recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Maria Viktoria Mena** (fødd 19. februar 1986) er ein norsk songar og låtskrivar. Ho er dotter av den amerikanske trommeslagaren Charles Mena.

Karriere
--------

Maria Mena i 2006. Foto: Jarle Vines

Mena debuterte med singelen «My Lullaby» i mars 2002, som kom inn på femte plass på Topp 20. Låten fekk òg høg rotasjon på NRK P1, P3, P4, Radio 1 og Radio Oslo. Songaren Mena blei populær både i Noreg og i andre land, særleg Nederland, Sveits og Tyskland. I 2004 var ho gjest på *The Late Show with David Letterman* i USA.

I 2005 gav Mena ut albumet *Apparently Unaffected*, som fekk svært gode kritikkar. Plata førte til tre spellemannsnominasjonar; beste kvinnelege artist, beste låt og beste musikkvideo – dei to siste for fyrstesingelen «Miss You Love». Under Spellemannprisen 2008 vann ho endeleg ein spellemann, og det i klassen beste kvinnelege artist for plata *Cause and Effect*. I 2012 hadde albumet seld til platina. Ho fekk Edvard-prisen for 2012 i klassen populærmusikk for albumet *Viktoria*.

I 2010 hadde ho suksess med songen «Home For Christmas» som ho laga til filmen *Hjem til jul*. Etter terroråtaka 22. juli 2011 vekte tolkinga hennar av «Mitt lille land» gjenklang, og Mena framførte songen under ein minneseremoni i Oslo domkyrkje.

Maria Mena skriv gjerne tekstar om personlege opplevingar, som skilsmålet til foreldra i «My Lullaby».

Utgjevingar
-----------

### Album

* *Another Phase* (2002) #9 i Storbritannia, #6 i Noreg
* *Mellow* (2004) #1 i Storbritannia, #7 i Noreg
* *White Turns Blue* (2004) #102 i USA
* *Apparently Unaffected* (2005) #6 i Noreg
* *Cause and Effect* (2008)
* *Viktoria* (2011)
* *Weapon in Mind* (2013)

### Singlar

* «Free» (2002)
* «My Lullaby» (2002) #5 Norway
* «You're The Only One» (2004) #1 Danmark, #8 Noreg, #8 i Chile
* «Miss You Love» (2005)
* «Just Hold Me» (2005)
* «All this time» (2008)

* «Nevermind Me» (2008)
* «Belly Up» (2008)
* «I'm In Love» (2009)
* «Home for Christmas» (2010)
* «This Too Shall Pass» (2011)
* «Homeless» (2011)
* «Viktoria» (2012)
* «Fuck You» (2013)
* «I Always Liked That» (2013)

Kjelder
-------

1. 1 2 3 4  Bergan, Jon Vidar. «Maria Mena» (12. desember 2014). I *Store norske leksikon*. Fri artikkel henta 6. mai 2015.
2. ↑  Joar Hoel Larsen og Wilhelm Andreas Eilertsen (21.07.2004). «Se Maria Mena på «Late Show»». NRK.no. Henta 6. september 2006.
3. ↑  IFPI. Søkeord "Maria Mena". «IFPI». Henta 13. juli 2013.
4. ↑  «bio», mariamena.no. Henta 6. mai 2015.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* NKC
* MusicBrainz (artist)

 |
**Indisk matematikk** er eit namn på matematikken som vart utvikla i India. Denne utvikla seg relativt sjølvstendig frå andre kulturar. 

Den første perioden varte fram til kring 200 evt. og omhandla hovudsakleg geometri. Dei viktigaste kjeldene til denne perioden er Sulvasutra-reglane, som er tau- eller målereglar som gav forskrifter for bygging av templar og alter. 

Den andre perioden i indisk matematikk er tett knytt til astronomi og dei astronomiske verka er i denne perioden dei viktigaste kjeldene til matematikken. Mellom anna finn ein Surya Sidhanta (kring 400 evt.). I denne perioden var trigonometri godt utvikla og ordet sinus er til dømes ei arabisk forvansking av eit sanskrit ord for halvkorde. Indarane hadde òg i denne perioden gode metodar for å løyse ubestemte likningar. Av dei mest kjende matematikarane i denne perioden finn ein Aryabhata (omkring år 500), Brahmagupta (600-talet) og Bhaskara (rundt 1150). 

Den tredje perioden i indisk matematikk er knytt til den såkalla Kerala-skulen og varte frå kring 1350 til 1550. Viktige matematikarar frå denne perioden var Madhava (1340–1425) og Nilakantha (1445–1545). Kerala-skulen er særleg kjend for handsaminga si av uendelege rekkjer, og dei kjende mellom anna til Leibniz sin formel for π (pi) fleire hundre år før europeiske matematikarar gjorde det.

Det er omdiskutert kor mykje matematikken mellom India, Hellas og Kina påverka kvarandre. Via arabisk matematikk er det derimot klart at delar av indisk matematikk hadde innverknad på europeisk matematikk i mellomalderen og renessansen. Særleg gjeld dette trigonometri og indisk-arabiske tal.

Kjelder
-------

* indisk matematikk. (2011-11-24) I *Store norske leksikon*. Henta frå
**Maria Pietilä-Holmner** (fødd 25. juli 1986) er ein svensk alpin skirennar frå Umeå som har vunne to VM-sølv og like mange VM-bronsar i tida 2007-13. Ho deltek einast i dei tekniske øvingane.

### Aktiv

Pietilä-Holmner vann slalåmtevlinga under junior-VM 2006 i Canada og kom på tiandeplass i storslalåm under Vinter-OL 2006 i Torino. Under VM i alpine greiner 2007 på svensk snø i Åre tok ho ein noko overraskande sølvmedalje i storslalåm.

Ho oppnådde sitt beste olympiske resultat då ho under Vinter-OL i Vancouver kom på fjerdeplass i slalåmtevlinga. Året etter fekk ho to bronsemedaljar i VM i alpine greiner 2011 i Garmisch-Partenkirchen. Fyrste medaljen kom i lagtevlinga for Sverige, i lag med mellom andre Anja Pärson, og så i slalåmrennet. I alpin-VM 2013 i Schladming lukkast det svenske laget, med mellom andre Pietilä-Holmner, Frida Hansdotter, Mattias Hargin og Andre Myhrer kapre sølvet. Pietilä-Holmner vart så nummer seks i slalåmøvinga. Ein ny sjetteplass oppnådde ho under vinterleikane i Sotsji, men då i storslalåm.

Vinteren 2010/11 vann Pietilä-Holmner to slalåmrenn i verdscupen i alpine greiner, det andre eit parallelrenn i München. Hennar tredje rennsiger kom då ho i desember 2014 triumferte i eit slalåmrenn i heimlege Åre.

Kjelder
-------

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar
**Individuell læreplan (ILP)** er ein tilrettelagd læreplan for skuleelevar eller barnehagebarn som har rett til spesialundervising etter opplæringslova kapittel 5. Opplæringslova pålegg skulane og barnehagane å utarbeide ILP for mottakarar av spesialundervising.

Ansvaret for utarbeiding av ILP ligg hjå rektor på skulen eller styrar i barnehagen. Planen kan vere omfattande og skal utarbeidast i samarbeid mellom skulen, føresette og eleven sjølv. Pedagogisk-psykologisk tenestekontor, spesialpedagog, rådgjevar og andre som følgjer eleven tett kan og bidra i utviklinga av planen. Den individuelle læreplanen skal stå i samsvar med skulen og klassen sine undervisingsplanar. 

Stortingsmelding 14 (1997-98) knyter arbeidet med den individuelle læreplanen til foreldermedverknad i grunnskulen.

Utforming
---------

Det er utarbeidd ei rekkje malar og retningsliner for utarbeiding av individuell læreplan. Slike malar og retningslinjer vil styre arbeidet, og kan bidra til å kvalitetssikre produktet. Det kjem fram i opplæringslova at ein individuell læreplan skal innehalde mål for opplæringa, innhald i opplæringa og korleis opplæringa skal drivast. 

I ei pedagogisk kartlegging av eleven bør det fokuserast på eleven sine sterke sider. føresetnadar og mogelegheit for læring. Det bør og komme fram etablerte kunnskapar og ferdigheiter. Dette gir eit utgangspunkt for val av område for utvikling og læring, og også for langsiktige mål. 

I planen sine mål bør det spesifiserast ferdigheiter og arbeidsmetodar, samt fagleg, sosial og personleg utvikling. Planen kan delast i periodar, gjerne halvårsplanar med fokus på innhald, arbeidsmetode, lærestoff/læremiddel. Ein god plan inneheld og gjerne eit oversyn over korleis undervisinga skal organiserast, med tanke på kor mykje som skal vere gruppearbeid, individuelt arbeid eller klasseromsundervising. Bruk av spesialpedagogar, assistentar eller andre som eleven har individuelt vedtak på skal og beskrivast.

Evaluering
----------

Planen skal evaluerast kvart halvår. Det skal utarbeidd ein rapport med oversyn over den undervisina eleven har fått, og ei vurdering av utviklinga til eleven. Rapporten må innehalde ei vurdering av måloppnåing og kva som skal endrast for å få ein stadig betre læresituasjon.

Føresette og eleven sjølv bør vere aktive deltakarar i ei slik evaluering.

Kjelder
-------

* Opplæringslova Mal:Trenger referanse
* Barneombodet om særskilt tilrettelagt opplæringMal:Trenger referanse
* BokmålswikipediaMal:Trenger referanse

### Fotnotar

1. ↑  Opplæringslova ved lovdata.no
**Kirchhoff-lovane** er to lovar for konservering av elektrisk ladning og elektrisk energi i elektriske krinsarar. Dei blir brukt for å finne tilhøve mellom straum og spenning i slike krinsar, og er difor sentrale i elektroteknikken. Reglane vart først skildra i 1847 av Gustav Kirchhoff. Begge kan utleiast direkte frå Maxwell-likningane, men Kirchhoff lanserte reglane sine før Maxwell og bygde i staden på Georg Ohm sitt arbeid.

Dei to reglane blir av og til kalla Kirchoffs første og andre lov (eller -regel). Straumloven blir då ofte rekna som den første, medan spenningsloven blir rekna som den andre, men einskilde kjelder byter om på dei to. For å unngå forvirring er det betre å referere til dei som **Kirchhoffs straumlov** (eller -regel) og **Kirchhoffs spenningslov** (eller -regel).

Kirchhoffs straumlov
--------------------

Straumen som når kvart forgreiningspunkt er lik straumen som forlet forgreiningspunktet. *i*1 + *i*4 = *i*2 + *i*3
Prinsippet om konservering av elektrisk ladning seier at

I eit forgreiningspunkt er summen av alle inngåande straumar lik summen av alle utgåande straumar sidan ladning ikkje kan hope seg opp i forgreiningspunktet. Loven kan og formulerast som:
Den algebraiske summen av straumar til eit punkt i ein krins er lik null
Den *algebraiske* summen inneber her at ein må ta omsyn til straumretninga. Ein straum som flyt *ut frå* ein node vert gjeve negativt forteikn. Matematisk kan dette uttrykkast som

{\displaystyle \sum \_{k=1}^{n}\!I\_{k}=0}
for ei forgreining med *n* greiner, der {\displaystyle I\_{k}} er straumen i grein *k*.

Kirchhoffs spenningslov
-----------------------

Summen av alle potensialskilnader i krinsen er lik null. v1 + v2 + v3 - v4 = 0
Prinsippet om konservering av elektrisk energi seier at:

Summen av alle elektriske potensialskilnader (spenningar) i ei kvar lukka straumsløyfe er lik null.
Dette kan uttrykkast matematisk som

{\displaystyle \sum \_{k=1}^{n}\!V\_{k}=0}.
I ei lukka straumsløyfe må til dømes positive potensialskilnader over batteri vegast opp av negative potensialskilnader over motstandar eller andre komponentar. Utan noko motstand i sløyfa vil potensialskilnaden over batteria vere null (kortslutta).

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Kirchhoffs lover» frå Wikipedia på bokmål, den 13. desember 2012.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*

1. James W. Nilson: Electric Circuits, Pearson Education, ISBN10: 0135031656
2. Anant Agarwal: Foundations of Analog and Digital Electronic Circuits, Morgan Kaufmann, ISBN10: 1558607358


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
Kart som viser plasseringa til Maria Prontsjisjtsjeva-bukta.
**Maria Prontsjisjtsjeva-bukta** (russisk Бухта Марии Прончищевой - *Bukhta Marii Prontsjisjtsjevoj*) er ei stor bukt i Laptevhavet. Ho ligg om lag 75 km nord for enden av Khatangabukta på austsida av Tajmyrhalvøya. Maria Prontsjisjtsjeva-bukta høyrer til Krasnojarsk kraj og ho er kalla opp den russiske utforskaren Vasilij Prontsjisjtsjev si kone Maria.

Maria Prontsjisjtsjeva-bukta er smal (om lag 4 km i snitt) og lang (om lag 60 km frå botn til enden).

Historie
--------

I 1933 reiste isbrytaren «Rusanov», kommandert av Kaptein Jerokhin, med ein gjeng leia av S.P. Zjuravlev til Maria Prontsjisjtsjeva-bukta og sette menn, kvinner og materiale i land der. Planen var å opprette ein permanent leir ved bukta for å utnytte ressursane i området. Mennene var erfarne fangstmenn og ideen var at dei skulle skaffe sin eigen mat. 

Våren året etter vart 21 av menneska (ti menn, fire kvinner og sju born) råka av skjørbuk. Dei vart lækja av Dr. Urvantseva, som reiste med hundeslede frå ein provisorisk vinterstasjon som mannen hennar, Nikolaj Urantsev hadde ført opp ved øya Komsomolskaja Pravda same året. Legen var 11 dagar ved leiren i bukta og endra dietten slik at dei sjuke vart betre. 

Gjennom 1930-åra vart det oppretta fleire små busetnader langs Maria Prontsjisjtsjeva-bukta på grunn av dei første isbrytarkonvoiane som gjekk i fart langs Nordaustpassasjen. I Tiksibukta og Mys Sjmidta var det flystriper og nær Nordvik var det «ein veksande by».

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Maria Pronchishcheva Bay» frå Wikipedia på engelsk, den 13. juli 2008.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:* 
		- William Barr, *The First Soviet Convoy to the Mouth of the Lena*.
**Kirkelig Fornyelse** er ein organisasjon som har hatt som mål å vere eit bøne- og arbeidsfellesskap av kristne frå ulike tradisjonar som søkjer ei høgkyrkjeleg fornying av kyrkja. Det vil dei arbeide for «gjennom den udelte Kirkes tilbedelse og teologiske tradisjon» – det inneber at organisasjonen er økumenisk, samtidig som han står nær tradisjonen til ortodoks og katolsk kyrkjeliv.

Organisasjonen vart opprettet som ei prestegruppe med namnet *Pro Ecclesia* i 1967. I 1976 vart han konstituert på nytt som ei samanslutning for prestar og lekfolk innanfor Den norske kyrkja. I 2001 vart Kirkelig Fornyelse opna for medlemmer frå ulike kyrkjesamfunn etter at fleire sentrale medlemmer braut med Den norske kyrkja og melde seg inn i andre trussamfunn.

Den markant høgkyrkjelege og konservative profilen gjorde organisasjonen kontroversiell både blant leiinga i Den norske kyrkja og i dei lågkyrkjelege misjonsorganisasjonane. Dei første reagerte blant anna på tydeleg motstand mot kvinneleg presteteneste og støtte til Børre Knudsens abortkamp, dei siste på det dei oppfatta som tilnærming til katolisisme.

Blant dei viktigaste arrangementa til Kirkelig Fornyelse er det årlege kyrkjestemnet på Gran på Hadeland. Blant sentrale medlemer har vore Øystein Thelle, Bernt Oftestad, Trond Hans Farner Kverno og Asle Dingstad .

Formann i 2016 er Dag Øivind Østereng, sokneprest i Den norske kyrkja. Han melder at organisasjonen blir lagd ned i 2017.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Bønne-og arbeidsfellesskapet Kirkelig Fornyelse

Kjelder
-------

* Dagen 10.8.2016 Arkivert 2016-08-11 ved Wayback Machine.
**1638** (romartal MDCXXXVIII) var eit normalår som byrja på ein fredag i den gregorianske kalenderen og eit normalår som byrja på ein måndag i den julianske kalenderen.

Hendingar
---------

### Utlandet

* Nederland tok Elmina på Gullkysten.

### Noreg

* 

Ludvig XIV av Frankrike fødd 5. september 1638

Fødde
-----

*Sjå òg Fødde i 1638.*

* 1. januar: Niels Stensen, dansk vitskapsmann
* 5. september: Ludvig XIV av Frankrike
* Ulrik Frederik Gyldenløve, dansk-norsk hærførar

Døde
----

*Sjå òg Døde i 1638.*

* januar: Adriaen Brouwer, nederlandsk målar
* 26. februar: Claude-Gaspard Bachet de Méziriac, fransk matematikar

**<<   1600-talet   >>**
<< 1600 | 1601 | 1602 | 1603 | 1604 | 1605 | 1606 | 1607 | 1608 | 1609 | 1610 | 1611 | 1612 | 1613 | 1614 | 1615 | 1616 | 1617 | 1618 | 1619 | 1620 | 1621 | 1622 | 1623 | 1624 | 1625 | 1626 | 1627 | 1628 | 1629 | 1630 | 1631 | 1632 | 1633 | 1634 | 1635 | 1636 | 1637 | 1638 | 1639 | 1640 | 1641 | 1642 | 1643 | 1644 | 1645 | 1646 | 1647 | 1648 | 1649 | 1650 | 1651 | 1652 | 1653 | 1654 | 1655 | 1656 | 1657 | 1658 | 1659 | 1660 | 1661 | 1662 | 1663 | 1664 | 1665 | 1666 | 1667 | 1668 | 1669 | 1670 | 1671 | 1672 | 1673 | 1674 | 1675 | 1676 | 1677 | 1678 | 1679 | 1680 | 1681 | 1682 | 1683 | 1684 | 1685 | 1686 | 1687 | 1688 | 1689 | 1690 | 1691 | 1692 | 1693 | 1694 | 1695 | 1696 | 1697 | 1698 | 1699 >>
| **Valentia****Lokalt namn: Dairbhre** |
| --- |
| Nordsida av Valentia med Dinglebukta i bakgrunnenNordsida av Valentia med Dinglebukta i bakgrunnen |
| Geografi |
| 

Valentia is located in

 |
| **Stad** | Atlanterhavet |
| **Koordinatar** | 51°54′N 10°21′W﻿Koordinatar: 51°54′N 10°21′W﻿

 |
| **Høgaste punkt** | Little Skellig (134 moh.)
 |
| Administrasjon |
| **Land** | Republikken Irland |
| **Grevskap** | Kerry

 |
| Demografi |
| **Folketal** | 650
 |

**Valentia** (irsk *Dairbhre*) er ei øy utanfor halvøya Iveragh sørvest for County Kerry i Republikken Irland. Ho har fastlandssamband over ei bru ved Portmagee, og via ei ferje som går frå Reenard Point til Knightstown, sentrumet på øya. Øya har 650 innbyggjarar, er om lag 11 km lang og 3 km brei.

Historie
--------

Telegraph Field på Valentia: Foilhommerum er staden der den første permanente kommunikasjonskabelen mellom Europa og Amerika gjekk i land. I oktober 2002 vart det reist eit minnesmerke på staden.
Valentia var den austlege terminalen for den første transatlantiske telegrafkabelen. Det første forsøket i 1857 gjekk ikkje bra. Etter fleire feilforsøk i 1858 og 1865 klarte ein til slutt å få til telegrafkommunikasjon i 1866, som opererte i hundre år fram til kabelen vart lagt ned i 1966. 

I 1993 vart det oppdaga fossil av fotefaret til eit firbeint dyr. Fotefaret, som er om lag 385 millionar år gamalt, var av eit primitivt virveldyr som gjekk langs ei gjørmete kystlinje i eit ekvatorialt sumpområde. Avtrykket vart bevart ved at dei vart dekte av slam, som i løpet av lang tid så vart forsteina. Spora på Valentia er av dei eldste teikna ein har frå virvellause dyr på land og har i etterkant vorte kraftig utforska.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Senter for kulturarv på Valentia
* Valentia Island Arkivert 2005-11-09 ved Wayback Machine.
* Reiseguide Arkivert 2006-07-27 ved Wayback Machine.

Kjelde
------

* *Denne artikkelen er basert på ei omsetjing av artikkelen Valentia Island frå Engelsk Wikipedia .*

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* GeoNames

 |
**Kirk Lee Hammett** (fødd 18. november 1962) er sologitarist i heavy metal-bandet Metallica.

Biografi
--------

Kirk Hammett byrja å spele gitar som 15-åring, då han arva musikkinteressa frå broren, og fekk sansen for Jimi Hendrix, Led Zeppelin og UFO.

Han har gått i lære hos Joe Satriani der han lærte å spela blues, jazz og klassisk gitar.

Før Metallica, starta Hammett bandet Exodus saman med trommeslagaren Tom Hunting, men han forlét bandet til fordel for Metallica.

1. april 1983 fekk Hammett ein telefon frå Metallica som nyleg hadde skilt lag med Dave Mustaine og ville ha Hammett til å stilla på prøvespeling. Hammett trudde dette var ein aprilspøk, men det var det ikkje. Han vart betalt for å reise ut av California for fyrste gong, og møtte dei tre medlemmene i Metallica på ein flyplass.
Metallica fann fort ut at Hammett var ein av dei etter at han improviserte soloen i *Seek and Destroy*, og 16. april fekk han stillinga som hovudgitarist.

Kirk Hammett har kontrakt med ESP Guitars, som lagar dei populære signatur-modellane hans.

Den første forsterkaren til Hammett laga han sjølv av ei skoeske og en 4" høygtalar.


* *Denne artikkelen bygger på «Kirk Hammett» frå Wikipedia på bokmål, den 12. september 2009.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS
* NLA

 |
Koordinatar: 53°39.79′S 47°55.82′E﻿

**Indira Mount** er eit undersjøisk fjell som ligg i Sørishavet. Det vart oppdaga under Den første indiske ekspedisjonen til Antarktis då dei reiste frå Mauritius til Antarktis.

Skildring
---------

Fjellet stig frå ei djupne på kring 4500 meter til kring 1200 meter under havet og har fleire toppar. Ein av desse toppane har ei høgd opp til 880 meter under havbotnen. Sida av fjellet er forholdsvis bratt og hellinga er frå 1:25 til 1:3,7 i nord og 1:6,5 i sør. Fjellet skapar ein magnetisk anomali av orden 1000 gamma. Dette indikerer at fjellet stort sett består av vulkanske bergartar. Dette er eit av dei høgaste undersjøiske fjella i verda.

Det vart namngjeve etter tidlegare statsminister av India Indira Gandhi av ekspedisjonsmedlemmane.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Indira Mount» frå Wikipedia på engelsk, den 7. mars 2014.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. 1 2  Department of Ocean Development, Government of India. *Annual Report 1983-1984*, TECHNICAL PUBLICATION NO. 3. Printed at Dee Kay Printers Kirtinagar, New Delhi
2. ↑  , G. C. Bhattacharya, M. C. Pathak, S. Z. Qasim and H. N. Siddiquie: Indira Mount — An Underwater Mountain in the Antarctic Ocean, NCAOR
**1634** (romartal MDCXXXIV) var eit normalår som byrja på ein sundag i den gregorianske kalenderen og eit normalår som byrja på ein onsdag i den julianske kalenderen.

Hendingar
---------

### Utlandet

* Det franske akademiet kom saman for første gong.
* Engelskmenn grunnla ein koloni i Cochin (no Kochi) på den indiske Malabarkysten.

### Noreg

* 

Dorothe Engelbretsdotter fødd 16. januar 1634

Fødde
-----

*Sjå òg Fødde i 1634.*

* 16. januar: Dorothe Engelbretsdotter, norsk forfattar
* 15. desember: Thomas Kingo, dansk salmediktar

Døde
----

*Sjå òg Døde i 1634.*

* 15. februar: Wilhelm Fabry, tysk lækjar
* 25. februar: Albrecht von Wallenstein, bøhmisk militærleiar (drepen)

**<<   1600-talet   >>**
<< 1600 | 1601 | 1602 | 1603 | 1604 | 1605 | 1606 | 1607 | 1608 | 1609 | 1610 | 1611 | 1612 | 1613 | 1614 | 1615 | 1616 | 1617 | 1618 | 1619 | 1620 | 1621 | 1622 | 1623 | 1624 | 1625 | 1626 | 1627 | 1628 | 1629 | 1630 | 1631 | 1632 | 1633 | 1634 | 1635 | 1636 | 1637 | 1638 | 1639 | 1640 | 1641 | 1642 | 1643 | 1644 | 1645 | 1646 | 1647 | 1648 | 1649 | 1650 | 1651 | 1652 | 1653 | 1654 | 1655 | 1656 | 1657 | 1658 | 1659 | 1660 | 1661 | 1662 | 1663 | 1664 | 1665 | 1666 | 1667 | 1668 | 1669 | 1670 | 1671 | 1672 | 1673 | 1674 | 1675 | 1676 | 1677 | 1678 | 1679 | 1680 | 1681 | 1682 | 1683 | 1684 | 1685 | 1686 | 1687 | 1688 | 1689 | 1690 | 1691 | 1692 | 1693 | 1694 | 1695 | 1696 | 1697 | 1698 | 1699 >>
**Kirkandrews-on-Eden** eller **Kirkandrews-upon-Eden**, i tidlegare tider kjend som Kirkanders, er ein landsby i Carlisle distrikt i Cumbria, i England. Han utgjorde tidlegare eit eige civil parish (kommune), men høyrer no til Beaumont civil parish. Dei blei slått saman i 1934. I 1931 hadde Kirkandrews civil parish eit folketal på 145.

Landsbyen ligg 4 mile (6,4 km) nordvest for Carlisle. Saman med landsbyane Monkhill, Grinsdale, Rattlingate og Burgh-by-Sands dannar Kirkandrews Barony of Burgh.

Historie
--------

Eden ved Kirkandrews.
Hadrian's Wall Path og Vallum-konstruksjonen til Hadrianmuren går gjennom landsbyen. Han ligg 500 meter frå elva Eden, som Cumbrian Coastal Walk følgjer. I landsbyen ligg det fleire verna bygningar: Hollow Creek Farm, bygd i 1760, The Manor House og The Croft, bygd i 1600-åra, The Beeches og Beech House er verna med Grade II. National Cycle Network Route 72, Hadrian's Cycleway, går 160 mile langs Hadrianmuren verdsarvstad frå Ravenglass ved kysten av Cumbria via Kirkandrews-on-Eden til Tynemouth nær Newcastle upon Tyne.

Kyrkja vigd St. Andrew, som tidlegare stod på staden og har gjeve namn til lansbyen, forsvann for lenge sidan. Det einaste som er att er spor i terrenget og ei vasskjelde, *well of St. Andrew*, i den gamle kyrkjegarden. Sidan 1692 har Kirkandrews vore sameint med Beaumont i alle kyrkjesaker, og St. Mary's Church i Beaumont og Beaumont Parish Hall i Kirkandrews tener begge sokna.

Ein kan finna spor etter Carlisle Canal, ein kanal seinare gjort om til jernbanelinja mellom Carlisle og Silloth, i landsbyen og jorda rundt han. Kirkandrews jernbanestasjon var ein av mange som blei stengde i 1964 dei såkalla Beeching cuts.

Kjelder
-------

1. ↑  «Kirkandrews upon Eden». Old Cumbria Gazetteer. Henta 6 January 2022.
2. ↑  «Relationships and changes Kirkandrews upon Eden AP/CP through time». Vision of Britain. Henta 9 February 2018.
3. ↑  «Population Statistics Kirkandrews upon Eden AP/CP through time». Vision of Britain. Henta 9 February 2018.

* *Denne artikkelen bygger på «Kirkandrews-on-Eden» frå Wikipedia på engelsk, den 4. mai 2022.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Cumbria County History Trust: Kirkandrews-on-Eden (nb: provisional research only – see Talk page)
* Kirkandrews upon Eden Tourist Information (arkivert nettside)
* Burgh By Sands Parish Council
* Port Carlisle Railway - Towns and Villages
* Images Of Cumbria - Kirkandrews-on-Eden Parish
* Welcome to Ratlingate - Scout Activity Centre
* Living Magically - Holy Wells of Cumbria

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* GeoNames

 |
Neuschwanstein sett frå Marienbrücke.
**Neuschwanstein slott** (tysk *Schloß Neuschwanstein,* 'nye svanestein slott') ligg i Tyskland, nær Hohenschwangau og Füssen i Sørvest-Bayern, ikkje langt frå den austerrikske grensa. Det er ein av dei mest fotograferte bygningane i Tyskland, og er eit populært turistmål.

Historie
--------

Ludwig II, konge over Bayern, var mannen bak slottet. Før han tok til, skreiv han til Richard Wagner, som han ovundra høgt:

«Det er intensjonen min å byggje opp att den gamle ruinen Hohenschwangau nær Pöllatjuvet i den same stilen som slotta til dei tyske riddarane, og eg må vedgå til deg at eg ser veldig fram til å bu der ein dag (om ein tre års tid). Det vil bli fleire koselege gjesterom ein kan bu i, og med ei fantastisk utsikt over det fornemme Säuling, Tyrol-fjella og vidt over slettene: de veit det, æra gjester eg gjerne vil ha buande der; plassen er ein av dei mest nydelege som finst, heilag og utilgjengeleg, eit verdig tempel for den guddommelege venen som har bringa frelse og ekte velsigning til verda. Det vil òg minne dykk om 'Tannhäuser' (songhallen, med ei utsikt over slottet i bakgrunnen), 'Lohengrin' (slottsgarden, opne korridorar, stig til kapellet); dette slottet vil på alle måtar bli meir nydeleg og betre å bu i enn Hohenschwangau lenger nede, som blir vanhelga kvart år av prosaen frå mi mor; det kjem til å ta hemn, det vanhelga godset, og kome å bu med oss i dei opphøgde høgdene våre, og puste i lufta frå himmelen.» [*treng kjelde*]
Grunnsteinen til Neuschwanstein vart lagd den 5 september 1869, inngangspartiet vart bygd fyrst, og Ludwig II budde der i fleire år. Då Ludwig II døydde i 1886, var Neuschwanstein enno ikkje ferdig, arbeidet stogga mest opp, og ikkje før i 1891 vart ein enklare versjon av den øvste gardsplassen ferdig. Det fullførte Neuschwanstein har 360 rom, der berre 14 vart ferdige før Ludwig II døydde.

Eit bilete av slottet frå 1890-åra.

I dag
-----

Sju veker etter at Ludwig II døydde i 1886 vart Neuschwanstein opna for ålmenta. Den folkesky kongen hadde bygd slottet for å trekkje seg attende frå det offentlege livet, og no kom store folkemengder for å sjå den private tilfluktsstaden hans.

Kvart år gjestar over 1,3 millionar menneske Neuschwanstein, og om lag 6000 personar kjem kvar dag om sumaren for å sjå romma der «eventyrkongen» budde. Slottet var ein inspirasjon for «torneroseslottet» i Disneyland.

Slottet er ått av staten Bayern. Sidan 1990 har staten brukt rundt 11,2 millionar euro på renovasjon og vedlikehald av slottet.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Neuschwanstein slott (på mellom anna engelsk og tysk)

Kjelder
-------

* Offisiell nettstad

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC
* BNE

 |
**Valentina Nikolajevna Tikhomirova**, fødd **Lomkina**, (fødd 28. juni 1941) er ein tidlegare friidrettsutøvar frå Makhatsjkala i Dagestan i dåverande Sovjetunionen, no til dags i Russland. Ho vart europameister i femkamp i 1966.

Aktiv
-----

Tikhomirova vart nummer tre i femkampen ved Sovjet-meisterskapen 1966. Sidan dei to andre medaljevinnarane, Irina Press og Tatjana Sjtsjelkanova, boikotta EM i friidrett 1966 i protest mot kjønnstesting, låg vegen meir open for Tikhomirova. Etter eit tett oppgjer med vesttyske Heide Rosendahl vann ho gullmedaljen med 4 787 poeng, 22 fleire enn Rosendahl.

Tikhomirova vart sovjetmeister i femkamp i 1967, 1969 og 1972. Både under Sommar-OL 1968 og friidretts-EM 1969 enda ho på fjerdeplassen i femkamp, medan ho i EM i friidrett 1971 og ved sommarleikane 1972 vart nummer fem.

Sin beste femkamp presterte Tikomirova i 1971-sesongen med 5 234 poeng etter dåverande poengtabell.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* EM 1966 i Budapest: Gullmedalje - 4 787 poeng, framom Heide Rosendahl (4 765)
* OL 1968 i Mexico by: Nr 4 - 4 927 poeng, etter Annamária Tóth (4 959)
* EM 1969 i Aten: Nr 4 - 4 715 poeng, etter Marija Sisjakova (4 773)
* EM 1971 i Helsinki: Nr 5 - 4 986 poeng
* OL 1972 i München: Nr 5 - 4 597 poeng (ny tabell)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Valentina Tikhomirova» frå Wikipedia på engelsk, den 1. september 2016.*
| **Neu-Ulm** |
| --- |
| Petrusplatz i Neu-UlmPetrusplatz i Neu-Ulm Petrusplatz i Neu-Ulm |
| **Byvåpen** | **Plassering** |
| Byvåpenet til Neu-Ulm | 

Neu-Ulm is located in Tyskland

 |
| Styresmakter |
| Land  Delstat  Regierungsbezirk‎  Landkreis | Tyskland Tyskland  Bayern  Schwaben  Neu-Ulm |
| Grunnlagd | 1810 |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  80,5 km² |
| Innbyggjarar  - By (2007)   - folketettleik | 51 428   634/km² |
| Koordinatar | 48°23′0″N 10°00′0″E﻿Koordinatar: 48°23′0″N 10°00′0″E﻿ |
| Høgd over havet | 470-527 m |
| Tidssone - Ved sommartid | CET (UTC+1) CEST (UTC+2) |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 89201-89233 |
| Telefon-retningsnummer | 0731, 07307, 07308 |
| Bilnummer | NU |
| **Heimeside:** www.neu-ulm.de |

**Neu-Ulm** er ein by i Tyskland i delstaten Bayern med om lag 50 000 innbyggjarar. Han ligg ved den høgre breidda av Donau i Schwaben med Ulm på den andre sida av elva. Byen oppstod då grensa mellom Bayern og Württemberg vart dradd langs Donau og Ulm vart delt i to. Andre nabobyar er Senden, Pfaffenhofen an der Roth, Holzheim, Nersingen og Elchingen.

Historie
--------

Den moderne historia til Neu-Ulm byrja då Ulm vart delt mellom Kongedømet Bayern og Kongedømet Württemberg i 1810. Donau vart grensa mellom desse kongedøma, og landområda på høgresida av elva vart ein del av Bayern. Dette var starten for Neu-Ulm som ein sjølvstendig by. 

På denne tida var Neu-Ulm svært liten med berre eit par hus, vertshus og landsbyen Offenhausen. Han vart framleis kalla «Ulm am rechten Donauufer» (Ulm på høgresida av Donau). Namnet Neu-Ulm vart først nemnd i 1814. Byen byrja først vekse i 1841, då *Frankfurter Bundesversammlung* annonserte at dei ville byggje festninga Bundesfestung.

Etter ønske frå Kong Ludwig I vart Neu-Ulm ein del av festninga. Etter at Neu-Ulm vart knytt til jernbanelinja til Augsburg i 1853, kom soldatar til byen, og det vart oppretta ein garnison her. 

Byen byrja først å bløme under borgarmeister Josef Kollmann mot slutten av 1800-talet. Ei trikkelinje mellom Ulm og Neu-Ulm vart bygd i 1897, og i 1900 vart vasstårnet (som framleis er eit landemerke) bygd. I 1906 byrja ein å utvide Neu-Ulm 
utanfor bymurane. Dei første fabrikkane vart bygd, og byen heldt fram med å verte utvida. 

Etter den første verdskrigen vart garnisonen nedlagd. Folketalet og velstanden voks, og han vart ein rik by. Den andre verdskrigen råka derimot byen hardt, og om lag 80 % av bygningane vart øydelagd under allierte bombetokt. Alle bruene over Donau mellom dei to byane vart øydelagd.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Neu-Ulm**

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen er basert på ei omsetjing av artikkelen Neu-Ulm frå Engelsk Wikipedia .*

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**1635** (romartal MDCXXXV) var eit normalår som byrja på ein måndag i den gregorianske kalenderen og eit normalår som byrja på ein torsdag i den julianske kalenderen.

Hendingar
---------

### Utlandet

* 
* 22. februar – Det franske akademiet blei grunnlagt i Paris i Frankrike som eit nasjonalt akademi for bevaringa av det franske språket.

### Noreg

*

Fødde
-----

*Sjå òg Fødde i 1635.*

* 13. januar: Philipp Jacob Spener, tysk teolog

Døde
----

*Sjå òg Døde i 1635.*

* 27. august: Lope de Vega, spansk forfattar

Kjelder
-------

1. ↑  «Les grandes dates». Académie française. Henta 4 februari 2011.

**<<   1600-talet   >>**
<< 1600 | 1601 | 1602 | 1603 | 1604 | 1605 | 1606 | 1607 | 1608 | 1609 | 1610 | 1611 | 1612 | 1613 | 1614 | 1615 | 1616 | 1617 | 1618 | 1619 | 1620 | 1621 | 1622 | 1623 | 1624 | 1625 | 1626 | 1627 | 1628 | 1629 | 1630 | 1631 | 1632 | 1633 | 1634 | 1635 | 1636 | 1637 | 1638 | 1639 | 1640 | 1641 | 1642 | 1643 | 1644 | 1645 | 1646 | 1647 | 1648 | 1649 | 1650 | 1651 | 1652 | 1653 | 1654 | 1655 | 1656 | 1657 | 1658 | 1659 | 1660 | 1661 | 1662 | 1663 | 1664 | 1665 | 1666 | 1667 | 1668 | 1669 | 1670 | 1671 | 1672 | 1673 | 1674 | 1675 | 1676 | 1677 | 1678 | 1679 | 1680 | 1681 | 1682 | 1683 | 1684 | 1685 | 1686 | 1687 | 1688 | 1689 | 1690 | 1691 | 1692 | 1693 | 1694 | 1695 | 1696 | 1697 | 1698 | 1699 >>
*A Golden Thread* (1885) av John Melhuish Strudwick. 
**Tråd** (av norrønt *þráðr*) er ei særs tynn snor som kan vera laga av tvinna fibrar eller filament. «Tråd» viste opphavleg til garn laga av fleire enkeltgarn som var tvunne saman. Tråd kan også visa til andre tynne snoraktige ting, som ståltråd, gjerdetråd, tanntråd eller telefontråd.

I mytologien finst ideen om livstrådar, trådar som skjebnegudinner eller norner spinn og som skildrar eit livsløp. Trådar er også kjende som hjelpemiddel som kan leia ein person gjennom ein labyrint eller vanskar, såkalla ariadnetrådar etter den greske soga om Ariadne.

I overført tyding kan ein snakka om ein (raud) tråd der noko går att i ei framstilling, om å miste tråden for det å koma ut av samanhengen eller gå i surr) om å samla trådane i ei hand for det å ha kontroll på alle felt i til dømes ei verksemd, eller å trekkja i trådane for det å styra noko (gjerne i det skjulte) som ein marionett. Om noko heng i ein tynn tråd kan det berre så vidt bergast.
Å slå på tråden kan brukast om det å ringja nokon med telefon, medan «knute på tråden» kan visa til ei misforståing eller eit uvenskap. Å vera utan ein tråd er ein metafor for det å vera naken, medan å vera lett på tråden kan visa til at ein er erotisk lauslynt.

Kjelder
-------

1. 1 2 3  «tråd» i Nynorskordboka.
2. ↑  Tråd. (15. februar 2009). I Store norske leksikon.
3. ↑  Køpke, Vibeke. Garn: spunnede fibrer (14. februar 2009). I Store norske leksikon.
4. ↑  «thread, n.», *Oxford English Dictionary*
5. ↑  «ariadnetråd» i *Store norske leksikon*, snl.no.
Neue Synagoge
**Neue Synagoge** (*den nye synagogen*) er ein stor synagoge i Oranienburger Straße i bydelen Mitte i Berlin. Han vart bygd mellom 1859 og 1866 som hovudsynagoge for jødane i Berlin. Med sin praktfulle orientalsk-mauriske stil med inspirasjon frå Alhambra er Neue Synagoge eit viktig arkitektonisk verk frå midten av 1800-talet i Berlin.

Utkastet til bygningen vart utarbeidd av Eduard Knoblauch, da han vart sjuk, tok Friedrich August Stüler over arbeidet med bygningen og utførte dei indre romma.

Bygning
-------

Fasaden mot Oranierburger Straße er rikt arrangert med formsteinar og terrakotta, aksentuert med farga glasursteinar og eit lett tilbaketrekt inngangsparti. Blikkfang er kuppelen, flankert av to små paviljongliknande kuppeltårn på sidefløyene. Attom fasaden var vestibylen og hovudsalen med plass til 3000 menneske. Bygningen er òg eit viktig minnesmerke frå tidleg jarnbygging; det nye byggstoffet jarn er tydeleg synleg i form av jarnsøyler og er òg bruka i kuppelkonstruksjonen og i den tapte golvstrukturen i hovudsalen.

Historie
--------

Under rikskrystallnatta i 1938 vart synagogen stukken i brann, men brannen vart sløkt. Bygningen var på dette tidspunktet allereie freda og unngjekk dermed meir øydelegging. I 1943 vart han sterkt skada av bomber. Hovudbygningen er bevart, og er vorte omdanna til *Centrum Judaicum*, men blir ikkje lenger bruka som synagoge.

Kjelder
-------

* «Neue Synagoge» på Bokmålswikipediaen

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* VIAF
* GND
* LCCN

 |
Ein **matematisk identitet** tyder at uansett kva for ein verdi vi gjev ein variabel, så vil funksjon eller formelen der variabelen inngår alltid til å ha same verdi. Eit døme på dette er den trigonometriske identiteten: 

{\displaystyle \,sin^{2}v+cos^{2}v=1}.
Stundom vert dette skriven med eit likskapsteikn med tre strekar for å understreke skilnaden. Til dømes tyder {\displaystyle f(x)\,=0} at funksjonen *f* er null for *denne* *x* medan {\displaystyle f(x)\equiv 0} inneber at f er null for *alle* *x* (f vert sagt å vere identisk null).

Når ein skriv om eit uttrykk på denne måten vert det kalla ei **omskriving**. Til dømes: 

{\displaystyle \cos ^{2}x={1+cos2x \over 2}}

Identitetstypar
---------------

### Identitetselement

*For meir om dette emnet, sjå nøytralt element.*
Identitetselement, òg kalla nøytralt element eller einingselement, er tal, element eller einingar som endrar uttrykket noko. 

Den additive identiteten for dei reelle og dei komplekse tala er til dømes {\displaystyle 0}, sidan 

{\displaystyle 0+a=a\ } og
{\displaystyle a+0=a\ } for alle {\displaystyle a\in \mathbb {R} }.

Sjå òg
------

* Identitetsfunksjon
* Euler-identiteten

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Identitet (matematik)» frå Wikipedia på svensk, den 11. september 2011.*
Treghetsnavigasjon nytta i ein fransk interkontinental rakett~
**Tråleiknavigasjon** eller **tregleiksnavigasjon** (engelsk *Inertial Reference System*) er eit navigasjonssystem basert på akselerasjon og rotasjon av fleire tråleikssensorar. 

Slike system vert brukt mellom anna i missil, fly og romfartøy. Det viktigaste instrumentet er eit presist gyroskop. Systemet nyttar òg andre system som mæler akselerasjon og rotasjon, alle med tre aksar, og reknar ut frå desse verdiane kvar eininga er til kvar og ei tid. 
Tidlegare vart det brukt gyrosystem, men seinare er optisk utstyr, etter kvart med kvartskrystallteknologi vanlegare og billegare.

Ein av fordelane med desse systema er at dei er uavhengige av utstyr utanfor fartyet og vert vanlegvis ikkje påverka av jamming eller elektronisk krigføring.
Dei siste åra har nye krystall og halvleiarkomponentar gjort det mogleg å bruka denne teknikken i vanlege videokamera for å stabilisera biletet ved smårørsler i kameraet.
Mange fly har to sjølvstendige system og viser posisjonen som vert gjeve av begge systema. 

Andre navigasjonshjelpemiddel i flya er kompass, gyrokompass, GPS og radionavigasjonshjelpemiddel.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Treghetsnavigasjon» frå Wikipedia på bokmål, den 26. februar 2017.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)

 |
**Tony Clarke** (21. august 1941–4. januar 2010) var ein engelsk plateprodusent og gitarist. Han var fødd i Coventry og er mest kjend som produsent for The Moody Blues frå 1966 til 1979.

Clarke starta som bassist i skiffleband i 1950-åra og heldt fram i rockeband tidleg i 1960-åra. I tillegg arbeidde han som studiomusikar for Decca Records og i 1963 fekk han jobb i selskapet. I 1964 byrja han å jobbe i produsentavdelinga under Dick Rowe.

Han produserte den første singelen sin med Pinkerton's Assorted Colours og songen, «Mirror, Mirror», nådde 8. plass på den britiske singellista. Han vart sett saman med The Moody Blues i 1966 og produserte det populære albumet *Days of Future Passed* i 1967. Han arbeidde tett med dei i løpet av dei neste seks albuma deira.

I tillegg til Moody Blues arbeidde Clarke Providence og albumet *Blue Jays* by Moody Blues-medlemmane Justin Hayward og John Lodge. Han produserte òg comebackalbumet til Moody Blues, *Octave*, men valde å ikkje halde fram samarbeidet med dei. Han produserte så Clannad, Rick Wakeman og Nicky Hopkins, blant andre.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Tony Clarke (producer)» frå Wikipedia på engelsk, den 6. mai 2012.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* Bruce Eder, Tony Clarke at Allmusic

1. 1 2 3  «Tony Clarke: record producer». *The Times*. 23. januar 2010. Henta 24. januar 2010.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* ISNI
* BNE
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)

 |
**Konseptalbum** er eit omgrep som vert nytta om eit musikkalbum der innhaldet formar eit enkelt tema eller ei samla historie. 

Heilskapen rundt eit album, som plateomslag, tidsmessige nyansar, namn og rekkefølgje på songane, instrumentbruk eller forteljingar og historier artisten vil framheve gjennom musikken sin, er med på å definere kva som er eit konseptalbum. Definisjonen er stundom veldig problematisk å presisere på grunn av dette. 

Det vert stadig diskutert når definisjonen *konseptalbum* starta. Nokre hevdar at dei første albuma av denne typen dukka opp seint på 1930-talet, medan andre hevdar desse først kom på slutten av 1940-talet under Frank Sinatra si stordomstid. Det er òg på hans album *Songs for Young Lovers* og *Swing Easy* definisjonen konseptalbum vart brukt. Det var ikkje før 1966 ordet fekk ei sterkare meining då Beach Boys gav ut albumet *Pet Sounds* og forma sjangeren rock, som inspirerte Frank Zappa, The Kinks, Ray Davies og The Beatles. Sistnemnde gav ut albumet *Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band* som vart sett på som eit konseptalbum, men her er det òg store diskusjonar.

Det var etter The Beatles det byrja å kome album av denne typen. Det første var The Rolling Stones sitt album *Their Satanic Majesties Request* frå 1967 og The Who sine album *Tommy* og *Quadrophenia*. Dei to sistnemnde går også inn i undersjangeren rockeopera saman med rockemusikal. Og det var etter desse albuma *konseptalbum* vart anerkjend som definisjon på utradisjonelle oppbygde album. Denne typen vart vanleg under sjangeren progressiv rock som kom på 1970-talet. Det vart kommersielt å gje ut konseptalbum, og dei selde svært godt. Nokre døme på dette er Pink Floyd sitt *The Dark Side of the Moon* og Camel sitt *The Snow Goose*. King Crimson laga ei rekkje konseptalbum om dei fire elementa og på den måten laga han ein konseptserie dette tiåret.

Desse albuma gjekk primært på tema som sex, krig, tid, pengar, død, fobiar og tolkingar av historier, men då det etter kvart vart mange konseptalbum gjekk dette av moten, mykje fordi låtskrivarane vart for opptatt av heilskapen og kva for tema som skulle tolkast, i staden for å sikre kvaliteten på kvar enkelt song. *Konseptalbum* vert likevel knytte til progressiv rock, progressiv metall og er òg i dag nytta av nyare progrockgrupper, som Dream Theater og delvis Radiohead.
**Konrad Winkler** (fødd 17. februar 1955) er ein tysk tidlegare kombinertløpar frå Neuhausen i Erzgebirge og som representerte Aust-Tyskland. Han vart verdsmeister i kombinert i 1978, fekk VM-sølv i 1982 og tok bronsemedaljen i vinterleikane både i 1976 og 1980.

Aktiv
-----

Winkler vart i 1974 europameister i kombinert for juniorar. Året etter vart han nummer ni i øvinga både i Lahti og Holmenkollen. Under vinter-OL i Innsbruck i 1976 fekk han bronsen i kombinert bakom landsmannen Ulrich Wehling og sølvvinnaren Urban Hettich frå Vest-Tyskland. I 1977-sesongen vann han klare sigrar både i Lahti og i Svenska skidspelen i Falun.

Winkler var i 1978 tilbake i Lahti, der han vann gullmedaljen i kombinert under VM 1978. På dei to andre medaljeplassane kom Rauno Miettinen frå Finland og førnemnde Ulrich Wehling, ein rein kopi av sigerspallen under Lahti-spelen året i førevegen. To år seinare, under OL 1980 var rollene omsnudd for dei to austtyskarane; Wehling vann gullet og Winkler fekk bronsen, og mellom seg på resultatlista hadde dei ein finne, denne gongen var det Jouko Karjalainen som tok sølvmedaljen. 

I 1981 kom Winkler på andreplass i kombinertrennet i Holmenkollen, slått av Jouko Karjalainen. Eitt år etter var han tilbake i Kollen-anlegga og det vart ein ny andreplass. Han og landsmannen Uwe Dotzauer kjempa jamsides i oppløpet med Tom Sandberg om å vinne VM-tittelen i kombinert under ski-VM 1982. Winkler slo Dotzauer med eit halvt sekund, men måtte nøye seg med sølvmedaljen, to tidels sekund bakom Sandberg. 

Winkler la opp etter 1982-sesongen.

Kjelder
-------

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar
* 

* (en) Konrad Winkler – Profil og resultatoversikt hos FIS

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
**Konsensus** er eit viktig omgrep i moderne vitskapsteori som har to vanlege tydingar. Den eine er ei generell semje blant medlemmene i ei viss gruppe eller samanslutning, til dømes fagfolk innan eit avgrensa fagområde, der kvar av dei bidreg i eit visst monn ved avgjerds- og oppfølgingsprosessar. Den andre er ein teori og ein praksis for å oppnå slik semje. Konsensus kan gje rom for ei viss usemje, men ho kan ikkje vere radikal.

Oppnåing av konsensus krev seriøs handsaming det kvart av medlemmene meiner. Så snart ei avgjerd er teken, er det viktig å stole på medlemmene sin klokskap når vedtaket skal gjennomførast. I idealtilfellet vil dei som ynskjer å gjennomføre eit tiltak ynskje å høyre dei som er imot det, fordi dei reknar med at den påfølgjande debatten vil forbetre konsensusen. I teorien vil det sjeldan skje tiltak utan at opposisjonen er avklara og utan merksemd for å hindre skade på personlege relasjonar.

Kjelder
-------

* «Konsensus» på Wikipedia på bokmål og riksmål, innhenta 1. januar 2010.
* «Konsensus» på SNL.no, innhenta 1. januar 2010.
Avalonhalvøya, ei halvøy søraust på Newfoundland med hovudbyen St. John's avmerka.
**Avalonhalvøya** er ei halvøy søraust på Newfoundlandøya i Canada. Her bur størsteparten av innbyggjarane på Newfoundland, og her ligg også provinshovudstaden for Newfoundland og Labrador, St. John's. 
Halvøya har ei flatevidd på 9 220 km².

Halvøya ligg nær Grand Banks, eit viktig fiskeområde. Fiskeindustri har lenge hatt ei viktig tyding her.
Ved den kanadiske folketeljinga i 2011 hadde ho 262 410 innbyggjarar, rundt 51 % av folkesetnaden på Newfoundland.

Galleri
-------

* Bay de VerdeBay de Verde
* Old PerlicanOld Perlican
* Petty HarbourPetty Harbour
* Shoal BayShoal Bay
* SunnysideSunnyside

Sjå òg
------

* Avalonhalvøya-toktet
* Avalon

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Avalonhalvön» frå Wikipedia på svensk, og «Avalon Peninsula» frå Wikipedia på engelsk den 16. mars 2019.*

Fotnotar
1. ↑  Karla Zimmerman (3 augusti 2010). «Newfoundland's Avalon Peninsula» (på engelsk). BBC. Henta 11. februar 2016.
2. ↑  «Avalon Peninsula». *The Canadian Encyclopedia*. Arkivert frå originalen 7. mars 2008.

Koordinatar: 47°17′N 53°21′W﻿
| Avallon |
| --- |
| Hovudgata i AvallonHovudgata i Avallon Hovudgata i Avallon |
| Styresmakter |
| Land  Region  Departement | Frankrike  Bourgogne-Franche-Comté Yonne |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  26,75 km² |
| Innbyggjarar  - By (1999)   - folketettleik | 8 217   307/km² |
| Koordinatar | 47°29′″N 03°55′″E﻿Koordinatar: 47°29′″N 03°55′″E﻿ |
| Høgd over havet | 254 m |
| Tidssone | CET (UTC+1) |
| Diverse anna |
| Postnummer | 89200 |
| **Heimeside:** www.ville-avallon.fr |

**Avallon** er ein by og kommune sentralt i Frankrike. Han er *sous-préfecture* (underprefektur) i departementet Yonne i regionen Bourgogne-Franche-Comté. Byen har om lag 8 000 innbyggjarar

Geografi
--------

Avallon ligg 55 km søraust for Auxerre, langs jernbanelinja mellom Paris og Lyon. Byen ligg på ei lita høgd og har vide gater og pittoreske promenadar. Like sør for byen renn elva Cousin.

Historie
--------

Romarane hadde ein liten busetnad her kalla *Aballo*, ein *mutatio* eller ein stasjon der ein hadde utkvilte hestar. To rosa marmorsøyler i kyrkja St-Martin du Bourg kjem opphavleg frå eit ukjend tempel. Den romerske festninga, som ligg på ein knaus over Cousindalen, har fått namnet *Montmartre* («Martyrfjellet»).

I år 470 forsvann (og sannsynlegvis døydde) den romano-britiske kongen Riothamus i Avallon etter å ha tapt eit slag mot gotarar, som den vestromerske keisaren Anthemius hadde leigd inn for å slåst for seg. Dette, og andre sider frå regjeringstida hans, har gjort han til ein mogeleg kandidat som den historiske Kong Arthur.

Avallon (Aballo) var i mellomalderen sete for eit visehertugdøme som hadde sjølvstende under hertugdømet Burgund. Då Karl I av Burgund døydde i 1477 kom byen under kongeleg styre.

Fotnotar
--------

1. ↑  Keltisk, «Epletre» ( Arkivert 2007-09-29 ved Wayback Machine.)

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Avallon**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |