recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Nordfjordbunad** er ein bunad frå Nordfjord. Det har vore fleire ulike versjonar av Nordfjordbunaden, både grå og brune variantar har vorte påviste, men den svarte er mest brukt, og er kjent som den offisielle Nordfjordbunaden. 

Kvinnebunaden har svart, folda stakk med vove band nest. Livet kan vere svart, raudt eller grønt, og er kanta med same vovne banda som nede på stakken. Forkleet er vove, med broderi av ulike lokale versjonar og tradisjonar. Ei brodert eller voven lomme skal henge på venstre side. Skjorta er brodert i svartsaum eller kvitsaum, rundt krage, ermar og eventuelt ein stem, som går midt framme på skjorta og dekker opet framme. Det høyrer også til cape. Capen finst i 2 versjonar, rynkecape, og glatt. Brosja til samanfesting av skjorta (sølvknappen) er av sølv og grøne steinar er vanlegast til denne bunaden (sjølv om det òg finst raude steinar, eller ein kombinasjon av desse). Det høyrer òg til ei hovudsølje med lauv. Mange brukar sølvbelte til denne bunaden, sjølv om det eigentleg ikkje høyrer til. Det er ikkje vanleg med hovudplagg til kvinnebunaden, men det finst ein brokadelue (med kvit blondekant for ugifte), og svart hovudsjal er òg lov.

Mannsbunaden er også svart. Bunaden har ein nikkers, kalla klaffebukse i heilt svart. Det finst også heilbuksevariantar med broderi nedst. Jakka er livkort og rekk til linning, eller ein sidare variant som rekk nedom setet bak, og er skåren høgare ved bukselinning framme. Den har broderi i grønt eller svart på kragen. Vesten er vanlegvis grøn (den kan vere raud), og nokre versjonar har raude pyntelinjer i kantar. Skjorta er ikkje ulik kvinnebunaden, men er gjerne noko lettare brodert. Den blir festa i halsen med enkel eller dobbel sølvknapp, slik som kvinnebunaden. Bunaden er godt utstyrt med knappar i sølv (messing kan nyttast som eit billegare alternativ). Klaffebuksa har seks knappar i livet og tre på kvar legg. Jakka har åtte knappar i to rekkjer. Den skal ikkje kneppast, men kan festast framme via ei sølvlekkje. Vesten har seks knappar i to rekkjer, og skal kneppast. Til bunaden kan ein ha sølvur i vestlomma og bunadkniv på høgre side. Hovudplagg er uvanleg, men svart "rallarhatt" kan brukast.
Saab 9-5 Stasjonsvogn
**SAAB 9-5** er ein bilmodell frå svenske SAAB. Bilen vert levert som sedan eller stasjonsvogn som kallast Estate. Han erstatta i utgangspunktet SAAB 9000, medan dei to bilmodellane vart selt parallelt det fyrste året. «Niofemman», som svenskane kallar han, vart teikna av nordmannen Einar J. Hareide.

Historie
--------

SAAB 9-5 sedan vart introdusert i 1997. Det var den fyrste bilen med aktive nakkestøtter.[*treng kjelde*] Tryggleiksomdømet var kanskje ein av grunnane til at 9-5 sedan vart ein suksess i USA.[*treng kjelde*] I 1999 kom 9-5 Estate. SAAB 9-5 vart oppgradert med modifisert bakaksel i 1998, og 2002-modellen fekk ei formendring. Siste formendring kom i 2006 då 9-5 blant anna fekk ny markant front.

Utstyrsversjonar
----------------

Dei fyrste åra vart 9-5 levert som S eller SE og Aero. Aero vert levert med berre ein motorstorleik, med 230 hk. SE-utgåva hadde klimaautomatikk. Etter ei formendring i 2002 kom utstyrsvariantane Linear, Arc, Vector og Aero.

Motorar
-------

Det har aldri vorte levert undermotoriserte variantar av 9-5.[*treng kjelde*] Ved introduksjonen var ein to liters lågtrykksturbomotor på 150 hk den minste motoren. SAAB 9-5 har alltid hatt turbo på alle motoralternativa:

* 2.0 t - 150 hk Eco R4
* 2.3 t - 170 hk Eco R4
* 2.3 t - 185 hk R4
* 2.3 T - 230 hk R4 Aero (250 hk etter ei formendring 2002 og 260 hk etter ei formendring i 2006)
* 3.0 t - 200 hk V6 (GM Opel - Låvtrykksturbo)

* 1.9 TiD - 120 hk R4 Diesel (Fiat)
* 1.9 TiD - 150 hk R4 Diesel (Fiat)
* 2.2 TiD - 120 hk R4 Diesel (GM - Opel)
* 3.0 TiD - 177 hk V6 Diesel (GM - Isuzu)

Bakgrunnsstoff
--------------

* *Heimesida til Saab*
* *Test av Saab 9-5 (2011)* Arkivert 2018-04-08 ved Wayback Machine. www.motorguiden.no
USAs president Gerald Ford og Sovjetunionens leiar Leonid Bresjnev.
**SALT-avtalene** (***Strategic Arms Limitation Talks***) var to omgangar av nedrustningsforhandlingar og -avtalar mellom Sovjetunionen og USA. SALT I føregjekk mellom 1969 og 1972 og SALT II mellom 1972 og 1979.

Etter SALT-avtalene heldt nedrustningsforhandlingene fram som skulle føra til START-avtalene og Prøvestansavtalen frå 1996.

SALT I
------

Forhandlingane vart innleidd den 17. november 1969 i Helsingfors og haldne fram anten i Helsingfors eller Wien. Forhandlingane var lenge fastlåste, men i mai 1972 vart det semje om å frysa talet utskytingspunkt for strategiske atomrakettar og avgrensa installasjonane med rakettforsvar (ABM) rundt desse. Avtala vart underteikna 26. mai 1972 av USAs president Richard Nixon og Sovjetunionens generalsekretær Leonid Bresjnev. Ein vart òg samde om å halda fram nedrustningsforhandlingane.

SALT II
-------

Nedrustningsforhandlingene heldt fram med å diskutera reduksjonar i talet på strategiske atomvåpen. Den 18. juni 1979 møttest USAs president Jimmy Carter og Leonid Brezjnev i Wien og underteikna ein avtale om nedrustning. Seks månader seinare invaderte Sovjetunionen Afghanistan, og USAs senat ratifiserte difor aldri avtalen. Sjølv om avtalen formelt sett ikkje var bindande, har partane halde seg til avtalen sienare.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Avtaletekst SALT I
* Avtaletekst SALT II
* Avtaletekst SALT II (forts.)
* Avtaletektsten frå USAs utenriksdepartement
* NuclearFiles.org Avtaletekst SALT II 1979
Sats sitt treningslokale i Kista i Sverige.
**SATS**, tidlegare **S.A.T.S** som var ei forkorting av **Sport Aerobic Trenings Senter**, var ei treningssenterkjede i Sverige, Noreg, Finland og Danmark. SATS hadde treningsaktivitetar i form av styrketrening, gruppetrening, sykkel-spinning og personleg trening.

SATS vart skripa i Noreg i 1995 og utvida seinare til Sverige, Danmark og Finland. Namnet kom av forkortinga S.A.T.S som står for Sport Aerobic Trenings Senter. SATS bytta eigarar fleire gonger og vart sist ått av danske Tryg. Tryg kjøpte SATS 10. november 2006, og treningssenterkjeden hadde då 200 000 medlemmar fordelt på 100 treningssenter over heile Norden. Innan SATS fanst både senter som vart ått av føretaket sjølv samt nokre som vart drivne av franchisetakarar. SATS omsette for om lag 1,3 milliardar svenske kroner og hadde om lag 4 500 tilsette før dei vart slått saman med ELIXIA og skipa treningssenterkjeda SATS ELIXIA.

Kjelder
-------

* www.sats.no Arkivert 2014-09-23 ved Wayback Machine.
* *Denne artikkelen bygger på «Sats (gymkedja)» frå Wikipedia på svensk, den 22. mars 2013.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata
* www.sats.se

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* BR orgnr

 |
Laksetrapp ved ei demning i elva Isar i nærleiken av Pullach i Tyskland.
Ein laks som går opp Støvelfossen i Stordalselva i Åfjord, med laksetrappa i bakgrunnen. Foto: Bjørn Nesheim

Laksetrapp i nærleiken av vasskraftverket i Gullspång i Sverige.
**Laksetrapp**, eller **fisketrapp**, er trappeliknande byggverk i elver som skal hjelpe fisk til å forsere fossar, eller til kome seg forbi vasskraftverk, demningar, sluser og anna som elles ville hindra fisken i gå opp i den delen av elva eller i det vatnet som ligg ovanfor.

Ofte er det for å eliminere eller redusere skadane på fisket i elvar og vatn som fylgje av vasskraftutbygging at laksetrapper vert bygd. Nemninga laksetrapp har si bakgrunn i at det vanlegvis er for laksefisk, særleg for laks, men òg for aure, at det vert bygd slike trapper i Noreg. Trappa skal gjere det mogleg for gytefiske av slike andronome fiskeslag som laks og sjøaure å kome seg frå havet og opp forbi hindringa i elva, og dessutan gjere det mogleg for småfisken i elva, smolten, å kome seg forbi hindringa og ut i havet. I mange andre land er det ofte andre eller fleire fiskeartar som trappene vert bygde for, og den vanlege nemninga for laksetrapp på ulike språk er difor *fisketrapp* uttrykt i tilsvarande ord på vedkomande språk.

Ei laksetrapp kan vere innretta som ei vassrenne der fisken kan symje i sikk-sakk oppover eller nedover i ei lagleg bratt vasstraum, eller hoppe i ei vass-straum frå kulp til kulp i trinn på om lag halvmeteren i høgdeskilnad.

* Laksetrapp ved  Håjendammen i Lenaelva.Laksetrapp ved Håjendammen i Lenaelva.
* Laksetrapp ved EidsfossenLaksetrapp ved Eidsfossen
* Laksetrapp i Valldøla attmed Holsfossen kraftverk (til venstre for den kvite kraftverks-bygningen)Laksetrapp i Valldøla attmed Holsfossen kraftverk (til venstre for den kvite kraftverks-bygningen)
* Laksetrapp, John Day Dam fish ladder, i Columbia River, USALaksetrapp, *John Day Dam fish ladder*, i Columbia River, USA
* Laksetrapp i Seinen ved slusene la Grande-BosseLaksetrapp i Seinen ved slusene la Grande-Bosse
Koordinatar: 32°51′56″ N 117°15′13″ W﻿

Kaia ved Scripps Institution of Oceanography.
**Scripps Institution of Oceanography**, stundom berre kalla **Scripps Oceanography** eller **Scripps**, i La Jolla i California er eit av dei eldste og største sentera for havforsking og utdanning innan geovitskap og oseanografi i verda. Hundrevis av forskarar har gjort vitskapleg arbeid med forskingsfartøya og laboratoria til instituttet. Det offentlege utforskingssenteret ved instituttet er Birch Aquarium.

Det vart grunnlagd i 1904 som eit privat biologisk institutt og i 1912 overført til Universitetet i Californa. Det noverande namnet fekk det i 1925. Professor Harald Ulrik Sverdrup var den tredje direktøren ved instituttet, frå 1936 til 1948.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Scripps Institution of Oceanography» frå Wikipedia på engelsk, den 8. september 2011.*

* «Scripps\_Institution\_of\_Oceanography» i *Store norske leksikon*, snl.no.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC

 |
Kart med St. Lawrence-bukta i mørkeblått.
**St. Lawrence-bukta** eller **Saint Lawrence-bukta** (engelsk: *Gulf of Saint Lawrence*, fransk: *Golfe du Saint-Laurent*) er ei stor havbukt på austkysten av Canada, mellom Newfoundland og det canadiske fastlandet. Grensa mot Atlanterhavet går langs ei linje frå Cape Breton på Nova Scotia til den franske øya St. Pierre utanfor sørkysten av Newfoundland. St. Lawrence-bukta er i samband med Atlanterhavet gjennom Cabotsundet mellom Nova Scotia og Newfoundland, og gjennom Belle Isle-sundet mellom Newfoundland og Labrador-halvøya. 

St. Lawrence-elva, som kjem frå Dei store sjøane, renn ut heilt vest (inst) i bukta. I St. Lawrence-bukta ligg dei store øyane Anticostiøya og Prince Edward Island, og den mindre øygruppa 'Îles de la Madeleine'. Ytst mot havet ligg øygruppa Saint-Pierre-et-Miquelon som høyrer Frankrike til.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «St. Lawrence-bukta» frå Wikipedia på bokmål, den 23. mars 2011.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* GeoNames

 |
| St. Margaret's Hope  |
| --- |
| skotsk | St Margaret's Hup |
|  |
| Plassering |
| 

St. Margaret's Hope is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Storbritannia |
| Konstituerande land |  Skottland |
| Region | Orknøyane |
| Tradisjonelt grevskap | Orknøyane |
| Geografi |
| Innbyggjarar  - By (2001) | 550 |
| Koordinatar |  58°50′″N 2°58′″W﻿Koordinatar: 58°50′″N 2°58′″W﻿ |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | KW17 2SW |
| Telefon-retningsnummer | 0 1856 |
| 
 Commons har multimedium som gjeld: **St. Margaret's Hope**
 |

**St. Margaret's Hope**, lokalt omtalt som **The Hope** (engelsk Håpet), er ein landsby på Orknøyane. St. Margaret's Hope er den tredje største busetnaden på Orknøyane, etter Kirkwall og Stromness. Staden har kring 550 innbyggjarar. Byen ligg på nordsida av South Ronaldsay og er den største tettstaden på øya. 

St. Margaret's Hope skal vera kalla opp etter den norskfødde Margaret av Skottland, som døydde på Orknøyane på veg frå Skottland til Noreg, eller etter den heilage Margaret av Skottland, som skal ha landa på staden under flukt.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «St. Margaret's Hope» frå Wikipedia på bokmål, den 3. november 2011.*
**San Francisco internasjonale lufthamn** (offisielt: *San Francisco International Airport*, ofte berre kalla *SFO*) er ei stor internasjonal lufthamn som ligg 21 km sør for bykjernen i San Francisco, California, USA, nært ved dei mindre byane Millbrae og San Bruno. Lufthamna har ruter til andre stader i Nord-Amerika og til Europa, Asia og Australasia.

I San Francisco Bay Area er lufthamna den største, men i delstaten California er Los Angeles International Airport den travlaste. I 2006 var lufthamna målt i passasjerar den 13. største i USA, og den 23. største i verda. Ho blir nytta i stor grad av United Airlines, Virgin America og Alaska Airlines.

Lufthamna har mange servicetilbod for passasjerane, mellom anna eit stort utval av mat- og drikkestader, butikkar, oppbevaring av bagasje, dusjar, ein medisinsk klinikk og assistanse for passasjerar som har gått seg bort.

Historie
--------

Flyplassen blei opna den 7. mai 1927 på eit 150 dekar (607.000 m²) stort område som tidlegare hadde vore beitemark. Landet blei leigd ut av den framståande lokale grunneigaren Ogden L. Mills, (som igjen hadde leigd området frå bestefaren hans Darius O. Mills) og bli kalla *Mills Field Municipal Airport*. Flyplassen heitte Mills Felt til 1931, då han blei omdøypt til *San Francisco Municipal Airport*. *Municipal* blei erstatta med *International* i 1955.

US Weather Bureau begynte å gjere vêrobservasjonar på Mills Field i mai 1927. Vêrobservasjonane heldt fram under National Weather Service, som blei halde ved like av Bay Area vêrvarslingskontor i kontrolltårnet, fram til kontoret blei flytta til Redwood City.

United Airlines brukte Mills Field-flyplassen samt Oakland Municipal Airport for sine tenester utover 1930-talet.

Frå 1935 av brukte Pan American World Airways anlegget som terminal for sitt *China Clipper*-sjøfly, som flaug over Stillehavet.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «San Fransisco International Airport» frå Wikipedia på engelsk, den 13. februar 2009.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* ULAN
* GeoNames

 |
Bolero frå 1860-talet.
Ein **bolero** er ei kort, open jakke, ofte utan slagl, som er avskoren rett under ribbeina. Boleroen er gjerne knappa på ei side, av og til dobbelknappa eller kan ha avrunda, knappelause framstykke. Opphavet er den spanske toreadorjakka.

Tradisjonell spansk bolero.
Kvinne med selskapsbolero i amerikanske *Ladies' Home Journal* frå 1947.
Jakka blei kjend under namnet bolero i samband med at dansen bolero blei utbreidd kring 1800. På slutten av 1800-talet kom damejakker inspirerte av dei spanske jakkene på mote, og blei verande vanlege fram til byrjinga av 1900-talet. På 1960-talet kom boleroen på mote igjen, då ofte i svart fløyel. Søramerikanske gauchoar har sin eigen variant av boleroen, ei slaglaus open jakke med broderi og dekorative tinnknappar som opphavleg blei skapt kring1590.

Kjelder
-------

1. ↑    Carlquist, Gunnar: *Svensk uppslagsbok. Bd 4*, Svensk Uppslagsbok AB, Malmö 1938 (nyutgåva av 1930 års utgåva), s. 459.

* *Denne artikkelen bygger på «Bolero (klädesplagg)» frå Wikipedia på svensk, den 25. mai 2023.*
Yitzhak Shamir
**Yitzhak Shamir** (15. oktober 1915–30. juni 2012) var ein israelsk politikar frå høgrepartiet Likud; statsminister i Israel i periodane 1983-84 og 1986-92.

Han vart døypt Icchak Jaziernicki då han vart fødd i Różana i dåverande Polen, no Ruzjany i Kviterussland. I 1935 emigrerte han til Palestina. Før staten Israel vart oppretta i 1948, var Shamir operativ leiar for den jødiske terrorgruppa LEHI (Sternligaen), som mellom anna drap den SN-utsende fredsmeklar Folke Bernadotte.

Frå 1955 til -65 arbeidde han i etterretningsorganisjonen Mossad. Sidan engasjerte han seg i politikken for Likud. Han var medlem av Knesset frå 1973 og var åra 1977-80 parlamentpresident. Deretter var han i perioden 1980-83 utanriksminister i Menachem Begin si regjering. I oktober 1983 tok han over som leiar av Likud-regjeringa, ei regjering som gjekk av eit knapt år seinare. Hausten 1986 kom han tilbake som regjeringssjef, og vart sitjande som leiar av Israel i nærare seks år.

Kjelde
------

* *Denne artikkelen bygger på «Yitzhak Shamir» frå Wikipedia på dansk, den 21. mai 2009.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC

 |
Yiyang (gul) i Hunan
**Yiyang** (kinesisk skrift 益阳, pinyin *Yìyáng*) er eit byprefektur i den nordlege, sentrale delen av provinsen Hunan i Folkerepublikken Kina. Byprefekturet har eit areal på 12 144 km² og 4 313 084 innbyggjarar i 2010.

Byprefekturet Yiyang omfattar to distrikt (区 *qū*), eitt byfylke (市 *shì*) og tre fylke (县 *xiàn*).

### Næring

Det kuperte Yiyang har mykje oppdyrka jordbruksland. Hovudavlingane i prefekturet er ris og te, også bambus vert dyrka.

### Samferdsle

Kinas riksveg 319 fører gjennom fylket. Riksvegen begynner i Xiamen i Fujian, går nordvestover gjennom provinsane Jiangxi, Hunan og Chongqing, til han endar opp i Chengdu, hovudstaden i provinsen Sichuan.

### Historie

Byen Yiyang vart grunnlagt under Qin-dynastiet.

Det norske misjonsselskap etablerte seg i Hunan-provinsen i 1902. Fleire av misjonsstasjonane låg i prefekturet Yiyang. I sjølve byen Yiyang vart fleire verksemder sett i gang, mellom anna eit sjukehus som i dag er det største i prefekturet.

Andreas Aarflot vart fødd i Yiyang i 1928.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Yiyang» frå Wikipedia på bokmål, den 2. mai 2012.*
* *Denne artikkelen bygger på «Yiyang» frå Wikipedia på engelsk, den 2. mai 2012.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
| 宜春 (Yíchūn) |
| --- |
| Jernbanestasjonen i Yichun.Jernbanestasjonen i Yichun. Jernbanestasjonen i Yichun. |
| Styresmakter |
| LandProvins | KinaJiangxi |
| Geografi |
| Flatevidd | 18 669 km² |
| Plassering |
| Plassering av  YichunPlassering av Yichun |

**Yichun** er eit byprefektur nordvest i provinsen Jiangxi i Kina. Byprefekturet har eit areal på 18 669 km², halvparten er skogdekt, vel ein tredjepart er fjell. Totalt bur kring 5,1 millionar menneske i byprefekturet, av desse bur 1,1 million i byområde. 99,5% av folket er hankinesisk.

Landbruk er den viktigaste næringa, næringar basert på trelast og gruvedrift er svært viktig for økonomien. Her finst store reservoar av aluminium, wolfram, gull, sink og kopar. Yichun ligg langs den store jarnbanen som trafikkerar mellom Beijing og Nanchang, hovudstaden i Jiangxi.

Bakgrunnsstoff
--------------

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Yichun, Jiangxi» frå Wikipedia på engelsk, den 24. juni 2011.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* NKC
* GeoNames

 |
Yggdrasil med dei ulike dyra som lever i treet. Biletet er frå det islandske manuskriptet «AM 738 4to» frå 1600-talet, som er i Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi si eige.
**Yggdrasil** er i norrøn mytologi namn på verdstreet eller livstreet i midten av verda. Yggdrasil er eit asketre. Trekrona er alltid grøn, og går heilt opp til himmelen. Eddakvadet Grimnesmål fortel at treet har tre røter. Den eine rota går til det underjordiske dødsriket Helheim og skuggeriket Nivlheim. Draken eller ormen Nidhogg skadar der rota. Den andre rota går gjennom Midgard til Mime sin brunn og derifrå heilt til Jotunheim. Den tredje passerer gjennom Åsgard til Urd sin brunn. Urd er ei av dei tre nornene som vatnar treet slik at det alltid er grønt. Så seier Voluspå.

I Yggdrasil si trekrone lever fire hjortar, som et av blada på treet. Hjortane heiter Dåin, Dvalin, Dunøyr og Duratro. Morgondogga samlar seg i gevira deira og renn av for å verta verdselvane. 

I toppen av treet sit ei ørn. På nebbet til ørna sit ein hauk og skodar ut over verda. Eit lite ekorn, Ratatosk, piler opp og ned trestamma. Ekornet får med seg nyhende frå røtene til toppen. Andre vegen fører Ratatosk med seg ørna sine ord til draken Nidhogg. 

Ved Ragnarok jamrar og skjelv heile det eldgamle treet. Nidhogg lukkast med å gnaga over rota til treet. 

Snorre Sturlason seier i si den yngre Edda at gudane samlar seg til doms ved Yggdrasil kvar dag. 

Ordet Yggdrasil skal tyda *Ygg sin hest*. Ygg er eitt av dei mange namna til Odin.

Yggdrasil skal vera det treet som Odin hang frå i ni døgn for å få visdom. 

I Håvamål vert det fortalt at Odin såra seg sjølv med sitt eige spyd. På eit vis ofra han seg sjølv til seg sjølv. 

*Eg veit at eg hekk*
*på vindalt tre*
*netter heile nie,*
*med geir-odd såra*
*og gjeven Odin,*
*gjeven sjølv til meg sjølv*
*oppå det treet*
*som ingen veit*
*kvar det av rotom renn.*
*Ikkje brød dei bar meg, og brygg ikkje;*
*ned eg nidstirde, tok opp runer,*
*ropande tok dei,*
*ned att frå der eg fall.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Kunst inspirert av norrøn tid Arkivert 2004-08-18 ved Wayback Machine.
	+ Yggdrasil Oluf Olufsen Bagge: Verdensbildet, 1847
* Bilete av Yggdrasil Arkivert 2006-08-27 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN

 |
Yingkou prefektur (gult) i provinsen Liaoning i Kina (mørkegrått).
**Yingkou** er eit kinesisk byprefektur i provinsen Liaoning i Kina. Innbyggjartalet innanfor grensene er rekna til 2,3 millionar (2004).

Modell av utviklingsplanane for hamna i Yingkou.
Yingkou ligg ved munningen av elva Liao He og er hamneby til Bohai, ein del av Gulehavet. Han var ein av traktatshamnene som vart opna etter Tianjintraktaten frå 1858, under Den andre opiumskrigen. Byen, som då var kjend som *Newchwang*, låg nær 50 km frå kysten, langs elva Liao. Etter at traktaten var underteikna oppdaga britane at elva ikkje var djup nok for skipa deira. Då vart traktatshamna flytta nedover nærare elveutløpet og det er der Yingkou ligg i dag.

I 2005 bestemte partikomiteen for Liaoning at heile strandlinja i provinsen skulle utviklast kommersielt. Byen og hamna har derfor gått gjennom store utvidingar.

Administrative einingar
-----------------------

Byprefekturet Yingkou har jurisdiksjon over fire distrikt (区 *qū*) og to byfylke (市 *shì*).

| Kart |
| --- |
|  |
| # | Namn | Hanzi | Pinyin | Innbyggjartal (2003 est.) | Areal (km²) | Tettleik (/km²) |
| **Distrikter** |
| 1 | Zhanqian | 站前区 | Zhànqián Qū | 260 000 | 70 | 3 714 |
| 2 | Xishi | 西市区 | Xīshì Qū | 160 000 | 20 | 8 000 |
| 3 | Bayuquan | 鲅鱼圈区 | Bàyúquān Qū | 300 000 | 268 | 1 119 |
| 4 | Laobian | 老边区 | Lǎobiān Qū | 130 000 | 306 | 426 |
| **Byfylker** |
| 5 | Dashiqiao | 大石桥市 | Dàshíqiáo Shì | 720 000 | 1 379 | 522 |
| 6 | Gaizhou | 盖州市 | Gàizhōu Shì | 730 000 | 2 928 | 249 |

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Yingkou» frå Wikipedia på bokmål, den 31. august 2010.*

* *Denne artikkelen bygger på «en:» frå Wikipedia på engelsk, den 13. september 2010.*

Fotnotar

1. ↑  Kin. 营口; trad. 營口; pinyin *Yíngkǒu*; Wade-Giles *Yíng-k'ǒu*
2. ↑  Kin. 牛莊; pinyin *Niúzhuāng*, mandsjuisk *Ishangga gavšan hoton*

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* GeoNames
* MusicBrainz (area)
* NDL

 |
Koordinatar: 32°54′39.74″N 35°20′19.31″E﻿

**Kamanneh** eller **Kamane** (arabisk كمانه, hebraisk skrift כמאנה) er ein beduinlandsby i Misgav regionale kommune i Israel. Han vart til då Suweid (Aust-Kammaneh) og Kamun (Vest-Kammaneh) og den nye landsbyen bestod av seks nabolag. Han ligg ved Har Kamun nord for den israelsk-arabiske byen Sakhnin. I følgje Israelsk statistisk sentralbyrå hadde landsbyen 1 100 innbyggjarar i 2005.

Historie
--------

Kamanneh vart grunnlagd tidleg på 1800-talet då Negev-beduinar byrja å lage permanente busetjingar i Galilea. Suweid-stammen, som var ei av dei første beduinstammene som slo seg ned i regionen i eit område på toppen av Kamun og dei kalla staden Kamanneh. Som dei fleste arabarane i Galielea lever dei av jordbruk.

I 1963 erkærte israelske styresmakter området som militært treningsområde, og innbyggjarane stod i fare for å bli råka av villfarne kuler eller granatar. To år seinare vart landsbyen erklært «ikkje-anerkjent». I 1995 vart Kamanneh offisielt anerkjent av staten og vart ein del av Misgav regionale kommune.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Kamanneh» frå Wikipedia på engelsk, den 18. mars 2015.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Historia til Kamanneh

| * v
* d
* e
Misgav regionale kommune |
| --- |
| Kibbutzim | Eshbal**·** Kishor**·** Lotem**·** Moran**·** Pelekh**·** Tuval**·** Yahad |
| Moshavim | Ya'ad**·** Yodfat |
| Fellesbusetjingar | Atzmon**·** Avtalion**·** Eshhar**·** Gilon**·** Har Halutz**·** Hararit**·** Harashim**·** Kamon **·** Koranit**·** Lavon**·** Ma'ale Tzviya**·** Manof**·** Mikhmanim**·** Mitzpe Aviv**·** Moreshet**·** Rakefet**·** Shekhanya**·** Shorashim**·** Tal-El**·** Tzurit**·** Yuvalim |
| Beduinlandsbyar | Arab al-Na'im**·** Dmeide**·** Hamdon**·** Hussniyya**·** Kamanneh**·** Ras al-Ein**·** Sallama |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF

 |
**Bernard Lacombe** (fødd 15. august 1952) er ein fransk tidlegare fotballspelar frå Villefranche-sur-Saône som vart europameister med Frankrike i 1984. Angrepsspelaren var elles med å vinne tre ligapokalar med Girondins Bordeaux i perioden 1984-87.

### Klubbspel

Lacombe var Olympique Lyon-spelar i tida frå 1969 til 1978. Han skåra det andre målet då laget frå Lyon i 1973 vann den franske cupfinalen med 2-1 over FC Nantes. Etter ein sesong i AS Saint-Étienne vart han i 1979 overført til Girondins Bordeaux. Saman med spelarar som Alain Giresse, Jean Tigana og Patrick Battiston bidrog han sterkt til at Bordeaux-laget i 1980-åra låg i toppen i fransk klubbfotball. Over ein periode på fire sesongar sanka klubben tre ligapokalar og to cuppokalar. Etter han fekk mindre speletid, la ha opp våren 1987.

### Landslagsspel

Lacombe var fransk landslagsspelar frå 1973 til 1984. Han spelte to kampar i Fotball-VM 1978 og skåra då Frankrike tapte 1-2 mot Italia. Under verdsmeisterskapen 1982 i Spania var han med i dei tre kampane i gruppespelet, resten av meisterskapen sat han på reservebenken, også då Frankrike tapte bronsefinalen mot Polen. Ved EM i fotball 1984 på fransk heimebane spelte Lacombe i fire av dei fem kampane, mellom dei EM-finalen mot Spania. Finaleoppgjeret, som enda med 2-0-siger til Frankrike, var hans 38. og siste landskamp. Totalt stod han for 12 landslagsmål.

### Merittar

* Europameister: 1984 for Frankrike
* Fransk seriemeister: 1984, 1985 og 1987 med Girondins Bordeaux
* Fransk cupmeister: 1973 med Olympique Lyon og 1986 med Girondins Bordeaux

Utan større suksess var Lacombe i perioden 1996-2000 trenar i Olympique Lyon.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Bernard Lacombe» frå Wikipedia på engelsk, den 6. juli 2018.*

* eu-football

| * v
* d
* e
Frankrike sitt landslag – VM i fotball 1978 |
| --- |
| 
* 1 Baratelli
* 2 Battiston
* 3 Bossis
* 4 Janvion
* 5 Bracci
* 6 Lopez
* 7 Rio
* 8 Trésor Lagkaptein
* 9 Bathenay
* 10 Guillou
* 11 Michel
* 12 Papi
* 13 Petit
* 14 Berdoll
* 15 Platini
* 16 Dalger
* 17 Lacombe
* 18 Rocheteau
* 19 Six
* 20 Rouyer
* 21 Bertrand-Demanes
* 22 Dropsy
* Landslagstrenar: Hidalgo

 | Flagget til Frankrike |
|  |


| * v
* d
* e
Frankrike sitt landslag – VM i fotball 1982 (4. plass) |
| --- |
| 
* 1 Baratelli
* 2 Amoros
* 3 Battiston
* 4 Bossis
* 5 Janvion
* 6 Lopez
* 7 Mahut
* 8 Trésor
* 9 Genghini
* 10 Platini (lagkaptein)
* 11 Girard
* 12 Giresse
* 13 Larios
* 14 Tigana
* 15 Bellone
* 16 Couriol
* 17 Lacombe
* 18 Rocheteau
* 19 Six
* 20 Soler
* 21 Castaneda
* 22 Ettori
* Landslagstrenar: Hidalgo

 | Flagget til Frankrike |
|  |


| * v
* d
* e
Frankrike sitt landslag – EM i fotball 1984 (europameistrar) |
| --- |
| 
* 1 Bats
* 2 Amoros
* 3 Domergue
* 4 Bossis
* 5 Battiston
* 6 Fernández
* 7 Ferreri
* 8 Bravo
* 9 Genghini
* 10 Platini (lagkaptein)
* 11 Bellone
* 12 Giresse
* 13 Six
* 14 Tigana
* 15 Le Roux
* 16 Rocheteau
* 17 Lacombe
* 18 Tusseau
* 19 Bergeroo
* 20 Rust
* Landslagstrenar: Hidalgo

 | Flagget til Frankrike |
|  |
Simon McBurney ved Edinburgh International Festival i 2015.
**Simon Montagu McBurney** (fødd 25. august 1957) er ein engelsk skodespelar, forfattar og regissør. Han er medgrunnleggjar av det engelske teaterselskapet Complicite.

Simon McBurney var fødd i Cambridge og studerte litteratur ved Peterhouse i Cambridge. Han tok teaterutdanning ved Jacques Lecoq-instituttet i Paris.

Han har spelt i fleire filmar som *The Manchurian Candidate*, *The Last King of Scotland* og *The Theory of Everything*, og gav stemme til «Kreacher» i Harry Potter-filmane. Han har hatt fleire fjernsynsroller, som Cecil i *The Vicar of Dibley* og Archdeacon Robert i *Rev.* Han skreiv og produserte *Mr. Bean's Holiday*.

McBurney er ein grunnleggjar og kunstnarisk leiar for Complicite, eit teaterselskap med base i Storbritannia som speler over heile verda. For selskapet har han regissert oppføringar som *Street of Crocodiles* (1992), *The Three Lives of Lucie Cabrol* (1994) *To the Wedding*, *Mnemonic* (1999), *[The Elephant Vanishes* (2003), *A Disappearing Number* (2007), *A Dog's Heart* (2010) og *The Master and Margarita* (2011). Han har også vore frilansregissør for produksjonar av The *Resistible Rise of Arturo Ui* og *All My Sons* (2008, begge i New York by) og komikarshow som *So Much Things To Say* av Lenny Henry og *French and Saunders Live in 2000*.

Fleire av verka hans har vore i samarbeid med John Berger.

Filmar
------

* *The Manchurian Candidate* (2004)
* *Friends with Money* (2006)
* *The Last King of Scotland* (2006)
* *Golden Compass* (2007)
* *Body of Lies* (2008)
* *Robin Hood* (2010)
* *Tinker Tailor Soldier Spy* (2011)
* *Magic in the Moonlight* (2014)
* *The Theory of Everything* (2014)
* *Mission: Impossible – Rogue Nation* (2015)

Kjelder
-------

1. ↑  «Index entry». *FreeBMD*. ONS. Henta 20 January 2014.

---

* *Denne artikkelen bygger på «Simon McBurney» frå Wikipedia på engelsk, den 8. juni 2015.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC
* BNE

 |
**Loch an Eilein** er ein liten innsjø ved Rothiemurchus om lag 5 km sør for Aviemore i Skottland. Namnet Loch an Eilein kjem frå det gæliske «øy-innsjøen». 

Seint på 1700-talet og tidleg på 1800-talet vart innsjøen hovudsakleg nytta til to ting. Ved breidda av innsjøen låg det ein kalksteinsomn der kalkstein vart henta frå ei fjellside oppfor innsjøen. I tillegg nytta tømmerhoggarar elva ved innsjøen til å fløyte tømmer til sagbruk lenger nede i elva. Rob Roy og andre kvegtjuvar nytta innsjøen, og eine sida av innsjøen heiter 'Robbers Way'. Det ligg berre tre hus ved breidda av vatnet i dag og desse vert no nytta av skogsvesenet. 

Midt i innsjøen står ruinane av ei borg. Borga høyrte ein gong til Wolf of Badenoch som døydde kring starten på 1400-talet. Jakobittane, som trekte seg attende frå Cromdale i 1690, omleira borga. På denne tida var borga knytt til land via ei vegfylling. Vegfyllinga forsvann då vassnivået i innsjøen vart heva på 1700-talet.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Loch an Eilein» frå Wikipedia på engelsk, den 17. mai 2010.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Simon Pedersson Holmesland** (29. juli 1823–11. januar 1895) var ein underoffsier, gardbrukar, lensmannog stortingsmann frå Holum i Vest-Agder. Peter Holmesland var sonen hans, Søren Jaabæk og Johan Holmesland brørne hans.

Han var fødd på Holmesland i Holum, faren var gardbrukar. Sjølv tok han underoffiserseksamen i 1844, og var underoffiser fram til 1856. Gardbrukar i Holum, i fyrste omgang fire år på garden Brinsdal, åra 1857-71 på garden Møll. Han var lensmann i Holum frå 1857 til 1871, deretter i same stilling i Vanse fram til 1894.

Holmesland var stortingsmann frå Lister og Mandals amt frå 1874 til 1879. Han var medlem av militærkomiteen. I si tid var han medlem av heradsstyret i Holum, og sidan av bystyret i Farsund. Elles var han formann i Lister fogderi sin matrikkelkommisjon.

Han døydde i Farsund.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak:*Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
* Biografisk informasjon om Simon Holmesland NSD Norsk senter for forskningsdatas politikararkiv

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
Simon Arnauld, marki av Pomponne
**Simon Arnauld de Pomponne**, seigneur og så marki (1682) av Pomponne (1618–26. september 1699) var ein fransk diplomat og minister.

Simon Aranauld de Pomponne var fødd i Paris i 1618, som son av Robert Arnauld d'Andilly og Catherine Le Fevre de la Boderie. Han var bror til Antoine Arnauld og Angélique de Saint-Jean Arnauld d'Andilly. Han starta karrieren sin som intendant for den franske garnisonen i Casale, der han var frå 1642 til 1647. Så vart han utpeikt til «intendant d'armée» i Italia, i Paris under Fronden, og Catalonia.

De Pomponne starta som diplomat i 1655 og forhandla ein avtale med hertugen av Mantova. Mot slutten av 1660-åra vart han ambassadør i Sverige. Her skulle han hindre Sverige i å verte del av Trippelalliansen (1665-1668). I 1671 vart han igjen send til Sverige for å danne ein ny allianse mellom Sverige og Frankrike, og slik vart Dei sameinte Nederlanda diplomatisk isolert, slik at Ludvig XIV kunne gå til åtak. 

Etter at Hugues de Lionne døydde i 1671, tok Simon Arnauld de Pomponne over stillinga hans som utanriksminister, noko han var fram til 1679. De Pomponne klarte å oppnå freden i Nijmegen (1678), men vart til slutt sagt opp av kongen, som ønskte ein meir brutal utanrikspolitikk. Han heldt derimot fram å spele ei viktig rolle i fransk politikk i 1690-åra. 

Simon Arnauld de Pomponne døydde i Fontainebleau i 1699.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Simon Arnauld, marquis de Pomponne» frå Wikipedia på engelsk, den 26. januar 2012.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* Simon Arnauld de Pomponne, *Mémoires*, Paris, 1860, 2 vol.
* Simon Arnauld de Pomponne, *Relation de mon ambassade ein Hollande*, ed. Herbert H. Rowen, Utrecht, 1955.
* Herbert H. Rowen, *The Ambassador prepares for war*, The Hague, 1957.
* Rémi Mathis, "De la négociation à la relation d'ambassade. La seconde ambassade de Suède de Simon Arnauld de Pomponne (1671)" in *Revue d'Histoire diplomatique*, n°3, 2005.
Sabrina Coast (Antarktis)

MODIS-bilete av Knox, Budd og Sabrina Coast.
**Sabrina Coast** (67°20′S 119°0′E﻿Koordinatar: 67°20′S 119°0′E﻿) er den delen av kysten av Wilkes Land i Antarktis, som ligg mellom Cape Waldron, ved 115° 33' E, og Cape Southard, ved 122° 05' E. John Balleny her lenge vore rekna som oppdagaren av dette området i mars 1839 ved kring 117 °E. US Exploring Expedition under løytnant Charles Wilkes kom til denne kysten i februar 1840 og markerte området som «Totten High Land» på kartet hans frå 1840. I 1931 observerte British Australian New Zealand Antarctic Research Expedition (BANZARE) under Douglas Mawson det som såg ut som land ved denne lengdegraden ein grad lenger sør enn det som vart rapportert av Balleny og Wilkes. For å ære Balleny gav Mawson namnet kutteren «Sabrina», eit av skipa til Balleny, som forliste i eit uvêr i 95 °E i siste halvdel av mars 1839.

Kjelder
-------

 Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Sabrina Coast» (innhald frå Geographic Names Information System).


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Simon Olaus Wolff** (fødd 10. oktober 1796 i Snåsa, død 11. desember 1859 i Sauherad) var ein norsk prest og diktar. Han skreiv mellom anna diktet «Hvor herligt er mit fødeland» som vart sett melodi til av Lars Møller Ibsen, samt fleire nasjonale forteljingar, som *Hardangerne* og *Brudstykker af en Thellemarks-Vandring* (1822). Han var òg teiknar og akvarellmålar.

Wolff voks opp i Trøndelag, Hardanger og Bergen. Han tok examen artium ved Bergen katedralskole i 1818. Han studerte seinare ved Det Kongelege Frederiks Universitet og vart teologisk kandidat i 1825. Same år vart han utnemnd til sokneprest i Mo i Telemark. I 1833 vart han flytta til Aurskog og i 1840 kom han til Sauherad, der han levde fram til han døydde. Som diktar skreiv han òg ein del små avhandlingar om litterære og politiske emne.

Moland kyrkje i 1829 med prestegarden, teikna av Wolff.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Simon Olaus Wolff» frå Wikipedia på bokmål, den 25. desember 2010.*

* «Simon\_Olaus\_Wolff» i *Store norske leksikon*, snl.no.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* Norsk kunstnerleksikon
* Lokalhistoriewiki
* VIAF
* GND

 |



1. ↑
**Simon Pedersson Lie** (15. mars 1803–11. april 1885) var ein norsk lærar, gardbrukar og stortingsmann frå Holum i Vest-Agder. Han var nærslekta med Søren Jaabæk og brørne hans.

Lie var fødd på Undal i Holum, faren var gardbrukar. Mora hans døydde då han var tre veker gammal og faren då han var seks år. Då han vart gammal nok, tok han over farsgarden og dreiv denne i lang tid. Samstundes var han lærar frå 1819 til 1864. Han var medlem av heradsstyret frå det vart oppretta i 1837 heilt fram til 1883, 1847-83 var han ordførar på få år nær. Elles var han forlikskommissær 1847-83, sparebankdirektør og amtsrevisor med meir.

Lie representerte Lister og Mandals amt på Stortinget 1851-54 og 1859-60. I 1851 var han medlem av kyrkjekomiteen, 1854 av vegkomiteen og Lagtinget. På ny medlem av Lagtinget 1859-60, samt av justiskomite nr 1.

Lie døydde på slekstsgarden i Holum i 1885.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
Lewis og Clark ved Three Forks
**Sacagawea**, òg Sakakawea og Sacajawea (kring 1788–20. desember 1812) var ei innfødd amerikansk kvinne av shoshonestammen som var med på Lewis og Clark-ekspedisjonen.

Charles Marion Russells måleri av Lewis og Clark med Sacagawea frå 1905.
Sacagawea vaks opp med hidatsafolket, som fanga ho som born. Ho var med som tolk og guide på utforskinga av dei vestlege delane av USA. Ho var systera til den lemhi-shoshonerske høvdingen Cameahwait, og gift med Toussaint Charbonneau, ein av medlemmane av Lewis og Clark-ekspedisjonen.

Saman med Lewis og Clark reiste Sacagawea heile vegen frå Nord-Dakota til Stillehavet i åra 1804 til 1806. Ho har vorte ein viktig del av mytane frå Lewis og Clark sine ekspedisjonar. Ho vert nytta som symbol for frigjering, verdi og sjølvstende for kvinner. Det finst ei rekkje statuar og minnesmerke vigd henne.

Ettermæle
---------

I 2000 gav United States Mint ut ein eigen mynt, sacagaweadollaren, som ein heider til Sacagawea. Mynten har eit bilete av Sacagawea og sonen hennar, Jean Baptiste Charbonneau.
I 2003 vart ho innvotert i Kvinnenes æresgalleri i USA.

Oppkallingar
* Sacagawea River, i Montana
* Lake Sakakawea, eit basseng i Missourielva i Nord-Dakota
* USS «Sacagawea», fleire amerikanske marineskip
* Sacagaweadollaren
* Mount Sacagawea, fjell i Fremont County, Wyoming, og Sacagaweabreen
* Sacajawea Patera, eit landemerke på planeten Venus

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Sacagawea» frå Wikipedia på bokmål, den 18. oktober 2018.*

Referansar
1. ↑  Fresonke, Kris and Spence, Mark David. *Lewis & Clark: Legacies, Memories, and New Perspectives* (engelsk). University of California Press, February 25, 2004. ISBN 978-0520238220

Litteratur
----------

* Donald Jackson, *Letters of the Lewis & Clark Expedition With Related Documents: 1783-1854*. (University of Illinois Press, Urbana 1962).
* Lennart Lindberg (red), *Nya indianboken. Biografisk handbok* (Stockholm 1990).
Koordinatar: 36°04′N 037°30′E﻿

**Sabkhat al-Jabbūl**, **Mamlahat al-Jabbūl** eller **Jabbūlsjøen** (arabisk سبخة الجبول) er ein stor saltsjø, som varierer stort gjennom årdet, med tilhøyrande saltsletter, 30 km søraust for Aleppo i Syria, i Bāb-distriktet i Aleppo guvernement. Han er den største naturlege innsjøen i Syria og den nest største etter den kunstige Assadsjøen. I 2009 dekka innsjøen kring 100 kvadratkilometer og var relativt stabil. Saltslettene er store og synlege frå verdsrommet. Området omfattar Sabkhat al-Jabbul naturrservat for å verne villfuglane som hekkar her.

Grunne, tørrlagte delar av innsjøen i august etterlet seg saltkrystaller på bakken.
I dag ligg Sabkhat al-Jabbul i eit lukka nedslagsfsfelt, men under pleistocen var bassenget fylt opp, fløymde over og danna ei sideelv til Eufrat. Innsjøen vart tradisjonelt fylt opp om våren og krympa om sommaren og hausten. I 1988 starta eit kunstig vatningsprosjekt der store mengder av delvis salt vatn frå området kring fylte innsjøen slik at vasspegelen vart stabil.

Ressursbruk
-----------

Tidlegare vart områda nytta innan turisme, fuglejakt, beitemarkerer på dei kringliggande steppene og saltutvinning. Al-Jubbul er ei stor saltkjelde i Syria, i lag med andre kjelder som Jayrud i Rif Dimashq guvernement, nordaust for Damaskus og Khatuniyahsjøen (Khatunia) i Al-Hasakah guvernement, nordaust for Al-Hasakah, nær landsbyen Al Hawi og den irakiske grensa.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Sabkhat al-Jabbul» frå Wikipedia på engelsk, den 26. mars 2014.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. 1 2 3  «SY006: Sabkhat al-Jabbul" BirdLife IBA Factsheet
2. ↑  Carter, Terry (editor) (2004) «National Parks and Reserves: Syria» *Syria & Libanon* (2nd edition) Lonely Planet Publications, Footscray, Victoria, Australia, page 59

Bakgrunnsstoff
--------------

* «Jabbul Salty Lake سبخة جبول" biletegraph from Panoramio
* «Jabbul Salty Lake" Arkivert 2014-03-27 ved Wayback Machine. biletegraphs from Syria Looks
Kjende spanjolar gjennom tidene. 

  
Øvst: Isabella I av Castilla • Ferdinand II av Aragon • Hernán Cortés • Ignatius Loyola • Carlos I • Teresa av Ávila
  
Mellom: Cervantes • Francisco Goya • José María de Pereda • Rosalía de Castro • Pérez Galdós • Leopoldo Alas
  
Nedst: Gaudí • Picasso • Dalí • Juan Carlos I • Antonio Banderas • Rafael Nadal

**Spanjolar** eller **spaniarar** (spansk pueblo español) er ei folkegruppe som høyrer heime i Spania på Den iberiske halvøya og diasporaen deira. Omgrepet omfattar dei ulike regionale gruppene i landet, noko som viser igjen i den spanske historia. Spania, slik det geografisk er i dag, omfattar nemleg ei rekkje kongedømme frå slutten av 1400-talet som var resultat av den kristne gjenerobringa og den kastiljanske arvefølgjekrigen.

Det offisielle språket i Spania er spansk (*español* eller *castellano*), standardspråket som er basert på mellomalderdialekten til kastiljanarane frå midten av landet, men det er likevel fleire språk i Spania. Alle er iberoromanske utanom det baskiske språket. 

Det finst også svært mange med spansk opphav, som eit resultat av emigrasjon, i andre delar av verda – flesteparten av dei i Latin-Amerika. Størstedelen av desse har blanda opphav, og har difor også røter frå til dømes indianarar, andre europeiske land og Afrika.

Kjelder
-------

* «Spanish people» på Wikipedia på engelsk, innhenta 19. april 2010.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NDL

 |
Spangereid kyrkje
**Spangereid** er ein tidlegare sjølvstendig kommune i Vest-Agder. 

Frå 1837 var Spangereid ein del av Audnedal (*Undal*) formannskapsdistrikt saman med Konsmo, Valle og Vigmostad. Spangereid ligg på Riksveg 460 mellom Vigeland og Lindesnes fyr.

I 1844 blei Audnedal delt i to: Sør- og Nord-Audnedal. Spangereid og Valle utgjorde saman Sør-Audnedal kommune. Denne kommunen vart delt igjen i 1897. Valle overtok namnet Sør-Audnedal. Spangereid var sjølvstendig kommune fram til 1964. Frå 1. januar 1965 gjekk størstedelen av Spangereid saman med Sør-Audnedal og Vigmostad til ein ny kommune som fekk namnet Lindesnes kommune. Den vestre delen av kommunen (vest for Lenefjorden) vart ein del av Lyngdal kommune.

Spangereid er eit sokn i Mandal prosti i Agder og Telemark bispedøme. Spangereid har ein av Noregs eldste kyrkjer ; Spangereid kyrkje.

Spangereid har ein av tre barneskular i Lindesnes kommune, Spangereid skole.

Historie
--------

Spangereid har vore busett i dei aller eldste tider og staden har vore eit solid maktsentrum. Bygda er overstrødd av fortidsminne frå jernalderen, blant desse er ein militærforlegning og Spangereid kanal. Kanalen vart gjenoppbygd og opna att i 2007 for å la båttrafikken gå gjennom den gamle kanalen som i vikingtida. Dette for å sleppe å gå rundt Lindesnes fyr. Det finst òg restar av fleire store båtnaust og ei rekkje gravhaugar for kongar og stormenn frå vikingtida.

Ei gamal segn frå bygda, gjenfortald av presten og historikaren Peder Claussøn Friis i sin Norges Beskrivelse, utgjeve i 1632, fortel at like innanfor Lindesnes kappskaut kong Olav Trygvasson og unge Einar Tambarskjelve med boge. Det må ha vore ein gong mellom år 995 og 1000 e.Kr. truleg rett før den fatale ferda som enda i slaget ved Svolder. Kongen tok med seg sine menn på kappskyting og valde den naturlege standplassen for konkurransen på toppen av Klovnehaugen, ein stor gravhaug aust for sjølve Spangereid sentrum, Høllen, og skaut over det opne landskapet sørvestover mot Ravnefjellet. 

Einar Tambarskjelve med sin store boge skaut ein halv fjerdings veg, eit gamalt avstandsmål som svarer til cirka 1400 meter. Segna fortalde òg om kor pilane til Einar Tambarskjelve og Olav Tryggvason slo ned. Begge vart merkte med høge bautasteinar, og dei står der framleis.

Sjå òg
------

* Spangereid kanal

Bakgrunnsstoff
--------------

* Spangereid.no
* Heltenes kappskyting Arkivert 2006-02-09 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
Logoen til 16. SPETSNAZ-brigade
**16. SPETSNAZ-brigade** (russisk 16-я отдельная бригада специального назначения, forkorta 16-я обрспн, 16. brspn) er ein brigade i det russiske forsvaret. Han vart etablert i Sovjetunionen i 1952 og var i 2017 ein SPETSNAZ-brigade i dei væpna styrkane i Vestre militærdistrikt i Russland.

Samansetjing
------------

Frå 2010 var brigaden samansett med desse elementa:

* Brigadestab i Tambov

* spesialsambandsgruppe i Tambov
* materialteknisk forsyningskompani i Tambov

* 370. SPETSNAZ-gruppe i Tambov;
* 664. SPETSNAZ-gruppe i Protasovo (flyplass), Tambov oblast
* 585. SPETSNAZ-gruppe i Tambov
* 669. SPETSNAZ-gruppe i Tambov

Stridserfaring
--------------

### Borgarkrigen i Tadsjikistan

Under borgarkrigen støtta brigaden den russiske 201. motoriserte infanteridivisjonen forlagt til Tadsjikistan.

### Borgarkrigane i Tsjetsjenia

Under dei to borgarkrigane støtta brigaden dei russiske avdelingane i Tsjetsjenia.

### Den russisk-georgiske krigen i 2008

I 2008 støtta brigaden dei russiske avdelingane i Abkhazia, mellom anna ved å øydeleggje eit georgisk forsyningslager.

Referansar
----------

1. ↑  День частей и подразделений специального назначения ГРУ
2. ↑  16-я обрспн на сайте Спецназ. Орг

Kjelder
-------

*