James Tissot sitt måleri *The Lord's Prayer* i Brooklyn Museum
**«Fader vår»** (latin Pater noster) eller **«Herrens bøn»** er ei av dei mest sentrale kristne bønene; det var denne bøna Jesus lærte disiplane. Ho finst i to ulike versjonar, Matt. 6:9–13 og Luk. 11:2–4. Versjonen frå Matteusevangeliet er den som blir nytta mest.

Fadervåret er ein del av Jesu bergpreike. Bøna er vend til «Vår Far i himmelen», og sett saman av sju bøner; tre som gjeld tilhøvet mellom Gud og menneskja, fire som gjeld tilhøvet mellom menneske. Avslutninga («For riket er ditt» o.s.v.) er ikkje med i dei eldste handskriftene, og vart truleg lagd til då bøna vart nytta i gudstenesta. Ho kan vere henta frå ei lovprising som i følgje 1. Krønikebok 29,1 vart nytta av kong David.

I den kristne gudstenesta inngår fadervåret som ein del av liturgien ved dåp og nattverd. Om det ikkje er dåp eller nattverd, vil liturgen avslutte kyrkjebøna med å be «Fader vår». Tekstgrunnlaget kan i Den norske kyrkja vere preiketekst femte sundag etter påske.

I Den norske kyrkja avgjer soknerådet om kyrkjelyden skal nytte omsetjinga frå 1985 eller 2011. Det er også høve til å bruka Fadervår etter 1920-liturgien.

2011-utgåva
-----------

Jesus Kristus lærer disiplane å be. Carl Heinrich Bloch, Nationalhistoriske Museum på Frederiksborg Slott i Danmark
Vår Far i himmelen!  

Lat namnet ditt helgast.  

Lat riket ditt koma.  

Lat viljen din råda på jorda slik som i himmelen.  

Gjev oss i dag vårt daglege brød,  

og tilgjev oss vår skuld, slik vi òg tilgjev våre skuldnarar.  

Og lat oss ikkje koma i freisting,  

men frels oss frå det vonde.  

For riket er ditt og makta og æra i all æve.  

Amen.

1985-utgåva
-----------

Fader vår, du som er i himmelen.  

Lat namnet ditt helgast.  

Lat riket ditt koma.  

Lat viljen din råda på jorda så som i himmelen.  

Gjev oss i dag vårt daglege brød.  

Forlat oss vår skuld, som vi òg forlèt våre skuldmenn.  

Før oss ikkje ut i freisting,  

men frels oss frå det vonde.  

For riket er ditt, og makta og æra i all æve.  

Amen.

1920-utgåva
-----------

FADER VAAR, du som er i himmelen!  

Lat namnet ditt helgast;  

lat riket ditt koma;  

lat viljen din raada paa jordi som i himmelen;  

gjev oss i dag vaart daglege brød;  

og forlat oss vaar skuld, som me og forlet vaare skuldmenn;  

og før oss ikkje ut i freisting;  

men frels oss frå det vonde.  

For riket er ditt, og magti og æra i all æva!  

Amen

1891-utgåva
-----------

Fader vaar, du som er i himlom!  

Ditt namn verte helgat!  

Ditt rike kome!  

Din vilje verte, som i himmelen, so og på jordi!  

Giv oss i dag vaart daglege braud!  

Og forlat oss vaar skuld, som og me forlata vaare skuldmenner!  

Og før oss ikkje inn i freisting!  

Men frels oss fraa det vonde!  

Amen.

1868-utgåva
-----------

Fader vaar, du som er i Himlom.  

Helgat verde ditt Namn.  

Tilkome ditt Rike.  

Verde din Vilje paa Jordi som i Himmelen.  

Giv oss i Dag vaart daglege Braud.  

Og forlat oss vaar Skuld, so som me og forlata vaare Skuldmenner.  

Og leid oss inkje i Freisting.  

Men frels oss fraa det vonde.  

Amen.

Norrøn tekst
------------

  

Faðir várr sá ert á himnum,  

helgist nafn þitt,  

til komi ríki þitt,  

verði vili þinn svá sem á himni, svá ok á jǫrðu,  

brauð várt hversdagligt gef þú oss í dag,  

fyrirgef þú oss sakir várar, svá sem ok vér fyrirgefum skuldurum várum,  

ok eigi leiðir þú oss í freistni,  

heldr leys þú oss frá illu!

På latin
--------

Evangelisten skriv ned Matteusevangeliet; handskrift frå ca. år 800, i Trier Stadtbibliothek
Pater noster, qui es in cælis  

sanctificétur nomen tuum;  

Advéniat regnum tuum, fiat volúntas tua,  

sicut in cælo et in terra.  

Panem nostrum quotidiánum da nobis hódie;  

et dimítte nobis débita nostra, sícut et nos dimíttimus debitóribus nostris.  

Et ne nos indúcas in tentatiónem;  

sed líbera nos a malo.

Bakgrunn
--------

Ved kongeleg resolusjon av 25. juli 1891 vart Blix si utgåve av Luthers katekisme på landsmål tilllaten brukt i den offentlege norske skolen.

I 1908 vart Hognestad si omsetjing av Altarboka autorisert. Teksten ovanfor er henta frå Utdrag or altarboki, Kristiania 1920.

I 2006 brukte kyrkjelyder med nynorsk liturgi i hovudsak omsetjinga slik ho lyder på nr 950 i nynorskutgåva av Norsk Salmebok frå 1985.

Den norrøne teksten er henta frå Eskeland og Liestøl: Gammalnorsk, Oslo 1965. Den latinske teksten er henta frå Lov Herren Katolsk salmebok, Oslo 2000.

Kjelder
-------

1. ↑  Matt. 6,9-13 ved bibel.no
2. ↑  Luk. 11,2-4
3. ↑  Frå Gudstenesteboka 2011 (PDF)