**Metan** (CH4) er eit organisk molekyl som består av eit karbonatom og fire hydrogenatom, og er dermed det enklaste alkanet. Metan opptrer i gassform under normale tilhøve og blir rekna for å vere ein drivhusgass.

Eigenskapar
-----------

Metangass er ein fargelaus, luktfri og brannfarleg gass som er lettare enn luft. Blanding av metan og luft kan vera eksplosiv og har gjennom historia forårsaka mange alvorlege gruveulukker. 

I motsetnad til dei andre enkle alkana (etan, propan og butan) kan ein ikkje omdanne metan til væske under høgt trykk. Metan blir difor kalla ein tørrgass.

Metan er meir effektiv som drivhusgass enn karbondioksid.

Metanmolekylet har tetraedrisk struktur.

Bruk av metan
-------------

Metan blir brukt som varmekjelde i bustader og til forbrenning i industrien, mellom anna ved energiproduksjon i gasskraftverk. I Noreg er bruken av gass til oppvarming og matlaging i private bustader førebels ikkje så vanleg, men aukar stadig. 

Metan er hovudelement i produksjon av metanol. 

Som ein hovudkomponent i naturgass er metan nyttig som drivstoff. Forbrenning av eit metanmolekyl med oksygen til stades, gir eitt karbondioksidmolekyl (CO2) og to vassmolekyl (H2O):

CH4 + 2 O2 → CO2 + 2 H2O

Førekomst og danning av metan
-----------------------------

Metan er eit av hovudelementa i jordatmosfæren og spelar ei rolle under danninga av nattskyer. Metan er òg eit hovudelement i atmosfæren rundt andre planetar, til dømes rundt Jupiter, Saturn, Uranus og Neptun. Til tross for det låge kokepunktet på 162 minusgrader, finn ein likevel metan i fast form som is på enkelte månar og planetar i solsystemet.

Metan blir danna i naturen ved at organisk materiale (plante- og dyrerestar) rotnar. Ein får òg danna metan ved nedbryting av søppel og husdyrgjødsel, noko som har ført til eksplosjonsulukker og brannar på gardsbruk og søppelplassar. Som ein kuriositet kan nemnast at ei ku i snitt produserer 500 liter metangass i løpet av ein dag.

Sjå òg
------

* Drivhuseffekt

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Metan**

  


|  |
| --- |
| **Alkan** |
| metan  CH4 | |  |  | etan  C2H6 | |  |  | propan  C3H8 | |  |  | butan  C4H10 | |  |  | pentan C5H12 | |  |  | heksan  C6H14 |  |
| heptan  C7H16 | |  |  | oktan  C8H18 | |  |  | nonan  C9H20 | |  |  | dekan  C10H22 | |  |  | undekan  C11H24 | |  |  | dodekan  C12H26 |   |
| tridekan  C13H28 | |  |  | tetradekan  C14H30 | |  |  | pentadekan  C15H32 | |  |  | heksadekan  C16H34 | |  |  | heptadekan  C17H36 | |  |  | oktadekan  C18H38 |   |
| nonadecane  C19H40 | |  |  | eicosan  C20H42 | |  |  | heneicosan  C21H44 | |  |  | docosan  C22H46 | |  |  | tricosan  C23H48 | |  |  | tetracosan  C24H50 |   |
| pentacosan  C25H52 | |  |  | heksacosan  C26H54 | |  |  | heptacosan  C27H56 | |  |  | oktacosan  C28H58 | |  |  | nonacosan  C29H60 | |  |  | triacontan  C30H62 |   |
| hentriacontan  C31H64 | |  |  | dotriacontan  C32H66 | |  |  | tritriacontan  C33H68 | |  |  | tetratriacontan  C34H70 | |  |  | pentatriacontan  C35H72 | |  |  | heksatriacontan  C36H74 |   |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* NDL

 |