recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Savinja nedanfor Øvre Celje-borga i Pečovnik mot nordaust.
**Savinja** er ei elv nordaust i Slovenia som hovudsakleg renn gjennom Øvre og Nedre Savinjadalen (slovensk *Zgornja* i *Spodnja Savinjska dolina*) og gjennom byane Celje og Laško. Savinja er den største elva i Kamnik-Alpane. Ho munnar ut i Sava ved byen Zidani Most. Ho har ofte medført flaum, som i 1960-åra, 1990 og 1995. Savinja er 96 km lang. 

Elva oppstår ved Rinkafossen, som renn gjennom eit regulert område i den nedre delen av Logarskadalen, der ho renn saman med Jezera og vert Savinja. Denne kjelda er erklært ein naturarvstad, og Rinkafossen er ein av dei mest kjende i Slovenia. Fossefallet er det høgaste av 20 fossar i Logardalen og vert vitja året rundt. Om vinteren er staden populær hos isklatrarar. 

Dei største sideelvane til Savinja er Lučnica ved Luče, Ljubnica ved Ljubno, Dreta ved Nazarje, Paka ved Šmartno ob Paki og Ložnica og Voglajna med Hudinja ved Celje.

Vasskvaliten er rekna som førsteklasses ved Radmirje, men fell så gradvis til andre og tredje klasse. 

Frå Ljubno vart det vanleg med tømmerfløyting på elva fram til 1950-åra. Det finst eit monument av ein tømmerfløytar (*Splavar*) ved elva i Celje.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Rinkafossen
* Øvre Savinjadalen
* Nedre Savinjadalen
* Savinja i Celje

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Savinja» frå Wikipedia på engelsk, den 20. april 2009.*

Koordinatar: 46°05′N 15°10′E﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GeoNames

 |
**Helgeland skogselskap**  er ein ideell organisasjon som har til formål å fremje forståinga for den mangesidige tydinga til skogen. Laget er tilknytt Det norske Skogselskap.

Helgeland Skogselskap var stifta den 23. juni 1905, etter at Nordlands Amts Skoghusholdningsselskap var nedlagt året før. Initiativtakarane var godseigar Hans Coldevin på Dønnes og lensmann A.B. Hansen, kjøpmann Hans A. Meyer, skogforvaltar Einar Nilsen og skogplantar Th. Scheflo, alle frå Mo i Rana. Blant innbudarane til stiftingsmøtet var elles m.a. stortingsmennene Kristian Andersen Grimsø og Mikal Bjørnåli, og folkehøgskolelærar Odin Benum. 

Helgeland skogselskap driv Alstahaug planteskole. 

Helgeland skogselskap eig m.a. eigedommane Østenbakken i Rana, Tuvneset ved Ømmervatnet i Vefsn, Lauvøya i Dønna og Finnkona i Leirfjord. 

Laget har mottoet «Vi vil skogkle Helgeland».

Kjelder
-------

* Arvid Sveli 1987: Skogbruk i Nord-Norge ISBN 9034911-4
* Arvid Sveli 1980: Helgeland Skogselskap gjennom 75 år

Bakgrunnsstoff
--------------

* Helgeland skogselskap
Koordinatar: 64°0′4″N 9°9′59″E﻿

Sauøy med Froan kapell bak til venstre.Foto: Carl Dons / NTNU Universitetsbiblioteket

**Sauøy** er ei øy som ligg i Froan i Frøya kommune i Trøndelag. Øya har seks fastbuande. På Sauøy ligg Froan kapell frå 1904.

Sauøy ligg i det største samanhengande havområdet som er freda som naturreservat i Noreg; Froan naturreservat og landskapsvernområde. Det er avgrensa fri ferdsel på land i enkelte tider av året.

Det vert drive oppdrettsverksemd i området. Så Sauøy finst noko beiteland og dyrka areal, og det vert drive sauehald. Det er stor tilflytting til øya i sommarhalvåret.

Det er båtsamband til Sistranda på Frøya eit par gonger i veka, noko oftare i sommarhalvåret.

På grunn av at Sauøya ligg så avsides, vart det laga fjernsynsprogram om dei fastbuande der i serien Der ingen skulle tru at nokon kunne bu.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Meir om Sauøy og Froan Arkivert 2007-07-02 ved Wayback Machine.
* Fjernsynsprogrammet om folket på Sauøya.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* SSR (namn)

 |
**Giuseppe Meazza** (23. august 1910–21. august 1979) var ein italiensk fotballspelar frå Milano som vart verdsmeister med Italia i 1934 og 1938. Han spelte på Inter 1927-40 og 1946/47, og vert rekna for å vere ein av Italias aller beste fotballspelarar.

### Klubbspel

Meazza debuterte på Inter, som då heitte Ambrosiana, i 1927. Han var sentral då klubben vann Serie A i 1930, i ein sesong der han vart toppskårar med 31 nettkjenningar. Også i 1936 og 1938 vart han toppskårar i serien, i 1938 vann han sin andre seriemeistertittel med Inter. Etter å ha vunne den italienske cupen i 1939 og vorte seriemeister med Inter for tredje gong våren 1940, skifte han beite.

I åra frå 1940 til 1946 veksla Meazza mellom å spele to sesongar for byrivalen AC Milan, ein sesong i Juventus, Varese og Atalanta Bergamo. Han avslutta med å spele på Inter att i 1946/47-sesongen.

Gjennom 20 år skåra Meazza 216 mål i Serie A, noko einast tre spelarar sidan har gjort han etter. Hans 197 seriemål for Inter er klubbrekord. Etter han døydde i 1979 vart heimearenaen til Inter og Milan omdøypt til Stadio Giuseppe Meazza.

### Landslagsspel

Meazza debuterte for Italia 9. februar 1930 i ein heimekamp mot Sveits, der han skåra dei to siste måla og gav Italia sigeren 4-2. Då Italia møtte til VM-finale i 1934 i Roma, vart Meazza skadd tidleg i kampen, men måtte vere på bana sidan ein ikkje hadde innbytarar. Han var likevel involvert i angrepet som førte Italia i leiinga 2-1 i fyrste ekstraomgang og avgjorde kampen. Fire år seinare sende han Italia i føringa med 2-0 mot Brasil på eit straffespark i VM-finalen 1938, Italia vann til sist 2-1. Sommaren 1939 spelte Meazza sin 53. og siste landskamp borte mot Finland i Helsinki, eit oppgjer Italia vann 3-2. Han skåra i alt 33 landslagsmål, og er med det spelaren med nest flest landslagsmål for Italia, to bakom Luigi Riva. Meazza var landslagskaptein 1937-39.

Meazza til høgre, i ein kamp mot Juventus før 1933

### Merittar

* Verdsmeister: 1934 og 1938 med Italia
* Italiensk seriemeister: 1930, 1938 og 1940 med Inter
* Italiensk cupmeister: 1939 med Inter

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Giuseppe Meazza» frå Wikipedia på tysk, den 25. september 2016.*


| * v
* d
* e
Italia sitt landslag – VM i fotball 1934 (verdsmeistrar) |
| --- |
| 
* 1 Allemandi
* 2 Arcari
* 3 Bertolini
* 4 Borel
* 5 Caligaris
* 6 Castellazzi
* 7 Cavanna
* 8 Combi
* 9 Demaria
* 10 Ferraris
* 11 Guaita
* 12 Guarisi
* 13 Masetti
* 14 Meazza
* 15 Monti
* 16 Monzeglio
* 17 Orsi
* 18 Pizziolo
* 19 Rosetta
* 20 Schiavio
* 21 Varglien
* Landslagstrenar: Pozzo

 | Flagget til Italia |
|  |


| * v
* d
* e
Italia sitt landslag – VM i fotball 1938 (verdsmeistrar) |
| --- |
| 
* 1 Andreolo
* 2 Bertoni
* 3 Biavati
* 4 Ceresoli
* 5 Chizzo
* 6 Colaussi
* 7 Donati
* 8 Ferrari
* 9 Ferraris
* 10 Foni
* 11 Genta
* 12 Locatelli
* 13 Masetti
* 14 Meazza
* 15 Monzeglio
* 16 Olivieri
* 17 Olmi
* 18 Pasinati
* 19 Perazzolo
* 20 Piola
* 21 Rava
* 22 Serantoni
* Landslagstrenar: Pozzo

 | Flagget til Italia |
|  |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* Munzinger (sport)

 |
*For andre tydingar av oppslagsordet, sjå boge.* 
Skyting med pil og boge.
**Pil og boge** er eit særs gamalt og utbreidd våpen som har vorte brukt til jakt og krigføring. I dag blir bogen ofte brukt som fritids- og konkurranseaktivitet, men det finst framleis folkegrupper som nyttar boge til jakt.

Historie
--------

Kinesisk bogeskytar frå 1700-talet.
Bogen vart funne opp i steinalderen. Dei eldste teikna på bruk, steinar forma som pilspissar, er funne i Afrika og er rundt 60 000 år gamle. Dei eldste restane av både pil og boge som er funne er frå Stellmoor, nord for Hamburg i Tyskland, og stammar frå den paleolittiske kulturen som var der (ca. 9000-8000 f.Kr.). Pilene vart laga av furu, og var 15-20 tommar lange og hadde pilspiss av flint.

Desse restane blei øydelagde under andre verdskrigen. Dei eldste kjente bogane som er kjend i dag, kjem frå Holmegårdmyrene i Danmark, der det i 1940-åra vart funne to boger. Dei var laga av alm, hadde flate armar og ein D-forma midtseksjon, mens den midterste delen var bikonveks. Bogen var 1,50 m lang. Desse bogane vart brukt fram til bronsealderen; konveksiteten av midtseksjonen slutta med tida.

Konstruksjon
------------

Bogen er tradisjonelt laga av ein sterk, men fleksibel tresort, til dømes ask. I moderne tid er dette ofte erstatta av glasfiber. Ei sterk snor blir spent på, gjerne i eit hakk i kvar ende. Opphavleg brukte ein dyresener; på moderne bogar er det vanleg med kevlar eller eit anna kunstig material med stor slitekraft. Pilene er laga av rette greiner, ikkje tjukkare enn 1 cm i diameter. Den eine enden av pila vert spissa, eller sett ein spiss på av t.d. metall, og i den andre enden vert det laga eit hakk, slik at pila kan setjast på snora. Dette hakket er i nyare tid ofte laga av plast som ein sett på som spissen. Denne plast delen vert kalla nock. Det er gjerne styrefjær på pila. 

Allereie i antikken byrja ein å laga komposittbogar, der skaftet er laga av fleire material. Den tidlegaste kombinasjonen var tre og bein. Moderne komposittbogar er gjerne av metall og glasfiber. Slike bogar får ein langt større spennkraft, og dermed større penetrasjonsevne og rekkjevidd. Fordi komposittbogar kan vera svært tunge å spenna, brukar ein på moderne bogar ofte eit trinsesystem som gjer det mogleg å spenna dei. Desse moderne trinsebogane heiter compoundbogar.

Trekkrafta til bogar blir målt i pund. Dagens bogar har ei trekkraft frå 20-50 pund. Meir trengst ikkje for å treffa blink på etter måten korte avstandar. Dei engelske langbogane kunne ha opp mot 200 pund trekkraft.

Kjelder
-------

1. ↑  Viegas 2008

### Bibliografi

* Viegas, Jennifer (2008), «Early Weapon Evidence Reveals Bloody Past», *Discovery News*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Pil og boge**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* NKC

 |
**Savannah** er ein by som ligg ved munningen av Savannah-elva i Chatham County i Georgia i USA. I 2004 hadde byen 129 800 innbyggjar ifølgje anslag frå U.S. Census. Før 1970 var Savannah den nest største byen i Georgia. I dag er han rekna som den fjerde største.

Byen blei skipa i 1733, og er den eldste i Georgia. Under den britiske kolonitida var han hovudstad for provinsen Georgia, og seinare var han den første delstatshovudstaden til Georgia.

Byområdet Savannah har eit folketal på 313 883 (anslag frå 2005) og omfattar dei tre fylka Chatham County, Bryan County og Effingham County.

Kjelder
-------

1. ↑  «Savannah». *New Georgia Encyclopedia*. Georgia Humanities Council and the University of Georgia Press. 11. september 2006. Arkivert frå originalen 8. september 2007. Henta 1. januar 2008.

* *Denne artikkelen bygger på «Savannah (Georgia)» frå Wikipedia på bokmål, den 3. juni 2020.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
Parti frå Pilestredet, fotografert i 2008.
Pilestredet på den strekninga der gata inngår i Ring 1.
Parti av Pilestredet på 1970-talet, fotografert i retning mot Grensen. Her er det gjort store endringar frå då fotografiet vart teke. Foto: Thoresen, Roar / Oslo byarkiv

**Pilestredet**, som opphavleg heitte Pilestrædveien, er ei særs lang gate i Oslo, som går frå vestre enden av gata Grensen (Professor Aschehougs plass) i sentrale Oslo og i nordvestleg og nordleg lei over Bislett, vest for Fagerborg kyrkje og nordaust- og nordover langs Stensparken og på austsida av Fagerborg videregående skole fram til Ullevålsveien ikkje langt frå krysset mellom Ullevålsveien og Kirkeveien. Gata fekk namnet i om lag 1820 etter dei piletrea som stod langsetter ei strekning av denne vegen i dei tidene.

Pilestredet er i dag ingen gjennomgåande trafikkåre. Av di gata inngår på fleire stader som deler av meir dominerande trafikkårer, er det ofte vanskeleg å finne fram til rett adresse i denne gata. Såleis er Pilestredet brote som bilveg ved C.J. Hambros plass for å inngå som ein del av trafikkåra Ring 1 på strekninga frå den vestre opninga av Hammersborgtunnelen og fram til St. Olavs gate. På Bislett, der fleire gater møtast i ei rundkøyring, kan det sjå ut som om Thereses gate mot nordaust, der trikkelinja frå Pilestredet går, er framhaldet av Pilestredet. Men Pilestredet går nordvestover, opp Norabakken, eit uoffisielt namn på den bratte strekninga av Pilestredet framfor Fagerborg kyrkje, namngjeve etter Nora øl og brus som St. Halvard bryggeri framstilte i sin fabrikk i Pilestredet 75c frå 1877 til 1918. Og øvst i Norabakken går Pilestredet og Fagerborggata rett over i kvarandre som om Pilestredet, som her går vidare langsetter Stensparken, ser ut som ei smal sidegate, og som dessutan er stengd for gjennomkøyring til Ullevålsveien.

Før gata fekk namnet Pilestredet eller Pilestrædveien, hadde ho namnet Rakkarstrædet eller Natmandsveien, av di vegen gjekk framfor Natmandshaugen, der nattmannen hadde tilhald. Nattmannen stod for renovasjonen i byen, som gjekk ut på å samle saman og køyre vekk daude dyr, møkka frå utedoane og anna avfall til ein fast avfallsplass på Natmandshaugen der han budde, og dette arbeidet gjekk føre seg om natta. Natmandshaugen låg opphavleg der Rikshospitalet seinare vart bygd, og som er vorte bustads- og forretningsområdet Pilestredet Park etter at Rikshospitalet vart flytta til nybygde hus på Gaustad i 2000.

Assessor Jørgen Brochmann, som på 1800-talet eigde Brochmannsløkken med hovudbygningar der C.J. Hambros plass no ligg som eit kryssingspunkt mellom Pilestredet og andre gater, ville ikkje bu i ei gate med så tarveleg namn som Rakkarstrædet eller Natmandsveien, og fekk namnet endra til Pilestrædveien. I 1823 vart nattmannen og avfallsplassen flytta til det som no er Stensparken, og namnet Natmandshaugen fylgde med dit.

Kjelder
-------

* Knut Are Tvedt (redaktør), *Oslo byleksikon*, Oslo 2010. ISBN 978-82-573-1760-7

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Pilestredet i Oslo**
Piknikkorg med lok.
**Piknikkorg** er ei korg som kan brukast til å ha med mat og utstyr til ein piknik. Ei piknikkorg, ofte fletta av vidje, blir ofte sett på som nødvendig utstyr ved ein piknik.

Pikknikkorga kan vera alt frå ei enkel korg med mat og utstyr ein har pakka heime, til ei spesiallaga korg med lok, oppbevaringsplassar og utstyr. Ei slik korg kan ha trygge plassar til varm og kald mat og drikke, piknikglas, tallerkar og bestikk festa med reimer og teppe til å sitja og servera maten på.
Velutstyrte korger kan også innehalde til dømes salt og pepar og skjerefjøler.

Mange stader er det mogleg å kjøpa ei ferdig pakka piknikkorg.
I Storbritannia er særleg Fortnum & Mason blitt kjende som leverandørar av piknikkorger, ofte til prestisjetunge hendingar som Ascot-veddeløpa, Henley-regattaen, Wimbledon-tevlinga i tennis, cricket ved Lord's Cricket Ground eller rugby ved Twickenham Stadium.

Mann på fisketur med ei piknikkorg som tydelegvis ikkje inneheldt boksopnar.
* Piknikkorg frå ca. 1900 i Mark Twain House and MuseumPiknikkorg frå ca. 1900 i Mark Twain House and Museum
* Piknikkorg frå 1910.Piknikkorg frå 1910.
* Japansk familie med ei enkel piknikkorg i 1915.Japansk familie med ei enkel piknikkorg i 1915.
* Piknikkorg frå 1955.Piknikkorg frå 1955.
* Familie med ei piknikkorg i ein bronseskulptur av Kees Verkade frå 1978.Familie med ei piknikkorg i ein bronseskulptur av Kees Verkade frå 1978.

Kjelder
-------

1. 1 2  Emma Henderson (24. mai 2017), «10 best picnic baskets», *The Independent*
2. ↑  Marnie Hanel; Andrea Slonecker; Jen Stevenson (7. april 2015). *The Picnic: Recipes and Inspiration from Basket to Blanket*. Artisan. ISBN 978-1-57965-608-9.
3. ↑  «An Heirloom Picnic Basket», *The New York Times*
4. ↑  *Picnic Hampers*, hamper.com, henta 15. juli 2017
5. ↑  *Fortnum’s History*, henta 5. august 2017

* *Denne artikkelen bygger på «Picnic basket» frå Wikipedia på engelsk, den 15. juli 2017.*
*For andre tydingar av oppslagsordet, sjå filmen Ratatouille.* 
Ratatouille
**Ratatouille** (uttalt *rata'toj*) er ei grønsakstuing frå Provence i Frankrike. Retten blir laga av mellom anna aubergine, lauk, tomat, paprika, squash, kvitlauk og urter som basilikum eller timian. Ingrediensane blir freste og småkokte i olivenolje. 

Ratatouille kan serverast varm eller som tilbehøyr til kjøt eller fisk eller som hovudrett med ris, potet eller brød som tilbehøyr.

Galleri
-------

Ratatouille og liknande rettar.

* Ingrediensar til ratatouille i ei gryte.Ingrediensar til ratatouille i ei gryte.
* Ferdig ratatouille i ei gryte.Ferdig ratatouille i ei gryte.
* Tagine med ratatouille.Tagine med ratatouille.
* Sverdfisk og ratatouille.Sverdfisk og ratatouille.
* Pylser og ratatouille.Pylser og ratatouille.
* Ratatouille frå Dei eoliske øyane ved Sicila.Ratatouille frå Dei eoliske øyane ved Sicila.
* Tumbet, ein liknande rett.*Tumbet*, ein liknande rett.
* Samfaina og tunfisk.*Samfaina* og tunfisk.
* Pisto manchego og steikt egg.*Pisto manchego* og steikt egg.
* Lecsó.*Lecsó*.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Ratatouille» frå Wikipedia på bokmål, den 27. november 2019.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* BBC Things

 |
**Rasmus Tønder Nissen** (14. januar 1822–19. januar 1882) var ein norsk skulemann frå Melhus som var sjef i Kyrkje- og undervisningsdepartementet 1874-82.

Nissen var son til ein prest. Etter han vart student frå katedralskulen i Trondheim i 1839, studerte han teologi og vart cand.theol. frå universitetet i Christiania i 1843. Same året byrja han undervise ved Hartvig Nissens latin- og realskole i hovudstaden, frå 1850 inspektør og 1852 styrar av skulen. Frå 1854 var han lektor ved universitetet, professor frå 1866.

Den 28. november 1874 vart Nissen utnemnd til statsråd og sjef for Kyrkje- og undervisningsdepartementet, ein posisjon han hadde til han døydde, med unnatak for dei to periodane han sat i den norske statsrådsavdelinga i Stockholm.

Nissen var medlem 1857 i kommisjonen om nytt artiumsreglement og undervisningsplan for realskulane, og 1865 i kommisjonen som vurderte Magnus Brostrup Landstad sitt utkast til kyrkjesalmebok.

Nissen forfatta fleire verk om kyrkjehistorie og teologi.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* PolSys
* VIAF
* ISNI
* LIBRIS

 |
|  |
| --- |
| ***Jamaica Farewell***  Song av Harry Belafonte |
|  |
| **Utgjeve** | 1957 |
| **Sjanger** | Mento |
| Låtskrivar(ar) | Irving Burgie |
|

«**Jamaica Farewell**» er ei jamaicansk folkevise (mento) om det gode livet på Jamaica som tek slutt. 
Songen kom først ut på Harry Belafonte-albumet *Calypso*. Songen nådde 14. plassen på *Billboard* Pop-lista. Teksten til songen vart skriven av Lord Burgess (Irving Burgie), ein amerikanskfødd, halvt barbadisk låtskrivar.

Tittelen på songne finst ikkje i songteksten, men han nemner Jamaica, Kingston og at forteljaren i songen er på veg vekk.
Linja «ackee, rice, saltfish is nice» refererer til ein jamaikansk nasjonalrett, «ackee and saltfish» laga av frukta ackee og salta torsk, som ein kan eta med ein annan nasjonalrett, «rice and peas».

Sjølv om mange, inkludert Belafonte sjølv, har sagt at songen var populær i Karibia lenge før Burgess, trur ein at Burgess henta inn og laga om songen frå mange brokkar av folkeviser. Burgess har sjølv sagt at melodien er frå ein annan mentosong, «Iron Bar».

The Kingston Trio, som leia folkevisebølgja seint i 1950-åra, tok namnet sitt frå at Kingston på Jamaica er nemnt i songen, men dei spelte sjølv først inn denne songen mange år seinare, i 2006.

Versjonar
---------

Mange artistar har spelt «Jamaica Farewell», mellom anna:

* Brian Wilson
* Chuck Berry (med The Five Dimensions)
* Sir Lancelot
* Jimmy Buffett
* Sam Cooke
* Nina & Frederik
* Pat Rolle
* Carly Simon
* Caetano Veloso og Sting, medan han spelte melodien frå «Can't Stand Losing You / Reggatta de Blanc» då han framleis var i The Police i 1983
* Ray Conniff Orchestra, på albumet *Happiness Is* (1966)
* James Last Orchestra på albumet *Music From Across The Way* (1971)
* The Jukebox Band, på TV-showet *Shining Time Station* i episoden «Bully for Mr. Conductor»
* Desmond Dekker på Putamayo-albumet *Caribbean Playground*.

### På andre språk

Songen er blitt omsett til mange andre språk. Til dømes finst det fleire versjonar på bengali. Songen vart spelt inn med svensk tekst av Schytts som «Jamaica farväl» og denne vart ein hit på Svensktoppen i 1979. Streaplers spelte inn ein annan svensk versjon av songen i 1967 kalla «Långt långt bort». Denne vart ein hit på Svensktoppen i 1968.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Jamaica Farewell» frå Wikipedia på engelsk, den 6. juli 2017.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. 1 2  Larry Birnbaum (2013). *Before Elvis: The Prehistory of Rock 'n' Roll*. Lanham, Marryland: Scarecrow Press. s. 2024. ISBN 978-0-8108-8638-4.
2. 1 2  Songteksten ved janowick.net
3. ↑  Svensktoppen 1979
4. ↑  Svensktoppen 1968

Bakgrunnsstoff
--------------

* Songtekst
**Saint Thomas** er eit parish (tilsvarande fylke) på Jamaica som ligg søraust på øya. Det grensar til Saint Andrew i vest og Portland i nord. I sør har det kyst mot Det karibiske havet.

Administrasjonssenteret i fylket er Morant Bay. 11 km aust for Morant Bay ligg hamnebyen Port Morant, med ei trygg djup hamn.
Andre større busetnader er Seaforth, Yallahs, Golden Grove, Cedar Valley, Easington, Trinityville og Bath. Sistnemnde er kjend for sine varme kjelder og ein botanisk hage grunnlagd i 1779.

Det blir særleg dyrka banan, kaffi, kokosnøtt og sukker i fylket.

Blue Mountains ligg ved den nordlege fylkesgrensa.

Historie
--------

Fylket var åstad for Morant Bay-opprøret i 1865. Ein leiar for opprøret, Paul Bogle, og fylkesrepresentanten i den jamaikanske lovforsamlinga George William Gordon, blei avretta saman med hundretals andre under unntakstilstanden innført av guvernøren. Paul Bogle blei erklært som ein av sju nasjonale heltar på Jamaica i 1969.

Kjelder
-------

1. ↑  «Population by Parish». *Statistical Institute of Jamaica*. Henta 16. september 2015.
2. 1 2 3 4  «POLITICAL GEOGRAPHY». *discoverjamaica.com*. The Gleaner Online. Henta 23. september 2018.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
Ramnefjellet i 2012
**Rasulukka i Loen 1905** fann stad kvelden 15. januar 1905. Det rasa frå det 1493 meter høge Ramnefjellet i Loen i Stryn i Sogn og Fjordane frå ei høgd på 500 meter oppi fjellsida. Ein berghamar på kring 50 000 kubikkmeter rasa ned i Lovatnet, og drog med seg ytterlegare 300 000 kubikkmeter med urd og morene. Det vart danna høge flodbylgjer på 40 meter, som slo langt inn over land ved inste delen av vatnet. Hus og uthus med sovande menneske og dyr vart feia av tuftene og slengde oppover land, og til saman 61 av 122 menneske i bygdene Nesdal og Bødal omkom. Berre 9 av dei vart funne, dei 52 andre fekk si grav i vatnet. Skog og jord vart òg vaska bort og dampbåten «Lodølen» vart kasta 300 meter oppover land.

Sjå òg
------

* Rasulukka i Loen i 1936
* Norske katastrofar og store ulukker

Kjelder
-------

* Bryhni, Inge (2. august 2011), «Loenulykkene», *Store norske leksikon*

* *Denne artikkelen bygger på «Rasulykken i Loen i 1905» frå Wikipedia på bokmål, den 7. desember 2004.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* NRK Sogn og Fjordane om rasulukkene i Loen
**Rasmus Pedersson Mork**, til vanleg **R.P. Mork**, (13. april 1866–21. oktober 1950) var ein norsk meierileiar frå Volda.

Liv og virke
------------

### Bakgrunn

Mork var fødd utanfor ekteskap i Håvik i Volda. Mor hans, Ane Lisbet, som var dotter til Jakob Rasmusson Vassbotn, budde der hos ein slekting. Før Rasmus var året gammal, døydde mora. Han voks sidan opp hos ein farbror på Mork i Volda. Rasmus tok i 1888 eksamen ved Romsdals amts Landbruksskole og i 1890 ved Hegra Meieriskole. Dei komande åra var han fyrst styrar av Statens Meieriskole i Øystese, deretter av Vefsn Meieri 1893–1896. 

### Karriere

I 1896 busetet han seg i Ørsta og leia Ørsta Meieri i over ti år. Han starta eige meieri i Ålesund 1906 og flytta til byen i 1909. Meieriet i Ålesund var landets fyrste «sjømeieri», eit meieri der mjølka vart frakta frå bøndene med båt. Han overdrog verksemda til Sunnmøre Meieri i 1918. Frå 1919 til 1934 var han meierikonsulent i Møre fylke og i Sogn og Fjordane.

Mork engasjerte seg i samfunnstyringa; i si tid medlem i Ørsta heradsstyre, Ålesunds bystyre og formannskap og av Borgund heradsstyre. Han var styreformann i Borgund elektrisitetsverk, formann i representantskapen til Ålesunds nye Kredittbank og formann i Romsdal og Møre fylkes meieriforening. Mork var òg heidersmedlem i Norske meierifolks landsforening og var tildelt kongens fortjenstmedalje i gull.

Han var far til Rasmus J. Mork.

Kjelder
-------

* «Meieripioneren R.P. Mork - og gneisten som brenn», av Olav Aarflot i Møre-Nytt 1983.
* *Denne artikkelen bygger på «Rasmus P. Mork» frå Wikipedia på bokmål, den 15. juli 2023.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* Historisk befolkningsregister
* Lokalhistoriewiki
* VIAF

 |
Koordinatar: 36°21′17″N 53°51′23″E﻿

**Badab-e Surt** eller **Badab Soort** (farsi باداب سورت) er ein naturleg stad i Mazandaran nord i Iran, 95 km sør for byen Sari, og 7 km vest for landsbyen Orost. Staden består av terrassar av travertinformasjonar som er skapt over tusenvis av år med vatn som flyt frå to varmekjelder og vert avkjølt, og set av karbonatmineral i fjellsida.

Gule travertinterrassar, sett ovanfrå.
Badab Soorts-kjeldene er to mineralkjelder 1840 moh. Den første kjelda består av særs salt vatn som samlar seg i små, naturlege basseng. Dette vatnet vert rekna for å ha helsebringande eigenskapar, særskild mot revmatisme og enkelte hudsjukdommar. Den andre kjelda har ein sur smak og er hovudsakleg oransje på farge, på grunn av mykje jernoksid.

Panoramabilete av Badab-e Surt.

Liknande stader
---------------

* Mammoth Hot Springs i USA
* Pamukkale i Tyrkia
* Huanglong i Sichuan i Kina

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Badab-e Surt» frå Wikipedia på engelsk, den 3. mars 2021.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  «Cultural Heritage Agency of Semnan». Arkivert frå originalen 24. september 2015. Henta 3. mars 2021.
2. ↑  «Orost Village Official Site». Henta 7. desember 2010.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Badab-e Surt**
Lovatnet med Ramnefjellet i bakgrunnen og synlege sår etter rasa. Foto: C. Hill, 2012

Monument til minne om Loenulukkene. 
**Rasulukka i Loen 1936** fann stad natta til 13. september 1936. Som under rasulukka i 1905 rasa det frå det 1493 meter høge Ramnefjellet i Loen i Stryn i Sogn og Fjordane, men noko høgare oppi fjellsida. Ein berghamar på over 1 million kubikkmeter rasa ned i vatnet, og skapte ei endå større flodbylgje mot bygdene Nesdal og Bødal, der 73 menneske omkom. 41 av desse vart ikkje funne. Denne gongen gjekk det verst ut over Bødal, som vart heilt vaska bort. Ni bruk med seksti hus, sylvrevfarmar, skule, grendahus, naust, båtar og all jord vart vaska bort. Bylgjene nådde ei høgd på 74 meter. Vraket av den gamle båten «Lodølen», som vart skyld 300 meter opp på land under det førre raset, vart skyld endå nokre hundre meter lenger opp. 

På hausten same året gjekk det endå fleire ras, det siste den 11. november då meir enn 1 million kubikkmeter med bergmassar rasa ut. Etter det siste raset flytte dei få overlevande for godt. I 1950 var det nok ein gong eit ras med masse på kring 1 million kubikkmeter. Denne gongen vart det ikkje danna flodbylgjer fordi den nye urda tok av for raset, og fordi Lovatnet no var for grunt til å gje store flodbylgjer.

Sjå òg
------

* Rasulukka i Loen 1905
* Norske katastrofar og store ulukker

Kjelder
-------

* Bryhni, Inge (2. august 2011), «Loenulykkene», *Store norske leksikon*

* *Denne artikkelen bygger på «Rasulykken i Loen i 1936» frå Wikipedia på bokmål, den 7. desember 2004.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* NRK Sogn og Fjordane om rasulukkene i Loen
Eit **direktorat** er eit ein del av den statlege forvaltinga, eit statleg forvaltningsorgan som har heile landet som verkeområde og som ikkje er integrert i eit departement. Det vil vere underlagt eit eller fleire departement. Direktorat forvaltar vanlegvis «faglege» oppgåver, medan departementa forvaltar generelle oppgåver. Som namnet seier, blir eit direktorat leia av ein direktør. 

Fornyings- og administrasjonsdepartementet definerer direktorat slik i Direktoratsboka:

«Et direktorat er et statlig forvaltningsorgan. Det har sentrale administrative (forvaltningsmessige) og som oftest også andre faglige oppgaver, som er tillagt institusjonen i lov, eller i instruks eller fullmakt iht. lov, og dette kan også omfatte myndighetsutøvelse. Det arbeider med hele landet som virkefelt. Det er ikke integrert i noe departement. Det er likevel direkte underlagt et (eller flere) departementers instruksjonsmyndighet.»

Eksempel på direktorat
----------------------

* Utlendingsdirektoratet
* Fiskeridirektoratet (Bergen)
* Oljedirektoratet (Stavanger)
* Direktoratet for naturforvaltning

Fotnotar
--------

1. ↑

Bakgrunnsstoff
--------------

* **Direktoratsboka** Utgitt av Administrasjonsdepartementet (no FAD)
Vestøya i Saint Tudwal's Islands
**Saint Tudwal's Islands** (walisisk *Ynysoedd Tudwal*) er ei lita øygruppe sør for Abersoch på Llŷnhalvøya i Wales, ved vestenden av Tremadog Bay.

Austøya på Saint Tudwal's Island, med vestøya i bakgrunnen.
Det er to hovudøyar i gruppa, Vestøya eller Saint Tudwal's Island West og Austøya eller Saint Tudwal's Island East, i tillegg til klippa Carreg y Trai. 

Øyane er kjende for selkolonien som held til her. Den vestlege øya har eit fyr, medan ein på den austlege øya finn restane av eit nonnekloster.

Fyr
---

Fyret er eit lite, no ubemanna, fyr som markerer nordenden til Cardigan Bay. Steintårnet er 10,7 meter høgt og vart bygt i 1877. Fyrvaktarbustaden er i dag privateigd og vert nytta som feriebustad.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Saint Tudwal's Islands» frå Wikipedia på engelsk, den 25. mars 2010.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* Hague, D. B. Lighthouses of Wales Their Architecture and Archaeology (Royal Commission on the Ancient and Historical Monuments of Wales, editert av Hughes, S. 1994) ISBN 1-871184-08-8

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Saint Tudwal's Islands**

* www.geograph.co.uk: bilete av St Tudwal's Islands
|  |
| --- |
|  |

 
**Provinsen New Hampshire** i Britisk Amerika var produktet av fleire engelske landkontraktar datert frå 1623 til 1680, og i mykje av kolonihistoria til kolonien var han underlagt Massachusetts-kolonien og leiarskapen i Boston.

Dei første busetjingane til kolonien var Little Harbor, Dover, Portsmouth og Exeter. Busetjinga i Exeter vart grunnlagt i 1638 av John Wheelright, ein disippel av Anne Hutchinson. Desse stadene vart samde om å bli sameint i 1639 og i 1641 gjekk dei med på å slutte seg til Massachusetts-kolonien. Kongen skilde New Hampshire ut i 1679 (som del av maktovertakinga til kong Karl II), samla han med Massachusetts igjen i 1699 og separerte han for siste gongen i 1691, då han vart den kongelege provinsen New Hampshire.

New Hampshire fekk ikkje eigen koloniguvernør før i 1741.

Det omstridde territoriet som vart tildelt New Hampshire (New Hampshire framsette krav på det, ein dommar gav det til New York), vart seinare staten Vermont.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Provinsen New Hampshire» frå Wikipedia på bokmål, den 29. mai 2011.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND

 |
Nordhelgelandsflesa på grensa mellom Gildeskål og Meløy er tradisjonell nordgrense for Helgeland
Regionråda i Nordland.
██ Sør-Helgeland regionråd
██ Helgeland regionråd
██ Indre Helgeland regionråd

**Helgeland** er ein region i Nordland fylke som går frå grensa til Nord-Trøndelag i sør og opp til Saltfjellet og området Salten i nord. Regionen har rundt 78 000 innbyggjarar og dekker litt under 18 000 km². Han omfattar kommunane Alstahaug, Bindal, Brønnøy, Dønna, Grane, Hattfjelldal, Hemnes, Herøy, Leirfjord, Lurøy, Meløy, Nesna, Rana, Rødøy, Vefsn, Vega, Sømna, Træna og Vevelstad. Regionen har ikkje nokon eigen administrasjon, men kommunane har mykje samarbeid seg imellom.
Namnet *Helgeland* har same opphav som «Hålogaland».
Tidlegare blei òg Meløy kommune rekna å høyra til Helgeland, men i dag blir han sett på som ein del av Salten.

Geografi
--------

Kystområda på Helgeland har ein vidstrekt skjergard med fjorder som strekker seg eit godt stykke innover i regionen. Innover mot grensa til Sverige finst det store skog- og fjellområde, med Oksskolten som det høgaste fjellet.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Hele Helgeland på Internett
| Saintes |
| --- |
| Horisonten til SaintesHorisonten til Saintes |
| Styresmakter |
| Land  Region  Departement | Frankrike  Nouvelle-Aquitaine  Charente-Maritime |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  45,55 km² |
| Innbyggjarar  - By (1999)   - folketettleik | 25 595   562/km² |
| Koordinatar | 45°45′″N 00°38′″W﻿Koordinatar: 45°45′″N 00°38′″W﻿ |
| Høgd over havet | 47 m |
| Tidssone | CET (UTC+1) |
| Diverse anna |
| Postnummer | 17100 |
| **Nettstad:** www.ville-saintes.fr |

**Saintes** er ein by og kommune vest i Frankrike. Han er *sous-préfecture* (underprefektur) i departementet Charente-Maritime i regionen Nouvelle-Aquitaine og har om lag 4 000 innbyggjarar. 

Saintes ligg ved elva Charente mellom La Rochelle og Bordeaux.

Historie
--------

Amfiteateret i Saintes
Triumfbogen i Germanicus (år 19 e.Kr.) ved den høgre breidda til elva Charente
I romartida vart byen kalla *Mediolanum Santonum*. Han vart grunnlagd rundt 20 fvt. og ein meiner at Saintes hadde om lag 15 000 innbyggjarar på den tida, ikkje langt unna same folketal som i dag. 

Saintes var hovudstad i den tidlegare provinsen Saintonge. Han var åstad for den andre delen av Saintonge-krigen i 1242, då hæren til Hugo X vart omleira av hæren til Ludvig IX og Alphonse av Poitiers.

Hugenottkrigen råka Saintes gjennom heile 1500-talet sidan mange protestantar budde i området. 

I 1730 byrja ei ny tid i byen med bygginga av hôtel du Marquis de Monconseil, som var byrjinga på mange endringar i bylandskapet. Guéau de Reverseaux og andre bygde hovudgater i Saintes som Cours National, som opna i 1815, eller Cours Reverseaux. I 1810 vart La Rochelle *préfecture* i departementet, men Saintes fekk framleis ha *Cour d'Assise*, som førte til at det vart bygd eit nytt *Palais de Justice* i 1863.

I 1843 redda Prosper Mérimée *Arc de Germanicus* (triumfbogen), men den gamle brua vart øydelagd. *Haras National de Saintes* vart oppretta i 1846 og byen utvida seg austover. Den høgre breidda vart utvikla då jernbanen kom til Saintes. Stasjonen vart bygd i 1867 og avenue Gambetta knytte han til Charente.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Saintes**

* Saintes sin historie: Urban utvikling Arkivert 2005-05-02 ved Wayback Machine.
* Turistkontoret i Saintes
* Bilete av Abbaye aux Dames
* Bilete av kyrkja Saint-Eutrope:  og

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
*For andre tydingar av oppslagsordet, sjå St. John's på Newfoundland.* 

| Saint John's |
| --- |
| Saint John's Saint John's |
| Styresmakter |
| LandØy | Antigua og BarbudaAntigua |
| Grunnlagd | 1632 evt. |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  10 km² |
| Innbyggjarar  - By (2005)   - folketettleik | 31 000   3 100/km² |
| Koordinatar | 17°07′″N 61°51′″W﻿Koordinatar: 17°07′″N 61°51′″W﻿ |
| Tidssone | AST (UTC-4) |
| Plassering |
| Plassering av Saint John's |

**Saint John's** er hovudstaden og den største byen i Antigua og Barbuda. Byen ligg ved ei naturleg hamn på nordvestsida av øya Antigua. Arealet på byen er 10 km2 og folketalet var 31 000 innbyggjarar i 2005. Her er ei travel hamn og produksjon av tekstilar, rom, tre- og metallvarer. I tillegg er det noko finansverksemd og turisttrafikk i form av cruiseskip. Katedral vart bygd i 1845 og byen har eit historisk museum.

Byen var administrerande senter i kolonien Antigua og Barbuda frå 1632 til 1981. Det året vart landet sjølvstendig og Saint John's vart hovudstad.

Kjelder
-------

* «Saint John's» i *Store norske leksikon*, snl.no.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
Kart over provinsen Monza og Brianza
**Provinsen Monza og Brianza** (vestlombardisk *Pruincia de Munscia e Briansa*) er ein provins i regionane Lombardia i Italia. Han vart oppretta ut frå delar av provinsen Milano 12. mai 2004, og tredde i kraft i 2009. Han vil få eit areal på 405,49 km² og hadde etter folketeljing i 2011 850 321 innbyggjarar.

Hovudstaden og den viktigaste kommunen er Monza (120 204 innbyggjarar i 2001). Andre viktige byar er Seregno (39 206), Desio (35 069), Limbiate (31 551), Lissone (34 450), Vimercate (25 536), Cesano Maderno (33 094) og Brugherio (31 470).

Geografi
--------

**Monza og Brianza** består av den sørlege delen av den historiske regionen Brianza. Brianza strekkjer seg frå Canzo i nord til Monza i sør, og frå elva Seveso i vest til Adda i aust. I midten av Brianza renn elva Lambro.

Kommunar i provinsen Monza og Brianza
-------------------------------------

Dei 55 kommunane i provinsen er: 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| * Agrate Brianza
* Aicurzio
* Albiate
* Arcore
* Barlassina
* Bellusco
* Bernareggio
* Besana in Brianza
* Biassono
* Bovisio-Masciago
* Briosco
* Brugherio
* Burago di Molgora
* Busnago
 | * Camparada
* Caponago
* Carate Brianza
* Carnate
* Cavenago di Brianza
* Ceriano Laghetto
* Cesano Maderno
* Cogliate
* Concorezzo
* Cornate d'Adda
* Correzzana
* Desio
* Giussano
* Lazzate
 | * Lentate sul Seveso
* Lesmo
* Limbiate
* Lissone
* Macherio
* Meda i Italia
* Mezzago
* Misinto
* Monza
* Muggiò
* Nova Milanese
* Ornago
* Renate
* Roncello
 | * Ronco Briantino
* Seregno
* Seveso
* Sovico
* Sulbiate
* Triuggio
* Usmate Velate
* Varedo
* Vedano al Lambro
* Veduggio con Colzano
* Verano Brianza
* Villasanta
* Vimercate
 |

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell side

Kjelde
------

* *Denne artikkelen er basert på ei omsetjing av artikkelen Province of Monza and Brianza frå Engelsk Wikipedia .*

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* GeoNames

 |
Koordinatar: 59°19′39.781″N 18°4′4.6596″E﻿

Helgeandsholmen og Riksdagen sett frå vest.
**Helgeandsholmen** er ei øy i Norrström i Stockholm. Helgeandsholmen tilhøyrer bydelen Gamla stan.

Helgeandsholmen med den avlange forma si har oppstått dels gjennom landheving, dels gjennom langvarige utfyllingsarbeid. I dag kan ein ikkje sjå nokre spor av den opphavlege forma, som i mellomalderen utgjorde tre holmar i Norrström. På slutten av 1200-talet vart Helgeandshuset – *Huset til den heilage anden* – på holmane. Det var den første heimen i byen for fattige og sjuke. Huset inneheldt sjukehus, kapell og kyrkjegard.

På dronning Kristina si tid fekk Helgeandsholmen ein meir standsmessig utsjånad. I 1647 vart det bygd ein stor hoffstall til Karl XI. Her stod det 200 hestar i ein bygning som òg inneheldt ri- og vognhus. Hoffstallen vart ståande til slutten av 1800-talet, då ein byrja å heve holmen. I perioden 1897–1905 vart Riksdagshuset bygd, og før dette Riksbanken. Riksgatan skil bygningane frå kvarandre. Etter ei ombygging i 1978–1983 held Sveriges riksdag til i begge husa.

Ved om- og påbyggingsarbeidane gjorde ein rike arkeologiske funn, og desse, og dessutan mange andre funn frå mellomalderen er i dag utstilt på Stockholms medeltidsmuseum, som òg ligg på Helgeandsholmen, med inngang frå den vesle Strömparterren, aust for Norrbro.

Sjå òg
------

* Riksgropen

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Helgeandsholmen» frå Wikipedia på bokmål, den 6. april 2012.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Stockholms Medeltidsmuseum
* Sveriges riksdag

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* LCCN
* GeoNames

 |
**Beate Gangås** (fødd 24. april 1963) er ein norsk jurist og politimeister i Oslo frå 2019.
Ho var likestillings- og diskrimineringsombod frå 2006 til 2010.

Liv og virke
------------

Gangås er fødd i Asker.

Ho vart tilsett i Politiet i 1992, og vart utnemnd til politimeister i 2001. Ho leidde sidan då seksjonen mot organisert krim i Politidirektoratet. Gangås var konstituert som assisterande politidirektør i april–desember 2005. Ho har tidlegare hatt ulike stillingar i Oslo politidistrikt, mellom anna som leiar av Økonomiseksjonen og Påtaleseksjonen. Arbeidsområda hennar har mellom anna omfatta menneskehandel, familievald og rasisme, og ho har arbeidd med likestillingsrelaterte oppgåver som har med kjønn og etnisitet å gjere. 

Ho vart utnemnd som det første likestillings- og diskrimineringsombodet i Noreg i 2006 for ein åremålsperiode på fire år. Det nye ombodet vart oppretta 1. januar 2006 ved ei samanslåing av Likestillingsombodet, Likestillingssenteret og Senter mot etnisk diskriminering. Gangås ønskte ikkje å forlenga åremålsperioden, og Sunniva Ørstavik vart utnemnd som etterfølgjaren hennar.

Beate Gangås vart utnemnd til politimeister i Oslo politidistrikt den 21. juni 2019, for ein åremålsperiode på seks år.

Gangås har òg vore styremedlem i Senter mot etnisk diskriminering, samt leiar av Interpol-gruppa mot menneskehandel.

Kjelder
-------

1. ↑  
«Sunniva Ørstavik blir nytt likestillings- og diskrimineringsombud». Barne- og likestillingsdepartementet. 13. november 2009.
2. ↑  Beate Gangås ny politimester i Oslo - aftenposten.no 21. juni 2019

Bakgrunnsstoff
--------------

* Pressemelding med CV frå regjeringa
* Fakta om det nye ombodet frå Barne- og likestillingsdepartementet

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
Bragernes torg sett mot Bybrua og StrømsøFoto: Kjetil Lenes, 2006

Bragernes torg sett mot rådhuset (til høgre) og brannvakta. Bragernes kyrkje i bakgrunnen.Foto: Kjetil Lenes, 2006

Fontena «Sankt Hallvards brønn» av Ørnulf Bast. Motivet syner til legenda om Den heilage Hallvard som vart drepen og senka i Drammensfjorden.
**Bragernes torg** er ein langstrekt open plass på Bragernes i Drammen, frå Bybrua og opp til det komplekset som dei to tårnbygningane, brannvakta og Drammen rådhus (ferdig i 1871), utgjer til saman, der dei ligg på kvar si side av Kirkegata vidare opp til Bragernes kyrkje. Den klare og markerte aksen mellom Bragernes kyrkje, over det langstrekte Bragernes torg og vidare over Bybrua fram til Strømsø torg attmed Drammen jarnbanestasjon på Strømsø på den andre sida av Drammenselva, er eit karakteristisk drag i bybiletet. Både Strømsø torg og Bragernes torg er pryda med skulpturar gjort av norske bilethoggarar. 

Fram til langt inn på 1800-talet hadde det dåverande Bragernes Torv ei breidd som varierte frå 17 til 23 meter, og var etter måten ikkje særleg stort. Seinare vart det utvida, men avgrensa mot nord omlag der som Øvre og Nedre torggate kjem inn på torget i dag. Nordover, opp mot Bragernesåsen, låg det opne løkker.

I 1812 var det ferdig ei bybru (klaffebru) over Drammenselva om lag på same staden som Bybrua ligg i dag. Dei gamle og staslege husa attmed torget, som Albumgården og Børsbygningen (Børs- og Comediehuset, øydelagt i bybrannen i 1866, erstatta av nybygg i 1871) fekk no fleire større bygningar i grannelaget, mellom anna Drammens Sparebank, Drammen rådstue (rådhus) og Capjon-gården. Bygningane ikring torget gjekk tapt ved bybrannen i 1866, då 388 hus i byen strauk med. Etter brannen vart torget regulert, og dei bygningane som då vart oppført, har for det meste vorte ståande uendra i alle år.

Bragernes Torv vart eit sentralt handelstorg for byen, med kontrollstasjon for slakt, sal av landbruksprodukt og sal av husflidsartiklar. Torget vart òg stemneplass og møteplass sommar som vinter, med ei fontene av støypejern, «Løvefontenen», som midtpunktet. Fontena var ei gåve til byen frå den engelske verksemda som hadde levert utstyret til vassverket, som vart sett i drift i 1863. I 1952 vart «Løvefontenen» erstatta av «Sankt Hallvards brønn», ei fontene av bilethoggaren Ørnulf Bast (1907-1974).

Kjelder
-------

* Per Otto Borgen: Bragernes Torv i *Drammen byleksikon*, nettutgåva 2017
* Snl.no: Drammen
**Provinsen Potenza**|
|  |
| **Nasjon** |  Italia |
| **Region** | Basilicata |
| **Hovudstad** | Potenza |
| **Areal** | 6 545 km² |
| **Folketal** (2005) | 392 218 |
| **Folketettleik** | 60/km² |
| **Kommunar** | 100 |
| **Bilnummer** | PZ |
| **Postnummer** | 85010-85059 |
| **Retningsnummer (tlf)** | 0971-0973, 0975-0976 |
| **President** | Sabino Altobello |
|  |
| Plasseringa til Potenza i Italia |

**Provinsen Potenza** (italiensk *Provincia di Potenza*) er ein provins i regionen Basilicata i Italia. Hovudstaden er byen Potenza. Han har eit areal på 6 545 km² og totalt 392 218 innbyggjarar (2005). Det er 100 kommunar i provinsen.

I 272 fvt. vart provinsen erobra av romarane. og dei kalla Basilicata Lucania. På 1000-talet vart området ein del av Hertugdømet Puglia då området var styrt av normannarar, og frå 1200-talet vart det ein del av Kongedømet Napoli. I røynda vart derimot Potenza styrt av ein lokal krigsherre. I 1861 vart provinsen ein del av Italia.

Regionen har gjennom tidene vorte råka av mange jordskjelv og ligg framleis i eit seismisk aktivt område. Byen Potenza er bygd mellom to dalar og vart nesten heilt gjenoppbygd etter eit kraftig jordskelv i 1857. Så etter mange jordskjelv og store øydeleggingar under den andre verdskrigen har området mista mange av dei historiske bygningane sine. Dette gjev inntrykk av ein region med moderne betongbygningar. 

Kart over provinsen Potenza
Solnedgang over Avigliano

Største kommunane
-----------------

Dei største kommunane i provinsen er (innbyggjartal frå 2005): 

| Kommune | Folketal |
| --- | --- |
| Potenza | 68 789 |
| Melfi | 17 173 |
| Lauria | 13 663 |
| Lavello | 13 635 |
| Rionero in Vulture | 13 443 |
| Venosa | 12 143 |
| Avigliano | 12 033 |
| Senise | 7 227 |
| Tito | 6 682 |
| Sant'Arcangelo | 6 531 |
| Picerno | 6 194 |
| Genzano di Lucania | 6 128 |
| Muro Lucano | 5 983 |
| Lagonegro | 5 980 |
| Pignola | 5 851 |
| Bella | 5 366 |
| Maratea | 5 270 |
| Palazzo San Gervasio | 5 115 |
| Marsicovetere | 5 063 |
| Latronico | 5 063 |
|

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell side

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen er basert på ei omsetjing av artikkelen Province of Potenza frå Engelsk Wikipedia .*

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |