recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Verdsmeisterskapen på skeiser 1983 for kvinner** fann stad i Karl-Marx-Stadt i dåverande Aust-Tyskland helga 19. og 20. februar 1983. 32 utøvarar frå 12 land deltok i stemnet, av dei to frå Noreg. Meisterskapen i firkamp bestod for fyrste gong siden VM 1955 av dei fire øvingane 500 m, 1500 m, 3 000 m og 5 000 meter.

Andrea Mitscherlich frå Aust-Tyskland fekk bestetid på dei tre lengste distansane og vart verdsmeister framom tittelforsvarar og landskvinne Karin Enke. Natalja Sjive-Glebova frå Sovjetunionen gjekk den snøggaste 500-meteren.

### Skeise-VM 1983


| Plass | Utøvar | Land | Poeng |
| --- | --- | --- | --- |
| Gull | Andrea Mitscherlich |  Aust-Tyskland | 178,983 |
| Sølv | Karin Enke |  Aust-Tyskland | 181,472 |
| Bronse | Valentina Lalenkova |  Sovjetunionen | 182,163 |
| 4 | Gabi Schönbrunn |  Aust-Tyskland | 182,571 |
| 5 | Svetlana Katsjuk |  Sovjetunionen | 182,572 |
| 6 | Sabine Brehm |  Aust-Tyskland | 183,180 |
| 7 | Bjørg Eva Jensen |  Noreg | 183,399 |
| 8 | Natalja Sjive-Glebova |  Sovjetunionen | 183,846 |

Dato: 19./20. februar 1983

Kjelder
-------
**Verdsmeisterskapen på skeiser 1981 for kvinner** fann stad i Sainte-Foy ved Québec i Canada helga 6. og 7. februar 1981. 30 utøvarar frå 11 land deltok i stemnet, av dei tre frå Noreg. Meisterskapen i firkamp bestod av dei fire øvingane 500 m, 1000 m, 1500 m og 3 000 meter.

Tittelforsvarar Natalja Petrusjova frå Sovjetunionen fekk bestetid på dei to kortaste distansane og vart verdsmeister framom Karin Enke frå Aust-Tyskland som vann 1500 m. Sovjetiske Olga Plesjkova sigra på den avsluttande 3000-meteren.

### Skeise-VM 1981


| Plass | Utøvar | Land | Poeng |
| --- | --- | --- | --- |
| Gull | Natalja Petrusjova |  Sovjetunionen | 178,947 |
| Sølv | Karin Enke |  Aust-Tyskland | 180,266 |
| Bronse | Sarah Docter |  USA | 182,441 |
| 4 | Bjørg Eva Jensen |  Noreg | 182,485 |
| 5 | Irina Mikhailova |  Sovjetunionen | 183,196 |
| 6 | Olga Plesjkova |  Sovjetunionen | 183,254 |
| 7 | Erwina Ryś-Ferens |  Polen | 183,953 |
| 8 | Svetlana Katsjuk |  Sovjetunionen | 184,280 |

Dato: 6./7. februar 1981

Kjelder
-------
Haukeliseter med Haukeliseter fjellstue, det avlange byggverket med torvtak på hi sida av vegen.
**Haukeliseter** er ei hyttegrend og ei gamal seter som ligg 998 m.o.h. nordvest i Vinje kommune i Vestfold og Telemark, ved Europaveg 134 like aust for Haukelitunnelen. Haukeliseter fjellstue er den største hytta på setra. Anlegget er eigd av Stavanger Turistforening og har omkring 150 sengeplassar.

Haukeliseter vart bygd og sett i drift som fjellstove av staten i tidsrommet 1866–71. Hytta vart kjøpt av Stavanger Turistforening i 1963 og vart utvida og modernisert. Fjellstova har butikk, matsal med servering av lokal mat, spa og utandørs varmebasseng.

Det er gunstige høve for å gå turar frå Haukeliseter både sommar og vinter, med eit omfattande nettverk av hytter og ruter mot Hardangervidda, Ryfylke og Setesdalsheiane. På Haukeliseter blir det òg arrangert kurs i mellom anna kiting og hundespannkøyring.

Kjelder
-------

«Haukeliseter fjellstue» i *Store norske leksikon*, snl.no.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad
* Haukeliseter på UT.no

Koordinatar: 59°49′25.5″N 7°11′38.3″E﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* SSR (namn)

 |
Linjedansen madison.
**Linjedans** er ein koreografert dans der ei gruppe folk dansar saman til ein repeterande sekvens av trinn, medan dei er arrangerte i ei eller fleire linjer eller rader. Desse linjene vender vanlegvis i same retning, men kan også vera vende mot kvarandre. Dansarane er ikkje i fysisk kontakt med kvarandre. Dansetypen skil seg dermed frå ringdans, der dansarane held kvarandre i hendene eller liknande og er vende mot kvarandre i ein ring.

Mange eldre europeiske folkedansar var linjedansar, der menn og kvinner vanlegvis dansa i kvar sine linjer.
Linjedans eller *line dance* er ein kjend del av country-western-dans, og blir gjerne framført i western-inspirert utstyr som cowboyhatt, dongeribukse og ruteskjorte.

Mange linjedansar er knytte til ein særskild song, som macarena, knytt til låten med same namn, electric slide som er knytt til songen «Electric Boogie» frå 1982, eller Fugledansen, knytt til «Der Ententanz» frå 1957.

Kjelder
-------

1. ↑  Knight, Gladys L. (2014). *Pop Culture Places: An Encyclopedia of Places in American Popular Culture*, p.102. ABC-CLIO. ISBN 9780313398834.
2. ↑  Lane, Christy (2000/1995). *Christy Lane's Complete Book of Line Dancing*, p.2-4. Human Kinetics. ISBN 9780736000673.
3. ↑  Zakrajsek, Dorothy; Carnes, Lois; and Pettigrew, Frank E. (2003). *Quality Lesson Plans for Secondary Physical Education, Volume 1*, p.188. Human Kinetics. ISBN 9780736044851.
4. ↑  Conyers, Claude (2013). «Folk dance» (på engelsk). Oxford University Press. ISBN 978-0-19-531428-1.

* *Denne artikkelen bygger på «Linjedans» frå Wikipedia på bokmål, den 12. november 2023.*

* *Denne artikkelen bygger på «Line dance» frå Wikipedia på engelsk, den 12. november 2023.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* LCCN

 |
Dei vesle Karpatane i Slovakia
Dei vesle Karpatane rundt Červený Kameň-borga
**Dei vesle Karpatane** (slovakisk *Malé Karpaty*, tysk *Kleinen Karpaten*, ungarsk *Kis Kárpátok*) er ei låg, om lag 100 km lang, fjellkjede i Karpatane. Fjellkjeda ligg vest i Slovakia, og dekkjer eit område frå Bratislava til Nové Mesto nad Váhom og ein liten del kalla Hundsheimer Berge nordaust i Austerrike. Dei grensar til Záhorie i vest og Det donauske låglandet i aust. 

I 1976 vart Dei vesle Karpatane verna som ein del av Vesle Karpatane landskapsvernområde, som dekkjer 646,1 km². Dei tre høgaste fjella er Záruby på 768 moh. Vysoká på 754 moh. og Vápenná på 752 moh. 

Dei vesle Karpatane er vidare delt inn i (frå sør til nord): 

* *Devín-Karpatane* (i Bratislava)
* *Pezinok-Karpatane* (frå Bratislava til Buková)
* *Brezová-Karpatane* (frå Buková til Prašník)
* *Čachtice-Karpatane* (frå Prašník til Nové Mesto nad Váhom)

Dei vesle Karpatane er eit populært område for turgåing, sykling, skigåing og andre vinteridrettar. 

I den søraustlege delen av området ligg det mange vingardar (t.d. Bratislava, Rača, Pezinok, Modra). Fleire borger eller ruinar av dei ligg i Dei vesle Karpatane som t.d. Devínborga, Čachticeborga, Červený Kameň-borga og Smoleniceborga. Driny, ei kalksteinsgrotte, er den einaste grotta som er open for ålmenta.

Bilete
------

* Det høgaste fjellet - ZárubyDet høgaste fjellet - Záruby
* Sett frå sørSett frå sør
* Sett frå sørSett frå sør
* Utsyn over Borlåglandet frå Dei vesle KarpataneUtsyn over Borlåglandet frå Dei vesle Karpatane

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Little Carpathians» frå Wikipedia på engelsk, den 3. juli 2008.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Dei vesle Karpatane**

* Dei vesle Karpatane på Spectacular Slovakia
* Vinvegen i Dei vesle Karpatane Arkivert 2007-07-08 ved Wayback Machine.

Koordinatar: 48°25′N 17°15′E﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* NKC
* GeoNames

 |
Midtbø
**Midtbø**  er ein gard rett utanfor Åmot i Vinje kommune, Telemark. Forfattarane Halldis (1907-1995) og Tarjei Vesaas (1897-1970) budde her frå 1934.

Garden, som ligg 5-6 km frå barndomsheimen Vesås, var odelsgarden til farmora til Tarjei. Farbror hans, Øystein Vesaas, åtte garden, men kom i gjeldsknipe, og selde til Tarjei i 1930. Tarjei Vesaas busette seg på garden etter at han gifta seg i 1934. 

Huset og livet der er skildra i Halldis Moren Vesaas' to bøker med livsminne: *I Midtbøs bakkar* (1974) og *Båten om dagen* (1976), i somme andre artiklar av henne om ektemannen - som «Tarjei Vesaas i kvardagslaget» (1967), og i Tarjei Vesaas sitt sjølvbiografiske foredrag «Om skrivaren» (1959). Det står òg mykje om dagleglivet der i dei to biografiane Olav Vesaas' har skrive om foreldra sine. Einskilddikt av begge forfattarne skildrar òg livet i heimen, på garden eller i landskapet. Av han kan nemnast dikt som «I Midtbøs bakkar» og «Morgon på Vinjevatnet», og romanane *Det store spelet* (1934) og *Kvinnor ropar heim* (1935) kan òg lesast i lys av familiens livsløp, sjølv om der er få konkrete, stadbundne referanser i verka.

Midtbø er framleis i familiens eige, og er ikkje ope for publikum.

Litteratur og andre kjelder
---------------------------

* Hilde Diesen. *Dikterhus*. Tell forlag, 1994 (*bokhylla.no - fulltekst)*
* Olav Vesaas. *Løynde land, ei bok om Tarjei Vesaas*. Cappelen, 1995
* Olav Vesaas (red.) *Tarjei Vesaas om seg sjølv*. Bokklubben, 1985
**Bjarne Daniel Solli** (7. november 1910–22. oktober 1989) var ein norsk gardbrukar og politikar frå Lenvik som representerte Arbeidarpartiet i Troms på Stortinget i to valperiodar frå 1954 til 1961.

Solli arbeidde i unge år på gard, bortsett frå skuleåret 1925/26, då han gjekk på folkehøgskule. Frå 1940 dreiv han farsgarden i Lenvik, noko han gjorde til 1976. I perioden 1939-44 var han likningssekretær i Lenvik. Mange år seinare var han 1966-68 rådmannsfullmektig i kommunen og 1969-77 sosialsjef.

På fritida var han formann i arbeidarungdomslaget "Nordstjerna" i fleire periodar, i Lenvik Bonde- og småbrukerlag 1937-40 og i Lenvik Arbeiderparti 1946-48.

Solli var medlem av kommunestyret i Lenvik frå 1946 til 1955, ordførar frå 1946 til 1953. Frå 1954 til 1961 var han stortingsrepresentant for Arbeidarpartiet. I den fyrste fireårsperioden var han medlem av Militærkomiteen og i den andre var han i Sosialkomiteen til 5. mai 1960, då han gjekk over i Sjøfarts- og fiskerikomiteen.

Kjelder
-------

* Stortingsbiografi

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
**Artur Schnabel** (17. april 1882–15. august 1951) var ein austerriksk pianist og komponist, særleg kjend for å spela pianoverka til Beethoven og Schubert.

Biografi
--------

Artur Schnabel vart fødd som yngste barnet i ein jødisk familie i Bielsko-Biała i Galizia i dåverande Austerrike-Ungarn. Staden er i dag ein del av Polen. I 1884 flytte familien til Wien, der Artur Schnabel fatta interesse for å spela piano frå han var fire år gamal. Allereie som seksåring fekk han timar av professor Hans Schmidt ved konservatoriet i Wien. 3 år seinare fekk han den polske pianisten Teodor Leszetycki til pianolærar. Han fekk pianoundervisning av Leszetycki frå 1891 til 1897. I tillegg studerte han komposisjon under Eusebius Mandyczewski. Mandyczewski var ein kjenning av komponisten Johannes Brahms, og tok Artur Schnabel med på konsert med Brahms, noko som gjorde stort inntrykk på den unge Artur Schnabel.

Artur Schnabel konsertdebuterte i 1897 i Wien, og hadde konsertar i Budapest, Praha og Brno same året. Alle desse byane låg den gongen i keisardømet Austerrike-Ungarn. I 1898 flytte Schnabel til Berlin i Det tyske keisardømet. Her gifte han seg i 1905 med songaren Therese Behr-Schnabel, som han også hadde konsertar i lag med. Artur Schnabel begynte no å bli kjend som konsertpianist, og reiste på turnéar i heile den vestlege verda. I byrjinga av 1900-talet skipa han *Schnabel-trioen* der han opptredde saman med ein cellist og ein fiolinist.

Frå 1925 underviste Artur Schnabel ved eit musikkakademi i byen. Då NSDAP kom til makta i 1933, valde Schnabel, som var jøde, å forlata Tyskland og reiste til England der han oppheldt seg ei stund. I 1939 reiste han til Sambandsstatane, der han tok ei undervisningsstilling i musikk ved University of Michigan. Etter at andre verdskrigen tok slutt i 1945 reiste han tilbake til Europa. Dei siste leveåra sine verka han som konsertpianist og komponist før han døydde i Schwyz i Sveits i 1951. Her ligg han òg gravlagd.

Arv
---

Dei viktigaste komposisjonane til Schnabel omfattar 3 symfoniar, ein pianokonsert, fem strykekvartettar og nokre sonater og lieder.

Saman med Therese Behr-Schnabel fekk han sonen Karl Ulrich Schnabel (1909-2001), som vart ein kjend pianist. Ein annan son, Stefan Schnabel (1912-1999), vart skodespelar.

Kjelder
-------

1. 1 2  Glock, William; Stephen Plaistow (17. februar 2018), «Schnabel, Artur», *Grove Music Online*

* *Denne artikkelen byggjer på «Artur Schnabel» frå Wikipedia på engelsk, den 14. mars 2012.*
* *Denne artikkelen byggjer på «Artur Schnabel» frå Wikipedia på tysk, den 14. mars 2012.*
**Åmot** er ein tettstad og administrasjonssenteret i Vinje kommune i Telemark fylke. Tettstaden ligg like ved europaveg 134 og har 673 innbyggjarar per 1. januar 2017. Namnet *Åmot* tyder «elvemøte» ettersom tettstaden ligg der Vinjeåi renn ut i elva Tokke, som går vidare til innsjøen Bandak. Om lag 25 kilometer sør ligg Dalen i Tokke kommune.

Åmot er eit knutepunkt for vegnettet i Vest-Telemark. Her møtest europaveg 134 (Haugesund–Drammen), fylkesveg 37 (Åmot–Tinn–Kongsberg) og fylkesveg 38 (Åmot–Dalen–Kragerø). Bussruta Haukeliekspressen Haugesund–Oslo går gjennom Åmot.

Åmot har barnehage og grunnskule. Tettstaden er eit lokalt handelssenter for området, med ei rekkje butikkar. Næringslivet elles femner eit turisthotell og verksemder innan trevare- og verkstadindustri.

Kjelder
-------

1. ↑  «Åmot – Vinje». Store norske leksikon. 4. januar 2018. Henta 25. april 2018.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
Framsida eller «dagsida» av solvogna.Foto: Malene Thyssen

Baksida eller «nattsida» av solvogna.Foto: Malene Thyssen

**Solvogna frå Trundholm** (dansk *Solvognen*) er den arkeologiske nemninga på ein bronseskulptur frå bronsealderen av ein hest som dreg ei vertikal skive som symboliserer sola, montert på seks hjul for å kunne dragast på eit vis som illuderer solas ferd gjennom døgeret. Vogna er tidfesta til om lag 1400 før Kr. og vert tolka som ein gjenstand som har vore nytta i ei eller anna form for religiøs kult.

Vogna er eit myrfunn frå myra Trundholm Mose i Odsherred kommune i Nordvest-Sjælland, og ein reknar med at ho har vorte lagt i myra som eit offer til maktene. Vogna vart funne 7. september 1902, då Trundholm Mose vart pløgd for fyrste gong for oppdyrking. Finnaren, Frederik Willumsen, tok vogna med seg heim i den trua at dette berre var eit gamalt leiketøy, som han deretter gav til sonen sin. I 1998 vart fleire fragment av dei seks skadde hjula på vogna funne på same staden i myra ved hjelp av metalldetektor.

Solskiva og hesten er støypte og hole inni, og det er festa ringar til både hesten og solskiva som ein reknar med at det har vore drege snorer gjennom. Den elegante spiralornamentikken som pryder solskiva vitnar om at vogna er av nordiske opphav. Stilen med dei kompliserte spiralane kan samanliknast med funn frå Nord-Sjælland av beltesmykke for kvinner, som til dømes ei belteplate frå Langstrup, og ein har difor grunn til å tru at Solvogna er laga i det distriktet ho vart funne i.

Saman med helleristingsmotiv og bilete på barberknivar av bronse frå bronsealderen, gjer solvogna det klart at sola stod sentralt i mytologien og kulten i denne tida. Sola på solvogna har ei side som er dekt med gull og ei side utan gull. Då den gylte sida er synleg når ein køyrer vogna i solas retning frå venstre mot høgre, kan ein rekne med at denne sida markerer solas ferd over himmelen om dagen. Den andre sida, som vert synleg om vogna køyrast frå høgre mot venstre, er den mørke nattsida av sola, og retninga frå høgre mot venstre markerer solas ferd under jorda om natta fram til staden kvar ho skal stå opp att neste morgon. Slik kan vogna køyrast fram og attende for å illustrere den ferda sola gjer i eit døger.

Solvogna er det einaste funnet i sitt slag, men ein reknar med at det har vore fleire slike vogner i bruk. Fragment av ei gylt solskive som er funne i ein gravhaug i Jægersborg Hegn, Nord-Sjælland, er kan hende solskiva frå ei solvogn?

Kulturkanonen
-------------

Solvogna er teken opp i Danmarks kulturkanon under kategorien biletkunst.

Referansar
----------

1. ↑  Om Solvogna Arkivert 2013-10-23 ved Wayback Machine. frå Den danske kulturkanonen, Billedkunst side 34-35

Bakgrunnsstoff
--------------

* Solvogna på nettsida til Nationalmuseet i Danmark.
Statue av Ramses II
**Abu Simbel** er eit arkeologisk område sør i Egypt, på vestbreidda av Nilen. I Abu Simbel er det to klippetempel. Desse templa er ein del av dei nubiske monumenta som vart sette på verdsarvlista til UNESCO i 1979.

Tvillingtempla vart meisla ut frå bergveggen på 1200-talet fvt. av Ramses II, som ville skapa eit evigvarande byggverk til minne om han sjølv og dronning Nefertari i samband med Slaget ved Kadesh.

Fasaden på det store tempelet er dominert av fire 20 meter høge statuar. Det mindre tempelet har seks 10 meter høge statuar på fasaden.

Templa i Abu Simbel vart oppdaga att av Johann Ludwig Burckhardt og gravne ut or sanden av Giovanni Belzoni.

Flytting
--------

Mellom 1964 og 1968 vart heile tempelområdet demontert, ved at ein sagde dei ut or klippa og flytta dei 65 meter opp og 200 meter vekk frå elvebreidda for å verna templa mot vassmengda då elvebreidda steig etter bygginga av Assuandammen. Når tempelet vart bygd opp att tok ein omsyn til korleis templa tidlegare hadde stått i høve til kvarandre og til sola. Det store tempelet er bygd slik at sola to gonger i året lyser heilt inn i tempelet og lyser opp den bakre veggen i rommet, der det står statuar av fire gudar. Då templa var bygde opp att vart det bygd kunstig fjell rundt dei.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Abu Simbel» frå Wikipedia på svensk, den 1. mars 2008.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BNF
* BNF (data)
* GeoNames

 |
Kopiar av den vesle- og den store fjørtoftbåten på Sunnmøre Museum. I bakgrunnen Kvalsundskipet
**Fjørtoftbåten** er den største av to båtar frå eit myrfunn gjort på Fjørtofta i Haram i oktober 1940. Under jorddyrking på bruket Marsteinnes, vart det funne båtrestar. Rasmus Buset ved Sunnmøre Museum tok kontakt med arkeolog Per Fett. Han var då på Sunnmøre og kom til Fjørtofta eit par dagar etter funnet. Han registrerte funnet. Seinare kom meir trematerial til syne, og i juni 1941 gjorde Fett ei endeleg utgraving. 

Det vart funne to båtar. Dei stod etter kvarandre i myra. Dei såg ikkje ut til å vere knuste. Den store båten var fylt med stein. Fett tolka det som at båtane var sette i myra, for at dei skulle gro ned,og verte vekk under torva. Han tolka det som eit offer. Tilstanden på trerestane som vart funne var vekslande.

Båtane har seinare vorte rekonstruert av Bernhard Færøyvik. Borda var klinka saman med jarnsaum. Dei var og klinka til banda. Den største båten var 9,86 meter lang. Han hadde seks bordgangar og var bygt av eik. Den minste båten var 5,72 meter lang og laga av furu. Ei noko usikker datering tidfester dei til 860 e.Kr +/- 90 år.

I 1951 vart det bygd fullskalakopi av båe båtane. Dei vart bygd av Sigurd Bjørkedal, og gjevne til Sunnmøre Museum av fiskarar i Haram.

Kjelder
-------

* Per Sæther: Forhistoriske båter fra Sunnmøre i *GAVLEN 2013* Sunnmøre Museum og Sunnmøre Museumslag
* Fjørtoftbåten på Vikingskip.com
Fjellet Baula
**Baula** (uttalt *bøyla* med trykk på fyrste staving) er eit fjell vest på Island med ein noko rar utsjånad. Det har ein raudaktig farge på grunn av ryolittbergarten han består av. Fjellet ligg ved hringvegur, den islandske ringvegen. Bifröst universitet og det vakre krateret til Grábrók ligg i nærleiken. 

Geologisk er fjellet klassifisert som ein intrusjon, eller eit batolittisk fjell, som er ein masse av stein som har vorte kasta oppover til overflata frå djupt inne i jorda. Ein har estimert at dette utbrotet skjedde for 3,5 millionar år sidan. 

Baula har ein nesten perfekt kjegle og i nærleiken ligg Litla-Baula der ein kan sjå søyler av ryolitt. Baula og Litla-Baula vert stundom skildra som det vakraste fjellparet på Island. 

Andre døme på liknande fjell på Island er Mælifell på Snæfellsnes og Hlíðarfjall nær Mývatn nord i landet.

Sjå òg
------

* Vulkanar på Island

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Baula» frå Wikipedia på engelsk, den 4. oktober 2007.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GeoNames

 |
**Stavanger Turistforening** (**STF**) er eit lokallag av Den Norske Turistforening (DNT). STF har nær 18.000 medlemmer, og 32 hytter i Rogaland, Vest-Agder, Aust-Agder og Telemark. Mellom hyttene er ca. 1000 km sti varda og merkt med den raude T'en.

Blant dei mest kjende hytter til SFT er Haukeliseter og Preikestolhytta.

I tillegg til å byggje og drifte hytter og løyper, arrangerer STF også mange turar, kurs og andre arrangement. I 2005 vart det arrangert over 300 turar og andre arrangement. STF har også ei aktiv ungdomsgruppe, tilknytt DNT-Ung.

Historie
--------

Stavanger Turistforening vart stifta i 1887. Den første hytta, Vartskestadmoen, vart reist i 1891, og utover i 1900-åra fekk Laget eit godt utbygd hytte- og rutenett.

Stavanger Turistforening sine hytter
------------------------------------

* Bakken gard
* Vartskestadmoen
* Blåfjellenden
* Børsteinen
* Eidavatn
* Flørli (2 hytter, Flørlistølen og Flørli turiststasjon)
* Grasdalen
* Haukeliseter
* Holmavatn
* Hovatn
* Kringlevatn
* Krossvatn
* Kvanndalen
* Kvilldal
* Langavatn
* Litle Aurådal
* Melands Grønahei
* Mostøl
* Nilsebu
* Preikestolhytta
* Sandsa
* Sandvatn
* Stakken
* Storevatn
* Storsteinen
* Stranddalen
* Støle
* Taumevatn
* Tomannsbu
* Vassdalstjørn
* Viglesdalen
* Ådneram

**Utleigehytter:**

* Flørlistølen
* Gaudland
* Heiberghytta Grautheller
* Skåpet
* Vatnegården

Bakgrunnsstoff:
---------------

* Stavanger Turistforening
Faina Melnik i 1972
**Faina Grigorjevna Melnik**  (6. september 1945–16. desember 2016) var ein sovjetisk-ukrainsk friidrettsutøvar frå Bakota i Ukraina som deltok i diskoskast, og sjeldnare, i kulestøyt. I tida 1971-74 vann ho to EM-gull og eitt OL-gull i diskosøvinga. Ho tevla for Sovjetunionen.

Aktiv
-----

I europameisterskapen 1971 i Helsingfors vann Melnik gullmedaljen i diskos med ny verdsrekord på 64,22 meter, meir enn to meter lengre enn det sølvmedaljøren Liesel Westermann frå Vest-Tyskland oppnådde. Føre dei olympiske sommarleikane 1972 i München hadde Melnik forbetra verdsrekorden til 65,48 meter under eit stemne i Augsburg i slutten av juni. Den 4. august 1972 forlenga ho rekorden til 66,76 meter i Moskva. Under OL i München vann ho etter eit vinnarkast på heile 66,62 m, halvtanna meter føre Argentina Menis frå Romania. I 1973 gjekk Melnik til topps i øvinga under universiaden med sluttresultatet 64,54 meter.

Melnik slengde diskosen heile 69,00 m då ho i 1974 forsvarte EM-tittelen i diskos under europameisterskapen i Roma, sølvvinnar Menis stoppa på 64,62 meter. Under sommarleikane 1976 i Montreal hamna Melnik på fjerdeplassen i diskosøvinga med 66,40 meter. Tre dagar seinare deltok ho i kulestøyt og vart nummer ti med 18,07 meter.

Etter 62,30 m i diskosfinalen under EM i friidrett 1978 vart ho nummer fem i øvinga. Ho mislukkast i å kvalifiserere seg til finalen då ho deltok i diskoskasting under Sommar-OL 1980 i Moskva. 

Mellom 1971 og 1976 sette Melnik 11 verdsrekordar i diskoskast. Den siste vart målt til 70,50 m. Ho var elles den fyrste kvinna som slengde ein diskos over 70 meter.

Melnik var 1977-79 gift med diskoskastaren Velko Velev frå Bulgaria.

Merknadar
---------

1. ↑  Russisk skrift Фаина Григорьевна Мельник, ukrainsk skrift Фаїна Григорівна Мельник

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Faina Grigorjewna Melnik» frå Wikipedia på tysk, den 25. august 2014.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
**Transparency International** er ein organisasjon som vart etablert i 1993 med føremål å kjempe mot korrupsjon. Organisasjonen publiserer mellom anna den kjende CPI-målinga, som rangerer landa i verda etter korrupsjonsnivå. Transparency International har hovudkontor i Berlin og avdelingar i over 90 land.

Mykje av arbeidet til organisasjonen går ut på å setje korrupsjon på den internasjonale dagsordenen, mellom anna ved produksjon av rapportar og rangeringar. Organisasjonen arbeider også som pressgruppe nasjonalt og internasjonalt, og forsøkjer å påverke innhaldet i lover og traktatar.

Organisasjonen vert hovudsakleg finansiert av støtte frå bistandsdepartement i ulike land, og av donasjonar frå stiftingar.

Kjelder
-------

* «Transparency International» på Wikipedia på bokmål, innhenta 30. juli 2010.

### Referansar

1. ↑  «How does Transparency International fight corruption?» hjå Transparency International.
2. ↑  «Frequently asked questions about Transparency International Arkivert 2012-04-04 ved Wayback Machine.».

Bakgrunnsstoff
--------------

* Transparency International Corruption Perceptions Index
* Transparency International

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC

 |
**Strasbourg-eidane** (latin *Sacramenta Argentariae*, fransk *Les Serments de Strasbourg*, tysk *Die Straßburger Eide*) var gjensidige løfte om ein allianse som blei utferda den 12. februar 842 mellom Ludvig den tyske, kongen av Austfrankarriket, og halvbroren hans Karl den skalla, kongen av Vestfrankarriket. I eidane lova dei å hjelpa kvarandre mot broren sin Lothar I, som herska over Mellomfrankarriket. Eidane blei inngått i Strasbourg, der dei to kongane òg hadde samla hærane sine.

Strasbourg-eidane finst nedteikna på tre ulike språk: mellomalderlatin, eldre galloromansk og gammalhøgtysk, alle skrivne med karolingisk minuskel.

Historisk og språkhistorisk tyding
----------------------------------

Teksten til eidane er av tyding både historisk og språkhistorisk. Han er det fyrste kjende dokumentet som er skrive på eit romansk språk, og spesifikt på eit galloromansk språk.

Dokumentet er òg ei viktig kunnskapskjelde til ein tidsperiode i det karolingisk-frankiske riket. Den vanlege historiske tolkinga av denne fleirspråklege teksten har vore at det at han finst, styrkar hypotesen om at riket i 842 hadde byrja splittast i ulike proto-land og byrja utvikla ulike språk og skikkar.

Ein del historikarar har likevel danna ei annan tolking i seinare år: at Frankarriket bestod av fleire *regna* (laust omsett som kongerike), som hadde halde på ulike skikkar og dialektar frå eldre tider.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Strasbourg-ederna» frå Wikipedia på svensk, den 10. november 2023.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GND

 |
Frå Pachacamac
**Pachacamac** er ein ruinby som ligg berre 40 km sørvest for Lima i Peru. Staden har minst ein pyramide, eit gravområde og fleirfarga freskar av fisk frå tidleg horisont ca år 200–600 e.Kr. Seinare vart byen konstruert, truleg som eit administrativt senter av warikulturen (ca år 600–800). Wari har influert på design som ein finn i tallause døme i keramikk, tekstilar og graver frå denne perioden. Etter at waririket braut saman, heldt veksten fram i Pachacamac som ein bystat til det ende opp som eit større rike. Pachacamac fekk aldri same utbreiing som Wari. Majoriteten av felles arkitektur og templar vart bygd i den siste perioden ca 800–1450.

Alt tyder på at Pachacamac som stat kollapsa då inkariket ekspanderte. Då oppstod ein mindre lokal stat kalla Ichma som i første rekke nytta Pachacamac som ein religiøs stad for dyrking av Pacha Kamaq-guddommen. Pachacamac var ein mykje akta religiøs institusjon på slutten av 1400-talet då inkaene kom. Ichma vart assimilert i inkariket snarare enn erobra og byen vart då eit viktig administrativt senter. Inkaen heldt i stand staden som ein relikvie og tillét presteskapet å halde fram utan bindingar til inkapresteskapet. Den religiøse læra i Pachacamac vart assimilert i inkareligionen. Inkaene bygde fem nye bygningar, medrekna soltempelet i senteret og ein bygning for heilage kvinner. 

Pachacamac husa eit orakel som inkaen freista å gjere nytte av. Atahualpa fekk dårleg røynsle med oraklet og presteskapet. Oraklet hadde hevda at om Huayna Cápac vart teken ut i sola ville han kome seg av kopparsjukdomen, oraklet hadde meint at opponenten Huáscar ville slå Atahualpa i borgarkrigen og oraklet hadde råda Atahualpa til å krige mot dei kristne og dei ville då drepe inntrengjarane. Oraklet tok feil på alle punkt.

Då Francisco Pizarro heldt Atahualpa i fangenskap i Cajamarca (1532–1533), fekk Pizarro høyre om Pachacamac og sende broren Hernando Pizarro ned dit for å rane senteret for gull- og sølvskattar. Han fekk eit skuffande dårleg utbytte, og spanjolane mistenke presteskapet for å ha plassert skattane på ein løynleg stad som dei ikkje kunne finne.

Kjelder
-------

* Tilsvarande Wikipedia-artikkel på engelsk
* Hemming, John: *The Conquest of the Incas*. Macmillan, 1970.

Referanse
---------

* Mcleish, K. (1996) Myths and Legends of the World, The Complete Companion to all Traditions, Blitz, United Kingdom.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Pachacamac Museum Arkivert 2011-07-02 ved Wayback Machine.
* Bilder frå Pachacamac

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* GeoNames

 |
**The Busker** er eit maltesisk indiepopband som blei skipa i 2012. Bandet består av David «Dav.Jr» Grech, Jean Paul Borg og Sean Meachen. I februar 2023 vann gruppa den maltesiske songtevlinga *Malta Eurovision Song Contest 2023* med låten «Dance (Our Own Party)». Som vinnarar representerte dei Malta i Eurovision Song Contest 2023.

Bakgrunn
--------

The Busker blei skipa i oktober 2012 som ein duo beståande av vokalist og gitarist Dario Genovese og perkusjonist Jean Paul Borg. To år etter kom bassist og keyboardist David Grech og saksofonist Sean Meachen med i bandet. Dei er inspirert av band frå 1960-åra, som The Beatles og The Beach Boys. Gruppa byrja å få merksemd på Malta, då dei posta coverversjonar og originalmusikk på YouTube. Debutalbumet *Telegram* blei sloppe i 2017, etterfølgt av *Ladies and Gentlemen* året etter. Genovese forlot gruppa i 2021, og sidan har The Busker bestått som ein trio.

I november 2022 blei The Busker stadfesta som ein av 40 deltakarar i *Malta Eurovision Song Contest 2023*, den maltesiske uttakinga til Eurovision Song Contest. Bandet deltok med songen «Dance (Our Own Party)» og kvalifiserte seg til finalen laurdag 11. februar 2023. I finalen fekk dei flest poeng frå juryane og sjåarane, og fekk dimed retten til å representere Malta i Eurovision Song Contest 2023 i Liverpool. Bandet deltok i den fyrste semifinalen tysdag 9 mai 2023. Der enda dei enda på sisteplass og kvalifiserte seg ikkje til finalen.

Medlemmar
---------

Noverande
* David «Dav.Jr» Grech – vokal, bass, keyboard
* Jean Paul Borg – trommar
* Sean Meachen – saksofon

Tidlegare
* Dario Genovese – vokal, gitar

Diskografi
----------

### Studioalbum

* 2017 – *Telegram*
* 2018 – *Ladies and Gentlemen*

### EP-ar

* 2021 – *X*

Referansar
----------

1. 1 2  «TheBusker». *eurovision.tv* (på engelsk). Henta 18. mai 2023.
2. ↑  «TheBusker | ‘Paul McCartney... he’s the person who inspired me to write songs’». *MaltaToday.com.mt* (på engelsk). Henta 12. februar 2023.
3. ↑  «TheBusker: "Dance (Our Own Party) is a funky tune mixed with The Busker’s signature sound"». *ESCBubble* (på engelsk). Henta 12. februar 2023.
4. ↑  Washak, James (21. november 2022). «Malta: Malta Eurovision Song Contest 2023 Quarter Finalists Announced». *Eurovoix* (på engelsk). Henta 12. februar 2023.
5. ↑  Granger, Anthony (10. februar 2023). «Malta: Malta Eurovision Song Contest 2023 Finalists Selected». *Eurovoix* (på engelsk). Henta 12. februar 2023.
6. ↑  Waarden, Franciska van (11. februar 2023). «Malta: The Busker to Eurovision 2023». *Eurovoix* (på engelsk). Henta 12. februar 2023.
7. ↑  «FirstSemi-Final of Liverpool 2023 - Eurovision Song Contest». *eurovision.tv*. Henta 18. mai 2023.

* *Denne artikkelen bygger på «The Busker» frå Wikipedia på bokmål, den 6. desember 2023.*
Verdsmeisterskapen i handball 1990 for menn vart avvikla i dagane frå 28. februar til 10. mars i Tsjekkoslovakia. 16 land deltok i turneringa, 12 av dei frå Europa. Noreg var ikkje kvalifisert.

Etter gruppespel og mellomspel møttest dei tolv beste laga til finalekampar basert på plasseringa i mellomspela. Vinnarane av mellomspel-gruppene, Sovjetunionen og Sverige gjorde opp om VM-pokalen. Her sigra Sverige med 27 mot 23 mål. I bronsekampen vann Romania 27–21 over Jugoslavia.

### VM-finalen

Finalen fann stad i Praha framfor 10 200 tilskodarar, dommarane kom frå Jugoslavia. Det sovjetiske laget gjekk opp i leiing 8–3, før Sverige knappa inn til pausesiffera 11–12. Litt ut i andre omgangen utlikna Sverige til 14–14. Etter Sverige gjekk opp i tomåls-leiing på 19–17 «begynte de[=sovjet-spelarane] å gjøre tabber». Til sist vann Sverige 27–23 og tok landets fyrste VM-pokal på 32 år.

Sverige sine mål kom frå Magnus Wislander (6), Per Carlén, Bjørn Jilsén, Staffan Olsson, alle (4), Erik Hajas og Ola Lindgren (3, kvar), Pierre Thorsson (2) og Johan Eklund (1). Magnus Andersson skåra ikkje. Mats Olsson og Tomas Svensson var burvaktarar.

Sovjetunionens Aleksandr Tutsjkin vart kampens toppskårar med sine 11 fulltreffarar.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Championnat du monde masculin de handball 1990» frå Wikipedia på fransk, den 18. januar 2024.*
Perlemorskyer sett frå Bødalen i Buskerud, då stormen «Sondre» råka vestlandet i januar 2008. *Foto:Kjetil Lenes*
**Perlemorskyer** eller **polarstratosfæriske skyer** er skyer som blir danna om vinteren i stratosfæren i høgder på 15000 til 30000 m, og ligg dermed dobbelt så høgt som cirrusskyer i troposfæren.

Dei første systematiske undersøkingane av perlemorskyer, mellom anna å avgjere høgda på dei, vart gjort i Noreg av Carl Størmer.

Danning
-------

Stratosfæren er svært tørr og skyer, som er svært vanleg i troposfæren, oppstår sjeldan. I den ekstremt kalde polarvinteren kan det dannast forskjellige stratosfæriske skyer, som blir klassifisert ut frå den fysiske tilstanden eller kjemiske samansettinga. 

Perlemorskyer blir danna i svært låge temperatuar, under -78°C. Temperaturen kan bli så låg i den lågare stratosfæren om vinteren. I Antarktis kan temperaturar under -88°C ofte danne perlemorskyer type II. Slike låge temperaturar er ikkje så vanleg i Arktis. På den nordlege halvkula kan kraftig vind over fjell skape fjellbølgjer som forplantar seg oppover i atmosfæren. Der lufta stig mot bølgjetoppane blir lufta ekstra avkjølt, og den svært tørre lufta kan kondensere til skyer. 

Sidan desse skyene blir danna svært høgt, kan sola skine på dei frå under horisonten. Solstrålene blir brote i iskrystallane på same måte som når lys går gjennom eit prisme, og eit flott fargespekter oppstår. Ein kan best sjå perlemorskyer når sola er like under horisonten. 

Perlemorsky type II

Forskjellige perlemorskyer
--------------------------

Perlemorskyer er klassifisert i tre typar Ia, Ib og II etter den kjemiske samansettinga av skyene. 

* Type I inneheld salpetersyre og vatn.
* Type Ia består av krystallar som er danna av salpetersyre og vatn.
* Type Ib har skydropar som i tillegg inneheld svovelsyre.
* Type II består berre av is (frose vatn).

Sjå òg
------

* Iriserande skyer
* Nattlysande skyer

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Perlemorsky**
**Klämmingen** (eller **Klemmingen**) er ein innsjø i Gnesta kommun i landskapet Södermanland i Sverige.

Innsjøen ligg i ein sprekkedal, og har ei lengd på 12 km frå nordvest til søraust. Innsjøen har eit overflateareal på er 16 km², og ligg på nivå med Frösjön, 10,7 meter over havet. Innsjøen er 36,5 meter på det djupaste.

Klämmingen vert drenert gjennom innsjøen Sillen og Trosaån.

Opphavleg utgjorde Klämmingen, saman med Frösjön, ei havbukt på til saman ca. 15 km. Omkring 1900 vart Frösjön og Klämmingen trafikkert av ein dampbåt som gjekk frå Gnesta, og la til ved Kvarntorp, Dillbokvarn og truleg fleire stader før han som siste stopp ankom Laxne.

Bilete
------

* Klämmingen ved Kattnäs kyrka.Klämmingen ved Kattnäs kyrka.
* Klämmingen frå Sörmlandsleden.Klämmingen frå Sörmlandsleden.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Klämmingen» frå Wikipedia på bokmål, den 16. juni 2012.*

Koordinatar: 59°7′40″N 17°14′0″E﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
El Hadj **Omar Bongo Ondimba**, opphavleg **Albert- Bernard Bongo** (30. desember 1935–8. juni 2009) var president i Gabon frå 1967 fram til han døydde i 2009.

Omar Bongo var fødd i Lewai (noverande Bongoville) i Fransk Ekvatorial-Afrika (noverande Gabon). Han tilhøyrde folkegruppa bateke, ei minoritetsgruppe i Gabon. Han var visepresident under Léon M'ba, og blei president i landet i november 1967, etter at M'ba døydde. Bongo konverterte til islam i 1973, og endra då fornamnet sitt til Omar. Frå 1991 blei det innført fleirpartisystem i landet, sjølv om Bongo blei rekna for å vera imot dette grunna stammelojalitetar. Han heldt fram med å vinna vala i 1993, 1998 og 2005

Bongo var ein av dei mest velståande statssjefane i verda. Han var gift med dottera til presidenten i Republikken Kongo, Denis Sassou-Nguesso. 

I 2003 skapte Bongo ein diplomatisk krise mellom Gabon og Peru etter at han prøvde kjøpa sex av Ivette Santa Maria, den peruanske kandidaten til Miss Universe, etter at ho var invitert til Gabon.

Omar Bongo døydde klokka 12.30 den 8. juni 2009 i Barcelona i Spania av eit hjarteåtak.

3. september 2009 erklærte sonen hans Ali Bongo seg som vinnar av presidentvalet som skulle velja etterfølgjaren til Omar.

Kjelder
-------

1. ↑  Reed, Michael C. (June 1987), «Gabon: A Neo-Colonial Enclave of Enduring French Interest», *The Journal of Modern African Studies* (Cambridge University Press) **25** (2): 283–320, JSTOR 161015, OCLC 77874468, doi:10.1017/S0022278X00000392
2. ↑  «Presidenten försökte köpa Fröken Peru». 6. februar 2004.
3. ↑  «BBC NEWS - Africa - Gabon's Omar Bongo confirmed dead». Henta 11. juni 2009.

* *Denne artikkelen bygger på «Omar Bongo» frå Wikipedia på svensk, den 11. januar 2024.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Omar Bongo**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS
* SUDOC

 |
Hotell Bilderberg i Nederland, der den første konferansen vart arrangert i 1954. 51°59′23″N 5°49′3″E﻿
**Bilderberg-konferansen** (òg kjend som **Bilderberg-gruppa** eller berre **Bilderberg**) er ein internasjonal samskipnad av leiarar frå næringslivet, finansfolk, politikarar og opinionsdannarar i Vest-Europa og USA, som møtest for å diskutere politiske og økonomiske spørsmål. Gruppa vart oppretta i 1952 og har hovudkontor i Leiden i Nederland.

Aktivitet
---------

Den einaste offisielle aktiviteten i Bilderberg-gruppa er å arrangere ein årleg lukka konferanse der medlemmer og andre spesielt inviterte får delta. Konferansen er organisert av styringskomitéen til gruppa, som består av 34 personar som kvar for seg representerer sitt ulike medlemsland. Konferansen varer i tre dagar og har kring 130 inviterte deltakarar. Arrangementet er ikkje ope for mediedekning, og deltakarane får heller ikkje lov til å uttale seg offentleg om det som har vorte sagt ved konferansen. Bilderberg-konferansen er finansiert av medlemmene i styringskomitéen i tillegg til det enkelte landet der konferansen går føre seg.

Historie
--------

Bilderberg-gruppa vart oppretta i 1952 etter initiativ frå den polske aktivisten Joseph Retinger, som ønskte å styrke det politiske samarbeidet mellom Vest-Europa og USA. Gruppa vart kalla opp etter Hotel de Bilderberg i Oosterbeek i Nederland, som var namnet på hotellet der den første konferansen vart halden i 1954, der 61 delegatar frå tolv ulike land deltok. Trass at innhaldet i konferansene framleis er privat, har Bilderberg-gruppa endra eigne reglar slik at medlemslista for konferansen kvar år vert publisert på nettsidene deira. Tidlegare deltakarar frå Noreg har vore mellom andre Thorvald Stoltenberg, Jens Stoltenberg, Erna Solberg, Siv Jensen, Knut Vollebæk, Kristin Clemet, Hanne Skartveit og mange fleire.

Kritikk
-------

Ettersom Bilderberg-gruppa består av leiarar frå næringslivet og politikken, har gruppa vorte kritisert for å fatte politiske avgjerder i lukka forum utan at ålmenta får vite om det eller delta i avgjerdsprosessane. Andre har også reagert på at journalistar ikkje får lov til å dekke konferansen, samtidig som leiarar for store redaksjonar og mediehus vert invitert til å delta som privatpersonar.

Kjelder
-------

* 

* «Bilderberg-gruppen» i *Store norske leksikon*, snl.no.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata
Koordinatar: 35°8′3″N 36°44′43″E﻿

Den åttekanta mamelukk-minareten frå 1427
**Den store moskeen i Hama** (arabisk جامع حماة الكبير) er ein moske i Hama i Syria. Han ligg kring 400 meter vest for citadellet og vart bygd på 700-talet. Han vart hardt skadd i opprøret i 1982, men er i dag heilt restaurert.

Historie
--------

Han vart bygd av omjadane tidleg på 700-talet etter modell av Omajademoskeen i Damaskus. Den store moskeen hadde vore ei kyrkje under Austromarriket som vart tilpassa islamsk bruk. Sjølve kyrkja er bygd der det ein gong stod eit romersk tempel. Somme av den austromerske strukturen finst framleis, men det meste av bygningen vart øydelagt under den austromerske gjenerobringa av det nordlege Syria i 986. At moskeen opphavleg var ein kristen basilika kan ein sjå i strukturen som har tre gangar, og at taket over bønehallen består av fem kuplar, forma som ein kross.

Den store moskeen har to minaretar. Den eine er firkanta og ligg like ved bønehallen og frå inskripsjonane på sida er han datert til 1124, men somme hevdar at foten av minareten har omjadisk opphav, medan andre meiner han vart bygd i 1153. Den andre minareten er åttekanta og vart bygd av mamelukkane i 1427. Ved sidan av den nordlege hovudgardsplassen er det ein mindre plass der gravene til to ayyubide-kongar frå 1200-talet ligg gravlagd.

Moskeen vart nesten heilt lagt i grus under opprøret i Hama i 1982, men har sidan blitt bygd opp att. Begge minaretane vart øydelagde under opprøret. I 2001 var Den store moskeen heilt restaurert att i nesten kvar einaste detalj.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Great Mosque of Hama» frå Wikipedia på engelsk, den 19. mai 2014.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* Mannheim, Ivan (2001). *Syria & Lebanon Handbook: The Travel Guide*. Footprint Travel Guides. ISBN 978-1-900949-90-3. .
* Ring, Trudy; Berney, K.A.; Salkin, Robert M.; La Boda, Sharon; Watson, Noelle; Schellinger, Paul (1996). *International Dictionary of Historic Places: Middle East and Africa*. Routledge. ISBN 1-884964-03-6. .

1. 1 2 3 4  Ring, Berney, Salkin, La Boda, Watson, and Schellinger, 1996, p.138.
2. 1 2 3 4 5  Mannheim, 2001, p.218.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Great Mosque of Hama Arkivert 2012-05-03 ved Wayback Machine.. Archnet Digital Library.
**Bergen byleksikon** er eit lokalhistorisk alfabetisk ordna oppslagsverk om Bergen si fortid og notid, utgjeve i eitt band fyrste gongen i 1994 på Kunnskapsforlaget, med Gunnar Hagen Hartvedt (1918-2002) som forfattar. Ei ny og delvis revidert utgåve kom i 1999, og i 2009 gav Kunnskapsforlaget ut ei ny, oppdatert og utvida utgåve med Norvall Skreien som forfattar. Etter dette kjem ikkje Bergen byleksikon til å verte trykt opp att.

Internettutgåva av Bergen byleksikon
------------------------------------

Bergen Byarkiv har kjøpt tekstdatabasen til 2009-utgåva av Bergen byleksikon, og har publisert leksikonet som ei digitalisert utgåve på Internett. Til å byrje med har Internettversjonen det same innhaldet som 2009-utgåva, men talet på illustrasjonar er mykje lågare og det finst inga kart som syner kvar ein omtalt bygning eller gate ligg. Men meininga er at Bergen byleksikon skal utviklast og på sikt verte revidert og utbygd både med betre brukargrensesnitt, innhald, illustrasjonar og kart. Rettane til å nytte Norvall Skreien sine fotografi er kjøpt inn, og dei vert supplert med fotografi og andre arkivdokument frå byarkivets eigne samlingar.

Tilretteleggjinga av Bergen byleksikon for digital publisering er gjort av ein redaksjon samansett av tilsette ved ulike avdelingar i Bergen Byarkiv.

Fotnote
-------

1. ↑  ISBN 978-82-573-1761-4

Kjelder
-------

* Nettutgåva av Bergen byleksikon.
Koordinatar: 42°59′59″N 131°49′58″E﻿

*For øya med same namn i Karahavet, sjå Russkijøya i Karahavet.*
Russkijøya
**Russkijøya** (russisk Русский остров, 'Den russiske øya') er ei øy i Peter den store-bukta utanfor Vladivostok i Russland. Aust-Bosporus skil øya frå Muravjov Amurskij-halvøya.

I 1889 dannar Russkijøya ein del av forsvarsverket til festningsbyen Vladivostok. Gjennom fleire hundreår vart dei opphavlege trestrukturane erstatta av stein og på øya stod Fort Pospelov, som ein del av planane til oberst K. I. Velitsjko.

I 1992 svelt fire soldatar på den isolerte øya i hel og fleire andre soldatar vart sende til sjukehus på grunn av hunger. Kommandørane deira hadde ikkje send dei mat på fleire månader og saka vart ein nasjonal skandale.

I 2007 vart det rapportert at president Vladimir Putin utvikla planar om å gjere øya om til ein stor feriestad. Dette var som eit svar på den betre økonomien til Kina og frykt for eit mogeleg kinesisk økonomisk hegemoni. 

Øya må ikkje forvekslast med Russkijøya i Nordenskiöldøyane i Karahavet.

Nærliggande øyar
----------------

* Sørvest for Russkijøya ligg det fleire øyar. **Popova** er 7 km lang og 4,3 km brei, **Rejneke** er 3,4 km lang og **Rikorda** er 4,1 km lang og mindre enn 2 km brei. Det ligg i tillegg mange mindre øyar nær desse.
* **Jevgenijøyane** (42°47′S 131°30′E﻿) er ei lita øygruppe som ligg 40 km lenger sørvest.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Russky Island» frå Wikipedia på engelsk, den 6. august 2008.*

Fotnotar

1. ↑  Sveltande soldatar.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Jakob Jakobsson Myklebust** (9. november 1851–28. april 1922) var ein gardbrukar, ordførar og stortingsrepresentant frå Breim i Gloppen.

Myklebust gjekk i yngre år på ein privatskule driven av Jakob Hjelmeset i Gloppen. Frå 1879 var han gardbrukar på farsgarden på Myklebust i Breim. Han var medlem av kommunestyret frå 1875, ordførar i Gloppen kommune frå 1884 til 1886. Deretter vart han den fyrste ordføraren i den utskilde Breim kommune, eit ombod han hadde frå 1886 til 1913.

I perioden 1886-91 representerte Myklebust Nordre Bergenhus på Stortinget. Han høyrde til Venstre og var 1886-88 medlem av tollkomiteen, siste perioden var han medlem av Lagtinget og av landbrukskomiteen. I Breim fekk han tilnamnet «Stortings-Jakob», han var vararepresentant til Stortinget i tre periodar. 1906-09 var han 1. varamann frå Nordfjord krins og møtte då på Stortinget i 1907 frå 8. juli, og i 1908 i tida 27. mai-30. juni.

Medan han sat på Stortinget fekk han i stand ei løyving på 5000 kroner til ein bygdeveg i heimbygda Myklebustdalen. Vegen er i dag fylkesveg 693, eller Myklebustvegen. 

Myklebust etablerte Myklebust meieri i 1876, det fyrste meieriet i Nordfjord.  Han spela ei sentral rolle då meieriet på Byrkjelo vart gjenoppretta kring år 1900.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914

Notar
-----

1. ↑  
«Minnestein om vegen til Myklebustdalen i Breim». Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane 2005. Henta 8. september 2008.
2. ↑  
«Småmeieria i Gloppen og Breim». NRK. Henta 8. september 2008.

Bakgrunnsstoff
--------------

* nrk.no: Fylkesleksikon om Myklebust
* Norsk samfunnsvitenskapelig datatjeneste - Biografier Arkivert 2016-10-11 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |