recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Espen Johnsen** (fødd 20. desember 1979) er ein norsk tidligere fotballspelar frå Kristiansand, mest kjend for sine prestasjonar på Rosenborg BK og det norske landslaget. Han vart halden for å vere ein dyktig og reaksjonsrask, men også spelemessig ustabil, sisteskanse.

### Klubbspel

Johnsen var målvakt for Vigør i 1997. Dei neste tre sesongane spelte han for byrivalen IK Start på nivå to og i eliteserien, saman med mellom andre broren Marius Johnsen. Framom 2001-sesongen vart han overført til Rosenborg BK, der han fekk lite speletid dei to fyrste åra. Etter at målvakta Arni Gautur Arason vart overført til Manchester City fekk Johnsen i 2003 sitt gjennombrot både på klubb- og landslag, og vart kåra til årets målvakt (Kniksenprisen). Hausten 2005 gjekk han skadd i eit halvår, og mista plassen som fyrsteval i Rosenborg til Lars Hirschfeld. Sesongane 2007 og -08 spelte Johnsen for Strømsgodset IF, utan å prestere på sitt tidlegare bestenivå. I 2009 var han tilbake i Rosenborg, men kneplager førte til at han la bort fotballen. Han valde i staden å konsentrere seg om medisinstudiar.

### Landslagsspel

Johnsen debuterte 22. mai 2003 i ein privatlandskamp mot Finland. Han vart omgåande fyrstemålvakt for Noreg, ein posisjon han hadde i to år. Fram til januar 2006 spelte han 18 landskampar for Noreg, avslutta landslagstida med å tape 0-5 mot USA i ein privatlandskamp på bortebane.

### Merittar

* Seriemeister: 2003 og 2004 med Rosenborg
* Cupmeister: 2003 med Rosenborg

Kjelder
-------

* eu-football

* *Denne artikkelen bygger på «Espen Johnsen» frå Wikiedia på polsk, den 22. november 2015.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
Ponnse lastetraktor med fullt lass ved Drevvatnet i Vefsn
Timberjack lastetraktor
Rottne lastetraktor.
**Lastetraktor** (eller *lassberar*) er ein skogsmaskin som vert bruka til å køyre tømmer ut av skogen og fram til ein velteplass for vidare transport med tømmerbil.

Utstyr og teknikk
-----------------

Ein lastetraktor er utstyrt med førarhytte, tømmerkran og lasteplass for tømmeret. Han er konstruert for å gje minst mogleg skade på marka ved framkøyringa.

Han vert styrt med rammestyring, og har tre eller fire akslingar, to av desse under lasteplassen. Hjulgangen under tømmerlasset vert ofte utstyrt med belter, og det er til vanleg drift på alle hjula. 

Krana kan vere teleskopisk for betre rekkevidd. Lastetraktorar finst i ulike storleikar for ulike driftsformål, bestandsgåande maskiner er gjerne smalare enn dei som er konstruert for ordinær sluttavvirking.

  


| * v
* d
* e
Skogsmaskinar |
| --- |
| Motorsag**·** Ryddesag**·** Fellar**·** Kvistar**·** Fellar-kvistar**·** Stammelunnar**·** Lassberar**·** Vinsj**·** Tømmerkran**·** Tømmergrip **·** Tømmerhengar**·** Kabelkran**·** Barkemaskin**·** Plantemaskin |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GND
* NKC

 |
**Fotballkampen Noreg – England i 1981** var ein kvalifiseringskamp i gruppe 4 til VM i fotball 1982. Kampen vart avvikla onsdag 9. september på Ullevål stadion i Oslo, med 24 000 tilskodarar på tribunane.

### Kampen

**Noregs** lag bestod av Tore Antonsen, Bjarne Berntsen, Einar Aas, Åge Hareide, Svein Grøndalen, Anders Giske, Roger Albertsen, Hallvar Thoresen (kaptein), Arne Larsen Økland, Pål Jacobsen og Tom Lund. Arne Dokken deltok siste kvarteret i staden for Lund, medan Trond Pedersen spelte 4 minutt, etter Økland gjekk av bana.

**England** stilte med: Ray Clemence, Phil Neal, Phil Thompson, Russell Osman, Mick Mills, Bryan Robson, Kevin Keegan (kaptein), Terry McDermott, Paul Mariner, Trevor Francis, Glenn Hoddle. Eit stykke ut i andre omgang måtte Hoddle og deretter Mariner vike plass, inn kom Peter Barnes og Peter Withe.

Bryan Robson sende bortelaget framom i det 14. minutt. Tom Lund utlikna i det 34. minutt, ei skåring som nokså grunnlaust vart tilkjent Roger Albertsen. Like før pause vart Hallvar Thoresen matchvinnar då han plasserte ein retur i Englands mål.

Dommaren Jerzy Kacprzak var frå Polen.

Tor Røste Fossen var norsk landslagssjef.

### Ymse

Kampen vert hugsa for det sensasjonelle resultatet, og ganske særleg for den tiraden NRK sin radiokommentator, Bjørge Lillelien, kom med då kampen var over.

Kjelder
-------

* eu-football
NCAGS si oppgåve er mellom anna å informere sivil skipsfart om eventuelle farar dei kan møte, som t.d. sjøminer.
**Sjøforsvarets organisasjon for samarbeid og informasjon til handelsfartøy** eller **Naval Co-operation and Guidance for Shipping** (NCAGS) er ei sjømiltær avdeling, som tilrettelegg sivil skipsfart i krisesituasjonar som krig eller terroraksjonar, slik at den sivile skipsfarten kan segle så uhindra og trygt som mogeleg. Med andre ord er dei skipsfarten sitt svar på flygeleiarar  Verdsøkonomien er svært avhengig av den sivile skipsfarten, og utan denne stoppar verdsøkonomien opp.

Oppgåva til NCAGS er todelt. Den eine delen av oppgåva er å samordne og tilretteleggje for den sivile skipstrafikken mot den militære skipstrafikken. Den andre delen av oppgåva er å vidareformidle informasjon til den militære styrkesjefen for å redusere forstyrringar frå sivile fartøy. Ein held oversikten over alt frå små fiskebåtar til store tankskip, og rapporterer rørsla deira inn til ein kommandosentral. Vidare gjev dei informasjon til desse skipa om kor det er tryggast å segle, kva hindringar eller farar dei kan møte, som miner eller militære aksjonar. 

NCAGS kan mellom anna tre inn i situasjonar der til dømes terroraksjonar trugar særskild strategiske skipsleier, som t.d. Malaccasundet i Søraust-Asia, mellom Singapore og Sumatra. Dette sundet er ei svært viktig handelsåre, og terroraksjonar her kan mellom anna påverke oljeprisen i vesentleg grad. .

Noreg har ein mobil NCAGS-operasjonssentral i ein konteinar, noko Noreg er aleine om i verda å ha. Her vidareformidlar ein militær informasjon til sivile skip, samtidig som ein formidlar informasjon om sivil trafikk til dei militære fartøya. Konteinaren er utstyrt med generator og satellittkommunikasjon, og kan fraktast med både jarnbane, fly, båt eller bil.  NCAGS består hovudsakleg av reserveoffiserar. Ein opprettheld likevel kompetansen ved hyppige øvingar og ved at mange av offiserane til vanleg har jobbar relatert til skipsfart. Trening og øving av NCAGS-personalet skjer ved KNM Tordenskjold. 

NCAGS-eininga i Noreg er òg ein del av Noreg sitt bidrag til Nato Response Force (NRF).

Kjelder
-------

1. ↑  forsvaret.dk
2. ↑  *Naval Cooperation and Guidance for Shipping på nato.int*, arkivert frå originalen 26. juni 2007, henta 15. februar 2007
3. 1 2  *Skipsfartens flygeledere*, arkivert frå originalen 30. september 2007, henta 15. februar 2007
4. ↑  *Sivile i NCAGS*, arkivert frå originalen 30. september 2007, henta 15. februar 2007
5. 1 2  *NCAGS på Jåttå*, arkivert frå originalen 9. oktober 2006, henta 15. februar 2007
6. ↑  KNM Tordenskjold
7. ↑  *Noregs bidrag til NRF-styrken*, arkivert frå originalen 8. oktober 2006, henta 15. februar 2007
**Sjøforsvaret** i Noreg er ein del av Det norske forsvaret og er organisert i avdelingane Kysteskadren, Kystvakta og Sjøforsvaret sine skular. I tillegg kjem Saniteten i Sjøforsvaret og prestetenesta.

Kysteskadren inneheld alle KNM-fartøya og er inndelt i Overflateflotiljen, Undervannsbåtflotiljen, Kyststridsflotiljen, Minekrigsflotiljen og Saniteten i Sjøforsvaret. Kysteskadren har ansvaret for styrkeproduksjon av operative einingar i Sjøforsvaret.

Kystvakta er delt inn i Kystvaktskvadron Nord og Kystvaktskvadron Sør. Primæroppgåva til Kystvakta er å hevde norsk suverenitet og suverene rettar i havområde under norsk jurisdiksjon.

Sjøforsvaret sine skular er delt inn i avdelingane Sjøkrigsskulen, KNM Harald Hårfagre, KNM Tordenskjold og Befalsskulen for Sjøforsvaret.
Sjøforsvaret er under omlegging, som resten av forsvaret. I 1989 hadde Sjøforsvaret 90 krigsfartøy.

Sjå òg
------

* Den Kongelege Norske Marine.

Kjelder
-------


* Forsvarsnett

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Sjøforsvaret**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* ISNI
* BR orgnr

 |
**Honoratus Bonnevie** (15. juni 1797–27. mars 1848) var ein norsk embetsmann og stortingsmann. Han var far til Jacob Aall Bonnevie.

Bonnevie var fødd i Landvik, far hans var sorenskrivar. Sjølv vart han student i 1814 og cand. jur. i 1820. Han hadde i åra etter ei rekke stillingar og ombod, mellom anna som sekretær i lovkomiteen 1820-39, notarius ved det juridiske fakultetet og universitetssekretær. Frå 1829 var han ekspedisjonssjef i undervisningsdepartementet. I 1840 vart han borgarmeister i Trondheim.

Bonnevie representerte Trondheim og Levanger på Stortinget i 1845 og i 1848. Begge gongane var han medlem av Lagtinget. I 1845 var han elles medlem av kyrkjekomite nr 2 og av riksretten mot Jørgen Herman Vogt. I 1848 var han formann i bankkomiteen. Han døydde under stortingsopphaldet i Kristiania i 1848.

Kjelder
-------


* Lindstøl, Tallak:*Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
* Biografisk informasjon om Honoratus Bonnevie NSD Norsk senter for forskningsdatas politikararkiv


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Historisk befolkningsregister
* PolSys

 |
Koordinatar: 67°1′S 66°52′W﻿

**Hoodwink Island** er ei øy som ligg 1 nautiske mil aust for Arrowsmith Peninsula i Lallemand Fjord i Graham Land i Antarktis. Ho vart kartlagd av Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS) frå landmålingar og flyfoto, 1955–57, og fekk dette namnet av UK Antarctic Place-Names Committee fordi øya narra geologar landmålarar i FIDS som mistolka den geologiske samansetninga på øya og feilaktig identifiserte ein nærliggande landmålingsstasjon under ei lokal triangulering. *Hoodwink* er eit engelsk ord for å «narre», «forblinde» eller «føre bak lyset».

Sjå òg
------

* Antarktiske og subantarktiske øyar

Kjelder
-------

1. ↑  «Hoodwink Island». Geographic Names Information System, U.S. Geological Survey. Henta 22. oktober 2012.

 Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Hoodwink Island» (innhald frå Geographic Names Information System).


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Dei komplekse tala** er den algebraiske lukkinga av dei reelle tala og kan uttykkast som mengda av alle {\displaystyle z=x+iy}, kor {\displaystyle x} og {\displaystyle y} er reelle tal og {\displaystyle i} er definert slik at {\displaystyle i^{2}=-1}. {\mathbb {C}} er ein kropp under naturleg addisjon og multiplikasjon.

La {\displaystyle z=x+iy} kor {\displaystyle x,y\in \mathbb {R} }. {\displaystyle \operatorname {Re} {z}=x} er den *reelle delen* av {\displaystyle z} og {\displaystyle \operatorname {Im} {z}=y} er den *imaginære delen* av {\displaystyle z}.

Definisjon og konstruksjon
--------------------------

Dei komplekse tala kan definerast og konstruerast på fleire måtar. Me definerer fyrst eksplisitt {\displaystyle \mathbb {C} =\{x+iy|x,y\in \mathbb {R} \}}, kor {\displaystyle i^{2}=-1}. Det er ikkje vanskeleg å sjå at dette utgjer ein kropp, kor den additive inversen til {\displaystyle x+iy} er gitt ved {\displaystyle x-iy} og den multiplikative inversen til {\displaystyle x+iy} (gitt at ikkje både {\displaystyle x,y=0}) er gitt ved

{\displaystyle (x+iy)^{-1}=1/(x+iy)=(x-iy)/(x^{2}+y^{2})}
At addisjon og multiplikasjon er assosiative operasjoner og distribuerar over kvarandre følgjer frå at addisjon og multiplikasjon av dei reelle tala har desse eigenskapene. Me har dermed vist at {\mathbb {C}} utgjer ein kropp ut frå denne definisjonen.

Det er også mogleg å konstruera dei komplekse tala frå polynomringen {\displaystyle \mathbb {R} [x]} til {\mathbb {R}}. Merk fyrst at polynomet {\displaystyle x^{2}+1} er irredusibelt over dei reelle tala. Dermed utgjer kvotientringen{\displaystyle \mathbb {C} =\mathbb {R} [x]/(x^{2}+1)} ein kropp, kor {\displaystyle I=(x^{2}+1)} er idealet generert av {\displaystyle x^{2}+1}. Multiplikasjon og addisjon i {\mathbb {C}} er arva frå multiplikasjon og addisjon i {\displaystyle \mathbb {R} [x]}. {\mathbb {C}} består av element på formen {\displaystyle a+bx+I} kor {\displaystyle x^{2}=-1} og {\displaystyle a,b\in \mathbb {R} }.

Sjå også
--------

* Algebraens fundamentalteorem
* Kroppsutviding
* Røter av komplekse tal

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NDL

 |
**Sørum kommune** var ein kommune i Akershus fylke. Kommunen låg på Romerike, på begge sider av Glomma, og grensa i nord til Ullensaker, i aust til Nes og Aurskog-Høland, i sør til Fet og i vest til Gjerdrum og Skedsmo. Administrasjonssenteret i Sørum kommune var Sørumsand.

Kommunen vart oppretta i 1963 da dei tidlegare kommunane Sørum og Blaker vart slått saman. Den 1. januar 2020 var kommunen slege saman med Fet og Skedsmo kommunar til nye Lillestrøm kommune.

Namnet Sørum kjem av norrønt suðr (sør) og heim. Kommunevåpenet vart godkjent i 1981 og har ei raud rose med fem kronblad mot ein gull bakgrunn. Motivet er basert på det gamle adelsvåpenet til Sudreimsætta.

Næringsliv
----------

Bingsfossen ved Sørumsand
Sørumsand stasjon på museumsbanen Tertitten
Jordbruksarealet og husdyrholdet var det største blant kommunane på Nedre Romerike. Jordbruket har vore viktig vest for Glomma der anslagsvis 40 % av arealet er dyrka mark. Korndyrking og storfehald var dei viktigaste driftsformene. Det kuperte landskapet vest for Glomma skapte tidlegare problem for mekaniseringa av jordbruket, og store areal er derfor planert ut. Industrien er dominert av verkstadindustri og kjemisk industri. Det er kraftstasjonar i Rånåfoss og Bingsfoss, begge i Glomma.

Samferdsel
----------

I nordvest går E6 gjennom kommunen. Fylkesveg 171 (Frogner–Sørumsand–Aurskog) knyter kommunen med E6 til Lillestrøm og Oslo. Det er fylkesvegar på begge sider av Glomma til Nes (fylkesveg 173 og 175), og på austsida til Fet (fylkesveg 172). Heilt i sør går fylkesveg 170 Fetsund–Bjørkelangen, bygd som kompensasjon for Aurskog-Hølandsbanen (Sørumsand–Skulerud) som vart lagt ned i 1960. Det er bruer over Glomma ved Bingsfoss og Rånåsfoss. Hovedbanen og Gardermobanen frå 1998 går gjennom kommunen i nordvest. Kongsvingerbanen følgjer austsida av Glomma.

Kjelder
-------

1. 1 2 3  «Sørum – kommune». Store Norske Leksikon. Henta 8. januar 2014.
2. ↑  «Forskrift om sammenslåing av Fet kommune, Skedsmo kommune og Sørum kommune til Lillestrøm kommune, Akershus - Lovdata», *lovdata.no*, henta 2. januar 2020
3. ↑  «Sørum kommunevåpen». Sørum kommune. Henta 8. januar 2014.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Sørum kommune (Offisiell nettstad)
* Opplev Sørum – Nyhende og opplevingar frå Sørum kommune

| * v
* d
* e
Kommunar i Akershus |
| --- |
| Asker  • Aurskog-Høland  • Bærum  • Eidsvoll  • Enebakk  • Fet  • Frogn  • Gjerdrum  • Hurdal  • Lørenskog  • Nannestad  • Nes  • Nesodden  • Nittedal  • Oppegård  • Rælingen  • Skedsmo  • Ski  • Sørum  • Ullensaker  • Vestby  • Ås | Akershus fylke |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* Lokalhistoriewiki
* GeoNames
* SSR (namn)
* MusicBrainz (area)

 |
Koordinatar: 56°58′24.337″N 15°38′51.436″E﻿
**Alstermo** er ein svensk tettstad i Uppvidinge kommun i Kronobergs län i Småland. I 2005 hadde tettstaden 859 innbyggjarar. Alstermo heitte tidlegare *Hohultslätt*, og var i åra 1942-54 municipalsamhälle. Staden fekk det noverande namnet sitt i 1968.

Alstermo ligg langs breiddene av Alsterån i eit særs skogrikt område i Uppvidinge kommune i landskapet Småland. Frå Alstermo er det ca. 65 km til Växjö, Kalmar og Oskarshamn.

Aktivitetar
-----------

I Alsterån er det høve for bading, sportsfiske og kanoturar. Staden er òg veleigna for andre fritidsaktivitetar som skogsturar, sykling, riding, bær- og soppturar osv. Det finst tennisbanar, fotballbane, idrettshall og skytebane. Om vinteren er det gode forhold for skeiseløp og langrenn.

Idrettsanlegga vert stort sett nytta av idrettslaget Alstermo IF som driv med fotball, handball, turn, orientering og langrenn.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Alstermo» frå Wikipedia på bokmål, den 29. juni 2012.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
*For ei kyrkje med liknande namn i Innherad, sjå Alstadhaug kyrkje.* 

**Alstahaug kyrkje** er ei mellomalderkyrkje bygd i stein på øya Alsta i Alstahaug kommune, litt sør for for Sandnessjøen i Nordland. Ho er soknekyrkje i Alstahaug sokn i Nord-Helgeland prosti. 

Alstahaug kyrkje is located in Nordland
Plasseringa til Alstahaug kyrkje

Portal frå mellomalderen
Kyrkja vart bygd på 1100- eller 1200-talet, av lokalt hogd kleberstein og utforma i romansk stil, som eit rektangulært skip og smalare kor. Kyrkja er ei av tre steinkyrkjer som vart bygde nokolunde samstundes, kanskje av same byggmeister. Alstahaug kyrkje har som Herøy kyrkje og Dønnes kyrkje mykje lik utforming, inkludert den karakteristiske laukkuppelen. 

Alstahaug prestegjeld var lenge det mektigaste på Helgeland. Prestegjeldet hadde ved reformsatsen i 1589 seks kyrkjer og to kapell.

Altertavla vart sett opp i 1636.
Presten Petter Dass virka her frå 1689 og fram til han døydde i 1707.
Han gav kyrkja døypefatet i gåve i 1697. Sonen Anders Dass etterfølgde han.
I perioden 1804-1828 var Alstahaug sete for 
biskop Mathias Bonsak Krogh, den første biskopen for Nordlandene. Biskop Krogh er gravlagt på kyrkjegarden ved kyrkja.

Kyrkja vart utvida og ombygd 1863-1865, og det vart bygd på eit skip, slik at den gamle mellomalderkyrkja no vart kor. Den vestre halvparten
av skipet vart då riven. Kyrkja vart delvis tilbakeført til opphavleg utsjånad ved ombygging i 1935 og restaurering i 1970.

Kyrkja har om lag 270 sitjeplassar.

Kjelder
-------


* Artikkelen byggjer på ei omsetjing frå bokmålswikipediaen
* Asle K. Brovoll, *Alstahaug kirke - en kulturskatt,* 1999. Kirkejubileet i 1999 feiret Helgelands middelalderkirker.
* Arkitekturguide Nord-Norge og Svalbard: Info om Alstahaug kyrkje

Bakgrunnsstoff
--------------

* Eldre fotografi av Alstahaug kyrkje på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
* 

* Alstahaug kyrkje i kulturminnesok.no, nettstaden til Riksantikvaren

| * v
* d
* e
Kyrkjer i Nord-Helgeland prosti |
| --- |
| Aldersund · Alstahaug · Bardal · Dønnes · Handnesøya · Herøy · Husby · Hæstad · Leirfjord · Lovund · Lurøy · Løkta · Moflag · Nesna · Nordvik · Rødøy · Sandnessjøen · Skålvær · Sørfjorden · Tjongsfjorden · Tjøtta · Træna · Vandve |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
Svovel ved Solfatarakrateret
**Solfatara** er eit grunt vulkankrater ved Pozzuoli, nær Napoli i Italia, og ein del av vulkanområdet Campi Flegrei. Han er ein sovande vulkan, men spyr likevel ut damp med svovel. Namnet kjem frå latin, *Sulpha terra*, «svovellandet» eller «svoveljorda». Han oppstod for om lag 4000 år sidan og hadde det siste utbrotet sitt i 1198 med det som truleg var eit freatisk utbrot - eit eksplosivt dampdrive utbrot som oppstår når grunnvatnet reagerer med magma. Krateret er ein populær turistdestinasjon og har mange fumaroler og gjørmebasseng. Området er kjent for brady-seismikk. Dampen er vorten nytta til medisinske føremål sidan romartida.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen er basert på ei omsetjing av artikkelen Solfatara (volcano) frå Engelsk Wikipedia der følgjande kjelder mellom anna vart nytta:*

* Chris Kilburn og Bill McGuire (2001). *Italian Volcanoes (Classic Geology in Europe 1)*. Terra Publishing. s. 174. ISBN 1-903544-04-1.

Koordinatar: 40°50′N 14°09′E﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Drake i snor i eit europeisk tresnitt frå 1600-talet.
**Drake** er ei menneskeskapt greie som kan flyga ved at ein held henne på stram line mot luftstraumar. Drakar kan brukast som leiker, til oppvisingar og tevlingar. Dei kan òg ha ulike nytteføremål som lyftereiskapar, til krigføring eller til vitskaplege eksperiment. Store drakar kan ha stort nok lyft til å lyfta menneske, og blei brukt til å utvikla dei første flygemaskinane.

Enkle drakar i Bangladesh. Dei er laga av lette stenger og silkepapir, og må vegast ned av steinar for ikkje å blåsast vekk.
Den typiske draken er ein tre- eller firkant laga av ei enkel ramme som er dekt med papir, tøy eller plast. Han har ofte pynta snorer eller slør hengande etter seg. Det er òg mogleg å laga større, meir innvikla drakar eller sigle ei rekkje av fleire drakar festa til éi snor. Snora som leier til jorda kan vera festa til eit stilleståande eller rørleg punkt.

Soge
----

Drakeflyging i eit tresnitt av Suzuki Harunobu frå 1766.
Kinesisk drake med hovud og fleire haledrakar på ei snor.
Drakar spreidde seg til resten av verda frå Kina, der dei blei brukte for nær tre tusen år sidan. Kinesarane hadde lette materiale som silke og bambus. Første gongen ein papirdrake er nemnd er i 549. Drakar blei brukte til å måla vind og avstander, til signalgjeving og kommunikasjon under krigføring, og til å løfta menn.

Drakar laga av lauv av ei anna utforming enn dei kinesiske drakane har også vore i bruk i Søraust-Asia og Oseania i svært lang tid, til dømes til drakefiske. Det er gjort framlegg om at desse kan ha oppstått uavhengig frå, kanskje til og med før dei kinesiske. 

Ulike drakar av kinesisk mønster spreidde seg over resten av Asia. Ein lett og lettstyrt draketype brukt i drakekamp blei populær i Japan og Sør-Asia, ein skikk som framleis er halden i hevd. Drakane nådde Nord-Afrika, og kom til Europa på 1600-talet. Her var dei hovudsakleg rekna som ei barneleike, men frå 1700-talet blei det utført fleire vitskaplege eksperiment med drakar. 

Teiking av Cayley sin flygemaskin, som tok utgangspunkt i ein drake.

Bruk i vitskap og teknologi
---------------------------

I 1749 brukte skotten Alexander Wilson ei line med fleire drakar til å måla temperaturen ved ulike høgder i atmosfæren. I 1750 føreslo Benjamin Franklin at ein drake kunne brukast til å avleia elektrisitet frå lyn, og i 1752 utførte Thomas-François Dalibard forsøket. Dette førte til oppfinninga av lynavleiaren. I 1853 blei ein drake tilverka av britiske George Cayley brukt til å løfta ein mann. Dette var den første flygemaskinen som ikkje bygde på ballongprinsippet, og førte til utviklinga av fly med stive vengjer.

Kjelder
-------

* «kite», *Britannica Online Encyclopedia*, henta 14. august 2009

* *Denne artikkelen bygger på «Kite» frå Wikipedia på engelsk, den 14. august 2009.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Drake i snor**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* BBC Things
* NDL

 |
**Solidaritet** (frå fransk *solidarité*: samhald, å høyre saman med kvarandre; med opphav i latin, *solidum*, heile summen, heilskapen) tyder samhald mellom menneske eller grupper av menneske på bakgrunn av ei kjensle av sams situasjon, interesser og lagnad. Solidaritet går ut på å syne handling og framferd som ikkje berre fremjar eigne interesser, men om naudsynt setje eigne interesser til sides for å fremje interessene til den eller dei gruppene ein sjølv meiner å høyre saman med i eit større fellesskap. Kollektive verdiar for fleire kan skapast ved å sjå seg sjølv eller si eiga gruppe i ein større samanheng og arbeide for det som er best for alle, ikkje berre for ein sjølv og sine. Ofte har krav om solidaritet, eller eit ynske om å fremje solidaritet, vore sett på som eit krav eller ynske om å fremje eller skape rettferd.

Omgrepet solidaritet (eller omgrepet *å solidarisere seg med*) er ofte nytta i politiske samanhengar, og har vore det grunnleggjande prinsippet i arbeidarrørsla og basis for fagorganisasjonanes kamp for betre vilkår. Såleis har ofte streik og sympatistreik vore sett i verk som solidaritetsprosjekt. I arbeid med å få dei store folkemassane i verda uta av fattigdom og naud, har solidaritetstanken stått sterkt i mange samanhengar. Det same gjeld tanken om solidaritet med framtidige generasjonar ved å redusere forbruk og levestandard i den velståande delen av verda for å berge heile verda frå den globale katastrofen som forureininga og rovdrifta på resursar fører med seg.

Mange vil meine at det er ideane om solidaritet som har skapt velferdsstaten, og solidaritetstanken har òg vore basis for skipinga av somme typar gjensidige trygdelag og ymse hjelpefond.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* HDS
* NKC
* BNE

 |
| **Deventer** |
| --- |
| Solnedgang i DeventerSolnedgang i Deventer Solnedgang i Deventer |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Flagget til Deventer | Byvåpenet til Deventer |
| **Flagget til Deventer** | **Byvåpenet til Deventer** |

 |
| Plassering |
| Plassering av  DeventerPlassering av Deventer |
| Styresmakter |
| Land  Provinsar |  Nederland Overijssel |
| Borgarmeister | Andries Heidema |
| Geografi |
| Flatevidd - By   - Land   - Vatn |  134,37 km²   131,31 km²   3,06 km² |
| Innbyggjarar  - Totalt (2007)   - folketettleik | 97 377   742/km² |
| Koordinatar | 52°15′″N 6°9′″E﻿Koordinatar: 52°15′″N 6°9′″E﻿ |
| Diverse annan informasjon |
| **Nettstad:** www.deventer.nl |

**Deventer** er ein kommune og by i Nederland i provinsen Overijssel. Byen ligg i regionen Salland og har om lag 100 000 innbyggjarar. Deventer ligg på austsida av elva IJssel, men små delar av kommunen ligg òg på vestsida. I 2005 vart den vesle kommunen Bathmen (med 5 000) slått saman med Deventer. 

Deventer har ein jernbanestasjon langs den viktige linja Amsterdam / Utrecht–Amersfoort–Osnabrück–Berlin / Hamburg og langs Groningen–Zwolle–Arnhem–Nijmegen. Han ligg òg ved motorvegen A1, 90 km frå Amsterdam. Vegen går vidare til Berlin. 

Deventer vart truleg grunnlagd av den engelske misjonæren Lebuinus rundt 768, som bygde ei trekyrkje her ved breidda av IJssel. Dette var ikkje den første busetnaden i området, som har vore busett sidan bronsealderen. I seinmellomalderen var byen medlem i Hansaen og var ein av byane som dreiv handel på Bryggen i Bergen.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell side
* Hansabyar
* Offisiell turistside Arkivert 2008-04-12 ved Wayback Machine.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Deventer» frå Wikipedia på engelsk, den 19. februar 2008.*

### Fotnotar

1. ↑  Statline

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
Bilde tatt frå Frankrike under den totale solformørkinga i 1999
Animasjon av solformørkinga 29. mars 2006
Ei **solformørking** hender når månen passerer mellom sola og jorda slik at solskiva blir heilt dekt (total formørking) eller delvis dekt av månen. Total solformørking blir rekna som eit svært spektakulært naturfenomen.

Typar solformørkingar
---------------------

Det finst fire typar solformørkingar.

* **Total formørking** skjer når sola er totalt dekt av månen. Den intenst lyse solskiva blir skugga av den mørke usynlege måneskiva. Koronaen til sola som elles er alt for svak til å kunne bli sett, blir nå synleg som ein lysande ring. Totaliteten er berre synleg frå ein svært smal stripe på jordoverflata.
* **Ringforma formørking** (annulær) skjer tilsvarande ei total formørking når sola og månen er eksakt på linje sett frå jorda, men nå er månen er for langt vekk frå jorda til å dekke heile solskiva. Da vil ein sjå ytterkanten av sola som ein svært lyssterk ring rundt månen.
* **Hybrid formørking** er ein mellomting mellom ei total og ei ringforma formørking. På enkelte stader vil den vera total, mens på andre steder vil den vera ringforma.
* **Delvis formørking** skjer når sola og månen ikkje er heilt presis på linje. Månen vil da berre delvis skygge for sola. Dette er det som ein kan sjå under alle dei tre andre typane formørking på stader som ligg utanfor sentrallinja. Dette kan også skje når sentrallinja ikkje treffer jorda i det heile tatt.

Ved ein tilfeldigheit ligg sola ca. 400 gonger lengre vekk frå jorda enn månen og har ca. 400 gonger større diameter. Sett frå jorda ser dei difor ut til å vera like store (ca. 1/2 grad utstrekking på himmelen). Det er dette som som gjer at totale solformørkingar kan bli sett frå jorda, men at dei samtidig er så sjeldne at dei berre skjer omtrent ein gong i året.

Grunnen til at somme formørkingar er ringforma og andre er totale er at månen går i ein elliptisk bane rundt jorda. Dette gjer at månen somme gonger er lengre vekk og andre gonger er nærare. Når månen har stor avstand til jorda dekker han ein mindre del av himmelen, og vil ikkje vera stor nok til å dekke hele solskiva. Det er litt fleire ringforma formørkingar enn totale fordi middelavstanden månen-jorda er litt for stor til å danne ei total formørking.

Observasjon av ei solformørking
-------------------------------

Det å sjå direkte på fotosfæren til sola (den lysande skiva, med andre ord å sjå direkte på sola) er farleg for synet, sjølv om det skjer berre i få sekund. Det kan skade retinaen til auget permanent og dermed skade synet. Det er mogleg å miste synet heilt på grunn av dette. Retinaen er ikkje kjenslevar for smerte, og det vil derfor ikkje vera noko smerte som gir varsel om skaden som skjer.

Sjå også
--------

* Måneformørking
* Formørking

Bakgrunnsstoff
--------------

* NASAs side om formørkingar, drive av Fred Espenak

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN
* NDL

 |
| Solihull  |
| --- |
| Solihull High StreetSolihull High Street Solihull High Street |
| Plassering |
| 

Solihull is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Storbritannia |
| Konstituerande land |  England |
| Grevskap | West Midlands |
| Distrikt | Solihull |
| Grunnlagd | Mellomalderen |
| Geografi |
| Innbyggjarar  - By (2007) | 96 799 |
| Koordinatar |  52°25′″N 1°46′″W﻿Koordinatar: 52°25′″N 1°46′″W﻿ |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | B36, B37, B40, B90, B91, B92, B93, B95 |
| Telefon-retningsnummer | 0121 |
| 
 Commons har multimedium som gjeld: **Solihull**
 |

**Solihull** er ein by i grevskapet West Midlands i England. Han ligg søraust for Birmingham, og utgjer saman med Birmingham, Wolverhampton og Black Country det nest største urbaniserte området i England. Folketalet er kring 100 000. 

Før 1974 var Solihull ein valkrins (*borough*) åleine, men det året vart byen slått saman med området rundt Meridien til ein større valkrets. Denne inkluderer òg distrikta Shirley og Castle Bromwich.

*The Old Manor House*, i Tudorstil
Solihull er no ein forstad til Birmingham, som han har vakse saman med. Byen er kjent for den historiske arkitekturen sin, blant anna fleire bindingsverkshus i Tudorstil. Ein skulebygning i sentrum er frå 1560. Det er ein populær handlestad, med ein sentral handlesplass frå 1960-åra. Eit moderne kjøpesenter, Touchwood Centre, vart opna av dronning Elisabeth II 2. juli 2002, under jubileumsferda hennar.

Eit av dei største føretaka er Land Rover, som har hovudkontoret sitt i byen. Andre viktige industriprodukt er kjemikaliar og verktøy.

Det nasjonale utstillingssenter, som særs mange trur ligg i Birmingham, ligg i Solihull. Det gjer òg det meste av Birmingham internasjonale flyplass.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Solihull» frå Wikipedia på bokmål, den 11. juli 2011.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames

 |
Drake med spinnaker
**Drake** er ein seglbåttype konstruert av Johan Anker. Med denne konstruksjonen vann han ein konkurranse utlyst av Gøteborgs Kungliga Segel Sällskap i 1928.Formålet med konkurransen var å få fram ein juniorbåt som kunne serieproduserast. Tanken var at ein heller rimeleg båt ville gjere seglsporten tilgjengeleg for fleire. 

Deraken er 8,9 meter lang. Breidda er 1,95 meter. Djuptgåande er 1,2 meter. Eit fribord på 0,5 meter gjer han våtsam å segle. Av eit deplasement på 1700 kg ligg 850 kg i jarnkjølen. Båten har stort set vorte bygd med mahognihud på eik eller ask. Draken vart populær i Sverige og Danmark før han fekk innpass i Noreg. Her vart den første bygd i 1930. Før andre verdskrigen var det registrert 103 drakar i Noreg. Medan det vart færre av andre seglbåtar under krigen, vert det bygd 25 nye drakar. 

I 1946 vart draken godkjend som olympisk båt. Han var med i olympiadane frå 1948 til 1972. Som nykonstruert vart båten kalla ein 20 m2 og fekk talet "20" som seglmerke. Riggen Johan Anker teikna hadde ein liten fokk der halsen var festa langt inn på fordekket og fokkestaget gjekk til om lag midt på masta. Forstaget og akterstaget gjekk til mastetoppen. På slutten av 1930-talet fekk draken større forsegl, genua. Dette saman med innføring av spinnaker gjorde at drakeklassen vart delt.

I 1946 vart Norsk Drakeklubb stifta. Dei fekk teikna ny rigg. Fokkestaget vart flytt forover, slik at det ikkje vart trong for forstag.Seglrealet auka til 22 m2, og det vart lettare å segle med spinnaker. Seglmerket vart "D". Drakar med moderne rigg vart kalla A-Drake. Den originale Anker-draken var heitande B-Drake.

Etter at draken gjekk ut som olympisk båt, og andre båttypar dukka opp, minka interessa for desse båtane. Dei sist ti-åra har mange drakar vore heimehøyrande i Ålesund.

Kjelder
-------

* Jon Winge:*Norske trebåter* Schibsted Forlag 2007
| Isle of Portland  |
| --- |
| Utsyn over Fortuneswell og Chesil BeachUtsyn over Fortuneswell og Chesil Beach Utsyn over Fortuneswell og Chesil Beach |
| Plassering |
| 

Isle of Portland is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Storbritannia |
| Konstituerande land |  England |
| Grevskap | Dorset |
| Distrikt | Weymouth and Portland |
| Geografi |
| Koordinatar |  50°33′″N 2°26′″W﻿Koordinatar: 50°33′″N 2°26′″W﻿ |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | DT5 |
| Telefon-retningsnummer | 01305 |
| 
 Commons har multimedium som gjeld: **Isle of Portland**
 |

**Isle of Portland** er ei halvøy i Den engelske kanalen 8 km sør for feriestaden Weymouth og det sørlegaste punktet i grevskapet Dorset i England. Halvøya består av kalkstein og er 6 km lang og 2,4 km på det breiaste. Ho er knytt til fastlandet via den smale sandtangen Chesil Beach og ei bru. Portland og Weymouth dannar i lag distriktet Weymouth and Portland. Portland har nesten 13 000 innbyggjarar. 

Portland er ein sentral del av Jurassic Coast, ein verdsarvstad i Dorset og det austlege Devon, kjend for dei spesielle geologiske tilhøva her. Namnet vert nytta om eit av dei britiske havområda og fleire byar i Nord-Amerika og Australia er kalla opp etter staden. Det vart framleis hogge ut portlandssandstein her som vert nytta i mykje britisk arkitektur, mellom anna St Paul's Cathedral og Buckingham Palace.

Den store, djupe kunstige hamna på nordsida av Portland var base for Royal Navy under den første og den andre verdskrigen. Den britiske marinen og NATO hadde øvingar i farvatnet her fram til 1990-åra. Hamna er i dag ei sivil hamn og eit populært fritidsområde. Konkurransane innan segling i sommar-OL 2012 blei halde her.

Sjå og
------

* Portland Bill
* Pulpit Rock på Isle of Portland

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Isle of Portland**

* Offisiell side for Weymouth & Portland Arkivert 2005-12-24 ved Wayback Machine.
* Geologi på kysten av Wessex
* Utforsk Portland
* Portland Sculpture & Quarry Trust
* Isle of Portland Industrial Archaeological Survey

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Isle of Portland» frå Wikipedia på engelsk, den 20. januar 2010.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* LCCN
* NKC
* GeoNames

 |
Koordinatar: 32°21′51″N 35°39′35″E﻿

 **Al Hashimiyya**  (arabisk الهاشمية, *al-Hāshimīyah*) er ein landsby i Ajloun guvernement nordvest i Jordan. Landsbyen ligg 7 km nordvest for Ajloun, 22 km sør for Irbid og 108 km nord for Amman. Han ligg nær Ajlounborga og Tell Mar Elias. Hashimiyya er ein av tre landsbyar som er ein del av Ash Shefa kommune (بلدية الشفا) i lag med Halawah (حلاوة) og Al Wahadinah (الوهادنه).

Geografi og klima
-----------------

Hashimiyya ligg i fjellområda kring Ajloun. Byen ligg på ein rygg som går austover og ned til Jordandalen. Nord- og austsida av Hashimiyya grensar til små lommer av skog. Klimaet er liknande middelhavsklima. Hashimiyya ligg innafor Den fruktbare halvmånen og har gode tilhøve for jordbruk. Det er vanleg med snø og regn om vinteren frå desember til februar.

Historie
--------

Regionen kring Hashimiyya har vore busett sidan bronsealderen, som mellom anna dei arkeologiske funna i Pella og Abila i nærleiken er eit bevis på. 

Seksdagarskrigen hadde stor innverknad på innbyggjarane i Hashimiyya. Før krigen var folketalet så lågt at den eldste moskeen ikkje vart bygd før i 1949 av Hajj Ahmed Abusini. Dei fleste innbyggjarane i landsbyen budde i vestenden, der Al-Maisor låg heilt aust i landsbyen. Etter krigen flytta mange familiar frå Jordandalen inn i Jordan og folketalet auka kraftig.

Økonomi
-------

Hovudnæringa i Al Hashimiyya er jordbruk, og det vert mellom anna dyrka kveite, granateple, fiken, favabønner, oliven og grønsaker.

Galleri
-------

* Skogen i dalen har blitt fjerna for olivendyrking. Skogen i dalen har blitt fjerna for olivendyrking.
* Ein kan finne mange slike tre i Al Maiser. Ein kan finne mange slike tre i Al Maiser.
* Utsyn frå Ras Al Khalail. Utsyn frå Ras Al Khalail.
* Ras Al Khalail er forma som eit kart av Jordan.Ras Al Khalail er forma som eit kart av Jordan.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Al Hashimiyya» frå Wikipedia på engelsk, den 4. oktober 2015.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑
2. ↑

Bakgrunnsstoff
--------------
**Ismail Kadaré** (fødd 28. januar 1936 i Gjirokastra sør i Albania) er ein albansk forfattar. Kadaré studerte litteraturvitskap i Tirana og Moskva. Etter at Albania og Sovjetunionen braut med kvarandre, arbeidde han som journalist i Tirana. Sidan heldt han i fleire år fram som berre forfattar. Han flytta til Paris tidleg på 1990-talet, og der har han budd sidan.

Kadaré har skrive fleire titals bøker, og mange av romanane hans er omsette til meir enn 40 språk. Dei mest kjende bøkene hans vart skrivne under kommunistregimet i Albania. Kadaré har dei siste åra ofte vorte nemnd som ein mogleg kandidat til nobelprisen i litteratur. Han vart i 2009 tildelt Fyrsten av Asturias-prisen for litteratur.

Verk på norsk
-------------

* 1968 – *Bryllupet* (roman, omsetting ved Torstein Bugge Høverstad), Forlaget Oktober (1972)
* 1985 – *Den døde hærs general* (roman)
* 1990 – *Hvem fulgte Doruntine hjem?* (roman)
* 1991 – *Drømmenes palass* (roman)
* 1991 – *Albansk vår: krønike, brev, refleksjoner*
* 1992 – *H for Homer* (roman)
* 1993 – *Avbrutt april* (roman)
* 1999 – *Tre sørgesanger for Kosovo*

Kjelder
-------

### Referansar

1. ↑  «Premiados 2009» hjå Fundación Príncipe de Asturias.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
**John Bull** (fødd kring 1562 eller 1563, død 15. mars 1628) var ein engelsk komponist, musikar og orgelbyggjar. Han var ein kjend musikar frå virginal-skulen, eit cembalo-liknande instrument. 

John Bull reiste mykje og vart kjend med musikkstilar frå mange europeiske land, særskild Nederland. I ung alder vart bull korsongar og kring 20 år gammal vart han organist ved Herefordkatedralen. I 1574 vart han kormeister ved katedralen og same året fekk han ei liknande stilling ved det kongelege kapellet til Kong Karl I i London. 

Bull tok utdanning som doktor i musikk ved både Cambridge og Oxford University (1589 og 1592). Frå 1597 vart han offentleg opplesar ved Gresham College i London, men kom på skeiv fot med leiinga og då han gifta seg i 1607 måtte han gå av. Han heldt derimot fram som organist ved det kongelege kapellet. 

I 1613 vart Bull skulda for utruskap og flykta til Nederland. Mange av manuskripta til Bull gjekk tapt under flukta frå England, men 120 kanonar, om lag eit dusin hymner og mange av klavermusikkstykka hans har overlevd. 

I 1614 førte diplomatisk press frå England til at han vart sagt opp av erkehertug Albert som organist i Brussel, og i 1617 flytta han til Antwerpen der han vart organist i katedralen der. Her var han fram til han døydde. 

Bull av ein av komponistane i gullalderen til engelsk kor- og klavermusikk i lag med William Byrd og Thomas Tallis. Bull nytta ofte ein struktur med frie stemmer som markerer overgangsperioden frå renessansen til tidleg barokk, men kyrkjemusikken hans syner ein liknande kontrapunktisk kompleksitet som J. S. Bach seinare synte. Dei intrikate kyrkjesongane hans og heksakord-komposisjonane for orgel syner òg han var påverka av den kontinentale musikkstilen. Virignal-musikken hans har meir engelsk karakter, og er meir figural og drøymande. Med Bull vart den enkle melodiske stilen frå populære songar og folkesongar utgangspunkt for omstendelege klaverstykke.

Kjelder
-------

* *Delar av denne artikkelen bygger på «John Bull (composer)» frå Wikipedia på engelsk, den 2. april 2010.*

* Roy Brewer. «John Bull». Allmusic. Henta 2. april 2010.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
**William Marshall** (27. desember 1748–29. mai 1833) var ein skotsk felespelar og komponist som er rekna som ein av dei største komponistane for skotsk felemusikk.

Marshall var fødd i Fochabers nordaust i Skottland. Han gjekk i teneste for hertugen av Gordon, og fekk etterkvart stillinga som *factor* (agent eller forretningsmann) ved Gordon Estate. I *The Fiddle Music of Scotland* av James Hunter er Marshall tillagd 257 tonar. Mange av desse verka har namn som ærer gjestane til hertugen. Robert Burns kalla han «den fremste strathspey-komponisten av si tid.» Han var også ein urmakar som laga ei vassklokke og ei astronomisk klokke som framleis eksisterer. Marshall døydde i Dandaleith i 1833 og blei gravlagd i Bellie Parish kyrkjegard i nærleiken av Fochabers.

Nokre av dei best kjende verka til Marshall er strathspey-dansane *The Marchioness of Huntly*, *The Marquis of Huntly's Farewell*, *Craigellachie Brig* (med namn etter Craigellachie Bridge) og *Lady Madelina Sinclair*; airen *The Nameless Lassie* og reelen *Easter Elchies*. Marshall gav ut to samlingar av verka sine, *A Collection of Strathspey Reels with a Bass for the Violoncello or Harpsichord* i 1781 og *Marshall's Scottish Airs, Melodies, Strathspeys, Reels, &c. for the Piano Forte, Harp, Violin & Violoncello* in 1822. Ei tredje samling, *Volume 2nd of a Collection of Scottish Melodies Reels Strathspeys Jigs Slow Airs &c. for the Piano Forte, Violin and Violoncello*, blei gjeven ut posthumt i 1845. I nyare tid er verka hans blitt gjevne ut i *William Marshall's Scottish Melodies* av Fiddlecase Books.

Merknadar
---------

1. ↑  "the first composer of Strathspeys of the age"

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «William Marshall (Scottish composer)» frå Wikipedia på engelsk, den 3. juni 2023.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* Alburger, Mary Anne (1983), *Scottish Fiddlers And Their Music*, Victor Gollancz Ltd. ISBN 0-575-03174-3.
* Emmerson, George S. (1971), *Rantin' Pipe And Tremblin' String*, McGill-Queen's University Press, ISBN 0-7735-0116-9.

Bakgrunnsstoff
--------------

* University of Edinburgh William Marshall page
* Fiddles and Fiddlers

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* MusicBrainz (artist)

 |
**Islom Abdug‘anijevitsj Karimov** (30. januar 1938–2. september 2016) var ein usbekisk politikar. Han var 1990-91 president i sovjetrepublikken Usbekistan, og frå 1991 til han døydde den første presidenten i det sjølvstendige Usbekistan. Namnet hans vert ofte skrive med russisk stavemåte, som *Islam Karimov*.

Liv og gjerning
---------------

Karimov, som var fødd i Samarkand og hadde usbekisk far og tadsjikisk mor, voks opp på ein barneheim. Han studerte ingeniørfag og økonomi i Tasjkent. I 1966 begynte han å jobba for Gosplan, det statlege planleggingsorganet, i Usbekistan. Han steig så gradane i det sovjetiske kommunistpartiet. I 1983 vart han finansminister i den usbekiske sovjetrepublikken, i 1986 viseformann i ministerrådet (visestatsminister).

Han kom til makta i Usbekistan i 1989, då han vart førstesekretær i kommunistpartiet i sovjetrepublikken. 24. mars 1990 vart han president i den usbekiske sovjetrepublikken. 31. august 1991 erklærte han Usbekistan sjølvstendig frå Sovjetunionen, og 29. desember same året vann han det første presidentvalet med 86 % av røystene. Valet vart rekna som urettvist, med ein ufri valkamp og fusk i oppteljinga. Det same gjeld alle seinare val i Usbekistan. Etter at han var vald som president trygga han makta si ved å arrestera eller driva i eksil dei leiande opposisjonelle.

26. mars 1995 vart det halde ei folkerøysting der Karimov sin presidentperiode vart utvida med fem nye år. 9. januar 2000 vart det halde presidentval, der Karimov fekk over 90 % av røystene. Motkandidaten hans sa at han sjølv hadde røysta på Karimov. 27. februar 2002 vart det halde ei folkerøysting, der Karimov sin presidentperiode vart utvida frå 5 til 7 år.

Karimov slo hardt ned på all opposisjon, som konsekvent vart omtalt som «islamsk ekstremisme». Utanrikspolitisk var han først ganske vestleg orientert. Etter terrorangrepa i USA 11. september 2001 lèt han USA og NATO leiga ein militærflybase i Usbekistan i oktober 2001, til bruk i krigen i Afghanistan.

13. mai 2005 vart over 300 uvæpna demonstrantar drepne av tryggingsstyrkar i byen Andijon, etter at det hadde vore væpna samanstøyt der tidlegare på dagen.[ EU innførte då våpenembargo mot Usbekistan, også USA kritiserte Karimov for framferda mot demonstrantane. Etter dette måtte USA og NATO trekkja seg ut frå basen i Usbekistan, og Karimov orienterte seg meir mot Russland i utanrikspolitikken. 14. november same året skreiv Karimov under på ein gjensidig forsvarsavtale med Russland.

Karimov var gift og far til to døtrer. Den eldste av desse, Gulnara Karimova, vart av internasjonale media i 2015 skulda for å ha teke i mot fleire milliardar kroner i muter av teleselskapet Vimpelcom.

Kjelder
-------

1. ↑  *arkivkopi*, arkivert frå originalen 9. november 2006, henta 9. november 2006


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* SUDOC
* NKC
* RLS

 |
Koordinatar: 61°34′55.420″N 5°4′29.989″E﻿

Solheimsfjorden
**Solheimsfjorden** er ein fjord i Kinn kommune i Vestland som ligg på sørsida av Florø og Florølandet. Fjorden er ei fortsetjing av Vassreset, som fjorden stundom vert rekna som ein del av. Fjorden strekkjer seg 7 km austover til starten av Eikefjorden. På sørsida strekkjer Høydalsfjorden seg søraustover. 

Fjorden har innløp mellom Veidesund i sør og Florø lufthamn i nord. Mellom Florø og Gaddevåg, som er ein del av byen, ligg Gaddevågen på øya Brandsøya, som går nord til Botnafjorden på nordsida av Florø. På sørsida av Brandsøya ligg grenda Solheim, som fjorden er kalla opp etter. Mellom Brandsøya og halvøya Klaven går Brandøysundet nord til Klavfjorden. Tettstaden Brandsøy ligg ved Brandsøysundet.

På sørsida av fjorden ligg øyane Stavøy og Ålvora. Aust for Ålvora og sør for Brandøysundet ligg innløpet til Høydalsfjorden, medan Eikefjorden startar like aust for Brandøysundet.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
Koordinatar: 51°28′ N 0°44′ E﻿

Grain Tower frå 1855 og vegfyllinga ved fjøre.
Isle of Grain frå lufta
**Isle of Grain** er ei tidlegare øy nord i Kent i England aust for Hoohalvøya. Det meste av øya er myrlendt og Grain Marshes er eit viktig fugleområde. 

Øya utgjer eit verdsleg sokn med 1731 innbyggjarar (2001). Ho er 5,5 km lang og 4 km brei. 

For å verne utløpet til Themsen vart festninga Grain Tower bygd. Det var i drift fram til 1946. Tidlegare var malaria eit stort problem på øya. Det siste tilfellet med denne sjukdommen vart registrert i 1918. 

Den sørlege delen av øya er eit viktig industriområde i dag. Fram til 1982 låg det eit stort oljeraffineri her. I dag ligg Thamesport, den tredje største containerhamna i Storbritannia, på denne staden. Ved sidan av den gamle oljeraffineriet ligg eit oljefyrt kraftverk som utgjer 3 % av det nasjonale kraftforsyninga i landet.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Isle of Grain» frå Wikipedia på engelsk, den 24. januar 2010.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
	+ Historic Kent Arkivert 2007-06-16 ved Wayback Machine.
	+ Bignell, Alan (1999). *The Kent Village Book*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames

 |