recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Sylfest Lomheim.
**Sylfest** og **Sølfest** er norsk mannsnamn. Sylfest har namnedag den 31. desember i Noreg. 

Namna er former av det latinske namnet *Silvester*, som tyder 'frå skogen'. Dei har vore mest nytta i Oppland og på Vestlandet.

Bruken av namnet i Noreg
------------------------

I folketeljinga i 1801 vart vel 110 personar manntalsførte med namnet, i ulike skrivemåtar, som *Søl(v)fæst, Syl(v)fest* eller *Silfest*. I folketeljinga i 1900 vart knapt 200 manntalsførte med namnet. 

I 2008 var det berre 32 som hadde «Sylfest» til første fornamn, og berre 8 heitte «Sølfest». Samstundes var det 4 som hadde namnet i den latinske forma «Silvester» og 28 med den engelske namneforma «Sylvester».

|  |  |
| --- | --- |
| Her er det en som heter Sylfest Lomheim. Han må vi ha!

NRK-tilsett.   |  |

«Sylfest» i kulturen
--------------------

Språk- og mediamannen Sylfest Lomheim er truleg den best kjende namneberaren i Noreg. Han har fortald i eit intevju at han skal ha fått jobb i NRK på grunn av det uvanlege namnet.

«Sylfest Strutle» var namnet på ein av Harald Heide-Steen jr. sine figurar, ein «strutlenorsk»-talande nynorskparodi.

Kjende namneberarar
-------------------

* Sølfest Hansson Urdahl (1819–1878), norsk bonde, handelsmann og stortingspolitikar
* Sylfest Lomheim (f. 1945), norsk språkvitar og mediemann
* Sylfest Glimsdal (f. 1966), norsk skiskyttar

**Sylvester:**

* Sylvester Sivertson (1809-1847), norsk diktar
* Sylvester Stallone, (f. 1946) USA-amerikansk skodespelar

Kjelder
-------

* Søk etter norsk namnestatistikk for Sylfest hjå Statistisk Sentralbyrå
* Folketeljingar i Digitalarkivet
* «Farvel, herr språkdirektør». NRK.no/Språkteigen søndag 25. juli
* Olav Veka 1991: *Namneboka*, Det Norske Samlaget
Stress, ein andreordens tensor. Tensorkomponentane, i eit tredimensjonalt kartesisk koordinatsystem, dannar ei matrise

{\displaystyle \scriptstyle \sigma ={\begin{bmatrix}\mathbf {T} ^{(\mathbf {e} \_{1})}\mathbf {T} ^{(\mathbf {e} \_{2})}\mathbf {T} ^{(\mathbf {e} \_{3})}\\\end{bmatrix}}={\begin{bmatrix}\sigma \_{11}&\sigma \_{12}&\sigma \_{13}\\\sigma \_{21}&\sigma \_{22}&\sigma \_{23}\\\sigma \_{31}&\sigma \_{32}&\sigma \_{33}\end{bmatrix}}}

der kolonnane er kreftene som virkar på {\displaystyle \mathbf {e} \_{1}}, {\displaystyle \mathbf {e} \_{2}} og {\displaystyle \mathbf {e} \_{3}} på sidene av firkanten.
**Tensor** er eit generelt omgrep for vektor. Tensorar er viktige innan delar av matematikken, særleg innanfor differensialgeometrien, og i teoretisk fysikk. 

Til dømes vert dei geometriske eigenskapane til tidrommet og gravitasjon skildra ved hjelp av såkalla *metriske tensorar* i relativitetsteorien. Ein kan formulere naturlovene matematisk i likningar som har same form ved hjelp av tensorar, uavhengig av kva koordinatsystem som er nytta.

Kjelder
-------

* tensor. (2011-11-12) I *Store norske leksikon*. Henta frå

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* NDL

 |
Koordinatar: 33°53′41″N 35°57′49″E﻿

**Niha** (arabisk نيحا) er ein landsby i Bekaadalen i Libanon, kring 8 km nord for Zahlé. Han er kjend for dei romersk ruinane, og særleg to lågare romerske tempel som er daterte til det første hundreåret evt.

Etymologi
---------

Namnet Niha vert nytta av fire libanesiske byar eller landsbyar: Niha i Zahlé i Bekaa; Niha i Batroun; Niha i Tyr og Niha i Chouf. Ordet neeha er assyrisk og syner til at staden er fredfull.

Geografi og klima
-----------------

Landsbyen ligg kring 65 km aust for den libanesiske hovudstaden Beirut ved sidan av hovudvegen til Baalbek. Han ligg 8 km nord for Zahlé og nesten 2 km nordaust for byen Ablah. Landsbyen ligg i ei lita kløft, kring 1 100 m.

Niha grensar i vest til fjella Libanonfjella og fjellet Sannine, i nord til landsbyen Tamnine, i sør til landsbyane Nabi Ayla (arabisk نبي أيلا) og Forzol (arabisk ألفرزل), og i aust til Ablah og den frodige sletta i Bekaadalen. Klimaet i Niha er tørt og temperert. Temperaturane varierer frå 27 °C, med heitebølgjer der temperaturen kan nå 40 °C. Vintrane er kjølige og kan vere våte. Årsnedbøren er kring 500 mm og det kan falle opp mot 1 m snø. Vintertemperaturen er i snitt 5 °C, men stundom kan temperaturen falle under -10 °C.

Panorama i Niha i Zahle.

Historie
--------

Det er usikkert når landsbyen vart grunnlagd og historia følgjer i stor grad historia til Libanon. Bekaadalen var ein bysantinsk skanse fram til den islamske erobringa. Etter islam kom til området, vart mange delar av Libanonfjella, hovudsakleg Keserwan, busett av sjiamuslimar, som var verna av fatimidane. Då krosstoga og mamelukkane kom til området på 1100- og 1200-talet, flykta sjiamuslimane til Bekaadalen, der dei framleis er i dag i dei nordlege områda. Då osmanarane kom til området på 1500-talet, var Bekaa-området ein del av Damaskus vilajet.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Niha Bekaa» frå Wikipedia på engelsk, den 22. september 2014.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  «Niha (Zahleh)». Localiban. 13. februar 2008. Henta 22. september 2014.
2. ↑
3. ↑  Kamal Salibi, «The Modern Historie of Libanon,» (Introduction) Caravan Books, 1977

Bakgrunnsstoff
--------------

* discoverlebanon.com[*daud lenkje*]
* download.destinationlebanon.com Arkivert 2006-07-18 ved Wayback Machine. PDF

| * v
* d
* e
Flag of Lebanon Zahle distrikt i Beqaa guvernement |
| --- |
| Administrativt senter: **Zahlé** |
| Byar og landsbyar | Ali an Nahri**·** Anjar**·** Barelias**·** Bouarij **·** Jdita**·** Kabelias**·** Majdal Anjar**·** Niha Bekaa **·** Rayak**·** Saadnayel**·** Taalabaya**·** Zahlé |  |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* GeoNames

 |
Polsk *twaróg* i tradisjonell utforming.
Tysk *Quark* i vanleg kremaktig konsisten.
**Kvarg** er ein osteprodukt som er særleg populært i Mellom-Europa, i tyskspråklege land (som *Quark*) og i Estland (*kohupiim*).
I Noreg blir kvarg seld under produktnamnet **kesam** av TINE.

Kvarg er ein ferskost laga ved å syrna mjølk og gjerne også tilsetja litt løype så ein kan skilja den faste ostemassen frå den flytande mysa. Ein enkel måte å gjera dette på, er å sila den sure mjølka gjennom ein silduk, så ostemassen vert samla oppå. Om ein ynskjer tjukkare kvarg, kan ein tilsetja fløyte eller rjome. Det kan brukast i matlaging, som pålegg, som dessert eller i ostekaker. 

Sidan kvarg kan lagast av skumma mjølk eller tilsett feitt kan feittinnhaldet variera mellom 10 og 40 % i tradisjonell kvarg og mellom 1 og 8 % i mager kvarg.

Kvarg eller *Quark* er mykje brukt i Tyskland, der han står for halvparten av det totale ostekonsumet.

Sjå og
------

* Opplagd mjølk
* Panir

Kjelder
-------


* «Kvarg» i *Store norske leksikon*, snl.no.
* Kvarg/Kesam ved melk.no
* Kvarg i Norsk Meieriordbok, melk.no

Bakgrunnsstoff
--------------

* Lokalhistoriewiki om Kvarg.
* Kvarg/Kesam ved melk.no
* Heimelaga kvargoppskrift på Matoppskrift.no
| Partikkelfysikk |
| --- |
| **Teoriar** |
| Standardmodellen |
| Kvantemekanikk |
| Kvantefeltteori (QFT) |
| Kvanteelektrodynamikk (QED) |
| Kvantekromodynamikk (QCD) |
| Den spesielle relativitetsteorien |
| **Vekselverknad** |
| Sterk kjernekraft |
| Elektromagnetisme |
| Svak kjernekraft |
| Gravitasjon |
| Fargekraft |
| **Eigenskapar** |
| Energi |
| Rørslemengd |
| Elektrisk ladning |
| Spinn |
| Paritet |
| Isospinn |
| Svakt isospinn |
| Fargeladning |

**Kvantefeltteori** (engelsk **Quantum field theory**, QFT) er ein fysisk teori som nyttar kvantemekanikk på felt. Kvantefeltteori er grunnlaget for store delar av moderne teoretisk fysikk, særskilt innan partikkelfysikk. Han vart utvikla blant anna av Paul Dirac, Vladimir Fock, Wolfgang Pauli, Sin-Itiro Tomonaga, Julian Schwinger, Richard Feynman og Freeman Dyson.

Kvantfeltteorien kombinerer den spesielle relativitetsteorien med kvantemekanikken, ved å tillate skaping og tilinkjesgjering av partiklar, det vil seia overgangar mellom materie (med masse) og energi. Partiklane blir skildra som ladning av felt, og krefter mellom partiklar blir skildra som utveksling av virtuelle partiklar (virtuelle vekselverknadsboson). Dette blir ofte visualisert med feynmandiagram, ein skildringsmåte som vart funnen opp av Richard Feynman.

Standardmodellen i partikkelfysikken er ein spesiell type kvantefeltteori – ein såkalla gaugeteori – som skildrar den fundamentale strukturen hos materien og vekselverknadane til denne. Bruk av kvantefeltteori på elektromagnetiske felt leiar til kvanteelektrodynamikk (*QED*, quantum electrodynamics) som òg blir nytta innan atomfysikk. Moderne kondensert fase-fysikk brukar kvantefeltteori for å skildre eigenskapar, til dømes for superleiarar. Innanfor kosmologi brukast kvantefeltteori for å skildre eigenskapane til det tidlege universet, til dømes inflasjonsfasen.

Sjå òg
------

* Partikkelfysikk
* Kvantemekanikk
* Standardmodellen

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Kvantefeltteori» frå Wikipedia på bokmål, den 21. februar 2013.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*
* Luis Alvarez-Gaume och Miguel A. Vazquez-Mozo, *Introductory Lectures on Quantum Field Theory*.
* Michael E. Peskin och Daniel V. Schroeder, *An Introduction to Quantum Field Theory* (Westview Press, 1995) ISBN 0-201-50397-2
* Lewis H. Ryder, *Quantum Field Theory*  (Cambridge University Press, 1985), ISBN 0-521-33859-X
* Steven Weinberg, *The Quantum Theory of Fields* (Cambridge University Press, 1995-2000). Tre volymer: Vol. 1: *Foundations* (1995). Vol. 2: *Modern Applications* (1996). Vol. 3: *Supersymmetry* (2000).
* Anthony Zee, *Quantum Field Theory in a Nutshell* (Princeton University Press, 2003) ISBN 0-691-01019-6


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* NDL

 |
Koordinatar: 71°24′14″ S 13°21′7″ E﻿

**Ritschertind** (tysk *Ritschergipfel*) er eit 2790 moh høgt fjell som ligg 12 km vest-sørvest for Mentzelfjellet i Gruberfjella i Dronning Maud Land i Antarktis. Denne toppen vart oppdaga og kartlagd av Den tredje tyske antarktisekspedisjonen i 1938–39 og vart kalla opp etter kaptein Alfred Ritscher, leiaren for ekspedisjonen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Ritscher Peak» frå Wikipedia på engelsk, den 19. mars 2013.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  USGS Geographic Names Information System: USGS GNIS: Ritscher Peak

«Ritscher Peak». Geographic Names Information System, U.S. Geological Survey. Henta 16. oktober 2012.

Bakgrunnsstoff
--------------

* US Geological Survey, Geographic Names Information System (GNIS)
* Scientific Committee on Antarctic Research (SCAR)

 Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Ritscher Peak» (innhald frå Geographic Names Information System).


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Risøy Folkehøyskole** er ein kristen folkehøgskule i Gjeving i Tvedestrand kommune. Skulen tek årleg imot vel 125 elevar og er eigd av Stiftelsen Risøy Folkehøyskole. Det står tre kyrkjelege organisasjonar bak skulen: Sjømannskirken, Den norske Broderkretsen på Havet og Normisjon (tidlegare Indremisjonen). 

Skulen vart skipa i 1935 som Risøy ungdomsskole for sjømenn, og han ligg på ei 550 mål stor øy som høyrer til skulen. Ein av eldsjelene bak skipinga av skulen var Terje A. Mørland. Han skal ha reist til Oslo og forhandla kjøpet av øya med riksadvokaten.

**Linjefag ved skulen er:**

* Aktiv, bu og fritid
* Dykking
* Go to Gate
* Interiørdesign
* Musikk, dans, drama
* Redning, tryggleik og leiing
* Segl, surf og kite
* Sjøsport og friluftsliv
* Skjærgårds Music&Mission -Festivalleiing
* Teikning og grafikk

Det vert undervist i linjefaget 2 dagar (12 timer) i veka. I tillegg vel elevane eit fordjupingsfag (5 timer per veke) og valfag (4 timer per veke).

Kjelde
------


* *Denne artikkelen byggjer på «Risøy Folkehøyskole» frå Wikipedia på bokmål, den 17. februar 2011.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* BR orgnr

 |
**Unalaska** (aleutisk *Nawan-Alaxsxa*) er ei øy i Fox Islands som er del av den større øygruppa Aleutane i Alaska. Unalaska er den nest største øya i Fox Islands og i Aleutane. Byen Unalaska ligg på delar av øya og naboøya Amaknak Island, der ein også finn hamna Dutch Harbor. Innbyggjartalet på øya om ein ikkje tek med innbyggjarane på Amaknak er ifølgje folketeljinga frå 2000 på 1 759.

Byen Unalaska på Unalaska-øya.
Unalaska-øya i 1972.
Øya har eit areal på 2 720 km²; ho er 127,8 km lang og 55,9 km brei. Kystlina skil seg merkbart frå den til andre større øyar i Aleutane, med talrike bukter og nes. Tre lange, store bukter skjer seg inn i øya: Beaver Inlet, Unalaska Bay og Makushin Bay. Terrenget på øya er fjellendt, og høgare område er delt av snø gjennom store delar av året..

«Unalaska» er eit innfødd aleutisk namn. Det finst fleire teoriar om opphavet til namnet, men den mest trulege er at det er ei omforming av det russiske *Ounalasjka* som igjen kjem frå aleutisk for 'nær fastlandet', *nawan Alaskax*.

Historie
--------

Øya blei oppdaga av europearar då Vitus Bering kom hit i 1741. Det blei grunnlagd ei russisk busetjing her i 1759, men denne blei øydelagd fire år seinare av aleutar, saman med fire handelsskip.162 russarar blei drepne. Dei overlevande forskansa seg fram til 1764, då dei fekk forsterkningar. Hendinga førte til blodige straffereaksjonar mot aleutane, der rundt 5000 menneske blei drepne.

I 1788 utforska ein ekspedisjon leia av Esteban José Martínez og Gonzalo López de Haro kysten av Alaska til Unalaska-øya. Dette var den vestlegaste utforskinga spanjolar nokon gong gjorde i regionen.

Også i 1788 kom den engelske utforskaren James Cook til øya. Han omtalte henne som «Oonalashka» i dagboka si.

8. desember 2004 grunnstøtte det malaysiske lasteskipet «Selendang Ayu» ved øya og forårsaka eit større oljeutslepp.

Kjelder
-------

1. ↑  Bergsland, K. (1994). *Aleut Dictionary*. Fairbanks: Alaska Native Language Center.
2. ↑  *US Coast Pilot 9, Chapter 7, Aleutian Islands* (PDF), arkivert frå originalen (PDF) 27. mai 2010, henta 10. august 2016
3. ↑  Hayes, Derek (1999). *Historical Atlas of the Pacific Northwest: Maps of exploration and Discovery*. Sasquatch Books. s. 67. ISBN 1-57061-215-3.
4. ↑  Encyclopedia Britannica Third Edition, 1797 Volume 13 article Oonalashka, and Volume 5 article Cook, James.

* *Denne artikkelen bygger på «Unalaska Island» frå Wikipedia på engelsk, den 10. august 2016.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Unalaska-øya**

* Community of Unalaska
* Unalaska information
* Unalaska Island: Blocks 1016 thru 1018, Census Tract 1 and Blocks 2002 thru 2028, Block 2031, Census Tract 2, Aleutians West Census Area, Alaska[*daud lenkje*] United States Census Bureau
* Unalaska Community Broadcasting
* Xpda.com: photos of Unalaska Island

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* GeoNames

 |
**Kvanndal kraftverk** er eit vasskraftverk ved Havrevassjuvet aust for Bleskestad i Suldal kommune i Rogaland. Kraftverket blei sett i drift i 1967, og nyttar eit fall på 328 meter frå reguleringsmagasin i Sandvatnet (950-925 moh). Holmavatnet (1 058-1 048 moh), som delvis ligg i Vinje kommune, og Isvatnet (1 301-1 291 moh) er òg magasin. Frå kraftverket blir vatnet sendt i tunnel via Kvanndalsfoss til Suldal II kraftverk. Det er installert éi francisturbin på 40 MW.

Det har blitt gjort utgreiingar på moglege løysningar for bygging av pumpekraftverk i Kvanndal. Grunnen er at det litle magasinet i Kvanndalsfoss ofte får overløp i vårflaumen, sjølv om Kvanndal kraftverk stenger produksjonen og Suldal II går for fullt. Ved å pumpa vatnet opp i Sandvatnet, for så å nytta det på nytt i begge kraftverka, vil ein kunna auka kraftproduksjonen med 30 GWh ved normalflaum.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Kvanndal kraftverk» frå Wikipedia på bokmål, den 4. juli 2012.*

* EnergiLink | *Kvanndal kraftverk*[*daud lenkje*]
* Hans Simen Fougner: *Utrede etablering av et pumpekraftverk i et eksisterende vannkraftsystem*[*daud lenkje*]

Bakgrunnsstoff
--------------

* Dagbladet: *Kraftens arkitektur*
* Hydro: *Vannkraftanleggene i Røldal og Suldal*[*daud lenkje*]
* Statkraft
* NVE
* Miljøstatus Suldal Kommune

| * v
* d
* e
Kraftverk i Røldal-Suldal |
| --- |
| Middyr • Svandalsflona • Novle • Røldal • Suldal I • Suldal II • Kvanndal |
**Kamla Persad-Bissessar** (fødd 22. april 1952) er ein trinidadisk politikar. Ho var statsminister for Trinidad og Tobago frå 2010 til 2015, som den første kvinna i stillinga.

Bakgrunn
--------

Kamla Persad-Bissessa har utdanning i jus og utdanningsvitskap frå respektive University of the West Indies, Norwood Technical College og Hugh Wooding Law School. I tillegg har ho ein mastergrad innan forretningsadministrasjon frå eit universitet på Trinidad. Både i studietida og seinare har ho jobba med undervisning og drive sosialt arbeid, men etter seks år med undervisning vart ho fulltidsadvokat.

Ho har vore parlamentsmedlem for United National Congress sidan 1995 og site som både utdanningsminister og justisminister i perioden 1995-2001. 26. april 2006 vart Persad-Bissessar som første kvinne utnemnd til leiar for opposisjonen.

Etter at partiet hennar vann valet i 2010 vart ho statsminister i republikken, også dette som første kvinne. I 2010 sat ho også som formann i Det britiske samveldet. Same året vart ho partileiar i United National Congress; ei stilling ho framleis held (2016).

Kjelder
-------

1. ↑  ttgapers.com 2010. PNM lose to Peoples Partnership in Trinidad elections 2010 Arkivert 2013-09-27 ved Wayback Machine.. *ttgapers.com* 24 May 2010.
2. ↑  Skard, Torild (2014) «Kamla Persad-Bissessar» i *Women of power – half a century of female presidents and prime ministers worldwide*, Bristol: Policy Press ISBN 978-1-44731-578-0, pp. 271–3

* Offisiell nettside for statsministerkontoret i Trinidad og Tobago (engelsk) Arkivert 2013-06-06 ved Wayback Machine.
* Biografi hjå nettsidene til parlamentet i Trinidad og Tobago (engelsk)


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* ISNI
* Munzinger (iba)

 |
**Knut Eilefsson Steintjønndalen**, eller **Knut Eilefsson Langkås**, (1850–2. desember 1902) var ein norskgardbrukar og felemakar i Bø i Telemark. Han var ein av dei kjende felemakarane i Helland-Steinkjønnslekta. 

Knut var son til felemakaren, husmannen Eilef Jonsson Steintjønndalen (1821-1876) og var gardbrukar på bruket Langkås i Bø. Knut var som faren ein flink felemakar og laga svært fine hardingfeler. Nils Tjoflot åtte ei av felene som han hadde laga. Også broren Jon Eilefsson Steintjønndalen (1847-??) var ein framifra felemakar.

Eilef Jonsson Steintjønndalen var bror til Erik Jonsson Helland. Eilef arbeidde saman med faren og broren i verkstaden. Då han gifta seg, kom han til plassen Steintjønndalen under Folkestad i Bø. Han laga feler heile livet, særs vene feler, men ikkje så gode som broren Erik.

Son til Knut Eilefsson, Knut K. Steintjønndalen (1887-1969), var den siste av dei kjende felemakarane i Helland-Steintjønndalen-slekta. Han laga bortimot 1 000 feler.

Kjelder
-------

* Hardingfele-makarar

* Ministerialbok for Bø 1900-08
**Knut Getz Wold** (fødd 3. august 1915 i Verdal, død 9. oktober 1987) var ein norsk sosialøkonom som var sentralbanksjef i Noregs Bank frå 1970 til 1985.

Biografi
--------

Wold vart utdanna Cand.oecon ved Universitetet i Oslo i 1939, før Ragnar Frisch fekk han tilsett ved Universitetet. Her jobba han i prosjekta til universitetet som omhandla ein strukturoversikt for Noreg, der han jobba med temaa kosthald, levestandard og økonomi, som han òg jobba vidare med ved Stockholms Högskola.

I 1941 flytta han til London, for å jobbe for den norske eksilregjeringa der, i Finansdepartementet. Han jobba i Finansdepartementet òg etter andre verdskrigen, og gjekk i 1948 over Handelsdepartementet, som ekspedisjonssjef, etter ein kort periode i Sosialdepartementet frå 1947. Medan han jobba i Handelsdepartementet jobba han òg mykje internasjonalt; han deltok bl.a i forhandlingane om ein nordisk tollunion på 1950-talet, ein union det rett nok ikkje vart noko av, og landa vart i staden med i EFTA frå 1960. Han var òg medlem av Den europeiske betalingsunionen og etterfølgjaren Den europeiske valutaavtalen (EMA) i til saman 18 år.

I 1958 byrja han i Noregs Bank, som nestsjef under dåverande sentralbanksjef Erik Brofoss. Her leia han bl.a Den pengen- og kredittpolitiske komitéen. Då Brofoss slutta i 1970 var Wold ein naturleg arvtakar, og han vart verande sentralbanksjef fram til 1985.

Utnemningar
-----------

* Kommandør av St. Olavs Orden (1975)
* Kommandør av Dannebrogordenen
* Storoffiser av Islands Falkeorden

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Knut Getz Wold» frå Wikipedia på bokmål, den 25. desember 2010.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Utdjupande artikkel på Norsk biografisk leksikon (NBL)

| * v
* d
* e
Norske sentralbanksjefar |
| --- |
| Karl Gether Bomhoff (1893–1920)  • Nicolai Rygg (1920–1946)  • Gunnar Jahn (1946–1954)  • Erik Brofoss (1954–1970)  • Knut Getz Wold (1970–1985)  • Hermod Skånland (1985–1993)  • Torstein Moland (1994–1995)  • Kjell Storvik (1996–1998)  • Svein Gjedrem (1999–2010)  • Øystein Olsen (2011–) |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* Lokalhistoriewiki
* PolSys
* VIAF
* LCCN

 |
| Beaune |
| --- |
| Gardsplassen til Hospices de BeauneGardsplassen til Hospices de Beaune Gardsplassen til Hospices de Beaune |
| Styresmakter |
| Land  Region  Departement | Frankrike  Bourgogne-Franche-Comté  Côte-d'Or |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  31,30 km² |
| Innbyggjarar  - By (1999)   - folketettleik | 22 916   732/km² |
| Koordinatar | 47°01′″N 04°50′″E﻿Koordinatar: 47°01′″N 04°50′″E﻿ |
| Høgd over havet | 219 m |
| Tidssone | CET (UTC+1) |
| Diverse anna |
| Postnummer | 21200 |
| **Heimeside:** www.beaune.fr |

**Beaune** er ein by og kommune aust i Frankrike. Han er *sous-préfecture* (underprefektur) i departementet Côte-d'Or i regionen Bourgogne-Franche-Comté og har om lag 25 000 innbyggjarar. 

Området rundt Beaune, Côte de Beaune, er kjend for Bourgognevinen som vert laga her, og i Beuane vert det årleg seld vin ved *Hospices de Beaune*.

Byen ligg langs turistvegen *route des Grands Crus* mellom mange vingardar.

Hospices de Beaune
------------------

Hospices de Beaune vart grunnlagd i 1442 av Nicolas Rolin, kanslar for hertugen av Burgund, og kona hans. Det er ei rekkje veldedige sjukehus og andre tenester for dei trengande. Som følgje av tidlegare donoasjonar eig dei mange vingardar i Bourgogne.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Beaune**

* Châteaux i og rundt Beaune Arkivert 2011-03-11 ved Wayback Machine.
* Hospices de Beaune Arkivert 2005-09-20 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* BNE
* GeoNames

 |
Koordinatar: 70°53′S 160°50′E﻿

**Harlinbreen** er ein brei, rasktflytande isbre som heller nedover frå det antarktiske polarplatået i nærleiken av Mount Nero på nordvestsida av Daniels Range. Han flyt nordaust mellom Sample Nunataks og nordenden av Daniels Range and så austover og saman med den nedre delen av Rennickbreen. Lovejoybreen flyt inn mot nordsida av denne breen aust for Sample Nunataks, men mistar etter kvart den individuelle karakteren sin. Isbreen vart kartlagt av US Geological Survey frå landmålingar og flyfotografi tekne av U.S. Navy i 1960–62, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Ben W. Harlin, som var sjefsmeteorolog ved Little America V i 1957, og forskingssjef ved Amundsen-Scott-stasjonen i 1961.

Kjelder
-------

1. ↑  «Harlin Glacier». Geographic Names Information System, U.S. Geological Survey. Henta 16. januar 2014.

 Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Harlinbreen» (innhald frå Geographic Names Information System).


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Harold John Wilde Gilman** (11. februar 1876–12. februar 1919) var ein britisk målar, kjend for sine interiør-, portrett- og landskapsmåleri. Han var mellom grunnleggjarane av den såkalla Camden Town-gruppa.

Liv og gjerning
---------------

*Kanalbrua i Flekkefjord*, ca. 1913
*Fru Mounter ved frukostbordet*, 1917
*Interiørscene, kanskje frå Noreg*, ca 1912
Gilman var fødd i Rode i Somerset, men voks opp i Romney Marshes i Kent, der faren var skulestyrar. Gilman byrja måle etter han i 1895 hadde vore lærar hos ein britisk familie busett i Odessa i dagens Ukraina. I 1896 byrja han å studere målarkunst ved Hastings School of Art. Året etter flytta han over til Slade School of Fine Art i London, der han vart verande til 1901. I 1904 reiste han til Spania og budde der i meir enn eitt år, medan han studerte dei spanske meistermålarane Diego Velázquez og Francisco Goya. Også USA-amerikanske James Whistler var ei stor inspirasjonskjelde i hans unge år.

Etter å ha busett seg i London, møtte han målaren Walter Sickert i 1907. Saman med Sickert grunnla Gilman både kunstnargruppene Fitzroy Street i 1907 og Camden Town i 1911. I mellomtida hadde han meldt seg inn i Allied Artists' Association og flytta til Letchworth. Verka hans frå den tida syner påverknad frå Édouard Vuillard, så vel som Sickert.

I 1910 vart Gilman mykje stimulert av den fyrste postimpresjonistiske utstillinga i London. Han tok då ein tur til Paris, og fjerna seg snøgt frå Sickert si oppfatning av postimpresjonisme. Gilman frigjorde seg frå Sickert og byrja å bruke stendig kraftigare fargar, påverka av verk av Vincent van Gogh, Paul Gauguin og Paul Signac.

Gilman vitja Skandinavia i 1912 og 1913. På turane laga han miljø-studiar. Han måla *Kanalbrua i Flekkefjord*, ei nøyaktig skildring av miljøet på staden. Dette verket er truleg inspirert av Vincent van Gogh si framstilling av ei liknande bru i Provence. Gilman, som tidlegare hadde vore avvisande til van Gogh sin kunst, vart seinare ein stor beundrar. Han identifiserte seg med kunsten til landsmannen Charles Ginner, og kalla seg for ein nyrealistisk målar. Gilman og Ginner heldt fellesutstilling i 1914, og danna noko seinare ein målarskule saman, der dei underviste.

År 1918 gav Canadian War Records Gilman i oppdrag i å reise til Nova Scotia. Der måla han eit kjent bilete av hamna i Halifax til War Memorial i Ottawa.

Vinteren 1919 døydde han av spanskesykja i London.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Harold Gilman» frå Wikipedia på engelsk, den 22. desember 2013.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Harold Gilman**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* ULAN

 |
**Provinsar i Nederland** er ei administrativ eining mellom det nasjonale styret og dei lokale kommunane, tilsvarande dei norske fylka. Styret av kvar provins består av tre delar. *Provinciale Staten* er det provinsielle parlamentet som vert vald for fire år. Av desse vert så medlemmer til *Gedeputeerde Staten* vald, ei samling som stort sett tar seg av styringsprogrammet. Leiaren er *Commissaris van de Koningin* eller kongeleg kommisjonær som vert peikt ut av krona.

Inndeling
---------

Det moderne Nederland er delt inn i tolv provinsar (*provincies* på nederlandsk).

Dei tolv provinsane og hovudstadane i desse er: 

| Provins | Hovudstad |
| --- | --- |
| Drenthe | Assen |
| Flevoland | Lelystad |
| Friesland (Fryslân) | Leeuwarden |
| Gelderland | Arnhem |
| Groningen | Groningen |
| Limburg | Maastricht |
| Noord-Brabant | 's-Hertogenbosch (òg uoffisielt forkorta til *Den Bosch*) |
| Noord-Holland | Haarlem |
| Overijssel | Zwolle |
| Zuid-Holland | Den Haag (òg kalla 's-Gravenhage) |
| Utrecht | Utrecht |
| Zeeland | Middelburg |

Historisk bakgrunn
------------------

Nesten alle dei nederlandske provinsane kan sporast tilbake til ein mellomalderstat, som eit grevskap eller eit hertugdøme. Statusen deira endra seg då dei kom under ein herskar som sentraliserte administrasjonen av dei, og stundom vart dei separate statane henvist til provinsar, totalt var det 17 av dei. Av desse sameinte Nederlanda vart dei sju nordlege provinsane samla til Dei sameinte Nederlanda på 1600-talet.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Innbyggjartal og areal
* Grunnleggjande data for kvar provins Arkivert 2008-10-17 ved Wayback Machine.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Provinces of the Netherlands» frå Wikipedia på engelsk, den 12. februar 2008.*
**Harm Kuipers** (fødd 22. november 1947) er ein nederlandsk tidlegare skeiseløpar frå Donderen. Han vart verdsmeister i firkamp i 1975.

Kuipers ovverraska stort då han vart tredjemann under EM 1973, etter vinnaren Göran Claeson og sin eigen landsmann Hans van Helden. Ved VM 1973 i Deventer enda han på fjerdeplassen. Vinteren etter vart han nederlandsk firkamp-meister, og kjempa drabeleg mot norske Sten Stensen då VM 1974 vart avgjort til nordmannen sin fordel og Kuipers vart nummer to.

Også i EM 1975 kom Kuipers på andreplass etter Stensen. Fjorten dagar tidlegare hadde Kuipers forsvart den nederlandske meistertittelen. Fjorten dagar etter EM vann han så verdsmeisterskapen på Bislett stadion i Oslo, fattige 0,048 tidspoeng framom Vladimir Ivanov frå Sovjetunionen. Han la opp ved sesongslutt.

Jamsides idretten studerte Kuipers medisin ved universitetet i Groningen, og var i lang tid med i den medisinske kommisjonen til Den internasjonale olympiske komiteen (IOK).

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Harm Kuipers» frå Wikipedia på nederlandsk, den 18. november 2016.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* ISNI

 |
**Birte Tove**, eigentleg **Birte Tove Sørensen** (16. januar 1945–6. februar 2016) var ein dansk skodespelar og modell mest kjend for rollene sine i sengekantserien på 1970-talet saman med Ole Søtorp. Det var ein serie med erotiske komediar der dei to oftast hadde hovudrollene. Søren Strømberg, Annie Birgit Grade, Arthur Jensen, Karl Stegger og andre skodespelarar, som var aktive i Danmark på den tida var også gjengangarar i desse filmane. Seinare kom dei litt hardare teiknfilmane, som Birte Tove ikkje vart med i. Ho var utdanna sjukepleierske. I tillegg til å spele inn filmar i Danmark, så arbeidde ho også nokre år i Hong Kong. Dei siste åra dreiv ho ein brukthandel.

Filmar
------

Ein del av filmane ho har spelt i: 

* Mazurka på sengekanten 1970

* Swedish fly girls/ Christa 1971

* Tannlege på sengekanten 1971

* Rektor på sengekanten 1972

* Motorvei på sengekanten 1972

* Romantikk på sengekanten 1973

* Kvinnefengselet i bambushelvete 1973

* Kineser på sengekanten 1974

* Piger i trøyen 1975

* Serien *Riget* 1994-1997

Kjelder
-------

1. ↑  *Birte Tove er død* TV 2, 7. februar 2016.
2. ↑  *Folkekær skuespillerinde død: 'Vi holdt mor i hånden da hun tog afsted'* *BT*, 7. februar 2016.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* VIAF
* ISNI

 |
Philipp Nicolai, (10. august 1556–26. oktober 1608) var ein tysk prest, komponist og salmediktar. 

Faren hans var òg prest, han hadde gått over til evangelisk-luthersk lære medan Martin Luther enno levde. Philipp hadde ulike tyske salmediktarar, kyrkjemusikarar og prestar som læremeistrar, før han byrja studere teologi i Erfurt og Wittenberg. På grunn av uro etter reformasjonen hadde han eit omflakkande tilvære, i strid med katolikkar, reformerte og kalvinistar. 

Medan pesten herja i Unna i Westfalen, skreiv han boka *Freudenspiegel des ewigen Lebens*. Her står tre av salmane han har skrive , to av dei er kjende i lutherske kyrkjer over heile verda, desse har han òg skrive melodien til:

* Wachet auf, ruft uns die Stimme (Vakna opp, så ljoder luren / Sions vekter hever røsten)
* Wie schön leuchtet der Morgenstern (Ei morgonstjerne klår og fin / Av høyheten opprunnet er /)

Desse to salmane står òg i Norsk salmebok. Melodiane til desse to salmane er nytta til fleire salmar av andre salmediktarar.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS
* NKC

 |
| **Providenija Провидения** |
| --- |
| Horisonten tilHorisonten til  |
| Plassering |
| 

Providenija is located in Russland

 |
| 

Providenija is located in Tsjukotka

 |
| Styresmakter |
| Land |  Russland |
| Føderasjonssubjekt | Tsjukotka |
| GrunnlagdBystatus | 19461957 |
| Geografi |
| Innbyggjarar  - Totalt (2018) | 2 151 |
| Koordinatar | 64°25′43″N 173°13′02″E﻿Koordinatar: 64°25′43″N 173°13′02″E﻿ |
| Tidssone- Ved sommartid | PETT (UTC+12)PETST (UTC+12) |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 689251 |
| Retningsnummer (tlf) | 427 37 |

**Providenija** (russisk Провиде́ния) er ein bymessig busetjing i Providenijabukta i den nordaustlege delen av den autonome regionen Tsjukotka i Russland. Den ligg direkte over Beringstredet frå Alaska, og svært nær den internasjonale datolinja. Like ved byen ligg Providenijabukta lufthamn, som er den russiske lufthamna som ligg nærast USA. Innbyggjartalet var 2 723 ved folketeljinga i 2002, og 5 432 ved folketeljinga i 1989.

Busetjinga var ei tidlegare sovjetisk militærhamn, som låg i ein fjord verna frå Beringhavet. Mesteparten av innbyggjarane i byen i dag er Sibirsk yupik, ei eskimostamme.

Providenija har eit arktisk klima, men vinterene er ikkje så strenge, på grunn av plasseringa i byen ved kysten.

Byen vert av og til kalla *Porten til Arktis*, og etter Sovjetunionens fall har turisme frå det nærliggande Alaska gjeve lokaløkonomien eit løft. Bering Air, eit flyselskap frå Alaska, tilbyr charterturar til Providenijabukta lufthamn frå både Nome og Anchorage. Alaska Airlines hadde tidlegare regelmessige ruteflyvninger til Providenijabukta lufthamn på 1990-talet, og var kjent for «Vennskapsflyvningen» i 1988, då det var det første amerikanske flyselskapet med rute til ein sovjetisk by.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Providenija» frå Wikipedia på bokmål, den 28. januar 2017.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata
| Chivay |
| --- |
| Kyrkja i ChivayKyrkja i Chivay Kyrkja i Chivay |
| Styresmakter |
| LandRegion | PeruArequipa |
| Geografi |
| Innbyggjarar  - By | 5000 |
| Koordinatar | 15°38′″S 71°36′″W﻿Koordinatar: 15°38′″S 71°36′″W﻿ |
| Høgd over havet | 3635 m |

 **Chivay** er ein by i Colca-dalen, hovudstaden i Caylloma-provinsen i Arequipa-regionen i Peru. Byen ligg på omtrent 3600 moh. ovanfor Colca Canyon. Han har eit sentralt torg og ein aktiv marknad. 

Termiske kjelder ligg 3 km frå byen; der ein finn ei rekke basseng. Byen er eit populært utgangspunkt for turistar som vitjar Mirador Cruz del Condor, der andeskondorar kan observerast når dei finn oppdrift av termisk oppstigande luftstraumar, «termikk». Ti kilometer aust, og 1500 meter over byen Chivay ligg ei obsidian-kjelde.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Chivay» frå Wikipedia på engelsk, den 20. oktober 2021*

Referansar

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Chivay**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Koordinatar: 77°37′S 163°14′E﻿

**Harnish Creek** er ei elv av smeltevatn, 5,5 km lang, som flyt nord frå ein namnlaus isbre aust for Crescentbreen og ut i den austlege delen av Lake Fryxell i Taylor Valley i Victoria Land i Antarktis. Namnet vart foreslått av hydrologen Diane McKnight, leiaren for ei gruppe frå US Geological Survey (USGS) som gjorde omfattande studiar av hydrolog og geokjemi i området kring Lake Fryxell, 1987–94. Elva er kalla opp etter hydrologen Richard A. Harnish, som var medlem av feltgruppa i sesongane 1988–89 og 1990–91. Den siste sesongen assisterte han i opprettinga av målestasjonar i elvane som flyt ut i Lake Fryxell.

Kjelder
-------

1. ↑  «Harnish Creek». Geographic Names Information System, U.S. Geological Survey. Henta 20. november 2012.

 Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Harnish Creek» (innhald frå Geographic Names Information System).


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
| Harlow  |
| --- |
| Harlow Water GardensHarlow Water Gardens Harlow Water Gardens |
| Plassering |
| 

Harlow is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Storbritannia |
| Konstituerande land |  England |
| Grevskap | Essex |
| Distrikt | Harlow |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  30,54 km² |
| Innbyggjarar  - By    - folketettleik | 79 000   2 586,8 /km² |
| Koordinatar |  51°47′″N 0°8′″E﻿Koordinatar: 51°47′″N 0°8′″E﻿ |
| Diverse annan informasjon |
| **Nettstad:** www.harlow.gov.uk |
| 
 Commons har multimedium som gjeld: **Harlow**
 |

**Harlow** er ein by og eit administrativt distrikt i Essex i England. Han oppstod ved at landsbyane Harlow, Great Parndon, Latton, Little Parndom og Netteswell vart slått saman etter andre verdskrigen, styrt av ein plan laga av sir Frederick Gibberd i 1947.

Han er kjent for å ha det eldste fotgjengarområdet i England i sentrum, og den første høgblokka i landet, *The Lawn* frå 1951, som no er rekna som bevaringsverdig (*Grade II*). Mange av bygningane som vart reist på 1950-talet er renovert etter at betongen byrja å slå sprekkar, og det har vore mykje fornying i sentrum.

Det er planar om å utvide byen kraftig ved å byggje innover i det grøne beltet.

Harlow Town FC spelar i Isthmian Leagues førstedivisjon.

Ein har funne steinøkser frå omkring 6000 f.Kr ved Parndon, og eit romersk mosaikkgolv i Temple Meads. Namnet Harlow kjem frå saksisk *here* («hær») og *hlaw* («ås»), noko som tyder på at det var ein samlingsstad for ei saksisk stamme.

Venskapsbyar
------------

* Flagget til Noreg Stavanger

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Harlow» frå Wikipedia på bokmål, den 11. juli 2011.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Parvati** (sanskrit, 'fjelldotter') eller **Uma** ('venn, hjelpar') er ei hinduisk gudinne som står for den kvinnelege gudskrafta, *sjakti* og er kona til Sjiva. Gudinna blir dyrka i mange former, som den mektige Durga, og inkarnasjonar, som Sati. Ho er kjend under ei rekke namn, som *Ambika* ('mor'), *Bhairavi* ('frykteleg'), *Gauri* ('gylden'), *Kali* ('svart'), *Lalita* ('vakker') og *Sjyama* ('mørk').

Sjiva og Parvati på eit relieff frå Ellora.

Mytologi
--------

Innan hinduisk mytologi er Parvati først og fremst den som fekk asketguden Sjiva til å venda seg mot den sanselege verda og ikkje berre den andelege. Ho har mange av hans eigenskapar, til dømes evna til å gjennomføra askese og å dansa.

Historia om Parvati seier at ho var dotter til Himavat, reinkarnasjonen av Sati, som òg hadde vore gift med Sjiva før ho døydde.

Namnet Parvati
--------------

Parvati er brukt som jentenamn blant hinduar, men andre namn på gudinna, som Uma, Gauri og Lalita, er meir utbreidde.

| * v
* d
* e
Gudinner i hinduismen |
| --- |
| Åttetakka laksjmistjerne. | Devi Sjakti Laksjmi Parvati Sarasvati *Former av Laksjmi:* Radha  Sita  *Former av Parvati:* Bhavani  Durga Kali  Satti | Trefork, vanleg symbol for Parvati og nærskylde gudinner. |
| *Landsbygudinner:* Ammavaru Mariamman *Andre:* Bharatmata  Bhudevi  Ganga  Gayatri  Mahavidya  Yellamma  |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* NKC

 |
**Osøyro** eller **Osøyri** er ein tettstad og administrasjonssenteret i Bjørnafjorden kommune i Vestland. Tettstaden har 6 251 innbyggjarar per 1. januar 2017 og ligg på søraustsida av Bergenshalvøya ved Fusafjorden, med sentrum ved munningen av Oselvo. Han strekker seg langs fjorden sørover til Haljem og femner frå 2013 også den tidlegare sjølvstendige tettstaden Hagavik, som låg omkring Skeisosen i vest.

Osøyro har verkstad- og trevareindustri, fylkeskommunal vidaregåande skule og fjordhotell. I Hagavik ligg Kysthospitalet i Hagevik (KiH), eit spesialsjukehus for ortopedisk kirurgi.

Europaveg 39 og fylkesveg 552 går gjennom Osøyro. Frå 1894 til 1935 gjekk det eit 26 kilometer langt, privat og smalspora jarnbanesamband (750 mm) frå Osøyro til Nesttun stasjon på Vossebanen (Nesttun-Osbanen), i korrespondanse med lokaltog til Bergen og Voss.

Namnet Osøyro kjem av namnet på garden Os, og av dét at garden Osøyro ligg på ei slette ved utlaupet (osen) av Oselvo.

Bilete frå Osøyro
-----------------

* Os rådhusOs rådhus
* Frå hamna i OsøyroFrå hamna i Osøyro
* Os kyrkjeOs kyrkje
* Os stasjon på nedlagde Nesttun-OsbanenOs stasjon på nedlagde Nesttun-Osbanen

Kjelder
-------

* «Osøyro» i *Store norske leksikon*, snl.no.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
**Partita No. 3 i E-dur BWV 1006** av Johann Sebastian Bach for solofiolin som ein del av Sonatar og partitaer for fiolin, kring 1720. 

Denne partitaen er kanskje den mest livlege av dei tre i boka, og sjølv om stykket ikkje akkurat er enkelt for fiolinistar, er det lettare enn chaconnen i Partita for fiolin No. 2.

Stykket består av følgjande satsar: 

1. Preludium
2. Loure
3. Gavotte en Rondeau
4. Menuett I
5. Menuett II
6. Bourrée
7. Giga

Stykket tar om lag 20 minutt å framføre. 

Dei mest vanlege innspelingar er vanlegvis av preludiet. Preludiet krev avansert bogeteknikk, og fører eit raskt tempo, allegro, og består nesten berre av sekstandedelsnotar. Preludiet vart òg transkribert av Bach for solo orgel, oboar, trompetar og strykarar i sinfonia som opnar Wir danken dir, Gott, wir danken dir, BWV 29, i D-dur.

«Gavotte en Rondeau» er kjend for å vere inkludert på Voyager Golden Record og vert ofte høyrt på TV eller radio. 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | 

|  |
| --- |
| Preludium (BWV 1006a) |
|  |
|  |
| 

---

 |

 |
| *Problem med å høyra denne fila? Sjå mediahjelp.* |

Sjå òg
------

* Sonatar og partitaer for fiolin

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Partita for Violin No. 3 (Bach)» frå Wikipedia på engelsk, den 26. april 2010.*

### Referansar

1. ↑  Blair Johnston. «Partita for solo violin No. 3 in E major, BWV 1006». Allmusic. Henta 26. april 2010.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* BBC Things

 |
**Provinsen Avellino**|  |
| **Nasjon** |  Italia |
| **Region** | Campania |
| **Hovudstad** | Avellino |
| **Areal** | 2 792 km² |
| **Folketal** (2005) | 429 073 |
| **Folketettleik** | 154/km² |
| **Kommunar** | 119 |
| **Bilnummer** | AV |
| **Postnummer** | 83010-83054 |
| **Retningsnummer (tlf)** | 081, 082 |
| **President** | Alberta De Simone |
|  |
| Plasseringa til Avellino i Italia |

**Provinsen Avellino**  (italiensk *Provincia di Avellino* ) er ein provins i regionen Campania i Italia. Hovudstaden er byen Avellino. Han har eit areal på 2 792 km² og totalt 429 073 innbyggjarar. Det er 119 kommunar i provinsen.

I det gamle Kongedømet Napoli utgjorde provinsen om lag *Principato Ultra*, men nokre stader var ein del av *Capitanata* eller *Principato Citra*. Provinsen grenser ikkje til havet. Det gamle namnet på området var *Hirpinia* (moderne italiensk *Irpinia*), som kom frå det oskiske «hirpus», eller «ulv», eit dyr som framleis finst i området. 

Typiske produkt frå provinsen er hasselnøtt (ein tredjedel av den totale italienske produksjonen), kastanje frå Montella, dei kjende vinane Aglianico, Taurasi, Greco og Fiano, kirsebær, ost (som caciocavallo frå Montella), svart trøffel frå Bagnoli Irpino.

Avellino var kjend for dei kongelege hagane i mellomalderen og i romartida. 

Dei største turistattraksjonane er heilgadomane Montevergine og San Gerardo a Maiella, dei arkeologiske områda Avella og Eclano, Lancellotti-borga, den tidlege kristne basilikaen i Prata.

Kart over Avellino-provinsen

### Største kommunane

Stand: 31. mai 2005

| Kommune | Folketal |
| --- | --- |
| Avellino | 56 955 |
| Ariano Irpino | 23 330 |
| Monteforte Irpino | 13 069 |
| Mercogliano | 12 363 |
| Solofra | 12 058 |
| Atripalda | 11 .328 |
| Cervinara | 10 186 |
| Montoro Inferiore | 10 067 |
|

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell side

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen er basert på ei omsetjing av artikkelen Province of Avellino  frå Engelsk Wikipedia .*

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* SUDOC
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
Priklepinne med handtak.
**Priklepinne** er ein reiskap ein kan bruka til prikling, det vil seia omplanting av små plantar. Priklepinnar kan også brukast til å laga så- eller plantehol for frø, laukar eller rotknollar. Ein bruker pinnen til å laga små hol i jorda slik at plantane lett kan setjast nedi, utan å forstyrra røtene for mykje. Priklepinnar gjer det lettare å laga hol med jamn storleik.

Skildring
---------

Bruk av priklepinne.
Ein priklepinne er gjerne på storleik med ein tømmermannsblyant.
Det finst også lengre pinnar som ein kan bruka frå ståande stilling. Større reiskapar kan brukast til å laga større plantehol, til dømes ved treplanting eller potetsetting.

Tradisjonelt var dei laga av tre, seinare også av metall og no finst det også priklepinnar av plast. Priklepinnar kan ha ulike utformingar: Dei kan vera ein rett pinne, ein pinne med bøygd handtak som ein L, ein pinne med dobbelt handtak som ein T, eller ha meir forseggjort spadehandtak. Enden kan smalna til ein spiss eller svulma til ei kule eller laukform ytst. Andre endar kan vera kileforma og kan til dømes brukast i sandete jord eller til å laga plass for to plantar samtidig. Det finst også priklepinnar utforma med fleire spissar slik at dei kan laga fleire hol på ein gong.

Spesiallaga laukplantarar er hole og henter ut eit stykke jord slik at ein har eit større hol klart til lauken.

Biletdøme
---------

* Ulike priklepinnar frå Russland.Ulike priklepinnar frå Russland.
* Priklepinne med hyssing.Priklepinne med hyssing.
* Priklepinne med spadehandtak i bakken.Priklepinne med spadehandtak i bakken.
* Priklepinne av plast med lengdar markerte.Priklepinne av plast med lengdar markerte.
* LaukplantarLaukplantar
* LaukplantarLaukplantar

Kjelder
-------

1. ↑  «Prikling», *Store norske leksikon*, 10. februar 2012, henta 31. august 2017
2. ↑  «№363. Wooden dibber», *Antique Farm Tools - Peter Charles Dorrington*
3. ↑  «№120. Iron dibber», *Antique Farm Tools - Peter Charles Dorrington*
4. ↑  John Claudius Loudon (1829), *An Encyclopædia of Gardening*, Longman, Rees, Orme, Brown, and Green, s. 270
5. ↑  «№666. Celery dibber», *Antique Farm Tools - Peter Charles Dorrington*
**Primitivisme** er trua på at livet var betre eller meir moralsk i den tidlege fasen av menneskeheita og mellom primitive folkeslag, og sidan gradvis har forverra seg med veksten av sivilisasjon.

I biletkunsten er det fleire og ulike tilvisingar av omgrepet primitivisme. Ein bruk refererer til kunsten til anten førhistoriske eller hos ikkjevestlege folkegrupper. Brukt i den samanhengen vert ord som primitiv eller primitivisme ofte vist i hermeteikn. Dette for å vise noko ibuande unøyaktig ved bruken, eller ein etnosentrisk synsstad. Ein annan type primitivisme er arbeid gjort av kunstnarar som kan vere sjølvlærde. Ein tredje førekomst av primitivisme refererer til lån av visuelle skjema frå ikkjevestlege eller forhistoriske folk. Paul Gauguin sin bruk av tahitiske motiv i måleria er eit døme på den siste praksisen.

Lån frå primitiv kunst har vore viktig for utviklinga av moderne kunst. Omgrepet «primitivisme» er ofte brukt om andre profesjonelle målarar som arbeider i stil med naiv kunst eller folkekunst, som Mikhail Larionov, Paul Klee og Sergej Zagrajevskij.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Primitivism» frå Wikipedia på engelsk, den 16. april 2011.*