recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Akustisk effekt** syner vanlegvis til gjennomsnittseffekta, med SI-eining W, som ein kan finna ut frå augeblikksverdien til effekta {\displaystyle P\_{i}(t)} ved å integrera over eit tidsinterval *T*:

{\displaystyle P={\frac {1}{T}}\int \_{0}^{T}P\_{i}(t)dt.}

Utstråla effekt frå ei uniform sfærisk kjelde er relatert til den akustisk intensiteten som

{\displaystyle P=IS,}

der I (W/m{\displaystyle ^{2}}) er intensiteten og {\displaystyle S} (m{\displaystyle ^{2}}) er tverrsnittet som det vert målt over. For ei uniform kjelde (ei kule) kan ein difor, når intensiteten I er kjent ved radiusen r, finna totalt utstråla effekt som

{\displaystyle P=4\pi r^{2}I.}

Akustisk intensitet frå dei fleste akustiske kjelder, som til dømes støykjelder som støvsugarar, motorsager, etc. er ikkje uniform, men varierer med romvinkelen. Utstråla akustisk effekt per sr vil difor variera med romvinkelen. For å finna totalt utstrålt effekt måler ein difor den akustisk intensiteten i fleire retningar, for deretter å summera (integrera) over romvinkelen \Omega (sr) som ein ynskjer å finna akustisk effekt i, og finn den akustiske effekten som

{\displaystyle P=\int \_{\Omega }I(\Omega )r^{2}d\Omega .}

Her varierer intensiteten I med romvinkelen \Omega, indikert ved notasjonen {\displaystyle I(\Omega )}.
Totalt utstråla effekt finn ein ved å integrera over ei kule ({\displaystyle \Omega =4\pi } sr):

{\displaystyle P=\int \_{4\pi }I(\Omega )r^{2}d\Omega .}

Akustisk effektnivå
-------------------

Ved samanlikning av akustisk effekt er det ofte enklare å nytta *effektnivå* (i dB), definert som

{\displaystyle L\_{w}=10\log \_{10}(P/P\_{ref}),}

der P er effekta vi ynskjer å konvertera til {\displaystyle L\_{w}} og {\displaystyle P\_{ref}=10^{-12}} W er standard referansenivå for akustisk effekt.
'Jente med mjølkekanne', 1917
**Boris Grigorjev** (11. juli 1886–7. februar 1939) var ein russisk målar og grafikar.

Liv og gjerning
---------------

Grigorjev vart fødd i Rybinsk og studerte på Stroganov kunstskule frå 1903 til 1907. Vidare studiar fann stad ved St. Petersburgs kunstakademi.under Aleksandr Kiseljov, Dmitrij Kardovskij og Abram Arkhipov frå 1907 til 1912. Han tok til å stille ut arbeida sine i 1909 som medlem av *Union of Impressionists*-gruppa. Medlem av Mir iskusstva-rørsla vart han i 1913. Ved sidan av kunstmåling var han også interessert i litteratur, og skreiv romanen 'Unge strålar'.

Grigorjev budde ei tid i Paris, der han studerte fransk målarkunst. I Paris mottok han sterke inntrykk av Paul Cézanne sin kunst.

Etter han kom tilbake til St. Petersburg i 1913 tok han del i St. Petersburg sitt bohemmiljø. Grigorjev hadde nær omgang med mange kunstnarar og forfattarar, mellom andre Sergej Sudejkin, Velimir Khlebnikov og poeten Anna Akhmatova Han måla fleire portrett av folk i omgangskrinsen.

Grigorjev var også oppteken av den russiske landsbygda, med sine bønder og sitt landsbyliv. Frå 1916 til 1918 laga han ei rekke måleri og grafiske trykk, og kalla serien for *Russland*. I desse arbeida skildra han fattigdomen, men og krafta i den russiske bondestanden og i landsbylivet. Albumet opna med Grigorjevs dikt *Til hennar stesøner*. Biletserien vart prisa av den mektige kunstkritikaren Aleksandr Benois. I fylgje Benois hadde Grigorjev vist sjølve kjernen av Russland i perioden før den revolusjonære uroa tok til.

Frå 1919 reiste og budde Grigorjev i mang eit utland, så som Finland, Tyskland, Frankrike, USA, Sentral- og Sør-Amerika. År 1934 fekk han publisert diktet *Russland* (Расея) i ei nord-amerikansk russisk-språkleg dagsavis *Novoje Russkoje Slovo*. Diktet var eit poetisk uttrykk over hans berømte serie med *Russland*-måleri.

Grigorjev døydde i 1939 i Cagnes-sur-Mer i Frankrike.

Verk i utval
------------

* Vsevolod Mejerhold, 1916Vsevolod Mejerhold, 1916
* Gammal mann frå OlonetsGammal mann frå Olonets
* Portrett av Anna Grilikhes, 1917Portrett av Anna Grilikhes, 1917
* Solblomar, 1917-1919Solblomar, 1917-1919
* Landsby, 1918Landsby, 1918
* Fjodor Sjaljapin, 1918Fjodor Sjaljapin, 1918
* Sergej RakhmaninovSergej Rakhmaninov

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Boris Grigorjev» frå Wikipedia på engelsk, den 20. mars 2010.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS
* SUDOC
* ULAN

 |
Guang'an (gul) i Sichuan
**Guang'an** (forenkla kinesisk: 广安; tradisjonell kinesisk: 廣安; pinyin: *Guǎng'ān*) er eit byprefektur aust i provinsen Sichuan i Kina, som i sør grensar mot byprovinsen Chongqing. Byprefekturet har eit areal på 6 344 km², folketalet vart i 2004 berekna til 4,53 millionar.

Byprefekturet Guang'an omfattar eitt distrikt (区 *qū*), eitt byfylke (市 *shì*) og tre fylke (县 *xiàn*).

### Geografi

Guang'an ligg langs kanten av Sichuansletta. Austdelen er fjellrik, den sentrale delen kupert, medan den vestlege delen er relativ flat. Høgda varierer frå 185 til 1 704 meter over havet. Dei største elvane er Qu som renn gjennom den midtre delen av Guang'an og Jialing som renn gjennom vestdelen.

### Samferdsle

Kinas riksveg 212 går gjennom området. Vegen tek til i Lanzhou i Gansu og fører sørover via Nanchong i Sichuan til han endar i Chongqing.

### Ymse

Deng Xiaoping var frå landsbyen Paifeng i Guang'an.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Guang'an» frå Wikipedia på bokmål, den 9. april 2012.*

* *Denne artikkelen bygger på «Guang'an» frå Wikipedia på engelsk, den 9. april 2012.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Boris Anfijanovisj Tsjaklin** (27. januar 1932–30. mai 2008) var ein russisk turnar frå byen Isjim som vart verdsmeister i 1958 og olympisk meister under Sommar-OL 1960. Han representerte Sovjetunionen. Tsjaklin døydde i Kyiv.

Karriere
--------

Tsjaklin fekk sitt fyrste VM-gull i lagtevlinga ved Verdsmeisterskapen i turn 1954. To år seinare sikra han seg gullmedaljen i bøylehest under Sommar-OL 1956 i Melbourne, der han også fekk eit gull med det sovjetiske laget i lagkampen. I mangekampen hamna han på åttandeplass.

Då Turn-VM 1958 vart avvikla i Moskva gjekk Tsjaklin til topps i mangekampen, på bøylehest, i svingstang og skranke, samt i lagtevlinga. I Sommar-OL 1960 i Roma vann han fire gullmedaljar, dessutan to sølv- og ein bronsemedalje. Olympisk meister vart han i mangekamp, bøylehest, hopp og skranke.

Tsjaklin vann svingstang-øvinga under Sommar-OL 1964. Med Sovjetunionen sitt lag fekk han også ein gullmedalje i lagtevlinga, medan han vart andremann i mangekampen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Boris Tsjaklin» frå Wikipedia på bokmål, den 27. november 2022.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* Munzinger (sport)

 |
**Ulrik Frederik Cappelen** (13. mai 1797–24. november 1864) var ein norsk jurist, embetsmann og stortingsmann. Han var fødd i Skien og døydde i Larvik.

Cappelen gjekk ut med laud frå Københavns universitet i 1814 og vart juridisk kandidat med same karakteren ved Universitetet i Oslo i 1817. 23. juni 1819 vart han over- og underrettsprokurator, frå 1823 var han fullmektig i kyrkjedepartementet. År 1825 vart han fut og sorenskrivar i Vestfinnmark. 2. juni 1829 vart han amtmann i Finmarkens amt og fire år seinare, 17. juli 1833, amtmann i Jarlsbergs og Laurvigs amt. Dette embetet styrte han til han gjekk av 24. september 1864.

Cappelen var stortingsmann frå Finmarkens amt i 1833, då formann i tollkomiteen. På stortinget av 1848 representerte han Larvik og Sandefjord og var då medlem av tollkomiteen.

Han var medlem av fleire kongelege kommisjonar, mellom anna i 1843 om ordninga av tilhøvet mellom samane på grensa mot Russland. Tidlegare var han med kommisjonen som såg på veglova, 1840, og han var fast medlem av reguleringskommisjonane for fisketienda. 

Cappelen var bror av Nicolai Cappelen og Jørgen W. Cappelen.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak:*Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
* Erik Andreas Thomle: *Familien (von) Cappelen i Norge og Danmark*, Christiania 1896
* Lambrecht Haugen: *Cappelen-slekten 1627-2008*, Rosendal 2008
* Biografisk informasjon om Ulrik Cappelen NSD Norsk senter for forskningsdatas politikararkiv

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Historisk befolkningsregister
* PolSys

 |
|  |
| --- |
| **Perlevintergrøn** |
| PerlevintergrønPerlevintergrøn |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Planteriket Plantae |
| **Rekkje:** | Karplantar Tracheophyta |
| **Underrekkje:** | Frøplantar Spermatophytes |
| **Orden:** | Lyngordenen Ericales |
| **Familie:** | Lyngfamilien Ericaceae |
| **Underfamilie:** | Monotropoideae |
| **Slekt:** | *Pyrola* |
| **Art:** | **Perlevintergrøn** *P. minor* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Pyrola minor***L. 1753 |

**Perlevintergrøn** (*Pyrola minor*) er ei plante i vintergrønfamilien som veks i skog og hei. 
Arten har ei sirkumpolar utbreiing på den nordlege halvkula.

Planta vert kring 15 cm høg og har avlange rundtagga blad med flat kant. Ho har kulerund blomster med liten opning som ofte er litt raudleg. Griffelen når ikkje ut, og er til slutt kortare enn kapeslen. Perlevintergrøn blomstrar kring juli månad. 

Arten er vanleg gjennom heile Noreg. I Jotunheimen finst han opp til 1620 meter.

Kjelder
-------

* Svensk Wikipedia.
* Johannes Lid: *Norsk-svensk-finsk flora*. Det Norske Samlaget, 1985.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Perlevintergrøn**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* Dyntaxa
* ITIS
* EOL

 |
Koordinatar: 60°22′38.54″N 5°21′51.72″E﻿

**Ulriken** er det høgste av dei sju fjella kring Bergen sentrum, og er 643 moh. Men høgste punktet på fjellområdet er ved Haugevarden, 670 meter over havnivået. På Ulriken er det bygd mast for kringkasting og for telekommunikasjon. Det finst òg restaurant på toppen. Gondolbana Ulriksbanen gjev enkel tilkomst og går opp til ein stasjon 607 moh. 

Ulriken sett frå Fana seint på natta, like før soloppgang.
Elles går det turstiar opp mot fjellet og innover i eit slakare turterreng, som vert kalla «vidden». Ein av dei fyrste fotturane til Ulriken skal ha vorte føreteke i 1853 av ei gruppe bergensarar. Med i gruppa var mellom anna teaterinstruktør Henrik Ibsen. Ved det høvet skreiv han songen «Vi vandrer med freidig mot». 

Ulriken er kjend frå Bergen sin bysong, som offisielt heiter *Sang til Bergen*, men som har undertittelen «Udsigter fra Ulrikken». Etter første strofen går han på folkemunne under namnet «Jeg tok min nystemte», eller «Nystemten». Songen vart skriven av biskop Johan Nordahl Brun til ein festleg samankomst i 1791. Det er uvisst om Brun nokon gong var på Ulriken, men han skal ha gått på ski i Byfjella og til toppen av Lyderhorn. 

Gjennom Ulriken går ein 7660 meter lang jernbanetunnel mellom Bergen og Arna stasjon. Ulrikentunnelen var under arbeid frå 1959 til 1964, og opna for ei forkorting av Bergensbana.

Ulriken er eit populært turterreng, og Bergen Turlag sin årlege sjufjellstur går over Ulriken. Det er då det fjerde fjellet ein går over etter Lyderhorn, Damsgårdsfjellet og Løvstakken. Turen går vidare til Fløyfjellet, Rundemanen og til slutt Sandviksfjellet.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Bergens Tidende har webkamera Arkivert 2005-02-04 ved Wayback Machine. på toppen av Ulriken.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames

 |
*For andre tydingar av oppslagsordet, sjå Aladdin (fleirtyding).* 
Trollmanen stengjer Aladdin inne i den magiske grotta.
**Aladdin** (uttala al'addin) er helten i eitt av eventyra i *Tusen og ei natt*. Han er ein fattig skreddarson, lat og udugeleg, som ein trollmann i Kina tek hand om for at han skal hente ei kopparlampe opp av ei grotte. Når ein gnir på lampa, blir ein ånd mana fram, som gjer alt eigaren ber om og skjenker han alt han kan ønskje seg. Aladdin tek lampa med seg, gjer lukka si ved hjelp av henne og blir konge i landet.

Motivet er mellom anna brukt av Adam Oehlenschläger i lystspelet *Aladdin* eller *Den forunderlige Lampe* (1805). I diktet *Prins Aladdin af Lampan* brukte også Gustaf Fröding Aladdin-stoffet, som dessutan har inspirert ei rekkje tonekunstnarar. Operaer om Aladdin er skrivne av mellom andre Nicolas Isouard (urpremière i Paris 6. februar 1822), Henry R. Bishop (London 29. april 1826), Christian F. E. Horneman (København 28. november 1888), Knut Atterberg (Stockholm 18. mars 1941) og Nino Rota (Napoli 13. januar 1968). Eitt av dei mest kjente moderne verka om helten er Disney-filmen *Aladdin* frå 1992.

Kjelder
-------

* 

* «Aladdin» i *Store norske leksikon*, snl.no.
Minnesmerke over Maier i fødebyen Rauris
**Ulrike Maier** (22. oktober 1967–29. januar 1994) var ein austerriksk alpin skirennar som vart verdsmeister i super-g både i 1989 og 1991.

Maier, som var frå Rauris i forbundslandet Salzburg, fekk sin fyrste pallplass i verdscupen i alpine greiner då ho vart nummer i eit slalåmrenn i Courmayeur 30. november 1987. Etter ei rad med andre- og tredjeplassar i spesialøvingane storslalåm og super-g, vann ho sin fyrste store siger under VM i alpine greiner 1989 i Vail i USA. Med ein margin på tre fire hundredels sekund til sølv- og bronsevinnarane sikra ho seg VM-tittelen i super-g.

To år seinare forsvarte Maier VM-tittelen i super-g då VM i alpine greiner 1991 fann stad i Saalbach-Hinterglemm. I same meisterskapen fekk ho sølvmedaljen i storslalåm, gullmedaljen tok svenske Pernilla Wiberg. Maier vann i 19932/93-sesongen tre renn i verdscupen; eitt i storslalåm og to i super-g. Sesongen etter vann ho storslalåmtevlingane i Santa Caterina og Maribor.

Åtte dagar etter triumfen i Maribor omkom ho då ho fall i eit utforrenn i Garmisch-Partenkirchen. Gjennom sju sesongar 1988-94 stod ho på pallen etter 21 tevlingar (5-10-6).

Kjelder
-------

* FIS-biografi

Bakgrunnsstoff
--------------

* «Ulrike Maier» (på engelsk). Olympedia. Henta 23. juni 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* Munzinger (sport)

 |
|  |
| --- |
| ***Alalcomenaeus*** |
|  |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Underrike:** | Bilaterale dyr Bilateria |
| **Infrarike:** | Protostomia |
| **Rekkje:** | Leddyr Arthropoda |
| **Klasse:** | †Megacheira |
| **Orden:** | †Leanchoiliida |
| **Familie:** | †Leanchoiliidae |
| **Slekt:** | ***Alalcomenaeus***Simonetta, 1970 |

**Alalcomenaeus** er ei utdøydd leddyrslekt frå under- og mellomkambrium. Slekta inneheld éi art; *Alalcomenaeus cambricus Simonetta*. Dyret kunne verta opp mot 6 cm langt og hadde eit halvsirkelforma hovudskjold, 12 kroppledd og ei padleåreaktig halevifte (telson). Det første beinparet var utvikla som såkalla «great appendages» (to store kloberande «bein» fremst på hovudet) med berre eitt langt «følehorn» i motsetnad til Actaeus som hadde tre følehorn. Slekta vert gruppert med andre kambriske arthropodar som òg har slike store første beinpar, som *Anomalocaris* og *Opabinia*. Denne gruppa er truleg i slekt med Arachnomorpha (edderkoppar, skorpionar og dolkhalar). Dei er kjend i meir enn 600 eksemplar frå den mellomkambriske Burgess Shale i British Columbia i Canada, men òg frå Utah i USA og Chenjiang i Kina.

Kjelder
-------


* «Alalcomenaeus», *Store norske leksikon*, 10. mai 2012, henta 17. juli 2016
**Creemore Springs** er eit mikrobryggeri i Creemore i Ontario i Canada. Bryggeriet vart opna i 1987 av John Wiggins, og laga opphavleg vanleg lagerøl, før det utvida til å bryggja med mørkare malt i ein kjele over eld. I 2005 blei bryggeriet kjøpt av Molson, eit dotterselskap av Molson Coors Brewing Company.

Bryggeriet er kjent for ikkje å nytte konserveringsmiddel i verken brygginga eller pasteurisering. På grunn av dettte, tilrår det at brygget alltid blir lagra kjølig. Bryggeriet seier at dei berre nyttar fire ingrediensar i bryggeprosessen - byggmalt, humle, vatn og gjær. 

Bryggeriet nyttar vatn frå ein artesisk brønn i brygginga. Vatnet kjem frå Creemore Spring som ligg på eigedomen til ein av grunnleggarane. Kvar dag køyrer ein billastar på 10 000 liter frå kjelda til bryggeriet. Kvar billast er nok til ein sats.

Flaggskipet er eit böhmisk tsjekkisk lagerøl. Det er mørkare i fargen enn Pilsner Urquell. Bryggeriet hevdar at Pilsner Urquell har gitt inspirasjon til deira øl. 

Creemore Springs vart overtatt av Molson frå Molson Coors Brewing Company den 22. april 2005.

Dei var det andre bryggeriet i Ontarior – etter Hockley Valley – til å selje produkta sine på boks.

I 2009 søkte Creemore Springs om løyve til å planlegge utviding av bryggeriet med 60 % slik at dei kunne tredoble bryggingskapasiteten til 150 000 hl i året. Plasseringa av ein så stor industriell aktivitet i sentrum av Creemore skapte mykje debatt.

Produkt
-------

* Premium Lager
* urBock
* Traditional Pilsner
* Kellerbier

Referansar
----------

1. ↑  Burtch, Troy (21. september 2007). «Creemore Springs Brewery». *Canadian Beer*. Canadian Beer Blog. Henta 27. januar 2017.
2. ↑  "Molson buys Creemore Springs Brewery." CBC News. 22. april 2005.
3. ↑  *Molson buys Creemore Springs Brewery*, arkivert frå originalen 22. mars 2007, henta 22. mars 2007

Bakgrunnsstoff
--------------

* Creemore Village
* Creemore Springs
* Creemore (creemoreontario.com)
**Puirt à beul** (uttalt [pʰurˠʃtʲ a ˈpial̪ˠ], bokstaveleg 'tonar frå ein munn') er ei tradisjonell songform frå Skottland (kjend som *portaireacht* på Irland) som set gæliske tekstar til instrumentale melodiar. Historisk blei dei brukte som musikk til dans når ein ikkje hadde instrument, og til å overføra instrumentale melodiar munnleg.

Kjenneteikn
-----------

Vanlegvis omfattar forma ein enkeltutøvar som syng muntre, nokre gonger våga tekstar. Orda blir av og til supplerte med meiningslause vokablar.

I puirt à beul har som regel rytmen og lyden til songen meir tyding enn rytmen til teksten. Ein syng vanlegvis puirt i ein takt på **4****4** (reel eller strathspey) eller **6****8** (jig). Tradisjonelt har musikkforma blitt framført av ein solosongar, men det finst i dag også mange korarrangement av puirt à beul, og frå tid til annan blir det framført av grupper på festivalar.

Nokre element av puirt à beul kan ha oppstått som hugsehjelp eller som alternativ til instrumentalformer som sekkepipemusikk.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| « | We also have puirt a beul or mouth music—songs in which the rhythm of the words is meant to replicate the rhythm of certain dance tunes. Some of these songs may have been composed to assist fiddlers, and occasionally pipers, in learning a tune. Others may have been composed as a means of remembering tunes when the playing of the bagpipes or fiddle were proscribed or frowned upon. |  » |

I kulturen
----------

Eit kjent døme på puirt à beul er «Brochan Lom», som blir sunge i filmen *Whisky Galore!*, og opptrer som bakgrunnsmusikk i filmen *The Bridal Path*. Eit anna eksempel, sunge av Kitty MacLeod og systera hennar, opptrer i Walt Disney-filmen *Rob Roy, the Highland Rogue* under bryllaupsfeiringa.

Kjelder
-------

1. ↑  Newton, Michael (Summer 1997). «Were the bagpipes ever banned in Scotland?» (PDF). *Am Bràighe* (Mabou, NS). Arkivert frå originalen (PDF) 24. januar 2011. «mnemonic devices for encoding bagpipe and fiddle tunes, before the year 1746»
2. ↑  Am Baile Arkivert 2015-09-19 ved Wayback Machine. (The Gaelic Village)
3. ↑  «Am Baile - Highland History and Culture». *www.ambaile.org.uk*. Arkivert frå originalen 26. februar 2020. Henta 3. september 2022.

* *Denne artikkelen bygger på «Puirt à beul» frå Wikipedia på engelsk, den 3. september 2022.*
***Pulp Fiction*** er ein amerikansk film frå 1994 og var det store gjennombrotet for regissør og manusforfatter Quentin Tarantino. Den vann Gullpalmen ved Cannes filmfestival i 1994, og Oscar for beste manus i 1995. Filmen var også nominert til ei rekke andre Oscar-prisar, mellom andre beste film. Lenge hadde den rekorden for flest bannord i ein film (ordet «fuck» blir sagt 271 gonger), men vart 1999 gått forbi av *South Park: Bigger, Longer & Uncut*.

Heile handlinga i *Pulp Fiction* går føre seg i Los Angeles. Historia dreiar seg rundt fleire mindre historier som til slutt viklar seg saman. Filmen hoppar også fleire gonger fram og tilbake i tid. Tematikken er mellom anna stoffmisbruk og svindel i kriminelle miljø. 

Eit anna særtrekk ved *Pulp Fiction*, som og er typisk for Tarantino sine filmar, er dei mange diskusjonane mellom rollefigurane om trivialitetar – som eksempelvis kvifor ein «quarter pounder»-burgar kallast «royale» i Frankrike, eller om hunden er eit skittent dyr eller ikkje.

Rolleliste
----------

| Rolle | Skodespelar |
| --- | --- |
| Vincent Vega | John Travolta |
| Jules Winfield | Samuel L. Jackson |
| Butch Coolidge | Bruce Willis |
| Mia Wallace | Uma Thurman |
| Marsellus Wallace | Ving Rhames |
| Winston Wolf | Harvey Keitel |
| Ringo | Tim Roth |
| Yolanda | Amanda Plummer |
| Jimmie | Quentin Tarantino |
|

Bakgrunnsstoff
--------------

* *Pulp Fiction* ved The Internet Movie Database (IMDb)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC

 |
**Harald Wedel-Jarlsberg** (10. februar 1811–4. januar 1897) var ein norsk godseigar og politikar frå Aker i dåverande Akershus amt. Herman Wedel-Jarlsberg var far hans.

Harald Wedel-Jarlsberg var offiser i marinen frå 1832 til han tok avskjed som premierløytnant i 1846. Frå 1837 var han styrar av Bærum jarnverk og budde der sidan. I 1840 fekk han styringa over samtlege godseigedomar etter far sin, som døydde det året. Han vart eigar av desse eigedomane i 1853, med unnatak for storgarden Bogstad og det tidlegare Jarlsberg grevskap. Med sine vidstrakte skogeigedomar dreiv han stor skogsdrift og trelastforedling, særleg etter at drifta ved jarnverket vart nedlagt i 1872.

Wedel-Jarlsberg var i mange år medlem av heradsstyret i Bærum og ordførar. Han var medlem av to kongelege kommisjonar, 1853 og 1865, som såg på drifta av Kongsberg sølvverk. Både i 1862-63 og 1865-66 representerte han Akershus amt på Stortinget, og elles på omframtstortinget 1864. Han var i 1862-63 medlem av næringskomite nr 2 og av komiteen om skoglova og matrikkellova. I 1864 var han med i komiteen som arbeidde med seinkinga av innsjøen Øyeren, og i 1865-66 medlem av Lagtinget og næringskomite nr 2. 

Han var leiar av Norges Vel i perioden 1882-87.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*, side 939-940. Kristiania, 1914
* Biografisk informasjon om Harald Wedel-Jarlsberg NSD Norsk senter for forskningsdatas politikararkiv


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
Ein **sokneprest** er ein prest med ansvar for å leie prestetenesta i eit sokn innan kyrkja.

I Den norske kyrkja vert sokneprestar tilsette av bispedømmerådet med prostiet som tenestedistrikt og eit eller fleire sokn som særskilt arbeidsområde. Presten står under tilsyn av ein biskop, og har prosten som næraste overordna. Soknepresten kan vere overordna ein kapellan. Soknepresten leier prestetenesta i soknet eller sokna han har som sitt særskilte arbeidsområde. Her har han eller ho òg ansvaret for samordning med verksemda i soknerådet. Soknepresten har ansvar for å føre kyrkjebok. Soknepresten har buplikt i prestebustad i soknet.

Ein ordinert prest i den norske kyrkja må, om han ikkje er tilsett i offentleg kyrkjeleg prestestilling i prostiet, ha samtykke frå soknepresten på staden – eventuelt frå prosten eller biskopen – om han vil halde gudsteneste eller forrette ei kyrkjeleg handling.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Forskrift av 19. oktober 1990 Tenesteordning for prestar i kyrkjelydene
**Harbin** er ein subprovinsiell by som er hovudstad i provinsen Heilongjiang i det nordaustlege Kina. Den subprovinsielle byen har eit areal på 53 068 km² og eit folketal på 9 873 743. Talet på innbyggarar innanfor bygrensene er 4 754 753. Elva Songhua renn gjennom byen.

Den subprovinsielle byen Harbin omfattar åtte distrikt (区 *qū*), tre byfylke (市 *shì*) og sju fylke (县 *xiàn*). 

Harbin er ein av Kinas vakraste byar. Han er kjent for sin russiskpåverka arkitektur og har fått tilnamnet «Orientens Moskva». Mange russarar har vore busett i byen, og han hadde også eit stort innslag av jødar. I 1920-åra kan det ha vore 20 000 jødar i byen.

Historie
--------

Det moderne Harbin går tilbake til 1898 og Russlands utbygging av jarnbanenettet i denne delen av Kina. Fram til Russland leid nederlag under den russisk-japanske krigen (1904-05) var den russiske innverknaden svært sterk i Harbin. Sidan minka den, samstundes som 160 000 utlendingar frå 33 land strøymde til byen. Innvandrarane kom frå land som USA, Tyskland og Frankrike, og byen vart ein internasjonal metropol for industri, handel og finans. 

Japan okkuperte Harbin frå 4. februar 1932. Sovjetarmeen erobra byen 20. august 1945. Kommuniststyrkar tok kontroll over byen i 1946, med eit usagt samtykke frå sovjetstyrkane som var stasjonert der. Industrianlegga i byen skulle spele ei viktig rolle for kommunistane og deira siger i den kinesiske borgerkrigen. 

I november 2005 vart byen råka av eit benzen-utslepp, då ein eksplosjon førte til at store mengder av stoffet lak ut i elva som renn gjennom byen. Tilgangen på reint drikkevatn måtte dekkast ved at vatn i store mengder vart transportert inn til byen.

Styresmakter
------------

Leiaren for lokallaget til Kinas kommunistparti er Chen Haibo (陈海波), og borgarmeisteren er Song Xibin (宋希斌, 2020).

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Harbin» frå Wikipedia på bokmål, den 28. mars 2011.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Harbin**

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)
* NDL

 |
Bygningar i Alakurtti
**Alakurtti** (russisk *Алакуртти*; finsk *Alakurtti*) er ein by på 6 671 innbyggjarar (2002) som ligg sør for «halsen» til Kolahalvøya i Murmansk oblast i det nordvestlege Russland. Alakurtti vert administrert frå Kandalaksja. Byen var inntil 1940 del av det finske Lapplands län.

Historie
--------

Hus i Alakurtti
Kart over Alakurtti i Kandalaksja.

  

Den 30. november 1939 vart Alakurtti brent ned av finske troppar under tilbaketrekking. I mars 1940 vart byen del av den karelo-finske sosialistiske sovjetrepublikken i Sovjetunionen. I juni 1941 vart byen teken av tyske og finske troppar og den 14. september 1944 igjen av sovjetiske troppar.[*treng kjelde*] I 1953 vart Alakurtti del av Murmansk oblast.

Sidan januar 2015 har Alakurtti vore forlegningstad for ein brigade av den russiske nordflåten (basen hadde vore umanna sidan 2009).

Omkring 3 km nordvest for Alakurtti ligg Alakurtti luftbase som har eit bomberegiment med Sukhoj Su-24 og eit helikopterregiment med Mil Mi-24 og Mil Mi-8.

Alakurtti har jarnbanesamband.

Kjelder
-------

1. ↑  «Der Norden hält sich für verwundbar», Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ), 16. januar 2015.

---

* *Denne artikkelen bygger på «Alakurtti» frå Wikipedia på bokmål, den 9. februar 2017.*
**Gunder Anton Johannessen Jahren** (8. august 1858–20. mai 1933) var ein norsk gardbrukar frå Rakkestad som var stortingsmann og -president i tillegg til statsråd for Høgre.

Jahren var son av ein gardbrukar i Rakkestad. Han gjekk amtsskulen 1875-78, var deretter elev hos landbrukslæraren Arne Grimstad i Berg og 1883/84 på Schives handelsskole i Kristiania. Samstundes var han interessent i sagbruk med høvleri og var åra 1884-86 kasserar og bokhaldar ved Sjåstad trevarefabrikk. Seinare var han bokhaldar ved Kristiania trevarefabrikk.

Jahren kjøpte i 1888 garden Brekke i Tomter og var gardbrukar frå 1889 til 1918. Statsrevisor 1910-11, samt direktør i Hypotekbanken frå 1912 til sin død i 1933.

Perioden 1891-1910 var Jahren medlem av heradsstyret i Hobøl, ordførar 1893-98. Han var elles medlem av amtsskulestyret, ei tid som formann. Formann 1904-22 i tilsynskommisjonen for Smaalensbanen og fyrste formann i Øvre Smaalenenes telefonselskap.

Mellom 1895 og 1930 var Jahren stortingsmann for Smaalenenes amt/Østfold og Rygge krins i til saman elleve valperiodar. Han var medlem av gasje- og pensjonskomiteen 1895-1900, vegkomiteen 1903-09, arbeidsløysekomiteen 1906, valkomiteen frå 1906, fullmaktskomiteen frå 1909, samt formann 1910-12 og medlem 1913-18 i landbrukskomiteen. Formann i landbrukskomiteen 1919-30.

Jahren var 1920-21 landbruksminister i Otto Bahr Halvorsens fyrste regjering. Han var president i Stortinget 1925-27, og lagtingspresident 1909-20 og 1922-30.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914

Bakgrunnsstoff
--------------

* Biografisk informasjon om Gunder Anton Jahren NSD Norsk senter for forskningsdatas politikararkiv

| * v
* d
* e
Norske landbruksministrar 1900–1945 |
| --- |
| Ole Anton Qvam (1900) • Wollert Konow (1900–03) • Gunnar Knudsen (1903) • Christian P. Mathiesen (1903–04) • Johan E. Mellbye (1904–05) • Aasmund H. Vinje (1905–06) • Sven Aarrestad (1906–08) • H.K. Foosnæs (1908–10) • Wollert Konow (SB) (1910) • Bernt Holtsmark (1910–12) • Erik Enge (1912–13) • Gunnar Knudsen (1913–19) • Haakon Five (1919–20) • Gunder A. Jahren (1920–21) • Haakon Five (1921–23) • Anders Venger (1923–24) • Haakon Five (1924–26) • Ole Bærøe (1926–28) • Johan Nygaardsvold (1928) • Hans J. Aarstad (1928–31) • Jon Sundby (1931–32) • Ivar Kirkeby-Garstad (1932–33) • Jens Hundseid (1932–33) • Haakon Five (1933–35) • Hans Ystgaard (1935–45) |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* PolSys

 |
**Harald Ulfert Lied** (29. april 1927–21. desember 2002) var ein gardbrukar og politikar, fødd i Sarpsborg i Østfold, oppvoksen i Gjøvik. I tida frå 1973 til 1989 representerte han Oppland og partiet Høgre på Stortinget.

Lied gjekk Gjøvik gymnas åra 1942-45. Dei to neste åra gjekk han på landbruksskule, fyrst Vinterlandbruksskolen og så Hvam landbruksskole. Etter han tok eksamen ved skogskulen på Brandbu i 1951, arbeidde han i fem år som skogassistent, tre av åra ved Svenska Cellulosa AB i Sollefteå. Frå 1956 til -58 styrte han skogsdrifta på garden til faren. Deretter var han sjølv gardbrukar på garden Berg i Gjøvik kommune fram til 1990. Han var medlem av bystyret i Gjøvik frå 1968 til 1973.

Hausten 1973 lukkast Lied og Høgre å vinne den sjuande og siste Opplands-plassen på Stortinget, sidan vart han attvald tre gongar. Dei tok fyrste fireårsperiodane var han medlem i Landbrukskomitéen, dei to siste av Utanriks- og konstitusjonskomitéen, perioden 1981-85 sat han som sekretær i denne. I tillegg var han medlem av Valkomiteen 1973-85, samt visesekretær i Stortinget i fire sesjonar; 1975-79.

Lied var medlem av sentralstyret i Høgre i tre periodar; 1968-74, 1976-78 og 1981-87. Elles var han aktiv i Europabevegelsen i ei rekke år.

Kjelder
-------

* Stortinget.no - Biografi
Tonghua (gul) i Jilin
**Tonghua** (kinesisk skrift 通化, pinyin *Tōnghuà*) er eit byprefektur i provinsen Jilin i Kina I sør-søraust grensar Tonghua mot Nord-Korea og i vest-sørvest mot provinsen Liaoning. Prefekturet har eit areal på 15 698 km² og 2 325 242 innbyggjarar i 2010. 506 877 menneske budde i sjølve byen.

Byprefekturet Tonghua omfattar to distrikt (区 *qū*), to byfylke (市 *shì*) og tre fylke (县 *xiàn*).

Samferdsle
----------

Riksveg 201 i Kina fører gjennom området. Han tek til i Hegang i provinsen Heilongjiang og går via mellom andre Mudanjiang og Dandong sør til Liaodong-halvøya til Lüshunkou/Dalian. Også Kinas riksveg 303 fører gjennom området. Han går frå Ji'an i Jilin til Xilinhot i Indre Mongolia.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Tonghua» frå Wikipedia på bokmål, den 28. april 2012.*
* *Denne artikkelen bygger på «Tonghua» frå Wikipedia på engelsk, den 28. april 2012.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Tonghua**

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GND
* GeoNames

 |
**Tonique Williams-Darling** (fødd 17. januar 1976) er ein tidlegare friidrettsutøvar frå Bahamas. Ho vart olympisk meister på 400 meter i 2004 og verdsmeister på same distansen i 2005.

Aktiv
-----

Tonique Williams deltok i fleire store meisterskap før ho makta nå ein finale. Etter å ha fått eit gjennombrot i 2003, imponerte ho stort i OL-sesongen 2004. Ho vann den olympiske gullmedaljen på spesialdistansen 400 m framom den regjerande verdsmeisteren, meksikanske Ana Guevara. Endå meir imponerande, og innbringande, vart det at ho vann samtlege seks 400-meterar i Gyllenserien (Golden League) og kunne dele fyrstepremien på ein million US-dollar med den svenske tresteghopparen Christian Olsson. Ho sikra premien den 12. september 2004 i Berlin, i det siste stemnet i Gyllenserien 2004, ved å springe sin snøggaste 400 m på 49,07 sekundar.

Williams-Darling vann gullmedaljen på 400 meter også under friidretts-VM 2005 i Helsinki. Året etter vart ho nummer to på yndlingdistansen i samveldeleikane.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* VM 1997 i Aten: Utslått i kvartfinalane (nr 23 – 54,23)
* VM 1999 i Sevilla: Utslått i forsøka (nr 33 – 52,95)
* OL 2000 i Sydney: Utslått i forsøket (nr 37 – 53,43)
* VM 2003 i Paris: Nr 5 – 50,38
* OL 2004 i Aten: Gullmedalje på 400 m – 49,42, framom Ana Guevara (49,56)
* VM 2005 i Helsinki: Gullmedalje på 400 m – 49,55, framom Sanya Richards (49,74)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Tonique Williams-Darling» frå Wikipedia på engelsk, den 13. august 2016.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
**Sonni Krag** (1902–1989) var ein norsk forfattar, storviltjeger og utvandrar som er blitt kalla den norske Karen Blixen.

Krag, fødd Becker, vaks opp på vestkanten i Oslo. Ho reiste til Aust-Afrika i 1924 og gifte seg med William Krag, som dreiv kaffiplantasje. Med han fekk ho tre søner. Sonni Krag blei kjend i samtida både i Noreg og Kenya. Etter nasjonaliseringa av settler-eigedom i Kenya flytte ho med familien til Spania i 1962 der ho budde til ho døydde.

William og dikteren Vilhelm Krag var i slekt. 
Sonni Krag er bestemor til dagleg leiar i Dyrevernalliansen, Anton Krag.

Verk
----

* *Blant løver og negre i Afrikas indre*, 1931
* *Kjempeøglen i Victoriasjøen: Knut og Erik på eventyr i Afrika* (barnebok), 1932
* *Ildgudens grube: Knut og Erik på gullgraverferd til Kongo* (barnebok), 1933
* *Blant bare negre*, 1938
* *Diamantsmuglerne* (barnebok), 1948
* Ei rekkje artiklar, dei fleste på trykk i Aftenposten.

Kjelder
-------

1. 1 2  «Sonnis Afrika», aftenposten.no


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* VIAF

 |
**Tonje Angelsen** (fødd 17. januar 1990) er ein friidrettsutøvar frå Trondheim. Ho vart norsk meister i høgdehopp i 2011. I 2012 vann ho EM-sølv i Helsingfors med eit hopp på 1,97 m.

### Aktiv

Angelsen slo gjennom i 2006-sesongen, då ho sette norsk aldersrekord for 16-åringar med eit bestehopp på 1,82 meter. Under noregsmeisterskapen same året fekk ho bronsemedaljen etter å ha hoppa 1,81 m, to centimeter bak noregsmeisteren Stine Kufaas og med same resultat som sølvvinnaren Anne Gerd Eieland.

Både i 2007 og 2008 sleit ho med ei korsbandskade, og fyrst i 2009 kunne ho atter måle seg mot dei beste norske. Ho erobra sølvmedaljen under NM 2009 på Lillehammer med 1,84 m, Stine Kufaas vann gullet med 1,87 m.

I juni 2010 sette Angelsen ny personleg rekord med 1,89 m under Tyrvingleikane i Bærum. To månader seinare kom ho på bronseplassen under NM i friidrett 2010 i Sandnes. Ho hoppa då 1,81 m og var dermed åtte centimeter bak gull- og sølvvinnarane.

I februar 2011 vann ho NM innandørs med ny personleg rekord på 1,91 m. Under EM i friidrett innandørs 2011 i Paris tre veker seinare forbetra ho persen til 1,92 m. Sommarsesongen starta med fleire hopp over 1,89 m. 16. juli, under EM i friidrett for utøvarar under 23 år i Ostrava klarte ho atter å kome over 1,92 m-lista og vart nummer fire. Midt i august månad vart ho noregsmeister i høgdehopp for fyrste gong, då ho under noregsmeisterskapen i Breim noterte seg for 1,86 m, same høgda som Kufaas, men med færre riv enn den tidlegare klubbkameraten. Ho deltok i VM i friidrett 2011 i Daegu i Sør-Korea, men klarte ikkje å kvalifisere seg til finalen.

Angelsen starta 2012-sesongen med å hoppe 1,93 under eit innandørsstemne i Trondheim i januar. Same høgda nådde ho då ho ein månad seinare vart nordisk innandørsmeister. 24. mai forbetra ho sin personlege rekord til 1,95 m under eit stemne på Bislett stadion i Oslo. Under EM i friidrett 2012 i Helsingfors sette ho 28. juni personleg rekord med 1,97 m og vann sølvmedaljen i høgdehopptevlinga, europameisteren Ruth Beitia frå Spania stoppa på same høgda, men hadde færre riv. Under Sommar-OL 2012 i London greidde ho ikkje å kvalifisere seg til finalen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Tonje Angelsen» frå Wikipedia på bokmål, den 28. juni 2012.*

### Fotnotar

Bakgrunnsstoff
--------------

* «Tonje Angelsen» (på engelsk). World Athletics. Henta 23. februar 2023.
* «Tonje Angelsen» (på engelsk). Olympedia. Henta 23. februar 2023.
Capelinhos på Faial i Asorane. Fyret viser kor Ponta dos Capelinhos låg før utbrotet.
**Capelinhos** er ei vulkan vest på øya Faial i Asorane.

Eit vulkansk utbrot som varte meir enn eitt år frå 27. september 1957 til 24. oktober 1958 gjorde øya 2,4 km² større. Det nye området vart kalla Ponta dos Capelinhos og under utbrotet oppstod om lag 300 jordskjelv. Utbrotet starta 1 km utanfor det gamle neset Ponta dos Capelinhos. Oska vart kasta 1 km bort frå vulkanen, som skapte enorme eksplosjonar og mange jordskjelv. 300 hus vart øydelagd i Capelo og Praia do Norte og 2000 vart evakuert. Dei fleste emigrerte til USA og andre stader i Nord-Amerika. Capelinhos er enden av ei rekkje vulkanar. Innanfor det nye neset står eit fyr.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Capelinhos» frå Wikipedia på engelsk, den 25. juni 2008.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:* 
		- Machado, F; Parsons, Willard H.; Richards, Adrian F.; Mulford, John W. (1962): Capelinhos Eruption of Fayal Volcano, Azores, 1957-1958. Journal of Geophysical Research, Vol. 67, p.3519
		- Mitchell-Thorme, R.C.; (1981): Vulcanicity of Historic Times in the Middle Atlantic Islands: Bulletin of Volcanology, v. 44, s. 57-70.
		- Cole, P.; Duncan, A.; Guest, J; (1996): Capelinhos: The disappearing volcano. Geology Today 12 (2), 68-72.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell side Arkivert 2010-05-09 ved Wayback Machine.
* Vulkanar i verda: Faial, Capelinhos. Arkivert 2006-09-11 ved Wayback Machine.

Koordinatar: 38°35′12″N 28°42′51″W﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GeoNames

 |
Koordinatar: 78°5′S 163°55′E﻿

**Denton Hills**er ei gruppe kuperte åsar som strekkjer seg over 44 km frå sørvest til nordaust og som er 17 km breie. Dei ligg aust for Royal Society Range ved Scott Coast i Victoria Land. Åsane består av ryggar og dalar som strekkjer seg austover kring Howchinbreen, Armitage Saddle, Bluebreen, kysten og Walcott Bay. Dei høgaste toppane er Mount Kowalczyk (1703 moh) og Goat Mountain (1634 moh) som stig opp frå Hobbs Ridge nord i forfjella. Høgdene fell sørover mot Kahiwi Maihao Ridge (1045 moh) nær midten av gruppa og Xanadu Hills (820 moh) heilt sør. Dei største breane (Hobbs-, Blackwelder-, Salmon-, Garwood-, Joyce-, Rivard-, Miers-, Adams- og Wardbreen) flyt austover, men har trekt seg attende og har etterlate fleire tørre dalar.

Denton Hills vart oppdaga og grovt kartlagd av Discovery-ekspedisjonen, under R.F. Scott. Åsane vart kartlagde i detalj av US Antarctic Research Program og New Zealand Antarctic Research Programme i åra etter Det internasjonale geofysiske året, 1957–58. Åsane vart namngjevne av Advisory Committee on Antarctic Names (1999) etter professor George H. Denton i geologiavdelinga ved University of Maine, som utførte geologiske undersøkingar i Dei transantarktiske fjella og Victoria Land 1958–99, med meir enn 25 reiser til Antarktis. Dentonbreen er òg kalla opp etter han.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Denton Hills» frå Wikipedia på engelsk, den 28. april 2013.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. 1 2  «Denton Hills». Geographic Names Information System, U.S. Geological Survey. Henta 28. april 2013.

 Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Denton Hills» (innhald frå Geographic Names Information System).


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Tropenatt**, **tropedag** eller **tropedøgn** er omgrep nytta om visse temperaturtilhøve i Noreg. For at ei natt skal kunne kallast ei tropenatt kan temperaturen gjennom natta aldri ha gått under 20 ºC, medan maksimumstemperaturen i løpet av eit døgn må ha vore over 30 ºC for at det skal kallast ein tropedag.
Om maksimumstemperaturen har vore over 30 ºC i løpet av eit døgn, samstundes som temperaturen gjennom døgnet aldri har vore under 20 ºC, så vert det kalla eit tropedøgn. 

Tidlegare vart ei tropenatt definert som ei natt der temperaturen aldri fall under 25 ºC, men sidan dette nærast aldri skjer i Noreg, vart definisjonen på 1940-talet «fornorska» til 20 ºC. Ingen av omgrepa er definerte av Verdas meteorologiorganisasjon, men vert òg nytta elles i Skandinavia. 

Det er nesten alltid langs kysten at ein får tropenetter, medan ein får oftare tropedagar i innlandet. Sjøen har stor varmekapasitet, og særleg på seinsommaren kan temperaturen i sjøen vere høg, gjerne over 20 ºC. Høg sjøtemperatur vil derfor medverke til at lufttemperaturen ikkje faller like mykje ved kysten som han gjerne gjer lenger inne i landet. Sidan sjøtemperaturen i tillegg varierer lite gjennom døgnet vil sjøen òg medføre at maksimumstemperaturen ofte ikkje vert like høg som i innlandet. 

Færder fyr er den vêrstasjonen i landet som har registrert flest tropenetter, men dei er òg registrert heilt nord til Makkaur fyr (70,7 N) på Finnmarkskysten.

Sjå òg
------

* Tropane
* Tropisk klima

Kjelder
-------

1. ↑  Moxnes, Eldbjørg. «Hva er en tropenatt?». *NRK* (på norsk bokmål). Henta 11. juli 2018.
2. ↑  Ole Løkkevik, Martha Holmes, Ingvild Silseth & Hallgeir Vågenes (2019) 15 fylker med tropedag – ny varmerekord i Bergen. *VG Innenriks*, 26. juli 2019. Besøkt 2019-07-29.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
**Cappelen-saka** er ei norsk straffesak mot nordmannen Gjermund Cappelen og eit kriminelt nettverk kalla «Cappelen-ligaen». Cappelen omtalar seg som hasjbaron og har tilstått å stå bak ein av dei største innføringane av narkotika til Noreg nokosinne. I 2015 vart fleire medlemmar av Cappelen-ligaen dømde til fengsel etter mafiaparagrafen, medan rettssakene mot Gjermund Cappelen og ein korrupsjonstiltalt politimann, Eirik Jensen, enno pågår. Eirik Jensen vart dømd i Tingretten i 2017, og han anka.

Jensen kom i 2015 med ei bok med si side av saka.

Kjelder
-------

1. ↑  Fem grunner til at Cappelen-saken er spesiell i Aftenposten
2. ↑  Aktor i Cappelen-saken: En av de største narkotikavirksomhetene vi har sett i Norge i Aftenposten
3. ↑  Rettssaken mot Cappelen-ligaen: Dette er de tiltalte i Aftenposten
4. ↑  Cappelen-ligaen: Alle dømmes til fengsel, bortsett fra hasjbaronen i VG
5. ↑  Eirik Jensen: Ingenting som indikerte at Gjermund Cappelen var en notorisk kriminell i Aftenposten
**Trondheimsfeltet** er eit stort område i Trøndelag, frå traktene omkring Trondheimsfjorden og sørover til den nordlege delen av Gudbrandsdalen.
Feltet består av bergarter skove inn frå nordvest og deformert i løpet av den kaledonske orogenesen. Feltet består av ei rekkje underordna skyvedekke med opphavleg prekambriske bergarter saman med kambrosilurisk glimmerskifer, sandstein, grønskifer, kalkstein og djupbergartar som gabbro, oppdalitt og trondhjemitt. I einskilde kalksteinar og skifrar finst fossil som er nærare knytt til fossilfaunaen i Nord-Amerika enn til den ein finn ved Oslo, i Sverige og dei baltiske landa.

Den klassiske inndelinga av bergartene i Trondheimsfeltet er Gulagruppa, Størengruppa, Hovingruppa og Horggruppa.

Ei rekkje kisførekomstar har gjeve grunnlag for gruvedrift, t.d. ved Røros, Løkken og Folldal.

Kjelder
-------

* Trondheimsfeltet. (2011, 20. oktober). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå .

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
|  |
| --- |
| ***«Tonight Again»***  Singel av Guy Sebastian |
|  |
| **Land** | Australia |
| **Språk** | Engelsk |
| **Utgjeve** | 2015 |
| **Innspelt** | 2015 |
| Låtskrivar(ar) | Guy Sebastian, David Ryan Harris og Louis Schoorl |
| Guy Sebastian-kronologi |
| «Spirit of the Anzacs»(2015) | *«Tonight Again»* | 
 |

**«Tonight Again»** (engelsk for *I kveld att*) er ein singel av Guy Sebastian, gjeven ut i 2015. Songen er skriven av Guy Sebastian, David Ryan Harris og Louis Schoorl.

Eurovision
----------

### Eurovision Song Contest 2015

På ein pressekonferanse 4. mars 2015, 5. mars austaustralsk tid, vart det kjend at Sebastian ville representere Australia under debuten i *Eurovision Song Contest 2015 i Wien i Austerrike. Sebastian vart vald internt av Special Broadcasting Service, og det same vart «Tonight Again» nokre dagar seinare. Bidraget var direktekvalifisert til finalen.*

Fotnotar
--------

1. ↑  «Watch now: Artist announcement and press conference in Australia!» (på engelsk). ESCToday. 4. mars 2015. Henta 29. mars 2015.
2. 1 2  «Guy Sebastian to compete for Australia at the Eurovision Song Contest» (på engelsk). Eurovision.tv. Henta 29. mars 2015.
3. ↑  «Hear it first: Australia's Eurovision song» (på engelsk). Special Broadcasting Service. 16. mars 2015. Henta 29. mars 2015.

Mal:Australske songar i Eurovision Song Contest
Mal:Songar i Eurovision Song Contest 2015
**Odd Kåre Rabben** (4. mars 1976–18. februar 1993) vart kjend som ein av dei fyrste i Noreg som stod offentleg fram som HIV-positiv etter at han hadde blitt smitta gjennom eit infisert blodprodukt som han trong fordi han hadde hemofili (blødarsjuke).

Rabben hadde tre eldre brør og to av dei var også blødarar akkurat som Odd Kåre. Det fanst ingen medisinar mot HIV/AIDS på denne tida. Odd Kåre Rabben blei diagnostisert med HIV i mai 1985, og i september 1989 hadde han fullt utvikla AIDS. Den 18. september 1990 stod Rabben offentleg fram som HIV-positiv. På denne tida blei HIV/AIDS vanlegvis forbunde med homofili, og var ei tabubelagt liding. 

6. februar 1992 blei Odd Kåre Rabben invitert på vitjing til kongen og dronninga på Slottet. Rabben sat også i ein jury som plukka ut den norske Melodi Grand Prix-melodien i 1992. Rabben døydde før han rakk å fylle sytten år. Før han døydde, spelte Rabben inn ein kassett med songar og han var med på å opprette *Odd Kåres støttefond til HIV-forskning på Rikshospitalet* som alle inntektene frå kassetten gjekk til. Mor hans, Vigdis Rabben, gav seinare ut boka *Ei hand å holde i* om sonens liv og hans kamp mot HIV og AIDS. Boka blei publisert på Lunde forlag.