recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Tom Hagen** (fødd i 1950) er ein norsk bygningsingeniør, eiendomsbesitter, forretningsmann og milliardær.

Hagen grunnla selskapet Elkraft AS i 1992, og han har i tillegg drive utstrekt eigedomshandel. Magasinet *Kapital* anslo i 2018 at formuen hans var på 1,7 milliardar norske kroner.

Forsvinninga av Anne-Elisabeth Hagen
------------------------------------

31. oktober 2018 forsvann kona til Tom Hagen, Anne-Elisabeth Falkevik Hagen, og etter at det vart sett fram krav om løysepengar på ni millionar euro gjekk norsk politi ut frå at ho vart kidnappa av personar med økonomisk vinning som motivasjon. Betalinga vart kravd i kryptovalutaen Monero. Politiet heldt fyrst etterforskinga hemmeleg, men offentlegjorde ho i januar 2019. 

28. april 2020 blei Tom Hagen pågripen og sikta for drap, eller medverknad til drap, på Anne-Elisabeth Falkevik Hagen. Han vart varetektsfengsla for fire veker, etter kjenning i Nedre Romerike tingrett. Kjenninga blei anka til Eidsivating lagmannsrett, som med to mot tre stemmer avsa kjenninga om at Hagen skulle lauslatast frå varetekt. Politiet anka kjenninga til Høgsterett. Anken blei send til lagmannsretten, som gav han oppsetjande verknad, slik at Hagen blei sitjande i varetekt til Høgsterett fekk behandla saka. 8. mai forkasta Høgsteretten anken frå politiet, og Hagen blei lauslaten frå varetekt.

Kjelder
-------

1. ↑  «Wife of Norwegian billionaire missing for 10 weeks – police fear kidnapping for ransom», *www.vg.no* (på norsk bokmål), henta 7. mai 2020
2. ↑  Zondag, Martin H. W. (28. april 2020). «Anne-Elisabeth Hagens ektemann Tom Hagen siktet for drap eller medvirkning til drap». *NRK* (på norsk bokmål). Henta 28. april 2020.
3. ↑  Jørstad, Runar Henriksen (7. mai 2020). «Anken behandlet: Lagmannsretten vil løslate Tom Hagen». *NRK* (på norsk bokmål). Henta 7. mai 2020.
4. ↑  Hanna Haug Røset, Bjørnar Tommelstad, Morten S. Hopperstad, Gordon Andersen og Ådne Husby Sandnes (8. mai 2020). «Høyesterett forkaster anke: Tom Hagen løslates». VG. Arkivert frå originalen 8. mai 2020. Henta 8. mai 2020.

* *Denne artikkelen bygger på «Tom Hagen» frå Wikipedia på bokmål, den 7. mai 2020.*
| **Belgorod Белгород** |
| --- |
|  |
| Flagget til Belgorod | Byvåpenet til Belgorod |
| **Flagget til Belgorod** | **Byvåpenet til Belgorod** | 
 |
| Plassering |
| 

Belgorod is located in Russland

 |
| Styresmakter |
| Land |  Russland |
| Føderasjonssubjekt | Belgorod oblast |
| Grunnlagd Bystatus | 15961779 |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  153 km² |
| Innbyggjarar  - Totalt (2007)   - folketettleik | 348 200   2 275,8 /km² |
| Koordinatar | 50°36′0″N 36°36′0″E﻿Koordinatar: 50°36′0″N 36°36′0″E﻿ |
| Høgd over havet | 130 moh |
| Tidssone- Ved sommartid | MSK (UTC+3)MSD (UTC+4) |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 308000–308036 |
| Retningsnummer (tlf) | (+7)4722 |

**Belgorod** (kyrillisk skrift Бе́лгород) er ein by og administrativt senter i Belgorod oblast i Russland. Han ligg ved elva Donets, rundt 570 km sør for Moskva og berre 40 km nord for grensa til Ukraina. Han har om lag 350 000 innbyggjarar (2007). 

Namnet *Belgorod* er slavisk for «kvit by» (likt Beograd i Serbia). Byen ligg i eit område rikt på kalkstein. 

Belgorod er det administrative, industrielle og kulturelle senter for Belgorod oblast, som vart oppretta i 1954. Av høgare utdanningsinstitusjonar i byen finst *Belgorod Sjukhov statlege teknologiske universitet*, *Belgorod statlege universitet*, *Belgorod jordbruksakademi* og *Belgorod finansielle akademi*.

Belgorod lufthamn ligg 4 km nord for byen.

Historie
--------

Busetnaden vart første gong nemnd i 1237, då han vart jamna med jorda av Batu Khan sine hordar. I 1596 vart han grunnlagd på ny etter ordre frå Boris Godunov som eit av mange fort bygt for å forsvare dei sørlege grensene til Russland mot krimtatarane.

Etter at den russiske grensa vart flytta lenger mot sør forfall festninga og byen vart lagt inn under Kursk. Peter den store vitja han like før slaget ved Poltava og eit dragon-regiment vart stasjonert i byen fram til 1917.

Under slaget ved Kursk var landsbyen Prokhorovka i Belgorod oblast åstad for det største stridsvognslag i historia den 12. juli 1943. Av minnesmerka over den andre verdskrigen er Belgorod Diorama og ein stor katedral i Prokhorovka.

Kjende personer frå Belgorod
----------------------------

* Svetlana Khorkina, turnar, dobbelt olympisk meister

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Belgorod» frå Wikipedia på bokmål, den 27. november 2008.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Belgorod Sjukhov statlege teknologiske universitet

| * v
* d
* e
Byar i Belgorod oblast |
| --- |
| Administrativt senter: Belgorod |
| Våpenskjoldet til Belgorod oblast | Aleksejevka · Birjutsj · Grajvoron · Gubkin · Korotsja · Novyj Oskol · Sjebekino · Staryj Oskol · Stroitel · Valujki | Flagget til Belgorod oblast |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC
* GeoNames

 |
**Tlatelolco-traktaten** er ein internasjonal avtale som slår fast at Latin-Amerika og Karibia er ei kjernevåpenfri sone. Traktaten forbyr både testing, lagring, eigarskap og framstilling av atomvåpen i dette området. 

Avtalen vart underskriven 14. februar 1967 i Tlatelolco i Mexico, og vart endeleg sett i verk 25. april 1969. Sjølv om Antarktistraktaten vedtok atomvåpenfri sone i Antarktis i 1961, var denne den fyrste avtalen som skipa ei atomfri sone i eit stort, busett område.

Nesten alle landa i Latin-Amerika, pluss Jamaica og Trinidad og Tobago skreiv under på avtalen i 1967, og ratifiserte han innan 1972. Argentina og Cuba skreiv ikkje under; Cuba gjorde dette fyrst i 1995. Argentina ratifiserte endeleg avtalen i 1994, og Cuba så seint som i 2002. På grunn av dette var ikkje Argentina verna av avtalen under Falklandskrigen. Også tidlegare koloniar skreiv under og ratifiserte traktaten etter kvart som dei vart sjølvstendige.

Traktaten har to tilleggsavtalar: den eine bind Sambandsstatane, Storbritannia og Nederland i deira oversjøiske eigedommar i traktatsområdet. Den andre tilleggsavtalen forbyr Frankrike, Folkerepublikken Kina og Russland fra å omgå traktaten.

To av initiativtakarane bak traktaten, Alfonso García Robles og Alva Myrdal, vart tildelt Nobels fredspris i 1982 for innsatsen deira med han.

Kjelder
-------

* *Tlatelolco-traktaten frå Bokmålswikipedia og Engelsk Wikipedia den 27. desember 2011.*
**Tom Kristiansen** (fødd 3. februar 1956) er ein norsk tidlegare skihoppar frå Oslo som i mars 1980 vart den fyrste nordmannen som vann eit verdscuprenn i skihopping. Han var medlem av Årvoll Idrettslag.

Karriere
--------

Under noregsmeisterskapen i Marikollen i 1975 var Johan Sætre klart best, med Tom Kristiansen på ein rimeleg klar andreplass. Men dei neste sesongane gjorde Årvoll-hopparen lite av seg i hoppbakken.

Kristiansen overraska stort då han 10. mars 1980 i franske Saint Nizier vann eit hopprenn i verdscupen framfor austerrikaren Alois Lipburger, med sin eigen landsmann Tom Levorstad på tredjeplass. Det var den aller fyrste sigeren til ein nordmann i eit renn i verdscupen i skihopping, få månader etter turneringa var sett i gang.

### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap

* Ski-NM 1975: Sølvmedalje i normalbakken i Rælingen
* Ski-NM 1976: Nr 11 i normalbakken i Fåvang
* Ski-NM 1979: Nr 5 i storbakken i Bærum
* Ski-NM 1980: Nr 6 både i normalbakken i Asker og storbakken i Meldal

Kjelder
-------

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar
|  |
| --- |
| ***Belladonna***  Studioalbum av Ian Carr |
|  |
| **Utgjeve** | 1972 |
| **Innspelt** | Juli 1972 |
| **Studio** | Phonogram Studios i London |
| **Sjanger** | Jazzrock |
| **Selskap** | Vertigo |
| **Produsent** | Jon Hiseman |
|
| Ian Carr-kronologi |
|  | *Belladonna* | *Old Heartland*(1989) |
| Nucleus-kronologi |
| *Solar Plexus*(1971) | *Belladonna* | *Labyrinth*(1973)
 
 |

***Belladonna*** var det første soloalbumet til den britiske trompetisten Ian Carr, gjeve ut i 1972 på Vertigo Records. 

Bandet til Ian Carr, Nucleus, hadde spelt inn tre album i 1970 og 1971, og då medlemmane Chris Spedding, Jeff Clyne, Karl Jenkins og John Marshall slutta, dei to sistnemnde for å bli med i Soft Machine, vart bandet oppløyst. *Belladonna* vart då spelt inn med berre Carr og det einaste andre attverande medlemmet frå bandet, saksofonisten Brian Smith. Carr fekk med seg gitaristen Allan Holdsworth på gitar, Clive Thacker på trommer, Roy Babbington på bass, Dave McRae og Gordon Beck på elektrisk piano og Trevor Tomkins på perkusjon. Alle desse, utanom Holdsworth, vart med i eit sameina Nucleus for albumet *Labyrinth* året etter, så albumet vert stundom rekna med som ein del av diskografien til Nucleus. 

Albumet vart spelt inn i juli 1972 i Phonogram Studios i London.

Innhald
-------

  

Alle songar er skrivne av Ian Carr.

Side ein| Nr. | Tittel | Lengd |
| --- | --- | --- |
| 1. | «Belladonna» | 13:42 |
| 2. | «Summer Rain» | 6:12 |

Side to| Nr. | Tittel | Låtskrivar(ar) | Lengd |
| --- | --- | --- | --- |
| 3. | «Remadione» |   | 3:48 |
| 4. | «Mayday» |   | 5:39 |
| 5. | «Suspension» |   | 6:15 |
| 6. | «Hector's House» | Brian Smith | 4:37 |

Medverkande
-----------

* Ian Carr - trompet og flygelhorn
* Brian Smith - tenor- og sopransaksofon, altfløyte, bambusfløyte
* Allan Holdsworth - gitar
* Roy Babbington - bassgitar
* Clive Thacker - trommer
* Dave MacRae - Fender elektrisk piano
* Gordon Beck - Hohner elektrisk piano (spor 1, spor 4-6)
* Trevor Tomkins - perkusjon (spor 1, 3, 4)

Teknisk
* Jon Hiseman - produsent
* Roger Wake - lydteknikar
* Peter G. Gallen - miksing og mastering i Lansdowne Studios
* Denise Valentine - design

Kjelder
-------

*Belladonna av Ian Carr* på Discogs
**Ellen Aslaksdatter Skum** (26. mai 1827–10. februar 1895) var ein norsk reindriftssame frå Kautokeino. Ho deltok i Kautokeino-opprøret i 1852.

Ellen Skum var gift med Mathis Jacobsen Hætta. Dei hadde begge slutta seg til ei ytterleggåande religiøs gruppering, inspirert av Lars Levi Læstadius. I februar 1852 vart ho dømd til 1 ½ års straffarbeid etter at ho i lag med 21 andre samar vart dømd for å ha forhindra gudstenesta i Skjervøy kyrkje 6. og 7. juni 1851. Mannen hennar vart dømd til 8 månaders straffarbeid. I tillegg vart dei dømde til å betale sakskostnadene, som var så store at mange av dei stod i fare for å miste alle reinsdyra sine. 

Medan Mathis vart sett i fengsel, slutta Ellen seg til ein storsiida i lag med familiene til mange av dei andre som vart dømde. Siidaen var dominert av ei ytterleggåande religiøs gruppering. Læstadius hadde eit møte med denne grupperinga i mars 1852, men dei ville ikkje lenger ta imot rettleiing frå han. Utpå sommaren ville styresmaktene hente Ellen Skum til soning, men ho nekta å bli med. Ho fekk då vite at ho ville bli henta med makt om ho ikkje reiste frivillig, men folket i siidaen lovte å passe på Ellen og sa at ingen fekk hente henne frå dei. Sidan kom lensmann Bucht til siidaen for å ta henne i arrest — utan å finne henne.

Ellen Skum deltok aktivt då folket frå siidaen 8. november 1852 gjekk til angrep på huset til brennevinshandlaren i Kautokeino og drap både denne og lensmannen. Ho var med å piske huslyden til handelsmannen og soknepresten for å tvinge dei til å omvende seg. 

14. februar 1854 vart Ellen i høgsterett, likt fire andre opprørarar, dømd til døden for si deltaking i opprøret. Ho fekk seinare omgjort straffa til livsvarig straffarbeid, og sona på tukthuset i Trondheim Ho fekk nåde og slapp ut etter 13 år, i 1867. Etter soninga flytta ho heim til mannen i Kautokeino. I 1875 budde dei på ein statleg rydningsplass i Soattefielbma i Kautokeino. Ho døydde som enkje 10. februar 1895.

Figuren *Elen Skum*, spelt av finske Anni-Kristiina Juusos, hadde hovudrolla i filmen *Kautokeino-opprøret* av Nils Gaup (2008).

Kjelder
-------

1. ↑  digitalarkivet

* Nellejet Zorgdrager. *De rettferdiges strid : Kautokeino 1852 : samisk motstand mot norsk kolonialisme* ; omsett frå nederlandsk av Trond Kirkeby-Garstad. - Nesbru : Vett & viten ; Oslo : i samarbeid med Norsk folkemuseum, 1997. - 558 s. .(Samiske samlinger ; B.18, red.: Ove Pettersen).
* Klokkarbok for Kautokeino 1877-1896


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* VIAF

 |
Ein døypefont frå Melum stavkyrkje er å finne i Telemark Museum i Brekkeparken i Skien.Foto: Orf3us

Detalj frå preikestolen frå Melum stavkyrkje, no i Telemark MuseumFoto: Orf3us

**Melum stavkyrkje** stod som dagens Melum kyrkje på Mælum (gnr. 70), men i dag er gardstunet eit stykkje unna kyrkja. Soknet («Medalheims sokn») er nemnt i 1354 i samband med eit drap. Biskop Eystein omtalar prestbol til kyrkja i si jordebok (1398). Same staden går det fram at kyrkja er vigsla til Sankt Laurentius. Av Povel Huitfeldt si stiftsbok (1570) går det fram at Melum er anneks til Solum, og dette vert stadfesta i Jens Nilssøn si visitasskilding.

Ein synfaringsrapport frå 1663 omtalar eit skip med plankar mellom stolpar og kledd med delar (bord). Det har tårn (takryttar), men dette og sjølve det spontekte taket er brøstfeldig. Svalar omtalast, og det går fram at kyrkja har fått eit tømra kor med takstein (av tegl). Ved ei synfaring i 1668 går det fram at heile taket har tegltekke. Kyrkja vart seld på den store kyrkjeauksjonen. Så vart ho riven då soknet fekk ny kyrkje i 1728.

Gjenstandar frå stavkyrkja
--------------------------

Ei av klokkene i dagens kyrkje er frå 1200-tallet og er overført frå stavkyrkja. I Telemark Museum i Brekkeparken i Skien er ein prekestol og ein døypefont frå stavkyrkja.

Kjelder
-------

* Lorentz Dietrichson (1892). «Laurentiuskirken i Mælum». *De norske stavkirker: Studier over deres system, oprindelse og historiske udvikling. Et bidrag til Norges middelalderske bygningskunsts historie*. Kristiania: Cammermeyer. s. 504–505.
* Henriksveen, Herman, red. (1986). «Melum kirke». *Kirker i Telemark*. Stathelle: Flora forlag. s. 20–21. ISBN 82-90695-00-4.

Fotnotar
--------

1. ↑  Diplomatarium Norvegicum I:341
2. ↑  Eystein Aslaksson (1958). *Biskop Eysteins Jordebog (Den røde Bog): Fortegnelse over det geistlige Gods i Oslo Bispedømme omkring Aar 1400. H. 1*. Oslo: Børsum. s. 16.
3. ↑  Sigurd Kolsrud, red. (1929). *Oslo og Hamar bispedømes jordebok 1574–1577 (Povel Huitfeldts stiftsbok)*. Oslo. s. 55.
4. ↑  Jens Nilssøn (1981). Yngvar Nielsen, red. *Biskop Jens Nilssøns visitatsbøger og reiseoptegnelser 1574–1597*. Carl Zakariasson. s. 15.
5. ↑  Dietrichson, s. 504f.

Bakgrunnsstoff
--------------

* 

* Melum stavkyrkje i kulturminnesok.no, nettstaden til Riksantikvaren
* Gudmund Kverndalen (2003). *Melum kirke 275 år 1728–2003*. Melum menighetsråd.
* Jan Brendalsmo: Kildegjennomgang: Middelalderske kirkesteder i Telemark (Riksantikvaren, 2015), s. 11–12
| Melrose  |
| --- |
| skotsk-gælisk | Maol Ros |
|  |
| Plassering |
| 

Melrose i Skottland is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Storbritannia |
| Konstituerande land |  Skottland |
| Region | Scottish Borders |
| Tradisjonelt grevskap | Roxburgh, Ettrick and Lauderdale  |
| Geografi |
| Innbyggjarar  - By (2001) | 1 671 |
| Koordinatar |  55°36′″N 2°44′″W﻿Koordinatar: 55°36′″N 2°44′″W﻿ |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | TD6 |
| Telefon-retningsnummer | 0 1896 |
| 
 Commons har multimedium som gjeld: **Melrose i Skottland**
 |

 **Melrose**  er ein liten by i regionen Scottish Borders  i Skottland. Han har kring 1500 innbyggjarar. Namnet kjem frå keltisk *mail-rhos*, «snauklipt slette».

Byen er kjent for Melrose Abbey, der hjartet til Robert Bruce skal ha vorte gravlagt.

Etter den industrielle revolusjonen opna fleire tekstilmøller i byen, og tekstilindustrien er enno ein viktig næringsveg.

I nærleiken av byen finn ein Dryburgh Abbey og spor etter det romerske fortet Trimontium. Nokre kilometer vestover ligg Abbotsford House, der forfattaren sir Walter Scott budde.

Ifølgje ei segn er Kong Arthur gravlagt i Eildon Hills utanfor Melrose.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Melrose (Skottland)» frå Wikipedia på bokmål, den 2. november 2011.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* NKC
* GeoNames
* BBC Things

 |
**Studentsamskipnaden i Sogn og Fjordane** (**SISOF**) er ein av dei 24 studentsamskipnadane i landet. SISOF dekkjer velferdsbehova til studentar ved HSF Høgskulen i Sogn og Fjordane.

SISOF sitt øvste organ er styret. Styret for SISOF er samansett av 9 medlemer, fem av desse er valde av studentane, to av dei tilsette og to er oppnemnde av HSF.

SISOF har tilbod til HSF sine studentar i Sogndal, i Førde og ved studiesenteret på Sandane. Tilbodet er m.a. bustadutleige, barnehage, bokhandel, kantiner, studenthus, studentrådgjeving og ulike andrevelferdstilbod.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Studentsamskipnaden i Sogn og Fjordane Arkivert 2017-07-30 ved Wayback Machine.

| * v
* d
* e
Studentsamskipnader |
| --- |
| 
* Agder
* Bergen
* Bodø
* Buskerud
* Finnmark
* Harstad
* Hedmark
* Indre Finnmark
* Narvik
* Nesna
* Nord-Trøndelag
* Oppland
* Oslo og Akershus
* Romsdal og Nordmøre
* Sogn og Fjordane
* Stavanger
* Stord/Haugesund
* Sunnmøre
* Telemark
* Tromsø
* Trondheim
* Vestfold
* Østfold
* Ås

 |
**Letizia av Spania** (fødd 15. september 1972) er dronning av Spania sidan ektemaken Felipe blei spansk konge 19. juni 2014. Letizia er ein tidlegare spansk journalist som blei spansk kronprinsesse etter å ha gifta seg med kronprins Felipe. Paret har to barn, Leonor og Sofía.

Karriere
--------

Letizia tok mastergrad i journalistikk ved Complutense-universitetet i Madrid.
Ho har arbeidd for avisene *La Nueva España* og *ABC* og nyheitsbyrået EFE. Etter studia arbeidde ho ei tid ved den meksikanske avisa *Siglo XXI* i Guadalajara. Då ho kom tilbake til Spania blei ho tilsett ved fjernsynskanalen Bloomberg før ho flytta til CNN+ og deretter til statlege TVE. Ho var nyheitsanker og reporter som mellom anna rapporterte frå New York like etter flyåtaket i 2001, frå Galicia etter oljeutsleppet frå tankaren «Prestige», og frå Irak etter invasjonen i 2003.

Bilde
-----

* Kronprinsesse Letizia og kronprins Felipe i 2003.Kronprinsesse Letizia og kronprins Felipe i 2003.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* NKC
* BNE
* Munzinger (iba)

 |
Nærbilde av heil og halv lettklinker.
Leca-blokker
**Lettklinker** er eit byggemateriale laga av brent leire forma til små, porøse kuler med ei hard overflate. Lettklinker er også kjend under namnet **Leca** som er eit produktnamn og varemerke, og som etterkvart har vorte degenerert og brukt som fellesnemning på lettklinker. Leca er eit akronym, henta frå det engelske **L**ight **E**xpanded **C**lay **A**ggregate. Materialet er lett og har god isolasjonsevne.

Ein laga fyrst lettklinker eller Leca i USA i 1917. I Skandinavia har materialet vorte laga sidan 1930-talet.

I Noreg har lettklinker vore seld av Norsk Leca, som vart skipa i 1954. Selskapet har vorte selt fleire gonger. I dag er Leca Norge ein del av det fleirnasjonale føretaket Saint-Gobain. Det vert laga lecakuler ved Lecafabrikken i Rælingen og lecablokker i fabrikkar i Borge ved Fredrikstad og Vestnes ved Molde.

Kjelder
-------

1. 1 2 3  «Leca». *Store norske leksikon* (på norsk bokmål). 16. november 2018.
2. ↑  «Historikk | Leca Norway», *leca.no*, henta 4. mai 2021

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Lettklinker**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
**Gunnar Torvund** (9. juli 1948–14. oktober 2019) var ein norsk skulptør og biletkunstnar. Han voks opp i Hå kommune på Jæren og utdanna seg ved kunstakademiet i København og Statens kunstakademi i Oslo. 

Formspråket hans var mykje inspirert av afrikansk og egyptisk kunst, veldig stilisert. Han henta mykje symbolikk frå religionen. Eit av temå hans vr reise/livsferd, og mange av arbeida hans har eit veldig lyrisk drag. Ikkje so underleg at han samarbeidde med lyrikarar som Paal-Helge Haugen og bror sin Helge Torvund. Men meir kjend er han kanskje for utskmykkingar han har laga til kyrkjebygg. Her må nemnast kapellet på Nordkapp, altertavla i Eidsvåg kyrkje utanfor Bergen, eit arbeid som skapte mykje kontrovers i 1982, og Mortensrud kyrkje. Han har også vorte kjend for det han kalla hustavler: Figurar med eit kanskje religøst tilsnitt og som ikkje er tenkte i kyrkjerom. Ofte er det treplater med eit hovud, ei maske eller eit relieff midt i. Dei har eit meditativt preg. Materiala hans har vore til dels utradisjonelle. Ein kan finna bladgull, elfenbein, finer, fjør, lêr, rav, pleksiglas i tillegg til dei meir vanlege som stein og tre.

Torvund mottok fleire stipend, mellom anna Statens arbeidsstipen 1977 til 1980, og garantiinntekt frå 1999. I desember 2007 mottok han Ingeborg og Per Palle Storms ærespris (saman med bilethoggaren Nina Sundbye).

Bakgrunnsstoff
--------------

* kulturnett.no: Gunnar Torvund
* kkv.no: kunsten i Mortensrud kirke Arkivert 2007-12-20 ved Wayback Machine.
* Stavanger Aftenblad: utstillingsomtale Arkivert 2007-12-19 ved Wayback Machine.
* kik.no: cv og verkprøver Arkivert 2007-09-17 ved Wayback Machine.
* norges-bank.no: Skulpturen *Spelet* på banktaket Arkivert 2008-04-21 ved Wayback Machine.
* kunstsamlingen.uio.no: *kapellet på Blindern* Arkivert 2008-05-18 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Norsk kunstnerleksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI

 |
**John Christian Bert Olsson** (fødd 25. januar 1980) er ein svensk, tidlegare friidrettsutøvar frå Göteborg som spesialiserte seg i tresteghopp. Han vart både olympisk meister, verdsmeister og to gongar europameister. Olsson vart svensk meister i tresteghopp fem gongar og ein gong i lengdehopp.

Aktiv
-----

Olsson byrja som høgdehoppar. Han vart junior-europameister i øvinga i 1999, i tillegg fekk han sølv i tresteg-tevlinga i same meisterskapen. Sesongane 1999-2001 tok han medaljar i høgdehopp i den svenske senior-meisterskapen, i 2000 vart han svensk meister i tresteghopp for fyrste gong.

Det store gjennombrotet fekk Olsson i 2001 då han under verdsmeisterskapen i Edmonton for fyrste gong hoppa over 17 metter i tresteg og kom på sølvplassen, gullet tok Jonathan Edwards frå Storbritannia. Året etter slo han Edwards for fyrste gong og vart europameister i øvinga i München. I 2003 vart han suveren verdsmeister i Saint-Denis. 

Vinteren 2004 sette Olsson verdsrekord innandørs med 17,83 m, då han vann hall-verdsmeisterskapen i Budapest. Under OL i Athen sigra han trestegfinalen på ny svensk rekord; 17,79 m, eit resultat som vart hans endeleg personlege rekord. Den 12. september vann han avslutningstevlinga i den såkalla «Golden League» og kunne dele gullpotten på 1 million US-dollar med Tonique William-Darling frå Bahamas, etter å ha vunne samtlege seks tevlingar i turneringa.

I 2005 var han skadd og deltok ikkje i VM, men året etter tok han sin andre EM-tittel i heimbyen Göteborg. Frå 2007-sesongen gjekk Olsson mykje skadd, og tevla berre i korte periodar. Han sleit også med å prestere på same nivå som han hadde gjort i sine beste sesongar. 

Olsson vann trestegtevlinga i fem svensk meisterskap; 2000, 2001, 2003, 2009 og 2011. I 2006 vart han svensk meister i lengdehopp. Han noterte seg for fylgjande personlege rekordar; høgdehopp 2,24 m (2002), lengdehopp 7,69 m (2002) og tresteghopp 17,79 m (2004). Våren 2012 gjorde han kjent at han hadde lagt opp som friidrettsutøvar.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* VM 2001 i Edmonton: Sølvmedalje – 17,47 m, bakom Jonathan Edwards (17,92 m)
* EM 2002 i München: Gullmedalje – 17,53 m, framom Charles Friedek (17,33 m)
* VM i 2003 i Paris: Gullmedalje – 17,72 m, framom Yoandri Betanzos (17,28 m)
* OL 2004 i Athen: Gullmedalje – 17,79 m, framom Marian Oprea (17,55 m)
* EM 2006 i Göteborg: Gullmedalje – 17,67 m, framom Nathan Douglas frå Stobritannia (17,21 m)
* VM 2011 i Daegu: Nr 6 – 17,23 m

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Christian Olsson» frå Wikipedia på tysk, den 15. august 2013.*

* *Denne artikkelen bygger på «Christian Olsson» frå Wikipedia på svensk, den 15. august 2013.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* «Christian Olsson» (på engelsk). Olympedia. Henta 5. mars 2023.
* 

* (en) Christian Olsson – Profil på nettsida til IAAF

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* Munzinger (sport)

 |
**Obsidian** er ein bergart som òg vert kalla naturleg glas som har same samansetnad som rhyolitt. Han er ei ikkje-krystalinsk omforming av lava saman med andre stoff som har vorte kjapt avkjøla etter vulkansk aktivitet. Hovudinnhaldet i obsidian er SiO2 (silika). 

Lavamasser som er rike på silika størknar ofte som glasbergarter som inneheld meir eller mindre vatn. Vassfattige varietetar blir kalla obsidian og splintrar opp i skarpkantede svarte eller mørke flak med gjennomskinnelege kantar. Vassrike (opptil 10 % vatn) kallast bekstein, medan dei skumaktig porete og oppblåste blir kalla pimpstein. Vulkansk glas med konsentrisk oppsprekking (pga kontraksjon ved avkjøling) vert kalla perlitt.

Amerikansk eksempel på pilspiss av obsidian.
Obsidian har namnet etter ein person i antikkens Roma, Obsius, som fann slikt naturleg glas i Etiopia og tok det med heim. Men arkeologiske funn frå steinalderen i Mellom-Austen og funn på det amerikanske kontinentet syner at obosidian har vore kjend i uminnelege tider som eit framifrå råstoff til å lage pilspissar og skjerereiskap av, då det lett kan spaltast til skarpe flak som om naudsynt kan verte så tynne at dei har vore nytta i moderne tid som blad til skalpellar (operasjonsknivar).

I Norden er obsidian funne på Island, framfor alt i Landmannalaugar, men òg fleire andre stader. Det islandske namnet for obsidian er *hrafntinna*.

Kjelder
-------

* «Obsidian», *Store norske leksikon*, 14. februar 2009, henta 1. desember 2013

1. ↑  Peter Roger Stuart Moorey (1999). *Ancient mesopotamian materials and industries: the archaeological evidence*. Eisenbrauns. s. 108–. ISBN 978-1-57506-042-2.
2. ↑  Geological Survey (U.S.) (1981). *Geological Survey (U.S.)*. The Survey. s. 185–.
3. ↑  Obsidian. Mindat.org

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* NDL

 |
**Yulimar Rojas Rodríguez**  (fødd 21. oktober 1995) er ein venezulansk friidrettsutøvar frå Caracas som vart verdsmeister i tresteghopp i 2017 og 2019, samt olympisk meister i 2021. Ho sette verdsrekord i øvinga med 15,67 meter då ho sikra seg OL-gullet i Tokyo.

Aktiv
-----

Rojas vann tresteg-øvinga under innandørs-VM 2016 i Portland. Den 23. juni sette ho personleg rekord med 15,02 meter då ho vann eit stemne i Madrid. Nokre veker seinare hoppa ho nesten like langt under dei olympiske sommarleikane i Rio de Janeiro, nok til å vinne sølvmedaljen.

Ved London-VM 2017 kneip Rojas gullmedaljen då ho i femte omgang hoppa 14,91 m, ho slo dermed Caterine Ibargüen med 2 centimeter. I september 2019 flytta ho sitt personbeste til sterke 15,41 meter i spanske Andújar, ein månad seinare forsvarte ho VM-tittelen på suverent vis i Doha. 

Forsommaren 2021 flytta Rojas sitt personbeste til 15,43 m. Under OL-finalen i Tokyo 1. august 2021 var ho utilnærmeleg, i den siste omgangen smelte ho til 15,67 meter. Dermed sletta ho den 26 år gamle rekorden til Inessa Kravets på 15,50 m. Sitt livs lengste tresteghopp presterte Rojas då ho i Beograd 20. mars 2022 vann tresteg i innandørs-VM etter å ha landa på 15,74 meter.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
-----------------------------------------------------

* OL 2016 i Rio de Janeiro: Sølvmedalje – 14,98 m, bakom Caterine Ibargüen (15,17 m)
* VM 2017 i London: Gullmedalje – 14,91 m, framom Caterine Ibargüen (14,89 m)
* VM 2019 i Doha: Gullmedalje – 15,37 m, framom Shanieka Ricketts (14,92 m)
* OL i 2021 i Tokyo: Gullmedalje – 15,67 m, framom Patrícia Mamona (15,01 m)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Yulimar Rojas» frå Wikipedia på tysk, den 14. mai 2022.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
**Robert Carver** (også *Carvor*, *Arnot*; ca. 1485–ca. 1570) var ein skotsk kannik (*canon regular*) og komponist av kristen heilag musikk under renessansen.

Carver er rekna som den største skotske komponisten på 1500-talet. Han er best kjend for polyfonisk kormusikk. Det er bevart fem messer og to motettar etter han. Verka som heilt sikkert kan tilskrivast han står i *Carver Choirbook,* som no er ved National Library of Scotland.

Kjende komposisjonar
--------------------

Følgjande verk er tillagde Robert Carver i *Carver Choirbook*:

* *Dum sacrum mysterium*. Messe for ti stemmer.
* *L'homme armé*. Messe for fire stemmer.
* *Pater Creator omnium*. Messe for fire stemmer.
* *Fera pessima*. Messe for fem stemmer.
* Messe utan namn for seks stemmer.
* *O bone Jesu*. Motett for nitten stemmer.
* *Gaude flore virginali*. Motett for fem stemmer.

Ei messe utan namn for tre stemmer i *Carver Choirbook* og ei messe, *Cantate Domino* for seks stemmer i Dowglas/Fischar partbooks blir vanlegvis tillagde Carver. Nokre tillegg også Carver messa *Felix namque* for seks stemmer, som også er i Dowglas/Fischar partbooks.

Carver i kulturen
-----------------

Verk av Carver blir framleis framført i dag. Carver var påverka av komponistar frå Kontinental-Europa, og musikken som er att etter han skil seg mykje frå den til samtidige komponistar både i Skottland og England. Han hadde ein rikt ornamentert stil som mest av alt minner om musikken i *Eton Choirbook*.

Carver var emne for eit høyrespel på BBC Radio i 1991, *Carver* av John Purser, som vann ein Giles Cooper-pris det året.

Kjelder
-------

1. ↑  Elliott, Kenneth (2001). «Robert Carvor». I Sadie, Stanley; Tyrrell, John. *The New Grove Dictionary of Music and Musicians* (2. utg.). London: Macmillan.
2. ↑  National Library of Scotland
3. ↑  National Library of Scotland

* *Denne artikkelen bygger på «Robert Carver (composer)» frå Wikipedia på engelsk, den 7. november 2022.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Fritt tilgjengelege notar av Robert Carver ved International Music Score Library Project (IMSLP)

* Free scores by Robert Carver in the Choral Public Domain Library (ChoralWiki)
* Digitised scores can be viewed through the Five Centuries of Scottish Music collection hosted by AHDS Performing Arts
* Classical.net
* The Carver Choirbook (registration needed)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS
* NKC
* MusicBrainz (artist)

 |
**Christian Plaziat** (fødd 28. oktober 1963) er ein fransk tidlegare mangekjempar frå Lyon som vart europameister i tikamp i 1990. Elles sigra han i sjukamp i tre hallmeisterskap; EM 1992, EM 1994 og VM 1995.

Aktiv
-----

Plaziat vart fjerdemann i tikampen då VM 1987 fann stad i Stuttgart, med 8 307 poeng kom han 68 poeng under bronseplassen. Året etter vart han nummer fem i øvinga under Sommar-OL i Seoul, 8 272 poeng var 56 poeng for lite til å kome likt med bronsemedaljøren. Same hausten 1988 sanka han 8 512 poeng og sigra ved meistermøtet Décastar i Talence, ein prestasjon han gjentok med nøyaktig like mange poeng hausten etter. Tidlegare i 1989 vann han òg Götzis-stemnet med sine 8 485 poeng.

I europameisterskapen 1990 i Split gjorde Plaziat sitt liv beste tikampserie og plukka til saman 8 574 poeng,138 framom sølvvinnaren og fransk rekord til 2007. Der etter heldt han fram sigersrekka i Décastar med 8 525 poeng i 1990 og 8 456 poeng i 1991. Vinteren 1992 vann Plaziat sjukampen i hall-EM i Genova med 300 fleire poeng enn nummer to, og forsvarte i 1994 i Paris EM-tittelen med halvert sigersmargin. Sommaren 1994 kom han på fjerdeplassen ved EM i Helsinki, der landsmannen Alain Blondel syrgde for at den europeiske tikampmeisteren vart verande fransk. I mars 1995 vann Plaziat sjukamp-tevlinga ved hall-VM i Barcelona.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* EM 1986 i Stuttgart: Nr 7 – 8 196 poeng
* VM 1987 i Roma: Nr 4 – 8 307 poeng
* OL 1988 i Seoul: Nr 5 – 8 272 poeng
* EM 1990 i Split: Gullmedalje – 8 574 poeng, framom Dezső Szabo (8436)
* VM 1991 i Tokyo: Nr 9 – 8 122 poeng
* OL 1992 i Barcelona: Braut
* VM 1993 i Stuttgart: Nr 6 – 8 398 poeng
* EM 1994 i Helsinki: Nr 4 – 8 127 poeng
* VM 1995 i Göteborg: Nr 6 – 8 206 poeng
* OL 1996 i Atlanta: Nr 11 – 8 282 poeng

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Christian Plaziat» frå Wikipedia på tysk, den 18. august 2019.*
* *Denne artikkelen bygger på «Christian Plaziat» frå Wikipedia på engelsk, den 18. august 2019.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* «Christian Plaziat» (på engelsk). olympedia.org. Henta 20. februar 2023.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* SUDOC
* Munzinger (sport)

 |
**Robert Campin** (ca 1375–26. april 1444) var ein flamsk målar knytt til renessansen, død i Tournai. Han vert ofte rekna som den fyrste store meisteren innan flamsk og tidleg nederlandsk målarkunst.

*Kristus på krossen*, ca. 1425

Liv
---

*Madonna*, før 1430
Campin synest å ha busett seg i Tournai kring om 1405–6, som meister i målarlauget. I 1410 kjøpte han seg borgarskap i byen. Med tida vart han leiar av lauget og fekk fleire offentlege embete, samstundes dreiv han ein stor verkstad.

Campins verk, som til å byrje med har sterke drag av det franske bokmåleriet, vitnar gjennom den eksakte avbildinga av kvar minste detalj om kor flink han var å observere. Rogier van der Weyden var den fremste eleven til Campin, ein målar som i sin tur virka inspirerande på Campin sjølv og bileta hans.

Før 1432 mista Campin dei offentlege posisjonane sine, truleg grunna rolla si i politisk uro i byen. I 1429 vart han straffa for å ha halde tilbake prov og dømd til å reise på pilgrimsferd. Tre år seinare vart han dømd for utruskap og utestengd i eitt år. Hertuginna av Bayern, kona til hertugen av Holland, kom han til hjelp og dommen vart omgjort til ei bot. Triptykonen i Werl frå 1438 viser at han heldt fram å arbeide som målar.

### Stil

Trass i at han stod i arv til dei samtidige meistrane av bok-illuminatorane, synte Campin større evner til realistisk observasjon enn nokon annan tidlegare målar. Han var ein av dei fyrste målarane som prøvde å nytte oljebaserte fargar i staden for eggblanda målingsfargar, for å oppnå det fargeskinet som er typiske for perioden. Campin brukte den nye teknikken til å forme kraftige og avrunda figurar gjennom å avpasse lys og skugge i måleri med samansette perspektiv.

### Verk

*Gravleggings-triptyken* vert vanlegvis rekna for å vere det eldste arbeidet til Campin, datert til om lag 1415-20. Midtpanelet syner slektskapen med den samtidige skulpturforma. Kringom 1420-25 måla han *Jomfru Marias ekteskap* og *Fødselen*.

Altartavla i Mérode
Rundt 1425-28 måla Campin altartavla i Mérode, eit triptykon bestilt av ein privatmann. Bodskapen om Jesu fødsel dekker midtpartiet på tavla. Ein ser erkeengelen Gabriel nærmar seg Maria møy, som sit og les. Ho vert skildra som om ho er i ein velhalden heim i Flandern.

Notar
-----

1. ↑  Courtauldimages.com

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Robert Campin» frå Wikipedia på engelsk, den 24. februar 2013.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS
* SUDOC

 |
Den fyrste kyrkja som blei bygd av Christian Science-studerande i Boston i Massachusetts i USA.
Mary Baker Eddy
**Christian Science** ('Kristen vitskap') er ein kristendommen protestantisk trusretning som blei skipa av Mary Baker Eddy i 1879.

I 1875 gav Mary Baker Eddy ut boka *Science and Health, with Key to the Scriptures*, der ho presenterer eit åndeleg lækjingssystem basert på kristen bøn, og på lækjungane utført av Jesus og profetane i Bibelen. 

Kyrkja har hovudkvarter i Boston i USA og har i tillegg underavdelingar utanfor USA. Christian Science verker mellom anna i Sverige, Danmark og Finland. Dei har organiserte forsamlingar i Noreg.

Referansar
----------

1. 1 2  «Christian Science». *Store norske leksikon*. 14. februar 2009. Henta 20. november 2018.

* *Denne artikkelen bygger på «Christian Science» frå Wikipedia på bokmål, den 20. november 2018.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Christian Science i SNL

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* VIAF
* GND

 |
**Christian Reithmann** (9. februar 1818–2. juli 1909) var ein tysk oppfinnar, kjent for at at han fann opp firetaktsmotoren. Han hadde eksperimentert med forbrenningsmotorar heilt frå 1852 og søkte om patent på ein forbrenningsmotor alt i 1860, men dette var truleg ikkje ein firetaktsmotor. Han bygde ein motor i urmakarverkstaden sin i München, som hadde ein sylinderdiameter på 98 mm, ei slaglengd på 111 mm og eit turtal på 200 o/min. Det er noko uklart når denne motoren var ferig. Men i 1873 hadde han ein fungerande firetaktsmotor, fire år før Nikolaus August Otto. Uavhengig av Reitmann leverte Alphonse Beau de Rochas ein fransk patentsøknad på prinsippet for firetaktsmotoren i 1862 [*treng kjelde*].

Patentkrangel og rettssak
-------------------------

Nikolaus August Otto fekk patent på firetaktsmotoren i 1877, fire år etter at Reithmann demonstrerte ein fungerande firetakstmotor. I 1869 stifta Otto, saman med Eugen Langen, Gasmotorenfabrik Deutz & Co. og starta produksjon av firetaktsmotorar.
Fleire var interesserte i å produsera firtaktsmotorar, men dei vart hindra av patentet til Otto. Hamburgingeniøren Ernst Körting var ein av desse. Han tok til å leita etter tidlegare skildringar av firetaktsmotoren og fann i 1884 fram til Reitmann og saksøkte Deutz. Dette var dårleg nytt for Deutz, som hadde store økonomiske interesser i produksjonen av firetaktsmotorar. Patentet til de Rochas vart òg drege inn i rettssaka. Patentet til Otto var teke ut i namnet til Gasmotoren-Fabrik Deutz AG, så rettssaka heldt fram etter at Otto døydde i 1891. Rettssaka varte heilt til 1894, Deutz tapte og retten oppheva patentet til Deutz. 
Men Deutz betalte Reithmann 25.000 goldmark, pluss lønn på livstid, for ei skriftleg erklæring om at det var Otto som fann opp firetaktsmotoren. Deutz klarte å halda avtalen hemmeleg heilt til 1949, då han vart avslørt i ei bok om Otto.

Kjelde
------

1. ↑  M. Fritz, *Reithmann, Christian*, Geschichte Torol
2. ↑  Langen, A. *Nicolaus August Otto – der Schöpfer der Verbrennungsmotors*, 1949.

Sjå òg
------

* Alphonse Beau de Rochas
* Nikolaus August Otto

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND

 |
**Christian August Sinding** (11. januar 1856–3. desember 1941) var ein norsk komponist.

Liv
---

Sinding vart fødd i Kongsberg den 11. januar 1856. Han byrja å studere musikk i Oslo og flytte så til Tyskland, der han studerte under Salomon Jadassohn ved konservatoriet i Leipzig. Han budde i Tyskland det meste av livet sitt, men fekk regelmessig økonomisk stønad frå Noreg. I 1920 og 1921 var han i USA for å undervise i komposisjon ved Eastman School of Music i Rochester i New York.

Han var bror av målaren Otto Sinding og bilethoggaren Stephan Sinding, og er bestefar til Tone Sinding Steinsvik.

I 1941, to månadar før han døydde melde han seg inn i Nasjonal Samling. Han hadde då våre dement i fleire år, så det er uvisst om han var klar over kva NS stod for. Dette førte likevel til at musikken hans i etterkrigstida sjeldan vart framført i Noreg.

Verk
----

Dei mange lyriske pianostykka og songane hans fekk mange til å sjå på Sinding som Edvard Griegs etterfølgjar. Sinding blir i dag særleg hugsa for eitt av desse stykka, «Vårbrus» («Frühlingsrauschen» på tysk, ofte omsett til «Rustle of Spring» på engelsk) frå 1896. Mellom dei andre verka hans, som sjeldan blir spela i dag, er fire symfoniar, tre fiolinkonsertar, ein pianokonsert, ymse kammermusikk og operaen *Det hellige Bjerg* frå 1914.

Prisar og utmerkingar
---------------------

Sinding vart mellom anna utnemnd til riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden i 1899 og mottok storkrossen av same orden i 1938.

Kjelder
-------

* «Christian Sinding» på Bokmålswikipediaen

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI

 |
Koordinatar: 62°36′06″S 60°09′11″W﻿

**Melnik Peak** (Vrah Melnik) er eit fjell på 696 moh på Melnik Ridge på austsida av Livingston Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis. Det ligg oppom Kaliakrabreen i nord og vest, og Strumabreen mot søraust. Fjellet er kalla opp etter Melnik Ridge.

Ljubomir Ivanov og Doytsjin Vasilev vart dei første som nådde toppen av fjellet, frå Camp Academia den 28. desember 2004.

Fjellet ligg 4,04 km sørvest for Sindel Point, 2,41 km nordvest for Atanasoff Nunatak, 1,26 km nord for Asparuh Peak, 3,03 km nordaust by aust for Mount Bowles, 3,5 km nord for Hemus Peak, 4,05 km søraust by sør for Castra Martis Hill og 7,4 km sør for Miziya Peak.

Kjelder
-------

* Composite Antarctic Gazetteer.
* L.L. Ivanov, Livingston Island[*daud lenkje*]: Tangra Mountains, Komini Peak, west slope new rock route; Lyaskovets Peak, first ascent; Zograf Peak, first ascent; Vidin Heights, Melnik Peak, Melnik Ridge, first ascent, *The American Alpine Journal* , 2005, 312-315.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Christian Mohn** (20. april 1926–31. desember 2018) var ein norsk skihoppar, idrettsleiar og forretningsmann. Han var president i Norges Skiforbund og seinare leiar av interesseforeininga Hoppsportens Venner. I si tid som aktiv hoppar var han medlem av IL Heming.

Mohn deltok i ski-VM både i 1950 og 1954. Han vart nummer 4 i Lake Placid i 1950 og nummer 20 i Falun i 1954. I Holmenkollrennet kom han på andreplass i 1952 og tredjeplass i 1954. Sjuandeplassen i 1952 var hans beste plassering under noko noregsmeisterskap.

### Besteplasseringar i internasjonale meisterskap og renn

* 1948: Nr 10 i Holmenkollen
* 1950: Nr 4 i VM i Lake Placid
* 1952: Nr 2 i Holmenkollen (mest berre norske deltakarar)
* 1953: Nr 9 i Holmenkollen
* 1954: Nr 3 i Holmenkollen
* 1955: Nr 13 i Holmenkollen

### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap

* 1948: Nr 12 på Lillehammer
* 1952: Nr 7 i Porsgrunn
* 1955: Nr 9 på Voss
* 1956: Nr 9 i Drammen
* 1958: Nr 10 i Oslo

Kjelder
-------


* (en) Christian Mohn – Profil og resultatoversikt hos FIS
* Arne Thoresen: *Lengst gjennom lufta*. Versal Forlag, Oslo 2007. ISBN 978-82-8188-030-6, s. 110


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND

 |
Nobelprisen  

Nobelprisen i medisin  
2010

**Robert Geoffrey Edwards** (fødd 27. september 1925 i Manchester, død 10. april 2013) var ein britisk fysiolog og føregangsmann i reproduktiv medisin. Han spesialiserte seg på in-vitro fertilisering (IVF), også kjent som prøverøyrsbehandling. I samarbeid med kirurgen Patrick Steptoe klarte Edwards å utvikle metodar for å verte gravid gjennom IVF, og det førte til at det første prøverøyrsbarnet, Louise Joy Brown vart fødd 25. juli 1978. For denne innsatsen fekk han Nobelprisen i fysiologi eller medisin i 2010.

Biografi
--------

Robert Edwards gjorde teneste i den britiske hæren under andre verdskrigen. Mellom 1948 og 1951 tok han agronomutdanning ved University College of North Wales (UCNW), og i åra etterpå, mellom 1951 og 1957, studerte han genetikk ved Universitetet i Edinburgh. Her tok han han doktorgraden i 1955 med avhandling om embryonalutvikling hjå myser.

Rett etter studiene arbeidde Edwards i eitt år ved California Institute of Technology og i 1958 byrja han å arbeide ved National Institute for Medical Research i London. Frå 1963 tok han til ved Universitetet i Cambridge der han kom til å ha dei fleste arbeidsåra sine, og han er i dag professor emeritus der. 

I 1968 starta Edwards samarbeidet med legen Patrick Steptoe, og det var deira forsking som førte til at verdas første prøverøyrsbarn, Louise Brown, vart fødd i 1978. I 1980 grunnla han verdas første IVF-klinikk, Bourn Hall i Cambridge. Som følgje av metoden som dei utvikla har over 4 millionar born vorte fødde ved hjelp av IVF til no.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NLA

 |
Volvo F88 plattbil.
**Plattbil** er ein lastebil med open platt. Platt utan karmar vert nytta for transport av last som er breiare enn platten. Det er da viktig at lasten vert godt sikra. Det vanlegaste er at platten har nedfellbare karmar og luke bak. Platten kan vera med eller utan tipp. Den siste typen vert òg kalla tippbil. 

Typiske oppgåver er transport av ulike typar stykkgods, sand og grus, byggenaterialar, og liknande. Plattbilar er svært fleksible og vert i nokon grad nytta til transport av tømmer, pukk, korn og anna last som normalt vert transportert med spesialbilar. Når dei vert nytta for bulklast, som til dømes korn, krevst det høge karmar med presenning over. 

Mange plattbilar er utstyrte med hydraulisk kran, slik at ein ikkje er avhengig av gaffeltruck, hjullastar eller separat kran for lasting og lossing. Krana kan vera plasser mellom førarhuset og platten, eller bak platten. Den siste plasseringa har den føremonen at krana kan nyttast både for bil og hengar. Bakmonterte kraner er ofte utstyrte med snøggkoppling, slik at dei kan demonterast når dei ikkje er i bruk, slik at nyttelasta aukar. 

Plattbilar er den eldste typen lastebil og i Noreg gjekk dei tidlegare ofte som leievogn.

Galleri
-------

* MAN ME 18.280 plattbil i München.MAN ME 18.280 plattbil i München.
* MAZ plattbil på eit frimerke.MAZ plattbil på eit frimerke.
* Scania LBS 140 plattbil med løftbar boggi.Scania LBS 140 plattbil med løftbar boggi.
* Volvo FH trekkvogn med semitrailer med open platt.Volvo FH trekkvogn med semitrailer med open platt.
* Lasting av trelast på ein plattbil; Kamaz 5410 trekkvogn med semitrailer.Lasting av trelast på ein plattbil; Kamaz 5410 trekkvogn med semitrailer.
* Transport av mjølk på ein Austin plattbil i Finland.Transport av mjølk på ein Austin plattbil i Finland.

| * v
* d
* e
Lastebil |
| --- |
| Påbygg | Plattbil **·** Tippbil **·** Skåpbil **·** Kapellbil |
| Vogntog | Vogntog **·** Trekkvogn **·** Påhengsvogn**·** Slepvogn **·** Semitrailer **·** Modulvogntog **·** Dolly |
| Spesialbilar | Tømmerbil **·** Tankbil **·** Mjølkebil **·** Dyretransport **·** Bulkbil **·** Frysebil **·** Biltransporter **·** Bergingsbil **·** Kombinertbuss |
| Anleggsbilar | Grusbil **·** Dumparbil **·** Betongbil **·** Kranbil |
| Vekselsystembilar | Kontainerbil **·** Vekselplatt **·** Opptrekksplatt **·** Krokløftbil **·** Løftekontainerbil |
| Kommunalbilar | Brøytebil **·** Strøbil **·** Brannbil **·** Feiebil **·** Spylebil **·** Søppelbil **·** Slamsugar |
| Spesialtransport | Spesialtransport **·** Svanehalshengar **·** Ballasttrekkvogn |
**Tjørvåg** er ein tettstad i Herøy kommune på Sunnmøre. Tettstaden ligg på Gurskøy og har 389 innbyggjarar. Lenge var det ein stor selfangar-flåte som hadde Tjørvåg som heimehamn. Til saman var det 17 ishavsskuter som var heimehøyrande i Tjørvåg i tida 1905 til 1970. I dag har bygda ei verksemd som foredlar selprodukt. Tidlegare var Smedvik mek. verkstad bygda si hjørnesteinsbedrift.

Kultur
------

Herøyspelet Kongens Ring vert framført fyrste helga i juli på Herøy amfi som ligg på øya Herøy i Tjørvåg krins. Det tek utgangspunkt i kong Olav Haraldson si vitjing på Herøy i 1027.

Undervising
-----------

Tjørvåg skule vart opna i 1949. I Stokksund i Tjørvåg ligg Stokksund skule. Skulen vart oppretta i 1974 som Indre Herøy ungdomsskule. Barneskulen vart oppretta i 1999. Fyrst som barneskule for Tjørvåg krins. Seinare også for Myrvåg krins. Skulen har 167 elevar skuleåret 2014-2015. 73 elevar på ungdomstrinnet og 94 elevar på barnetrinnet.

Kjelder
-------

Bakgrunnsstoff
--------------

* Tjørvåg Idrettslag Arkivert 2008-05-14 ved Wayback Machine.
* Stokksund skule Arkivert 2015-12-04 ved Wayback Machine.
* Soløy gard Arkivert 2010-03-13 ved Wayback Machine.
* Båttur rundt Bondestokksund