recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
| ***Маңғыстау облысы*  Mangystau oblast** |
| **Våpen** | **Plassering** |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Våpenet til Mangystau oblast | Plasseringa til Mangystau oblast i Kasakhstan |

 |
| **Koordinatar** | 44°0′0″N 52°0′0″E﻿Koordinatar: 44°0′0″N 52°0′0″E﻿ |
|
| **Tidssone** | UTC+5 |
| **Administrasjon** |
| **Land** |  Kasakhstan |
| **Hovudstad** | Aktau |
|
| **Akim** | Krymbek Kusjerbajev |
| **Inndeling** |  |
|  – Raionar | 4 |
|  – Byar | 9 |
| **Statistikk** |
| **Areal**  | 165 600 km² |
| **Folketal** | 373 400 *(12/2006)* |
|  - **Folketettleik** | 2 /km² |
| **Anna informasjon** |
| **Postnummer** | 130000 |
| **Retningsnummer** | +7 (729) |
| **Bilnummer** | R |
| **Nettside** |  |

**Mangystau**  (kasakhisk Маңғыстау облысы) er eit oblast i Kasakhstan. Hovudstaden er Aktau, som har 154 500 innbyggjarar (2004) og sjølve oblastet har om lag 373 400 innbyggjarar.

Geografi
--------

Oblastet ligg sørvest i landet og inkluderer mellom anna Mangysjlakhalvøya. Det meste av den kasakhstanske kysten av Kaspihavet ligg her. I tillegg grenser oblastet til landa Turkmenistan og Usbekistan. Av grenseoblast finn ein Aktobe oblast og Atyrau oblast. Det har eit areal på 165 600 km². I tida under Sovjetunionen vart det oppdaga petroleumsførekomstar i området og mykje av området vart industrialisert. 

Mangystau har mange forskjellige landskap og ørkenland som Den kaspiske senkinga, Ustiurtplatået, Mangysjlak, Kendirili-Kajasan og ørkenar. Det høgaste punktet er fjellet Otpan på 556 meter over havet, medan det lågaste er Karagije, som ligg heile 132 meter under havnivå.

Klima
-----

Klimaet nord i Mangystau er kaldt om vinteren, særleg på Ustiurtplatået, som hovudsakleg ligg over havnivå. Klimaet er generelt kontinentalt med kalde vintrar og milde somrar. Middeltemperaturen i januar er -3 ºC og i juli 26 ºC. Det kjem særs lite nedbør i løpet av året, normalt rundt 150 mm.

Kjelde
------

* *Denne artikkelen bygger på «Mangystau Province» frå Wikipedia på engelsk, den 16. januar 2008.*

### Fotnotar

1. 1 2  Offisiell side

| * v
* d
* e
Kasakhstan |
| --- |
| Oblast | Almaty • Akmola • Aktobe • Atyrau • Aust-Kasakhstan • Mangystau • Nord-Kasakhstan • Pavlodar • Karagandy • Kostanaj • Kyzylorda • Sør-Kasakhstan • Vest-Kasakhstan • Zjambyl |
| Byar | Almaty • Nursultan |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Flevoland** er ein provins i Nederland. Han ligg midt i landet ved den tidlegare Zuiderzee. Provinsen vart oppretta 1. januar 1986 som den tolvte provinsen i landet og med Lelystad som administrasjonssete. Provinsen har om lag 370 000 innbyggjarar og består av seks kommunar.

Historie
--------

Etter ein storflaum i 1916 vart det avgjort av Zuiderzee, ei bukt i Nederland, skulle lukkast og drenerast. Zuiderseeprosjektet vart sett i verk og i 1932 stod Afsluitdijk ferdig og bukta vart fullstendig lukka frå sjøen. Zuiderzee vart då kalla IJsselmeer.

Den første delen av den nye innsjøen som vart drenert og tørrlagt var Noordoostpolder. Dette nye landområdet inkluderte dei tidlegare øyane Urk og Schokland og vart ein del av provinsen Overijssel. Etter dette vart andre delar tørrlagt. Den søraustlege delen i stod ferdig i 1957 og den sørvestlege delen i 1968. Kommunane i desse nye områda stemde for å verte ein eigen provins, noko som skjedde i 1986.

Namn
----

Flevoland vart kalla opp etter Lacus Flevo som ifølgje romerske kjelder var ein stor innlandssjø i sørenden Zuiderzee, som oppstod seinare. Under dreneringa av Flevoland-polderane fann ein mange flyvrak frå den andre verdskrigen.

Kommunar
--------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 1. Almere
2. Dronten
3. Lelystad
4. Noordoostpolder
5. Urk
6. Zeewolde
 |  |  |

Kjelder
-------

1. ↑  .

* *Denne artikkelen bygger på «Flevoland» frå Wikipedia på engelsk, den 15. februar 2008.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Flevoland**

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

| * v
* d
* e
Provinsar i Nederland |
| --- |
| Drenthe**·** Flevoland**·** Friesland**·** Gelderland**·** Groningen**·** Limburg**·** Noord-Brabant**·** Noord-Holland**·** Overijssel**·** Utrecht**·** Zeeland**·** Zuid-Holland |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* BNE
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Victoire Sidémého Dzidudu Tomegah Dogbé** (fødd 23. desember 1959) er ein togolesisk politikar som har vore statsminister i Togo siden 28. september 2020. Ho er den fyrste kvinnelege statsministeren i Togo.

Før ho blei regjeringssjef var Tomegah Dogbé minister for grasrotutvikling, handverk, ungdom og ungdomssysselsetjing i regjeringa til Komi Sélom Klassou og under president Faure Gnassingbé.

Karriere
--------

I 2008 arbeidde Tomegah Dogbé ved kontoret til SNs utviklingsprogram i Benin, men blei då henta inn til Togo av dåverande statsminister Gilbert Houngbo for å arbeide ved statsministeren sitt kontor. I 2010, etter at president Faure Gnassingbé var blitt attvald, blei Tomegah Dogbé utnemnd til minister for grasrotutvikling, handverk, ungdom og ungdomssysselsetjing i den andre regjeringa til Gilbert Houngbo. Ho fortsette i same ministerpost i den fyrste regjeringa til Kwesi Ahoomey-Zunu frå 2012 til 2013 og også i hans andre regjering frå 2013 til 2015. Etter presidentvalet i april 2015 blei Komi Sélom Klassou ny statsminister frå 5. juni 2015, og Tomegah Dogbé fortsette i regjeringa med omtrent samme portefølje.

Tobegah Dogbé blei utnemnd til statsminister 28. september 2020 av president Faure Gnassingbe etter at Komi Selom Klassou gjekk av.

Kjelder
-------

1. ↑  Heath-Brown, Nick (2017). *The Statesman's Yearbook 2016: The Politics, Cultures and Economies of the World*. Springer. ISBN 9781349578238.
2. ↑  Martino, John (2013). *Worldwide Government Directory with Intergovernmental Organizations 2013*. CQ Press. s. 1505. ISBN 9781452299372.
3. ↑  «Journée internationale de la jeunesse: Mme Victoire Tomégah-Dogbé invite la jeunesse à prendre». iciLome.com.
4. ↑  Hana (26. september 2020). «Togo's prime minister and government resign, presidency says» (på fransk). Tunisia News.

* *Denne artikkelen bygger på «Victoire Tomegah Dogbé» frå Wikipedia på bokmål, den 18. mars 2024.*
| **Rubí** |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Flagget til Rubí | Byvåpenet til Rubí |
| **Flagget til Rubí** | **Byvåpenet til Rubí** |

 |
| Plassering |
| 

Rubí is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Spania |
| Autonom region | Catalonia |
| Provins | Barcelona |
| Borgarmeister | Carmen García Lores |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  33,44 km² |
| Innbyggjarar  - Totalt (2008)   - folketettleik | 71 927   2 150,9 /km² |
| Koordinatar | 41°29′″N 2°2′″E﻿Koordinatar: 41°29′″N 2°2′″E﻿ |
| Høgd over havet | 124 moh |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 08191 |
| **Nettstad:** www.ajrubi.cat |

**Rubí** er ein by og ein kommune i Catalonia i Spania i provinsen Barcelona, 15 km frå sjøve Barcelona. Han har kring 70 000 innbyggjarar. I nord grensar han til Terrassa og Ullastrell, i sør til Sant Cugat del Vallès, i vest til Castellbisbal og i aust til Sant Quirze del Vallès.

Historie
--------

Ein meiner at byen har romersk opphav ved elva Rubeo. Då Vilfred den hårete døydde, vart grensa mellom Al-Andalus og Catalonia sett til elva Llobregat. Rubí låg derfor særs nær grensa. I 1233 vart det bygd ei borg i byen.

Med den industrielle revolusjonen voks byen kraftig, og særleg var tekstilindustrien i byen viktig. Nokre av dei tidlege møllene finst framleis.

I 1919 fekk byen jernbanesamband til Barcelona og Terrassa.

Rubí mista det meste av jordbruket sitt i 1962 då ein katastrofal flaum øydela dei nedre delane av byen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Rubí, Barcelona» frå Wikipedia på engelsk, den 11. november 2009.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
Koordinatar: 55°40′0″N 13°10′10″E﻿

Lund og Uppåkra: Hovudtårnet på Lunds domkyrkje i framgrunnen, med kyrkjetårnet på Uppåkra kyrkje i bakgrunnen til venstre, rett sør for domkyrkjetårnet.
Rekonstruksjonar av korleis ein tenkjer seg utsjånaden på det heidne hòvet som det er funne spor og gjenstandar etter i Uppåkra
Området sør for Uppåkra kyrkje med eit kvitt telt som vernar om arealet der dei arkeologiske utgravingane gjekk føre seg i 2009.
**Uppåkra** (eigenleg *Stora Uppåkra*) er ein landsby på Lundaslätten i Staffanstorps kommun i Skåne i Sverige, ein dryg halv mil sør for byen Lund. I sør grensar Stora Uppåkra til landsbyen Lilla Uppåkra.

Uppåkra er vidgjeten for dei funna som har kome for dagen etter arkeologiske granskingar, og som har synt at det låg ein byliknande busetnad på om lag 40 hektar her i jarnalderen. Mellom dei viktigaste funna som vart gjort, er spor og gjenstandar frå ein bygning som ein reknar med har vore eit heilag, spesialisert kulthus, og er tolka som eit hòv.

Uppåkra, som soleis har vore ein viktig vikingtidsbusetnad og kultplass, vart nedlagt i løpet av vikingtida eller i tidleg mellomalder. Ein meiner at aktiviteten vart overførd til Lund, utan at det er klårt kvifor dette skjedde.

Dei arkeologiske funna frå utgravingane i Uppåkra er i Lunds universitets historiska museum.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Kellerwald si plassering i Tyskland
**Kellerwald** er ei låg fjellkjede i nordvestlege delar av Hessen i Tyskland. Ho når ei høgd på 675 meter over havet. Fjellkjeda inneheld den største samanhengande bøkeskogen i Tyskland og den einaste nasjonalparken i Hessen, Kellerwald-Edersee nasjonalpark.

Geografi
--------

Kellerwald ligg nord i Hessen i *landkreisa* Waldeck-Frankenberg og Schwalm-Eder. I nord av Kellerwald ligg innsjøane Edersee og Affolderner, i nordaust grensar ho til Ederdalen, og mot aust og søraust til Schwalmdalen. I sørvest går fjellkjeda over i Wohradalen og inn i Burgwald i vest. På andre sida av Eder ligg Breite Struth.

Innanfor Kellerwald finn ein *Ederhöhen*, eit fjellområdet nord i kjeda som om lag dekkjer den tidlegare nemnde nasjonalparken, *Keller* (òg kalla *Hoher Keller* eller *Hoher Kellerwald*, ei fjellkjede sør i Kellerwald) som frå sørvest til nordaust inneheld fjella Jeust (585 m), Wüstegarten (675 m), Hunsrück (636 m) og Sauklippe (584 m).

Etymologi
---------

Kellerwald er kalla opp etter fjellkjeda kalla Keller. Ein har to mogelege opphav til namnet Keller. På byrjinga av 1600-talet vart det vunne ut kol her til dei mange jernverka og koparverka, som trengde kol til omnane sine. Dette førte til namnet *Köhlerwald* (Kolskogen), ofte uttalt som *Köllerwald*.

Det andre mogelege opphavet er at området opphavleg vart kalla *Kahler Wald*, eit namn som kan vise til den store nedhogginga av skogen i tidlegare tider.

*Wald* tyder «skog» på tysk.

Fjell
-----

Dei lågaste områda i Kellerwald ligg nær Ederdalen i nærleiken av Affoldern og er 194 meter over havet. Det høgaste punktet er Wüstegarten på 675 meter over havet.

* Wüstegarten (675 m) – med *Kellerwaldturm*
* Hohes Lohr (657 m) – med eit TV-tårn
* Große Aschkoppe (640 m)
* Hunsrück (636 m)
* Traddelkopf (626 m)
* Winterberg (617 m) – foten av Gr. Aschkoppe
* Auenberg (611 m)
* Kleine Aschkoppe (607 m) – foten av Gr. Aschkoppe
* Ahornkopf (604 m) – foten av Traddelkopf
* Dicker Kopf (604 m)
* Jeust (585 m)
* Talgang (566 m)
* Ermerod / Peterskopf (ca. 540 m / 507 m)
* Homberg (518 m) – med utkikkstårn

Elvar og innsjøar
-----------------

Fleire elvar renn gjennom Kellerwald

|  |  |
| --- | --- |
| * Eder
* Gilsa
* Schwalm
* Urff
 | * Wesebach
* Wilde
* Wohra
 |

To kunstige innsjøar ligg i Kellerwald:

* Edersee
* Affolderner See

Kjelde
------

* *Denne artikkelen er basert på ei omsetjing av artikkelen Kellerwald frå Engelsk Wikipedia .*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Kellerwald-Edersee nasjonalpark
* Regionen Kellerwald-Edersee
* Kellerwaldsteig Arkivert 2006-12-05 ved Wayback Machine.

Koordinatar: 51°01′N 9°02′E﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* GeoNames

 |
|  |
| --- |
| **Austborkplystrar** |
|  |

**Borkplystrar** (*Falcunculus frontatus*) er ein starestor fugl som er monotypisk i slekta *Falcunculus*. Han var tidlegare trudd å vere ein medlem av plystrarfamilien, men er nyleg sett inn i sin eigen familie Falcunculidae. Han er endemisk for Det australske kontinentet.

Skildring
---------

Dette er ein mellomstor sporvefugl, ca. 16 til 19 centimeter, og rundt 30 gram i kroppsvekt. Denne arten syner variasjonar i fjørdrakt både mellom kjønna og mellom dei tre underartane. 
Generelt har desse fuglane underside med kraftig gulfarge, oversida er mørk, meir avdempa grøngul til grå. Midtfeltet på hovudet frå nebb til nakke er mørkt og hannar syner oppreiste fjører. Strupen og øvre bryst er mørkt med skarpt skilje mot den gule undersida. Sidene av hovudet er i kvitt med eit mørkt kontrastrikt band frå panna ned og baketter gjennom auget til nakken. Nebbet er svart, stutt og lateralt samantrykt, beina er mørke grå. Hofuglane har grønfarge i strupe og hals der hannar er svarte. Underarten i sørvestre Australia har kvit buk i staden for gul.

Føda er insekt med innslag av andre virvellause dyr, frø og frukter. Utbreiingsområdet er ikkje-samanhengande område over Det australske kontinentet. Det største samanhengande området er frå søraustre South Australia, gjennom Victoria og store delar av austre New South Wales.

Populasjonen er ikkje estimert og er trudd å vere minkande. Arten er klassifisert som globalt livskraftig.

Kjelder
-------

1. ↑  Schulenberg T.S.; M. J. Iliff; B.L. Sullivan; C. L. Wood; T. A. Fredericks; D. Roberson (august 2016), *eBird/Clements Checklist v2016* (CSV), Cornell Lab of Ornithology, henta 23. august 2016
2. 1 2  Boles, W. (2016). *Crested Shrike-tit (Falcunculus frontatus)* In: del Hoyo, J. Elliott, A. Sargatal, J. Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.) (2016). Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions, Barcelona. Henta den 8. september 2016
3. ↑  BirdLife International (2016) Species factsheet: *Falcunculus frontatus*. Henta frå  den 8. september 2016

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Austborkplystrar**
**Norsk Industriarbeidermuseum** er eit industrimuseum på Rjukan i Telemark. Det opna 20. juni 1988 i den gamle Vemork kraftstasjon som tidlegare tilhøyrde Norsk Hydro.

Sjølve stiftinga Norsk industriarbeidermuseum vart skipa 3. november 1983 av Landsorganisasjonen, Arbeidernes Opplysningsforbund, Norsk Kjemisk Industriarbeiderforbund, EL & IT Forbundet, Noregs vassdrags- og energidirektorat og Tinn kommune. 

Museet fokuserer mellom anna på tungtvassaksjonen under andre verdskrig og historia til norsk arbeidarrørsle.

Konsolidering
-------------

Norsk Industriarbeidermuseum er ei konsolidert eining av; Norsk Industriarbeidermuseum, Tinn museum, Heddal bygdetun og Rjukanbanen.

Kjelder
-------

1. ↑  «Kontakt oss (tilsette)». Norsk industriarbeidermuseum. Henta 9. februar 2016.
2. ↑  «Historie». Norsk industriarbeidermuseum. Henta 9. februar 2016.
3. ↑  «Organisasjon». Norsk industriarbeidermuseum. Henta 9. februar 2016.


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* KulturNav
* BR orgnr

 |
**Igor Vori** (fødd 20. september 1980) er ein kroatisk tidlegare handballspelar som vart verdsmeister 2002 og olympisk meister 2004 med Kroatia sitt landslag, samt vinnar av meisterligaen 2013 med HSV Hamburg. Han var linjespelar i angrep.

### Klubbspel

Vori spelte for RK Zagreb i fire periodar, den fyrste frå 1997 og den siste til 2018, då han la opp. Elles var han innom dei italienske laga Prato og Conversano, før han 2005-07 hadde kontrakt med det spanske storlaget FC Barcelona. 2009-13 spelte han på HSV Hamburg, 2013-15 var han å sjå i PSG-drakt i fransk handball. Han vart seriemeister i alle dei fem landa han var aktiv. Våren 2013 skåra han eitt mål då HSV Hamburg vann finalen i meisterligaen etter ekstraomgangar.

### Landslagsspel

Frå debuten i 2003 til 2018 deltok Vori i 229 landskampar for Kroatia, skåra 565 mål. I denne perioden var han med på å vinne ni medaljar i dei store internasjonale meisterskapane. Høgdepunkta kom med triumfane i Handball-VM 2003 og Sommar-OL 2004. I Handball-VM 2009 i heimlandet vart han kåra til meisterskapens beste spelar.

### Merittar

* Handball-VM 2003 for menn: Gullmedalje, siger over Tyskland
* Sommar-OL 2004: Gullmedalje, siger mot Tyskland
* Handball-VM 2005 for menn: Sølvmedalje, tap mot Spania
* Handball-EM 2008 for menn: Sølvmedalje, tap mot Danmark
* Handball-VM 2009 for menn: Sølvmedalje, tap mot Frankrike
* Handball-EM 2010 for menn: Sølvmedalje, tap mot Frankrike
* Handball-EM 2012 for menn: Bronsemedalje
* Sommar-OL 2012: Bronsemedalje
* Handball-VM 2013 for menn: Bronsemedalje
* Vinnar av EHF-meisterligaen: 2013 for HSV Hamburg
* Kroatisk seriemeister: 1998, 1999, 2000, 2001, 2004, 2005, 2008, 2009, 2017, 2018 for RK Zagreb (10)
* Italiensk seriemeister: 2003 for Conversano
* Spansk ligameister: 2006 for FC Barcelona
* Spansk cupmeister: 2007 for FC Barcelona
* Tysk pokalvinnar: 2011 for HSV Hamburg
* Tysk ligameister: 2011 for HSV Hamburg
* Fransk cupmeister: 2014 og 2015 for PSG
* Fransk seriemeister: 2015 og 2016 for PSG

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Igor Vori» frå Wikipedia på tysk, den 17. april 2024.*
*For andre tydingar av oppslagsordet, sjå Hat-trick.* 
**Hattrick** er eit nettbasert fotballmanagerspel med over 900 000 brukarar frå heile verda. Ein brukar får utlevert eit lag med rundt 20 spelarar og startar i ein av dei lågare divisjonane i det landet ein held til i.

Divisjonssystemet
-----------------

Ei avdeling består av åtte lag og kvar divisjon er inndelt i mange avdelingar. I 1. divisjon er det berre ei avdeling, medan talet på avdelingar vert firdobla for kvar divisjon nedover slik at det er fire avdelingar i 2. divisjon, 16 avdelingar i 3. divisjon, 64 i 4. divisjon, 256 i 5. divisjon og 1024 i 6. divisjon. Frå 7. divisjon og nedover inneheld alle divisjonane 2048 avdelingar.

Talet på divisjonar varierer frå land til land etter kor mange brukarar som er påmeldt. Ved behov vert det utvida med ein ny divisjon. Tomme plassar i ein divisjon vert fylt av eit datastyrt og relativt dårleg lag.

Opprykk og nedrykk
------------------

Sidan det er fire gongar så mange avdelingar i ein divisjon under som den over, er det ikkje gjeve at ein rykker direkte opp om ein vinn avdelinga sin. For å avgjere dette listar ein opp alle avdelingsvinnarane og den halvdelen som har flest poeng rykkar direkte opp. Den andre halvdelen må spele ein kvalifikasjonskamp mot laga på 5. og 6. plass i divisjonen over. Laga som endar på 7. og 8. plass rykkar direkte ned. Ved lik poengsum gjeld dei same reglane som i fotball i den verkelege verda der målskilnad og talet på scora mål medverkar til plasseringa.

Kampar
------

Seriekampane vert spelt kvar helg. Tidspunktet kan varierer frå nasjon til nasjon. I den norske hattrickserien er det t.d. i firetida på laurdagar. I tillegg vert det spelt ein treningskamp på onsdagar om ein ønskjer dette. I starten av kvar sesong vert onsdagane nytta til cupkampar i staden for treningskampar. Dei som går vidare i cupen kan derfor ikkje spele desse treningskampane.

Før kvar kamp må brukaren sette opp laget sitt og taktikken han vel å nytte. Når kampen er i gang har ikkje brukarane høve til å gjere nokre endringar på laget eller taktikken og vert ein passiv tilskodar.

Bakgrunnsstoff
--------------

* hattrick.org
**Eidsborg** (uttale: Ess'pår) er ei bygd i Tokke kommune i Telemark-området i Vestfold og Telemark fylke. Staden ligg seks kilometers køyring nordom kommunesenteret Dalen, og har vegsamband sørover til Dalen og austover til Europaveg 134 via Riksveg 45. Eidsborg ligg på over 500 moh. og er ei fjell- og skogsbygd.

Eidsborg stavkyrkje er truleg frå siste halvdelen av 1200-talet. Der kyrkja står stod det truleg tidlegare ei stolpekyrkje. Eidsborg-kyrkja er i lag med Heddal stavkyrkje dei to einaste bevarde stavkyrkjeene i Telemark fylke. 
Foto:
Falk Lademann
 

I Eidsborg ligg Eidsborg stavkyrkje frå slutten av 1200-talet og hovudavdelinga til Vest-Telemark Museum med mellom anna Stålekleivloftet frå kring 1170. Tømmeret i loftet er årringsdatert til kort etter 1167, noko som gjer Stålekleivloftet til det eldste daterte profane trebygget i Noreg.

I fjella kring Eidsborg har det vorte teke ut brynestein frå 700-talet til ut i 1970-åra frå mange steinbrot. Bryna og bryneemna vart frakta ned til Dalen og derfrå ut til kysten på Telemarksvassdraget. Eidsborgbryna vart derfrå eksporterte til Norden og resten av Europa. Vraket av eit skip som forliste i vikingtida, det såkalla Klåstadskipet, vart funne med ei last bryne frå Eidsborg ombord.

Namnet
------

Den norrøne forma av namnet var *Eiðsborg*. Forleddet blir til vanleg tolka som genitiv av *eið* n 'eid' - men sidan det ikkje finst nokon terrengformasjon i soknet som liknar på eit eid, så bør det heller tolkast som genitiv av *eiðr* m 'eid, høgtideleg/heilag avtale'. Sisteleddet kan vanskeleg vise til ei borg (eller bygdeborg), sidan noka slik ikkje er kjend frå staden. Ordet *borg* bør difor heller tolkast i den eldre tydinga berg. Tydinga av namnet blir da 'eidsberget', 'berget ein har gjort ein høgtideleg avtale om'. Ei slik tolking passar godt med historia: Det kjende brynesteinsbrotet i Eidsborg (som gav store inntekter) var eit sameige mellom dei største gardane - og kor mykje kvar enkelt gard kunne bryte ut var fordelt gjennom avtalte lottar.[*treng kjelde*]

Referansar
----------

1. ↑  *«Vindlausloftet eller Stålekleivloftet» på nettstaden til Vest-Telemark Museum*, arkivert frå originalen 18. februar 2014, henta 15. august 2009
2. ↑  Vest-Telemark Museum: *Brynesteinsproduksjon i Eidsborg*[*daud lenkje*]
3. ↑  Øystein Morten (2008). *Stavkyrkja i Eidsborg : Ein biografi*. Oslo: Scandinavian Academic Press/Spartacus Forlag. s. 16. ISBN 978-82-304-0037-1.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Eldre fotografi frå Eidsborg på nettstaden til Nasjonalbiblioteket

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF

 |
Koordinatar: 59°24′26.0″N 8°11′16.8″E﻿
**Bandaksli** er ei bygd på sørsida av innsjøen Bandak i Tokke kommune i Telemark-området i Vestfold og Telemark fylke. På grunn av storstilt gruvedrift i områdi kring Bandaksli vart dette eit trafikknutepunkt frå slutten av 1800-talet. Malm vart frakta med hest og kjerre ned til brygga, og vidare med båt mot Skien. Båtane var også viktige transportmiddel for resten av samfunnet fram til 1960-talet, då bil, buss og lastebil tok over.

I mellomkrigsåri var det både hotell, postkontor, butikk og bensinstasjon i Bandaksli, i tillegg til brygga. I dag er berre 
eit fåtal personar busette i Bandaksli. Det er fleire hus og småbruk som vert nytta som bustader på fritidi.

Bygda er del av eit interkommunalt større bygdelag saman med nabobygdene Hauggrend i Fyresdal, Krossli og Austheii i Tokke og Skredosen og Vråliosen i Kviteseid. Grunna kommunegrenser dregne opp frå gamalt av ligg desse bygdelagi i ulike kommunar, sjølv om dei til dagleg reknar kvarandre som sambygdingar. Samkvemmet med nabobygda Lårdal på andre sida av Bandak viktig det òg.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* SSR (namn)

 |
Koordinatar: 59°30′4.1″N 8°11′9.5″E﻿

Høydalsmo is located in Telemark
Plasseringa til Høydalsmo

Høydalsmo kyrkje
**Høydalsmo** er ei bygd i Tokke kommune i Telemark. Bygda ligg ved europaveg 134, og fylkesveg 45 startar her og går til Dalen og vidare til Setesdal. På Høydalsmo er Høydalsmo skule, ein kombinert barne- og ungdomsskule med skulefritidsordning og om lag 85 elevar. I samband med skulen er det samfunnshus og fotballbane.

Høydalsmo har eit aktivt idrettslag, Høydalsmo IL, som har vore vertskap for fleire store arrangement. Idrettslaget har lagt tilhøva godt til rette for langrenn på ski.

På Høydalsmo vegkro stoppar over 100 lastebilar kvar dag på veg mellom Haugesund og Oslo. I 2007 vart det derfor etablert ein bibliotekfilial der sjåførar kan låne lyd- og vanlege bøker til køyreturen.

Ein person frå Høydalsmo vert i Vest-Telemark kalla for ein «høysekk».

Referansar
----------

1. ↑  «Heilt rått!». *Vest-Telemark Blad*. Henta 3. august 2010.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Vegbiblioteket på Høydalsmo

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
Iktomi lagar mat. Illustrasjon av Gertrude Spaller frå 1917.
**Iktomi** er ein edderkopp-trickster hjå dei nordamerikanska siouxfolka i Dakota-territoriet. Han kan opptre både som edderkopp og som ein mann med edderkopptrekk.

Iktomi har ein dobbel natur som både latterleg narr og kulturhelt. På den eine sida lurte han gjerne menneske han var nær, på den andre sida hadde han også skaparkrafta til edderkoppen. I lakotafolket si skapingsmyte var det Iktomi som sørgde for å folkesetja verda med menneske. Han var den som fann opp språket og som gav namn til alle dyra.

Iktomi opptrer ofte i lag med coyoten, og i mange forteljingar byttar dei på å narra kvarandre.

Kjelder
-------

1. ↑  Zitkala-Ša (2004). Iktomi and the Ducks and Other Sioux Stories. Bison Books. ISBN 978-0-8032-9918-4.
2. ↑  «Iktómi the Trickster», *Aktá Lakota Museum & Cultural Center* (på engelsk), henta 2. desember 2023
3. 1 2 3  Cockrell, Amanda (2006). «Iktomi». *The Oxford Encyclopedia of Children's Literature* (på engelsk) (Oxford University Press). ISBN 978-0-19-514656-1.

* *Delar av denne artikkelen bygger på «Iktomi» frå Wikipedia på svensk, den 2. desember 2023.*
(gammalengelsk *pammas*, 'brødmesse') er namnet på ei gammal engelsk hausthøgtid knytt til byrjinga av kornhaustinga. I nyare tid er ho henta inn som ei nyheidensk høgtid. 

Lammas er nemnd fleire gonger i Den angelsaksiske krønika som 'høgtida for dei første fruktene'. Medan førstedelen av namnet opphavleg tyder 'brød', er han òg tradisjonelt blitt tolka som 'lam'.

Samfunnstyding
--------------

I landbrukssamanheng stod lammas for slutten av slåttonna, då ein kunne senda husdyr på fellesbeite på dei slåtte åkrane og engene, og byrjinga av skuronna. 

|  |  |
| --- | --- |
| Even or odd, of all days in the year,
Come Lammas-eve at night shall she be fourteen.

 |  |
| Barnepika om Julie i *Romeo og Julie*, skrive av Shakespeare på 1590-talet. |

I Skottland og delar av England var lammas var ein av fire kvartalsdagar (*quarter days*) då ein betalte leige og hyrte tenestefolk. Mange stader i England måtte også leiglendingar gje nyhausta kveite til landeigaren ved byrjinga av august. Det blei gjerne halde marknad og val av lokale offisielle stillinga på denne dagen. 

Nokre stader er det bevart område knytt til lammas, som Lugg Meadows i Herefordshire og Leyton Marshes i London. I Nord-Irland blir det framleis halde ein lammasmarknad, Ould Lammas Fair, i Ballycastle i County Antrim.

Religiøs tyding
---------------

Lammas kan knytast til den keltiske haustfesten lughnasa. 

Dagen var lenge ei kristen høgtid då det var vanleg å ta med seg eit brød bakt med den første innhausta kveiten til kyrkja. I mellomalderen blei dagen lagt fast til 1. august, frå 1752 til 13. august. Frå 1800-talet blei høgtida etter kvart erstatta av hausttakkefest. 

Dagen er blitt teken i bruk som ei nyheidensk høgtid som ligg mellom sommarsolkverv (feira som litha) og haustjamdøgn (mabon). Den tilsvarande høgtida i motsett del av året er imbolc. Lammas blir feira seint i juli eller tidleg i august på den nordlege halvkula, og i byrjinga av februar på den sørlege. Høgtida finn stad når sola er nær midten i stjernebiletet Løva (tropisk astrologi).

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Lammas» frå Wikipedia på engelsk, den 1. august 2009.*

Bibliografi
-----------

* Darvill, Timothy (2008), «Lammas», *The Concise Oxford Dictionary of Archaeology*, Oxford University Press
* John Bowker, red. (2000), «Lammas Day», *The Concise Oxford Dictionary of World Religions*, Oxford University Press
* Elizabeth Knowles, red. (2006), «Lammas», *A Dictionary of Phrase and Fable*, Oxford University Press
* *Wikipedia på engelsk oppgav:*
	+ *The Stations of the Sun*, Ronald Hutton, Oxford 1996
**Kari Økland** (fødd 16. desember 1955), fødd Hartun, er ein agronom, gardbrukar, lærar og politikar frå Bergen. Ho representerte Nordland fylke og Kristeleg Folkeparti på Stortinget 1997–2001.

Økland utdanna seg 1975-80 i hagebruk ved Norges Landbrukshøgskole og er cand.agric. Etter eit år som lærar ved landbruksskule, var ho heradsagronom 1982-86 i Hemnes. Etter den tid gardbrukar i Hemnes og lærar 1991-97 ved Bleikvassli skole.

Økland var 1984-87 medlem i skulestyret og 1987-1995 i kommunestyret i Hemnes. Valperioden 1991-95 var ho i tillegg medlem i formannskapet, arbeidsmiljøutvalet og forhandlingsutvalet i Hemnes. År 1997 vart ho vald til landsstyremedlem i Kristeleg Folkeparti og om hausten til stortingsrepresentant for Nordland fylke. På stortinget var ho i fireårsperioden medlem i Kontroll- og konstitusjonskomiteen. Kristeleg Folkeparti fekk berre eitt mandat i Nordland ved stortingsvalet 2001. Økland vart då vararepresentant perioden 2001-05, møtte i til saman fire veker.

2003-07 var Økland styremedlem for Høgskolen i Bodø og frå 2005 medlem i riksvalstyret. Ho fekk i 2004 jobb som prosjektleiar for Trusopplærings-prosjektet i Hemnes prestegjeld.

Kjelder
-------

* stortinget.no
**Dråpen i havet** er ein humanitær hjelpeorganisasjon, som vart starta av Trude Jacobsen i 2015. Utgangspunktet var eit stort behov for hjelp til båtflyktningar som kom sjøvegen til Lesvos og andre greske øyar i Egeerhavet mellom Tyrkia og Hellas. Jacobsen mobiliserte i starten frivillige i Noreg. Ni år seinare er organisasjonen prega av internasjonal deltaking av frivillige frå over 70 land. 

Dei første åra deltok frivillige i stor grad med å ta imot og hjelpe båtflyktningar når dei kom til land. Etterkvart har arbeidet blitt sentrert til flyktningleirar på øyane og fastlandet i Hellas. Dråpen i Havet knytter sine aktivitetar til fire programområder; humanitær hjelp, uformell utdanning, integreringsprosjekt og kapasitetsbygging. Formålet med arbeidet er å yte støtte til mennesker på flukt og dele informasjon om flyktningar sin situasjon. Dråpen i havet har eit særskilt søkelys på kvinner og born. 

Sidan 2015 har over 8000 frivillige delteke i arbeidet til Dråpen i havet. I tillegg til Hellas har Dråpen i havet arbeidd i Bosnia-Herzegovina, og i Polen i samband med krigen i Ukraina.

Prisar og utmerkingar
---------------------

* Annette Thommessens Minnepris for 2020/2021 fra NOAS
* 2015 - Norske Helter - Årets Initiativ

Kjelder
-------

1. ↑  «Historie», *Dråpen i Havet* (på norsk bokmål), henta 20. mars 2024
2. 1 2  «Opportunities», *Dråpen i Havet* (på engelsk), henta 20. mars 2024
3. ↑  «Dråpen I Havet : Innsamlingskontrollen», *www.innsamlingskontrollen.no*, henta 20. mars 2024
4. ↑  «Vårt arbeid», *Dråpen i Havet* (på norsk bokmål), henta 20. mars 2024
5. ↑  Havet, Dråpen i (9. desember 2015), «Norske helter 2015: Prisen for Beste Initiativ til Dråpen i Havet», *Dråpen i Havet* (på norsk bokmål), henta 20. mars 2024
Kvipt er ein gammal fjellgard i Birtedalen i Fyresdal.
**Kvipt** er ein fjellgard i Birtedalen i Fyresdal kommune i Telemark, som ligg om lag 600 meter over havet. Dei eldste bygningane stammar truleg frå tidleg på 1600-talet, men busetnaden stammar frå endå lengre attende i tid. Garden har status som freda kulturminne.

Garden er gjort om til Kvipt Gjestegard, som tilbyr overnatting, festlokale, keramikkverkstad med rosemåling, gardsmuseum og servering av tradisjonell mat. Garden er tildelt Olavsrosa for opplevingstilbod av høg standard.

7. desember 2003 viste NRK eit program i serien *Der ingen skulle tru at nokon kunne bu* frå Kvipt.

Biletgalleri
------------

* TunetTunet
* BeitemarkBeitemark
* LåvenLåven
* RøykstogaRøykstoga
* To stabburTo stabbur

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Kvipt» frå Wikipedia på bokmål, den 6. september 2013.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*

1. 1 2  Kvipt Gjestagard – Velkommen
2. 1 2  Olavsrosa – Kvipt

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Kvipt**

* Kvipt Gjestagard - nettstaden til garden
* Olavsrosa – Kvipt
* *Der ingen skulle tru at nokon kunne bu*: Kvipt - 7. desember 2003

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* SSR (namn)

 |
Fire amerikanske presidentar på éin valdsamt brett: (frå venstre) George Washington, Thomas Jefferson, Theodore Roosevelt og Abraham Lincoln
**Mount Rushmore National Memorial**, i daglegtale *Mount Rushmore*, er eit nasjonalt minnesmerke som ligg i Keystone, Sør-Dakota, USA. Minnesmerket omfattar ein park på 5 km².

Mellom 1927 og 31. oktober 1941 laga den dansk-amerikanske skulptøren Gutzon Borglum og 400 andre arbeidarar den 18 meter høge bysta av presidentane George Washington, Thomas Jefferson, Theodore Roosevelt og Abraham Lincoln for å markera landet sitt 150-årsjubileum. Vitjande til parken kjem fyrst og fremst dit for å sjå granittskulpturane, men det er òg mogleg å vitja studioet som vart brukt under arbeida, og som vart bygd i 1939. Her er utstilling av gipsmodellar og instrument tilknytte arbeida.

Det amerikanske presidentflyet Air Force One over Rushmorefjellet
Nyleg vart nye fasilitetar for vitjande ferdigstilt etter ein ti år lang byggeprosess. Desse inneheld eit nytt besøkssenter og eit museum, og dessutan ein tursti (*The Presidential Trail*) som gjev ein betre utsikt til fjellskulpturen.

Rushmorefjellet er tilhaldsstad for mange dyr og plantar som høyrer til i Black Hills i Sør-Dakota. Dei geologiske formasjonane i hjartet av Black Hills regionen er òg tydelege i Rushmorefjellet, og inkluderer store samlingar av granitt.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Mount Rushmore» frå Wikipedia på bokmål, den 18. oktober 2018.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GND
* GeoNames

 |
**Seljord** er ein tettstad og administrasjonssenter i Seljord kommune i Telemark fylke. Tettstaden har 1 415 innbyggjarar per 1. januar 2017 og er handels- og sørvissenter for kommunen, men i nokon mon også for heile Vest-Telemark.

Seljord er kjend for «Dyrsku'n», eit fesjå som har vore halde på plassen årleg sidan 1866.

Av institusjonar på staden kan nemnast Seljord Folkehøgskule og ei avdeling av Bø vidaregåande skule.

Kommunikasjonar
---------------

Seljord ligg ved nordenden av Seljordsvatn, omtrent 30 kilometer nordvest for Bø ved krossen mellom riksveg 36 og E 134. Bussekspressar har ruter til Notodden-Oslo, Bergen og Skien-Porsgrunn-Tønsberg. Det går òg bussruter går til Kviteseid-Fyresdal og Arendal.

Folketalsutvikling
------------------

| Folketalsutvikling i Seljord |
| --- |
| År |  |  | Innbyggjarar |  |
| 1950 |    | 511 |
| 1960 |    | 592 |
| 1970 |    | 961 |
| 1980 |    | 1 430 |
| 1990 |    | 1 328 |
| 2000 |    | 1 137 |
| 2009 |    | 1 223 |
| 2012 |    | 1 278 |
| Kjelder: SSB: Norske folketeljingar |

Seljordingar
------------

* Ronny Kjosvold Råmunddal (d. 2019), karate-utøvar, -organisator og -trenar

Sjå òg
------

* Tettstader i Telemark

Kjelder
-------

1. ↑  Arven etter Ronny. NRK. Vitja 25. februar 2020

«Seljord – tettstedet» i *Store norske leksikon*, snl.no.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Nettsidene til Seljord kommune
* Seljordportalen

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
**Dikt**, også kalla **poesi** og **lyrikk**, er ein sjanger innanfor skjønnlitteraturen som har desse kjenneteikna:

Tekstane ær ofte relativt *korte*, somtid svært korte, og denne ord-økonomiseringa medfører at mykje meining må leggjast i kvart ord. Tekstane består av *linjer*, ikkje setningar.

Dei fleste former for dikt har ein klar *musikalitet*. Truleg er dikt opphavleg meint å skulle syngjast eller bli messa fram, kanhende dansast til. Musikaliteten i dikta får ein for det første fram ved at linjene har fast *rytme*, i ulike rytme-mønster. For det andre gir det og ein musikalsk effekt at ein i dikt ofte finn ulike typar *rim*. Dei vanlegaste er kanskje ende-rim, der dei siste orda i linjene rimer på kvarandre i ulik rekkjefølgje, og framlyd-rim (allitterasjon), der første lyden i minst to ord på ei eller helst to linjer rimer. I somme høve kan ulike rimtypar setjast saman til heile lyd-bilde, som liksom illustrerer innhaldet. 

Somme av orda i dikta er ofte symbolske bilde, av to typar, *samanlikningar* og *metaforar*. Ei samanlikning har eit samanliknings-ord, ofte «som» eller «lik», mens metaforen ikkje har det.

Sjå òg
------

* Kategori:Dikt
* Kategori:Diktarar
* Dikt.no

Bakgrunnsstoff
--------------

* Dikt.org - nettforum for deling av dikt
* Dikt.no - diktforum med mengder av publiserte dikt
* Lyrikkmagasinet Arkivert 2011-08-11 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* BNE
* BBC Things
* NDL

 |
**Qohir Rasulzoda** (tadsjikisk: Қоҳир Расулзода; fødd 1961), også skriven **Kokhir Rasulzoda**, er ein tadsjikisk politikar som har vore statsminister i Tadsjikistan sidan 23. november 2013. Han er medlem av Det folkedemokratiske partiet i Tadsjikistan som er det største partiet i landet og som blir leia av landets president Emomalii Rahmon.

Politisk bakgrunn
-----------------

Fødenamnet hans er Abduqohir Abdurasulovitsj Nazirov. Han blei fødd i 1961 i Khistevarz i Ghafurov-distriktet, Sughd-regionen i den dåverande tadsjikiske sosialistiske sovjetrepublikken. I 1982 blei han uteksaminert frå Agricultural University of Tajikistan som hydraulikkingeniør. I 2008 tok han eksamen i teknisk vitskap ved Russian Presidential Academy of National Economy and Public Administration i Moskva.

Frå januar 2000 til desember 2006 var Rasulzoda minister for utvikling og vassressursar i Tadsjikistan. 2. desember 2006 tok han over som fungerande leiar i Sughd-provinsen, ei stilling som blei gjord permanent frå 27. februar 2007. I mai 2007 endra han namnet sitt til Qohir Rasulzoda.

I desember 2007 og i april 2010 blei Rasulzoda vald til fyrste varaformann i den tadsjikiske nasjonalforsamlinga (*Majlisi Milli*).

23. november 2013 blei Rasulzoda utpeikt til statsminister i Tadsjikistan og han etterfølgde då Oqil Oqilov, som då hadde vore statsminister sidan 1999.

Statsministerposten i Tadsjikistan er ei reint teknisk stilling. Formelt er det presidenten som er regjeringssjef.

* Rasulzoda og Ilham Aliyev i 2014Rasulzoda og Ilham Aliyev i 2014
* Rasulzoda og Vladimir Putin i 2017Rasulzoda og Vladimir Putin i 2017

Kjelder
-------

1. ↑  «Tajikistan». WorldStatesmen.org. Henta 26. februar 2024.
2. ↑  «Tajikistan». Rulers.org. Henta 26. februar 2024.
3. ↑  «Президент Таджикистана сменил фамилию и подкорректировал имя». world.segodnya.ua. 11. juli 2022.
4. ↑  Najibullah, Farangis (2. februar 2012). «Name Debate Reflects Region's Mixed History». Radio Free Europe/Radio Liberty.
5. ↑  «Премьером Таджикистана назначен Кохир Расулзада». *vesti.ru*.
6. ↑  «Указ Президента Республики Таджикистан о назначении Кохира Расулзода Премьер-министром Республики Таджикистан | Президенти Тоҷикистон - President of Tajikistan - Президент Таджикистана - رئيس جمهورية تاجيكستان». www.president.tj.
7. 1 2  «Longtime Tajik Prime Minister Dismissed». Radio Free Europe. 23. november 2013.

* *Denne artikkelen bygger på «Kokhir Rasulzoda» frå Wikipedia på bokmål, den 27. februar 2024.*
Utsyn over nordre del av Horten med Sælavika og Horten verft like nord for Karljohansvern. Østfold kan skimtast bakarst, på den andre sida av Oslofjorden. Foto frå 1958.
Foto:
Nasjonalbibliotekets bildesamling
 

**Horten Verft A/S** (på folkemunne kjend som *Verven*) var eit verft i Horten kommune i Vestfold. Skipsverftet vart opphavleg anlagt i 1820, først som orlogsstasjon, frå 1850 som hovudverftet til marinen. I 1854 fekk det namnet Karljohansvern verft.

I 1968 overtok staten og gjorde om Karljhansvern til eit statseigd aksjeselskap under namnet Horten verft. Selskapet gjekk konkurs i 1987 og aktiviteten opphøyrde då. Verftområdet har sidan vorte omgjort til næringspark, og heiter i dag Horten Industripark as (HIP).

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Horten Verft» frå Wikipedia på bokmål, den 8. mai 2020.*

1. ↑  Horten Verft industrimuseum.no, besøkt 18. juni 2018

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Horten Verft**
 

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
Koordinatar: 59°25′01″N 9°03′30″E﻿

**Bø prestegard** eller Holmen gard ligg nokre hundre meter nordaust for Bø kyrkje, i Prestevegen 4.

Garden skal vere frå før vikingtida. Det er ikke kjend akkurat når han vart prestegard, men prestegardsstatusen er i alle fall stadfesta i 1527. Ei rekkje gardar og gardspartar vart etterhvert lagde under prestegarden, og Bø tettstad ligg på det som var prestegardsgrunn. Prestegardsjorda vart etter kvart delt frå og seld, og sjølve prestegardstunet med hovudbygning, stabbur og hage vart seld i 2006 til Stiftinga Bø Prestegard. Stiftinga har som mål å teke vare på den lokale kulturarven, og garden vert nytta til diverse kulturføremål.

Hovudbygningen og stabburet er freda. Hovudbygningen er sett saman av to tømmerbygg, der det eldste er frå slutten av 1600-talet og det andre frå midten av 1700-talet. Bygningen har utvendig panel frå ca. 1910. Alderen til stabburet er ukjend. Bygningane har vorte endra gjennom åra, og hovudbygningen fekk sveitserpreg på overgangen mellom 1800- og 1900-talet. Stabburet vart restaurert i 2009 og hovedbygningen i 2010.

Referanser
----------

1. ↑  Kulturminnesøk
2. ↑  Stiftinga Bø Prestegard nemner 2006 som sitt etableringsår, medan Telemark fylkeskomunne seier at gården vart seld i 2004.

Litteratur
----------

* Telemark fylkeskommune om Bø prestegard Arkivert 2019-09-27 ved Wayback Machine.
* Stiftinga Bø Prestegard

Bakgrunnsstoff
--------------

* Bø prestegard i kulturminnesok.no, nettstaden til Riksantikvaren
Koordinatar: 59°25′20″N 9°16′50″E﻿

Sauherad prestegardFoto: Ina Backer / Riksantikvaren

Drengestove/forpaktarbustadFoto: Ina Backer / Riksantikvaren

Prestegarden har to stabbur: eitt for presten og eitt for forpaktaren.Foto: Ina Backer / Riksantikvaren

**Sauherad prestegard** ligg nordvest for Sauherad kyrkje. Historia til prestegarden går, som kyrkjehistorien, attende til mellomalderen. På tunet står fire freda bygg.

Hovudbygningen vart oppført i 1658 og vert ifylgje Opplysningsvesenets fond rekna som det eldste bustadhuset i Noreg. Det dreier seg om eit toetasjes laftehus med ståande panel og saltak. Ei sidefløy mot tunet er frå 1921. Ein liten sveitserveranda er frå 1907. Treskjeraren Borgar Borgarson har bidrege med sveitserdetaljar og akantus.

Dei andre freda bygga er to stabbur og ei drengestove med bryggarhus og reiskapsbu. Drengestova skal ha ein bygningskjerne frå 1700-talet, medan stabbura (eitt for presten, eitt for forpaktaren) vart oppførte på 1800-talet.

Kjelder
-------

* Gunnar Birkeland og Sigrunn Nerdal, red. (2015). «179 Sauherad prestegard». *Prestegårder i Norge – et utvalg*. Opplysningsvesenets fond. s. 158–159.
* 

* *Denne artikkelen bygger på «Sauherad prestegård» frå Wikipedia på bokmål, den 5. september 2019.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Opplysningsvesenets fond: Sauherad prestebolig Arkivert 2019-09-05 ved Wayback Machine.
* Sauherad prestegard i kulturminnesok.no, nettstaden til Riksantikvaren
**Marius Daniel Urzică** (fødd 30. september 1975) er ein rumensk tidlegare turnar som vart både olympisk meister, tre gongar verdsmeister og tre gongar europameister i bøylehest. Han vert rekna som ein av dei aller beste i øvinga. To turn-element, eitt i bøylehest og eitt i skranke har namn etter honom.

Urzică vann gullmedaljen i bøylehest ved EM 1994, 2000 og 2002. Åra 1994, 2001 og 2002 sikra han seg gull i same øvinga ved verdsmeisterskap, i Turn-VM 1999 vart det sølv i bøylehest. Under Turn-VM 1995 bidrog han mykje til at Romania kom på bronseplass i lagkampen. Urzică deltok i tre olympiske leikar og vann sølv i bøylehest i Atlanta i 1996, gull i Sydney i 2000 og sølv i Athen i 2004, i Athen fekk han også bronse i lagkampen for Romania.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Marius Urzică» frå Wikipedia på engelsk, den 31. mars 2024.*
* «Marius Urzică» (på engelsk). Olympedia.org. Henta 17. april 2024.


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
**Abdoulaye Wade** (fødd 29. mai 1926) er ein jurist og politikar. Han var president i Senegal frå 1. april 2000 til 2. april 2012. I 1974 stifta Wade det liberale partiet Parti Démocratique Sénégalais (*Det senegalesiske demokratiske partiet*), som han har leia sidan. Han var i fleire tiår opposisjonsleiar og har både vore fengsla og i eksil.

Karriere
--------

Wade stilte for første gong som presidentkandidat i februar 1978 mot president Léopold Sédar Senghor, og fekk 17,4 % av røystene. Han stilte igjen i 1983, 1988 og 1993, og kom kvar gong på andre plass, bak president Abdou Diouf. I februar 2000 kom han igjen på andre plass i første runde av presidentvalet, men sidan ingen kandidatar fekk reint fleirtal vart det ein andre valomgang 19. mars. Wade vann med 58,5 % av røystene. Han vart president 1. april same året.

Det første året som president måtte Wade samarbeida med eit sosialistisk fleirtal i nasjonalforsamlinga. I 2001 fekk partiet hans fleirtal i parlamentsvalet. Etter ei ny grunnlov som vart vedtatt i 2001 vart presidentperioden redusert frå sju til fem år, frå og med neste presidentperiode. I desember 2004 vart det skrive under ein fredsavtale som skulle gjera slutt på tjue år med krig i Casamance-regionen sør i Senegal. Wade har kome under kritikk frå menneskerettsorganisasjonar som Amnesty International for trakassering og trugsmål mot journalistar og opposisjonelle.

Ved presidentvalet i 2007 vann Wade, som kandidat for Det senegalesiske demokratiske partiet, ein klar siger i første runde, med 55.9 % av røystene.

Abdoulaye Wade med George W. Bush i 2003.

Kjelder
-------

1. ↑  Lawler, N. Ellen. «Abdoulaye Wade» (på engelsk). Encyclopedia Britannica. Henta 27. februar 2024.
2. ↑  Store norske leksikon (2005-2007): Abdoulaye Wade i *Store norske leksikon* på snl.no. Henta 27. februar 2024.
3. ↑  *arkivkopi*, arkivert frå originalen 25. juli 2007, henta 25. juli 2007 [*daud lenkje*]

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Abdoulaye Wade**

| * v
* d
* e
Presidentar i Senegal |
| --- |
| 
* Léopold Sédar Senghor
* Abdou Diouf
* Abdoulaye Wade
* Macky Sall

 |  |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |