recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ei Dymkovo-leike av ei ungjente med samovar.
**Dymkovo-leiker**, også kjende som **Vjatka-leiker** og **Kirov-leiker** (*Дымковская игрушка*, *вятская игрушка*, *кировская игрушка* på russisk) er måla formfigurar i leire som kan framstilla folk og dyr, og tidvis også vera utforma som leirfløyter. Leikene er ei gammal russisk form for folkekunst som framleis blir utført i landsbyen Dymkovo i nærleiken av Kirov (tidlegare Vjatka). Tradisjonelt blei leikene laga av kvinner.

Historie
--------

Leirfløyter i form av ein fugl, hest eller hest og ryttar går langt tilbake. Fram til 1900-talet blei slike leike laga til vårmarknaden svistunja (*свистунья*), 'plystrar'. Den eldste nedskrivne omtalen av denne hendinga er frå 1811, men ho skal ha eksistert i fleire hundreår, slik at også Dymkovo-leika kan seiast å vera frå minst 1600-talet.

Mot slutten av 1800-talet gjekk sal og produksjon av leikene tilbake til fordel for fabrikklaga gipsfigurar som etterlikna porselen. Under sovjettida blei Dymkovo-arbeidet gjenoppliva. I 1933 blei det skipa ein artel kalla *Вятская игрушка* (Vyatka-leika), som blei til ein verkstad for det artistiske fondet for RSFSR (russisk Художественный фонд РСФСР). I dag er Dymkovo-leiker ein populær russisk suvenir.

Tillaging og motiv
------------------

Dymkovo-leiker blir laga av ei blanding av lokal leire og elvesand. Delane blir festa med våt leire. Etter at leikene er tørka og brende i omn blir dei kvitkalka med krit blanda ut i mjølk, og deretter måla med tempera (før 1953 brukte kunstnarar anilinmåling blanda med egg) i 4 til 10 fargar eller fleire, og dekorerte med bladgull.

Moderne Dymkovo-leiker kan ha båda gamle og nye motiv. Dei kan skildra figurar frå siste halvdel av 1800-talet, som *барыни* (barin, 'frue'), *няньки* (njanki, 'barnepassar'), *водоноски* (vodonoski, 'vassberar') og andre. I 1930-åra byrja ein òg å framstilla eventyr og samtidige motiv. Ein kunne også laga grupper med fleire figurar, og menneskefigurar som var over 30 cm høge.

Dymkovo-leiker kan vektlegga store og litt groteske former ved hjelp av store kragar og liknande. Den improviserte, fargesterke målinga på leikene kan ha geometriske ornament som rundingar, ruteer og prikkar i ulike storleikar og fargar.

Galleri
-------

* BukkBukk
* HaneHane
* Dymkovo-figurarDymkovo-figurar
* Diverse figurarDiverse figurar
* Skulptur av Dymkovo-figurar i KirovSkulptur av Dymkovo-figurar i Kirov

Sjå òg
------

* Filimonovoleike

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Dymkovo toys» frå Wikipedia på engelsk, den 6. oktober 2021.*
* Энциклопедия земли Вятской. Том 10, Ремёсла. ГИПП «Вятка», 2000 год. ISBN 5-85271-041-5 / The Encyclopedia of Vyatka Land. Vol. 10, Handicrafts. Vyatka, 2000. ISBN 5-85271-041-5. (på russisk)
* Dymkovo toy: all about the history and the best makers Arkivert 2010-03-25 ved Wayback Machine. (på russisk)
Framstilling av Dyrekrinsen som går rundt jorda.
Zodiakmannen frå *Très Riches Heures du Duc de Berry*.
Teikna i Dyrekrinsen i ein illustrasjon frå 1500-talet.
**Dyrekrinsen** eller **zodiaken** viser til eit tenkt belte av stjerneteikn som går rundt jorda langs ekliptikken. Dei fleste stjerneteikna har namn etter dyr. Omgrepet blir brukt innan astrologi, der kvart stjerneteikn skal ha særskilde eigenskapar.

Inndeling
---------

Dei tolv stjerneteikna i Dyrekrinsen er:

* Vêren (Aries) 21. mars - 20. april
* Tyren (Taurus) 21. april - 20. mai
* Tvillingane (Gemini) 21. mai - 21. juni
* Krepsen (Cancer) 22. juni - 23. juli
* Løva (Leo) 24. juli - 23. august
* Jomfrua (Virgo) 24. august - 22. september
* Vekta (Libra) 23. september - 21. oktober
* Skorpionen (Scorpio) 22. oktober - 21. november
* Skyttaren (Sagittarius) 22. november - 21. desember
* Steinbukken (Capricorn) 22. desember - 19. januar
* Vassmannen (Aquarius) 20. januar - 19. februar
* Fiskane (Pisces) 20. februar - 20. mars

Stjerneteikna er delte inn i fire grupper som svarer til dei fire elementa frå gresk antikk. Teikna knytte til eld er Vêren, Løva og Skyttaren, dei knytte til jord er Tyren, Jomfrua og Steinbukken, dei til luft er Tvillingane, Vekta og Vassmannen, og dei til vatn er Krepsen, Skorpionen og Fiskane.

Sjå også
--------

* Horoskop

Kjelder
-------

* «dyrekrinsen» i Nynorskordboka.

* *Denne artikkelen bygger på «Dyrekretsen» frå Wikipedia på bokmål, den 18. juli 2010.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Dyrekrinsen**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC

 |
| **Dimnøya** |
| --- |
| Dimnøya, Sundgot krins sett frå HasundhornetDimnøya, Sundgot krins sett frå Hasundhornet |
| Geografi |
|  |
| **Stad** | Sunnmøre |
| **Koordinatar** | 62°19′10″N 05°48′37″E﻿Koordinatar: 62°19′10″N 05°48′37″E﻿

 |
| **Areal** | 9 km²

 |
| **Høgaste punkt** | Høgåsen (240 moh.)
 |
| Administrasjon |
| **Land** | Noreg Noreg |
| **Fylke** | Møre og Romsdal

 |
| Demografi |
| **Folketal** | 1355 (2012) |
| **Folketettleik** | 151 /km² |

**Dimnøya** er ei øy i Ulstein kommune. Dimnøya vert ofte brukt som namn på øya for å skilje mellom øya og krinsen. Det er to grunnkrinsar på øya: Sundgota med 1024 innbyggjarar (2014) og Dimna med 288 innbyggjarar (2014). På Sundgota finn vi daglegvarebutikk (SPAR Straumane), Hasund skule og Sundgot bedehus. Krinsen Dimna, som ligg på den vestlege delen av øya, hadde tidlegare eigen skule. Av hussamlingar elles kan nemnast Røyra, Ertesvågane, Gjerdsbakkane, Kleiva, Dimnasund, Åsen, Kjerringhaugane, Sundgotmarka og Skjerva. 

Øya er knytt saman med bru til Hareidlandet. Dei austlege delane av øya er definert av SSB til å vere ein del av tettstaden Ulsteinvik. 

På øya finn ein også skipsverftet Kleven Verft som mellom anna har levert fleire hurtigruter. 

Øya har to idrettslag, Dimna IL ( friidrett) og Hasundgot IL (fotball). 

Fylkesveg 26 i Møre og Romsdal går frå krysset med Riksveg 61 ved Hasund til Dimnasund og deretter rundt øya. Køyreturen tek cirka 15 minutt.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Kleven Maritime Arkivert 2007-07-15 ved Wayback Machine.
* Dimna IL
* Hasundgot IL

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
**Huizen** er ein kommune i Nederland i provinsen Noord-Holland. Kommunen har eit areal på 23,28 km² og eit folketal på 41 974 (2004).

Namnet «Huizen» er nederlandsk fleirtal for 'hus' er blitt knytt til ei oppfatting om at dei fyrste steinhusa i området, i staden for dei vanlegare torvhusa, blei bygde her. Huizen er del av storbyområdet Amsterdam.

Historie
--------

Topografisk kart av Huizen frå mars 2014.
Huizen var opphavleg ein landbrukslandsby i nærleiken av Zuiderzee til 1932, då bukta blei demma opp. Om vinteren dreiv bøndene fiske, og dette førte til ein overgang til ein blømande fiskeindustri som blei stimulert av hamn bygd rundt 1850. Etter oppdemminga av Zuiderzee gjennom bygginga av Afsluitdijk i 1932 blei havbukta omdanna til ein innsjø.

På 1960-talet blei området utpeika til å husa store byggjefelt for å takla mangelen på husvære i regionen. Etter dette voks folketalet i landsbyen kraftig.

Der blokka Phohi i Huizen no står var det før andre verdskrigen ein stor radiosendar som blei bygd i 1923 og kunne kontakta Nederlandsk Austindia 12 000 km unna.

Huizermolen, ei stubbmølle i Huizen frå rundt 1665, blei demontert i 1916. Ho blei reist att i 1919 ved Nederland frilutftsmuseum i Arnhem i Gelderland.

Galleri
-------

* Huizer Museum Het Schoutenhuis AchterbaanHuizer Museum Het Schoutenhuis Achterbaan
* Hamna i HuizenHamna i Huizen
* Huizen Naarderstraat tolhuisHuizen Naarderstraat tolhuis
* Huizen-kalkovensHuizen-kalkovens

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Huizen» frå Wikipedia på bokmål, og «Huizen» frå Wikipedia på engelsk den 5. juli 2022.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Huizen**

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
|  |
| --- |
| **Nålefisk** |
|  |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Overklasse:** | Strålefinnefiskar Actinopterygii |
| **Klasse:** | Actinopteri |
| **Underklasse:** | Neopterygii |
| **Infraklasse:** | Ekte beinfiskar Teleostei |
| **Orden:** | **Nålefisk** Syngnathiformes |

**Nålefisk** (*Syngnathiformes*) er ein orden beinfisk som lever i tropiske eller tempererte vatn over heile verda. Fiskane i familien er som regel særs tynne og avlange, og lever ofte mellom tang og ålegras på grunt vatn. Det er registrert om lag 240 artar, ved norskekysten finst sju av dei.

Kjenneteikn
-----------

Stor havnål
Nålefisk har avlange kroppar som er pansra med ein serie beinringar. Dei har små munnar som sit ytst på ei røyrforma snute (bortsett frå i slekta *Bulbonaricus*). Bukfinnane manglar eller sit langt bak på kroppen, medan brystfinnane sit oppe med gjellene. Eit særtrekk med gruppa er at dei manglar ribbein, men har fått dei 3-6 første ryggvirvlane forlenga.

Systematikk
-----------

Standardverket *Fishes of the World* av Joseph Nelson reknar nålefiskane som ein underorden av stiklingfiskane; og det er brei semje om at dei to gruppene er nærskylde kvarandre. I FishBase vert dei rekna som systergrupper. Det er òg usemje om kva for familiar ein bør rekna med i kva for orden/underorden, Nelson reknar til dømes dei tradisjonelle stiklingfamiliane Pegasidae og Indostomidae til nålefiskane.

FishBase reknar med fem familiar:

* Trompetfiskfamilien *Aulostomidae*
* *Centriscidae*
* *Fistulariidae*
* Spøkelsesnålefisk *Solenostomidae*
* Nålefiskfamilien *Syngnathidae* (havnålar, kantnålar og sjøhestar)

Kjelder
-------

* Jonsson, Bror: «Nålefisk» i *Norges Dyr - Fiskene 2* Cappelen 1992
* FishBase

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BNF
* BNF (data)
* Dyntaxa
* ITIS
* FaunEur
* EOL

 |
**Anton Mohr** (8. februar 1890–14. september 1968) var ein norsk økonom og geograf frå Bergen, i si tid allment kjend for eit titals bøker om reiser og økonomiske tilhøve frå heile verda. Han var son til den rike kjøpmannen Conrad Mohr og bror til Wilhelm Mohr.

Mohr reiste i 1913 med foreldra på ein verdsomspennande tur. Frå da av skreiv han over 1300 artiklar i Aftenposten, der han var fast utanriks-kronikør frå 1920. I 1915 tok han cand.philos.-graden i historie ved Universitetet i Kristiania og åtte år seinare vart han dr.philos. på ei avhandling om Nil-økonomien. Der etter var han 1926-31 universitetsstipendiat i politisk geografi.

Mohr tok 1933-36 del i planlegginga av Norges Handelshøyskole. Frå 1. juli 1936 arbeidde han på høgskulen som dosent i handelsgeografi, saman med Axel Sømme. Seinare vart handelshistorie og kolonialpolitikk fagområda hans. Frå 1946 til 1960 var han professor i økonomisk historie.

I tillegg til fleire økonomiske avhandlingar skreiv Mohr reiseskildringar, barnebøker og tre verk om napoleonstida.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Anton Mohr» frå Wikipedia på bokmål, den 9. desember 2017.*

* Norsk Allkunnebok. VIII. Bandet. 1958

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* SUDOC

 |
**Dingle** er ein tettstad i Munkedals kommun i Västra Götalands län i landskapet Bohuslän i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 891 innbyggjarar.

Bohusbanan går rett gjennom tettstaden. Tidlegare gjekk òg E6 rett gjennom staden, men i 2000 blei den nye motorvegstrekningen mellom Håby og Rabbalshede vest for Dingle innvigd. Det ligg ein landbruksskule i Dingle.

Historie
--------

I 1753 var busetnaden i Dingle samla der *Lantbruksskolan* og *gammalgården* ligg i dag. Bohusbanan frå Strömstad til Uddevalla, som blei ferdig i 1903, med ein stasjon i Dingle, tydde mykje for at det skulle bli ein tettstad her. Men det var framfor alt på 1920-talet at staden byrja å vokse med forretningar, hotell, bakeri og kafé. På 1920-talet blei fleire vegar bygd som naudhjelpsarbeid. SJ leidde arbeidet med desse såkalla *AK-vegane* for seinare å kunne starte bussruter der. Den første bussruta, som gjekk til Kungshamn, blei starta i 1921 med tilknyting til Bohusbanan i Dingle. Nokre år seinare blei vegen og dermed bussruta til Fjällbacka klar, og etter ytterlegare nokre år til Hedekas og Vassbotten ved grensa til Noreg.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Dingle (Bohuslän)» frå Wikipedia på bokmål, den 30. juni 2012.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Tätorter; arealer, befolkning 2005, statistikk frå SCB, oppdatert 29. Mai 2008
2. ↑  Gustaf Hermansson: «Lite om Dingle och Dingles historia». I Gunnar Dahlqvist og Alfred Carlsson: *Fem socknar i Munkedal, del II*, side 451-, 1986

Koordinatar: 58°31.6′N 11°34.6′E﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Anton Graff** (18. november 1736–22. juni 1813) var ein sveitsisk portrettmålar, ein av dei fremste på 1700-talet. Han er kjend for å måla mange av personlegdomane i samtida. Sonen Karl Anton Graff var landskapsmålar.

### Liv og gjerning

Graff var fødd i Winterthur i Sveits. Etter ei læretid hos Ulrich Schellenberg i fødebyen, budde han ei rekke år i Augsburg, der han ernærte seg som portrettmålar. Frå 1766 budde han i Dresden, der han som akademiprofessor og hoffmålar laga mange bilete med historiske og allegoriske motiv, måla i tidas smak. Også her måla han mange portrett. 

Graff hadde ei stor stjerne i samtida. Portretta hans er fulle av liv og karakter, og er elles prega av ein frisk og kraftig koloritt. Best lukkast han med mannlege portrett. Graff var svært produktiv. Han portretterte dei fleste av dei mest framståande personane i samtida. Mellom desse finn ein Lessing i 1771, Johann Gottfried Herder, Moses Mendelssohn, Friedrich Schiller i 1785, Fredrik II av Preussen og Christoph Willibald Gluck. Hans siste arbeid, i 1811, var eit sjølvportrett. Han raderte også enkelte blad, og laga ein del teikningar med sølvstift.

Graff er rikt representert i det tyske nasjonalgalleriet i Berlin, i Dresden og Leipzig.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Anton Graff» frå Wikipedia på svensk, den 27. juli 2011.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Anton Graff**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* ULAN

 |
Koordinatar: 36°16′58″N 36°51′7″E﻿

**Darat Izza** (arabisk دارة عزة, òg skrive **Darat Aza** eller **Darit Izza**) er ein by nord i Syria i Aleppo guvernement, 30 km nordvest for Aleppo. Av stader i nærleiken finn ein Deir Samaan i nord, Anadan i aust og Turmanin i sørvest. I følgje Syrisk statistisk sentralbyrå (CBS), hadde Darat Izza eit folketal på 13 525 i 2004.

Frå Darat Izza går ein godt bevart del av ein gammal romersk veg frå 100-talet fvt. Under Det osmanske riket var Darat Izza kjend for bomullsstoffet som vart produsert her.

Under den syriske borgarkrigen mot regjeringa til Bashar al-Assad, vart 25 regjeringsvenlege personar drepne i byen av Den frie syriske armeen (FSA). Regjeringa hevda dei var vanlege sivile, medan FSA og den opposisjonsvenlege Syrisk observatorium for menneskerettar hevda dei var regjeringsvenlege militssoldatar.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Darat Izza» frå Wikipedia på engelsk, den 7. april 2014.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* Beattie, Andrew (2001). *The Rough Guide to Syria* **2**. Rough Guides. ISBN 1858287189.
* Faroqhi, Suraiya (1997). *An Economic and Social History of the Ottoman Empire* **2**. Cambridge University Press. ISBN 0521574552.

1. 1 2  Folketeljing 2004 Arkivert 2013-01-12 ved Archive.is. Syrisk statistisk sentralbyrå (CBS). Aleppo guvernement. (arabisk)
2. ↑  Beattie, 2001, s. 245.
3. ↑  Faroqhi, 1997, s. 501.
4. ↑  Syria rebels accused of massacring 25 people in village. *BBC News*. 2012-06-22.
Prof. dr. jur. **Hugo Preuss** (28. oktober 1860–9. oktober 1925) var ein tysk jurist og liberal politikar, og gjeld som far til Weimar-forfatninga.

Han vart i ein jødisk kjøpmannsfamilie, og studerte frå 1879 rettsvitskap ved universiteta i Berlin og Heidelberg. I 1883 tok han den juridiske doktorgraden i Göttingen, og i 1889 habiliterte han seg i statsrett i Berlin. Han arbeidde deretter som privatdosent i offentleg rett. I 1916 vart han professor ved handelshøgskulen i Berlin, og i 1918 vart han rektor ved høgskulen.

Etter novemberrevolusjonen vart Preuss 15. november 1918 utnemnd til statssekretær i innanriksministeriet og fekk oppdraget å førebu ein ny forfatning. I regjeringa til Philipp Scheidemann vart han utnemnd til tysk innanriksminister.

Han hadde vore innvald i Berlin sitt bystyre i 1895, og var mellom 1910 og 1918 æresbyråd i Berlin, og frå 1919 til sin død òg medlem av den prøyssiske landdagen (delstatsparlamentet).

Preuss var medlem av Deutsche Demokratische Partei og av Reichsbanner Schwarz-Rot-Gold.

Hugo Preuss vart fødd og døydde i Berlin.


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **Føregangar**Friedrich Ebert | **Innanriksminister i Tyskland**1919–1919 | **Etterfylgjar**Eduard David |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC
* BNE

 |
Koordinatar: 60°30′8.6904″N 5°32′41.694″E﻿

**Osterøy museum** er eit kulturhistorisk museum for Osterøy kommune i Vestland og dei næraste bygdene. Museet skal samla, ta vare på og elles dokumentera kulturminne frå dette området. Museet, som vart skipa i 1920, ligg vakkert til på ein sandbanke på Gjerstad. På tunet med i alt 10 tilflytta bygningar, kan du henta kunnskap og kveik anten du vil søkja deg attende til det gamle bondesamfunnet, vil oppleva skulestellet på veglause stader i Osterfjorden, eller du vil oppdaterast på nyare tids industri og handverk.

Bygningar
---------

Byggjeskikken på Strilelandet er godt representert, med røykstover og lemstover, loft, eldhus murt i stein og grindbygd løe.

Til samlinga høyrer også anlegg på rot; museet eig to kvernhus som står på opphavleg plass. Det mangfaldige næringslivet på Osterøy er representert med to garveribygningar: Barkhuset på brakvatne og Garverimuseet på Valestrand, og to smier: Gjerstad låsfabrik frå 1880-åra og Mjedlasmia i Mjeldalen – ei bygdesmie frå 1917.

Samlingar
---------

Museet har ei samling på vel 12.000 gjenstandar; innbu, tekstilar og reiskap knytt til landbruk, handverk og småindustri.

I 1996 mottok Osterøy museum ei verdfull samling med vogner og utstyr for hest frå ein lokal samlar, Mons Jakobsen. Delar av samlinga vert utstilt i det nye museumsbygget, som i tillegg til utstilling også rommar magasin, kontor og verkstad.

Arkiv
-----

Kommunearkiv og lokalhistoriske arkiv utgjer ein viktig del av museet. Arkivet etter kommunane Hosanger og Hamre fram til kommunesamanslåinga i 1964 finst her. Likeeins delar av Haus. Lokalhistorisk arkiv inneheld mellom anna bedrifts-, organisasjons- og gardsarkiv. Museet ser det som viktig at arkiva til lokale bedrifter vert tekne vare på.

Utstillingar
------------

Kvar sommar lagar museet ei utstilling over ulike emne. Utstillinga står frå slutten av mai ut september. 

Skuleelevar og studentar er mellom dei kjæraste besøkande. Dei får, så langt råd er, skreddarsydde opplegg for museumsbesøka sine.

Søndagskafe og museumsbu
------------------------

Søndagar kan ein kvile beina og nyta litt kaffi/te eller saft til spesialiteten – stompekaker. I museumsbua kan ein kjøpa lokallitteratur og heimelaga suvenirar.

Osterøy museumslag
------------------

Osterøy museumslag vart stifta i 1999 og er ei venneforeining som vil arbeida for å fremja museumsinteressa.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF

 |
**Anton David Svendsen Hjorth** (24. november 1830–16. september 1891) var ein offiser og stortingsmann frå Christiania. 

Han var son til ein jurist som døydde då Anton var småbarn. I barneåra vart han bortsett til offiseren Jens Hjorth, som seinare adopterte guten og som fekk etternamnet hans. Han tok eksamen ved krigsskulen i 1850, og vart i 1852 sekondløytnant i 1. akershusiske brigade. I 1853 vart han overført til brigaden i Kristiansand, forfremja til premierløytnant i 1854 og kaptein i landvernet i 1860. Under opphaldet i Kristiansand arbeidde han i fleire år i vegvesenet og ved jarnbanevesenet, også styrar av Kristiansands gassverk. År 1868 utnemnd til oberst og sjef for det norske jegerkorps.

I 1875 fekk Hjorth stilling som kopist i statsrevisjonen. Han hadde ikkje søkt om avskjed frå embetet sitt, noko kongen mislikte sterkt. Kongen gav Hjorth, gjennom kommandolinjene, valet mellom å seie frå seg kopiststillinga eller straks søke avskjed som offiser. Hjorth nekta begge alternativa, og vart 31. juli 1875 meldt avskil frå offiserstenesta. Stortinget løyvde i 1877 han 2/3 av gasjen i pensjon. Hjorth var statsrevisor frå 1877 til -88, samt styremedlem i jarnbanene 1886-89.

Hjorth var 1. representant for Venstre frå Smaalenenes amt på Stortinget 1883-85 og 1886-88. Begge valperiodane var han medlem av militærkomiteen. 

Siste åra av livet budde han i Berg i Østfold. Men han døydde 1891 i Kristiania.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
* Biografisk informasjon om Anton Hjorth NSD Norsk senter for forskningsdatas politikararkiv

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* PolSys

 |
Ein **darcy** og **millidarcy** (mD) er ei måleining for permeabilitet, kalla opp etter Henry Darcy. Måleininga er ikkje ei SI-eining, men vert mykje nytta i petroleumsindustrien og geologi. Som andre mål for permeabilitet har ein darcy dei same eingane som areal.

Definisjon
----------

Permeabilitet måler kor mykje væske som kan renne gjennom ein stein (eller anna porøs media). Ein darcy er definert av Darcy-lova og kan skrivast som: 

{\displaystyle v={\frac {\kappa \Delta P}{\mu \Delta x}}}
der:

v er gjennomstrøymingsfarten gjennom mediet
{\displaystyle \kappa } er permeabiliteten til mediet
\mu  er den dynamiske viskositeten til væska
{\displaystyle \Delta P} er den praktiske trykkskilnaden
{\displaystyle \Delta x} er tjukkleiken til mediet.
Eit medium med ein permeabilitet på 1 darcy let ein straum på 1 cm³/s til ei væske med viskositet 1 cP (1 mPa·s) under ein trykkgradient på 1 atm/cm over eit tverrsnitt på 1 cm². Ein millidarcy (mD) er lik 0.001 darcy.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Darcy» frå Wikipedia på engelsk, den 19. september 2010.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* Society of Petroleum Engineers (SPE).
* Richard Selley's "Elements of Petroleum Geology (2. utgåve)," side 250.
**Ymittós** (gresk Υμηττός), òg kalla **Hymettos**, er ei fjellkjede i Atenområdet aust i det sentrale Hellas. Det vert òg kalla *Trellós* eller *Trellovounó* (Galefjellet), sannsynlegvis etter franske kolonistar på 1400- og 1500-talet, som kalla fjellet Tres Long. Det har ei høgd på 1 026 moh ved *Évzonas* og er 16 km langt mellom Aten og Saroniabukta og 6-7 km breitt frå aust til vest. I antikken vart det høgaste punktet kalla Megás Ymittós (Μέγας Υμηττός) og det sørlege Eláttona (Ελάττονα) eller Ánydros Ymittós (Άνυδρος Υμηττός) (i dag Mavrovoúni (Μαυροβούνι tyder «Svart fjell») og Kóntra (Κόντρα)). Det var kjend for sin timianhonning. Marmor har vorte vunne ut frå fjellet sidan antikken. 

Rundt fjellet ligg Aten, Zográfou, Kesarianí, Výronas, Ilísia (eit område i Zográfou), Ymittós, Ilioúpoli, Arjyroúpoli, Ellinikó, Glyfáda, Voúla og Vouliagméni i vest, Várkiza, Vári, Markópoulo og Peanía i aust, og Papágou, Kholargós, Ajía Paraskeví, Jérakas og Glyká Nerá. Det meste av skogen på fjellet finn ein i nord og mykje av fjellet er steinete, avskoga og graskledd. Store delar består òg av kalkstein.

Store universitetsområde til Aten Universitet og Det nasjonale tekniske universitet (ofte kalla «Universitetsbyen») ligg på vestsida av fjellet. Urbane område omringar nesten heile fjellet. Det går ein veg til toppen av fjellet, men dette vert berre nytta av køyretøy med spesiell tillating for å vedlikehalde kommunikasjonstårna som står der. 

Ein kan sjå nesten heile Aten, dei austlege forstadane og den nye flyplassen frå fjelltoppen, i tillegg til fjella Párnitha i nordvest, Pendéli i nord og Egáleo i vest.

Kjelde
------

* *Denne artikkelen er basert på ei omsetjing av artikkelen Hymettus frå Engelsk Wikipedia .*

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames

 |
| Darfield |
| --- |
| Den katolske kyrkja i DarfieldDen katolske kyrkja i Darfield Den katolske kyrkja i Darfield |
| Styresmakter |
| Land  RegionDistrikt | New Zealand New Zealand Canterbury Selwyn |
| Geografi |
| Innbyggjarar  - By (2006) | 1 485 |
| Koordinatar | 43°29′″S 172°07′″E﻿Koordinatar: 43°29′″S 172°07′″E﻿ |
| Plassering |
| 

Darfield på New Zealand is located in New Zealand

 |

**Darfield** er ein by i Selwyn District på Sørøyapå New Zealand. Han ligg 45 km vest frå bygrensa til Christchurch, ved State Highway 73 (*The great Alpine highway*) og jarnvegslinja *Midland railway line*, der den kjende togruta *TranzAlpine* går. Ved folketeljinga i 2006 hadde byen eit folketal på 1 485.

Darfield er den viktigaste byen mellom Christchurch og West Coast. Han vert ofte kalla «Byen under Nor'west arch», dette viser til eit karakteristisk vêrfenomen som ofte dannar ein boge av skyer vest for byen, på ein elles klår himmel. Skyene vert danna gjennom kondensering av vasspartiklar som vert løfta opp over Søralpane. Darfield ligg i dei grøderike jordbruks- og beiteområda i Malverndistriktet. Byen er innfallsport til dei kjende elvene Waimakariri- og Rakaiaelva og Søralpane, og er også einpopulær oppstigingsstad for varmluftsballongar.
Darfield har ei lokal vekeavis, *Malvern News*, som kan lesast på nettet.

Jordskjelvet 4.september 2010
-----------------------------

Klokka 04:35 lokal tid laurdag 4. september 2010 vart byen råka av eit jordskjelv med styrke 7,1 på Richters skala og med episenter i nærleiken. Skjelvet førte til store skadar både i byen og områda omkring, heilt ut til Christchurch.

Kjelder
-------

1. ↑  *Malvern News Online*
2. ↑  «"Extremely violent" 7.4 quake hits Christchurch». *The New Zealand Herald*. 4 September 2010.

---

* *Denne artikkelen bygger på «Darfield, New Zealand» frå Wikipedia på engelsk, den 4. september 2010.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Heimesida til Selwyn District

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
*For Valldalen på Sunnmøre, sjå Valldal.*

**Valldalen** er ein fjelldal om lag 700 meter over havet sørvest på Hardangervidda som for det meste er nytta som magasin for vasskraftverka i den såkalla Røldal-Suldalutbygginga som vart gjort på 1960-talet. Ei meir enn nitti meter høg demning vart då bygd tvers over Hyttejuvet lengst sør i Valldalen for å skape ein ny ti kilometer lang innsjø, Valldalsvatnet, med det opphavlege Valldalsvatnet, om lag to kilometer langt, liggjande heilt nord i dette kraftverkmagasinet.

Med vassdragsutbygginga vart heile det gamle stølsområdet i dalen sett under vatn, og fleire interessante kulturminne frå gamal tid som kunne ha vore funne i dette terrenget, vart utilgjengelege. I 1962-1964, før utbygginga var sett i gang, vart det gjort arkeologiske registreringar og utgravingar i Valldalen, og då vart det funne ein buplass frå steinalderen, to hustufter, ein verkstadsplass for produksjon av perlar av bergkrystall frå vikingtida og mellomalderen, og mange hustufter frå nyare tid. Ei av hustuftene frå vikingtida, og ein heller kalla Ullshelleren, vart arkeologisk utgrave og granska. På grunnlag av funna og analyse av pollen funne i ei myr vart det slege fast at det hadde vore fast busetnad med korndyrking og husdyrhald i bronsealderen i denne fjelldalen. Funn av ulike gjenstandar frå jarnalderen i Ullshelleren, der det òg var helleristingar av «bronsealdertype», tyder på at folk kan ha budd i helleren året rundt i lange periodar i forhistorisk tid. Heile dette landskapet ligg no under vatn.

Kjelder
-------

* Svein Indrelid. 2014. *Oppdagelser på Hardangervidda*, side 140-145. Kvinnherad: Forlaget Nord 4. ISBN 978-82-7326-108-3

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* SSR (namn)

 |
| **Garbh Eilean** |
| --- |
| Geografi |
| 

Garbh Eilean is located in

 |
| **Stad** | Atlanterhavet |
| **Koordinatar** | 57°54′ N 6°22′ W﻿Koordinatar: 57°54′ N 6°22′ W﻿ |
| **Øygruppe** | Ytre Hebridane

 |
| **Areal** | 1,43 km²

 |
| **Høgaste punkt** | Mullach Buidhe (160 moh.)
 |
| Administrasjon |
| **Land** | Skottland |
| **Region** | Ytre Hebridane

 |
| Demografi |
| **Folketal** | 0
 |

**Garbh Eilean** er ei øy i Shiant Isles sør i the Minch på vestkysten av Skottland. 

Garbh Eilean frå Eilean an Taighe
Strand mellom dei to hovudøyane i Shiants Isles (Garbh Eilean og Eilean an Taighe)

Geologi
-------

Geologisk setter øyane eit framhald av Trotternishhalvøya på Skye. Bergartane her er vulkanske og om lag 60 millionar år gamle, som er særs unge til å vere Hebridane. Det finst dolerittsøyler på nordsida av Garbh Eilean som er over 100 meter høge, og om lag 2 meter breie.

Økonomi
-------

Øyane var busette til seint på 1800-talet, då nye eigarar kom til og samfunnet endra seg slik at øya ikkje lenger vart levedyktig.

Arkeologi
---------

Det finst ruinar av fleire mogelege kapell på øya. Det første kan ha vore tileigna St. Columba og kan ha lege på vestsida av Garbh Eilean, kanskje ved Àirighean na h-Annaid - namnet *Annaid* tyder «gammal kyrkje». Det finst òg spor etter ei nyare kyrkje, tileigna Jomfru Maria, nær hyttene på Eilean an Taighe.

Dyreliv
-------

Det finst store fuglekoloniar på øyane. Mykje lundefugl hekkar i hole gongar i sidene på Garbh Eilean, i tillegg til ein del teist, alke, havhest, krykkje, skarv, måse og storjo. Sjølv om det finst meir lundefugl på St Kilda står dei tettare på Shiants Isles.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Garbh Eilean» frå Wikipedia på engelsk, den 26. februar 2010.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. 1 2  «Western Isles Guide Book: Shiant Islands». Arkivert frå originalen 28. september 2007. Henta 26. februar 2010.
2. ↑  «Shiant Islands». Arkivert frå originalen 30. juni 2007. Henta 26. februar 2010.
3. ↑  «Birds of the Shiant Islands: 1970 & 1971 census». Shiant Islands. Arkivert frå originalen 2. juli 2007. Henta 26. februar 2010.
Utlaupet frå kraftverket
**Caruachi kraftstasjon**, med offisielt namn "Central Hidroeléctrica Francisco de Miranda en Caruachi" står i ei demning over elva Caroní, ca. 59 kilometer nedanfor Guridemninga og omkring 35 km opp frå staden der Caroní munnar ut i Orinoco ved Ciudad Guayana.

Kraftverket starta med leveransar av elektrisitet i april 2003 då den første av tolv 180 megawatt kom i drift. Den siste turbinen kom i gang i februar 2006. Kraftverket vart offisielt opna 31. mars same år. General Electric leverte turbinane, medan ei gruppe av General Electric, Kværner og Elin Transormatoren fekk kontrakt på design, utvikling og installasjon av elektromekanisk utstyr. ABB leverte systema for overføring av kraft. Arbeidet starta i 1998. 

Den totale kapasiteten er no 2 160 megawatt med ein venta årleg energiproduksjon på 12 000 GWh. Fallhøgda ved normal drift er 91 meter.

Caruachi er eit av fleire utbyggingsprosjekt for å nytte ut energien i Caroní-vassdraget. Dei andre er Central Hidroeléctrica Simón Bolívar i Guri, Antonio José de Sucre i Macagua og Tocoma samt nedre Caroní vasskraftverk som samla sett vert hevda å utgjere verdas største hydroelektriske energiprosjekt. Det er òg hevda at det ferdige komplekset i Caroní vil samla produsere elektrisitet som svarar til ein oljeproduksjon på 500 0000 fat om dagen. 

* *Denne artikkelen er basert på ei omsetjing av artikkelen Caruachi (Francisco de Miranda) frå Engelsk Wikipedia der følgjande kjelder mellom anna vart nytta:*

Fakta om prosjektet frå Power Engineering International, utgjeve i 2006, lese 9. mars 2008
*Caruachi Hydroelectric Power Plant, Venezuela* frå nettstaden Power Industry, utgjeve i 2007, lese 9. mars 2008
Koordinatar: 65°48′S 64°38′W﻿

**Otletbreen** er ein isbre, som er 17 km lang og som flyt langs sørsida av Fontaine Heights til vestkysten av Graham Land. Han vart grovt kartlagt av British Graham Land Expedition (BGLE) under Rymill, 1934-37. Han vart meir nøyaktig kartlagt av Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS) frå flyfoto tekne av Hunting Aerosurveys Ltd. i 1956-57. Han vart namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) etter Paul Otlet (1868–1944), ein belgisk dokumentalist som var med på å grunnleggje Institut International de Bibliographie i Brussel i 1895, og av Universal Decimal Classification. Han var ein pioner innan fornuftig organisering av polarinformasjon ved hjelp av eit internasjonalt klassifiseringsskjema.

Kjelder
-------

 Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Otlet Glacier» (innhald frå Geographic Names Information System).


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Emetullah Rabia Gülnûş Sultan, fantasiportrett frå 1800-talet.
**Valide sultan** (arabisk *walida*, 'ho som har fødd til verda, mor') er ein historisk tittel og posisjon som gjekk til mødrene av styrande sultanar av Det osmanske riket. Valide sultan var rekna som den nest mektigaste posisjonen i riket. Ho var den høgst rangerte kvinna i riket, og kom før dei fire ektevigde konene til sultanen, som ifølgje islam måtte behandlast likt og ikkje hadde nokon posisjon motsvarande den til ei dronning. 

Ein valide sultan hadde, etter det muslimske synet på retten til mødrer, ein legitim rett til å utøva politisk påverkna på styret til riket. Dei fleste validesultanar var formelt sett slavar (*saqaliba*) frå det keisarlege haremet, som dei var overhovud for. To av dei styrte òg på eiga hand som regentar for riket medan sønene deira var umyndige. 

Valide-sultanar
* 1520–1534 : Ayşe Hafsa Sultan
* 1574–1583 : Nurbanu Sultan
* 1594–1603 : Safiye Sultan
* 1603–1604 : Handan Sultan
* 1617–1618 : Halime Sultan (første gong)
* 1618–1622 : Mahfiruz Hadice Sultan
* 1622–1623 : Halime Sultan (andre gong)
* 1623–1648 : Kösem Sultan (regent)
* 1648–1683 : Turhan Hatice Sultan (regent)
* 1687–1689 : Saliha Dilâşub Sultan
* 1695–1715 : Emetullah Rabia Gülnûş Sultan
* 1730–1739 : Saliha Sultan
* 1754–1757 : Şehsuvar Sultan
* 1789–1805 : Mihrişah Valide Sultan
* 1807–1808 : Ayşe Seniyeperver Sultan
* 1808–1817 : Nakşidil Sultan
* 1839–1853 : Bezmiâlem Sultan
* 1861–1876 : Pertevniyal Sultan
* 1876–1876 : Şevkefza Sultan
* 1876–1904 : Rahime Perestu

Sjå òg
------

* Haseki sultan

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Valide sultan» frå Wikipedia på svensk, den 30. juli 2022.*

* Meyer Großes Dei -Leksikonettil konversasjon
Ynys Dulas sett frå kysten
**Ynys Dulas** (*Dulas Island*) er ei lita øy, utanfor nordaustkysten av Anglesey (*Ynys Mon*) i Wales. Ho utgjer den austlegaste delen av soknet Llaneilian. 

Øya ligg om lag 2 km utfor kysten i Dulas Bay. Storleiken på øya varierer med tidvatnet og den maksimale lengda hennar er 623 meter og den maksimale breidda er 207 meter. På det minste måler ho 184 meter i lengderetninga og 35 meter i bredda. Øya er hovudsakleg berglendt, men det kjem fram sand ved lågvatn. Det vert ofte observert sel på og rundt øya.. Det er lite vegetasjon på øya. 

Ynys Dulas
På øya står ein sylinderforma struktur med ein kjegleform på toppen, bygt i 1924 av Lady Dorina Neave frå Llys Dulas Manor for å lagre mat og gje ly til forliste sjømenn.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Ynys Dulas» frå Wikipedia på engelsk, den 25. mars 2010.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  *CCW om sel i Nord-Wales*, arkivert frå originalen 21. juli 2012, henta 25. mars 2010
2. ↑  *PDF-fil om Dulas Bay-området* (PDF), arkivert frå originalen (PDF) 28. september 2007, henta 25. mars 2010

Koordinatar: 53°23′N 4°15′W﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Oto Janovitsj Grigalka** (28. juni 1925–8. februar 1993) var ein latvisk friidrettsutøvar som tevla for Sovjetunionen. Han deltok både i kulestøyting og diskoskasting.

Aktiv
-----

Grigalka tok bronsemedaljen i kulestøyt ved europameisterskapen 1950. Under dei olympiske leikane 1952 i Helsinki enda han på fjerdeplass i kulestøyt og sjetteplass i diskoskast. I eit stemne på den same bana i slutten av juni 1954 sette han personleg rekord i kulestøyt med 17,20 meter. To månader seinare vann han sølv i øvinga ved EM i Bern, klart slått av storfavoritten Jíři Skobla. Under Sommar-OL 1956 vart Grigalka femtemann i diskoskast.

Grigalka var sovjetmeister i kulestøyt tre år i rad, 1952-54, og fire år i rad i diskoskast, 1953-56. Tidleg i oktober 1958 forbetra han i Kharkov den sovjetiske rekorden i diskoskasting til 56,94 meter. 

Grigalka var gift med Marija Pisareva, høgdehopparen som vann OL-sølv i 1956. Han døydde i ein landsby i Madona kommune i heimlandet Latvia.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* EM 1950 i Brussel: Bronsemedalje i kule – 15,14 m
* OL 1952 i Helsinki: Nr 4 i kule – 16,78 m og nr 6 i diskos – 50,71 m
* EM 1954 i Bern: Sølvmedalje i kule – 16,69 m og nr 6 i diskos – 50,60 m
* OL 1956 i Melbourne: Nr 5 i diskos – 52,37 m

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Oto Grigalka» frå Wikipedia på engelsk, den 26. juli 2020.*

Notar
-----

1. ↑  Arbeiderbladet 28. juni 1954
2. ↑  Friheten 4. oktober 1958
Våpensamling med tyske skytevåpen
**Våpensamlar** er ein person som samlar på våpen. Ein kan samle våpen på mange ulike måtar, og våpensamlarar vert klassifiserte i fire kategoriar:

Kategoriar
----------

* Samlarar av registreringsfrie skytevåpen (gevær med modellår frå før 1885 og pistol med modellår frå før 1871)
* Samlarar av registrerte skarpe skytevåpen (vert godkjende av politiet)
* Samlarar av plomberte (deaktiverte) skytevåpen (kan fritt omsetjast)
* Samlarar av blankvåpen (kan fritt omsetjast med unntak av stilettar, batangaknivar og springknivar)

Norsk lov
---------

For å bli samlar av registrerte skarpe skytevåpen må ein etter år 2000 vere medlem i Norsk Våpenhistorisk Selskap (NVS) og ha løyve av politiet. Samlinga må vere avgrensa innanfor eitt spesifikt historisk, geografisk eller tidsavgrensa område, eller ein kombinasjon av desse. 

Våpensamling vert styrt av våpenloven og våpenføresegna § 2-14:*Tillatelse til erverv av skytevåpen til privat samling kan kun gis til medlemmer av Norsk Våpenhistorisk Selskap eller annen våpenhistorisk forening godkjent av Politidirektoratet.*

Referansar
----------

1. ↑  Våpenforskriften
**Joachim Andreas Voss** (10. september 1815–14. november 1897) var ein norsk lækjar, anatom og professor i medisin ved Universitetet i Oslo.

Voss voks opp i Gulen kommune som son til sorenskrivar Peter Boehrman Voss. Joachim tok fyrst maritim utdanning og i 1832 tok han styrmannseksamen. I 1836 avla han examen artium og tok til med medisinstudie, som vart fullført med medisinsk embetseksamen i 1842. I 1844 vart han lækjar ved Eidsvoll Bad, og i 1846 reservelækjar ved Rikshospitalet. Voss reiste elles på ymse studiereiser i Europa, Russland, Midt-Austen og Sambandsstatane. I 1849 fekk han statsstipend for å studera anatomi ved utanlandske universitet.

I 1843 vart Voss amanuensis og frå 1843 til 1846 var han assistent ved dei zootomiske samlingane ved universitetet. Voss vart lektor i medisin i 1850 og underviste i anatomi og rettsmedisin. I 1861 vart han utnemnd til professor i anatomi, eit embete han hadde heilt fram til 1875. Han trykte ei rekkje artiklar i medisinske tidsskrift. Voss vart i 1886 den fyrste presidenten i Den norske legeforening. Han vart sitjande som president til 1889.

Voss vart utnemnd til ridder av St. Olavs Orden i 1866 og i 1896 vart han forfremja til kommandør av 2. klasse «for videnskabelig Fortjeneste og almennyttig Virksomhed.» Han var æresdoktor ved Lunds Universitet i Sverige.

Han døydde i Kristiania i 1897.

Kjelder
-------

* Artikkelen er omsett frå bokmålswikipedia, 12. november 2010.
* Sogn og Fjordane Fylkesleksikon om Voss.[*daud lenkje*]
Johan Criujff tok mot pokalen
**Europacupen i fotball 1973** var ei fotballturnering der vinnarane av 30 europeiske toppseriar i fotball var påmelde, attåt tittelforsvararen Ajax frå Amsterdam. Turneringa var den 18. i rekka. I finalen 30. mai 1973 i Beograd vann tittelforsvararen 1-0 over italienske Juventus frå Torino. Dermed tok det nederlandske meisterlaget sin tredje rake triumf i Europacupen i fotball.

Europacupen 1973 var ei rein utslagsturnering. Ved lik målskilnad etter dobbelkamp talde bortemål dobbelt. Turneringa tok til 13. september 1972. Etter to rundar i september-november, vart kvartfinalane og semifinalane avvikla i mars-april 1973.

Vinnarlaget Ajax fekk walkover i 1. runde og slo deretter ut CSKA Sofia, Bayern München og Real Madrid. Juventus sikra seg finaleplass ved å slå ut Olympique Marseille, FC Magdeburg, ungarske Újpesti Dózsa og Derby County.

Lagoppstillingane i finalen

### Finalen

89 484 tilskodarar såg finalen på Raude Stjerne-stadion i Beograd. Sigersmålet kom allereie i 5. minutt og var sett inn av Johnny Rep.

Vinnarlaget **Ajax** stilte med fylgjande mannskap: Heinz Stuy, Wim Suurbier, Barry Hulshoff, Horst Blankenburg, Ruud Krol, Arie Haan, Johan Neeskens, Gerrie Mühren, Johnny Rep, Johan Cruijff (kaptein) og Piet Keizer.

For **Juventus** spelte: Dino Zoff, Sandro Salvadore (kaptein), Gianpietro Marchetti, Francesco Morini, Silvio Longobucco, Franco Causio, Giuseppe Furino, Fabio Capello, José Altafini, Pietro Anastasi og Roberto Bettega. Helmut Haller tok plassen til Bettega i det 49. minutt, åtte minuttar seinare kom Antonello Cuccureddu inn i staden for Causio. 

Milivoje Gugulović frå Jugoslavia dømde kampen.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Europapokal der Landesmeister 1972/73» frå Wikipedia på tysk, den 27. mai 2017.*
*For forfattaren, sjå Federico García Lorca.* 

| **Lorca** |
| --- |
| Castillo LorcaCastillo Lorca Castillo Lorca |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Flagget til Lorca | Byvåpenet til Lorca |
| **Flagget til Lorca** | **Byvåpenet til Lorca** |

 |
| Plassering |
| 

Lorca is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Spania |
| Autonom region | Murcia |
| Provins | Murcia |
| Borgarmeister | Francisco Jódar Alonso |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  1 676 km² |
| Innbyggjarar  - Totalt (2008)   - folketettleik | 90 924   54,3 /km² |
| Koordinatar | 37°41′″N 1°42′″W﻿Koordinatar: 37°41′″N 1°42′″W﻿ |
| Høgd over havet | 353 moh |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 30.800 |
| Telefon-retningsnummer | +968 |
| **Nettstad:** www.lorca.es |

**Lorca** er ein by søraust i Spania i den autonome regionen Murcia 50 km sørvest for byen Murcia. Han har om lag 90 000 innbyggjarar og er den nest største kommunen i Spania ut frå areal med 1675,21 km².

Historie
--------

Regionen rundt Lorca var alt busett av iberarar under bronsealderen (*El Argar*-kulturen). Lorca var truleg kalla *Eliocroca* av romarane og *Lurka* av arabarane. Den gamle delen av byen består av smale gater og smau, og vart forma slik under maurarane.

Under reconquista vart Lorca ein farleg grenseby, fanga mellom det spanske kongedømet Castilla og det mauriske kongedømet Granada. Det firkanta tårnet er ei hyllest til festninga i byen og er synleg frå mange stader i byen. Tårnet er kalla «Torre Alfonsina» etter kong Alfonso X av Castilla.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Lorca» frå Wikipedia på engelsk, den 3. november 2009.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad
* Bilete frå Lorca Arkivert 2021-01-24 ved Wayback Machine. ved viva-murcia.com

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Eurokodane** er dei felleseuropeiske dimensjoneringsreglane for dei berande konstruksjonane til byggverk, som bruer eller hus.

Eurokodane blei laga på oppdrag frå Europakommisjonen og Det europeiske frihandelsforbundet (EFTA), innanfor ramane av den europeiske standardiseringsorganisasjonen Comité Européen de Normalisation (CEN). For kommisjonen er formålet å utvikle det indre marknaden når det gjeld produkt og tenester innanfor byggebransjen. Meir samordna tryggleiksnivå i denne bransjen i Europa var òg ønskeleg.

Eurokodane kan ikkje angi kva tryggleiksnivå som skal gjelde, ettersom overgripande lovgjeving for byggebransjen ikkje er harmonisert innan Den europeiske unionen. Dei styresmaktene som i kvart land har ansvar for denne lovgjevinga, er derimot forplikta til å tilpasse reglane sine slik at eurokodane skal kunne brukast. I tillegg til eurokodane publiserer kvart land eit nasjonalt vedlegg med dei spesifikke forskriftene som gjeld i landet. Tanken er ein skal kunne kjøpe eurokodane på alle språk, og komplettere med den nasjonale delen for det landet ein er interessert i. I Noreg blir eurokodane publisert av Norsk standard.

Sjå òg
------

* CEN
* Norsk standard

Kjelder
-------

* BFS 2008:8 EKS 1 Boverkets föreskrifter och allmänna råd om tillämpning av europeiska konstruktionsstandarder (eurokoder)[*daud lenkje*]
* VVFS 2004:43 Vägverkets föreskrifter om tillämpningen av europeiska beräkningsstandarder[*daud lenkje*]

1. ↑  Om Eurokoder på kommissionens hemsida.

Bakgrunnsstoff
--------------

* (en) Eurocodes Building the Future The European Commission website on the Eurocodes
* SIS sida om Eurokoder i Sverige
* Dansk Standard om Eurokoder i Danmark
* Standard Onlines sida om Eurokoder i Norge
* Eurokoodi help desk om Eurokoder i Finland
* EUROCODE.info - All about the Eurocodes Arkivert 2016-03-03 ved Wayback Machine.
* Access Steel, Eurocodes made easy
* Nytt regelverk med Eurokoder Seminarium Difisek 2008-11-27 Arkivert 2010-08-18 ved Wayback Machine.
* National Annexes & Eurocodes, European standards institutes and links to download national annexes. Arkivert 2013-01-21 ved Archive.is
**Gabriel Jonassen** (29. august 1779–10. oktober 1870) var ein norsk gardbrukar, skipsreiar, kjøpmann og stortingsmann frå Høyland i Rogaland.

Han var son til ein lensmann og gardbrukar. I unge år fekk han undervisning heime hos presten i bygda. Han dreiv både skipsreiarlag og salta sild for sal. I 1812 tok han borgarskap i Stavanger, men busette seg i byen fyrst i 1833. Han tok over farsgarden i Høyland, og arva elles eit par andre bruk på Jæren. Kyrkja i Sandnes by vart sidan bygt på eit av desse bruka.

Jonassen var medlem av bystyret i Stavanger 1838-50. Elles hadde han få verv, han «var ved sine træffende vittigheter for meget kritisk til at man turde bruke ham». Han var allereie i unge år ein rik mann, og gjekk under tilnamnet «Lorden av Jæren».

Jonassen var 2. representant frå Stavanger amt på Stortinget 1818. Han var medlem av Lagtinget og tolv komitear. Mellom komiteane var ein om Ålesund sin handel på Danmark og Sverige, ein annan om handelsflagget og elles andre om lærarseminar og lærarløner, om allmugeskulelova og om utskiftingslova.

Han døydde i Stavanger i 1870.

Kjelder
-------


* Lindstøl, Tallak (1914). «Jonassen (Østraad), Gabriel». *Stortinget og statsraadet: 1814-1914*. B. 1 D. 1 : Biografier A-K. Kristiania: [Steen'ske bogtrykkeri]. s. 458–459.
* Biografisk informasjon om Gabriel Jonassen NSD Norsk senter for forskningsdatas politikararkiv


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |