|  |
| --- |
| ***Dactylorhiza majalis* ssp. *traunsteineroidis*** |
|   |
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Planteriket |
| **Klasse:** | Einfrøblada   |
|
|
| **Orden:** | Aspargesordenen |
| **Familie:** | Orkidéfamilien |
| **Slekt:** | *Dactylorhiza* |
| **Art:** | *D. majalis* |
|
| Vitskapleg namn |
| Dactylorhiza majalis *ssp.* traunsteineroidis

(Pugsley) R.M.Bateman & Denholm |
|
| **Økologi** |  |
| **Habitat:** | kalkrik våt myr, strandeng |
|
| **Utbreiing:** | Dei britiske øyane |
|

***Dactylorhiza majalis* ssp. *traunsteineroidis*** er ei plante i marihandslekta *Dactylorhiza* i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

Systematikk
-----------

*Dactylorhiza majalis* ssp. *traunsteineroidis* høyrer til kongsmarihand-gruppa *D. majalis*. Heile gruppa er tetraploid og har truleg kome til ved hybridisering mellom dei to diploide plantene engmarihand (*D. incarnata*) og skogmarihand (*D. maculata* ssp. *fuchsii*), kopla med dobling av kromosomtalet.

På dei britiske øyane er denne planta (engelsk namn *Pugsley's marsh orchid*) klassifisert som ein art, *Dactylorhiza traunsteineroidis* (tidlegare rekna til *Dactylorhiza traunsteineri*, som har synt seg å vere ein reint mellomeuropeisk art). I Skottland har ein tidlegare rekna med ein underart *D. t.* ssp. *lapponica* (engelsk namn *Lapland marsh orchid*), som ikkje er identisk med vår lappmarihand. Desse plantene blir no rekna som ein varietet, var. *lapponica*.

I Storbritannia har ein tradisjonelt rekna planter på Hebridane (engelsk namn *Hebridian marsh orchid*) som eit eige taxon endemisk for området, anten som varietet (*Dactylorhiza majalis* ssp. *occidentalis* var. *ebudensis*), underart (*Dactylorhiza occidentalis* ssp. *ebudensis*) eller art (*Dactylorhiza ebudensis*). I den siste utgåva av *New Flora of the British Isles* (2019) er taxonet innlemma i *D. traunsteineroidis*, men ved raudlistevurderinga i 2021 har ein valt førebels å halde fast på dei to artsnamna.

Utbreiing
---------

*Dactylorhiza majalis* ssp. *traunsteineroidis* er rekna for å dere endemisk for Dei britiske øyane. Det er likevel mogleg at ein populasjon på flyplassområdet på Sola, kalla **solamarihand**, høyrer til denne underarten.

På Dei britiske øyane er *Dactylorhiza traunsteineroidis* rekna som livskraftig (LC) i både den britiske og den irske raudlista, på same måte som lokalt i England og Wales, og han er ikkje nemnd for tiltak i Skottland.

*Dactylorhiza ebudensis* er rekna som sårbar (VU) i den britiske raudlista og lokalt i Skottland.

Hybridar
--------

Hybridar med grasmarihand (*Dactylorhiza incarnata* ssp. *incarnata* × *majalis* ssp. *traunsteineroidis*) er registrert i Yorkshire, Wales og Irland, men er ganske sjeldne. Hybridar med skogmarihand (*Dactylorhiza maculata* ssp. *fuchsii* × *majalis* ssp. *traunsteineroidis*) og med flekkmarihand (*Dactylorhiza maculata* ssp. *maculata* × *majalis* ssp. *traunsteineroidis*) er registrerte i Yorkshire, Nordvest-Wales og Irland. I England er det òg funne hybridar med *Dactylorhiza majalis* ssp. *praetermissa*.

Referansar
----------

1. 1 2  Mikael Hedrén; et al. (2012). «Systematisk position av några norska *Dactylorhiza*-former» (PDF). *Blyttia* **70** (3): 139–155. ISSN 0006-5269.  CS1 maint: Explicit use of et al. (link)
2. 1 2 3  Anne and Simon Harrap (2009). *Orchids of Britain and Ireland* (2. utg.). London: A & C Black. ISBN 978-1-408-10571-9.
3. 1 2 3 4  «GB Red List for vascular plants (revised Feb 2021)». Botanical Society of Britain & Ireland. 2021. Henta 9. mars 2022.
4. ↑  R.M. Bateman og I. Denholm (1995). «The ‘Hebridean Marsh-Orchid’: Nomenclatural and conceptual clarification of a biological enigma». *Edinburgh Journal of Botany* **52** (1): 55–63. ISSN 1474-0036. doi:10.1017/S0960428600001918.
5. ↑  Clive A. Stace (2019). *New Flora of the British Isles* (4. utg.). Stowmarket, UK: C&M Floristics. ISBN 9781527226302.
6. ↑  Mikael Hedrén og Steinar Skrede (2018). «Hva er *Dactylorhiza traunsteineri*?» (PDF). *Blyttia* **76** (2): 105–116. ISSN 0006-5269.
7. ↑  «Ireland Red List No. 10: Vascular Plants» (PDF). National Parks & Wildlife Service. 2016. Henta 9. mars 2022.
8. ↑  «A Vascular Plant Red List for England» (PDF). Botanical Society of Britain & Ireland. 2014. Henta 9. mars 2022.
9. ↑  «A Vascular Plant Red Data List for Wales / Rhestr o Blanhigion Fasgwlaidd Data Coch ar gyfer Cymru». Plantlife Wales. 2008. Henta 9. mars 2022.
10. 1 2  «Scottish Biodiversity List». Scotland's Nature Agency / Buidheann Nàdair na h-Alba. 2020. Henta 9. mars 2022.

Bakgrunnsstoff
--------------

* (en) *Dactylorhiza majalis ssp. traunsteineroides* i Global Biodiversity Information FacilityRedigere på wikidata
* (en) *Dactylorhiza majalis ssp. traunsteineroides* hos NCBIRedigere på wikidata
* (en) *Dactylorhiza majalis ssp. traunsteineroides* hos The International Plant Names IndexRedigere på wikidata
* (en) *Dactylorhiza majalis ssp. traunsteineroides* hos TropicosRedigere på wikidata