**Henrik Krohn** (10. mai 1826–14. juni 1879) var ein norsk forfattar og målreisingsmann. Han vart fødd i Bergen, og døydde på Stedje i Sogndal. Han voks opp på Stend i Fana, men flytta i 1866 til Sogndal, der han hadde kjøpt garden Nedre Stedje. Tidlegare, i 1860, hadde han òg kjøpt ein fyrstikkfabrikk der. Henrik Krohn var gift med Johanna Augusta Amstrup.

Målarbeid
---------

Hausten 1865 starta Krohn utgjeving av bladet *Ferdamannen*, det andre nynorske bladet i Noreg etter *Dølen*. Dette bladet gjekk fram til januar 1868. Same månad var han med på skipinga av Vestmannalaget i Bergen, det første mållaget i landet, og Krohn var sjølv første formannen i laget, og hadde denne posten i fem år. Vestmannalaget gav ut tidsskriftet *Fraa By og Bygd* mellom 1870 og 1880, og Krohn var bladstyrar dei første fem åra. Vestmannalaget hadde mykje å seia for at målfolket i Kristiania i 1868 skipa Det Norske Samlaget, og også at det etter kvart vart skipa mållag andre stader i Noreg.

Kontaktar
---------

Mange personlegdomar som arbeidde for norsk mål, norsk kultur, og etter kvart for norsk sjølvstende, var i krinsen omkring Henrik Krohn. Her kan nemnast Kristofer Janson, Aasta Hansteen, Per Sivle (han skal ha vore dreng på Nedre Stedje ein sommar på 1870-talet), Ivar Aasen, Bjørnstjerne Bjørnson og Aasmund Olavson Vinje. Krohn si omsetjing av Bjørnson si forteljing *«Et farligt frieri»* (*«Ej faarleg friing»*), skal Bjørnson ha verdsett fullt på høgde med sitt eige verk.

Samband med Island
------------------

Krohn ivra sterkt for sambandet mellom Island og Noreg. Han meinte at islandsk mål, dikting og kultur ville styrkja norsk mål og den åndelege framvoksteren i Noreg. Han hjelpte til så islendingar fekk vera elevar på Stend jordbruksskule, og saman med den islandske sjølvstendeforkjemparen Jón Sigurðsson skipa han Det Islandske Handelssamlag i Bergen. Vestmannalaget hadde òg medlemmer på Island. 

Henrik Krohn sin gravstein i Sogndal.

Bibliografi
-----------

### Bøker

* 1867 – *Minne fraa ei Stockholmsferd* (Bjørgvin: B. Giertsen) I fulltekst ved nb.no

* 1867 – *Smaakvæde* (Bjørgvin: Giertsen) I fulltekst ved nb.no

* 1868 – *Fraa Vestlandet* (Bjørgvin: Giertsen) I fulltekst ved nb.no

* 1868 – *Geirstad-Trond* (Bjørgvin: Giertsen) I fulltekst ved nb.no

* 1869 – *Ei liti Ferd fraa Sogndal til Fjerland* (Bjørgvin: Giertsen) I fulltekst ved nb.no

* 1869 – *Svein og Gudveig* (Bjørgvin: Giertsen) I fulltekst ved nb.no

* 1875 – *Dan rette sida : lystspel i fjore aktar ; med songar* (Bjørgvin: H. Krohn) I fulltekst ved nb.no

* 1909 – *Skrifter : med fyreord av Kristofer Janson ; utgjevne av Vestmannalaget* (Bergen: Vestmannalaget) I fulltekst ved nb.no

### I tidsskrift - eit utval

* Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Kjelder
-------

* Gravminner i Norge
* Om Henrik Krohn i Fylkesleksikon Sogn og Fjordane

Bakgrunnsstoff
--------------

* Johannes Gjerdåker: Føreord i forteljinga *Ei liti ferd fraa Sogndal til Fjerland (1868)*, Oslo 2002: Nynorsk Antikvariat. ISBN 82-996316-0-2
* Jostein Krokvik: *Henrik Krohn : 1826-1879 : bergensar og sogndøl, bladmann og diktar, fyrstikkemakar, hagemann, kulturbyggjar*, Bergen 2002: Norsk Bokreidingslag. ISBN 82-7834-023-4
* Om Henrik Krohn i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane
* Tidsskrift. Nummer 26. Utgjeve av Historielaget for Sogn. Dikting og diktarar frå Sogn. Ved Andreas Bjørkum og Jarle Bondevik Kaupanger : Historielaget, 1978

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI

 |