recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Tradisjonell mimouna-oppdekking med mat og symbol knytte til høgtida. Pannekaka i midten heiter *mufleta*.
**Mimouna** (hebr. **מימונה**, ar. **ميمونة**) er ei høgtid feira ved slutten av pesah av sefardiske jødar. Ho markerer at ein igjen kan eta *chametz*, som vanlege brød, noko som er forbode under pesah.

Høgtida stammar frå Marokko, men blir også markert i Israel og andre stader blant jødar av nordafrikansk opphav. Ho tek til ved solnedgang siste dagen av pesah, typisk med festar der ein et tradisjonell søtmat, som pannekaka *mufleta* og pitabrød dyppa i honning, og gjerne også brennevinet arak. Ein pynter ofte med lykkebringande symbol, ofte i grupper av fem, som fem gullsmykke, eller fem bønner på ei småkake. 
Mange sefardiske synagogar opnar like etter midnatt og ein les frå Høgsongen og dansar.

Mimouna blei offentleg høgtidsdag i Israel i 1966, og blir ofte markert med grillfestar og piknikar. Denne dagen er det også vanleg for politikarar å møta veljarar og be om støtte.

Opphavet til namnet *mimouna* er ukjend, men er blitt knytt til Maimon, far til Maimonides (Rambam), som skal ha blitt fødd eller ha døydd på denne dagen. Både Maimon og mimouna er knytt til Fès i Marokko. Det kan stamma frå det arabiske ordet for lukke. Namnet på høgtida er også blitt knytt til *mammon*, rikdom, og *enumah*, tru.

Kjelder
-------

1. 1 2  «Lady Luck» Arkivert 2008-10-28 ved Wayback Machine. i *Ha'aretz* av Yigal Bin-Nun
2. ↑  Sephardic Traditions at the Passover Seder av Barbara Aiello i jewishmag.com
3. ↑  [ The Jewish Agency for Israel - Explanation of Mimouna
4. ↑  Mimouna - A Jewish-Moroccan Festival in Israel, Mimouna: Tirvahu va tisadu[*daud lenkje*] ved Mideast Youth
5. 1 2  Christian Roy, *Traditional festivals*
6. ↑  *jewishagency.org*, arkivert frå originalen 18. april 2009, henta 14. april 2009

* *Denne artikkelen bygger på «Mimouna» frå Wikipedia på engelsk, den 14. april 2009.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Mimúna ved Alnakka.net

| * v
* d
* e
Pesah |
| --- |
| Sentrale delar | Haggadá sjel pesah · Moses · Utgangen av Egypt |
| Sedermåltid | Haróset · karpás · marór · massá · zeroa |
| Anna | Hol hammo‘éd · mimouna · pesah sjení |
**Minar-e-Pakistan** (مینارِ پاکستان‎) er eit tårn som er eit offentleg monument i Lahore i Pakistan, like utanfor gamlebyen innanfor bymuren.. Tårnet blei bygd i 1960-åra på staden der All-India Muslim League vedtok Lahore-resolusjonen den 23. mars 1940. Dette var den første offentlege oppfordringa om ein separat og sjølvstendig stat for muslimar frå Britisk India.

Utforming
---------

Tårnet er inspirert av mogularkitektur og moderne arkitektur.
Det stod ferdig den 21. oktober 1968. 

Tårnet blei utforma og bygd av Nasreddin Murat-Khan, ein arkitekt og ingeniør frå Punjab (opphavleg frå Kaukasus). Grunnsteinen blei lagd 23. mars 1960. Bygginga tok åtte år kosta rundt 7 millionar rupiar. Pengane blei samla inn gjennom ein ekstraskatt på billettar til kino og hesteveddeløp innført av guvernøren for Vest-Pakistan, Akhtar Hussain.

### Struktur

Tårnet står på ein base som er rundt 8 meter over bakken. Frå denne stig det rundt 62 meter. Totalt når tårnet ei høgd på rundt 70 meter over bakken. Det har ein diameter på rundt 9,75 meter.

Basen er forma som ein blome med kronblad som er rundt 9 meter høge. Podiet er dekorert med mønstra fliser, og vend mot [Badshahimoskeen]]. Det har fire nivå. Det nedste symboliserer dei tronge kåra til sjølvstendekampeen i byrjinga, og er laga av røffe steinar frå Taxila. Det andre nivået er laga av steinar hogde til med hammar, medan det tredje nivået har meisla stein. Det siste og fjerde nivået er laga med polert kvit marmor, og symboliserer suksessen til Pakistan-rørsla.

### Innskrifter

Basen har innskrifter på ti plakettar av kvit marmor. Innskriftene inneheld teksten til Lahore-resolusjonen på urdu, bengali og engelsk, i tillegg til Delhi-resolusjone frå 9. april 1946. På andre plakettar finn ein Koranenkoranvers og dei 99 namna for Allah med arabisk kalligrafi, den pakistanske nasjonalsongen Qaumi Tarana på urdu og bengali, utdrag frå talar av Muhammad Ali Jinnah på urdu, bengali og engelsk, og nokre vers av Allama Iqbal.

Bruk
----

Minar-e-Pakistan er omgjeve av parkområde med fontener og ein kunstig innsjø. Vitjande kan klatra opp trapper til toppen av tårnet, eller ta ein heis.

Det har vore åstad for fleire demonstrasjonar.

Galleri
-------

* Minar-e-Pakistan LahoreMinar-e-Pakistan Lahore
* Minar-e-PakistanMinar-e-Pakistan
* Minar-e-Pakistan om nattaMinar-e-Pakistan om natta
* 
* Minar-e-Pakistan om nattaMinar-e-Pakistan om natta
* Minar-e-Pakistan på bakkenivåMinar-e-Pakistan på bakkenivå
* Minar-e-Pakistan om nattaMinar-e-Pakistan om natta
* Minar-e-Pakistan om nattaMinar-e-Pakistan om natta
*

Kjelder
-------

1. ↑  Google maps. «Address of Minar-e-Pakistan». Google maps. Henta 23 September 2013.
2. ↑  Meral Murat Khan. «Remembrance: The man behind the masterpiece». *Dawn*. Henta 5. desember 2012.
3. 1 2  Amna Jamal (2002) The Pakistan Day memorial. *Dawn*. 23. mars 2002. Henta 12. februar 2008
4. ↑  «PTI to stage rally at Minar-e-Pakistan today». *The News International*. 23. mars 2013.

* *Denne artikkelen bygger på «Minar-e-Pakistan» frå Wikipedia på engelsk, den 15. februar 2018.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Minar-e-Pakistan**

* 
*
**Mimi-Johanne Kopperud Slevigen** (fødd 1. februar 1977) er ein norsk tidlegare handballspelar frå Mysen i Østfold. Ho vann i 2001 VM-sølv og 2002 EM-sølv med Noregs landslag.

Karriere
--------

### Klubbspel

Kopperud var målvakt på østfoldlaget Eidsberg i to sesongar frå 1994. I 1996 melde ho overgang til IK Junkeren i Bodø, eit lag nyopprykka til toppserien. Då klubben ikkje klarte overleve i toppserien, flytta ho i 1998 vidare til Sola HK. Sommaren 2000 fekk Kopperud kontrakt med Larvik HK. Dei komande sesongane vart ho seriemeister med Larvik-laget i 2001, 2002 og 2003, dessutan noregsmeister i 2002 og 2003. Sesongen 2004/05 avslutta ho sine år som aktiv med å spele på Skjeberg IF.

### Landslagsspel

Kopperud fekk sin landslagsdebut mot Danmark i februar 1999, men det var fyrst hausten 2000 ho var jamnt med i landslagstroppa. Ho deltok i EM 2000, VM 2001 og EM 2002. Både under finalen i verdsmeisterskapen 2001 og EM-finalen 2002 måtte ho og dei norske mannskapa tole tap, i VM mot Russland og i EM mot Danmark. Ho danna målvaktspar med Cecilie Leganger i VM 2001 og med Heidi Tjugum i EM 2002. Kopperud spelte sin 59. og siste landskamp i september 2003.

### Merittar

* EM 2000: Nr 6 med Noreg
* VM 2001: Sølvmedalje etter 25–30 mot Russland
* EM 2002: Sølvmedalje etter 22–25 mot Danmark

Kjelder
-------

* handball.no
Eit trykt eksemplar av *Forordning om negerhandelen, 16. marts 1792*
**Dansk-norsk slavehandel** gjekk føre seg i perioden ca. 1670–1802. Om lag 100 000 slavar blei transporterte over Atlanterhavet på norske eller danske skip. 

I 1792 kom loven *Forordning om negerhandelen* frå kong Kristian VII, som forbaud handel med slavar. Forordninga vart gjort gjeldande i 1803. Med det blei Danmark-Noreg det første landet i Europa som sette forbod mot handel med slavar. Sjølve slaveriet blei først forbode i 1848.[*treng kjelde*]

Referansar
----------

1. ↑  Forordning om negerhandelen, danmarkshistorien.dk
2. ↑  «MYTE: VAR DANMARK DET FØRSTE LAND, DER OPHÆVEDE SLAVERIET?». *danmarkshistorien.dk/*. 26. maji2015. Henta 4. august 2016.
3. ↑  *Albert Scherfig,* En moderat debat. Centrale argumenter op til inførelsen af slavehandelsforbuddet*, 2015 Antifascistisk Forum (s. 12-14)* (PDF), arkivert frå originalen (PDF) 23. juni 2016, henta 2. august 2018

* *Denne artikkelen bygger på «Dansk slavehandel» frå Wikipedia på dansk, den 3. august 2018.*
Brasiliansk frimerke frå 1950
Deltakarlanda i Fotball-VM 1950
**Verdsmeisterskapen i fotball 1950** vart avvikla i seks byar i Brasil i tida frå 24. juni til 16. juli 1950. Uruguay vart verdsmeister for andre gong etter å ha sanka flest poeng i finalerunda mellom dei fire landa som vann kvar sitt gruppespel. Meisterskapen, den fyrste sidan 1938, er den einaste som ikkje har vorte avvikla med finale.

13 land deltok i meisterskapen, fordelt på fire innleiingsgrupper med høvesvis fire, fire, tre og to lag. Brasil og Spania vann dei to gruppene med fire lag, Sverige den eine med tre lag, medan Uruguay gjekk vidare til finalerunda etter å ha slått Bolivia 8-0. I finalerunda stod Brasil med fire poeng og Uruguay før den avgjerande kampen, deira innbyrdes oppgjer på Maracanã stadion i Rio de Janeiro den 16. juli. Framfor 199 854 tilskodarar, det høgste registrerte tilskodartalet på ein fotballkamp, sende høgrevengen Albino Friaça vertslandet i føringa to minuttar ut i den andre omgangen. Juan Alberto Schiaffino utlikna for Uruguay i det 66. minutt. 13 minuttar seinare syrgde Uruguays Alcides Ghiggia med eit lågt skot i det høgre hjørnet for at det vart stille på tribunane. Då dommaren George Reader frå England bles i fløyta for full tid, forlet nær 200 000 sorgtyngde brasilianarar Maracanã. Samstundes kunne Sveriges lag på Pacaembu stadion i Sao Paulo juble for bronse etter siger 3-1 over Spania.

Verdsmeisterane frå Uruguay, saman med trenarstaben

### Medaljevinnarane

Verdsmeisterlaget **Uruguay** bestod av Roque Máspoli, Matías González, Obdulio Varela (kaptein), Eusebio Tejera, Schubert Gambetta, Víctor Rodríguez Andrade, Alcides Ghiggia, Julio Pérez, Omar Óscar Míguez, Juan Alberto Schiaffino og Rubén Morán.

**Brasil** mønstra Moacir Barbosa, Augusto da Costa (kaptein), Danilo Alvim, Juvenal Amarijo, José Carlos Bauer, Bigode Ferreira, Albino Friaça, Zizinho Soares, Ademir Menezes, Jair Pinto og Chico Aramburu.

**Sverige**s bronselag: Karl-Oskar Svensson, Lennart Samuelsson, Erik Nilsson (kaptein), Sune Andersson, Gunnar Johansson, Ingvar Gärd, Egon Jönsson, Bror Mellberg, Ingvar Rydell, Carl-Erik Palmér og Stig Sundqvist.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «1950 FIFA World Cup» frå Wikipedia på engelsk, den 15. juni 2018.*

* eu-football

| * v
* d
* e
Verdsmeisterskapen i fotball |
| --- |
| Menn | Uruguay 1930**·** Italia 1934**·** Frankrike 1938**·** Brasil 1950**·** Sveits 1954**·** Sverige 1958**·** Chile 1962**·** England 1966**·** Mexico 1970**·** Vest-Tyskland 1974**·** Argentina 1978**·** Spania 1982**·** Mexico 1986**·** Italia 1990**·** USA 1994**·** Frankrike 1998**·** Sør-Korea/Japan 2002**·** Tyskland 2006**·** Sør-Afrika 2010**·** Brasil 2014**·** Russland 2018**·** *Qatar 2022***·** *Canada/Mexico/USA 2026* |
| Kvinner | Kina 1991**·** Sverige 1995**·** USA 1999**·** USA 2003**·** Kina 2007**·** Tyskland 2011**·** Canada 2015**·** Frankrike 2019**·** *Australia/New Zealand 2023* |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN

 |
*For andre tydingar av oppslagsordet Herschel, sjå Herschel.*
Herschel-krateret
**Herschel** er eit gigantisk nedslagskrater på saturnmånen Mimas. Det er namnsett etter astronomen William Herschel frå 1700-talet, som oppdaga Mimas i 1789.

Krateret er så stort at det er overraskande at Mimas ikkje blei knust under nedslaget som laga det. Krateret måler 130 kilometer på tvers, omtrent 1/3 av månens totale diameter; kraterveggane er omtrent fem kilometer høge, nokre delar av kraterbotnen ti km djupe og fjellet midt i krateret strekkjer seg seks km over kraterbotnen. Om eit krater på jorda skulle ha hatt same proporsjonar som Herschel i forhold til Mimas, ville det ha målt over 4000 km i diameter, breiare enn Canada. Nedslaget som danna Herschel-krateret må nesten ha øydelagd Mimas; sprekkar på andre sida av månen som kan sjåast, kan ha vore eit resultat av sjokkbølgjene som reiste gjennom månen like etter nedslaget.

Kjelde
------

* *Denne artikkelen bygger på «Herschel (crater on Mimas)» frå Wikipedia på engelsk, den 8. februar 2008.*
| **Danskøya** |
| --- |
| Geografi |
|  |
| **Stad** | Nordishavet |
| **Koordinatar** | 79°41′N 10°49′E﻿Koordinatar: 79°41′N 10°49′E﻿ |
| **Øygruppe** | Svalbard

 |
| **Areal** | 40,6 km²

 |
| Administrasjon |
| **Land** | Noreg Noreg |
|
| Demografi |
| **Folketal** | 0
 |

**Danskøya** er ei øy på Svalbard i Nordishavet. Ho ligg like nordvest for Spitsbergen nær Magdalenefjorden. Like nord for øya ligg Amsterdamøya. Som med mange av dei andre øyane på Svalbard er ikkje Danskøya busett. Øya har eit areal på 40,6 km². 

Den første midlertidige kvalstasjonen på øya vart oppretta av engelskmenn i 1614, truleg på søraustsida av øya. Engelskmennene reiste frå øya i 1624 eller 1625, og ho vart så annektert av Nederland. I 1632 oppretta danskar ein permanent stasjon ved Kobbefjorden. Ein annan stasjon vart oppretta av nederlendarar i Virgohamna på nordsida av Danskøya i 1636. Denne vart kalla Harlingenkokeriet. Restane av denne stasjoen vart sett av Frederich Martens i 1671. 

S. A. Andrée sin ballong før han letta 11. juli 1897.
Øya var utgangspunkt for S. A. Andrée sin ballongekspedisjon i 1897. Ballongen til Andrée vart fylt med hydrogen og styrta på pakkisen tre dagar etter han forlet Danskøya. Etter å ha vandra og drive rundt på isen i nesten tre månader kom dei til slutt til Kvitøya, der alle omkom.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Danskøya» frå Wikipedia på engelsk, den 16. april 2008.*

* Conway, W. M. 1906. No Man’s Land: A History of Spitsbergen from Its Discovery in 1596 to the Beginning of the Scientific Exploration of the Country. Cambridge: At the University Press.
* Norwegian Polar Institute Place Names of Svalbard Database
* Lundström, Sven (1997). *"Vår position är ej synnerligen god…" Andréexpeditionen i svart och vitt.* Borås: Carlssons förlag. (Swedish)

1. ↑   Lundström, Sven (1997), s. 73–114

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GeoNames

 |
**Bosporos** (gresk **Βόσπορος**, tyrkisk **Boğaziçi**) er sundet som utgjer ein del av grensa mellom Europa og Asia. Det er ein internasjonal skipsferdselsveg som deler byen Istanbul mellom dei to verdsdelane, og knyter Svartehavet med Marmarahavet. Ca. 200 km mot sørvest ligg det andre sundet i Tyrkia som skil Europa frå Asia, Dardanellane. Dardanellane set Marmarahavet i samband med Egearhavet og dermed med Middelhavet.

Namnet kjem frå gresk *Bosporos* (Βόσπορος), som dei gamle grekarane analyserte som *bous* βοῦς 'okse' + *poros* πόρος som tyder 'vadestad'.

Skildring
---------

Grensene for Bosporos er definerte som linja mellom fyra Rumeli Feneri og Anadolu Feneri i nord og mellom Ahırkapı Feneri og Kadıköy İnciburnu Feneri i sør. Mellom desse grenselinjene er sundet 31 kilometer langt, med ei breidde på 3329 meter ved den nordlege inngangen og 2826 m ved den sørlege. Maksimal breidde er 3420 m mellom Umuryeri og Büyükdere Limani, og den minimale breidda er 700 m mellom Kandilli Point og Aşiyan. Ved sistnemnde staden har sundet ei retningsendring på 45 grader og her kan straumen kome opp i ei fart på 7-8 knop. Dette er derfor eit særs farleg punkt for skipsnavigasjonen. Ved Yenikoy er retningsendringa heile 80 grader. Skipa som trafikkerer her frå motsett retning kan ikkje sjåast rundt desse svingane i sundet. Det er òg svært tung ferjetrafikk i Bosporos, trafikk som kryssar mellom den europeiske og asiatiske sida av Istanbul.

Djupna av Bosporos varierer i området 36–124 meter midtstraums med eit gjennomsnitt på 65 m. Den største djupna er mellom Kandilli og Bebek med 110 m. Dei grunne stadene er utanfor Kadıköy İnciburnu på nordkurs med 18 m og ved Aşiyan Point på sørkurs med 13 m.

Kysten av sundet er tett folkesett ettersom det er en del av byen Istanbul med samla i overkant av 11 millionar innbyggjarar.

Fatih Sultan Mehmet-brua og Bosporos

Kjelder
-------

* *Første utgåva av denne artikkelen byggjer på innleiinga til «Bosphorus» frå Wikipedia på engelsk, den 20. desember 2011*

### Referansar

1. ↑  Entry: **Βόσπορος** at Henry George Liddell, Robert Scott, 1940, *A Greek-English Lexicon*.
2. 1 2  «Türk Boğazları ve Marmara Denizi'nin Coğrafi Konumu-İstanbul Boğazı» (på tyrkisk). Denizcilik. Henta 18. september 2010.  Word-dokument på tyrkisk

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC
* GeoNames

 |
Lagoppstillingane i finalane, Manchester United i kvitt
**FA-cupturneringa i fotball 1990** vart avslutta med finale på Wembley stadion i London 12. mai 1990. Då sluttstillinga etter 120 minuttars spel var 3-3, møttest finalelaga Crystal Palace FC og Manchester United til omkamp på same arenaen den 17. mai, ein kamp Manchester United vann med 1-0. Til begge finalekampane var det møtt fram om lag 80 000 tilskodarar.

Kampane
-------

Laurdagskampen 12. mai sende midtstopparen Gary O'Reilly Crystal Palace i føringa i det 18. minutt. Bryan Robson utlikna så i det 35. minutt, medan lagkameraten Mark Hughes gav United leiinga i 62. minutt. Ti minuttar seinare utlikna innbytaren Ian Wright til 2-2, noko som var stillinga då ordinær tid var ute. Same Wright syrgde for 3-2 til London-laget allereie i det 2. minutt av fyrste ekstraomgang. Fyrst midtvegs i andre ektraomgang makta Mark Hughes å skape balanse I målprotokollen, 3-3. Dermed måtte det omkamp til.

Den 17. mai kunne Manchester United-kapteinen Bryan Robson heve FA-pokalen for tredje gong. Venstrebacken Lee Martin vart matchvinnar etter han i 59. minutt storma fram og frå 10 meters hald skaut ballen høgt i næraste hjørnet.

**Manchester United** stilte i den avgjerande kampen med: Les Sealey, Mike Phelan, Steve Bruce (kaptein), Gary Pallister, Lee Martin, Neil Webb, Paul Ince, Bryan Robson, Danny Wallace, Brian McClair og Mark Hughes. Einast måvakta Jim Leighton var vraka frå startoppstillinga i den fyrste kampen. Elles spelte Clayton Blackmore og Mark Robins ekstraomgangane i laurdagskampen, i staden for Martin og Pallister.

**Crystal Palace** mønstra: Nigel Martyn, John Pemberton, Richard Shaw, Andy Gray, Gary O'Reilly, Andy Thorn, Phil Barber, Geoff Thomas (kaptein), Mark Bright, John Salako og Alan Pardew. I laurdagskampen kom Ian Wright inn i det 69. minutt for Barber og David Madden kom inn i det 117. minutt for Gray. I omkampen kom Ian Wright inn i det 64. minutt og David Madden kom inn i det 79. minutt for Salako.

Allan Gunn dømde begge kampane.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «1990 FA Cup Final» frå Wikipedia på engelsk, den 14. januar 2019.*
**FA-cupturneringa i fotball 1998** vart avslutta med finale på Wembley stadion i London 16. mai framom 79 183 tilskodarar. London-laget Arsenal FC sikra seg FA-trofeet gjennom å vinne 2–0 over Newcastle United.

Lagoppstillingane med Arsenal i raudt og kvitt

Kampen
------

Midtvegs i fyrste omgang skåra nederlendaren Marc Overmars for Arsenal då han frå 10-12 meters hald tuppa ballen mellom beina på den utrusande målvakta. Midtvegs i den andre omgangen la franskmannen Nicolas Anelka på til 2–0 med eit skot frå 15 m.

Vinnarlaget til **Arsenal** bestod av: David Seaman, Lee Dixon, Martin Keown, Tony Adams (kaptein), Nigel Winterburn, Ray Parlour, Patrick Vieira, Emmanuel Petit, Marc Overmars, Nicolas Anelka, Christopher Wreh. Wreh vart bytta ut etter ein times spel, inn kom David Platt.

**Newcastle** mønstra Shay Given, Alessandro Pistone, Nikos Dabizas, Steve Howey, Stuart Pearce, Warren Barton, Robert Lee, David Batty, Gary Speed, Alan Shearer og Temuri Ketsbaia. Gjennom dei siste 20 minutta av kampen måtte, etter tur, Pearce, Barton og Ketsbaia stige av bana, inn kom Andreas Andersson, Steve Watson, John Barnes.

Paul Durkin var dommar.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «1998 FA Cup Final» frå Wikipedia på engelsk, den 16. mai 2021.*
Koordinatar: 32°33′0″N 35°51′0″E﻿

**Ar Ramtha**, òg kalla **Al-Ramtha** (arabisk الرمثا) er ein by heilt nordvest i Jordan. Han har eit folketal på 120 365 innbyggjarar (2010).

Namnet
------

Ar Ramtha er kalla op etter ei lokal ørkenplante, Al Ramath (arabisk الرمث). Under Romarriket vart byen kalla Ramatha.

Historie
--------

Ein bysantinsk arkeologiske stad i Ar Ramtha
Romarriket nytta Ar Ramtha som ein avsidesliggande knutepunkt for å knyte saman koloniane sine. Ein har funne ruinar av bygningar og gamle romerske antikvitetar forskjellige stader i Ar Ramtha. Under den islamske ekspanderinga, låg Ar Ramtha i Houran. Historisk og samfunnsmessig har byen vore knytt til Daraa i Syria, som ligg like over den andre sida av grensa.

Idrett
------

Byen har to idrettsklubbar, Al-Ramtha SC, ein fotballklubb i den jordanske eliteserien, og Ittihad Al-Ramtha, som spelar på det nest øvste nivået i jordansk fotball.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Ar Ramtha» frå Wikipedia på engelsk, den 5. oktober 2015.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Entry at «the world gazeteer"

| * v
* d
* e
Flagget til Jordan Irbid guvernement i Jordan |
| --- |
| Adm.senter | **Irbid** |
| Nahiyaer | Irbid**·** Bani Obaid nahiya**·** Al-Mazar Al-Shamali nahiya**·** Ar Ramtha nahiya**·** Koura nahiya**·** Al-Aghwar Al Shamaliyyah**·** Bani Kinanah nahiya**·** Taybeh nahiya**·** Wasatieh nahiya |
| Byar | Al Husn**·** Al Mazar al Shamali**·** Ar Ramtha**·** Der Abi Saeed**·** Habaka**·** Huwwarah**·** Kufr 'Awan**·** Kufr Rakeb**·** Umm Qais**·** Johfiyeh**·** Marw |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* GeoNames

 |
Lagoppstillingane. Manchester United i raudt
**FA-cupfinalen i fotball 1999** fann stad på Wembley stadion i London 22. mai 1999, med 79 101 tilskodarar på tribunane. Manchester United sikra seg pokalen etter å ha vunne med 2-0 over Newcastle United.

### Kampen

Manchester United tok leiinga ved innbytar Teddy Sheringham i det 11. minutt, einast to minuttar etter han kom på bana. Åtte minuttar ut i den andre omgangen la Paul Scholes på til 2-0.

United-spelarar feirar 2-0-skåringa
**Manchester United** stilte med: Peter Schmeichel, Gary Neville, David May, Ronny Johnsen, Phil Neville, David Beckham, Roy Keane, Paul Scholes, Ryan Giggs, Andy Cole og Ole Gunnar Solskjær. Teddy Sheringham kom på bana allereie i det 9. minutt, då Keane vart skadd. Dwight Yorke bytta med Cole i det 60. og Jaap Stam med Scholes i det 78. minutt.

**Newcastle United** stilte med: Steve Harper, Andy Griffin, Nikos Dabizas, Laurent Charvet, Didier Domi, Rob Lee, Dietmar Hamann, Gary Speed, Nolberto Solano, Temur Ketsbaia, Alan Shearer (kaptein). Duncan Ferguson vart bytta inn like etter pause for Hamann. Medan Silvio Marić kom inn i staden for Solano i det 68. minutt og Stephen Glass kom inn i staden for Ketsbaia i det 79. minutt. 

Dommaren heitte Peter Jones.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «1999 FA Cup Final» frå Wikipedia på engelsk, den 31. desember 2018.*
**Amund Rasmusson Skarholt** (31. mars 1892–28. april 1956) var ein norsk gardbrukar og politikar frå Orkdal, som representerte Arbeidarpartiet på Stortinget frå 1934 til han døydde i 1956.

Skarholt var son til ein gardbrukar i Orkdal. Han gjekk Skjetlein landbruksskole åra 1911-13, og tok over farsgarden Skarholt i 1916.

I 1918 melde Skarholt seg inn i Det norske Arbeidarparti. Etter partiet vart splitta i 1923, fylgde han minoriteten og var dei fire neste åra medlem i Orkdal-avdelinga av det nyskipa Norges Kommunistiske Parti. Då Arbeidarpartiet og sosialdemokratane vart samla att i 1927, melde han overgang til det samla Arbeidarpartiet.

Skarholt var medlem av heradsstyret i Orkdal frå 1919 til 1951, mest heile denne lange perioden med plass i formannskapet. Han var formann i jordstyret i Orkdal 1920-25.

Til stortingsvalet 1933 fekk Skarholt andreplassen på Sør-Trøndelag Arbeidarparti si valliste, og stod dermed på «sikker» stortingsplass. Gjennom attval dei neste fire stortingsvala vart han sitjande på Stortinget til han døydde våren 1956, halvtanna år før hans femte valperiode gjekk ut. Alle åra frå 1945 var han medlem i Landbrukskomiteen, og var visesekretær i Lagtinget.

Kjelder
-------

* Stortingsbiografi

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Historisk befolkningsregister
* PolSys

 |
Sir **Hovenden Walker** (1656 eller 1666–1725 eller 1728) var ein britisk marineoffiser. Han er mest kjend for å ha leia eit mislukka toktet i 1711 mot Quebec City, som då var hovudstad i Ny-Frankrike.

Karriere
--------

Walker studerte ved Trinity College i Dublin i 1678, men gjorde seg ikkje ferdig og gjekk inn i Den britiske marinen. Han vitja truleg Nord-Amerika i 1686, og nådde Boston ombord på fregatten HMS «Dartmouth». 

Walker vart forfremma til kaptein kring 1692. I 1701 vart han med i flåten under sir George Rooke i Cadiz, og kort tid etter, som commodore, tok han kommando over ei avdeling som deltok i åtak på Guadeloupe og Martinique, begge mislukka. Nederlaget øydela ikkje karrieren hans, og i 1706 var han med i å heve omleiringa av Barcelona. To år seinare vart han utpeikt til kommandant for skvadronen utanfor Dunkerque. 

I mars 1711 vart Walker forfremma til flaggoffiser og vart òg slått til riddar. Same året vart han øvstkommanderande for eit tokt med mål om å erobre Ny-Frankrike. Han skulle angripe Quebec i kombinasjon med ein felttog på land, leia av Francis Nicholson. Då toktet nådde Saint Lawrence-elva vart dei råka av dårlege vêrforhold og forliste på nordsida av elva. Over 800 mann mista livet i forliset og toktet vart avbroten. 

Walker kom attende til London i oktober 1711, men vart ikkje klandra for det mislukka toktet. I 1712 kommanderte han ein skvadron nær Jamaica. Han kom attende til England eit år seinare.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Hovenden Walker» frå Wikipedia på engelsk, den 29. mai 2011.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene: Hovenden Walker i *Dictionary of Canadian Biography Online**


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC

 |
**FA-cupfinalen i fotball 2022** fann stad på Wembley stadion i London den 14. mai med 84 897 tilskodarar på tribunane. Kampen mellom Liverpool FC og London-klubben Chelsea FC enda opp med straffesparktevling. Liverpool skåra på 6 av 7 straffespark, Chelsea skåra på 5.

### Kampen

Lagoppstillingane
Etter 120 mållause minutt vart oppgjeret avslutta med straffeskyting. Av dei ti fyrste eksekutørane lukkast Alonso, James, Barkley, Jorginho Frello for Chelsea og Liverpool-skyttarane Milner, Thiago Alcântara, Formino og Alexander-Arnold, medan Azpilicueta feila for Chelsea og Mané for Liverpool. Deretter fann høvesvis Ziyech og Jota nettmauskane, før Liverpool-målvakta stoppa Mounts forsøk. Greskaren Tsimikas fekk så gleda å sikre at FA-pokalen vart med til Liverpool.

**Liverpool** sitt vinnarlag bestod av: Alisson Becker, Trent Alexander-Arnold, Ibrahima Konaté, Virgil van Dijk, Andrew Robertson, Naby Keïta, Jordan Henderson (kaptein), Thiago Alcântara, Mohamed Salah, Sadio Mané, Luis Díaz. Dessutan innbytarane Diogo Jota (33. minutt), James Milner (74.), Joël Matip (91.), Roberto Firmino (98.), Kostas Tsimikas (111.) Ut gjekk, etter tur, Salah, Keïta, Dijk, Díaz og Robertson.

**Chelsea** mønstra Édouard Mendy, Trevoh Chalobah, Thiago Silva, Antonio Rüdiger, Reece James, Jorginho Frello, Mateo Kovačić, Marcos Alonso, Mason Mount, Romelu Lukaku, Christian Pulisic. Utover i andre ordinære omgang kom så N'Golo Kanté og Hakim Ziyech i spel, César Azpilicueta, Ruben Loftus-Cheek og Ross Barkley entra kampen i andre ekstraomgang.

Dommaren heitte Craig Pawson.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «2022 FA Cup Final» frå Wikipedia på engelsk, den 21. mai 2022.*
Koordinatar: 66°55′S 50°0′E﻿

**Amundsen Bay**, òg kjend som **Ice Bay**, er ei 26,5 km brei bukt like vest for Tula Mountains i Enderby Land i Antarktis. Bukta vart sett som ei isfylt senking i kystlinja av sir Douglas Mawson den 14. januar 1930. Ho vart observert igjen av kaptein Hjalmar Riiser-Larsen, som leia ein norsk ekspedisjon under ein flytur den 15. januar, og kartlagd nærare den rette posisjonen av nordmennene. Bukta vart kartlagd i detalj under Australian National Antarctic Research Expeditions i 1956 og igjen frå «Thala Dan» i februar 1958. Ho vart namngjeven av Mawson etter Roald Amundsen, som var første mann til Sørpolen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Amundsen Bay» frå Wikipedia på engelsk, den 24. november 2012.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Amundsen Bay» (innhald frå Geographic Names Information System).


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Koordinatar: 64°45.8′S 64°5.2′W﻿

**Amsler Island** ligg utanfor kysten av Den antarktiske halvøya. Ho er kalla opp etter den amerikanske marinbiologen Charles (Chuck) og Margaret (Maggie) Amsler i University of Alabama at Birmingham. Øya er ei trekanta klipperik granittøy som er kring 2 km lang og 1 km brei. Ein trudde tidlegare ho var ein del av den større øya Île Anvers fordi området mellom øyane er dekt av Marr Ice Piedmont. Rask tilbaketrekking på grunn av global oppvarming synte at det var ei eiga øy i 2004. USA Board on Geographic Names valde dette namnet i 2007 for å ære dei tre tiåra Amsler-familien forska i Île Anvers-området. Amsler Island var den opphavlege staden den amerikanske forskingsbasen Palmer Station låg frå 1965 fram til den noverande stasjonen vart bygt 800 meter lenger unan i 1968.

Sjå òg
------

* Composite Antarctic Gazetteer
* Antarktiske øyar sør for 60 °S
* SCAR
* kravområde i Antarktis

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Amsler Island» frå Wikipedia på engelsk, den 19. oktober 2012.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

Bakgrunnsstoff
--------------

* press release on island Arkivert 2010-06-24 ved Wayback Machine.
* newspaper article on island Arkivert 2015-09-24 ved Wayback Machine.
* Arkivert 2011-07-19 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Fouad Siniora** (fødd 14. april 1943 i Sayda) er ein libanesisk politikar som var statsminister i Libanon frå 19. juli 2005 til 9. november 2009. Han er sunni-muslim, slik statsministeren må vera etter maktfordelingsordninga i den libanesiske grunnlova.

Siniora var ein ven av den avdøde statsministeren Rafik Hariri i over 45 år. Han studerte finansfag ved det amerikanske universitetet i Beirut. På 1970-talet jobba han for Citibank og forelas på det gamle universitetet sitt, før han fekk jobb i Sentralbanken. I 1982 vart han tilsett av Hariri og hadde diverse stillingar i hans forretningsimperium. Etter at borgarkrigen i Libanon tok slutt i 1990 har han vore finansminister i fleire, frå 1992 til 1998 og igjen frå 2000 til 2004. Etter at den anti-syriske opposisjonen vann parlamentsvala i mai og juni 2005 vart Siniora spurd av president Lahoud om å danna regjering. Han gjekk då av frå formannskapet i Group Méditerranée, ei bankfgruppering kontrollert av Hariri-familien. Etter vanskelege tingingar med presidenten og ymse politiske krefter danna Siniora regjering 19. juli 2005. Det var den første regjeringa som vart danna etter den syriske tilbaketrekkinga frå Libanon, og den første som inkluderer medlemer av Hezbollah. 

Fouad Siniora har sterke band til den internasjonale finansverda. Han vert rekna som ein forkjempar for frihandel. Han var hovudarkitekten bak Paris II-konferansen i november 2002, der det vart løyva 2,6 milliardar USD til Libanon. Etter at Hariri måtte gå av som statsminister i 1998 vart Siniora skulda for korrupsjon, i samband med ein konflikt mellom Hariri og president Emile Lahoud. Siniora vart frikjend for alle skuldingar av parlamentet i 2003. Med omsyn til Hezbollah har Siniora sagt at «regjeringa ser motstanden om eit naturleg og ærleg uttrykk for det libanesiske folket sin nasjonale rettar til å frigjera landet sitt og forsvara æra si mot israelsk aggresjon og trugsmål.» Regjeringa hans omfattar representantar frå alle dei større politiske rørslene i Libanon, med unntak av general Michel Aoun si Frie Patriotiske Rørsle.

Han er gift og har tre born.

Bakgrunnsstoff
--------------

* BBC sin profil av Fouad Siniora

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* ISNI
* SUDOC
* Munzinger (iba)

 |
«**Four Strong Winds**» er ein song skriven av Ian Tyson tidleg i 1960-åra. Han vart først spelt inn av The Brothers Four i 1963 og så av Ian and Sylvia på eit album med same namn i april 1964. Songen gjorde det bra på listene i Canada.

Songen er ein melankolsk ettertanke om eit mislukka forhold. Songaren uttrykket ønske om å kanskje kome saman med denne personen igjen ein gong i framtida, men innser at forholdet mest truleg er over.

Denne klassiske visa er spelt av mange artistar, som Neil Young på albumet hans *Comes a Time* i 1978. Young spelte òg songen i lag med The Band på den kjende *The Last Waltz*-konserten deira. Andre artistar som har spelt songen er Sarah McLachlan, Hank Snow, The Seekers, Judy Collins, the Chad Mitchell Trio, Bob Dylan, Marienne Faithfull, The Searchers, Teenage Fanclub, John Denver, Bobby Bare, The Brothers Four, The Kingston Trio, Trini Lopez, Waylon Jennings, Chad and Jeremy, The Tragically Hip, Joan Baez, Vanity Fare, Johnny Cash og The Carter Family. Songen var ein hit for Bobby Bare i 1964. Han var òg ein stor hit i Noreg i 1966 med den norske versjonen «Mot ukjent sted» av The Vanguards og ein stor hit i Sverige i 1967 med den svenske versjonen «Mot okänt land» av The Hep Stars.

I 2005 kåra lyttarane av CBC Radio One songen til den største kanadiske songen gjennom tidene.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Four Strong Winds» frå Wikipedia på engelsk, den 28. oktober 2010.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Ian og Sylvia Re-Releases og Discography
2. ↑  30 Years of Canadian Chart Listings Arkivert 2002-11-02 ved Archive.is - #9 on 28 oktober 1963
3. ↑  *Billboard magazine*, 1963-10- 19, s. 18, ISSN 0006-2510

Bakgrunnsstoff
--------------

* «Four Strong Winds» i The Canadian Encyclopedia
*Nationalitätenfrage und die Sozialdemokratie*, 1924
**Otto Bauer** (5. september 1881–5. juli 1938) var ein austerriksk politikar og sosialistisk teoretikar. Han er ein av dei viktigaste sosialistiske tenkjarane og politikarane etter Karl Marx. Han var ein framtredende personlegdom i det sosialdemokratiske arbeiderpartiet (SDAP, no SPÖ) i fleire ti-år.

Otto Bauer var av jødisk ætt, og kom som intellektuell til å slutte seg til den sosialistiske rørsla. Saman med andre intellektuelle sosialistar, som Max Adler, Rudolf Hilferding og Karl Renner, utvikla han den såkalla «austromarxismen», eit teoretisk begrunna venstresosialistisk standpunkt. Eit «tredje standpunkt», annleis enn både høgresosialdemokrati og leninisme/bolsjevisme. Bauer kom også til å bli ein leiande praktisk politikar i det sterke og radikale austerrikske sosialdemokratiet i mellomkrigstida. Han døydde i eksil i Paris i 1938, på flukt frå den fascistiske terroren i heimlandet.

Samanhengen mellom den gamle «austromarxismen» på den eine sida og den reformerte «eurokommunismen» og den moderne demokratiske venstresosialismen på den andre, er heilt klar. Otto Bauers teori og praksis er ein viktig del av den demokratisk-sosialistiske tradisjonen i Europa.

Bauer er forbausande aktuell på mange politikkområde. Han kom før den berømte britiske økonomen Keynes med forslag om å bekjempe massearbeidsløyse med offentlege investeringar i stor stil, samt allmenn arbeidstidsforkorting. Han kritiserte dei negative miljøverknadene av kapitalistisk jordbruk. Han foreslo etiske klausular i utanrikshandelen. Hans betydelege teoretiske arbeid om nasjonalitetsspørsmålet i det fleirkulturelle samfunnet og hans forslag til demokratiske løysingar på dette er svært aktuelle.

Viktige verk av Otto Bauer
--------------------------

* *Sosialdemokratiet og nasjonalitetsspørsmålet* (*Die Nationalitätenfrage und die Sozialdemokratie*, 1907)
* Linz-programmet til det sosialdemokratiske arbeidarpartiet (1926)
* *Fascismen* (*Der Faschismus*, 1936)
* *Integral sosialisme* (*Integraler Sozialismus*, 1936)

Bakgrunnsstoff
--------------

*
Mikroskopfotografi av celler i endometriet.
**Endometriet** (endometrium, av gresk endon, ‘inne i’, og metra, ‘livmor’) utgjer slimhinna på den indre overflata av livmora. Det blir òg kalla livmorslimhinne. Det er her det befrukta egget normalt festar seg og veks vidare i graviditeten. 

I løpet av follikkelfasen av menstruasjonssyklusen stimulerer østrogen til at endometriet veks og blir tjukkare. Etter eggløysinga sørger progesteron for at veksten stoppar opp, samstundes som sekresjonen aukar og endometriet blir meir mottakeleg for eventuell implantasjon av det befrukta egget. Dersom dette uteblir, fell progesteronnivået, og mesteparten av endometriet blir støytt ut gjennom menstruasjon. 

Ved endometriose finst det endometrivev utanfor livmora. Kreft i endometriet blir ofte kalla korpuskanser, og er ei relativt vanleg kreftform. Underlivsblødingar etter menopause er eit symptom på endometrikreft, og må alltid greiast ut. Bruk av p-piller i over 10 år har vist seg å redusera førekomsten av endometrikreft med opp mot 50 %.

Kjelder
-------

1. ↑  Nesheim, Britt-Ingjerd (12. juli 2019). «endometrium». *Store medisinske leksikon* (på norsk bokmål).

* *Denne artikkelen bygger på «Endometrium» frå Wikipedia på bokmål, den 15. juni 2020.*
**Otto Steen Olsson Holm** (14. april 1843–17. juni 1928) var ein lærar, gardbrukar og stortingsmann frå Bindal i Nordland.

Holm var son til ein husmann som seinare vart leiglending. Sjølv var han lærar i heimegrendene 1861-64, gjekk deretter Tromsø seminar. Han tok eksamen i 1866 og var så på ny lærar i Bindal fram til 1883. Tida 1871-83 var han også brukar av garden Holm, som han henta etternamnet sitt frå. I desse åra var han ei tid medlem av heradsstyret og varaordførar. 

Frå 1883 var Holm lærar og kyrkjesongar i Evenes, samstundes som dreiv klokkargarden. I Evenes var han ordførar og skulestyreformann, samt medlem av forlikskommisjonen og åstadskommisjonen. I 1892 medlem av «lappekommissionens nordlandske avdeling».

Holm var 2. varamann frå Nordlands amt til Stortinget perioden 1880-82, møtte i 1881 frå 3. mai i staden for Jens Dahl. Han møtte også på omframstortinget 1882, då i staden for Christian Havig. Valbolken 1883-85 var han 1. varamann, møtte då i 1882 frå 11. juli for Dahl, og heile 1885-sesjonen for Sofus Arctander. Dei neste fem periodane, 1886-1900, var han fast representant frå amtet. I 1881 var han medlem av tollkomiteen, året etter av Lagtinget og jarnbanekomiteen. Han var i 1883 medlem av tollkomiteen, frå 1885 var han heile tida medlem av protokollkomiteen.

Tildelt borgardådsmedaljen i sølv.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
* Vilhelm Haffner (1949). *Stortinget og statsrådet: med tillegg til Tallak Lindstøl: Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Oslo: [Aschehoug]. s. 25.
* Biografisk informasjon om Otto Holm NSD Norsk senter for forskningsdatas politikararkiv

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
**Europameisterskapen i fotball 1993** var den femte europameisterskapen i fotball for kvinner. Noreg vart europameister etter finalesiger 1-0 over vertslandet Italia i Cesena 4. juli 1993.

Turneringsformatet var det same som ved dei tre føregåande meisterskapane. Dei fire deltakarlanda møttest til semifinalar/finalar i eitt av dei fire meisterskapskvalifiserte landa; Noreg, Tyskland, Italia og Danmark, nett dei same fire som i EM 1991. Meisterskapen vart avvikla dagane 29. juni-4. juli 1993 i dei italienske byane Santa Sofia, Rimini, Cesenatico og Cesena, alle saman i provinsen Emilia-Romagna.

I semifinalane spelte vann Noreg 1-0 mot Danmark i Santa Sofia, medan Italia tok seg til finalen etter straffesparktevling mot Tyskland, sjølve kampen enda 1-1. Som ved førre EM vann Danmark bronsefinalen, her med 3-1 over Tyskland.

### Finalen

Finalen i EM 1993 vart avvikla på Dino Manuzzi-stadion i Cesena
Finalen mellom vertslandet Italia og Noreg fann stad 4. juli på Dino Manuzzi-stadion i Cesena framfor 7 000 tilskodarar. Den norske innbytaren Birthe Hegstad vart matchvinnar då ho i det 75. minutt skåra kampens einaste mål. Det var andre gongen Noreg vann fotball-EM for kvinner.

**Noreg**s vinnarlag bestod av: Reidun Seth, Katrine Nysveen, Nina Nymark Andersen, Cathrine Zaborowski, Gro Espeseth, Agnete Carlsen, Heidi Støre (kaptein), Hege Riise, Anne Nymark Andersen, Linda Medalen og Ann Kristin Aarønes. Birthe Hegstad tok frå pausa plassen til Aarønes, medan Kristin Sandberg kom inn like før slutt då Medalen gjekk ut. Even Pellerud var norsk landslagssjef.

Dommar var Alfred Wieser frå Austerrike.

Kjelder
-------

* *Sportsboken 93-94*

* *Denne artikkelen bygger på «Fußball-Europameisterschaft der Frauen 1993» frå Wikipedia på tysk, den 29. juni 2017.*


| * v
* d
* e
Europameisterskapen i fotball for kvinner |
| --- |
| 
* Danmark-England-Italia-Sverige 1984
* Noreg 1987
* Vest-Tyskland 1989
* Danmark 1991
* Italia 1993
* England-Noreg-Sverige-Tyskland 1995
* Noreg-Sverige 1997
* Tyskland 2001
* England 2005
* Finland 2009
* Sverige 2013
* Nederland 2017
* England 2022

 |
**Otto L. Midthun** (11. november 1839–10. desember 1919) var ein bonde, politikar og telefonkonstruktør frå Eivindvik i Gulen kommune.

I åra 1868 - 1898 var Midthun telegraf-arbeidsstyrar 1868-1898 og spela difor ei sentral rolle i planlegginga av telefonnetta i Nord-Noreg og på Island. Tre av sønene hans var med på å byggja den fyrste telefonlina på Island frå Seyðisfjörður til Reykjavik kring 1905.

I Gaular står ein lang, smal stein som vart nytta som telefonstolpe. Denne vart reist av Otto Midthun og mannskapet hans i 1892. 

Midthun sat som ordførar i Gulen i 1880 - 1881. Kring 1880 starta Midthun også opp butikk på garden Lavik. Denne vart seinare overteken av andre, som dreiv butikken fram til 1940. Midthun vart òg ein av skiparane av Gulen Sparebank i 1886 og var styremedlem der til 1916. 

Midthun døydde i 1919.

Kjelder
-------

* Sogn og Fjordane Fylkesleksikon om Otto L. Midthun.[*daud lenkje*]
* Sogn og Fjordane Fylkesleksikon om landhandlarar i Høyanger.
* Magnor Midttun si lokalhistoriske heimeside.
**Ballyshannon** (*Béal Átha Seanaidh* på irsk) er ein by med 2 232 innbyggarar i County Donegal i provinsen Ulster på nordvestkysten av Irland.

Geografi
--------

Byen ligg der dei irske riksvegane N3 og N15 kryssar elva Erne like ved utløpet til elva i Donegalbukta som munnar ut i Atlanterhavet.

Ballyshannon betyr 'Munningen ved Seannach sin vadestad', etter ein hærførar Seannach frå 400-talet som mista livet i kamp her. 

Like vest for byen vidar elva Erne seg ut og slynger seg utover eit stort elvedelta med sand. Inne ved byen er det ein bratt elvebreidd på nordsida, medan på sørsida er det ei klippe langsetter den sørlege elvebreidda. Byen har utsikt utover elvedeltaet, fjellparti, skogar og innsjøar.

Historie
--------

Det er funne fleire brennegroper frå bronsealderen her, ein tredekt gangveg frå steinalderen, og nyare funn av ei tidlegare ukjend mellomalderkyrkje og ein kyrkjegard med mange skjelett estimert til å vera frå 1100 til 1400. I same område er det funne myntar frå regjeringstida til kong Henrik III (1251–1276) og kong Edvard I (1280–1302). Det vart òg funne beinknappar og nåler på likkleda. Mange av skjeletta hadde ein kvartsbit i hendene.

Ifølgje Ulster-soga (Annals of Ulster) gjek vikingane i 795 til åtak på øya Inishmurray. I 822 drog dei oppover elva Erne, og angreip og brente ned Devenish-klosteret. Både i 916 og i 923 plyndra ein flåte av framande øyane i Loch Erne og distrikta kring sjøen. 

Devenish Island i nedre Lough Erne med rundtårn frå mellomalderen.
I 1211 marsjerte nordmennene frå busetjingane sine i Sligo til Ballyshannon. Då gav biskop de Grey i Norwich ordre til Gilbert de Angulo om å bygga ei festning ved Belleek nær Ballyshannon.

Frå 1100- til 1500-talet dreiv munkeordenen cisterciarane eit kloster som ein framleis kan sjå restar av.

Etter at vikingane forlét området, overtok ein keltisk krigarklan kalla O'Donnell som bygde ei borg her. I 1597 forsvarte dei seg mot og vann over engelske styrkar i slaget ved Ballyshannon.

Byen fekk kongeleg bybrev i 1613 og var britisk garnisonsby i mange år. 

Under 2. verdskriga blei det oppretta ein luftkorridor for britiske jagarfly frå Nord-Irland ut i Atlanterhavet og tilbake. Ballyshannon-korridoren blei nytta av flya som oppdaga slagskipet «Bismarck».

Det blei bygd eit vasskraft-elektrisitetsverk i byen i 1950-åra. Det blei bygd ei demning litt opp i elva, og nedanfor blei elveløpet grave ut for å kunna nytta fallet i elva.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Ballyshannon» frå Wikipedia på bokmål, den 7. februar 2022.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Ballyshannon**

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GeoNames

 |
Enderby Land i Antarktis. NASA MODIS-bilete, 2011.
**Enderby Land** er ein framskytande landmasse i Antarktis, som strekkjer seg frå Carnebreen ved kring 67°55′S 44°38′E﻿ til William Scoresby Bay ved 67°24′S 59°34′E﻿. Området vart oppdaga i februar 1831 av John Biscoe i kvalfangstbriggen «Tula» og kalla opp etter Enderby-brørne frå London, eigarane av «Tula», som oppfordra kapteinane sine til å kombinere utforsking og selfangst.

Området er ein del av Australsk Antarktis og her finn ein mellom anna Amundsen Bay, Casey Bay, Scott Mountains, Tula Mountains og Napier Mountains. Det høgaste fjellet i Enderby Land er Mount Elkins på 2300 moh.

Sjå òg
------

* Mawson Station

Kjelder
-------

1. ↑  «Enderby Land». Geographic Names Information System, U.S. Geological Survey. Henta 1. mars 2012.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Enderby Land» (innhald frå Geographic Names Information System).

* USA Geological Survey, Geographic Names Information System (GNIS)
* Scientific Committee on Antarctic Research (SCAR) Arkivert 2010-08-18 ved Wayback Machine.
* PDF Map of the Australsk Antarktis
* «List of Peaks in Enderby Land». Peakbagger.com.

Koordinatar: 67°30′S 53°0′E﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames

 |
**Anastasija Ihorivna Petryk** (fødd 4. mai 2002 i Odessa) er ein ukrainsk songar.

Eurovision
----------

### Ditjatsje Jevrobatsjennja 2012

Petryk var ein av 21 deltakarar som vart valde ut av Natsionalna Telekompanija Ukraïny til å delta i Ditjatsje Jevrobatsjennja 2012, den ukrainske uttakinga til Junior Eurovision Song Contest 2012 i Amsterdam i Nederland. Før ho vart vald ut til å delta i Ditjatsje Jevrobatsjennja 2012 måtte ho gjennom ein regional uttaking. Ho vann til slutt tevlinga med songen «Nebo» og fekk representere Ukraina.

### Junior Eurovision Song Contest 2012

Ukraina deltok i Junior Eurovision Song Contest 2012 og vann med 138 poeng; tolv frå Kviterussland, Sverige, Belgia, Russland, Israel, Armenia, Moldova og Nederland, ti frå juryen og Georgia, seks frå Albania og fire frå Aserbajdsjan. I tillegg fekk alle landa tolv poeng før poengutdelinga starta for at ingen skulle få null poeng. Petryk sette rekord i største sigersmargin, 35 poeng framfor andreplassen, og ho var den som fekk flest tolvarar då poenga vart del ut. Fire år tidlegare hadde systera Viktorija Petryk enda på andreplass for Ukraina i Junior Eurovision Song Contest 2008 i Limassol på Kypros med songen «Matrosy».

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Anastasiya Petryk» frå Wikipedia på engelsk, den 27. oktober 2013.*



|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* MusicBrainz (artist)

 |