recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Sverre Johan Juvik** (20. april 1922–26. mai 2015) var ein norsk arbeidar og politikar frå Hemnes i Nordland. Han representerte Sogn og Fjordane og Arbeidarpartiet på Stortinget frå 1969 til -77.

Juvik var son til ein småbrukar og skogvaktar. Han arbeidde ved Hemnes sagbruk & høvleri frå 1937 til 1950, med unnatak for 1944-46 då han gjekk Hemnes Folkehøgskule. I 1950 flytta han til Årdal i Sogn og var tilsett i Årdal og Sunndal Verk til 1983, frå 1959 som arbeidsleiar.

Juvik engasjerte seg fagpolitisk og var formann 1946-48 i Hemnes høvleriarbeiderforening og 1951-58 i Årdal kjemiske fagforening, landsstyremedlem 1956-59 i Norsk kjemisk industriarbeiderforbund 1956-1959 og formann i Årdal samorganisasjon 1961-69.

Frå 1952 til -59 var Juvik medlem i heradsstyret i Årdal. Hausten 1969 var han fyrstekandidat for Sogn og Fjordane Arbeidarparti ved stortingsvalet, noko som i realiteten sikra stortingsplass, og han vart attvald i 1973. Alle åtte åra på Stortinget var han medlem i Kyrkje- og undervisningskomiteen.

Valperioden 1980-83 var Juvik med i formannskapet i Årdal. Han flytta i 1983 tilbake til Hemnes.

Kjelder
-------


* Stortingsbiografi


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
**3M Company** (tidlegare *Minnesota Mining and Manufacturing Company*) er eit amerikansk verdsomspennande konsern som produserer over 55 000 ulike produkt, mellom anna limband, sandpapir, laminat, elektroniske krinsar og skjermar, og farmasøytiske produkt. Det er kanskje mest kjend for sin produksjon av Post-it.

Selskapet vart grunnlagd i Two Harbors i Minnesota i 1902 som eit gruveselskap. Det vart så flytt til Duluth i Minnesota, der det produserte sandpapir, før det til slutt etablerte det noverande hovudkontoret sitt i Maplewood utanfor Saint Paul i 1910. Blant dei første oppfinningane til selskapet var vassikkert sandpapir, maskeringtape, cellofantape (gjennomsiktig limband) og lyddempande materiale og Post-it oppfunne av 3M-forskaren Spencer Silver i 1968.

Kjelder
-------

1. 1 2  Bryhn, Rolf (24. mai 2018). «3M». *Store norske leksikon* (på norsk).

* *Denne artikkelen bygger på «3M» frå Wikipedia på bokmål, den 6. oktober 2018.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* NLA

 |
***3 Rips*** er ein humoristisk teikneserie skapt av den norsk-russiske teiknaren Natalya Kochergova på initiativ frå Fonna Forlag. Den blir trykt i søndagssideformat, dvs. som ei stripe med to eller tre rader i fargar. Tekstleg assistent for serien er Roald Waktskjold, forlagssjef i Fonna. 

Konseptet og figurane blei første gongen presentert på Raptus Teikneseriefestival 2005, og dei første stripene blei vist fram på arrangementet Vossastreken i 2006. 

Den 28. oktober 2006 år debuterte serien i avisa Hallingdølen.

3 Rips heitte først **3chix**, men namnet blei endra før lanseringa i Hallingdølen, moglegvis grunna namnelikskap med den amerikanske stripeserien **Six Chix**.

Figurane
--------

Serien dreier seg rundt tre venninner. Alle andre figurar, anten dei er venner, kjærastar, lærarar eller foreldre, spelar førebels ei
nokså perifer rolle.

* **Sonya**

"Smil meir til verda, og verda smiler igjen!!!"

Raudhåra, freknete Sonya er den streite i gjengen. Ho observerer meir enn ho handlar.

* **Lydia**

"Smil meir, det irriterer alle"

Den høge brunetta Lydia er meir av ein original. Ho er smart, utåtvendt og kreativ. Dessuten er ho amatøroppfinnar, og har mellom anna funne opp ein ekstra sterk tyggis som gjev enorme bobler. 

* **Natasha**

"Ikkje smil for mykje, du kan få rynker!"

Den bleike blondina Natasha er inneslutta, blir lett irritert og seier ikkje så mykje. Også ho blir rekna for å vere sær, men i motsetnad til Lydia verkar det som ho er sær med vilje.
**Pizza** er ein matrett som består av ein brødleiv, hovudsakleg laga av kveite, med ulikt fyll på, som tomat, ost eller kjøt. Retten kjem opphavleg frå Italia, men er utvikla vidare i USA og har spreidd seg derifrå til store delar av verda som ei form for snøggmat.

Pizzaer er som regel runde og har fyllet oppå, men det finst òg variasjonar, til dømes ved at leivane er firkanta eller ved at leiven er lukka rundt fyllet. Dette siste blir kalla *calzone*.

Den italienske pizzaen
----------------------

*Flameukeusche* er ein slags pizza med tynn brødleiv frå Alsace.
Tradisjonell italiensk pizza har ein tynn brødleiv, og retten blir steikt i kort tid (om lag 2 minutt) ved høg varme (450–450 °C), noko som gjev ei sprø skorpe. Tradisjonelt brukte ein det ein hadde i huset til å ha oppå pizzaen, til dømes ein tomat, nokre oliven og litt ost. Namnet *pizza* tyder eigentleg «rot». 

Visse kombinasjonar blei fastsette typar og har fått namn, til dømes napoletana, margherita og quattro stagioni. I dag får ein helst pizza på eit pizzeria som har spesialisert seg på retten. Pizzabakarar handterer deigen på elegant vis, ved å svinga han i lufta for å raskt laga ein tynn pizza, og dei beste deltek i konkurransar.

Den amerikanske pizzaen
-----------------------

Amerikansk pizza med tjukk botn og mykje ost.
Det var italienarar som var flytta til USA som innførte retten der, men dei gjorde òg nokre endringar. Pizzaleiven blei tjukkare og mjukare, og ein hadde på meir fyll med fleire ingrediensar. I staden for å ha osten under resten av fyllet blei det vanleg å ha eit tjukt lag ost oppå.

Medan den italienske pizzaen må etast fersk, kan ein frysa ned amerikanske pizzaer og varma dei opp i ein steikeomn seinare. Den flate forma gjer dei òg lette å frakta, kalde som varme. Dermed er pizza blitt ein enkel og populær type snøggmat, som ein kan nyta både heime og ute, leverte med bud eller laga sjølv. Pizza er sunnare enn mange andre typar snøggmat ettersom han inneheld fleire ulike matsortar som kan gjev ulike næringsstoff. Som annan snøggmat er han likevel temmeleg feitthaldig og er ikkje bra for kroppen i store mengder.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Pizza**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* BNE

 |
Koordinatar: 59°54′43.502″N 10°43′36.934″E﻿

Munkedamsveien på eit parti der gata inngår i Ring 1.
Oslo Konserthus har sin hovudinngang som ei innebygd bru over Munkedamsveien, med tilkomst frå Ruseløkkveien. Sceneinngangen er frå Munkedamsveien. Foto: Hans A. Rosbach

**Munkedamsveien** er ei gate i Oslo som går frå ei etter måten stor rundkøyring i nærleiken av søraustre hjørnet av Slottsparken, der likeeins gatene Stortingsgata, Henrik Ibsens gate, Frederiks gate og Ruseløkkveien møtast, og endar i Drammensveien på Skillebekk i Oslo.

På fyrste parten av strekninga går Munkedamsveiene i sørvestleg lei ned til ei rundkøyring der det mellom anna er på- og avkjørsle frå Europaveg 18 i retninga til og frå Drammen, og inngår på denne strekninga i det gatesystemet som vert skilta som Ring 1. Frå denne rundkøyringa går vegen i nordleg og nordvestleg retning fram til Drammensveien på Skillebekk, stengd for gjennomkøyring frå rundkøyringa for anna trafikk enn rutebuss, syklistar og fotgjengarar. Munkedamsveien framstår difor ikkje som ei samanhengande trafikkåre over heile strekninga.

Namnet Munkedamsveien fekk gata i 1852, då ho vart tillaga som offentleg veg. Tidlegare hadde vegen vore privat over løkka med namnet Munkedammen.

Litteratur
----------

* Knut Are Tvedt (red): *Oslo byleksikon*, Kunnskapsforlaget 2010, side 369, ISBN 978-82-573-1760-7
**Kirsti Koch Christensen** (fødd 1. desember 1940) er ein norsk lingvist som var rektor ved Universitetet i Bergen frå 1999 til 2005.

Koch Christensen vart i 1978 mag.art. i allmenn språkvitskap ved Universitetet i Oslo. Ho har hatt forskingsopphald ved University of Hawaii, Massachusetts Institute of Technology og Stanford University, i tillegg til studieopphald blant anna i Kobe i Japan. I 1991 vart Koch Christensen professor i lingvistikk ved Universitetet i Bergen med særleg ansvar for japansk. Ho hadde då tidlegare vore førsteamanuensis i lingvistikk ved Universitetet i Bergen (1988–1990) og ved Universitetet i Oslo (1990–91).

Koch Christensen har hatt ei rekkje leiar- og styreverv, både i akademia og i samfunns- og næringsliv. I perioden 2002-2005 var Koch Christensen leier i Universitets- og høgskolerådet (UHR). Vidare har ho vore styreleiar i Center for Advanced Study in Theoretical Linguistics (CASTL) ved UiT frå 2003, styreleiar og styremedlem i Nordisk institutt for Asiastudier, og dessutan vore medlem av hovudstyret i Noregs forskingsråd. Koch Christensen har vidare vore medlem av Styringsgruppa til nordisk ministerråd for høgare utdanning (Høgut) og av Rådet og fagnemnda Norsk språkråd. Koch Christensen har òg hatt styreverv i Nasjonalt institutt for ernærings- og sjømatforskning (NIFES), Festspela i Bergen, forlaget Gyldendal og Statoil.

3. april 2003 vart Koch Christensen utnemnd til riddar 1. klasse av Den Kongelege Norske St. Olavs Orden. I 2006 vart Koch Christensen tildelt den japanske ordenen Den oppadstigande solas orden, gylne strålar med band om halsen, for arbeidet sitt for japansk kultur, utviklinga av japansk språkundervising i Noreg og for bidraget sitt til å fremje venskapelege samband mellom Noreg og Japan.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Kirsti Koch Christensen» frå Wikipedia på bokmål, den 23. mars 2019.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Publikasjonar av Kirsti Koch Christensen i forskningsdokumentasjonssystemet CRIStin
* Publikasjonar av Kirsti Koch Christensen i BIBSYS

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS
* SUDOC

 |
*Sjå òg Cambourne, ein landsby i Cambridgeshire.*

| Camborne  |
| --- |
| kornisk | Cambron |
| Marknadsplassen i CamborneMarknadsplassen i Camborne Marknadsplassen i Camborne |
| Plassering |
| 

Camborne is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Storbritannia |
| Konstituerande land |  England |
| Grevskap | Cornwall |
| Distrikt | Cornwall |
| Geografi |
| Innbyggjarar  - By (2001) | 20 010 |
| Koordinatar |  50°13′″N 5°18′″W﻿Koordinatar: 50°13′″N 5°18′″W﻿ |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | TR14 |
| Telefon-retningsnummer | 01209 |
| 
 Commons har multimedium som gjeld: **Camborne**
 |

**Camborne** (kornisk **Cambron**) er ein by i Cornwall, England. Han var tidlegare administrasjonssenter for distriktet Kerrier, og var tidlegare ein industriby. Byen inngår i eit urbant område saman med Pool og Redruth, som til saman har omkring 45 000 innbyggjarar. På 1700-talet var Camborne eit sentrum for tinn- og koparindustrien.

Gruva Dolcoath var med omkring 1050 meter i mange år den djupaste gruva i verda. Han var òg, inntil han vart nedlagt i 1921, ei av dei eldste som var i drift. Den siste tinngruva i Europa, South Crofty, låg òg i Camborne, og vart nedlagt i 1998. Det var òg mykje annan industri relatert til gruvene i Camborne, blant anna selskapet Holmans, som var den største produsenten til grevskapet av industriutstyr. Holmans eksisterer no som eit mindre selskap under namnet CompAir, og er den største leverandøren av kompressorutstyr i Storbritannia.

Eit kjent bysbarn er Richard Trevithick. Han var son av ein gruvearbeidar, og byrja å jobbe med damptrykk, noko som førte fram til eit av dei første damplokomotiva. Hans *Puffing Devil* vart først testa på ein veg i Camborne i 1801, noko som enno minnest i songen *Going up Camborne Hill*. Han fekk ikkje omsetnad for oppfinninga, og døydde fattig. I byen minnest han blant anna med ein statue utanfor biblioteket, og byen sin *Trevithick Day* siste laurdagen i april kvart år.

Etter mange år med økonomiske vanskar har Camborne, Pool og Redruth sett i gang (2004) eit stort gjenopplivingsprosjekt kalla *CPR Regeneration* (i tillegg til å vere initialane til byane er òg *CPR* ei forkorting for hjartemassasje og kunstig andedrått). Ei investering på 150 millionar pund frå den britiske regjeringa, skal gje 4000 nye jobbar og auke løna i området med 15%.

Camborne School of Mines (grunnlagd 1888) er han einaste utdanningsinstitusjon for bergverksarbeidarar i Storbritannia. Han er ein del av University of Exeter in Cornwall, og held no til på campusen til universitetet i Tremough.

I 1921 vart det funne restar etter ein romersk villa på Magorgarden i Illogan rett ved Camborne. Dette er den einaste større romerske funnstaden i Cornwall.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Camborne» frå Wikipedia på bokmål, den 14. juli 2011.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
Panorama av Snowdon-massivet med Snowdon (til høgre for midten) frå Mynydd Mawr. Glyderau er synleg i det fjerne.
**Cambrian Mountains** (walisisk *Mynyddoedd Cambria* eller berre *Elenydd*) er eit fjellområde i Wales, som strekker seg frå og med South Wales-fjella i Brecon Beacons, nordlege delar av Carmarthenshire og Ceredigion, Black Mountains aust i Wales til Snowdonia i North Wales. Fjella strekkjer seg opp mot 900 meter i Snowdonia, medan dei sørlege fjella er noko lågare. Dei omfattar vulkanske bergartar i Snowdonia, medan dei sørlege fjella hovudsakleg består av sedimentære bergartar, som raud sandstein og kalkstein. Alle fjella er populære turområde. 

Den høgaste toppen er Aran Mawddwy på 905 moh.

Sidan dei vender mot dei rådande vestlege luftstraumane frå Atlanterhavet, får dei ein god del nedbør og er opphav til mange elvar, mellom anna Severn som er den største av desse. 

Llyn y Fan Fawr i Black Mountain, eit av dei mindre vitja områda i nasjonalparken

Dei største fjella i Cambrian Mountains
---------------------------------------

* Pen Pumlumon Fawr [Plynlimon] 752m
* Pen Pumlumon Arwystli 741m
* Pen Pumlumon Llygad-bychan 727m
* Y Garn 684m
* Pumlumon Fach 668m
* Great Rhos 660m
* Black Mixen 650m
* Drygarn Fawr 645m
* Gorllwyn 613m
* Bache Hill 610m
* Pen y Garn 610m
* Y Gamriw 604m
* Llan Ddu Fawr 593m
* Pegwn Mawr 586m

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Cambrian Mountains» frå Wikipedia på engelsk, den 20. juni 2011.*

Koordinatar: 52°25′N 3°30′W﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames

 |
**Adrien-Marie Legendre** (18. september 1752–10. januar 1833) var ein fransk astronom og matematikar. Han leverte viktige bidrag til statistikk, talteori, abstrakt algebra og matematisk analyse. 

Han var først professor ved École militaire frå 1775 til 1780, og vart i 1783 medlem av Det franske vitskapsakademiet og var medlem av fleire offentlege kommisjonar. Han var òg etterfølgjaren til Lagrange i Bureau des longitudes. Legendre skreiv mange avhandlingar om forma og tiltrekkinga til himmellekamar. I 1805 skreiv han ei avhandling om å rekne ut kometbanar og nytta for første gong minste kvadrats metode, som han oppdaga sjølvstendig av Carl Friedrich Gauss. 

I 1787 var Legendre saman med Domenico Cassini og Pierre Méchain leiar for ei gradmåling for å bestemme den gjensidige plasseringa av observatoria i Paris og London. 

Om funksjonar skreiv han *Exercices de calcul intégral etc.* i 1807 og i 1827 *Traité des fonctions elliptiques* (3 bind). Det siste bindet vart skrive som eit tillegg for å framstille resultat til Niels Henrik Abel og Carl Gustav Jacob Jacobi. Essai sur les nombres frå 1798 vart seinare utvida til den viktige læreboka *Théorie des nombres*.

Bakgrunnsstoff
--------------

* O'Connor, John J. and Edmund F. Robertson. «Adrien-Marie Legendre». MacTutor History of Mathematics archive

Kjelder
-------

* «Adrien\_Marie\_Legendre» i *Store norske leksikon*, snl.no.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NLA

 |
Logoen til nettstaden
**VK**, tidlegare kjent som **VKontakte** (russisk ***Вконтакте***) er eit russisk nettsamfunn som har oppnådd stor popularitet i den russiskspråklege delen av verda. Her kan brukarar registrera seg med namn, bilete, interesser og annan informasjon. Nettstaden blei lansert av Pavel Durov i 2006 og hadde i 2013 over 200 millionar brukarkontoar og eit gjennomsnitt på rundt 45 millionar daglege vitjande.

VK blei raskt populært i den russiskspråklige delen av verda og allereie i 2007 passerte dei ein millionar brukarkontoar. I februar 2013 passerte nettstaden 200 millionar brukarkontoar og hadde eit gjennomsnitt på 45 millionar vitjande. Ahn var i april 2013 det nest meste vitja nettstaden i Russland og låg på 24. plass dei mest vitja nettstadane i verda. VK er av enkelte blitt omtalt som «den russiske varianten av Facebook».

I 2011 flytta nettstaden frå eit russisk til eit internasjonalt domene, og endra samtidig namn frå *VKontakte* til VK.

Kjelder
-------

1. 1 2  Liveinternet - Statistikk for VK (31.3.2013)
2. ↑  VK brukerkontoer (arkivert versjon fra februar 2013)
3. ↑  *Alexa ranking (april 2013)*, arkivert frå originalen 28. juli 2013, henta 21. august 2021
4. ↑  Aftenposten - Nå vil titusener trosse Putin (8.12.2011) «*Mandagens demonstrasjon ble preget av et av de største oppmøtene på flere år, anslått til mellom 5000 og 15000. Det tilskrives i stor grad bruk av sosiale medier som Facebook, Twitter og Vkontakte, den russiske varianten av Facebook*»
5. ↑  Russlands stemme - Vkontakte begynner å sende personlige meldinger (28.7.2011)[*daud lenkje*]

* *Denne artikkelen bygger på «VK» frå Wikipedia på bokmål, den 21. august 2021.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

 Commons har multimedium som gjeld: **VK**
**Kirsten Malfrid Flagstad** (12. juli 1895–7. desember 1962) var ein norsk dramatisk sopran, og ein av dei internasjonalt mest kjende norske kvinnene på si tid.

Liv og virke
------------

Flagstad vart fødd på Hamar, men voks opp i Oslo. Faren var fiolinist og kapellmeister, og mora repetitør og pianist. Ho vart den fyrste læraren til Kirsten. Seinare studerte Kirsten under Ellen Schytte-Jacobsen og Albert Westvang i Oslo og under dr. Gillis Bratt i Stockholm. 

Ho vart særleg berømt for tolkingane sine av Richard Wagner sin musikk. Flagstad var engasjert ved Wagnerfestspela i Bayreuth frå 1933 til 1934. Ho verka deretter fast ved Metropolitan-operaen i New York frå 1935 til 1941, då ho reiste heim til Noreg, og igjen i perioden 1949 til 1952. Tolkingane hennar av kvinnene i operalitteraturen, ikkje minst i Wagner sin musikk, sette djupe spor, redda økonomien til Metropolitan-operaen og gav henne ein berømmelse som varer.

Ho var den fyrste sjefen for Den Norske Opera i perioden 1958–60.

Flagstad debuterte på Nationaltheatret i 1913 som Nuri i *Tiefland*. Då Opera Comique opna i 1918, gjorde ho mange ulike roller der. Etter at denne operaen la ned drifta i 1921 song ho på Casino, Mayol og Nationaltheateret. Etter det kom nokre år i Gøteborg, Brussel og Bayreuth, før debuten på «The Met» i 1935.

Kirsten Flagstad døydde i Oslo, 67 år gamal. Ho er avbileta på den norske hundrekronersetelen, norske frimerke og har fått ei stjerne på Hollywood Walk of Fame. Kirsten Flagstad vart av kong Haakon utnemnd til riddar av St. Olavs Orden i 1937 og fekk seinare også St. Olavsmedaljen utdelt. Ho har kongens fortenestemedalje i gull. Eit museum med namnet Kirsten Flagstad Museum er skipa til minne om henne i Hamar, i huset der ho vart fødd 12. juli 1895, rett attmed kyrkja der ho vart døypt. Museet høyrer inn under Anno museum.

Galleri
-------

* Kirsten Flagstad som Isolde.Kirsten Flagstad som Isolde.
* Kirsten Flagstad som Desdemona i Otello i 1921Kirsten Flagstad som Desdemona i *Otello* i 1921
* Kirsten Flagstad og Jean Sibelius i 1952.Kirsten Flagstad og Jean Sibelius i 1952.
* Portrett av Kirsten Flagstad ved flygelet.Portrett av Kirsten Flagstad ved flygelet.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Kirsten Flagstad Museum

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI

 |
**Gary Vincent Mabbutt** (fødd 23. august 1961) er ein engelsk fotballspelar frå Bristol. Han er særleg kjend for sine 16 år som Tottenham Hotspur-spelar. Han spelte oftast midtstoppar, men kunne også ta ansvar som midtbanespelar. I tida 1982-92 deltok han i 16 av Englands landskampar.

Karriere
--------

### Klubbspel

Mabbutt debuterte i 1979 for Bristol Rovers, eit av dei svakare laga i engelsk andredivisjon. I 1982 vart han overført til fyrstedivisjonsklubben Tottenham Hotspur, der han var lagkaptein frå 1987. Med Tottenham var han med om vinne UEFA-cupfinalen 1984, eit dobbeltoppgjer mot RSC Anderlecht som vart avgjort med straffesparkskyting. Tre år seinare sende han laget sitt i føringa med 2–1 i FA-finalen 1987 mot Coventry City, ein kamp som gjekk til ekstraomgangar og enda med at Coventry sigra 3 – 2 då ei halvklaring frå Mabbutt enda i eige nett. 18. mai 1991 fekk Mabbutt gleda av å heve FA-trofeet etter Tottenham vann 2–1 mot Nottingham Forest i finalen på Wembley stadion, ein kamp der norske Erik Thorstvedt vakta Tottenham-målet. Etter 1993 var Mabbutt hemma av skadar, la opp i 1998.

### Landslagsspel

Over ein tiårsperiode, 1982-92, deltok Mabbutt i 16 landskampar for England. Kampane kom i 1982-83, 1986-87 og 1991-92. Han skåra det fyrste målet då England slo Jugoslavia 2–0 i EM-kvalifiseringskamp på Wembley stadion 12. november 1986, aldri elles.

### Merittar

* Vinnar av UEFA-cupen: 1984 for Tottenham Hotspur
* Vinnar av FA-cupen: 1991 for Tottenham Hotspur

Kjelder
-------

* eu-football

---

* *Denne artikkelen bygger på «Gary Mabbutt» frå Wikipedia på engelsk, den 19. april 2022.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* BBC Things

 |
***Tøffe, det lille lokomotivet*** (originaltittel *Ivor the Engine*) er ein britisk animert TV-serie for barn. Serien blei opphavleg sendt på ITV i 1959, men gjenoppstod i 1970-åra i fornya versjon med fargar på BBC. Her blei han send frå 1975 til 1977. Serien blei laga av Oliver Postgate og Peter Firmin sitt produksjonsselskap Smallfilms. Teikningane var ved Peter Firmin, musikken var komponert av Vernon Elliott og framført av The Vernon Elliott Ensemble, og historiene var skrivne av Oliver Postgate, som også var produsent.

Serien blei vist i NRK på 1960-, 1970- og 1980-talet. Dei norske stemmene blei lesne av Ragne Tangen og Rolf Just Nilsen.

*Tøffe, det lille lokomotivet* utgjorde hovuddelen av episodane i NRK sin barnetv-serie *Tertitten*, som blei sendt i 1969 og 1970, med Jon Skolmen som programleiar.

Kjelder
-------

1. ↑  Aftenposten morgen Radio/TV – Tøffe er tilbake (12.9.1980, s. 4)
2. ↑  «NRK TV - Se Tertitten» (på norsk). Henta 17. juli 2017.

* *Denne artikkelen bygger på «Tøffe, det lille lokomotivet» frå Wikipedia på bokmål, den 9. oktober 2021.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Svart-hvitt-episoder fra 1960-tallet gjenfunnet i Kent, England BBC, 26. oktober 2010
**Katrin Krabbe** (fødd 22. november 1969) er ein tysk tidlegare friidrettsutøvar frå Neubrandenburg i Mecklenburg-Vorpommern som tevla for Aust-Tyskland og frå 1991 for Tyskland. Ho vart europameister på både 100 og 200 meter, samt 4x100 m stafett i 1990, året etter vart ho også verdsmeister på 100 m og 200 m under friidretts-VM i Tokyo.

Aktiv
-----

I 1988 sette Krabbe personleg rekord på 100 m med 10,89 sekundar og vart utteken til sommar-OL i Seoul. Ho deltok i Seoul på 200 m, der ho rauk ut i semifinalane.

Krabbe fekk sitt store gjennombrot under europameisterskapen i Split i 1990. Etter 10,89 og ein suveren siger på 100 meter framfor to landskvinner, sigra ho seg to dagar seinare sigeren også på 200 m. Her vann ho på tida 21,95 sekundar framom landskvinna Heike Drechsler, som fekk notert 22,19. Dagen etter sigeren på 200 m sprang Krabbe andreetappe for Aust-Tyskland på 4x100 m stafett. Saman med Silke Möller, Kerstin Behrendt og Sabine Günther syrgde ho for at Aust-Tyskland susa i mål på 41,68 sekundar, sølvvinnarane frå Vest-Tyskland brukte 43,09.

Den 27. august 1991 tok Krabbe sin fyrste VM-tittel då ho vann gullmedaljen på 100 m under friidretts-VM i Tokyo. Vinnartida vart 10,99 sekundar, Gwen Torrence frå USA og Merlene Ottey frå Jamaica kom halsande inn til sølv og bronse på 11,03 og 11,06. Tre dagar seinare vart rekkefylgja den same for dei tre sprintarane på 200 meter. Krabbe vann med 22,09 sekundar, Torrence hadde 22,16 og Ottey 22,21. Den 1. september deltok Krabbe fyrst på Tysklands stafettlag på 4 x 100 m stafett, og halvannan time seinare, på laget på 4 x 400 meter. Begge laga kom i mål til bronsemedaljar.

### Doping

I juli 1992 vart det funne spor etter dopinmiddelet clenbuterol i ei urinprøve, og Krabbe vart utestengd frå idretten i eitt år av det tyske friidrettsforbundet. Det internasjonale friidrettsforbundet, IAAF, forlengde utestenginga med to år. Krabbe gjekk i 1995 til rettssak mot det internasjonale friidrettsforbundet og vart i 2001 tilkjend 1,2 millionar tyske mark i skadeserstatning for tapte yrkesinntekter.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Katrine Krabbe» frå Wikipedia på tysk, den 5. oktober 2014.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* ISNI
* Munzinger (sport)

 |
| **Calvià** |
| --- |
| Magalluf på Mallorca Magalluf på Mallorca |
| 

|  |
| --- |
|  |
| **Byvåpenet til Calvià** |

 |
| Plassering |
| 


 |
| Styresmakter |
| Land |  Spania |
| Autonom region | Balearane |
| Provins | Balearane |
| Borgarmeister | Carlos Delgado Truyols |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  145,02 km² |
| Innbyggjarar  - Totalt (2008)   - folketettleik | 50 777   350,1 /km² |
| Koordinatar | 39°34′″N 2°31′″E﻿Koordinatar: 39°34′″N 2°31′″E﻿ |
| Høgd over havet | 154 moh |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 07184 |
| **Nettstad:** www.calvia.com |

**Calvià** er ein kommune på øya Mallorca, like ved forstadane til Palma, hovudstaden i den autonome regionen Balearane i Spania.

Området er eit av dei store turistområda på Mallorca med stader som Magaluf (3865), Santa Ponsa (8188), El Toro (2002), Paguera (3400), Illetas (3286), Portals Nous (2395) og Palma Nova (5975). Det er 14 strender og fire sportshamner. Det tar berre om lag 15 minutt å nå sentrum av Palma. Det er estimert at kring 1,6 millionar turistar vitjar staden kvart år, og Calvià er ein av dei rikaste kommunane i Europa. 

I 1960-åra starta Calvià å byggje ut ein komplett infrastruktur for massiv turisme med rask utbygging av hotell. Seinare vart det bygd ut fire profesjonelle golfbanar (*Club de Golf Poniente*, *Golf Sta Ponça I*, *Golf Sta Ponça II*, *Golf Sta Ponça III* og *Golf Bendinat*), vassparkar, den moderne promenaden *Paseig Calvià* og *Gran Casino Mallorca* i Sol de Mallorca, om lag 10 minuttar frå Magaluf. Sjakkolympiaden i 2004 vart halde i Calvià.

Sjå òg
------

* Magaluf
* Palma Nova
* Santa Ponsa

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames

 |
**Konservatoriet i St. Petersburg** er ein utdanningsinstitusjon i St. Petersburg før høgare musikalsk utdanning. Den fulle tittelen er: *N. A. Rimskij-Korsakov St. Petersburg Statskonservatorium* (russisk *Санкт-Петербургская государственная консерватория имени, Н. А. Римского-Корсакова*). Konservatoriet vart skipa i 1862 og er med det det eldste konservatoriet i Russland.

Historie
--------

Grunnleggjaren av konservatoriet var komponisten Anton Rubinstein. Han var leiar for konservatoriet fram til 1867, då Nikolaj Zaremba tok over. I 1871 vart Nikolaj Rimskij-Korsakov med i lærarkollegiet. Rubinstein vendte tilbake som leiar i 1887. No sette han som mål å betra kvaliteten på det og sette i gang ved å fjerna studentar som presterte dårleg, sparka eller degradera ein del professorar, skjerpa krava for innkomst og eksaminasjon og å omarbeida pensum. Men då keisardømet Russland gjorde krav om rasekvoter til konservatoriet, trekte Rubinstein seg som leiar nok ein gong.

Bygninga som enno står i dag vart bygt i 1890-åra der det gamle Bolsjoj-teateret stod før. Namnet på konservatoriet endra seg i takt med at bynamna endra seg, fyrst til *Petrograd* og deretter *Leningrad*. Opp gjennom tidene har konservatoriet uteksaminert studentar som Pjotr Tsjajkovskij, Sergej Prokofjev, Dmitrij Sjostakovitsj, Artur Kapp og Rudolf Tobias. Konservatoriet har i dag om lag 1400 studentar og 275 lærarar.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Saint Petersburg Conservatory» frå Wikipedia på engelsk, den 27. august 2012.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC
* GeoNames

 |
**Brian John McClair** (fødd 8. desember 1963 i Glasgow) er ein britisk-skotsk tidlegare fotballspelar frå Bellshill i Skottland. Han var angrepsspelar på engelske Manchester United i tida 1987-98, ein klubb han vann både ligameisterskap, FA-cupar, Cupvinnarcupen 1991 og Ligacupen 1992 med.

### Klubbspel

McClair spelte på skotske Motherwell FC i to sesongar frå 1981. Frå sommaren 1983 var han Celtic-spelar i fire år. Gjennom desse fire åra skåra han 99 mål på 145 kampar for storklubben frå Glasgow. Med Celtic vart han skotsk cupmeister i 1985 og ligameister i 1986.

Mot 850 000 pund vart McClair sommaren 1987 overført til Manchester United. Saman med Mark Hughes danna han over fleire sesongar eit målkåt spisspar for United. Her var han med om å vinne FA-cupen 1990, Cupvinnarcupen 1991 og ligacupen 1992. Perioden 1993-97 sanka han og klubben fire ligatitlar, og i 1994 vart han FA-cupvinnar for andre gong. Etter å ha hatt fast plass i startoppstillinga i åtte sesongar, måtte McClair frå 1995 for ein stor del nøye seg å vere ein mykje nytta innbytar i Manchester United. Ved sesongslutt våren 1998 fekk han gå fritt til Motherwell, der han spelte hausten 1998.

### Landslagsspel

McClair landslagsdebuterte i november 1986. Han deltok for Skottland i Fotball-EM 1992 i Sverige, der han skåra sitt fyrste landslagsmål då Skottland slo Sovjetunionen 3-0 i Norrköping. Knapt eitt år seinare, den 2. juni 1993, skåra han sitt andre mål for Skottland, i det som vart hans 30. og siste opptreden i landslagsdrakta.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Brian McClair» frå Wikipedia på engelsk, den 14. januar 2019.*

* eu-football

| * v
* d
* e
Skottland sitt landslag – EM i fotball 1992 |
| --- |
| 
* 1 Goram
* 2 Gough (lagkaptein)
* 3 McStay
* 4 Malpas
* 5 McCoist
* 6 McClair
* 7 Durie
* 8 McPherson
* 9 McKimmie
* 10 McCall
* 11 McAllister
* 12 Smith
* 13 Nevin
* 14 Gallacher
* 15 Boyd
* 16 McInally
* 17 Whyte
* 18 Bowman
* 19 McLaren
* 20 Ferguson
* Landslagstrenar: Roxburgh

 | Flagget til Skottland |
|  |
**Konstantin Fjodorovitsj Juon** ( 24. oktober 1875–11. april 1958) var ein russisk målar og scenograf tilknytt kunstrørsla Mir iskusstva. Seinare var han med og danna Samlinga av russiske kunstnarar og Det revolusjonære Russlands kunstnarforbund (AKhRR).

*Rostov om vinteren*, 1906
*Byen Torsjok i Tver*, 1914

Liv og gjerning
---------------

Juon vart fødd i Moskva og kom frå ein familie av bankmenn av sveistsisk-russisk opphav. Frå 1892 til 1898 studerte han ved *Moskvas skule i måling, bilethogging og arkitektur* der Konstantin Savitskij og Konstantin Korovin var mellom læremeistrane hans. Etter å ha fullført utdanninga ved kunstskulen tok han privatundervisning hos Valentin Serov (1898-1900).

Gjennom fleire reiser til Vest-Europa vart Juon kjend med bybileta til Camille Pissarro og andre impresjonistar, men heldt fast ved sin eigen, gjenkjennelege stil. Han vart kjend som målar av impresjonistiske landskap og med tida som sjangermålar med symbolistiske stildrag. Mellom impresjonist-landskapa er *Tverskoj-boulevarden* og *Til treeininga* (begge 1903).

Det mest kjende symbolistverket er ein syklus med gravørarbeid, *Verdas skaping*, med tema frå Fyrste mosebok (1908-12) og måleriet *Den nye planeten* (1921) som framstiller oktoberrevolusjonen som ein katastrofe av kosmiske dimensjonar. Seinare leika han med idear kring det lyriske landskapet iblanda imitasjonar av palekh-miniatyrar og ikonkunst.

År 1900 opna Juon den fyrste private måle- og teikneskulen i Moskva. Seinare underviste han ved St. Petersburgs kunstakademi og ved Surikov kunstinstitutt i Moskva. Atelieret hans i Moskva var mykje nytta av andre målarar. Han laga dekorasjonar til skodespel ved Moskva kunstteater og Malij-teateret. Også til opera-oppsetjingar laga han kulissar.

I sovjettida var Juon åra 1948-50 direktør for Kunstakademiets forskingsinstitutt, og frå 1956 til han døydde fyrstesekretær for *Unionen av sovjet-kunstnarar*.

Frimerke frå 1975 med Juon-motiv
Mot slutten av livet vart han ein strengt sosialist-realistisk kunstnar, laga måleri som *Parade på Den raude plassen den 7. november 1941* (1949). Han vann Stalinprisen i 1943, og vart tildelt Leninordenen og andre utmerkingar. Han døydde i Moskva i 1958.

Broren Paul Juon var ein kjend komponist.

Galleri
-------

* Mjuke varer, 1905Mjuke varer, 1905
* Den blå busken, 1908Den blå busken, 1908
* Tverskoj bulevard, 1909Tverskoj bulevard, 1909
* Vårleg soldag, 1910Vårleg soldag, 1910
* Utsyn over Troitse-Sergijeva Lavra frå Vokzalnajagata, 1911Utsyn over Troitse-Sergijeva Lavra frå Vokzalnajagata, 1911
* Portrett av kunstnaren si kone Klavdiya Juon, 1911Portrett av kunstnaren si kone Klavdiya Juon, 1911

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Konstantin Yuon» frå Wikipedia på engelsk, den 9. desember 2009.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Konstantin Juon**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* ULAN
* NKC

 |
Ei **konservativ kraft** er ei kraft med den eigenskapen at arbeid utført på ein lekam som flyttar seg mellom to punkt er uavhengig av kva veg lekamen tar mellom dei to punkta. På same måte vil nettoarbeidet utført på ein lekam som går i ein lukka bane av ei konservativ kraft vere lik null.

Ei konservativ kraft er berre avhengig av posisjonen til lekamen. Om ei kraft er konservativ er det mogeleg å gje ein numerisk verdi til potensialet til eit punkt. Når ein lekam flyttar seg frå ein stad til ein annan, endrar krafta den potensielle energien til lekamen med ei mengd som ikkje er avhengig av vegen lekamen tar. Om krafta ikkje er konservativ, så er det ikkje mogeleg å definere eit skalarpotensial, fordi forskjellige vegar då ville ført til forskjellige potensial. 

Gravitasjon er eit døme på ei konservativ kraft, medan friksjon er ei ikkje-konservativ kraft.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Conservative force» frå Wikipedia på engelsk, den 18. mai 2013.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  HyperPhysics - Conservative force
2. ↑  Louis N. Hand, Janet D. Finch (1998). *Analytical Mechanics*. Cambridge University Press. s. 41. ISBN 0-521-57572-9.
**Konstantin Fjodorovitsj Bogajevskij** (24. januar 1872–17. februar 1943) var ein russisk kunstmålar kjent for sine symbolistiske landskapsmåleri.

Liv og virke
------------

### Læreår

'Morgon', 1910.
Bogajevskij vart fødd i byen Feodosija aust på Krim, av foreldre med tyske og italienske aner. Sine første læretimar i kunst fekk han med Ivan Ajvazovskij.

Frå 1891 til 1897 studerte Bogajevskij ved St. Petersburgs kunstakademi i klassa til Arkhip Kuindzji. Kunsten til den unge Bogajevskij var lite velsedd på kunstakademiet, han var sågar forbigåande utestengt frå undervisninga for å «mangle talent». Trass i dette hadde Kuindzji alltid stor tiltru til eleven sin og verna om han. I 1898 reiste Bogajevskij til Italia og Frankrike. Der fekk han kjennskap til verka til Claude Lorrain, som han kunngjorde som sin rette læremeister. Første utstillinga hans i Moskva fann stad i 1898.

*Skip. Kveldssol, 1912*
### Symbolist-landskap

Etter 1900 begynte Bogajevskij å arbeide i fødebyen Feodosija. Hovedtema i verka hans vart dei symbolist-landskapa i eit ikkje-eksisterande land (mellom hans vener kjent som Bogajevia) som han berre såg i sine draumar. Landskapa minner om landskapet i heimetraktene på Krim, og ofte la målaren verka sine til fantasilandet Kimmeria. Bogajevskij vart ein populær målar etter poeten Maksimilian Volosjin publiserte ein serie med essays med tittelen Konstantin Bogajevskij. Volosjin lovprisa symbolismen i Bogajevskijs måleri. Samtidige drog ofte parallellar mellom Bogajevskij og Nicholas Roerich.

Bogajevskij var medlem av Mir iskusstva (Unionen av russiske kunstnarar) og *Zjar-Tsvet*. I 1906 stilte han ut sine måleri på *Exposition de l'Art Russe* i Paris, organisert av Sergej Djagilev. Fire år seinare la han ut på ei reise til Vest-Europa, vitja mellom anna Italia. Han vart der kjent med målarkunsten til Albrecht Dürer, Albrecht Altdorfer og Andrea Mantegna. Kunst av desse fekk sterk innverknad på Bogajevskij og hans seinare verk.

### Heim til Feodosija

*Oljeriggar i Baku*, 1931
Bogajevskij flytta i 1912 til Feodosija, der han heldt seg resten av livet sitt. Han opprettheldt eit mangeårig venskap med ein annan kjend feodosiar, ein tiljublar av eit ikkje-eksisterande land, Aleksandr Grin. Også med Koktebel-gruppa i russisk intelligentsia pleia han eit nært tilhøve, der i mellom med Maksimilian Volosjin, Marina Tsvetajeva og Osip Mandelstam.

Etter oktoberrevolusjonen minka interessa for Bogajevskij sine måleri. Han vart likevel ikkje forfølgd av sovjeta. Eit verk frå 1932, *Hamn i ein førestilt by*, vart til og med prisa som eit sosialist-realistisk måleri av kraftverkstasjonen ved elva Dnjepr.

Konstantin Bogajevskij døydde i heimbyen Feodosija.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Konstantin Bogaevsky» den 11. mars 2009.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Konstantin Bogajevskij**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* SUDOC
* ULAN

 |
**Konstantin Ivanovitsj Gorbatov** (17. mai 1876–24. mai 1945) var ein russisk post-impresjonistisk målar.

Liv og gjerning
---------------

Gorbatov var fødd i Stavropol i provinsen Samara. Han budde i Riga frå 1896 til 1903, og studerte ingeniørvitskap før han gjekk i målarlære. Gorbatov flytta til St. Petersburg i 1904 og studerte ved ein høgre skule der han lærte teknisk teikning. Deretter tok han til med arkitektur i St. Petersburgs kunstakademi, før han studerte kunstmåling med Nikolaj Dubovskij. Gorbatov fekk stipend og studerte kunst i Roma og på Capri. Han vende tilbake til St. Petersburg og deltok på Peredvizjnikij sine utstillingar.

*Utsyn mot ein gammal by*
Gorbatov forlet Russland for godt i 1922 i kjølvatnet av oktoberrevolusjonen. Han slo seg ned på den italienske øya Capri, men flytta i 1926 til Berlin og budde der til han døydde. I Berlin vart han med i ein sirkel av russiske emigrantkunstnarar, så som Leonid Pasternak, Vadim Falilejev og Ivan Mjasojedov. Han vart ein velkjend og etablert kunstnar. Gorbatov reiste i 1930-åra rundt om kring i Europa. Han vitja Palestina og Syria i 1934 og 1935, og var ofte innom Italia.

Gorbatovs kunst vart erklært uynskt i Nazi-Tyskland og familien måtte deretter klare seg med lite. Etter som han var borgar av Sovjetunionen hadde han forbod mot å forlate Tyskland medan verdskrigen pågjekk. Gorbatov døydde den 12. mai 1945, kort etter den allierte sigeren over Tyskland. Kona hans tok livet sitt 17. juli 1945.

Gorbatov testamenterte arbeida sine til kunstakademiet i Leningrad. Verka vart overlevert Moskva regionale museum for historie og kunst, og har sidan vore utstilt i Ny-Jerusalem-klosteret.

Verk i utval
------------

* Symjande kvinner, 1902Symjande kvinner, 1902
* Kitezj, 1913Kitezj, 1913
* Troitse-Sergijev Posad, 1915Troitse-Sergijev Posad, 1915
* Den drukna byen, 1933Den drukna byen, 1933

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Konstantin Gorbatov» frå Wikipedia på engelsk, den 8. november 2009.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Konstantin Gorbatov**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* SUDOC
* ULAN

 |
**François Barraud**, (14. november 1899–11. september 1934), var ein sveitsisk kunstmålar. Bileta hans verta rekna til kunstretninga Neue Sachlichkeit (*ny saklegdom*).

'Atelieret', 1928
'Pløying', 1929

Liv og gjerning
---------------

Barraud var fødd i La Chaux-de-Fonds. I yngre år gjekk han i lære for å verte målar og gipsarbeidar. Han gjekk i 1911 eit kveldskurs i teikning og modellering på ein skule i heimbyen, og livnærte seg det neste tiåret som handverkar. I 1922 arbeidde han i Reims i Frankrike. Han heldt si første kunstutstilling i heimbyen i 1919, same året deltok han på ei nasjonal utstilling i Basel. År 1924 reiste han til Paris for å studere kunst i Louvre. Dei neste åra måla han ei rekke stilleben og bilete av menneske, mellom anna laga han fleire dobbelportrett av seg sjølv og kona si. Hans presise, realistiske stil med bruk av detaljerte teikningar og klare, jamne fargar utvikla seg under påverknad frå gamle flamske og franske meistrar som han hadde studert ved Louvre. 

Barraud var plaga med sjukdom heile sitt vaksne liv. Han slo seg ned i Genève i 1931. Der døydde han av tuberkulose tre år seinare, knapt 35 år gammal.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Francois Barraud» frå Wikipedia på engelsk, den 13. august 2011.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Francois Barraud**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* ULAN
* SIKART

 |
**Hjalmar** er eit nordisk mannsnamn med opphav i det norrøne *Hjálmarr*. Namnet er danna av *hjalmr*, som betyr 'hjelm', og sisteleddet *-ar*, som kan koma frå dei urnordiske orda *\*hariaR*, 'krigar', eller *\*wariaR*, 'forsvarar'. Hjalmar har namnedag den 16. januar i Noreg og Sverige og den 20. november i Finland.

«Hjallis» er ei kjæleform av namnet. Kvinnelege former kan vera Hjalma og Hjalmara.

Bruk
----

Hjalmar er eit nokså sjeldent namn, men variantane *Jari* og *Jalmari* er utbreidde i Finland. I 2008 heitte 45 942 eller 2 % av finske menn Jari og 27 232 eller 1 % Jalmari.

Hjalmar var mykje brukt for norske gutebarn på 1880- og 1890-talet.

Kjende namneberarar
-------------------

* Hjalmar Løberg (1830-1906), norsk stortingsmann
* Hjalmar Falk (1859-1928), norsk språkforskar
* Hjalmar Branting (1860-1925), svensk statsminister, vinnar av Nobels fredspris
* Hjalmar Borgstrøm (1864-1925), norsk komponist
* Hjalmar Johansen (1867-1913), norsk offiser og polfarar
* Hjalmar Riiser-Larsen (1890-1965), norsk offiser
* Hjalmar Gullberg (1898-1961), svensk forfattar
* Hjalmar Johannesen (1907-1959), norsk idrettsmann
* Hjalmar «Hjallis» Andersen (f. 1923), norsk skeiseløpar

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Hjalmar» frå Wikipedia på bokmål, den 16. januar 2009.*
Koordinatar: 70°45′0″S 74°35′0″W﻿

**Latady Island** er ei låg, isdekt øy utanfor Antarktis. Ho er kring 60 km lang og nesten 40 km brei, og ligg 72 km sør for Charcot Island og vest for Aleksanderøya og har eit aredal på 3300 km². Øya vart omtrentleg posisjonert, observert og skildra frå lufta av sir Hubert Wilkins i 1929, men han såg ikkje at det var ei øy. Latady Island vart først fotografert frå lufta av Ronne antarktiske forskingsekspedisjon (RARE), 1947-1948 og kartlagd frå desse bilete av Searle frå Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS) i 1960. Latady Island vart namngjeven av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) etter William R. Latady, ein flyfotograf og navigatør under Ronne antarktiske forskingsekspedisjon (RARE).

Sjå òg
------

* Composite Antarctic Gazetteer
* Antarktiske og subantarktiske øyar
* Antarktiske øyar sør for 60 °S
* SCAR
* kravområde i Antarktis

Kjelder
-------

 Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Latady Island» (innhald frå Geographic Names Information System).


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Brianne Theisen-Eaton** (fødd 18. desember 1988) er ein kanadisk tidlegare friidrettsutøvar frå småbyen Humboldt i Saskatchewan som tevla i mangekamp. Ho vann to VM-sølv og ein olympisk bronsemedalje i sjukamp.

Aktiv
-----

Theisen-Eaton gjorde personbeste i sjukamp under verdsmeisterskapen 2013 i Moskva, med 6 530 poeng sikra ho seg sølvmedaljen i tevlinga. Vårvinteren 2014 vart ho også nummer 2 i femkampen ved innandørs-EM, Nadine Broersen frå Nederland vann ganske klart. Sommaren 2014 forbetra Theisen-Eaton den personlege rekorden i sjukamp til 6 597 poeng under samveldeleikane i Glasgow, der ho var heilt suveren.

På tampen av mai 2015 sette Theisen-Eaton kanadisk rekord i sjukamp då ho for andre gong sigra i meistermötet i Götzis, ho vann også i 2013. Med 6 808 poeng presterte ho livsbeste som mangekjempar. Knappe tre månader seinare enda ho opp med 6 554 poeng ved VM i Beijing, nok til å vinne sølv, men ikkje til å truge Jessica Ennis-Hill i kampen om gullmedaljen. 

I mars 2016 vann Theisen-Eaton femkamptevlinga ved innandørs-VM i Portland, etter å ha sanka 4 881 poeng. I mai viste ho styrke då ho med 6 765 poeng gjekk til topps i Götzis-stemnet. Under Sommar-OL i Rio de Janeiro plukka ho 6 653 poeng og la beslag på bronsemedaljen, men var over 100 poeng bak dei to andre medaljvinnarane; Nafissatou Thiam og Jessica Ennis-Hill.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* VM 2009 i Berlin: Nr 15 – 5 949 poeng
* OL 2012 i London: Nr 10 – 6 383 poeng
* VM 2013 i Moskva: Sølvmedalje – 6 530 poeng, bakom Hanna Melnytsjenko (6 586 p)
* VM 2015 i Beijing: Sølvmedalje – 6 554 poeng, bakom Jessica Ennis-Hill (6 669 p)
* OL 2016 i Rio de Janeiro: Bronsemedalje – 6 653 poeng

Brianne Theisen gifta seg med Ashton Eaton i 2013.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Brianne Theisen-Eaton» frå Wikipedia på engelsk, den 24. juli 2021.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
**Frank-Peter Roetsch** (fødd 19. april 1964) er ein tysk tidlegare skiskyttar frå Güstrow i Mecklenburg-Vorpommern, som representerte DDR. Han vann fem gullmedaljar i VM i skiskyting, to av desse i stafett, og to gullmedaljar i olympiske leikar, begge individuelt. Åra 1983-89 tok han sju gullmedaljar og seks sølvmedaljar i ulike VM og OL, åtte av medaljane kom i individuelle øvingar. Han vann verdscupen i skiskyting både i 1984, 1985 og 1987.

Aktiv
-----

Roetsch slo gjennom med i ein smell i 1983-sesongen. Knapt 19 år gammal tok han sølvmedaljen på 20 km og vart nummer fire på 10 km i skiskyting-VM. Han fekk rimelegvis plass på DDR sitt lag i 4x5 km stafett, og tok der med seg ytterlegare ein sølvmedalje. Også under vinter-OL 1984 tok han ein sølvmedalje då han på 20 km kopierte prestasjonen frå VM året før. OL-sesongen elles var framifrå, då han gjekk heilt til topps i verdscupen i skiskyting.

Roetsch forsvarte tittelen som verdas beste skiskyttar i 1985. Han var elles den fyrste skiskyttaren som tok i bruk skøyteteknikken i løypa, då han det året sigra klart i eit verdscuprenn i Oberhof. I VM i skiskyting 1985 lukkast han ikkje individuelt, men fekk eit nytt stafett-sølv med DDR. Under VM i Oslo 1986 fekk Roetsch for femte gong ein sølvmedalje, også då i stafett.

I 1987 var Roetsch den klart beste skiskyttaren i verda og sikra seg sigeren i verdscupen for tredje gong. Endeleg lukkast han fullt ut i ein verdsmeisterskap, i Lake Placid steig han til topps i alle tre øvingane; 20 km, 10 km og 4x5 km stafett med DDR. Saman med Jürgen Wirth, Matthias Jacob og André Sehmisch syrgde han for ein suveren siger til DDR. Også i dei olympiske leikane i 1988 imponerte Roetsch med å vinne begge dei individuelle tevlingane.

Roetsch vann sitt siste VM-gull i 1989 då han i lag med Frank Luck, Sehmisch og Birk Anders vart verdsmeistrar i stafett i Feistritz. 

Han la opp som skiskyttar i 1992.

### Medaljar og besteplasseringar i internasjonale meisterskap

* VM i skiskyting 1983 i Antholz: Sølvmedalje på 20 km og i stafett
* Vinter-OL 1984 i Sarajevo: Sølvmedalje på 20 km
* VM i skiskyting 1985 i Ruhpolding: Sølvmedalje i stafett, nr 8 på 10 km
* VM i skiskyting 1986 i Oslo: Sølvmedalje i stafett og nr 4 på 20 km
* VM i skiskyting 1987 i Lake Placid: Gullmedalje i alle tre øvingane
* Vinter-OL 1988 i Calgary: Gullmedalje på 20 km og 10 km
* VM i skiskyting 1989 i Feistritz: Gullmedalje i stafett, nr 5 på 10 km
* VM i skiskyting 1991 i Lahti: Nr 7 på 20 km
* Vinter-OL 1992 i Albertville: Nr 9 på 10 km

Kjelder
-------

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* Munzinger (sport)

 |