recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Kart over det austromerske-langobardiske Italia
**Eksarkatet Ravenna** var senteret til den austromerske makta i Italia frå slutten av 500-talet til 751, då den siste eksarken (austromersk guvernør) vart myrda av keisaren sine fiendar i Italia, langobardane.

Ravenna vart hovudstad i Vestromarriket i 402 på grunn av den flotte hamna ved Adriahavet og fram til Vestromarriket sitt fall i 476. Byen vart då hovudstad for Odoacer, så for austgotarane under kong Teodorik. Under gotarkrigen 535–554 vart Ravenna okkupert av den store austromerske generalen Belisarius og til slutt erobra av Riket. 

Eksarkatet vart organisert ei gruppe grevskap som hovudsakleg bestod av kystbyane på Den italienske halvøya, sidan langobardane hadde kontroll over dei indre områda. Området til eksarkatet strekte seg frå Venezia i nord til Pentapolis ved Rimini. 

Utover 500- og 600-talet var langobardane og frankarane ein stadig trugsel for eksarkatet og den siste eksarken i Ravenna vart myrda av langobardar i 751. Eksarkatet vart då omorganisert som Katapanatet Italia med sete i Bari, som vart mista til sarasenarar i 858 og først tatt tilbake igjen i 878.

Då frankarane dreiv langobardane bort i 756 gjorde pave Stefan II krav på eksarkatet. Han var alliert med Pipin den yngre, konge over frankarane, som donerte dei erobra landområda i det tidlegare eksarkatet til Kyrkjestaten. Denne donasjonen vart stadfesta av sonen hans, Karl den store i 774.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen er basert på ei omsetjing av artikkelen Exarchate of Ravenna frå Engelsk Wikipedia der følgjande kjelder mellom anna vart nytta:*

* Thomas Hodgkin (1895). *Italy and her Invaders*. Clarendon Press.
Alpinbakken på Kvitfjell går ned fjellsida over Mælum gard.
Skitrekket på Kvitfjell byrjar nedanfor jarnbanelina.
**Kvitfjell** er eit skisenter som ligg på Kvitfjellet i Ringebu kommune i Innlandet, om lag 45 min nord for Lillehammer med bil. Anlegget har ni heisar og ein heiskapasitet på 12 000 personar i timen. Den maksimale fallhøgda ligg på 854 m. 

Kvitfjell har omkring 25 kilometer nedfart til saman, der den lengste nedfarten er på 3,5 km. Det er rundt 600 km med langrennsløyper som har utgangspunkt frå Kvitfjell.

Kvitfjell opna fyrste gongen i 1991 og vart brukt under Lillehammer-OL i 1994. Etter det har det vore arrangert årlege verdscuprenn ved anlegget. På vestsida av Kvitfjell er det lagt til rette for barnefamiliar, med enkel tilkomst frå E6 og tenestebygg med skikafe, sportsbutikk og utleige av skiutstyr. Det går gratis buss frå Kvitfjell til Hafjell alpinsenter.

Kjelder
-------

1. ↑  «Informasjon om Kvitfjell». skiinfo.no. Henta 26. januar 2014.
2. ↑  «Kvitfjell alpinanlegg». Store Norske Leksikon. Henta 26. januar 2014.
3. ↑  «Kvitfjell». visitnorway.com. Henta 26. januar 2014.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettside
* Kvitfjell på Facebook
|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | 

|  |
| --- |
| BWV 538 |
|  |
| Jarle Fagerheim plays Bach: "Dorian" Toccata, 2011 |
| 

---

 |

 |
| *Problem med å høyra denne fila? Sjå mediahjelp.* |

**Toccata og fuge i d-moll, BWV 538**, er eit orgelstykke av Johann Sebastian Bach. Som den meir kjende BWV 565 har BWV 538 òg tittelen Toccata og fuge i d-moll, men vert ofte omtalt ved kallenamnet **Dorisk** - ein referanse til at stykket er skriven med eit forteikn (ingen svarte tangentar) som ikkje er vanleg for d-moll-nøkkelen og i staden ser ut til å indikere ein dorisk kyrkjetoneart.

Dei to stykka er ganske musikalsk forskjellige. Som Fantasia og fuge i c-moll, BWV 562, er han nesten monotematisk. Han opnar med ein motorisk, sekstandenote-tema som held fram nesten utan stopp til slutten av stykket og inneheld uvanlege utførlege concertato-effektar. Bach noterte til og med dei manuelle endringane for organisten, noko som var uvanleg i dei dagar, og i tillegg uvanleg for Bach å vere. 

Fugen, skriven i eolisk i staden for den doriske tonearten, er lang og kompleks og består av eit heller gammaldags tema. Fugen i BWV 538 er særs lik fugen i BWV 540. Dei inneheld begge eit alla breve-tempo, begge nyttar heilnotar og forkorta halvnotar, med ein rytme som består av konstante åttandedelsnotar, i staden for ein konstant sekstandedelsnote, som ein finn i dei fleste av fugene til Bach. Dei nyttar begge kromatisisme og harmoniske forhaldningar. 

Bach komponerte dei fleste av orgelverka sine i Weimar, der han arbeidde mellom 1708 og 1717.

Sjå òg
------

* Toccata og fuge

Bakgrunnsstoff
--------------

* Toccata og Fuge i d-moll: Fritt tilgjengelege notar på International Music Score Library Project.
* 

* Fritt tilgjengelege notar av J.S. Bach (of BWV 538) i Werner Icking Music Archive (WIMA)
* Lyd frå den doriske Toccata og Fuge spelt på eit virtuelt orgel Arkivert 2010-12-02 ved Wayback Machine.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Toccata and Fugue in D minor, BWV 538» frå Wikipedia på engelsk, den 23. april 2010.*
**Ullsfjord** er ein kyrkjestad og tidlegare kommune i Troms, som no er del av Tromsø kommune. Staden ligg på vestsida av Sørfjorden. I Ullsfjord ligg Ullsfjord kyrkje.

Ullsfjord kommune 1902-1964
---------------------------

Ullsfjord var del av Lyngen formannskapsdistrikt frå 1837. 1. januar 1902 blei Ullsfjord skilt ut som eigen kommune med 1139 innbyggjarar, under namnet «Sørfjord».

1. januar 1964 blei det meste av Ullsfjord, med 2019 innbyggjarar, slått saman med Tromsø og Tromsøysund kommunar saman med delar av Hillesøy, til den nye Tromsø kommune. Svensbyområdet, på austsida av Ullsfjorden, med 171 innbyggjarar, blei, saman med fastlandsområdet i Karlsøy, innlemma i Lyngen kommune. 

Ullsfjordområdet har hatt kraftig nedgang i folketalet dei siste åra. Bygdene som blei overførte til Tromsø kommune i 1964, hadde til saman 860 innbyggjarar den 1. januar 2006.

### Folketalsutvikling

**Folketalsutvikling for tidlegare Ullsfjord kommune frå 1910 til 1964:**

| 1910 | 1.12.1920 | 1.12.1930 | 3.12.1946 | 1.1.1951 | 1.1.1961 | 1.1.1964 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1229 | 1327 | 1523 | 1983 | 2085 | 2213 | 2190 |
|

Kjelder
-------

Fotnotar

1. ↑  Statistikkbanken
2. ↑  "Hjemmehørende folkemengde Troms 1801-1960 Arkivert 2011-05-25 ved Wayback Machine. frå Registreringssentral for historiske data, vitja 22. september 2010
3. ↑  Statistisk årbok for kongeriket Norge 40de årgang, 1920 (Det statistiske centralbyrå, 1921)
4. 1 2  Statistisk årbok for Norge 69. årgang, 1950 (Statistisk sentralbyrå, 1950)
5. 1 2  Folkemengd i Ullsfjord 1. januar kvart år frå 1951, frå Statistisk sentralbyrå
6. ↑  Dag Juvkam, *Historisk oversikt over endringer i kommune- og fylkesinndelingen* (SSB, 1999)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
Koordinatar: 65°39′32.846″N 21°56′20.440″E﻿
**Södra Sunderbyn** er ein svensk tettstad i Luleå kommun i Norrbottens län i landskapet Norrbotten. I 2005 hadde tettstaden 2 875 innbyggjarar. 

Nordaust for tettstaden, mellom riksväg 97 og Malmbanan, ligg Sunderby sjukhus, som blei bygd i samband med at ein på 1990-talet slo saman sjukehusa i Luleå og Boden. I Södra Sunderbyn ligg òg Sunderby folkhögskola.

Ved det nye området Hammaren veks tettstaden nesten saman med Gammelstaden og blir trafikkert av bybussar frå Luleå lokaltrafik. Södra Sunderbyn blir i aukande grad rekna som ein bydel til Luleå.

Sport
-----

I Sunderbyn driv Sunderby SK verksemd innan ishockey, fotball, skiidrett og basketball. Spesielt innan basketball har idrettslaget gjort det godt. Mellom anna kjem landslagsspelarne John Rosendahl og Joel Nordin opphavleg frå Sunderby SK.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Södra Sunderbyn» frå Wikipedia på bokmål, den 4. august 2012.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Ulrik Anton Motzfeldt** (27. januar 1807–10. juli 1865) var ein norsk høgsterettsassessor, professor og politikar, fødd på Saint Thomas i Dansk Vestindia. Peter Motzfeldt var far hans, Ketil Motzfeldt bror hans.

Motzfeldt vart student frå Christiania katedralskule i 1823 og cand. jur. i 1826. Han var advokatfullmektig frå 1827. I 1829 innstilte professorkollegiet ved universitetet Motzfeldt til eit lektorat, men kongen nekta å utnemne han. Frå 1834 var han professor i lovkunne, fyrste fem år i konstituert stilling. Han vart utnemnd til assessor ved Høgsterett i 1842, hadde då fungert som ekstraordinær assessor i tre år. 1847-52 var han sorenskrivar i Rakkestad, sidan atter høgsterettsassessor til han døydde. I eigenskap av høgsterettsassessor deltok han i riksretten 1845.

Motzfeldt var medlem av ei rekke kongelege kommisjonar; om dissentarlova 1843, kredittstellet 1843 og 1846, husmannslova 1850, helsestellet («sundhetsvæsenet») 1858, om juryordninga sitt samsvar med grunnlova 1859 og av kyrkjekommisjonen 1859. Han var formann i den parlamentariske jurykommisjonen av 1854 og medlem av den kongelege kommisjonen om same i 1859.

I 1842 og mellom 1853 og 1860 var Motzfeldt ordførar i Christiania. Elles medlem av bystyret i ei rekke av år.

Motzfeldt var stortingsmann frå 1851 til 1860. I 1851 var han 1. representant frå Smaalenenes amt, var då medlem av protokollkomiteen og trykkekomiteen. Han heldt fram i protokollkomiteen då han i 1854 representerte Christiania på Stortinget. Elles var han då sekretær i komiteen om nøytralitetsløyvingar og medlem av valkomiteen. På Stortinget 1857 og omframstortinget 1858 var han 3. representant frå Christiania og Hønefoss. Han var då stortingspresident og medlem av Lagtinget, valkomiteen, fullmaktskomiteen og formann i trykkekomiteen. 1857 var han medlem av kyrkjekomiteen, på omframstortinget formann i budsjettkomiteen. På Stortinget 1859-60 representerte han Christiania, Hønefoss og Kongsvinger. Atter var han medlem av valkomiteen og fullmaktskomiteen. Han var lagtingspresident, formann i konstitusjonskomiteen og medlem av komiteen om statthaldarsaka. 1860 var han medlem av deputasjonen til kongekryninga i Trondheim.

Saman med Anton Martin Schweigaard var Motzfeldt redaktør i dagsavisa *Den Constitutionelle*, oppstarta i 1836.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* PolSys
* VIAF
* GND

 |
**Pentti Kustaa Nikula** (fødd 3. februar 1939 i Somero) er ein finsk tidlegare friidrettsutøvar som tevla i stavsprang. Han var den aller fyrste som hoppa over fem meter i stavstavsprang. Men sidan rekorden vart sett innandørs i ein hall, vert USA-amerikanaren Brian Sternberg rekna som den fyrste femmetershopparen, då denne var den fyrste stavhopparen som overskreid høgda i friluft.

Aktiv
-----

Innføringa av glasfiberstaven førte frå 1961 til at det vart sett ei rad verdsrekordar i stavsprang. 22. juni 1962 forbetra Nikula i Kauhava verdsrekorden i stavhopp til 4,94 meter, ein centimeter over US-amerikanaren Dave Tork sin gamle verdsrekord.

Under EM 1962 i Beograd, midt i september månad, vart Nikula europameister med 4,80 meter, framom Rudolf Tomášek frå Tsjekkoslovakia og sin eigen landsmann Kauko Nyström, begge med 4,60 meter. Også på fjerdeplassen kom ein finne, Risto Ankio med 4,55 meter.

Den 2. februar 1963 i Pajulahti hoppa Nikula som det fyrste menneske over femmeterslista, deretter gjekk han over 5,05 meter i tredje forsøk. Nikula la så på til 5,10 meter og svinga seg over i sitt fyrste forsøk. Dermed var hallrekorden i verda 16 centimeter over utandørs verdsrekord. Utandørsekorden vart i april 1963 forbetra til nøyaktig fem meter av Brian Sternberg. Nikula forbetra sjølv sin utandørs-rekord til 5,00 meter i Björneborg, ein månad etter Sternberg. Gjennom 1963-sesongen vart utandørsverdsrekorden forbetra fleire gongar, fyrst av Sternberg til 5,08 m, før John Pennel tok over med 5,13 meter og til sist 5,20 m.

Nikula vart finsk meister i stavhopp i 1962 og 1964. I OL 1964 vart han nummer sju og la deretter opp.

### Medaljar og plasseringar i diskoskast i internasjonale meisterskap

* EM 1962 i Beograd: Gullmedalje – 4,80 m, framom Rudolf Tomášek
* OL 1964 i Tokyo: Nr 7 – 4,90 m

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Pentti Nikula» frå Wikipedia på engelsk, den 16. september 2012.*
* *Denne artikkelen bygger på «Pentti Nikula» frå Wikipedia på finsk, den 16. september 2012.*
Koordinatar: 46°44′08″N 12°13′25″E﻿

Toblach

**Toblach** (tysk uttale «tå:blaX») eller **Dobbiaco** (italiensk uttale «dåbiakå») er ein tettstad og ein kommune med i kring 3 300 ibuarar, i Sør-Tirol i det nordlege Italia.

Toblach er den høgstliggjande kommunen i Pustertal, og *Toblacher Feld* utanfor landsbyen markerer difor vasskilet mellom Middelhavet (dit elva Rienz renn vestover via Etsch) og Svartehavet (Drau austover via Donau). Grunna den naturvakre plasseringa rett nord for Haunold-gruppa i Dolomittane er Toblach eit populært feriemål for både sommar- og vinterturistar.

Området rundt Toblach har vore busett minst sidan jernalderen. Sjølve byen er nemnd fyrste gongen i 827. I mellomalderen profitterte han på handelen mellom Venezia og Augsburg. Ei viktig handelsrute mellom desse to europeiske storbyane gjekk via Höhlensteintal, eit dalføre som munnar ut i Pustertal ved Toblach. På grunn av handelen var Toblach ein av dei tysktalande stadane i Sør-Tirol som hadde eit italiensk stadnamn (eksonym): Både *Toblaco* og *Dobbiaco* er dokumenterte former. Sistnemnde vart gjort til den einaste offisielle namneforma etter at Sør-Tirol i 1920 vart lagd under staten Italia. Den tyske forma vart tilléten att etter andre verdskrigen. I fylgje folketeljinga av 2001 var 86 % av folkesetnaden tysktalande. Resten snakka italiensk.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Toblach» frå Wikipedia på bokmål, den 16. desember 2017.*

Bakgrunnsstoff
--------------

*
**Ullswater** er den nest største innsjøen i Lake District i England, og er om lag 12 km lang og 1 km brei. På det djupaste er han kring 60 meter. 

Ullswater frå Seldom Seen i Glencoynedale.
Innsjøen er skapt av isbrear under den siste istida. Fjella kring Ullswater formar innsjøen som ein lang 'Z' som delar innsjøen i tre delar. 

Opphavet til namnet «Ullswater» er uklårt. Somme meiner det kjem frå namnet på ein norsk høvding, Ulf, som styrte over området, men det var òg ein gong ein saksisk lord av Greystoke kalla Ulphus ved innsjøen.

Landsbyen Glenridding ligg ved sørenden av innsjøen, og frå her går mange fotturistar forbi innsjøen på veg til fjella i området, mellom anna det tredje høgaste i England, Helvellyn. Landsbyen Pooley Bridge ligg heilt nord ved innsjøen. Det går fleire båtar på vatnet mellom landsbyane. Det er òg populært å segle på vatnet. 

Donald Campbell sette verdsrekorden for høgast fart på vatn på Ullswater den 23. juli 1955, då han fekk vassflyet Bluebird K7 opp i ein fart på 325,53 km/h.

Galleri
-------

* SS «Lady On the Lake» går ut frå GlenriddingSS «Lady On the Lake» går ut frå Glenridding
* Ein av båtane går ut frå Howtown på veg til Pooley Bridge.Ein av båtane går ut frå Howtown på veg til Pooley Bridge.
* Ullswater sett frå nordUllswater sett frå nord

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Ullswater» frå Wikipedia på engelsk, den 30. mars 2010.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. 1 2 3 4 5 6 7  McNamara, Jane, *Table of lake facts*, Environment Agency of England og Wales, arkivert frå originalen 28. juni 2009, henta 30. mars 2010
2. ↑  *www.ullswater.visitor-centre.co.uk.*, arkivert frå originalen 19. august 2007, henta 30. mars 2010
3. ↑  The Hodgson Clan

Bakgrunnsstoff
--------------

* Ullswater på National Trust
* Ullswater Yacht Club
* Ullswater 'Steamers'

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* LCCN
* GeoNames
* BBC Things

 |
Pentagram
**Pentagram** eller *pentalpha* (fem A-ar) er namnet på ein regulær femtakka stjerneform, som gjennom historia har vorte nytta som ikon i diverse religiøse og okkulte samanhengar. Stjerna kan teiknast i ein fortløpande strek, og linene dannar eit pentagon (femkant) i midten av symbolet. *Penta* er gresk og tyder «fem».

Bruk
----

Gjennom tidene har pentagrammet vorte sett på som eit magisk teikn, og har mellom anna vorte nytta som

* Vern mot vonde ander, då oftast nytta ved inngongspartia til hus og liknande, målt på dører og dørtersklar, til dømes.
* Påkalling og fasthalding av ander. Om spissen er retta oppover kallar ein på andene frå oververda, og om spissen er vendt nedover kallar ein på andane frå underverda.

I dag vert femkanta stjerne, men ikkje teikna i ein strek, nytta i fleire flagg, til dømes i USA og EU sine, der dei symboliserer medlemsstatane. Flagget til Marokko har pentagram i ein strek.

Symbolisme
----------

Pentagrammet kan symbolisere mennesket med utstrakte armar og bein, samstundes som det viser dei fem sansane våre. Er symbolet vend oppover viser ein til det medvitne mennesket, medan ein viser til det omvendte om ein snur stjerna.

For pythagoristane var pentagrammet eit symbol på helse. Dei teikna bokstavane S, A, L, U, S i spissane, noko som opphavleg har vore sett på som eit lukkebringande teikn.

I kristendommen symboliserer pentagrammet dei fem såra til Jesus Kristus.

Pentagrammet har òg vorte sett på i samband med planeten Venus sin konjunksjon med sola, som i ein periode på åtte år dannar eit heilt presist pentagram.

Den femkanta stjerna inneheld det gylne snittet, eller talet phi, og symboliserer på det viset venleik i skapinga.

Pentagrammet var attributtet til Sir Gawain

I tarot symboliserer pentagrammet elementet jord.

Referansar
----------

1. ↑

Bakgrunnsstoff
--------------

* Engelsk side om pentagram og matematikk
* Skeptics dictionary
**Søderbergelektroden** er ein kontinuerleg, sjølvbrennande karbonelektrode som vert nytta i elektrometallurgiske smelteomnar og som katode i elektrolysebaserte smelteverk. Før utviklinga av denne kolelektroden som brann direkte og kontinuerleg brukte dei førehandsbakte elektrodar som kravde at operatørar måtte stoppa smelteomnane for å montera nye elektrodar når den gamle var brukt opp.

Elektroingeniøren Carl Wilhelm Søderberg (1876–1955) fekk den opphavlege ideen til den kontinuerlege elektroden i 1916. Saman med dr. ing. Mathias Ø. Sem ved Det norske selskab for Elektrokjemisk Industri (Elkem ASA) dreiv han forsøk på å utvikla ein kontinuerleg elektrode ved å fylla ein elektrodemasse av kol, tjæra og bitumen inn i eit jarnrør med ein jarnkjerne som vart kopla til elektrisk kraft. Saman med ingeniør Jens Westly laga dei langsgående ribbar på innsida av elektrodemantelen for å betre kontakten mellom denne og den bakte delen av elektroden. Til oppfinningas hovedpatent frå 1918 er det knytt over 300 patent.

Søderbergelektrodens stålmantel vert idag fylt med ein pasta beståande av kalsinert antrasitt, petrolkoks og bek. Elektrodemassen vert brunne til ein fast karbonelektrode etterkvart som han vert forbrukt og vert mata nedover i omnen. Når elektroden vert brukt i prosessar der jarn ikkje er skadeleg for produktet, som ved framstilling av råjern, vert stålmantelen mata ned og vert forbrukt saman med elektroden. Nye seksjonar kan då sveisast på ovanfrå. Frå 1924 vart søderbergelektroden òg teke i bruk i aluminiumindustrien. Ved bruk i aluminiumelektrolyse er mantelen stasjonær og berre sjølve karbonelektroden vert mata inn i elektrolysebadet.

Oppfinninga førte til at Elkem vart eit teknologiselskap med heile verda som arbeidsområde. Ein reknar med at rundt 75% av alle smelteverk basert på elektrisk kraft og reduksjonsomnar verda over har kjøpt teknologien og utstyret frå Elkem. Forskingssenteret til selskapet ved Fiskaa bruk i Vågsbygd, like utanfor Kristiansand, er i dag ein av det fremste laboratoriet i verda for ferrolegeringsindustrien.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Søderbergelektroden» frå Wikipedia på bokmål, den 23. november 2015.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Store Norske Leksikon Søderbergelektroden
* Om søderbergelektroden Arkivert 2016-03-04 ved Wayback Machine.
* Patent
* Store Norske Leksikon Om Wilhelm Søderberg
Logo
***The Wall Street Journal*** er ei internasjonal dagsavis som blir gjeven ut i New York. I 2006 hadde ho eit gjennomsnittleg dagleg opplag på over 2,1 mill. i tillegg til 400.000 abonnentar på nettutgåva. Dette gjorde henne til den største avisa i USA etter *USA Today*. Sidan 1976 og 1983 har avisa hatt særlege utgåver i høvesvis Europa og Asia; desse utgåvene kom ut i eit opplag på kring 80.000 eksemplar kvar. 

Avisa var tidlegare eigd av Dow Jones & Company. 31. juli 2007 blei ho kjøpt for 5,8 milliardar dollar av mediemagnaten Rupert Murdoch og hans News Corporation, som allereie eigde eit verdsomspennande nettverk av aviser og tv-stasjonar, som Fox News.

*The Wall Street Journal* dekker først og fremst nyheiter og bakgrunnsstoff om amerikansk og internasjonalt næringsliv og finansverda. I tida mars–september 2009 var opplaget 2 024 269, ei stiging på 0,6 % på eit år. *The Wall Street Journal* var den einaste store avisa i USA som ikkje hadde synkande opplag i denne perioden.

*The Wall Street Journal* har kome ut utan avbrot sidan ho blei grunnlagd av Charles Dow, Edward Jones og Charles Bergstresser den 8. juli 1889. Ho har vunne den prestisjefylte pulitzerprisen ei rekkje gonger.

Hovudkonkurrenten til *Wall Street Journal* er engelske *Financial Times*, som òg finst i fleire utgåver.

Kjelder
-------

1. ↑  Newspaper Circulation Falls Nearly 9% - NYTimes.com
2. ↑  Cookies are Not Accepted - New York Times

* *Denne artikkelen bygger på «The Wall Street Journal» frå Wikipedia på dansk, den 29. september 2022.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **The Wall Street Journal**

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC

 |
**Søgnesteinen** er ein runestein som står ved Søgne gamle prestegard i Søgne kommune i Vest-Agder. 

Steinen er første gong nemnd i eit notat av Nicolai Wergeland i 1811. I 1821 vart innskrifta dokumentert i teikning for første gong. Ho vart første gong publisert av Jens Edvard Kraft i 1826, då med feilaktig tolking. Steinen er særs forvitra, og den første som greidde å tolka han korrekt var Sophus Bugge i 1870. 

Innskrifta er:

**a u i n t r : r i s t i : s t i n : þ i n a**
**a f t i r : k u n u a t : s u n s i n**
På norrønt vert då teksta: *Eyvindr reisti stein þenna eptir Gunnvald son sinn*.

På moderne norsk vert det: «Øyvind reiste denne steinen etter Gunnvald, sonen sin».

Runene vert daterte til første halvdel av 1000-talet. Steinen står enno på tunet ved Søgne gamle prestegard. Han er registrert med nr. id 91378 i Kulturminnearkivet til riksantikvaren.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Søgnesteinen» frå Wikipedia på bokmål, den 27. november 2019.*

Litteratur
----------

* Magnus Olsen: Noregs innskrifter med dei yngre runar, bd. III, Aust-Agder, Vest-Agder og Rogaland. Oslo 1954 s. 100 - 103.

Bakgrunnsstoff
--------------

* 

* Søgnesteinen i kulturminnesok.no, nettstaden til Riksantikvaren
**Öjersjö** er ein svensk tettstad i Partille kommun i Västra Götalands län i landskapet Västergötland. I 2005 hadde tettstaden 2 739 innbyggjarar.

Historie
--------

Ein finn ein særskilt type kulturlandskap i Öjersjö. Her skil landskapet seg frå dei mer fruktbare dalane, og ein ser spor etter korleis det var drive jordbruk i skogstrakter. Steinrøyser vitnar om strevet det kosta å dyrke denne jorda. Staden Öjersjö blei etablert på 1500- og 1600-talet. Bygda bestod av seks gardar som seinare blei oppdelt til tolv. 

Öjersjö var deretter eit skogvokse hytteområde for middelklassen i Göteborg. I 1950-åra byrja ein å bygge heilårsbustader. Hytter blei ombygd til helårsbustader eller rivne til fordel for nye villaer. På 1980-talet skaut villabygginga fart, og i dag er det nesten ingen hytter eller ledige tomter igjen. 

Opphavet til namnet Öjersjö har ikkje noko med sjø å gjere. Det kjem av *Øiars röjning* (norsk: Øiars rydning) ein nybyggar ved namn Øiar ryddet seg jord i området på 1400-talet for å skape seg ein buplass. Etter alle år har opphavet til namnet gått i gløymeboka, og ordet sjø har i staden snike seg inn i stadnamnet.

Öjersjö er i dag blant dei dyraste bustadområda i Partille kommune. Plasseringa ved Kåsjön og Knipeflågbergens naturreservat, som igjen grensar til Delsjöområdets naturreservat, gjer Öjersjö til eit attraktivt buområde. Kåsjön utgjer i dag drikkevassreservoaret til Partille kommune. 

Folkesetnaden har auka med 25 prosent frå 2000 til 2007, frå 2690 innbyggjarar til 3361. I følgje kommunen er innbyggjartalet venta å stige med ytterlegare 15 prosent innan 2012.

Kommunikasjon
-------------

Til Göteborg tar det ca. 10 minutter med bil og 18 minutter med buss. Det er ca. 12 km til Landvetter lufthamn.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Öjersjö» frå Wikipedia på bokmål, den 6. juli 2012.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Svenskt ortnamnslexikon 2003, side 387

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Johan Ulrik Olsen** (2. august 1885–4. oktober 1963), fødd på Hitra, mest kjend som **Ulrik Olsen**, var ein norsk politikar som representerte Arbeiderpartiet. Han var blant anna kjend som stortingsrepresentant gjennom 27 år, og som statsråd i tre regjeringer. Han var utdanna snikkar.

Olsen starta si politiske karriere som kommunepolitikar i Kristiansund. Han blei innvald i bystyret første gong i 1913 og hadde bystyre- og formannskapsverv fram til 1951. Han var ordførar i byen mellom 1934-1940 og 1945-1947. I 1934 blei han første gong vald inn på Stortinget. Han blei først vald inn som representant for kjøpstadane i Møre og Romsdal, frå 1954 blei han vald inn frå Møre og Romsdal fylke. Han gjekk ut av Stortinget etter valet i 1961. Som stortingspolitikar var han blant anna formann i Kommunalkomiteen 1945-1948.

Olsen var saksordførar då Stortinget handsama opprettinga av Kommunal- og arbeidsdepartementet, men var ikkje opphavleg ein av kandidatane då Einar Gerhardsen skulle finne den første til stillinga. Det var først då Ulrik Olsen sjølv gav uttrykk for at han kunne tenke seg jobben, at Gerhardsen og personane statsministeren rådførte seg med, fann ut at Olsen burde få tilbodet.

Ulrik Olsen sat som kommunal- og arbeidsminister i nesten 10 år, frå 20. desember 1948 til 1. september 1958, og var såleis ein del av Einar Gerhardsen si andre regjering, Oscar Torp si regjering og Einar Gerhardsen si tredje regjering.

Fotnotar
--------

1. ↑  Gerhardsen, Einar: *Samarbeid og strid*, side 287

Bakgrunnsstoff
--------------

* «Ulrik Olsen». Stortinget.no.


| * v
* d
* e
Norske kommunalministrar |
| --- |
| Ulrik Olsen (1948–1958) • Andreas Cappelen (1958–1963) • Oskar Skogly (1963) • Bjarne Lyngstad (1963) • Jens Haugland (1963–1965) • Helge Seip (1965–1970) • Odvar Nordli (1971–1972) • Johan Skipnes (1972) • Leif Aune (1973–1978) • Arne Nilsen (1978–1979) • Inger Louise Valle (1979–1980) • Harriet Andreassen (1980–1981) • Arne Rettedal (1981–1986) • Leif Haraldseth (1986–1987) • William Engseth(1987–1988) • Kjell Borgen (1988–1989) • Johan J. Jakobsen (1989–1990) • Kjell Borgen (1990–92) • Gunnar Berge (1992–1996) • Kjell Opseth (1996–1997) • Ragnhild Queseth Haarstad (1997–1999) • Odd Roger Enoksen (1999-2000) • Sylvia Brustad (2000–2001) • Erna Solberg (2001–2005) • Åslaug Haga (2005–2007) • Magnhild Meltveit Kleppa (2007–2009) • Liv Signe Navarsete (2009–2013) • Jan Tore Sanner (2013–2018) • Monica Mæland (2018–2020) • Nikolai E. Astrup (2020–2021) • Bjørn Arild Gram (2021–2022) • Sigbjørn Gjelsvik (2022–) |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* Lokalhistoriewiki
* PolSys

 |
**Sørheim** er ei bygd som ligg på sørsida av Lustrafjorden i kommunen Luster i Vestland fylke. Bygda har om lag 15-20 innbyggjarar. Sørheim ligg om lag 10 kilometer frå bygda Skjolden, og cirka 194 kilometer frå havet. «Den romantiske vegen» som startar på Skjolden, og endar på Ornes, går forbi Sørheim. Bygda har eit eige grendelag og grendehus, der befolkninga kan møtast.

Næringsliv
----------

Dei fleste sørheimingar livnærte seg tidlegare av jordbruk. No er det to store bærhagar. To bønder har sau, og ein har kyr. To personar er kommunalt tilsette. Ein er båtbyggar. To av innbyggarane går i grunnskule/vidaregåande. Resten er pensjonistar/trygda. For ca.130 år sidan budde det over 200 personar her, så det er god plass til fleire.

Saftfabrikken på Sørheim
------------------------

På Sørheim ligg den første saftfabrikken til Lerum AS. I 1905 starta Kari og Nils H. Lerum saftfabrikken. Dei opna ein landhandel i kjellaretasjen, og mottok bær for vidaresending med båt frå Bergen. Ein sommardag i 1907, sto det att nokre kassar med bær på kaien. Det var då Kari og Nils fekk ideen om å lage saft og syltetøy av bæra. I 1909 bygde dei safthuset, og dei byrja verkelg og lage saft. Men isen på Lustrafjorden om vinteren var problemet. I 1919 såg dei seg derfor nøydde til å flytte produksjonen til Sogndal.

Segnet om Lausaberget
---------------------

Høgt over Sørheim, på eit av fjella er det eit berg som heiter Lausaberget. Det seiest at ein dag kjem Lausaberget til å rase, å ta med seg halve Sørheim, og heile Leri.

Kjelder
-------
**Ulrik Frederik Gyldenløve** (1638–17. april 1704) var son av kong Fredrik III av Danmark-Noreg og Margrete Pape og dermed halvbror av Kristian V. Han var dansk adelsmann og statthaldar i Noreg i tida 1664–1699.

Gyldenløve vart naturalisert adelsmann i 1655. Han vart greve av Larvik i 1671. *Gyldenløve* var eit namn gjeve til dansk-norske kongar sine born fødd utanfor ekteskap. Greven hadde såleis ikkje arverett til trona. 

Han hadde tre ekteskap: 1. Sofie Urne, 2. Marie Grubbe (1660–1670) og 3. Augusta Antonia av Altenburg.

Gyldenløve gjorde ein stor innsats for Noreg som statthaldar. Han sette i verk ymse reformarbeid, mellom anna innanfor avgifts- og skattelovgjevinga. Han la òg ned eit stort arbeide i styrking av forsvaret, i første rekke ved gjenreising av forsvarsflåta og forsterking av dei norske festningane.

Han synte seg som ein dugeleg feltherre under Gyldenløvefeiden. Etter freden i Lund i 1679 flytta han til København og styrte Noreg derifrå. Etter at kong Kristian V døydde i 1699 fekk han mindre makt og trekte seg ut av statsstyret og flytta til Hamburg. Der han budde han dei siste fem åra av livet sitt og døydde der. Han blei bisatt i Vor Frue kyrkje i København.

Referansar
----------

1. 1 2 3  Ulrik Frederik Gyldenløve Artikkel av Øystein Rian i Norsk biografisk leksikon

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Lokalhistoriewiki
* VIAF
* GND
* ISNI
* LIBRIS

 |
Gravsteinen til Ulrike Meinhof, tysk terrorist.
Ulrika Eleonora av Sverige
**Ulrikke** er eit kvinnenamn danna av Ulrik, eit mannsnamn med opphav i høgtyske *ôd*, 'arv, odel', og *rich*, 'mektig'.

Namnet kan òg skrivast Ulrike, Ulrikka og Ulrica. Ulla og Rikke er kortformer av namnet.

Ulrikke har namnedag den 24. mars i Noreg. Same datoen har Ulrica namnedag i Danmark. I Sverige har Ulrika namnedag den 4. juli.

Bruk
----

I Noreg er det 535 kvinner som heiter Ulrikke, 88 kvinner som heiter Ulrika, og 80 som heiter Ulrike.

I Sverige var Ulrika mykje brukt på 1960- og 1970-talet, før bruken gjekk raskt ned.

Namneberarar
------------

* Ulrikke Eleonora, svensk dronning.
* Ulrika Eleonora av Sverige (den yngre), svensk regerende dronning.
* Ulrike Meinhof (1934-1976), tysk terrorist.
* Ulrikke Greve (f. 1940), norsk skodespelar
* Ulrikke Hansen Døvigen (f. 1971), norsk skodespelar

Kjelder
-------

* Søk etter norsk namnestatistikk for Ulrikke hjå Statistisk Sentralbyrå

* *Denne artikkelen bygger på «Ulrikke» frå Wikipedia på bokmål, den 23. mars 2009.*
**Astronomer mot orddeling** (**AMO**) er ein norsk organisasjon som arbeider mot fenomenet orddeling (eigentleg *særskriving*). Pr. 24. oktober 2006 hadde organisasjonen 7347 medlemmer.

AMO er ikkje ein organisasjon i konvensjonell forstand, men meir ein bevisstgjeringskampanje utan nokon av dei organa ein normalt forbind med organisasjonar. På heimesida deira er det bilete av feilaktige orddelingar i ulike samanhengar, for eksempel på butikkskilt, for å gjera oss merksame på galen språkbruk i samfunnet. I vedtektene på nettsida deira blir likevel omgrepet «organisasjon» konsekvent bruka som nemning. Medlemmene blir kalla *sjefar* og er nummerert etter når de meldte seg inn. Leiinga er sett saman av eit *overhovud*, ein *president* og ein *adm. direktør*. Desse må oppfattast som tomme titlar. 

Namnet er ein referanse til AMOs opphav: Organisasjonen vart stifta av astronomistudentar ved Universitetet i Oslo våren 1996. Vedtektene, som berre består av tre paragrafar, slår fast at ein «trenger ikke engang å være astronom» for å vera medlem.

Bakgrunnsstoff
--------------

* AMOs offisielle heimeside
Koordinatar: 60°19′11″N 11°14′46″E﻿

Eidsvoll prestegardFoto: Mahlum

Eidsvoll prestegard, 1866?Foto: Ole Tobias Olsen / Nasjonalbiblioteket

**Eidsvoll prestegard** ligg om lag 400 meter søraust for Eidsvoll kyrkje.

Både kyrkja og prestegarden har røter attende til mellomalderen, men bygningane er av langt nyare dato. Eidsvoll spelte ei viktig historisk rolle medan den førre prestegardsbygningen stod. Han vart oppført i 1720. Då Eidsvoll kirke ble gjenreist etter brannen i 1762, vart storstua på prestegarden nytta til gudstenester. På 1800-tallet var størrelser som Nicolai Wergeland (1817–48) og Eilert Sundt (1869–75) sogneprester her, og i førstnevntes embedstid vokste både Henrik Wergeland og Camilla Wergeland opp på gården. Wergeland, Sundt og en rekke andre prester er for øvrig portrettert på bilder under orgelgalleriet i kirken.

Denne prestegardsbygningen brann ned til grunnen i 1877, og den noverande prestegarden vart bygd etter det. Anlegget vart i si tid foreslått freda, men forslaget vart trekt attende i 1984. Sidan har Riksantikvaren gått inn for at prestegardstunet og området rundt vert regulert til spesialområde for bevaring. Tunet er ikkje spesielt langt frå kyrkja, men dei to framstår ikkje som ei samla enining. Uttunet er skilt ut og vert nytta til opplærings- og aktivitetssenter for psykisk utviklingshemma, og drengestua vert nytta til ei utstilling om Wergelandfamilien og Eidsvoll. Eidsvoll stasjon og ei rekkje andre eigedomar har vorte skilt ut frå prestegarden, som i si tid var ein av dei største gardane i Eidsvoll. Garden har adresse Camilla Colletts veg, og i nabolaget er det laga ein kultursti som inngår i Pilegrimsleia.

Fotnotar
--------

1. ↑  Norges kirker

Kjelder
-------

* Store norske leksikon
* Opplysningsvesenets fond
* Kulturnett Akershus Arkivert 2014-07-14 ved Wayback Machine.

* *Denne artikkelen bygger på «Eidsvoll prestegård» frå Wikipedia på bokmål, den 3. juli 2014.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* 

* Eidsvoll prestegard i kulturminnesok.no, nettstaden til Riksantikvaren

 Commons har multimedium som gjeld: **Eidsvoll prestegard**
I astronomi er **epoke** ein augneblunk i tid der himmelkoordinatane eller baneelementa er spesifisert.
For himmelkoordinatane er posisjonen ved andre utrekna ved å sjå på presesjon og eigenrørsle.
For baneelement er det naudsynt å ta omsyn til avvik/påverknader av andre lekamar for å rekne ut baneelement for ei anna tid.

Epokestandarden nytta no er J2000.0 som er 1. januar 2000 klokka 12.00 jordtid (jordtid blir au kalla terrestrisk tid, TT). Bokstaven 'J' viser at typen epoke er juliansk epoke. Den førre epokestandarden var B1950.0, der 'B'-en står for besseliansk epoke.

Etter 1984 er juliansk epoke i bruk, tidlegare var det besseliansk.

* Henry Draper-katalogen brukar B1900.0

Epoke for baneelement er vanlegvis gitt i jordtid (TT), i fleire format, t.d.:

* Gregoriansk dato med 24-timarsklokke: 1. jan. 2000, 12:00 TT
* Gregoriansk dato med døgnet i talbrøk: Jan. 1,5 2000 TT
* Juliansk dag med døgn i talbrøk: JDT 2451545,0
* NASA/NORADs Tolinjeelementsformat med døgn i talbrøk: 00001,50000000
Eights Coast is located in Antarktis
Eights Coast (Antarktis)

**Eights Coast** er den delen av kysten av Vest-Antarktis som ligg mellom Cape Waite og Pfrogner Point. I vest ligg Walgreen Coast i Marie Byrd Land, og i aust ligg Bryan Coast. Han er ein del av Ellsworth Land og strekkjer seg mellom 103°24'W og 89°35'W. Utanfor kysten ligg Thurston Island, Abbot isbrem og somme øyar inne i sjølve isbremmen. Det meste av Eights Coast er ikkje gjort krav på av nokon land, som med resten av Marie Byrd Land, den store regionen vest for kysten. Berre i aust går Eights Coast inn i kravområdet til Chile. Peter I Øy, som ligg 450 km nord for kysten er eit av bilanda til Noreg.

Kysten vart oppdaga av medlemmar frå U.S. Antarctic Service som flydde over her i februar 1940. Han vart kartlagt i detalj av US Geological Survey frå landmålingar og frå flyfoto frå U.S. Navy 1960–66. Eights Coast vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names og kalla opp etter James Eights, ein geolog på «Annawan» i 1830, som gjorde geologiske undersøingar på Sør-Shetlandsøyane, og som segla vstover med «Annawan», i lag med «Penguin», til 103°W. Eights, den første amerikanske vitskapsmannen i Antarktis, oppdaga dei først kjende fossila i Antarktis, ein del av eit tre på Sør-Shetlandsøyane. På bakgrunn av undersøkingane sine gav Eights i 1833 ut *Transactions of the Albany Institute* (Vol. 2), som viste seg å ha særs nøyaktige observasjonar og konklusjonar av naturfenomane i regionen.

Kjelder
-------

1. ↑  «Eights Coast». Geographic Names Information System, U.S. Geological Survey. Henta 15. oktober 2012.
2. ↑  «Eights Coast». *Gna-GeographicNamesOfTheAntarctic1stEdition1981\_djvu*. s. 611. Henta 15. oktober 2012.

 Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Eights Coast» (innhald frå Geographic Names Information System).

Koordinatar: 73°30′S 96°0′W﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GND
* GeoNames

 |
Koordinatar: 31°36′14.75″N 34°32′32.99″E﻿

**Karmia** (hebraisk skrift כַּרְמִיָּה) er ein kibbutz sør i Israel. Han ligg mellom Ashkelon og Gazastripa og høyrer til Hof Ashkelon regionale kommune. I 2006 hadde han 464 innbyggjarar.

Kibbutzen vart grunnlagd den 20. mai 1950 av ein Nahal-gar'in av Hashomer Hatzair-medlemmar frå Frankrike og Tunisia som hadde fått opplæring i Beit Zera. Han vart grunnlagd kring ein skule som vart bygd der av britiske styresmakter for den arabiske landsbyen Hiribya, som vart avfolka under den arabisk-israelske krigen i 1948. Namnet kjem frå det hebraiske ordet for vinranke (hebraisk skrift כרם, *Kerem*), som er vanlege i området.

I 1972 vart det starta opp ein teppefabrikk i kibbutzen.

Kibbutzen tok i mot 54 familiar frå Elei Sinai og Nisanit, som vart evakuerte som ein del av den israelske utrekkinga frå området. Sidan 2006 har han ofte blitt råka av Qassam-rakettar avfyrte frå Gazastripa, inkludert ein som landa på ein fotballbane og ein annan som landa i eit hus der tre personar vart alvorleg skadde i 2005.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Karmia» frå Wikipedia på engelsk, den 10. september 2015.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Evacuees: First we were expelled, now we're abandoned The Jerusalem Post, 8. februar 2006

| * v
* d
* e
Hof Ashkelon regionale kommune |
| --- |
| Kibbutzar | Gvar'am**·** Karmia**·** Nitzanim**·** Yad Mordechai**·** Zikim |
| Moshavar | Beit Shikma**·** Berekhya**·** Ge'a**·** Heletz**·** Hodia**·** Kokhav Michael**·** Mash'en**·** Mavki'im**·** Nir Yisrael**·** Netiv HaAsara**·** Talmei Yafeh |
| Fellesbusetnadar | Bat Hadar**·** Nitzan**·** Nitzan Bet |
| Ungdomslandsbyar | Kfar Silver |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF

 |
Stortingsbygningen avsluttar plassen mot aust
«Spikersuppa» på Eidsvolls plass med Wergeland-statue i bakgrunnen.
Om vinteren blir bassenget islagd til skøytebane.
**Eidsvolls plass** er eit torg og ein park i sentrale Oslo som ligg mellom Karl Johans gate og Stortingsgata, med Stortinget i eine enden og bassenget «Spikersuppa» på plassen. Han er delt i to av Rosenkrantz' gate. Saman med Studenterlunden utgjer han eit samanhengjande parkområde.

I vestenden av plassen står ein statue av Henrik Wergeland laga av Brynjulf Bergslien. Statuen blei avduka av Bjørnstjerne Bjørnson den 17. mai 1881, som heldt ein av sine mest berømte talar for ei stor folkemengd.

Eidsvolls plass ligg på eit tidlegare sumpområde på Grünings løkke. Etter at løkkeeigaren Andreas Grüning døydde i 1842 blei løkka delt og den nordre delen blei selt til huseigarane på den andre sida av Karl Johans gate og nytta som park. Området blei kalla «Huseiertomten» og blei overført til staten i 1858 med føresetnad om at det ikkje blei utbygga. Det fekk namnet «Eidsvolls plass» i 1864 på grunn av nærleiken til stortingsbygningen, som då var under bygging. 

Oslo kommune overtok ansvaret for plassen i 1889, og arkitekt Arnstein Arneberg utarbeidde ein ny plan for området. Dette omfatta dagens speglbasseng som blei anlagt i 1956. Bassenget blei påkosta av Christiania Spigerverk og fekk derfor kallenamnet «Spikersuppa». I tillegg til statuen av Wergeland frå 1881 er området utsmykka med statuane *Lekende barn* av Arne Durban og *Hjortegruppe* av Arne N. Vigeland frå 1958. Området blei omlagd på 1970-talet, mellom anna ved at bassenget blei utvida og heva og store delar av plassen fekk fast underlag med granittheller og brustein.

Kjelder
-------


* Eidsvolls plass i kulturminnesok.no, nettstaden til Riksantikvaren

---

* *Denne artikkelen bygger på «Eidsvolls plass (Oslo)» frå Wikipedia på bokmål, den 19. april 2014.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*
* *Oslo byleksikon*, Kunnskapsforlaget 1987, ISBN 82-573-0228-7.
* Moe, Ingvild Siemers: *Forutsetninger og forandringer - Lund og Slaatto former Eidsvolls plass og Studenterlunden Arkivert 2015-07-12 ved Wayback Machine..* I *Byminner* nr.2-2011, s. 24-35.

Koordinatar: 59°54′49″N 10°44′15″E﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* Lokalhistoriewiki
* SSR (namn)

 |
**Eigedomsmeklar** er eit selskap eller ein person som har til yrke å formidla kjøp, sal og utleie av fast eigedom. I Noreg er eigedomsmeklar ein verna tittel, og krev konsesjon av Finanstilsynet. Eiendomsmeklingsbransjen er strengt lovregulert, og det er berre firma med særskilt løyve som kan driva eigedomsmekling. Advokatar og juristar kan òg opptre som eigedomsmeklar viss dei har løyve frå Finanstilsynet. Ein kan taka ein bachelorgrad i eiendomsmekling ved fleire utdanningsinstitusjonar i Noreg.

Arbeidsoppgåver
---------------

Vanlege arbeidsoppgåver for ein eigedomsmeklar ved eit bustadssal:

* bistå selgjar med planlegging og gjennomføring av sal
* laga prospekt over eigedomen
* annonsera i aviser og på internett
* gjennomføra vising og budrunde
* halda kontraktsmøte mellom partane
* fylla ut naudsynte dokument og senda aktuelle papir for tinglysing
* gjera det økonomiske oppgjøret mellom partane

Kjelder
-------

1. ↑  «Utdanning.no sin yrkesbeskrivelse Eiendomsmegler». utdanning.no.

* *Denne artikkelen bygger på «Eiendomsmegler» frå Wikipedia på bokmål, den 2. november 2018.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Utdanning.no sin liste over skular som tilbyr bachelor i eiendomsmegling (Med krav til opptak)
**Eigenvekt** er eit dimensjonslaust forhold mellom tettleiken til to stoff. Ho kan brukast til å finne storleiken til oppdrifta for eit stoff i eit anna, eller for å finne tettleiken til eit «ukjend» stoff ved å bruke den «kjende» tettleiken til det andre stoffet. Matematisk kan eigenvekta uttrykkast som: 

{\displaystyle {\mbox{eigenvekt}}={\frac {\rho \_{\mathrm {lekam} }}{\rho \_{\mathrm {referanse} }}}}
der {\displaystyle \rho } er tettleik (med same eining for begge stoffa). 

Eigenvekta har ikkje eining sidan det er forholdet mellom to storleikar. Viss forholdet er større enn 1, så vil *lekamen* søkke i *referansestoffet*. Viss det er mindre enn 1 vil lekamen flyte på *referansestoffet*. Viss eigenvekta er identisk lik 1, så vil dei to stoffa ha same tettleik, og ingen av dei vil synke eller flyte. Det er viktig å oppgje referansestoffet når ein omtalar eigenvekta, og ofte kan det i tillegg vere viktig å indikere temperaturen til stoffa, sidan tettleiken ofte er temperaturavhengig. 

Det er ofte nyttig å bruke vatn som referanse, sidan tettleiken til vatn (tilnærma) er 1000 kg/m³ eller 1 g/cm³.
Koordinatar: 59°16′4.7496″N 5°20′16.735″E﻿

Karmsundet ligg på austsida av Karmøy og strekker seg nordover og forbi Haugesund
**Karmsundet** er eit sund som ligg på austsida av Karmøy og som går rett gjennom Haugesund. Sundet strekker seg om lag 33 km frå Boknafjorden i sør til Røværsfjorden rett nordom Haugesund i nord. I sør har sundet innløp mellom Skudeneshavn på Karmøy og Bokn i aust. Sundet går rett nordover og passerer etter kvart vestsida av Fosen. Tvers over sundet for Fosen ligg Kopervik. Litt lenger nord ligg Avaldsnes på Karmøy med Vormedal på andre sida av sundet. Avaldsnes var ein av kongsgardane på Vestlandet og eit eldgammalt maktsenter. 

Karmsund bru over Karmsundet
Riksveg 47 kryssar sundet over Karmsund bru nord for Avaldsnes og rett sør for Haugesund. Delen av sundet som brua kryssar vert kalla Salhusstraumen. Like nord for Salhusstraumen ligg sjølve hamnebassenget ved Haugesund.

Opphavet til namnet Noreg
-------------------------

Det er mogeleg at Karmsundet har gjeve namn til landet Noreg. På tida då dei første kongane av Noreg regjerte og Vestlandet var eit maktsentrum, var Karmsundet ei særs viktig skipslei, og hadde på denne tida namnet «Nordvegen». Dette kan etter kvart ha utvikla seg til namnet på det norske kongeriket.[*treng kjelde*]

Fotnotar
--------

1. ↑  Olsen, Magnus (1915). *Hedenske kultminder i norske stedsnavn.* **I.**. Kristiania.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GeoNames

 |
**Eigenverdi, eigenvektor** og **eigerom** er omgrep nytta i lineær algebra. Lineær algebra omhandlar lineære transformasjonar, representert ved matriser som virkar på vektorar. Eigenverdiar, eigenvektorar og eigerom er eigenskapar som ei matrise har. Dei vert rekna ut på forskjellige måtar og gjev informasjon om matrisa, og kan nyttast i matrisefaktorisering. Dei vert nytta i praktisk matematikk i så forskjellige område som finans og kvantemekanikk.

Generelt virkar ei matrise på ein vektor ved å endre både storleiken og retninga til vektoren. Ei matrise kan òg verke på visse vektorar ved berre å endre storleiken og la retninga stå uendra (eller kanskje reversere retninga). Desse vektorane er eigenvektorane til matrisa. Ei matrise virkar på ein eigenvektor ved å multiplisere storleiken deira med ein faktor, som er positiv om retninga er uendra og negativ om retninga er reversert. Denne faktoren er eigenverdien tilknytt denne eigenvektoren. Eit eigerom er eit sett med alle eigenvektorar som har same eigenverdi. Omgrepet kan ikkje formelt definerast utan føresetnader, inkludert ei forståing av matriser, vektorar og lineære transformasjonar.

Eigenverdi
----------

Eigenverdien er ei løysing *λ* til den karakteristiske likninga *det(A – λI)* = 0, der *A* er ei kvadratisk matrise, I *identitetsmatrisa* og *det* står for determinant.

Om A er ei lineær avbilding i eit vektorrom *V*, så vert eit reelt eller komplekst tal *λ* kalla ein eigenverdi for *A* om *Ax = λx* for ein vektor *x* i *V* som ikkje er nullvektor. *x* vart då kalla ein eigenvektor for *A* svarande til eigenverdien λ.

Eigenverdilikning
-----------------

Ei **eigenverdilikning** vert definert ut frå det følgjande:

Lat *V* vera eit vektorrom, og lat *A : V - > V* vera ein lineær transformasjon. Dersom 

{\displaystyle A(v)=a\cdot v~~~~~(1)}

for minst ein skalar *a* og minst ein tilordna vektor *v* i *V*, kallast likninga (1) for ei eigenverdilikning.

*v* er då ein eigenvektor til *A*, og *a* er ein eigenverdi.

Bakgrunnsstoff
--------------

* MathWorld: Eigenvector
* Utrekning av eigenverdiar

**Kalkulatorar på nett**

* arndt-bruenner.de
* bluebit.gr Arkivert 2008-12-12 ved Wayback Machine.
* wims.unice.fr