**Musculus latissimus dorsi** (frå latin: *latissimus* - «breiaste», *dorsi* - «som høyrer til ryggen»), på norsk òg kalla **den breie ryggmuskelen**, er ein brei, flat, trekanta ryggmuskel som ligg på ryggflanken og strekkjer seg opp til brystkassa for å vere ein del av den bakre aksillefolden. Han er delvis dekt av *m. trapezius* i torakalregionen.

Muskelen blir rekna som ein overarmsmuskel som har migrert til ryggen. Han er med det ikkje ein del av dei eigentlege ryggmusklane.

Utspring og feste
-----------------

Muskelen spring ut frå eit sterkt fibrøst seneblad som er kalla ryggaponevrosen, *fascia thoracolumbalis*, som sit fast i ryggtaggane *processi spinosi* T7-L5 og frå vidareføringa av ryggtaggane på krossbeinet, *crista sacralis mediana*, og bakre delen av hoftekammen *crista iliaca*. Ofte er òg nokre muskelbuntar festa i nedre kanten av skulderbladet, *angulus inferior scapulae*. Dei muskelbuntane som kjem frå hoftekamsdelen av *fascia thoracolumbalis* er ofte òg festa i dei 3-4 nedste ribbeina, *costae*.

Muskelen skyt opp under *m. trapezius* og festar seg på beinlista under den vesle overarmbeinsknuten, *tuberculus minus*, som er kalla *crista tuberculi minoris humeri*. Andre kjelder hevdar at han festar i fura mellom dei to overarmsknutane, *sulcus intertubercularis humeri*. Det har i alle høve ingen funksjonell tyding. Endesena bøyger seg om den nedre og fremre kanten av *m. teres major* før han vrir seg om seg sjølv og festar anteriort for *m. pectoralis major* og posteriort for *m. teres major*. Ein hugseregel er at *m. latissimus dorsi* er «ladyen mellom dei to majorane».

Rørsle
------

*M. latissimus dorsi* er ein adduktor (nedoverførar) og ein innoverrotator i skulderleddet. Om armen er flektert (halden framover), så kan han verke som ein ekstensor òg (trekkjer armen nedover og bakover). Sidan endesena er tvinna, vil han ha særs god kraft når arma er abdusert (halden ut frå sida) og skal adduserast, likt med *m. pectoralis major*.

Han blir særleg nytta i aktivitetar som staking, klatring og krykkegåing. Han er og i bruk når ein hostar kraftig.

Innervasjon
-----------

Muskelen får nerveforsyninga si frå *n. thoracodorsalis*, òg kalla *n. subscapularis*. Han kjem frå overarmnerveflettverket *plexus brachialis*.

Fleire bilete
-------------

* Muskelen vist i raudt.Muskelen vist i raudt.
* M. latissimus dorsi er òg synleg på fleire gjennom huda.*M. latissimus dorsi* er òg synleg på fleire gjennom huda.
* Disseksjon av midtryggen. Her ser ein godt forholdet mellom m. trapezius og M. latissimus dorsi.Disseksjon av midtryggen. Her ser ein godt forholdet mellom *m. trapezius* og *M. latissimus dorsi*.
* Denne disseksjonen viser godt festet til muskelen.Denne disseksjonen viser godt festet til muskelen.

Sjå òg
------

* *M. trapezius*
* *M. pectoralis major*
* *M. teres major*
* *M. deltoideus*

Kjelder
-------

1. 1 2 3  **Dahl, Hans A.**: *Menneskets funksjonelle anatomi*, Cappelen Damm AS, 2010, 3. utgåva, s. 395
2. ↑  **Feneis, Heinz**: *Anatomisk billedordbog*, Munksgaard Danmark, 3. utgåva, 12. opplaget, 2011, s. 74
3. 1 2  **Wheeless, Clifford R.**: *Textbook of Orthopaedics*, nettstad, 15.12.2012
4. ↑  Engelsk Wikipedia, 16.12.2012
5. ↑  **Dahl, Hans A.**: *Menneskets funksjonelle anatomi*, Cappelen Damm AS, 2010, 3. utgåva, s. 397

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Musculus latissimus dorsi**

* Rygg ved snl.no