recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Paleomagnetisme rundt ein midthavsrygg.
**Paleomagnetisme** er studiet av spor etter magnetfeltet til jorda i bergartar. Nokre mineral i stein bevarer eit minne (remanens) om styrken og retninga til magnetfeltet til jorda når dei dannast. Dette kan gje kunnskap om endringar i jordmagnetfeltet, og vere grunnlag for å angje korleis tektoniske plater har rørt seg. Spor etter polvendingar i lag av vulkanske og sedimentære bergarter gjev ein tidsskala som blir brukt i geologien.

Magnetiske mineral som jarn vil bidra til å vende krystall- eller molekylstrukturar i bergarter mot den eksisterande magnetpolen, og over eit større område kan ein måle vinkelskilnader for å undersøkja i kva for ei retning, og kor langt unna den magnetiske nordpolen låg frå staden på det aktuelle tidspunktet. Samanlikning mellom paleomagnetiske data frå same tidsepoke på ulike kontinent blir brukt til å avgjere korleis kontinenta låg i tilhøve til kvarandre. Denne typen forsking er brukt til å gjenskape kontinentaldrifta og den historiske platetektonikken dei siste to milliardar åra. Ofte samanliknar forskarane to område på ulike kontinent «mot kvarandre» paleomagnetisk, til dømes for å stadfeste geologiske indikasjonar på at kontinenta har hengt saman.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Paleomagnetisme» frå Wikipedia på bokmål, den 27. desember 2013.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* L.J.Pesonen et al, «Paleo-Mesoproterozoic Supercontinents – A Paleomagnetic View», *Geophysica* nr 48 1-2, 2012, side 5-47.
* Shihong Zhang et al, «Pre-Rodinia supercontinent Nuna shaping up: A global synthesis With New paleomagnetic results from North China», *Earth and Planetary Science Letters*  353–354, 2012, side145–155.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* NDL

 |
**Kathryn Jane Cook**, fødd **Smallwood** (fødd 3. mai 1960) er ein britisk tidlegare friidrettsutøvar frå Winchester som tevla i ulike sprintdistansar. Ho vann EM-sølv 1982 og VM-bronse 1983 på 200 meter og OL-bronse 1984 på 400 meter. Med britiske lag i 4 x 100 m stafett vann ho i tida 1978-84 to EM-sølv, VM-sølv og to OL-bronsar.

Aktiv
-----

Cook var britisk rekordhaldar på 100 m, 200 m og 400 m i over 25 år. Hennar bestetid på 100 m på 11,10 sekund var britisk rekord 1981–2008. På 200 m heldt ho landsrekorden frå 1979 til 2015, aller fortast sprang ho då ho med tida 22,10 måtte nøye seg med fjerdeplass under Sommar-OL 1984 i Los Angeles. Tre dagar før OL-finalen på 200 m i Los Angeles vann ho bronsemedaljen på 400 meter etter å ha vorte klokka inn på 49,43 sekund. 

Kathy Smallwood byrja sanke internasjonale medaljar under Samveldeleikane 1978, der ho var med å sikre England sigeren i 4 x 100 m stafett, ein prestasjon laget ho og medsystrer gjentok i 1982 og 1986. Under EM 1978 tok Smallwood og lagkameratane sølv i stafettkonkurransen. To år seinare vart det stafettsølv i Sommar-OL. To nye sølv kom på høvesvis 200 m og 4 x 100 m stafett då europameisterskapen 1982 fann stad i Aten, på 200-meteren kom ho i mål tre hundredels sekund etter Bärbel Eckert frå Aust-Tyskland.

Under den fyrste verdsmeisterskapen i friidrett i 1983 vann Kathy Cook bronsen på 200 meter bak austtyske Marita Koch og Merlene Ottey frå Jamaica, samt sølv i 4 x 100 meter stafett. Ein nytt stafettmedalje sikra Cook seg under dei olympiske sommarleikane 1984 i Los Angeles, få dagar etter ho vann bronsemedaljen på 400 meter. I OL-finalen på 200 m rauk bronseplassen med minst mogleg margin, ein hundredels sekund.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* EM 1978 i Praha: Sølv i 4 x 100 m stafett (42,72). Utslått i semifinalane på 200 m (23,12=nr 9)
* OL 1980 i Moskva: Nr 5 på 200 m – 22,61, nr 6 på 100 m – 11,28. Bronse i 4 x 100 m stafett (42,43)
* EM 1982 i Aten: Sølv på 200 m – 22,13 og i 4 x 100 m stafett (42,66)
* VM 1983 i Helsinki: Bronse på 200 m – 22,37 og sølv i 4 x 100 m stafett (42,71)
* OL 1984 i Los Angeles: Bronse på 400 m – 49,43 og i 4 x 100 m stafett (43,11). Nr 4 på 200 m – 22,10
* EM 1986 i Stuttgart: Utslått i semifinalane på 200 m (23,20=nr 10). Nr 5 i 4 x 100 m stafett (43,44)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Kathy Smallwood-Cook» frå Wikipedia på engelsk, den 11. juli 2020.*
**Zózimo Alves Calazães** (19. juni 1932–17. juli 1977) var ein brasiliansk fotballspelar som vart verdsmeister for Brasil i 1962.

### Klubbspel

Zózimo, som han vart kalla på bana, vart fødd i Salvador, hovudstaden i delstaten Bahia. Han var aktiv som forsvars- eller midtbanespelar frå 1948 til 1967. Lengste tida, 1951-65, spelte han på Bangu, eit lag frå Rio de Janeiro. Vidare var han innom klubbane São Cristóvão, Flamengo, Portuguesa og Guarantinguet i heimlandet, samt Sporting Cristal i Lima i Peru, og Águila i El Salvador. I 1965 vart han delstatsmeister i Rio de Janeiro me sin nye klubb; Flamengo.

### Landslagsspel

Zózimo var med på det brasilianske OL-laget under Sommar-OL 1952 i Helsingfors. Han debuterte for Brasil sitt A-lag i november 1955 i ein heimekamp på Maracanã-stadion mot Paraguay. I 1958 var han med i VM-troppen som i Sverige vann Brasil sitt fyrste VM-gull i fotball, men utan å få speletid. Fire år seinare var han sentral i midtforsvaret då Brasil vart verdsmeister i fotball i Chile, etter 3-1 over Tsjekkoslovakia i finalen. Gjennom sine sju år på landslaget, 1955-62, spelte han 35 kampar og skåra eitt mål.

Zózimo Alves omkom i ei trafikkulukke med bil i Rio de Janeiro i 1977, 45 år gammal.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Zózimo Alves Calazães» frå Wikipedia på tysk, den 18. juli 2014.*
Mann renn nedover på ein løypestreng.
Løypestreng over juv i Alpane.
**Løypestreng** eller **lauparstreng** er eit ståltau (kabel eller vaier) som heng i fritt spenn mellom to punkt, ofte med eine punktet høgare enn det andre.Ein kan tre ei trinse på vaieren og tau festa til henne for betre kontroll. Løypestreng er blitt mykje brukt til transport i kupert terreng, til dømes ned lier, over juv og elver, men kan òg brukast som underhaldning, til dømes som leikeapparat og i samband med turisme.

Noreg
-----

Løypebaner vart i Noreg mykje brukt til å sleppa høybører frå utslåttar nedover til gards, over elvar og juv, eller berre for å spara ryggen. Dersom fallet var riktig, var det nok å festa børa til tauet med ein bit ståltråd. Det kunne halda børa heile vegen ned til bakken. Meir avanserte konstruksjonar hadde ei trinse tredd innpå vaieren, og tau festa til trinsa så ein hadde høve til å bremsa eller hala til seg det som skulle opp. Permanente løypestrengar var utstyrte med vinde og sveiv. Då kunne ein òg nytta strengen til vassrett transport, over dalar, elvar og vatn.

Løypestreng var somme stader på Vestlandet, særleg på fjellgardar, den viktigaste transportmåten for varer. Over tida har dei gått stadig meir ut av bruk, fordi dei fleste bustader har fått vegsamband. Sidan kabelen rustar og treverket rotnar vekk, vil løypestrengane mest truleg vera forsvunne som kulturminne om ein del år.

Sjå òg
------

* Taubane

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen byggjer på «Løypestreng» frå Wikipedia på bokmål, den 10. juli 2009.*
* Store Norske Leksikon om løypestreng.

Bakgrunnsstoff
--------------

* «Flyr over elva på rekke og rad»[*daud lenkje*]. Reportasje ved ut.no
* Eldre fotografi av løypestreng på Røysheim i Lom
**Nadezjda Fjodorovna Olizarenko** (fødd **Nadezjda Fjodorovna Musjta**, 28. november 1953–18. februar 2017) var ein russisk friidrettsutøvar frå Brjansk som representerte Sovjetunionen. Ho tevla jamnast på mellomdistansane, men deltok også på 400 meter. Høgdepunktet var OL 1980 i Moskva der ho vann gullet på 800 meter med tida 1.53,43. Dette var ny verdsrekord, og er den nest beste tida på verdsstatistikken, bak Jarmila Kratochvílová si rekordnotering. I 1986 vart Olizarenko europameister på 800 m.

Aktiv
-----

Nadezjda Musjta vart slått på målstreken då ho meisterskapsdebuterte på 800 m under friidretts-EM 1978 i Praha. Hennar eiga landskvinne Tatjana Providokhina vann løpet, to hundredels sekund føre Musjta. Begge dei to sprang så etappar for Sovjetunionen sitt lag i 4 x 400 m stafett, eit lag som vart slått med 1,3 sekund av Aust-Tyskland og fekk sølv. Året etter vann Musjta 800 m under universiaden i Mexico-byen og kom på andreplass i verdscupen i Montreal.

Den 12. juni 1980 sette ho i Moskva, no som Nadezjda Olizarenko, ny verdsrekord på 800 meter med tida 1,54,85. Vel seks veker seinare og på same arenaen, forbetra ho verdsrekorden til 1.53,43 og vart olympisk meister, med landskvinnene Olga Minejeva, 1.54,81, og Tatjana Providokhina, 1.55,46 på dei andre medaljeplassane. Ho deltok også på 1500-meteren i leikane, der ho tok bronsen bak landskvinna Tatjana Kazankina og Aust-Tysklands Christiane Wartenberg.

Etter nokre sesongar på sidelinja vart Olizarenko i 1985 nummer to på 800 m ved innandørs-EM 1985 i Pireus og ho kom på tredjeplass i verdscupen i Canberra.

Under europameisterskapen 1986 i Stuttgart sigra Olizarenko på 800 m, 0,27 sekund framom den austtyske toppløparen Sigrun Wodars. Året etter enda ho på sjuandeplass i VM, medan ho i 1988 tok farvel med toppidretten då ho rauk ut or Sommar-OL i semifinalane på 800 m. 

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* EM 1978 i Praha: Sølvmedaljar på 800 m – 1.55,82, og i 4 x 400 m stafett
* OL 1980 i Moskva: Gull på 800 m – 1.53,43, bronse på 1500 m – 3.59,5
* EM 1986 i Stuttgart: Gullmedalje på 800 m – 1.57,15, framom Sigrun Wodars (1.57,42)
* VM 1987 i Roma: Nr 7 – 2.00,2
* OL 1988 i Seoul: Utslått i semifinalane (2.05,2 =nr16)

Olizarenko døydde i Odessa i Ukraina.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Nadeschda Fjodorowna Olisarenko» frå Wikipedia på tysk, den 21. august 2016.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
**Thorvald Hellesen** (25. desember 1888–22. oktober 1937) var ein norsk målar frå Oslo, kjend for sine kubist-inspirerte dekorative verk.

Hellesen avla examen artium og gjekk så eitt år på krigsskulen, før han braut av for verte kunstnar. Deretter studerte han 1910-11 ved Statens Kunstakademi som elev under Christian Krohg. I 1912 reiste han til Paris, der han var elev hos Fernand Léger og vart kjent med avantgardistar som Pablo Picasso og andre. Han budde 23 år i Paris, med korte besøk til Oslo og København. Etterkvart vart han perifer i kunstmiljøet, og tok strøjobbar som filmskodespelar. Han vart mykje sjuk i 1937 og vart send heim til Oslo, der han døydde like etter.

Hellesen viste bileta sine i Noreg, mellom anna i 1919 i hovudstaden i utstillingshallen til Tivoli. I mars 1920 deltok han på «La Section d'Ors» sine utstillingar i Paris, same året som han laga hovudverket sitt; *Les deux amis*. Elles deltok han på utstillingar i «Salon des Indépendants» frå 1920 til -25. I 1925 deltok Hellesen på ei stor utstilling i Paris saman med ei rad leiande i avantgarden. Det var den fyrste internasjonale utstillinga med avantgardekunst etter verdskrigen.

Verk frå 1920
Stilen til Hellesen utvikla seg til å verte meir og meir dekorativ, tenkt nytta til større veggar og detaljar til arkitektoniske uttrykk. Til sjøfartsbygningen i Oslo, påbyrja i 1923, laga han dekorasjonar av plankubistisk karakter. I 1936-37 fargesette han eksteriøret i St. Annæ Passage i København. Han laga også mønster til tekstilar mm.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Thorvald Hellesen» frå Wikipedia på bokmål, den 14. juli 2014.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* Norsk kunstnerleksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI

 |
Al Khazneh i Petra.
**Nabatearane** var i oldtida eit nordarabisk folk som danna eit kongerike i området austom Palestina. Dette riket vart danna på 300-talet fvt. og hadde byen Petra som hovudstad. 

Ein trur at nabatearane tilhøyrde eit arabisk folk som hadde innvandra sørfrå i første hundreåret fvt. Landområdet deira kom til å omfatte stadar som tidlegare hadde tilhøyrt edomittane. Nabatearane dreiv karavanehandel mellom middelhavslanda og Saba i Sør-Arabia. Dei var dugelege handelsfolk og handla med myrra, krydder, silke frå India, elfenbein frå Afrika og med dyr. Riket deira vart etterkvart ganske viktig og kom til å omfatte delar av Libanon og Syria, men med tida kom det under innverknad av Romarriket.

Nabatearane bygde fleire byar i Negev. Dei gjorde seg òg notert for vatningsanlegga sine og kanalar som leidde vatn til store cisterner. Dei framstelte mykje kunst, som viser påverknad frå grekarane.

Aretas I var ein nabateisk konge som levde samstundes med Aleksander den store. Fleire av dei etterfølgjande kongane gjorde seg notert. Seinare kom kongane til å vere forplikta overfor romarane.

Kong Aretas IV hadde ei dotter som var gift med Herodes Antipas. Då Herodes Antipas skilde seg frå henne, førte det til krig. Apostelen Paulus oppheldt seg ei tid i riket til nabatearane, truleg i nærare tre år. Kong Aretas IV ynskte å fengsle han, men Paulus slapp unna ved å verte fira ned frå bymuren i ei korg.

Det er funne fleire tusen nabateiske innskrifter, ikkje berre i deira eige område, men òg på Sinaihalvøya, i Egypt, Hellas og Italia. Dei hadde eit eige skriftspråk som med tida utvikla seg til det arabiske alfabetet.

Ruinane av Petra med fleire bygningar hogd ut i fjellet er i dag ein stor turistattraksjon.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Nabateere» frå Wikipedia på bokmål, den 4. juli 2014.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Josefus, Historia til jødane 18:109-118
2. ↑  Paulus brev til galatarne 1:17-18
3. ↑  2. Korintarbrevet 11:32-33
4. ↑  Apostelgjerningane 9:23-25
Bandspelar, Tandberg serie 14
**Tandbergs Radiofabrikk** var eit norsk føretak som vart stifta for å produsere radioapparat.

Føretaket vart stifta i 1933 av sivilingeniør Vebjørn Tandberg og låg i Kongens gate, i Oslo. I starten var det berre tre tilsette og lokala var på berre 40 m2. Produksjonen auka jamt og føretaket flytta fleire gongar til større lokale, før det i 1951 bygde nye moderne fabrikklokale på 9600 m2 på Kjelsås.

I tillegg til radioapparat produserte Tandberg fjernsynsapparat, spolebandopptakarar, høgtalarar og forsterkarar.

I 1972 gjekk Tandberg motviljug med på å ta over det kriseramma Radionette, etter sterkt press frå Jens Christian Hauge, som var styreformann i Radionette og styremedlem i Tandbergs Radiofabrikk frå 1972 til 1978. Etter samanslåinga gjekk Tandberg Radiofabrikk med underskot og i 1978 gjekk føretaket konkurs.

Etter konkursen vart det stifta fleire nye føretak, med Tandberg i namnet: 

* Tandberg Industrier A/S (oppløyst)
* Tandberg Audio A/S (konkurs)
* Tandberg Audio Products AS (konkurs)
* Tandberg Television ASA
* Tandberg Data ASA
* Tandberg Storage ASA
* Tandberg ASA
* Tandberg Telecom AS
* Tandberg USA Inc.
* Tandberg Educational

Bakgrunnsstoff
--------------

* Tandbergs historie - selskaper og fabrikker Arkivert 2004-08-14 ved Wayback Machine. på
* Arkivert 2013-12-30 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF

 |
**Thorvald Christian Christensen** (9. juli 1833–6. januar 1913) var ein norsk jurist, stortingsrepresentant og ordførar i Arendal.
Halvor Olaus Christensen var far hans, Christian Christensen Kollerud farfaren.

Christensen vart fødd i Stavanger. Han reiste til Christiania for å studere i 1849. Han tok juridisk embetseksamen, cand. jur. i 1856, og var tilsett i Finansdepartementet, der han vart byråsjef i 1872. Under verdsutstillingga i Paris 1867 var han norsk kommissær, same året vart han kammerherre ved det norske hoffet.

I 1875 takka han nei til å bli dommar ved den internasjonale domstolen i Egypt.

Christensen flytta i 1881 til Arendal, der han fekk arbeid som tollinspektør, og budde i byen som ungkar resten av sitt liv. Han engasjerte seg politisk, og var ordførar i byen frå 1887 til 1895. Elles var han mykje interessert i kunst og tok initiativ til opprettinga av portrettgalleriet i Arendal rådhus.

I 1889 vart Christensen vald inn på Stortinget som 1. representant for Arendal og Grimstad på partiet Høgre sitt program.

Utmerkingar
-----------

Christensen vart utnemnd til riddar av St. Olavs Orden i 1867, og til kommandør av 2. klasse i 1895, riddar av Vasaordenen, kommandør 2. klasse av Zähringerløvens orden og riddar av den franske Æreslegionen.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Koordinatar: 61°9′40.406″N 6°56′31.729″E﻿

**Slindebjørka** eller **Slindebirken** var eit bjørketre som stod på garden Indre Slinde i Sogn til det bles ned i ein storm i 1874. 
Treet var eit populært motiv for nasjonalromantiske kunstnarar og diktarar.

Treet stod på Hydneshaugen, ein gravhaug frå 400-talet. Haugen blei rekna som heilag. Ifølgje tradisjonen helte gardfolket ei kanne øl over røtene til treet kvar julaftan, og det var aldri kome «kvast» (dvs. øks eller kniv) på treet.

Nasjonalromantikk
-----------------

I.C. Dahl sitt vinterbilde av Slindebirken frå 1838. Heng no i Ny Carlsberg Glyptotek
I norsk nasjonalromantisk kunst på første halvdel av 1800-talet var Slindebjørka eit populært motiv. Nærleik til slagstaden på Fimreite i fjorden gav også staden appell til nasjonalromantikarane.

Ho blei måla av Thomas Fearnley, I.C. Dahl og Johannes Flintoe. I.C. Dahl måla sitt første bilde av treet i 1831. I dette bildet la han til ein bautastein, sjølv om det ikkje finst nokon slik stein på denne staden på Slinde. Fearnley måla sitt kjende bilde *Slindebirken* i 1839. Han var truleg inspirert av I.C. Dahl og Caspar David Friedrich, og bildet var send inn som prøvearbeid for å bli medlem av direksjonen ved Den kongelige Tegneskole, som også var direksjon for Nasjonalgalleriet. Fearnley-bildet «Slindebirken» blei motiv for eit frimerke gjeve ut av Posten i 1972.

Johan Sebastian Welhaven skreiv diktet «Det fredede træ» om Slindebjørka.

Ved Sognefjorden paa gaarden S l i n d e,
der er den stolteste birk at finde;
paa Hydneshoug, over kjæmpens ben,
strækker den vidt sin kraftige gren
og holdes i ære
og kan sin alder mod skyen bære

Kjelder
-------

1. ↑  Slindebjørka Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane; NRK.no
2. ↑  Per Fett (1973). *Førhistoriske minne i Midhordland: ukjende funnstader : tillegg, etterord*. Historisk museum. s. 25.
3. ↑  Tommy Sørbø (1995). *Norges nasjonalmalerier*. s. 20. ISBN 8251615801.
4. ↑  dikt.org Det fredede træ av Welhaven

* *Denne artikkelen bygger på «Slindebirken» frå Wikipedia på bokmål, den 26. juni 2018.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Fearnley sitt bilde i Google Art Project

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
*Denne artikkelen handlar om det tidlegare landet. For andre tydingar av oppslagsordet, sjå Tanganyika (fleirtyding).* 

**Tanganyika** var ein sjølvstendig stat i Aust-Afrika som fanst frå 1961 til 1964. Han vart oppretta 9. desember 1961, då Tanganyikaterritoriet vart uavhengig frå Storbritannia. I byrjinga var Tangayika eit samvalderike med dronning Elisabeth II av Storbritannia som statsoverhovud, men nøyaktig eitt år seinare vart landet til ein republikk. Julius Nyerere, som hadde vore statsminister i både Tanganyikaterritoriet og Tanganyika under Elisabeth II, vart den fyrste presidenten i den nye republikken. Tanganyika vart ein kortliva stat, for då Folkerepublikken Zanzibar vart sjølvstendig i januar 1964 vart det semje om å slå saman dei to statane. Unionsartiklane vart underskrive under 22. april same år, og 26. april vart dei to landa slege saman til Den sameinte republikken Tanganyika og Zanzibar. Dette nye landet skifta namn til Den sameinte republikken Tanzania 29. oktober 1964. «Tanzania» er eit samantrekt namn frå **Tan**ganyika og **Zan**zibar.

Tanganyika grensa til Indiahavet i aust, Portugisisk Mosambik, Nyasaland og Nord-Rhodesia i sør (frå 1953 til 1963 var dei to sistnemnde del av Føderasjonen Rhodesia og Nyasaland), Tanganyikasjøen (med Republikken Kongo, som frå august 1964 heitte Den demokratiske republikken Kongo, på den andre sida av sjøen), Ruanda-Urundi (som i 1962 vart til dei to uavhengige landa Rwanda og Burundi) i vest, og til Ugandaprotektoratet (som vart sjølvstendige Uganda i 1962) og Kenyakolonien (som vart sjølvstendige Kenya i 1963) i nord.

Referansar
----------

1. ↑  «United Republic of Tanzania: Union of Tanganyika and Zanzibar Act, 1964» (på engelsk). WIPO. Henta 26. april 2017.
**Nachlass**, somme gongar stava **Nachlaß**, er eit tysk ord som kan verte nytta i akademia om ei samling av etterlatne manuskript, notat, korrespondanse osv. etter ein avdød vitskapsmann eller liknande. Ordet er sett saman av dei tyske orda *nach* som tyder 'etter' og verbet *lassen* som tyder 'late'. Fleirtalsforma kan anten vere *Nachlasse* eller (med omlyd) *Nachlässe*. Ordet er ikkje vanleg brukt i norsk.

På tysk er ordet *Nachlass* eit vanleg ord som vert nytta om dei aktiva og passiva som ein avdød person let etter seg, altså det som etter norsk språkbruk utgjer dødsbuet. Ordet vert òg nytta om arven etter den døde, og dessutan om dei overleverte arkivalia etter den døde, som til dømes brev og andre dokument som har vore i hans eller hennar eige, og som kan vere eigna til å kaste ljos over livet til vedkomande. Men vart slikt arkivmateriale overlevert eit bibliotek, arkiv eller museum allereie før vedkomande døydde, taler ein om *Vorlass* i staden for Nachlass.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Nachlass» frå Wikipedia på engelsk, den 2. mai 2013.*

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GND
* NKC

 |
**Tanga** er ein administrativ region i Tanzania. Regionen ligg aust i landet, og har kyst mot Indiahavet i aust og grense til Kenya i nord og regionane Kilimanjaro i nordvest, Manyara i vest og Pwani og Morogoro i sør. Regionhovudstaden er byen med same namn. Regionen har eit areal på 27 348 km², der 572 km² er vatn. Ved den offisielle folketeljinga i 2012 hadde regionen ein folkesetnad på 2 045 205.

Para, wataita, shambala, wambugu, segeju, wadigo, wanago og wazigua er blant folkegruppene som har migrert til Tanga.

Distrikt
--------

Regionen Tanga er administrativt delt inn i åtte distrikt. Innbyggjartala som er oppgjevne nedanfor stammar frå folketeljinga i 2012. 

Distrikt i regionen Tanga| Namn | Innbyggjartal |
| --- | --- |
| Handeni | 355 702 |
| Kilindi | 236 833 |
| Korogwe | 310 346 |
| Lushoto | 492 441 |
| Muheza | 204 461 |
| Mkinga | 118 065 |
| Pangani | 54 025 |
| Tanga | 273 332 |
| **Totalt** | **2 045 205** |

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Tanga (region)» frå Wikipedia på bokmål, den 28. juli 2021.*
Koordinatar: 33°21′50″N 35°29′15″E﻿

**Nabatieh** (arabisk النبطية) eller **Nabatîyé** er det administrative senteret i Nabatieh guvernement sør i Libanon. Nabatieh har kring 85 000 og er senteret i området Jabal Amel.

Beaufortborga, ei krossfararborg nær Nabatieh.
Det vert halde marknad i byen kvar måndag då folk frå nabolandsbyane kjem hit for å veksle varer. 

På ein topp med utsikt over den sørlege Beqaadalen står Belfortborga. Borga har tilkomst frå landsbyen Arnun, som ligg 7 km søraust for Nabatieh. Føre denne festninga ligg ei stor cisterne og ruinane av ein antikk landsby. Ein er usikker på kven som bygde borga. I følgje Vilhelm av Tyr, vart ho reist av krossfarar, men somme forskarar meiner ho er eldre enn dette. Borga er nesten heilt i ruinar, og berre austveggen, inngangen og trappa i det store tårnet i midten har overlevd. 

Nabatieh har to historiske moskéar. Den eine vart bygd på 1500-talet og ligg midt i byen. Den andre vart bygd av mamelukkane og ligg i Nabatieh al Fawqa.

Innbyggjarane i Nabatieh er hovudsakleg sjiamuslimar, men her bur òg mange gresk-katolikkar.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Nabatieh» frå Wikipedia på engelsk, den 23. september 2014.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

Bakgrunnsstoff
--------------

* 

| * v
* d
* e
Flag of Lebanon Nabatieh distrikt i Nabatieh guvernement |
| --- |
| Adm. senter | Nabatieh |
| Byar og landsbyar | Aedsheet**·** Ain Boswar**·** Ain Qana**·** Aldawair**·** Arab Saleem**·** Arnoun **·** Chouqin**·** Doueir**·** Habboush**·** Harouf**·** Houmeen**·** Jbaa**·** Jarjouh**·** Jibcheet**·** Kafra**·** Kaoutariyet Al Siyad**·** Kfar Remen**·** Kfar Tebneet**·** Kfarfila**·** Kfarjouz**·** Kfarsseer**·** Kfour**·** Marwania**·** Mayfadoun**·** Nabatiye AlFawqa**·** Schhour**·** Sharqia**·** Toul**·** Zawtar El Charkiyeh**·** Zibdeen**·** Zifta |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* GeoNames

 |
Marcus Thrane.
**Thranittarrørsla** var den første store sosialistiske grupperinga i Noreg. Ho voks fram i Drammen seint på 1840-talet etter solid agitasjon frå den intellektuelle byradikalaren Marcus Thrane.

Historie
--------

Thranittarrørsla voks fram mellom arbeidarar i Drammen etter *Marcus Møller Thrane* sitt agitasjonsarbeid, først gjennom avisa Drammens Adresse og seinare hans eigen publikasjon Arbeiderforeningernes blad. Rørsla spreidde seg raskt til heile landet, og på sitt største hadde ho i følgje Thrane sjølv om lag 30 000 medlemmer fordelt på 400 ulike lag.

Ideologisk sett bygde dei i stor grad på dei engelske chartistane (arbeidarrøysterettsrørsla), sidan begge hovudsakleg kjempa for demokratisering med underskriftskampanjar som viktigaste kampmiddel. Thranittane fremja i tillegg krav om progressiv formueskatt og innskrenkingar av eigedomsretten, og såg ikkje bort frå at illegale metodar kunne verta naudsynte i kampen for arbeidarsaka.

I 1851 vart leiinga i miljøet arrestert for oppvigleri, noko som på sikt førte til at rørsla gjekk i oppløysing. Utvandringa til Amerika løyste òg ein del sosiale problem, og fjerna mykje av grunnlaget for thranittismen. I 1863 emigrerte Thrane òg sjølv, etter nokre fåfengde framlegg på å atterreisa organisasjonen. Han heldt fram med det politiske arbeidet i USA, og vart ein viktig mann m.a. i sosialistmiljøet i Chicago.

Kjelder:
--------

*Pax Leksikon (Pax forlag 1976-1982)* Nettversjon
Friluftsslipp
Slipp for mindre motorbåt eller robåt.
Ein **slipp** eller **opphalingsbedding** er eit forseggjort opptrekk for båtar og skip. Slippen gjer det mogeleg å trekkje fartøyet frå flytande posisjon og opp på tørt land. Mange slippar endar opp i ein stor verkstadshall.

Slippen består av ein dramekanisme, ei vogn som er utstyrt med støttestag (vogge) for å halde båten loddrett, og ein skinnegang på eit skråplan ned i og under vatnet til han er djupt nok nede til at båten blir liggande riktig medan han blir trekt opp. **Bedding** er sjølve underlaget eit skipsskrog står på medan det blir bygd eller reparert. Beddingen er knytt til slippen slik at fartøyet kan sjøsetjast. Normalt vert fartøyet sjøsett med akterenden først, men i tronge elvar og liknande kan sjøsetjinga gjerast på tvers, med beddingen parallelt til vasskanten. Ein beddingkran er ein heisekran som ligg langs beddingen for montering av delane på skipsskroget. 

Slippen er ein del av det naudsynte utstyret for skipsverft, der ein anten ville ha tilgang til botnen av båten for rusthandsaming eller andre arbeid, men òg for å kunne arbeide under tak. Dei største fartøya som seglar i dag, kan ikkje slippsettjast, men må i dokk.

Småbåtar i område med stor tidvasskilnad løyser problemet ved å legge båten over ein sandbanke ved flo sjø. Når der er fjøre, ligg båten fleire meter over havflata og ein har fleire timar på seg før båten flyt att.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Slipp» frå Wikipedia på bokmål, den 13. august 2013.*

* Bedding. (2013, 17. juni). I Store norske leksikon. Henta 14. august 2013 frå .
Tandberg-stand på ei utstilling i Sydney.
**Tandberg Television ASA** var eit leiande selskap innan utvikling og levering av digital-TV og satellittutstyr. 

Selskapet har røter i Tandbergs Radiofabrikk. Det blei skipa som eit dotterselskap av Tandberg den 10. oktober 1984. Aktiviteten var i Tandberg-fabrikken på Kjeller, TR3. Selskapet utvikla og produserte kringkastingsutstyr basert på C-MAC-formatet, i samarbeid med Televerket.

I 1994 flytta føretaket til Lysaker.
3. januar 1997 blei selskapet skild ut frå Tandberg som eige børsnotert selskap.
Rundt 1999 kjøpte dei ein del av Rupert Murdoch sitt NewsCorp som inkluderte ei utviklingsavdeling i Storbritannia, noko som i fleire år etterpå førte til underskot. Mykje av utviklinga i Tandberg Television vart flytta til Southampton i England, men selskapet hadde framleis noko verksemd i Tandberg-bygga på Lysaker. 

13. mars 2007 blei Tandberg Television seld til svenske Ericsson for om lag 10 mrd SEK (NOK 106 per aksje). Dei fortsette å operera som ei sjølvstendig eining i Ericsson-konsernet (i ei gruppe kalla Ericsson Business Unit Multimedia) fram til 25. januar 2010, då dei blei ein integrert del under namnet Ericsson Television Ltd.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Tandberg Television» frå Wikipedia på bokmål, den 28. november 2018.*

Fotnotar

1. ↑  «Tandberg Television i Budstikkas store Asker og Bærum-leksikon». Henta 29. september 2012. [*daud lenkje*]
2. ↑  Farewell Tandberg Television, hello Ericsson TV[*daud lenkje*]

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata
* Tandberg Television ASA sine offisielle sider Arkivert 2006-11-08 ved Wayback Machine.
* Satellittbilde som viser Tandberg-bygningane

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* BR orgnr

 |
Koordinatar: 46°06′31.5″N 7°51′51″E﻿

**Nadelhorn** er eit 4 327 meter høgt fjell i Wallis-Alpane i Sveits i kantonen Valais og høyrer til Mischabelgruppa, det nest høgste fjellmassivet i Sveits etter Monte-Rosagruppa. 

Nadelhorn er det høgste punktet i fjellrekka Nadelgrat («nålegga»), ein høgfjellsrygg som strekker seg om lag beint nord–sør ovan om turiststaden Saas-Fee i aust, og dalen Mattertal i vest. Dei tre eggene eller ryggane samlar seg i skarp topp som liknar på ei nål (på tysk:*Nadel*) når ein ser fjelltoppen frå nord. Topp-punktet er så lite at berre få klatrarar kan opphalde seg der samstundes. Dei andre fjelltoppane på Nadelgrat er Stecknadelhorn og Hohberghorn.

Fjellet vart klive fyrste gongen 16. september 1858. Franz Andenmatten, Baptiste Epiney, Aloys Supersaxo og J. Zimmermann var dei fire i klatregruppa.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Nadelhorn» frå Wikipedia på engelsk, den 21. november 2009.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Nadelhorn på SummitPost
* Nadelgrat på SummitPost

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Tangane** er ein gard nord på Fedje. Tangane er delt i dei tre bruka Nord-Tangen, Midt-Tangen og Nedst-Tangen, som strekkjer seg frå Kyrkjevågen til Rognsvågen. Aust for Tangane ligg Berge og i vest ligg Opphaugen og Børen. Dei tre bruka ligg på ei rekkje slik som namna seier med Nedst-Tangane som det sørlegaste. Namnet tyder ei landtunge som strekkjer seg ut i sjøen. 

Tangen vart første gong nemnd i skriftlege kjelder i 1563

Nord-Tangen
-----------

Nord-Tangen (uttale *nortånjenn*) er som namnet seier det nordlegaste av dei tre bruka. Tidlegare var namnet Tangen Nordre. Skattelistene i 1637 var første gongen det vart gjort skilnad mellom Tangane. Den gongen vart namnet skrive *Yttertange*. Seinare har ein skrive namnet som Nor Tonge, Nord Tongen, Nordre Tangen og Nore Tangen.

Midt-Tangen
-----------

Midt-Tangen (uttale *mitånjenn*) ligg mellom dei to andre bruka i Tangane. Det har truleg vorte frådelt Nordre Tangen. Namnet Midt-Tangen kom første gongen i bruk i 1723, for å skilje det frå det nordlege bruket. Tidlegare vart det kalla *Tangen midtre*.

Nedst-Tangen
------------

Nedst-Tangen (uttale *nestånjenn*) er det sørlegaste av dei tre. Det tidlegare namnet var Tangen Indre, som var i bruk første gong i 1645. Stundom vart òg namnet Søre Tangen nytta.

Kjelder
-------

* Arvid Skogseth (1997). *Fedje og folket: Gards- og ættesoge for Fedje*. Fedje kommune.
Folio 3v frå manuskriptet «St Petersburg Bede».
***Anglerne kirkes historie*** (latin *Historia ecclesiastica gentis Anglorum*) er hovudverket til angelsaksisk munken Beda den ærverdige. Sjølv kalla han verket ei kyrkjehistorie, men det dekker langt meir enn tittelen skulle tilseia. Fordi historia om kyrkja i England fram til hans tid i stor grad dreidde seg om misjonsverksemd, der kongane var heilt sentrale, skriv han mykje om politikk, krigføring og anna. Verket er derfor ei av dei viktigaste kjeldene til kunnskap om dei angelsaksiske kongedømma.

Verket er skrive på latin og handlar om historia til den engelske kyrkja og om England generelt, men har hovudfokus på konflikten mellom den katolske og den keltiske kristendommen. Ein går ut frå at det blei sett saman i fem band i 731, då Beda var rundt 60 år gammal.

Dei fyrste kapitla er sette saman frå tidlegare kjelder, som pavelege brev og det andre forfattarar måtte ha nemnt om England. I tillegg er det lagt inn legender og munnlege overleveringer. Frå kapittel 22 og utover dekker han tida etter at misjonærbiskopen Augustin kom til England i 596, og han har då betre kjeldemateriale. Han gjorde mykje arbeid for å få tak i kjeldene, og det er tydeleg at han for denne perioden var meir forsiktig med å bruka munnlege overleveringer når han hadde eit alternativ.

Utgjevingar
-----------

* 1475: trykt i Tyskland
* 1563: «basisutgivinga» (ukomplett)
* 1643: fyrste utgåve trykt i England
* 1688: «Köln-utgåva»
* 1742: Smith
* 1884: Giles, opptrykka i Patrologia Latina
* 1896 C. Plummer, Oxford
* 1969: Bertram Colgrave og R. A. B. Mynors, Oxford, Clarendon Press, nytrykk med rettingar i 1992
* 2005: Michael Lapidge, Paris

Norsk utgåve
------------

* Beda. *Anglernes kirkes historie*. Omsett av Else Schjøth. Aschehoug, 1979. (Thorleif Dahls kulturbibliotek). ISBN 82-03-09780-4 ; ISBN 82-03-09781-2

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Anglernes kirkes historie» frå Wikipedia på bokmål, den 27. juni 2022.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Jones, Putnam Fennell: *A Concordance to the Historia ecclesiastica of Bede*, Cambridge, 1919.
* Wallace-Hadrill, J. M.: *Bede's Ecclesiastical history of the English people: a historical commentary*, Oxford: Clarendon Press; New York: Oxford University Press, 1988.

|  |  |
| --- | --- |
| Wikisource | Originaltekst av **Anglernes kirkes historie** ved Wikisource. |

* Wikisource – latin: *Historia Ecclesiastica gentis Anglorum*
* Beda: *Historia ecclesiastica gentis Anglorum*, på latin hos *The Latin Library*.
* Beda: *Ecclesiastical History of the English Nation*, utdrag hos *Internet Medieval Sourcebook*.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND

 |
**Anguo**, med tilnamnet 'Medisinhovudstaden' (藥都), er ein kinesisk by som høyrer inn under Baodingprefekturet i Hebeiprovinsen. Han ligg 190 km sør for Beijing, under 100 km sør for Shijiazhuang, og 200 km aust for Tianjin. Offisielt innbyggjartal er 370 000.

Byen har lenge vore eit senter for tradisjonell kinesisk medisin. Han har eit verna tempel til den kinesiske medisinguden (藥王廟) som blei til rundt år 100. Han er òg eit viktig produksjons- og handelssenter for urter, og eksporter om lag 25 million kg av slike urter årleg.

I førmoderne tid hadde byen namnet **Qizhou** (祁州). I 1991 fekk Anguo bystatus. Han styrer 20 småbyar i eit område på 486 km², med sentrale Yaocheng (药城: Yàochéng) som den viktigaste.

Den kinesiske skodespelforfattaren Guan Hanqing, som verka på 1200- og 1300-talet, kom frå Anguo.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Anguo» frå Wikipedia på engelsk, den 20. februar 2005.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Felleskjøpet** er ei gruppe av uavhengige, kooperative selskap eigd av medlemene i det geografiske nedslagsfeltet sitt. Felleskjøpa er den viktigaste leverandøren av driftsmiddel til det norske landbruket, og er i tillegg den største kjøparen av norskprodusert korn. Samvirkelaget vart skipa på bakgrunn av idéen om at felles innkjøp gav betre innkjøp.

Føremål
-------

Felleskjøpet skal bidra til å betra økonomien i medlemmene på kort og lang sikt, gjennom innkjøp, foredling, sal og distribusjon av driftsmiddel, forbruksartiklar og tenester til landbruket.

Felleskjøpet består av to uavhengige, bondeeigde selskap som opererer i to geografiske område. Selskapa er organiserte etter samvirkeprinsippa. I 2022 var det samla talet på medlemer 41 000. Dei viktigaste produktområda til felleskjøpa er kraftfôr, korn, gjødsel, såvarer, maskinvarer, forbruksartiklar til landbruket og fagleg kompetanse.

Felleskjøpa har til saman 4 107 tilsette fordelt på 231 butikkar og omtrent 50 kornmottak spreidd over heile landet. Samla omsetnad i for Felleskjøpet Agri er på 18,7 milliardar kroner.

Regionale selskap
-----------------

Felleskjøpet består av to uavhengige, bondeeigde selskap i to geografiske område:

* Felleskjøpet Agri
* Felleskjøpet Rogaland Agder
	+ BondeKompaniet (systerselskap)

Soge
----

### Samarbeid gjennom samvirke

Frå midten av 1800-talet var det eit sterkt aukande behov for innkjøp av driftsmiddel som gjødsel, foredla såfrø, kraftfôr, industriproduserte maskinar til landbruket. Inspirert av idéar om samarbeid gjennom samvirke vart forløparane til dagens felleskjøp som vart stifta 5. februar 1896.

Felleskjøpa er som samvirkeorganisasjonar eigd av medlemene, i dette tilfelle bøndene. Det er medlemene som er brukarar, og felleskjøpa har som formål å gjeva størst mogleg nytte til medlemene. Felleskjøpa er medlemer i Norsk Landbrukssamvirke, ein interesseorganisasjon for 13 landsomfattande samvirkeorganisasjonar – mellom anna TINE og Nortura.

### Norske Felleskjøp (NFK)

Norske Felleskjøp vart vedteke avvikla frå den 1. januar 2021, og verksemda vart overført til Felleskjøpet Agri SA.

### Felleskjøpet Fôrutvikling (FKF)

Felleskjøpet Fôrutvikling er samvirkelaget sitt eige selskap for forsking og utvikling av fôrmiddel til husdyr. Selskapet vart oppretta i 1992, og er lokalisert i Trondheim.

Kjelder
-------

1. 1 2  «Historien om Felleskjøpet», *Felleskjøpet.no* (på norsk), henta 19. desember 2022
2. ↑  «Om Felleskjøpet», *Felleskjøpet.no* (på norsk), henta 19. desember 2022

* *Denne artikkelen bygger på «Felleskjøpet» frå Wikipedia på bokmål, den 19. desember 2022.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* (no) Felleskjøpet Agri SA
* (no) Felleskjøpet Rogaland Agder SA
* (no) BondeKompaniet

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
**Meland** er ein tidlegare kommune i Nordhordland som eksisterte frå 1923 til 2020. Området ligg i Vestland fylke, tidlegare i Hordaland fylke. Meland kommune var ein kyst- og øykommune nord for Bergen. Kommunesenteret var Frekhaug, sør på øya Holsnøy. Øya Holsnøy utgjorde hovuddelen av kommunen. I tillegg kom Flatøy, Ypsøy og fleire små øyar. Mot sørvest var Askøy kommune. 

Nordhordlandsbrua frå Bergen kommune kjem i land på Flatøy. Europaveg 39 (E39) går vidare nordover gjennom tidlegare Lindås kommune. Nord for Meland ligg òg Radøy kommune. Mellom Meland og Radøy går Mangersfjorden og Radfjorden. Mellom Askøy og Meland går Herdlefjorden. Meland kommune hadde namn etter garden Meland på Holsnøy. Her er det òg kyrkje (Meland kyrkje).

Kommunesoge
-----------

Meland sokn var frå 1885 ein del av Alversund prestegjeld og kommune. Meland vart eigen kommune i 1923. Ein del av Holsnøya og litt av Askøya fekk namnet Meland kommune. Ved kommuneendringer i 1964 overtok Meland Flatøy frå gamle Hamre kommune. Gamle Herdla kommune sine område nord på Holsnøy vart og overteke. Områda på Askøy vart overført til Askøy kommune. 

1. januar vart Meland slått saman med Lindås og Radøy til Alver kommune.
Siste ordførar var Øyvind Helland Oddekalv frå Arbeiderpartiet, siste varaordførar var Nils Marton Aadland frå Høgre.

Kommunevåpen
------------

Kommunevåpenet til Meland er på raud grunn ein sølv navar-spiss som vender nedover. Navarsmiing har lange tradisjonar i Meland. Ein navar er eit trebor.

Media
-----

Lokalavisene er *Strilen* og *Nordhordland*, medan regionavisene er *Bergens Tidende* og *Bergensavisen*.

Kjende personar frå Meland
--------------------------

* Jan Roar Leikvoll (1974–2014), forfattar
* Lise Klaveness (f. 1981), landslagsspelar i fotball
* Torgeir Byrknes, artisten og DJ «TeeBee»
* Bjarte Leithaug, artist
* Solveig Leithaug Henderson, artist

Kjelder
-------

1. ↑  «Navn på nye kommuner», *Regjeringen.no* (på norsk), 3. januar 2020, henta 9. januar 2020

Bakgrunnsstoff
--------------

* Meland kommune
* Meland kommune 75 år
* Meland golfklubb

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* Lokalhistoriewiki
* GeoNames
* SSR (namn)
* MusicBrainz (area)

 |
Thorvald Nilsen vart tildelt Sydpolsmedaljen for deltakinga i Roald Amundsen-ekspedisjonen til Sørpolen
**Thorvald Nilsen** (fødd 6. august 1881 i Kristiansand, død 19. april 1940 i Buenos Aires) var ein norsk marineoffiser og polfarar. Han deltok som nestkommanderande på Roald Amundsen sin sørpolekspedisjon 1910–1913, og var kaptein på ekspedisjonsfartøyet «Fram». Medan Amundsen erobra Sørpolen, leia han eit utbytterikt oseanografisk tokt i Sør-Atlanteren etter at landpartiet var sett i land i Bay of Whales (Kvalbukta).

Nilsen var som torpedobåtsjef i nøytralitetsteneste under første verdskrigen 1914–1918 og vart så utnemnd til adjutant ved 2. Sjømilitære distriktskommando i Kristiansand. 1918 gifta han seg med Frida Lem frå Selje, og to år seinare tok han dispasjøreksamen. Ekteparet flytta til Buenos Aires for godt 1920, etter at Nilsen hadde fått tilbod om ei stilling i firmaet John M. Bugge Assuranse- og Dispachørforretning som havariagent for nordiske selskap. Nilsen overtok firmaet etter Bugge døydde. 

Nilsen vart i 1913 utnemnd til riddar av 1. klasse av St. Olavs orden «for fortjeneste av Roald Amundsens ekspedisjon til Sydpolen som fører av «Fram».» Han vart òg tildelt Sydpolsmedaljen. Nilsen var riddar av den franske Æreslegionen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Thorvald Nilsen» frå Wikipedia på bokmål, den 7. september 2011.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*
* «Thorvald Nilsen» i *Store norske leksikon*, snl.no.

1. ↑  *Den Kongelege norske Sankt Olavs orden 1847–1947*, utgjeve av ordenskanselliet ved O. Delphin Amundsen, Oslo: Grøndahl & Søns Forlag, 1947, s. 401.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* VIAF

 |
Alf Alfer, svensk musikar.
**Alf** eller **Alv** er eit mannsnamn som kjem frå norrønt *Alfr*, 'alv', 'vette'

Alv og Alf har namnedag 3. januar.

Bruken av namnet i Noreg
------------------------

Namnet var i Noreg svært populært i tide rundt første verdskrigen.

I folketeljinga i 1801 vart 243 personar manntalsførte med namnet i formene  *Alf, Alff, Alv, Alvf, Alw* , namnet var bruka over heile landet unntatt i Kristiania og i Trøndelag.

I teljinga frå 1900 var det 4617 personar som hadde namnet i formene «Alf» eller «Alv».

I 2008 var det 394 som hadde Alv til første fornamn, 9 440 heitte Alf.

Kjende namneberarar
-------------------

Alf Prøysen med skrivemaskin i 1964.
* Alf Hurum (1882-1972), norsk komponist og kunstmålar
* Alf Rolfsen (1895-1979), norsk kunstmålar
* Alf Alfer (1909-1964), svensk musikar
* Alf Hellevik (1909-2001), norsk filolog
* Alf Prøysen (1914-1970), norsk visesongar
* Alf Blyverket (1929-2009), norsk musikar
* Alf Cranner (f. 1936), norsk visesongar
* Alf Hansen (f. 1946), norsk roar
* Alf Egil Holmelid (f. 1947), norsk politikar
* Alf Inge Håland (f. 1972), norsk fotballspelar

Kjelder
-------

* Olav Veka: *Namneboka* (Det Norske Samlaget, 1991) ISBN 82-521-3604-4

Bakgrunnsstoff
--------------

* Søk etter norsk namnestatistikk for Alf hjå Statistisk Sentralbyrå
* Folketeljingar i Digitalarkivet
**Anglesey** (òg skrive *Anglesea*, walisisk *Ynys Môn*, frå norrønt *Ǫngulsey*) er ei øy og eit grevskap utanfor nordvestkysten av Wales. Ho er skilt frå frå fastlandet av eit smalt sund, Menaisundet. To bruer knyt Anglesey til resten av Wales: Menai Suspension Bridge bygt av Thomas Telford i 1826 og ei nyare Britannia Bridge.

Øya vart eit eige grevskap 1. april 1996, då det vart utskilt frå Gwynedd. Anglesey høyrer framleis til det bevarte grevskapet Gwynedd. Grevskapet dekker òg andre øyar enn sjølve Anglesey.

Historie
--------

Angelsey har lenge vore assosiert med druidar. Omkring år 60 gjekk Gaius Suetonius Paulinus til åtak på øya, som romarane kalla Mona, for å fjerne druidane som maktfaktor. Han øydela ein heilagdom og dei heilage lundane. Vikingar, angelsaksarar og normannarar invaderte òg øya og på 1200-talet vart ho erobra av Edvard I av England. 

Øya er fruktbar og nokså flat. Det er nokre høgdedrag, som Cadair Mynachdy og Holyhead Mountain. I mellomalderen var ho kjent som brødkorga til Wales, fordi ho forsynte andre område med korn. Ho vart òg kalla «Môn Mam Cymru» («Wales' mor»). Dette gav ho stor strategisk verdi i maktkampen mellom engelskmenn og walisarar. 

Anglesey var vertskap for den nasjonale Eisteddfod i 1999.

Staden Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch er kjent for å ha det lengste stadnamnet i verda.

Stader i Anglesey
-----------------

* Aberffraw
* Holyhead
* Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch, Llangefni

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Anglesey» frå Wikipedia på bokmål, den 15. desember 2009.*

1. ↑

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Anglesey**

| * v
* d
* e
Hovudområde i Wales |
| --- |
| Wales' flagg | Anglesey  · Blaenau Gwent  · Bridgend  · Caerphilly  · Cardiff  · Carmarthenshire  · Ceredigion  · Conwy  · Denbighshire  · Flintshire  · Gwynedd  · Merthyr Tydfil  · Monmouthshire  · Neath Port Talbot  · Newport  · Pembrokeshire  · Powys  · Rhondda Cynon Taff  · Swansea  · Torfaen  · Vale of Glamorgan  · Wrexham | Wales' flagg |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* LCCN
* GeoNames
* BBC Things
* MusicBrainz (area)

 |
**Alf Daniel Moen** (fødd 2. februar 1950 i Forradal) er ein norsk politikar frå Arbeidarpartiet.

Moen har fagbrev som skogsarbeidar, og var lenge tilsett som dette i Meraker Brug. Han var også formann i Stjørdal faglige samorganisasjon i fleire år, og hadde ei rekkje tillitsverv i fagrørsla gjennom Norsk Skog- og Landarbeiderforbund og som medlem av representantskapet i Fellesforbundet. Frå 2011 var han attende ved Meraker Brug i halv stilling.

Moen var medlem av Stjørdal kommunestyre frå 1984 og fyrste gong ordførar frå 1. januar 1986. Moen vart vald på nytt som ordførar i 1987 og 1991, medan Einar Wollebæk Andersen frå Høgre tok over som ordførar frå 1994. Moen heldt fram som varaordførar fram til 1995, då han på nytt vart ordførar. Johan Arnt Elverum frå Senterpartiet tok over som ordførar i 1999, då Arbeidarpartiet tapte valet mot dei borgarlege partia. Moen var leiar i Nord-Trøndelag Arbeidarparti frå 1994 til 1995.

Som fylkesrådsleiar frå innføringa av parlamentarisk styreform i Nord-Trøndelag fylke i 2003, har Moen leidd eit fylkesråd som utgjorde Arbeiderpartiet og Senterpartiet fram til 2007, og eit som utgjorde Arbeidarpartiet, Høgre, Venstre og Kristeleg Folkeparti sidan dengong.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Alf Daniel Moen» frå Wikipedia på bokmål, den 1. oktober 2011.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*

1. 1 2  «Politisk ringrev». Adresseavisen. 10. juli 2000.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Alf Daniel Moen[*daud lenkje*] hos Nord-Trøndelag fylkeskommune

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |