recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |
| --- |
| ***«Amen»***  Song av Ana Soklič |
|  |
| **Land** | Slovenia |
| **Språk** | Engelsk |
| **Utgjeve** | 27. februar 2021 |
| **Sjanger** | Ballade |
| **Lengd** | 03:04 |
| **Selskap** | ZKP RTVSLO |
| Låtskrivar(ar) | Ana Soklič, Bojan Simončič, Žiga Pirnat, Charlie Mason |
|

**«Amen»** er ein popballade frå 2021, utgjeven av den slovenske artisten Ana Soklič. Ho har skrive låten saman med Bojan Simončič, Žiga Pirnat og Charlie Mason. Låten hadde premiere 27. februar 2021 og var det slovenske bidraget i Eurovision Song Contest 2021 i Rotterdam i Nederland.

Eurovision Song Contest
-----------------------

Etter å ha vunne den slovenske musikktevlinga *EMA 2020*, skulle Ana Soklič ha representert Slovenia i Eurovision Song Contest 2020 med låten «Voda». På grunn av koronaviruspandemien vart Eurovision Song Contest avlyst, og den slovenske allmennkringkastaren RTVSLO vedtok at Soklič skulle få representere landet i Eurovision Song Contest 2021.

Sommaren 2020 starta RTVSLO arbeidet med å finne bidraget til 2021. Til saman kom det inn 191 bidrag. Gjennom fleire avrøystingsrundar vedtok ein jury, saman med Ana Soklič, at songen «Amen» skulle vere det slovenske bidraget til Eurovision Song Contest 2021. «Amen» hadde premiere i ei spesialsending på RTVSLO laurdag 27. februar 2021.

### Eurovision Song Contest

«Amen» deltok i den fyrste semifinalen i Rotterdam Ahoy tysdag 18. mai 2021, der den fekk 44 poeng og vart nummer 13. Han vart dimed slått ut av Eurovision Song Contest sidan berre dei ti beste kvalifiserte seg til finalen laurdag 22. mai 2021. 

Songen var eit av to bidrag med same tittel i tevlinga; òg Austerrikes Vincent Bueno stilte med eit bidrag som heitte «Amen». Heller ikkje den låten kvalifiserte seg til finalen.

Kjelder
-------

1. ↑  «Slovenia has picked Ana Soklič for Eurovision 2020». eurovision.tv. 22. februar 2020. Henta 24. februar 2020.
2. ↑  Svendsen, Maiken (18. mars 2020). «Eurovision Song Contest avlyst» (på norsk bokmål). Henta 20. mars 2020.
3. ↑  «The search for the Slovenian song has begun!» (på engelsk). 13. juli 2020. Henta 28. februar 2021.
4. ↑  Lahav, Doron (27. februar 2021). «Slovenia: Ana Soklič will Perform "Amen" at Eurovision 2021» (på engelsk). Henta 28. februar 2021.
5. ↑  «First Semi-Final of Rotterdam 2021» (på engelsk). Henta 10. august 2021.
6. ↑  «Vincent Bueno - Austria - Rotterdam 2021» (på engelsk). Henta 28. februar 2021.
7. ↑  «Second Semi-Final of Rotterdam 2021» (på engelsk). Henta 10. august 2021.

* *Denne artikkelen bygger på «Amen (Ana Soklič-sang)» frå Wikipedia på bokmål, den 10. desember 2021.*
**IJsselmonde** er ei elveøy mellom bielvene Nieuwe Maas, Noord og Oude Maas i Rhinen-Maas-Schelde-deltaet i provinsen Zuid-Holland i Nederland. Byen Rotterdam dekkjer i dag det meste av den nordlege delen av øya og den tidlegare landsbyen med same namn låg tidlegare på øya. Øya var ein rik jordbruksregion men består i dag stort sett av forstader. Berre dei sentrale områda i sør har framleis eit jordbrukspreg.

Zwijndrechtse Waard
-------------------

Opphavleg var Zwijndrechtse Waard, der landsbyen Zwijndrecht ligg, var ein gong ei eiga elveøy og den vestlege greina av Waal rann mellom dei. Denne delen av Waal vart demd opp i begge endar og Waard vert i dag rekna som ein del av IJsselmonde.

Grenser
-------

IJsselmonde grensar til:

* fastlandet i nord på andre sida av Nieuwe Maas
* øya Putten i vest på andre sida av elva Oude Maas
* Hoeksche Waard i sør på andre sida av Oude Maas
* øya Dordrecht i søraust på andre sida av Oude Maas
* Alblasserwaard på fastlandet i aust på andre sida av elva Noord

Kommunar
--------

IJsselmonde består av kommunane: 

* Albrandswaard
* Barendrecht
* Hendrik-Ido-Ambacht
* Ridderkerk
* Rotterdam (den sørlege delen )
* Zwijndrecht

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «IJsselmonde (island)» frå Wikipedia på engelsk, den 12. februar 2008.*

Koordinatar: 51°52′N 4°31′E﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GND
* GeoNames

 |
*Sjølvportrett*, 1886
**William Adolphe Bouguereau** (30. november 1825–19. august 1905) var ein fransk akademisk målar og tradisjonalist. I hans realistiske sjangermåleri nytta han seg av mytologiske tema med moderne tolkingar av klassiske emne, med særleg vekt på kvinnekroppen.

  

Bouguereau var fødd i ein handelsfamilie i La Rochelle. I ungdomsåra fekk han gjennom ein onkel interesse for religion og gresk mytologi. Særleg vart Bouguereau fascinert av den greske mytologien, og fekk etterkvart overtalt faren om å la han verte kunstmålar. 

Booguereau laga måleri over ulike tema, frå storslåtte mytologiske komposisjonar til meir naturalistiske avbildingar av fattige kvinner og barn. Han laga minst 822 ferdige måleri. Målarstilen hans forandra seg svært lite gjennom livet.

Bouguereau fekk mykje merksemd og var ein populær målar, særleg i Frankrike og USA. Han mottok talrike prisar og fekk mykje heider, og selde bilete til høge prisar. Ettersom han var den vesentlegaste salong-målaren i sin generasjon, vart han håna av den impresjonistiske avantgarden.

* Italiensk kvinne, 1871*Italiensk kvinne*, 1871
* Homer og fylgjesveinen hans, 1874 *Homer og fylgjesveinen hans*, 1874
* Aurora, dagning*Aurora, dagning*
* Vår frue og englar*Vår frue og englar*

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «William Bouguereau» frå Wikipedia på bokmål, den 28. januar 2014.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC

 |
|  |
| --- |
| **Hestebønne** |
| HestebønneHestebønne |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Planteriket Plantae |
| **Underrekkje:** | Frøplantar Spermatophytes |
| **Orden:** | Erteblomordenen Fabales |
| **Familie:** | Erteblomfamilien Fabaceae |
| **Underfamilie:** | Faboideae |
| **Stamme:** | Fabeae |
| **Slekt:** | Vikkeslekta *Vicia* |
| **Art:** | **Hestebønne** *V. faba* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Vicia faba***L. 1753 |

**Hestebønne** (*Vicia faba*) er ein eittårig art i erteblomfamilien. Han blir også kalla åkerbønne, bønnevikke, bondebønne og velsk bønne. Frøa kan brukast til mat for menneske, men blir også brukt som fôrvekst og eventuelt som oljevekst.

Hestebønna blir 40–90 cm høg. Ho har ikkje klatretrådar. Blomane er kvite med to svarte flekkar. Belgane kan bli over 10 cm lange og har innvendig eit tjukt svampete vev som omgjev dei store flate frøa. 

Hestebønne er ein gammal kulturplante, og var vanleg dyrka allereie i oldtida. Frøa blei brukte til brød og graut. Planten blir i dag særleg dyrka i Egypt, Sør-Europa, Tyskland og England.

Kjelder
-------

* «hestebønne» (1. juni 2016) i *Store norske leksikon*, snl.no.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GND
* NKC
* Dyntaxa
* ITIS
* EOL
* NDL

 |
Slingsby kleiv opp på Store Skagadølstind den 21. juli 1876
**William Cecil Slingsby** (25. mai 1849–26. august 1928) var ein britisk fjellklatrar som spela ei viktig rolle for fjellklatringa i Noreg på 1800-talet, ofte kalla norsk tindesports far. Han er særleg kjend for å ha vore fyrstemann til topps på Store Skagastølstind.

Mellom 1872 og 1921 besøkte Slingsby Noreg 21 gongar, og gjennomførte fleire klatrebragdar. I den fyrste par tiåra stod han for ikring 50 fyrstebestigingar i norsk fjell. Sommaren 1876 kleiv han gjennom fem døgn til topps på fem «jomfruelege» tindar og horn i Jotunheimen, fleire av dei i fylgje med Emanuel Mohn og Knut Lykken. Slingsby-namnet er særleg knytt til Jotunheimen, med namn som Slingsbybreen og Slingsbytinen. Hans klatra også mykje i Sunnmørsalpane og i den nordnorske fjellheimen, samt i Alpane.

Slingsby gav i 1904 ut boka *Norway, the northern playground*, som i 1998 kom ut i norsk omsetjing, *Norge, den nordlige arena*, utvida med artiklar Slingsby fekk trykt i norske publikasjonar.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «William Cecil Slingsby» frå Wikipedia på bokmål, den 11. juli 2015.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* SUDOC

 |
**Hans William Bentinck, 1. jarl av Portland, baron Bentinck av Diepenheim og Schoonheten**, KG, PC (fødd 20. juli 1649 i Diepenheim i Overijssel, død 23. november 1709) var ein nederlandsk og engelsk adelsmann som tidleg var ein av favorittane til Vilhelm, prinsen av Oranien, statthaldar i Nederlanda og den framtidige kongen av England. Han var standhaftig, fornuftig, smålåten og uvanleg roleg. The friendship and cooperation stopped in 1699.

Han reiste fleire gonger til England på Vilhelm sine vegner, mellom anna for å bed om handa til Maria, dotter til James, hertugen av York og den framtidige kongen av England, for Vilhelm. Då Vilhelm vart konge av England, vart Bentinck overkammerherre og geheimråd. I april 1689 vart han Baron Cirencester, vicomte Woodstock og jarl av Portland. Han kommanderte eit kavaleri islaget ved Boyne i 1690, var til stades i slaget ved Landen, der han vart skadd, og i omleiringa av Namur i 1695.

Han var med på å få i stand freden i Ryswick i 1697. I 1698 var han ambassadør i Paris for seks månader.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «William Bentinck, 1st Earl of Portland» frå Wikipedia på engelsk, den 2. februar 2012.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* Tekst frå *Encyclopædia Britannica* si 11. utgåve, eit leksikon som i dag er offentleg eigedom.

1. ↑  Huset Bentinck[*daud lenkje*] - website Europaan Heraldry
2. ↑  Japikse, N. (1927) Correspondentie van Willem III ein Hans Willem Bentinck, Eersten graaf van Portland, Deel I, Het archief van Welbeck Abbey, s. XXI.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* BPN

 |
**Javier Pérez de Cuéllar de la Guerra** (19. januar 1920–4. mars 2020) var ein preuviansk diplomat som tente som femte generalsekretær for Dei sameinte nasjonane frå 1. januar 1982 til 31. desember 1991.

I 1995 lukkast han ikkje i å vinne det peruvianske presidentvalet (Alberto Fujimori vann). Han var president for ministerrådet og utanriksminister frå november 2000 til juli 2001 etter at Fujimori gjekk av grunna korrupsjonsanklager.

I september 2004 trekte han seg som peruviansk ambassadør til Frankrike. Han budde seinare i Ulu Tiram i Johor i Malaysia.

Diplomatisk karriere
--------------------

Pérez de Cuéllar byrja arbeide for det peruvianske utansriksdepartementet i 1940 og diplomattenesta i 1944. Han heldt postar i Peru sine ambassadar i Frankrike, Storbritannia, Bolivia og Brasil, og tente seinare som ambassadør til Sveits, Sovjetunionen, Polen, Venezuela og Frankrike.

Han var med i den peruvianske delegasjonen i generalforsamlinga til SN sin fyrste sesjon i 1946 og i sesjonane frå og med den 25. til den 30. I 1971 vart han utnemnd til leiar for den peruvianske delegasjonen til SN, og representerte Peru i Tryggingsrådet i 1973 og 1974. Han tente som president av Tryggingsrådet under Kyproskrisa i 1974, og heldt stillinga som permanent representant for Peru fram til 18. september 1975, då han vart utnemnd som generalsekretæren sin representant for Kypros. I desember 1977 vende han attende til den peruvianske utanrikstenesta.

27. februar 1979 vart han utnemnd til visegeneralsekretær for SN for særskilde politiske forhold. Frå april 1981 tente han òg som generalsekretæren sin representant for Afghanistan. Han vitja i den samanheng Pakistan og Afghanistan i april og august det året for å bidra i forhandlingane der.

Generalsekretærskapen
---------------------

1. januar 1981 etterfylgde Pérez de Cuéllar Kurt Waldheim som generalsekretær. Han vart attvald i oktober 1986. I løpet av sine to periodar leia han mellom anna forhandlingane mellom Storbritannia og Argentina etter Falklandskrigen, og fremja Contadoragruppen sitt arbeid for fred i Sentralamerika. Han spela ein viktig rolle i forhandlingane om Namibia sitt sjølvstende, konflikten mellom Marokko og Polisariofronten i Vest-Sahara og i konflikten på Kypros. Han trådde av som generalsekretær i desember 1991, etter å ha neitta å tene ein tredje periode.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
**TITAN Teaterskole** (Det Internajonale Teater Akademi Norge) var ein dramaskule som heldt til på Lilleborg i Oslo. Skulen vart starta i 2004 av Jim Hart. TITAN var den fyrste skulen som tilbaud teaterutdanning som kombinerte kunst og entreprenørskap, og ein av få skular i Noreg som tilbaud profesjonell skodespelarutdanning godkjent av staten. Han blei avvikla i 2014.

Studentane fekk opplæring i skodespelarkunst, leiing, skriving og produksjon. Skulen hadde eit internasjonalt fokus og undervisinga gjekk føre seg på engelsk og norsk.

Grunnleggjar og rektor på TITAN, Jim Hart, bygde utdanninga for å fylla det han såg på som eit hòl i både europeisk og amerikansk teatertrening. Ifylgje Hart har «utdanningane ved dei kunstfaglege utdanningsinstitusjonane med få unntak eit reint fokus på det kunstfaglege og lite eller inga undervising i kunnskapar om det å driva eit føretak. Konsekvensen vert at mange kunstnarar veit korleis dei skal laga kunst, men har vantar naudsynt kunnskap om korleis dei skal leva av kunsten. Dette fører til myter som ’den sveltande kunstnaren’ og ’skodespelarar er eigentleg servitørar’. Kunstnarar ynskjer å leva av kunsten sin og bør få opplæring i korleis.»

Alle lærarane ved TITAN Teaterskole var profesjonelle kunstnarar som var utøvande innan faget sitt.

TITAN Teaterskole var eit to års fulltidsstudium og var godkjent av NOKUT og Statens lånekasse for utdanning. Skulen bygde på filosofien bak The Hart Technique.
Ein *basse lisse* vevstol for mindre teppe.
Gobelin-veggteppe, ca. 1680, i Musée Nissim de Camondo i Paris.
**Gobeleng** (av fransk *gobelin*) er eit vove veggteppe eller møbelstoff med innvovne fargar og figurar. Det var opphavleg nemninga på vevnader frå ein fabrikk i kvarteret Les Gobelins i Paris. Dette kvarteret hadde namn etter fargarfamilien Gobelin, som åtte tomta til den første fabrikken som var skipa i 1662. Veveteknikken blei utvikla i Frankrike på midten av 1600-talet, og førte til ei omfattande industriell framstilling av tekstile kopiar etter kartongar av kjende store kunstnarar i samtida. I dag blir namnet brukt om alle bilettekstilar som brukar denne teknikken, uavhengig av opphavsstad.

Jean-Baptiste Colbert sette i gang produksjonen då han kjøpte lokala og tomta omkring i 1662 på vegner av kong Ludvig XIV. Mykje av den tidlege produksjonen dreidde seg om møbeltekstil. Byrjinga på den kunstnariske utviklinga stod hoffmålaren Charles Le Brun for. Frå 1667 blei fabrikkane utnemnde til kongeleg manufaktur. På grunn av pengeproblem blei fabrikken stengd i 1694, men gjenopna i liten skala 1697 for å levera til dei kongelege bygningane. Lønsemda var på den tida ikkje stor. Produksjonen blei nokså variabel, og det såg nesten ut til å koma ein full stopp tidleg på 1700-talet.

Ein snuoperasjon var løysinga. Ein av finanssekretærane til kongen, Louis Fagon, fekk oppdraget med å organisera prosjektet. Han hadde nettopp fått to av husa sine dekorerte av målaren Jean-Baptiste Oudry, og overtalte han til å ta på seg oppgåva. Oudry og partnaren hans Besnier sette i gang i 1734. Snuoperasjonen var svært vellukka og blei lønsam for alle partar. Oudry blei inspektør og kartongleverandør til alle dei franske fabrikkane. Det meste av arbeidskapasiteten hans i 1730-åra var bunden opp til dette.

Den franske revolusjonen sette ein stoppar for vidare drift, fram til slekta Bourbon sette henne i gang igjen kring 1830. Produksjonen blei då utvida til òg å omfatta golvteppe. Under kommunardopprøret blei bygningen delvis nedbrend. Produksjonen er i dag avgrensa til leveransar til offentlege bygg.

Kjelder
-------

1. ↑  Simonsen, Dag Finn (1999). *Godt språk i lærebøker : rettleiing i lærebokarbeid*. Norsk språkråd. s. 65. ISBN 82 990559 7 0.
2. ↑  Koppen, Maria Brekke (1978). *Innføring i billedvev*. Universitetsforlaget. s. 64-65. ISBN 82 00 25988 9.

* *Denne artikkelen bygger på «Gobeleng» frå Wikipedia på bokmål, den 5. desember 2021.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*
* Lacordaire, *Notice historique sur les Manufactures impériales de tapisseries des Gobelins et de tapis de la Savonnerie, précédée du catalogue des tapisseries qui y sont exposées* (Paris, 1853); Genspach, *Répertoire détaillé des tapisseries exécutées aux Gobelins*, 1662–1892 (Paris, 1893); Jules Guiffrey, *Histoire de la tapisserie en France* (Paris, 1878–1885). The last two authors were directors of the factory.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Gobeleng**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
Koordinatar: 72°0′S 62°30′W﻿

**Hess Mountains** er ei fjellkjede på kring 1500 moh inst i Hiltonfjorden ved Black Coast i Antarktis, vest for Dietz Bluff. Fjella grensar i nord til Grueningbreen, i vest til Runcornbreen og i sør til Beaumontbreen. Fjella vart først fotografert frå lufta av U.S. Antarctic Service, 1940, og vart kartlagde av US Geological Survey frå flyfoto tekne av U.S. Navy, 1966–69. Dei vart kartlagd av British Antarctic Survey, 1972–73. I samband med at fleire namn i området er kalla opp etter forskarar på kontinentaldrift, vart det namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names, 1978, etter den amerikanske Harry H. Hess, geologiprofessor ved Princeton University, 1948–69.

Kjelder
-------

1. ↑  «Hess Mountains». Geographic Names Information System, U.S. Geological Survey. Henta 19. november 2012.

 Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Hess Mountains» (innhald frå Geographic Names Information System).


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Radartopografi syner diameteren til krateret på 180 kilometer. Langs omkrinsen av krateret er det ein sirkel med slukhol.
**Chicxulubkrateret** er eit nedslagskrater, der den eine halvdelen ligg under jorda inne på Yucatánhalvøya i Mexico, medan den andre halvdelen ligg under Det karibiske havet utanfor halvøya. Sentrum av krateret ligg omtrent ved byen Chicxulub. Undersøkingar har vist at nedslaget fann stad i den siste delen av krittida for om lag 65 millionar år sidan.

Nedslaget og følgjene
---------------------

Meteoritten, ein asteroide eller ein komet, reknar ein med må å ha vore omtrent 10 km i diameter og nedslaget skapte enorme tsunamiar som flytta seg i alle retningar. Støv og andre partikler nådde høgt opp i atmosfæren, der dei blokkerte for sollyset. Det påfølgjande, kraftige temperaturfallet overalt på jorda tilsvarar den atomvinteren som ville vorte følgja av ein atomkrig.

Utsletting av dinosaurane
-------------------------

Tidspunktet stemmer godt overeins med teorien til fysikaren Luis Alvarez og sonen hans, geologen Walter Alvarez, som kan forklare utslettinga av dinosaurane. Dei påstår at det kraftige fallet i talet på artar (òg for andre artar enn dinosaurane) kan ha kome av nettopp ein meteoritt på denne storleiken. 

Hovudbeviset ligg i eit tynt, iridiumhaldig lag, som skil laget frå krittida frå laget frå paleogen overalt på jorda (K-T-grensa). Iridium er eit sjeldant metall på jorda, men er vanleg i meteorittar. Ein førestiller seg at hendingsforløpet i samband med nedslaget er heilt eller delvis skuld i at så mange artar gjekk tapt nettopp ved overgangen mellom krittida og tertiærtida. Teorien er i dag akseptert av dei fleste forskarar.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Chicxulubkrateret» frå Wikipedia på bokmål, den 7. mai 2010.*

Bakgrunnsstoff
--------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)

 |
|  |
| --- |
| ***Go Go Go (Down the Line)***  av Roy Orbison and the Teen Kingsfrå albumet *She Cried* |
|  |
| A-side | «Ooby Dooby» |
| **Utgjeve** | Mai 1956 |
| **Innspelt** | 27. mars 1956, Memphis, TN |
| **Sjanger** | Rock and Roll, rockabilly |
| **Lengd** | 2:11 |
| **Selskap** | Sun Records |
| Låtskrivar(ar) | Roy Orbison, Billy Pat Ellis |
| **Produsent** | Sam Phillips |
|
| Roy Orbison and the Teen Kings-kronologi |
| «Tryin' to Get to You» (1956) | *Go Go Go (Down the Line)* | «Rock House» (1956)
 
 |

«**Go Go Go (Down the Line)**» (ofte berre kalla «Down the Line») er ein song av Roy Orbison, gjeve ut i 1956. Dette var den første songen Orbison skreiv.

Bakgrunn
--------

Songen vart gjeven ut som ein singel på Sun Records i mai 1956, Sun 242, Matrix # U-193, som B-sida til «Ooby Dooby» med gruppa til Orbison the Teen Kings. Dette var den første utgjevinga til Orbison på Sun Records.

Songen vart òg gjeven ut under tittelen «Down the Line». Sam Phillips, eigaren og grunnleggaren av Sun Records, kjøpte songane til Orbison og sette seg sjølv opp som låtskrivar, for å få inntektene for songen, sjølv om et var Orbison som faktisk skreiv songen.

Andre versjonar
---------------

Songen er blitt spelt av fleire andre artistar som Mickey Gilley i 1964, The Hollies i 1965, Cliff Richard og The Drifters i 1959, og Billy Fury. Ricky Nelson spelte inn ein versjon av songen i 1958 for albumet *Ricky Nelson*. Ein versjon av Johnny Cash finst på *Unearthed*.

Jerry Lee Lewis gav ut songen som singel på Sun i februar 1958 i lag med «Breathless».

Orbison spelte songen på konserten *Roy Orbison and Friends, A Black and White Night* i 1988 med mange kjende gjestemusikarar, som Bruce Springsteen, Elvis Costello, James Burton og T Bone Burnett. Songen vart òg gjeven ut på konsertalbumet *A Black & White Night Live* i 1989.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Go Go Go (Down the Line)» frå Wikipedia på engelsk, den 1. mars 2015.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Austin City Limits - Roy Orbison 1982 performance
2. ↑  Sun Records Diskografi.
3. ↑  The Roy Orbison Sun collection.
4. ↑  Second Hand Songs: Down the Line.
5. ↑  The Jerry Lee Lewis Sun collection.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* MusicBrainz (release-group)

 |
| **Toljatti Тольятти** |
| --- |
| Horisonten til ToljattiHorisonten til Toljatti |
|  |
| Flagget til Toljatti | Byvåpenet til Toljatti |
| **Flagget til Toljatti** | **Byvåpenet til Toljatti** | 
 |
| Plassering |
| 

Toljatti is located in Russland

 |
| Styresmakter |
| Land |  Russland |
| Føderasjonssubjekt | Samara oblast |
| Grunnlagd | 1737 |
| Borgarmeister | Anatoli Pusjkov |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  315 km² |
| Innbyggjarar  - Totalt (2007)   - folketettleik | 705 300   2 239 /km² |
| Koordinatar | 53°29′″N 49°31′″E﻿Koordinatar: 53°29′″N 49°31′″E﻿ |
| Høgd over havet | 90 moh |
| Tidssone- Ved sommartid | SAMT (UTC+4)SAMST (UTC+5) |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 445xxx |
| Retningsnummer (tlf) | (+7)8482 |
| Bilnummer | 63, 163 |
| **Nettstad:** portal.tgl.ru/ |

**Toljatti** eller **Togliatti** (russisk Толья́тти) er ein by i Samara oblast i Russland. Han er det adminsitrative senteret i Stavropolskij rajon og har like over 700 000 innbyggjarar. Han er den største byen i Russland som ikkje er hovudstad i eit føderasjonssubjekt. 

Han vart grunnlagd i 1737 som ei festning kalla **Stavropol-na-Volge** (russisk Ста́врополь-на-Во́лге) av den russiske politikaren Vasilij Tatisjtsjov. Under bygginga av Volga vasskraftverk i 1950-åra vart byen lagt under vatn av Kujbysjovreservoaret ved Volga og byen vart flytta og heilt bygd opp att på ein ny stad. I 1964 fekk byen namnet Toljatti (etter Palmiro Togliatti, ein minister i det italienske kommunistpartiet.

Toljatti er eit stort industrisentrum. Mest kjend er bilfabrikken Lada, den største bilfabrikken i Russland. Byen har òg maskin-, kjemi- og næringsmiddelindustri, seks universitet og høgskular, fleire museum, eit filharmoniorkester, teater og kulturhus. Han er òg kjend som ein idrettsby.

Rådhuset (duma)

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Tolyatti» frå Wikipedia på engelsk, den 13. november 2008.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Toljatti**

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata
* Satellittbilete på Google Maps

| * v
* d
* e
Byar i Samara oblast |
| --- |
| Administrativt senter: Samara |
| Våpenet til Samara oblast | Kinel • Neftegorsk • Novokujbysjevsk • Oktjabrsk • Otradnyj • Pokhvistnevo • Syzran • Toljatti • Tsjapajevsk • Zjiguljovsk | Flagget til Samara oblast |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC
* GeoNames

 |
**Toivo Armas Hyytiäinen** (12. november 1925–21. oktober 1978) var ein finsk spydkastar. Han vart europameister i spydkast i 1950, og fekk bronsemedaljen i same øvinga under 1952-olympiaden på finsk heimebane i Helsingfors. Han var både fødd og døydde i Saarijärvi.

Aktiv
-----

Hyytiäinen slo gjennom internasjonalt med EM-gull i 1950 i Brussel. To år etter fekk han olympisk bronse under OL 1952 i Helsingfors med eit kast på 71,89. Denne medaljen vart den einaste friidrettsmedaljen til Finland. Cy Young frå USA vart olympisk meister med eit bestekast på 73,78 m.

Hyytiäinens personlege rekord var på 78,98 m og vart oppnådd våren 1954 i Helsingfors.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* EM 1950 i Brussel: Gullmedalje – 71,26, framom Per-Arne Berglund frå Sverige (70,06 m)
* OL 1952 i Helsingfors: Bronsemedalje – 71,89 m
* EM 1954 i Bern: Nr 9 – 68,24 m

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Toivo Hyytiäinen» frå Wikipedia på engelsk, den 21. august 2012.*

* *Denne artikkelen bygger på «Toivo Hyytiäinen» frå Wikipedia på finsk, den 21. august 2012.*
**Den eldste Noregshistoria**, eller *Historia Norvegiæ*, er eit tidleg kjeldeskrift til norsk soge. Handskriftet vart funne av Peter Andreas Munch medan han var i Skottland i 1840-åra, og vert ofte kalla "den skotske".

Skriftet har vore mykje drøfta av forskarar, og det var lenge usemje om alderen på det. Halvdan Koht valde å følgje dateringa til Gustav Storm, som meinte boka var skriven om lag 1170. Han meiner òg at sogemannen var norsk, av di teksta syner stor kjennskap til rekkefølgja på kongane og norske tilhøve elles. 

Boka er todelt: Første delen tek føre seg geografien og landet, med tilhøyrande skattland (Island medrekna), og etter dette følgjer ei utgreiing om kongane frå dei tidlege kongane av Ynglingeætta like ned til Olav den heilage.

Boka finst berre i brot. Det er tapt nokre avsnitt i midten av ho.

Teksta vart omsett av Halvdan Koht i 1921 og utgjeven i serien Norrøne Bokverk på Det norske samlaget. Koht har lagt ved ei rik mengd merknader, som legg meir lys over teksta.

Ei omsetjing til engelsk er publisert av Viking Society for Northern Research.

### Referansar

1. ↑  Den eldste Noregs-historia : med tilleg: meldingane frå Noreg hos Adam av Bremen ved Halvdan Koht, Oslo 1950
2. ↑  A HISTORY OF NORWAY omsett av Devra Kunin, University College London (2001)
Koordinatar: 59°37′13″N 7°48′23″E﻿
**Slaget om Vinjesvingen** fann stad i mai 1940 i Vinje kommune i Telemark. Det var ein av dei to siste stadene i Sør-Noreg at norske styrkar gjorde motstand under invasjonen i Noreg under andre verdskrigen, ved sida av Hegra festning i Trøndelag.

Strategien
----------

Under kommando av løytnant Thor O. Hannevig heldt dei norske stillinga mot overlegne tyske styrkar fram til 5. mai 1940. Hannevig hadde sikra seg forsyningar av våpen, utstyr og drivstoff frå militære lager på Heistadmoen kort tid føre dei tyske styrkane nådde Kongsberg. Utstyret vart frakta til Vinje og Vågsli i Telemark, der Hannevig etablerte ein militærstyrke som vart kjend under namnet Telemark infanteriregiment. Plana gjekk ut på å hindre tysk frammarsj vestover gjennom Telemark og Setesdal, og å støtte alliert innmarsj frå vest.

Norske våpen
------------

Det norske forsvaret var basert på Krag-Jørgensen-gevær ( bolt action rifles) og Madsen maskingevær Madsen light machine guns, Colt M/29 heavy machine guns, 81 mm mortars i tillegg til landminer og dynamitt for å sprengje bruer og vegar.

Slaget
------

Full mobilisering vart gjennomført i området, og på det meste talde styrken kring 300 mann, men talet varierte. Det var fleire trefningar mellom norske og tyske styrkar. Dei norske forsvararane sprengde bruer og øydela vegar for å forseinke den tyske framrykkinga. 

Hovudslaget fann stad frå 3. til 5. mai. Store tyske styrkar tok del i åtaket, og dei tyske tapa var vesentlege. Da dei norske styrkane fekk nyheita om at heile Sør-Noreg hadde kapitulert og dei allierte hadde gjeve opp etter slaget i Åndalsnes, tok Hannevig initiativ til forhandlingar om overgjeving. 

Slaget om Vinjesvingen hadde stor symbolsk tyding under okkupasjonen og gav styrke under ein deprimerande okkupasjon.

Referansar
----------

* *Lødrup, Hans P: "Vinjesvingen. Et lite blad av krigens historie i Norge", H. Aschehoug & Co. (W. Nygaard), Oslo 1945*
Lavalampe illustrerer hovudprinsippet for diapirisme.
Geologisk profil gjennom det nordvestlege Tyskebassenget (Ostfriesland-Nordheide). Saltdomar har skore gjennom yngre lag.
**Diapir** (fransk, frå gresk *diapeirein*, å skjere gjennom) er ein intrusjon som er danna som følgje av tettleik og trykkskilnader, til dømes eit saltlag som flyt opp gjennom tyngre bergmassar og trengjer dei til side. Uttrykket vart innført av den rumenske geologen Ludovic Mrazek, som var den første til å forstå prinsippet ved saltintrusjon og plastisitet. Uttrykket «diapir» kan nyttast om vulkanske strukturar, men er oftare nytta om ikkje-vulkanske, slik som saltdomar og leirdiapirar. Det går føre seg diapirisme på månen Enceladus.

Diapirar intruderer oftast vertikalt oppover langs svake soner gjennom tettare overliggjande bergartar. Tettleiksskilnadene opptrer som ei kraft for oppstigning. Prosessen vert kalla *diapirisme*.

Diapirar er viktige i oljegeologien. Det finst ofte små petroleumsførekomstar i de oppbøygde laga langs flankene av diapiren, og større felt kan finnast i oppbulingar av laga over dei. I Ekofiskområdet er dei fleste førekomstane knytte til saltdiapirar. Dei fleste diapirane er saltdiapirar, men det finst også andre, f.eks. granittdiapirar.

Sjå òg
------

* Geysir
* Granitt
* Granittdom
* Hydrotermal ventil
* Gjørmevulkan
* Salttektonikk
* Saltdom

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Diapir» frå Wikipedia på engelsk, den 25. september 2010.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Cassini Imaging Central Laboratory for Operations, Enceladus Rev 80 Flyby: Aug 11 '08 Arkivert 2016-03-03 ved Wayback Machine.. Henta 15. augusut 2008.
Den lokale gruppa av galaksar. Mjølkevegen og Andromeda er dei klårt mest massive galaksane. (*Klikk for å forstørre)*
**Den lokale gruppa** er ein liten galaksehop med meir enn 54 galaksar, som Mjølkevegen høyrer til. Dei fleste av galaksane er dverggalaksar. Tyngdepunktet i hopen ligg ein stad mellom Mjølkevegen og Andromedagalaksen. Den lokale gruppa dekkjer ein diameter på 10 millionar lysår og er fordelt binært (som ein manual). Galaksane i hopen er bundne saman av gravitasjon, slik at dei i motsetning til andre, meir fjerne galaksar, ikkje er på veg vekk ifrå kvarandre. 
Sjølve gruppa er ein del av den større Jomfru-superhopen.

Dei to mest massive medlemmane i gruppa er Mjølkevegen og Andromedagalaksen. Desse to spiralgalaksane har kvar sine system av satellittgalaksar. Triangelgalaksen, er den tredje største og einaste ustripete spiralgalaksen i den lokale gruppa. Det er usikkert om denne følgjer Andromedagalaksen eller ikkje. Dei magellanske skyene ligg òg i gruppa.

### Kart

Den lokale gruppa (klikkbart kart)

Sjå òg
------

* Galaksehop

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Local Group» frå Wikipedia på engelsk, den 23. mai 2016.*
* *Denne artikkelen baserer seg på artikkelen «Local Group» s.232 i* Phillip's Astronomy Encyclopedia *utgjeven i 2002.*

1. ↑  Karachentsev, I. D.; Kashibadze, O. G. (2006). «Masses of the local group and of the M81 group estimated from distortions in the local velocity field». *Astrophysics* **49** (1): 3–18. Bibcode:2006Ap.....49....3K. doi:10.1007/s10511-006-0002-6.  CS1 maint: Multiple names: authors list (link)
2. ↑  R. B. Tully (1982). «The Local Supercluster». *Astrophysical Journal* **257**: 389–422. Bibcode:1982ApJ...257..389T. doi:10.1086/159999.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Den lokale gruppa**

* The Local Group of Galaxies, SEDS Messier

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC

 |
|  |
| --- |
| **Kondorpapegøye** |
| KondorpapegøyeKondorpapegøye |
|
| **Utbreiing og status** |
| **Status i verda:** NT Nær trugaUtbreiinga av Kondorpapegøye Utbreiinga av Kondorpapegøye |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Fuglar Aves |
| **Orden:** | Papegøyefuglar Psittaciformes |
| **Familie:** | Papegøyefamilien Psittacidae |
| **Slekt:** | *Pyrilia* |
| **Art:** | **Kondorpapegøye** *P. aurantiocephala* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Pyrilia aurantiocephala*** |

**Kondorpapegøye** (*Pyrilia aurantiocephala*) er ein art i papegøyefamilien Psittacidae. Han er endemisk for austsentrale Amazonas i Brasil. Dei naturlege habitata er tropiske fuktige låglandsskogar. 
Denne papegøyen vart opphavleg trudd å vere ein juvenil av gribbpapegøye grunna den oransje farga på det skalla hovudet, i motsetnad svart hovud på vaksne gribbpapegøyar. Men då det vart oppdaga at dei skalla individa var kjønnsmodne, vart fuglen skildra som ein ny art. I røyndomen er ungfuglar av begge artar fjørkledde, med grønaktig hovud heilt ulikt vaksne fuglar.

Kondorpapegøyen er ein liten til middels, samla sett grøn papegøye med eit skalla, bruntorange hovud. Som fleire andre medlemmar av slekta *Pyrilia*, har den raude undervengen dekkfjører som knapt er synlege når dei sit, men svært iaugefallande i flukt.

Han blir rekna som nær truga av BirdLife International, og dermed av IUCN på grunn av den utbreidde avskoginga av Amazonas.
Tidlegare var kondorpapegøyen plassert i slekta *Pionopsitta*, som no er monotypisk.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Bald Parrot» frå Wikipedia på engelsk, den 25. november 2012.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene: Bald Parrot (Pionopsitta aurantiocephala) arthurgrosset.com. Lest 25. november 2012*

### Referansar

1. 1 2  Ellis, Richard (2004). *No Turning Back: The Life and Death of Animal Species*. New York: Harper Perennial. s. 171. ISBN 0-06-055804-0.
2. ↑  BirdLife International (2012) Species factsheet: *Pyrilia aurantiocephala Arkivert 2013-12-25 ved Wayback Machine.*. Henta frå  den 25. november 2012

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Kondorpapegøye**

* NRK Vitenskap og teknologi: Skalla papegøye og 4 meter lang anakonda blant nyoppdaga artar i Amazonas Lest 25. november 2012

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* ITIS

 |
Den muslimske verda, der land med stor del muslimar er markerte med mørkegrønt.
**Den muslimske verda** viser som regel til dei delane av verda der muslimar er i fleirtal. Det kan også visa til ein tenkt fellesskap av alle muslimar, kjend som *umma*.

Soge
----

Tidleg utbreiing av islam: 
██ Muslimske område 622-632 ██ 632-661 ██ 661-750
Islam oppstod i Arabia på 600-talet, rundt byane Mekka og Medina i noverande Saudi-Arabia. Religionen spreidde seg raskt gjennom misjonering og erobring. Kalifat som Rashidun og omayyadane og seinare rike som dei mongolske, Mogul- og det ottomanske spreidde religionen raskt over store areal. Reisande muslimar, særleg sufiar, spreidde islam i Sør-Asia. Elles spreidde religionen seg gjerne langs handelsvegar, både i Sør/Søraust-Asia og Afrika sør for Sahara.

Ulike delar av den muslimske verda har likskapar, som Koranen, noko religiøs organisering og kultur påverka av muslimske, ofte også arabiske tradisjonar. Det finst også ei rekkje ulikskapar. Ho er skarpt delt mellom sunni- og sjia-muslimar, som igjen har underinndelingar. Innan sunni-islam finst til dømes dei fire ortodokse lovskulene hanafi, shafi, maliki og hanbali. Fleire av dei muslimske landa har sjariainspirert lovverk, men har ulike tolkingar av dei muslimske lovtradisjonane.

Land og område
--------------

Islam er sterkt til stades og offisielt anerkjend i dei følgjande landa og områda:

* Landa på Den arabiske halvøya: Saudi-Arabia, Hemen, Oman, Dei sameinte arabiske emirata, Kuwait
* Andre land i Vest-Asia: Irak, Iran, Libanon, Syria, Jordan
* Afrikas Horn: Somalia, Somaliland (*de facto*-stat), Eritrea, Etiopia, Djibouti og Sudan
* Nord-Afrika: Marokko, Algerie, Tunisia, Libya, Egypt
* Vest-Afrika: Mali, Senegal, Gambia, Guinea, Guinea-Bissau, Burkina Faso, Sierra Leone, Niger og Nigeria
* Land i Sentral-Asia: Afghanistan, Aserbajdsjan, Kasakhstan, Kirgisistan, Tadsjikistan, Turkmenistan, Usbekistan
* Aust-Asia: Delar av Kina (Xinjiang, Ningxia og Qinghai)
* Land i Sør-Asia og Indiahavet: Pakistan, Bangladesh, Komorane, Maldivane. India har også ein stor muslimsk minoritet.
* Land i Søraust-Asia: Indonesia, Brunei og Malaysia
* Sør-Europa: Albania, Bosnia og Herzegovina, Kosovo, Nord-Kypros og Tyrkia
* Aust-Europa: Delar av Russland (Nord-Kaukasus med Karatsjajevo-Tsjerkessia, Kabardino-Balkaria, Tatarstan, Basjkiria, Ingusjetia, Tsjetsjenia og Dagestan og Idel-Ural) og Ukraina (særleg Krimhalvøya)

Organisasjonar
--------------

På 1960- og 1970-talet blei det grunnlagd fleire internasjonale organisasjonar for islam, som Det islamske verdsforbundet (arab. *Rabitat al-alam al-islami*) og Organization of the Islamic Conference (OIC).

Motsetningar
------------

Den muslimske verda kom i konflikt med den (europeisk) kristne gjennom krosstoga på 1000–1200-talet. I moderne tid set ein ofte opp eit motsettingstilhøve mellom «den muslimske» og «den vestlege verda».

Kjelder
-------

* Kari Vogt, «islam» i *Store norske leksikon*
* *Delar av denne artikkelen bygger på «Muslim World» frå Wikipedia på engelsk, den 17. juni 2010.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* LCCN
* BBC Things

 |
Baturu Zhanyinbao, ei av Qianlong-keisaren sine livvakter (1760).
**Mandsjuar** er eit tungusisk folk i Mandsjuria i det nordaustlege Kina, ein av Kinas 55 erkjende minoritetar. Dei tel om lag 10 millionar menneske (2000). Deira tradisjonelle språk er mandsjuisk, men i dag nyttar berre nokre titalt dette språket. Mandsjuane overvann Ming-dynastiet på 1600-talet, tok makta over Kina og innleia Qing-dynastiet i 1644. Dynastiet bestod til revolusjonen i 1911 styrta keisardømmmet. 

Mandsjuane var mellom dei opphavlege innbyggarane i Mandsjuria og høyrer til den mandsju-tungusiske greina av den altaiske folke- og språkstamma. Mandsjuspråket var under Qing-dynastiet det offisielle språket for hoffet og den høgre administrasjonens i det keisarlege Kina. Alle embetsmenn måtte kunne mandsjuspråket, men dette gjekk likevel gradvis ut av bruk til fordel for mandarin. Mandsjuane såg på det tungusiske jursjenfolket som sine eldste forfedrar. Etter kinesiske kjelder budde jusjentidleg på 900-talet mellom elvane Amur i nord og Sungari i vest, og var då underordna khitanarane, eit folk som truleg òg var av tungusisk opphav.

I 1114 vann jursjenfolket sjølvstende og erobra under hovdingen Aguda og hans dynasti, «Jin» (*gull*), og deretter heile det store khitanriket (heile austre Sentralasia og ein del av Nord-Kina) samt andre delar av Kina, med sjølve hovudstaden Nanjing. Etter Djengis Khan erobra Kina i 1215, vende ettermennene hans seg mot jursjenfolket. Jin-dynastiet vart styrta i 1234, og jursjenstammene vart trengt nordover til Liaodong, sør i det seinare Mandsjuria.

Tidleg på 1600-talet kom det opp ein hovding, Nurhaci, mandsjuarane sin nasjonalhelt. Han samla om seg fleire andre nærslekta stammer under det felles navnet *mandsju* og gjorde seg i 1616 uavhengig av Ming-dynastiet i Kina. Etterfølgjarane hans tok Beijing i 1644 og gjorde sjuårige Shunzi til keisar. Kort tid etter var heile det kinesiske riket erobra av mandsjuane sitt dynasti Qing, som bestod til 1911.

Størstedelen av mandsjuane var for det meste eit bufast, jordbruks- og handverksorientert folk. Dei gjekk over til buddhismen. Berre nokre få nordlege stammer, solonar, daurar og andre, heldt fast ved si gamle sjamanisme og sitt nomadiske levesett. Militært sett var mandsjuane inndelt i åtte banner.

Etter revolusjonen i 1911 mista mandsjuane si særstilling som privilegert gruppe og vart utsett for eit hardt assimilasjonstrykk.

Bakgrunnsstoff
--------------

Kjelder
-------

* Elliott, Mark C. *The Manchu Way: The Eight Banners and Ethnic Identity in Late Imperial China.* Stanford, CA: Stanford University Press, 2001.
* Rhoads, Edward J. M. *Manchus & Han: Ethnic Relations and Political Power in Late Qing and Early Republican China, 1861-1928.* Seattle, WA: University of Washington Press, 2000.

---

* *Denne artikkelen bygger på «Mandsjuar» frå Wikipedia på bokmål, den 25. mars 2011.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC

 |
**Romerike** (norrønt Raumaríki, «raumaranes rike», av *raumr*: «larm, dunder») er eit område på Austlandet i Viken fylke som omfattar elleve kommunar i området til tidlegare Akershus fylke: Hurdal, Eidsvoll, Nannestad, Nittedal, Gjerdrum, Ullensaker, Nes, Lillestrøm, Lørenskog, Rælingen, Enebakk og Aurskog-Høland.
Dette er eit rikt jordbruksområde. Glomma og Vorma møtest på Romerike og det er store leiravsetingar frå desse og andre elvar.

Øvre Romerike
-------------

*Øvre Romerike* er den nordlegaste halvparten av distriktet Romerike. Han femner seks kommunar :

* Eidsvoll
* Gjerdrum
* Hurdal
* Nannestad
* Nes
* Ullensaker

Utsikta sørover frå toppen av branntårnet på MistbergetFoto: Tommy Gildseth

Nedre Romerike
--------------

*Nedre Romerike* er den sørlegaste halvparten av distriktet Romerike. Han femner sju kommunar :

* Aurskog-Høland
* Enebakk
* Fet
* Lørenskog
* Nittedal
* Rælingen
* Sørum
* Skedsmo

Kjelder
-------

1. 1 2 3  «Akershus fylkeskommune - Kommuner». Henta 1. januar 2010.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Romerike Blad
* TVRomerike
* Visit Romerike
* Øvre Romerike Utvikling
* Samarbeidsrådet for Nedre Romerike Arkivert 2010-01-11 ved Wayback Machine.
| Brest |
| --- |
| Horisonten til Brest i FrankrikeHorisonten til Brest i Frankrike |
| 

|  |
| --- |
| Byvåpenet til Brest i Frankrike |
| **Byvåpenet til Brest i Frankrike** |

 |
| Styresmakter |
| Land  Region  Departement | Frankrike  Bretagne Finistère |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  49,51 km² |
| Innbyggjarar  - By (1999)   - folketettleik - Storbyområde | 149 634   3 022/km² 303 484 |
| Koordinatar | 48°23′27″N 4°29′8″E﻿Koordinatar: 48°23′27″N 4°29′8″E﻿ |
| Høgd over havet | 34 m |
| Tidssone | CET (UTC+1) |
| Diverse anna |
| Postnummer | 29019/29200 |
| **Heimeside:** Offisiell side med webkamera |
| Plassering |
|  |

**Brest** er ein by i regionen Bretagne nordvest i Frankrike, og *prefecture* (hovudstad) i departementet Finistère. Byen ligg heilt vest i Bretagne, og er ein viktig hamneby og marinebase. Brest har eit folketal på nesten 150 000 innbyggjarar, medan storbyområdet etter ei folketeljing i 1999 hadde 303 484 innbyggjarar.

Historie
--------

Det vart bygd festningsverk rundt militærhamna av Vauban (1633–1707). Under den andre verdskrigen hadde tyskarane ein stor ubåtbase i Brest. Byen vart totaltøydelagd under Slaget ved Brest, berre tre bygningar stod igjen, og byen har sidan vorte bygd opp att. Etter krigen var over måtte den vesttyske regjeringa betale fleire milliardar dollar som kompensasjon til dei heimlause og naudlidande innbyggjarane i byen. Den nybygde byen består stort sett av grå granitt- eller betongbygningar.

Geografi
--------

Brest ligg midt i eit dramatisk landskap nær inngangen til Rade de Brest heilt vest i Bretagne.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Brest**

* Luftfoto av heile byen
* Interaktivt kart over Brest Arkivert 2006-06-23 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Den nasjonale filmprisen**, engelsk **National Film Awards**, er ein statleg filmpris gjeven ut i India. Han blei skipa i 1954, og har sidan 1973 blitt administrert av det statlege Directorate of Film Festivals, saman med International Film Festival of India og Indian Panorama.

Prisvinnarane blir valde ut av eit panel sett saman av styresmaktene. Prisutdelinga blir halden i den indiske hovudstaden New Delhi, der presidenten av India deler ut prisane. Deretter opner den nasjonale filmfestivalen, der vinnarfilmen blir vist.

Kjelder
-------

1. ↑  Official site Directorate of Film Festivals
2. ↑  Film Festival Arkivert 17. juni 2008 ved Wayback Machine.

* *Denne artikkelen bygger på «National Film Awards» frå Wikipedia på engelsk, den 7. november 2019.*

* Matthew, K.M. (2006), *Manorama Yearbook 2006*, Malayala Manorama, India, ISBN 81-89004-07-7

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Den nasjonale filmprisen i India**

* Directorate of Film Festivals
* National Film Awards at IMDb
Hendingar i kenozoikumsjå • diskuter • endre-65 —–-60 —–-55 —–-50 —–-45 —–-40 —–-35 —–-30 —–-25 —–-20 —–-15 —–-10 —–-5 —–0 —NeogenMiocen   **Krit**PaleocenEocenOligocenPliocenPleistocen  ←PETM←Første isbrear på Antarktis←K-T-utryddinga←Den messiniske saliniteskrisa←Holocen starta for 11 500 år sidan.**P  
a  
l  
e  
o  
g  
e  
n****N  
e  
o  
g  
e  
n** Kenozoikum  
 Mesozoikum  
Ein tilnærma tidsskala for hendingar i kenozoikum.  
Skala: Millionar år sidan

**Den messiniske saliniteskrisa** var ein periode der Middelhavet fordampa og vart heilt eller delvis tørrlagd. Dette skjedde i messinium i perioden miocen for 5,96 millionar år sidan.

Middelhavet vart skild frå Atlanterhavet i perioden mellom 5,59 og 5,33 millionar år sidan, og dette førte til at vassnivået i Middelhavet fall kraftig. I starten førte hendinga til ekstrem erosjon og det vart danna fleire enorme kløfter (enkelte like store som Grand Canyon) rundt Middelhavet. I seinare tid (5,50-5,33 millionar år sidan) var det sykliske evaporittavsettingar i det store bassenget.

På grunn av måten berglaga ser ut og på grunn av det massive evaporittlaget, som ein ikkje meiner kan ha vorte avsett på ein gong, trur ein at vassnivået svinga opp og ned og at Middelhavet kan ha vorte tørka ut og vorte fylt opp att fleire gonger.. Oppfyllinga har truleg anten skjedd ved at opningar har slept havvatn inn i bassenget igjen, eller det har vorte fylt opp av elvar. Den siste oppfyllinga skjedde i grensa mellom miocen og pliocen då Gibraltarsundet opna seg permanent.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Messinian salinity crisis» frå Wikipedia på engelsk, den 28. august 2008.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Zachos, J.C.; Kump, L.R. (2005). «Carbon cycle feedbacks og the initiation of Antarctic glaciation in the earliest Oligocen». *Global og Planetary Change* **47** (1): 51-66.
2. 1 2  Krijgsman, W.; Garcés, M.; Langereis, C.G.; Daams, R.; Van Dam, J.; Van Der Meulen, A.J.; Agustí, J.; Cabrera, L. (1996). «A new chronology for the middle to late Miocen continental record in Spain». *Earth og Planetary Science Letters* **142** (3-4): 367-380. Henta 25. august 2008.
3. ↑  *Mediterranean på geo.arizona.edu*, arkivert frå originalen 23. mai 2010, henta 28. august 2008