***Girl Genius*** er ein teikneserie skriven og teikna av Phil og Kaja Foglio og utgjeven av selskapet deira Studio Foglio.

I 2005 vart *Girl Genius* ein gratis netteikneserie, og ein slutta med å gje ut serien på kvartalsbasis. Seriesamlinga vart no utgjeven med større mellomrom. Den nye nettsida til *Girl Genius* har no tilgjengeleg alt det publiserte arbeidet, men hadde eit anna system tidlegare. Det var to parallelle publikasjonar; «Girl Genius 101», som var tidlegare produsert materiale, og publikasjonen for det nye materialet, kalla «For Avanserte Elevar». Dei to publikasjonane vart slegne saman då «101» tok igjen byrjinga av «Avansert».

*Girl Genius* blir oppdatert på måndagar, onsdagar og fredagar.

Handling
--------

Serien utspelar seg i eit Europa der den industrielle revolusjonen gjekk over i full krig, takka vere gneistane («sparks») - galne vitskapsfolk med store evner på eit eller fleire område, og høgt karismatiske. Desse er til gjengjeld som oftast knapt utstyrt med sunn fornuft og sans for proporsjonar.

Hovudpersonen er **Agatha Heterodyne**. Oppfostra av adoptivforeldre er det ukjend for ho at ho er ætlingen til ein utgamal familie av galne vitskapsfolk. Så godt som alle ein gjeng omsynslause skurkar, der dei einaste unntaka er Agatha sin far og onkel, William og Barry Heterodyne. Desse reiste rundt, arbeidde for fred og gjorde mange gode ting, ofte ilag med Klaus Wulfenbach.

Alle desse forsvann i løpet av nokre år. Klaus drog til ein ukjend destinasjon, då William forlova seg med Lucrezia Mongfish. Lucrezia forsvann i krigsutbrotet med ein mystisk og mektig gneiste kalla Den Andre. Dette vart ei krigserklæring mot familien Heterodyne, og brørne låg i krig - til dei forsvann rundt den tida då Den Andre gav seg.

Klaus Wulfenbach kom tilbake etter ei lengre tid, med ein unge. Han møtte eit Europa knust av krigen, med Heterodyne-brørne forsvunne, Den Andre truleg død og maktsjuke gneistar i krig om restane. Klaus fylte eit maktvakum og vart den leiande gneisten i å slå ned det som var att av felles fiendar. Som ein konsekvens kunne han samle store delar av Sentral-Europa under seg i eit Pax Wulfenbach, fritt ifrå anarki, krig og øydelegging. Han er no Europa sin mektigaste despot, men grublar over kva som eigentleg har skjedd.

«Gaslamp Fantasy»
-----------------

Kaja Foglio fann på termen «parafin-fantasy» (*Gaslamp Fantasy* som eit alternativ til *SteamPunk*) for å skildre arbeidet sitt. 24. April 2006 forklarte ho korleis dette vart til i bloggen sin:

> 
> «Eg kalla det *Gaslamp Fantasy* av di, mens vi heldt på å gje ut *Girl Genius*, var der ein serie som heitte *Steampunk* i butikkhyllene og eg ville ikkje forvirre folk. Pluss, so har eg aldri likt ordet Steampunk so mykje for vårt arbeide, då det kjem av kyberpunk (eit ord som eg synst faktisk passar genra si bra) men vi har ikkje noko punk, og vi har meir enn berre damp, og det å bruke eit anna namn verka rett. Eg hugsa feil ein term som eg hadde komme over i eit forord til ei bok av H. Rider Haggard, der forfattaren omtalte Jules Verne, H.G. Wells, Rider Haggard og den typen før-pulp adventure materiale, og kom opp med »Gaslamp Fantasy.« Eg kjente meg litt dum når eg oppdaga at eg hadde funne opp mitt eige ord, men det verkar og eg likar det.»
> 
> 
> 

Ordet er også forskjellig ifrå klassisk damppunk i det at teknologien ikkje berre er avgrensa til maskiner men også går inn på biologi. Dermed er det ved sida av Clanks (robota), dirigibles og vandrande gunboats av denne verda, så er det og konstruksjonar — biologiske skapningar som går ifrå frankensteinske skapningar, til talande kattar og mammuttar på storleik med ei mus.

«Gneisten»
----------

Gneisten er det sentrale elementet i den fiktive Girl Genius verda. Det er det som får dei galne vitskapsfolka i historia til det dei er; folk seier nokon *er* ein gneiste om dei *har* gneisten. Det er ein sjeldan genetisk markør som ein mest finn innan eit lite tal av familiar — og dei av den vanlege folkehopen som får eit gjennombrot er enten relativt svake eller i slekt med ein av desse familiane utan å vite det.

Prisar
------

Hugoprisen 2010.
Girl Genius har vunne dei følgjande prisane:

* Hugoprisen 2010
* Hugoprisen 2009
* Hugoprisen 2008
* Webcartoonist Choice Awards 2007 Arkivert 2007-12-03 ved Wayback Machine. for Framifrå Science Fiction Teikneserie Arkivert 2011-07-16 ved Wayback Machine..
* Webcartoonist Choice Awards 2006[*daud lenkje*] for Framifrå Historie Konsept Arkivert 2011-05-23 ved Wayback Machine..

Girl Genius har vore nominert ei rekkje gonger: 

* Figuren Agatha Clay var nominert for Squiddy Award, for Beste Teikneseriefigur 2002.
* I 2005 vart Phil Foglio nominert for ein Eisner Pris i kategorien for Beste Skribent/Kunstnar Humor, for arbeide på Girl Genius.
* I 2007 vart Girl Genius nominert for ein Eisner Pris i kategorien for Beste Digitale Teikneserie.
* I 2007 vart Girl Genius nominert for ein Weblog Award i kategorien teikneseriar. Dei kom på tredjeplass, framfor Penny Arcade.  Arkivert 2016-03-03 ved Wayback Machine.

1. ↑  Ordliste hjå girlgeniusonline.com
2. ↑  «The 2007 Eisner Awards: 2007 Master Nominations List». Arkivert frå originalen 10. oktober 2008. Henta 30. april 2007.

Bakgrunnsstoff
--------------

Wikifrasar Wikifrasar har ei sitatsamling som gjeld: **Girl Genius**

* *Girl Genius* website
* Comic Book Awards Almanac Arkivert 2007-04-24 ved Wayback Machine.
* Studio Foglio Arkivert 2001-12-29 ved Wayback Machine.
* Fan-laga forum for fans av Girl Genius
* Othar sin blog