|  |
| --- |
| ***Cortez the Killer***  Song av Neil Youngfrå albumet *Zuma* |
|  |
| **Utgjeve** | 10. november 1975 |
| **Innspelt** | 16. juni 1974 til 29. august 1975 |
| **Sjanger** | Rock |
| **Lengd** | 7:29 |
| **Selskap** | Reprise |
| Låtskrivar(ar) | Neil Young |
| **Produsent** | Neil YoungDavid BriggsTim Mulligan |
|
|

**«Cortez the Killer»** er ein song av Neil Young frå albumet *Zuma* frå 1975. Han vart spelt inn i lag med Crazy Horse og er rangert på 39. plass på *Guitar World* si liste over dei 100 beste gitarsoloane nokon gong, samt på 329. plass på lista til *Rolling Stone* over dei 500 beste songane gjennom tidene. 

Songen omhandlar Hernán Cortés, ein conquistador som erobra Mexico for Spania på 1500-talet. «Cortez the Killer» refererer òg til den aztekiske herskaren Montezuma II og andre hendingar kring den spanske erobringa av den nye verda.


Hate was just a legend  

And war was never known  

The people worked together  

And they lifted many stones.

 
Neil Young (1975)

Songen er typisk for *Zuma* — enkle, store akkordar og ein bass som stundom vert særs mektig og tonar ut igjen. Songen repeterer akkordane Em7, D og Am7sus4 medan Young spelar ein varemerke-solo gjennom store delar av songen. 

Teksten startar etter 3:23 ut i songen. Dei første tekstlinjene syner til Cortés og galleonane og kanonane hans som nærmar seg kysten av den nye verda. Der levde Montezuma, keisaren over aztekarane, som var særs rik og full av visdom, men i ein sivilisasjon som var dømt til undergang, trass i alt det vakre og flotte dei hadde oppnådd. Dei store pyramidane deira finst framleis og vert hylla i songen. 

I staden for å skildre slaga mellom Cortez og aztekarane, hoppar teksten i siste verset frå tredjeperson til førsteperson, med ein referanse til ei kvinne som lever der. Kvinna er truleg kona til Cortez, Dona Elizabeth, som støtta erobringane hans og som starta fleire oppdrag for å støtte borna til aztekarane (og spanjolane) som forsvann i slaget om Tenochtitlan. Ho er gravlagd utanfor Mexico City i La Colonia Hidalgo, den massive bygningen til Cortez, som framleis står i dag. 

Ei anna tolking er at «ho» er hovudtempelet til aztekarane, Templo Mayor, som vart grave fram i 1978 etter å ha vore gravlagd under Mexico City i nesten 500 år. I mellomamerikansk litteratur vert tempelet ofte berre omtalt som «ho». 

Young har sagt på konsertar at han skreiv songen medan han studerte historie på skulen. Songen vart bannlyst i Spania under Francisco Franco i følgje notata til Young på omslaget til samleplata *Decade*.

Songen tonar ut etter nesten sju og eit halv minutt. Dette skjedde anten fordi bandet gjekk tom for lydband, eller fordi ein sikring rauk. Dette førte til at noko av musikken forsvann, samt eit siste vers. Då produsenten David Briggs fortalte dette ti lbandet, svarte Young «Eg likte aldri det verset likevel». Det siste verset er aldri spelt sidan den gong.

Andre utgåver
-------------

Den enkle akkordstrukturen har gjort til at mange har jamma til denne songen. Av artistar som har spelt songen finn ein The Dead, Dave Matthews Band, Built to Spill, Slint, The Church, The Drones og av Pearl Jam.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Cortez the Killer» frå Wikipedia på engelsk, den 27. oktober 2010.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Young, Scott. *Neil and Me*.s. 149-150

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 330: «Fight the Power» Public Enemy | Plassering på lista til Rolling Stone frå 2010 over dei 500 beste songane gjennom tidene329 «Cortez the Killer» Neil Young | 328: «Heartbreaker» Led Zeppelin |

| * v
* d
* e
Neil Young |
| --- |
| **Crazy Horse** • **The Stray Gators** |
| Studioalbum | *Neil Young • Everybody Knows This Is Nowhere • After the Gold Rush • Harvest • On the Beach • Tonight's the Night • Zuma • American Stars 'n Bars • Comes a Time • Rust Never Sleeps • Hawks & Doves • Re-ac-tor • Trans • Everybody's Rockin' • Old Ways • Landing on Water • Life • This Note's for You • Eldorado* (EP) • *Freedom • Ragged Glory • Harvest Moon • Sleeps with Angels • Mirror Ball • Broken Arrow • Silver & Gold • Are You Passionate? • Greendale • Prairie Wind • Living with War • Living with War: «In the Beginning» • Chrome Dreams II • Fork in the Road • Le Noise • Americana* • *Psychedelic Pill* • *A Letter Home* • *Storytone* |
| Konsertalbum | *Time Fades Away • Live Rust • Weld • Arc • Unplugged • Year of the Horse • Road Rock Vol. 1* |
| Filmmusikk | *Journey Through the Past • Where the Buffalo Roam • Philadelphia • Dead Man* |
| Samleplater | *Decade • Lucky Thirteen • Greatest Hits* |
| Archives-konsertar | *Live at the Fillmore East • Live at Massey Hall 1971 • Sugar Mountain – Live at Canterbury House 1968 • Live at the Riverboat 1969 • Dreamin' Man Live '92* • *A Treasure* • *Live at the Cellar Door* |
| Ikkje-utgjevne album | *Homegrown • Human Highway • Chrome Dreams • Oceanside/Countryside • Island in the Sun • Toast* |
| Filmar | *Journey Through the Past • Rust Never Sleeps • Human Highway • Greendale • CSNY Deja Vu* |
| Tilknytte artiklar | Diskografi • The Mynah Birds • Buffalo Springfield • Crosby, Stills, Nash & Young • The Stills–Young Band |