recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Jarl Aage Henning Ulrichsen** (fødd 15. juli 1947) har vore professor i Det nye testamente og omverda rundt det ved NTNU i Trondheim. Han er også ein framifrå sjakkspelar.

Teolog
------

Ulrichsen tok doktorgrada ved Universitetet i Oslo i 1982 med ei avhandling om *Grunnskriftet til De tolv patriarkers testamenter*. Han har gitt ut ei *Lærebok i bibelhebraisk* (2006) og ei *Gresk-norsk ordbok til Det nye testamente* (2009).

Sjakkspelar
-----------

Ulrichsen er også sjakkspelar med tittelen FIDE-meister i sjakk fra Verdssjakkforbundet FIDE. Han var førstereserve på det norske laget under sjakkolympiaden i Nice, Frankrike i 1974 og tok 8,5 poeng på 12 parti. Dei seinare åra har han mange gode plasseringar i Noregsmeisterskapen i sjakk i seniorklassa, Noregsmeister i denne klassa i 2012 og 2014.

Ulrichsen er også ein framifrå komponist av sluttspelstudiar.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Publikasjonar av Jarl Henning Ulrichsen i BIBSYS
* Jarl Henning Ulrichsen si spelarside hos FIDE
* Jarl Henning Ulrichsen sine parti hos www.chessgames.com

Kjelder
-------

* Øystein Brekke: Norske sjakktrekk. Norges Sjakkforbund 100 år 1914-2014. Norges Sjakkforbund 2014, ISBN 978-82-991916-2-3

Fotnotar
--------

1. ↑  *arkivkopi*, arkivert frå originalen 17. juni 2021, henta 11. mai 2021
2. ↑  Brekke 2014 s. 305
3. ↑
**Jarle Helgheim** (fødd 1942) er ein norsk lærar, bygningsarbeidar, breførar og forfattar frå Skei i Jølster kommune.

Helgheim har graden Cand. real. frå Universitetet i Oslo 1973 med hovudfag i geofysikk. Han har arbeidd som lærar i Oslo og Jølster og innan byggebransjen.
På 1960-talet byrja Helgheim verka som breførar på Jostedalsbreen. I 2000 gav han ut boka *Jølster – bygda og breen*.

Jarle Helgheim har også vore engasjert innan idrett, og var fotballdommar i fleire år. Han var redaksjonsleiar for boka *Jølster Idrettslag 80 år* (2004) og redaktør for *Idretten i Breim 1911-2011* (2011).
I 2018 fekk Jarle Helgheim Kongens fortenestemedalje for omfattande frivillig innsats innan idretts- og kulturlivet.

Bibliografi
-----------

### Bøker

* 2000 – *Jølster : bygda og breen* (Oslo: Samlaget). ISBN 82-521-5734-3 I fulltekst ved nb.no
* 2005 – *Jølster idrettslag 80 år : 1924-2004* (Skei: Jølster idrettslag). ISBN 82-303-0383-5  [Red.: Jarle Helgheim]
* 2011 – *Idretten i Breim 1911-2011* (Breim: Breimsbygda idrettslag). ISBN 978-82-303-1910-9  [Red.: Jarle Helgheim]

Kjelder
-------

* Fylkesleksikon Sogn og Fjordane[*daud lenkje*]

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* VIAF
* LCCN
* ISNI

 |
| Compiègne |
| --- |
|  |
| 

|  |
| --- |
|  |
| **Byvåpenet til Compiègne** |

 |
| Styresmakter |
| Land  Region  Departement | Frankrike  Hauts-de-France  Oise |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  53,10 km² |
| Innbyggjarar  - By (1999)   - folketettleik | 41 254   777/km² |
| Koordinatar | 49°25′″N 02°49′″E﻿Koordinatar: 49°25′″N 02°49′″E﻿ |
| Høgd over havet | 41 m |
| Tidssone | CET (UTC+1) |
| Diverse anna |
| Postnummer | 60200 |
| **Heimeside:** www.mairie-compiegne.fr |

**Compiègne** er ein by og kommune nord i Frankrike. Han er *sous-préfecture* (underprefektur) i departementet Oise i regionen Hauts-de-France, og har om lag 40 000 innbyggjarar. Byen ligg ved elva Oise. Innbyggjarane i byen vert på fransk kalla *Compiégnois*.

Historie
--------

I 665 vart den heilage Wilfrid konsekret til biskop av York her av biskop Agilbert av Paris. I februar 888 vart Odo, greve av Paris og kongen av frankarane krona i Compiègne. 23. mai 1430, under hundreårskrigen, vart Jeanne d'Arc fanga av burgundarar medan ho prøvde frigje Compiègne. Dei selde ho så til engelskmennene. I 1630 prøvde Marie de' Medici å seia opp Kardinal Richelieu, noko som førte ho i eksil til Compiègne og vidare til Brussel i 1631.

I 1918 vart våpenkvileavtalen som førte til slutten på den første verdskrigen signert i Rethondes nær Compiègne. I 1940 vart ein annan våpenkvileavtale signert mellom Nazi-Tyskland og Frankrike i Rethondes, same stad som i 1918, i same jernbanevogn.

I 1968 vart startpunktet i sykkelløpet Paris-Roubaix flytta frå Paris til Compiègne.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Le musée du château
* INTERREG
* Université de Technologie de Compiègne (UTC)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC
* GeoNames

 |
Blind hòletetra, *Astyanax mexicanus*, utviklar ikkje auge eller syn.
Eit blindt barn ved Oklahoma School for the Blind i 1917.
**Blinde** eller **blindskap** viser til det å vera blind, det vil seia heilt eller delvis mangla evna til å sjå. Hjå menneske og mange dyr er dette ei funksjonshemming danna gjennom sjukdom, skade, manglande utvikling eller medfødde feil, men det finst også dyr som er blinde naturleg, anten som nyfødde eller heile livet. Ein kan vera blind gjennom at sjølve augo ikkje ser, synsnerva ikkje sender signal eller hjernen ikkje handsamer synsinntrykk.

Kategorisering
--------------

Medisinsk blir blinde og svaksyn delt inn i fem kategoriar:

* Blind kategori 1 (svaksynt), om synsstyrken er mellom 6/18 og 6/60 av normalt syn på det beste auget.
* Blind kategori 2 (sterkt svaksynt), om synsstyrken er mellom 6/60 og 3/60 av normalt syn på det beste auget. Ved 3/60 kan den svaksynte telja fingrar på 3 meters avstand.
* Blind kategori 3, om synsstyrken er mellom 3/60 og 1/60 av normalt syn på det beste auget. Ved 1/60 kan den svaksynte telja fingrar på 1 meters avstand. Ein kan også koma i denne kategorien om synsfeltet er mellom 10° og 20° og ved total hemianopsi, det vil seia at halve synsfeltet på begge auge manglar.
* Blind kategori 4, om synsstyrken på det beste auget er dårlegere enn 1/60, men ein framleis kan skimta lys.
* Blind kategori 5 (*amaurose*), om heilt manglande lyssans.

I tillegg til *total blinde* (kategori 5) kan ein også snakka om *praktisk blinde* (kategori 4), *juridisk blinde* (kategori 2 og 3 med korrigerande briller) eller *sosial blinde*, der ein blir hindra i å gjera noko av manglande syn.

Kjelder
-------

* «blindhet» i *Caplex*.
* Sandvig, Kjell, «blindhet», *Store medisinske leksikon (SML)*

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* NDL

 |
**Idd** var tidlegare ein kommune i Østfold. Han blei innlemma i storkommunen Halden i 1966. 

Folkeetymologien koplar namnet til den eine av to systrer, *Ida* og *Ara*, som rudde kvar si bygd i grenseskogane.

Sørover frå høgdedraga ved Halden og Fredriksten festning, skrånar jordbruksbygda Iddesletta seg svakt nedover mot Fagerholt, der ho møter ei grein av Iddefjorden. Søretter langs Iddefjorden stig landet igjen. I bergknausene langs fjorden finn ein spor etter steinbrot der iddefjordsgranitt har vore henta ut. I enden av fjorden ligg herregarden Berby, ved utløpet av lakseelva Enningdalselva. Vidare oppetter elva opnar landskapet seg på nytt. Her, på grensa til Sverige ligg nok ei jordbruksbygd: Enningdalen. Den austre delen av Idd er kledd med skog. Frå Kornsjø, der jernbanen kryssar grensa, og nordover strekker ei rekke lange gran og furukledde åsar seg i nord-sør retning. I aust ligg Boksjøaene, og i nord Femsjøen. Der Femsjøen renn ut i elva Tista kvelvar eit mektig ra, ei morene frå istida seg over sagbruksstaden Tistedalen. Raet fortset nordvestover gjennom Berg og vidare nordover.

**Idd** er òg eit prestegjeld i Sarpsborg prosti og har sokna Asak, Enningdalen, Idd og Tistedal.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
|  |
| --- |
| I denne artikkelen blir |
| denne notasjonen nytta: |
| **B♭** og **H**.
  |

Ein **oktatonisk skala** er eit samleomgrep på skalaer med åtte tonar. Blant dei best kjende er skalaen der tonane stig vekslande med heiltonar og halvtonar, noko som gir ein symmetrisk skala. Innan den klassiske musikken er denne skalaen berre kjend som oktatonisk skala, sjølv om det òg finst 42 andre skalaer som per definisjon kan kallast oktatoniske. Innan jazzteori blir han derimot gitt namnet *dim-skala* (diminished scale).

At dim-skalaen er symmetrisk gjer at skalaen blir lik som utgangspunktet om ein går opp eller ned ein liten ters, eller ein forminska kvint opp eller ned. Det gjer at det eigentleg berre finst tre dim-skalaer, som illustrert nedanfor:

* E♭-dim (som òg er F♯/G♭-, A- og C-dim): E♭, F, F♯, G♯, A, H, C, D, E♭
* D-dim (som òg er F-, A♭- og H-dim): D, E, F, G, A♭, B♭, H, C♯, D
* D♭-dim (som òg er E-, G- og B♭-dim): D♭, E♭, E, F♯, G, A, B♭, C, D♭

Kjelde
------

* *Denne artikkelen bygger på «Oktatonisk skala» frå Wikipedia på engelsk, den 28. juli 2009.*
**Maria Luisa Gabriella av Savoie** (17. september 1688–14. februar 1714) var spansk dronning og tidvis regent frå 1701, då ho blei gift med kong Filip V av Spania. 

Maria Luisa var fødd i Torino som dotter av Viktor Amadeus II av Savoie og Anne d'Orléans, og niese av Ludvig XIV av Frankrike. 2. november 1701, tretten år gammal, blei ho gift med Filip, som var barnebarn av kongen. Syster hennar Marie-Adélaïde var allereie gift med bror til Filip. Paret hadde sønene Ludvig (1707-1724) og Ferdinand VI av Spania (1713-1759), i tillegg til Felipe og Felipe Pedro, som døydde som barn. 

Som dronning hadde Maria Luisa stor innverknad over maken, men var sjølv under sterk påverknad frå Marie Anne de La Trémoille, prinsessa av Ursins, som blei overhoffdama hennar. Etter 1702 verka ho som regent i Spania då kongen var vekke under den spanske arvefølgjekrigen. Ho blei populær i Spania og blei kalla «La Savoyana», 'kvinna frå Savoie'. Maria Luisa blir gjerne skildra som ein talentfull regent som skapte orden og tok opp klager. 

Mot slutten av livet blei Maria Luisa sjuk av tuberkulose. Ho døydde 25 år gammal og blei gravlagd ved San Lorenzo de El Escorial.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Maria Luisa of Savoy» frå Wikipedia på engelsk, og «Marie-Louise-Gabrielle de Savoie» frå Wikipedia på fransk den 2. mars 2014.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* Sharp, Martin Andrew: *Queens of old Spain*, New York, McClure, Phillips & company, 1906.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Maria Luisa av Savoie**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS
* SUDOC
* ICCU

 |
Noregs fiskerihøgskoleNoregs fiskerihøgskole
**Noregs fiskerihøgskole** er eit av dei seks fakulteta ved UiT Noregs arktiske universitet. Høgskolen har ca. 200 tilsette og ca. 600 studentar.

Høgskolen vart oppretta i 1972 som ein paraplyorganisasjon for fiskeriforskning. Høgskolen hadde avdelingar ved universiteta i Bergen og Tromsø, og ved Norges tekniske høgskole (NTH) og Norges handelshøgskole (NHH). 

I 1988 vart NFH omorganisert og inkorporert i Universitetet i Tromsø. NFH er i dag organisert som eit fakultet under UiT, men har framleis eigen rektor og nettside. NFH har ca 200 tilsette og ca 600 studentar (2007). 

Høgskolen etablerte i 2004 *MaReMa, Centre of Marine Resource Management*.

Høgskolen har desse institutta:

* Institutt for akvatisk biologi (IAB)
* Institutt for marin bioteknologi (IMAB)
* Institutt for økonomi (IFØ)
* Institutt for samfunns- og markedsfag (ISAM)

Forskningsfarty
---------------

NFH har fire forskningsfarty av ulik storleik:

* F/F «Jan Mayen» (64 meter)
* F/F «Johan Ruud» (32 meter)
* F/F «Hyas» (12 meter)
* F/F «Børtingen» (6,7 meter)

Bakgrunnsstoff
--------------

Fiskerihøgskolen si heimeside
**Noregs idrettshøgskole** er ein statleg vitskapleg høgskule i Oslo for tverrfagleg og fleirfagleg forsking og høgare utdanning på det idrettsvitskaplege fagområdet. Fagfeltet femner om organisert idrett, kroppsøving, dans, friluftsliv, mosjon og trening i alle former, sett i perspektiv av naturvitskap, samfunnsvitskap, humaniora og medisin. Skulen har fem ulike bachelorgradsutdanningar, fire årsstudiar og fire mastergradsprogram. Studieprogramma utdannar til slikt arbeid som har å gjere med idrett, skuleverk, helsevesen, offentleg forvalting, forsvaret, private tiltak og anna, og dessutan innan høgare utdanning og forsking. Forskinga ved høgskulen støttar opp om studieprogramma ved skulen og skal dessuten stette dei krava samfunnet har om å få meir viten og auka kompetanse på feltet. Skulen skal difor formidle relevant kunnskap til samfunnet.

Høgskulen har fem fagseksjonar og to forskingssenter, *Senter for idrettsskadeforskning* og *Forskningssenter for trening og prestasjon*, som er integrert i verksemda. Båe sentera mottek stønad frå Kulturdepartementet.

Høgskulens bygg og idrettsanlegg ligg ikkje langt frå endestasjonen Sognsvann på T-banelinja Sognsvannsbanen, i nærleiken av Sognsvann i Oslo. Frå skulen er det såleis stutt veg til skiløypenettet, sykkelvegnettet, stigar og turvegar med meire i skogs- og friluftsområda i Nordmarka, med alle dei føremonene dette byr på for studentar i idrett.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

| * v
* d
* e
Statlege høgskolar og universitet i Noreg |
| --- |
| Universitet | 
* Agder
* Bergen
* Nord
* NMBU
* NTNU
* Oslo
* Oslomet
* Stavanger
* Søraust-Noreg
* Tromsø

 |
| Vitskaplege høgskolar | 
* Arkitektur- og designhøgskolen i Oslo
* Høgskolen i Molde
* Kunsthøgskolen i Oslo
* Noregs handelshøgskole
* Noregs idrettshøgskole
* Noregs musikkhøgskole

 |
| Regionale høgskolar | 
* Innlandet
* Samisk
* Vestlandet
* Volda
* Østfold

 |
| Andre statlege høgskolar | 
* Forsvarets høgskole
* Politihøgskolen
* Høgskolen og utdanningssenteret for kriminalomsorga

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* ISNI
* BR orgnr

 |
**Association Sportive de Monaco Football Club**, i Noreg kjend som **Monaco** er ein fransk-registrert fotballklubb i Monaco. Klubben vart skipa i 1924 og vann i 2012/13-sesongen Ligue 2 i Frankrike og rykte opp. Trass i at klubben høyrer heime i fyrstedømmet Monaco, vert laget rekna for å vere eit fransk lag, ettersom klubben spelar i det franske seriesystemet, og fordi fyrstedømmet Monaco ikkje er medlem av det europeiske fotballforbundet UEFA.

Monaco er ein av dei klubbane i Frankrike som har hatt størst suksess. Klubben har vunne sju seriemeisterskap, sist i 2000, og fem gongar sikra seg pokalen som vinnar av den franske cupmeisterskapen. Monaco spela seg i 1992 fram til finalen i Cupvinnarcupen og i 2004 til finalen i Meisterligaen. Ved begge høva vart det tap; i 1992 mot Werder Bremen med 0-2 i Lisboa, og i 2004 mot FC Porto med 0-3 i Gelsenkirchen.

Laget spelar heimekampane på *Stade Louis II*, eit stadion med plass til 18 523 tilskodarar. Monacos tradisjonelle draktfargar er raudt og kvitt.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «AS Monaco FC» frå Wikipedia på engelsk, den 22. mai 2013.*
Hendingar
---------

### Utlandet

* Arabiske ryttaravdelingar stormar Egypt.

### Noreg

*

Fødde
-----

*Sjå òg Fødde i 1639.*

* 3. april: Alessandro Stradella, italiensk toneskapar

Døde
----

*Sjå òg Døde i 1639.*

* 21. mai: Tommaso Campanella, italiensk filosof

**<<   1600-talet   >>**
<< 1600 | 1601 | 1602 | 1603 | 1604 | 1605 | 1606 | 1607 | 1608 | 1609 | 1610 | 1611 | 1612 | 1613 | 1614 | 1615 | 1616 | 1617 | 1618 | 1619 | 1620 | 1621 | 1622 | 1623 | 1624 | 1625 | 1626 | 1627 | 1628 | 1629 | 1630 | 1631 | 1632 | 1633 | 1634 | 1635 | 1636 | 1637 | 1638 | 1639 | 1640 | 1641 | 1642 | 1643 | 1644 | 1645 | 1646 | 1647 | 1648 | 1649 | 1650 | 1651 | 1652 | 1653 | 1654 | 1655 | 1656 | 1657 | 1658 | 1659 | 1660 | 1661 | 1662 | 1663 | 1664 | 1665 | 1666 | 1667 | 1668 | 1669 | 1670 | 1671 | 1672 | 1673 | 1674 | 1675 | 1676 | 1677 | 1678 | 1679 | 1680 | 1681 | 1682 | 1683 | 1684 | 1685 | 1686 | 1687 | 1688 | 1689 | 1690 | 1691 | 1692 | 1693 | 1694 | 1695 | 1696 | 1697 | 1698 | 1699 >>
**Etterkrigstida** er nemninga på tidsperioda etter andre verdskrigen. Noreg, så vel som dei fleste andre land i Europa og Nord-Amerika, opplevde store endringar av politisk, kulturell og økonomisk art i denne perioden. 

Stortingsvalet i 1945 markerte tilbakekomsten til det parlamentariske demokratiet etter det nasjonalsosialistiske Tysklands okkupasjon og marionettregjeringa til Nasjonal Samling ved Vidkun Quisling. Valresultatet gav Det norske Arbeidarpartiet majoritet i Stortinget, ein majoritet partiet heldt på fram til stortingsvalet 1965, då dei borgarlege partia danna ei koalisjonsregjering under leiing av Per Borten. Ap-statsministeren Einar Gerhardsen var den leiande skikkelsen i rikspolitisk samanheng i denne perioden, og har vorte omtalt som *landsfader.*

Marshallhjelpa og handelssamband med USA var med på å skapa grobotn for ein enorm økonomisk vekst. Middelklassa voks, og del fattige sokk betrakteleg som følgje av Visjonane til arbeidarpartiet om ein heldekkende velferdsstat. Som elles i Europa sokk arbeidsledigheten, og velstanden auka. Husmorsyrket var høgt akta, og få land hadde større del hjemmeværende mødrer. I 1960 var heile 55 prosent av alle vaksne kvinner husmødre på heltid. Som i dei fleste industrilanda sokk sysselsette i primær- og sekundærnæringene i takt med økinga av sysselsette innan tenestenæringa. Som følgje av politiske vedtak om maksimal arbeidstid, og effektivisering innan primær- og sekundærnæringer, søkk mengder timeverk per person i etterkrigstida.

Referansar
----------

1. ↑  Regjeringa.no om E. Gerhardsens første regjering
2. ↑  Om E. Gerhardsens andre regjering
3. ↑  Statistisk sentralbyrå om folketeljinga i 1960
4. ↑  Statistisk sentralbyrå – Ressursside om arbeidsfordeling i Noreg
5. ↑  Statistisk sentralbyrå - Sysselsette personar etter næring 1900-1969
6. ↑  Statistisk sentralbyrå - Arbeidstida redusert med ein tredel etter krigen

* *Denne artikkelen bygger på «Norge i etterkrigstida» frå Wikipedia på bokmål, den 2. juli 2018.*
**Dojransjøen** eller **Doiránisjøen** (makedonsk Дојранско Езеро, *Dojransko Еzero*, gresk Λίμνη Δοϊράνη *Límni Doiráni*) er ein innsjø på grensa mellom Hellas og Nord-Makedonia. Han er den minste av dei tre grensesjøane i Nord-Makedonia. Dei to andre innsjøane er Ohridsjøen og Prespasjøen. Det finst ein grenseovergang sør for den nesten ovalforma innsjøen. Fleire busetnadar ligg rundt innsjøen på begge sider av grensa, og mykje av kystlinja består av myr- og våtmarksområde.

Innsjøen har eit areal på 43,1 km², der 22 km² ligg i Hellas.

Innsjøen var på den sørlege linja av den makedonske fronten under den første verdskrigen, og den sørlege breidda vart åstad for slaget ved Dojran mellom dei allierte grekarane og britiske troppar frå sør og bulgarske troppar aust for innsjøen. Eit monument til minne om slaget og to gravstader for greske og britiske troppar ligg på ein ås eit par hundre meter sør for innsjøen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Lake Doirani» frå Wikipedia på engelsk, den 19. august 2007.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* NKC
* GeoNames

 |
**AS Halvard Drægni** var ein konservesfabrikk på Hermansverk i Leikanger i Sogn og Fjordane. Landhandlar Halvard Drægni i Skjolden i Luster starta produksjon av saft og syltetøy i 1900. I 1919 starta han aksjeselskap og bygde ein stor konservesfabrikk på Hermansverk, som vert kalla *Saften* på folkemunne. Ein viktig grunn til at han flytte produksjonen var at Hermansverk hadde heilårskommunikasjon med båt, i motsetnad til Skjolden der fjorden ofte var islagd om vinteren. Produkta til Drægni fekk gullmedalje på verdsutstellinga i Rio de Janeiro i 1923.

Bergens & Drægni Produkter
--------------------------

Då norsk konservesindustri gjekk inn i vanskelege tider på 1970-talet, starta arbeidet med å samla saft- og syltetøyprodusentane på Vestlandet i eitt selskap. Drægni fusjonerte med Bergensmeieriet i 1978 under namnet *Bergens & Drægni Produkter AS*. Det var meininga at også Lerum skulle koma med i storkonsernet som skulle heita *Vest Konserv*, men dette vart ikkje noko av. I 1982 gjekk selskapet konkurs, og Lerum kjøpte fabrikken på Hermansverk.

Brusfabrikk
-----------

Produksjonen av syltetøy vart avvikla i 1990. 22. juni 1991 var fabrikken ferdig ombygd til brusfabrikk. Denne var i si tid verdas mest moderne, og var ein viktig pioner i arbeidet med å ta i bruk returflasker av plast. Produksjonen var på 30 000 liter juice og nektar og 70 000 liter brus per skift. Lerum dreiv leigeproduksjon av Pepsi og 7Up. Produksjonen på Hermansverk vart avvikla i 1998 etter at Pepsi sa opp avtalen med Lerum. I 2008 vart fabrikken bygd om til fleirbrukshall.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Fylkesleksikon
* Rivedal, Henning (1997) *90 år med Lerum*

Kjelder
-------


* Fylkesleksikon
* Rivedal, Henning (1997) *90 år med Lerum*
Doha-cornichen med silhuetten av Doha
Joggeveg langs cornichen.
**Doha-cornichen** er ein promenade som strekkjer seg fleire kilometer langs Dohabukta i hovudstaden Doha i Qatar. 

Parallelt til cornichen går Corniche Street, ei hovudåre gjennom Doha som går frå forretningsstrøket West Bay til dei sørlege områda byen og Doha internasjonale lufthamn. Han vart danna etter omfattande oppmudringsarbeid seint i 1970- og 1980-åra som omforma kystlinja ved Doha.

Cornichen var berre ein tom gangveg, der det einaste synlege bygget var Sheraton Hotel, men utviklinga har skote fart på 2000-talet med mange skyskraparar nord for cornichen. Området er blitt utvikla som ein del av den økonomiske oppgangen i landet og i eit forsøk på å fremje turismen. Mange landemerka i Doha ligg langs cornichen, frå og med Museum for islamsk kunst, og endar ved Sheraton Park nær den særeigne, pyramideforma Sheraton Hotel. Al Rumaila-parken ligg òg i nærleiken.

Landemerke
----------

* Emiri Diwan
* Museum for islamsk kunst
* Doha hamn
* Qatar nasjonalmuseum
* Qatar nasjonalteater
* Dubai Towers - Doha
* Sheraton Hotel
* Commercialbank Plaza
* Doha Tower
* Richard Serra '7'

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Doha Corniche» frå Wikipedia på engelsk, den 24. oktober 2016.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. 1 2 3  «Doha-cornichen». Online Qatar. Henta 9. juli 2015. [*daud lenkje*]

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Doha-cornichen**
**Trysilgutten IL**, til vanleg kalla berre **Trysilgutten**, er eit idrettslag i Trysil rekna som verdas eldste skiklubb. Han blei stifta 20. mai 1861 som **Trysil Skytte- og Skiløberforening**. På 1870-talet gjekk skyttarane ut av klubben og stifta *Trysilfjeld Skytterlag*. Det gjenståande idrettslaget endra då namn til *Trysil Skiklub*. Etter at nye idrettar kom inn blei namnet endra att i 1890 *Trysil Idrætsforening*. Etter at turn blei lagd til 1912 blei namnet *Trysil Turn- og Idrætslag*. I 1940 fekk laget sitt noverande namn, Trysilgutten.

I dag omfattar idrettslaget skiidrettane langrenn, hopp, skiskyting og kombinert i tillegg til friidrett, handball, turn, orientering og fotball.

Nokre kjende utøvarar frå klubben er Anita Moen,
Per Bakken, Elling Rønes, Halvor Næs og Johan Sætre.

Kjelder
-------

1. ↑  
«Anita Moens Offisielle hjemmeside». Arkivert frå originalen 12. januar 2010. Henta 2. desember 2007.

* *Denne artikkelen bygger på «Trysilgutten» frå Wikipedia på bokmål, den 25. desember 2017.*

* Trysilgutten ILs hjemmeside
**Linford Cicero Christie** (fødd 2. april 1960) er ein tidlegare sprintar som representerte Storbritannia. Han var den fyrste europearen som sprang 100 meter på under 10 sekund.

Karriere
--------

Linford Christie vart fødd i Saint Andrew på Jamaica og vart oppdregen av bestemor si der. Sju år gamal forlèt han Jamaica og flytte til London, der foreldra hans hadde busett seg fem år tidlegare. Sjølv om han gjorde det svært bra i idretten i oppveksten, starta han ikkje med aktiv friidrett før 19-årsalderen. Christie greidde ikkje å kvalifisera seg til sommar-OL 1984, men med Ron Roddan som trenar tok han til å gjera stor framgang.

I 1986 vart Christie den overraskande europameisteren på 100 meter sprint i Roma. Under Samveldeleikane kom han på andreplass bak Ben Johnson frå Canada. I 1987 kom Christie på fjerdeplass under VM i friidrett, men då vinnaren Ben Johnson vedgjekk dopingbruk, gjekk bronsemedaljen til Christie.

Sommar-OL 1988 i Seoul vart dei fyrste olympiske leikane for Linford Christie. Nemnte Ben Johnson vart vinnaren av 100 meter sprint, men vart seinare diskvalifisert grunna doping. Andreplassen, Carl Lewis frå USA fekk difor gullet og Christie vann olympisk sølv. Christie vart sjølv også mistenkt for dopingbruk under desse leikane, men ingenting vart prova. Han deltok også på kvalifiseringa til 200 meter sprint, og var med på stafettlaget som skaffa sølv til Storbritannia på 4 x 100 meter. 

Christie heldt fram med å gjera det bra som sprintar, særleg i EM og innandørs-EM. I 1992 var det tid for sommar-OL 1992 i Barcelona. Christie vart no olympisk meister på 100 meter sprint, 32 år gamal. Han var den tredje briten i verdshistoria som oppnådde dette, og gjorde det på tida 9,96. Erkerivalen og den dåverande verdsrekordhaldaren Carl Lewis deltok ikkje på 100 meter under Barcelona-leikane.

I 1993 vart Christie også verdsmeister på 100 meter sprint i Stuttgart på tida 9,87. Dette er gjeldande britisk rekord og var europeisk rekord fram til portugisaren Francis Obikwelu slo han med éin hundredel i 2004. 

Linford Christie sin karrierre gjekk nedoverbakke etter 1994. Han deltok under sommar-OL 1996 i Atlanta, men vart diskvalifisert frå 100 metersfinalen etter at han hadde tjuvstarta to gonger. Ved ein tilfeldig narkotikatest i Dortmund i 1999 vart det funne nandrolon i kroppen hans, og han vart straffa frå IAAF med to års utestenging frå idretten. Han har ikkje vore aktiv som toppidrettsmann etter dette.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Linford Christie» frå Wikipedia på engelsk, den 10. september 2012.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* «Linford Christie» (på engelsk). olympedia.org. Henta 14. februar 2023.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* Munzinger (sport)

 |
Trysfjorden mot sør. Garden Holmen i framgrunnen. Trollneset og Skarpeid bru midt på biletet.
**Trysfjorden** er ein smal fjord i Kristiansand kommune. Han har innløp ved den vestlege enden av Hundsøyfjorden og strekkjer seg om lag 7 km nord-nordvestover mellom tettstadane Ålo på vestsida og Selskjer. 

Fjorden er forholsvis smal og er på det smalaste ved Skarpeid, der han er om lag 80 meter brei. Her kryssar Skarpeid bro fjorden. Før denne brua stod ferdig i 1963 brukte ein trekkferje over sundet. Vidare strekkjer Trolleneset seg nordover på austsida av fjorden. Ved enden av Trolleneset går Søylekilen, som og vert kalla Neverkilen, om lag 1,5 km søraustover på andre sida av neset. Trysfjorden held fram nordover til Fidje. Austsida av den inste delen av fjorden stig bratt opp til Holmensheia på 172 meter over havet. Mellom denne åsen og fjorden går Europaveg 39. 

Før det kom veg under Holmenheia var det ferje over Trysfjorden. Frå 1770 til 1923 var det trekkferje mellom Holmen og Ospedalen. Ferja vart dregen med med handemakt etter eit tau som gjekk over fjorden.

Kjelder
-------

* Søgne guiden Arkivert 2009-06-26 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
**John Capel** (fødd 27. oktober 1978) er ein USA-amerikansk tidlegare friidrettsutøvar frå Brooksville i delstaten Florida som i 2003 vart verdsmeister på 200-meter og var med å vinne 4 x 100 m stafett for USA.

Aktiv
-----

John Capel (til venstre) i 2008.
Capel spelte amerikansk fotball på college-nivå både før og etter Sommar-OL 2000 i Sydney. År 2000 konsentrerte han seg om å kvalifisere seg til den USA-amerikanske OL-troppa til Sydney, noko han makta på 200 m. Han tok seg heilt til finalen på distansen, der han vart åttande og sistemann. Etter sommarleikane var han aktiv på «fotball»-laget NFL Combine, der han i 2001 testa positivt på marihuana.

I 2003 var Capel tilbake på friidrettsbana. Under verdsmeisterskapen 2003 i Paris sprang han inn til siger på 200-meteren. Med den moderat gode vinnartida 20,30 sekundar passerte han målstreken ein hundredels sekund framom landsmannen Darvis Patton. Ved verdsmeisterskapen 2005 i Helsinki vann Capel bronsemedaljen på 200 m. Saman med landsmennene Justin Gatlin og Wallace Spearmon syrgde han for at alle medaljane på distansen hamna i USA.

### Doping

Capel testa positivt på marihuana i 2004 og på ny i februar 2006. Siste gongen vart han utestengd frå idrett i to år. Sommaren 2008 prøvde han å kvalifisere seg til Beijing-OL, men rauk ut i allereie i semifinalane.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* OL 2000 i Sydney: Nr 8 på 200 m – 20,49
* VM 2003 i Paris: Gullmedalje på 200 m – 20,30
* VM 2005 i Helsinki: Bronsemedalje på 200 m – 20,31

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «John Capel» frå Wikipedia på engelsk, den 19. mai 2019.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
**John Kilian Houston Brunner** (24. september 1934–26. august 1995) var ein britisk forfattar av skjønnlitterær prosa og poesi, mest kjend som science fictionforfattar.

John Brunner var fødd i Wallingford i Oxfordshire i England. Han debuterte med romanen *Galactic Storm* under pseudonymet Gill Hunt i ein alder av 17 år, men fekk så eit opphald i bokutgjevingane fram til 1959. Han publiserte fleire noveller i mellomtida, til dømes «Thou Good and Faithful» som var med i mars 1953-nummeret av *Astounding* under pseudonymet John Loxmith.

Han fekk Hugo-prisen i 1969 for romanen *Stand on Zanzibar*, og BSFA Award frå British Science Fiction Association for den same boka og for *The Jagged Orbit* året etter.

Referansar
----------

1. ↑  *The Encyclopedia of Science Fiction* om John Brunner
2. ↑  «Five Fascinating Facts about John Brunner» hos *Interesting Literature*
3. ↑  *The Encyclopedia of Science Fiction* om John Brunner
4. ↑  The Hugo Awards sin nettstad om utdelingane av Hugo i 1969
5. ↑  «British Science Fiction Association Award» på *Worlds Without End*

* *Denne artikkelen bygger på «John Brunner» frå Wikipedia på bokmål, den 18. mars 2016.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Bibliografi på *Internet Speculative Fiction Database*
Australian Synchrotron nyttar radiobølgjer frå ei rekkje RF-holrom ved staten av akseleratoren, for å akselerere elektronstrålen til energiar på 100 MeV.
Ein **lineærakselerator** er ein type partikkelakselerator som vert nytta til å akselerere elektron, proton og tyngre ion. Stundom nyttar ein ordet som eit fellesomgrep for alle akseleratorar der partikkelrørsla er rettlinja. Vanlegvis reknar ein ikkje med elektrostatiske akseleratorar, men berre dei typane der partiklane blir akselererte i eit høgfrekvent elektrisk felt.

Gustav Ising utarbeida prinsippa for lineærakseleratoren i 1924, medan Rolf Widerøe bygde det første operasjonelle apparatet i 1928.


1. ↑  Gustav Ising (1924). «Prinzip einer Methode zur Herstellung von Kanalstrahlen hoher Voltzahl». *Arkiv för matematik, astronomi och fysik* **18** (30): 1–4.
2. ↑  Wideröe, R. (17 Dec 1928). «Über ein neues Prinzip zur Herstellung hoher Spannungen». *Archiv für Elektrotechnik* **21** (4): 387–406. doi:10.1007/BF01656341.
|  |
| --- |
| **Vampyrflaggermus** |
|  |
|
| **Utbreiing** |
| Her lever Desmodus rotundus. Her lever *Desmodus rotundus*. |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Pattedyr Mammalia |
| **Orden:** | Flaggermus Chiroptera |
| **Underorden:** | Småflaggermus Microchiroptera |
| **Familie:** | Spydnasar Phyllostomidae |
| **Underfamilie:** | **Vampyrflaggermus** DesmodontinaeBonaparte, 1845 |

**Vampyrflaggermus** (*Desmodontinae*) er ei mindre gruppe flaggermus i familien Phyllostomidae, småflaggermus. Ho har berre tre artar. 

Vanleg vampyrflaggermus, *Desmodus rotundus*, som drikk blod.
Ein av dei tre vampyrflaggermusartane, *Diaemus youngi*.
Hovudskalle av *Diaemus youngi*.
Flaggermusene lever på blod frå store pattedyr som kyr, hestar og grisar. Bittet i seg sjølv er berre farleg viss flaggermusa er smitta av rabies, elles er det ufarleg. Om lag 0.5% av flaggermysene har rabies. Dei tre artane liknar mykje på kvarandre og er rekna for å vere i slekt, sjølv om dei er plassert i forskjellige slekter. På grunn av at artane liknar meir på kvarandre enn andre artar, tyder det på at *songuivorisme* (det å leve av blod) berre har utvikla seg ein gong, og at dei tre artane har felles stamfar.

Artar
-----

### Diaemus youngi

Denne arten er den einaste arten i familien Diaemus. 

### Desmodus rotundus

Denne flaggermusa lever mest på blod frå kyr og hestar. 

### Diphylla ecaudata

Denne lever mest av fugleblod. Arten held til i Sør-Amerika.

Kjelder
-------

* Engelsk Wikipedia
* Norsk bokmål-Wikipedia
* Store Norske Leksikon: Ekte vampyrer

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* ITIS
* EOL

 |
**John Cleveland** (16. juni 1613–29. april 1658) var ein engelsk diktar.

Verk
----

Cleveland skreiv kjærleiksdikt og forfatta lovprisingar og politiske satirar både på prosa- og verseform. I 1644 kom den første boka hans, *The Character of a London Diurnall*, eit spotteskrift mot ein forløpar for moderne aviser som kom ut i London. Cleveland skreiv etter det to satiriske prosatekster til: ein om offentleg tilsette som beslagla adelsgods og ein om forfattarane av dei nemnde avisene, *Diurnals*.

Stil
----

I dikta sine nytta Cleveland ofte uvanlege språkbilete, såkalla *conceits*. Desse er typiske for den metafysiske poesien, som lyrikken hans blir rekna til. Typisk er ulike overraskande samanlikningar som kjem i rask rekkefølgd, markante opningsfraser og uvanlege og lange ord. Strofene i eit rimpar dannar saman ofte ei utsegn av epigramliknande pregnans og ironi. Eit døme frå diktet *The Rebel Scot*:

Had *Cain* been *Scot*, God would have chang'd his doome,  

Not forc'd him wander, but confin'd him home.

«Hadde Kain vore skotte ville Gud ha endra lagnaden hans:  

ikkje til å vandre, men til å bli att heime.»

I satirane angreip Cleveland dei som kritiserte monarkiet, kyrkja, universiteta, og etablissementet i det store og heile. Han gjorde det med stort vidd, men òg med overdriving og polemikk.

Verk
----

Det finst mange uautoriserte diktsamlingar, men her er dei prosatekstane som Cleveland autoriserte, og ei moderne, kritisk utgåve:

* *The Character of a London Diurnall*. Oxford: Lichfield 1644.
* *The Character of a Country Committee-man, with the Earmark of a Sequestrator*. London 1649.
* *The Character of a diurnal-maker*. London 1654.
* *The Poems of John Cleveland*. ed. by Brian Morris and Eleanor Withington. Oxford: Clarendon Press 1967.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen er ei omsetting av «John Cleveland» frå Wikipedia på tysk, den 16. november 2011.*

Litteratur
----------

* Daniel P. Jaeckle: *John Cleveland*. I: Dictionary of Literary Biography, Bd. 126, hg. v. M. Thomas Hester. Detroit: Gale 1993, s. 62-70.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC

 |
**Svetlana Valerjevna Bazjanova** (fødd 1. desember 1972) er ein russisk tidlegare skeiseløpar frå Tsjeljabinsk som under Vinter-OL 1994 vart olympisk meister på 3 000 meter.

Bazjanova deltok i dei olympiske vinterleikane 1992 i Albertville og vart nummer seks på 1500 m og sju på både 3 000 m og 5 000 m. Året etter tok ho tredjeplassen ved europameisterskapen i Heerenveen. I januar 1994 sikra ho seg andreplassen då EM fann stad i Vikingskipet på Hamar, nesten tre tidspoeng bak suverene Gunda Kleemann frå Tyskland. Ein månad seinare overraska ho med å vinne gullmedaljen på 3 000 m under OL 1994 på den same arenaen, 0,7 sekund føre Emese Hunyady og med Claudia Pechstein på bronseplassen.

Framom til 2000 høyrde Bazjanova med i verdstoppen på dei lengre distansane og i firkamp, utan at ho makta kapre fleire medaljar enn ein bronse då EM 1998 vart avvikla i Helsinki. Ho la opp i 2003.

Svetlana Bazjanova gifta seg med skeiseløparen Vadim Sajutin i 1994.

Kjelder
-------

1. 1 2  Svetlana Bazhanova, *olympedia.org*

* *Denne artikkelen bygger på «Svetlana Bazjanova» frå Wikipedia på nederlandsk, den 19. februar 2018.*
**Sverre Walter Rostoft** (12. desember 1912–26. mai 2001) var ein norsk industrileiar og politikar frå Glemmen i Østfold. Høgremannen Rostoft var industriminister i Borten-regjeringa (1965-71).

### Liv og gjerning

Rostoft var son til skipper Georg Andersen i Glemmen i dagens Fredrikstad. Etter filologi-studiar i åra 1935–37 arbeidde Rostoft ved Nylands verksted i Oslo og sidan ved Kristiansands mek. verksted, der han var administrerande direktør i tida 1945-79. Samstundes med at arbeidde som direktør, fullførte han dei juridiske studiane sine og vart cand.jur. i 1947.

Ved stortingsvalet hausten 1953 vart Rostoft vald til stortingsrepresentant for Aust-Agder og partiet Høgre. Perioden 1954-57 var han medlem av Skog-, vassdrags- og industrikomiteen, men trekte seg frå Stortinget allereie då fireårsperioden var over. Ved sidan av arbeidet ved Kristiansands mekaniske tok han del i styringa av næringslivsorganisasjonar, med leiande verv i Mekaniske Verksteders Landsforening og Skipsbyggerienes Landsforening. Perioden 1962-65 var han president i Norges Industriforbund. Attåt næringslivsverva hadde han ei lang rekke offentlege verv, både regionalt og nasjonalt.

Ved stortingsvalet i 1965 vart Rostoft på ny vald til representant for Vest-Agder. Han møtte ikkje i Stortinget for heile perioden, ettersom han ved danninga av Borten-regjeringa like etter valet vart utnemnd til industriminister. Rostoft leia Industridepartementet heilt fram til Borten-regjeringa gjekk av i mars 1971. Tida hans i Industridepartementet bar preg av stor aktivitet på mange område, mellom anna det som vart starten på norsk oljenæring. For å møte den nye næringa fekk han oppretta ei eiga oljeavdeling i Industridepartementet.

Rostoft var ein mann innstilt på samarbeid, sterkt prega av kristendom.

Kjelder
-------

* «Sverre Walter Rostoft». Stortinget.no.


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* PolSys
* VIAF
* GND

 |
**Svetla Dimitrova** (fødd 7. januar 1970) er ein bulgarsk tidlegare friidrettsutøvar som vart europameister på 100 meter hekk både i 1994 og 1998.

Aktiv
-----

Både i 1986 og 1988 vann Dimitrova sjukampen under junior-verdsmeisterskapane, og sette i 1989 ny juniorverdsrekord i sjukamp. Seinare i sesongen testa ho positivt i doping, og vart stengd ute frå friidrettstevlingar i to år.

Ho kom tilbake på idrettsbana i 1992 og forbetra sin personleg sjukamp-rekord til 6656 poeng. Under Sommar-OL 1992 i Barcelona vart ho nummer fem i sjukamp med 6464 poeng, året etter nummer fire i EM.

Frå 1994 slutta Dimitrova å tevle i mangekamp og satsa på korthekken. Ho gjekk heilt til topps på 100 meter hekk då Europameisterskapen 1994 vart avvikla i Helsinki, med tida 12,72 sekundar hadde to tidels forsprang til russiske Julija Graudyn og si eiga landskvinne, Jordanka Donkova. I same meisterskapen sprang ho tredjeetappen for det bulgarske laget som i 4 x 100 meter stafett sikra seg bronsemedaljar på 43,00, like bak Tyskland (42,90) og Russland (42,96). Dei andre bulgarske bronsekvinnene var Desislava Dimitrova, Anelija Nuneva og Petja Pendareva.

Etter eit års pause, grunna barnefødsel, deltok Svetla Dimitrova i dei olympiske leikane i Atlanta, der ho snubla og fall i semifinalen. Under verdsmeisterskapen 1997 i Aten sigra Ludmila Engquist, som representerte Sverige, på 12,50 sekundar, framom Dimitrova 12,58 og jamaicanske Michelle Freeman 12,61. I 1998 forsvarte Dimitrova EM-tittelen i Budapest. Ho vann med 12,56 sekundar, slovenske Brigita Bukovec fekk sølvmedaljen på 12,61.

Under VM i friidrett 2001 i Edmonton vart det dobbeltsiger på korthekken til USA. Bakom Anjanette Kirkland på 12,42 sekundar og Gail Devers på 12,54, kom Dimitrova og kasakhstanske Olga Sjisjigina i mål på 12,58 sekundar. Målfoto gav Sjisjigina bronsemedaljen og Dimitrova fjerdeplassen. I sin siste store finale, under EM 2002 i München, snubla Dimitrova og nådde målstreken til åttande og sisteplass.

### Doping

Dimitrova var utestengd frå friidrettsbanen i 1990 og 1991.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* OL 1988 i Seoul: Nr 12 i sjukamp – 6171 poeng
* OL 1992 i Barcelona: Nr 5 i sjukamp – 6464 poeng
* VM 1993 i Stuttgart: Nr 4 i sjukamp – 6408 poeng
* EM 1994 i Helsinki: Gullmedalje på 100 m hekk og bronsemedalje i 4 x 100 m stafett
* OL 1996 i Atlanta: Utslått i semifinalane på 100 m hekk (nr 15)
* VM 1997 i Aten: Sølvmedalje i 100 m hekk – 12,58
* EM 1998 i Budapest: Gullmedalje på 100 m hekk – 12,56
* VM 1999 i Sevilla: Nr 5 på 100 m hekk – 12,74
* OL 2000 i Sydney: Utslått i semifinalane i 100 m hekk – 12,95
* VM 2001 i Edmonton: Nr 4 på 100 m hekk – 12,58
* EM 2002 i München: Nr 8 på 100 m hekk

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Svetla Dimitrova» frå Wikipedia på tysk, den 22. august 2015.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* «Svetla Dimitrova» (på engelsk). olympedia.org. Henta 14. februar 2023.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
**Roger Bambuck** (fødd 22. november 1945) er ein fransk tidlegare friidrettsutøvar, fødd på Guadeloupe, som deltok på sprintdistansane. Han vann tre medaljar under friidretts-EM 1966, to av dei i gull, og ein OL-bronse i 1968.

Aktiv
-----

Bambuck presterte i 1964-sesongen 20,7 sekundar på 200 m, ei europeisk topptid som gav han plass i den franske troppa til Tokyo-OL. Her tok han seg til semifinalane, der han med tida 21,0 var eitt tidels sekund for seint ute til å sikre seg finaleplass. På 100 m vart han slått ut i kvartfinalane etter ha kome i mål på tida 10,5. Han fekk ikkje plass på det franske laget som vann bronse på 4 x 100 m stafett.

Under EM i friidrett 1966 i Budapest vann Bambuck tre medaljar; to gull- og ein sølvmedalje. Han vann 200 meter på tida 20,9 og sprang sisteetappen på det franske stafettlaget som vann 4 x 100 meter stafett. Marc Berger, Jocelyn Delecour og Claude Piquemal var dei andre gullvinnarane. På 100 meteren var Bambuck ein av fire mann som fekk sluttida 10,5, og vart dømt som nummer to, bak polske Wiesław Maniak. Året etter forbetra Bambuck europarekorden på 200 m til 20,4 sekundar.

I dei olympiske leikane hausten 1968 i Mexico-byen enda Bambuck på femteplass på 100 m med tida 10,18, i semifinalen fekk han noterte 10,11. To dagar seinare vart han nummer fem også på 200 m, tid 20,51, også her sprang han fortare i semfinalen, 20,47 var tangering av hans eigen europarekord. Han avslutta satsinga på friidrettsbana med å springe det franske stafettlaget inn til tredje plass på 4 x 100 meter stafett for menn, høvesvis 0,19 sekund bak USA, som sette verdsrekord med 38,24 og 0,03 sek bak Cuba. Dei andre franskmennene var Jocelyn Delecour, Claude Piquemal og Gérard Fénouil.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* OL 1964 i Tokyo: Utslått i semifinalane på 200 m (nr 11 – 21,0)
* EM 1966 i Budapest: Gull på 200 m og 4 x 100 m stafett, sølv på 100 m
* OL 1968 i Mexico-byen: Bronsemedalje i 4 x 100 m stafett, nr 5 på 100 m og på 200 m

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Roger Bambuck» frå Wikipedia på engelsk, den 16. juli 2016.*

* *Friidrott* (svensk), aktutelle årgangar

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC

 |
**Sverre Bernhard Nybø** (24. november 1903–4. september 1976) var ein norsk prest og politikar, fødd i Oslo. Han var stortingsrepresentant for partiet Høgre frå Møre og Romsdal i tida 1954 til 1973.

Nybø var son til ein prest og voks, mellom anna, opp i Loppa prestegjeld i Finnmark. Han òg utdanna seg til cand.theol. og vart uteksaminert frå Menighetsfakultetet i 1929. Far hans kom frå Nordfjord, og han søkte sjølv seg til distriktet då praktikum var gjennomført i 1930. Etter fyrst å ha vore hjelpeprest og sokneprest i Selje i Nordfjord, flytta han i 1939 over til grannekommunen Vanylven på Sunnmøre, der han seinare også var prost i Søre Sunnmøre prosti.

Nybø var ordførar i Vanylven i 1945 og 1960-61, varaordførar 1948-49. Mellom 1945 og 1963 var han i alt 13 år medlem av heradsstyret i Vanylven. Heilt frå han kom til Vanylven kom han med i kommunalt styre og stell, og gjennom åra hadde han ei mengd offentlege og organisatoriske verv.

Ved stortingsvalet hausten 1953 vart Nybø vald til stortingsrepresentant frå Møre og Romsdal, som den einaste Høgre-representanten frå fylket. Han vart attvald fire gongar. Nybø var i alle år på Tinget medlem i Sjøfarts- og fiskerikomiteen, dei to siste periodane var han formann i komiteen.

Kjelder
-------

* Stortingsbiografi

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Historisk befolkningsregister
* PolSys

 |
**Roger Joseph Boscovich** (18. mai 1711–13. februar 1787) var ein dalmatisk matematikar og astronom. 

Boscovich vart 15 år gammal oppteken i Jesuittordenen og var frå 1740 professor ved Collegium Romanum. Han leverte mange astronomiske arbeid om kikkertkonstruksjon, tyngdekrafta og forma på jorda, men det meste kjende matematiske arbeidet hans omhandlar sfærisk trigonometri og polynomialsatsen. Saman med den britiske jesuitten Maire føretok Boscovich ei gradmåling ved Roma. I 1771 kom *Theoria philosophiae naturalis* ut, der han diskuterer ein atomteori. I 1764 vart Boscovich professor i Pavia, men då Jesuittordenen vart oppheva i Italia overtok han ei stilling i den franske marineadministrasjon, særskild oppretta for han. Dei siste åra var han i Italia med utgjevinga av dei samla verka sine.

Kjelder
-------


* «Roger Joseph Boscovich», *Store norske leksikon*, 14. februar 2009, henta 13. august 2014

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Roger Joseph Boscovich**

Wikifrasar Wikifrasar har ei sitatsamling som gjeld: **Roger Joseph Boscovich**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
Ein blom i arboret Foto: Jarle Vines

**Rogaland arboret** er eit parkområde som ligg utanfor Sviland i Sandnes kommune i Rogaland fylke.

Arboret har meir enn 1400 ulike tre og buskar frå ei rekkje land. Det blei etablert i 1972 som stifting av Rogaland fylke og kommunane Gjesdal, Hå, Klepp, Randaberg, Sandnes, Sola, Stavanger og Time. Dette skjedde etter eit initiativ frå Bjørn A. Stangebye. Det var ein brann i Melshei i 1970 som la 500 dekar skog i oske som gjorde etableringa av Rogaland Arboret mogeleg. Etter stiftinga var etablert mottok arboretet gåver i form av pengar, plantar, utstyr og gratis arbeidskraft.

Det er eit rikt fugleliv i parken. Ein av grunnane til dette er at personalet i parken fôrar fuglane om vinteren. Ved utgangen av 2007 var det registrert 119 fugleartar i parken. Av sjeldne artar som er observert er svartspett, furukrossnebb, nøttekråke, vassrikse og gulbrynsongar.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell heimeside

| * v
* d
* e
Botaniske hagar i Noreg |
| --- |
| Tromsø arktisk-alpine botanisk hage, Universitetet i Tromsø | Ringve botaniske hage, NTNU | Arboret og Botanisk hage på Milde, Universitetet i Bergen
Botanisk hage Oslo | Naturhistorisk museum, Universitetet i Oslo
 Stavanger Botaniske Hage, Stavanger kommune | Rogaland arboret, Espeland, Sandnes | Agder naturmuseum og botaniske hage, Kristiansand 
Fjellhagen på Kongsvoll Oppdal kommune | Svinvik-arboretet, Todalen, Nord-Møre | Rosariet på UMB, Ås |
| Liste over botaniske hagar |



Koordinatar: 58°48′36″N 5°48′36″E﻿