Koordinatar: 45°20′19″N 36°28′5″E﻿

**Kertsj** (ukrainsk Керч, russisk Керчь, krimtatarisk *Keriç*, gammalaustslavisk: Кърчевъ, gammalgresk: Παντικάπαιον, *Pantikapaion*, tyrkisk *Kerç*) er ein by på Kertsjhalvøya aust på Krimhalvøya, og er eit viktig senter for industri, transport og turisme i Ukraina. Kertsj vart grunnlagd for 2600 år sidan og vert rekna som ein av dei eldste byane i Ukraina.

Byen er òg ein viktig industriby, i området er det store jernforekomster. Andre viktige næringsvegar er skipsfart, fiskeri, skipsbygging og turisme. Frå byen går det jarnbane over sundet til han russiske sidan. Byen har 28 skular, 9 institutt knytte til russiske og ukrainske universitet, polyteknisk høgskule, medisink utdanning og seks tekniske skular. Byen er administrasjonssenter for Kertsj kommune.

Historie
--------

Kertsj
Utgravingar ved byen Majak ved Kertsj har vist busetjingar som stammar frå tida mellom 1600- og 1400-talet f.Kr. På 700-talet vart den greske byen *Pantikapaion* (*Panticapaeum*) grunnlagt ved Kertsj av jonarar frå Milet. Pantikapaion gav namn til den siste attiske kunststilen (370–320 f.Kr.). Pantikapaion vart seinare den viktigaste byen i Det bosporanske riket (som fått namnet sitt av Kertjsundet, som den gongen vart kalla *Kimmeriska bosporen*) og hadde stor tyding som hamneby og handelsby.

Kertj kom seinare under Romarriket, Austromarriket, Genova og Krim-khanatet. Krimkhanarane bygde fortet Jenikale ved byen. Ved freden i Kutsjuk-Kainardji i 1774 vart Kertsj overført til Tsar-Russland. På 1830-talet starta ein omfattande utgravingar av dei antikke kulturminna i Kertsj.

Byen vart svært øydelagt i 1855 under Krimkrigen, og igjen under andre verdskrigen.

I 1900 vart den store metallurgiske fabrikken grunnlagt og denne er enno i verksemd.

Under andre verdskrigen vart byen først erobra av tyskarane i november 1941. 30. desember sette den raude armeen i gang ein motoffensiv i eit amfibieåtak over Kertsjsundet, og gjenerobra byen, men 17. mai 1942 var Kertsj igjen på tyske hender. Under offensiven i Ukraina vinteren og våren 1944 tok sovjetarane òg Krim tilbake, denne gongen for godt. Kertsj vart gjenerobra 11. april.

Klima
-----

Kertsj har eit fuktig subtropisk klima (Köppen si klimaklassifisering *Cfa*) med kjølige til kalde vintrar og varme til heite somrar. 


| Klimadata for Kertsj |
| --- |
| Månad | Jan | Feb | Mar | Apr | Mai | Jun | Jul | Aug | Sep | Okt | Nov | Des | År |
| Varmerekord °C | 15.6 | 17.5 | 23.4 | 26.8 | 30.6 | 34.9 | 37.4 | 37.2 | 33.2 | 30.9 | 22.7 | 19.4 | 37,4 |
| Normal maks. temp. °C | 3.5 | 3.8 | 7.8 | 14.3 | 20.2 | 25.0 | 28.1 | 27.8 | 22.6 | 16.3 | 9.8 | 4.3 | 15,4 |
| Døgnmiddeltemp. °C | 0.6 | 0.4 | 3.8 | 9.8 | 15.4 | 20.3 | 23.4 | 23.1 | 17.9 | 12.2 | 6.2 | 2.4 | 11,3 |
| Normal min. temp. °C | -2.1 | -2.6 | 0.5 | 5.8 | 10.8 | 15.5 | 18.6 | 18.4 | 13.3 | 8.3 | 3.2 | -0.3 | 7,5 |
| Kulderekord °C | -23.7 | -23.1 | -15.6 | -6.5 | -0.6 | 3.4 | 9.9 | 7.5 | 1.0 | -5.4 | -11.8 | -17.6 | −23,7 |
| Nedbør (mm) | 33 | 32 | 33 | 31 | 30 | 55 | 35 | 50 | 37 | 29 | 44 | 43 | 452
 |
| Normal mengd nedbørdagar | 10 | 9 | 10 | 11 | 9 | 10 | 6 | 6 | 8 | 9 | 11 | 11 | 110 |
| Normale månadlege solskinstimar | 71.3 | 87.6 | 145.7 | 189.0 | 272.8 | 306.0 | 334.8 | 306.9 | 252.0 | 182.9 | 90.0 | 55.8 | 2 294,8 |
| *Kjelde nr. 1: Pogoda.ru.net* |
| *Kjelde nr. 2: HKO (sun only 1961-1990).* |

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Kertch» frå Wikipedia på engelsk, den 15. september 2012.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  «Pogoda.ru.net» (på russisk). May 2011. Henta 21 April 2012.
2. ↑  Climatological Information for Kerc', Russland Arkivert 2014-03-07 ved Wayback Machine. accessed 21 April 2012.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Webkamera Arkivert 2008-07-23 ved Wayback Machine.

| * v
* d
* e
Den autonome republikken Krim |
| --- |
| Administrativt senter: **Simferopol** |
| Alusjta**·** Armjansk**·** Bakhtsjisaraj**·** Bilohirsk**·** Dzjankoj**·** Feodosia**·** Jalta**·** Jevpatoria**·** Kertsj**·** Krasnoperekopsk**·** Saky**·** Sudak**·** Sjtsjolkine |  |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC
* GeoNames

 |