recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
*For fossen, sjå Dei sju systrene*
Dei sju søstre sett frå Alstenfjorden.
**Sju søstre**, eller *Søstrene*, er ein fjellformasjon på øya Alsta i Alstahaug kommune i Nordland. Fjellformasjonen er lett synleg på kysten av Helgeland og består av sju toppar som utgjer søstrene: Botnkrona (1072 moh.), Grytfoten (1019 moh.), Skjæringen (1037 moh.), Tvillingane (945 og 980 moh.), Kvasstinden (1010 moh.) og Breitinden (910 moh.).


|  |  |
| --- | --- |
| Ved Alstahougs Præstegaard findes at see
Syv Søstre som flætter sine Lokker i Snee
Syv Dammer og alle saa hvide,
Hvoraf i Landkorterne meget gaaer Ry,
Hvis Topper opstiger anseelig i Sky,
Og sees i Havet saa vide;

Petter Dass i «Helgelands Beskrivelse», *Nordlands Trompet*   |  |

Sju søstre kan har fått namnet sitt etter ei segn som fortel korleis fleire kjende fjell i Nordland har vorte forma, sjå Torghatten. Det er òg hevda at det var Petter Dass som gav dette namnet til fjellet i landskapsdiktet *Nordlands Trompet*.

Det gamle namnet på fjellformasjonen var «Horva.» Dette fordi fjellrekkja kan likne på ei horv som ligg med tindane opp.

Det er merkt løype opp til kvar enkelt topp og også mellom toppane.


|  |  |
| --- | --- |
| Bredderne af Vefsenfjorden ere hæslige og for en stor Deel ubestigelige.
Fjeldrækken De syv Søstre er skrækkelig.

Ivar Aasen i dagbok for 7. september 1846   |  |

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikifrasar har ei sitatsamling som gjeld: **Sju søstre**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
**Cupvinnarcupfinalen i fotball 1975** fann stad på St. Jakob-stadion i Basel 14. mai 1975, framfor 10 897 tilskodarar. Dynamo Kiev frå dåverande Sovjetunionen vann finalen, den 15. i sitt slag, med siffera 3-0 over Ferencváros frå Budapest.

### Kampen

Dynamo Kiev leia 2-0 ved pause etter skåringar av Volodimir Onitsjenko i det 18. og 39. minutt. Oleh Blokhin la på til 3-0 i det 67. minutt og fleire mål kom ikkje.

Skotten Robert Davidson dømde kampen.

### Laga

**Dynamo Kiev** sitt vinnarlag bestod av: Jevgenij Rudakov, Viktor Matvjenko, Mykhaylo Fomenko, Stefan Resjko, Vladimir Trosjkin, Anatolij Konkov, Volodimir Muntjan, Viktor Kolotov (kaptein), Leonid Burjak, Volodimir Onitsjenko og Oleh Blokhin.

**Ferencváros** mønstra: István Géczi (kaptein), Győző Martos, István Megyesi, Miklós Pataki, Tibor Rab, Tibor Nyilasi, István Juhász, József Mucha, Ferenc Szabó, János Máté og István Magyar. Tibor Onhausz kom innpå i staden for Nyilasi i det 60. minutt.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «1975 European Cup Winners' Cup Final» frå Wikipedia på engelsk, den 13. mai 2018.*
**Seksdagarskrigen** var ein krig mellom Israel, Egypt, Syria og Jordan i juni 1967. Krigen byrja med at Israel gjekk til åtak på Egypt, som like før hadde stengt Tiransundet for israelsk ferdsel. Resultatet av krigen var total siger for Israel og eit massivt moralsk nederlag for heile den arabiske verda. Israel okkuperte den Palestinske Vestbreidda og Gaza-stripa, som hadde vore under høvesvis jordansk og egyptisk administrasjon, i tillegg til den egyptiske Sinai-halvøya og dei syriske Golan-høgdene. Jerusalem (Al Quds), palestinarane sin hovudstad, vart annektert av Israel og gjort utilgjengeleg for dei fleste palestinarar og mange muslimar og kristne i regionen. I tillegg vart Suez-kanalen gjenopna for vestlege handelsfartøy. Jordan gjorde tafatt motstand mot Israel, som berre i praksis fekk Vestbreidda overlevert utan motstand. Den palestinske frigjeringsrørsla PLO var delvis blitt avvæpna av jordanske myndigheiter i forkant av krigen.

Bakgrunnen for krigen var samansett. Den sionistiske ideen om eit Stor-Israel frå det gamle testamentet var for mange israelarar ei legitimering av vidare ekspansjonisme og utviding av grensene til Israel. Dei arabiske landa såg på staten Israel som illegitim sidan han var ein vestleg kolonialistisk stat oppretta gjennom fordriving av dei opphavlege innbyggjarane, palestinarane. Den uløyste statusen bygde seg gradvis opp til militær konfrontasjon. Sidan Egypts president Nasser hadde nasjonalisert Suez-kanalen i 1956, hadde Israel, som alliert med Vesten, eit ønske om å gjenopne han for vestleg ferdsel og varetransport. 

Kort tid etter seksdagarskrigen byrja Israel å byggje busettingar på dei okkuperte områda. Sinai-halvøya vart gjeven tilbake til Egypt i 1979 etter ein fredsavtale mellom Egypt og Israel. I denne garanterte Egypt fri ferdsle gjennom Suez-kanalen, anerkjente staten Israel og gav opp all støtte til palestinarane sin sak. Resten av områda fortsette å vera okkuperte av Israel.

Referansar
----------

1. ↑  Geoffrey Regan, p.211
2. ↑  Regan, p.211
3. ↑  Arab - Israeli Aircraft Losses

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* BNE

 |
**Cupvinnarcupfinalen i fotball 1991** fann stad på Stadion Feijenoord i Rotterdam 15. mai 1991, framfor 45 000 tilskodarar. Manchester United vann finalen, den 31. i sitt slag, med siffera 2-1 over FC Barcelona.

### Kampen

Lagoppstillingane
Manchester United tok leiinga i det 67. minutt etter eit frispark frå Bryan Robson som Steve Bruce heada mot mållinja og midtspiss Mark Hughes tuppa inn i nettet. Same Hughes la på til 2-0 frå skrått hald sju minuttar seinare, før Ronald Koeman reduserte for Barcelona i det 79. minutt. Ei sein nettkjening frå Barcelona vart underkjent for offside. Høgrebacken Nando Munoz på Barcelona vart utvist i det 84. minutt.

Bo Karlsson frå Sverige dømde kampen.

### Laga

**Manchester United** sitt vinnarlag bestod av: Les Sealey, Denis Irwin, Steve Bruce, Gary Pallister, Clayton Blackmore, Mike Phelan, Bryan Robson (kaptein), Paul Ince, Lee Sharpe, Brian McClair og Mark Hughes.

**FC Barcelona** mønstra: Carles Busquets, Nando Muñoz, José Ramón Alexanko (kaptein), Ronald Koeman, Albert Ferrer, Ion Andoni Goikoetxea, Eusebio Sacristán, José Mari Bakero, Txiki Begiristain, Julio Salinas og Michael Laudrup. Antonio Pinilla kom inn i staden for kapteinen Alexanko i det 72. minutt.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «1991 European Cup Winners' Cup Final» frå Wikipedia på engelsk, den 6. mai 2018.*
|  |
| --- |
| DS «Ulvik» i Hardanger |
| Karriere |  Storbritannia |
| Namn: | 
DS «Santa Rita» |
| Eigar: | 
M. J. O'Sullivan |
| Verft: | Grangemouth Dockyard |
| Sjøsett: | 
1886 |
| Sett i teneste: | 
1920 |
| Heimehamn: | Cork |
| Generelle mål |
| Type: | 
Yacht |
| Tonnasje: | 
47 brt |
| Lengd: | 
25,3 fot (7,7 m) |
| Breidd: | 
4,0 fot (1,2 m) |
| Djupgang: | 
2,1 fot (0,6 m) |
| Installert effekt : | 
17 nhk |
| Framdrift: | 
Dobbelsylindra kompoundmaskin |
| Karriere |  Noreg |
| Namn: | 
DS «Ulvik» |
| Eigar: | HSD |
| Sett i teneste: | 
1922 |
| Heimehamn: | Bergen |
| Kjennemerke: | 
JQDR/LFEP |
| Lagnad: | 
Opphogd 1938 |

**D/S «Santa Rita»** er eit dampskip levert i 1886 for M. J. O’Sullivan i Cork i Storbritannia som yacht. Skipet vart i 1922 selt til Hardanger Sunnhordlandske Dampskibsselskap (HSD) for 30 000 kr. og omdøypt **DS «Ulvik»** for bruk som turistskip på fjordane i Hardanger.

Historie
--------

DS «Ulvik» i Eidfjord.
I 1892 vart skipet seld til St. J. E. Daubeny i Kingswear, og i 1894 til George B. Thompson i Dublin. Han døypte skipet om til **«Thaïs»**. Skipet skifta eigarar fleire gonger dei neste åra: Thomas G. Hawley i Coventry (1897), A. W. H. Meyrick i London (1900), C. H. Palenthorpe i Birmingham (1901) og Ellert A. Wallendahl i Bergen i 1903. I april 1922 vart skipet kjøpt av HSD. 

Skipet var i teneste for HSD til det vart selt til hogging i Stavanger i 1938.

Kjelder
-------

* Skipet.no
**Cupvinnarcupfinalen i fotball 1978** fann stad på Parc des Princes i Paris 3. mai 1978, framfor 48 679 tilskodarar. RSC Anderlecht frå Brussel vann finalen, den 18. i sitt slag, med sluttsiffera 4-0 over Austria Wien.

### Kampen

Lagoppstillingane
Anderlecht-kapteinen Rob Rensenbrink sette inn i 1-0 i det 13. minutt og la på til 2-0 i det 44. minutt. Allereie før pausesignalet lydde auka backen Gilbert Van Binst til 3-0 og same mann fastsette sluttresultatet til 4-0 i det 82. minutt.

Heinz Aldiger frå Vest-Tyskland dømde kampen.

### Laga

**Anderlecht** sitt vinnarlag bestod av: Nico de Bree, Gilbert Van Binst, Hugo Broos, Johnny Dusbaba, Jean Thissen, Arie Haan, Ludo Coeck, Frank Vercauteren, François Van der Elst, Benny Nielsen og Rob Rensenbrink (kaptein). Jean Dockx tok Vercauteren sin plass fire minuttar før slutt.

**Austria Wien** stilte med: Hubert Baumgartner, Robert Sara (kaptein), Erich Obermayer, Josef Sara, Ernst Baumeister, Karl Daxbacher, Herbert Prohaska, Felix Gasselich, Thomas Parits, Hans Pirkner og Julio Morales. Daxbacher og Morales gjekk av bana i det 60. og 74. minutt, inn kom fyrst Alberto Martínez og sidan Fritz Drazan.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «1978 European Cup Winners' Cup Final» frå Wikipedia på engelsk, den 9. mai 2018.*
**Sjur Bygd** (28. april 1889–29. oktober 1985) var ein norsk forfattar, gardbrukar, ordførar og banksjef busett i Myrkdalen på Voss. Han debuterte i 1915 med novellesamlinga *«Fjell-folk»*.

Litterær produksjon
-------------------

Sjur Bygd debuterte med *Fjellfolk* i 1915, ei samling forteljingar frå ei avstengd vestlandsbygd. I romanen *Holmgang* (1917) skildra Bygd dei psykologiske føresetnadane for ein bygdestrid. Det same gjer den store romanen *Valplassen* (1921). Eit av Bygd sine fremste verk, *Luftspeglingar* (1925) er ei samling noveller med same miljø. Andre betydelege romanar er *I hamskifte* (1949) og *Mot blå berg* (1957). Bygd var ein skarp psykolog, og kjende dei løynde tildriva i menneska, krokvegane deira, hyklarskapen, naturangsten og religiøsiteten. Med sin knappe stil og friske synsbilete skreiv han levande situasjonar om norsk folk og kultur.

### Bøker

* 1915 - *Fjell-folk*
* 1917 - *Holmgang*
* 1921 - *Valplassen*
* 1925 - *Luftspeglingar. Nokre bilæte*
* 1949 - *I hamskifte*
* 1954 - *Draumen*
* 1957 - *Mot blå berg*
* 1970 - *Mannen og natta*

Sjur Bygd vann Melsom-prisen i 1955, og i 1976 fekk han Kongens fortenestemedalje i gull for innsatsen sin som bankmann, politikar og diktar.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Digitaliserte bøker av Sjur Bygd hjå Nasjonalbiblioteket
* Mads Liland: «Sjur Bygd» i Norsk Biografisk Leksikon, 2. utg (2000)
* «Sjur Bygd» av Eirik Helleve på *Allkunne*
* *Sjur Bygd. Om bøkene hans og bruken av vossamålet* av Andreas Bjørkum (2012)
* Kjølv Egeland (1996). «Heimstad, historie og arbeidsliv : Sjur Bygd». *Norges litteraturhistorie : Mellomkrigstid*. Oslo: Cappelen. s. 276. ISBN 8202154731.
* «Bygd, Sjur» av Johannes Andreasson Dale i *Norsk allkunnebok* (1949)
* «Sjur Bygd – ein sermerkt forfattarprofil» (del 1) av Nils Hellesnes i Syn og Segn (1941), (del 2)
* *Det skjulte Norge*, s 71–83, av Jørgen Bukdahl (1926)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* ISNI

 |
**Cupvinnarcupfinalen i fotball 1984** fann stad på St. Jakob-stadion i Basel 16. mai 1984, framfor 60 000 tilskodarar. Juventus frå Torino vann finalen, den 24. i sitt slag, med siffera 2-1 over FC Porto.

### Kampen

Lagoppstillingane
Beniamino Vignola sende Juventus framom i det 12. minuttet, medan António Sousa utlikna for Porto i det 29. minuttet. Zbigniew Boniek sette inn Juventus sitt sigersmål i det 41. minuttet.

Adolf Prokop frå Aust-Tyskland dømde kampen.

### Laga

**Juventus**-vinnarane var: Stefano Tacconi, Claudio Gentile, Sergio Brio, Gaetano Scirea (kaptein), Antonio Cabrini, Massimo Bonini, Beniamino Vignola, Michel Platini, Marco Tardelli, Paolo Rossi og Zbigniew Boniek. Straks før slutt kom Nicola Caricola inn i staden for Vignola.

**FC Porto** mønstra fylgjande mannskap: Zé Beto, João Domingos Pinto, António Lima Pereira, Eurico Gomes, Eduardo Luís, António Frasco, António Sousa, Jaime Pacheco, Jaime Magalhães, Fernando Gomes (kaptein) og Vermelhinho. Magalhães gjekk av bana i det 64. minuttet, inn kom Mickey Walsh, i det 82. minuttet erstatta José Alberto Costa venstrebacken Eduardo Luís.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «1984 European Cup Winners' Cup Final» frå Wikipedia på engelsk, den 7. mai 2018.*
*Denne artikkelen handlar om dampskipet. For byen i Ukraina, sjå Oster i Ukraina. For elva i Ukraina, sjå Oster-elva.*

**DS «Oster»** er ein dampbåt som vart bygd 1908 ved Christianssands Mek. Værksted for Indre Nordhordlandske Dampskibsselskab. Han gjekk i fast rute mellom Osterfjorden og Bergen som kombinert passasjer- og lastebåt. I 1963 skreiv den bergenske døvepresten Ragnvald Hammer diktet «Dar kjem dampen» til ære for rutebåten. Ivar Medaas sette seinare melodi til dette diktet.

Historie
--------

### Ut av vinterisolasjon

Det var Modalen kommune som i 1906 sendte ei oppmoding til styret i Indre Nordhordlandske Dampskibsselskab om å byggje ein ny rutebåt som kunne forsera isen som elles låg kommunen i vinterisolasjon. Styret i INDS gjorde året etter vedtak om å byggje ein båt med kraftig motor og eit sterkt skrog. Det var Christianssands Mek. Værksted som fekk i oppdrag å byggje båten ved byrjinga av 1908. Same året vart båten levert og han fekk namnet DS «Oster». Båtens eigenskapar som isbrytar innfridde alle forventningane som folk hadde. Den første kapteinen vart Tobias Andersen Hordvik, fødd 1867, som hadde hatt fartstid som kaptein ifrå han var 19 år.

### Okkupasjonsåra

Etter at Noreg kom med i den andre verdskrigen i 1940, vart DS «Oster» overtatt av tyskarane og omdøypt «Marder». Båten gjekk no i tysk patruljeteneste inntil freden kom i 1945.

### MS «Vaka»

Då okkupasjonen tok slutt fekk båten eit større vedlikehald etter krigslitasjen og noko manglande vedlikehald frå tysk side. DS «Oster» vart så atter ein gong sett inn i passasjertrafikk der han gjekk inntil 1964. Då vart båten seld og ombygd til reint transportfartøy. Dampkjelen vart bytta ut med oljemotor. Under namnet MS «Vaka» gjekk båten i frakt diverse stader på Sør- og Vestlandet.

### Restaurering til opphavleg stand

Etter 30 år som MS «Vaka» vart båten kjøpt av eldsjelar i Nordhordland Veteranbåtlag i 1996. Ein ville restaurere båten tilbake slik han var i opphavleg stand med dampdreven motor. Båten fekk først namnet «Gamle Oster», men fekk så det opphavlege namnet DS «Oster» i år 2000. Den noverande motoren er ein 300 hk dampmaskin frå 1927, bygd av Alexander Hall, Aberdeen.

Den 11. juni 2005 vart «MS Oster» høgtidleg ærklert ferdig restaurert ved ein seremoni i Bergen. Seremonien fann stad ved «Skur 11», same plassen som rutebåten tidlegare hadde lagt til kai ved.

Bakgrunnsstoff
--------------

* 
* 
* 

* DS «Oster» i kulturminnesok.no, nettstaden til Riksantikvaren

| * v
* d
* e
Attverande dampskip i Noreg |
| --- |
| DF «Ammonia»**·** DS «Ara»**·** DB «Bjoren»**·** «Borgenes»**·** DS «Børøysund»**·** DS «Engebret Soot»**·** DS «Forlandet»**·** DS «Hansteen»**·** DS «Hestmanden»**·** DS «Kysten»**·** DS «Oster»**·** DS «Pasop»**·** DS «Pippi»**·** «Southern Actor»**·** DS «Skibladner»**·** DS «Stavenes»**·** Kongesjaluppen «Stjernen»**·** DS «Stord 1»**·** DS «Styrbjørn»**·** DS «Suldal»**·** DS «Thorolf»**·** DS «Turisten» |
**Cupvinnarcupfinalen i fotball 1988** fann stad på Meinau-stadion i Strasbourg 11. mai 1988, framfor 39 446 tilskodarar. KV Mechelen frå Belgia vann finalen, den 28. i sitt slag, med 1-0 over titteforsvarar Ajax frå Amsterdam.

### Kampen

Lagoppstillingane
Ajax-backen Danny Blind vart utvist allereie etter eit kvarters spel. Kampens einaste nettkjenning kom då nederlendaren Piet den Boer i det 53. minutt avgjorde kampen i det belgiske laget sin favør.

Dieter Pauly frå Vest-Tyskland dømde kampen.

### Laga

**KV Mechelen** sitt vinnarlag bestod av: Michel Preud’homme, Koen Sanders, Lei Clijsters (kaptein), Graeme Rutjes, Geert Deferm, Wim Hofkens, Marc Emmers, Erwin Koeman, Pascal De Wilde, Piet den Boer og Eli Ohana. I den andre omgangen vart Paul De Mesmaker bytta inn i det 60. og Paul Theunis i det 73. minutt, ut gjekk fyrst De Wilde og så Hofkens.

**Ajax** stilte med: Stanley Menzo, Danny Blind, Frank Verlaat, Jan Wouters, Peter Larsson, Arnold Mühren, Aron Winter, Arnold Scholten, John van 't Schip (kaptein), John Bosman og Rob Witschge. Kapteinen vart skadd og gjekk ut i det 37. minutt, inn kom Dennis Bergkamp. I det 73. minutt tok Henny Meijer over for Verlaat.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «1988 European Cup Winners' Cup Final» frå Wikipedia på engelsk, den 11. mai 2018.*
**Cupvinnarcupfinalen i fotball 1989** fann stad på Wankdorf stadion i Bern 10. mai 1989, framfor 42 707 tilskodarar. FC Barcelona vann finalen, den 29. i sitt slag, med siffera 2-0 over Sampdoria frå Genova.

### Kampen

Julio Salinas gav Barcelona leiinga allereie i det 4. minutt. Sidan vart det ikkje mål før innbyttaren Luis López Rekarte la på til 2-0 i det 80. minutt.

Englendaren George Courtney dømde kampen.

### Laga

**FC Barcelona** sitt vinnarlag bestod av: Andoni Zubizarreta, Urbano Ortega, José Ramón Alexanko (kaptein), Aloísio Pires Alves, Luis Milla, Eusebio Sacristán, Guillermo Amor, Roberto Fernández, Gary Lineker, Julio Salinas og Txiki Begiristain. I det 60. minutt gjekk Milla ut, inn kom Miquel Soler. 14 minuttar seinare vart så Begiristain bytta ut med Luis López Rekarte.

**Sampdoria** stilte med: Gianluca Pagliuca, Moreno Mannini, Marco Lanna, Luca Pellegrini (kaptein), Giuseppe Dossena, Toninho Cerezo, Fausto Pari, Fausto Salsano, Víctor Muñoz, Gianluca Vialli og Roberto Mancini. Ei skadd Mannini gjekk av bana i det 27. minutt, inn kom Stefano Pellegrini. I det 49. minutt kom Fulvio Bonomi inn i staden for Luca Pellegrini.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «1989 European Cup Winners' Cup Final» frå Wikipedia på engelsk, den 10. mai 2018.*
Koordinatar: 67°15′S 68°30′W﻿

**Adelaide Island**, **Isla Adelaida** eller **Isla Belgrano** er ei stor, stort sett isdekt øy, som er 120 km lang og 32 km brei, og som ligg på nordsida av Marguerite Bay utanfor vestkysten av Den antarktiske halvøya. Øya ligg i Argentinsk, Britisk og Chilensk Antarktisk. 

Adelaide Island vart oppdaga i 1832 av ein britiske ekspedisjon under John Biscoe. Øya vart først kartlagd av Den franske antarktisekspedisjonen (1908–1910) under Jean-Baptiste Charcot. 

Opphavet til namnet på øya er ukjend. British Antarctic Survey sin kjelder skriv at Charcot kalla øya «Adelie Land» etter dei mange adeliepingvinane som levde langs kysten (pingvinane er igjen kalla opp etter kona til Dumont d'Urville). Dette vart igjen omgjort til Adelaide Island av British Graham Land Expedition (1934–37). Det er òg foreslått at øya vart namngjeven av Biscoe sjølv etter dronning Adelaide av Storbritannia.

Rothera Station november 2003, med utsyn mot Den antarktiske halvøya
Det ligg to basar på øya. Den gamle Adelaide Island-basen (òg kjend som Base T) vart oppretta her av Falkland Islands Dependent Survey (FIDS), som vart til British Antarctic Survey. Basen vart lagt ned på grunn av ein ustabil skiveg og operasjonane vart flytta til den nye Rothera Station i 1976 / 1977, og denne basen er framleis i drift i dag. Den gamle BAS-basen vart overført til Chile i 1984, og fekk namnet Teniente Luis Carvajal Villaroel-basen. Stasjonen vart då berre nytta om sommaren av chilenarane. Skivegen og rampen opp til stasjonen frå platået har derimot vorte så ustabil at Det chilenske luftforsvaret (FACh) har stoppa all aktivitet her. Den chilenske marinen har vitja stasjonen nest kvar sommar for å sikre at han vert vedlikehalde. BAS-tilsette har òg vitja stasjonen om vinteren, fordi det er lettare å nå fram då. 

Sidan øya har vore busett i ganske lang tid er øya godt kartlagd etter antarktisk standard.

Sjå òg
------

* BAS
* Composite Antarctic Gazetteer
* Antarktiske øyar sør for 60 °S
* SCAR
* kravområde i Antarktis

Bakgrunnsstoff
--------------

* BAS Mapping Catalogue[*daud lenkje*]
* Bilete ved BAS

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames

 |
**Cupvinnarcupfinalen i fotball 1998** fann stad på Råsunda stadion i Stockholm 13. mai 1998, framfor 30 216 tilskodarar. London-laget Chelsea FC vann finalen, den 39. i sitt slag, med siffera 1-0 over VfB Stuttgart. Triumfen var den andre til Chelsea FC i cupvinnarcupen, den fyrste kom i 1971.

### Kampen

Lagoppstillingane
Kampens einaste mål vart sett inn av Gianfranco Zola, som straks etter han vart bytta inn skåra på ein halvvolley i det 71. minutt. Chelsea-spelaren Dan Petrescu vart utvist det 85. minutt og Stuttgart-spelaren Gerhard Poschner fór same vegen i sluttsekundane.

Stefano Braschi frå Italia dømde kampen.

### Laga

**Chelsea** sitt vinnarlag bestod av: Ed de Goey, Steve Clarke, Frank Lebœuf, Michael Duberry, Danny Granville, Dan Petrescu, Dennis Wise (kaptein), Gustavo Poyet, Roberto Di Matteo, Gianluca Vialli og Tore André Flo. Flo gjekk av bana etter 70 minuttar, inn kom Gianfranco Zola, medan Poyet ti minuttar seinare overlet plassen sin til Eddie Newton. 

**Stuttgart** mønstra fylgjande mannskap: Frank Wohlfahrt, Thomas Schneider, Murat Yakin, Thomas Berthold, Marco Haber, Zvonimir Soldo, Gerhard Poschner, Matthias Hagner, Krasimir Balakov, Jonathan Akpoborie og kaptein Fredri Bobic. Utover i 2. omgang gjekk Schneider, Haber og Hagner av bana etter 54, 74 og 78 minuttars spel, inn kom i rekkefylgje Jochen Endreß, Kristijan Đorđević og Sreto Ristić.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «1998 UEFA Cup Winners' Cup Final» frå Wikipedia på engelsk, den 8. mai 2018.*
**Cupvinnarcupfinalen i fotball 1995** fann stad på Parc des Princes i Paris 10. mai 1995, framfor 42 424 tilskodarar. Real Zaragoza vann finalen, den 35. i sitt slag, med sluttsiffera 2-1 mot tittelforsvarar Arsenal FC frå London. Finalekampen gjekk til ekstraomgangar og vart avgjort med ei fabelaktig skåring frå langt hald i kampens siste sekundar.

### Kampen

Lagoppstillingane
Kampen var mållaus til det 68. minutt då Juan Esnáider sende Real Zaragoza i føringa. Ni minuttar seinare utlikna John Hartson og syrgde for laga stod likt då ordinær tid var ute. I ekstraomgangane kom ikkje mål før Nayim Amar i det 120. minutt frå 40 meters hald lobba over Arsenal-målvakta og vart matchvinnar.

Piero Ceccarini frå Italia dømde kampen.

### Laga

**Real Zaragoza** sitt vinnarlag bestod av: Andoni Cedrún, Alberto Belsué, Fernando Cáceres, Xavi Aguado, Jesús Solana, Miguel Pardeza, Santiago Aragón, Nayim Amar, Gustavo Poyet, Francisco Higuera og Juan Esnáider. Higuera gjekk av bana i det 68. minutt, inn kom Jesús García Sanjuán som på si side måtte vike for Geli de Juana i det 114. minutt.

**Arsenal**-mannskapet var: David Seaman, Lee Dixon, Tony Adams (kaptein), Andy Lininghan, Nigel Winterburn, Ray Parlour, Martin Keown, Stefan Schwarz, Paul Merson, Ian Wright og John Hartson. I pausen vart Keown bytta ut med David Hillier og straks etter pause vart Winterburn skadd og erstatta med Steve Morrow.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «1995 UEFA Cup Winners' Cup Final» frå Wikipedia på engelsk, den 10. mai 2018.*
**Cupvinnarcupfinalen i fotball 1981** fann stad på Olympiakó-stadion i Athen 13. mai 1981, framfor 4 750 tilskodarar. Dinamo Tbilisi frå dåverande Sovjetunionen vann finalen, den 21. i sitt slag, med 2-1 over FC Carl Zeiss Jena frå dåverande Aust-Tyskland.

### Kampen

Lagoppstillingane
Etter ein mållaus fyrsteomgang gav Gerhard Hoppe det auttyske laget leiinga i det 63. minutt. Fire minuttar seinare syrgde Vladimir Gutsajev for balanse i stillinga. Vitali Daraselia vart matchvinnar for Dinamo Tbilisi med ei skåring i det 86. minutt.

Riccardo Lattanzi frå Italia dømde kampen.

### Laga

**Dinamo Tbilisi**-laget bestod av: Otar Gabelia, Giorgi Tavadze, Nodar Khizanisjvili, Aleksandr Tsjivadze (kaptein), Tamaz Kostava, Zaur Svanadze, Vitali Daraselia, Tengiz Sulakvelidze, Vladimir Gutsajev, David Kipiani og Ramaz Sjengelia. Nuzgar Kakilasjvilij fekk plassen til Svanadze straks før laget utlikna til 1-1.

**FC Carl Zeiss Jena** mønstra: Hans-Ulrich Grapenthin, Gert Brauer, Rüdiger Schnuphase, Lothar Kurbjuweit (kaptein), Wolfgang Schilling, Gerhard Hoppe, Andreas Krause, Lutz Lindemann, Andreas Bielau, Jürgen Raab og Eberhard Vogel. Etter 75 og 87 minuttars spel måtte fyrst Bielau og så Hoppe vike plass for høvesvis Thomas Töpfer og Ulrich Oevermann.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «File:Dinamo Tbilisi vs Carl Zeiss Jena 1981-05-13.svg» frå Wikipedia på engelsk, den 13. mai 2018.*
**Hinduismen** er kjend for å ha fleire tusen ulike **guddommar**, og blir ofte halden fram som ein typisk polyteistisk religion. Samstundes hevdar mange hinduar at alle gudane berre er sider av det same, upersonlege verdsaltet, *brahman*, slik at religionen deira i røynda er monoteistisk.

Korleis det enn er, inneheld hinduismen ei rekke store og små kultar for ei rekke ulike gudar. Det finst gudar av alle slag; for ulike kastar og kjønn, for yrkesgrupper og landsbyar, for naturfenomen og livshendingar. Samstundes finst det store guddommar som blir dyrka over heile India. Sjiva og Visjnu og konene deira, Parvati og Laksjmi, eller morgudinna Devi, kjend i former som Durga, Ammavaru, Mariamman og Kali, er blant dei viktigaste. Det er vanleg for enkeltpersonar eller familiar å ha ein «hovudgud», men dei kan og tilbe andre gudar.

Det er ikkje noko forbod mot å framstilla gudar som bilde eller skulpturar innan hinduismen; tvert imot meiner ein at gudebilde får ei guddommeleg kraft. Det å få augekontakt med eit gudebilde, *darsjan*, er ein viktig del av tilbedinga. Samstundes kan ein tilbe mange gudar i form av ting som ikkje har menneskeform, til dømes tre og steinar.

Mange hindugudar har ei noko uvanleg form. Mange av dei blir framstilde med fleire par armar for å få fram fleire ulike eigenskapar. I tillegg finst underlege skikkelsar: Hanuman blir vist som eit apemenneske, Ganesja har elefanthovud, Vamanavataram er ein dverg, medan Ardhanarisvara er halvt mannleg og halvt kvinneleg.

Gudegalleri
-----------

### Visjnukretsen

* **Visjnu**, sørindisk granittstatue frå åtte- eller nihundretalet.
* **Laksjmi**, kona til Visjnu. Måleri av Ravi Varma.
* Visjnuinkarnasjonen **Krisjna** og kona **Radha** i Gdańsk i Polen.
* Apeguden **Hanuman** er ein trufast tilbedar av **Rama**.

### Sjivakretsen

* Sørindisk statue av guden **Sjiva** og kona **Uma** (Parvati) frå trettenhundretalet.
* Elefantguden **Ganesja** er sonen til Sjiva og Parvati.
* **Murugan** er andre sonen til gudeparet.
* Oksen **Nandi** er ridedyret til Sjiva, og er avbilda i alle templa hans.

### Deviformer

* **Durga** vinn over demonen Mahisasura.
* **Ammavaru**
* **Kali**
* Visdomsgudinna **Sarasvati**

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Hindugudar**
**Cupvinnarcupfinalen i fotball 1990** fann stad på Nya Ullevi i Göteborg 9. mai 1990, framfor 20 103 tilskodarar. Sampdoria frå Genova vann finalen, den 30. i sitt slag, etter ekstraomgangar med 2 mål mot 0 for RSC Anderlecht frå Brussel.

### Kampen

Lagoppstillingane
Etter 90 mållause minuttar gjekk oppgjeret til ekstraomgangar. På tampen av den fyrste ekstraomgangen, i det 105. minutt, syrgde Gianluca Vialli for italiensk nettsus. Tre minuttar ut i den andre ekstraomgangen stod det 2-0 på måltavla etter at same Vialli fekk nettkjenning nummer to.

### Laga

**Sampdoria** sitt vinnarlag bestod av: Gianluca Pagliuca, Moreno Mannini, Pietro Vierchowod, Luca Pellegrini (kaptein), Amedeo Carboni, Giuseppe Dossena, Fausto Pari, Srečko Katanec, Giovanni Invernizzi, Gianluca Vialli og Roberto Mancini. Attilio Lombardo fekk plassen til Invernizzi i det 55. minutt og Fausto Salano spelte begge ekstraomgangane i staden for Katanec.

**Anderlecht** sitt mannskap var: Filip De Wilde, Georges Grün (kaptein), Stephen Keshi, Wim Kooiman, Guy Marchoul, Patrick Vervoort, Charly Musonda, Milan Janković, Arnór Guðjohnsen, Marc Degryse og Marc van der Linden. Degryse og Janković måtte vike plass for Luc Nilis og Luís Oliveira etter høvesvis 102 og 105 minuttars kamp.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «1990 European Cup Winners' Cup Final» frå Wikipedia på engelsk, den 9. mai 2018.*
Koordinatar: 31°11′40.92″N 34°20′54.6″E﻿

**Dekel** (hebraisk skrift דֶּקֶל, tyder Palmetre), offisielt **Dekel-Kfar Shitufi** (hebraisk skrift דקל-כפר שיתופי, tyder *Dekel - samarbeidslandsby*) er ein moshav sør i Israel. Han ligg i Hevel Shalom-området nordvest i Negevørkenen nær grensa til Egypt og Gazastripa, og høyrer til Eshkol regionale kommune. I 2006 hadde han 112 innbyggjarar.

Det vart grunnlagd ei Nahal-busetjing kalla Dekel i området i 1956, men denne vart fråflytta etter Suezkrisa seinare på året. Ein gar'in med same namnet danna ei israelsk busetjing kalla Yamit i 1979. Grunnlegginga vart forseinka på grunn av Camp David-avtalane som gjorde at Israel måtte trekkje seg attende frå Sinai. Moshaven vart grunnlagd i april 1982 av Aguda Shitufit med støtte frå Jewish Agency.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Dekel[*daud lenkje*] Negev informasjonssenter

| * v
* d
* e
Eshkol regionale kommune |
| --- |
| Kibbutzar | Be'eri**·** Ein HaShlosha**·** Gvulot**·** Magen**·** Nir Oz**·** Nir Yitzhak**·** Nirim**·** Holit**·** Kerem Shalom**·** Kissufim**·** Re'im**·** Sufa**·** Tze'elim**·** Urim |
| Moshavar | Ami'oz**·** Ein HaBesor**·** Dekel**·** Mivtahim**·** Ohad**·** Pri Gan**·** Sde Nitzan**·** Sdei Avraham**·** Talmei Eliyahu**·** Talmei Yosef**·** Yated**·** Yesha**·** Yevul |
| Andre stader | Avshalom**·** Shlomit**·** Tzochar |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Cupvinnarcupfinalen i fotball 1994** fann stad i Parken i København 4. mai 1994, framfor 33 765 tilskodarar. London-laget Arsenal FC vann finalen, den 34. i sitt slag, med sluttsiffera 1-0 over tittelforsvarar Parma FC.

### Kampen

Lagoppstillingane
Alan M. Smith skåra kampens einaste mål på ein volley i det 20. minutt.

Václav Krondl frå Tsjekkia dømde kampen.

### Laga

**Arsenal** sitt vinnarlag bestod av: David Seaman, Lee Dixon, Tony Adams (kaptein), Steve Bould, Nigel Winterburn, Paul Davis, Ian Selley, Steve Morrow, Kevin Campbell, Alan M. Smith og Paul Merson. På tampen av kampen spelte Eddie McGoldrick fem minuttar i staden for Merson.

**Parma** stilte med: Luca Bucci, Antonio Benarrivo, Roberto Sensini, Lorenzo Minotti (kaptein), Luigi Apolloni, Alberto Di Chiara, Tomas Brolin, Gabriele Pin, Massimo Crippa, Gianfranco Zola og Faustino Asprilla. Pin vart skifta ut med Alessandro Melli i det 71. minutt.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «1994 European Cup Winners' Cup Final» frå Wikipedia på engelsk, den 11. mai 2018.*
**Anatolij Arkadjevitsj Mikhajlov**(fødd 14. september 1936) er ein tidlegare friidrettsutøvar frå Leningrad som tevla for Sovjetunionen. Han vart europameister i 110 meter hekk i 1962 og vann bronsemedaljen i øvinga i Sommar-OL 1964.

### Aktiv

Mikhajlov vann bronsemedalje på korthekken under europameisterskapen 1958 i Stockholm med tida 14,4 sekundar, vesttyske Martin Lauer sette europarekord på 13,7 og vann gull, jugoslaven Stanko Lorger tok sølv på 14,1. Under dei olympiske sommarleikane 1960 i Roma imponerte Mikhajlov med 13,9 sekundar i kvartfinalane, men i semifinalen fall han og rauk ut or tevlinga.

Høgdepunktet for Mikhajlov kom i europameisterskapen 1962 i Beograd. Med 13,8 og ny sovjetisk rekord sigra han føre italienaren Giovanni Cornacchia på 14,0. To år seinare gjorde Mikhajlov sitt livs beste hekkeløp under Sommar-OL 1964 i Tokyo. I finalen fekk han slutttida 13,7 sekundar (elektronisk tid 13,78), og vann bronsemedaljen bak dei to USA-amerikanarane Hayes Jones (13,67) og Blaine Lindgren (13,74). Ved europameisterskapen 1966 i Budapest vart Mikhajlov fjerdemann med 14,1.

Frå 1957 til 1966 vann Mikhajlov samtlege ti meisterskaps-finalar på korthekken i den sovjetiske friidrettsmeisterskapen.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* OL 1956 i Melbourne: Utslått i forsøka (14,6=nr 13)
* EM 1958 i Stockholm: Bronsemedalje – 14,4
* OL 1960 i Roma: Utslått i semifinalane (braut=nr 12)
* EM 1962 i Beograd: Gullmedalje – 13,8
* OL 1964 i Tokyo: Bronsemedalje – 13,7
* EM 1966 i Budapest: Nr 4 – 14,1

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Anatoli Arkadjewitsch Michailow» frå Wikipedia på tysk, den 14. august 2019.*
Det er føreslått at denne sida blir fletta med *Kalksilikatbergartar*. (Sjå eventuelt diskusjon)

Ein **kalksilikatbergart** er ein bergart som består av minst halvparten av éit eller fleire av dei følgjande kalsiumrike minerala: bytownitt/anortitt, kalsiumrik skapolitt, diopsid-hedenbergitt, kalsiumrik granat som andraditt og grossular), mineral frå epidotgruppa, johannsenitt, prehnitt, titanitt, tremolitt, vesuvian og wollastonitt, men mindre enn 5 % karbonatmineral. 

Desse bergartane oppstår ved metamorfose av ureine kalksteinar og er gjerne skiferaktige eller gneisaktige banda når dei opptrer i lag med glimmerskifer, marmor og amfibolitt i felt. 

I Noreg er kalksilikatbergartar kjend frå Kristiansand, Arendal, Møre og Romsdal, Nordland og Troms. I Oslofeltet finst kalksilikatbergartar i kontaktsonen mellom ureine kalksteinar og intrusive djupbergartar.

Kjelder
-------

* Bryhni, Inge. (14. februar 2009). Kalksilikatbergarter. I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå .
Koordinatar: 33°42′N 35°34′E﻿

**Deir el Qamar** (arabisk دير القمر, tyder «*Måneklosteret*») er ein landsby i sør i det sentrale Libanon, fem kilometer frå Beiteddine. Han består av steinhus med raude tak.

Historie
--------

Torget
Frå 1500- til 1700-talet var Deir el Qamar bustad for guvernørane i Libanon. Han er òg kjend for Fakhredinemoskéen frå 1400-talet, Fakhreddinepalasset, og andre historiske palass og administrative bygg. Deir el Qamar-synagoga frå 1600-talet ligg òg i landsbyen, men er lukka for ålmenta. Ein gong var byen senteret for libanesisk litteratur. Han var den første landsbyen i Libanon som hade ein kommune i 1864 og han er fødestaden til mange kjende folk, som kunstnarar, forfattarar og politikarar. Han var hovudstaden i det drusiske kansimatet Libanon (1840-1860).

Deir El Qamar er ein libanesisk by kjend som hovudstaden for emirane. Frå palassa her vart Libanon styrt frå 1500- til 1700-talet. Folk av alle religiøse bakgrunnar levde i fred, og derfor finst det både moské, synagoge og kyrkjer i byen. I 1860 vart Deir El Qamar øydelagd i ein konflikt mellom drusarar og kristne, då byen vart sett i brann. Den franske keisaren Napoleon sendte sju tusen soldatar for å opprette orden og forsvare dei kristne. Dei døde vart gravlade utafor Saydet El Talle-kyrkja (vår frue av åsen). Seinare vart leivningane, av innbyggjarane kalla «martyrane av Deir El Qamar», flytta inn i kyrkja. 

I dag er 85 % av innbyggjarane maronittar, og 14 % er gresk-katolikkar.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Deir el Qamar» frå Wikipedia på engelsk, den 17. september 2014.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* Sunny Land Tours Arkivert 2005-03-14 ved Wayback Machine.
* Libanon fotoguide Arkivert 2005-02-10 ved Wayback Machine.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Deir el Qamar
* Deir el Qamar-festivalen[*daud lenkje*]
* Kunst i Deir el qamar
* Bilete av landsbyen

| * v
* d
* e
Flag of Lebanon Chouf distrikt, Libanonfjella guvernement |
| --- |
| Hovudstad: **Beitedine** |
| Byar og landsbyar | Ain Qani**·** Ammatour**·** Baakline**·** Barja**·** Barouk**·** Bakaata**·** Beitedine**·** Beykoun**·** Bourjain**·** Boutmeh**·** Brih**·** Damour**·** Daraya**·** Deir el Qamar**·** Dibbiyeh**·** El Bireh**·** Gharife**·** Jahlieh**·** Jiyyeh**·** Joun**·** Kahlouniye**·** Kfarfakoud**·** Mazraat el chouf**·** Maasser**·** Moukhtara**·** Mtolleh**·** Serjbel**·** Shheem**·** Zaarourieh |  |
| Kjende landemerke | Beiteddinepalaset**·** Fakhredinepalasset**·** Deir el Qamar-synagoga**·** Fakhredine-moskeen**·** Al Shouf-seder naturreservat |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* GeoNames

 |
**Anatomisk-terapeutisk-kjemisk lækjemiddelklassifikasjon** (Anatomical Therapeutic Chemical Classification System eller ATC Classification System) er eit internasjonalt system som vert brukt for å klassifisera, eller gruppera og identifisera, lækjemiddel. Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology ved Verdas helseorganisasjon, WHO, står for vedlikehald og oppdatering av systemet. Første utgåva kom i 1976.

Lækjemiddel er delt inn i ulike grupper alt etter kva organ eller system dei verkar på, eller etter karakteristiske terapeutiske og kjemiske eigenskapar. Lækjemidla er delt inn i grupper på 5 nivå. 

Første nivå er ein bokstav som syner til kva organ eller system lækjemiddelet verkar på. Der er 14 hovudgrupper:

|  |  |
| --- | --- |
| A: | Fordøyingsorgan og stoffskiftet (**A**limentary tract and metabolism) |
| B: | Blod og bloddannande organ (**B**lood and blood forming organs) |
| C: | Hjarte og krinsløp (**C**ardiovascular system) |
| D: | Dermatologiske middel (**D**ermatologicals) |
| G: | Urogenitalsystem og kjønnshormon (**G**enito-urinary system and sex hormones) |
| H: | Hormon til systemisk bruk, ekskl. kjønnshormon og insulin (Systemic **h**ormonal preparations, excluding sex hormones and insulins) |
| J: | Anti-infectiva for systemisk bruk (Anti-infectives for systemic use) |
| L: | Antineoplastiske og immunmodulerande middel (Antineoplastic and immunomodulating agents) |
| M: | Musklar og skjelett (**M**usculo-skeletal system) |
| N: | Nervesystemet (**N**ervous system) |
| P: | Antiparasitære middel, insekticid og insektmiddel (Anti**p**arasitic products, insecticides and repellents) |
| Q: | Veterinære lækjemiddel (Veterinary drugs) |
| R: | Respirasjonsorgan (**R**espiratory system) |
| S: | Sanseorgan (**S**ensory organs) |
| V: | Varia (**V**arious) |

På andre nivå får lækjemidla eit tosifra tal som deler dei inn etter kva slags terapeutisk undergruppe dei er i.

Tredje nivå deler lækjemidla opp i ei farmakologiske undergrupper med éin bokstav.

Fjerde nivå spesifiserer kjemisk undergruppe, og femte nivå den kjemiske substansen (til saman éin bokstav og to siffer)
|  |
| --- |
| **Caucahokko** |
| CaucahokkoCaucahokko |
|
| **Utbreiing og status** |
| **Status i verda:** VU SårbarUtbreiinga av Caucahokko Utbreiinga av Caucahokko |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Fuglar Aves |
| **Orden:** | Hønsefuglar Galliformes |
| **Familie:** | Hokkoar Cracidae |
| **Slekt:** | *Penelope* |
| **Art:** | **Caucahokko** *P. perspicax* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Penelope perspicax***Bangs, 1911 |

**Caucahokko** (*Penelope perspicax*) er ein fugl i hokkofamilien og er endemisk for Colombia med utbreiing i på særs oppstykka lokalitetar i vestre Colombia, innanfor departementa Valle del Cauca, Cauca, Risaralda og Quindío.

Caucahokko er ein mellomstor til stor hokko, 76 cm i lengd. Den mest framtredande farga i fjørdrakta er djup kastanjebrun: Heile oversida med venger, overgump og hale har denne farga. Nakken, halsen og øvre buk er mørkare med kvite fjørkantar som dannar sjatteringar.

Habitata til caucahokko ligg typisk mellom 1300 og 2100 moh. somme tider heilt opp mot 2700 moh. I utbreiingsområdet er dette fuktig skog i øvre tropiske og subtropiske sonar. Utbreiinga er innskrenka til ca. 5 % av det tidlegare leveområdet er no på små lokalitetar på vestsida av både vestre og sentrale Andes.

Caucahokkoar beitar i tre, der dei tar frukt og blomar som gjer ut for det meste av innhaldet i dietten deira. Dei dannar flokkar på typisk 3-6 individ under beiting og er truleg standfuglar.

Lætet er som for andre hokkoar, høg tuting, men dei har òg andre vokaliseringar for bruk til å sleppe unna farar, til å varsle med, og ein slags song av gjentatte 'sjirivisji, sjirivisji'.

Caucahokko hekkar sesongmessig i våte periodar mellom september og mars.

Denne hokkoarten har ein estimert populasjon på totalt mellom 350 og 1500 individ, og populasjonen er minkande. Han er klassifisert som truga (EN). Trugsmåla er habitatstap og ulovleg jakt.

Kjelder
-------

* del Hoyo, J. Collar, N. & Christie, D.A. (2014). *Cauca Guan (Penelope perspicax)* In: del Hoyo, J. Elliott, A. Sargatal, J. Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.) (2014). Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions, Barcelona. Henta den 6. april 2015
* BirdLife International (2015) Species factsheet: *Penelope perspicax Arkivert 2016-03-05 ved Wayback Machine.*. Henta frå  den 6. april 2015

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Caucahokko**
**Björn Kircheisen** (fødd 6. august 1983) er ein tysk kombinertløpar frå bygda Erlabrunn i delstaten Sachsen. Han var vunne fire individuelle VM-medaljar, to i sølv og to i bronse, samt åtte sølvmedaljar og ein bronsemedalje i ulike olympiadar og verdsmeisterskap i tida 2002-13. Kircheisen har vunne 20 renn i verdscupen i kombinert, og har to gongar vorte nummer tre, 2003 og 2006, i kampen om FIS sin kombinertpokal (verdscupen i kombinert).

Aktiv
-----

Kircheisen debuterte i verdscupen i finske Kuopio i slutten av november 2001. Her vart han nummer to bakom landsmannen Ronny Ackermann. Han deltok i vinterleikane i Salt Lake City og vart individuelt nummer fem i normaløvinga. I lagtevlinga tok han den fyrste av i alt hittil (pr 2013) åtte sølvmedaljar. Dagane 6.-8. desember 2002 vann Kircheisen rubbel og bit i tre strake tevlingar i Trondheim, hans tre fyrste sigrar i verdscupen.

Under ski-VM 2005 i Oberstdorf vann Kircheisen den fyrste individuelle medaljen i eit stort meisterskap. Fem mann var då med i sluttkampen om VM-gullet, Kircheisen hamna på sølvplassen, 1,4 sekund bakom verdsmeisteren Ronny Ackermann. Også i lagtevlinga fekk Kircheisen sølv. 

Kircheisen vann nye individuelle VM-medaljar både i 2007 (bronse), 2009 (sølv) og 2013 (bronse). I den sistnemnde meisterskapstevlinga var han ein av fire løparar som kjempa om VM-tittelen, men vart spurtslått av verdsmeister Jason Lamy-Chappuis med tre tidels sekund og austerrikaren Mario Stecher med ein tidels sekund.

### Individuelle medaljar og besteplasseringar i meisterskap

* OL 2002: Nr 5 i normaløvinga, nr 9 i sprint-tevlinga
* VM 2003: Nr 7 i normaløvinga
* VM 2005: Sølvmedalje i normaløvinga, nr 4 i sprint-tevling
* OL 2006: Nr 7 i begge øvingane
* VM 2007: Bronse i sprint-tevlinga, nr 7 i normaløvinga
* VM 2009: Sølvmedalje i normalbakke/10km
* OL 2010: Nr 20 i storbakke/10km
* VM 2013: Bronsemedalje i normalbakke/10km

### Medaljar i internasjonale meisterskap for lag

* OL 2002: Sølvmedalje i lagtevlinga
* VM 2003: Sølvmedalje i lagtevlinga
* VM 2005: Sølvmedalje i lagtevlinga
* OL 2006: Sølvmedalje i lagtevlinga
* VM 2007; Sølvmedalje i lagtevlinga
* VM 2009; Sølvmedalje i lagtevlinga
* OL 2010: Bronsemedalje i lagtevlinga
* VM 2011; Sølvmedalje i begge lagtevlingane

Bakgrunnsstoff
--------------

* 

* (en) Björn Kircheisen – Profil og resultatoversikt i olympiske konkurransar på *sports-reference.com*.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
|  |
| --- |
| ***Anchisaurus*** |
|  |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Krypdyr Reptilia |
| **Orden:** | Saurischia |
| **Underorden:** | †Sauropodomorpha |
| **Familie:** | †Anchisauridae |
| **Slekt:** | †***Anchisaurus***Marsh, 1885 |

**Anchisaurus** var ein dinosaur i ordenen Saurischia og ein underorden av Prosauropoda. Dei var forgjengarane til dei enorme sauropodane som Diplodocus og Brachiosaurus.

Anatomisk var Anchisaurus ein av dei mest primitive prosauropodane, sjølv om ho var ei av dei siste slektene som dukka opp. Dinosauren levde i tidleg jura.

Anchisaurus var 2-3 meter lang. Som alle prosauropoder hadde han ganske lang hals og eit lett bygd hovud med store augo og taggete, bladforma tenner. Kroppen var lang og smal. Forlemmane enda i store fem-fingra hender der den første tåa hadde ei stor, kraftig klo.

Ein kjenner til to artar: *Anchisaurus polyzelus* frå Nord-Amerika, og *Anchisaurus sinensis* frå Kina.

Kjelder
-------


* Hoel, Ole Andreas (11. februar 2014.), «Anchisaurus», *Store norske leksikon*, henta 17. juli 2016

Bakgrunnsstoff
--------------

WikispeciesWikispecies
Wikispecies har taksonomisk informasjon om **Anchisaurus** 

 Commons har multimedium som gjeld: **Anchisaurus**
Koordinatar: 63°33′4″ N 18°35′40″ E﻿
**Björna** eller **Björna stationssamhälle** (sørsamisk: *Bïerne*) er ein tettstad i Örnsköldsviks kommun i Västernorrlands län i landskapet Ångermanland i Sverige som òg husar Björna sockens kyrkje, Björna kyrka. Kyrkja ligg cirka 2 km vest for tettstaden. Björna ligg ved länsväg 352 cirka 36 kilometer frå Örnsköldsvik, og 30 kilometer frå Örnsköldsviks flygplats. Stambanan genom övre Norrland passerer gjennom Björna, som tidlegare hadde sin eigen jernbanestasjon, Björna station.

I tettstaden ligg hovedsenteret for Gideälvens rektorsområde. Dette har gjort at Björna har både forskule og 1.-9. klasse i grunnskulen. I Björna ligg òg aldershjemmet *Björnaborg*, eit helsesenter for distriktet, eit offentleg tannlegekontor, kino, fritidshus og bibliotek. 

Björna har eit fotballag, Björna Bombers, som spelar i ein av dei lågare divisjonane.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Björna» frå Wikipedia på bokmål, den 30. juni 2012.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Per-Martin Israelsson & Sakka Nejne; *Svensk-sydsamisk Sydsamisk-svensk ordbok och ortnamn*, Sametinget 2007, ISBN 91-975124-9-4

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* GeoNames

 |
PSU College of Urban and Public Affairs.
 **Portland State University**  er eit delstatseigd universitet i sentrum av Portland i delstaten Oregon i USA. Det er det største universitetet i delstaten og vart skipa i 1946 som Vanport Extension Center for å gje utdanning til returnerte krigsveteranar. Det fekk namnet Portland State Col i 1955, og introduserte masterprogram frå 1961 og doktorgradsprogram frå 1968. Universitetsstatusen vart innvilga året etter, og det inngår i Oregon University System.

Ved universitetet var det 24 254 studentar og 1 260 vitskapleg tilsette i 2006, og same året var skulepengane US$ 5 600 for studentar som er folkeregistrert i delstaten. Studia vert gjevne opp til doktorgradsnivå.

Fagtilbodet inneheld dei klassiske *liberal arts*-samansetnadane med humanistiske, sosialvitskaplege og naturfaglege fag. Spesialiteten er interdisiplinære områdefag, blant anna Japanstudiar, Asiastudiar, Midtaustenstudiar, indianerstudiar (Native American Studies), jødiske studiar, afroamerikanske studiar og kvinnestudiar.

I 2004 starta *PSU* opp eit unikt fag innan biomedisinsk informatikk, saman med Oregon Health & Science University. To forsøk på å slå dei to universiteta saman har stranda på grunn av motstand. I 2006 vart Northwest Center for Engineering, Science and Technology opna i ein seremoni med Microsofts toppsjef Steve Ballmer.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Portland State University» frå Wikipedia på bokmål, den 2. januar 2014.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Portland State University

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* GeoNames

 |