recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Kart over Solway Firth.
River Nith munnar ut i Solway Firth sør for Dumfries.
**Solway Firth** er ein firth eller fjord langs grensa mellom England og Skottland, mellom Cumbria (med Solwaysletta) og Dumfries and Galloway. Han strekkjer seg frå St Bees Head, like sør for Whitehaven i Cumbria, til Mull of Galloway, ved vestenden av Dumfries og Galloway. Isle of Man ligg sørom fjorden i Irskesjøen.

Kysten består av låge åsar og små fjell. Området er stort sett landleg med fiske og jordbruk som ein viktig del av den lokale næringa. Turisme er òg ei aukande næring. 

Solwaykysten vart erklært eit særleg vakkert naturområde i 1964. I 2007 starta bygginga av Robin Rigg vindmøllepark i fjorden.

Farvatnet er generelt utan store farar, men enkelte marskland og mudderflater kan innehalde kvikksand. 

750 km² av området er erklært ein stad av særleg vitskapleg interesse (SSSI). Her ligg òg Caerlaverock naturreservat.

Øyar
----

I motsetnad til dei det meste av vestkysten av Skottland er det få øyar i Solway Firth. Av dei fpo øyane som finst her har ein: 

* Hestan Island
* Rough Island

Isle of Whithorn er i røynda ei halvøy.

Historie
--------

Namnet Solway har angelsaksisk opphav og kjem frå 1200-talet då namnet vart nytta om ein vadestad over mudderflatene ved Eskmouth. *Sol* er eit ord for *mudder* og *wæth* viser til vadestaden. Dei tre vadestadane i området på denne tida var Annan eller Bowness Wath, Dornock Wath (òg kalla Sandywathe) og Solewath, Solewath eller Sulewad.

Mellom 1869 og 1921 vart estuaret kryssa av Solway Junction Railway på ein 1780 m lang viadukt av jern. Linja vart bygd for å føre jernmalm frå Whitehaven-området til Lanarkshire. Jernbanen gjekk med tap og vart lagt ned. Viadukten vart lenge nytta som gangveg over fjorden,m en vart til slutt rive ned mellom 1931 og 1933.

Kjelder
-------

1. ↑  «Solway Coast AONB». Arkivert frå originalen 5. juni 2009. Henta 10. august 2009.

* *Denne artikkelen bygger på «Solway Firth» frå Wikipedia på engelsk, den 13. januar 2010.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
	+ Edgar, S. og Sinton, J.M. (1990), *The Solway Junction Railway*, Locomotion Papers No. 176, The Oakwood Press, ISBN 0-85361-395-8
	+ Neilsen, George (1899), «Annals of Solway — Until A.D. 1307», i Forbes, Peter, *Transactions of the Glasgow Archaeological Society*, New Series **III**, Glasgow: James Maclehose & Sons, s. 245–308  `|access-date=` requires `|url=` (hjelp) (available at books.google.com)
	+ Ordnance Survey, (2003), *Carlisle & Solway Firth*, Landranger Map, No. 85, Ed. D, Scale 1:50 000 (1¼ inches to 1 mile), ISBN 0-319-22822-3
	+ Ordnance Survey, (2006), *Solway Firth*, Explorer Map, No. 314 , Ed. A2, Scale 1:25 000 (2½ inches to 1 mile), ISBN 0-319-23839-3

Koordinatar: 54°45′N 3°40′W﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* LCCN
* GeoNames
* BBC Things

 |
**Norges Husflidslag** er ein kultur- og interesseorganisasjon som arbeider for å styrkje den levande husflidstradisjonen i Noreg ved å organisere aktivitetar og tiltak som utviklar husflidsfagleg interesse og kunnskap, produksjon og omsetjing. Norges Husflidslag blei skipa i 1910. I 2017 hadde organisasjonen 24 000 medlemmar, 360 lokallag, 36 tilknytte husflidbutikkar som er heil- eller deleigde av fylkes- og/eller lokallag i Norges Husflidslag, og 150 husflidshandverkarar.

Norges Husflidslag er medlem av Norges kulturvernforbund og Studieforbundet kultur og tradisjon. I 2014 blei organisasjonen akkreditert av UNESCO som ikkje-statleg organisasjon (NGO) med ekspertise innanfor immateriell kulturarv, som den tredje organisasjonen i Noreg.

*Norsk Husflid*
---------------

Norges Husflidslag har sidan 1964 gjeve ut medlems- og fagbladet *Norsk Husflid*, som har husflid og handverk som tema. Det redaksjonelle fokuset er på bunad, strikk, vev, tre, broderi, skinn, glas, tekstil, tradisjonar og design. Bladet har eit opplag på meir enn 26 000 eksemplar.

Arbeid på lokalplan
-------------------

Det friviljuge arbeidet i lokal- og fylkeslaga består blant anna i arrangement som for eksempel utstillingar og kursverksemd. Organisasjonen tilbaud i samarbeid med Studieforbundet kultur og tradisjon i 2013 om lag 60 000 kurs- og studietimer innanfor blant anna vev, bunadssaum, tre og metall.

Husflidskonsulentane
--------------------

Per 2023 har Norges Husflidslag 17 husflidskonsulentar, ein produktkonsulent og ein barne- og ungdomskoordinator. Husflidskonsulentane representerer Norges Husflidslag i fylka, og er fagfolk som yter service til organisasjonen, husflidhandverkarane, fylkeskommunen, skuler og andre som ønskjer råd eller rettleiing. Mange husflidskonsulentar er også drivkrefter i nasjonale og lokale/regionale prosjekt.

Kjelder
-------

1. ↑  «Fakta om NH». *www.husflid.no* (på norsk). Norges Husflidslag. Henta 3. september 2017.
2. ↑  «Norsk Husflid». *www.husflid.no* (på norsk). Norges Husflidslag. Henta 3. september 2017. «Norsk Husflid skriver om alle temaer innen håndverk og husflid, både harde og myke materialer. I 2017 vil bladet blant annet inneholde stoff om: bunad, strikk, vev, tre, skinn, glass, tekstiler, tradisjoner og design.»
3. ↑   Arkivert 10. januar 2014 på Wayback Machine. (besøkt 10. januar 2014)
4. ↑  «Husflidskonsulentene». *www.husflid.no* (på norsk). Norges Husflidslag. Arkivert frå originalen 3. september 2017. Henta 3. september 2017. «Husflidskonsulentene er Norges Husflidslags representanter i fylkene. Stillingene finansieres over statsbudsjettet og gjennom fylkeskommunale midler.»

* *Denne artikkelen bygger på «Norges Husflidslag» frå Wikipedia på bokmål, den 25. september 2023.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettside
* Ung Husflid

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* LCCN
* BR orgnr

 |
**Delivery** var ei britisk blues/progressiv rock-gruppe som vart skipa seint i 1960-åra. Bandet var ei av dei progressive rockegruppene frå Canterbury scene.

Gruppa vart skipa i 1966 som **Bruno's Blues Band** av gitaristen Phil Miller, den eldre broren hans, pianisten Steve Miller, trommeslagaren Pip Pyle og bassisten Jack Monck. Bandet spelte nokre år kring London. I 1968 vart saksofonisten Lol Coxhill med i bandet, og bandnamnet vart endra til **Steve Miller's Delivery**. I 1969 slo bandet seg saman med bluessongaren Carol Grimes og bassisten Roy Babbington erstatta Monck. Denne besetninga spelte inn og gav ut eit album: *Fools Meeting*. Sjølv om Grimes ønskte å vere bandmedlem gav plateselskapet albumet ut som «Carol Grimes and Delivery». I 1971 slutta Pyle i bandet for å bli med i Gong og vart erstatta av Laurie Allan (som òg seinare drog til Gong). Kort tid etter det vart bandet oppløyst. 

Phil Miller skipa seinare Matching Mole med Robert Wyatt og Dave Sinclair, med ei ny utgåve av Delivery vart sett saman våren 1972 av dei to Miller-brørne, Pyle og Richard Sinclair (bass og vokal), som då var bandkollega med Steve Miller i Caravan. Bandet spelte nokre konsertar i august og september det året, men då bandet vart erstatta av Dave Sinclair (frå Matching Mole og Caravan), endra bandet namn til Hatfield and the North. Ein siste konsert med Delivery fann stad i november 1972 for BBC's Radio One In Concert-serie, med ei uvanleg besetning som førte saman Miller-brørne, Pyle, Babbington, Coxhill og Sinclair, sistnemnde berre på vokal. 

Steve Miller gav sidan ut to album med Coxhill for Virgin-etiketten Caroline i 1973/74.

Roy Babbington, som hadde spelt med Keith Tippett Group og Nucleus i 1971-73, vart medlem av Soft Machine i 1973-76. Laurie Allan gjekk attende til Gong fleire gonger og spelte mellom anna på *Flying Teapot* i 1973, og seinare i Barbara Thompson sitt Paraphernalia.

Diskografi
----------

* *Fools Meeting* (studioalbum, som «Carol Grimes and Delivery»), 1970
* «Harry Lucky» / «Home Made Ruin» (singel), 1970

Filmar
------

* 2015: *Romantic Warriors III: Canterbury Tales* (DVD)

Bakgrunnsstoff
--------------

* Delivery på Calyx, ei nettside om Canterbury

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* NKC
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)
* AllMusic (artist)

 |
**Texas-blues** er ei form for countryblues som utvikla seg utover på 1920-talet i dei fattige svarte miljøa i dei texanske storbyane Dallas, San Antonio og Houston. 

Texas blues skil seg frå andre typar blues, som Chicago-blues gjennom instrumentbruk og lyd, særleg den tunge bruken av gitarar. Musikarar som Stevie Ray Vaughan har medverka gjennom ulik gitarbruk og forskjellige element frå blues og jazz. Texas-blues bruker også gitarsolo som overgangar innan songane.

Opphavleg var musikken basert på akustiske gitarar, melodiøse songar, og ein svingande spelemåte. Kjende utøvarar på denne tida var Blind Lemon Jefferson, Leadbelly, Lightnin' Hopkins og T-Bone Walker.

Mot slutten av 1940-åra utvikla stilen seg vidare, særleg gjennom introduksjonen av elektriske gitarar og meir jazzaktige gitarsoloar.

Særleg utover 1970-talet fekk stilen fleire element frå rock, gjennom blant andre ZZ Top.

Viktige Texas-blues musikarar
-----------------------------

* Clarence «Gatemouth» Brown
* Goree Carter
* Gary Clark, Jr.
* Albert Collins
* Pee Wee Crayton
* The Fabulous Thunderbirds
* Lightnin' Hopkins
* Lil' Son Jackson
* Blind Lemon Jefferson
* Blind Willie Johnson
* Freddie King
* Smokin' Joe Kubek
* Los Lonely Boys
* Lead Belly
* Mance Lipscomb
* Lonnie Mack
* Delbert McClinton
* Joe Pullum
* Guitar Shorty
* Big Mama Thornton
* Jimmie Vaughan
* Stevie Ray Vaughan
* T-Bone Walker
* Edgar Winter
* Johnny Winter
* ZZ Top

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Texas-blues» frå Wikipedia på bokmål, den 21. april 2008.*
**Flavius Julius Valens** (fødd 328, død 9. august 378) var romersk keisar (364–378) etter at han fekk den austlege delen av Romarriket av broren sin Valentinian I.

Liv og virke
------------

### Bakgrunn

Valens var son av Gratianus den eldre, ein general frå Pannonia.

### Keisar

I 346 blei Valens utropt til medkeisar av broren sin, keisar Valentinian I, som eit resultat av krav frå generalane som hadde valt Valentinian til keisar. Valens overtok ansvaret for den austlege halvdelen av riket.

I 365 utropte tronranaren Prokopius, ein fjern slektning av Julianus, seg til keisar i Konstantinopel, og vann popularitet. Våren 366 sigra styrkane til Valens over dei til Prokopius. Då dei seinare møttest personleg, deserterte styrkane til Prokopius, og han enda opp med å bli halshoggen.

Etter at Prokopius var død ville Valens straffa dei som hadde støtta han. Då Valens i 367 gjekk over Donau, flykta visigotarane utan kamp. Ved eit nytt angrep i 369 overvann Valens den visigotiske høvdingen Atanarik. Året etter slutta Valens og Atanarik fred.

Valensakvedukten i dagens Istanbul
I 368 lét keisar Valens oppføra ein akvedukt til Konstantinopel, Valensakvadukten.

Dei følgjande åra kjempa Valens mot sassanidane om kontroll over Armenia. I 375 døydde broren og medregenten Valentinian I, og sønene hans Gratian og den fire år gamle Valentinian II etterfølgde han som keisarar over den vestre delen av Romarriket.

I 376 bad den visigotiske høvdingen Fritigern om å få busetja seg sør for nedre Donau på grunn av ekspansjonen til hunarane. Fritigern og folka hans fekk mark og statleg støtte mot at dei gjorde krigsteneste. Dette utarta til ei masseflukt over Donau, og dei romerske embetsmennene mista kontrollen over situasjonen mellom anna på grunn av korrupsjon og ønske om å utnytta den vanskelege situasjonen til gotarane. Valens gjekk i felt mot visigotarane leidde av Fritigern, og 9. august 378 stod slaget ved Adrianopel Valens venta ikkje på brorsonen Gratian, som var på veg til unnsetning. Romarane leid eit knusande tap, og Valens fall i slaget.

Kjelder
-------

1. ↑  Encyclopædia Britannica, *Valens*
2. ↑  Livius.org, *Valens*
3. ↑  «Valens, Eastern Roman Emperor». *Geni.com*. Henta 22. november 2015.
4. 1 2 3  Bengt Malcus. «Valentinianus I». *Nationalencyklopedin*. Henta 22. november 2015.
5. 1 2 3  Bengt Malcus. «Valens». *Nationalencyklopedin*. Henta 22. november 2015.
6. ↑  Lars, Bägerfeldt: *KEJSARE 306-641 Korta beskrivningar i ett gotiskt perspektiv*. ISBN 91-88418-05-7. Henta 2015-11-22.
7. ↑  Dick Harrison. «Atanarik». *Nationalencyklopedin*. Henta 22. november 2015.
8. ↑  Bengt Malcus. «Gratianus». *Nationalencyklopedin*. Henta 22. november 2015.
9. ↑  Bengt Malcus. «Valentinianus II». *Nationalencyklopedin*. Henta 22. november 2015.
10. ↑  Örjan Wikander. «Fritigern». *Nationalencyklopedin*. Henta 22. november 2015.

* *Denne artikkelen bygger på «Valens» frå Wikipedia på bokmål, den 5. november 2023.*
Utsyn frå Põrguaugu mägi mot Pargimägi
**Sinimäed** (estisk *Vaivara Sinimäed*, «Dei blå fjella») er tre åsar nordaust i Estland. Sinimäed strekkjer seg frå vest til aust og består av Tornimägi, Põrguaugu mägi (òg kjend som Grenaderåsen) og Pargimägi (òg kjend som Lastekodumägi). Dei ligg i kommunen Vaivara vald nær kystbyen Sillamäe i Ida-Viru maakond.

Geografi
--------

Sinimäed er slake åsar og ikkje fjell, som namnet kan tyde på. Likevel dominerer dei landskapet i området. Høgda på det omliggande kalksteinsplatået er i snitt 30 meter over havet, medan åsane er opp til 50 meter høgare. Pargimägi og Põrguaugu mägi er dei to høgaste åsane med høgder på 85 og 83 meter over havet, medan Tornimägi er noko lågare, 70 moh. Ryggen er om lag 3 km lang.

Åsane ligg på ei 5 km brei stripe mellom Finskebukta og skogane og myrene i Alutaguse, og plasseringa har vore strategisk viktig. Motorvegen Tallinn–Narva (E20) passerer åsane frå nord og jernbanelinja Tallinn–Tapa–Narva kjem frå sør. 

I åsane finst nokre store kalksteinsblokker, men opphavet deira er usikkert. Ein meiner at dei anten vart danna av kontinentale isbrear (endemorener), av leirdiapirar eller ein kombinasjon av begge.

Militærhistorie
---------------

På den vestlegaste åsen, Tornimägi, stod det ein utpost under den store nordiske krigen.

Under den første verdskrigen var Pargimägi med sine forsvarsstrukturar ein del av forsvarslinja til St. Petersburg. Det vart utkjempa kampar ved Sinimäed under den estiske sjølvstendekrigen i 1919. 

Det fann stad omfattande slag ved Sinimäed mot slutten av den andre verdskrigen. Etter at bruhovudet ved Narva vart forsvart mot Den raude armeen i seks månader, fall tyskarane tilbake til forsvarslinja Tannenberg ved åsane. På tysk vert den austlegaste åsane kalla Kinderheimhöhe, den midtre Grenadierhöhe og den vestlegaste Liebhöhe. Det står eit minnesmerke over dei falne ved Põrgumägi.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Sinimäed Hills» frå Wikipedia på engelsk, den 6. april 2009.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
	+ Ülo Kaevats et al. 1995. *Eesti Entsüklopeedia 8*. Tallinn: Eesti Entsüklopeediakirjastus, ISBN 5-89900-003-1
	+ Sõdadest räsitud Sinimäed Eesti Loodus

1. ↑  Kalle Suuroja (2005). *Põhja-Eesti klint* (på estisk). Eesti Geoloogiakeskus. ISBN 998581553X.
2. ↑  «Northeast Coast Contrasts» (PDF).
3. 1 2  «Sõdadest räsitud Sinimäed» (HTML) (på estisk). Eesti Loodus.

Koordinatar: 59°22′30″N 27°52′00″E﻿
| **Talnakh Талнах** |
| --- |
| Horisonten til TalnakhHorisonten til Talnakh |
|  |
| Byvåpenet til Talnakh |
| **Byvåpenet til Talnakh** | 
 |
| Plassering |
| 

Talnakh is located in Russland

 |
| Styresmakter |
| Land |  Russland |
| Føderasjonssubjekt | Krasnojarsk kraj |
| GrunnlagdBystatus | 16181929 |
| Geografi |
| Innbyggjarar  - Totalt (2002) | 58 654 |
| Koordinatar | 69°30′″N 88°24′″E﻿Koordinatar: 69°30′″N 88°24′″E﻿ |
| Diverse annan informasjon |

**Talnakh** (russisk Талнах) er ein del av byen Norilsk i Krasnojarsk kraj i Russland. Talnakh var tidlegare ein egen by, men vart i 2005 slått saman med Norilsk. Han ligg rundt 25 kilometer nord for Norilsk, ved foten av Putoranfjella på Tajmyrhalvøya.

Byen er heimstad for gruvene som forsyner produksjonen av nikkel og andre metall i Norilsk sin metallurgiske industri. Mineralet talnakhitt er kalla opp etter Talnakh.

Frå 2001 vart det innført reiserestriksjonar for utlendingar og russarar som ikkje var busett i området og Talnakh var dermed ein såkalla lukka by. Restriksjonane gjeld òg etter samanslåinga i 2005, sidan òg Norilsk er ein lukka by.

Folketal
--------

Talnakh

|  |
| --- |
| **Utvikling i folketal** |
| **År** | 1970 | 1979 | 1989 | 2002 |
| **Folketal** | 9300 | 33 400 | 62 800 | 58 700 |

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Talnakh» frå Wikipedia på bokmål, den 17. januar 2009.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Malcolm Mooney** er ein amerikansk songar, diktar og kunstnar, truleg mest kjend som den første vokalisten for det tyske krautrockbandet Can.

Biografi
--------

Mooney starta å synge på high school og var medlem av ei acappella-vokalgruppe kalla *Six Fifths*. Han vart kjend som bilethoggar i New York, før han flytta til Tyskland, der han vart ven med Irmin Schmidt ig Holger Czukay, som var i gang med å starte eit band. Mooney vart med som solovokalist. Bandet vart opphavleg kalla Inner Space, men Mooney kom opp med The Can, som seinare vart korta ned til berre Can.

Dei spelte inn eit album, opphavleg kalla *Prepared To Meet Thy Pnoom*, men det var ingen plateselskap som ville gje det ut. Can byrja på eit nytt album, som var debutplata deira, *Monster Movie*. Albumet gjorde det bra i det tyske undergrunnsmiljøet på den tida og kombinerte ein Velvet Underground-påverka rock med Mooney si blanding av paranoide skråling og James Brown-aktig vokal funk. *Prepared To Meet Thy Pnoom* kom ut i 1981 som samlealbumet *Delay 1968*, og forskjellige andre songar som Mooney spelte inn med bandet i denne periodne kom ut på *Soundtracks* og samlinga *Unlimited Edition*.

Mooney slutta i Can i 1970 etter råd frå psykiateren sin og reiste attende til USA sidan ein meinte dette var bra for den mentale helsa hans. 

Han vart med Can att i 1986 for å spele inn albumet *Rite Time*. Han har òg gjeve ut to album med San Francisco-bandet Tenth Planet. På det første albumet av desse spelte dei inn ein ny versjon av songen «Father Cannot Yell» frå *Monster Movie*.

Diskografi
----------

Malcolm Mooney er med på følgjande album:

med Can:

* *Monster Movie* (1969)
* *Soundtracks* (1970)
* *Unlimited Edition*, med alle songane frå det tidlegare samlealbumet *Limited Edition* (1976)
* *Delay 1968* samleplate (1981)
* *Rite Time* (1989)

Med Tenth Planet:

* *Malcolm Mooney and the Tenth Planet* (1998)
* *Hysterica* (2006)

Med Andy Votel:

* *All Ten Fingers* (2002)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Malcolm Mooney» frå Wikipedia på engelsk, den 6. mars 2013.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. 1 2 3 4  Allmusic
2. ↑  Holger Czukay's Short History of the Can
3. ↑  *Holger Czukay's official site*, arkivert frå originalen 21. september 2013, henta 6. mars 2013

Bakgrunnsstoff
--------------

* 

| * v
* d
* e
Can |
| --- |
| **Holger Czukay****·** **Michael Karoli****·** **Jaki Liebezeit****·** **Irmin Schmidt**
Malcolm Mooney**·** Damo Suzuki**·** Rosko Gee**·** Rebop Kwaku Baah |
| Album | *Monster Movie***·** *Tago Mago***·** *Ege Bamyasi***·** *Future Days***·** *Soon Over Babaluma***·** *Landed***·** *Flow Motion***·** *Saw Delight***·** *Out of Reach***·** *Can***·** *Rite Time* |
| Samlealbum | *Soundtracks***·** *Unlimited Edition***·** *Opener***·** *Cannibalism***·** *Delay 1968***·** *Incandescence***·** *Cannibalism 2***·** *Anthology***·** *Cannibalism 3***·** *Sacrilege***·** *The Lost Tapes* |
| Konsertalbum | *The Peel Sessions***·** *Can Live* |
| Tilknytte artistar | Krautrock**·** Spoon Records**·** Traffic |
Sandburg Residence Halls i Milwaukee.
U W - Madison.
**University of Wisconsin** er eit delstatseigd universitet med 15 campusar som inngår i **University of Wisconsin System**. Flaggskipuniversitetet er eit land-grant-universitet som ligg i Madison i delstaten Wisconsin i USA. Det vert ofte kalla *UW Madison* som Public Ivy-lærestad.

Universitetet vart oppretta i Madison i 1848. Tjue år seinare fekk denne lærestaden eiga jus-utdanning, og fleire campusar vart grunnlagt utover 1800-talet. Universitetssystemet oppstod 11.oktober 1971 ved samanslåinga av *University of Wisconsin* og *Wisconsin State University*.

Dei elleve viktigaste lærestadane under *UW* som tildeler akademiske grader, er:

* UW – Madison (1848) – 41 466 studentar
* UW – Milwaukee (1956) – 28 309 studentar
* UW – Oshkosh (1871) – 11 080 studentar
* UW – Whitewater (1868) – 10 502 studentar
* UW – Platteville (1866) – 6 732 studentar
* UW – River Falls (1874) – 5 862 studentar
* UW – Eau Claire (1916) – 10 505 studentar
* UW – La Crosse (1909) – 9 818 studentar
* UW – Stout, Menomonie (1891) – 8 327 studentar
* UW – Superior (1893) – 2 924 studentar
* UW – Stevens Point (1894) – 8 842 studentar
* UW – Green Bay (1968) – 5 803 studentar
* UW – Parkside, Kenosha (1968) – 4. 14 studentar

University of Wisconsin Law School i Madison er med sine 820 studentar den einaste offentlege jus-utdanninga i Wisconsin.

Ved universitetet var det 162 933 studentar og 32 000 tilsette i 2007, og same året var skulepengane frå om lag US$ 5 500 i snitt for studentar folkeregistrert i Wisconsin, avhengig av studiestad. Studiane vert gjeve opp til doktorgradsnivå i Madison og Milwaukee, elles til mastergad ved dei andre lærestadane.

Lærestaden får fjernvarme frå West Campus gasskraftverk, som yt 150 MW med kogenerasjon.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «University of Wisconsin» frå Wikipedia på bokmål, den 13. mars 2013.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* University of Wisconsin
* University of Wisconsin System
* University of Wisconsin Law School
* University of Wisconsin Law Library

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* ULAN

 |
Landskap i Fichtelgebirge
**Fichtelgebirge** er ei fjellkjede nordaust i Bayern i Tyskland. Ho strekkjer seg frå dalen til elva Main og til den tsjekkiske grensa, der ho held fram som Erzgebirge, som igjen er ein del av Böhmerwald. 

Det høgaste fjellet er **Schneeberg** på 1 051 meter over havet. Elvar som har sitt utspring i Fichtelgebirge er Kvite Main (tysk: Weißer Main) , Saale, Ohře (tysk: Eger) og Fichtelnaab, som seinare renn i hop med Waldnaab. Av byar ved foten av fjellet finn ein Bayreuth og Hof.

Fjella stig bratt opp i vest, medan dei heller sakte mot nord og sør. 

Fichtelgebirge trekkjer til seg mange turistar om både sommar og vinter, hovudsakleg for tur- og skigåing, men òg for å sjå dei store bergformasjonane.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Heimesida til 'Fichtelgebirgsverein'

Kjelde
------

* *Denne artikkelen er basert på ei omsetjing av artikkelen Fichtelgebirge frå Engelsk Wikipedia .*

Koordinatar: 50°00′N 12°00′E﻿

| * v
* d
* e
Mittelgebirge |
| --- |
| Bayerischer Wald | Böhmerwald | Eifel | Elbsandsteingebirge | Erzgebirge | Fichtelgebirge | Dei frankiske Alpane | Frankenwald | Harz | Hessisches Bergland | Hunsrück | Lausitzer Bergland | Oberpfälzer Wald | Odenwald | Pfälzerwald | Rhön | Sauerland | Schwabisk Alb | Schwarzwald | Spessart | Taunus | Thüringer Schiefergebirge | Thüringer Wald | Vogelsberg | Westerwald | Zittauer Gebirge |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* GeoNames

 |
Koordinatar: 32°53′20″N 36°02′35″E﻿

**Nawa** (arabisk نوى) er ein by i Syria som administrativt høyrer til Daraa guvernement. Han ligg 568 meter over havet og hadde i 2007 eit folketal på 59 170 i 2007, noko som gjer han til den 28. største byen i Syria.

I antikken høyrte byen Neve til den romerske provinsen Arabia Petraea.

Historie
--------

Nawa er definert som byen som Job budde i og gravstaden til Sem, sonen til Noa.I følgje den arabiske geografen al-Muqaddasi er byen omtalt av Georg av Kypros («Descriptio orbis romani», ed. Heinrich Gelzer, 54) på 600-talet, og *Revue biblique* (III, publisert 625). Under det islamske kalifatet Rashidun, umayyadane, og abbasidane, var han ein del av Jund Dimashq og hovudbyen i Hauran. Al-Mas'udi skreiv i 943 at ein moske tileigna Job låg 5 km frå Nawa. På 1200-talet vart byen mindre viktig og Yaqut al-Hamawi skreiv i 1225 at Nawa var «ein liten by i Hauran», tidlegare hovudstad i regionen. Han skreiv òg at grava til Job låg der. I 1277 vart imam Yahya ibn Sharaf al-Nawawi, ein viktig muslimsk lærd, fødd i byen.

I 1596 stod Nawa oppført i osmanske skattelister som *Nawi* og var ein del av Jaydur *nahiya* i Hauran qada. Han hadde ein heilt muslimsk folkesetnad som bestod av 102 hushaldningar og 43 ungkarar. Skattane vart betalte for kveite, bygg, sommaravlingar, geiter og/eller bikubar.

Kyrkjehistorie
--------------

Bispedømet Neve (Nawa) var eit underbispedøme under Bostra, metropolittsetet Arabia Petraea. To av biskopane er kjende: 

* Petronius, som deltok på konsilet i Efesos i 431;
* Jobius, som deltok på kyrkjemøtet i Kalkedon i 451.

Isak, nemnt av Le Quien som ein tredje biskop, kring 540 (*Oriens christiana*, II, 864).

Kjelder
-------

1. 1 2 3  Siméon Vailhé, «Neve» in *Catholic Encyclopedia* (New York 1911)
2. ↑  Nawa, Zeyzoun and Assanamein Arkivert 2010-12-24 ved Wayback Machine. Syria Gate.
3. ↑  le Strange, 1890, p.515
4. ↑  le Strange, 1890, p.427
5. ↑  le Strange, 1890, p.516
6. ↑  Yahya ibn Sharaf al-Nawawi (d. 676/1277)
7. ↑  Hütteroth and Abdulfattah, 1977, s. 207.

* *Denne artikkelen bygger på «Nawa, Syria» frå Wikipedia på engelsk, den 19. april 2014.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* Wolf-Dieter Hütteroth and Kamal Abdulfattah (1977). *Historical Geography of Palestine, Transjordan and South Syria in the Late 16th Century*. Erlanger Geographische Arbeiten, Sonderband 5. Erlangen, Germany: Vorstand der Fränkischen Geographischen Gesellschaft.
* le Strange, Guy (1890), *Palestina Under the Moslems: A Description of Syria and the Holy Land from A.D. 650 to 1500*, Committee of the Palestine Exploration Fund


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**University of Toronto** (**U of T**, **UToronto** elle r**Toronto**) er eit offentleg forskingsuniversitet i Toronto i Ontario i Canada, som ligg i Queen's Park. Det vart starta i 1827 som *King's College*, den første institusjonen for høgare utdanning i Øvre Canada. Det låg opphavleg under Den engelske kyrkja, og fekk det noverande namnet sitt i 1850 då det vart ein verdsdeleg institusjon. Det består av tolv college. 

Akademisk er University of Toronto kjend for viktige rørsler og fagkrinsar innan litteraturkritikk og kommunikasjonsteori, kjend som Toronto-skulen. Universitetet var opphavsstaden insulin- og stemcelleforsking, og det første praktiske elektronmikroskopet låg her, utviklinga av multi-touch-teknologi, identifiseringa av Cygnus X-1 som eit svart hol, og teorien om NP-fullstendigheit. Universitetet får klårt størt økonomisk støtte til forsking av alle dei kanadiske universiteta. Det er eit av to medlemmar av Association of American Universities som ligg utanfor USA. 

Varsity Blues er idrettslaga som representerer universitetet og er særleg knytt til amerikansk fotball og ishockey. 

University of Toronto har utdanna to generalguvernørar og fire statsministrar i Canada, fire utanriksministrar, fjorten høgsterettsdommarar og vore tilknytt ti Nobelprisar. Universitetet er rangert på 21. plass i verda på Times Higher Education World University Rankings, 27. plass på Academic Ranking of World Universities og 19. plass på QS World University Rankings.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «University of Toronto» frå Wikipedia på engelsk, den 25. mars 2013.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **University of Toronto**

* University of Toronto – Offisiell heimeside

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* ULAN

 |
|  |
| --- |
| **Leppefisk** |
|  |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Actinopteri |
| **Infraklasse:** | Ekte beinfiskar Teleostei |
| **Orden:** | Piggfinnefiskar Perciformes |
| **Underorden:** | Labroidei |
| **Familie:** | **Leppefisk** LabridaeCuvier, 1816 |

**Leppefisk** (*Labridae*) er ein familie piggfinnefisk som lever i havet. Mange av artane er sterkt farga; og sidan fleire òg skiftar både farge og kjønn på ulike alderstrinn har det eksistert ein del forvirring i systematikken til gruppa. I norske farvatn opptrer 7 av dei ca 500 artane regelmessig.

Leppefiskane er ein stor og variert familie. Dei minste artane målar under 5 cm, medan dei største kan bli opptil 2,3 m lange.

Dei fleste artane er rovfisk på botnlevande virvellause dyr, men det finst òg plankton-etarar og artar som reinsker ektoparasittar frå større fisk.

Artar i norske farvatn
----------------------

* Berggylt (*Labrus bergylta*)
* Bergnebb (*Ctenolabrus rupestris*)
* Brungylt (*Acantholabrus palloni*)
* Blåstål og raudnebb (*Labrus mixtus*)
* Grasgylt (*Centrolabrus exoletus*)
* Grøngylt (*Symphodus melops*)
* Junkergylt (*Coris julis*)

Bakgrunnsstoff
--------------

* FishBase

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* Dyntaxa
* ITIS
* EOL
* NDL

 |
**Adolf Theodor Pedersen** (10. juli 1863–9. november 1927) var ein jurist og direktør frå Skudeneshavn i Rogaland. Han var stortingsmann 1903-09 for Samlingspartiet.

Pedersen var son til ein handelsmann. Sjølv var han fisketelegrafist frå han var 15 til 22 år gammal. Etter han vart cand.jur. i 1891, var han sakførar i Stavanger frå 1893. Frå 1909 arbeidde han som statsadvokat i Vest-Agder og Stavanger lagsokn. Pedersen var medlem i bystyret i Stavanger frå 1898. Han hadde ei mengd verv, både av privat, sivil og offentleg karakter. Mellom anna var han styreformann i bladet Vestposten og 1915-17 i Stavanger Museum. I 1917 fekk han stillinga som direktør i Norges Brandkasse, flytta då til hovudstaden.

Perioden 1903-06 representerte han Stavanger by på Stortinget, deretter 1906-09 einmannskrinsen Verket (i Stavanger). Fyrste perioden var han medlem i Justiskomiteen, i den andre i Kyrkjekomiteen.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
* Stavangeren 10. november 1927
**James Watt** (19. januar 1736–25. august 1819) var ein skotsk matematikar og ingeniør. Vidareutviklinga hans av dampmaskina, ein stempeldampmaskin i perioden mellom 1765 og 1769, vert rekna som ein sterkt medverkande årsak til den industrielle revolusjonen. James Watt innførte omgrepet hestekraft for effekten til dampmaskinar. SI-eininga for effekt, watt, er oppkalla etter han.

Liv og virke
------------

Watt blei fødd i Greenock nær Glasgow i Skottland. Far hans var instrumentmakar som tilverka og reparerte navigasjonsinstrument. Då James var 19 drog han til London for sjølv å læra seg dette yrket. Av ein ukjend grunn fullførte han ikkje lærlingetida, men drog tilbake til Skottland, der han etter fleire forsøk fekk arbeid som matematisk instrumentmakar ved universitetet i Glasgow. Her kom han i kontakt med vitskapleg nyskaping, mellom anna dampmaskinen laga på 1700-talet av engelskmannen Thomas Newcomen, og arbeidet hans støtta seg på eit inngåande studium av dampmaskina hans, og vitskaplege målingar av damptrykket, temperaturen og spesifikt volum, som Watt utførte som universitetsmekanikar i Glasgow frå 1759.

Han tok i 1769 patentet som vart avgjerande for utviklinga til dampmaskina i langt over eit hundreår. I 1774 starta Watt i samarbeid med Matthew Boulton den første store dampmaskinfabrikk i Soho ved Birmingham som, takka vere forlenginga av patentet, inntil 1800 hadde ei monopolstilling for framstilling av dampmaskinar. I industrielle føretak var det naudsynt å tilføre energien ved ei roterande rørsle, og Watt prøvde ulike konstruksjonar for å overføre stempelets fram- og tilbakegåande til roterande rørsle.

Watt fann mellom anna opp sentrifugalregulatoren, indikatoren, parallellogramlikeføring og vasstandsglas. South Kensington Museum i London oppbevarer ei større mengd originalmodellar av Watt frå utviklingstida. Watt medverka til utarbeidinga av metersystemet. Etter 1800 trekte han seg tilbake frå det daglege arbeidet i Soho og dreiv mykje med bilethoggararbeid.

Kjelder
-------

* «James Watt» (28. februar 2013) i *Store norske leksikon*, snl.no.

* *Delar av denne artikkelen bygger på «James Watt» frå Wikipedia på svensk, den 18. november 2005.*

Referansar

1. ↑  Carnegie, Andrew. *James Watt*. The Minerva Group, Inc. s. 215. ISBN 0-89875-578-6.
2. ↑  Dickinson, Henry Winram; Jenkins, Rhys; Committee of the Watt Centenary Commemoration (1927). *James Watt and the steam engine: the memorial volume prepared for the Committee of the Watt centenary commemoration at Birmingham 1919*. Clarendon press. s. 78. «It is difficult to say anything as to Watt's religious belief, further than that he was a Deist.»
3. ↑  Kingsford, P. W. «James Watt» (på engelsk). Encyclopedia Britannica. Henta 25. september 2023.
4. ↑  «James Watt» i *Store norske leksikon*, snl.no.
5. ↑  Knudsen, Ole: James Watt i *Den Store Danske* i lex.dk. Henta 25. september 2023.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **James Watt**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC

 |
**Régie autonome des transports parisiens**, vanlegvis kalla **RATP**, er eit offentleg selskap av såkalla industriell og kommersiell type (EPIC) som står for ein stor part av den kollketive persontransporten i Paris og mellom byen og forstadene til byen. Selskapet driv dei seksten linene på Metroen i Paris, ei stor mengd bussliner, fem av trikkelinene i byen og i regionen Île-de-France, (den sjette trikkelina vert drive av det statlege jarnbaneselskapet SNCF), og dessutan delar av linene A og B av det ekspresstognettet i Parisområdet som vert kalla RER (réseau express régional).

RAPT driv verksemda i medhald av årlege kontraktar med *Syndicat des transports d'Île-de-France (STIF)*, som er den styresmakta som organiserer kollektivtransporten i regionen Île-de-France.

RATP vart skipa 1. januar 1949, og tok over for selskapa *Compagnie du chemin de fer métropolitain de Paris (CMP)* og *Société des transports en commun de la région parisienne (STCRP)*, som til dess hadde stått for T-banedrifta og den kollektive busstrafikken i Paris. Fram til 1944 var det private føretak som tok seg av desse oppgåvene.

Kjelder
-------

1. ↑  .

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell side
* Sporvognsrejser: Régie Autonome des Transports Parisiens (RATP)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC

 |
**Agence France-Presse**, mest kjend som **AFP**, er eit fransk verdsomfemnande pressebyrå med føremål å samle, verifisere og gje ut nøytral og truverdig informasjon som kan nyttast beinveges av alle typar media, både av radio- og fjernsynsstasjonar, aviser i trykt form eller som internettutgåver, og andre nyhendeformidlarar, og av føretak, verksemder, og administrasjonar som kan gjere seg nytte av dette materialet. Agence France-Presse har frå 1957 dekka verdsnyhenda på eit komplett vis i form av fotografi, video og tekst på seks ulike språk, fransk, engelsk, spansk, tysk, portugisisk og arabisk. 

Agence France-Presse har si base i Paris, og dekkjer 200 land ved hjelp av 150 kontor, 50 lokale korrespondentar og fem regionsenter. Regionsentra ligg i byane i Washington DC for Nord-Amerika, i Hong Kong for Asia, i Montevideo for Latin-Amerika, i Nikosia (Levkosía) for Midtausten og i Paris for Europa og Afrika.

Agence France-Presse er ein frittståande og sjølvstendig organisasjon som har sine eigne statuttar fastsett av det franske parlamentet ved ei samrøysta vedteken lov frå 10. januar 1957. Til liks med sin USA-baserte konkurrent Associated Press, er ikkje Agence France-Presse eit aksjeselskap med krav til utbytte, men skal bruke inntektene til eigen drift og utvikling. Som Associated Press har byrået eit administrasjonsråd samansett hovudsakleg av redaktørar i media, slik òg pressebyrået Reuters var organisert fram til 1984. Inntektene kjem frå kommersiell omsetnad og abonnementsordningar. Men det har vore gjort nokre freistnader frå ymse hald på å få omgjort Agence France-Presse til eit meir eller mindre vanleg aksjeselskap.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC

 |

  



1. ↑  ; *Muck Rack*; vitjingsdato: 12. november 2020.
**Vekselspenning** er ei elektrisk spenning der polaritet vekslar som funksjon av tid. I elnettet, til dømes, er spenninga ei sinuskurve, slik at gjennomsnittet over ein periode er null. Vekselspenning treng ikkje å vera sinusforma, men det er som oftast sinusforma spenningar som vert refererte til som vekselspenning. 

Vekselspenning vert ofte feilaktig blanda saman med vekselstraum. Ein *kan ha* ein sinusforma vekselstraum, men det er sjeldan i bruk. Om ein påtrykker ei vekselspenning på ein ohmsk last (ein motstand) vil det gå ein vekselstraum, med same kurveform som spenninga, gjennom lasten.

Vekselspenning i elnettet
-------------------------

Elnettet overfører energi ved store spenningar, for å redusera Ohmsk tap i leiarane. Apparat og maskinar som vert drivne av elektrisk energi nyttar ei lågare spenning enn elnettet. Spenninga vert då transformert ned ved hjelp av ein transformator.

Akronym
-------

På grunn av den dominerande stillinga til engelsk i mange land vert den engelske nemninga **AC** (*Alternating Current*) òg nytta i mange ikkje-engelsktalande land. Som namnet syner tyder nemninga vekselstraum, men AC vert òg (noko misvisande) nytta om vekselspenning. I land dominerte av fransk vert **CA** (*Courant alternatif*) nytta.

### Frekvensar

For ulike land og for ulike formål er ulike frekvensar i bruk i elnettet.

* Det Norske jernbanenettet brukar 16 2/3 Hz, som er 1/3 av 50 Hz.
* Det offentlege nettet og industrien brukar 50 eller 60 Hz. Europa brukar 50 Hz, medan Nordamerika brukar 60 Hz. I Japan brukar ein 50 Hz i halvparten av landet og 60 Hz i den andre halvparten.
* I fly brukar ein 400 Hz. Dette på grunn av at massen og volumet på generatorar og transformatorer vert redusert når frekvensen aukar.

Sjå òg
------

* Vekselstraum
* Likespenning
* Likestraum

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Vekselstrøm» frå Wikipedia på bokmål, den 16. februar 2012.*

Bibliografi
-----------

* Carter, G.W. og Richardson, A. *Techniques of circuit analysis*, Cambridge Univ. Press, 1972.
* Clement, P.R. og Johnson, W.C. *Electrical engineering science*, McGrew-Hill, 1960.
* Dorf, R.C. og Svoboda, J.A. *Introduction to electric circuits*, 5. utg. John Wiley & Sons, 2001.
* Edminister, J.A. *Electric circuits*, 1. utg. McGrew-Hill, 1965.
* Hayt, W.H. og Kemmerley, J.E. 5. utg. McGrew-Hill.1993.
* Ivison, J.M. *Electric circuit theory*, Van Norstrand Reinhold Australia, 1977.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GND

 |
**VID vitenskapelige høgskole** er ein norsk vitskapleg høgskule med hovudsete på Frøen i Oslo (studiestad Diakonhjemmet, samlokalisert med søsterverksemda Diakonhjemmet sykehus) og andre studiestader i Bergen, Stavanger og Tromsø, som driv forsking og tilbyr studiar på alle nivå opp til doktorgrad innan helse- og sosialfag, teologi, diakoni, samfunnsvitskap, pedagogikk og leiing. VID har rundt 50 studieprogram. Sjukepleiarutdanning er det største studieprogrammet og den tradisjonelle kjerneverksemda, og høgskulen tilbyr også ei rekkje mastergrader innan t.d. klinisk sjukepleie, sosialt arbeid og barnevern. Høgskulen tilbyr også studium i andre helseprofesjonar og profesjonsstudiet i teologi (cand.theol.).

VID er eit dotterselskap av stiftinga Diakonhjemmet, ein sjølvstendig og ideell diakonal institusjon innanfor Den norske kyrkja. VID vart etablert i 2016 gjennom ei samanslåing av Diakonhjemmet Høgskole med fleire mindre høgskular, med historie som går attende til 1843. Studiestad Diakonhjemmet, som er hovudsetet til VID og største studiestad, ligg på Frøen i Oslo ved sida av søsterverksemda Diakonhjemmet sykehus som også er eigd av Diakonhjemmet. VID hadde per 2022 kring 6 000 studentar og nesten 700 tilsette. VID er ein av tre private vitskaplege høgskular i Noreg, ved sida av BI og MF.

Kjelder
-------

1. ↑  Om oss
2. ↑  «Historie», *VID vitenskapelige høgskole* (på norsk), henta 3. februar 2023

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF

 |
**Wild Youth** er eit irsk indiepopband skipa i Dublin i 2016. Gruppa består av vokalist Conor O’Donohoe, trommeslagar Callum McAdam i tillegg til Ed Porter og David Whelan som begge spelar gitar og syng. Gruppa representerte Irland i Eurovision Song Contest 2023 med låten «We Are One».

Bakgrunn
--------

Wild Youth blei skipa i Dublin i 2016 av venane David Whelan, Ed Porter, Conor O'Donohoe og Callum McAdam. Musikkstilen til bandet blandar element av rock og r'n'b med guttegruppe-pop. Året etter skipinga slapp kvartetten debutsingelen «All or Nothing». Songen fekk ein viss viral suksess, og gruppa fekk oppdrag som oppvarmarar for artistar som Zara Larsson og Niall Horan i Irland.

Under eit radioarrangement jula 2017 blei bandet kjent med Danny O’Donoghue frå bandet Script. Saman drog dei til London for å spele inn musikk. Sommaren 2018 kom oppfølgjarsingelen «Can't Move On», som nådde plass 59 på den irske hitlista. Samstundes turnerte Wild Youth Europa rundt som oppvarmingsband for det irske rockebandet Kodaline. Bandet slapp ein ny singel «Making Me Dance» som gav ei ny listeplassering i Irland, og debut-EP-en *The Last Goodbye* nådde topp fem i Irland vinteren 2019.

Sidan har Wild Youth turnert med artistar som Lewis Capaldi og Westlife. I tillegg har gruppa hatt fleire utsolgte turnear både i Irland og Storbritannia. Vokalist Conor O'Donohoe har også skrive fleire hits for andre artistar og skrive låtar saman med banda Moncrief og Script.

I 2023 var Wild Youth ein av deltakarane i den irske uttakinga til Eurovision Song Contest. Dei deltok med låten «We Are One», som dei skreiv med den Grammy-nominerte svenske låtskrivaren Jörgen Elofsson. I den irske finalen fredag 3. februar 2023 vann dei ein klår siger og fekk representere Irland i Eurovision Song Contest 2023 i Liverpool. I eit intervju uttalte bandet at dei lenge hadde ønska å delta i Eurovision Song Contest. Wild Youth deltok i den fyrste semifinalen tysdag 9. mai 2023. Der enda dei på 12. plass og kvalifiserte seg ikkje til finalen.

Medlemmar
---------

* Conor O'Donohoe – keyboard, vokal
* Callum McAdam – trommar
* Ed Porter – vokal, gitar
* David Whelan – vokal, gitar

Referansar
----------

1. 1 2  «WildYouth». *eurovision.tv* (på engelsk). Henta 18. mai 2023.
2. 1 2 3  «WildYouth Biography, Songs, & Albums». *AllMusic* (på engelsk). Henta 5. februar 2023.
3. 1 2 3  «Ireland: Wild Youth are selected for Liverpool with 'We Are One'». *eurovision.tv* (på engelsk). 4. februar 2023. Henta 5. februar 2023.
4. ↑  Butler, Rachel (3. februar 2023). «Dublinband Wild Youth in running to represent Ireland at Eurovision 2023». *DublinLive* (på engelsk). Henta 5. februar 2023.

* *Denne artikkelen bygger på «Wild Youth» frå Wikipedia på bokmål, den 7. desember 2023.*
Zhoushan si plassering i Zhejiang
**Zhoushan** (kinesisk 舟山, pinyin *Zhōushān*) er eit byprefektur i provinsen Zhejiang aust i Kina. Byprefekturet omfatter Zhoushanøyane utanfor nordaustkysten av provinsen. Det sentrale Zhoushan, før kjent som Dinghai, hadde 169 761 innbyggjarar ved folketeljinga i 2000, totalt budde ein million menneske i byprefekturet. Zhoushan er det minste byprefekturet i Zhejiang, både i areal og folketal. Byprefekturet delt i to bydistrikt og to fylke.

### Historie

Zhoushan har lenge vore ein viktig handelsstad i Kinas sjøhandel. Under den fyrste opiumskrigen var øya Zhoushan okkupert av den britiske admiralen Charles Elliot. Ho vart overlevert kinesiske styresmaketer fyrst i 1846, etter Qing-regjeringa hadde betalt krigsskadeerstatning i pakt med Nanjingtraktaten.

### Samferdsle

Kinas riksveg 329 går gjennom området, frå Hangzhou via Shaoxing og Ningbo til Putuo på Zhoushanøyane.

Den lange hengebrua Xuhoumenbrua (riksveg 329) er i byprefekturet. Ho var Kinas lengste hengebru då ho vart opna for trafikk i 2008, og inngår i ei serie på fem bruer som med tida vil gje Zhoushanøyane fastlandssamband.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Zhoushan» frå Wikipedia på bokmål, den 28. juni 2011.*
Båtdraging på Bjørkedalen i 1903. Mange mann dreg dekksbåt over Vassendbrua. Foto: Johan H. Nerbøvik
**Båtdraging** er ei nemning som har vorte brukt ved transport av trebåtar, vanlegast når nybygde båtar har vorte transportert til havet. Båtdraging er eit hardt arbeid som stundom krev mange medhjelparar, og er ei form for dugnadsarbeid. Aktiviteten vert og kalla berre **båttransport**.

Frå langt tilbake har klinkbygde båtar vorte bygde i båtskot svært langt frå sjøen. Frå Berdal i Nordalen i Åfjord er det til dømes ein transportveg på 1½ mil. Og frå andre byggestadar av Åfjordbåtar på Fosen, var sjøvegen lang, strabasiøs og til dels farleg. Stundom måtte båten fraktast opp og ned bratte kneikar, i tillegg til at det kunne ligge vatn på transportruta som måtte forserast. Dei vanskelegaste dragarvegane kunne berre brukast på sommartida.

I Bjørkedalen i Volda på Sunnmøre har det òg vorte bygd båtar langt frå fjorden. Der måtte båtane ὸg fraktast over vatn og bratte skråningar. Før det kom køyrande veg var det montert faste lunnar som båtane vart dregne på. Når båtane skulle leverast om vinteren kunne meinis på vatna skape vanskar. Båtar som seksringar og åttringar på 12–15 meter vart transporterte på denne måten. Båtbyggjarane fann det meir tenleg enn å frakte materialar til sjøen og bygge der.

I 1876, då vegen til Bjørkedalen var køyrande vart det bygd ei spesialkonstruert båtvogn til frakt av litt større båtar. Ho har vorte brukt i seinare båtbyggarperiodar.

Ved sjøsetting av vikingskipkopiar i seinare tid har mykje folk samla seg til båtdraging. Sjølv om dei òg delvis har vorte frakta på Bjørkedalsvatnet, har tyngre biltransport vorte nytta.

Galleri
-------

* Båten vert dregen ut or båtskotet der han er bygdBåten vert dregen ut or båtskotet der han er bygd
* Båtdraging i Bjørkedalen. Båten vert plassert på båtkjerra.Båtdraging i Bjørkedalen. Båten vert plassert på båtkjerra.
* Båtdraging 1981. Traktor dreg båtkjerraBåtdraging 1981. Traktor dreg båtkjerra
* Over same bru som i 1903Over same bru som i 1903
* Båten må bremsast ned mot sjøenBåten må bremsast ned mot sjøen
* Så er båten klar til sjøsetting. Her «Saga Siglar» i 1983Så er båten klar til sjøsetting. Her «Saga Siglar» i 1983

Kjelder
-------

* Asbjørn Klepp, *Nordlandsbåter og båter fra Trøndelag*, Norske båtar bind IV,side 61, Grøndahl & søn AS, 1983.
* Jakob Helset (2019). «Båtdraging». I Frode Sætre. *Båtbygging på Bjørkedalen, Artikkelsamling*. Volda: Bjørkedal kystlag. s. 168-175. ISBN 978-82-303-4166-7.