recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Den komplette grafen K5 er ein graf med fem nodar som alle er knytte opp til kvarandre med kantar.
**Grafteori** er den greina av matematikk der ein studerer eigenskapane til grafar.
Ein graf består av ei mengd *hjørne* eller *nodar*, og ei mengd *kantar*, der kvar kant bind saman to hjørne. På figuren er eit døme på ein graf med fem nodar og ti kantar.

Formelt er det vanleg å definera ein graf {\displaystyle G} som eit par {\displaystyle (V,E)}, der {\displaystyle V} er ei ikkje-tom mengd med nodar, og E er ei mengd med undermengder av {\displaystyle V} der kvar undermengd har to element.
Strengt tatt er grafen desse mengdene av hjørne og kantar – ikkje teikninga av dei.

Grafteori vart grunnlagd av Leonhard Euler då han publiserte ein artikkel om problemet «Bruene i Königsberg» i 1736.

Grafteoretiske omgrep
---------------------

To hjørne er **naboar** viss dei er forbunde med ein kant. Ein kant er **insident til** hjørna som han bind saman. 

Ein graf er **enkel** viss det aldri er meir enn éin kant mellom to naboar, og ingen hjørne er nabo med seg sjølv. Ein slik kant blir kalla ei **løkke**. Ein graf som inneheld løkker, eller som inneheld naboar som er forbunde med meir enn éin kant, blir kalla ein **multigraf**.

En **veg** i ein graf er ei mengd kantar i rekkefølgje, slik at to kantar etter kvarandre alltid har eit hjørne felles. Ein **sti** er ein veg der kvart hjørne opptrer høgst éin gong. Ein **sykel** er ein veg der det første og det siste hjørnet er det same, mens alle andre hjørne opptrer høgst éin gong.

Ein planar graf er ein graf som kan teiknast i eit plan eller på ei kuleflate slik at ingen kantar kryssar kvarandre. 
Ein graf er **samanhengande** viss kvart par av ulike hjørne er knytte saman med ein sti.

To grafar er **isomorfe** viss det finst ei avbilding frå hjørna i den eine grafen til hjørna i den andre grafen, slik at to hjørne er naboar i den første grafen *viss og berre viss* dei korresponderande hjørna er naboar i den andre grafen.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Grafteori**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NDL

 |
**Wally Gold** (15. mai 1928–7. juni 1998) var ein USA-amerikansk musikar, songar, plateprodusent og plateselskapdirektør frå Teaneck i New Jersey.

Gold var først saksofonist i eit U.S. Navy-band under andre verdskrigen. Etter krigen byrja han å syngje i gruppa The Four Esquires, og turnerte med dei til seint i 1950-åra. I 1960 slo Gold seg saman med Aaron Schroeder og i lag skreiv dei to store hittar for Elvis Presley, «It's Now or Never» (1960) og «Good Luck Charm» (1962). På denne tida skreiv Gold òg Lesley Gore-hitten «It's My Party». Songane til Gold er blitt spelte av mange artistar, som Duane Eddy sin «Because They're Young», Gene Pitney sin «Half Heaven-Half Heartache» og «Take Me Tonight», Nat King Cole sin «Time and the River», og songar for Paul Petersen og Pat Boone.

I midten av 1960-åra vart Gold henta inn som fast produsent for Columbia Records, der han produserte album for Tony Bennett og Jerry Vale, og Barbra Streisand-albumet «What About Today?» i 1969.

I 1970-åra gjekk Gold over til å bli visedirektør og dagleg leiar for musikkorganisasjonen til Don Kirshner, der han oppdaga og produserte bandet Kansas. Han arbeidde òg med andre prosjekt, som TV-showet *Musical Chairs* (1975) og TV-komiserien *A Year at the Top* (1977) med Paul Shaffer og Greg Evigan.

Etter han slutta i musikkindustrien, arbeidde Gold som reisebyråagent fram til han døydde av kolitt i 1998, 70 år gammal.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Wally Gold» frå Wikipedia på engelsk, den 22. mai 2020.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. 1 2  Doc Rock. «The Dead Rock Stars Club 1998 – 1999». Thedeadrockstarsclub.com. Henta 31. mars 2013.
2. 1 2  Leigh, Spencer (15 Jun 1998). «Obituary: Wally Gold». Independent.
3. ↑  TUMPOSKY, ELLEN (18 Feb 2015). «Brooklyn woman recalls origins of Lesley Gore's 'It's My Party' from teen outburst». *Gore's number-one hit «It's My Party»* (NEW YORK DAILY NEWS).
4. ↑  Editor (11 Jan 2016). «Rock band Kansas coming to Cone Denim Entertainment Center». Greensboro News & Record. greensboro.com.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)

 |
**Walter Fyrst** (6. juli 1901–22. februar 1993) var ein norsk filmprodusent, manusforfattar, regissør og nasjonalsosialistisk politikar frå Oslo.

Walter Fyrst eigde produksjonsselskapet Fyrst-Film, og produserte i tillegg til reklame- og propagandafilm også ei rekke spelefilmar. Han vart i 1920-30-åra saman med Ottar Gladtvet rekna som ein av dei leiande innan norsk reklamefilm, lenge før dei eigentlege reklamebyråa såg dagens lys på 1950-talet. 

Fyrst var med og stifta Nasjonal Samling (NS) på byrjinga av 1930-talet, men meldte seg snart ut att. I løpet av 1930-åra var han aktiv til å promotere Arbeidstenesta (AT) og arrangerte fleire sommarleirar for å få til ei friviljug Arbeidsfylking. Fyrst var òg medlem i Fedrelandslaget.

I 1941 fornya han medlemsskapet i NS og vart partiet sin propagandasjef. Han går for å vera opphavsmannen til dei fargesterke og stereotype plakatane som prega NS sin propaganda både før og under Den andre verdskrigen. Dei filmane han produserte, regisserte og skreiv manus til i perioden 1940-44 inneheldt alle meir eller mindre preg av nasjonalsosialistisk ideologi.

Han vart dømd i landssvikoppgjeret i 1945, men som eit døme på den pragmatiske haldninga som herska i enkelte miljø etter krigen kan nemnast at han så tidleg som i 1948 vart tilsett i firmaet til ingen ringare enn den berømte motstandsmannen Max Manus.

Filmproduksjonar
----------------

* 1927 - Troll-elgen
* 1927 - Teddy paa biltur (animasjonsfilm)
* 1928 - Cafe X
* 1932 - Prinsessen som ingen kunne målbinde
* 1942 - Vi er Vidkun Quislings hirdmenn
* 1943 - Unge viljer
* 1944 - Brudekronen
* 1944 - Villmarkens lov
* 1955 - Hjem går vi ikke

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* VIAF
* ISNI
* BNF
* BNF (data)

 |
Uranienborg på måleri av Constantin Hansen.
Skisse av Uranienborg med renessansehage ikring.
Koordinatar: 55°54′28″N 12°41′46″E﻿
**Uranienborg observatorium**  var eit av Tycho Brahes observatorium på øya Ven (Hven) i Øresund, bygd ikring 1580. Det viktigaste føremålet med Uraninenborg var astronomiske observasjonar, og difor kan alle balkongane og tårna fungera som plattform for dei instrumenta som vart nytta til til dette. Observatoriet var plassert slik at det meste av himmelkvelven kunne dekkjast. Då Brahe kom til at observatoriet ikkje lenger stetta krava han hadde til observasjonar av stjernehimmelen, fekk han bygd det meir eigna observatoriet Stjerneborg i nærleiken. Stutt tid etter at Brahe døydde, vart Uranienborg øydelagt.

Ein 5,5 meter høg og 75 meter lang kvardatisk mur omgav Uranienborg. Murens fire hjørne var med stor presisjon plassert mot dei fire verdshjørna, nord, sør, aust, vest. Innanfor muren låg ein hage som Tycho Brahe hadde utforma sjølv. I midten av ei opa sirkelforma flate stod hovudbygningen i raud tegl, rikt dekorert med arkitektoniske detaljar. Sentralbygningen var berre på 15 x 15 meter i grunnplanet, men med kjellar, to hovudhøgder og loft. Bygningen var ikkje berre eit observatorium, men òg heimen til Tycho Brahe og familien hans, og det var dessutan plass til å take imot dei kongeleg, tre gjesteforskarar og åtte studentar, det var òg eit laboratorium og anna i bygningen.

Øya Ven hadde Tycho Brahe fått av kong Frederik II for å kunne drive med stjerneforsking. Bygningen var sterkt inspirert av hollandsk arkitektur, men i store drag ein kopi av villaen *Rotonda* ved Vicenza som Palladio hadde teikna. Namnet Uranienborg er avleia av Urania som i gresk mytologi er ei muse.

Bakgrunnsstoff
--------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* VIAF
* GND
* BNF
* BNF (data)
* GeoNames

 |
Uranienborg med Uranienborg kyrkje. Slottsparken med Slottet sentralt i biletet. Fotografi frå 2015.
Kart over Uranienborg frå om lag år 1900.
**Uranienborg** er eit strok i Bydel Frogner i Oslo med diffus avgrensing, men med hovudparten liggjande mellom Holtegata i nordvest, Uranienborgveien i nordaust, Briskebyveien og Riddervoldgate i sørvest, og Inkognitogata i søraust. Uranienborg terrasse aust for Uranienborgveien vert dessutan gjerne rekna med til stroket, og mange tek med heile Inkognitogata og Inkognito terrasse.

Stroket har namn etter ei gamal løkke som vart skild ut garden Frogner. For det meste er Uranienborg eit bustadstrok med bygardar i elegant utforming. Utbygginga tok til på 1880-talet, og Uranienborg kyrkje vart vigsla i 1886. Bustadbygginga mellom Uranienborgveien og Riddervolds gate tok til ved Uranienborgveien ikring år 1885 med bygardane Oscars gate 35-39 og 32-34, og bygardane Riddervolds gate 7 og Oscars gate 59.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
**Wally Heider** (1923–1989) var ein amerikansk lydteknikar og studioeigar - Wally Heider Studios. Etter ein karriere som lydteknikar i 1940- og 1950-åra, var han viktig i å fange lyden av San Francisco Sound seint i 1960- og tidleg i 1970-åra. Mange album på lista til magasinet Rolling Stone over dei 500 beste albuma gjennom tidene vart spelte inn i studioet hans, som *Volunteers* av Jefferson Airplane, *Everybody Knows This Is Nowhere* av Neil Young med Crazy Horse, *Déjà Vu* av Crosby, Stills, Nash & Young, *Electric Warrior* av T. Rex, *Tupelo Honey* av Van Morrison, *American Beauty* av Grateful Dead, *Green River* av Creedence Clearwater Revival og *Abraxas* av Santana.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Wally Heider» frå Wikipedia på engelsk, den 7. juli 2017.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene: Mal:Fotnotelistee*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Wally Heider ved The Internet Movie Database (IMDb)
* Offisiell nettstad

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)

 |
**Gargrave** er ein stor landsby og eit sivilt sokn (*civil parish*) i Craven i North Yorkshire i England. Staden har 1 764 innbyggjarar (2001).

Litt sør for byen ligg ruinane av ein romersk villa som no er kjend som Kirk Sink. Villaen var dekorert med mosaikk med tessellering, og kan ha tilhøyrd ein britisk-romersk familie.

Herskapshuset Gargrave House frå 1917 blei teikna av den kjende skotske arkitekten James Dunn.

Leeds og Liverpoolkanalen krysser elva Aire.

Transport
---------

Byen ligg ved elva Aire og Leeds og Liverpoolkanalen, ei ferdselsåre som tidlegare var viktig for transport og i dag mest blir brukt til turisme.

Den travle hovudvegden A65, som går frå Leeds til Kendal i Lake District, går gjennom landsbyen. Gargrave jernbanestasjon gjev samband med Leeds i aust og Morecambe og Carlisle i vest. Gargrave har også bussamband til Skipton, Settle, Malham, Barnoldswick og Preston.

Kjelder
-------

1. ↑  *Neighbourhood statistics*, arkivert frå originalen 18. juni 2015, henta 18. juni 2015
2. ↑  «Kirk Sink Villa» Arkivert 2015-09-23 ved Wayback Machine. og «Kirk Sink Villa Mosaics» Arkivert 2015-09-23 ved Wayback Machine. cravenmuseum.org

* *Denne artikkelen bygger på «Gargrave» frå Wikipedia på engelsk, den 18. juni 2015.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Gargrave ved britishlistedbuildings.co.uk

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Ariel** er den fjerde største av dei 27 kjende månane til Uranus. Ariel går i bane og roterer i ekvatorialplanet til Uranus, som er nesten vinkelrett til banen til Uranus rundt sola, og har derfor ein ekstrem årstidssyklus. 

Ariel vart oppdaga i oktober 1851 av William Lassell og kalla opp etter ein karakter i to forskjellige litteraturverk. Så langt som 2012 er det meste av den detaljerte kunnskapen ein har om Ariel frå ei enkel forbiflyging av Uranus av romfartøyet *Voyager 2* i 1986, som klarte å ta bilete av kring 35 % av overflata til månen. Det er ingen aktive planar om å studere månen i større detalj. 

Etter Miranda, er Ariel den nest minste av dei fem store månane til Uranus, og den som ligg nest nærast planeten. Han er av dei minste av dei 19 kjende sfæriske månane i solsystemet (14. minste diameter) og ein trur at han består av omtrent like delar is og stein. Som alle Uranus-månane oppstod truleg Ariel frå ei akkresjonsskive som krinsa rundt planeten kort tid etter han vart danna, og som andre større månar er han truleg differensiert, med ei indre kjerne av stein, omgjeve av ein mantel av is. Ariel har ei kompleks overflate som består av mange krater og eit system av skråningar, kløfter og ryggar som skjer gjennom kraterterrenget. Overflata syner teikn av nyare geologisk aktivitet enn dei andre Uranus-månane, truleg på grunn av tidvassoppvarming.

Kjelder
-------

* «Ariel: Overview» Arkivert 2007-06-09 ved Wayback Machine. - NASA Solar System Exploration

| * v
* d
* e
Månane til Uranus |
| --- |
| *I hovudsak lista opp etter aukande avstand frå Uranus.* |
| Indre | Ringane til Uranus · Cordelia · Ophelia · Bianca · Cressida · Desdemona · Juliet · Portia · Rosalind · Cupid · Belinda · Perdita · Puck · Mab |
| Større (runde) | Miranda · Ariel · Umbriel · Titania · Oberon |
| Ytre (ujamne) | Francisco · Caliban · Stephano · Trinculo · Sycorax · Margaret · Prospero · Setebos · Ferdinand |
Gare Loch.
**Gare Loch** eller **Gareloch** (skotsk-gælisk *An Gearr Loch*) er ein *sea loch* eller fjord i Argyll and Bute i Skottland.

Fjorden strekkjer seg 10 km nordover frå Firth of Clyde og har ei breidde på 1,5 km. Fjorden går gjennom eit smalt område kalla Rhu. Landsbyen Rosneath ligg på vestsida like nord for Rosneath Point og har gjeve namn til Rosneathhalvøya som skil Gare Loch frå Loch Long lenger vest. Området ligg i det tidlegare grevskapet Dunbartonshire.

Byen Helensburgh ligg på austsida av fjorden. Lenger nord på austsida ligg Faslane marinebase, basen til den britiske atomubåten Trident. Fjorden var òg ein stor marinebase under den andre verdskrigen og vart nytta som ankringsplass for skip i opplag i 1950-åra. Eit skipsopphoggerverft låg her fram til 1980-åra og er i dag ein del av marinebasen.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Kart over Gherr Loch (Gair Loch), om lag 1600 Arkivert 2012-12-23 ved Archive.is, National Library of Scotland

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Gare Loch» frå Wikipedia på engelsk, den 15. januar 2010.*

Koordinatar: 56°2′0″N 4°49′0″W﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Finn Christian Knudsen** (13. oktober 1868–24. august 1955) var ein norsk ingeniør, næringsdrivar og politikar frå Porsgrunn. Han representerte partiet Høgre på Stortinget 1922-24. Jørgen Knudsen var far hans.

Finn C. Knudsen utdanna seg til skipsingeniør og praktiserte ei tid som skipsbyggjar, mellom anna i Glasgow i Skottland. Frå 1890-åra var dreiv han i mange år Langesundfjordens Buxerselskab. Han starta eller stod bak ei mengd forretningstiltak, nokre av desse gjorde han til ein rik mann. Såleis kom Knudsen til å prege mykje av næringslivet i Skiensfjorden fram til utbrotet av andre verdskrigen. Til ulike tider var han styreleiar i Eidanger Sparebank, Skiensfjordens Kreditbank, Traag Iscompagnie, Bratsberg Bruk og Norsk Metallverk/Porsgrund Metalverk A/S.

Knudsen var ordførar i Eidanger kommune periodane 1908-10 og 1917-19. Han var stortingsrepresentant 1922–24, vald frå valkrinsen Notodden, Skien, Porsgrund, Brevik, Kragerø, Risør, Arendal, Grimstad. På Stortinget var han medlem i Justiskomiteen.

Knudsen var aktiv siglar, mangeårig formann Langesundfjordens Seilforening. Han støtta IF Urædd, der han vart utnemnd til heidersmedlem i 1919. Han gav også ut to bøker med lokalhistorie.

Kjelder
-------

* Wessel, Ellen (1999). *Våre besteforeldre*. Forl. Grenland. ISBN 8291986150.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Historisk befolkningsregister
* PolSys

 |
**Garmon** (russisk гармо́нь), ofte kalla **garmosjka**, frå **garmonika** (russisk гармо́ника), som tyder 'harmonikа'), er ein type russisk knappetrekkspel. Det har to knapperader på høgre sider som gjev noter på ein diatonisk skala], og minst to rader på venstre side som speler hovudakkordane i tonearten til instrumentet og dei harmoniske molltonane til parallelltoneartane hans. Mange instrument har fleire knappar på høgresida med nyttige halvnoter, tilleggsakkordar på venstresida i tilknytte toneartar, og ei rekkje frie bassknappar som gjer det lettar å spela bass til melodiar.

Instrumentet blir brukt til å spela russisk folkemusikk og populærmusikk, og er viktig i musikktradisjonar frå Kaukasus (ossetisk, azerisk, armensk, georgisk, tsjerkessisk, osb.) og mariar i Volga- og Uralområda. Instrumentet er også utbreidd i Slovenia, der det er kjent som harmonika. Den slovenske spelestilen er forskjellig frå den russiske. Det finst over 300 populære ensemble for instrumentet i Slovenia, som regel sett saman av fleire songarar og ein trekkspelar.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Garmon» frå Wikipedia på engelsk, den 21. oktober 2021.*
| Uralsk |
| --- |
| Horisonten til UralskHorisonten til Uralsk |
| 

|  |
| --- |
| Byvåpenet til Uralsk |
| **Byvåpenet til Uralsk** |

 |
| Styresmakter |
| Land  Oblast |  Kasakhstan  Vest-Kasakhstan oblast |
| Grunnlagd | 1584 |
| Akim | Sagynbek Mutasjev |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  700 km² |
| Innbyggjarar  - By    - folketettleik | 210 600   300/km² |
| Koordinatar | 51°14′″N 51°22′″E﻿Koordinatar: 51°14′″N 51°22′″E﻿ |
| Tidssone | UTC+5 (UTC+5) |
| Diverse anna |
| Postnummer | 090000 - 090013 |
| Telefon-retningsnummer | +7 71122 |
| Plassering |
| Plasseringa i KasakhstanPlasseringa i KasakhstanPlasseringa i Kasakhstan |

**Uralsk** (kasakhisk: Орал, *Oral*; russisk: Уральск, *Uralsk*) er ein by nordvest i Kasakhstan der Uralelva renn saman med Tsjogan nær grensa til Russland. Han ligg på vestsida av Ural og vert derfor geografisk rekna som ein del av Europa. Uralsk har om lag 210 000 innbyggjarar og er hovudstaden i Vest-Kasakhstan oblast. Den etniske samansetjinga er dominert av russarar (54 %) og kasakhstanarar (34 %).

Uralsk er eit jordbruks- og industrisenter og har vore ein viktig handelsstad sidan han vart grunnlagd. Elvetraffikk på Uralelva mellom Kaspihavet og Uralfjella har passert byen i mange hundreår. I dag er han ein stoppestad for jernbanen mellom Europa og vidare inn i Sibir. Det ligg fleire oljefelt rundt byen og fleire andre industribyar.

Historie
--------

Uralsk vart grunnlagd i 1613 av kosakkar og heitte opphavleg *Jaitsk*, etter *Jaik* som var namnet på Uralelva på denne tida. Sidan jaikkosakkane (uralkosakk) haldt med opprørande i striden mellom Stenka Razin og Pugatsjev erklærte tsarina Katarina II den 15. januar 1775 at elva Jaik frå no skulle heite Ural og Jaitsk fekk namnet *Uralsk*. 

Byen vart erobra av Pugatsjev og festninga vart omleira frå 30. desember 1773 til 17. april 1774. Tsaren sine troppar under kommandør Mantsurov tok byen etter Golytsin hadde tatt Orenburg frå opprørarane. 

Pusjkin vitja byen med venen Vladimir Dahl i september 1833 medan han gjorde undersøkingar for boka si *Historia om Pugatsjev sitt opprør* og *Kapteinens datter*. 

Byen vart omleira av kosakkar under den russiske borgarkrigen. Mikhail Frunze, Vasilij Tsjapajev og Georgij Zjukov var med på å forsvare byen. Uralsk fekk namnet *Oral* etter Kasakhstan sitt sjølvstende i 1991.

* RådhusetRådhuset
* Kyrkja Kristus Frelsaren (1891)Kyrkja Kristus Frelsaren (1891)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Oral, Kazakhstan» frå Wikipedia på engelsk, den 18. januar 2008.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* «Uralsk, Kazakhstan». NASA Earth Observatory. Henta 1. mai 2006.
* Uralsk sin telefonkatalog


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* NKC
* GeoNames

 |
**Cuilcagh** er det høgaste fjellet i Breifne-området og det 165. høgaste punktet på Irland. Toppen ligg på grensa mellom grevskapa Fermanagh (i Nord-Irland) og Cavan (i Republikken Irland), og er det høgaste punktet i begge grevskapa. Vatnet frå sørsida av fjellet forsvinn under jorda og dukkar opp nokre kilometer borte i Shannon Pot, som vert rekna som kjelda til elva Shannon.

**Cuilcagh fjellpark** har nyleg vorte slått saman med dei populære turistattraksjonane Marble Arch-grottene og Cladagh Glen naturreservat til *Marble Arch Caves and Cuilcagh Mountain European Geopark*.

Internasjonal status
--------------------

Cuilcagh og området rundt har trekt til seg internasjonal interesse. Både Marble Arch-grottene og Cuilcagh fjellpark har fått status som UNESCO Global Geopark sidan 2004 og fått finansiering frå EU.

Kjelder
-------

1. ↑  «Cuilcagh». Henta 19. mai 2007.

* *Denne artikkelen bygger på «Cuilcagh» frå Wikipedia på engelsk, den 21. oktober 2007.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Harold Scott MacDonald Coxeter** (fødd 9. mars 1907 i London, død 31. mars 2003) var ein engelsk matematikar. 

Han hadde doktorgrad ved Universitet i Cambridge frå 1931 og frå 1936 professor ved Universitetet i Toronto i Canada fram til han døydde. Hovudinteressa var geometri, og han gav vesentleg bidrag til teorien for polytop, ikkje-euklidsk geometri og gruppeteori. Han skreiv fleire bøker om geometriske emne som har hatt grunnleggande innverknad på oppfatninga vår av klassisk geometri. Han framstod som den viktigaste geometeren på 1900-talet. I 1954 møtte han Maurits Cornelis Escher og dei to utvikla eit nært samarbeid og venskap som fekk stor tyding for tesselleringsarbeida til Escher, særskild i det hyperbolske planet. 

Coxeter fekk tildelt den høgaste ordenen til Canada i 1997.

Kjelder
-------

* «Harold Scott MacDonald Coxeter». *Store norske leksikon*. 19. oktober 2011.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS
* SUDOC

 |
Koordinatar: 54°17′S 36°26′W﻿

**Cumberland East Bay** er ei bukt som utgjer den austlege greina av Cumberland Bay i Sør-Georgia. Ho ligg mellom Sappho Point og Barff Point, og er der nesten 4,5 km brei og strekkjer seg 13 km mot søraust. Ho vart kartlagd av Den svenske antarktisekspedisjonen, 1901–04, som namngav ho «South Bay». Ho vart kartlagd på ny i 1926–29 av eit lag frå Discovery Investigations og kalla «East Cumberland Bay», som er eit meir skildrande namn ut frå plasseringa. Det kortare namnet «East Bay» vert òg nytta. Etter South Georgia Survey, 1951–52, foreslo UK Antarctic Place-Names Committee at namnet skulle endrast til Cumberland East Bay og alle andre namn vart avslått. 

22. april – 24. april 1982 prøvde britiske Special Boat Service å krysse Cumberland East Bay. Dei hadde gått i land i Hound Bay og gått gjennom Sörling Valley, men vart hindra frå å angripe dei argentinske stillingane på grunn av mykje is og snø.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Cumberland East Bay» frå Wikipedia på engelsk, den 28. november 2012.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Cumberland East Bay» (innhald frå Geographic Names Information System).

1. ↑  Bicheno, Hugh (2006) *Razor's Edge: The Unofficial History av Falklandskrigen*. London. Weidenfield & Nicholson. ISBN 978-0-7538-2186-2

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Cuenca er kjent for panamahattar *Foto: Martin Zeise, Berlin*
**Cuenca** (*Santa Ana de los Cuatro Ríos de Cuenca*) er den tredje største byen i Ecuador og hovudstaden i Azuayprovinsen. Han ligg i høglandet på 2800 moh ved den panamerikanske hovudvegen. Folkesetnaden var om lag 280 000 i 2001.

Byen vart skipa i 1557 av den spanske historikaren Diego Hurtado de Mendoza på staden der den historiske byen *Guapondeleg* til Cañarifolket låg, («landet så stort som himmelen», 500 e.Kr.), seinare også kjent som *Tomebamba* etter at han var erobra av inkaene.

Cuenca er eit senter for produksjon av panamahattar for eksport. Hattane er gjort med handarbeid og er høgt prissette. Sjølve flettearbeidet vert ofte utført heime av kvinner i byen for å skaffe ekstrainntekter til familien, medan ferdigstillinga gjerast med hjelp av maskinar på fabrikkar.

Byen ligg berre 30 kilometer aust for nasjonalparken Cajas og 67 kilometer sør for den viktigaste inkaruinen i landet, Ingapirca.

Det historiske senter i Cuenca er eit kulturminnet som blei sett på UNESCO si verdsarvliste i 1999. 

Panorama over Cuenca, sett frå landsbyen Turi *Foto: Thomas Hirsch*

Kjelder
-------

* Tilsvaranda Wikipedia-artikkel på engelsk
* Rachowiecki, Rob, *Ecuador*, 5. opplag, Lonely Planet (2001)

Bakgrunnsstoff
--------------

* Framstilling av panamahattar
* Artikkel hos ecuadorexplorer.com
* Bilete frå Cuenca
* Cuenca Ecuador Arkivert 2006-05-26 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
Foto av eit torvhus i Walsh County, heim til John Bakken og kona Marget, born av norske innvandrarar. Fotografiet var motiv då postverket i USA i 1962 markerte 100-årsminnet om Homestead Act, og av det norske Postverket i 1975 då ein mintest det var 150 år sidan nordmenn byrja utvandre til USA. Fotograf Fred Hultstrand i Park River var av svensk ætt.
**Walsh County** er eit fylke nordaust i den USA-amerikanske delstaten Nord-Dakota med grense mot delstaten Minnesota i aust. Flatevidda åt fylket er 3 352 km², 32 km² er dekt av vatn. Fylket vart grunnlagt i 1881.

USA-amerikansk frimerke frå 1962
I kring 11 000 menneske bur i fylket, flest i småbyen Grafton som hyser fylkesadministrasjonen. Eit par mil lenger vest ligg landsbyen Park River. 

39,7 % av ibuarane i fylket var norskætta ifylgje folketeljinga av 2000, 14,6 % tyskætta, 8,7 % polskætta og 8,0 % av tsjekkisk ætt.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Walsh County, North Dakota» frå Wikipedia på engelsk, den 4. mai 2021.*
**Garnes stasjon**, frå 1883 til 1894 *Garnæs stoppestad* og frå 1894 til 1910 *Garnes stoppestad*, er ein nedlagd stasjon på ei nedlagd strekning av Bergensbanen som no er i bruk som museumsjarnbane, Museet Gamle Vossebanen. Stasjonen ligg på Garnes i Arna i Bergen. Han er mellom anna utstyrt med lokomotivstall, og har difor vorte base for Museet Gamle Vossebanen og utgangspunkt for det veterandamptoget som i sommarsesongen går fram til Midtun i Fana i Bergen kommune på denne nedlagde jarnbanestrekninga. Opphavleg gjekk denne jarnbanelina fram til Bergen stasjon, men ender no på Midtun.

Garnes stasjon vart opna i 1883 som Garnæs stoppestad på Vossabanen. I 1884 skifta han namn til Garnes stoppestad, og rundt 1910 vart han oppgradert til stasjon. Stasjonen vart nedlagd i 1964. I dag er han endestasjon i nord for museumsjarnbana Gamle Vossabanen som går mellom Garnes og Midtun i Bergen.

Garnes stasjon ligg mellom nedlagde Tunes haldeplass og nedlagde Arna gamle stasjon, der sistnemnde òg er ein del av Gamle Vossabanen. I 1918 brann Garnes stasjon, og arkitekt Gerhard Fischer teikna eit nytt stasjonsbygg prega av lokale stiltradisjonar, spesielt av rokokko og den såkalla bergensklassismen. Det nye bygget stod ferdig i 1919. I 2002 vart Garnes stasjon, med stasjonsbygningen, uthus, lokstall og vognremisse, freda som nasjonalt kulturminne. Område rundt kulturminnet er òg freda, og dette omfattar det opphavlege stasjonsområde og inkluderer stasjonshagen, perrongar, spor, rampar og tekniske installasjonar.

Kjelder
-------

1. 1 2  «Bergensbanen» (på norsk). Nebysamlingene. Henta 3. januar 2015.
2. ↑  «Jernbanestasjoner (oversikt)» (på norsk). Bergen byarkiv. Henta 3. januar 2015.

* *Denne artikkelen bygger på «Garnes stasjon» frå Wikipedia på bokmål, den 3. januar 2015.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Garnes stasjon**

* Garnes stasjon i kulturminnesok.no, nettstaden til Riksantikvaren
Qasr Kharana
**Harrana**, kalla opp etter Qasr Kharana, er eit arkeologisk omajadepalass i ørkenen aust i Jordan, kring 60 kilometer søraust for Amman.

Området er stort sett folketomt, utanom beduingjetarar med sau og kamel som til frå desember til april gjetar dyra sine her. Sjølv om området er tørt, har det eit rikt dyreliv med fugl, ugler, gnagarar, revar, slangar, øgler og stundom ulv og hyenar.

Det er bevart mange fossil i Harrana i dei store kalksteinsformasjonane, som er datert attende til 66-67 millionar år sidan, ein periode nær slutten av krittida. Ein har mellom anna funne mosasaur-artar med godt bevarte skjel-avtrykk her.
Det best bevarte og komplette funnet av den utdøydde fiskearten *Saurocephalus* og den mest komplette mosasauren *Carinodens* er òg funnen her.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Harrana» frå Wikipedia på engelsk, den 2. oktober 2015.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑
2. ↑  
	* Al-Hunjul, Nasfat Gh. The Geology of Qasr Al Harrana: Map Sheet No. 3253-II. Jordan, Natural Resources Authority, Geology Directorate, Geological Mapping Division, 2001. OCLC 51536994
3. ↑  Pella Museum
4. 1 2  Kaddumi, H.F. (2009). «On the latest scale coverings of mosasaurs (Squamata: *Mosasauridae*) from the Harrana Fauna in addition to the description of s new species of Mosasaurus». *Fossils of the Harrana Fauna and the Adjacent Areas*. Amman: Eternal River Museum of Natural History. s. 80–94.
Det britiske imperiet 1886, illustrert av Walter Crane.
**Walter Crane** (15. august 1845–14. mars 1915) var ein engelsk biletkunstnar og illustratør. Han laga måleri, illustrasjonar, barnebøker, keramiske fliser og ulike typer dekorativ kunst. Walter Crane var sosialist og var aktiv i arts and crafts-rørsla. 

Walter Crane er rekna som den mest produktive og innverknadsrike barnebokillustratøren i sin generasjon saman med Randolph Caldecott og Kate Greenaway. Illustrasjonane hans var vakre, fargerike og detaljerte i den samtidige dekorative og romantiske stilen. Motiva var ofte figurar, gjerne med historiske draktar, i tillegg til plantar og dyr.

Galleri
-------

* 'Kong Midas med dotter' frå A Wonder Book for Boys and Girls frå 1893'Kong Midas med dotter' frå *A Wonder Book for Boys and Girls* frå 1893
* Dekorativ og romantisk illustrasjon av Walter Crane til eventyret om Raudhette.Dekorativ og romantisk illustrasjon av Walter Crane til eventyret om Raudhette.
* Boka Line and Form av Crane frå 1914.Boka *Line and Form* av Crane frå 1914.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Walter Crane» frå Wikipedia på bokmål, den 19. september 2021.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Walter Crane**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
*For andre tydingar av oppslagsordet, sjå musikkgruppa Gåte.* 
Gresk vase frå perioden 450-440 f.Kr. no ved Altes Museum i Berlin. Ødipus løyser gåta til Sfinksen: *Kva dyr har først fire bein, så to bein og så tre bein?*
Ei **gåte** (norrønt *gáta*, har samanheng med 'å gjetta') er eit spørsmål med eit svar som er ukjent eller vanskeleg å finna. Gåter kan vera djupe filosofiske spørsmål, mysterium ein prøver å finna ut av i vitskapen, eller ei form for underhalding.

Gåtar har spelt ei rolle i mytologien, til dømes måtte Odyssevs svara på ei gåte då han møtte ein sfinks, og Odin lurte mange fiendar ved å stille dei lure gåter. 

Ein finn gåter i litteraturen, til dømes som ein svært viktig del i *Hobbiten* av J.R.R. Tolkien.

Det finst gåter frå norrøn tid og nyare gåter på rim frå både norsk folkedikting og frå britiske litteratar.

Nyare gåter kan vera forma som vitsar. Svaret på desse er ikkje logisk, men er overraskande, absurd, eller lagar eit ordspel.

Sjå òg
------

* Paradoks
* Rebus

Kjelder
-------

1. ↑  «gåte» i Nynorskordboka.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN
* NDL

 |
Presentasjon av den kjende dystopien *1984* av George Orwell.
**Dystopi** er ei skildring av eit framtidig skrekksamfunn prega av mareritt-liknande levevilkår. Ein dystopi vert gjerne sett på som motsetnaden til ein utopi.

Å nytte litteratur, teater eller film til å framstille ein dystopi kan vere eit effektivt middel til å setje søkeljoset på det som er galt eller lite ynskeleg i notidas samfunn, og såleis vere ein måte å fremje eller forsterke samfunnskritikk på. Ved å overdrive dei verknadene det vil få dersom dette eller hint får halde fram og utvikla seg i vidare omfang inn i framtida, kan ein få folk til å reagere på tilhøve i samtida som kan hende ikkje ser så ille ut ved fyrste augnekast, eller som dei fleste bryr seg lite om av di det ikkje råkar andre enn eit mindretal, og difor ikkje ein sjølv.

Dystopiar kan òg verte nytta i politisk propaganda for å svekke motpartane og vinne tilslutnad til eigne synspunkt, og eventuelt stø opp under eiga makt og posisjon i samfunnet.

Dystopiar i kulturen
--------------------

Dystopiar blir ofte skildra i science fiction, særleg innan undersjangeren cyberpunk.

Nokre kjende dystopiske romanar er *1984* av George Orwell, *Vidunderlige nye verden* av Aldous Huxley og *Tjenerinnens beretning* av Margaret Atwood. Alle romanane er også blitt filmatisert.

Kjelder
-------

* «Dystopi» (30. oktober 2015) i *Store norske leksikon*, snl.no.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Dystopi**

* Snl.no: Dystopi
**Gardvord** eller **haugbonde** er eit vette i norsk folketru som held til i ættehaugen ved ein gard og vaktar over folk og eigedom.
Vettet er også kjent som gardsbonde, godbonde, haugebonde, tuft(e), tuftekall, nisse og tomt(e).

Den første som rydda garden blei gravlagd i ættehaugen, der han seinare heldt til.
Også gardvorden (norrønt *garðvǫrðr*) kan vera tenkt som den første bonden på garden, rudkallen. I alle høve ser han etter at alt går rett for seg på garden. Han gjev velstand og trivsel om ein står på god fot med han og gjev han dei offera han hadde krav på etter tradisjonen.
Det blei gjerne ofra øl, mat og anna til haugbonden på haugen eller ved tuntreet. I nokre landsdelar har han òg hatt eiga seng i huset.

Namnet haugbonde (norrønt *haugbúi*) er vanleg i Telemark, men førestillinga er allmenn og høyrer til fedrekulten. Stundom er trua på haugbonden knytt til tuntreet, som ein ikkje måtte røra.

Nisse
-----

Nissen i «Nissen hos Spekhøkeren» av H.C. Andersen, teikna av Vilhelm Pedersen.
Nisse er eit nyare namn på gardvorden, som i nyare tid er vorte vanlegast, og særleg knytt til jola. Ved joletider er det tradisjon å setja ut graut til nissen. Av nisse er òg laga jolenisse, eit vette som kjem på jolaftan og gjev borna gåver.

Kjelder
-------

1. 1 2 3 4  «haugbonde». *Store norske leksikon* (på norsk). 8. juli 2019.
2. 1 2  «gardvord». *Store norske leksikon* (på norsk). 8. juli 2019.
3. ↑  Olav Bø (1987). *Trollmakter og godvette: overnaturlege vesen i norsk folketru*. s. 45. ISBN 8252129234.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Nisse**
| Garforth  |
| --- |
| På veg inn i byen frå vest på A63På veg inn i byen frå vest på A63 På veg inn i byen frå vest på A63 |
| Plassering |
| 

Garforth is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Storbritannia |
| Konstituerande land |  England |
| Grevskap | West Yorkshire |
| Distrikt | City of Leeds |
| Geografi |
| Innbyggjarar  - By (2001) | 15 394 |
| Koordinatar |  53°48′″N 1°23′″W﻿Koordinatar: 53°48′″N 1°23′″W﻿ |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | LS25 |
| Telefon-retningsnummer | 0 113 |
| 
 Commons har multimedium som gjeld: **Garforth**
 |

**Garforth** er ein by i den austlege utkanten av City of Leeds, altså ein by innanfor ein større by. Han er er fråskild frå sjølve Leeds, med fleire byar mellom dei to, men har trekk av å vere ein soveby.

Området er forholdsvis velståande, og kriminaliteten og arbeidsløysa er lågare enn gjennomsnittet i City of Leeds. Av dei nesten 24 000 som budde der ved folketeljinga i 2001 åtte litt over 80 % sine eigne heimar, noko som er 20 % høgare enn i distriktet som heilskap. Omkring 15 000 budde i Garforth sentrum, og resten på bustadområde rundt.

Byen oppstod som ei følgje av ekspansjon på 1600- og 1700-talet, då den lokale familien Gascoine dreiv fleire kolgruver i området. Fleire landsbyar – Micklefield, Kippax, Swillington, Methley og Allerton Bywater – voks opp rundt byen i same periode. I dag er produksjonsindustri og bilverkstader viktigaste næringsvegane, og meir enn ein ein tredjedel av arbeidsstokken er tilsett der.

I seinare tid har byen vakse som følgje av ein generell oppgangstid i Leeds, kombinert med gode transporthøve. A1 og M1 går rett ved, og er forbunde med ein ringveg. Det er to jernbanestasjonar, Garforth og East Garforth, som betener linja mellom Leeds og York. Det er dermed mogleg å pendle til fleire stader i området, og det er enkelt å reise til og frå byen for å finne andre tilbod.

Rugby er den viktigast idretten i området, og dei to største klubbane i området er Leeds Rhinos og Castleford Tigers. Rhinos vann Syp League i 2004 og World Club Challenge i 2005. Fotball har tradisjonelt stått i skuggen for rugby i Garforth, men har i seinare år vorte meir populært. Garforth Town AFC spelar i Northern Counties East Football League. Mot slutten av 2004 byrja brasilianaren Sócrates å spele for klubben. Naturleg nok er mange av innbyggjarane òg tilhengarar av Leeds United FC.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Garforth» frå Wikipedia på bokmål, den 18. juli 2011.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
| Wallingford  |
| --- |
| The Corn Exchange (venstre), krigsminnesmerket (midten), rådhuset (midten-høgre) og St Mary-le-More-kyrkja (høgre)The Corn Exchange (venstre), krigsminnesmerket (midten), rådhuset (midten-høgre) og St Mary-le-More-kyrkja (høgre) The Corn Exchange (venstre), krigsminnesmerket (midten), rådhuset (midten-høgre) og St Mary-le-More-kyrkja (høgre) |
| Plassering |
| 

Wallingford is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Storbritannia |
| Konstituerande land |  England |
| Grevskap | Oxfordshire |
| Distrikt | South Oxfordshire |
| Geografi |
| Innbyggjarar  - By (2001) | 6 496 |
| Koordinatar |  51°36′″N 1°8′″W﻿Koordinatar: 51°36′″N 1°8′″W﻿ |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | OX10 |
| Telefon-retningsnummer | 0 1491 |
| **Nettstad:** www.wallingfordtown.co.uk |
| 
 Commons har multimedium som gjeld: **Wallingford**
 |

**Wallingford** er ein liten by i Oxfordshire i det søraustlege England. Hann ligg ved ein vadestad (*ford*) ved Themsen, som normannarane brukte for å krysse elva under marsjen nordover under invasjonen i 1066. Byen er administrasjonssenter for South Oxfordshire. Han ligg på vestsida av Themsen. Det går ei omkring 275 meter lang steinbru over elva, og på den andre sidan ligg Crowmarsh Gifford.

Historie
--------

På grunn av den strategiske plasseringa til byen ved ein vadestad har han vore befesta sidan angelsaksisk tid eller tidlegare. Han tilhøyrte kongeriket Wessex, og var der ein viktig by med rett til å slå eigen mynt. Fordi borgarane lét Vilhelm Erobraren krysse elva utan å gjere motstand, fekk dei spesielle privilegium av normannarane.

I november 1153 vart Wallingfordtraktaten signert i byen. Dermed enda borgarkrigen som hadde brote ut etter at Henrik I døydde. Året etter gav Henrik II byen eit kongeleg charter, og den vart dermed ein av dei første byane i England som mottok eit slikt, før blant anna London.

Walingford slott var kongeleg residens fram til 1349, då Svartedauden råka området hardt. Det byrja å forfalle, og mykje av steinen vart tatt til utvidinga av Windsor slott. Under den engelske borgarkrigen vart det brukt som festning av rojalistane. Dei var kringsett der i 65 dagar, og slottet var det siste rojalistiske forsvarsverket i regionen som fall. Oliver Cromwell gav ordre om fullstendig øydelegging av slottet, og det er no berre utydelege ruinar att.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Wallingford» frå Wikipedia på bokmål, den 18. juli 2011.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Wallingford History Gateway

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Garij Jurjevitsj Napalkov** (russisk: *Гарий Юрьевич Напалков*) (fødd 27. juni 1948) i Gorkij er ein russisk, tidlegare skihoppar som tevla for Sovjetunionen og idrettslaget Burevestnik Gorkij. Han vart verdsmeister i begge hoppbakkane under Ski-VM 1970.

Aktiv
-----

6. januar 1968 vann Napalkov hoppvekerennet i Innsbruck og kom på sjetteplass samanlagt i hoppveka. Under OL i Grenoble i 1968 vart han nummer 11 i storbakken i Saint-Nizier og nummer 14 i normalbakken i Autrans. Vinteren etter vann han hoppvekerennet i Oberstdorf, men vart nummer 15 i samanlagt.

Vinteren 1970 var Napalkov i sitt livs form. I den tysk-austerrikske hoppveka kom han på tredje plass samanlagt, berre overgått av vinnaren Horst Queck frå Aust-Tyskland og norske Bjørn Wirkola. Under VM 1970 i Štrbské Pleso gjekk Napalkov heilt til topps både i normalbakken og i storbakken. I normalbakken fekk han sterkast konkurranse frå Yukio Kasaya frå Japan som fekk sølv, og bronsevinnaren Lars Grini frå Noreg. Napalkov vann også det individuelle hopprennet i Lahti i 1970. Same året tok han andreplassen i Holmenkollrennet, der det vart sovjetisk dobbeltsiger då Vladimir Belousov vann rennet. Napalkov vart derimot sovjetisk meister i både stor- og normalbakken.

Under OL 1972 i Sapporo vart Napalkov nummer seks i storbakken og nummer sju i normalbakken.

Han la opp skihoppinga i 1976.

### Medaljar og besteplasseringar i internasjonale meisterskap

* OL 1968 i Grenoble: Nr 11 i storbakken
* VM 1970 i Štrbské Pleso: Dobbelt verdsmeister; normalbakke og storbakke
* OL 1972 i Sapporo: Nr 6 i storbakken og nr 7 i normalbakken.
* VM 1974 i Falun: Nr 18 i storbakken

Kjelder og bakgrunnsstoff
-------------------------

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar
* 

* (en) Garij Napalkov – Profil og resultatoversikt hos FIS

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
**Henry Haversham Godwin-Austen** (fødd 6. juli 1834 i Teignmouth; død 2. desember 1923) var ein engelsk topograf, geolog og oppdagar. 

Han var eldste son av geologen Robert Alfred Cloyne Godwin-Austen og Maria Elizabeth Godwin.

Godwin-Austen gjekk inn i den engelske armeen i 1851 og gjorde i fleire år teneste under kartlegginga av India. Han trekte seg attende i 1877.

Godwin-Austen-breen ved foten av K2 i Karakoram blei oppkalla etter han. Ved ein feil brukte fleire kart namnet hans på sjølve fjellet òg.

Godwin-Austen var i tillegg interessert i naturhistorie og publiserte ei bok om India om temaet. Han var dessutan ornitolog og gav ut boka *Birds of Assam*, som mellom anna inneheldt fleire fuglar han var den første til å skrive. Molluskar høyrde òg til hans interesseområde og han gav ut *The Land and Freshwater Mollusca of India* (1882–87).

Referansar
----------

1. 1 2 3  *A Pioneer Explorer And Geologist. Colonel Godwin-Austen* (nekrolog) i *The Times* nr 43516, 5. desember 1923, s. 18, spalte. A
2. ↑  H. Adams Carter: *Balti Place Names in the Karakoram.* I American Alpine Journal 1975, s. 52–60. (AAJ Online). Henta 17. juni 2012.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Bøker av Godwin-Austen på openlibrary.org
* Portrett av Henry Haversham Godwin-Austen

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* SUDOC
* ULAN
* NLA
* CiNii

 |
Fargebilete teke av NASAs Terra satellitt, 23. oktober 2002. Mercury Islands er så vidt synlege oppe til høgre, nordaust for Coromandelhalvøya
**Mercury Islands** *(Merkurøyene)* er ei øykjede som ligg utanfor nordaustkysten til Nordøya på New Zealand. Dei ligg åtte km utanfor kysten til Coromandelhalvøya, og 35 km nordaust for byen Whitianga.

Øykjeda består av den store *Great Mercury Island* (også kjend som *Ahuahu*) i vest, *Red Mercury Island* i aust, og fem mykje mindre øyer mellom desse to. Berre den største av øyane er busett, dei andre er delar av eit naturreservat. Sør for desse øyane ligg talrike små øyar nord for innløpet til Mercury Bay. Ei einsleg øy, Cuvier Island, ligg 15 km nord for Great Mercury Island, men denne øya er normalt ikkje rekna som ein del av Mercury Island-gruppa. Great Mercury Island er restane av ein ryolittvulkan frå pliocentida.

Great Mercury Island er eigd av Michael Fay, ein tidlegare framståande newzealandsk forretningsmann som no er busett i Sveits. Øygruppa vert ein gong i mellom omtala med det tidlegare namnet sitt, Iles d'Hausse.

Referanse
---------

* Geology – New Zealand's Geological History, frå *Te Ara - An Encyclopaedia of New Zealand*, først utgjeven i 1966. Te Ara - The Encyclopedia of New Zealand, oppdatert 26.09.2006. Sett 23.07.2008.

* *Denne artikkelen bygger på «Mercury Islands» frå Wikipedia på engelsk, den 23. juli 2008.*

Koordinatar: 36°35′S 175°55′E﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames

 |
**Kamila Skolimowska** (4. november 1982–18. februar 2009) var ein polsk sleggjekastar frå Warszawa som vart olympisk meister i øvinga under OL 2000 i Sydney, knapt 18 år gammal. Ho vann elles ein sølvmedalje i EM 2002 og ein bronsemedalje i EM 2006.

Aktiv
-----

Skolimowska vart lagt merke til allereie som 15-åring, ho vann då sleggjetevlinga under junior-VM 1997. To år seinare gjorde ho ei liknande bragd då ho gjekk til topps under ungdoms-VM 1999 i Bydgoszcz.

Kort tid føre Sommar-OL 2000 slengde Skolimowska sleggja over 70 meter for fyrste gong. I Sydney auka ho til 71,16 meter og vann gullmedalje med nær 1,5 meters margin til Olga Kuzenkova og bort i to meter til Kirsten Münchow. Ho var den yngste gullvinnaren på friidrettsbana i Sommar-OL 2000.

Kamila Skolimowska under den polske friidretts-meisterskapen 2007
Skolimowska kom på fjerdeplass i friidretts-VM 2001 i Edmonton, 82 cm bakom bronsevinnar Bronwyn Eagles frå Australia. Året etter tok ho sølvmedaljen ved EM i friidrett 2002 i München. Deretter vart ho nummer åtte ved VM 2002 i Paris, fem under sommarleikane 2004 i Aten og seks i verdsmeisterskapen 2005 i Helsinki. Fire dagar etter VM-finalen vann ho sleggjetevlinga under universiaden i Izmir med eit bestekast på 72,75 m.

Skolimowska sikra seg bronsemedaljen då EM 2006 fann stad i Göteborg. Den 11. mai 2007 sette ho med 76,83 meter sin 17. polske rekord. Tre månader etter vart ho nummer fire i Osaka-VM. Ho kvalifiserte seg til OL-finalen 2008 i Beijing, men hadde ikkje eit einaste godkjent finalekast.

Vinteren 2009 døydde Skolimowska brått under ein treningsleir i Vila Real de Santo António i Portugal. Dødsårsaka var fastslått å vere lungeemboli.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* EM 1998 i Budapest: Nr 7 – 62,68 m
* VM 1999 i Sevilla: Utslått i kvalifiseringa (50,38 m =nr 21)
* OL 2000 i Sydney: Gullmedalje – 71,16 m, framom Olga Kuzenkova (69,77 m)
* VM 2001 i Edmonton: Nr 4 – 68,05 m
* EM 2002 i München: Sølvmedalje – 72,46 m, bakom Olga Kuzenkova (72,94 m)
* VM 2003 i Paris: Nr 8 – 68,39m
* OL 2004 i Aten: Nr 5 – 72,57 m
* VM 2005 i Helsinki: Nr 7 – 68,96 m
* EM 2006 i Göteborg: Bronsemedalje – 72,58 m
* VM 2007 i Osaka: Nr 4 – 73,75 m
* OL 2008 i Beijing: Nr 12

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Kamila Skolimowska» frå Wikipedia på engelsk, den 15. oktober 2016.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* Munzinger (sport)

 |
**Merete Agerbak-Jensen** (fødd 22. august 1967 i Oslo) er ein norsk lokalpolitikar for Høgre. Ho er byråd for byutvikling i Oslo, eit verv ho har hatt sidan oktober 2006.

Agerbak-Jensen sat i bystyret i periodane 1987–91, 1991–95 og 1999–2003. Ho sat då i kultur- og utdanningskomiteen. Frå 1992 til 1995 var Agerbak-Jensen byrådssekretær for teknisk, samferdsle og miljø, og frå 1998 til 2000 var ho byråd for miljø og samferdsle. Ho har òg vore nestleiar i Oslo Høgre (1998–2001). I periodane 1993–1997 og 1997–2001 var ho vararepresentant på Stortinget for Oslo.

Agerbak-Jensen er utdanna journalist frå Norsk journalisthøgskole (1994). Ho har også grunnfag i litteraturvitskap frå Universitetet i Oslo (1992). Agerbak-Jensen har tidlegare arbeidd som journalist i *Akers Avis* (1987–1990) og VG (1995–1997), kommunikasjonsmedarbeidar i NORAD, kommunikasjonsdirektør i Avinor og informasjonsdirektør i Oslo Sporveier.

Kjelder
-------

* Knut Olav Åmås [red.]: «Agerbak-Jensen, Merete» i *Hvem er hvem?* (Aschehoug, 2008)

### Fotnotar

1. ↑  Biografi på Stortinget.no.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Biografi på nettsidene til Oslo bystyre

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |