**Konstantin Jegorovitsj Makovskij** (2. juli 1839–30. september 1915) var ein leiande russisk målar knytt til Peredvizjnikij-rørsla. Mange av historiemåleria hans, så som *Pynting av brud* (1889), viser eit idealisert blikk på russiske levekår i tidlegare hundreår. Han vert ofte rekna som ein representant for akademisk kunst.

*Pynting av brud*, 1889

Liv og gjerning
---------------

Makovskij var fødd i Moskva, faren var ein akt- og amatørmålar, Jegor Makovskij. Jegor Makovskij grunnla ein kunstskule som seinare vart berømt under namnet Moskvas skule i måling, bilethogging og arkitektur. Mellom familiens beste vener fann ein kunstnarane Karl Brjullov og Vasilij Tropinin. Alle borna til Jegor Makovskij vart kjende kunstnarar. I tillegg til Konstantin var Vladimir, Nikolaj og Aleksandra kunstnarar.

*Utsendingar frå den falske Dmitrij drep sonen til Boris Godunov*, 1862
'Russisk venleik', ca. 1880.
Konstantin byrja i 1851 på målarskulen faren hadde grunnlagd. Lærarane hans var М.I. Skottij, A.N. Mokritskij, S.K. Zarjanko. Alle var elevar av Brjullov, og underviste i hans stil. Makovskijs drag mot romantikken og dekorative effektar kan forklarast med påverknaden frå Brjullov.

Konstantin Makovskij rundt 1900.
I 1858 tok Makovskij til på St. Petersburgs kunstakademi. Frå 1860 deltok han på akademiet sine utstillingar med måleri som *Heling av den blinde* (1860) og *Utsendingar frå den falske Dmitrij drep sonen til Boris Godunov* (1862). I 1863 avslo Makovskij, og 13 andre studentar som var kvalifisert, i å delta i tevlinga om akademiets store gullmedalje. Dei nekta å måle etter det gjevne emnet, norrøn mytologi, og forlet dermed akademiet utan formelt vitnemål.

Ukrainsk interiørbilete frå 1870-talet.
Makovskij vart medlem av eit kunstnarkooperativ (artel) leia av Ivan Kramskoj. Måleria hans hadde motiv frå kvardagslivet (*Enke* 1865, *Sildeseljar* 1867, m.fl.). Frå 1870 var han ein av dei som grunnla Peredvizjnikj, han heldt då fram å arbeide med måleri som skildra det kvardagslege Russland. Han stilte ut sine verk både på akademiet sine utstillingar og Peredvizjnikj sine vandreutstillingar.

Ei klar endring i stilen hans oppstod etter ei reise til Egypt og Serbia midt i 1870-åra. Interessene hans vende seg bort frå sosiale og psykologiske tilhøve til kunstnariske problemstillingar som farge og form.

I 1880-åra vart Makovskij ein populær portrett- og historiemålar. Ved verdsutstillinga i Paris fekk han gullmedalje for måleria *Ivan den skrekkeleges død*, *Domsseiinga av Paris*, og *Tamara og Djevelen*. Han var ein av dei best likte, og høgst betalte, russiske målarane i samtida. Gjennom å lage iaugefallande men grunne verk (lik Henryk Siemiradzki), heldt mange demokratisk innstilte kritikarar han for å vere ein svikar mot Peredvizjnikj sine ideal. Andre, seinare kritikarar ser han som ein forløpar til den russiske impresjonismen.

Makovskij omkom då hestekarjolen han sat i vart råka av ein elektrisk trikk i St. Petersburg.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Konstantin Makovsky» frå Wikipedia på engelsk, den 12. november 2009.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Konstantin Makovskij**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS
* SUDOC
* ULAN

 |