlandsfjorden. Stasjonen, og bana, opna i 1940. Ny stasjonsbygning vart opna i 1992.

Flåm stasjon ligg 356 km frå Oslo (om Roa) og 20,2 km. frå Myrdal stasjon. Stasjonen ligg på 2 moh. medan øvste stasjon på bana, Myrdal stasjon, ligg på 866 moh.

Den gamle jernbanestasjonen huser no Flåmsbanemuseet. Foto: Sean Hayford O'Leary

Flåm stasjon sett frå Europaveg 16. Foto: Michael Vokabre

I den gamle stasjonsbygningen ligg Flåmsbanemuseet. I tilknyting til stasjonområdet ligg Flåm cruiseskiphamn og ferjekai, og Europaveg 16 går ikkje langt unna. Frå kaien går det ferje i heilårsrute til Gudvangen inst i Nærøyfjorden og om sommaren går det snøggbåt til Balestrand og Bergen. Ved stasjonsområdet ligg det også busshaldeplass for bussane til Fjord1 og Norway bussekspress. I området nær stasjonen ligg Fretheim hotel, Flåmsbrygga hotel, pensjonat, campingplass, vandrarheim, hytteutleige, daglegvarebutikk, postkontor, panoramakino, souvenibutikkar og serveringsstader.

Fotnotar
--------

1. ↑  «Stasjoner/Holdeplasser» på nettstaden til Flåmsbana Museet

Bakgrunnsstoff
--------------

* Om Flåm stasjon på nettstaden til Jernbaneverket Arkivert 2014-02-21 ved Wayback Machine.
* Om Flåm stasjon i stasjonsdatabasen til Norsk jernbaneklubb
* Fotografi frå 1942 av Flåm og jernbanestasjonen på nettstaden til Nasjonalbiblioteket

|  |
| --- |
| Teiknforklaring |
|  | 0,00 km | Flåm 2 moh |
|  | 1,60 km | Lunden 16 moh |
|  | 2,99 km | Håreina 48 moh |
|  | 6,30 km | Dalsbotn 200 moh |
|  | 9,69 km | Berekvam 343 moh |
|  | 11,80 km | Blomheller 458 moh |
|  | 15,80 km | Kjosfossen 670 moh |
|  | 18,00 km | Reinunga 767 moh |
|  | 19,07 km | Vatnahalsen 811 moh |
|  | 20,20 km | Myrdal 866 moh |
|  |  | Bergensbanen |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
Omanbukta
Satellittbilde av Persiabukta og Omanbukta.
**Omanbukta** (arabisk خليج عُمان, *Ḫalīdj ʾUmān* eller خليج مکران, *Ḫalīdj Makrān*; persisk دریای عمان *Daryā-ye Ommān*, دریای مکران *Daryā-ye Makrān* eller دریای پارس *Daryā-ye Pārs*) er ei havbukt (eigentleg eit sund) mellom Arabiahavet og Persiabukta, som det grensar til gjennom Hormuzsundet. Bukta ligg med landa Oman og Dei sameinte arabiske emirata i sør og Iran og Pakistan i nord.

Omfang
------

International Hydrographic Organization definerer grensene til Omanbukta som følgjer:

*I nordvest.* Ei linje frå Ràs Limah (25°57'N) ved kysten av Arabia og Ràs al Kuh (25°48'N) på kysten av Iran.
*I søraust.* Den nordlege grensa til Arabiahavet. Ei linje frå Ràs al Hadd, austpunktet i Arabia (22°32'N) og Ràs Jiyùni (61°43'E) på kysten av Pakistan.
* Omanbukta ved Muscat i Oman. Foto: Ondřej ŽváčekOmanbukta ved Muscat i Oman. Foto: Ondřej Žváček
* Hamna i Gwadar i Pakistan med utsyn over Omanbukta.Hamna i Gwadar i Pakistan med utsyn over Omanbukta.
* Eit amerikansk marineskip sigler gjennom bukta.Eit amerikansk marineskip sigler gjennom bukta.

Sjå òg
------

* Omanbukta ørken og halvørken

Kjelder
-------

* *Delar av denne artikkelen bygger på «Gulf of Oman» frå Wikipedia på engelsk, den 3. juni 2016.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  «Limits of Oceans and Seas, 3rd edition» (PDF). International Hydrographic Organization. 1953. Arkivert frå originalen (PDF) 8. oktober 2011. Henta 28. juni 2016.

Koordinatar: 25°N 58°E﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames

 |
Leire.
**Leire** er ein finkorna jordtype, som består av meir enn 15 % (vekt) partiklar med ein diameter på mindre enn 0,002 mm. Ved teksturanalyse av jordtypar er leirfraksjonar dei mest finkorna. Når leira opptar vatn, svulmar ho opp. Samtidig skjer det ei omfordeling av elektrona på overflata, slik at kvar partikkel får ein negativ ladning. Dette gjer, at 
leire er plastisk når ho er våt, og kan enkelt formast. I tørr tilstand blir ho stiv og ved oppvarming skjer det permanente fysiske og kjemiske reaksjonar som forandrar leira til eit keramisk materiale. På grunn av desse eigenskapane kan leire brukast til å lage keramikkgjenstandar til både nyttige og dekorative formål. Døme er murstein, tegl, porselen og keramikk.

Kvikkleire er ein type marin leire som finst i istidsavsetningar i Noreg, Canada og Sverige. Det er ein ustabil leire som lett blir flytande og som har forårsaka mange dødlege jordskred.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Leire**

* fagboginfo.dk: Fra ler til keramik. Redigeret af Lise Seisbøll Arkivert 2003-12-12 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* NDL

 |
**Leine** er ei elv i Niedersachsen og Thüringen i Tyskland og ei av sideelvane til Aller frå venstre med ei lengd på 281 km. 

Ho har sitt utspring nær Leinefelde i Thüringen. Førti kilometer ned i elva renn ho inn i Nidersachsen og vidare nordover. Viktige byar langs elva er Göttingen, Alfeld og Gronau, før elva renn inn i Hannover, den største byen ved elva. Om lag 40 kilometer nord for Hannover, nær Schwarmstedt, munnar elva ut i Aller. 

Sjølv om det stundom oppstår flaum i elva, vert det vanlegvis få øydeleggingar. Elva er berre framkommeleg i dei nordlege delane, men i tidlegare tider var ho ei transportåre heilt opp til Göttingen. Elva er noko forureina og vert ikkje nytta til drikkevatn, men er ikkje i så dårleg stand at det ikkje finst fisk her. 

Ved Göttingen vert ein del av elva leia inn i ein kanal som går meir eller mindre parallelt til elva.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Leine» frå Wikipedia på engelsk, den 12. juni 2007.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* GeoNames

 |
**Erling Engan** (14. juni 1910–9. mai 1982) var ein norsk gardbrukar og politikar frå Saltdal. Han var stortingsrepresentant frå Nordland og Bondepartiet/Senterpartiet frå 1954 til 1973.

Engan gjekk både trearbeidarskule og folkehøgskule i ungdomsåra, før han avslutta utdanninga med landbruksskule i 1936. Han tok i 1938 over farsgarden Engan, og arbeidde elles for Redningsselskapet som fylkessekretær i Nordland i tida 1939-47 og for forsikringsselskapet Brage frå 1947 til 1954.

Frå 1951 til 1979 var Engan formannskapsmedlem i Saltdal herad. Periodane 1951-54 og 1958-73 var han medlem av landsstyret i Senterpartiet. Hausten 1953 vart han vald til å representerte Nordland fylke på Stortinget, og seinare attvald fire gongar. På Tinget var Engan medlem i Administrasjonskomiteen dei fyrste fire sesjonane, sidan var han sekretær i Sjøfarts- og fiskerikomiteen frå 1958 til -65 og deretter hadde han i åtte sesjonar sete i Samferdslekomiteen, perioden 1969-73 var han nestformann i komiteen. I si siste periode på Stortinget var han også nestformann i Senterpartiet sitt gruppestyre.

Engan fekk Kongens fortjenstmedalje i gull i 1980.

Kjelder
-------

* Stortingsbiografi

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* PolSys

 |
Foto:
Anders Beer Wilse (1924)
 

**Marstein stasjon** er ein nedlagt jernbanestasjon på Raumabanen ved bygda Marstein i Rauma kommune i Møre og Romsdal. Stasjonen vart oppretta den 30. november 1924 til den offisielle opninga av Raumabanen som ein stasjon betjent for ekspedering av tog, reisande og gods. I januar 1938 fekk Marstein status som stoppestad betjent berre for reisande og gods, og i januar 1964 vart Marstein gjort om til haldeplass. Frå og med mai 1988 var Marstein ein haldeplass utan persontrafikk, og i mai 1990 vart den offisielt lagt ned. Utover 1990-talet vart Marstein igjen definert som stasjon, men med togekspeditør og utan at den fekk nokon persontrafikk.

Litteratur
----------

* Bjerke, Thor og Holom, Finn m.fl (2004). *Banedata 2004*. Oslo / Hamar: Norsk Jernbanemuseum & Norsk Jernbaneklubb. s. 96. ISBN 82-90286-28-7.  CS1 maint: Multiple names: authors list (link)

Bakgrunnsstoff
--------------

* Norsk Jernbaneklubb.no – Informasjon og bilete av Marstein stasjon
* 

* Marstein stasjon i kulturminnesok.no, nettstaden til Riksantikvaren

| **Førre stasjon** |   |  Jernbaneverket |   | **Neste stasjon** |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|
| Åndalsnesnedlagt: Romsdalshorn |  | Raumabanen |  | Vermanedlagt: Flatmark |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
|  |
| --- |
| ***Little Deuce Coupe***  Singel av The Beach Boysfrå albumet *Surfer Girl* |
|  |
| A-side | «Surfer Girl» |
| **Utgjeve** | 22. juli 1963 |
| **Innspelt** | 12. juni 1963 |
| **Sjanger** | Surferock |
| **Lengd** | 1:38 |
| **Selskap** | Capitol |
| Låtskrivar(ar) | Brian Wilson, Roger Christian |
| **Produsent** | Brian Wilson |
|
| The Beach Boys-kronologi |
| «Surfin' U.S.A»(1963) | *Little Deuce Coupe* | «Be True to Your School»(1963)
 
 |

«**Little Deuce Coupe**» er ein song skriven av Brian Wilson og Roger Christian. Songen kom først ut som B-side på The Beach Boys sin «Surfer Girl» i 1963. Han kom òg ut på albuma *Surfer Girl* og *Little Deuce Coupe* same året. 

«Surfer Girl» nådde 7. plass på Billboard Hot 100, medan «Little Deuce Coupe» vart nådde 15. plass, som var den høgaste plasseringa ei av B-sidene til The Beach Boys nådde. 

Bandet nytta korte bitar av songen for å introdusere bandmedlemmene under konsertar i 1963, før dei starta på sjølve songen.

Komposisjon
-----------

Musikken vart skriven av Brian Wilson og teksten av den lokale radioprataren Roger Christian. Songen er ein typisk bilsong av The Beach Boys, som dei hadde fleire av i tillegg til surfesongane. Bilen det er snakk om er ein Ford Model B frå 1932 som vart kalla «deuce coupe».

Innspeling
----------

Songen vart spelt inn ved Western Studios den 12. juni 1963 på same dag som innspelinga av «Surfer Girl». Dette var den første innspelinga der Brian Wilson offisielt var produsent, samt den siste før Al Jardine kom tilbake i bandet. 

### Musikarar

* Mike Love - solovokal
* David Marks - gitar
* Brian Wilson - bassgitar, piano, vokal
* Carl Wilson - sologitar, vokal
* Dennis Wilson - trommer, vokal

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Little Deuce Coupe (song)» frå Wikipedia på engelsk, den 25. august 2009.*
**Marte Movik** (1814–1905) var ei husmannskone i Movika i Førde som tok jobb som amme i Bergen. Kompetansen og erfaringane frå byen tok Marte med seg heim til Sunnfjord og ho vart på mange måtar ein innovatør i lokalsamfunnet, både blant husmannsfolk og på futegarden Bruland.

Movika
------

HusmannsplassMarte gifta seg med husmannssonen Nils i Movika i 1844. Sunnfjord Museum held i dag til på denne gamle husmannsplassen. Same året som dei gifta seg fekk Marte og Nils to feste på plassen, men armoda var stor og dei trong midlar utover bytearbeid og naturalia, og meir enn dei kunne skaffe frå vintersildfiske og leigearbeid. Løysinga på dette var at Marte flytta til Bergen og tok jobb som amme for rikmannsborn.

Ammer frå Sunnfjord
-------------------

På 1800-talet var det ikkje uvanleg at unge, fattige kvinner frå Sunnfjord drog til Bergen for å jobbe som ammer. Det var to ulike former for ammer: våtammer og tørrammer. Våtammene jobba i heimar der mora sjølv ikkje ville eller kunne amma borna sine. Tørrammene var barnepiker for større born.

Sosiologen Eilert Sundt skreiv på denne tida om ammene i Bergen: "Hvor man ser sig om på byens gader, ser man disse Søndfjords-ammer med småbørn på armene; jeg synes jeg kjender dem – ikke alene på de sorte huer med fine hvide kanter, men også på deres stilfærdige og troværdige væsen." Kunstnaren Johan F. L. Dreier, "Tolbod Alminding", illustrerer Tollbodalmenningen i Bergen i 1830-åra, og her er også dei sunnfjordske ammene eit sentralt motiv.

Marte Movik reiste til Bergen då sonen Kristian vart fødd og fekk jobb som våtamme hjå ein borgarfamile. Seinare heldt ho fram som tørramme hjå den same familien og vart i Bergen i 11 år.

Potteplantar i glaskarmen
-------------------------

InteriørMarte tok med seg mykje av det ho lærte i byen heim til Sunnfjord. Ho kjøpte også med seg heim saker som ingen før hadde sett i bygda, som til dømes ein gulldekorert kaffikopp. Det vert sagt at Marte var den første i bygda som hadde potteplantar i glaskarmen. Dei lærte også at dei skulle vaske golva, noko som var uvanleg i husmannsstover på den tida.

Mykje av det Marte hadde lært i byen kom til nytte når futegarden Bruland arrangerte fine selskap og store festar. Marte jobba for og vart godt kjend med futen si kone, Randi Blehr og niesa hennar, pianisten og forfattarinna Dagny Juel.

Referansar
----------

1. ↑  *Eilert Sundt (1866) Om Sedeligheds-Tilstanden i Norge – Tredie Beretning*, arkivert frå originalen 23. oktober 2013, henta 22. oktober 2013
2. ↑  *Galleri: Sunnfjordske ammer på Tollbodalmenningen i Bergen i 1830-åra. Illustrasjon: Johan F. L. Dreier/Universitetsbiblioteket i Bergen*, arkivert frå originalen 5. mars 2016, henta 22. oktober 2013
3. ↑  NRK Sogn og Fjordane, Fylkesleksikon: Ammene frå Sunnfjord

Kjelder
-------

* Kvinnestemmer frå Sogn og Fjordane: Marte Moviken Arkivert 2016-04-04 ved Wayback Machine.
* Kusslid, Martinius K. (1934) Fattigannssoga. Nils og Marte Movik. *Jul i Sunnfjord 1934*.
* Tyssen, Asbjørn (1994)Sunnfjord Museum. Husmannsplassen. *Jul i Sunnfjord 1994*.
Fisjon. 235U vert treft av eit neutron, og vert dermed eit veldig ustabilt 236U-atom. Dette gjennomgår så ein kjernefysisk fisjon, og spaltar seg i eit 92Kr-atom og eit 141Ba-atom, og sender ut tre nøytron.
**Fisjon** er spalting av atomkjerner i to eller fleire andre atomkjernar som til saman har mindre masse enn dei opphavlege atomkjernane. Fisjon fører òg som oftast til at det vert frigitt neutronar og fotonar (gammastråling). På grunn av at den samla massen av dei nye kjernane er mindre enn massen til dei kjernane som vart splitta vert det frigitt energi 

{\displaystyle E=\Delta mc^{2}},
der {\displaystyle \Delta m=m\_{1}-m\_{2}} er massedifferansen før og etter fisjonen av c er lysfarten.

Når til dømes ei 235U-kjerne vert spalta til ei 141Ba-kjerne og ei 92Kr-kjerne har desse mindre masse enn 235U-kjernen, så det vert frigidd energi.

### Kjelder

* Rom Stoff Tid, fysikkbok for forkurs. Per Jerstad, Bjørn Sletbak, Arne Auen Grimenes.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* BNE
* NDL

 |
**Erling Lars Dale** (fødd 12. mars 1946 Ulvik, død 25. september 2011) var ein norsk professor i pedagogikk ved Pedagogisk Forskningsinstitutt ved Universitetet i Oslo (sidan 1993). Dale var frå Ulvik herad i Hardanger.

Dale tok magistergraden i pedagogikk i 1974 og vart tilslutta instituttet i 1976, tok doktorgrad i 1987 og vart professor i 1995. Han var særleg oppteken av didaktikk, pedagogiske grunnlagsproblem, skuleutvikling og -vurdering, lærarrolla og yrkesetikk. Ei tid var han amanuensis og fyrsteamanuensis i sosialpedagogikk ved UiO.

Han skreiv ei rekkje bøker om faget sitt. Den fyrste, *Pedagogikk og samfunnsforandring*, er frå 1972. Seinare skreiv mellom anna *De strategiske pedagoger – pedagogikkens vitenskapshistorie i Norge* (1999), *Rom for alle, blikk for den enkelte* (2004) og *Vurdering og læring i en elevaktiv skole* (2006).

Dale døydde på Kongsvinger.

Kjelder
-------

* «Erling Lars Dale» på Wikipedia på bokmål og riksmål, innhenta 4. januar 2010.
* Knut Olav Åmås [red.]: «Dale, Erling Lars» i *Hvem er hvem?* (Aschehoug, 2008).

Bakgrunnsstoff
--------------

* Publikasjonar av Erling Lars Dale i forskingsdokumentasjonssystemet Cristin

* Presentasjon ved UiO Arkivert 2008-05-17 ved Wayback Machine.
* Bibliografi hjå Bibsys[*daud lenkje*]
* Heimstad frå SNL-artikkel om Dale.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* CRIStin

 |



1. ↑
2. ↑
**Marta Steinsvik**, f. Tonstad, (23. mars 1877–27. juli 1950) var ein norsk forfattar, omsetjar, målkvinne og fyrste kvinne uteksaminert som teolog ved Menighetsfakultetet.

Marta Tonstad vart fødd på garden Skjeggestad i Bakke sokn ved Flekkefjord den 23. mars 1877. Faren Torkell Tonstad var fødd i Sirdal, men var den tida lærar i Flekkefjord. Han åtte òg garden Skjeggestad, og her var Marta til ho var tre år gamal. Mora Ingeborg var òg frå Tonstad, og båe var av særs gamle bondeætter. 

I 1894 tok ho til å skriva i avisa *Den 17de Mai*, som hadde teke til å koma ut same året. 

Den 16. mai 1896 gifta ho seg med Rasmus Olai Steinsvik, som var ein av mennene bak bladet *Den 17de Mai*. 

I 1910 vart ho redaktør for tidsskriftet *Kringsjaa*. Ho var språkmektig og omsette mange bøker til nynorsk. Mellom anna omsette ho *Jean d’Arc* av Louis de Conte frå 1905 og *Kvar gjeng du?* (originaltittel: *Quo vadis?*) av Henryk Sienkiewicz frå 1903. 

I mellomkrigstida argumenterte ho for gjeninnføring av jødeparagrafen i Grunnlova og for at jesuittar også i fortsetjinga skulle vere nekta tilgang til Noreg. Ho heldt fram det sterkt jødefiendtlege og konspiratoriske falsumskriftet *Sions vises protokollar* som sanning og kritiserte katolisismen hardt.

*Frimodige ytringer* kom i 1946 og handla om landssvikoppgjeret etter den andre verdskrigen.

Referansar
----------

1. ↑  Aftenposten: «Jøder og jesuiter.» 6. mai 1925

Bakgrunnsstoff
--------------

* Aasentunet har lagt ut Anton Aure si livsskildring om Marta Steinsvik. Biografien er frå 1916. Jfr. Nasjonalbiblioteket, Oslo
* Kunstnere i Akershus: Marta Steinsvik[*daud lenkje*]
* Marta Steinsvik sine verk registrert i Bibsys[*daud lenkje*]

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* Lokalhistoriewiki
* VIAF
* GND
* LCCN

 |
|  |
| --- |
| **Asp** |
| AspAsp |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Actinopteri |
| **Orden:** | Karpefisk Cypriniformes |
| **Familie:** | Karpefamilien Cyprinidae |
| **Slekt:** | *Leuciscus* |
| **Art:** | **Asp** *A. aspius* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Aspius aspius***Linnaeus, 1758 |

**Asp** (*Aspius aspius* på latin) er ein ferskvassfisk i karpefamilien. I motsetning til andre karpefiskar et aspen andre fiskar. Han er rekna som ein god matfisk. I Noreg finn ein fisken berre i delar av Glomma.

Skildring
---------

Asp kan bli opptil 9 kg, i Noreg opptil 6 kg. Fisken lever normalt enkeltvis, eller i små grupper men stimer under leiketida om våren.

Utbreiing
---------

Ein finn særleg asp i Søraust-Europa. På verdsbasis har ein ikkje nok data til å klassifisera artsstatusen.

I nasjonal raudliste 2006 vart asp oppført som sårbar etter kriteriet om utbreiing på få stader. Etter dette har ein endre kriteria på IUCN si raudliste slik at kriteriet berre kan nyttast dersom ein òg har identifisert ein eller fleire truslar mot områda det er snakk om. I Noreg reproduserer truleg asp berre i Øyeren, men det kan ikkje peikast på nokon alvorlege og umiddelbare trusselfaktorar. Arten oppfyller derfor ikkje lenger kriteria for raudlisting, og blir følgjeleg ikkje inkludert i nasjonal raudliste.

Bilde
-----

* Liten fiska asp.Liten fiska asp.
* Stor fiska asp.Stor fiska asp.
* Asperogn.Asperogn.
* Eexhibition  Subaqueous Vltava,  PragueEexhibition *Subaqueous Vltava*, Prague

Kjelder
-------

* «asp – benfiskart» i *Store norske leksikon*, snl.no.

Fotnotar

1. ↑  2010

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Fiskeslaget asp**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* NKC
* ITIS
* EOL

 |
**Marte Eide Klovning** (fødd 13. oktober 1983) er ein norsk lokalpolitikar og ordførar i Utsira kommune for Utsira Fellesliste (UFL). Før ho overtok som ordførar i juni 2012, var ho varaordførar i kommunen. Klovning er medlem av Arbeidarpartiet. 

Ved kommunevalet i 2015 stilte Klovning som kandidat for Utsira Fellesliste som fekk 59,2 prosent av røystene og vart attvald som ordførar. Ved valet var det berre to lister. Den andre lista var Utsira Bygdeliste som fekk 40,8 prosent av røystene.

Kjelder
-------

1. ↑  Søkte om jobb i barnehage – ble ordfører på Utsira - NRK.no 21. juni 2012. Besøkt 9. mars 2023
2. ↑  Taler Utsiras sak på NRK - Haugesunds Avis 18. august 2015. Besøkt 2. mars 2017
3. ↑  Valgt som ordfører før valgvaka startet - abcnyheter.no 14. september 2015. Besøkt 2. mars 2017

* *Denne artikkelen bygger på «Marte Eide Klovning» frå Wikipedia på bokmål, den 9. mars 2023.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Marte Eide Klovning hos Arbeidarpartiet.no
* Marte Eide Klovning hos Stortinget.no

 Commons har multimedium som gjeld: **Marte Eide Klovning**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
|  |
| --- |
| ***«You»***  Song av Tornike Kipiani |
|  |
| **Land** | Georgia |
| **Språk** | Engelsk |
| **Utgjeve** | 15. mars 2021 |
| **Sjanger** | Rock, poprock, bluesrock |
| **Lengd** | 03:03 |
| **Selskap** | Universal Music Denmark |
| Låtskrivar(ar) | Tornike Kipiani |
|

**«You»** (norsk 'du') er ein song frå 2021 som er komponert og vert framført av den georgiske songaren Tornike Kipiani. Songen vart utgjeven i mars 2021 og var det georgiske bidraget til Eurovision Song Contest 2021 i Rotterdam i Nederland.

Om songen
---------

Etter å ha vunne den georgiske versjonen av *Idol* i januar 2020, vart Kipiani vald til å representere Georgia i Eurovision Song Contest 2020. EBU vedtok i midten av mars å avlyse Eurovision Song Contest på grunn av koronaviruspandemien. Nokre dagar etter avlysinga vedtok Georgias offentlege kringkasting at Kipiani skulle representere landet i Eurovision Song Contest 2021.

1. mars 2021 kunngjorde den georgiske kringkastaren at Kipiani skulle framføre låten «You». Denne er skriven av Kipiani sjølv og vert skildra som ein song innan sjangrane rock, poprock og bluesrock. I tillegg til Tornike Kipiani deltok Gori jentekor, Aleko Berdzenishvili, Marian Shengelia og Mariko Lezhava på innspelinga. Songen vart utgjeven 15. mars.

Det vart òg spela inn ein musikkvideo til songen, regissert av Temo Kvirkvelia.

### Eurovision Song Contest

Georgia deltok i den andre semifinalen av Eurovision Song Contest, som vart arrangert i Rotterdam Ahoy i Rotterdam i Nederland torsdag 20. mai. «You» enda nest sist i semifinalen og kvalifiserte ikkje seg til finalen laurdag 22. mai 2021.

Svenske Emilia Sandquist var kunstnarisk ansvarleg for sceneshowet til Georgia under tevlinga. Sandquist har tidlegare regissert sceneshow for fleire artistar i svenske *Melodifestivalen*.

Referansar
----------

1. ↑  «Eurovision Georgia: GPB confirms Tornike Kipiani as Eurovision 2021 Georgian act - ESCToday.com» (på engelsk). ESCToday. 19. mars 2020. Henta 1. mars 2021.
2. ↑  «Latest news: North Macedonia sets a date 🇲🇰» (på engelsk). 1. mars 2021. Henta 1. mars 2021.
3. ↑  «🇬🇪 Tornike Kipiani to sing 'You' at Eurovision 2021» (på engelsk). 1. mars 2021. Henta 1. mars 2021.
4. ↑  «Eurovision 2021 Semi-final 2 Results». Henta 22. mai 2021.
5. ↑  «Eurovision 2021 Georgia: Tornike Kipiani - "You"». Henta 1. mars 2021.

* *Denne artikkelen bygger på «You (Tornike Kipiani-sang)» frå Wikipedia på bokmål, den 2. desember 2021.*
**Martha Frederikke Johannessen** (fødd 26. oktober 1907 i Torsnes, daud 4. september 1973) var ein norsk politikar for Arbeidarpartiet. Ho representerte Østfold på Stortinget i fire periodar frå 1958.

I ungdomen jobba Johannessen som ekspeditør. Seinare var ho husmor. Etter andre verdskrig tok ho bibliotekutdanning og arbeidde som bibliotekar fram til ho vart fast innvald på Stortinget i 1958. I perioden 1954–57 var ho vararepresentant. I sine tre første periodar var ho medlem av Odelstinget og kyrkje- og undervisingskomiteen, i den siste av Lagtinget og sosialkomiteen. Ho døydde kort tid før utløpet av siste periode.

Johannessen var medlem av Torsnes kommunestyre og kommunen sin varaordfører frå 1956 til 1963 og medlem av Borge kommunestyre frå 1964 til 1967.

Kjelder
-------

* Terje Nordby (red.): *Storting og regjering 1945–1985.* *Biografier*, Kunnskapsforlaget 1985.

---

* *Denne artikkelen bygger på «Martha Frederikke Johannessen» frå Wikipedia på bokmål, den 19. desember 2015.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |