**Safi Faye** (22. november 1943–22. februar 2023) var ein senegalesisk filmregissør, skodespelar og etnolog. Ho var den fyrste kvinna frå Afrika sør for Sahara til å regissera ein kommersielt distribuert spelefilm, *Kaddu Beykat*, som kom ut i 1975. Ho regisserte fleire spele- og dokumentarfilmar, med fokus på livet på landsbygda i Senegal.

Liv
---

### Bakgrunn

Safi Faye var fødd i Dakar i Senegal i ein aristokratisk sererfamilie. Foreldra hennar var frå Fad'jal, ein landsby sør for Dakar. Ho studerte ved École normale de Rufisque og var ferdig utdanna lærar i 1962 eller 1963. Deretter byrja ho undervisa i Dakar.

I 1966 var ho på den fyrste Festival Mondial des Arts Nègres i Dakar, der ho møtte den franske etnologen og filmskaparen Jean Rouch. Han oppmuntra henne til å bruka film som ein etnografisk reiskap. Ho spelte ei rolle i filmen hans *Petit à petit* frå 1971. Faye har sagt at ho mislikte filmen til Rouch, men at samarbeidet med han gjorde at ho kunne læra noko om filmskaping og cinéma-vérité. I 1970-åra studerte ho etnologi ved École pratique des hautes études og deretter ved Lumière Film School. Ho forsørga seg sjølv gjennom arbeid som modell, skodespelar og innan lydefekktar for film. I 1979 tok ho ein doktorgrad i etnologi frå Universitetet i Paris. Frå 1979 til 1980 studerte Faye videoproduksjon i Berlin og var gjesteførelesar ved Freie Universität Berlin. Ho tok endå ein grad i etnologi ved Sorbonne i 1988.

### Filmkarriere

Den fyrste filmen til Faye, som ho også spelte i, var ein kortfilm frå 1972 som heitte *La Passante* ('Den forbipasserande'). Filmen bygde på erfaringane hennar som ei utanlandsk kvinne i Paris. Han følgjer ei kvinne (Faye) som går langs ei gate og merker seg reaksjonane til menn ho passerar. Den fyrste spelefilmen til Faye var *Kaddu Beykat*, som tyder 'Røysta til bonden' på volof og blei kjend internsjonalt som *Letter from My Village* eller *News from My Village*. Ho fekk økonomisk støtte til å laga *Kaddu Beykat* av det franske samarbeidsdepartementet. Filmen kom ut i 1975, og var den fyrste spelefilmen laga av ei kvinne frå Afrika sør for Sahara til å bli kommersielt distribuert. Han gav Faye internasjonal merksemd. Då han kom ut blei han forboden i Senegal. I 1976 vann han FIPRESCI-prisen frå den internasjonele føderasjonen av filmmeldarar og OCIC-prisen.

Den korte dokumentarfilmen *Selbé et tant d'autres* (engelsk *Selbe: One Among Many*) frå 1983 følgjer ei 39 år gammal kvinne, Selbé, som oppseda åtte ungar åleine etter at ektemannen har forlate landsbyen deira for å finna arbied. Selbé samtalar med Faye, som ikkje opptrer i filmen, og skildrar tilhøvet til ektemannne og dagleglivet i landsbyen.

Privalitv
---------

Faye budde i Paris, og hadde ei dotter. Ho døydde i Paris 22. februar 2023, 79 år gammal.

Filmar
------

* 1972: *La Passante* (*The Passerby*)
* 1975: *Kaddu Beykat* (*Letter from My Village*)
* 1979: *Fad'jal* (*Come and work*)
* 1979: *Goob na nu* (*The harvest is in*)
* 1980: *Man Sa Yay* (*I, Your Mother*)
* 1981: *Les âmes au soleil* (*Souls under the Sun*)
* 1983: *Selbé et tant d'autres (Selbe: One Among Many* eller *Selbe and So Many Others*)
* 1983: *3 ans 5 mois* (*Three years five months*)
* 1985: *Racines noires* (*Black Roots*)
* 1985: *Elsie Haas, femme peintre et cinéaste d'Haiti* (*Elsie Haas, Haitian Woman Painter and Filmmaker*)
* 1989: *Tesito*
* 1996: *Mossane*

Kjelder
-------

1. ↑  Petrolle, p. 177.
2. ↑  Petrolle, p. 177.
3. ↑  Foster, p. 130.
4. 1 2  Foster, p. 130.
5. 1 2 3 4  Pfaff, Françoise. «Safi Faye». FilmReference.com. Henta 4. mai 2008.
6. ↑  Ukadike, p. 29.
7. ↑  Spaas, p. 185.
8. ↑  Ukadike, p. 29.
9. ↑  Petrolle, p. 177.
10. ↑  Schmidt, p. 286.
11. ↑  Petrolle, p. 177.
12. ↑  Schmidt, p. 287.
13. ↑  Spaas, p. 185.
14. 1 2  Spaas, p. 185.
15. ↑  Ukadike, p. 30.
16. ↑  «Africa Beyond». BBC. 2007. Henta 10. mai 2008.
17. ↑  Thackway, p. 153.
18. ↑  Thackway, p. 154.

* *Denne artikkelen bygger på «Safi Faye» frå Wikipedia på engelsk, den 8. mars 2023.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:* === Bibliografi ===

* Ellerson, Beti (2004). «Safi Faye's Gaze: The Evolution of an African Woman's Cinema». I Pfaff, Françoise. *Focus on African Films*. Indiana University Press. s. 185–202. ISBN 978-0-253-21668-7.
* Foster, Gwendolyn Audrey (1995). *Women Film Directors: An International Bio-critical Dictionary*. Greenwood Publishing Group. s. 130–132. ISBN 0-313-28972-7.
* Petrolle, Jean; Virginia Wright Wexman (2005). *Women and Experimental Filmmaking*. University of Illinois Press. s. 177–192. ISBN 0-252-03006-0.
* Schmidt, Nancy J. (1999). «Sub-Saharan African Woman Filmmakers». I Harrow, Kenneth W. *African Cinema: Postcolonial and Feminist Readings*. Africa World Press. ISBN 978-0-86543-697-8.
* Spaas, Lieve (2001). *The Francophone Film: A Struggle for Identity*. Manchester University Press. s. 185–188. ISBN 0-7190-5861-9.
* Thackway, Melissa (2003). *Africa Shoots Back: Alternative Perspectives in Sub-Saharan Francophone*. James Currey Publishers. s. 151–155. ISBN 0-85255-576-8.
* Ukadike, Nwachukwu Frank; Teshome H. Gabriel (2002). *Questioning African Cinema: Conversations with Filmmakers*. University of Minnesota Press. s. 29–40. ISBN 0-8166-4004-1.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Safi Faye ved The Internet Movie Database (IMDb)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* ULAN

 |