recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Alicia Augello Cook**, kjend som **Alicia Keys** (fødd 25. januar 1981) er ein svært prisløna USA-amerikansk R&B- og soulartist og skodespelar. Ho voks opp som einebarn i Manhattan i byen New York.

Biografi
--------

Det fyrste albumet hennar fekk tittelen *Songs in A Minor* «Songar i a-moll», og kom ut i juni 2001. Til å vera debutalbum vart dette enormt populært; det selde over 6 millionar eksemplar i USA åleine, og 12 millionar på verdsbasis. Fleire singlar vart laga av songane, og den mest kjende av desse er hit-en «Fallin'». Alicia Keys vann imponerande fem Grammy-prisar for dette albumet.

Artisten fylgde opp med *The Diary of Alicia Keys*; «Alicia Keys si dagbok» i desember 2003, og suksessen heldt fram. Dette albumet vann 4 ho fire Grammy-prisar for, og singelen «If I Ain't Got You» vart populær. Etter dette spelte Alicia Keys inn ein cd som fekk tittelen *Unplugged* (2005), dvs. utan bruk av forsterkarar og elektroniske instrument.

I 2007 debuterte ho som skodespelar i spelefilmen Smokin' Aces, der ho spelte mot Ben Affleck og Andy Garcia. I november same året kom det tredje studioalbumet hennar, *As I Am* ut. Også dette vann ho Grammy for. Hennar fjerde album heiter *The Element of Freedom* og vart utgjeve i 2009. I 2010 vart ho gift med rapparen Swizz Beatz, og dei fekk ein son saman same året.

Som skodespelar har ho også hatt ei stor rolle i filmen Bienes hemmelige liv frå 2008. Det kan også nemnast at ho har samarbeidd med Jay-Z på hip-hopsingelen «Empire State of Mind».

Diskografi
----------

* *Songs in A Minor* (2001)
* *The Diary of Alicia Keys* (2003)
* *Unplugged* (Live, 2005)
* *As I Am* (2007)
* *The Element of Freedom* (2009)
* *Girl on Fire* (2012)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen byggjer på «Alicia Keys» frå Wikipedia på engelsk, den 7. februar 2012.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC

 |
**Cupvinnarcupfinalen i fotball 1967** fann stad på Bystadion i Nürnberg i dåverande Vest-Tyskland den 31. mai 1967, framfor 69 480 tilskodarar. Etter ekstraomgangar sikra vesttyske Bayern München seg meisterpokalen med siger 1-0 over Rangers FC frå Glasgow. Finalen var den 7. i sitt slag og det var andre gongen det skotske tapte ein cupvinnarcupfinale.

### Kampen

Lagoppstillingane
I ein sjansefattig kamp makta ingen av laga å skåre i ordinær tid. Fyrst då Bayerns midtbanespelar Franz Roth lobba over Rangers-målvakta i det 109. minutt vart det nettsus. Og fleire mål kom ikkje.

Concetto Lo Bello frå Italia dømde kampen.

### Laga

**Bayern München** sitt vinnarlag bestod av: Sepp Maier, Hans Nowak, Werner Olk (kaptein), Franz Beckenbauer, Peter Kupferschmidt, Franz Roth, Dieter Koulmann, Rudolf Nafziger, Rainer Ohlhauser, Gerd Müller og Dieter Brenninger.

**Rangers FC** mønstra fylgjande mannskap: Norrie Martin, Kai Johansen, Ronnie McKinnon, John Greig (kaptein), David Provan, Sandy Jardine, Dave Smith, Willie Henderson, Roger Hynd, Alex Smith og Willie Johnston.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «1967 European Cup Winners' Cup Final» frå Wikipedia på engelsk, den 7. mai 2018.*
**Alicja Maria Szemplińska** (fødd 29. april 2002) er ein polsk songar. Ho vart kjend i heimlandet gjennom sin deltaking i ulike songtevlingar, blant anna i 2019, då ho vann den tiande sesongen av *The Voice of Poland*. Året etter vann ho songtevlinga *Szansa na sukces* med songen «Empires». Gjennom sigeren skulle ho ha representert Polen i Eurovision Song Contest 2020 i Rotterdam i Nederland. Men 18. mars 2020 avlyste EBU Eurovision Song Contest på grunn av koronaviruspandemien i Europa vinteren 2020.

Bakgrunn
--------

Szemplińska vart fødd i Ciechanów i Polen. Ho starta å synga som barn og tok songtimar og opptredde med det lokale kyrkjekoret sitt. Som tolvåring byrja ho å ta profesjonell songundervising. Som 14-åring i 2016 fekk ho merksemd då ho vann talentshowet *Hit, Hit, Hurra!* på tv-kanalen TVP2.

I 2019 vann Szemplińska den tiande sesongen av *The Voice of Poland* – den polske versjonen av *The Voice.* Premien var ein platekontrakt med plateselskapet Universal Music Polska. Same år gav ho ut debutsingelen «Prawie my» ('nesten oss').

I februar 2020 deltok Szemplińska i talenttevlinga *Szansa na sukces*. Tevlinga vart dette året brukt som den nasjonale finalen til Polen til Eurovision Song Contest 2020. Szemplińska deltok med songen «Empires» og vann både jury- og telefonavrøystinga i finalen 23. februar. Gjennom sigeren vart ho og songen «Empires» det polske bidraget i Eurovision Song Contest, og skulle ha delteke i den andre semifinalen torsdag 14. mai 2020 i Rotterdam i Nederland. På grunn av koronavirusutbrotet i Europa vinteren 2020 såg EBU seg nøydd til å avlyse tevlinga for å hindre spreiing av koronaviruset SARS-CoV-2 og den medfølgjande sjukdomen COVID-19.

Diskografi
----------

### Singlar

* 2019 – «Prawie my»
* 2020 – «Empires»

Kjelder
-------

1. ↑  Granger, Anthony (20. mars 2020). «Belgium: Hooverphonic Will Compete At Eurovision 2021» (på engelsk). Henta 20. mars 2020.
2. ↑  «Alicja Szemplińska: Nie wolno bać się dążyć do spełnienia marzeń» (på polsk). 24. desember 2019. Henta 24. februar 2020.
3. ↑  «Alicja Szemplińska: "Nie chcę zatrzymywać się na śpiewaniu coverów. Chcę pokazać coś swojego" - CGM.pl» (på polsk). 20. januar 2020. Henta 24. februar 2020.
4. ↑  «Hit Hit Hurra: kto wygrał finał 2016? Alicja Szemplińska zwyciężczynią» (på polsk). 10. desember 2016. Henta 24. februar 2020.
5. ↑  «„Jestem w szoku totalnym". Pierwszy wywiad Alicji Szemplińskiej po wygranej w „The Voice of Poland"» (på polsk). Henta 24. februar 2020.
6. ↑  «alicja szemplińska prawie my» (på polsk). Henta 24. februar 2020.
7. ↑  «Poland goes with Alicja Szemplińska for Eurovision 2020». eurovision.tv. 23. februar 2020. Henta 24. februar 2020.
8. ↑  Svendsen, Maiken (18. mars 2020). «Eurovision Song Contest avlyst» (på norsk bokmål). Henta 20. mars 2020.

* *Denne artikkelen bygger på «Alicja Szemplińska» frå Wikipedia på bokmål, den 11. november 2021.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* ISNI
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)
* AllMusic (artist)

 |
**Cupfinalen for menn 2012** var den siste og avgjerande kampen i Noregsmeisterskapen i fotball for menn, den 107. cupfinalen i Noreg. Kampen stod mellom Idrottslaget Hødd frå Ulsteinvik og Tromsø Idrettslag. Finalen vart avvikla sundag 25. november 2012 på Ullevaal Stadion i Oslo framfor 24 217 tilskodarar. Etter 120 minutts spel stod det uavgjort 1–1. I den påfylgjande straffeskytinga sigra Hødd med 4 fulltreffarar, Tromsø stod att med 2 mål på 4 skot. Det var IL Hødds fyrste NM-finale.

### Kampen

Kjell Rune Sellin gav Hødd leiinga i det 62. minutt. Fire minutt før ordinær tid var ute, utlikna senegalesaren Saliou Ciss for Tromsø. Ekstraomgangane vart mållause. I straffetevlinga skåra Hødds Latifu, Nilsen og Helland etter tur. Også Tromsø-spelarane Årst og Drage fann nettmauskane, før Hødd-målvakta redda Johansen sitt skot. Så stoppa Tromsø-målvakta Sandal si straffe, deretter skaut Tromsøs Ciss utanfor. Hødds femte eksekutør, innbytaren Andreas Rekdal, feila ikkje og sikra klubbens største triumf til dato.

### Laga

**Hødd** sitt historiske mannskap bestod av: Ørjan Nyland, Akeem Latifu, Steffen Moltu, Fredrik Klock (kaptein), Victor Grodås, Fredrik Aursnes, Erik Sandal, Sivert Heltne Nilsen, Pål André Helland, Vegard Heltne, Kjell Rune Sellin. Andreas Rekdal kom inn i det 85. minutt, Espen Standal i det 96. minutt og Bendik Torset i kampens aller siste sekund. Etter tur steig høvesvis Heltne, Sellin og Aursnes av bana.

**Tromsø** mønstra: Benny Lekström, Hans Norbye, Fredrik Björck, Saliou Ciss, Ruben Kristiansen, Thomas Kind Bendiksen, Kara Mbodj, Ruben Yttergård Jenssen (kaptein), Thomas Drage, Aleksandar Prijovic, Zdenek Ondrášek. I løpet av den andre omgangen vart Ole Martin Årst, Remi Johansen og Magnus Andersen bytta inn.

Kjetil Sælen frå Arna-Bjørnar var hovuddommar.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Cupfinalen i fotball 2012/Menn» frå Wikipedia på bokmål, den 6. mai 2022.*
Newcastle Brown Ale på flaske.
Tomflaske
**Newcastle Brown Ale** er eit vidkjent mørkbrunt øl. Ølsorten vart brygga i Newcastle upon Tyne nord i England frå 1927 til 2010, og deretter berre i North Yorkshire. Bryggeriet har vore Newcastle Breweries, som no er ein del av bryggerikonsernet Heineken International. 

Ølmerket vart gjeve såkalla «Protected Geographical Indication (PGI)» av EU i 2000. «Protected Geographical Indication» vil mellom anna seie at eit produkt kan berre verta produsert innan eit visst område. I april 2004 vart det gjeve melding om at bryggeriet ved Tyne skulle flyttast over elva, til Dunston Federation Brewery i Gateshead. Brygginga blei flytta vidare sørover, til Tadcaster i North Yorkshire, i 2007. Produksjonen i Newcastle tok heilt slutt i 2010. Produktet mista då PGI-statusen.

Ulikt mange britiske øltypar vert Newcastle Brown Ale alltid servert kaldt. Ideelt skal skjenkinga skje frå ei flaske, og drikkinga skje frå eit half-pint eller Wellington-glas for å minska oppvarminga. 

Ølet var i det store og heile ikkje å få i sør- og midt- England fram til ei suksessrik kampanje på slutten av 1980-åra. Etter kvart har det vorte ei av dei leiande ølmerka på flaske. 

På same vis som det meir kjende Guinness-merket har Newcastle Brown Ale vorte marknadsført med noko framgang i Sambandsstatane (USA). Ølmerket er relativt godt tilgjengeleg der både på flaske og som tapping frå fat.

Historie
--------

**Newcastle Brown Ale** vart originalt laga av Lt. Colonel James Herbert Porter, ein tredje generasjons bryggar ved Newcastle Bryggeri i 1927. Porter hadde raffinert oppskrifta for Newcastle Brown Ale saman med kjemikar Archie Jones over ein periode på tre år.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad for Newcastle Brown Ale

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Newcastle Brown Ale» frå Wikipedia på engelsk, den 23. november 2011.*

Fotnotar

1. ↑  «Newcastle Brown Ale plant closes in Gateshead», bbc.co.uk, 21 May 2010.
2. ↑  32007R0952 i EurLex
3. ↑  [^ a b c Jenkins, Dan (28 May 2005). "CITY'S STAR HAS FALLEN". The Northern Echo.
]
|  |
| --- |
| **Koparand** |
| Koparand, hannfugl Foto: Duncan WrightKoparand, hannfugl Foto: Duncan Wright |
|
| **Status** |
| **Status i verda:** NT Nær truga |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Fuglar Aves |
| **Orden:** | Andefuglar Anseriformes |
| **Familie:** | Andefamilien Anatidae |
| **Slekt:** | *Anas* |
| **Art:** | **Koparand** *A. chlorotis* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Anas chlorotis***G. R. Gray, 1845 |

**Koparand** (*Anas chlorotis*) er ei grasand i *Anas*-slekta som lever på nokre få og små lokalitetar på New Zealand. Artsnamnet på maori er **Pāteke**. Tidlegare var bronseand, *Anas aucklandica*, og campbelland, *Anas nesiotis*, rekna som konspesifikke med koparand. Bronseand som lever på Aucklandøyane og campbelland på Campbelløyane, er begge utan flygeevne.

Skildring
---------

Koparanda er i gjennomsnitt ca. 48 centimeter i kroppslengd og veg ca. 500–600 gram. Hofuglen er koparbrun, hannfuglen i praktdrakt har grønglansa hovud, ein uklår, smal kvit ring rundt halsen og er noko mørkare på ryggen enn på kroppssidene. Begge har kvit augering og viser eit grønt vengespegl, *speculum* i flukt.

Koparanda har habitat i estuar, lagunar og bekkar som påverkast av tidevatn, og i anna sumpar og våte område. Ho beitar i skumring og nattemørke på marine virveldyr og andre virveldyr i vatn.

Utbreiing
---------

Hekking førekjem på fastlandet så vel som på øyar i Fiordland, på austkysten av Northland, spesielt på Great Barrier Island. Dei legg oftast egg i perioden juni til oktober, kvart kull er typisk 5 egg. Den lengst kjente levetida for ei koparand er over seks år.

Storleiken på populasjonen har gått mykje tilbake, tidlegare var dei vanlege i våte område over heile landet. Nedgangen skjedde truleg på grunn av drenering av våtmark og av innførsel av hundar og kattar. Grunna vernetiltak er trenden snudd. Populasjonen er no estimert til 1900 individ (2012) og er aukande.

Kjelder
-------

* Barrie Heather og Hugh Robertson, *The Field Guide to the Birds of New Zealand* (rev. utg.), Viking, 2005

Referansar

1. ↑  BirdLife International (2012) Species factsheet: *Anas chlorotis Arkivert 2012-08-19 ved Wayback Machine.*. Henta frå  den 20. juli 2012

Bakgrunnsstoff
--------------

* (no) *Koparand* hos ArtsdatabankenRedigere på wikidata
* (en) *Koparand* – oversikt og omtale av artane i WORMS-databasenRedigere på wikidata
* (en) *Koparand* i Encyclopedia of LifeRedigere på wikidata
* (en) *Koparand* i Global Biodiversity Information FacilityRedigere på wikidata
* (en) *Koparand* hos FossilworksRedigere på wikidata
* (en) *Koparand* hos ITISRedigere på wikidata
* (en) *Koparand* hos NCBIRedigere på wikidata
* (en) *Kategori:Anas chlorotis* – bilete, video eller lyd på Wikimedia CommonsRedigere på wikidata
* (en) *Anas chlorotis* – galleri av bilete, video eller lyd på Wikimedia CommonsRedigere på wikidata
* *Anas chlorotis* – detaljert informasjon på WikispeciesRedigere på wikidata


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* ITIS
* EOL

 |
Oversikt over CNO I-syklusen.
**CNO-syklusen** (frå engelsk *carbon-nitrogen-oxygen cycle*; **karbon-nitrogen-oksygensyklusen**), stundom òg kalla **Bethe-Weizsäckersyklusen**, er ein fusjonsprosess som ved å inngå i ein serie av kjernereaksjonar omdannast til alfapartiklar. Syklusen startar med [[karbonisotop]]en 12C som ved tre protoninnfangingar og to ß+-desintegrasjonar omdannast til 15N. Ved innfangning av eit fjerde proton går 15N over til 12C og ein alfapartikkel. Netto-utbyttet av reaksjonane blir såleis ein prosess der fire proton går over til ein alfapartikkel og to positron under frigjering av store energimengder, medan 12C berre verkar som ein katalysator.

Det er ein av to primære fusjonsreaksjonar der stjerner konverterer hydrogen til helium. Det fremste alternativet er proton-protonkjeden. Teoretiske modellar viser at CNO-syklusen er den dominerande kjelda til energi i stjerner som er større enn sola og at proton-protonkjeden dominerer i stjerner på storleik med sola eller mindre. Skilnaden kjem frå korleis dei temperaturavhengige reaksjonane er: reaksjonane til proton-protonkjeden skjer ved temperaturar rundt 4×106 K, som er den dominerande for mindre stjerner. CNO-kjeda byrjar ved rundt 13×106 K, men effektiviteten stig mykje raskare med aukande temperaturar. Ved ~17×106 K byrjar CNO-syklusen å bli den dominerande energikjelda. 

Sola har ein temperatur på rundt 15,7×106 K og berre 1,7 % av 4He-kjernane som dannast i sola kjem frå CNO-syklusen. Prosessen vart foreslått av Carl von Weizsäcker og Hans Bethe uavhengig av kvarandre i 1938 og 1939.

I CNO-syklusen bruker dei fire protona karbon-, nitrogen og oksygenisotopar som katalysatorar for å danne ein alfapartikkel, to positron og to nøytrino. Positrona vil nesten utslettast med ein gong med elektron, noko som frigjer energi i form av gammastråling. Nøytrinoa vekselvekrkar særs dårleg med materie og ferdast fritt ut av stjerna og fører ut ein viss energi. Karbon- nitrogen- og oksygenisotopane er i hovudsak ein og same kjerne som gjennomgår fleire rekke transformasjonar i ein stadig repeterande syklus.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Karbon-nitrogen-syklusen» frå Wikipedia på bokmål, den 19. april 2013.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  C. F. von Weizsäcker. *Physik. Zeitschr.* **39** (1938) 633.
2. ↑  H. A. Bethe. *Physical Review* **55** (1939) 436.

* karbon-nitrogen-syklusen. (28.02.2013) I Store norske leksikon. Henta frå:
Nærbilete av grovt jutestoff (strie).
**Jute** er ein tekstilfiber laga av stilkar frå juteplantar (*Corchoru capsularis* og *C. olitorius*). Fiberen blir særleg brukt til å laga grovt lerret (strie) til sekkar og liknande, men kan også spinnast til mjukt stoff som kan brukast til klede. Jute stammar frå Sør-Asia der ein har dyrka planten sidan minst 800 f.Kr.

Produksjon
----------

Tilverking av jutefiber.
Juteplantar veks i fuktig, tropisk klima og er særleg vanlege i Asia. Dei blir opptil 5 meter høge, medan jutetrevlane ein gjer om til fiber som regel er 1–2,5 m lange. Dei er mjuke, silkeglinsande og gulkvite eller sølvgrå. Utvinninga skjer ved avskrelling og påfølgjande gjæring (røyting) i 8–10 dagar.

Bruk av nedbrytbare jutematter mot erosjon.

Bruk
----

Jute blir brukt til framstilling av teppe, linoleum, veggtapet, møbelstopping, sekkestrie, vesker, tau, papir og klede, der blanding med silke, bomull og ulike kunstfiber kan gje ulike stoffkvalitetar.

Jute er ikkje så sterkt som lin og tapar styrke når han blir våt. Stoffet blir raskt brote ned i sollys og mørknar. Nedbryting og endring kan vera eit problem når stoffet til døme blir brukt som teppebotn, men kan også vera ønskeleg, som når ein ønsker eit midlertidig, nedbrytbart materiale i naturen.

Juteindustri
------------

Juteindustri i Bangladesh.
Bangladesh er den største juteprodusenten i verda, og rundt ein fjerdedel av innbyggjarane i landet er på eitt eller anna vis involvert i juteindustrien. Bruken av jute har gått ned etter at kunstfiber har teke over mange av bruksområda hans, og juteproduksjon er derfor mykje mindre lønnsomt enn det brukte å vera.

| Dei ti største juteprodusentane i verda i 2011 |
| --- |
| Land | Produksjon (tonn) |
|  Bangladesh | 1 523 320 |
|  India | 1 237 270 |
|  Kina | 43 500 |
|  Burma | 30 000 |
|  Usbekistan | 18 930 |
| Flagget til Nepal Nepal | 14 418 |
|  Vietnam | 14 000 |
|  Zimbabwe | 2 298 |
|  Egypt | 2 200 |
|  Thailand | 2 184 |
| **Verda** | 2 861 996 |

Sjå og
------

* Hamp
* Manilafiber
* Sisal

Kjelder
-------

1. ↑  «Pulp & Paper». jute.org. Arkivert frå originalen 10. juli 2004.
2. ↑  Food And Agricultural Organization of United Nations: Economic And Social Department: The Statistical Division. Oppgjeve av Engelsk Wikipedia.

* «jute» i *Store norske leksikon*, snl.no.
* Om Løypestrengen Arkivert 2013-09-27 ved Wayback Machine.
* Jute: Fiber of the Future, fibre2fashion.com
* Jute, nrk.no

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Jute**
Utsikt frå Hällberget i Offerdal mot Näldsjön
**Näldsjön** er ein innsjø i Krokom kommun i Jämtland i Sverige. Innsjøen strekkjer seg frå Näskott i sør til Offerdal i nord. I sør ligg busetnadane Nälden, Aspåsböle og Nordannälden ved sjøen og i nord Lungret, Stavre, Könsta og Änge. Näldsjön får vasstilførsel frå bl.a. Gärdesjön, Nästån, Hällsjön og Kriken.

Näldsjön vart over ein lengre periode på 1800- og 1900-talet trafikkert av fleire dampbåter som gjekk mellom Nälden og Änge. Dampbåttrafikken starta opp på slutten av 1870-talet. Blant dampfartøya som trafikkerte her, hadde ein *Nälden*, *Framåt*, *Express*, *Gurly* og *Offerdal*. Dampbåten Nälden hadde kapasitet på 125 passasjerer, og ti tonn last.

Òg på vinterstid vart innsjøen ein del av transportstrekninga mellom Nälden og Offerdal. Då var det bøndene som transporterte frakt på isen.

Dampbåttrafikken vart utkonkurrert på byrjinga av 1900-talet av trafikk lang landevegane, og då spesielt då strekninga Nälden-Valne-Offerdal vart bygd ut.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Näldsjön» frå Wikipedia på bokmål, den 14. juni 2012.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Ångbåt på Näldsjön, Bildarkivet Jamtli
* Information om Näldsjön på lokala webbplatsen Offerdal.se Arkivert 2011-08-23 ved Wayback Machine.

Koordinatar: 63°23′0″N 14°15′0″E﻿
Wallacea omfattar øyene innanfor det raude området. Weberlinja (eit alternativ til wallacelinja lenger vest og lydekkerlinja lenger aust) i blått.
**Wallacea** er ei biogeografisk nemning for ei gruppe hovudsakleg indonesiske øyer som er skilde frå dei asiatiske og australske kontinenta gjennom djupe sund. Området omfattar eit landareal på kring 000000000347000.0000000000347 000 km² med større øyer som Sulawesi, Lombok, Sumbawa, Flores, Sumba, Timor, Halmahera, Buru og Seram, i tillegg til mange mindre øyer.

Området har namn etter den britiske oppdagelsesreisande naturforskaren Alfred Russel Wallace (1823–1913), som også er kjend for å ha definert den faunaregionale skillelinja kalla wallacelinja.

Geografi
--------

Wallacelinja og huxleylinja
Kontinentalsoklane Sahul og Sunda, med Wallacea imellom.
Wallacea er avgrensa av wallacelinja i vest og av lydekkerlinja i aust. Filippinane blir som regel rekna som ein eigen region.
Øyene i Sundaland vest for linja, som Sumatra, Java, Bali og Borneo, har ein pattedyrfauna som likner på den i Fastlands-Asia, med tigrar, nashorn og menneskeapar, medan dei frå Lombok og austover hovudsakleg har pungdyr og fuglar som likner på dei i Australasia. Sulawesi har teikn på begge.

Medan landlevande dyr kunne kryssa over til Sundaland frå fastlandet og frå øy til øy under istider då havnivået var lågare, kunne dei ikkje lett kryssa ope hav til Wallacea. Øyene i denne økoregionen har derfor få landpattedyr, landfuglar og ferskvassfiskar med asiatisk opphav.
På liknande vis hadde Australia og Ny-Guinea i aust ein grunn kontinentalsokkel som laga eit geografisk samband mellom dei, ein region forskarar mellom anna har kalla Australia-Ny-Guinea, Meganesia, Papualand og Sahul. Dette området har mange pungdyr, landlevande og ferskvassfiskar ein ikkje finn i Wallacea.
Fuglar, reptil og insekt hadde lettare for å kryssa sunda, og Wallacea har mange artar av denne typen av både asiatisk og australsk opphav. 

Linja som skil Wallacea frå Australia–Ny-Guinea blir kalla lydekkerlinja. Weberlinja er ei midtlinje mellom dei asiatiske og australske flora- og faunaområda, og følgjer dei djupaste sunda i det indonesiske øyriket.

Plantane i Wallacea er hovudsakleg av asiatisk opphav, og botanikarar tek med Sundaland, Wallacea og Ny-Guinea i floraprovinsen Malaya, ein del av Malesia.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Wallacea» frå Wikipedia på engelsk, og «Wallacea» frå Wikipedia på bokmål den 18. juni 2018.*

Fotnotar

1. 1 2  T.R. New (2002), «NEUROPTERA OF WALLACEA: A TRANSITIONAL FAUNA BETWEEN MAJOR GEOGRAPHICAL REGIONS» (PDF), *Acta Zoologica Academiae Scientiarum Hungaricae*, 48 (Suppl. 2): 217–227
2. ↑  
Wallace, Alfred Russel (1869), *The Malay Archipelago*, s. 25–29, henta 22. januar 2013
3. ↑  *Pleistocene Sea Level Maps*, arkivert frå originalen 17. mars 2009, henta 18. juni 2018

Bakgrunnsstoff
--------------

* Wallacea Reasearch Group Arkivert 2009-09-05 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* SUDOC

 |
Frå venstre Haradhan Das Baul, Papia Das Baul og Biswanath Das Baul.
**Baul** eller **baūl** er ein vandrande songar eller skald i Bengal. Baular framfører folkelege songar med religiøst innhald, og akkompagnerer seg sjølv med enkle instrument. Musikksjangeren baul har utikla seg etter påverknad frå både sufismen, tantrismen og vishnuismen; men er ikkje knytt til ein særskild ortodoks retning.

Parvathy Baul i Kolkata
Baular har som regel ikkje interesse for den ytre forma av religionen. Ein dyrkar ikkje Gud i form av bilde eller skrift, men reknar med at Gud bur i hjarta til menneska. Ifølgje bodskapen til baulane når ein ikkje Gud gjennom å vitja tempel eller andre heilage stader, men kan i staden nå Gud gjennom personleg kjærleik og via hengjevnad i form av blant anna song, meditasjon og andingsøvingar.

Kjelder
-------

1. 1 2 3  «baul». *ne.se*. Henta 1. oktober 2019.  Arkivert 2020-07-04 ved Wayback Machine.

* *Denne artikkelen bygger på «Baul» frå Wikipedia på svensk, den 4. juli 2020.*
| **Justøy** |
| --- |
| Brekkestø på Justøya
Foto:
Karl Ragnar GjertsenBrekkestø på Justøya
Foto:
Karl Ragnar Gjertsen
 |
| Geografi |
|  |
| **Stad** | Sørlandet |
| **Koordinatar** | 58°12′33″N 08°21′40″E﻿Koordinatar: 58°12′33″N 08°21′40″E﻿

 |
| **Areal** | 7,9 km²

 |
| **Høgaste punkt** | Ureheia (66 moh.)
 |
| Administrasjon |
| **Land** | Noreg Noreg |
| **Fylke** | Agder

 |

**Justøy** er ei øy og eit sokn i tidlegare Vestre Moland prestegjeld og Lillesand kommune i Agder. Namnet kjem frå norrønt *Jóstr*. 

Justøy har brusamband til fastlandet og spreidd busetnad. På øya ligg den gamle uthamna Brekkestø, eit minne om seglskutetida på Skagerrakkysten. 

Justøy har eit areal på 7,9 km². Øya er i stor grad prega av sommarturisme, men har òg ein del av fastbuande. Det finst ein Montessoriskule, kapell, kyrkjegard, campingplass på øya, samt sommaropen butikk i Brekkestø. 

På Nyberg, like ved Brekkestø, er det ruinar frå den andre verdskrigen. Eit tysk forsvarsanlegg med bunkersar ligg der. Det vart bygd av norske krigsfangar. Dette anlegget heitte Festung Björkestraße.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Justøy» frå Wikipedia på bokmål, den 9. april 2008.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
Wallace-linja ligg vest for Wallacea-sona
**Wallace-linja** (eller Wallacelinja) er ei grenselinje for fauna som den britiske naturforskaren Alfred Russel Wallace definerte i 1859. Ho skil den asiatiske økosona frå Wallacea, der Wallacea representerer ei overgangssone mellom Asia og Australia. Vest for Wallace-linja finst organismar knytt til asiatiske artar, aust for linja ei blanding av artar av asiatisk og australsk opphav. Linja er kalla opp etter Alfred Russel Wallace, som la merke til dette klåre skiljet under reisene han gjorde gjennom Malayarkipelet på 1800-talet. Linja går gjennom Indonesia, mellom Borneo og Sulawesi, og gjennom Lomboksundet mellom Bali og Lombok. Avstanden mellom Bali og Lombok er liten, ca. 35 kilometer. Mange fugleartar har distribusjon vest eller aust for linja, sidan mange fuglar ikkje kryssar sjølv dei minste strekningane med ope hav. Nokre flaggermusartar derimot har distribusjonar som kryssar linja, men andre pattedyr er generelt avgrensa til den eine eller den andre sida, eit unntak er apearten krabbemakak. Andre grupper av plantar og dyr viser ulike mønster, men det generelle mønstret er slåande og rimeleg konsistent.

Flora følgjer ikkje Wallace-linja i same grad som fauna.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Wallace Line» frå Wikipedia på engelsk, den 6. oktober 2013.*

### Referansar

1. ↑   Van Welzen, P. C.; Parnell, J. A. N.; Slik, J. W. F. (2011). *Wallace's Line and plant distributions: Two or three phytogeographical areas and where to group Java?*. Biological Journal of the Linnean Society 103 (3): 531.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Too Many Lines; The Limits of the Oriental and Australian Zoogeographic Regions George Gaylord Simpson, Proceedings of the American Philosophical Society, Vol. 121, No. 2 (Apr. 29, 1977), pp. 107–120
* Wallacea Research Group Arkivert 2009-09-05 ved Wayback Machine.
* Map of Wallace's, Weber's and Lydekker's lines
Nándor Hidegkuti i 1965
**Nándor Hidegkuti** (fødd 3. mars 1922 i Budapest, død 14. februar 2002 i Budapest) var ein ungarsk fotballspelar og fotballtrenar som spelte på det vidgjetne ungarske herrelandslaget i fotball på 1950-talet. Han spelte i mange år for klubben MTK Budapest FC, og var ein del av det ungarske laget som vann OL-gull i Helsinki i 1952. Seinare var han mellom anna med på å slå Italia 3-0 i Roma i mai 1953, og i november same året skårte Hidegkuti hat-trick då Ungarn slo England på Wembley i ein kamp som seinare har vorte kjend som «hundreårskampen» (*Match of the Century*). Året etterpå var han med i den ungarske troppen til VM i fotball 1954, der han mellom anna skårte opningsmålet i kvartfinalen mot Brasil. Hidegkuti spelte til saman 63 kampar for det ungarske landslaget før han la opp. 

Etter spelarkarrieren gjekk han inn i trenaryrket. I 1960 tok han over Firenze-laget ACF Fiorentina, og sidan trente han òg AC Mantova. Seinare vann han den ungarske seriemeisterskapen med Győri Vasas ETO.

Kjelder
-------

* Glanville, B. (18. februar 2002). Nandor Hidegkuti. *The Guardian*.

Fotnotar
--------

1. ↑  Fjellbirkeland, T. (1974). *Fra Puskas til Pelé*. Oslo: Aschehoug. s. 10. ISBN 8203061877.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* ISNI
* Munzinger (sport)

 |



| * v
* d
* e
Ungarn sitt landslag – VM i fotball 1954 (sølvmedalje) |
| --- |
| 
* 1 Grosics
* 2 Buzánszky
* 3 Lóránt
* 4 Lantos
* 5 Bozsik
* 6 Zakariás
* 7 J. Tóth
* 8 Kocsis
* 9 Hidegkuti
* 10 Puskás (kaptein)
* 11 Czibor
* 12 Kárpáti
* 13 Várhidi
* 14 Kovács
* 15 Szojka
* 16 Budai
* 17 Machos
* 18 Csordás
* 19 Palotás
* 20 M. Tóth
* 21 Gellér
* 22 Gulyás
* Landslagstrenar: Sebes

 | Flagget til Ungarn |
|  |


| * v
* d
* e
Ungarn sitt landslag – VM i fotball 1958 |
| --- |
| 
* 1 Grosics
* 2 Mátrai
* 3 Sipos
* 4 Sárosi
* 5 Bozsik
* 6 Berendi
* 7 Budai
* 8 Tichy
* 9 Hidegkuti (kaptein)
* 10 Bundzsák
* 11 Sándor
* 12 Kárpáti
* 13 Szigeti
* 14 Szojka
* 15 Kotász
* 16 Lachos
* 17 Vasas
* 18 Monostori
* 19 Friedmanszky
* 20 Bencsics
* 21 Fenyvesi
* 22 Ilku
* Landslagstrenar: Baróti

 | Flagget til Ungarn |
|  |
Bekkelaget med Ljabrochausseen, som seinare vart til Mosseveien, og jarnbanen som seinare vart Østfoldbanen, fotografert i 1880. Jarnbanestasjonen i bakgrunnen er Bekkelaget stasjon.
**Mosseveien** i Oslo, som er ein strekning av Europaveg 18, er den eine av hovudinnfartsvegane til Oslo frå sør, og i si tid den einaste hovudinnfartsvegen. Namnet har sin bakgrunn i at vegen gjekk frå Oslo i retning av Moss og Østfold.

Mosseveien går frå Oslogate i bydel Gamle Oslo, og vert ein strekning av Europaveg 18 frå krysset der Europaveg 6 er kopla til Europaveg 18 i samband med overgangen mellom Bjørvikatunnelen og Ekebergtunnelen i vegtunnelen som i si heile lengd heiter Operatunnelen. Herfrå går Mosseveien som Europaveg 18 langsetter austsida av Bunnefjorden, gjennom bydelane Nordstrand og Søndre Nordstrand, over kommunegrensa/fylkesgrensa mot Oppegård kommune i Akershus og via Mastemyrkrysset fram til det store krysset mellom Europavegane 6 og 18 på Vinterbro i Ås kommune. Mosseveien går vidare i Ås kommune som ein kommunal veg langs vestsida av innsjøen Årungen. Denne strekninga var opphavleg òg hovudvegen sørover frå Oslo før motorvegstrekninga av Europaveg 6 langsetter Årungen vart bygd.

Opphavleg var det ulike namn på ulike strekningar av vegen, og namnet Mosseveien var ikkje teke i bruk. Frå 1860 var Ljabrochausseen namnet på strekninga frå Gamlebyen til Ljan i Oslo og vidare over Ljabru og Klemetsrud til Sværsvann (*chaussée* er ei nemning av fransk opphav som tydar mellom anna oppbygd veg). På strekninga frå det noverande krysset med Ljabruveien og fram til Gjersjøelva var namnet Ljanchausseen; Mossevegen gjekk då langsetter Hvervenbukta i Bunnefjorden og kryssa kommunegrensa/fylkesgrensa ved Gjersjøelva. I 1929 fekk Ljanchausseen namnet Mosseveien, og Ljabrochausseen fekk i staden namnet Ljabroveien. Men i 1941 fekk heile vegstrekninga namnet Mosseveien. I 1971 vart det bygd ny firefelts veg frå det såkalla Herregårdskrysset på Mosseveien og fram til Mastemyr, og vegstrekninga langs Hvervenbukta til Gjersjøelva fekk namnet Gamle Mossevei, som i 1989 vart endra til Ljansbrukveien.

Eit leirras ved Bekkelaget i Oslo 7. oktober 1953, Bekkelagsraset, gjorde at om lag hundre meter av Mosseveien og grunnen under Østfoldbanen forsvann, og fem menneske missa livet. Fire av dei var passasjerar i ein rutebuss på veg frå Oslo til Drøbak, som vart teke av raset. Lokaltoget frå Kolbotn mot Oslo stansa i tide.

Kjelder
-------

* Knut Are Tvedt, (redaktør). 2010. «Mosseveien» i *Oslo byleksikon*, 5. utgåva, side 368. Oslo: Kunnskapsforlaget. ISBN 978-82-573-1760-7.
Teikning frå Friedrich Eduard Bilz (1842–1922): *Das neue Naturheilverfahren* 
**Sinn** er eit omgrep som viser til dei ulike aspekta ved intellektet og medvitet som kombinasjonar av tankar, sansing, minne, kjensler, vilje og fantasi, eller med andre ord at sinnet er straumen av medvitet. Det omfattar alle dei medvitne prosessane i hjernen. Omgrepet omfattar også i ein del høve undermedvitet og dei medvitne tankane til dyr. Sinnet vert ofte nemnt når ein viser til tankeprosessane som føregår under ein argumentasjon.

Det har gjennom tidene vorte utvikla mange teoriar om sinnet og kva funksjon det har. Dei tidlegast kjende verka om sinnet er skrivne av Zarathushtra, Buddha, Platon, Aristoteles, Adi Shankara og andre greske, indiske og islamistiske filosofar i antikken. Dei før-vitskaplege teoriane kom hovudsakleg frå teologien og fokuserte på tilhøvet mellom sinnet og sjela, det overnaturlege, guddomar eller det guddommelege ved ein person. Dei moderne teoriane, som er baserte på vitskaplege undersøkingar av hjernen, poengterer at sinnet er eit produkt av hjernen, og at det har både medvitne og umedvitne aspekt. 

Spørsmålet om kva for eigenskapar som utgjer sinnet er også omdiskutert. Nokre meiner at det berre er dei «høgare» intellektuelle funksjonane som utgjer sinnet, og då spesielt fornuft og minne. I eit slikt syn vert kjenslene, til dømes kjærleik, hat, frykt og glede, rekna som meir «primitive» eller subjektive, og ikkje sett på som ein del av sinnet. Andre igjen meiner at dei fornuftsmessige og kjenslemessige sidene av mennesket ikkje kan skiljast, at dei har same opphav, og at alle må reknast som ein del av sinnet til enkeltmennesket.

Kjelde
------

* *Denne artikkelen byggjer på «Mind» frå Wikipedia på engelsk den 24. juli 2009.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GND
* NKC
* BBC Things

 |
| Kolonjë |
| --- |
| Fjellandskap i Kolonjë Fjellandskap i Kolonjë |
| 

|  |
| --- |
|  |
| **Byvåpenet til Kolonjë** |

 |
| Styresmakter |
| Land  Region | Albania  Korçë |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  865 km² |
| Innbyggjarar  - By (2011) | 11 070 |
| Koordinatar | 40°18′0″N 20°38′0″E﻿Koordinatar: 40°18′0″N 20°38′0″E﻿ |
| Tidssone | CET (UTC+1) |
| Plassering |
| Kolonjë kommune innafor regionen KorçëKolonjë kommune innafor regionen Korçë |

**Kolonjë** (arumensk *Culonja*) er ein kommune i regionen Korçë i Albania. Kommunen ligg søraust i landet og grensar i vest til regionen Gjirokastër, i aust til nabolandet Hellas.

Kommunen vart oppretta gjennom ei admininistrasjonsreform i 2014, ved at dei tidlegare bykommunane Ersekë og Leskovik vart slått saman med landkommunane Qendër Ersekë, Qënder Leskovik, Novoselë, Barmash, Mollas og Çlirim. Dei tidlegare kommunane inngår no som kommunaleiningar i den nye storkommunen. Kommunen har hovudsete i Ersekë.

Ved folketeljinga i 2011 hadde dei åtte kommunane som i dag utgjer storkommunen Kolonjë, til saman 11 070 innbyggjarar.

Tidlegare administrativ inndeling
---------------------------------

Fram til år 2000 var dei tidlegare by- og landkommunane ein del av distriktet Kolonjë, som var samanfallande med den noverande kommunen.

Referansar
----------

1. 1 2  Folketeljing 2011
2. ↑  Kommunereforma i 2014
3. ↑  Regionreforma i 2000
**Sinusknuten** (også kalla **SA-knuten**, **sinoatrialknuten** og **Keith-Flacks knute**, latin *nodus sinuatrialis*) dannar dei elektriske impulsane som fører til samantrekking av hjartemuskulaturen. Han ligg i det høgre framkammeret til hjartet.

Sjølv om alle muskelcellene i hjartet har evna til å danna elektriske impulsar (eller aksjonspotensial) som utløyser samantrekking av hjartemuskulaturen, er det vanlegvis sinoatrialknuten som set dette i gang, fordi han lagar desse impulsane litt snøggare enn dei andre områda i hjarta som har pacemakerpotensial. Fordi muskelcellene i hjartet, liksom alle nerveceller har refraktære periodar etter ei samantrekking, der ny samantrekking ikkje kan finna stad, vert deira pacemakerpotensiale overstyrt av SA-knuten.

Sinoatrialknuten er ei gruppe celler som ligg i veggen til høgre framkammer (atrium), nær innmunninga til øvre holvene (*vena cava superior*). Desse cellene er modifiserte hjartemuskelceller. Dei inneheld noko kontraktile filament, men er ikkje i stand til å trekkja seg saman.

Cellene i SA-knuten lagar utladingar (aksjonspotensial) om lag 70-80 gonger i minuttet. Ettersom SA-knuten er ansvarleg for den elektriske aktiviteten i hjartet, vert han ofte kalla hjartet sin primære pacemaker.

Dersom SA-knuten ikkje verkar som han skal, eller om impulsen som vert danna i knuten vert blokkert før den kjem nedover i det elektriske leidningssystemet, vil ei gruppe celler lenger nede i hjartet overta som pacemaker. Desse cellene dannar atrioventrikulærknuten (AV-knuten), i eit område mellom framkammera og hjartekammera (ventriklane), i skiljeveggen mellom framkammera (atrieseptum).

SA-knuten er innervert av *nervus vagus* og sympatiske nervefibrar. Dette gjer at knuten kan påverkast av det autonome nervesystemet. Stimulering av vagusnerven fører til at SA-knuten avfyrer impulsane sine saktare, noko som òg set ned hjartefrekvensen (pulsen). Stimulering av sympatiske nervar påskundar impulsdanninga i SA-knuten og aukar dermed også pulsen.

Hjå fleirtalet av menneske får SA-knuten blodforsyning frå den høgre kranspulsåra. Dette betyr at ved eit hjarteinfarkt der denne arterien vert tett, vil dette medføra ischemi i SA-knuten så sant der ikkje er tilstrekkelege anastomosar med venstre kransarterie. Elles vil desse cellene døy og SA-knuten styrer ikkje lenger hjarteslaga.

Sjå òg
------

* Kardiologi
* Pacemaker
* Hjartet sitt elektriske leidningssystem
**Massimo Ambrosini** (fødd 29. mai 1977) er ein tidlegare italiensk fotballspelar frå Pesaro som vann meisterligaen to gongar med AC Milan. Den taklingssterke midtbanespelaren deltok i 35 landskampar på Italia sitt landslag og vann EM-sølv i 2000.

Karriere
--------

Massimo Ambrosini
### Klubbspel

Ambrosini debuterte i Serie B med Cesena hausten 1994. Allereie sommaren 1995 vart han overført til AC Milan og var dei neste 18 år knytt til klubben, utanom 1996/97-sesongen då han spelte på Vicenza. Med Milan vart han seriemeister tre gongar og vann den nasjonale cupen i 2003. Same året sikra han seg sin fyrste meisterliga-triumf med klubben, ein prestasjon han gjentok i 2007. I mellomtida opplevde han frå benken at laget tapte finalen i Meisterligaen 2005, ein dramatisk kamp der Milan leia 3-0 før Liverpool FC kom tilbake og vann etter straffeskyting. Han spelte sesongen 2013/14 på Fiorentina, la deretter opp.

### Landslagsspel

Ambrosini debuterte på landslaget våren 1999. Han var innbytar i EM-finalen 2000, der Italia tapte på såkalla «golden goal» etter ordinær tid var ute. Åtte år seinare var han med i EM i fotball 2008, og spelte sin 35. og siste landskamp då Italia i kvartfinalen rauk ut or meisterskapen etter straffeskyting mot Spania. Han skåra aldri på landslaget.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Massimo Ambrosini» frå Wikipedia på tysk, den 11. juni 2016.*


| * v
* d
* e
Italia sitt landslag – EM i fotball 2000 (2. plass) |
| --- |
| 
* 1 Abbiati
* 2 Ferrara
* 3 Maldini (kaptein)
* 4 Albertini
* 5 Cannavaro
* 6 Negro
* 7 Di Livio
* 8 Conte
* 9 Inzaghi
* 10 Del Piero
* 11 Pessotto
* 12 Toldo
* 13 Nesta
* 14 Di Biagio
* 15 Iuliano
* 16 Ambrosini
* 17 Zambrotta
* 18 Fiore
* 19 Montella
* 20 Totti
* 21 Delvecchio
* 22 Antonioli
* Landslagstrenar: Zoff

 | Flagget til Italia |
|  |

| * v
* d
* e
Italia sitt landslag – EM i fotball 2008 |
| --- |
| 
* 1 Buffon
* 2 Panucci
* 3 Grosso
* 4 Chiellini
* 5 Gamberini
* 6 Barzagli
* 7 Del Piero (kaptein)
* 8 Gattuso
* 9 Toni
* 10 De Rossi
* 11 Di Natale
* 12 Borriello
* 13 Ambrosini
* 14 Amelia
* 15 Quagliarella
* 16 Camoranesi
* 17 De Sanctis
* 18 Cassano
* 19 Zambrotta
* 20 Perrotta
* 21 Pirlo
* 22 Aquilani
* 23 Materazzi
* Landslagstrenar: Donadoni

 | Flagget til Italia |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
Koordinatar: 67°51′S 62°50′E﻿

**Masson Range** er ei høg broten fjellkjede i Antarktisk og består av North Masson, Central Masson, South Masson Ranges og Trillingnutane, og utgjer ein del av Framnesfjella. Fleire fjell i fjellrekkja er på over 1 000 m, og ho strekkjer seg frå 25 km frå nord til sør. Dei vart oppdaga og kartlagde av British Australian and New Zealand Antarctic Research Expedition (BANZARE), 1929-31, under Mawson, og kalla opp etter professor sir David Orme Masson, eit medlem av den rådgjevande komiteen for denne ekspedisjonen i tillegg til Den australasiatiske antarktisekspedisjonen (AAE), 1911-14, under Mawson. Dei vart først vitja av an Australian National Antarctic Research Expeditions (ANARE) party leia av John Bechervaise i 1956.

Kjelder
-------

 Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Masson Range» (innhald frå Geographic Names Information System).


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Thorleif Høilund** (16. mai 1891–1969) var ein norsk jarnarbeidar og politikar frå Oslo som representerte Arbeidarpartiet på Stortinget frå 1928 til 1933.

Høilund var son til ein blekkslagarmeister. Sjølv var han sjømann frå han var 15 til 17 år gammal. Sidan gjekk han tre år på den kommunale middelskolen, før han var elev på Den tekniske aftenskolen. Der etter arbeidde han 1909-19 på kjelavdelinga til Thunes mekaniske Verksted og i kranavdelinga hos Chr. Wisbech A.S. Ei tid dreiv han den mekanisk verkstaden og smia som firma Sandberg & Høilund.

Høilund busette seg i Bærum og var heradsstyremedlem i Bærum i tida 1922-33. Dei to valperiodane 1928-30 og 1931-33 var han stortingsmann for Arbeidarpartiet, i den fyrste perioden hadde han sete i Tollkomiteen og i den andre i Helsekomiteen.

Etter han gjekk ut av Stortinget var Høilund frå 1934 smed og mekanikarlærar på Falstad skolehjem på Ekne i Nord-Trøndelag til 1939.

Under andre verdskrigen vart han arrestert 2. oktober 1943 og sat på Grini frå 2. november 1943 til 8. mai 1945.

Kjelder
-------

Stortingsbiografi Arkivert 2018-07-09 ved Wayback Machine.
Koordinatar: 58°12′00″N 15°03′00″E﻿

Folkets hus i Boxholm.
Boxholms säteri.
**Boxholm** er ein svensk tettstad og administrasjonssenter i Boxholms kommune i Östergötlands län i landskapet Östergötland. I 2005 hadde staden 3 182 innbyggjarar.

Boxholm er ein gammal industriby og ligg ved Svartån og Södra stambanan.

Boxholms bruk
-------------

Boxholms bruk vart grunnlagt i 1754, og vart omdanna til aksjeselskap i 1872. Sidan først på 1980-talet er verksemda til bruket (bl.a stålverk, sagbruk, meieri og jordbruk) vorte oppdelt mellom fleire ulike selskap.

Tilbake av det tidlegare industrimiljet finst nokre raudmåla arbeidarbustader, og dessutan eit par eldre bruksbygningar, bl.a ei kvern frå 1777, som no er den eldste bygningen i Boxholm (som i dag fungerer som museum). Tilbake finst òg disponentvillaen og den nygotiske kyrkja, bygd i slaggstein 1895–1897 etter teikningar av Gustaf Petterson, sjå Boxholm kyrkje.

Den administrative historia til byen
------------------------------------

Boxholm var *municipalsamhälle* mellom 1904 og 1946, og deretter *köping*. Sidan 1971 har byen vore administrasjonssenter i Boxholm kommune.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Nettstaden til Boxholms kommun

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GeoNames

 |
**Thorolf Bugge** (1. oktober 1879–21. mai 1935) var ein norsk fagforeiningsmann og politikar fødd i Heddal. Tingbolken 1922–24 representerte han Arbeidarpartiet og sidan Norges Kommunistiske Parti på Stortinget, vald frå Finnmark fylke.

Bugge var son til ein distriktslege. Sjølv utdanna han seg ved den tekniske skulen i Bergen. Frå 1898 var han tilsett ved postkontoret i Vardø, der han 1901–06 fungerte som postmeister medan Adam Egede-Nissen møtte på Stortinget. Etter den tid dreiv Bugge gardsbruk og arbeidde for gruveselskapet Sydvaranger. I 1907 og 1908 leidde han fagforeininga Nordens Klippe, men vart svartlista for si aktivisme. Han dreiv så gardsbruket til 1916. Deretter var han styrar av forsyningsnemnda i Sør-Varanger kommune og frå 1917 kommunesekretær. Han flytta då til Kirkenes.

Bugge var med i formannskapet i Sør-Varanger frå 1910 til 1922, perioden 1910–16 også skulestyremedlem. Hausten 1921 vart han vald til stortingsmann for Finnmark og Det norske arbeidarparti. På Tinget var han medlem i Samferdslekomiteen. Hausten 1923 var han ein av dei som braut med Arbeidarpartiet og danna NKP. Ved dei fire stortingsvala åra 1924 til –33 stod han på fyrsteplassen til NKP i Finnmark, utan å verte attvald.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Thorolf Bugge» frå Wikipedia på engelsk, den 22. mars 2023.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Historisk befolkningsregister
* PolSys

 |
**Verdsmeisterskapen på skeiser 1971 for kvinner** fann stad i Helsinki i Finland 6. og 7. februar 1971. 30 utøvarar frå 11 land deltok i stemnet, av dei fire frå Noreg. Meisterskapen i firkamp bestod av dei fire øvingane 500 m, 1000 m, 1500 m og 3 000 meter.

Nina Statkevitsj frå Sovjetunionen vart verdsmeister, to poeng framom nederlandske Stien Kaiser. Anne Henning frå USA gjekk den snøggaste 500-meteren og landskvinna Dianne Holum 1000-meteren, Statkevitsj fekk bestetid på 1500 m og Kaiser på 3 000 meter.

### Skeise-VM 1971


| Plass | Utøvar | Land | Poeng |
| --- | --- | --- | --- |
|  | Nina Statkevitsj |  Sovjetunionen | 191,400 |
|  | Stien Kaiser |  Nederland | 193,433 |
|  | Ljudmila J. Titova |  Sovjetunionen | 195,833 |
| 4 | Dianne Holum |  USA | 196,000 |
| 5 | Lisbeth Berg |  Noreg | 196,184 |
| 6 | Ans Schut |  Nederland | 196,667 |
| 7 | Tatjana Averina |  Sovjetunionen | 197,633 |
| 8 | Kapitolina Serogina |  Sovjetunionen | 197,683 |

Dato: 6./7. februar 1971

Kjelder
-------
León kan vera eit mannsnamn og eit stadnamn, som her i den spanske byen León.
**Leon** er eit namn som kan brukast som stadnamn eller mannsnamn. Leon har namnedag den 28. juni.

Politikaren Léon Gambetta.
Mannsnamnet kan vera ei fransk form av Leo, *Léon*, som tyder 'løve', eller ei kortform av namn som byrjar med Leon-, som Leonardo og Leonidas. Desse namna er igjen avleidde av det greske ordet leon (λέων), som også tyder 'løve'.

Ein finn også namnet som stadnamn i noverande Spania gjennom kongeriket León, provinsen León og byen León. Namnet kjem frå det romerske legion. Mexico har byen León i Guanajuato. Byen León i Nicaragua er hovudby for departementet León.
Kings of Leon er ei populær amerikansk rockegruppe.

Namneberarar
------------

* Leon (gresk Λέων), konge av Sparta 590-560 f.Kr.
* Leon Battista Alberti (1404–1472), italiensk renessansemann
* Léon Gambetta (1838-1882), fransk politikar
* Léon Dierx (1838-1912), fransk-karibisk diktar
* Léon Bourgeois (1851-1925), fransk politikar som vann fredsprisen
* Léon Boëllmann (1862–1897), fransk komponist
* Leon Bakst (1866-1924), russisk målar
* Léon Blum (1872-1950), fransk politikar
* León Felipe (1884-1968), spansk diktar
* Leon Aurdal (1890-1949), norsk kunstnar
* Leon Russell (f. 1942), amerikansk songar og musikar
* Olaf Leon Roald (f. 1952), norsk kunstnar
* Leon Jackson (f. 1988), skotsk songar

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Leon (mannsnavn)» frå Wikipedia på bokmål, den 28. juni 2009.*
Koordinatar: 72°36′S 60°36′W﻿

**Cape Herdman** er eit breitt, isdekt nes som utgjer det sørlege neset ved innløpet til Violantefjorden på Black Coast i Palmer Land i Antarktis. Neset vart fotografert frå lufta i 1940 av U.S. Antarctic Service; det vart fotografert på ny frå lufta i 1947 av Ronne antarktiske forskingsekspedisjon og i samband med Falkland Islands Dependencies Survey kartlagd frå bakken. Det vart namngjeve av UK Antarctic Place-Names Committee etter Henry F.P. Herdman (1901–67), ein britisk oseanograf som var eit medlem av den vitskaplege avdelinga av Discovery Investigations, 1924–49, og var sidan tilsett i National Institute of Oceanography, 1949–67.

Kjelder
-------

1. ↑  «Herdman, Cape». Geographic Names Information System, U.S. Geological Survey. Henta 19. oktober 2012.

 Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Herdman, Cape» (innhald frå Geographic Names Information System).


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |