recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**George Caleb Bingham** (20. mars 1811–7. juli 1879) var ein USA-amerikansk målar og politikar i Missouri. Bingham tilhøyrde Düsseldorfskulen og den nord-amerikanske realismen. Mange av motiva hans skildrar pionertida i det såkalla Midt-Vesten.

Liv og gjerning
---------------

'Båtmenn på Missouri', 1846
'Verving av røyster', 1852
Bingham var son til farmarar, fødd i Augusta County i Virginia. Då han var åtte år gammal flytta han med familien til Franklin i Missouri. Frå 1827 begynte han i lære som møbelsnikkar i Boonville, ved sidan av måla han. Frå 1833 arbeidde han som portrettmålar ved Missouri-elva, i 1835 laga han sitt fyrste sjølvportrett. I 1838 begynte han å studere ved Pennsylvania Academy of the Fine Arts i Philadelphia, og to år seinare hadde han si første utstilling på National Academy of Design i New York.

Fram til 1843 måla Bingham portretta av USA-amerikanske politikarar i hovudstaden Washington, frå 1845 laga han sine kjende bilete av elvar, der han skildra liv og levemåte til menneska som budde langs Missouri-elva. Desse bileta vart svært kjende, framfor alt gjennom stikka til American Art Union. I 1850-åra måla han i tillegg fleire sjangerbilete med politisk innhald.

Allereie frå 1840 var Bingham politisk aktiv i Missouri. I 1848 vart han vald inn i delstaten sitt representanthus. Etter 1850 la han regelmessig reiser til New York, Philadelphia og Washington D.C. Åra 1856-1859 studerte han i Düsseldorf. Frå 1862 var han finansminister i Missouri og *adjutant general*. Han fekk i 1877 ei undervisningstilling på Missouri School of Art i Columbia, fór deretter til Boonville og til sist til Kansas City, der han i 1879 døydde av kolera.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «George Caleb Bingham» frå Wikipedia på tysk, den 11. desember 2013.*

Bakgrunnsstoff
--------------

{{commonskat}

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* ULAN
* NLA

 |
Dronning Maud Land i Antarktis
**Norske biland** er tre biland i Antarktis og Subantarktis som Noreg gjer krav på. Desse består av Dronning Maud Land i Antarktis og Peter I Øy, som begge er underlagt Antarktistraktaten, og den subantarktiske Bouvetøya, som ikkje er ein del av traktaten. Alle dei tre bilanda vert administrert av Polaravdelinga til Justisdepartementet i Oslo.

Dronning Maud Land er det klårt største av desse tre og består mellom anna av Kronprinsesse Märtha Kyst, Prinsesse Astrid Kyst, Prinsesse Ragnhild Kyst, Prins Harald Kyst og Kronprins Olav Kyst. Heile område er om lag 2 800 000 km². Det er om lag 17 % av heile Antarktis.

Historie
--------

Den 14. desember 1911 vart fem nordmenn leia av Roald Amundsen dei første i verda til å nå Sørpolen. Bouvetøya vart underlagt Noreg i 1927 (formelt i 1930) og vart i 1935 erklært eit naturreservat for sel. Peter I Øy vart gjort krav på i 1929 (formelt i 1931) og Dronning Maud Land vart formelt underlagt Noreg den 14. januar 1938.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Dependencies of Norway» frå Wikipedia på engelsk, den 15. oktober 2012.*
«**Sir B. McKenzie's Daughter's Lament For The 77th Mounted Lancer's Retreat From The Straits Of Loch Knombe, In The Year Of Our Lord 1727, On The Occasion Of The Announcement Of Her Marriage To The Laird Of Kinleakie**» er ein song av Fairport Convention. Songen er ein medley av tre songar, dei to tradisjonelle «Biff, Bang, Crash» og «The Kilfenora» og «Boston Tea Party» av Dave Swarbrick. 

Den lange songtittelen var eit forsøk på å kome inn i *Guinnes Rekordbok* for verdas lengste songtittel, men dei godkjende ikkje tittelen. Sjølv om han likevel ofte vert omtalt som den lengste tittelen er han slått av «Long Live British Democracy Which Flourishes and Is Constantly Perfected Under the Immaculate Guidance of the Great, Honourable, Generous and Correct Margaret Hilda Thatcher. She Is the Blue Sky in the Hearts of All Nations. Our People Pay Homage and Bow in Deep Respect and Gratitude to Her. The Milk of Human Kindness.»

Songen vart gjeven ut som B-side til singelen «Now Be Thankful» i 1970. Begge desse finst som bonusspor på nyare utgåver av albumet *Full House*.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Now Be Thankful» frå Wikipedia på engelsk, den 31. januar 2011.*
**Minda Mathea Olava Ramm** (fødd 27. desember 1859 i Sogndal, død 11. april 1924)
var ein norsk forfatter som i alt skreiv fire romanar og nokre noveller.

Liv og forfattarskap
--------------------

Minda Ramm gjekk på privat artiumkurs i Kristiania saman med blant andre Betzy Børresen og Anna Bugge. I studieåra var Ramm kvinnesakforkjempar og aktiv innom studentlaget *Skuld*, ein forløpar for Norsk Kvinnesaksforening, men seinare blei ho meir kritisk til kvinnesaksrørsla. Ho tok Cand.real.-eksamen i 1890 og i 1893 gifta ho seg med forfattaren Hans E. Kinck som ho fekk to born med. 

Debutboka *Lommen* (1896) vekte merksemd for si skildring av korleis tidas unge intellektuelle kvinner ikkje makta å leve opp til det gjengse kjønnsrollemønsteret om dei tok val som gav dei intellektuell vekst. Kvinnesaksrørsla i Kristiania tolka boka som antifeministisk, og profilerte medlemar sa seg lei for at ei utdanna kvinne dei hadde rekna for ei av sine eigne skreiv slikt. Men sjølv motstandarar av meiningsinnhaldet måtte medgje at boka var vellukka reint kunstnarleg. Den blei òg rekna som erotisk djerv, og kvinner i det akademiske miljøet i Kristiania oppfatta verket som ein nøkkelroman. 

Den neste romanen, *Overtro. Skildringer fra ottiårene* (1898), er mindre vellukka og fekk lite merksemd. I 1909 kom den tredje romanen, *Valgaar*, ei satirisk skildring av livet i eit lite samfunn.

Den fjerde og siste romanen til Minda Ramm, *Fotfæstet* (1918), blir rekna som den beste boka hennar. Romanen har eit sivilisasjonskritisk drag ved at den skildrar korleis menneska kløyvest mellom natur og kultur, og deira strev med å finne ein idebasert ståstad i livet.

Bibliografi
-----------

### Bøker

* 1896 – *Lommen : en historie* (Kristiania: Aschehoug) I fulltekst ved nb.no

* 1898 – *Overtro : skildringer fra ottiårene* (Kristiania: Det norske aktieforlag) I fulltekst ved nb.no

* 1909 – *Valgaar : novelle* (Kristiania: Aschehoug) I fulltekst ved nb.no

* 1918 – *Fotfæstet* (Kristiania: Steen) I fulltekst ved nb.no

Kjelder
-------

* Denne artikkelen bygger på artikkelen Minda Ramm frå Wikipedia på svensk, den 22. februar 2012. Artikkelen oppgjev som kjelde:
	+ Lorenz, Astrid: «Natura demonia est: om Minda Ramm», 1996 i *Nordisk kvinnolitteraturhistoria*, band 3, Höganäs : Wiken, Cop. 1996, side 75-76
* Tidsskrift. Nummer 26. Utgjeve av Historielaget for Sogn. Dikting og diktarar frå Sogn. Ved Andreas Bjørkum og Jarle Bondevik Kaupanger : Historielaget, 1978

Referansar

1. 1 2  Store norske leksikon, henta 22. februar 2012

Bakgrunnsstoff
--------------

* Minda Ramm i Store norske leksikon

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* Lokalhistoriewiki
* VIAF

 |
Tysk mineralvatn
**Mineralvatn** er vatn som inneheld mineral eller andre oppløyste stoff som gir vatnet smak eller helsebringande effekt. 

Alt naturleg vatn inneheld oppløyste salt og mineral, men mineralvatn har gjerne fleire av dei og er gjerne òg tilsett kolsyre. Mineralvatn kan ofte vera brusande. 

Naturleg mineralvatn har sitt opphav i grunnvassreservoar og kjenneteiknast av god mikrobiologisk kvalitet, at det er naturleg i si form og av opphavleg tilstand. Desse eigenskapane er intakte fordi vatnet kjem frå grunnen og såleis er verna mot ureining.

Mineralvatn og brus
-------------------

Heilt sidan antikken har kolsyrehaldig vatn frå
naturlege kjelder vore rekna som sunt og helsebringande. Vatnet i dei gjævaste mineralkjeldene inneheldt det folk meinte var ei livgivande syre, «acidum occultum», ei syre som sidan vart identifisert som kolsyre. Varmt, kolsyrehaldig grunnvatn har særleg stor evne til å løyse saltar frå berggrunnen. Folk la merke til at mineralkjeldene var velgjerande ved somme sjukdommar, og sidan folk har hang til å generalisere, meinte dei snart at vatnet måtte vere godt mot all slags sjukdom. 

På 1600-talet byrja òg folk i Skandinavia å drikke mineralvatn som skulle bøte på stort sett alle slags lyter, ei oppfatning som heldt seg i drygt 250 år. 

Etter kvart utvikla dei kolsyrehaldige drikkene seg frå medisin til tørsteslukkarar. Tidleg på 1900-talet kom brus på flasker i
handelen, marknadsført under namnet «mineralvatn». 

Brus og andre kolsyrehaldige leskedrikkar er ikkje mineralvatn, men blir ofte omtala som dette i daglegtale.

Naturleg mineralvatn med
kolsyre har vorte ein trenddrikk gjennom
1990-talet.

Norske mineralvassmerke
-----------------------

* Farris
* Frisk
* Fyresdal
* Imsdal
* Isbre
* Norwater
* Olden
* Store Sandrib
* Voss Artesian
* XP kaupangkilden

Kjende utanlandske vassmerke
----------------------------

* Evian
* Vichy
* Vittel

Bakgrunnsstoff
--------------

* Uavhengig nettstadd om verdas mineralvatn (engelsk)
* Stortinget - dokument 8:81
* Mineralvatten och sockerdrycka
* Vatteninformation av Åsa Wahlström, Örebro Universitet[*daud lenkje*]

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC

 |
I eit parlamentarisk system skil ein mellom **mindretalsregjeringar** og fleirtalsregjeringar. Mindretalsregjeringar har ikkje noko fleirtal bak seg i nasjonalforsamlinga. Det vil seie at det eller dei partia som er med i regjeringa til saman har færre enn halvparten av representantane i nasjonalforsamlinga. 

Mindretalsregjeringar kan ha støtte frå andre parti i nasjonalforsamlinga enn dei som er med i regjeringa, slik at her er eit avklara parlamentarisk grunnlag. Men ofte vil dette ikkje vere tilfelle, slik at regjeringa må søke støtte i nasjonalforsamlinga frå sak til sak.

I land med høvestalsval, som Noreg, Sverige og Israel, vil ofte mange parti vere representerte i nasjonalforsamlinga, og det kan vere vanskeleg å etablere ei fleirtalsregjering. I land med fleirtalsval, somStorbritannia, vil det som regel vere færre parti som er representerte i nasjonalforsamlinga, og fleirtalsregjeringar vil vere vanlegare.

Mindretalsregjeringar i Noreg
-----------------------------

Nasjonalforsamlinga i Noreg, Stortinget, har 169 stortingsrepresentantar frå og med stortingsvalet 2005. Ei regjering må dermed ha minst 85 stortingsrepresentantar i Stortinget for å ha eit fleirtal. Noverande regjering, Regjeringa Stoltenberg II, som består av Arbeidarpartiet, Sosialistisk Venstreparti og Senterpartiet er ei fleirtalsregjering. Ved stortingsvalet 2005 fekk dei til saman 87 plassar i Stortinget, og ved stortingsvalet 2009 fekk dei 86. 

Kåre Willoch si regjering var frå 1981 til 1983 ei rein Høgre-regjering, og ei mindretalsregjering. I 1983 kom Senterpartiet og Kristeleg folkeparti med i regjeringa, og den vart ei fleirtalsregjering, til fleirtalet gjekk tapt ved stortingsvalet 1985. Ingen andre regjeringar etter 1971, anten dei har vore Arbeidarparti-regjeringar eller borgarlege regjeringar, har hatt eit fleirtal på Stortinget bak seg.

Det er ulike grunnar til at eit mindretal på Stortinget klarar å danne regjering. Den viktigaste er at SV og Framstegspartiet, som fløyparti har hatt liten forhandlingsstyrke. Arbeidarpartiet har med god grunn teke støtte frå SV for gitt, og borgarlege regjeringar av ulike slag har, med det tilsvarande argument, teke støtte frå Frp for gitt.

Sjå også
--------

* Fleirtalsregjering
* Parlamentarisme
**Sirdal** er ein kommune heilt nord i Agder fylke. Sirdal er ein innlandskommune, som grensar i sør mot Flekkefjord, og i aust mot Kvinesdal.

Kommunevåpenet viser tre oppflygande ryper i sølv på grøn bakgrunn. Historisk har rypefangst vore ein viktig næringsveg i Sirdal.

Historie
--------

Namnet «Sirdal» kjem av elva Sira som renn gjennom dalen. Ein sirdøl er ein som bur i Sirdal eller som kjem derifrå. 

Sirdal kommune vart opphavleg oppretta i 1849 ved utskiljing frå Bakke formannskapsdistrikt. I 1905 vart kommunen delt i Tonstad kommune og Øvre Sirdal kommune. I 1960 vart Øvre Sirdal kommune, Tonstad kommune og Haughomgrenda slegne saman til Sirdal kommune. Espetveit og Viraksgrenda blei overført frå Flekkefjord kommune i 1987.

Næringsliv
----------

Sirdal er ein kommune med mykje fjellterreng og store vasskraftressursar. Sira-Kvina kraftselskap har hovudkontor og driftssentral på Tonstad. 
Tradisjonelt har gardbrukarar frå Jæren kome med sauene sine til Sirdal for å ha dei på sommarbeite. 
Etter kvart har Sirdal utvikla ei sterk næring retta inn mot turisme. Mange har hytte i kommunen, og det er gode skitilhøve om vinteren. 
Om sommaren er det mange som går tur i Ryfylkeheiane og Setesdalsheiane.

Media
-----

Nettavisa *Sirdølen* er lokalavis for Sirdal og dalstroka innanfor.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Sirdal kommune
* Sira-Kvina kraftselskap
* Sirdalsferie Arkivert 2008-09-15 ved Wayback Machine.
* Sirdal Fjellmuseum Arkivert 2005-01-23 ved Wayback Machine.
* Sirdal Høyfjellshotell

Kjelder
-------

1. 1 2  Om vår kommune, sirdal.kommune.no


| * v
* d
* e
Kommunar i Agder |
| --- |
| Arendal • Birkenes • Bygland  • Bykle • Evje og Hornnes • Farsund • Flekkefjord • Froland • Gjerstad • Grimstad • Hægebostad • Iveland • Kristiansand • Kvinesdal • Lillesand • Lindesnes • Lyngdal • Risør • Sirdal • Tvedestrand • Valle • Vegårshei • Vennesla • Åmli • Åseral |  |

Koordinatar: 58°39′54.3″N 6°42′57.1″E﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* Lokalhistoriewiki
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
Koordinatar: 55°27′26.543″N 14°10′41.365″E﻿

Skilt med teksten *Välkomen till Borrby - Österlens Hjärta*.
Borrby skule frå vest.
Borrby kyrka frå nordaust.
**Borrby** er ein tettstad i Simrishamns kommun i Skåne län i Sverige. Han ligg på Österlen mellom Simrishamn og Ystad. I 2005 hadde tettstaden 947 innbyggjarar. 

I Borrby finst det både industri og jordbruk. Av servicetilbod har Borrby apotek, helsestasjon, pizzeria, restaurant, daglegvarebutikk, postkontor og sparebank. I Borrby ligg òg Sankta Maria kyrka, ei kyrkje som stammar frå 1100-talet. 

Borrby har ein fotballklubb, Borrby IF, som blei grunnlagt i 1926. Dei spelar i 6. divisjon. Heimebanen er Borresvall, ein idrettsplass i utkanten av byen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Borrby» frå Wikipedia på bokmål, den 30. juni 2012.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Borrby.com Arkivert 2008-05-15 ved Wayback Machine.
* Borrby IF
* Borrby- Östra Hoby församling Arkivert 2008-11-19 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Koordinatar: 38°34′0″N 27°22′17″E﻿

**Spil** (tyrkisk *Spil Dağı*), i antikken **Sipylos** (gammalgresk Σίπυλος) (1513 moh) er eit fjell som er rikt på segner og historie i provinsen Mansia i Tyrkia, i det som brukte å vere hjarte i Lydia og det som i dag er Egearregionen i Tyrkia.

Toppen ligg nær den moderne byen Manisa og vegen mellom İzmir og Manisa. Fjellet Yamanlar, som ligg ovanom İzmirbukta, har ofte vorte rekna som eit framhald av Sipylos-massivet, og deler mykje av historia til dette fjellet, sjølv om det i røynda er ein utdøydd vulkan med ei heilt anna geologisk soge.

Ein statue av Kybele skoren ut i stein frå seint på 1000-talet fvt. står nær Sipylus, fleire kilometer aust for Manisa. Fjellet vart rekna som ein av yndlingsjaktområda til modergudinna. I følgje ei gammal segn vart skulpturen skoren ut av Broteas, sonen til Tantalus.

Namnet Sipylos eller Sipylum er nemnd av Plinius den eldre, med støtte av andre kjelder, som staden der den kjende byen Tantalis låg eller Tantalus. Byen låg på eller særs nær fjellet, og ruinane var visstnok synleg i tidlegare tider.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Mount Sipylus» frå Wikipedia på engelsk, den 9. august 2012.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* George E. Bean. *Aegean Tyrkia: An archaeological guide ISBN 978-0-510-03200-5, 1967*. Ernest Benn, London.

1. ↑  George Perrot (2007). *History Of Art In Phrygia, Lydia, Caria And Lycia p. 62 ISBN 978-1-4067-0883-7* (på engelsk). Marton Press.
2. ↑  James George Frazer (1900-1913-1965). *Pausanias, and other Greek sketches, later retitled Pausanias's Description of Greece ISBN 1-4286-4922-0, ISBN 978-1-4286-4922-4*. Kessinger Publishing Company.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Sipylos**
Koordinatar: 66°35′S 162°45′E﻿

**Borradaile Island** er ei av Ballenyøyane. Dette var den første landmassen sør for Den antarktiske polarsirkelen som nokon sette fot på og her ligg ein «merkverdig tind» kalla **Beale Pinnacle**, nær Cape Beale på søraustkysten, og Cape Scoresby på nordvestkysten.

Utforsking
----------

Borradaile Island vart oppdaga i februar 1839 av John Balleny, som namngav han etter W. Borradaile, ein av handelsmennene som i lag med Charles Enderby støtta ekspedisjonen økonomisk. Kaptein Freeman på kutteren «Sabrina» var den første som gjekk i land på øya den 12. februar 1839. Han var ei kort stund i land på landtunga nordvest på øya. Dette var første gongen eit menneske sette fot på land sør for Den antarktiske polarsirkelen. Øya vart ikkje vitja igjen før 29. februar 1948 då eit lag av australiarar, inkludert Phillip Law og Stuart Campbell, gjekk i land på same staden frå HMAS «Wyatt Earp».

Kjenneteikn
-----------

Borradaile Island er kring 2 nautiske mil lang og 1 nautisk mil brei og ligg 4 nautiske mil søraust for Young Island. Cape Scoresby (66°34′S 162°45′E﻿) er ei høg skrent som markerer nordenden av Borradaile Island. Ho vart kartlag av personell frå RSS «Discovery II», som kartla nordenden av Ballenyøyane i 1936–1938. Cape Scoresby er kalla opp etter RRS «William Scoresby», eit forskingsskip som følgde «Discovery II» i det oseanografiske arbeidet som vart utført i Antarktisk på denne tida, og som igjen er kalla opp etter den arktiske polfararen William Scoresby. Beale Pinnacle (66°36′S 162°45′E﻿) er ei støvelforma tynn klippe som er 60 meter høg og som ligg utanfor Cape Beale, ein bratt skrent på søraustsida av øya. Begge er kalla opp etter W. Beale.

Sjå òg
------

* Antarktiske og subantarktiske øyar

Kjelder
-------

1. 1 2  «Borradaile Island». Geographic Names Information System, U.S. Geological Survey. Henta 17. oktober 2012.
2. ↑  William J. Mills (2003). «Balleny Islands (Antarctic)». *Exploring Polar Frontiers: a Historical Encyclopedia* **1**. ABC-CLIO. s. 57. ISBN 978-1-57607-422-0.
3. ↑  T. Hatherton, E. W. Dawson & F. C. Kinsky (1965). «Balleny Islands Reconnaissance Expedition, 1964». *New Zealand Journal of Geology and Geophysics* **8** (2): 161–179.
4. ↑   Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Cape Scoresby» (innhald frå Geographic Names Information System).
5. ↑   Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Beale Pinnacle» (innhald frå Geographic Names Information System).
6. ↑   Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Cape Beale» (innhald frå Geographic Names Information System).

 Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Borradaile Island» (innhald frå Geographic Names Information System).


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Lindsay Raymond «Ray» Jackson** (fødd 12. desember 1948 i Wallsend i Northumberland) er ein mandolin- og munnspelspelar. Han var medlem og solovokalist i lag med Alan Hull i folkrockgruppa Lindisfarne frå dei vart skipa i 1970 til han slutta i 1990. 

Jackson designa logoen og omslaget på debutplata til Lindisfarne, *Nicely Out of Tune*. I tillegg til Lindisfarne spelte han òg mandolin på Rod Stewart-albuma *Every Picture Tells a Story* (1971), *Never a Dull Moment* (1972), and *Smiler* (1974). Han spelar mellom anna på songane «Maggie May», «Mandolin Wind» og «Farewell». Stewart gløymde kva han heitte då namnet hans skulle setjast på plateomslaget til *Every Picture Tells a Story*, og det stod berre: «Mandolinen vart spelt av mandolinisten i Lindisfarne. Eg har gløymt namnet.»

Jackson truga med søksmål mot Stewart i 2003 og hevda at han burde bli kreditert for å ha vore med å skrive «Maggie May» i lag med Stewart og gitaristen Martin Quittenton fordi han skreiv hovudtemaet i songen. Ein talsmann for Stewart avskreiv kravet som «latterleg».

Jackson spelte òg mandolin på debutalbumet til Chris de Burgh, *Far Beyond These Castle Walls*.

Då Lindisfarne vart oppløyst i 1975 la Jackson ut på ein solokarriere og fekk kontrakt hos EMI. Same året skipa han Harcourt's Heroes med songaren og gitaristen Charlie Harcourt. I 1976 kom den originale besetninga i Lindisfarne attende att. Innan midten av 1980-åra hadde ikkje Lindisfarne same suksessen dei hadde hatt og etter ein krangel mellom Jackson og bandet, trekte Jackson seg attende og spelte ikkje med bandet igjen dei neste 15 åra, før han spelte med dei på ein minnekonsert for Alan Hull i Newcastle City Hall 2005. 

I seinare år skipa Jackson bandet *Gathering – Legends of Folk Rock* med Jerry Donahue, Clive Bunker, Rick Kemp, Doug Morter og Kristina Donahue.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Ray Jackson (musician)» frå Wikipedia på engelsk, den 30. mai 2018.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  «Rod faces Maggie May action», BBC News, 5. mars 2003
2. ↑  *Gathering – Legends of Folk Rock website*, henta 21. april 2009

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)

 |
Koordinatar: 56°16′10.805″N 12°34′45.646″E﻿

Arild
**Arild** er ein tettstad i Höganäs kommun i Skåne län i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 537 innbyggjarar.

Badestad og kunstnarkoloni
--------------------------

Saman med det nærliggande Mölle har Arild vore ein velkjend badestad siden byrjinga av 1900-talet. 

Arild var òg ein etablert kunstnarkoloni med kjende namn som Gustaf Rydberg, Gustaf Cederström, Fritz von Dardel, Olof Krumlinde, Isaac Grünewald, Natanael Beskow, Rickard Berg og Herman Österlund samt fleire Skagenmalere, som samla seg på Mor Cillas vertshus. På Kullaberg kunne dei dra fordel av eit sterkt sommarlys som minna om det i Skagen. Ein av dei første kunstnarane som oppdaga Arild var den norske målaren Adolph Tidemand.

Attraksjonar
------------

I Arild ligg Arilds kapell, det eianste bevarte frittståande kapellet i Skåne frå mellomalderen. Arild er ein populær sommarby med aktivitetar som golf, sportsfiske, tennis, segling og dykking.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Arild (Skåne)» frå Wikipedia på bokmål, den 29. juni 2012.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Ray Collins** (19. november 1936–24. desember 2012) var ein amerikansk musikar. 

Collins voks opp i Pomona i California og song i skulekoret sitt. Han slutta vidaregåande skule for å gifte seg.

Collins starta musikkarrieren sin med å synge falsett korvokal for forskjellige doo-wop-grupper i Los Angeles-området seint i 1950-åra og tidleg i 1960-åra, mellom andre Little Julian Herrera and the Tigers. I 1964 danna Collins, trommeslagaren Jimmy Carl Black, bassist Roy Estrada, saksofonisten Dave Coronado og gitaristen Ray Hunt The Soul Giants. Hunt vart etter kvart erstatta av Frank Zappa, og gruppa utvikla seg til Mothers of Invention. Collins var solovokalist på dei tidlege albuma deira, som *Freak Out!*, *Absolutely Free* og *Cruising with Ruben & the Jets*. I 1968 slutta Collins i The Mothers of Invention, men vart med på forskjellige Zappa-prosjekt utover 1970-åra. 

Collins budde i Claremont i California fram til han døydde julaftan 2012, 76 år gammal.

Kjelder
-------

1. 1 2 3 4  Allen, David (30. mai 2009). «Please greet Ray Collins, Claremont's own Mother». Inland Valley Daily Bulletin. Arkivert frå originalen 28. september 2011. Henta 17. mai 2014.
2. ↑  Morris, Christopher, «Rocker Ray Collins dies at 73", *Variety*, Dec. 25, 2012.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Ray Collins ved The Internet Movie Database (IMDb)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* SUDOC
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)
* AllMusic (artist)

 |
Borkespade i bruk.
**Borkspade** er ein skogsreiskap som vert nytta for å barka tømmer ved hogst. Tidlegare, då ein nytta hest for å køyra fram tømmeret, var det vanleg å barka det i samband med felling og kvisting. Tømmeret gleid då lettare på snøen og vart lettare å dra for hestane, slik at ein kunne køyra større lass. Det førte òg til at tømmeret turka fortare og det hindra at borkbiller gjorde skade på tømmeret. Tømmeret er lettast å barka når sevja stig. Om vinteren når borken er frosen kan borking verta hardt arbeid. 

Borkspadar har eit langt skaft av tre. På enden av skaftet var det ei kule, som førte til at ein fekk betre tak på spaden når han vart støytt framover. Det var òg vanleg med ei kule på skaftet litt ovanføre bladet, for at borken skulle verta ført bort frå hendene.

I Noreg vart det vanleg å nytta borkespade rundt år 1900. Før det vart det nytta ei øks med breitt blad. Innføringa av borkespaden letta arbeidet og førte til at barkinga gjekk snøggare. Men framleis utgjorde barkinga om lag halvparten av tida det to å felle, kvista og barke eit tre. Tidsforbruket varierte etter kor mykje kvist det var på trea og etter årstida. I sevjetida var det lett å barka, men om vinteren, når borken var frosen, gjekk det mykje seinare.

Borkspadar vert òg nytta til andre oppgåver, som å hugga hol i isen i samband med isfiske.

Galleri
-------

* Barking med borkspadeBarking med borkspade
* Borkspadar utstilte på Norsk skogmuseum.Borkspadar utstilte på Norsk skogmuseum.
* Nærbilete av borkspadar utstilte på Norsk skogmuseumNærbilete av borkspadar utstilte på Norsk skogmuseum
* Barsespadar produserte på Wira bruk i SverigeBarsespadar produserte på Wira bruk i Sverige

Referansar
----------

1. ↑  Thorseth, L. *Årringer - Skogbygda Trysil*, 2014.
2. ↑  Samset, I. *Fra muskler til maskiner i skogen*, Norsk skogmuseum, 2008.
3. ↑  Sporrong, B. *Från yxa till enmansmotorsåg - mekanisering i nordiska skogar 1850 till 1950*, Habo, 2013

Sjå òg
------

* Borking
* Borkemaskin

| * v
* d
* e
Skogsreiskapar |
| --- |
| Handreiskapar | Øks **·** Stokksag **·** Svans **·** Bogesag **·** Kile **·** Brytjarn **·** Borkspade **·** Spett **·** Handspik **·** Løftekrok **·** Tømmersaks **·** Plantehakke **·** Planterør |
| Hestereiskapar | Stutting **·** Lunndrag |
| Ymse | Kjetting **·** Tømmernål **·** Tømmerklave |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
**Arild Fröhlich** (fødd 22. september 1972) er ein norsk filmregissør frå Gol i Hallingdal.

Karriere
--------

Arild Fröhlich tok utdanning ved fjernsyns- og dokumentarfilmlinja ved Høgskulen i Volda, og vart uteksaminert i 1997. Som ein del av praksisen i utdanninga, fekk han produsera ein episode av fjernsynsserien U for NRK. Etter endt utdanning fekk han starta i NRK si barn og ungdomsavdeling. Her jobba han fyrst for Go' elg før han starta som regissør og manusforfattar for U. Etter dette har han jobba som regissør for Åpen Post og Uti vår hage, med Harald Eia og Bård Tufte Johansen.

Arild Fröhlich har så langt hatt svært stor suksess med spelefilmane han har regissert. Den fyrste spelefilmen han fekk vera medregissør for, var Folk flest bor i Kina frå 2002. Men i 2005 regisserte han Pitbullterje, med m.a. Atle Antonsen, Jørgen Foss, Robert Lindahl Haug og Kristin Skogheim i rollene. som fekk gode salstal og vann Amandaprisen i klassen *Beste barne- og ungdomsfilm*. Fröhlich sitt neste prosjekt, Fatso kom i 2008. Filmen var basert på ein roman av Lars Ramslie og hadde Nils Jørgen Kaalstad, Kyrre Hellum, Jenny Skavlan og Josefin Ljungman i rollene. Fatso resulterte i nok ein Amanda, denne gongen i klassen *Beste regi*.

I 2011 hadde Fröhlich sin nye komiserie, Helt perfekt, premiere på TV Norge. Serien handlar om livet til komikaren Thomas Gjertsen med ein halvbiografisk, humoristisk vri.

Verk
----

* 1991 – Fjernsynsserien U, regissør, manusforfattar
* 1998 – Åpen Post, fjernsynsserie, regissør
* 2002 – Folk flest bor i Kina film, regissør
* 2003 - Uti vår hage fjernsynsserie, regissør
* 2005 – Pitbullterje film, regissør
* 2008 – Fatso (film), regissør
* 2011 – Helt perfekt fjernsynsserie, regissør

Heider
------

* 2005: Amandaprisen for Pitbullterje, i klassen *Beste barne- og ungdomsfilm*
* 2008: Amandaprisen for Fatso, i klassen *Beste regi*

Kjelder
-------

* Bokmålswikipedia om Arild Fröhlich, henta inn 19. november 2011
* NRK Upunkt om Arild Fröhlich
* Arild Fröhlich på imdb.com

Bakgrunnsstoff
--------------

* Montages.no: Få øynene opp for Arild Fröhlich
Freda pissoar i Stensparken i Oslo Foto: Helge Høifødt

Pissoar av støypejarn i København.
**Pissoar** (frå fransk *pissoir*), eller **pissehus**, er eit lite ope hus på offentlege stader der gutar og menn kan skjule seg for omverda medan dei urinerer i eit *urinal*, ei renne eller ei skål med avløp. På fransk vert slike pissehus på offentlege stader, til dømes på fortauet langs ei gate, kalla *vespasienne*.

Nemninga pissoar vert òg nytta om ei avdeling på eit herretoalett der det er laga til skålar eller renner, *urinal*, som ein kan late vatnet i på same måten. Det finst òg urinal som kan nyttast av både menn og kvinner.

* Urinal av porselen på eit herretoalettUrinal av porselen på eit herretoalett
* Renne i rustfritt stålRenne i rustfritt stål
* Urinal for båe kjønnaUrinal for båe kjønna
* Siste vespasienne som er att i Paris i FrankrikeSiste *vespasienne* som er att i Paris i Frankrike
* Pissoar i Amsterdam i NederlandPissoar i Amsterdam i Nederland
* Moderne pissoar i Hamburg i TysklandModerne pissoar i Hamburg i Tyskland

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Pissoar**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* LCCN

 |
Koordinatar: 60°29′6.7992″N 15°26′6.9936″E﻿

Borlänges byvåpen
Borlänge, Sveatorget.
Borlänge på byrjinga av 1900-talet.
**Borlänge** er ein svensk by og centralort i Borlänge kommun i Dalarnas län i landskapet Dalarna. I 2005 hadde byen 39 422 innbyggjarar.

Historisk busetnad
------------------

Borlänge by kan seiast å ha utvikla seg ut ifrå tre busetnadskjerner rundt Borlänge stasjon, Domnarvets Jernverk og Kvarnsvedens pappersbruk ved elva 3 km nord for jernverket. Store Kopparbergs Bergslag organiserte den bruksgata i *Hushagen* som enno finst verna med både småhus og bustadskaserner. *Bergslagsbyn* bygd i 1915-20 vart forma som ein mønsterbydel med arbeid- og tenstemannsbustader teikna av arkitekten Osvald Almqvist. Blant arkitektonisk interessante industribygg i Borlänge kan kraftverka ved Bullerforsen (arkitekt Klas Boman, 1910) og Forshuvudforsen (arkitekt Osvald Almqvist, 1921) nemnast. Borganäsvägen, som i dag er sentral gågate, kom til å bli det sameinande gatestrøket mellom stasjonssamfunnet Borlänge og Domnarvets Jernverk.

Borlänge fekk derimot aldri nokre samla, regelmessig byplan, og i dag er busetnaden splitta i blokk mellom dei nedsøkkte store trafikkåra. Jernbanestasjonen blei flytta og senka 1966, og i samband med det blei det ført opp ein ny stasjon vest for sentrum. Gamla Stationsgatan har endå halde karakteren sin som hovudgate. Eit administrasjonssentrum med rådhus og eit stort hus til folket er oppført på den nordre sidan av jarnbana si sportrase. Hagakyrkan i Borlänge blei oppført 1936 etter teikningar av John Åkerlund og bygd saman med rådhuset.

Ljungberg Hall var opphavleg ein utstillingshall for verdsutstillinga *Allmänna konst- och industriutställningen* i Stockholm i 1897. Arkitekt Ferdinand Boberg og ingeniør Fritz Söberg konstruerte hallen som bidrag til svenske innovasjonar i teknologi og maskiner. Hallen er føreslått verna av World Monuments Fund.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Borlänge» frå Wikipedia på bokmål, den 30. juni 2012.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Nettstaden til Borlänge kommun Arkivert 2009-03-17 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Arild Hiim** (fødd 17. august 1945) er ein norsk politimann, advokat, næringsdrivar og politikar frå Hønefoss i Buskerud. Han representerte Buskerud og partiet Høgre på Stortinget i tida 1989-97.

Hiim prøvde seg i unge år som lærar og var i periodar lensmannsbetjent, det siste inn i mellom jusstudiar. Etter juridisk embetseksamen ved Universitetet i Oslo i 1972, hadde han ymse stillingar ved Ringerike politikammer på Hønefoss til 1979, så som politifullmektig og politiinspektør. I same perioden, 1972-79, var han medlem i Ringerike kommunestyre. Hausten 1979 vart han vald inn i fylkestinget i Buskerud, der han var fylkesordførar i fire år, 1980-83. Etter attval til fylkestinget i 1983 måtte Hiim vike plass som fylkesordførar, men fekk behalde plassen i fylkesutvalet. Han arbeidde så frå 1984 som disponent i Ringerikes Blad, deretter var han administrerande direktør i firma Berg & Sanboe og i Berg Eiendom 1988–89. 

Hiim fekk andreplassen på Buskerud Høgre si valliste til stortingsvalet 1989. Med stor margin vart han vald til å representere partiet på Stortinget 1989-93. Saman med Høgre-kollega Hallgrim Berg representere han Buskerud også i den neste tingperioden. Alle åtte åra på Tinget hadde Hiim sete i Justiskomiteen. Etter at han gjekk ut av Stortinget i 1997 arbeidde Hiim som advokat, seinare dreiv han eige rådgjevarfirma.

Kjelder
-------

* Stortingsbiografi

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys
* VIAF

 |
Styvingar i Tibet. Foto: Ernst Krause

Styving av piletre i Nederland. Foto: Nat Pan

**Styving** er eit norsk jordbruksuttrykk, i samband med lauving. Uttrykket stammar frå småbruk på Vestlandet der vinterforet til sau og geit vart supplert med greiner frå lauvtre. Både ask, alm og selje har vore nytta, avhengig av kva som voks på garden.

Treet vart kutta ned til lageleg arbeidshøgd, irekna avkorting av tjukke greiner. Treet vart ein *styving*. I staden for å gro ut ny stamme og tjukke greiner, voks det ut mange smågreiner. Desse kunne ein då hausta av.

Styvingen vart hausta om våren medan saft og sevje var på topp. Greinene vart kutta ned og anten liggjande på staden eller lagt fram til sauene. Fôrtilskotet er svært populært og verdifullt særleg for drektige dyr. Skikken har truleg vore meir utbreidd før, men finst framleis per 2006.

Styvingar er ofte rart forma og får «personlegdom» over tid. Kunstnerisk anlagte bønder har nok av og til sett på utforming og uttrykk som ein del av gjeremålet. Den mest kjende styvingen i norsk kunst finn ein i tresnittet *Seljekall* av vestlandsmålaren Nikolai Astrup.

Tidlegare vart styving eller lauving sett på som noko fattige bønder gjorde. Dette kjem og til uttrykk i eit skaldekvad av Øyvind Skaldespille som gav eit levande glimt frå kvardagslivet på Hålogaland i uårstida (ikr. 970), der det var svolt og mangel på korn rådde, og der ein måtte fôra buskapen med bjørkeblad, slik finnane (= samane) gjorde:

*Kvit er jorda av snøfok,*
*som finnar vi inne nærer*
*buskap, i fjøset bunden,*
*med bjørkebrum midt i ein sommar*

Sjå og
------

* Heksekost

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Styving**
**Arild Sundgot** (fødd 17. april 1978) er ein norsk fotballspelar. Sundgot er ein angrepsspelar. Fotballkarriera starta i byen der han voks opp, Ulsteinvik, for IL Hødd. Sundgot sitt første møte med Eliteserien kom med nettopp Hødd, i deira opprykk til 1995-sesongen. Her vart det 2 mål på 10 kampar for sunnmøringen. 

I 1997-sesongen ikledde Sundgot seg ei ny drakt, nemleg for Lillestrøm SK. Dette er også Sundgot sin noverande klubb, sjølv om overgongsspekulasjonane var store etter endt 2005-sesong. Spelaren vil for alltid vere ein viktig del av Lillestrøm si historie, då Sundgot er den mestskårande spelaren i Eliteserien for klubben nokon gong. På tolv sesongar har han laga 88 mål på 247 kampar for LSK i Eliteserien. Han har med dette slått rekorden til Lillestrøm-legenda Tom Lund, som hadde 64 mål på 149 kampar. 

Han er son til tidlegare Høddspelar Otto Sundgot, og bror til Ole Bjørn Sundgot.

**Arild Sundgot sine sesongar i eliteserien for Lillestrøm:**

| Sesong | Kampar | Mål |
| --- | --- | --- |
| 1997 | 12 | 0 |
| 1998 | 25 | 3 |
| 1999 | 21 | 7 |
| 2000 | 22 | 8 |
| 2001 | 16 | 9 |
| 2002 | 22 | 5 |
| 2003 | 19 | 8 |
| 2004 | 21 | 14 |
| 2005 | 25 | 11 |
| 2006 | 24 | 7 |
| 2007 | 25 | 10 |
| 2008 | 15 | 6 |

Kjelder
-------


| **Lillestrøm – spelarstallen 2013** |
| --- |

| **Målmenn** |
| --- |
| Noreg 12 Nils Kenneth Udjus |
| Flagget til Kenya 77 Arnold Origi Otieno |

| **Forsvarsspelarar** |
| --- |
| Noreg 2 Anders Østli |
| Noreg 3 Isak Scheel |
| Noreg 13 Frode Kippe |
| Noreg 20 Stian Ringstad |
| Noreg 24 Marius Høibråten |
| Sverige 27 Fredrik Stoor |

| **Midtbanespelarar** |
| --- |
| Noreg 4 Ruben Gabrielsen |
| Sverige 7 Johan Andersson |
| Noreg 8 Bjørn Helge Riise |
| Noreg 10 Petter Vaagan Moen |
| Noreg 11 Erling Knudtzon |
| Island sitt flagg 14 Pálmi Rafn Pálmason |
| Noreg 17 Erik Mjelde |
| Noreg 18 Markus Furseth |

| **Angrepsspelarar** |
| --- |
| Noreg 9 Fredrik Gulbrandsen |
| Noreg 19 Joachim Osvold |
| Flagget til Elfenbeinskysten 21 Moryké Fofana |
| Noreg 22 Thorstein Helstad |
Basaren på Ada Kaleh
**Ada Kaleh** (tyrkisk for «Festningsøya») var ei lita øy i Donau som vart busett av tyrkarar og oversvømd då Jernporten, eit vasskraftverk, vart bygd i 1970. Øya låg om lag 3 km nedanfor Orşova og var 1,75 km lang og 0,4-0,5 km brei.

Øya var ein tyrkisk enklave og hadde ein moske og mange tronge og skeive smug, og var kjend som ei frihamn og ein stad for smuglarar. I tillegg til tyrkarar levde mange andre etniske grupper her. 

Øya var omkransa av ein mur som austerrikarane bygde der i 1669 for å forsvare ho mot tyrkarane. I 1699 kom øya inn under tyrkisk kontroll, frå 1716 til 1718 var ho under Austerrike og etter ei fire månader lang omleiring i 1738 var ho tyrkisk igjen. Austerrike gjenerobra øya i 1789, men måtte gje ho tilbake til tyrkarane som følgje av ein påfølgjande fredsavtale. Etter dette vart øya mindre militært viktig. 

I 1804, under det første serbiske opprøret leia av Milenko Stojković, som vart fanga og avretta av dahiaer, flykta Stojković frå Beograd og søkte tilflukt på øya. 

I 1878 tvinga Berlinkongressen Det osmanske riket langt sørover og øya kom inn under Austerrike-Ungarn, sjølv om ho var eigd av den tyrkiske sultanen. Innbyggjarane hadde gode som skatte- og tollfritak og var ikkje vernepliktige. Då Det osmanske riket vart løyst opp i 1923 valde innbyggjarane å verte innlemma i Romania. 

Ada Kaleh-moskeen frå 1903 vart bygd over eit tidlegare fransiskanarkloster. Innbyggjarane levde hovudsakleg av tobakksdyrking og fiske, og seinare òg turisme. Dei siste åra øya eksisterte hadde ho 600 til 1000 innbyggjarar. 

Då demninga vart bygd vart enkelte strukturar på øya flytta til den nærliggande øya Şimian, inkludert delar av murverket i katakombane til festninga, moskeen, basaren, huset til Mahmut Pasha, gravplassen og fleire lekamar. Innbyggjarane på øya valde å emigrere til Tyrkia i staden for å slå seg ned på Şimian.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Ada Kaleh» frå Wikipedia på engelsk, den 29. juni 2008.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
		- *Aşa a fost pe Ada Kaleh* (It was like that on Ada Kaleh) Arkivert 2006-03-27 ved Wayback Machine. Jurnalul Naţional 7. november 2005
		- *Supravieţuitorii de pe insula scufundată de Ceauşescu* (Ovelevande frå øya lagt under vatn av Ceauşescu), Evenimentul Zilei 21. oktober 2006
		- *The Old Island of Ada Kaleh* Arkivert 2011-07-25 ved Wayback Machine.
		- *The Rebuilding of Ada Kaleh on Şimian Island* Arkivert 2007-05-16 ved Wayback Machine.

Koordinatar: 44°42′58″N 22°27′20″E﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN
* NKC
* GeoNames

 |
**Borlänge kommun** er ein kommune i Dalarnas län i Sverige. Kommunen grensar til Gagnefs kommun i vest, Leksands kommun og Falu kommun i nord, Säters kommun i søraust og Ludvika kommun i sørvest, alle i Dalarnas län. Administrasjonssenteret i kommunen er Borlänge.

Han inneheld ein del av det kuperte og skogkledde Bergslagsområdet i sør og sørvest, og ein del av Tunaslätten kring Dalälven i nordaust. Borlänge kommun har gamle industritradisjonar, men dei siste tjue åra har viktigskapen til industrien vorte mindre. Administrasjonsenteret Borlänge har likevel framleis nokre større industriføretak.

Administrativ historikk
-----------------------

Borlänge byrja sin «kommunale karriere» som namn på eit *municipalsamhälle* som vart innlemma i Stora Tuna kommun i 1891. I 1898 braut det ut av kommunen og Borlänge *köping* vart oppretta. I Stora Tuna vart det i 1925 innlemma endå eit municipalsamhälle, Domnarvet. Dette braut i 1929 ut til ein eigen kommune. Borlänge og Domnarvet vart i 1944 slått saman til Borlänge *stad*. Ved kommunereforma i Sverige frå 1952 gjekk Torsångs kommun inn i storkommunen *Stora Tuna*. I 1971 vart Borlänge igjen sameina med Stora Tuna og Borlänge kommun vart oppretta.

Kommunevåpenet
--------------

Blasonering: *Eit skjold delt av eit band med ein sølvstraum. Oppe eit sølvfarga jernmerke på blå bakgrunn og nede ei sølvfarga ståande øks på raud bakgrunn*.

Dette våpenet vart fastsett av kongen 21. januar 1938 for Domnarvets landskommun. I 1942 fekk Borlänge köping eit våpen med ein våg og ein båt. Då Borlänge stad vart oppretta i 1944 var det Domnarvet sitt våpen som vart teke i bruk. Før kommunesamanslåinga i 1971 hadde også Stora Tuna og Torsång våpen, i likskap med dei fleste landskommunane i Dalarnas län. I byrjinga vart det brukt eit våpen med ein «B» og ei bølgje, men i 1978 vart det vedteke at ein skulle registrere det gamle byvåpenet for den nye kommunen.

Tettstader
----------

Det er sju tettstader i Borlänge kommun.

Tettstadene i tabellen er ordna etter innbyggjartal per 31. desember 2005. Administrasjonssenteret er utheva.

| Nr. | Tettstad | Folketal |
| --- | --- | --- |
| 1 | **Borlänge** | 39 422 |
| 2 | Ornäs | 1 094 |
| 3 | Torsång | 685 |
| 4 | Halvarsgårdarna | 347 |
| 5 | Idkerberget | 321 |
| 6 | Repbäcken | 230 |
| 7 | Norr Amsberg | 227 |

Kjelder
-------

1. ↑  «*Medelst vågskuror två gånger av blått, silver och rött styckad sköld, i första fältet ett järnmärke och i tredje en balkvis ställd yxa, båda av silver*».

* «Borlänge – kommune i Sverige» på Store Norske Leksikon.

* *Denne artikkelen bygger på «Borlänge kommun» frå Wikipedia på svensk, den 7. mars 2009.*


| * v
* d
* e
Kommunar i Dalarnas län i Sverige |
| --- |
|  | Avesta • Borlänge • Falun • Gagnef • Hedemora • Leksand • Ludvika • Malung-Sälen • Mora • Orsa • Rättvik • Smedjebacken • Säter • Vansbro • Älvdalen |  |
| Sjå òg: Liste over Sveriges kommunar |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
| **Pistoia** |
| --- |
| Horisonten til PistoiaHorisonten til Pistoia |
| Plassering |
| 

Pistoia is located in Italia

 |
| Styresmakter |
| Land  Region  Provins | Italia Italia  Toscana  Pistoia |
| Borgarmeister | Renzo Berti |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  236 km² |
| Innbyggjarar  - Totalt (2006)   - folketettleik | 92 267   391/km² |
| Koordinatar | 43°56′″N 10°55′″E﻿Koordinatar: 43°56′″N 10°55′″E﻿ |
| Høgd over havet | 65 m |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 51100 |
| Telefon-retningsnummer | 0573 |
| **Nettstad:** www.comune.pistoia.it |

**Pistoia** er ein by i Italia. Han er hovudstad i provinsen Pistoia i regionen Toscana og har om lag 90 000 innbyggjarar. Han ligg om lag 30 km vest og nord for Firenze.

Historie
--------

Hertugpalasset i Pistoia
*Pistoria* (stundom òg *Pistorium* eller *Pistoriae* på latin) var eit senter for dei gallarar, ligurarar og etruskarar før han vart ein romersk koloni på 500-talet fvt. langs den viktige vegen Via Cassia. I 62 fvt. vart demagogen Catiline og tilhengarane hans slakta i nærleiken. Frå 400-talet vart byen eit bispesete og under langobardane vart han ein kongeleg by med fleire privilegium. Gullalderen til Pistoia starta i 1177 vart staden erklært ein fri kommune og dei neste åra vart han eit viktig politisk senter, det vat reist bymurawr og fleire offentlege og religøse bygg. 

I 1254 mista ghibellinarane i Pistoia makta til guelfarane i Firenze. Pistoia vart verande under Firenze bortsett frå ein kort periode på 1300-talet då Castruccio Castracani erobra han for Lucca. Han vart offisielt annektert til Firenze i 1530. På 1300-talet var Ormanno Tedici ein av herrane i byen. 

I 1786 vart eit kjent jansenisme-råd halde i Pistoia.

Dante nemnde byen i *Divina Commedia* som heimstaden til Vanni Fucci, som ein møter i *Inferno* samanfiltra i ein knute av slangar med han forbanner Gud. 

Pistoia har gjeve namn til pistolen, som vart produsert her på 1500-talet. I dag er han derimot mest kjend for dei mange hagane som ligg rundt byen og blomstermarknaden.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Pistoia» frå Wikipedia på engelsk, den 9. januar 2008.*

Fotnotar

1. ↑

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Pistoia**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC
* BNE

 |
**Styrk Åmundsson Fjose** (8. januar 1873–1937) var ein norsk gardbrukar og treskjerar frå Voss.

Han budde på ættegarden Fjose og var med i heradsstyret i mange år, elles styremedlem i Voss Veksel- og landmandsbank og A/S Voss Skiferbrud.

Fjose hadde rik kunstnargivnad og arbeidde mykje med treskurd og og biletskjering. Alt frå barneåra «tok han til å spikka dyr og fuglar». Seinare laga han figurar, portrett og medaljongar, med motiv frå folkelivet, litteraturen og kristendomen og landskjende men som til dømes Henrik Wergeland, Ivar Aasen, Christian Michelsen og Lars Eskeland.

Både hus og innbu på Fjose var prega av skurd og utskjeringar. Mykje strauk med då alle sju husa på garden brann ned 2. april 1925. Då han bygde nye hus forma han mellom anna utskjeringar på stovehuset som symboliserer dei viktigaste næringane på garden.

Kjelder
-------

* snl
* Vossaboki III Arkivert 2016-08-19 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Norsk kunstnerleksikon
* KulturNav

 |