recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
{\displaystyle 20\div 4=5}
**Divisjon** eller **deling** i matematikk er ein av dei fire rekneartane i aritmetikken og er den omvendte operasjonen av multiplikasjon. Når ein utfører ein divisjon kallar ein det å **dividere**.

Når ein dividerer finn ein det talet, kvotienten eller brøken som gjev kor mange gonger eit visst tal, divisor eller nemnaren, finst i eit anna gjeve tal, dividenden eller teljaren. Å

Viss *c* gonger *b* er lik *a*, skriven:

{\displaystyle c\cdot b=a\,}
der *b* ikkje er null, så er *a* dividert med *b* lik *c*, skriven:

{\displaystyle {\frac {a}{b}}=c}
Til dømes

{\displaystyle {\frac {6}{3}}=2}
sidan

{\displaystyle 2\times 3=6\,}.
I uttrykket over vert *a* kalla **dividenden**, *b* **divisor** og *c* **kvotienten**.

Uttrykket kan òg skrivast 

{\displaystyle a\div b=c\,} eller berre {\displaystyle a:b=c\,}
Divisjon med null er ikkje definert, og det er derfor ikkje mogeleg å dele på null.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Division (mathematics)» frå Wikipedia på engelsk, den 8. november 2011.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN
* NKC
* NDL

 |
Koordinatar: 70°32′S 68°45′W﻿

**Lamina Peak** er eit markant pyramideforma fjell, 1280 moh, som ragar over ein lagdelt rygg som svingar ned frå frå Mount Edred nordaustover mot George VI Sound. Fjellet ligg 4,5 nautiske mil (8 km) innover frå austkysten av Aleksanderøya nær sørenden av Douglas Range. Det vart først fotografert frå lufta den 23. november 1935, av Lincoln Ellsworth og kartlagd frå desse bileta av W.L.G. Joerg. Det vart grovt kartlagd i 1936 av British Graham Land Expedition (BGLE) og kartlagd på ny i 1949 av Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS). Det fekk dette namnet frå FIDS på grunn av ei markant horisontal lagdeling av bergartane på dette fjellet. *Lamina* tyder flak eller tynn plate.

Sjå òg
------

* Mount Nicholas
* Mount Sanderson
* Mount Spivey

Kjelder
-------

 Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Lamina Peak» (innhald frå Geographic Names Information System).


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Peter Sigurd Berdal** (fødd 20. juli 1905 i Valldal, død 20. februar 1979) var ein norsk lege og professor i medisin. Han var spesialist i øyre-nase-hals-sjukdommar med den medisinske doktorgraden i 1955. Berdal praktiserte som allmenlege (distriktslege) og på sjukehus (Haukeland, Bodø og Rikshospitalet). På Rikshospitalet var han også overlege. Berdal var professor i medisin ved Universitetet i Oslo frå 1967. Der var han også prodekan ved det medisinske fakultet i 1968-69. Ridder av 1.klasse av den kongelige norske St. Olavs orden.

Publikasjonar
-------------

* Berdal, Peter (1954): Serological examinations of nasal polyp fluid: serological findings compared with structural and clinical features of the polyps. (dr.avhandling). Oslo, 1954.
* Djupesland, Berdal, Johannessen, Degré, Stien, Skrede (1976): Viral infection as a cause of acute peripheral facial palsy. *Archives of Otolaryngology - Head & Neck Surgery*. 102(7):403-406.

Kjelder
-------

1. ↑  Grunn og gror. Norddal Bygdebøker. Bind IV. Valldal 1976, s.378.
**DistroWatc**h er ein nettstad som serverar nyhende, popularitetsrangering og generell informasjon om fleire Linuxdistribusjonar og andre frie Unix-like operativsystem som OpenSolaris, MINIX, og BSD. Sida inneheld no informasjon om fleire hundrede distribusjonar.

Historie
--------

Sida vart fyrst publisert 31 Mai 2001, og er styrt av Ladislav Bodnar.

I byrja skreiv Bodnar òg DistroWatch vekentlege(DWW). i November 2008 bestemte Bodnar seg å tre av som redaktør for å fortsetje å oppretthalde DistroWatch. DistroWatch hadde per 9. august 2015 donert 44 175 US-dollar til forskjellige frie programvareprosjekt sidan dei byrja å donere i 2004.

Sida har fleire samanlikningstabellar som synar fleire forskjellar i pakkar og programvareversjonar mellom distribusjonar.Den har også nokre stikkord om distribusjonane som støtta prosessorarkitekturar, kjernetype og skrivebordsmiljø  Det er og DistroWatch vekentlege som kjem ut kvar måndag som ein"publikasjon som summerar kva som skjer i distrubisjonsverda på eit vekentleg basis".
 
DistroWatch har eit månadleg donasjonsprogram som er eit samarbeid med to nettstadar som sel billege CD og DVD -ar med Linux, BSD og anna fri programvare.

DistroWatch som eit mål av distrubusjonsbruk
--------------------------------------------

DistroWatch seier sjølve at deira rangeringar er ein "letthjarta måte å måle populariteten av Linuxdistribusjonar og anna frie operativsystem mellom andre brukarar av nettstaden".
Dei samsvarar ikkje med faktisk bruk eller kvalitet av distrubisjonen, dei visar daglege treff på sida, ingenting meir.

*PCWorld* har skrevet:"Sidevitjingane på DistroWatch gjer os ein peikepinn om kva distribusjonar som folk synar interesse i, men sleke målingar kan ikkje bruke til å syne kva som blir brukt.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «DistroWatch» frå Wikipedia på engelsk, den 21. september 2016.*

Referansar
----------

1. 1 2  «DistroWatch.com: Put the fun back into computing. Use Linux, BSD.». *DistroWatch*. Henta 8. juli 2012.
2. ↑  «DistroWatch Weekly, Issue 620, 27 July 2015». *DistroWatch*. Henta 9. august 2015.
3. ↑  e.g. see the Red Hat Enterprise Linux page on the web site
4. ↑  «How Mighty Mint became one of the most popular Linux distros». *TechRadar*. Henta 22. mai 2013.
5. ↑  Terry Relph-Knight (10. februar 2012). «A tale of two distros: Ubuntu and Linux Mint». Henta 23. november 2015.
6. ↑  Jake Edge (7. desember 2011). «Distribution "popularity"». Henta 23. november 2015.
7. ↑  «Groklaw - Some Facts about openSUSE and Distrowatch Figures - A Correction». Groklaw. 11. januar 2007. Arkivert frå originalen 19. mai 2012. Henta 17. juni 2012.
8. ↑  Noyes, Katherine (25. april 2012). «Which Linux Distro Is Fairest of Them All? Ubuntu, Survey Says». PCWorld. Arkivert frå originalen 14. august 2012. Henta 17. juni 2012.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Nettstad
|  |
| --- |
| **Magdalenakjerrsporv** |
| MagdalenakjerrsporvFoto: Ron KnightMagdalenakjerrsporvFoto: Ron Knight |
|
| **Utbreiing og status** |
| **Status i verda:** NT Nær trugaUtbreiinga av Magdalenakjerrsporv Utbreiinga av Magdalenakjerrsporv |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Fuglar Aves |
| **Orden:** | Sporvefuglar Passeriformes |
| **Familie:** | Amerikasporvfamilien Passerellidae |
| **Slekt:** | *Atlapetes* |
| **Art:** | **Magdalenakjerrsporv** *A. fuscoolivaceus* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Atlapetes fuscoolivaceus***Chapman, 1914 |

**Magdalenakjerrsporv** (*Atlapetes fuscoolivaceus*) er ein fugl i amerikasporvfamilien, Passerellidae, og er endemisk for Huila-departementet i sørvestre Colombia.

Skildring
---------

Magdalenakjerrsporven er ein skittengrøn og gul sporv med kraftig svart nebb og lang hale. Hovudet er mørkt, grågrønt, oversida olivengrøn, strupen og brystet gult. Undersida er gul med olivenskjær. Han har ei kroppslengd på ca. 18 centimeter og veg rundt 33 gram.

Utbreiingsområdet er i øvre Magdalenadalen i området 1600-2400 moh. og er monaleg lite, ca. 1,200 km2. Habitatet for arten ligg i utkanten av fuktig skog, undervegetasjon, tette buskar og låg gjenreist skog med opningar. Her beitar magdalenakjerrsporvane på bakken eller opp til 6 meter opp i vegetasjonen.

Populasjonen er ikkje estimert og er trudd å vere minkande. Arten er klassifisert som nær truga.

Kjelder
-------

* Jaramillo, A. (2011) *Dusky-headed Brushfinch (Atlapetes fuscoolivaceus)* In: del Hoyo, J. Elliott, A. Sargatal, J. Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.) (2015). Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions, Barcelona. Henta den 8. november 2015
* BirdLife International (2015) Species factsheet: *Atlapetes fuscoolivaceus*. Henta frå  den 8. november 2015

Referansar

1. ↑  Jaramillo, 2011
2. ↑  BirdLife International (2015)

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Magdalenakjerrsporv**
**Jochum Brinch Lund** (25. november 1743–16. september 1807) var ein norsk kjøpmann, verftseigar og industripioner, fødd og død i Farsund.

Liv og gjerning
---------------

Lund var i yngre år i handelslære hos faren sine forretningskontaktar i Storbritannia og Frankrike, dessutan siglde han som skipper eit par sommarsesongar. I 1765 slo Lund seg ned i heimbyen Farsund. Han tok over faren sitt privilegium som meklar og kommisjonær for havarerte, skadde og verslitne skip som søkte inn til Farsund for hjelp og assistanse. Gjennom denne verksemda kom handelshuset Jochum B. Lund & Co til rikdom. For å ta seg av havaristane vart kranbryggjer reist, bryggjer som voks til verft.

Frå 1783 var Lund eineeigar av faren sitt handelshus og dei neste åra starta han opp mange verksemder. Lund-karane vart i samtida karakterisert gjennom Ludvig Holberg-sitatet «De leve christelig og nære sig af vrag». Meir ope vart Lund kalla «Kongen av Farsund». 

Jochum B. Lund var sentral då Farsund fekk bystatus i 1795. Kring den tid fekk han bygt eit stort kjøpmannshus, eit bygg som i dag vert kalla Husan. Innom fiskeria stod han for pionerverksemd gjennom satsing på havfiske etter sild. Kanonbåtkrigen i 1804 øydela denne satsinga og handelshuset Lund gjekk overende då eigaren døydde i 1807.

Kjelder
-------

* Store norske leksikon
* Norsk biografisk leksikon

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* Lokalhistoriewiki

 |
**Peter Edvard Vorum** (4. oktober 1884–24. april 1970) var ein norsk lærar og stortingspolitikar for Arbeidarpartiet.

Vorum vart fødd ved Steinnes i Sparbu som son av gardbrukar Christoffer Olsen Vorum (1843–1915) og Karoline Elvine Ertsaas (1855–1890). Han gjekk på Ogndal folkehøgskule frå 1901 til 1902 og vart uteksaminert ved Levanger lærarskule i 1905. Etter dette var han tilsett som lærer ved Falstad skuleheim og ein skule i Egge i 1905, og sidan ved ein skule i Andenes frå 1906 til 1909. Frå 1910 var han tilsett ved ein skule i Ytre Rendal, og vart vald som ordførar ved Ytre Rendal heradstyre gjennom sju periodar frå 1913 til 1934. I 1929 vart han tilsett som fylkesrevisor for Hedmark i 1929, og i perioden 1931 til 1933 var han formann i fylkestinget.

Vorum vart vald inn på Stortinget som 5. representant etter valet i 1933 frå valkretsen Hedmark fylke, der han fungerte som medlem av kyrkje- og skulekomiteen. Han vart attvald ved valet i 1936, og var òg då medlem av kyrkje- og skulekomiteen. Under okkupasjonen av Noreg melde han seg inn i Nasjonal Samling og vart rådmann for Åmot i perioden 1941 til 1945, og dessutan skuledirektør frå 1944. Vorum vart den einaste frå Den parlamentariske gruppa til Arbeidarpartiet frå 1936 som melde seg inn i partiet. Under landssvikoppgjeret vart han sikta for forræderi og i september 1948 vart han dømd til fem års tvangsarbeid og dessutan tap av lærarstillinga. Vorum døydde i april 1970 i ein alder av 85 år.

Stortingskomitear
-----------------

* Kyrkje- og skulekomiteen 1934–1936 og 1937–1945

Referansar
----------

1. ↑  Pryser, Tore (1991). *Arbeiderbevegelsen og Nasjonal Samling*. Oslo: Tiden. s. 99. ISBN 82-10-03346-8.
2. ↑  Avbildet gravsten av «Peter Edvard Vorum» hos DIS-Norge. (Besøkt 16. oktober 2011)

* *Denne artikkelen bygger på «Peter Edvard Vorum» frå Wikipedia på bokmål, den 14. juni 2017.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Historisk befolkningsregister
* PolSys

 |
**Peter Collett Solberg** (28. oktober 1866–10. desember 1934) var ein norsk politikar og næringsdrivar frå Skoger i Buskerud. Han var stortingsrepresentant frå 1898 til 1906 for det konservative partiet Høgre.

Solberg, som var son av Svend Solberg, vart cand.jur. i 1888. Han lærte elles språk og handel utanlands, i så vel Tyskland, som Frankrike og England. Han gifta seg med ei dotter av den rike trelasthandlaren Andreas F. Kiær og vart i 1890 tilsett i familiefirmaet And.H. Kiær & Co. i Fredrikstad. Saman med slektningar tileigna Solberg seg ei rad store skogeigedomar og mykje skogindustri i Noreg, Sverige og Russland. Frå 1890-åra bygde Solberg også opp Norsk Elektrisk Brown Boveri (NEBB) i hovudstaden, eit firma han var styreformann for til han døydde i Oslo.

Solberg var stortingsmann 1898-1906 frå Fredrikstad. Dei fyrste tre sesjonane på Tinget var han medlem i Sosialkomiteen, dei neste tre sesjonane sekretær i same komiteen. Sidan var han medlem i Jarnbanekomiteen 1903/4 og 1905/6. Elles var han bystyremedlem i Fredrikstad frå 1905 til 1907.

Kjelder
-------


* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* PolSys
* VIAF
* LCCN
* ISNI
* SUDOC

 |
| **Fylkesveg 868**  |
| --- |
| **868** |
| Strekning |
| Oteren i Storfjord – Lyngseidet i Lyngen |
| Fylkesveg 868 |
| Informasjon |
| Lengd | 42 km |
| Status | fylkesveg |
| Tilstøytande vegar |
| Fylkesveg 868 |

*Sjå òg fylkesveg 868 (fleirtyding)*
**Fylkesveg 868** (**Fv868**) går mellom Oteren i Storfjord kommune og Lyngseidet i Lyngen kommune. Vegen er 42 km lang.

Vegen tar av frå E6 og går nordover på vestsida av Storfjorden og Lyngen forbi Furuflaten til Lyngseidet der han møter fylkesveg 91.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg. Etter at forvaltingsreforma trod i kraft har han status som fylkesveg.

Kommunar og knutepunkt
----------------------

###  **Troms**

Storfjord kommune

* Fylkesveg 868 Oteren
* tunnel Storeng - Njirran løsmassetunnel (137 m)

Lyngen kommune

* Furuflaten
* tunnel Pollfjelltunnelen (3230 m)
* **91** Lyngseidet
* **91** ferje Ferje frå Lyngseidet til Fylkesveg 868 Olderdalen (1 tur/time, 35 min)

Bakgrunnsstoff
--------------

* Statens vegvesen – trafikkmeldingar Fv868
* Statens vegvesen – trafikkmeldingar

* Ferjeinfo Lyngseidet-Olderdalen
**Halvdan den Milde og Mat-ille** var ein konge av Ynglingeætta, far til Gudrød Veidekonge og farfar til Halvdan Svarte. Han var son av kong Øystein av ynglingeætta.

Han sat som konge i Holtar, no Holtan i Borre, og er gravlagd der. Han var gift med Liv, dotter til kong Dag på Vestmar, i dag eigna kring Langesund. Namnet og gravstaden hans tyder på ei lekk til Danmark (Borrestil).

Halvdan skal ha vore konge tidleg på 800-talet, og den fremste kjelda på han skriv seg frå skalden Tjodolv frå Kvine, diktaren av Ynglingatal. Halvdan er òg nemnd i den eldste Noregshistoria, skriven kring 1170. I si omsetjing av denne, noterer Halvdan Koht:

*Halvdan den milde... budde etter Tjodolv på garden Holtar og vart gravlagt på Borre, der det endå finst ei heil samling med store gravhaugar... No høyrer vi i frankiske krøniker, at i året 813 var det upprør på Vestfold imot dei danske kongane, og kanskje var det denne kong Halvdan som no gjorde Vestfold sjølvstendigt; Det kann vi ha eit minne um i at Tjodolv kallar mennene hans for "dei som vann siger"* (*Norrøne Bokverk,*) fjerde bandet). 

Etter dei frankiske årbøkene var det ættestrid i Danmark nett på denne tida, sidan kong Hemming nett var avliden, og sønene etter Godfred, kongen før, ikkje var komne til moden alder. I denne arvestriden, der far til Harald Klakk var innblanda, kan kongane i Vestfold ha nytta høvet til å gjera opprør mot Hedeby.
**Gamlebanken Spelemannslag** (skipa 2012) er eit spelemannslag frå Sogn og Fjordane. Gamlebanken har medlemmar frå kommunane Førde, Naustdal, Jølster, Gaular og Luster. Synnøve S. Bjørset er musikalsk leiar. Blant Gamlebanken sine medlemmar finn ein mellom anna Erlend Apneseth, Ingrid Heieren, Ingrid Schei Stuhaug, Iselin Mulen Eikås, Oda Heidi Bolstad, Dagfrid Vallestad Brevik, Geir Marius Thorud, Åslaug Timenes Bell, Sølvi Lien og Leif Erik Stuhaug.

Formålet til spelemannslaget er å dyrke ungt engasjement for tradisjonell folkemusikk. Gamlebanken Spelemannslag hadde eksistert som laust samansett lag i kring ti år då dei vart formelt stifta på årsmøte 6. april 2012. Spelemannslaget har unge medlemmar frå Sunnfjord og Sogn, og mange av utøvarane har hatt bla. fylkesmusikar og hardingfelenestor Sigmund Eikås som læremeister. Utøvarane har bakgrunn frå mellom anna kulturskulen i Førde, Firda vidaregåande skule, Ole Bull Akademiet, Indre Sunnfjord Spelemannslag og Naustedalen spelemannslag. Gamlebanken Spelemannslag kan syne til særs gode resultat både nasjonalt og internasjonalt. Mellom anna vann dei lagspelklassa under Landsfestivalen på Oppdal sommaren 2011 og i Kinsarvik 2019. Gamlebanken skipa til Vestlandskappleik i Førde hausten 2013, og vann klassa for lagspel med komp.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Gamlebanken Spelemannslag si heimeside på Facebook
* Lydopptak av Gamlebanken Spelemannslag kan du høyre her. Opptaka er gjort av Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane, musikkavdelinga.
**Pangéo** (gresk Παγγαίο) er eit fjell i Hellas. I antikken vart fjellet kalla *Pangaeon* eller *Pangaeum* og av Homer *Nysa*. Det ligg om lag 40 km frå Kavála og har ei høgd på 1 956 moh. Namnet på sjølve toppen heiter *Máti*, som tyder «auge». Egearhavet og sletta frå Fílippi til Dráma ligg i nord. 

Fjellet dekkjer dei søraustlege områda av periferieininga Sérres, og dei nordvestlege områda av Kavála. Fjellet ligg like ovanfor sletta som den antikke byen Fílippi ligg på, mellom elvane Strymónas (Struma) og Xiropótamos. 

Av landsbyar i fjella finn ein Nikísiani og Paleokhóri, som hovudsakleg lever av jordbruk, som korn og tobakk. 

Gull og sølv vart grave ut av fjellet i antikken. Den athenske tyrannen Pisistratos var i eksil i fjella. Utsiktene etter gull gjorde at Aten oppretta ein koloni her rundt 465 fvt. men trakarane massakrerte kolonistane og kolonien vart forlaten.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen er basert på ei omsetjing av artikkelen Pangaion hills frå Engelsk Wikipedia .*

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GeoNames

 |
Havet kring Poor Knights Islands er eit marint reservat med subtropiske arter**Poor Knights Islands** er ei gruppe ubygde øyer utanfor austkysten av regionen Northland på Nordøya på New Zealand. Dei ligg 50 km nordaust for Whangarei, og 22 km utanfor kysten, midtvegs mellom Bream Head og Cape Brett.

Øykjeda består av to større øyer, *Aorangi* og *Tawhiti Rahi*, med ei rekkje mindre øyer mellom desse to, der den største heiter *Motu Kapiti*. Namnet māoriane brukar om heile øykjeda er *Tawhiti Rahi*. Øyene er eroderte restar av ein fire millionar år gammal rhyolittvulkan. Det totale arealet til øyene er 24 km².

Øyene er verna som eit naturreservat, og ein må ha løyve for å fortøya båtar der eller gå i land. Slike løyve vert vanlegvis berre gjevne for vitskaplege føremål.

Havet 800 meter utfor øyene er eit marint reservat der det ikkje er tillate å uroa dei marine livsformene eller fjerna skjel eller steinar. Det er heller ikkje tillate med kommersielt fiske nærare enn ei nautisk mil (1 852 meter) frå øyene, og linefiske er det einaste tillatne fisket mellom ei og tre nautiske mil frå land. Det er populært å dykka kring øyene på grunn av dei mange artene av marin fauna som finst her. Øyene byr også på fascinerande landskapsformer som naturlege portalar og grotter.

Ein kjend lokal plante på øyene er ei lilje med imponerande blomeprakt, Poor Knights lily (*Xeronema callistemon*).

Det vert sagt at opphavet til namnet kjem av likskapen dei har til ein brødbasert pudding (*Poor Knight's Pudding*) som var ein populær matrett på den tida europearane oppdaga øyene.

Referansar
----------

* Geology – New Zealand's Geological History', frå *An Encyclopaedia of New Zealand*, redigert av A. H. McLintock, utgjeven første gong i 1966.
* Omtale av Poor Knights lily[*daud lenkje*]

Koordinatar: 35°30′S 174°45′E﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* SUDOC
* GeoNames

 |
**Panfløyte** (gresk *syrinx*) er eit musikkinstrument samansett av ein serie parallelle røyr av ulik lengd, opne i øvste enden og lukka i andre enden. Ved at fløytespelaren held munnen inntil kanten av opninga på kvart av røyra og presser ned i dei ein luftstraum i ei vald rekkefølgje, gjev dei ulike lengdene på røyra ulike toner i ein melodi.

Instrument av dette slaget er særs gamle og kjende frå mange område kringom i verda. Dei er laga av ulike materiale og i mange ulike utformingar, og med mange ulike nemningar. Nemninga *panfløyte* er europeisk, og har opphav i at den antikke greske skogsguden Pan hadde ei slik fløyte som sitt musikkinstrument. Det vanligaste naturmaterialet for å lage panfløyter av, er bambus, som høver godt til føremålet.

* Zampoña er ein av fleire typar av panfløyter.Zampoña er ein av fleire typar av panfløyter.
* Tre panfløyter frå Romania, der slike fløyter er viktige instrument i folkemusikken.Tre panfløyter frå Romania, der slike fløyter er viktige instrument i folkemusikken.
* Statuett frå fyrste århundre som syner guden Pan (til venstre) som musikklærar for Dafnis (Daphnis). (Det arkeologiske nasjonalmuseet i Napoli.)Statuett frå fyrste århundre som syner guden Pan (til venstre) som musikklærar for Dafnis (Daphnis). (Det arkeologiske nasjonalmuseet i Napoli.)

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Panfløyte**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* BNE
* NDL

 |
| Pontivy |
| --- |
| Château des Rohan i Pontivy Château des Rohan i Pontivy |
| Styresmakter |
| Land  Region  Departement | Frankrike  Bretagne  Morbihan |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  24,85 km² |
| Innbyggjarar  - By (1999)   - folketettleik | 13 508   544/km² |
| Koordinatar | 48°04′″N 02°57′″W﻿Koordinatar: 48°04′″N 02°57′″W﻿ |
| Høgd over havet | 60 m |
| Tidssone | CET (UTC+1) |
| Diverse anna |
| Postnummer | 56300 |
| **Heimeside:** www.bonneville.fr |

**Pontivy** (bretonsk *Pondi*) er ein by og kommune nordvest i Frankrike. Han er *sous-préfecture* (underprefektur) i departementet Morbihan i regionen Bretagne og har om lag 14 000 innbyggjarar. 

Byen er hovudsakleg ein jordbruksby, og ligg der elva Blavet møter Canal de Nantes à Brest.

Historie
--------

Ein munk med namn Ivy bygde ei bru over elva Blavet på 600-talet, og byen vart kalla opp etter han («pont» på fransk tyder «bru»). Frå 9. november 1804 vart namnet endra til Napoléonville etter Napoléon Bonaparte. Byen hadde på denne tida rundt 3 000 innbyggjarar. Etter Napoleon sitt fall fekk byen tilbake namnet Pontivy, men seinare vart det Bourbonville og så Napoléonville igjen då Napoléon III kom til makta.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Roztocze** (ukrainsk Розточчя, *Roztotsjtsja*) er ei åsrekkje aust i det sentrale Polen og vest i Ukraina som stig opp frå Lublin-høglandet og strekkjer seg søraustover gjennom Solska-villmarka og over grensa til ukrainsk Podolia. Dei strekkjer seg kring 180 km og er 14 km breie. Den høgaste toppen i åsrekkja i Polen er Wielki Dział med 390 meter over havet, medan den høgaste toppen i Ukraina er Vysokyj Zamok på 409 meter over havet. I Polen ligg Roztocze i Lublin og Subkarpatiske voivodskap, medan dei i Ukraina strekkjer seg heilt til utkanten av Lviv. I 2011 vart åsane her eit biosfærereservat under UNESCO Biosphere Reserve. Den polske delen av åsane utgjer Roztocze nasjonalpark.

Roztoczeåsane kring Józefów

Galleri
-------

* Rådhuset i Zamość i PolenRådhuset i Zamość i Polen
* Polske ponniar i Roztocze nasjonalpark i PolenPolske ponniar i Roztocze nasjonalpark i Polen
* Echo-sjøen i Zwierzyniec i PolenEcho-sjøen i Zwierzyniec i Polen
* Ei ortodoks kyrkje i Tomaszów Lubelski i Polen, i dag ei romersk-katolsk kyrkje.Ei ortodoks kyrkje i Tomaszów Lubelski i Polen, i dag ei romersk-katolsk kyrkje.
* Katolsk kyrkje Łosiniec i PolenKatolsk kyrkje Łosiniec i Polen
* Kościuszko-plassen i Szczebrzeszyn i Polen.Kościuszko-plassen i Szczebrzeszyn i Polen.
* Zjovkva i UkrainaZjovkva i Ukraina

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Roztocze» frå Wikipedia på engelsk, den 6. september 2012.*
|  |
| --- |
| **Raudåte** |
| RaudåteRaudåte |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Leddyr Arthropoda |
| **Underrekkje:** | Krepsdyr Crustacea |
| **Klasse:** | Maxillopoda |
| **Orden:** | Calanoida |
| **Familie:** | Calanidae |
| **Slekt:** | *Calanus* |
| **Art:** | **Raudåte** *C. finmarchicus* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Calanus finmarchicus***Gunnerus, 1770 |

**Raudåte** er ein art av hoppekreps. Han er eit dyreplankton og har ein sentral posisjon i økosystemet i heile Nord-Atlanteren der han er ei svært viktig matkjelde for mellom anna fiskeyngel, lodde og sild.

I enkelte område utgjer raudåte 90 % av biomassen. Ein har anslått at bestanden til mellom 100 og 150 millionar tonn (våtvekt) i Dei nordiske hava utanom Barentshavet, men slike bestandsanslag er vanskelege og blir dermed forholdsvis usikre.

Raudåte blir ca. 5 mm lang. Han lever på store havdjup i vinterhalvåret, men kjem opp i dei øvste 50 meterane om sommaren. Den raude fargen, og dermed også namnet, kjem frå karoten i kosten.

Bakgrunnsstoff
--------------

* - regjeringen.no - 2.4.3 Raudåte i Norges økonomiske sone, NOU 2005: 10 Lov om forvaltning av viltlevende marine ressurser
* forskning.no - Stor omsorg for lite dyr Arkivert 2007-12-08 ved Wayback Machine. 31. juli 2005
* På vei til noe stort - aftenposten.no
Den fotografiske plata til Becquerel blei eksponert av radioaktivitet frå uran. På den eine flekken kan ein sjå skuggen av ein maltesarkross som hadde lege mellom plata og uransaltet.
**Radioaktivitet** er ei nemning som kan visa til ioniserande eller til den spontane utsendinga av slik stråling frå radionuklider.

Fenomenet blei oppdaga tilfeldig av Henri Becquerel i 1896. Han hadde pakka inn kaliumuranylsulfat i fotografiske plater og svart materiale før eit eksperiment innan fosforescens. Då han skulle utføra eksperimentet såg han at dei fotografisk platene alt var blitt eksponerte, sjølv om dei hadde lege i mørkre. Becquerel forfølgde oppdaginga og fann ut at det innpakka stoffet sende ut stråling. Fenomenet blei sidan kalla *radioaktivitet* av to andre pionerar innan feltet, Pierre og Marie Curie.

Radioaktive stoff
-----------------

Plutonium er eit særs radioaktivt stoff.
Stoffet som hadde sendt ut stråling i Becquerel sitt tilfelle var uran. Seinare oppdaga ekteparet Curie to nye radioaktive grunnstoff, radium og polonium. 

Nøytron og proton i atomkjernar er haldne saman av ulike krefter, med sterk kjernekraft, elektrostatisk kraft som dei sterkaste, og i tillegg svak kjernekraft og gravitasjonskraft. Desse kreftene verker i eit samspel som kan vera ustabilt ved at kjernepartiklane kan «falla» inn i eit anna samspel med lågare energi, noko som vil føra til at dei sender ut stråling.

Visse grunnstoff og isotopar av grunnstoff har ustabile kjernar som lett sender ut stråling.

Radioaktivitet og liv
---------------------

Varselsymbol og skilt for ioniserande stråling. Unicode-teikn: U+2622 (☢).
Stråling kan skada menneske og dyr, til dømes ved å skada eller drepa celler, eller ho kan skada arvestoffet, noko som aukar faren for kreft og som av og til kan førast vidare til avkom. 
Bakgrunnsstråling frå verdsrommet, sola og diverse kjelder på jorda, særleg radongass, gjer at alle får i seg noko stråling. Om strålinga fører til varige skader eller ikkje, er tilfeldig, men sjansen aukar for negative verknader jo høgare stråledosar ein får i seg. 

Å vera i kontakt med radioaktive stoff over lang tid er i dag rekna som svært farleg, og det finst grenser for kor høge stråledosar ein meiner er forsvarlege å få i seg.

Sjå òg
------

* Atomkraftverk
* Grunnstoffliste
* Isotop
* Isotoptabell
* Karbondatering
* Kjernekraft
* PET
* Radioterapi (strålingsterapi)
* Røykvarslar
* Slumptal
* SPECT
* Tsjernobyl

Kjelder
-------

* 
* no:Radionuklide
* en:Henri Becquerel
* no:Ioniserende stråling
* no:Radioaktivitet

Bakgrunnsstoff
--------------

* 

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NDL

 |
Framstilling av kulthandlingar til Ødipus på ein gresk vase.
Ein **kult** (frå latin *cultus*) er eit kompleks av fastsette handlingar (ritual) som skal gjerast av ei gruppe menneske for å ære eller tilbe ein reell eller mytisk skapnad, eit fenomen og så vidare, som vert halde for heilag, eller som vert rekna for å tilhøyre ein heilag sfære. Levande eller døde menneske som vert rekna for å ha makelause eller eksemplariske eigenskapar verd å etterlikne, eller er fofedrar, vil òg kunne verte æra eller tilbedne ved handlingar av kultisk art.

Kulten er eit av dei viktigaste elementa i ein religion, og utgjer saman med mytologien grunnlaget for vedkomande religion og er særkjenne for denne religionen. Alt etter dei krava religionen stiller til sine tilhengarar, kan kulten gå føre seg heime hjå dei einskilde tilhengarane, i særlege bygningar, ved eller i retning av særlege fjell, i grotter eller attmed kjelder, og vanlegvis knytt til fastsette tider på dagen og/eller i året. Dei kultiske handlingane kan gjerast av menneske i einsemd, eller saman med andre. Ofte er det særleg kyndige som står for dei kultiske gjeremåla eller leiar seremoniane, som kan vere ofringar, bøner, songar og musikk eller opplesing av heilage tekstar. I somme religionar finst det dessutan ritual som går ut på å finne ut kva som er guddomens vilje og kva framtida vil bringe. Prosesjonar av ulik art er òg eit viktig innslag i kulten i mange religionar, og det same er pilegrimsferder.

Stader der det går føre seg ei kult av einkvart religiøse slaget vert ofte kalla *kultstader*, og gjenstandar nytta i samband med kultar vert kalla *kultgjenstandar*. I arkeologien vert desse omgrepa nytta når det er funne plassar, innretningar og gjenstandar som etter omstenda vert rekna for å kunne ha hatt med religiøs praksis i tidlegare tider å gjere.

Omgrepet *kult* vert i vanleg språkbruk òg nytta om fenomen som ikkje har med religion å gjere, som til dømes om folks handlingar og framferd som fylgje av overdriven kjensle av ærefrykt eller åtgaum andsynes eit menneske eller eit fenomen, anten det gjeld dyrking av politiske leiarar, vidgjetne artistar, idrettsutøvarar eller andre som spelar ei rolle i samfunnslivet. Omgrepet kultstatus vert ofte nytta om slikt som i særleg grad oppnår å verte populært hjå eit stort publikum, anten det gjeld eit musikkstykke, ei bok, ein film eller eit fjernsynsprogram og så vidare.

Sjå òg
------

* Ritual
* Seremoni

Kjelder
-------

1. ↑  Kværne, Per (15. november 2020). «kult». *Store norske leksikon* (på norsk bokmål).

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC

 |
| **Raudøya** |
| --- |
| Raudøya med Raudøyholmen. Yksnøya i Volda bak til venstre. Gurskøya heilt bakRaudøya med Raudøyholmen. Yksnøya i Volda bak til venstre. Gurskøya heilt bak |
| Geografi |
| **Stad** | Ørsta kommune |
| **Koordinatar** | 62°14′10,9″N 05°57′57,8″E﻿Koordinatar: 62°14′10,9″N 05°57′57,8″E﻿

 |
| **Areal** | 0,4 km²

 |
| Administrasjon |
| **Land** | Noreg |
| **Fylke** | Møre og Romsdal

 |

**Raudøya** er ei øy og ein matrikkelgard i Ørsta kommune på Sunnmøre. Ho har eit eit flatemål på om lag 394 daa, dvs. litt mindre enn 0,4 kvadratkilometer.

Øya er relativt lang og smal, om lag 1,7 km lang og om lag 370 m brei på det breiaste, og nesten delt på midten, der den er berre ca. 50 m på det smalaste. Dei to delane av øya er om lag like store i areal.

Nord for Raudøya ligg den ca. 31 daa store Raudøyholmen, og den vesle holmen Blæja på ca. 2 daa.

Raudøya ligg midt i utlaupet av Ørstafjorden, rett sør og vest for Liadalsbygda på den eine sida av fjorden og rett nord for Steinnes på den andre sida. Avstanden til Liadalsbygda er ca. 700 m på det kortaste, og om lag 600 m over til Steinnes på den andre sida. Nordaustover frå øya ligg Vartdalsfjorden, som sørvest for øya går over i utlaupet til Voldsfjorden og held fram som Rovdefjorden.

Heile Raudøya er freda, som Raudøya landskapsvernområde og Raudøya naturreservat. Grunnlaget for fredinga er mellom anna den store førekomsten av kristtorn på øya. Det er òg særs mange fornminne på øya, mellom andre *Kjemperøysa* (sjå kjelder) der truleg holmgangsmannen Ljot den bleike vart gravlagt.

Raudøya er gardsnummer 64 i Ørsta. Her har vore 3 bruk på øya, men ingen av dei er i drift no, og øya har ingen fast busette. Det har også budd folk på Raudøyholmen.

Utsikt til Raudøya sett frå Liadalsnipa i Ørsta

Namn
----

Namnet er eit vanleg øynamn, og siktar truleg til ein raudaktig bergart.

Kjelder
-------

* Bjørn Jonson Dale: *Ørstingar II Ættebok for Ørsta 1900-1998*, Ørsta 1999 ISBN 82-91790-02-7, side 813-814.
* 

* Raudøya i Ørsta i kulturminnesok.no, nettstaden til Riksantikvaren

Fotnoteliste
------------

1. ↑  «Raudøya» i Norske Gaardnavne (O.Rygh)
**Radio New Zealand** (maori *Te Reo Irirangi o Aotearoa*) er ein allmennkringkastar av radio på New Zealand. Den noverande organisasjonen blei skipa som ein *Crown entity* (statleg organisasjon) i 1995.

Kanalar
-------

Hovudkanalen Radio New Zealand National når nesten kvar innbyggjar i New Zealand, og blir send døgnet rundt. Kanalen omfattar nyheiter, samfunns- og kulturstoff, medrekna drama og musikk. Hovudspråket er engelsk, men nokre av sendingane er på maori.

Radio New Zealand International (RNZI) sender nyheiter og informasjon på kortbølgje i Sørstillehavet.

Radio New Zealand News er ein rein nyheitskanal. Parliamentary Broadcasts sender frå møte i Det newzealandske parlamentet.

Radio New Zealand Concert har rundt 85 % musikkinnhald, med hovudvekt på klassisk musikk i tillegg til jazz, samtids- og verdsmusikk.

Alle kanalane er tilgjengelege på Internett.

Kjelder
-------

1. 1 2 3 4 5  «About Radio New Zealand», radionz.co.nz

Bakgrunnsstoff
--------------

* Nettstaden til Radio New Zealand
|  |
| --- |
| **Raudkattebusk** |
| RaudkattebuskRaudkattebusk |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Planteriket Plantae |
| **Overrekkje:** | Landplantar Embryophyta |
| **Rekkje:** | Karplantar Tracheophyta |
| **Underrekkje:** | Frøplantar Spermatophytes |
| **Orden:** | Lyngordenen Ericales |
| **Familie:** | Actinidiaceae |
| **Slekt:** | *Actinidia* |
| **Art:** | **Raudkattebusk** *A. kolomikta* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Actinidia kolomikta***Maxim. |

**Raudkattebusk** (*Actinidia kolomikta*) er ein art i planteslekta *Actinidia*. Han veks naturleg i Aust-Asia, frå austlege Russland, Sibir, vestlege Kina, Korea og Japan. Arten blir dyrka som hageplante i fleire land for dei vakre fleirfarga blada sine. Ein kan også eta frukta, som minnar om kiwi.

Planten er ein klatrande busk med opptil 7 meter lange ranker som vanlegvis har berre eller har nokre få hår som unge. Bladskafta er 2-3 cm lange. Blada blir opptil 15 cm lange og 12,5 cm breie (ofte mindre). Dei er eggrunde med hjerteaktig base og ein utdratt spiss i enden. Dei er grøne, men har ofte innslag av kvitt som så blir rosa mot spissane på hannplantar. Blomane er cirka 2 cm vide og sit ein og ein eller opptil tre saman på undersida av blada. Dei har god lukt som kan minna om sitron. Planten gjev også frå seg stoff som tiltrekk kattar.

Kronblada er kvite eller rosa og mjølberarane er gule. Frukta er eit rundt, gulgrønt bær med ein diameter på rundt 2 cm. Ho kan minna om kiwifrukt, og er etande for menneske.

Raudkattebusk føretrekk verna vekstsituasjonar med fuktig men veldrenert jord. Han kan dyrkast både i sol og halvskugge. Han treng støtte til å veksa opp, som eit stativ eller eit tre. Busken kan forventast å vera hardfør til sone 5.

Gallery
-------

* Hovudsakleg kvite bladHovudsakleg kvite blad
* BlomarBlomar
* BærBær

Kjelder
-------

1. ↑  «Actinidia kolomikta | kolomikta/RHS Gardening», *www.rhs.org.uk* (på engelsk), henta 27. juni 2021
2. 1 2 3  Tjøm, Agnete Bjelland (5. juni 2009), «Rødkattebusk», *NRK* (på norsk bokmål), henta 27. juni 2021
3. ↑  «Actinidia kolomikta Kiwi PFAF Plant Database», *pfaf.org*, henta 27. juni 2021
4. ↑  «Rydlinge Plantskola  » Actinidia kolomikta». *www.rydlingeplantskola.se*. Henta 15. april 2016.

* *Denne artikkelen bygger på «Kameleontbuske» frå Wikipedia på svensk, den 27. juni 2021.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Raudkattebusk**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Dyntaxa
* EOL

 |
**Radio Tarifa** er ei spansk musikkgruppe frå Madrid. Gruppa spelar musikk som byggjer på musikktradisjonar frå ulike tider og plassar rundt Middelhavet. Namnet kjem frå Tarifa, den byen på det spanske fastlandet (og i Europa) som ligg lengst sør og nærast Afrika.

Dei nyttar tradisjonelle instrument, frå skilde tradisjonar, som darbouka, ney, oud, krummhorn, obo og den indiske tverrfløyta bansuri. Dei nyttar òg moderne instrument som elektrisk gitar og Hammondorgel. Stilmessig er dei spanske med innslag av flamenco, men går òg bakover til tida før 1492 då jødar og arabarar levde i Spania. Dei spelar hovudsakleg eigenkomponert musikk.

Gruppa blei grunnlagt på slutten av 80-talet av *Faín Sánchez Dueñas*, *Benjamín Escoriza* og *Vincent Molino*. Fleire andre musikarar og dansarar har vore innom, m.a. Gerardo Núñez, Rafael Jiménez og Joaquin Ruiz. 

Gruppa er nominert til *World Music Award* i BBC.

### Diskografi

* 1992 *Rumba Argelina*
* 1996 *Temporal*
* 2000 *Cruzando el Río*
* 2003 *Fiebre*

Kjelde
------

* Heimesida til gruppa
* Wikipedia på tysk

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* ISNI
* NKC
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)
* AllMusic (artist)

 |
|  |
| --- |
| **Raudkroneparakitt** |
| RaudkroneparakittFoto: Sid MosdellRaudkroneparakittFoto: Sid Mosdell |
|
| **Status** |
| **Status i verda:** LC Livskraftig |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Fuglar Aves |
| **Orden:** | Papegøyefuglar Psittaciformes |
| **Familie:** | Papegøyefamilien Psittacidae |
| **Slekt:** | *Cyanoramphus* |
| **Art:** | **Raudkroneparakitt** *C. novaezelandiae* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Cyanoramphus novaezelandiae***Sparrman, 1787 |

**Raudkroneparakitt**, *Cyanoramphus novaezelandiae*, er ein langhala og hovudsakleg grøn parakitt som er stadeigen til New Zealand og kan først og fremst treffast på Stewart Island/Rakiura og på predatorfrie småøyar ved hovudøyane.

Skildring
---------

Raudkroneparakitt er ein liten til mellomstor parakittart, hannfuglar ca. 28 centimeter i lengd og med kroppssvekt på 50 gram, og hofuglar 25 cm og 40 g. Fjørdrakta er klår grøngul med raud panne, raud band frå nebb og eit stykke bak auga, samt ein raud flekk på undergumpen. Halen er relativt lang.

Desse fuglane er utrydda på hovudøyane eller svært sjeldan observert på Sørøya, på Nordøya fåtalig i fjellrekkja Ruahine Range og i Northland og nokre få andre stader, men han er vanleg på Stewart Island og på mange andre mindre øyar. Det finst ein underart på Chatham-øyane og ein annan på Kermadec Islands.

Raudkroneparakitten finn føde oppe i trekroner og nede på bakken, dietten består av frø og frukt, dei et òg anna plantekost som blomar, planteskot, nektar og animalsk føde som virvellause dyr og daude dyr.

Dette er standfuglar som kan flytte seg mellom øyar, dei lever parvis eller einslege, om vinteren òg i små flokkar. Paret hekkar i hòle tre, i fjellsprekker eller hòler i bakken eller mykje tett vegetasjon. Kulla er store, rundt 7 egg som blir klekt etter ca. 23 dagar. Hoa rugar aleine, men hannfuglen tar del i å skaffe føde til hoa under ruginga og til ungane.

Arten har status som sårbar, og bestanden er estimert til 21 300-25 300 i individ (1999), og er trudd å vere minkande.

Kjelder
-------

* Barrie Heather og Hugh Robertson, *The Field Guide to the Birds of New Zealand* (revised edition), Viking, 2005
* BirdLife International (2012) Species factsheet: *Cyanoramphus novaezelandiae Arkivert 2012-10-02 ved Wayback Machine.*. Henta frå  den 12. oktober 2012

### Referansar

1. 1 2  BirdLife International 2012
2. ↑  Heather og Robertson, 2005

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Raudkroneparakitt**
**Finanstilsynet**, fram til 21. desember 2009 **Kredittilsynet**, er ein norsk statleg etat som fører tilsyn med føretak og marknader for å bidra til finansiell stabilitet og ordna marknadstilhøve. Tilsynet ligg under Finansdepartementet.

Tilsynet sin jurisdiksjon omfattar bankar, finansieringsselskap, kredittføretak, forsikringsselskap, pensjonskasser, verdipapirføretak, verdipapirfondsforvalting og marknadsåtferd i verdipapirmarknaden, børsar og autoriserte marknadsplassar, oppgjørssentralar og verdipapirregister, eigedomsmeklingsføretak, inkassoføretak, rekneskapsførarar og revisorar.

Bjørn Skogstad Aamo var direktør i Kredittilsynet fra 1993 til åremålet gjekk ut våren 2011. Morten Baltzersen tiltrådte som finansdirektør frå 15. august 2011.

Kjelder
-------

1. ↑  Finanstilsynet: Morten Baltzersen tiltrer stillingen som finanstilsynsdirektør i Finanstilsynet.no

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* BR orgnr

 |
**Urbain Jean Joseph Le Verrier** (11. mars 1811–23. september 1877) var ein fransk matematikar som spesialiserte seg på celestmekanikk og er mest kjend for å ha delteke i oppdaginga av Neptun.

Leverrier vart i 1854 direktør for observatoriet i Paris, og er særleg kjent for sine omfattande arbeid over teorien for planetrørsle. Leverrier oppdaga ei forskyving av Merkur-perihelet (40" per 100 år) som først har fått forklaringa si gjennom den generelle relativitetsteorien til Albert Einstein. Ut frå visse uregelmessige variasjonar i rørsla til Uranus kom han samstundes med, og uavhengig av engelskmannen J. C. Adams, fram til at dei måtte kome av tiltrekkinga av ein ukjent planet utanfor Uranus. Det var på grunnlag av utrekningane til Leverrier av stillinga til planeten at J.G. Galle fann planeten (Berlin 1846). Han fekk namnet Neptun. 

Etter ein storm som i 1854 gjekk over Europa til Svartehavet, der store flåtestyrkar ved Krimhalvøya vart øydelagd, fekk Leverrier i oppdrag å undersøkje om storm kunne varslast. Han organiserte då det meteorologiske observasjonsnettet i Frankrike. Det vart eit mønster for andre land, mellom anna i Noreg. Synoptiske vêrkart vart gjeve ut av Leverrier frå 1863, tre år før dei første norske.

Heider
------

* Royal Astronomical Society sin gullmedalje – 1868 og 1876
* Krater på månen og Mars, ein av ringane til Neptun og asteroiden 1997 Leverrier er alle namnsett etter han.
* Ein av dei 72 namna på Eiffeltårnet

Kjelder
-------


* «Urbain Jean Joseph Leverrier», *Store norske leksikon*, 14. februar 2009, henta 13. august 2014


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* Léonore

 |
**Argostólibukta** (gresk Κόλπος Αργοστολίου, *Kólpos Argostolíou*) er ei bukt på øya Kefaloniá i Det joniske havet i Hellas som strekkjer seg frå nær Makrý Jalós og Kapp Ájos Jeórjos i sør og opp til den nordlege delen. Bukta er om lag 10 til 12 km lang og 2 til nesten 4 km brei. Den austlege delen av bukta i aust er ein liten lagune der det går ein smal veg i overgangen mellom bukta og lagunen. 

Det er få elvar som renn ut i bukta. Lássihalvøya ligg i søraust. Nord på halvøya ligg dammen og campingstaden Katavóthres. Av strender ved bukta har ein mellom anna Lássi og Argostóli i aust og Lépeda i vest. Eit fyr står på Lássihalvøya. Fjella dekkjer områda i nord og i aust og Palikíhalvøya i vest. Nesten heile bukta er omringa av vegar.

Stader
------

Av landsbyar og byar langs vestsida av bukta finn ein frå sør til nord: Lépada, Lixoúri, Ájos Dimitrios og Livádi. Av busetnadar på austsida finn ein frå nord til sør Kondogouráta, Fársa, Drápano og Argostóli.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Argostólibukta på gtp.gr

Kjelde
------

* *Denne artikkelen er basert på ei omsetjing av artikkelen Argostoli Gulf frå Engelsk Wikipedia .*
**Kulta** er eit nordnorsk kompetansesenter i sirkus, teater og sceneteknikk i Tromsdalen i Troms. Senteret vert leia av Bente Reibo og blei oppretta gjennom eit vedtak i kommunestyret i 1992, då kalla for Tromsdalen Kulturhus som blei ein stad for teater- og sirkusgrupper, ungdomsklubb, rockeklubb og tryllekunstnarar. Dei ulike aktivitetane er ein del av kulturskuletilbodet i Tromsø kommune.

Sirkus
------

### Nysirkusprosjektet

Kultas kompetanse på sirkustrening er bygd opp over ein tiårsperiode. Særleg dei siste to til tre åra har denne utviklinga skote fart. I 2002 initierte senteret «Nysirkusprosjektet», ei satsing på sirkus som også har teater. Så langt har huset produsert to større nysirkus-framsyningar, *Liv* i 2002 og *Ur* i 2004. Den fyrste profesjonelle framsyninga, *Sirkusgåter* hadde premiere hausten 2004.

### Sirkusskulen

Kulta har ansvaret for åtte sirkusgrupper med til saman rundt 90 elevar i alderen 6-17 år. Gruppene er inndelt etter alder og på timeplanen står ulike sirkusdisiplinar som golvakrobatikk, luftakrobatikk og sjonglering, men også fysisk spel, koreografi, framsyningsavvikling og sikkerheit.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Kulta» frå Wikipedia på bokmål, den 23. juli 2012.*
**Arid Uka** (fødd 8. februar 1990 i Mitrovica) er ein kosovoalbanar som drap to personar og skada to andre på Frankfurt am Main lufthamn 2. mars 2011. Hendinga er rekna som det første snikmordet i Tyskland med islamistisk bakgrunn.

Mordattentatet
--------------

Åstaden var eit offentleg område i Terminal 2 på busshaldeplass-sona på flyplassen. Denne vart jamnle nytta av den amerikanske hæren for militære bussar. Bussen var meint som transport for ei rekkje amerikanske soldatar som nyleg hadde landa på flyplassen. Soldatane hadde tidlegare vore stasjonert ved Lakenheath Airbase i Storbritannia, og skulle ha vore vidaresende til Ramstein Air Base i Rheinland-Pfalz. Då hendinga fann stad hadde dei fyrste soldatane gått ombord i bussen, medan andre framleis stod utanfor. Då ein soldat frå US Air Force skulle gå ombord vart han skoten i bakhovudet av Uka. Like etterpå vart bussjåføren òg skoten og drepen. Offera var den 25 år gamle Nicholas J. Alden og 21 år gamle Zachary Cuddeback. Uka gjekk så inn på bussen og sikta på soldatar som ikkje hadde moglegheit til å flykte. Han skaut to personar som vart alvorleg skadde, men overlevde. Ein femte person, som prøvde å gøyme seg mellom to seteradar, fekk han ikkje moglegheit til å skote. Uka forlét bussen og prøvde å flykte gjennom terminalen for å gøyme seg i menneksemengda. To personar, det femte målet i bussen, sersjant Trevor Brewer og ein tryggleikstilsett av amerikansk opphav, Lamar Connor, følgde etter. Inne i terminalen vart Uka arrestert av tysk politi. Brewer og Connor vart seinare heidra med Forbundsrepublikken Tysklands fortenstorden. 10. februar 2012 vart han dømd til fengsel på livstid.

Sjå òg
------

* Mordattentatet på Frankfurt am Main lufthamn

Merknadar
---------

1. ↑  Kyrillisk skrift Арид Ука

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Arid Uka» frå Wikipedia på engelsk, den 12. juli 2012.*

### Fotnotar

1. ↑  *Zwei US-Soldaten am Flughafen erschossen*. In: Hessischer Rundfunk, 2. März 2011 Arkivert 2011-03-08 ved Wayback Machine. hr-online.de (in German)
2. ↑  *Lebenslange Haft für Flughafenattentäter*. In: Frankfurter Allgemeine Zeitung, 10. Februar 2012 faz.net (in German)
3. ↑  *Lebenslang für Frankfurter Flughafenattentäter*. In: ZDF, heute-Nachrichten, 10. Februar 2012[*daud lenkje*] heute.de (in German)
4. ↑  *This is my favourite killer outfit*. In: Daily Mail, 4. März 2011 dailymail.co.uk (in English)
5. ↑  Zwei US-Soldaten am Flughafen erschossen Arkivert 2011-03-07 ved Wayback Machine.; Lebenslang für Flughafen-Attentäter Arkivert 2012-02-13 ved Wayback Machine.; Flughafen-Attentäter muss lebenslang hinter Gitter; Islamistischer Anschlag: Lebenslang für Frankfurter Flughafenattentäter
6. ↑
7. ↑  Höchststrafe für US-Soldaten-Mord
8. ↑  Fotostrecke: Schießerei am Flughafen Frankfurt; Wie Arid Uka am Flughafen zum Mörder wurde Arkivert 2012-03-21 ved Wayback Machine.; Flughafen-Attentäter verurteilt: Lebenslänglich für Arid Uka Arkivert 2015-06-11 ved Wayback Machine.; Fotostrecke: Trauer nach Anschlag[*daud lenkje*]
9. ↑  Frankfurt airport gunman jailed for life