recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***Helsingin Sanomat*** (namnet tyder *Helsingfors si avis*) er Finlands og Nordens største abonnementsavis. I 2003 var kvardagsopplaget på 429 244 søndagsopplaget på 500 269. I 2004 var kvardagspplaget på 434 472. I eit land på 5 millionar innbyggjarar inneber det at avisa har ein posisjon meir dominerande enn det vi finn i dei fleste andre europeiske land.

Historie
--------

*Helsingin Sanomat* vart grunnlagt under namnet *Päivälehti* (namnet tyder «Dagsavisa») i 1889 som talerør for det politiske partiet Ungfinnane. Blant grunnleggjarane var Eero Erkko, forfattaren Juhani Aho og målaren Arvid Järnefelt. Det første nummeret vart publisert 16. november 1889, regelmessige utgåver seks dagar i veka kom først i 1890.

Päivälehti vart stoppa av styresmaktene i juni 1904 fordi ho omtalte mordet på generalguvernør Bobrikov i positive ordelag. I staden grunnla utgjevarane **Helsingin Sanomat**, det første nummeret kom ut 7. juli 1904. Samtidig vart også utgjevarlutlaget Sanoma Osakeyhtiö, grunnlagt.

Posisjon i den finske marknaden
-------------------------------

*Helsingin Sanomat* har vorte kritisert for avisa si dominerande posisjon på den finske avismarknaden, særleg etter at den einaste riksdekkjande konkurrenten, Uusi Suomi gjekk inn i 1991. Internett, gratisaviser og tabloidavisene Ilta-Sanomat ogt Iltalehti har likevel svekka monopolet til *Helsingin Sanomat* det siste tiåret.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Helsingin Sanomat**

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata
* *Helsingin Sanomat* på engelsk.
* Digital utgåver av årgangane 1889 og 1890.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* NKC

 |
**Hematitt** (av gresk αιματoεις, *haimatoeis*, som tyder 'blodig') er eit mineral av typen jernoksid med formel Fe2O3, som er kjent som det viktigaste råstoffet for framstilling av jern. Hematitt blei ofte kalla **naturleg jernmalm** då det har ein høg jerngehalt (rundt 65%) og kunne såleis nyttast uforedla. Hematitt blir òg kalla **jernglans** eller **jernglimmer**.

Hematitt blir ofte danna nær stilleståande vatn eller geysirar, men kan òg komme frå vulkansk aktivitet. Gråfarga hematitt som vert knust gir eit raudleg pulver. 
Fargen kan vere raudleg. Dette har gjeve opphav til tilnamna **blodstein** eller **raudjernstein**. Hemetitt blir ofte nytta som pigment. I form av raud oker har hematitte vore nytta til farging av måleri og tekstilar. I eldre tider kunne greske soldatar bruke blodsteinar som amulett for å stoppe blødning. Forsking har seinare påvist mineralet si evne i pulverisert form til å bidra til koagulering.

Namnet *speculitt* vart på romersk tid nytta om sølvskinnande polert hematitt, som da ville vere eit spegelbilde av sjela. Ved å ha sett seg sjølv i ein samanheng, ville ein lettare kunne orientere seg og finne «sin plass på jorda».

Hematitt kan berre dannast i kontakt med vatn. At det finst hematitt på Mars, som gjev planeten den raude fargen, vart difor teke som eit sterkt indisium på at planeten hadde hatt vatn tidlegare. Landingsstaden for sonden Opportunity som landa på Mars i 2004, vart spesielt vald ut på grunn av store førekomstar av hematitt. Undersøkingar av grunnen der sonden landa viste seg òg å stadfeste førehandtrua om at det tidlegare hadde vore vatn der.

Regnboge-hematitt frå Brasil.
Utvinning av hematitt har skjedd mellom anna i Kiruna, Sør-Varanger, Oppdal, Ulefoss og Dunderlandsdalen.

Ved sliping av svarte hematitt-krystall får ein «svart diaman». Avrunda sliping gir populære, rimelegare smykkesteinar.

Kjelder
-------

1. ↑  Webmineral data
2. ↑  Mindat mineral data

* *Denne artikkelen bygger på «Hematite» frå Wikipedia på engelsk, den 11. september 2010.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Hematitt**

* Jernroser – Mindat
* Bilete frå Mars[*daud lenkje*].
**Kastelle kloster** var eit augustinarkloster i Konghelle i Bohuslän frå slutten av 1100-talet inntil det vart avvikla i 1529. Mens klosteret var i drift var dette ein del av Noreg, mens området no er ein del av Västra Götalands län i Sverige. Klosteret står i dag som ein ruin.

Det var både kyrkje og kloster på staden. Kyrkja, som var vigd til St. Augustin, er truleg litt eldre enn klosteret, slik at klosteret har vorte bygd i tilknyting til kyrkja. Klosteret var stifta av erkebiskop Eystein og bygd midt på 1200-talet. Klosteret låg under Nidaros erkebispedømme, men hadde òg eit tilhøve til Ebelholt kloster på Sjælland. 

Kong Frederik I konfiskerte klosteret og forlente det til Jørgen Steenssøn mot ei årleg avgift på ei mark smør og tre våpenføre menn i 1529. Dette var kort tid før reformasjonen, og mange kloster vart sekulariserte.

Ruinane av klosteret vart arkeologisk undersøkt i 1891 og i 1942. Kyrkja og ein av klosterfløyene er lokaliserte, og murane er i dag synlege i bakkenivå. Restane av muren tyder på at kyrkja har lege mot nord i anlegget, og at det ut frå den sørlege langveggen har gått ei austfløy. Resultata av utgravinga gjev ikkje grunnlag for nokon sikker kunnskap om korleis klosteranlegget såg ut.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Kastelle kloster» frå Wikipedia på bokmål, den 15. september 2016.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Kastelle kloster på katolsk.no
**Ballangen** er ein tettstad i Narvik kommune i Nordland. Fram til 2020 var staden administrasjonssenteret i Ballangen kommune. Tettstaden ligg inst i Ballangsfjorden og har 863 innbyggjarar per 1. januar 2017.

Ballangen har verkstadindustri, to daglegvarebutikkar, grunnskole og barnehage. Like utanfor tettstaden ligg Ballangen Museum som presenterer den omfattande gruveverksemda som har vore i Ballangen sidan 1600-talet.

Ballangen ligg ved E6, som går gjennom kommunen. Fylkesveg 819 forbind tettstaden med Kjeldebotn i nordvest. Frå Kjeldebotn går det hurtigbåtrute mellom Narvik og Svolvær. Det er også hurtigbåtsamband med Harstad/Narvik lufthamn på Evenes, og med Harstad. Både Kjeldebotn og Ballangen har gode hamner og kaianlegg.

Sjå òg
------

* Tettstader i Nordland

Referansar
----------

1. ↑  «Ballangen - tettsted». *Store norske leksikon*. 1. juli 2016. Henta 27. mai 2017.
2. ↑  «Ballangen». *Store norske leksikon*. 4. juli 2016. Henta 27. mai 2017.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
**Ljubov Mikhajlovna Gurina** (fødd 6. august 1957) er ein sovjet-russisk tidlegare mellomdistanseløpar frå Matusjkino i Kirov oblast i dagens Russland som vart europameister på 800 meter i 1994, etter tidlegare å ha vunne VM-sølv på distansen både i 1983 og i 1993, EM-bronse i 1986 og VM-bronse i 1987.

Aktiv
-----

Gurina meisterskapsdebuterte med å ta sølvmedaljen på 800 meter i Helsinki i 1983 under den fyrste verdsmeisterskapen i friidrett, ho sette personbeste med 1.56,11, men vart slått med halvtanna sekund av Jarmila Kratochvílová frå Tsjekkoslovakia. Tre år seinare tok Gurina bronsemedaljen ved EM 1986 i Stuttgart, eit løp sovjetiske Nadezjda Olizarenko vann framom Sigrun Wodars frå Aust-Tyskland. Året etter vart Gurina under VM i Roma klokka inn på 1.55,56, hennar livs snøggaste løp på spesialdistansen, og ho vann ein ny bronsemedalje bak dei austtyske utøvarane Wodars og Christine Wachtel.

Under VM 1993 i Stuttgart sikra Gurina seg sølvmedaljen på 800 meter, meir enn halvtanna sekund bakom Mosambiks Maria Mutola. Eitt år etter måtte det målfoto til for å avgjere om Gurina eller kviterussiske Natalja Dukhnova skulle få gullmedaljen på 800 meter ved EM 1994 i Helsinki, begge fekk sluttida 1.58,55. Gurina vart kåra til europameister, med sine 37 år den eldste europameisteren i friidrett. To veker før Helsinki-VM sprang ho i Monaco sitt livs beste 1500 meter på 4.02,4.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* VM 1983 i Helsinki: Sølvmedalje på 800 m – 1.56,11, bakom Jarmila Kratochvílová (1.54,68)
* EM 1986 i Stuttgart: Bronsemedalje på 800 m – 1.57,33
* VM 1987 i Roma: Bronsemedalje på 800 m – 1.55,56
* OL 1988 i Seoul: Utslått i semifinalane på 1500 m (4.08,5 =nr 16)
* EM 1990 i Split: Nr 7 på 800 m – 1.59,59
* OL 1992 i Barcelona: Nr 8 på 800 m – 1.58,13
* VM 1993 i Stuttgart: Sølvmedalje på 800 m – 1.57,10, bakom Maria Mutola (1.55,43)
* EM 1994 i Helsinki: Gullmedalje på 800 m – 1.58,55, framom Natalja Dukhnova (1.58,55)
* VM 1995 i Göteborg: Nr 7 på 800 m – 1.59,16

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Ljubow Michailowna Gurina» frå Wikipedia på tysk, den 20. juli 2019.*
* *Denne artikkelen bygger på «Lyubov Gurina» frå Wikipedia på engelsk, den 20. juli 2019.*
**Ljosfarten** eller **lysfarten** (symbol *c*) er ein viktig konstant i fysikken og den farten ljos forplantar seg med. Ljosfarten er definert til å vera 299 792 458 m/s i perfekt vakuum og er ein universalkonstant. Denne verdien vert nytta for definisjonen av lengda av meteren. I følgje relativitetsteorien er ljosfarten i tomt rom ei øvre grense for den farten energi kan forplante seg med. 

I materielt stoff skil ein mellom gruppefarten og fasefarten til ljoset. Gruppefarten er den farten energien i ljosstråla forplantar seg med og er lik *c/n*, der *n* er brytingsindeksen.

Fasefarten er lik produktet av bølgjelengd og frekvensen til ljoset, og er lik *c · n*. I dei fleste stoffa er *n* større enn 1, men kan i einskilde tilfelle for bestemde bølgjelengder bli mindre enn 1. Slike stoff vil alltid ha stor absorpsjon, og ein får trass i at gruppefarten då er større enn *c*, ikkje noko energi som forplantar seg med så stor fart. Alt materielt stoff forplantar seg med ein fart mindre enn *c*.

Kjelder
-------

* lyshastighet. I Store norske leksikon. Henta frå:

Bakgrunnsstoff
--------------

* Om defineringa av meteren hos BIPM

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN

 |
**Paleogeografi** er læra om geografiske tilhøve i tidlegare geologiske periodar. Ordet kjem frå geografi ved å setje til forstavinga *paleo*, frå gresk *palaios* = *gammal*.

Omgrepet vert i hovudsak nytta om studiet av tidlegare landformer, sjølv om det òg kan omfatte andre geografiske aspekt. Avgrensa til studiet av landformer er omgrepet ekvivalent med *paleogeomorfologi*, frå geomorfologi.

Kontinentaldrift skaper kontinuerlege endringar i form og utstrekking på hav og kontinent, studert i fagfeltet platetektonikk. Endringar i klimatilhøve
vil kunne føre med seg endringar i det globale havnivået, samt påverke landskapsformene på mange andre måtar. Vulkanisme kan føre til valdsame og plutselege endringar i landskapet. Geologiske prosessar som landheving og sedimentasjon kan byggje nye landskapsformer, medan erosjon vil virke nedbrytande.

Studiet av paleogeografi spelar ei viktig rolle både i geologi og i geofysikk. I oljeleiting er paleogeografi viktig både for å lokalisere potensielle kjeldebergartar og potensielle oljereservoar. I oljeutvinning vert paleogeografi nytta til å kartleggje strøymingseigenskapar til bergartane i reservoaret.

Forstavinga *paleo* vert ofte nytta i ulike samansettingar for å omtale tidlegare landskapsformer. Døme på dette er *paleo-elveterassar*, *paleo-strandlinje* og *paleo-landskap*.

Sjå òg
------

* Paleoklima
* Paleomagnetisme
* Paleontologi

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Paleogeografi» frå Wikipedia på bokmål, den 9. september 2010.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC

 |
**Tobol** (kasakhisk Тобыл, *Tobyl*; russisk Тобол, *Tobol*) er ei elv i Kasakhstan og Kurgan og Tjumen oblast i Russland. Ho renn frå Uralfjella og munnar ut i Irtysj som ei av sideelvane frå venstre. Tobol er 1 591 km lang og har eit nedslagsfelt på 426 000 km². Dei nedre delane av elva frys til seint i oktober eller november og tinar opp att i april eller tidleg i mai. Tobol er farbar frå elvemunningen og 437 km oppover.

Historie
--------

Tobol var ein av fire viktige elvar i Det sibirske khanatet. I 1428 vart khanen drepen i eit slag mot styrkane til Abu'l-Khayr Khan.

Byar ved Tobol
--------------

* Tobolsk
* Lisakovsk
* Rudni
* Kostanaj
* Kurgan
* Jalutorovsk

Størst sideelvar
----------------

* Uj
* Iset
* Tura
* Tavda
* Ubagan

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Tobol River» frå Wikipedia på engelsk, den 14. januar 2008.*

### Fotnotar

1. ↑  Forsyth, James (1992) *A History of the Peoples of Siberia: Russia's North Asian Colony, 1581-1990* Cambridge University Press, Cambridge, UK, s.25, ISBN 0-521-47771-9

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* GeoNames

 |
**Toccata og fuge i F-dur, BWV 540** er eit orgelverk av Johann Sebastian Bach. Ein trur at toccataen vart komponert etter 1714 og fugen før 1731. Somme forskarar trur at Bach slo dei saman frå tidlegare eksisterande verk og skapte dette verket. 

Dei fleste orgelverka til Bach vart skriven då han var i Weimar (1708-1717). I løpet av denne perioden utvikla komposisjonsstilen hans seg særs mykje, særleg med tanke på fritt komponerte preludium eller toccataer og fuger. 

BWV 540 vart publisert kvar for seg på 1700-talet. Mange meiner at toccaten vart skriven på ei anna tid enn, og truleg etter, fugen, noko som gjer at mange framfører dei to stykka kvar for seg. Begge dei to satsane vert rekna som meisterverk og kanskje den beste verket til Bach innan toccata- og fuge-sjangeren.

Det er mogeleg at toccaten vart skriven for eit anna orgel enn det Bach nytta i Weimar. Den høgaste pedaltonen i stykket fanst ikkje på dette orgeleg. Ein fann det derimot i Weissenfels og i ei anna kyrkje i Köthen. Stykket er omfattande og varer heile 450 taktar. 

Fugen er i røynda ein dobbelfuge som presenterer ein sterk kontrast til den føregåande toccataen.

Sjå òg
------

* Toccata og fuge

Kjelder
-------

1. 1 2  John Palmer. «Toccata and Fugue, for organ in F major, BWV 540 (BC J39, 55, 73)». Allmusic. Henta 23. april 2010.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Toccata og Fuge i F-dur: Fritt tilgjengelege notar på International Music Score Library Project.
* Toccata i F og den skjulte tydinga

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BNF
* BNF (data)

 |
**Lars Erik Vilner Larsson** (fødd 15. mai 1908 i Åkarp i Skåne, død 27. desember 1986 i Helsingborg) var ein svensk komponist.

Larsson tok organisteksamen i Växjö 1924 og studerte i perioden 1925-1929 ved Kungliga Musikhögskolan i Stockholm. Han heldt fram med studium hos Alban Berg i Wien og hos Fritz Reuter i Leipzig.

Då han vende tilbake til Sverige, vart han tilsett som repetitør ved Kungliga Teatern i Stockholm 1930-1931. Frå 1932 underviste han i musikk i Malmö og Lund. Han verka i perioden 1933-1937 som musikk-kritikar. Han var mellom 1947-1959 den første professoren i komposisjon ved Kungliga Musikhögskolan i Stockholm. Larsson var i perioden 1939-63 styreleiar i Föreningen Svenska Tonsättare, og nestleiar i perioden 1942-1947.

Larsson er mest kjend for sine orkesterverk, men skreiv òg kammermusikk, klaverstykker og romansar. Han skreiv musikk til 22 filmar og nokre slagermelodier. I norsk samanheng er han kjend som komponisten bak melodien til songen «Norge i rødt, hvitt og blått».

Utvalde verk
------------

* Pastoralsvit (for kammerorkester) Op.19 (1938)
* «Förklädd gud». Lyrisk suite for solistar, kor og orkester. Op.24 (1940), til tekst av Hjalmar Gullberg
* Tolv concertini (for ulike soloinstrumenter og strykeorkester) Op.45:1-12 (1955-57)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Lars Erik Larsson» frå Wikipedia på bokmål, den 28. september 2011.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
|  |
| --- |
| **Paleoproterozoikum***2500 - 1600 millionar år sidan* |
| Viktigaste hendingar i paleoproterozoikumsjå • diskuter • endre-2500 —–-2400 —–-2300 —–-2200 —–-2100 —–-2000 —–-1900 —–-1800 —–-1700 —–-1600 —–**Neoarkeikum****Mesoproterozoikum**SideriumRhyaciumOrosiriumStatherium     **Paleoproterozoikum** Proterozoikum ArkeikumEin omtrentleg tidsskala for dei viktigaste hendingane i paleoproterozoikum. Skalaen på aksen er «millionar år sidan». |

**Paleoproterozoikum** er den første av tre æraer i proterozoikum og varte frå 2500 millionar år sidan til 1600 millionar år sidan. Dette er perioden då dei første stabile kontinenta oppstår. Dei første cyanobakteriane dukkar òg opp. Dei er ein type bakteriar som nyttar den biokjemiske prosessen fotosyntese til å produsere energi og oksygen.

Før den kraftige auken av oksygen i atmosfæren var nesten alt liv som eksisterte anaerobe, altså er stoffskiftet til livsforma avhengig celleanding som ikkje krev oksygen. Fritt oksygen i store mengder er giftig for dei fleste anaerobe bakteriar, og på denne tida forsvann det meste av livet på jorda. Dei einaste livsformene som vart att var dei som anten var resistente mot oksidering og dei giftige effektane oksygenet hadde, eller dei som eksisterte i eit oksygenfritt miljø. Denne hendinga vert kalla oksygenkatastrofen. 

Dei første fossila av grypania og eukariotar dukkar opp i denne perioden. 

Dei eldste fjellformasjonane som i dag eksisterer er frå denne perioden, Wopmay forkastingssone i Canada (vest for Hudson Bay, 2100-1800 millionar år sidan).

Bakgrunnsstoff
--------------

* GeoWhen database


| Proterozoikum |
| --- |
| Paleoproterozoikum | Mesoproterozoikum | Neoproterozoikum |
| Siderium | Rhyacium | Orosirium | Statherium | Calymmium | Ectasium | Stenium | Tonium | Kryogenium | Ediacara |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GND

 |
**Larrun** (moderne baskisk: *Larrun*, tidlegare kalla *Larhune* på fransk) er eit fjell i den vestlege delen av Pyreneane med ei høgd på 905 meter. Det ligg på grensa mellom Frankrike og Spania, der dei baskiske provinsane Labourd og Navarra møtes. Fjellet har ein primærfaktor på 670 meter. 

Larrun er ein viktig stad i baskisk kultur. Han er dekt av steindysser, steinsirklar og andre neolittiske monument, og var ein heilag stad i baskisk mytologi. Fjellet er visstnok heimstad for Leben Sugea, den første slangen. Seinare, kanskje på grunn av at det var ein gamal heilag stad, fekk toppen rykte for seg for å vere ein *akelarre* eller ein rituell møtestad for hekser. Fram til 1700-talet betalte dei lokale innbyggjarane ein munk, som budde som eremitt på toppen av fjellet for å halde heksene unna. 

Le petit train de Larrun
Fjellet vart brukt av franske troppar som forsvarsposisjon mot slutten av Den spanske frigjeringskrigen, men Wellington sine troppar dreiv Marshal Soult sine troppar ned frå fjellet under Slaget ved Nivelle 10. november 1813. Dette gjorde Frankrike open, slik at Wellgington sine menn kunne marsjere nordover til Paris.

Larrun og det lokale området har vore ei kjend smuglarrute nytta i fleire hundreår, inkludert flyktningar under Den spanske borgarkrigen og Den andre verdskrigen. Smugling var så viktig at lokale historier fortel om at fjellet var dekt av gull, før vonde menn kom og tok det bort. Dei brende skogen på fjellet for å få tak i gullet, men det smelta og rann bort. 

Larrun er i dag ein populær stad for fjellturar. Ein lite tog, le petit train de la Rhune, tar med seg passasjerane til toppen av fjellet frå den franske sida. Kyr, eit par pottok-ponniar og sauer beiter i fjellsidene. 

La Rhune er framleis ein viktig stad i baskisk kultur, og mange gjestgjeveri og restaurantar ber namnet til fjellet, og den karakteristiske forma vert brukt i mange suvenirar og logoar.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Le petit train de Larrun
* Larrun på SummitPost

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GeoNames

 |
|  |
| --- |
| **Slettsnok** |
| SlettsnokSlettsnok |
|
| **Utbreiing og status** |
| **Status i verda:** LC Livskraftig**Status i Noreg:** NT Nær trugaUtbreiinga av slettsnok Utbreiinga av slettsnok |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Krypdyr Reptilia |
| **Orden:** | Skjelkrypdyr Squamata |
| **Familie:** | Snokar Colubridae |
| **Slekt:** | *Coronella* |
| **Art:** | **Slettsnok** *C. austriaca* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Coronella austriaca***Laurenti, 1768 |

**Slettsnok** (*Coronella austriaca*) er ein orm i snokfamilien. Han er ein av dei tre ormeartane som lever fritt i Noreg, og trivst best i turre, varme område langs kysten frå Østfold til Jæren. Han finst elles i sørover til Sør-Europa og austover til Kaukasus. Slettsnoken kan bita, men er ikkje giftig.

Utsjånad
--------

Slettsnoken blir inntil ca 80 cm lang og 200 gram tung, og hoene vert noko lengre og mørkare enn hannane. Den lengste slettsnoken som er målt i Noreg var 89 cm. Fargen er brun eller grå, med ein stor mørk flekk på hovudet. Han er lett å kjenna på runde pupillar, mørk stripe gjennom auga og dei to rekkjene med mørke flekkar langs ryggen. Dette skil han frå den større buormen med gule eller kvite nakkeflekkar, og hoggormen med det typiske sikksakk-mønsteret. Dessutan er skjela glatte i motsetnad til skjela til hoggorm og buorm. Snoken er varmekjær og vert rekna som ein sårbar art i norsk natur.

Åtferd
------

Slettsnoken er ein god klatrar, men trivst best nede på bakken der han kan gøyma seg mellom buskar og gras. Slangar er vekselvarme dyr, så dei må varma seg opp av sola. Er det kaldt i vêret, vert rørslene til snoken tregare. Slettsnoken lever av firfisler, stålorm, fugleungar, smågnagarar, fisk og insekt. Han er ein kvelarslange som slyngjer seg raskt og kraftfullt rundt bytet sitt. Tek du ein slettsnok i halen, klarar han ofte å sno seg opp og bita deg i handa. 

Slettsnoken blir kjønnsmogen når han er 3-5 år gamal. I september - oktober legg han seg i vinterdvale som varer til april - mai. I mai skjer paringa, og snoken føder 2-14 ungar i august/september. 

Slettsnoken er oppført på raudlista over trua artar. Alle frittlevande slangar i Noreg er freda etter viltlova. 

Slettsnok er vurdert som nært trua NT på grunn av avgrensa førekomstareal, kraftig fragmenterte delpopulasjonar, pågåande nedgang av habitatet og talet til arten lokalitetar, og dessutan at det strenge habitatkravet til arten, små heimeområder, og korte vandreavstander gjer han til ein dårleg kolonisator.

Fotnotar
--------

1. 1 2 3 4  Dervo B, Strøm BS og van der Kooij J (24. november 2021). «Amfibier og reptiler: Vurdering av slettsnok Coronella austriaca for Norge. Norsk rødliste for arter 2021.». Artsdatabanken. Henta 11. mars 2022.
2. ↑  «Artsdatabankens artsopplysningar». Artsdatabanken. 11. mars 2022. Henta 11. mars 2022.

* Bokmålswikipedia om slettsnok.
* Store Norske Leksikon om slettsnok.
* Caplex om slettsnok.
* Norsk Naturarv om slettsnok.
* Folkehelseinstituttet om slettsnok. Arkivert 2009-04-18 ved Wayback Machine.
**Johnny Stenberg** (3. januar 1925–17. mars 1990) var ein norsk jarnbanemann og politikar for Arbeidarpartiet som var stortingsrepresentant frå Nord-Trøndelag i tida 1973-81.

Stenberg var son til ein jarnbanemann og voks opp på Moi i Dalane. Etter Orkdal landsgymnas fekk han stilling som stasjonsbetjent i Norges Statsbaner i Trondheim-distriktet i 1944. Frå 1949 arbeidde han som konduktør i NSB både i Drammen-, Egersund- og Trondheim-distrikta. I 1962 vart Stenberg tilsett som overkonduktør i Trondheim-distriktet.

Stenberg budde i Gudå i Nord-Trøndelag og var medlem i Meråker kommunestyre og formannskap 1960–75, varaordførar 1964–66,ordførar 1967–73 og varaordførar 1974–75. Frå 1. april 1965 fungerte han som ordførar då den valde ordføraren var sjuk.

Hausten 1973 vart Stenberg vald inn på Stortinget frå Nord-Trøndelag, attvald 1977. Alle åtte åra på Tinget var han ein av Arbeidarpartiet sine medlemer i Kommunal- og miljøvernkomitéen.

Kjelder
-------

* «Johnny Stenberg». Stortinget.no.


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
**Toccata, adagio og fuge i C-dur, BWV 564** er eit orgelverk av Johann Sebastian Bach, komponert i 1708 i Weimar. Det signerte manuskriptet har berre tittelen «Toccata i C-dur», men stykket har vorte kjend under den fulle tittelen. Verket er av unik blant orgelverka til Bach ved at ein har eit sakte parti mellom forspelet og fugen, sjølv om han leikt med ideen i mange år. Preludium og fuge i C-dur BWV 545 finst i ei tidlegare utgåve (transponert til H-dur) som seinare dukka opp som ein sakte sats frå ein orgelsonate i C-dur. 

Sjølv om melodien er laga fullt og heilt av Bach, er opninga av toccataen liknande strukturen og stilen i opninga av Preludium, fuge og chaconne i C-dur (BuxWV 137) av Dietrich Buxtehude, som Bach hadde vitja berre nokre få år tidlegare go som inspirerte Bach musikalsk til ein viss grad på denne tida. Etter den overlessa, improvisasjonsliknande opninga, glir verket over i ein kontrapunktisk del med nokre få korte tema i concertato-stil, der det vert veksla mellom full og forholdsvis sparsommeleg tekstur, som samsvarar tutti- og sologrupper i concerto grosso. Adagioen er skriven i to heilt forskjellige seksjonar. Den første er ein lett, arie-liknande melodi for høgrehanda over eit enkelt akkordakkompagnement, medan den andre og mykje kortare dele er markert Grave, og legg vekt på kromatiske progresjonar, forhaldningar og dissonans.

Fugen er bygd på eit påfallande, sterk fiolinistisk tema i 6/8 og går tilbake til den concerto-liknande stilen frå toccataen, med særs frie, glimrande parti og ein virtuos kadens på slutten.

Sjå òg
------

* Toccata og fuge

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Toccata, Adagio and Fugue in C major, BWV 564» frå Wikipedia på engelsk, den 24. april 2010.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Gratis notar frå classical-scores.com
* Toccata, adagio og fuge i C-dur: Fritt tilgjengelege notar på International Music Score Library Project.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* BNF
* BNF (data)

 |
**Ólymbos** (gresk Όλυμπος), òg kalla *Olympen*, *Olympos* og *Olympus*, er det høgaste fjellet i Hellas med ei høgd på 2 919 moh. 

Sidan foten av fjellet ligg ved havnivå er det eitt av fjella i Europa med høgast primærfaktor. Fjellet ligg 100 km frå Thessaloníki, den nest største byen i Hellas. 

Mýtikastoppen.
Ólymbos er kjend for sitt svært rike planteliv med fleire endemiske artar. Den høgaste toppen på Ólymbos er Mýtikas på 2 919 meter, som på gresk tyder «nase». Mýtikas er den høgaste toppen i Hellas, og det nest høgaste er Skolio på 2 912 meter. Ein kan gå til toppen frå byen Litókhoro, som tyder *Byen til gudane* fordi han ligg ved foten av fjellet.

I gresk mytologi
----------------

I gresk mytologi er Ólymbos heimen til dei tolv olympiske gudane, dei største gudane i det greske pantheon. Grekarane såg på det som eit krystallpalass der gudane, som Zevs, budde. Då Gaia fødde titanane nytta dei fjella i Hellas som sine troner sidan dei var så store og Kronos sat på sjøve Ólymbos. 

Etymologien og tydinga av namnet Ólymbos er ukjend og det kan ha urindoeuropeisk opphav. Ólymbos er eit mykje brukt namn på fjell. Det finst Ólymbos på Évvia, Ólymbos på Kypros, Mount Olympus i Utah og Mount Olympus i Washington, begge i USA, og mange andre.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Mount Olympus på musesnet.gr

Kjelde
------

* *Denne artikkelen er basert på ei omsetjing av artikkelen Mount Olympus frå Engelsk Wikipedia .*

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* SUDOC
* NKC
* BNE
* GeoNames

 |
**Ólafur Örn Bjarnason** (fødd 16. mai 1975) er ein islandsk fotballspelar. Frå 2004 til 2010 spelte han for Brann, som midtstoppar. I 2010 byrja han spela for Grindavík.

Bjarnason sin karriere starta i den islandske klubben Grindavik, der han debuterte i 1995. I 1998 gjekk turen til den svenske klubben Malmö FF. Der blei han tidvis flytta opp på midtbanen med vekslande hell. Difor reiste han attende til Grindavik i 2000, der han for alvor begynte å markera seg som ein god midtstoppar.

Då han blei klar for Brann hausten 2003 hadde han òg etablert seg på det islandske landslaget. Han var òg aktuell for den engelske klubben Stoke City, men valde Brann. Han hadde ei god innleiing på karrieren i Brann, og spelte alle seriekampane i 2004-sesongen.

I 2005 fekk han kritikk for ikkje å ha vore like stødig i forsvarsspelet, og på seinsommaren pådrog han seg òg ein skade som gjorde at han mista resten av sesongen for Brann.

I 2006 har Bjarnasson forsvart plassen sin i Brann sitt midtforsvar. Saman med landsmannen Kristján Örn Sigurðsson har han vore førsteval heile sesongen igjennom. Bjarnason signerte ny kontrakt med SK Brann sommaren 2006. Han er no kontraktbunden til klubben ut sesongen 2007.

Bjarnason blir rekna som ein stor og sterk midstoppar som er flink til å tima hovudduellar.
**Herbert «Herb» Reed** (7. august 1928–4. juni 2012) var ein USA-amerikansk musikar, vokalist og med på å starte bandet The Platters, som hadde stor suksess i 1950- og 1960-åra. Reed, som var det siste overlevande, originale medlemmet av gruppa, har fått æra for å ha kome på namnet på gruppa. Reed kom på namnet etter at ein radiopratar i 1950-åra kalla platene deira «platters».

Reed voks opp i fattigdom i Kansas City i Missouri, og flytta til Los Angeles då han var 15 år gammal. Han flytta til Boston-området i 1970-åra, etter suksessen med The Platters. Han var det einaste medlemmet i The Platters som song på alle dei kring 400 songane bandet spelte inn. Ein kan høyre vokalen hans på dei største hittane til The Platters, som «Smoke Gets in Your Eyes», «The Great Pretender», «Twilight Time» og «My Prayer».

Som det siste originale medlemmet i The Platters, kjempa Reed ein lang rettskamp om rettane til namnet The Platters, ein kamp han til slutt vann.

Reed turnerte gjennom heile karrieren, og han framførte så mykje som 200 konsertar i året fram til 2012, då han måtte stoppe på grunn av helsa. Han døydde av komplikasjonar frå fleire sjukdommar, mellom anna svakt hjarte, på ein pleieheim i Boston den 4. juni 2012, 83 år gammal.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Herb Reed» frå Wikipedia på engelsk, den 14. februar 2018.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. 1 2 3 4  «Herb Reed of vocal group – The Platters dead at 83». *Reuters*. 13. februar 2018. Arkivert frå originalen 6. juni 2012. Henta 13. februar 2018.
2. 1 2 3 4 5 6  «Platters founder Herb Reed dies at 83». *Associated Press* (Boston.com). Henta 13. februar 2018.

| * v
* d
* e
The Platters |
| --- |
|  **Wayne Miller** **·**  **Valerie Victoria** **·**  **Frank Pizarro** **·**  **Cheo Bourne** 
**·** Cornell Gunter**·** Barbara Randolph**·** Herb Reed**·** Zola Taylor**·** Sonny Turner**·** Tony Williams |
| Singlar | **·** «Only You (And You Alone)»**·** «The Great Pretender»**·** «My Prayer»**·** «You'll Never Never Know»**·** «Twilight Time»**·** «Smoke Gets in Your Eyes»**·** «Harbor Lights»**·** «Ebb Tide»**·** «Red Sails in the Sunset»**·** «If I Didn't Care»**·** «I'll Never Smile Again»**·** «It's Magic» |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)
* AllMusic (artist)

 |
**Ralph Gallant**, betre kjend under scenenamnet **Larrie Londin** (15. oktober 1943–24. august 1992), var ein USA-amerikansk trommeslagar og studiomusikar.

Han vart i tidleg alder medlem av The Headliners, i lag med broren Lonnie på bass, og vart det første kvite bandet som fekk kontrakt med Motown. Hos Motown byrja Lodin ein karriere som studiomusikarar og spelte på innspelingar av The Supremes, Marvin Gaye, The Temptations og Jr. Walker & the All Stars. Etter perioden hos Motown spelte Londin i bandet i fjernsynsshowet til Tennessee Ernie Ford. Han flytta til Nashville i 1969 og vart ein av dei fremste studiotrommeslagarane der.

Londin arbeidde med Elvis Presley både i studio og på konsertar, mellom anna dei to siste konsertane Elvis heldt før han døydde. Andre artistar han spelte med var The Cherry Bombs for Rodney Crowell, Emmylou Harris, Diana Ross, The Supremes, The Temptations, The Four Tops, Martha Reeves, The Vandellas, Smokey Robinson, Joe Tex, Wilson Pickett, Lionel Richie, Jerry Lee Lewis, Boots Randolph, Charlie Pride, Randy Travis, Porter Wagoner, Dolly Parton, B.B. King, Albert Lee, Larry Carlton, Lee Ritenour, England Dan & John Ford Coley, Bobby Bare, Merle Haggard, Hank Snow, Jerry Reed, Rosanne Cash, Al Green, Don Francisco, Dan Fogelberg, Reba McEntire, KT Oslin, Vince Gill, Ricky Skaggs, Hank Williams jr. Chet Atkins, Ronnie Milsap, Dan Hill, Fosterchild, Journey og Steve Perry. I åra før han døydde var han i studio og turnerte med the Everly Brothers.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Larrie Londin» frå Wikipedia på engelsk, den 15. januar 2015.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. 1 2 3 4 5  Geoff Nicholls, Obituary: Larrie Londin. *The Independent*,. september 7, 1992. Henta 15. januar 2015.
2. 1 2  Uncredited, TCB Band - Larrie Londin; Elvis Presley Music..
3. ↑  *Drummerworld*, Profile of Larrie Londin[*daud lenkje*], Top 500 Drummers. Henta 15. januar 2015.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* VIAF
* GND
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)

 |
Koordinatar: 34°42′2″N 36°33′26″E﻿

**Khirbet Tin Nur** (arabisk خربة تين نور, òg skrive **Khirbat at-Teen Nour**) er ein by sentralt i Syria i Homs guvernement, vest for Homs. Av stader i nærleiken finn ein Homs i aust, Qattinah i søraust, Khirbet al-Sawda i sør, Khirbet Ghazi i sørvest, Khirbet al-Hamam i vest, Umm al-Adam i nordvest og Khirbet Tin Mahmoud i nord. I følgje Statistisk sentralbyrå i Syria (CBS), hadde Khirbet Tin Nur eit folketal på 2 726 i 2004. Han er det administrative senteret i ein *nahiyah* («underdistrikt») som består av 43 stader med eit samla folketal på 52 879 i 2004. Byen dekkjer eit areal på 163 hektar.

Namnet på byen tyder «Ruinane av fikenane til Nur», har opphavet sitt i gamlebyen som var kjend for dei mange fikenhagane. Dei fleste trea har sidan blitt fjerna og gamlebyen er i dag dekt av kratt. Den moderne byen vart bygd sør for ruinane. Tidleg i 1960-åra vart husa i Khirbet Tin Nur bygde i basaltisk lavastein.

I følgje den sveitiske forskaren Max van Berchem tidleg på 1900-talet låg ruinar av ei arabisk festning frå mellomalderen like utanfor Khirbet Tin Nur. Denne festinga finst ikkje lenger i dag.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Khirbet Tin Nur» frå Wikipedia på engelsk, den 7. juni 2014.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* Boulanger, Robert (1966). *The Middle East, Lebanon, Syria, Jordan, Iraq, Iran*. Hachette.
* Hunyadi, Zs (2001). *The Krosstoga and Military Orders: Expanding the Frontiers of Medieval Latin kristendom ; in Memoriam Sir Steven Runciman (1903-2000)*. Central European University Press. ISBN 9639241423.

1. ↑  Folketeljing 2004 Arkivert 2012-12-28 ved Archive.is. Syrisk statistisk sentralbyrå (CBS). Homs guvernement. (arabisk)
2. 1 2 3  Yazigi, Zahir. خربة التين نور بلدة التين ومئات السنين. E-Syria. 2011-02-20.
3. ↑  Boulanger, 1966, s. 355.
4. ↑  Hunyadi, s. 73.
**Burglinde Pollak** (fødd 10. juni 1951) er ein tysk tidlegare friidrettsutøvar som representerte Aust-Tyskland. Ho tok bronsemedaljen i femkampen både under Sommar-OL 1972 og 1976, og sikra seg sølvmedaljen i i same øvinga i tre europameisterskap i rad; 1971, 1974 og 1978. Pollak sette verdsrekord i femkamp tre gongar i tida 1970-73.

Aktiv
-----

Pollak enda på åttandeplass i femkampen ved EM 1969. 19 år gammal sette ho i 1970 ny verdsrekord med 5 406 poeng. Året etter vart ho nummer to i EM 1971 i Helsinki, sigeren gjekk til vesttyske Heide Rosendahl. I Sommar-OL 1972 i München enda Pollak på tredjeplass, slått av den britisk overraskinga Mary Peters og nemnde Rosendahl. År 1973 sette Pollak på ny verdsrekord, med ein ny poengtabell sanka ho 4 831 poeng, ein rekord ho seinare i sesongen fortbetra til 4 932 poeng.

Under europameisterskapen 1974 i Roma vann Pollak sitt andre EM-sølv, 100 poeng etter vinnaren Nadezjda Tkatsjenko. To år etter enda Pollak opp med bronsemedalje då Sommar-OL 1976 fann stad i Montreal. Etter ei sjeldan tett tevling mangla ho 5 poeng i høve til landskvinnene Sigrun Siegl og Christine Laser på fyrste- og andreplass. Ved EM 1978 i Praha kneip Pollak sølvmedaljen for tredje gong, her var ungarske Margit Papp hennar overmann. I den siste internasjonale meisterskaps-femkampen utandørs, i Moskva-OL 1980, enda Pollak på sjetteplass.

Frå 1981 var sjukamp ny meisterskaps-tevling. Pollak prøvde seg på sjukamp, men fekk ikkje dreis på den nye øvinga spjutkasting. Dermed valde ho å legge opp.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* EM 1969 i Aten: Nr 8 – 4 598 poeng
* EM 1971 i Helsinki: Sølvmedalje – 5 275 poeng, bak Heide Rosendahl (5 299 p)
* OL 1972 i München: Bronsemedalje – 4 768 poeng
* EM 1974 i Roma: Sølvmedalje – 4 676 poeng, bak Nadezjda Tkatsjenko (4 776 p)
* OL 1976 i Montreal: Bronsemedalje – 4 740 poeng
* EM 1978 i Praha: Sølvmedalje – 4 600 poeng, bak Margit Papp (4 655 p)
* OL 1980 i Moskva: Nr 6 – 4 553 poeng

Kjelder
-------

Bakgrunnsstoff
--------------

* «Burglinde Pollak» (på engelsk). Olympedia. Henta 9. april 2023.
**Zvonimir Boban** (fødd 8. oktober 1968) er ein kroatisk tidlegare fotballspelar, fødd i Imotski i dåverande Jugoslavia. Han var kaptein på Kroatia sitt landslag som i 1998 tok bronseplassen under verdsmeisterskapen i fotball. Boban var ein kreativ midtbanespelar, særleg kjend som klubbspelar for Dinamo Zagreb og italienske AC Milan, med sistnemnde lag vann han Meisterligaen 1994.

Karriere
--------

### Klubbspel

Boban debuterte på Dinamo Zagreb i 1986 og fekk omgåande plass i fyrsteellevaren. Sommaren 1991 vart han overført til AC Milan, men spelte 1991/92 for Bari. Frå 1992 til 2001 gjorde han teneste i den italienske toppklubben frå Milano, der han i tida 1993-99 var med å vinne Serie A fire gongar. Den 18. mai 1994 var han på plass på AC Milan si midtbane då det italienske laget i meisterligafinalen slo FC Barcelona med solide 4-0. Boban la fotballskoa på hylla i 2001.

### Landslagsspel

I 1987 var Boban kaptein på det jugoslaviske ungdomslandslaget som vann verdsmeisterskapen for U20-lag, i finalen skåra han målet som gav 1-1 mot Vest-Tyskland, der etter sette han den avgjerande straffa i straffetevlinga. Frå 1988 til-91 spelte han sju landskampar for dåverande Jugoslavia, skåra eitt mål. Allereie i desember 1990 byrja Boban spele for Kroatia, i landet sin andre landskamp. Frå oktober 1992, til han spelte han sin 58. og siste landskamp i november 1999, var han Kroatia sin lagkaptein. I denne perioden var han med å føre Kroatia til kvartfinalane i Fotball-EM 19960 i England, samt til siger i bronsefinalen mot Nederland under VM i fotball 1998. Boban skåra 12 mål for Kroatia

### Merittar

* VM-bronse: 1998 for Kroatia
* Vinnar av meisterligaen: 1994 med AC Milan
* Italiensk seriemeister: 1993, 1994, 1996 og 1999 med AC Milan
* Tapande finalist i meisterligaen: 1995 med AC Milan

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Zvonimir Boban» frå Wikipedia på engelsk, den 2. juli 2018.*

* eu-football

| * v
* d
* e
Kroatia sitt landslag – EM i fotball 1996 |
| --- |
| 
* 1 Ladić
* 2 Jurčević
* 3 Jarni
* 4 Štimac
* 5 Jerkan
* 6 Bilić
* 7 Asanović
* 8 Prosinečki
* 9 Šuker
* 10 Boban (lagkaptein)
* 11 Bokšić
* 12 Mrmić
* 13 Stanić
* 14 Soldo
* 15 Pavličić
* 16 Mladenović
* 17 Pamić
* 18 Brajković
* 19 Vlaović
* 20 Šimić
* 21 Cvitanović
* 22 Gabrić
* Landslagstrenar: Blažević

 | Flagget til Kroatia |
|  |


| * v
* d
* e
Kroatia sitt landslag – VM i fotball 1998 (bronsemedalje) |
| --- |
| 
* 1 Ladić
* 2 Krpan
* 3 Šerić
* 4 Štimac
* 5 Jurić
* 6 Bilić
* 7 Asanović
* 8 Prosinečki
* 9 Šuker
* 10 Boban (kaptein)
* 11 Marić
* 12 Mrmić
* 13 Stanić
* 14 Soldo
* 15 Tudor
* 16 Kozniku
* 17 Jarni
* 18 Mamić
* 19 Vlaović
* 20 Šimić
* 21 Jurčić
* 22 Vasilj
* Landslagstrenar: Blažević

 | Flagget til Kroatia |
|  |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
Koordinatar: 34°46′8″ N 36°14′56″ E﻿

**Zweitina** eller **Zuwaytini** (arabisk زُويتينة, *Zūwaytīnah*) er ein liten landsby vest i Syria nær grensa til Libanon og som administrativt høyrer til Homs guvernement. Han ligg opp i eit skogkledd fjell og er ein populær feriestad. Landsbyen ligg mellom 400 og 450 meter over havet. Av stader i nærleiken finn ein Marmarita i nord, al-Huwash i aust, al-Huwash i aust, al-Husn i søraust, al-Zarah i sør, Naarah og Tell Hawsh i sørvest, al-Mitras i vest og al-Bariqiyah i nordvest. Zweitina er kanskje mest kjend for al-Fawwar-kjelda, som har fått dette namnet fordi ho berre sporadisk renn. Det historiske St. Georg-klosteret, eit av dei eldste i Syria, ligg i Zweitina. Han ligg òg like i nærleiken av Krac des Chevaliers, eller Qal'at al-Ḥiṣn. I følgje Syrisk statistisk sentralbyrå (CNS), hadde Zweitina eit folketal på 1 540 i 2011. Innbyggjarane er hovudsakleg gresk-ortodokse kristne.

Etymologi
---------

Namnet Zweitina kjem frå ordet *zeitoun* som er arabisk for oliven. *Zweitina* er arabisk for ein enkel olivenfrukt. Oliventre dominerer skogane i Zweitina og er rekna som den viktigaste avlinga her. Andre hevdar at namnet kjem frå arameisk og tyder «landet der silkeormar veks» og syner til silkeormane som finst i skogane i landsbyen.

Demografi
---------

Folketalet i Zweitina når opp til 5000 om sommaren, då mange kjem hit på ferie. Kristendom dominerer i landsbyen. Nesten 75% av originale landsbybuarar bur utanfor landsbyen. Flest emigrantar 
bur i Pennsylvania i USA, der det bur kring 500 familiar. Zweitina ligg òg nær ein annan kristen landsby, Marmarita.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Zweitina» frå Wikipedia på engelsk, den 5. juli 2014.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. 1 2  «Information» (på arabisk). Marmarita. Henta 1. juli 2014.
2. ↑  «Immigrants in USA» (på arabisk). Marmarita. Arkivert frå originalen 19. mai 2007. Henta 1. juli 2014.
***Phoenix Wright: Ace Attorney*** er eit dataspel innan sjangrane eventyrspel og visuell roman, utvikla av Capcom. Det var opphavleg utgjeve til Game Boy Advance i 2001 i Japan, og har sidan blitt utgjeve på fleire plattformer. Utgåva av spelet til Nintendo DS, titulert *Gyakuten Saiban Yomigaeru Gyakuten* i Japan, blei utgjeve i 2005 i Japan og Nord-Amerika, og i 2006 i Europa, og har engelsk tekst. Spelet er det første i *Ace Attorney*-serien, og har fått fleire oppfølgjarar og biprodukt.

Historia følgjer Phoenix Wright, ein fersk forsvarsadvokat som freistar å få sine klientar erklært «ikkje skuldig». Andre karakterar er sjefen til Phoenix, Mia Fey, assistenten hans og syster til Mia, Maya Fey og aktoren Miles Edgesworth. Spelaren kontrollerer Phoenix gjennom to typar av seksjonar: etterforsking og rettssak. Under etterforskingar samlar dei inn informasjon og bevis, og under rettssaker spør dei ut vitne og svarer på spørsmål frå dommaren, aktoren og vitna. Historia er delt inn i fem saker, der den femte blei introdusert i Nintendo DS-utgåva for å utnytte spelemekanikkar som bruker peikeskjermen, som ikkje er tilgjengelege i den originale utgåva til Game Boy Advance.

*Phoenix Wright: Ace Attorney − Justice for All* er den direkte oppfølgjaren til spelet.

Referansar
----------

1. ↑  «ANMELDELSE: Phoenix Wright: Ace Attorney». Gamer.no. Henta 8. april 2018.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Arkivert 2012-08-05 ved Wayback Machine.

Wikifrasar Wikifrasar har ei sitatsamling som gjeld: **Phoenix Wright: Ace Attorney**
**Nordhordland Slagverkensemble** er ei gruppe slagverkarar frå diverse skulekorps i Nordhordland. Dei øver ein gong i veka, i musikkhuset i Knarvik. Ensemblet vart skipa i 2005 og har vakse gradvis sidan. Leiar og dirigent for ensemblet er Hogne O. Holmås. Holmås er ein profilert slagverkar med diverse jobbar innanfor korpsmiljøet. Til dagleg spelar han i *Forsvarets Musikkorps Vestlandet*, der han har ein løytnantsgrad. Han grunnla ensemblet i lag med dei fem første medlemmane: Torgeir Andvik, Martin Furevik, Andreas Dyngen, Håkon Rongevær og Magnus Heir. 

Desse fem drog til NM for solistar og ensemble i 2006 og tok førsteplassen i den yngste klassen. Suksessen førte til auka popularitet, og fleire spelejobbar. Førsteplassen førte også med seg fleire medlemssøknader, og medlemstalet har auka gradvis sidan. Ensemblet har spelt på bl.a. Brann Stadion, på lokale arrangement og på diverse samlingar for Norges Musikkorps Forbund.

I 2006 prøvde dei seg på NM igjen, men denne gongen i den eldste aldersbestemte gruppa. Det var den same gjengen som året før, men med ein til, Øyvind Øksnes. Denne gongen kom dei på 8. plass. 

Ensemblet spelar mykje variert musikk. Ein del er skrive av dirigenten, og ein del av andre kjente artistar/komponistar. I tillegg til dei vanlege slagverksinstrumenta bruker gruppa melodiske instrument som xylofon, vibrafon og marimba. 

Ensemblet har no 11 medlemmer og er delt opp i tre grupper etter alder. Dei vurderer å utvide til meir enn ei øving i veka.
**Nordhordlandsbrua**, som vart opna 22. september 1994, går over Salhusfjorden frå Klauvaneset ved Salhus til Flatøy og har ei samla lengde på 1614 meter. Nordhordlandsbrua er ein del av Europaveg 39.

Brua er sett saman av ulike konstruksjonar. Sjølve bruspennet over skipsleia er 172 meter langt og heng frå eit tårn på 99 meter, og går over i ei flytebru på 1246 meter — verdas lengste flytebru utan forankring på sidene. Brua avløyste ferjesambandet Knarvik–Steinestø, som var det mest trafikkerte i landet. Nordhordlandsbrua er i hovudsak bompengefinansiert. Då brua blei nedbetalt i november 2005, hadde bilistane i løpet av 11 år betalt i alt 1372 millionar kroner. 31. desember 2005 blei innkrevjinga av bompengar avslutta.

I juni 2005 passerte det i snitt vel 11 000 køyretøy kvart døgn.

Kjelder
-------

1. ↑  «Trafikkdata Ev39 Klauvaneset Nordhordlandsbrua». Statens vegvesen.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Nordhordlandsbrua**

* Pdf-brosjyre om Nordhordlandsbrua Arkivert 2006-02-09 ved Wayback Machine.

Koordinatar: 60°31′18″ N 5°16′9″ E﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
**Syd-Österbotten**, på folkemunne kalla **Sydin,** er ei svenskspråkleg avis i Österbotten i Finland. Avisa har eit opplag på drygt 7000 eksemplar, og ho kjem ut tre dagar i veka (tysdag, torsdag, laurdag). Kjerneområdet er kommunane Närpes, Kristinestad, Kaskö og Korsnäs. Sentralredaksjonen er i Närpes og ein lokalredaksjon i Kristinestad.

Historia til avisa går attende til *Kristinestads Tidning,* som vart grunnlagt i 1897, men som vart stoppa av den russiske sensuren i 1900. Ei ny avis vart grunnlagt i Kristinestad dels av dei same bakmennene i 1903, den nye avisa fekk namnet *Syd-Österbotten*.

I nabobyen Kaskö vart *Kaskö Tidning* grunnlagt i 1914. Avisa flytta til Närpes i 1964, og fekk namnet *Närpes-Övermark-Kaskö Tidning*. I 1968 vart namnet endra til Närpes Tidning.

Dagena *Syd-Österbotten* vart fødd gjennom ein fusjon av Närpes Tidning i Närpes og Syd-Österbotten i Kristinestad i 1980.
Harry Schaumans stiftelse kjøpte i 1992 ein del av aksjane i det familjeeigde avisselskapet og løyste seinare inn heile aksjekapitalen.
Konsernet HSS Media, som blir eigd av stiftinga, gjev ut avisene Syd-Österbotten, Vasabladet, Österbottens Tidning og Pietarsaaren Sanomat.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Syd-Österbotten» frå Wikipedia på svensk, den 12. juli 2020.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad