| **Galway** |
| --- |
| Hovudgata i GalwayHovudgata i Galway Hovudgata i Galway |
| 

|  |
| --- |
| Byvåpenet til Galway |
| **Byvåpenet til Galway** |

 |
| Motto «*Laudatio Ejus Manet In Seculum Seculi*» (*Ros består for alltid*) |
| Plassering |
| 

Galway is located in

 |
| Styresmakter |
| Land  Provins  Grevskap | Irland Irland  Connacht  County Galway |
| Grunnlagd | 1124 |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  50,57 km² |
| Innbyggjarar  - Totalt (2006)   - folketettleik - Byområde | 72 729   1 438/km²72 414 |
| Koordinatar | 53°16′22″N 9°2′31″W﻿Koordinatar: 53°16′22″N 9°2′31″W﻿ |
| Diverse annan informasjon |
| **Heimeside:** www.galwaycity.ie |

**Galway** (irsk *Gaillimh*) er den fjerde største byen i Republikken Irland og den einaste større byen i Connacht. Byen ligg på vestkysten av Irland ved Galway Bay, og er administrasjonssete i County Galway. På irsk vert byen òg kalla *Cathair na Gaillimhe*, som tyder «Byen Galway». 

Galway har litt over 70 000 innbyggjarar og er den raskast veksande byen i Irland.

Namn
----

Byen har fått namnet sitt etter elva *Gaillimh* (Corrib) som danna den vestlege grensa til den tidlege busetnaden, som heitte *Dún Bhun na Gaillimhe*, eller fortet ved enden av Gaillimh. Ordet *Gaillimh* tyder «steinete» som i «steinete elv». Byen har òg kallenamnet *Byen til stammene/ Cathair na dTreabh*, etter fjorten «stammer» eller handelsfamiliar som styrte byen i den irsk-normanniske perioden. Uttrykket Stammer var opphavleg eit nedsetjande uttrykk brukt under Cromwell-tida.

Historie
--------

Dette kartet frå 1651 viser den innmurte byen (nord er til venstre). Elva Corrib er i front kryssa med det som i dag er O'Briens Bridge, som fører til Mainguard Street.
Dún Bhun na Gaillimhe («Fortet ved enden av Gaillimh») vart bygd i 1124 av kongen av Connacht Tairrdelbach mac Ruaidri Ua Conchobair. Ein liten busetnad voks etter kvart opp rundt fortet. Under den normanniske invasjonen av Connacht i 1230-åra vart Galway fort erobra av Richard Mor de Burgh, som hadde leia denne invasjonen. Då de Burgh-familien vart gælisert pressa kjøpmennene på for å få større kontroll over byen som no hadde bymurar. Dei fekk etter kvart fullstendig kontroll over byen og ein borgarmeister vart utnemnd av den engelske krona i desember 1484. 

Galway hadde eit spent forhold til sine irske naboar. Eit oppslag over vestporten vart sett opp i 1562 av borgarmeister Thomas Oge Martyn fitz William. Dette sa «*From the Ferocious O'Flahertys may God protect us*» (Må Gud bevare oss for den hjartelause O'Flaherty-familien). Ei vedtekt i byen forbaud irar (i motsetnad til dei irsk-normanniske innbyggjarane av byen) ugrensa inngang til Galway. Vedtekta sa «*neither O' nor Mac shall strutte nor swagger through the streets of Galway*» (Verken eller skal Mac sprade eller spankulere i gatene i Galway) utan løyve. 

I mellomalderen vart Galway styrt av eit oligarki av fjorten handelsfamiliar (12 av normannisk opphav og to av irsk opphav). Desse var «stammene av Galway». Byen blømde på internasjonal handel. I mellomalderen var han den største irske hamna som dreiv handel med Spania og Frankrike. Christopher Columbus vitja Galway, truleg på veg til Island eller Færøyane. Han skreiv i margen på ei av bøkene sine at han hadde funne prov på land bortanfor Atlanterhavet i eller nær Galway i 1477. På 1500- og 1600-talet var Galway lojal til den engelske krona, sjølv under den gæliske gjenoppbløminga, men likevel støtta byen i 1642 Den katolske konføderasjonen Kilkenny under den engelske borgarkrigen. Under Cromwell si erobring av Irland erobra Cromwell sine styrkar byen etter ei ni månadar lang omleiring. Mot slutten av 1600-talet støtta byen jakobittane under Vilhelmkrigen i Irland (han støtta Jakob II av England mot William av Orange) og vart erobra av vilhelmittane etter ei svært kort omleiring like etter slaget ved Aughrim i 1691. Storfamiliane i Galway vart ruinert og det gjekk nedover med byen. Det var først då økonomien for alvor betra seg i 1990-åra at byen igjen kom seg fullt på fote att.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Galway» frå Wikipedia på engelsk, den 25. oktober 2007.*

Fotnotar
--------

1. ↑  BreakingNews.ie - 'Galway fastest growing city in Ireland'
2. 1 2  Dei var kjøpmannsfamiliane Athy, Blake, Bodkin, Browne, Darcy, Deane, Font, Ffrench, Joyce, Kirwin, Lynch, Martin, Morris og Skerrett.
3. ↑  «Bortanfor Galway Irland, flyt menn frå Kina på trestammer». Sjå òg Christopher Columbus.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Galway**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |