|  |
| --- |
| ***Hemaris*** |
| Hemaris aethra*Hemaris aethra* |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Leddyr Arthropoda |
| **Underrekkje:** | Seksfotingar Hexapoda |
| **Klasse:** | Insekt Insecta |
| **Orden:** | Sommarfuglar Lepidoptera |
| **Familie:** | Tussmørkesvermarar Sphingidae |
| **Stamme:** | **Dilophonotini** |
| **Slekt:** | ***Hemaris***Dalman, 1816 |

***Hemaris*** er ei slekt av tussmørkesvermarar.

Gruppa består av 17 artar, med to som er observerte i Noreg: Smalkanta humlesvermar (*Hemaris tityus*) og breikanta humlesvermar (*Hemaris fuciformis*). Begge desse finst spreidd i Sør-Noreg, men er ikkje talrike.

Utsjånad
--------

*Hemaris* ved ein blome.
Desse svermarane er tettbygde og middelsstore, men små til å vera svermarar (vengespenn 30-50 millimeter). Dei har ein lang sugesnabel og ganske lange og tynne frambein som dei bruker til å halda seg fast i blomane som dei heng framfor på svirrande venger. Kroppen er kort og spoleforma, med eit høvesvis lite hovud og nokså lange, mørkfarga, lett kølleforma antenner. Hovudet og kroppen er mest kledd med gulaktige hår, bakkroppen har gjerne eit svart eller mørkeraudt tverrband, medan halen ofte er kvithåra. Vengemembranen er tynt skjelkledd når dyra blir klekka, men desse skjela blir slitne fort av slik at sommarfuglane får glasklare, skjellause venger, bortsett frå ytterkantane, som oftast er raudlege. Svermarane har ein overflatisk likskap med humler, men åtferda er ganske ulik. Egga deira er små, kuleforma og bleikt skinnande grøne på farge. Larvane er små og sylindriske med ei ru overflate, ofte med korte hår. Sjølv om dei fleste larvane er grøne og brune, finst det mange andre fargeformer. Alle har ei karakteristisk bleik stripe frå hovudet til følehorna. Larvepuppen er omslutta av ein laus spunnen kokong som er skinnande hjå dei fleste artar.

Levevis
-------

*Hemaris diffinis* med snabel ved ein blome.
Av dei norske artane utviklar larven til smalkanta humlesvermar seg på artar i kardeborrefamilien, særleg blåknapp (*Succisa pratensis*), medan larven til breikanta humlesvermar lever på vivendel (*Lonicera periclymemum*). Elles lever mange av artane på plantar i kaprifolfamilien.

Dei ferdigutvikla individa er dagaktive tussmørkesvermarar som liknar humler i utsjånad, og blir derfor også kalla humlesvermarar. Dei liknar òg kolibriar sidan dei skaffar seg nektar på same måten som fuglane. I motsetning til til dømes dagsvermar (*Macroglossum stellatarum*) bruker humlesvermarane framføtene til å «forankra» seg i blomen når dei syg nektar.

Utbreiing
---------

Slekta har holarktisk utbreiing. I dei varmare delane av den gamle verda blir ho erstatta av den nærtståande slekta *Cephonodes*, dei to slektene møter kvarandre berre i Japan.

Systematisk inndeling
---------------------

**Treliste**
* Ordenen sommarfuglar, Lepidoptera Linnaeus, 1758
	+ Underordenen Ditrysia
		- Gruppa storsommerfuglar, Macrolepidoptera
			* Overfamilien Bombycoidea
				+ Familien svermarar, Sphingidae
					- Underfamilien Macroglossinae
						* Slektsgruppa Dilophonotini
							+ Slekta humlesvermarar, *Hemaris* Dalman, 1816
								- *Hemaris affinis* Bremer, 1861
								- *Hemaris aksana* (Le Cerf, 1923)
								- *Hemaris alaiana* (Rothschild & Jordan, 1903)
								- *Hemaris beresowskii* Alpheraky, 1897
								- *Hemaris croatica* (Esper, 1800)
								- *Hemaris dentata* (Staudinger, 1887)
								- *Hemaris diffinis* (Boisduval, 1836)
								- *Hemaris ducalis* (Staudinger, 1887)
								- Bredkantet humlesvermer, *Hemaris fuciformis* (Linnaeus, 1758)
								- *Hemaris galunae* Eitschberger, Müller & Kravchenko, 2005
								- *Hemaris gracilis* (Grote & Robinson 1865)
								- *Hemaris molli* Eitschberger, Müller & Kravchenko, 2005
								- *Hemaris ottonis* (Rothschild & Jordan 1903)
								- *Hemaris radians* (Walker, 1856)
								- *Hemaris rubra* Hampson, [1893]
								- *Hemaris saldaitisi* Eitschberger, Danner & Surholt, 1998
								- *Hemaris saundersii* (Walker, 1856)
								- *Hemaris senta* (Strecker, 1878)
								- *Hemaris staudingeri* Leech, 1890
								- *Hemaris syra* (Daniel, 1939)
								- *Hemaris thetis* Boisduval, 1855
								- *Hemaris thysbe* (Fabricius, 1775)
								- Smalkantet humlesvermer, *Hemaris tityus* (Linnaeus, 1758)
								- *Hemaris venata* (Felder, 1861)

Galleri
-------

* Hemaris croatica*Hemaris croatica*
* Hemaris diffinis*Hemaris diffinis*
* Hemaris fuciformis*Hemaris fuciformis*
* Hemaris gracilis*Hemaris gracilis*
* Hemaris saundersii*Hemaris saundersii*
* Hemaris thetis*Hemaris thetis*
* Hemaris thysbe*Hemaris thysbe*
* Hemaris tityus*Hemaris tityus*

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Hemaris» frå Wikipedia på bokmål, den 3. september 2023.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*
* Markku Savela's Lepidoptera and some other life forms: Sjekkliste over artane. Henta 2.10. 2012

Bakgrunnsstoff
--------------

* (no) *Hemaris* hos ArtsdatabankenRedigere på wikidata
* (en) *Hemaris* i Encyclopedia of LifeRedigere på wikidata
* (en) *Hemaris* i Global Biodiversity Information FacilityRedigere på wikidata
* (sv) *Hemaris* hos DyntaxaRedigere på wikidata
* (en) *Hemaris* hos Fauna EuropaeaRedigere på wikidata
* (en) *Hemaris* hos ITISRedigere på wikidata
* (en) *Hemaris* hos NCBIRedigere på wikidata
* (en) *Kategori:Hemaris* – bilete, video eller lyd på Wikimedia CommonsRedigere på wikidata
* *Hemaris* – detaljert informasjon på WikispeciesRedigere på wikidata


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* Dyntaxa
* ITIS
* FaunEur
* EOL

 |