Eit trommetårn i ein dong-landsby i Zhaoxing, sør i Guizhou
**Guizhou** er ein provins i dei sørlege, midtre delane av Folkerepublikken Kina. Guizhou grensar mot provinsane Sichuan og Chongqing i nord, provinsen Yunnan i vest, den autonome regionen Guangxi i sør og provinsen Hunan i aust. Provinsen dekker ei flatevidd på 176 000 km². Folketalet vart i 2009 berekna til 37,96 millionar. Guiyang er hovudstad i provinsen.

Guizhou er ein av dei fattigaste provinsane i Kina. Berre 11 % av naturen vert brukt til dyrking av mat. Ris er ei av dei viktigaste eksportvarene, men det vert berre dyrka fram ei avling i året. Det vert også dyrka ein del mais og kveite. 

Det går mange jernbanar gjennom provinsen, men mange av landsbyane har ikkje vegsamband i det heile.

Namn
----

Området vart ei administrasjonseining under Tang-dynastiet, og fekk namnet Juzhou (矩州). Under det mongolsk-leia Yuan-dynastiet vart skriftteiknet 矩 (ju, 'tømmermannsvinkel') endra til 貴 (gui, 'verdifullt' eller 'dyrt').

Geografi
--------

Guizhou er rik på fjell, særleg i vest, medan dei austlege og sørlege delane er ganske flate. Den vestlege delen av provinsen er ein del av Yunnan-Guizhou-platået.

### Klima

Guizhou har eit fuktig, subtropisk klima. Årstidene skil seg lite frå kvarandre. Middeltemperaturen er om lag 10 til 20 °C. Januartemperaturane varierer frå 1 til 10 °C, medan julitemperaturane varierer frå 17 til 28 °C.

Historie
--------

Guizhou var godt kjend av kinesarane sidan oldtida, men det var ikkje før under Ming-dynastiet at området kom fast under kinesisk kontroll og vart organisert som provins. Sidan følgde masseinnvandring av kinesarar frå nærliggande provinsar som Sichuan og Hunan.

Den folkegruppa som stod sterkast i området frå før, miaofolket, gjorde stadig opprør. Under Qing-dynastiet heitte det at det var mindre oppstandar kvart trettiande år, og større kvart sekstiande. Opprørarane vart slått ned av regjeringa.

Guizhou vart formelt ein provins i 1413.

Etter nasjonale økonomiske reformar som byrja i 1978, vart Guizhou den fattigaste provinsen i landet.

Folkesetnad
-----------

Guizhou er ein av provinsane i Kina der det bur folk frå eit stort tal ulike folkegrupper. Minoritetsgrupper utgjer meir enn 37 % av befolkninga. Mellom desse er yaofolk, miao, yifolk, qiangfolk, dongfolk, zhuangfolk, buyei, baifolk, tujiafolk, gelaofolk og shuifolk.

55,5 % av landområdet i provinsen er lagt ut til autonome regionar for etniske minoritetar. Guizhou er den provinsen i Kina som har høgst fertilitetsrate, 2,19.

Økonomi
-------

Guizhou er den fattigaste provinsen i Kina, og økonomisk er lite utvikla. Han er rik på naturresurssar. Råvareproduksjonen er særleg knytt til skogsdrift og trevarer. Andre viktige industrigreiner er energiproduksjon (elektrisitet) og gruvedrift, særleg utvinning av kol, kalkstein, arsenikk, gips, og oljeskifer.

Administrasjonseiningar
-----------------------

Guizhou har ni einingar på prefekturnivå, dei ni er delt i fire byprefektur, to prefektur og tre autonome distrikt:

| Kart | # | Namn | Hanzi (S) | Pinyin | Administrasjonssete |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |
| **— Byprefektur —** |
| 2 | Zunyi | 遵义市 | Zūnyì Shì | Honghuagang |
| 4 | Liupanshui | 六盘水市 | Liùpánshuǐ Shì | Zhongshan |
| 6 | Guiyang | 贵阳市 | Guìyáng Shì | Yunyan |
| 5 | Anshun | 安顺市 | Ānshùn Shì | Xixiu |
| **— Prefektur —** |
| 1 | Bijie | 毕节地区 | Bìjíe Dìqū | Bijie |
| 3 | Tongren | 铜仁地区 | Tóngrén Dìqū | Tongren |
| **— Autonome prefektur —** |
| 7 | Qianxinan for buyei og miao | 黔西南布依族苗族自治州 | Qiánxī'nán BùyīzúMiáozú Zìzhìzhōu | Xingyi i Guizhou |
| 8 | Qiannan for Buyei og miao | 黔南布依族苗族自治州 | Qiánnán BùyīzúMiáozú Zìzhìzhōu | Duyun i Guizhou |
| 9 | Qiandongnan for miao og dong | 黔东南苗族侗族自治州 | Qiándōngnán MiáozúDòngzú Zìzhìzhōu | Kaili i Guizhou |

Dei ni einingane er delt opp i 88 einingar på fylkesnivå (14 distrikt, 7 byfylke, 55 fylke, 11 sjølvstyrande fylke og 1 spesialdistrikt).

Styresmakter
------------

Den regionale leiaren i Kinas kommunistparti er Sun Zhigang. Guvernøren er Shen Yiqin (2020).

Kjelder
-------

1. ↑  Wilkinson (2012), s. 233.
2. ↑  «Guizhou Province». ChinaToday.com. Henta 29. februar 2016.
3. ↑  Maygew, Bradley; Miller, Korina; English, Alex (2002). "Facts about South-West China - History". South-West China (2 utg.). Lonely Planet. s. 16–20, 24.
4. ↑  Hutchings, Graham (2003). "Guizhou Province". Modern China: A Guide to a Century of Change. Harvard University Press. s. 176–177.
5. ↑  Heather Kathleen Mary Terrell (May 2005). «Fertility in China in 2000 : A County Level Analysis (thesis, 140 s.)» (PDF). Texas A & M University. Henta 27. november 2010.
6. 1 2  «Market Profiles on Chinese Cities and Provinces : Guizhou Province». Hong Kong Trade Development Council (HKTD)/*Guizhou Statistical Yearbook 2008*. January 2009. Henta 27. november 2010.

Bibliografi
* Wilkinson, Endymion (2012). *Chinese History: A New Manual*. Harvard-Yenching Institute Monograph Series **84**. Cambridge, MA: Harvard-Yenching Institute; Harvard University Asia Center. ISBN 978-0-674-06715-8.

---

* *Denne artikkelen bygger på «Guizhou» frå Wikipedia på bokmål, den 16. september 2009.*
* *Denne artikkelen bygger på «Guizhou» frå Wikipedia på engelsk, den 12. mars 2011.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* How to Pronounce Guizhou. Youtube

| * v
* d
* e
Provinsar og regionar i Kina |
| --- |
| Kinas flag | **Provinsar:** | Anhui • Fujian • Gansu • Guangdong • Guizhou • Hainan • Hebei • Heilongjiang  • Henan • Hubei • Hunan • Jiangsu • Jiangxi • Jilin • Liaoning • Qinghai • Shaanxi • Shandong • Shanxi • Sichuan • Yunnan • Zhejiang |
| **Autonome regionar:** | Guangxi • Indre Mongolia • Ningxia • Tibet • Xinjiang |
| **Byprovinsar:** | Beijing • Chongqing • Shanghai • Tianjin |
| **Spesielle administrative regionar:** | Hongkong • Macao |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |