recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
| Appenzell AusserrhodenTysk: *Appenzell Ausserrhoden*Fransk: *Appenzell Rhodes-Extérieures*Italiensk: *Appenzello Esterno*Retroromansk: *Appenzell Dadora* |
| --- |
|  Våpenet til Appenzell Ausserrhoden |
|  Kart som viser kor i Sveits Appenzell Ausserrhoden ligg.

---

 |
| Hovudstad | Herisau |
| Folketal | 53 017 (2011) |
| Areal | 242,86 km² |
| Folketettleik | 218/km² |
| Forkorting | **AR** |
| Kanton sidan | 1513 |
| Høgaste topp | Säntis (2502 moh) |

**Appenzell Ausserrhoden** er ein kanton i det nordaustlege Sveits. Kantonen har eit landareal på 243 km², og hadde 53 316 innbyggarar i 2009. Kantonen grensar til kantonane Appenzell Innerrhoden og St. Gallen. Herisau er hovudstad i kantonen, men domstolen har sete i Trogen.

### Geografi

Kommunekart over Appenzell Auserrhoden
Landskapet er prega av slake høgdedrag og låge, skogkledde fjell. Over halvparten av areal vert nytta til landbruk. Det høgste fjellet, Säntis, er 2 502 meter over havet, og er trekantonspunkt for dei tre kantonane Appenzell Ausserrhoden, Appenzell Innerrhoden og St. Gallen.

### Demografi, språk, religion

13,2% av innbyggarane er utanlandske statsborgarar. Tysk er dominerande talemål. 51% av folket er protestantar, medan 31% soknar til den romersk-katolske kyrkja.

### Kommunar

Appenzell Ausserrhoden består av 20 kommunar: Bühler, Gais, Grub, Heiden, Herisau, Hundwil, Lutzenberg, Rehetobel, Reute, Schönengrund, Schwellbrunn, Speicher, Stein, Teufen, Trogen, Urnäsch, Wald, Waldstatt, Walzenhausen og Wolfhalden.

### Historie

Appenzell høyrde opphavleg til fyrstedømet St. Gallen, men frigjorde seg og danna i 1411 «volksbund Appendzell». I 1452 gjekk det i allianse med i det sveitsiske eidsforbundet, og frå 1513 har det vore ein fullverdig medlem av forbundet.

Fram til 1597 utgjorde Appenzell Ausserrhoden saman med Appenzell Innerrhoden kantonen Appenzell. Etter reformasjonen vart Appenzell i 1597 delt i to delar, den protestantiske Ausserrhoden og den katolske Innerrhoden. Heilt til 1999 hadde begge status som halvkantonar. Til dess hadde kantonen ei halv røyst under avrøystingar i det sveitsiske stenderrådet. Sidan har kantonen hatt ei røyst, medan dei fleste andre kantonane har to røyster.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Appenzell Ausserhoden» frå Wikipedia på tysk, den 7. august 2011.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Appenzell Ausserrhoden**

|  |  |
| --- | --- |
| Wikisource | Originaltekst av **Appenzell Ausserrhoden** ved Wikisource. |

* Website des Kantons Appenzell Ausserrhoden

| * v
* d
* e
Kantonane i Sveits |
| --- |
| Aargau  • Appenzell Ausserrhoden  • Appenzell Innerrhoden  • Basel-Stadt  • Basel-Landschaft  • Bern  • Fribourg  • Genève  • Glarus  • Graubünden  • Jura  • Luzern  • Neuchâtel  • Nidwalden  • Obwalden  • Schaffhausen  • Schwyz  • Solothurn  • St. Gallen  • Thurgau  • Ticino  • Uri  • Valais  • Vaud  • Zug  • Zürich |  Sveits |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* HDS

 |
**EHF-cupvinnarcupen i handball 1999** for kvinner vart vunne av tittelforsvarar Bækkelagets Sportsklub etter finalesiger 50–35 over spanske Ferrobús Mislata.

Kampar
------

### Kvartfinalane

* Spartak Kyiv – Ferrobús Mislata 41–34
* Bækkelaget SK – Larvik HK 54–42 (32-19 og 22-23)
* Kuban Krasnodar – Metz 44–42
* Kras Zagreb – Frederiksberg IF 47–53

### Semifinalane

* Ferrobús Mislata – Frederiksberg IF 46–41 (25-20 og 21-21)
* Metz – Bækkelaget SK 39–45 (17-17 og 22-28)

### Finalane

Finalen vart avvikla i Gjøvik Fjellhall laurdag 8. mai framfor 3 200 tilskodarar og i Valencia 15. mai med 1200 på tribunane. På Gjøvik leia Bækkelaget 11–6 ved pause og auka til heile 26–13 før fløyta lydde. På heimebane førte Mislata kampen til 12–8 halvvegs, før Bækkelaget snudde til siger 24–22.

**Bækkelaget** sitt meisterlag bestod av Cecilie Leganger, Monica Kyvåg, Anja Andersen (8+9), Sorina Teodorovic (4+8) Gitte Madsen (3+1), Hong Jeong-ho (1+3), Siv Heim Sæbøe (2+2), Lise Larssen (3+0), Sahra Hausmann (2+0), Kari Anne Hole (1+1), Stine Steen (1+0) og Eli Fallingen (1+0). 

Norske Isabel Blanco spelte på Mislata sitt lag.

Kjelder
-------

* Dagsavisen 9. mai 1999
* Oppland Arbeiderblad 10. mai 1999
* Dagsavisen 9. mai 1999

---

* *Denne artikkelen bygger på «Coupe d'Europe des vainqueurs de coupe féminine de handball 1998-1999» frå Wikipedia på fransk, den 9. november 2023.*
**Kirsten Brosbøl** (fødd 14. desember 1977 i Odder) er ein dansk sosialdemokratisk politiker. Ho var medlem av Folketinget 2005–2019 og miljøvernminister i Danmark i 2014–2015.

Brosbøl vaks opp i Odder som dotter av murar og skomakar Lars Peter Brosbøl og sjukepleiar Bente Skødt Jensen. Ho gjekk amtsgymnaset i Odder og tok mastergrad i freds- og konfliktstudium ved University of Sussex i 2003 og kandidatgraden i statsvitskap ved Roskilde Universitetscenter i 2005.

Brosbøl var praktikant og rådgjevar for dei danske sosialdemokratane i Folketinget og Europaparlamentet 2001–2005. I 2005 blei ho vald inn i Folketinget frå Århus amtskrins, som etter strukturreformen i 2007 inngjekk i Østjyllands storkrins. Ho har vore Socialdemokratiet sin ordførar for forskning og høgare utdanning, matvarer og likestilling. Ho har vært medlem av den parlamentariske forsamlinga til Europarådet. Ho tilhøyrer krinsen rundt Mette Frederiksen. Hüseyin Arac møtte som varamedlem av Folketinget då Brosbøl var barselspermisjon i 2010–2011. Brosbøl var miljøvernminister i den andre regjeringa til Helle Thorning-Schmidt 2014–2015. I 2017 sa ho frå seg attval ved neste folketingsval.

Kjelder
-------

1. 1 2 3  «Kirsten Brosbøl (S)» (på dansk). Folketinget. Henta 10. mars 2019.
2. ↑  Ritzau (3. februar 2014). «Overraskelse: Kirsten Brosbøl bliver ny miljøminister». *Jyllands-Posten* (på dansk). Arkivert frå originalen 8. september 2014. Henta 11. august 2014.
3. ↑  Petersen, Hans (1. oktober 2010). «Kirsten Brosbøl er gravid og tager orlov». *Århus Onsdag* (på dansk). Arkivert frå originalen 12. august 2014. Henta 11. august 2014.
4. ↑  «Hüseyin Arac (S)» (på dansk). Folketinget. Henta 10. mars 2019.
5. ↑  Balslev, Jesper (14. desember 2017). «Kirsten Brosbøl fylder rundt: Østjyden er klar til at forlade Folketinget». *Århus Stiftstidende* (på dansk). Henta 16. juni 2019.

* *Denne artikkelen bygger på «Kirsten Brosbøl» frå Wikipedia på bokmål, den 11. mars 2024.*
Koordinatar: 31°46′19″N 35°9′56″E﻿

**Jerusalemskogen** er ein furuskog som ligg i Judeafjella vest for Jerusalem. Han er omgjeven av bydelane Beit HaKerem, Yefe Nof, Ein Kerem, Har Nof, Givat Shaul, og ein moshav, Beit Zeit. Skogen vart planta frå 1950-åra av Jewish National Fund, finansiert av private gjevarar.

Tidlegare låg det fleire palestinske landsbyar her: Ayn Karim, Beit Mazmil, Zuba, Sataf, Jura, Beit Umm Al-Meis og Deir Yassin. Deir Yassin vart utsletta av sionistiske militsar den 9. april 1948 i ei hending kjend som Deir Yassin-massakren.

På sitt største dekte skogen over 4 kvadratkilometer. Dei siste åra har skogen minka på grunn av byutbygging og dekkjer i dag berre 1,2 kvadratkilometer. Yad Vashem museum ligg i skogen nær Herzlfjellet. Midt i skogen, mellom Yad Vashem og Ein Kerem, ligg eit fritidssenter, Chaim Tzippori gjestehus, med eit ungdomsherberge. 

Av dyreliv i skogen finst ein flokk sjakalar.

Sjå òg
------

* Skogar i Israel
* Eshtaolskogen
* Jewish National Fund
* Yatirskogen

Kjelder
-------

1. ↑  Liat Berdugo (januar 2020). «A Situation: A Tree in Palestine».
2. ↑  Kestler-D'Amours, Jillian, «Bulldozers flatten Bedouin village 49 times», *Al Jazeera* (på engelsk), henta 29. januar 2024
3. ↑  «Israel to build 2,300 ultra-Orthodox houses on site of Deir Yassin massacre». middleeastmonitor.com. 29. november 2018.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Tzippori-senteret (hebraiske)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GeoNames

 |
Koordinatar: 58°54′57.571″N 11°39′18.436″E﻿
**Kornsjøvassdraget** (eller *Enningdalsvassdraget*) er ein serie sjøar i Sverige, delvis på grensa til Noreg. Vassdraget består hovudsakleg av dei tre sjøane Nordre Kornsjø, Midtre Kornsjø og Søndre Kornsjø og dessutan elvane som knyter desse saman.

Nordre Kornsjø har innløp frå Nordre og Søndre Boksjø gjennom Hallerødelva. Søndre Kornsjø renn ut i Kynne elv som knyter vassdraget til Bullaren i Tanums kommun. Til sist går vatnet via Enningdalselva tilbake til Noreg og ut i Iddefjorden.

Kornsjøane er eit populært område for kanoturistar. I prinsippet er det mogleg å ferdast heile strekninga frå Nordre Boksjø til Iddefjorden i kano, men turen stansar som oftast ved Fløtemarksøn i Søndre Kornsjø. Her går vassvegen inn i eit område som er freda i hekketida, og i andre tidsrom er vassføringa som oftast så liten at det er vanskeleg å kome fram.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Kornsjøvassdraget» frå Wikipedia på bokmål, den 13. juni 2012.*
Margareta framstelt på innsiden av ein døyr til eit alterskap saman med Evangelisten Johannes. Dørene finst i Bergen Museum
**Margareta** (fødd i Antiokia i Syria, i dag Tyrkia, død same stad 305) er ein kristen helgen. Ho er òg kjend som 
*Margareta av Antiokia* og av og til omtalt som *St. Margrethe* i norsk kunsthistorie. Ho var jomfru og martyr. Ho mista tidleg mor si. Faren var heidningpresten Aedesius som såg med liten velvilje på ein kristentru utan hans vitande, hadde ho oppheld seg hos ei fostermor. Ho avviste bryllaupsforslaget frå Olybrius og vart på grunn av dette torturert (med fakkel). Fleire mirakel er omtalt, som å slukast av satan før ho til slutt vart halshoggen.

Ei kyrkje vart bygd over hennes grav, og ho vert fyrst nemnt av Rabanus Maurus rundt år 800. Korsfararane tok namnet hennar med seg vestover, og relikviane vart flytta rundt i Italia i 908 og 1145. Ho er òg nemnd i Den gylne legenda.

Margareta kledd som gjetar
Ho vert feira av Den katolske kyrkja, og er ein av Dei fjorten naudhjelparane Ho er ein av dei som viste seg for Jeanne d’Arc i hennes visjonar. I Den anglikanske kyrkja vert ho feira den 20. juli. I England vart hennes kult formelt avskaffa i 1969, men er framleis latent og i over 250 kyrkjer er vigd ho. I Noreg er mellom anna Alstahaug kyrkje vigd til St. Margareta, og ho er òg opphavet til den kyrkjelege minnedagen Marit Vassause. I Torpo stavkyrkje finst ein baldakin med framstillingar frå hennes liv. I Maridalen ved Oslo står ruinane av Margaretakyrkja bygget omkring midten av 1200-talet som vart restaurert i 1934 og er dermed Oslos andre best verna mellomalderkyrkje etter Gamle Aker kirke. St. Margaretha, skytshelgenen til dei gifte kvinnor, har gjeve kyrkja dens namn, Margaretakirken.

Den ortodokse kyrkja kallar ho **Marina** og feirar 17. juli. Ho er òg assosiert med St. Pelagia som er lingvistisk det same som Marina, og skal ha vore kalla Margarito. Ein ikkje-verifisert legende har ho som ein transformasjon av den klassiske Afrodite.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Margareta av Antiokia» frå Wikipedia på bokmål, den 9. oktober 2018.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Katolsk.no
* Biografisk kyrkjeleksikon
* Eukonomenisk kyrkjeleksikon
* Tysk side
* St, Margarethakirken
Koordinatar: 40°10′N 28°35′E﻿

**Uluabatsjøen** (tyrkisk *Uluabat Gölü* og *Apolyont Gölü*) er ein innsjø i nærleiken av Bursa i Tyrkia. Han er ein stor innsjø med eit areal på mellom 135 og 160 km², avhengig av vassnivået, men er særs grunn og er berre 3 meter på det djupaste. Innsjøen har åtte øyar og ei øy som stundom er ei halvøy når vassnivået er lågt. Den største øya heiter Halilbey. I sørvest får innsjøen vasstilførsel frå Mustafakemalpaşa, som har danna eit slamhaldig delta. Utløpet frå innsjøen er elva Ulubat, som renn vestover og når Marmarahavet via elva Susurluk. 

Det meste av breidda er dekt av vassplanter og ein finn dei mest omfattande plantebeda med kvit nykkerose i Tyrkia. Innsjøen er ein av stadane den utryddingstrua dvergskarven hekkar. Andre fuglar som hekkar her er natthegre, topphegre og skjestork.

Det alternative namnet Apolyontsjøen kjem frå det antikke namnet *Apolloniatis*, kalla opp etter Apollonia ad Rhyndacum (dagens Gölyazı), som var ein gresk by ved breidda av innsjøen i antikken.

St. Konstantin
--------------

St. Konstantin er ei lita øy i innsjøen. I austromartida stod St. Konstantin kloster på øya. I dag er ikkje øya lenger busett, men klosteret overlevde den osmanske erobringa av Vesleasia.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Lake Uluabat» frå Wikipedia på engelsk, den 16. august 2012.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GeoNames

 |
|  |
| --- |
| **Engsoleie** |
| EngsoleieEngsoleie |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Planteriket Plantae |
| **Underrekkje:** | Frøplantar Spermatophytes |
| **Orden:** | Ranunculales |
| **Familie:** | Soleiefamilien Ranunculaceae |
| **Underfamilie:** | Ranunculoideae |
| **Stamme:** | Ranunculeae |
| **Slekt:** | Soleieslekta *Ranunculus* |
| **Art:** | **Engsoleie** *R. acris* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Ranunculus acris***L. 1753 |

**Bakkesoleie** (*Ranunculus acris*), også kalla **smørblom**(**e**) og **smørblomster**, er ei svært vanleg plante i Noreg, og også vanleg elles i Europa. Han blir ofte kalla **engsoleie** (*Ranunculus acris subsp. acris*), men dette er systematisk sett ein underart. Her til lands veks ho i enger, kulturmark og frodig skogbotn, og finst til fjells opp i vierregionen. Planta er nasjonalblome på Færøyane, med namnet *sólja*.

Den noko hårete 2-7 cm høge planta har 1-2,5 cm breie gule blomstrar med fem overlappande kronblad med litt glans. Ho blomstrar frå mai til oktober. Fruktemnet på bakkesoleia er apokarp, dvs. at det er sett saman av mange delar med kvart sitt arr. Talet på pollenberarar er også stort og ulikt frå plante til plante. Blada på planta er tre- til femdelte med store flikar.

Giftig
------

Om ein tek ei frisk bakkesoleie, vert ranunculin frå snittet brote ned til protoanetonin. Dette kan gi hudirritasjonar, og planta bør derfor handsamast med varsemd. Utturking fører til at gifta går vekk, slika at engsoleie i høy er ufarleg. Dyr på beite skyr engsoleia, som derfor vert ståande att på beitemarkane.

Formeiring
----------

Bakkesoleia vert pollinert av mange ulike insekt, som t.eks. fluger, biller, humler og bier, etter som ho ikkje har nokon spesielle tilpassingar.

Kjelder
-------


* Floraen i farger, Aschehoug, 3. opplag, 1970.

---

* *Denne artikkelen bygger på «Smörblomma» frå Wikipedia på svensk, og «Engsoleie» frå Wikipedia på bokmål den 28. mai 2010.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* (no) *Engsoleie* hos ArtsdatabankenRedigere på wikidata
* (en) *Engsoleie* – oversikt og omtale av artane i WORMS-databasenRedigere på wikidata
* (en) *Engsoleie* i Encyclopedia of LifeRedigere på wikidata
* (en) *Engsoleie* i Global Biodiversity Information FacilityRedigere på wikidata
* (sv) *Engsoleie* hos DyntaxaRedigere på wikidata
* (en) *Engsoleie* hos ITISRedigere på wikidata
* (en) *Engsoleie* hos NCBIRedigere på wikidata
* (en) *Engsoleie* hos The International Plant Names IndexRedigere på wikidata
* (en) *Engsoleie* hos TropicosRedigere på wikidata
* (en) *Kategori:Ranunculus acris* – bilete, video eller lyd på Wikimedia CommonsRedigere på wikidata
* (en) *Ranunculus acris* – galleri av bilete, video eller lyd på Wikimedia CommonsRedigere på wikidata


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* Dyntaxa
* ITIS
* EOL

 |
|  |
| --- |
| **Sliretjønnaks** |
|  |
|
| **Status** |
| **Status i Noreg:** NT Nær truga |

**Sliretjønnaks** (*Stuckenia filiformis*) er ei plante i trådtjønnaksslekta i tjønnaksfamilien. Arten har ei spreidd sirkumpolar utbreiing.

I Noreg er arten heimleg på djupt vatn i innsjøar, men er sjeldan. Han vart først funnen i Brønnøy i Nordland i 1983 og er seinare registrert nokre få stader vidare nordover. Han er likevel truleg ikkje nyinnvandra, men har vore oversedd. I Raudlista 2021 er arten rekna som nær truga (NT).

Hybriden med trådtjønnaks (*S. filiformis* × *S. vaginata* eller *S.* ×*fennica*) er funnen i Brønnøy i Nordland.

Kjelder
-------

1. ↑  «Artsdatabanken: Sliretjønnaks». Artsdatabanken. Henta 22. februar 2024.
2. 1 2 3  Reidar Elven mfl. (2022). *Norsk flora* (8. utg.). Oslo: Det Norske Samlaget. s. 179.
3. ↑  «Raudlista: Sliretjønnaks». Artsdatabanken. 24. november 2021. Henta 22. februar 2024.
4. ↑  «PoWO: *Stuckenia* × *fennica*». Plants of the World Online. Henta 22. februar 2024.

Bakgrunnsstoff
--------------

* *Artikkelen er ikkje kopla til Wikidata*
|  |
| --- |
| **Einfrøblada planter** |
|  |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Planteriket Plantae |
| **Underrike:** | Viridiplantae |
| **Infrarike:** | Streptophyta |
| **Overrekkje:** | Landplantar Embryophyta |
| **Rekkje:** | Karplantar Tracheophyta |
| **Underrekkje:** | Frøplantar Spermatophytes |
| ***Klade:*** | **Einfrøblada planter** monocots |

**Einfrøblada plantar** eller **einfrøbladingar** er ei biologisk rekkje dekkfrøplantar som har som kjenneteikn at når frøet gror utviklar planten berre eitt frøblad. Kimrota døyr tidleg, og det veks fram eit knippe av birøter i staden.

Fleirårige artar i rekkja har jordstengel (rhizom), knoll eller lauk. Karstrengane ligg spreidde i grunnvevet, ikkje i ein ring som hjå tofrøblada plantar, og plantane har ikkje sekundær tjukkelsetilvekst, ettersom det ikkje blir danna kambium (sekundært vekstvev) verken i rot eller stengel.

Klassen er delt inn i rundt 50 familiar med ca. 55 000 artar, og utgjer rundt 25 % av dei dekkfrøa plantane. Blant dei enfrøblada finst til dømes fleire vassplantar, palmar, liljer, orkidear, gras, starr, siv og andre grasliknande plantar. Orkidefamilien og grasfamilien er blant dei mest artsrike plantefamiliane i denne rekkje. Bortsett frå palmane finn ein få tre her.

Kjelder
-------

«enfrøbladete planter» (13. november 2013) av Inger Nordal i *Store norske leksikon*, snl.no. Henta 15. februar 2014.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* NKC

 |
**Karen Louise Nilsen** (3. mars 1861–1939) var ein norsk lærar, forfattar og lyrikar som nådde stor popularitet i si samtid.

Liv og virke
------------

Karen Nilsen hadde ein beskjeden familiebakgrunn frå husmannsmiljøet i Nordmarka, og arbeidde som lærar ved folkeskulen i Kristiania. Til debutarbeidet sitt, diktsamlinga *Til beslægtede sjæle*, fekk ho kunsthistorikaren og forfattaren Lorentz Dietrichson til å skrive føreordet. Dimed var det trygt for Alb. Cammermeyers forlag å gje ut boka. Diktsamlinga vart populær, og kom ut i tre opplag. Temaet *Til beslægtede sjæle* går igjen i fleire av diktsamlingane hennar. Ho vart den mest produktive og bestseljande kvinnelege lyrikaren i si tid. Trass populariteten nådde ho ikkje noko større vørde i det litterære miljøet.

*Kvinders sange* frå 1895 er ei påkosta praktutgåve med illustrasjonar av den svenske biletkunstnaren og illustratøren Jenny Nyström.

Kvinneperspektivet står sentralt i lyrikken til Nilsen. Kvinner vert skildra i ulike livssituasjonar, og som offer for mannleg svik, last og dobbeltmoral. Om framandkjensla til sinnet brukar ho sjølv omgrepet «granens søster». Forfattarskapen hennar var konsentrert om perioden 1892–1902, med ein «attpåklatt» i form av diktsamlinga *Mens dagene glider – nye digte – til beslægtede sjæle*, som vart gjeven ut i 1909. Ifølgje meldaren i Morgenposten bar versa hennar «Bud om et fromt og prøvet Kristensind og en barnlig fortrøstningsfuld Tro».

Ved sida av bokutgjevingane fekk Nilsen publisert ei rekkje dikt i tidsskriftet *Urd* bortimot år 1900. Bidraga hennar vart også publisert i serien *Lyngblomster*.

Familie
-------

Karen Nilsen (Nilsdatter) var dotter av leiglendingen Nils Olsen og Andrine Hansdatter Sandungen. Ho gifta seg ikkje.

Bibliografi
-----------

* 1892: *Til beslægtede sjæle*, Cammermeyer, Kristiania, ny utgåve 1903.
* 1894: *Gransus – nye digte – til beslægtede sjæle*, Cammermeyer, Kristiania.
* 1895: *Kvinders sange*, med 16 tegninger av Jenny Nyström, Cammermeyer, Kristiania.
* 1897: *Kvinder – Margrete*, Cammermeyer, Kristiania.
* 1898: *En sjæls historie*, Cammermeyer, Kristiania.
* 1902: *Sigrid Bergne – fortælling*, Cammermeyer, Kristiania.
* 1909: *Mens dagene glider – nye digte – til beslægtede sjæle*, Cammermeyer, Kristiania.

Kjelder
-------

1. ↑  *Morgenposten 1909.11.23*. 1909. s. 2.
2. ↑  *Bidrag av og om norske kvinnelige forfattere i norske tidsskrift 1835-1900*. Forfatterne. 1984. s. 41-42.
3. ↑  *Jarlsberg og Larviks Amtstidende 1904.12.07*. 1904. s. 2.
4. ↑  SAO, Vestre Aker prestekontor Kirkebøker, F/Fa/L0003: Ministerialbok nr. 3, 1857-1868, s. 229
5. ↑  Folketelling 1900 for 0301 Kristiania kjøpstad, Tellingskrets: 311, Bosted by: 0008 Bjergstien 12, Leilighet: 06

* *Denne artikkelen bygger på «Karen Nilsen» frå Wikipedia på bokmål, den 10. mars 2023.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Karen Nilsen**

* *Norsk kvinnelitteraturhistorie*. Pax. 1988. s. 140 ff. ISBN 8253014309.
* *Norsk kvinnelitteraturhistorie*. Pax. 1990. s. 272. ISBN 8253014988.
* *Dette skrev kvinner*. Skolen. 1984. s. 160-161. ISBN 8257900109.
**Adrian Fisher** (2. september 1952–31. mars 2000) var ein engelsk gitarist og medlem av bandet Toby (ein avleggjar av bandet Free), Sparks og Boxer. Fisher spelte på dei to første Sparks-albuma dei gav ut på Island Records, *Kimono My House* og *Propaganda*.

Før han vart med i Sparks, var Fisher medlem av Free-bassisten Andy Fraser sitt band, Toby (med trommeslagaren Stan Speake), og var ei kort stund med i det kortvarige bandet Brush, bandet til bassisten Brush Shiels (tidlegare Skid Row). Fisher vart med i Sparks i 1973 og spelte inn *Kimono My House* med dei det året. Han spelte på den påfølgjande turneen i 1974.

Etter at han fekk sparken frå Sparks vart Fisher med Mike Patto i bandet Boxer i 1977, og spelte inn albumet *Absolutely* for Epic Records. Fisher var òg ei kort stund med i Sparks-avleggjaren The Four Squares i lag med Dinky Diamond.

Seint i 1980-åra flytta han til Thailand og arbeidde som musikar i Ko Samui og i Bangkok.

Han døydde etter ein konsert den 31. mars 2000 i Ko Samui i Thailand av hjarteinfarkt.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Adrian Fisher (musician)» frå Wikipedia på engelsk, den 22. april 2022.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. 1 2  Talevski, Nick (2010). *Rock Obituaries – Knocking On Heaven's Door*. Omnibus Press. s. 176. ISBN 978-0-85712-117-2.
2. ↑  «Adrian Fisher - Credits». *AllMusic*. Henta 21. april 2022.
3. 1 2 3  Lorente-Darracq, Xavier (2007). «ADRIAN FISHER - GUITAR PLAYER ON «KIMONO MY HOUSE» ALBUM». *graphikdesigns*. Henta 21. april 2022.
4. ↑  «Adrian Fisher writes…». *Martin Gordon*. 1997. Arkivert frå originalen 24. desember 2016. Henta 21. april 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Discogs (artist)

 |
Altaskifer
**Altaskifer** er ein kvartsittskifer som blir utvunnen i nærleiken av Alta. Han er grå av farge og blir nesten svart ved polering. Skiferen er ekstremt hard og er mykje brukt til tak og golv.

Det 26 meter høge frittståande klokkestopulen til Tana kyrkje venstre er tekka med altaskifer.

Skiferdrift
-----------

Utvinning av skifer går føre seg som dagbrot i fire ulike steinbrot. I Altadalen starta skiferutvinninga i Peska i 1905, Detsika i 1906 og Langvannet i 1920. I Tverrelvdalen starta utvinninga i Stilla i 1928.

Skiferen vert bearbeidd ved brota og ved skiferkaia i Bossekop. Skiferen kan klippast, sagast og slipast.

A-l Alta Skiferbrot eksporterer skifer til kontinentet, og lokalt i Alta er skifer mykje brukt som takstein og heller på golv og inngangsparti.

Geologi
-------

Altaskiferen vart danna i proterozoikum-æraen, og er ein frå 10 til 20 mm tjukk, finkorna, tett og svært sterk kvartsskifer. Tjukkleiken av utvinnbar skifer varierer frå eit 40 til eit 100 meters tjukt belte.

Geotektonisk tilhøyrer skiferen Nalganasdekket i Kalakdekkekomplekset.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Altaskifer» frå Wikipedia på bokmål, den 5. april 2020.*
Landskap i Serengeti.
Serengeti-parken i Tanzania.
**Serengeti** (frå masaispråk *Serengit*, 'endelause sletter') er eit økosystem i Afrika. Det ligg nord i Tanzania og strekkjer seg til sørvestre Kenya mellom 1 og 3 sørleg breiddegrad og 34 og 36 austleg breiddegrad. Området dekkjer rundt 30 000 km² og omfattar verdsarvområdet Serengeti nasjonalpark og fleire jaktreservat. Naturreservatet Masai Mara grensar til Serengeti nasjonalpark i vest.

Serengeti omfattar fleire ulike habitat, som elve- og våtmarksområde, skogar og grassletter. Området huser rundt 70 større pattedyr og rundt 500 fugleartar. Den største trekket av landlevande pattedyr i verda føregår her. Flokkar som kan omfatta over éin million gnuar, fleire tusen sebraer og gasellar i tillegg til rovpattedyr som løver, hyenar og sjakalar som følgjer dei gjer dette til ei spektakulær hending.

Kjelder
-------

1. ↑  Briggs, Phillip (2006), *Northern Tanzania: The Bradt Safari Guide with Kilimanjaro and Zanzibar*, Bradt Travel Guides, s. 198, ISBN 978-1-84162-146-3 ; *Maa (Maasai) Dictionary*, Darkwing.uoregon.edu, henta 23. oktober 2010
2. ↑  Partridge, Frank (20. mai 2006), «The fast show», *The Independent (London)*, henta 14. mars 2007

* Serengeti National Park ved unesco.org

* *Denne artikkelen bygger på «Serengeti» frå Wikipedia på engelsk, den 17. juli 2012.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Serengeti**

* 
* 
* Serengeti National Park. Verdsarv presentert ved unesco.org

Koordinatar: 2°19′51″S 34°50′0″E﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames
* BBC Things

 |
**MIT Club of Norway** er ein organisasjon for tidlegare studentar ved Massachusetts Institute of Technology (MIT) som bur i Noreg.

Klubben vart skipa etter andre verdskrigen då det var relativt mange nordmenn som hadde gått på MIT. Klubben vart gjenoppliva på 1990-talet.

Målet for klubben er å skape positive bidrag til samfunnet gjennom menneskelege, intellektuelle, organisatoriske og yrkesetiske verdiar frå MIT.

Klubben arrangerer møte med akademikarar frå MIT og kjente tidlegare MIT-studentar, til dømes Nicholas Negroponte, Robert Metcalfe, Lester Thurow, Mario Molina og Rafael Reif.

Presidentar
-----------

* Ellen Ewald
* Jon Samseth 2008-2019
* Bent Erik Bakken 2019-2023
* Cecilie Mauritzen 2023-

Kjelder
-------

1. ↑  «
Create positive contributions to society through the specific human, intellectual, organizational and professional values provided by MIT», frå nettstaden
2. ↑  «MIT Club of Norway», *MIT Alumni Online Community* (på engelsk), henta 29. januar 2024

* *Denne artikkelen bygger på «MIT club of Norway» frå Wikipedia på engelsk, den 4. november 2012.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Heimesida til MIT Club of Norway
* Nettstaden til MIT Club of Norway
* Nettstaden til MIT alumni association
* Nettstaden til MIT
**Jeremias Gotthelf** (pseudonym for **Albert Bitzius**; fødd ) var ein sveitsisk forfattar og sokneprest.

Bitzius var fødd i Murten som son av ein prest, og var frå 1832 sjølv prest i Lützelflüh i Emmental. Med debutboka *Der Bauernspiegel odar Lebesgeschichet des J. G.* (1837; «Bondespegelen») verka han som ei av dei fremste bondeskildrarane i den tyskspråklege litteraturen. Debutboka var skriven i fyrsteperson som ein sjølvbiografi tillagd den fiktive forteljaren Jeremias Gotthelf, og forfattaren tok sidan namnet i bruk for heile forfattarskapen. Han skreiv i alt 12-13 romanar og kring 50 noveller i dei 18 åra han verka som forfattar. 

Nesten alle forteljingane hans går føre seg «blant sveitsiske bønder og landsbyfolk». Den opphavlege målgruppa hans var soknebarna, og dei didaktiske intensjonane følgjer med også når han skriv for eit større publikum. Han «la større vekt på folkeoppdragende momenter enn på kunstnerisk utføring», og for han «var det ingen skillelinje mellom prestegjerningen og litteraturen; ja, han nøler ikke med å fletta inn bruddstykker av sine prekener i romanene.» Slik verkar tekstane ofte som impulsive kollasjar, som ei blanding av praktiske råd, oppbygging, anekdotar og roman. Trass i avgrensingane som ligg i skrivestilen og i dei didaktiske intensjonane blir Gotthelf rekna som ein klassikar, og blir omtalt som «ein sveitsisk Homer», på grunn av ein «fortellerevne av uvanlig kraft og en realisme som har sett både menneskets storhet og dets elendighet.»

På norsk finnes *Gull og* *kjærlighet* (1950; *Geld und Geist* 1844) og *Den sorte edderkopp* (1975 i Mesterverk fra verdenslitteraturen; *Die schwarze Spinne* 1842). Andre viktige bøker er *Uli der Knecht* (1841) og oppfølgjaren *Uli der Pächter* (1846), som skildrar «tjenestegutten Ulis utvikling fra lømmel og ranglefant til aktverdig selveierbonde.»

Kjelder
-------

1. ↑  Tore Zetterholm. *Levende litteratur, fra Gilgamesj til Dylan*. Bokklubben, 1986. ISBN 82-525-1283-6
2. 1 2  Tore Zetterholm. *Levende litteratur, fra Gilgamesj til Dylan*. Bokklubben, 1986. ISBN 82-525-1283-6
3. ↑  Gotthelf «Jeremias Gotthelf» i *Store norske leksikon*, snl.no.
4. 1 2 3  Claude David. «Tysk litteratur». I: *Verdens litteraturhistorie; bind 8; Realismen.* Redigert av Edvard Beyer mfl. Cappelen, 1972
5. ↑  Snorre Evensberget. *Litterært leksikon*. Stenersen, 2000. ISBN 82-7201-261-8

* *Denne artikkelen bygger på «Jeremias Gotthelf» frå Wikipedia på bokmål, den 13. mars 2024.*

Litteratur
----------

* (de) Ernst Alker: «Gotthelf, Jeremias.» I Neue Deutsche Biographie (NDB). Bind 6, Duncker & Humblot, Berlin 1964, ISBN 3-428-00187-7, s. 679–681 (digitalisering).

Mal:Wikisource-de
Koordinatar: 58°58′18.098″N 9°49′28.286″E﻿

Mølen med ei av gravrøysene.Foto: Mahlum

**Mølen** er eit nes i Larvik kommune i Vestfold. Det ligg på austsida av innløpet til Langesundsfjorden og er 300–400 m breidt. På Mølen ligg ei rekkje større og mindre gravrøyser bygd av rullestein frå raet, som Mølen er ein del av. Gravskikken har bakgrunn i kulturforma frå bronsealderen, men ein del av røysene ligg så lågt i høve stranda at dei truleg skriv seg frå tidleg jernalder, noko som synest stadfesta av funn i ei av gravene. Dei fleste røysene er skadde; den største er 7 m høg.

Stranda og farvatnet utanfor er freda på grunn av sitt rike fugleliv med mange sjeldne artar. Mølen er eit viktig overvintringsområde for vassfugl, særleg dykkender. Mølen Ornitologiske Stasjon driv regelmessig overvaking av fuglelivet i området.

Mølen er kvartærgeologisk interessant fordi vestfoldraet her dukkar ned i havet og utvaska morenemassar dannar ei mektig rullesteinsstrand. Heva strandlinjer kan observerast.

Delar av Gea Norvegica Geopark ligg i Mølen.

Kjelder
-------

«Mølen – i Larvik» i *Store norske leksikon*, snl.no.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
**Warangal** (tidlegare kjend som **Oragallu** eller **Ekasila Nagaram**, telugu: వరంగల్) er ein by og eit kommunestyre i distriktet Warangal i den indiske delstaten Telangana. Byen ligg 145 km nordaust for delstatshovudstaden Hyderabad. Warangal er det administrative setet i Warangal-distriktet. Med Hanamkonda og Kazipet hadde Warangal ein folkesetnad på nærare 1 356 298 menneske ved folketeljinga i 2001. Folketeljinga i 2011 viste eit innbyggjartal i sjølve byen på 620 116.

Warangal-distriktet dekker eit område på 12 846 km² og hadde ein folkesetnad på 3 246 004 ved folketeljinga i 2001. Andre distrikt som Warangal-destriktet grenser til er Karimnagar i nord, Khamman i aust og søraust, Nalgonda i sørvest og Medak i vest. Byen er eit handelssenter i delstaten med teppeveveri, silke- og bomullsindustri. Warangal er mest kjend for granittsteinbrot (først og fremst svarte og brune variantar) og ein marknad med ris og chilli, bomull og tobakk. Det finst òg eit tempel frå 1162 i byen, og ein historisk festning i søraust.

Galleri
-------

* Thousand Pillar Temple i WarangalThousand Pillar Temple i Warangal
* Sjiva-lingam ved Warangal festningSjiva-lingam ved Warangal festning
* Durga-relieff ved Warangal festningDurga-relieff ved Warangal festning

Kjelder
-------

1. ↑  *Cities having population 1 lakh and above, Census 2011*, Census of India.

* *Denne artikkelen bygger på «Warangal» frå Wikipedia på bokmål, den 10. februar 2021.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* GeoNames

 |
*Denne artikkelen handlar om journalisten. For kunstmålaren, sjå Alf Gabriel Hartmann.* 

**Alf Hartmann** (25. september 1915–21. mars 2004) var ein norsk journalist og tekstforfattar frå Hvalstad i Asker, cand.philol. frå 1941. Han er kjend under pseudonymet *Scorpio* som han brukte i over ti tusen petitartiklar for Verdens Gang i løpet av karrieren.

Alf Hartmann skreiv revytekstar sidan 1930, og fekk prøva seg som revyskodespelar fyrste gongen i Asker i 1932 på lokalet *Venskaben*. I 1934 sette han opp sin fyrste lokalrevy på *Venskaben* sjølv, der Arvid Nilssen debuterte som skodespelar. Seinare skreiv Hartmann for Jens Book-Jenssen, Lalla Carlsen, Per Aabel og Leif Juster, artistar ved Chat Noir og Edderkoppen. Alf Hartmann har òg omsett europeiske dramastykke til norsk og omarbeidd manus.

Bortsett frå nokre sesongar i Morgenbladet 1950-52 i London, og Dagbladet 1952-56 i Paris, blei han i VG frå 1945. I 1960 skreiv han for VG då han kritiserte rivinga av kunstnarbustaden til Edvard Munch på Ekely. Då skreiv han: *«Bord for bord rives det opp med kubein og øks. (...) Planke for planke løsner. Men vi har den idiotiske tanke at vi kan få litt ut av å besøke kjente menns faste oppholdssteder på jorden.»* I 1964 gav han ut boka *Nei--nå for tiden!*

Prisar og utmerkingar
---------------------

* Leif Justers ærespris i 1982
* Statens stipend til eldre fortente kunstnarar i 1998

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Alf Hartmann» frå Wikipedia på bokmål, den 12. februar 2014.*

Fotnotar
1. ↑  Askerbibliotek.no: Revy og teater i det gamle Asker. Skrive av Alf Andersen, også publisert i Budstikka. Vitja 12.02.14
2. ↑  Profil på Dramas.no, vitja 12.02.14.
3. ↑  Aftenposten.no, 25.02.13: Knust til pinneved. Av Ulf Andenæs. Vitja 12.02.14

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* Lokalhistoriewiki
* VIAF

 |
**Brackley Beach**, tidlegare Brackley Point, er eit lite kanadisk landbrukssamfunn som ligg sentralt på nordkysten av Prince Edward Island, om lag 10 km nord for tettstaden Brackley, som har gitt staden namn.

Brackley Beach grensar til Prince Edward Island nasjonalpark i nord. Her finst det ei rekkje ulike kyst-, våtmarks- og skoghhabitat som hyser mange ulike plantar og dyr.

Brackley Beach-området vart ein populær feriestad på slutten av 1800-talet, og kyststripa vart ein del av nasjonalparken som vart oppretta i 1937. Aktivitetar inkluderer havfiske, sykling, kano- og kajakkleige, riding, camping. Staden har restaurantar og mjølkebarar i tillegg til den einaste drive-in-kinoen på Prince Edward Island.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Brackley Beach, Prince Edward Island» frå Wikipedia på engelsk, den 23. juli 2012.*


| * v
* d
* e
 Stader på Prince Edward Island |
| --- |
| Byar (*Cities*) | 
* **Charlottetown**
* Summerside

 |
| Småbyar (*Towns*) | 
* Alberton
* Cornwall
* Georgetown
* Kensington
* Montague
* Souris
* Stratford

 |
| Andre | 
* Brackley Beach

 |
| 
* **Category Kategori:Prince Edward Island**
* **Portal Portal:Prince Edward Island**
* **WikiProject**

 |

Koordinatar: 46°25′52″N 63°12′58″W﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Akersbakken 33
**Akersbakken** i Oslo (med husnummera 1 -39 og 2 – 32) er ei aust-vestorientert gate i strøket Gamle Aker i bydel St. Hanshaugen. Gata går i bratt bakke frå Maridalsveien ved krysset med Uelands gate opp på høgda som Gamle Aker kyrkje ligg på, og ned på andre sida til kryss med Ullevålsveien og Stensberggata. Opphavleg hadde gata namnet Kirkeveien, men fekk noverande namn i 1879 etter at området med Kirkeveien i Vestre Aker vart innlemma i Oslo under utviding av byen i 1878.

Akersbakken ligg i eit tettbygd bustadområde. På nordsida av gata ligg bustadshus og kontorbygg, men på mesteparten av sørsida grensar gata til kyrkjegarden rundt Gamle Aker kyrkje i den austre parten, og i den vestre parten til den store gravlunden Vår Frelsers gravlund, der mellom andre mange av Noregs fremste avlidne kunstnarar og andre viktige personar i Noregssoga er jordfesta.

Akerbakken inngår i det som har vore det eldste vegsystemet i dette distriktet, nytta sidan mellomalderen, og gjennom eit område som likeeins ser ut til å ha vore viktig i førhistorisk tid òg, slik både fornfunn og mange gravhaugar som er utsletta for lenge sidan, vitnar om. Framfor vestsida av Gamle Aker kyrkje munnar òg ein gamal veg, Akersveien, ut i Akersbakken. Akersveien er ei lenging av Akersgata i Oslo sentrum, og har soleis gjeve samband til Akershus festning og byen ikring festninga i lange tider.

Under det berget som Gamle Aker kyrkje ligg på, som grensar til Akersbakkens austre parti på sørsida, har det vore drive sølvgruver i mellomalderen, og kan hende tidlegare òg; restar av gruvesjakter så djupe at vatn har trengt inn og fylt dei, vart avdekt under skrenten mot Maridalvegen i samband med byggjearbeid på tomta der det no ligg ein transformatorstasjon. I same berget, men høgare opp mot kyrkja, hadde på 1800-talet eit bryggeri, Aktieselskabet Ytteborgs Bryggeri, ein ølkjellar for sitt *bayerske øl* som skulle modnast ved å lagrast ei tid under høveleg temperatur. Ølet vart frakta i tønner frå bryggeriet og heist ned i kjellaren gjennom ei sjakt frå overflata. Seinare vart det i staden laga til den noverande tilkomsten som framleis finst frå Akersbakken i form av ei dør i bergveggen, og hallane inne i berget, som har vakkert murte kvelv av teglstein, vart nytta som lager for ymse varer. Kjellaren er no teke ut or vanleg bruk, og arealet over dei inngår i kyrkjegarden.

Bydelsforvaltninga i Bydel St. Hanshaugen hadde ei tid tilhald i Akersbakken 27, seinare flytt til Stensberggata 25-27.
**Stathelle** er ein av to byar i Bamble kommune i Telemark. Byen ligg på nordenden av Langesundshalvøya, der Langesundsfjorden, Frierfjorden og Eidangerfjorden møtest. Byen var tidlegare ein ladestad under Skien, og eigen kommune til 1964 då han vart ein del av Bamble kommune. Via Breviksbrua (gamle E 18, no Fv 353) og Grenlandsbrua (nye E18) har Stathelle vegsamband øver Breviksstrømmen med Porsgrunn kommune. Frå år 2000 er både Stathelle og Langesund, den andre byen i kommunen, innrekna i den samanvaksne tettstaden Porsgrunn/Skien.

Strandgata i gamle Stathelle
Stathelle kyrkje frå 1964
Stathelle til venstre og Brevik til høgre
«Gamle Stathelle» er eit pittoresk område med tronge gater. Kommersiell sørvis er i dag samla ved «Brotorvet kjøpesenter» ved Breviksbruas søre feste, straks vest for det gamle byområdet. På Rugtvedt på vestsida av Høgenheifjellet er det eit steinaldermonument.

Offentlege institusjonar
------------------------

På Grasmyr i søre Stathelle finn ein Bamble videregående skole og Grasmyr ungdomsskole, og på Gjermundsholmen like ved gamle bydelen held Croftholmen videregående skole for yrkesfag til. Bamble kommunes bibliotek ligg på Krabberødstrand like vest for Breviksbrua.

Historie
--------

Stathelle fekk i 1774 rettar som ladestad under Skien. Ti år seinare skreiv B. H. Løvenskiold at her budde to kjøpmenn, ein tollbetjent og to roarar. Grensene til ladestaden var snevre, og allereie på slutten av 1800-talet var det etablert forstader i vest (Krabberødstrand) og sør (Eikstrand-Eikrønningen) som til saman var om lag like folkerike som sjølve bykommunen. 

Stathelle var eigen kommune fram til 1964 då han blei ein del av Bamble. 

| Folketalsutvikling på Stathelle |
| --- |
| År |  |  | Innbyggjarar |  |
| 1801 |    | 215 |
| 1865 |    | 501 |
| 1875 |    | 453 + 169 |
| 1890 |    | 373 + 305 |
| 1900 |    | 499 + 369 |
| 1910 |    | 484 + 393 |
| 1920 |    | 578 + 561 |
| 1930 |    | 601 + 641 |
| 1946 |    | 720 + 641 |
| 1950 |    | 749 + 691 |
| 1960 |    | 738 + 685 |
| 1970 |    | 2 865 |
| 1980 |    | 4 529 |
| 1990 |    | 5 702 |
| 2000 |    | 6 116 |
| 2010 |    | 6 303 |
| Kjelder: SSB: Norske folketeljingar SSB: Folkemengd per grunnkrins* Tala 1865 viser til Stathelle ladested
* Tala 1875 viser til Stathelle ladested + forstaden Eikstrand i Bamble herad
* Tala 1890-1960 viser til Stathelle ladested + forstadene Eikstrand og Krabberød i Bamble herad
* Tala 1970-1990 viser til Stathelle tettstad
* Tala f.o.m. 2000 viser til Stathelles del av Porsgrunn/Skien tettstad, berekna på grunnkrinsinndelinga
 |

Kjelder
-------

* Denne artikkelen byggjer på «Stathelle» henta frå Wikipedia på bokmål 18. april 2007.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
Det tidlegare revmatismesjukehuset til Oslo Sanitetsforening. Heile bygningen vart riven i 2017 for å gje plass for ei bustadblokk.
Hjørnet på det tidlegare revmatismesjukehuset der Fredrikke Qvams gate går ned (til venstre) frå gata Bergstien.
**Fredrikke Qvams gate** er ei stutt gate i nærleiken av Gamle Aker kyrkje i bydel St. Hanshaugen i Oslo. Gata går ned i nordaustleg lei frå gata Bergstien, og så å seie parallelt med Bjerregaards gate før ho gjer ein rettvinkla sving til venstre og munnar ut i Bjerregaards gate rett attmed Falck Ytters plass.

Denne vesle gatestubben fekk namnet sitt i 1951 som ein heider til Fredrikke Marie Qvam (1843-1938), ein av pionerane i Noreg i arbeidet for kvinnene sine rettar. Ho skipa dessutan Norske Kvinners Sanitetsforening i 1896, som ho var formann for i åra 1896-1933. I denne samanhengen har ho tilknyting til denne gata med hennar namn, for lokalforeininga Oslo Sanitetsforening hadde i 1909 skaffa seg som elev- og sjukesysterheim eigedomen Breidablik, som grensar til både Fredrikke Qvams gate, Bergstien og Akersbakken, med adresse Akersbakken 27. Her bygde foreininga sitt landsdekkjande revmatismesjukehus, opna i 1938, etter å ha rive den gamle hovudbygningen. Dette sjukehuset vart drive på denne staden fram til verksemda vart lagt til Rikshospitalet på Gaustad i Oslo i 1999, etter at revmatismesjukehuset hadde vorte lagt under Rikshospitalet i 1995. Bygningen hyste ei tid mellom anna administrasjonen for bydel St. Hanshaugen og det såkalla Hjertesenteret. Eigedomen vart selt 30. april 2014 til Thon Eiendom, som skulle byggje om bygningen til seniorbustader. Men i 2017 vart bygningen rive for å kunne byggje ein heilt ny bygning på tomta.

Langs Fredrikke Qvams gate ligg det ei høgblokk og to andre blokker med studenthyblar tilhøyrande Studentsamskipnaden i Oslo og Akershus (SiO), kalla St. Hanshaugen studentby, og elles bustadblokker og ein barnehage.

Fredrikke Qvams gate heitte opphavleg Breidablikgaten etter namnet på den eigedomen som sanitetesforeininga kjøpte i 1909. Det vart naudsynt med nytt namn av di ei anna gate i Oslo òg hadde (og framleis har) dette namnet.

Kjelder
-------

1. ↑  «Oslo kommune – Bydelsoversikt (F)». Oslo kommune. Arkivert frå originalen 29. juli 2014. Henta 22. august 2015.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Lokalhistoriewiki
* SSR (namn)

 |
Geopark Mølen i Brunlanes i Larvik kommune.Foto: Arnstein Rønning

**Gea Norvegica Geopark** er ein geopark i Noreg. Han er eigd av kommunane Bamble, Kragerø, Larvik, Nome, Porsgrunn, Silje og Skien, samt av fylkeskommunane Telemark og Vestfold. 

Parken vart offisielt opna 16. juni 2008 av næringsminister Dag Terje Andersen, men vart den første UNESCO-godkjende geoparken i Skandinavia då han vart teken opp i European Geoparks Network (EGN) i 2006. Området dekkjer om lag 3000 km². 

Gea Norvegica Geopark har eit stort geologisk mangfald og omfattar mange landskap, geologiske område, geologiske aldrar og er forma av mange ulike geologiske prosessar. Geoparken skal stimulere til formidling av naturvitskap og teknologi og gje auka forskingsinnsats i området. Parken har som mål å samarbeide med universitet i Noreg og i utlandet, samt at han skal medverke til å gjere området meir attraktivt som turistmål.

Kjelder
-------

«Geopark» i *Store norske leksikon*, snl.no.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF

 |
Koordinatar: 59°18′28″N 10°26′48″E﻿

Osberghaugen i Vestfold med Osebergskipet under utgravinga i 1904–1905.
**Oseberghaugen** er ein gravhaug frå vikingtida, truleg frå år 834, i Slagendalen i Tønsberg kommune i Vestfold. Haugen romma det vidkjende Osebergskipet. Han vart arkeologisk graven ut i 1904. Haugen skal opphavleg ha målt kring 40 meter i tverrmål og ha vore over 4 meter høg.

Utgravingar
-----------

I Oseberghaugen var det jordfesta ei kvinne av høg status saman med ei anna kvinne, slik det går fram av at det låg knokkelrestar etter ei yngre (25–40 år gamal) og ei eldre (om lag 70 år gamal) kvinne i eit kammer av tre som var laga til i det rikt dekorerte vikingskipet. I skipet låg elles det rikaste gravgodset som er funne i noka enkeltgrav i Norden, mellom anna ei praktvogn og fem såkalla dyrehovudstolpar, restar av biletvevnader, kister, tekstilreiskapar, kjøkenreiskapar og ei rekkje andre ting til bruk på ein storgard og til bruk i førkristen religiøs kult. I grava var det òg restar av 15 hestar. Mykje av gjenstandane var øydelagde allereie under gravleggingsseremoniane ved at skipet då hadde vorte dynga ned av stein før gravhaugen av jordmasser vart reist over det, og dessutan av at det hadde vore gjort innbrot i haugen i gamal tid. Skipet og dei andre funna er stilte ut i Vikingskipshuset i Oslo.

Handsaming av haugen
--------------------

Etter utgravingane vart haugen liggjande open fram til 1948. Haugen vart då rekonstruert av arkeolog Anton Wilhelm Brøgger. Leivningane av dei to kvinnene vart då lagt tilbake i haugen i ein sarkofag av aluminium. I september 2007 vart haugen opna att og sarkofagen teken ut, av di ein frykta for at beinmaterialet i sarkofagen kunne verte øydelagt slik at det ville verte vanskelegare å undersøke DNA-et i framtida.

Oseberghaugen er saman med mellom anna Gokstadhaugen og Borrehaugane lagt fram til å verte tekne opp på verdsarvlista til UNESCO.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger mellom anna på «Oseberghaugen» frå Wikipedia på bokmål, den 12. juli 2012.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Nominasjonen omtalt på UNESCOs nettsted Vitja 5. desember 2011.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Oseberghaugen**

* Gravhaugen og Osebergfunnet beskrevet i *Sem og Slagen bygdebok* frå 1959
* Oseberghaugen ved nettstaden til Vestfold fylkeskommune.
* 

* Oseberghaugen i kulturminnesok.no, nettstaden til Riksantikvaren

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* SSR (namn)

 |
Koordinatar: 59°13′41″N 10°21′54″E﻿

Brunstad Conference Center ved Tønsbergfjorden i Sandefjord kommune.
**Oslofjord Convention Center**, tidlegare kjent som **Brunstad Conference Center**, er eit konferansesenter i Melsomvik i Sandefjord kommune i Vestfold. Senteret er ått av Den Kristelige Menighet og drive av organisasjonen Oslofjord. Brunstad Conference Center blei stifta i februar 2003, og stod ferdig sommaren 2004. Den 1. oktober 2004 hadde senteret offisiell opning og 1. april 2011 vart namnet endra, som ein del av den internasjonale satsinga. 

Konferansesalen på Brunstad Conference Center kan romme 6 800 sittande og 700 ståande, Oslofjord fremstår i dag som eit særegent og unikt konferansesenter med stor kapasitet, avanserte medie- og kommunikasjonsløsninger, og ein miljøvennlig profil. 

Oslofjord kan huse dei største arrangementa og har bla. huset Arctic Equestrian Games, Noregs største hesteshow.

Kjelder
-------

1. ↑  *BCC, konferansesalen*, arkivert frå originalen 30. mars 2008, henta 14. januar 2008
2. ↑  *Hestefrelst – Norges største hesteshow*, arkivert frå originalen 28. desember 2007, henta 14. januar 2008

Bakgrunnsstoff
--------------

* Den Kristelige Menighets nettsider Arkivert 1999-01-25 ved Wayback Machine.
* Brunstad Conference Centers nettsider

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |