recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Jens Isak de Lange Kobro** (20. august 1882–14. mai 1967) var ein norsk jurist, offiser og politikar for partiet Venstre. Han var forsvarsminister i Mowinckel III-regjeringa.

Kobro var son til ein prest. Han tok studenteksamen ved Hauges Minde i Kristiania i 1900 og vart vernepliktig offiser i 1901. Sidan studerte han jus og vart cand.jur. i 1906. Frå 1907 til-09 var han assistent hos Politimeisteren i Senja og Steigen, stasjonert i Harstad. 1909-12 var han eidsvoren fullmektig hos Sorenskrivaren i Hammerfest, der han ei tid var fungerande politimeister. Premierløytnant i 1914 og bysekretær i Haugesund 1915-17. Perioden 1917-23 var Kobro politimeister i Vardø og 1923-47 sorenskrivar i Malangen. Han avslutta arbeidslivet som sorenskrivar i Lillesand 1947-52.

Kobro var bystyremedlem i Vardø 1923-25 og i Tromsø 1929-37, ordførar i Tromsø 1929-32 og ein kort periode etter frigjeringa i 1945. I Vardø var han 1920-23 styreformann i den lokale sparebanken og i Tromsø formann 1931-38 i representantskapet til Tromsø Forretningsbank. 

Valperiodane 1931-33 og 1934-36 var Kobro stortingsrepresentant frå byane i Nord-Noreg, men frå våren 1933 og i to år framover hadde han plass i statsrådet under statsminister Johan Ludwig Mowinckel.

Gravlagd i Lillesand.

Kjelder
-------

* Biografisk informasjon om Jens Kobro NSD Norsk senter for forskningsdatas politikararkiv

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* PolSys

 |
Eit **koralpreludium** er i musikk ein kort liturgisk komposisjon for orgel med ein koralmelodi som grunnlag. Det var ein dominerande stil i tysk barokkmusikk og nådde eit høgdepunkt med verka til J.S. Bach, som skreiv 46 (samt ein uferdig) i hans Orgelbüchlein.

Funksjon
--------

Den liturgiske funksjonen til eit koralpreludium i barokken er omdiskutert. Ein mogelegheit er at dei vart nytta til å introdusere salmen som skulle til å syngjast, vanlegvis i ei protestantisk og opphavleg i ei luthersk kyrkje.

Stil
----

Sjølv om verka vanlegvis var polyfone, var melodien enkel å få med seg. Det var stundom ei obbligato-linje over eller under melodien. Som ein sjølvstendig sjanger starta koralpreludia med verka til Dieterich Buxtehude, og 48 av desse finst i dag i New Grove II. Fleire døme finst òg frå 1800- og 1900-talet, mellom anna av Johannes Brahms og Max Reger.

Form
----

Dei fleste koralpreludia har eit tema og ein variasjon med ein «lang A» der stemmene går attende, vender om og imiterer medan dei følgjer den opphavlege generalbassen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Chorale prelude» frå Wikipedia på engelsk, den 25. april 2010.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  *Grout, Donald J. & Claude V. Palisca,* A History of the Western Music *7th edition, Norton, London, 2006. ISBN 9780393975277*
*Den illustrerte Sutra for årsak og verknad*. 700-talet, Japan
**Kausalitet** er eit omgrep som viser til *årsakslova* som seier at alt som skjer har ei årsak, og ingenting kan skje utan grunn.

Sjølv om denne uformelle tydinga er tilstrekkeleg til kvardagsbruk har den filosofiske analysen av kasualitet vist seg å vere vanskeleg. Filosofar har prøvd å forstå kausalitet og korleis ein best kan skildre omgrepet i tusenvis av år. I vestleg filosofi strekkjer diskusjonen seg minst tilbake til Aristoteles og temaet er framleis eit viktig emne i dagens filosofiartiklar. Sjølv om årsak og verknad vanlegvis er knytt til hendingar, er andre kandidatar prosessar, eigenskapar, variablar, faktum og sakstilstandar. Kva for nokre av desse som utgjer den riktige årsakssamanehengen og korleis ein best kan karakterisere eigenskapane til forholdet mellom dei, har ein enno ikkje funne eit universelt svar på og temaet vert framleis diskutert. 

Den greske filosofen Levkippos formulerte det slik om lag 400 f.Kr.: «Ingenting skjer utan ein grunn, men alt skjer av nødvendigheit og som følgje av ei årsak.»

Døme
----

Felles for alle kausale relasjonar (årsak/verknad-forhold) er at:

* Hendinga A (*årsaka*) fører til hendinga B (*verknaden*).
* Hendinga A kjem før hendinga B i tid (*kronologisk asymmetri*).
* Etter hendinga A skjer alltid hendinga B (*konsekvens*).

Døme på ein kasual relasjon: 

* Varme (A) får vatnet til å koke (B) (*årsak* > *verknad*).
* Oppvarminga (A) skjer før kokinga (B) (*kronologisk asymmetri*).
* Tilstrekkeleg oppvarma vatn (A) vil alltid få vatn til å koke (B) (*konsekvens*).

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Kausalitet» frå Wikipedia på bokmål, og «Causality» frå Wikipedia på engelsk den 21. oktober 2008.*

### Fotnotar

1. ↑  «Årsaksloven» i *Caplex*.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* NDL

 |
**Anders Aschim** (fødd 8. august 1958 i Tromsø) er ein norsk teolog, bibelomsetjar og sakprosaforfattar. 

Aschim voks opp i Tromsø og på Hamar. Han har teologisk embetseksamen med mellomfag i hebraisk og musikk, og vart doktor philos. i 2010. Han verka som prest i mellom anna Ringebu og Enebakk. I tillegg har Aschim hatt forskings- og undervisingsstillingar ved Menighetsfakultetet. Han var med i prosjektet Bibel 2010 drive av Det Norske Bibelselskap, som utarbeidde ein fullstendig revisjon av bibelomsetjingane til både bokmål og nynorsk.

Fagleg har Aschim særleg teke for seg Daudehavsrullane og livet til salmeforfattaren Elias Blix, som han gav ut ein fyldig biografi om i 2008. Dette arbeidet var også grunnlaget for doktoravhandlinga han la fram hausten 2010: «Ein betre vår ein gong : Elias Blix / Uavslutta vitskapleg etterskrift.»

Aschim har publisert ei rekkje artiklar om emne knytt til omsetjing av Bibelen, Daudehavsrullane og tidleg målrørsle. I tillegg til tradisjonelle media har Aschim og nytta nyare former, som bloggar.

Verkliste
---------

* *Hemmeligheten i hulen – en fortelling om Dødehavsrullene* (1999)
* *Ein betre vår ein gong. Elias Blix* (2008).

Kjelder
-------

* «Anders Aschim» i Allkunne, innhenta 18. desember 2009.
* «Anders Aschim», forfattaromtale hjå Det Norske Samlaget, innhenta 18. desember 2009.

### Referansar

1. ↑  UiT (PDF)[*daud lenkje*]
2. ↑  UiT
3. ↑  Bibsys[*daud lenkje*]

Bakgrunnsstoff
--------------

* Blixblog. Blogg om Elias Blix skriven av Anders Aschim
* qumran.no Arkivert 2011-06-02 ved Wayback Machine.. Nettstad om Daudehavsrullane driven av Anders Aschim

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* CRIStin

 |
*For fjellkjeda, sjå Kaukasus.* 
Satellittbilete av Kaukasus
**Kaukasia** eller **Kaukasus** er eit område i Eurasia mellom Svartehavet, Kaspihavet, Iran og Russland. Det persiske namnet for regionen er *Qafqâz*. Kaukasia inkluderer fjellkjeda Kaukasus og dei omliggande låglanda. 

Kaukasusfjella vert ofte rekna som grensa mellom Asia og Europa, men det er forskjellige syn på kor den nøyaktige grensa går, og derfor kva område i Kaukasia som høyrer til kor. Den nordlege delen av Kaukasia vert kalla Nord-Kaukasus og den sørlege delen Transkaukasus. Den høgaste toppen i Kaukasus er Elbrus (5 642 m), som ofte vert rekna som det høgaste fjellet i Europa. Dette er derimot avhengig av kor ein set grensa mellom Europa og Asia. 

Kaukasia er eit av dei mest språkleg og kulturelt varierte områda i verda. Statane som utgjer Kaukasia i dag er nordaustlege område av Tyrkia, Georgia, Armenia, Aserbajdsjan, i tillegg til delar av Russland og Iran. Dei russiske delane inkluderer Krasnodar kraj, Stavropol kraj, og dei autonome republikkane Adygeja, Kalmykia, Karatsjajevo-Tsjerkessia, Kabardino-Balkaria, Nord-Ossetia-Alania, Ingusjetia, Tsjetsjenia, og Dagestan. Tre territorium i regionen har kravd sjølvstende, men er ikkje anerkjende som nasjonar av det internasjonale samfunnet: Abkhasia, Nagorno-Karabakh og Sør-Ossetia.

Kaukasia er eit viktig økologisk område, og her finn ein mellom anna leopard, brunbjørn, ulv, europeisk bison, maralhjort og kongeørn. Det naturlege landskapet i Kaukasia er ein blandingsskog med omfattande steinete flater over tregrensa. 

Det bibelske fjellet Ararat, der ein seier at Noahs ark møtte land, vert rekna som landemerket til det eldgamle armenske riket. Fjelltoppen er dekt med snø i vinterhalvåret. I gresk mytologi var Kaukasus eller Kaukasos ein av ein av pilarane som heldt verda oppe. Prometheus skal ha vore lenkja fast her av Zevs. Den romerske poeten Ovid plasserte Kaukasus i Skythia, og framstilte det som eit kaldt og steinete fjell.

Kjelder
-------

* *Caucasus: A Journey to the Land Between Christianity and Islam* av Nicholas Griffin
* *Small Nations and Great Powers: A Study of Ethnopolitical Conflict in the Caucasus* av Svante E. Cornell
* *The Caucasus* av Ivan Golovin

* *Denne artikkelen er basert på ei omsetjing av artikkelen Caucasus frå Engelsk Wikipedia .*

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GeoNames
* NDL

 |
**Jens Pedersson Lunde** (24.januar 1884–13. november 1974) var ein norsk landbruksmann frå Aurland i Sogn. Han var stortingsrepresentant for Bondepartiet 1939-40 og 1945-53.

### Liv og gjerning

Lunde gjekk skulevinterane 1901/02 Sogndal Folkehøgskule og 1902/03 ein jordbruksskule på Rikheim i Lærdal. Etter eksamen ved Noregs Landbrukshøgskule 1907, fekk han stipend og studerte saueavl i Skottland same året. Åra 1909-12 underviste han på Stend jordbruksskule, deretter var han 1912-17 fylkesagronom i Sunnfjord. Med ytterlegare studieturar til Danmark, Sverige og Tyskland i 1920 og 1931, gav han ut ei lærabok i saueavl.

I 1917 overtok Lunde farsgarden i Aurland og starta ein privat landbruksskule, seinare kjend som Sogn jord- og hagebruksskule. Denne skulen styrte han til 1923. Frå 1923 til -49 var han landbrukssekretær i Sogn og Fjordane, sidan var han landbrukssjef i fylket til 1954.

Lunde var medlem av heradsstyret i Aurland frå 1919 til 1941. Han var ordførar i heradet 1926–28 og 1936–41.

Lunde møtte på Stortinget i 1939-40 som vararepresentant frå Sogn og Fjordane og Bondepartiet. Frå hausten 1945 hadde han fast plass på Stortinget frå same valkrinsen og partiet, og vart hausten 1949 attvald for fireårsperioden 1950-53. Han var både sekretær og nestformann i Landbrukskomiteen.

Kjelder
-------

* *Norsk Allkunnebok*. VIII. bandet. 1957

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
**Tor Guttu** (fødd 30. november 1937) er ein norsk språkvitar og riksmålsmann. Han er emeritert fyrsteamanuensis i nordisk språkvitskap ved Universitetet i Oslo og har òg vore styrar for Institutt for nordistikk og litteraturvitenskap (UiO). Guttu er òg redaktør for ei rekkje ordbøker som er utgjevne av Kunnskapsforlaget. M.a. har han vore redaktør for *Norsk ordbok*, *Norsk rettskrivning*, *Norsk rimordbok* og *Riksmålsordlisten*. Han er hovudredaktør for *Det Norske Akademis store ordbok* (Norsk Riksmålsordbok). Guttu er 1. viseformann i Riksmålsforbundet (sidan 1990) og medlem i presidiet i Det Norske Akademi for Sprog og Litteratur (sidan 1983), der han vart innvald i 1977. I 1994 fekk han Det historisk-filosofiske fakultets formidlingspris. Guttu var medlem i Norsk språkråd, som representant for Riksmålsforbundet, frå 1980 til Norsk språkråd vart lagt ned i 2005. 
Guttu vart cand. philol. i 1964 med nordisk språkleg hovudfag og tysk og musikk mellomfag. Han vart 1. januar 1965 tilsett i Det norske litterære ordboksverk, som i 1972 vart til Avdeling for bokmål då Norsk leksikografisk institutt vart oppretta ved Universitetet i Oslo. Instituttet vart i 1989 innlemma i Institutt for nordistikk og litteraturvitenskap. Guttu gjekk av med pensjon 1. januar 2006.

Kjelder
-------




|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* VIAF
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC
* CRIStin

 |
**Normisjon** er ein evangelisk-luthersk misjonsorganisasjon som organiserer over 70 tusen personar over heile Noreg, inkludert medlemmane i Acta - barn og unge i Normisjon. I dei fleste storbyane har Normisjon eigne forsamlingar. Normisjon driv også ei omfattande verksemd på bedehus og i husfellesskap.

Normisjon blei grunnlagt 1. januar 2001 etter at Det norske lutherske Indremisjonsselskap, Langesundsfjordens indremisjonsselskap og Den norske Santalmisjon fusjonerte. Organisasjonen er ei sjølvstendig rørsle med tett samarbeid med Den norske Kyrkja og andre lutherske kyrkjesamfunn.

Normisjon har verksemd over heile Noreg gjennom 13 regionar, og også i India, Bangladesh, Kambodsja, Ecuador, Mali, Aserbajdsjan, Bhutan, Nepal, Uganda, Cuba og Kambodsja.

Historie
--------

Santalmisjonen blei stifta 1867 av misjonær Lars Olsen Skrefsrud (1840-1910) og Hans Peter Børresen (1825-1901). Det norske lutherske Indremisjonsselskap blei stifta 1868. Dei to organisasjonane slo seg saman i 2001.

Leiar av landsstyret
--------------------

* Kurt Hjemdal 2006-2012
* Tormod Kleiven 2012-

Generalsekretærar
-----------------

* Anfin Skaaheim 2001-2003
* Rolf Kjøde 2003-2014
* Anna Birgitta Langmoen Kvelland 2014-

Skular drivne av Normisjon
--------------------------

* Gå Ut Senteret, Hurdal
* Bibelskolen i Grimstad
* Acta Bibelskole, Stavanger
* Høgskolen i Staffeldtsgate (Saman med Frikirken.)

Agenda 3:16
-----------

Agenda 3:16 er Noregs største kristne månedsmagasin. Bladet blir utgjeve av Normisjon, og har som mål å formidle tru og kristne verdiar. Bladet er normalt på 60 sider, trykka på glanset papir, stifta og gjennomgåande fire-fargar. Opplag i 2012: ca. 11 000.

Organisasjonen gjev også ut 13 regionale blad med fokus på kva som skjer i Normisjon lokalt.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Heimeside
**Advanced Linux Sound Architecture** (**ALSA**) er ein modul i Linux-kjernen, der lydkortdrivarar, bufferar, og anna lågnivå infrastruktur for lydhandsaming er plasserte. ALSA kan styra opp til 8 full duplex lydkort og har støtte for automatisk konfigurasjon av lydkort og drivarar. ALSA har svært låg forseinking (nokre få millisekund), noko som er viktig i samband med profesjonelt arbeid i lydstudio. ALSA har innebygd OSS-emulering, slik at eldre program skrivne for OSS kan nyttast.

Oppbygging
----------

ALSA-arkitektur.
Ein del av ALSA, som kontrollerer drivarar køyrer i kjernemodus, medan *libasound*, som ligg på eit høgare nivå, køyrer i brukarmodus. 

Biblioteket *libasound* har eit programmeringsgrensesnitt som brukarprogram, eller miksar/tenarar kommuniserer med. Det blir også nytta av mange små tilleggsprogram, som *alsaconf*, *alsactl*, *arecord*, etc. 

Brukarprogram kan kommunisera direkte med ALSA, men ofte kommuniserer dei med JACK, som er ein miksar/lydtenar plassert mellom eit brukarprogram og ALSA, som køyrer i brukarmodus. JACK er eit separat prosjekt og er ikkje ein del av ALSA, men dei to modulane er godt tilpassa kvarandre.

Hjelpeprogram
-------------

Alsactl**Alsa** **C**on**t**ro**l** er eit grensesnitt som vert nytta for avanserte konfigurasjon av lydkort. Alsactl gjer det mogleg å lagra/lasta konfigurasjonar for fleire lydkort.
Alsaconfer eit enkelt kommandolinjeskript som har som oppgåve å detektera lydkort og generera konfigurasjonsfiler for ALSA. Skriptet vil freista å oppdaga kva for Linux-distribusjon som er i bruk, for å kunna tilpassa konfigurasjonsfilene til distribusjonen.
Alsamixereit tekstmodus (ncurses) script som kan nyttast for å justera volumkontrollane for dei ulike lydkorta.
Arecordeit kommandolinjeprogram som lagrar lyd frå fleire lydkort til fil. Arecord støttar fleire filformat.
Aplayeit kommandolinjeprogram som spelar av lydfiler. Aplay støttar fleire filformat.
Aconnecteit program som vart nytta for å oppretta eller avbryta samband mellom to portar for ALSA sekvensarar.

Sjå òg
------

* Lydkort

Referansar
----------

1. ↑  «Main Page News».
2. ↑  *Notes of kernel OSS-emulation* Arkivert 2012-06-05 ved Wayback Machine. alsa-project.org, 3/2-2003.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Advanced Linux Sound Architecture (ALSA) project homepage
* Soundcard Matrix

| * v
* d
* e
Linux-lydsystem |
| --- |
| Funksjonsbibliotek | 
* PortAudio
* OpenAL

 |
| Plugginn | 
* LADSPA
* LV2
* Jost

 |
| Multimediarammeverk | 
* GStreamer
* Xine

 |
| Miksarar/Tenarar | 
* JACK
* NetJack
* PulseAudio
* EsounD
* Network Audio System

 |
| Lågnivågrensesnitt | 
* ALSA
* OSS
* FFADO

 |
**Blender** er eit fritt 3d-modellering, animasjon og rendering-program. Det er tilgjengeleg til alle dei viktigaste operativsystema og vert gjeve ut under GNU General Public License. Det kan konkurrere med dyre kommersielle programpakker som Maya og 3D Studio Max. Den siste versjonen er 2.45, som ikkje kom med nye verktøy, berre feilrettingar.

Blender er under rask utvikling og får heile tida nye forbedringar ved kvar oppdatering. Opdatringen 2.44 har ført med seg skulpteringsmodellering som kan samanliknast med Zbrush og Mudbox. Blender inneheld blant anna animasjonsverktøy, spelmotor, fysikksimulasjon av væske og faste stoffer, partikkelsystem, filmredigeringsverktøy og digitalt biletebehandling.

Blender vart nytta til å lage verdas første opne film, *Elephants Dream*.

Historie
--------

Blender vart opphavleg utvikla som eit innahus verktøy av det nederlandske animasjonsføretaket NeoGeo og Not a Number Technologies (NaN). NaN vart etablert i 1998 av hovudutviklaren av Blender, Ton Roosendaal, med tanke på vidareutvikling og distribusjon. Fram til konkursen i 2002 vart Blender distribuert som shareware. Etter konkursen vart programvara frigjeve under ei dobbellisens, både GNU GPL og ei Blender lisens. Denne eigne lisensen vart ikkje handheva og forsvann i 2005. Blender vert no utvikla som fri programvare av stiftinga Blender Foundation.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata
* Norsk Blender-samfunn Arkivert 2008-08-03 ved Wayback Machine.
* Aktivt brukarforum Arkivert 2006-08-05 ved Wayback Machine.
* Nyheiter om Blender
* Den offisielle Blender-wikien

Kjelder
-------

1. ↑  Ton Roosendaal (27. desember 2013). «How Blender started, twenty years ago…». *Blender*. Arkivert frå originalen 17. august 2020. Henta 22. august 2020.
2. ↑  Ton Roosendaal (2. januar 2019). «Blender’s 25th birthday!». *Blender*. Henta 22. august 2020.
**Normert nynorsk talemål** er talemål der ordval og bøyngsformer følgjer den vedtatte norma for nynorsk rettskriving. Målet er òg kalla **nynorsk normaltalemål**, men denne nemninga er noko misvisande, sidan dialekt vil vere det normale for dei fleste nynorskbrukarane, medan det normerte talemålet blir brukt i meir formelle samanhengar.

Normert nynorsk talemål blir brukt i NRK, av liturgar, i teateret, først og fremst i Det Norske Teatret og av somme lærarar. Fokuset på dialektar har gjort at normert nynorsk talemål har låg status, jamført med «den dannede dagligtale» som er basis for det normerte bokmålet. Auka bruk av dialektar, mellom anna i NRK, gjer at det nynorske normaltalemålet er ytterlegare svekt i nyare tid. 

Bruk av normert nynorsk talemål har vore eit vanskeleg tema i norsk målreising. Målrørsla har brukt slagordet «Tal dialekt, skriv nynorsk». På den andre sida er det ei utfordring for nynorsken å ikkje bli eit reint «bokmål» i tydinga at språket utelukkande blir brukt i skrift. Auka bruk av dialektprega skriftspråk i uformelle samanhengar viser at det er avgjerande for det nynorske skriftspråket at også det normerte nynorske talemålet blir styrkt. Samtidig vil auka bruk av normert nynorsk talemål vere ei stø mot utvatning av dialektane, som er utgangspunktet for det nynorske skriftspråket.

Kjelder
-------

* Juristållaget, høyringsfråsegn til NRK[*daud lenkje*]
* Vestad: Utfordringar for nynorsk normaltalemål Arkivert 2008-03-31 ved Wayback Machine.
**Tor Arne Hetland** (fødd 12. januar 1974) er ein norsk langrennsløpar frå Helleland i Eigersund kommune i Rogaland, som er ein av dei mest snøfattige kommunane i Noreg. Han representerer Byåsen IL.

Karriere
--------

Tor Arne Hetland har i fleire år høyrt til den absolutte verdstoppen i langrennssprint. Han vart tidenes første verdsmeister i 1,5 km sprint i Lahti i Ski-VM 2001. Øvinga kom òg med på det olympiske programmet i OL i Salt Lake City 2002, og igjen gjekk Hetland til topps. I VM 2003 i Val di Fiemme vart det bronsemedalje, og i VM i 2005 i Oberstdorf vart det sølv.

Hetland er òg ein sterk løpar på lengre distansar. I 2001 var han med på laget som vann 4 x 10 km stafett i Lahti-VM.

I sesongen 2004/2005 vann han verdscupen i sprint, og kom på tredje plass i verdscupen samanlagt. I desember 2005 leia han verdscupen 2005/2006 framom tyskaren Tobias Angerer.

I Vinter-OL 2006 tok han sølv saman med makker Jens Arne Svartedal på lagsprinten.

24. april 2009 vart det klart at Tor Arne Hetland legg opp som følgje av problem med astma og ein kneskade.

### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap

* Ski-NM 1996: Nr 6 både på 10 km og 30 km i Stryn
* Ski-NM 1997:
* Ski-NM 1998: Sølvmedalje på 10 km på Berkåk
* Ski-NM 1999: Nr 7 på 30 km på Skrautvål
* Ski-NM 2000: Gullmedalje i sprint, nr 9 på 10 km på Vang
* Ski-NM 2001: Gullmedalje på 30 km i Steinkjer
* Ski-NM 2002: Nr 4 på 10 km på Høydalsmo
* Ski-NM 2003:
* Ski-NM 2004:
* Ski-NM 2005: Nr 9 på 15 km på Lillehammer
* Ski-NM 2006:
* Ski-NM 2007: Nr 11 på 50 km i Nybygda
* Ski-NM 2008:
* Ski-NM 2009:

Bakgrunnsstoff
--------------

* 

* (en) Tor Arne Hetland – Profil og resultatoversikt hos FIS

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
**Tor Inge Smedås** (fødd 25. august 1957) er ein tidlegare fotballspelar frå Os i Østerdalen. Han vann to NM-gull og eitt seriegull med Lillestrøm Sportsklubb i tida 1981-86. Smedås deltok i to landskampar for Noreg.

Smedås spelte sesongane 1978 og -79 på Mjøndalen IF i 2. divisjon. Før 1980-sesongen melde han overgang til Lillestrøm, der han snøgt fekk plass i laget som sideback. Både i 1981 og 1986 var han med då Lillestrøm vann cupfinalen over høvesvis Moss FK og Vålerengen. Også i 1986 tok Lillestrøm og Smedås seg til NM-finale på Ullevaal stadion i Oslo, men tapte 1-4 for overraskingslaget Tromsø Idrettslag. Lillestrøm var klare favorittar, ettersom klubben på førehand hadde sikra seg seriemeistertittelen. Frå 1987 til -90 var Smedås ein av Hamarkameratene.

Forsvarsspelaren Smedås tok plass på venstrebacken då Noreg møtte Sovjetunionen hausten 1986 og Tyrkia våren 1987 i OL-kvalifiseringskampar, to kampar som begge enda uavgjort.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Tor Inge Smedås» frå Wikipedia på bokmål, den 9. juni 2016.*

* eu-football
**Lokal redningssentral** (LRS) er eit norsk organ underlagt Hovudredningssentralane (HRS). Det har normalt sett ansvar for redningsaksjonar på land i Noreg etter delegering frå HRS.

Kvart politidistrikt utgjer ein lokal redningssentral, det same gjer Sysselmannen på Svalbard. Det er politimeisteren i det respektive politidistriktet som står i spissen for den kollektive redningsleiinga på LRS-nivået.

LRS vert nytta når det er aktuelt å samordna og koordinera redningsaksjonar på land, eller når HRS av andre årsaker vel å nytta LRS til støtte for redningstjenesten. LRS rapporterer til HRS.

Den lokale redningssentralen består av ei lokal redningsleiing samansett av dei viktigaste samvirkepartnarane innan landredning, med politimeisteren som leiar. Dei statlege samvirkepartnarane i redningsleiinga skal bestå av representantar for Helsedirektoratet, Kystverket (der det er relevant), Forsvaret, Sivilforsvaret og fylkesmannen sin beredskapsorganisasjon. Følgjande vert tilbodne å delta i redningsleiinga på nærare måte sett fast ved Justis- og beredskapsdepartementet: Avinor (eventuelt anna lokal luftfartsstyresmakt), brannstellet og Frivillige Organisasjoners Redningsfaglige Forum. Utover dette kan det, føresett tilstrekkeleg avtalegrunnlag og godkjenning frå hovudredningssentralane, vert gjort lokale tilpassingar i samansetjinga av den lokale redningsleiinga.

Referansar
----------

1. 1 2 3  «Redningssentralane». *www.kriseinfo.no*. Arkivert frå originalen 4. januar 2018. Henta 4. januar 2018.
2. 1 2  «Organisasjonsplan for redningstjenesten - Lovdata». *lovdata.no* (på norsk). Henta 4. januar 2018.

* *Denne artikkelen bygger på «Lokal redningssentral» frå Wikipedia på bokmål, den 25. januar 2018.*
**PortAudio** er eit multiplatform open kjeldekode lydhandsamingsbliotek for opptak og avspeling av digital audio. Biblioteket abstarkterer operativsystemspesifikke audio subsystem, slika at det vert muleg å skriva kode som er postabel mellom fleire operativsystem. Det har støtte for ALSA, Core Audio, ASIO, DirectSound, MME og WASAPI. PortAudio er skrive i C , men det finst òg versjonar skrivne i PureBasic and Lazarus/Free Pascal. PortAudio realiserer to I/O-metodar: 1) attendekall og 2) blokkerande eller ikkje-blokkerande synkron skrive- og lesefunksjonar.

PortAudio er ein del av PortMusicprosjektet, som tek sikte på å utvikla operativsystemuavhengige bibliotek for musikkprogramvare. Audacity, til dømes, nyttar PortAudio. Det same gjer Windows-versjonen av JACK.

Referansar
----------

1. ↑  «Release v19.7.0».
2. ↑  R. Bencina og P. Burk, *PertAudio: An API for portable real-time audio*, i K. Greenebaum og R. Barzel (red.), Audio anecdotes, A K Peters 2004.

| * v
* d
* e
Linux-lydsystem |
| --- |
| Funksjonsbibliotek | 
* PortAudio
* OpenAL

 |
| Plugginn | 
* LADSPA
* LV2
* Jost

 |
| Multimediarammeverk | 
* GStreamer
* Xine

 |
| Miksarar/Tenarar | 
* JACK
* NetJack
* PulseAudio
* EsounD
* Network Audio System

 |
| Lågnivågrensesnitt | 
* ALSA
* OSS
* FFADO

 |
Koordinatar: 59°26′36.931″N 10°37′0.037200″E﻿

Refsnes Gods
**Refsnes Gods** er eit gods på Jeløya i Moss kommune. I dag er det hotelldrift i hovudbygningen på det tidlegare godset under namnet *Hotell Refsnes Gods*. Hovudbygningen vart oppført i 1767 og er lett å kjenne att på dei to tårna. Han vart teken i bruk som lystgard av andre generasjon Chrystie, ei slekt som opphavleg kom frå Skottland. 

Hotellet har sju originalverk av Edvard Munch, mellom dei «Blå kjole» og to litografi som vart stolne i mars 2005, men funne att kort tid etterpå. Hotellet har elles ei samling med kunst av mellom andre Jakob Weidemann, Frans Widerberg, Nico Widerberg, Per Ung og amerikanske Andy Warhol. Kvart rom er utsmykka med ein eigen kunstnar. Hotellet er også kjent for kjøkenet og vinkjellaren.

Namnet Refsnes stammar frå Rif, rev, etter ei grunne som går ut i fjorden utanfor hotellet.

Refsnes Gods vart tildelt Olavsrosa 14. april 2011.

Bilete
------

* Selskap på Refsnes Gods på 1800-taletSelskap på Refsnes Gods på 1800-talet
* Interiør frå 1800-taletInteriør frå 1800-talet
* Refsnes Gods sett framanfråRefsnes Gods sett framanfrå
* Frå Refsnes strand på JeløyaFrå Refsnes strand på Jeløya

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Refsnes Gods» frå Wikipedia på bokmål, den 4. september 2013.*

1. ↑  «Mossinger bør begynne å applaudere Moss». *Moss Avis*. Henta 6. september 2013.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad
* Informasjon om Chrystie-familien Arkivert 2007-10-31 ved Wayback Machine.
* Olavsrosa hjå Norsk Kulturarv

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF

 |
General Sir **Edward Sabine** (14. oktober 1788–26. juni 1883) var ein irsk astronom, geofysikar ornitolog og utforskar. Han vart fødd i Dublin og døydde ved East Sheen i Surrey. 

Sabine er særleg kjend for to ting: han fann ut lengda på sekundpendelen, ein enkel pendel som har ein periode på jordoverflata på nøyaktig to sekund, altså eit sekund i kvar retning, og han gjorde omfattande forsking på jorda sitt magnetfelt. Han fekk oppretta magnetiske observatorium i dei britiske koloniane over heile jorda. 

I tillegg forska han mykje på forskjellige emne som fuglar på Grønland (sabinemåse er kalla opp etter han), havtemperaturar, Golfstraumen, barometriske målingar av høgder, bogane til meridianane, korleis isbrear fraktar steinar, vulkanane på Hawaii og forskjellige emne innan meteorologi.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Edward Sabine» frå Wikipedia på engelsk, den 8. mai 2010.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC

 |
**Alberto García Fernández** (fødd 22. februar 1971) er ein spansk tidlegare mellom- og langdistanseløpar frå Madrid. Han vart i 2002 europameister på 5 000 meter.

García deltok i Sydney-OL 2000 på 5 000 meter, utan å ta seg vidare frå forsøket. Sommaren 2001 fekk han notert livsbeste 13.02,5 i eit stemne i Roma, og nokre veker seinare vart han nummer 4 på distansen under verdsmeisterskapen i Edmonton. Våren 2002 vann han 3 000-meteren ved hall-EM i Wien. Seinsommaren same året sprang i mål til gullmedalje på 5 000 meter ved europameisterskapen i München. I hall-VM 2003 enda han på andreplass på 3 000 meter. Like etter vart han utestengt i 2 år for bruk av dopingmidlar.

Han var tilbake på friidrettsbana i 2005. Korkje ved Friidretts-VM 2005, ei heller Sommar-OL 2008 makta han ta seg vidare frå forsøka. Derimot tok han ein individuell sølvmedalje i Terrengløps-EM 2005 i Tilburg, og han var med i det spanske mannskapet som tok gull i Terrengløps-EM 2007 i spanske Toro.

### Doping

29. mars 2003 testa García positivt på bruk av Erytropoietin og vart dømd til 2 års utestenging frå idretten.

Kjelder
-------

* World Athletics

* *Denne artikkelen bygger på «Alberto García (runner)» frå Wikipedia på engelsk, den 16. august 2023.*
**Petra Schersing**, fødd **Müller**, (fødd 18. juli 1965) er ein tysk tidlegare friidrettsutøvar som representerte Aust-Tyskland. Perioden 1986-90 vann ho åtte medaljar i internasjonale meisterskap, fire individuelt på 400 meter og fire i stafettløp.

Aktiv
-----

Müller sprang inn til bronsemedalje på 400 meter under europameisterskapen 1986 i Stuttgart, langt bak suverene Marita Koch og 0,21 sekund attom Olga Vladykina frå Sovjetunionen. Tre dagar seinare tok ho seg av tredje etappen for austtyske gullmannskapet i 4 x 400 meter stafett, dei andre på laget var Kirsten Emmelmann, Sabine Busch og Marita Koch.

Året etter fekk Müller sølv på 400 m ved verdsmeisterskapen i Roma, meir enn halvsekundet bak Olga Bryzjina (eks Vladykina). På den lange stafetten sikra ho seg VM-gull i lag med Dagmar Neubauer og førnemnde Emmelmann og Busch.

Med tida 49,30 sekund presterte Müller livsbeste på 400 meter ved eit stemne i Jena 3. juni 1988. Under dei olympiske sommarleikane tre månader seinare tok ho eitt nytt individuelt sølv på distansen, Bryzjina vart suveren olympisk meister. Dei fire austtyske stafett-verdsmeisterane enda opp med OL-bronse på 4 x 400 m stafett.

I europameisterskapen 1990 i Split henta Petra Schersing, som ho heitte etter giftarmål, si tredje individuelle sølvmedalje på 400 m. Og som ved EM 1987 og OL 1988 hadde ho inkje å stille opp mot vinnaren, landskvinna Grit Breuer slo henne med eit heilt sekund. Saman med Manuela Derr, Annett Hesselbarth og ankerkvinne Grit Breuer sprang Schersing i same meisterskapen Aust-Tyskland inn til fyrsteplass i 4 x 400 m stafett.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* EM 1986 i Stuttgart: Bronse på 400 m – 49,88. Gull i 4 x 400 m stafett
* VM 1987 i Roma: Sølv på 400 m – 49,94, bakom Olga Bryzjina (49,38). Gull i 4 x 400 m stafett
* OL 1988 i Seoul: Sølv på 400 m – 49,45, bakom Olga Bryzjina (48,65). Bronse i 4 x 400 m stafett
* EM 1990 i Split: Sølv på 400 m – 50,51, bakom Grit Breuer (49,50). Gull i 4 x 400 m stafett

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Petra Schersing» frå Wikipedia på tysk, den 29. mai 2021.*
Brenninga av beina til Wycliffe i 1427; illustrasjon frå John Foxe si *Book of Martyrs*.
**John Wycliffe** (1320-åra–31. desember 1384) var ein engelsk reformator, som i sterke ordelag kritiserte paven og oppfordra kyrkja til å oppgje eigedomane sine og den verdslege makta.

Han byrja tidleg å studere Bibelen, viss ord og innhald vart viktig i kyrkjekritikken hans. I 1370 vart han professor i teologi ved Universitetet i Oxford, og det var i denne perioden han stod fram som reformator. Han fremja etter kvart sine reformtankar både gjennom ord og handling.

Wycliffe hevda at Gud har all makt og at det berre er han som oppfyller Guds løyve som har rett til å styre. Læra hans gjekk ut på at det er Bibelen som er den høgaste autoriteten til kyrkja; han forkasta pavedømmet og avviste helgendyrkinga, valfartar, avlat og sjelemesser. Kritikken gjekk òg utover sakramenta – verken konfirmasjonen eller den siste olja er i følgje Bibelen sakrament.

Wycliffe fekk omsett Bibelen til engelsk, slik at folk flest kunne lese han, men han deltok ikkje sjølv i omsetjingsarbeidet. Skriftene vart ikkje omsette frå grunnteksten, men frå den latinske bibelen *Vulgata*, som vart brukt av den katolske kyrkja. Som eit anna tiltak sende han ut predikantar som hadde «Guds ord» til oppgåve – som i Matteus 10, der Jesus sende ut apostlane.

Grunna det avvikande synet sitt vart Wycliffe dømd som kjettar av kyrkja og måtte eit par år før han døydde trekkje seg frå professoratet ved Oxford, men han fekk vern både frå parlamentet og folket til å fortsetje arbeidet sitt livet ut. Mange av predikantane hans vart forfølgde, og mange av dei vart avretta ved brenning på bål. Etter Wycliffe døydde vart forfølgingane hardare, grava hans vart opna og beina hans vart brende og kasta på elva i 1427.

John Wycliffe blir saman med Jan Hus sett på som forløparar for reformasjonen. Sjølv om reformrørsla til Wycliffe vart stoppa, levde tankane vidare. Den verdsomspennande bibelomsetjingsorganisasjonen Wycliffe Global Alliance er kalla etter han.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «John Wycliffe» frå Wikipedia på bokmål, den 8. november 2010.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
**Johann Christian Bach** (5. september 1735–1. januar 1782) var ein tysk komponist. Han var den ellevte sonen til Johann Sebastian Bach og vert ofte kalla *London-Bach*.

Biografi
--------

Johann Christian vart fødd i Leipzig i Tyskland. Far hans, Johann Sebastian, og kanskje òg fetteren til faren, Johann Elias Bach, gav unge Johann Christian musikkopplæring. Ein trur at den andre boka av Johann Sebastian sin *Det veltempererte klaveret* vart skriven og nytta som instruksjon for Johann Christian, som jobba som kopist for far sin. Då Johann Sebastian døydde i 1750, vart Johann Christian elev av broren Carl Philipp Emanuel Bach i Berlin.

I 1754 drog Johann Christian til Italia der han studerte kontrapunkt under Giovanni Battista Martini, og frå 1760 til 1762 var han organist i katedralen i Milano, der han skreiv to messer, eit rekviem, eit Te Deum og andre verk. Omtrent på denne tida konverterte han frå lutheranar til katolikk.

Han var den einaste av sønene til Johann Sebastian som skreiv italiensk opera. *Teatro Regio* i Torino gav han i oppdrag å skrive *Artaserse*, ein operaserie som fekk premieren sin i 1760. Dette førte til fleire operaoppdrag, mellom anna eit frå King's Theatre i London. Han vart i 1762 invitert til å dra dit, der han var resten av sitt liv. Milano-katedralen let stillinga hans stå open, i håp om at han skulle kome tilbake.

I 20 år var Johann Christian den mest populære musikaren i England. Hans dramatiske verk, produsert ved King's Theatre, vart særs godt motteke. Det første av desse, *Orione*, var av dei første til å ta i bruk klarinetten. Han vart utnemnd til musikkmeister for dronninga, og av pliktene hans var å gje ho og borna hennar musikkundervisning og akkompagnere fløytespelet til kongen på piano. Konsertane hans vart snart det mest fasjonable av offentleg underhaldning.

Johann Christian Bach døydde i London 1. januar 1782. Wolfgang Amadeus Mozart skreiv i eit brev til far sin Leopold at det var «et tap for den musikalske verda».

Ettertida
---------

Trass i at Johann Christian vart mindre kjend i tiåra etter han døydde, vart musikken hans regelmessig spelt i London, gjerne òg med Haydn på programmet. På 1900-talet førte ny litteratur om Johann Christian og livet til far hans og musikken til fornya verdsetjing.

Han er av historisk interesse som den første komponisten som føretrekte pianoet framfor dei eldre tangentinstrumenta. Den tidlege musikken til Johann Christian viser innverknaden frå den eldre bror hans Carl Philipp Emanuel, medan den midtre perioden i Italia viser påverknad frå Martini.

Det er to andre ved namn Johann Christian Bach i familietreet, men ingen av desse var musikarar.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Johann Christian Bach» frå Wikipedia på bokmål, den 21. juli 2010.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Fritt tilgjengelege notar av Johann Christian Bach ved International Music Score Library Project (IMSLP)


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
**Joseph Eugene Stiglitz** (fødd 9. februar 1943) er ein USA-amerikansk samfunnsøkonom, fødd i Gary i Indiana, og leiande talsmann for nykeynesianismen. For arbeidet med å analysere marknader med «asymmetrisk information» vart han i 2001 tildelt Nobelprisen i økonomi, saman med to andre økonomi-forskarar.

Liv og gjerning
---------------

Stiglitz er ein vitskapsmann som har bidrege mykje med ny og verdifull forsking, og som har vore ein ivrig samfunnsdebattant og politisk aktør. I perioden frå 1995 til 1997 leidde han president Bill Clinton sitt råd av økonomar, medan han frå 1997 til 2000 var sjeføkonom i Verdsbanken.

I 2001 tok Stiglitz imot Sveriges Riksbanks økonomipris til minne om Alfred Nobel, saman med George Akerlof og Michael Spence, «för deras analys av marknader med asymmetrisk information» som til dømes forsikrings- og kredittmarknadene og utviklingsøkonomiar. Stiglitz gav i 2002 ut boka *Globalization and its discontents* (*Globalisering: en stor desillusjon*) der han kritiserer særleg Pengefondet (IMF) for å ha mislukkast i kampen mot global fattigdom. I oppfylgjaren *Making globalization work* frå 2006, på norsk *Globalisering som virker* (2008) kjem han med forslag til korleis globaliseringa kan fungere betre.

I september 2008 hevda Stiglitz at den globale finanskrisa kom av Irak-krigen. Han sa at «krigshungrige republikanske presidentar legg frøet til dei store økonomiske krisene i verda», og «Krigen i Irak var dårleg planlagd, noko som gjorde at USA vart tvinga til å bli i landet i lang tid. Krigen vart kostbar, og det oppstod eit underskot i statsfinansane. For å dekke dette underskotet måtte regjeringa i USA ta opp store lån».[*treng kjelde*]

Stiglitz meiner at ein perfekt marknad er svært sjeldan, eit syn tvert mot den nyklassiske skulen i økonomifaget. Han hevdar at dei fleste marknader har systematiske manglar, noko som grunngjev at det er trong for omfattande politiske tiltak i mange marknader.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Joseph Stiglitz» frå Wikipedia på engelsk, den 4. mai 2016.*



|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
**Petra Kvisli** (1. mars 1874–1947) var ein norsk forfattar.

Kvisli var fødd **Petra Evine Olsen** i Arendal. 

Ho tok eksamen frå lærarinneskulen i Arendal i 1890, og etterpå vart ho tilsett som lærar i Åmli. I denne tida lærde ho seg landsmål. Seinare arbeidde ho som lærar i heimbyen Arendal til ho i 1898 gifta seg med læraren Knut Kvisli frå Vegårshei. I 1900 vart Knut Kvisli tilsett som styrar for amtsskulen i Stor-Elvdal og familien flytta dit. Dei hadde fire barn som voks opp.

Petra Kvisli vart målkvinne og skreiv på landsmål, det seinare nynorsk. Mest kjend er ho nok for songen «Eg elskar dei voggande tonar»:  

> «Eg elskar dei voggande tonar  
> 
> 
> 
> og all den brennande hug!  
> 
> Eg elskar kvar song som ljomar,  
> 
> 
> 
> og kvart eit barn som log!»
> 
> 

Petra Kvisli var òg kunstmålar og måla gjerne landskapsbilete.

Kvisli døydde i Stor-Elvdal.

Nokre verk
----------

* Songen «Sygjenta syng», 1898.
* Boka *Birgit*, 1907.
* Skodespelet *Ikkje vaksen*, 1911.
* Forteljinga «Tora Dal», 1912.
* Skodespelet *Elskhug og skoghandel*, 1914.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Aasentunet med tekst av Anton Aure om Petra Kvisli
Koordinatar: 60°03′57″N 05°05′38″E﻿

**Møkster** er ei øy i Austevoll i Vestland fylke. Øya har 43 innbyggjarar (2023). Her er det butikk og ei lita hamn. Øya har ikkje brusamband. Snøggbåt går sørover til Bekkjarvik og nordover til Hufthamar, Flesland og Bergen. Reisetid frå Bergen er litt over ein time. Møkster har turområde i inn- og utmark. Velforeninga Møkster Bu vart oppretta hausten 2008 med hovudmål å auka folketalet på øya. Vidare mål er tilrettelegging for barnehage, arbeidsplassar og betre båtruter.

Møkster har vore busett iallfall sidan mellomalderen, då det òg vart bygd ei kyrkje, truleg ei stavkyrkje her. Denne kyrkja vart riven og erstatta av ein ny bygning i 1686. Denne vart i sin tur riven i 1892 og soknekyrkja vart flytta til Stolmen. Eit nytt kapell vart oppført i 1983.

**Folketalsutvikling:**

| 1900 | 2000 | 2023 |
| --- | --- | --- |
| 84 | 65 | 43 |

Kjelder
-------

1. ↑  Folketeljing 1900 for Austevoll herred, frå Digitalarkivet
2. 1 2  Befolkning, etter grunnkrets, statistikkvariabel og år, frå Statistisk sentralbyrå

Bakgrunnsstoff
--------------

* Møkster - en liten øy sørvest for Bergen: nettside med info og bilete (arkivert nettside)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
**Johan Østby** (5. mars 1924–20. april 2005) var ein norsk journalist, forfattar og politikar frå Trysil. Han var 1965-77 stortingsrepresentant frå Hedmark, vald for Senterpartiet.

Østby, som var son til ein skogvaktar, var skogsarbeidar frå 1948. Skuleåret 1948/49 gjekk han Nansenskolen på Lillehammer, og han fekk i 1949 journaliststilling i avisa Østlendingen på Elverum.

Han var fylkessekretær i Senterpartiet 1964-65. Ved stortingsvalet husten 1965 fekk han fast plass på Stortinget, og vart attvald i 1969 og 1973. I den fyrste fireårsperioden var han medlem i Justiskomiteen, deretter medlem 1969-72 i Sosialkomiteen. Sesjonen 1972/73 hadde han plass i Utanriks- og konstitusjonskmiteen, medan han i sine siste fire år som tingmann var medlem i Finanskomiteen.

Østby var 1970-77 landsstyremedlem i Senterpartiet. I 1970 gav han ut femtiårssoga til Hedmark Senterparti, og i 1985 to bøker om historia til høvesvis branntrygdelaget og elektrisitetsverket i Elverum.

Kjelder
-------

* Stortingsbiografi

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* PolSys
* VIAF

 |
**FreeBSD** er eit fritt, Unix-aktig operativsystem med open kjeldekode som stammar frå Unix via Berkeley Software Distribution-greina gjennom 386BSD og 4.4BSD. FreeBSD
køyrer på prosessorar kompatible med Intel x86 familien, DEC Alpha, UltraSPARC prosessorane frå Sun Microsystems, Itanium ((IA-64)) og AMD64 prosessorane. Støtte for
PowerPC og ARM er også under utvikling. 

FreeBSD er utvikla saman som eit komplett operativsystem. kjernen, alle forventa 
userland verktøy slik som 
skal og drivarar er plasserte i det same versjonskontrollerte (CVS) kjeldekode-treet. Dette står i kontrast til Linux, eit liknande og meir velkjent fritt Unix-aktig operativystem som er utvikla som ein kjerne av ei gruppe, userland verkty er utvikla av andre slik som GNU prosjektet. Delane blir så sette saman med applikasjonar til Linux distribusjonar.

Som operativsystem er FreeBSD sett på av mange som å vere pålitleg og robust, og av operativsystema som rapporterer oppetider til Netcraft så er FreeBSD på lista over vevtenarar med lengst oppetid .

Kjelder
-------

1. ↑  «FreeBSD 12.4-RELEASE Announcement». 5. desember 2022. Henta 7. desember 2022.
2. ↑  Netcraft, arkivert frå originalen 21. juli 2011, henta 1. mai 2005

Bakgrunnsstoff
--------------

* FreeBSD
* FreeBSD ports
* FreeBSD 8 Arkivert 2010-08-02 ved Wayback Machine. FreeBSD 8 review (en)

| * v
* d
* e
BSD-versjonar |
| --- |
| FreeBSD **·** NetBSD **·** OpenBSD |
**Johann Christoph Pepusch** (fødd 1667 i Berlin, daud 20. juli 1752 i London) var ein tyskfødd komponist, musikar, pedagog og musikkvitar som hovudsakleg arbeidde i England.

I vår tid er Pepusch hovudsakleg kjend fordi han omarbeidde og tilpasset populære melodiar til *The Beggar's Opera* av John Gay.

Liv og virke
------------

Johann Christoph Pepusch var son av ein prest. 14 år gammal fekk han ei stilling ved det prøyssiske hoffet. Etter å ha opphalde seg ei tid i Nederland, etablerte han seg i London i 1704. Han heldt fram med å publisera verk i Nederland fram til 1718.

I London byrja Pepusch som bratsjist, men arbeidde med tida som komponist, teaterdirektør, musikkteoretiker og organist. I 1710 var han med på å grunnleggja Academy of Ancient Music og Madrigal Society. Begge organisasjonane var retta mot utforsking og oppføring av musikk frå tidlegare tider, særleg den elisabethanske tidsalderen. Mellom 1710 og 1730 gav Pepusch ut ei stor mengd eigne verk. I 1713 fekk han eit doktorat i musikk ved University of Oxford. Verkforteikninga hans omfattar komposisjonar av alle formene i samtida: kammersonatar for ei mengd ulike instrument, songar, kantater, symfoniar og operaer.

Dei siste tiåra av livet sitt konsentrerte Pepusch seg om studium av musikk frå fortida.

Pepusch hadde venner og elevar blant dei fremste av musikarane i samtida, til dømes William Boyce, John Travers, Johan Helmich Roman og Benjamin Cooke. Det er ikkje minst Pepusch si forteneste at England blei ein forskingsstad for tidlegmusikk på ei tid då ein i Europa nesten berre spelte musikk frå det seine 1700- og tidlege 1800-talet.

Litteratur
----------

* Arthur V. Berger: *The Beggar's Opera, the Burlesque, and Italian Opera.* In: *Music & Letters.* Vol. 17, Nr. 2, ISSN 0227-4224, S. 93–105.
* Charles Burney: *A General History of Music.* 4 bind. Robson u. a. London 1776–1789.
* Marion Brück: «Pepusch, Johann Christoph.» I *Neue Deutsche Biographie* (NDB). Bind 20, Duncker & Humblot, Berlin 2001, ISBN 3-428-00201-6, s. 178–180 (digitalisering).
* Hans Michael Schletterer: «Pepusch, Johann Christoph». I *Allgemeine Deutsche Biographie* (ADB). Bind 25, Duncker & Humblot, Leipzig 1887, s. 365–372. (se korrektur til bind XXV: «Pepusch, Johann Christoph». I *Allgemeine Deutsche Biographie* (ADB). Bind 25, Duncker & Humblot, Leipzig 1887, s. 797 f.).

Bakgrunnsstoff
--------------

* Verk av og om Johann Christoph Pepusch i katalogen til det tyske nasjonalbiblioteket
* Fritt tilgjengelege notar av Johann Christoph Pepusch ved International Music Score Library Project (IMSLP)


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC

 |
**Jiřina Ptáčníková** (fødd 20. mai 1986) er ein tsjekkisk tidlegare stavhoppar frå Plzeň som i 2012 vart europameister i øvinga.

Ptáčníková sigra i stavhopp-tevlinga i Universiaden 2009. Året etter vart ho nummer 5 i europameisterskapen i Barcelona og i 2011 nummer sju i verdsmeisterskapen i Daegu. Innandørssesongen 2012 sette ho personleg rekord med 4,70 meter i Donetsk. Ved EM i friidrett 2012 i Helsinki sikra ho seg gullmedaljen ved å gå over 4,60 m i den fyrste omgangen, i ei tevling prega av våte, vanskelege tilhøve. Seinare same sommaren kom ho på sjetteplass ved dei olympiske leikane i London. Etter å ha vorte nummer 8 i Moskva-VM, presterte ho 4. september 2013 i heimebyen sitt livsbeste stavhopp då ho klarte 4,76 meter. I 2014 vart ho nummer 2 i innandørs-VM og nummer 6 i EM i friidrett 2014 i Zürich, Sidan lukkast ho ikkje å kvalifisere seg til finalane i VM 2015, OL 2016 og VM 2017.

Ptáčníková var tsjekkisk meister i stavhopp 2009-11 og 2013-15.

Kjelder
-------

* Jiřina PTÁČNÍKOVÁ | Profile | World Athletics
* *Denne artikkelen bygger på «Jiřina Ptáčníková» frå Wikipedia på tysk, den 18. august 2023.*