Sonja Henie, januar 1931.
**Sonja Henie** (fødd 8. april 1912 i Kristiania, død 12. oktober 1969 på ei flyreise mellom Paris og Oslo) var ein norsk-amerikansk framifrå og internasjonalt vidgjeten kunstløpar som vann gullmedaljar i kunstløp i tre vinterolympiadar og tok fyrsteplassar i fleire verdsmeisterskap og europameisterskap, og gjorde karriere som profesjonell isdansarinne. Saman med ektemannen, skipsreiar Niels Onstad, stod ho for skipinga og finansieringa av det viktige norske biletkunstmuseet Henie Onstad Kunstsenter på Høvikodden i Bærum kommune, der premiesamlinga hennar òg er stilt ut.

Bakgrunn
--------

Sonja Henie vart fødd i Kristiania. Foreldra var Selma Lochmann-Nielsen (1888–1961) og Wilhelm Henie (1872–1937).

Karriere
--------

Sonja Henie vann gull i dei tre olympiadane 1928, 1932 og 1936, vann ti verdsmeisterskap og seks europameisterskap på rad (1927–1936 og 1931–1936). Ho gjekk for Oslo Skøiteklub som var ein klubb som som på 1930-talet gjorde mykje for å organisere skeiseløp for kvinner.  I 1968 vart Sonja Henie kommandør av St. Olavs Orden.

Under olympiaden i 1936 i Garmisch-Partenkirchen, der Adolf Hitler var til stades då Sonja Henie sigra suverent, gjorde ho nazihilsen med høgrearmen utstrekt, i motsetnad til 16 år gamle Laila Schou Nilsen (kjend som både skeiseløpar, alpinist og tennisspelar), som vann bronse i alpint, men nekta å gjere nazihelsing. Sonja Henies haldning til nazismen i 1930- og 40-åra har vore kritisert og diskutert. I 1941 vart ho amerikansk statsborgar, og til liks med andre Hollywood-stjernar gav ho si støtte til dei amerikanske troppane gjennom United Service Organizations. Men ho tok ikkje avstand frå nazismen og den tyske okkupasjonen av Noreg på ein så klår måte som mange nordmenn og norske immigrantar i USA meinte var på sin plass.

Sonja Henie vart profesjonell isdansar i 1937, og var deretter med i ei rad internasjonale isshow og i fleire amerikanske skeisefilmar. Ho vart ei av dei internasjonalt mest kjende norske kvinnene, og har fått ei stjerne på Hollywood Walk of Fame.

Olympiske medaljar
------------------

### Flagget til Sveits Vinter-OL 1928

#### Flagget til Noreg Noreg

 Gull i kunstløp singel
### Det amerikanske flagget Vinter-OL 1932

#### Flagget til Noreg Noreg

 Gull i kunstløp singel
### Flagget til Det tredje riket Vinter-OL 1936

#### Flagget til Noreg Noreg

 Gull i kunstløp singel

Verdsmeisterskapsmedaljar
-------------------------

* 1926 Flagget til Sverige Stockholm - Sølv Sølv i kunstløp, single damer
* 1927 Flagget til Noreg Oslo - Gull **Gull** i kunstløp, single damer
* 1928 Det britiske flagget London - Gull **Gull** i kunstløp, single damer
* 1929 Flagget til Ungarn Budapest - Gull **Gull** i kunstløp, single damer
* 1930 Det amerikanske flagget New York - Gull **Gull** i kunstløp, single damer
* 1931 Flagget til Tyskland Berlin - Gull **Gull** i kunstløp, single damer
* 1932 Flagget til Canada Montreal - Gull **Gull** i kunstløp, single damer
* 1933 Flagget til Sverige Stockholm - Gull **Gull** i kunstløp, single damer
* 1934 Flagget til Noreg Oslo - Gull **Gull** i kunstløp, single damer
* 1935 Flagget til Austerrike Wien - Gull **Gull** i kunstløp, single damer
* 1936 Flagget til Frankrike Paris - Gull **Gull** i kunstløp, single damer

Ettermæle
---------

I 2018 vart det laga ein dramafilm om henne kalla *Sonja*. Filmen tok føre seg livet hennar etter kunstløpkarrieren sin og vegen hennar til å verta Hollywood-skodespelar.

Kjelder
-------

1. ↑  «Sonja Henie». Det norske kongehus. Henta 28. januar 2023.
2. ↑  «Sonja». Filmweb. Henta 28. januar 2023.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Biografi, filmografi og bilete; Henie Onstad Kunstsenter
* Sonja Henie i olympedia.org

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* Lokalhistoriewiki
* VIAF
* GND
* LCCN

 |