recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Lilla** er ein farge som inngår i fargespekteret. I vitskaplege samanhenger vert ordet **fiolett** bruka om lys med ei viss bølgelengd, medan lilla vert bruka om om alle blandingar mellom raude og blå bølgelengder. Den fiolette delen av spekteret er frå 380 til 430 nanometer, og er dermed det mest kortbølga lyset menneskeauga kan oppfatte. Lys med bølgelengder kortare enn 380 nm er usynleg og vert kalla ultrafiolett stråling. I regnbogen er fiolett det inste av fargebanda.

Blomstrende syrinbusk (*Syringa vulgaris*)

Fargelære
---------

Ved subtraktiv fargeblanding, som for eksempel når ein blandar måling, får ein lilla farge ved å blande raudt og blått.

Fiolett utgjer ei utfordring for TV- og PC-skjermar som brukar RGB-systemet for fargegjengiving, sidan skjermen ikkje vutståler lys med så kort bølgelengd (den kortaste er blå). Alle førekomstar av fiolett må derfor byttast ut med lilla.

I estetikken er lilla rekna til dei kalde fargane.

Symbolikk
---------

I liturgisk samanheng vert fiolett bruka i samband med sorg og bot.

Ordsoge
-------

*Lilla* er lånt gjennom det franske ordet *lilas* frå arabisk *lilac*, som tyder *syrin*. Ordet *fiolett* er lånt frå fransk.

Referansar
----------

1. ↑  Lilla i Nynorskordboka
2. ↑  Fiolett i Nynorskordboka

* *Denne artikkelen bygger på «Lilla» frå Wikipedia på bokmål, den 22. august 2009.*
Koordinatar: 78°49′S 84°47′W﻿

**Mount Inderbitzen** er eit fjell med ei høgd opp mot over 2600 moh, 12 nautiske mil sør-søraust for Mount Craddock og 1,5 nautiske mil sør for Mount Milton i den sørlege delen av Sentinel Range i Ellsworth Mountains i Antarktis. Det ligg oppom Wessbecherbreen i søraust og Sirmabreen i nordvest.

Fjellet vart først kartlagd av U.S. Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfotografi i U.S. Navy frå 1957–59. Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names i 1994 etter Anton L. Inderbitzen, som var førstesjefsforskar i Division of Polar Programs i National Science Foundation (NSF) mellom 1983–86 og som leia det antarktiske mannskapet i NSF mellom 1986–91. Frå 1991 var han deputerande underdirektør for forsking ved USGS.

Kjelder
-------

1. ↑  «Inderbitzen, Mount». Geographic Names Information System, U.S. Geological Survey. Henta 28. oktober 2012.

* SCAR Composite Gazetteer of Antarctica.

 Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Inderbitzen, Mount» (innhald frå Geographic Names Information System).


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Distriktet Bludenz si plassering (blodraudt) i Vorarlberg
Kommunen Bartholomäberg ligg midt i Bludenz-distriktet
Nenzing er ein grensekommune mot både Sveits og Liechtenstein
**Distriktet Bludenz** er eit forvaltningsdistrikt i forbundslandet Vorarlberg i Austerrike som dekker heile den sørlege halvdelen av forbundslandet. Distriktet har ei flatevidd på 1288 km² og vel 61 000 ibuarar (2013). Det grensar i nord til distrikta Feldkirch og Bregenz, begge i Vorarlberg, i aust til distrikta Reutte og Landeck, begge i forbundslandet Tirol. I sørvest grensar distriktet til kantonen Graubünden og Sveits, i vest til fyrstedømmet Liechtenstein.

Kommunar
--------

Distriktet Bludenz omfattar 29 kommunar. Folketalet i kommunane varierer frå 14 000 til under 300. 

|  |  |
| --- | --- |
| * Bartholomäberg
* Blons
* Bludenz
* Bludesch
* Brand in Vorarlberg
* Bürs
* Bürserberg
* Dalaas
* Fontanella
* Gaschurn
* Innerbraz
* Klösterle
* Lech am Arlberg
* Lorüns
* Ludesch
 | * Nenzing
* Nüziders
* Raggal
* St. Anton im Montafon
* St. Gallenkirch
* St. Gerold
* Schruns
* Silbertal
* Sonntag in Vorarlberg
* Stallehr
* Thüringen
* Thüringerberg
* Tschagguns
* Vandans
 |

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Distriktet Bludenz» frå Wikipedia på bokmål, den 15. april 2014.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* NKC
* GeoNames

 |
Poole Bay frå Hengistbury Head
**Poole Bay** er ei bukt i Den engelske kanalen på kysten av Dorset sør i England. Ho går frå munningen av Poole Harbour i vest til Hengistbury Head i aust. Ho består av bratte sandsteinsklipper og fleire ravinar som gjer det lett å kome seg ned til sandstranda nedanfor. Kysten langs bukta vert stadig utbygd og delar av South East Dorset byområde, med delar av byane Poole, Bournemouth og Christchurch ligg her. Bukta vert stundom feilaktig kalla **Bournemouth Bay**, sidan ho ligg innanfor kommunen Bournemouth. 

Området kring Poole Bay vart danna under pleistocen-epoken, då elva Solent rann over heile Søraust-Dorset og Vest-Hampshire, forbi Isle of Wight.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Poole Bay» frå Wikipedia på engelsk, den 9. januar 2010.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  t.d. Bournemouth Bay Fun Run Arkivert 2007-09-27 ved Wayback Machine.

Koordinatar: 50°40′N 1°52′W﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Ponta do Pico** er ein stratovulkan og det høgaste punktet på øya Pico i Asorane. Med ei høgd på 2351 meter over havet er det òg det høgaste punktet i Portugal og på Den midtatlantiske ryggen. Pico er meir enn dobbelt så høg som andre fjell i Asorane.

Pico Alto er eit rundt krater med ein diameter på om lag 500 meter og eit djup på 30 meter som ligg på toppen av vulkanen. Piquinho (Pico Pequeno) er ei lita vulkankjegle som stig 70 meter opp og dannar den eigentlege toppen av fjellet. Utbrot frå Pico i historisk tid har skjedd frå ventilar i fjellsida av vulkanen og ikkje frå sjølve krateret på toppen. I 1562–1564 var det eit utbrot på søraustsida av fjellet som produserte lavastraumar som nådde sjøen. Eit anna utbrot i fjellsida i 1718 gjorde det same. Det siste utbrotet ein kjenner til skjedde i desember 1720. 

Det går turstiar til toppen av fjellet, ein tur som tar to til fire timar frå botn av fjellet.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Mount Pico» frå Wikipedia på engelsk, den 23. juni 2008.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:* 
		- Scarth, Alwyn og Tanguy, Jean-Claude (2001). *Volcanoes of Europe*. Oxford University Press. s. 243. ISBN 0-19-521754-3.  CS1 maint: Multiple names: authors list (link)
		- Global Volcanism Program: Pico Arkivert 2018-07-15 ved Wayback Machine.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Informasjon om fjellet Arkivert 2005-11-03 ved Wayback Machine.
* Pico - A Ilha Montanha Atlantica - Bilete frå Flickr
* Biletgalleri

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Distriktet Bregenz si plassering (blodraudt) i Vorarlberg
Bezau er ein kommune i det midtre av distriktet
Bregenz ved Bodensjøen er den mest folkerike byen i distriktet og i heile Vorarlberg
Kommunen Schröcken søraust i distriktet er den minst folkerike med sine 213 ibuarar (2013)
**Distriktet Bregenz** er eit forvaltningsdistrikt i forbundslandet Vorarlberg i Austerrike som dekker den nord- og nordaustlege delen av forbundslandet. Distriktet har ei flatevidd på 863 km² og i kring 129 000 ibuarar (2013). Det grensar i nord til Tyskland med delstatane Baden-Württemberg og Bayern og i vest til kantonen St. Gallen i Sveits. Nabodistrikta er Dornbirn og Feldkirch i vest, Bludenz i sør, samt Reutte i forbundslandet Tirol i aust.

Kommunar
--------

Distriktet Bregenz omfattar 40 kommunar. To av kommunane har meir enn 10 000 ibuarar, dei minste under 300:

|  |  |
| --- | --- |
| * Alberschwende
* Andelsbuch
* Au
* Bezau
* Bildstein
* Bizau
* Bregenz
* Buch
* Damüls
* Doren
* Egg
* Eichenberg
* Fußach
* Gaißau
* Hard
* Hittisau
* Höchst
* Hohenweiler
* Hörbranz
* Kennelbach
 | * Krumbach
* Langen bei Bregenz
* Langenegg
* Lauterach
* Lingenau
* Lochau
* Mellau
* Mittelberg
* Möggers
* Reuthe
* Riefensberg
* Schnepfau
* Schoppernau
* Schröcken
* Schwarzach
* Schwarzenberg
* Sibratsgfäll
* Sulzberg
* Warth
* Wolfurt
 |

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Distriktet Bregenz» frå Wikipedia på bokmål, den 15. april 2014.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames

 |
***Pontoppidans forklaring til Luthers katekisme***, på folkemunne «Pontoppidan» eller «Pontoppidans forklaring» er ei bok som har den fulle tittelen *«Sandhed til Gudfrygtighed, udi en eenfoldig og efter Muelighed kort dog tilstrekkelig Forklaring over Sal. Doct. Mort. Luthers Liden Catechismo, Indeholdende alt det, som den, der vil blive salig, har behov, at vide og giøre. Paa Kongelig allernaadigst Befalning, til almindelig Brug.»* Boka er skriven av den danske teologen Erik Pontoppidan og vart første gong utgjeven i 1737. Pontoppidan var pietist, og skreiv denne boka på ordre av kong Kristian VI av Danmark-Noreg som lærebok i kristendomskunnskap i skulen. Alle som skulle konfirmerast i Danmark-Noreg, måtte læra seg å hugsa store delar utanboks.

Oppbygning
----------

*Sandhed til Gudfryktighet* er forma som spørsmål og svar om tru i protestantisk kristendom. I tidlege utgåver var det 759 spørsmål, i seinare utgåver er det 750 spørsmål, då nokra vart slegne saman. Boka er bygd opp som ei aktualisering og utdjuping av Luther si litle katekisme og har desse kapitla: 

* Om Loven
* Om Troen
* Om Bønnen
* Om Dåpen
* Om Nattverden

##### Døme på spørsmål og svar

* 273(280) Hvilken er den første Aarsag?

*Guds retfærdige Vrede og Nidkiærhed, som truer med å straffe alle modtvillige Overtrædere.*
* 345(352) Hvad har Gud skabt?

*Himmel og Jord, og alt det, der er udi, nemlig Soel, Maane, Stierner, Planeter, Elementer, Dyr, Fugle, Fiske, Orme og en utallig Mængde af andre ting, som tiener til Guds ære og vort Gavn; skiønt vi ey kiende dem alle. 1. Mos. 1.*

Bruk
----

I Danmark var «Pontoppidan» pensum til 1794, men i Noreg var boka i bruk til innpå 1900-talet. I Det evangelisk-lutherske kirkesamfunn har boka vore bruka heilt fram til i dag, difor er ho framleis å få kjøpt.

Kjelder
-------

1. ↑  Sandhed til Gudfryktighed som innskanna web-bok

Bakgrunnsstoff
--------------

* Sannhet til gudfryktighet on Google Play
* Sannhet til gudfryktighet on App Store
* Sandhed til Gudfryktighed som e-tekst Arkivert 2007-09-28 ved Wayback Machine.
* ISBN 82-992862-3-9
**Matematisk logikk** er eit felt innan logikk og matematikk. Det består av både av det matematiske studiet av logikk og bruken av denne studien i andre område av matematikken. Matematisk logikk er nært knytt til informatikk og filosofisk logikk. Av tema som går igjen i matematisk logikk er den uttrykksfulle krafta til formal logikk og den deduktive krafta til formale bevissystem. 

Sidan byrjinga har matematisk logikk medverka til og vorte motivert av studiet av grunnlaget i matematikken. Dette studiet byrja seint på 1800-talet med utviklinga av eit aksiomatisk rammeverk for geometri, rekning og analyse. Tidleg på 1900-talet vart han forma av David Hilbert plan om å bevise konsistensen til fundamentale teoriar. Resultata til Kurt Gödel, Gerhard Gentzen og andre var medverkande til planen og oppklarte fleire emne som var involvert i beviset. Arbeid med mengdelære viste at nesten all vanleg matematikk kan formaliserast i form av mengder, sjølv om det finst enkelte teorem som ikkje kan bevisast med vanlege aksiomsystem i mengdelære. I dag arbeider matematikarar innan dette feltet med særskilde formelle system, i staden for å prøve å finne teoriar som all matematikk kan utviklast frå. 

Matematisk logikk vert ofte delt inn i underfelta mengdelære, modellteori, rekursjonsteori, bevisteori og konstruktiv matematikk. Dette er område som deler grunnleggande resultat basert på logikk, særleg førsteordens logikk og definerbare sett.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* BNE
* NDL

 |
Ulike metall.
Materialar til eit hobbyprosjekt. Her er eigenskapar som utsjånad viktig.
Plastflasker til gjenvinning.
**Materiale** er eit stoff som kan brukast til å lage noko, til dømes gjennom foredling, omdanning eller samansetjing. Materialteknologi er studiet av og kunnskap om materiale. Han omfattar materialvitskap, som tek opp dei grunnleggjande kjemiske, mekaniske og fysiske eigenskapane til ulike materiale, og materialteknikk, som ser på korleis ein bruker dei som komponentar, blandemateriale eller tilsetjingsstoff i produkt.

Nokre eigenskapar som har tyding for korleis ein kan bruka materiale er om dei er harde eller mjukare, bøyelege eller ikkje, tunge eller lette, eldfaste eller ikkje, om det er magnetiskme eller leiar elektrisitet, og mykje anna. Kunnskap om materiale er viktig der ein driv med framstilling av ting, og i arkitektur, ingeniørkunst og liknande.

Ein kan framstilla materiale på ulike måtar. Plantemateriale kan dyrkast eller sankast, dyremateriale kan ein få gjennom jakt eller oppdrett. Mange hardare materiale vinn ein ut frå berg gjennom gruvedrift, steinbrot og liknande. Petroleum blir henta ut frå jord eller havbotn og kan omdannast til ulike kunststoff. Verdifulle materiale kan også gjenvinnast eller gjenbrukast.

Døme på materiale
-----------------

* Tre
* Hamp
* Mineral
* Metall
	+ Stål
	+ Aluminium
	+ Titan
* Plast
	+ Termoplast
* Glas
* Kompositt
	+ Glasfiber
	+ Karbonfiber
	+ Betong
* Tekstil
	+ Ull
	+ Bomull

Bakgrunnsstoff
--------------

Kjelder
-------

* «Materiale» (2009, 14. februar). *Store norske leksikon*. Henta 23. juli 2013.

* Fjellvåg, Helmer. (2009, 14. februar). «Materialvitenskap». *Store norske leksikon*. Henta 23. juli 2013.


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)

 |
Raudforskuving vil få bølgjelengdene til å gå mot høgre på denne framstillinga av det elektromagentiske spektrumet
Abosorpsjonslinjer i eit spektrum av ein fjern superhop (høgre) samanlikna med absorpsjonslinjer i eit spektrum av sola (venstre). Piler indikerer raudforskuvinga.
**Raudforskuving** eller **raudforskyving** er ei lenging av elektromagnetiske bølgjer. Lenginga kan henda grunna dopplereffekt, ekspansjonen til universet eller gjennom passering av tyngdefelt.

Når universet ekspanderer, vil galaksar lengre borte ha større raudforskuving (**z**) av di dei er på veg bort frå jorda med ein større fart enn det galaksane som ligg nærare er. Slik vil òg lysbølgjene verta strekte meir ut, som i dopplereffekten. Motsett av raudforskuving er blåforskuving, som til dømes hender når eit objekt er på veg mot ein.

Dei mest raudforskovne fotona finn ein i den kosmiske bakgrunnsstrålinga, der fotona har vore på veg sidan universet vart gjennomsynleg rundt 300 000 år etter Big Bang. Dei har ei raudforskuving på z = 1000, noko som tyder at dei er vortne strekte 1000 gonger under den 13 milliardar år lange ferda.

Bakgrunnsstoff
--------------

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen byggjer på artikkelen «redshift» s. 336-337 i **Philip's Astronomy Encyclopedia** utgjeven i 2002.*

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN
* NDL

 |
**Tilnamn** er namn ein person har ved sidan av det eigentlege namnet, i eldre norsk namnetradisjon vil det seie eit namn ved sida av fornamnet. Tilnamnet tener til å identifisere beraren, i nokre høve òg til å karakterisere han.

Tilnamn vert i nordisk tradisjon delte i fire grupper:

1. Tilnamn som viser til personlege eigenskapar eller handlingar: *Olav Digre, Øyvind Skaldespille, Asbjørn Selsbane*
2. Tilnamn som viser til bustad eller heimstad: *Hårek på Tjøtta, Tora frå Romol*
3. Tilnamn som viser til familieforhold: *Olav Haraldsson, Orm Kongsbror, Håkon Adalsteinsfostre*
4. Tilnamn som viser til stilling eller yrke: *Karl Bonde, Sigvat Skald, Håkon jarl*

I eldre tid vart kvar person gjeve eitt namn, ofte kalla døypenamnet. Somme namn vart brukte av svært mange namneberarar. For å få ein sikker identifikasjon av personen, kunne det vere naudsynt med eit tilnamn ved sida av det eigentlege personnamnet. 

I norsk skrifttradisjon er tilnamna oftast plassert etter personnamnet, men i munnleg tradisjon var det i mange delar av landet vanleg å plassere tilnamnet framfor personnamnet, som i desse døme frå Helgeland: Rik-Jo (Jon den rike), Kam-Søren (Søren frå Kammen), Alet-Jo (Jo, son til Alet), Skul-Svend (Svend skulelærar). 

Tilnamn i alle kategoriane kan sidan ha gitt opphav til nedervde slektsnamn, som 
*Vinka*, samisk slektsnamn, opphavleg tilnamn, *Haugen, Bjørnson* og *Smith* (smed). Bruken av etternamn og titlar har sidan fjerna behovet for tilnamn for å identifisere personar.

Kjelder
-------

Gudlaug Nedrelid i Titlar og tilnamn i Heimskringla, *Namn og nemne* 26-2009
**Matematisk filosofi** er ei grein innan filosofien som handlar om det filosofiske grunnlaget for matematikken, som prøvar å svare på spørsmål omkring fundamentale antakingar innan matematikken og følgjer av desse. Eit av hovudmåla med matematisk filosofi er å skildre matematikken sin eigenart og metode, gjerne i høve til andre vitskapar. Eit anna mål er å definere matematikken si rolle i dagleglivet til menneske. På grunn av den indre logikken og strukturen ein finn i matematikk som fag gjev det den matematiske filosofien ei særstilling innan filosofien. Matematikken kan også i seg sjølv seiast å vere ei grein av filosofien, og særskild ein del av logikken. Dette synet vert gjerne kalla det logikistiske synet.

Viktige spørsmål
----------------

Filosofien stiller ei lang rekkje spørsmål om matematikken. Dette er ikkje ei utfyllande liste. 

* Kva inneber det å tale om matematiske objekt?
* Kva er målet med matematiske undersøkingar?
* Kva rolle har mennesket i matematiske undersøkingar?
* Kva er matematisk kunnskap?
* Kva relasjon har den abstrakte, matematiske verda med den fysiske røyndomen?
* Kva relasjon har matematikken med logikken?
* Kva relasjon har matematikken med andre vitskapar?
* Kva rolle har språk og hermeneutikk i matematikken?
* Kva er matematikken si rolle i kunst?

Grunnsyn
--------

Den matematiske filosofien deler seg i to hovudretningar, som skil seg frå kvarandre i synet på matematikken sitt høve til røynda, realisme og anti-realisme. Det spørsmålet som desse to retningane gjev ulike svar på er om matematiske objekt eksisterer i røynda. 

### Realisme

Matematisk realisme er den fyrste hovudretninga, og har som grunnsyn at matematiske objekt og relasjonar eksisterer i røynda, og ikkje berre som førestellingar. 

### Anti-realisme

Matematisk anti-realisme inneber, i motsetnad til realismen, at matematiske objekt er ikkje-eksisterande. Dei er berre førestellingar eller idear, og kan dermed ikkje eksistere uavhengig av den som ser føre seg desse ideane.

Kjelder
-------

1. ↑  Horsten, Leon (25.09.2007). «Philosophy of Mathematics» (på engelsk). The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Spring 2015 Edition). Henta 26.03.2015.
***Financial Times*** (FT) er ei britisk liberal næringslivsavis som kjem ut i London. Ho inneheld òg mykje generelt politisk stoff, og blir rekna som ei leiande kvalitetsavis. Sjefredaktør er Roula Khalaf (sidan januar 2020).

Framsida til *Financial Times* frå 13. februar 1888.

Historie
--------

Avisa blei grunnlagd under namnet *London Financial Guide* i januar 1888 av Horatio Bottomley. I februar same året fekk ho namnet *Financial Times*. I 1893 tok avisa i bruk lakserosa papir (som også Dagens Næringsliv brukar i Noreg), noko som skilde henne klart ut frå andre aviser, særleg den noko eldre konkurrenten *Financial News*. Dei to avisene blei slått saman i 1945. I 1957 blei avisa kjøpt opp av Pearson Publishing Group. 

23. juli 2015 gjekk Nikkei Inc. med på å kjøpåvisa for 844 millionar pund, og kjøpet blei endeleg den 30. november 2015.

Utgåver
-------

Det er blitt trykt ei eiga utgåve for europeiske og nordamerikanske lesarar i Frankfurt am Main sidan 1979. Avisa har eit opplag på over 440 000 eksemplar. Rundt ein firedel av det blir seld i Storbritannia. 

I tillegg til den engelskspråklege avisa blei det frå 2000 til 2012 gjeve ut ei tyskspråkleg utgåve, *Financial Times Deutschland*, med eit opplag på noko over 100 000. Den 23. november 2012 gjorde styret i forlaget Gruner+Jahr som utgjevar av den tyske utgåva det kjend at den tyske utgåva skulle innstillast av økonomiske årsaker. Den siste utgåva kom ut den 7. desember 2012. Avisa hadde då produsert eit kumulert tap på 250 millionar euro.

Kjelder
-------

1. ↑  «Roula Khalaf appointed editor of the Financial Times». *aboutus.ft.com* (på engelsk). Henta 23. januar 2020.
2. ↑  «Financial Times sold to Nikkei by Pearson for £844m». *BBC News*.
3. ↑  «Nikkei completes acquisition of Financial Times». *Nikkei*.

* *Denne artikkelen bygger på «Financial Times» frå Wikipedia på bokmål, den 6. april 2020.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* NDL

 |
|  |
| --- |
| ***«'t Is lente»***  Singel av Corry Brokken |
|  |
| **Land** | Nederland |
| **Språk** | Nederlandsk |
| Låtskrivar(ar) | Alexander Pola og Else van Epen-de Groot |
|

**«'t Is lente»** (nederlandsk for *Det er vår*) er ein song av den nederlandske songararen Corry Brokken. Songen er skriven av Alexander Pola og Else van Epen-de Groot.

Corry Brokken deltok med tre bidrag i Nationaal Songfestival 1956, den nederlandske uttakinga til Eurovision Song Contest 1956 i Lugano i Sveits, 24. april 1956. Eit av desse var den nederlandskspråklege songen «'t Is lente». Bidraget enda på tredjeplass med 1210 poeng, og fekk ikkje representere Nederland. Brokken vann derimot med eit anna bidrag, den nederlandskspråklege songen «Voorgoed voorbij», som vart eitt av to bidrag som representerte Nederland.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Nationaal Songfestival 1956» frå Wikipedia på nederlandsk, den 24. juni 2013.*

* «Corry Brokken: Het is Lente» (på nederlandsk). eurovisionartists.nl. Henta 24. juni 2013.

| * v
* d
* e
Songar i Nationaal Songfestival 1956 |
| --- |
| *Ik zei: ja***·** *De vogels van Holland***·** *Gina mia***·** *De telefoon***·** *Voorgoed voorbij***·** *Meisje***·** *'t Is lente***·** *Mei in Parijs* |
**Claus Lundekvam** (fødd 22. februar 1973) er ein tidlegare norsk fotballspelar frå Austevoll. Han spela nokre sesongar for Sportsklubben Brann, men størstedelen av si tid som aktiv var han knytt til den engelske klubben Southampton. Gjennom tiårsperioden 1995-2005 spela han 40 landskampar for Noreg. Han er den nordmannen som har spela flest kampar i engelske Premier League. Lundekvam spela oftast midtstoppar, han var kjend som ein kontantspelande forsvarsspelar.

### Klubbspel

Lundekvam kom til bergensklubben Brann som juniorspelar. Han debuterte på Brann sitt seniorlag i 1993 som midtbanespelar, men fekk ganske snart fast plass i midtforsvaret.

Frå hausten 1996 til han la opp, spela Lundekvam for den engelske klubben Southampton. Han spela 357 ligakampar for klubben, og er den utanlandske spelaren som har spela flest kampar for Southampton. I 2003 var han med då Southampton spela seg fram til finalen i FA-cupen, der det vart tap 0-1 for favoritten Arsenal. Southampton rykte ned til nivå to i England i 2005.

### Landslagsspel

Lundekvam debuterte på Noregs landslag i 1995, men det var fyrst i 2002 at han fekk fast plass på laget. Han spela 40 landskampar, den siste i september 2005, og skåra to landslagsmål. Lundekvams fyrste landslagsmål, som kom mot Bosnia-Hercegovina i ein EM-kvalifiseringskamp i 2002, var samstundes Noregs landslagsmål nummer 1 000. Dei siste åra på landslaget var han fleire gongar lagkaptein.

Lundekvam la opp i mars 2008, då ein ankeloperasjon viste seg å verte omfattande.

### Merittar

* NM-sølv 1995 med Brann
* Engelsk cupsølv 2003 med Southampton

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Claus Lundekvam» frå Wikipedia på bokmål, den 19. april 2013.*

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar
**Musculus serratus anterior** (frå latin: *serrare* - «å sage», *anterior* - «fremre»), på norsk òg kalla **den fremre sagmuskelen** er ein muskel som ligg inn mot brystkassa under armhòla, *axilla* og rører skulderbladet *scapula*.

Utspring og feste
-----------------

Han spring ut frå overflata til dei øvste ni eller ti ribbeina på framsida av brystkassa. Han er feste i ribbeina i muskelbuntar som strekkjer seg fram på kvart ribbein, og slik får muskelen den sagtannliknande utsjånaden som gir namnet *serratus*. Han festar på heile den fremre delen av den mediale skulderbladskanten, *margo medialis scapulae*, og når han trekkjer seg saman vil skulderbladet bli trekt ut og framover.

Innervasjon
-----------

*Scapula alata* som er vist her kjem av at *n. thoracicus* er lamma.
Muskelen får nerveforsyninga si frå *n. thoracicus longus*. Han kjem frå overarmsflettverket, *plexus brachialis*, og går ut frå ryggmergen ved C6-C8, det vil seie frå det sjette til det åttande halsryggmergssegment. Han fér heilt inferiort på muskelen før han breier seg inn i muskelen. 

Ved lamming av *n. thoracicus longus* vil ein ikkje klare å trekkje skulderbladet inn mot baksida av brystkassa om ein skyt fram armane. Det resulterer i venging av skulderbladet, *scapula alata*. Det kan skje etter visse kirurgiske inngrep ved at ein skadar nerven, inngrep slik som fjerning av lymfeknutar i armhòla som er vanleg ved brystkreft. Det kan òg hende om ein ber tunge sekkar over skuldrene.

Fleire bilete
-------------

* Dissekert m. serratus anterior er vist til høgre på biletet.Dissekert *m. serratus anterior* er vist til høgre på biletet.
* M. serratus anterior vist i raudt.*M. serratus anterior* vist i raudt.
* Dei djupe musklane på brystkassa og overarma. M. serratus anterior kan ein sjå som den sagtanna muskelen som ligg utanpå ribbeina.Dei djupe musklane på brystkassa og overarma. *M. serratus anterior* kan ein sjå som den sagtanna muskelen som ligg utanpå ribbeina.

Sjå òg
------

* *M. serratus posterior superior*
* *M. serratus posterior inferior*

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Musculus serratus anterior**

Kjelder
-------

1. ↑  **Dahl, Hans A.**: *Menneskets funksjonelle anatomi*, Cappelen Damm AS, 2010, 3. utgåva, s. 393
2. ↑  Det radiologiske fakultetet, Universitetet i Washington - 14.12.2012
3. ↑  Nevro-NEL Arkivert 2013-01-19 ved Wayback Machine. *Scapula alata*
4. ↑  Wikipedia.org - Long thoracic nerve (engelsk), 14.12.2012
**Clayton Zane** (fødd 12. juli 1977) er ein australsk tidlegare fotballspelar. Den siste klubb hans var R.S.C. Anderlecht. Han la opp i 2005 etter å ha vore skada i to år.

Zane var framleis relativt ukjend då han kom til det norske fotballaget Molde FK i 2000. Etter ikkje å ha skora eit einaste mål på 14 kampar vart han seld til Lillestrøm SK. I den første sesongen hans for Lillestrøm vart han toppskorar i Tippeligaen med 17 mål og vart kåra til årets spelar nokon veker seinare. Han vart i 2002 seld til den belgiske fotballklubben R.S.C. Anderlecht.

Zane representerte Australia i Confederations Cup 2001 og er best hugsa for å ha skora det einaste målet i sigeren over Frankrike i gruppespelet. Han skora også eit hat-trick for Australia i ein kamp mot Cookøyane i juni 2000. Zane var medlem av troppen som representerte Australia i Sommar-OL 2000 i Sydney. Han er no (2007) fotballtrenar på ein lokal skule i London i Storbritannia.

Karriere som spelar
-------------------

|
|  |
| Klubb | Kampar\* | Mål\* | Periode | Meisterskap |
| Newcastle Breakers | 70 | 17 | 1997-1999 |
| Northern Spirit | 30 | 3 | 1999-2000 |
| Molde FK | 14 | 0 | 2000 |
| Lillestrøm SK | 29 | 18 | 2001-2002 |
| R.S.C. Anderlecht | 10 | 2 | 2002-2005 |

* Berre seriekampar
**Adriaen Brouwer** (1605–januar 1638) var ein flamsk sjangermålar som var aktiv i Flandern og Dei sameinte Nederlanda under stilperioden barokken. Han er særleg kjend for sine motiv frå det samtidige bondelivet.

Liv og gjerning
---------------

'Den bitre drykken'
'Bønder spelar kort i ei skjenkestove'
Brouwer var fødd i Oudenaarde. I unge år flytta han til Haarlem, truleg via Antwerpen, der han var elev av Frans Hals, samstundes med Adriaen van Ostade. Han var også aktiv med framføring av skodespel og poesi. Fram til 1631 budde han i Haarlem og Amsterdam, deretter flytta han tilbake til Antwerpen i dei spanske Nederlanda. Frå 1631-32 var han medlem av Sint-Lucasgildet i byen, og av diktarlauget kalla De Violieren.

Tradisjonen vil ha det til at Brouwer brukte mykje av tida si i ølstovene i Flandern og Holland. Dei fleste arbeida hans er detaljerte og små. Ofte med drankarar, rangelliv og dumskap som tema i søkinga etter menneskelege kjensler og uttrykk, samt utslag av smerte, frykt og andre sanselege opplevingar. *Den bitre drykken* er eit døme på eit verk som skildrar slike reaksjonar, i dette tilfellet på smakssansen. Arbeida hans var populære, så mykje at forfalskingar var i sal allereie medan han levde. Både Peter Paul Rubens og Rembrandt eigde fleire av arbeida hans. Trass i omfattande interesse for måleria hans, synest det som om Brouwer livet gjennom hadde økonomiske vanskar.

32 år gammal døydde han i Antwerpen i ein pest. Han vart fyrst gravlagd i ei folkegrav, men etter pådriv frå medlemer av målarlauget vart han gravlagd på nytt den 1. februar 1638 i karmelitt-kyrkja i byen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Adriaen Brouwer» frå Wikipedia på engelsk, den 29. mai 2012.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Adriaen Brouwer**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* BPN

 |
**Carini** er ein by og ein kommune i provinsen Palermo i regionen Sicilia i Italia. Kommunen har om lag 37 000 ibuarar og dekker ei flatevidd på 76,6 km². Byen Carini ligg 21 km vestnordvest for provinshovudstaden Palermo.

Næringslivet i kommunen er dominert av landbruk og industri. I seinare år har det vorte satsa på turisme.

### Soge

Ved kysten er ruinar frå oldtidsbyen Hykkara, den einaste kjende busetjinga til sikanarar ved kysten. Staden vart erobra av grekarar frå Aten i 415 f.Kr. under peloponneskrigen. Byen fekk deretter ei gresktalande befolkning og gresk kultur i antikken. Ein av dei som vart fødd her var den vidkjende hetæren Lais som vart seld som slave, men sidan slo seg opp i Korint og Aten.

Ved Villagrazia har vorte avdekt katakombar frå tidleg kristen tid. Hykkara var sete for ein biskop. Ein biskop frå Hykkara deltok i 787 ved det andre konsilet i Nikea. Byen vart i år 1000 lagt øyde av muslimar og deretter bygd opp på ny. Normannarar tok makta over staden kring 1100.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Carini» frå Wikipedia på bokmål, den 26. oktober 2014.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
|  |
| --- |
| ***«Veslefrikk»***  Singel av Karin Krog og Per Asplin |
|  |
| **Land** | Noreg |
| **Språk** | Norsk |
| **Utgjeve** | 1967 |
| Låtskrivar(ar) | Olav Lystrup og Kjellaug Lystrup |
|

**«Veslefrikk»** er ein song av Karin Krog og Per Asplin frå 1967. Songen er skriven av Olav Lystrup og Kjellaug Lystrup.

Eurovision
----------

### Melodi Grand Prix 1967

«Veslefrikk» deltok i Melodi Grand Prix 1967, den norske uttakinga til Eurovision Song Contest 1967 i Wien i Austerrike. Songen vart framført på norsk av Karin Krog med eit lite orkester, og så på nytt av Per Asplin med eit stort orkester. Bidraget enda på fjerdeplass med fem poeng; to frå Tromsø og eitt frå Bergen, Stavanger og Hamar.

Fotnotar
--------

1. ↑  «MGP 1967» (på norsk). OGAE Norge. Henta 6. juli 2014.
2. ↑  «Norway 1967» (på engelsk). esc-history.com. Henta 22. juni 2014.
3. ↑  «NORWEGIAN FINAL 1967» (på engelsk). natfinals.50webs.com. Henta 22. juni 2014.

| * v
* d
* e
Songar i Melodi Grand Prix 1967 |
| --- |
| *Shake***·** *Dukkemann***·** *Jeg vet om en gutt/jente***·** *Veslefrikk***·** *Skitur* |
Ulike typar juice med ulike fargar.
**Jus** eller **juice** er drikkeklar råsaft vunnen ut frå frukt eller grønsaker. Vanlege råvarer kan vera sitrusfrukter som appelsin, grapefrukt og sitron eller rotfrukter som gulrot, bete og kålrot. Dersom jusen er laga av berre ein type råvara skal han etter regelverket omtalast med namnet til råvara og endinga *-jus* eller *-juice*, til dømes ananasjus, appelsinjus, eplejus og tomatjus eller ananasjuice, appelsinjuice, eplejuice og tomatjuice.

I utgangspunktet er det ingen skilnad omgrepa saft, jus og most, anna enn opphavet til orda. Eplemost, eplejus og eplesaft er i prinsippet det same, men omgrepa kan også ha i ei snevrare tyding. 

«Juice» er eit engelsk framandord som er registrert for første gong på norsk i 1961. Det kjem frå indoeuropeisk, via fransk til engelsk og deretter til norsk. Felles tyding av dei ulike orda er 'krafta av noko'. Ordet «saft» femnar vidt, og omfattar væska i planter, frukt og bær, men òg i si vidaste forstand væska i andre organismar, slik som i uttrykket «kjøtsaft». Det er nærskyldt med *ost*, *sjy* og sevje. Ordet «jus» på norsk blir ganske enkelt brukt i tydinga 'fruktsaft'. Uttrykket *most* er lågtysk, men stammar frå latin slik jus gjer. Det blir gjerne brukt om det uferdige pressproduktet. Det er likevel òg tradisjon for å kalla nokre sortar fruktsaft for jus og andre for most. Most blir særleg brukt om ferskpressa, ugjæra råsaft frå eple, pærer, druer og bær, og som kan brukast i produksjonen av vin, brennevin eller sider. Annan type råsaft blir gjerne kalla jus.

Både jus og most kan lagast frå konsentrat på visse vilkår. I Noreg er dette regulert i *Forskrift om fruktjuice og lignende produkter*, òg kalla Juiceforskriften. Denne inneheld definisjonar og nemningar på kommersielle produkt framstilt av råsaft. Forskrifta skil mellom fruktjuice, fruktjuice frå konsentrat, konsentrert fruktjuice, vatnekstrahert fruktjuice, dehydrert fruktjuice, fruktnektar og eplemost. Det blir dessutan stilt krav til kvaliteten til råvarene, handsaming av dei og kva for tilsetjingsstoff ein kan leggja til.

Kjelder
-------

1. ↑  ««Saft» I: Bokmålsordboka.». Språkrådet og Universitetet i Bergen. Henta 5. februar 2021.
2. 1 2  Sandøy, Helge (2000). *Lånte fjører eller bunad?*. Cappelen akademisk forl. s. 137, 192. ISBN 8202196841.
3. ↑  «Juiceforskriften». Lovdata.no. Henta 5. februar 2021.

* *Denne artikkelen bygger på «Jus (drikk)» frå Wikipedia på bokmål, den 12. mai 2021.*
**Christian Wegner Haaland** (6. februar 1892–20. oktober 1952) var ein norsk skipsreiar frå Haugesund og politikar for partiet Høgre.

Han var son av banksjef Thomas Wegner Haaland og Anna Christine Knudsen. I 1915 gifta han seg med Ida Caroline Knutsen (f. 10. september 1894), dotter av skipsreiar Knut Knutsen O.A.S. Saman fekk dei borna Thomas Wegner Christian (f. 4. mars 1917), Elisabeth f. og d. 1919), Elisabeth (f. 22. september 1920), Anna Christine (f. 14. juni 1923) og Ida Karoline (f. 18. juli 1926).

Han gjekk på handelsgymnas i Oslo og hadde eit opphald i England for å utdanna seg innan shipping. I februar 1915 kjøpte han sit første skip, «Annaho», oppkalla etter mor hans. Svigerfar Knut Knutsen O.A.S. var medeigar og garantist for fleire av skipa kjøpt i etableringsfasen til reiarlaget. Før Haaland fekk eige kontor i byen i 1918-1919, hadde han delt kontor med Knutsen på Vibrandsøy i Haugesund. Som mange norske reiarlag, ekspanderte òg reiarlaget til Haaland kraftig i løpet av første verdskrigen. I 1921 var han den tredje største reiaren i Haugesund. Mellom 1920-1923 vart villaen i Salhusveien 11 i Haugesund oppført etter teikningar av den kjende bergensarkitekten Ole Landmark.

Frå 1937 til 1940 var Haaland president for Norges Rederiforbund.

Åra 1945–1949 var han vararepresentant for Stortinget for kjøpstadene i Vest-Agder og Rogaland fylke (Flekkefjord, Haugesund, Kristiansand, Mandal, Stavanger). På det lokale planet var han ordførar i Haugesund i 1925, 1928–1931 og 1945. 

Haaland var medlem av ei rekkje ulike komitear og styre, blant anna i tilknyting til Haugesunds Handelskammer, Haugesunds Sjøforsikringsselskap, Haugesunds Dagblad og Haugesund sparebank.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Christian Haaland» frå Wikipedia på bokmål, den 29. juli 2020.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* PolSys

 |
Koordinatar: 80°2′S 157°45′E﻿

**Ragotzkiebreen** er ein isbre i Britannia Range, kring 19 km lang, som flyt nordover langs vestsida av Mount Aldrich og saman med andre nordflytande isbrear som munnar ut i Hathertonbreen sørvest for Junction Spur. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Robert A. Ragotzkie, prosjektleiar for US Antarctic Research Program (USARP) si forsking av innsjøar i isfrie dalar. Han forska sjølv i Victoria Land i 1962-63.

**Ragotzkie Icefall** er eit isfall som er 2,5 nautiske mil (4,6 km) breitt i den austlege delen av Ragotzkiebreen i Britannia Range. Isfallet tilfører mykje is frå Ragotzkie til Alleybreen, som ligg i ein dal i aust. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) i samband med Ragotzkiebreen.

Kjelder
-------

 Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Ragotzkie Glacier» (innhald frå Geographic Names Information System).


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Ragunda kommun** er ein kommune i Jämtlands län i Sverige. Kommunen grensar til tre andre kommunar i Jämtlands län. Desse er Strömsunds kommun i nord, Bräcke kommun i sør og Östersunds kommun i vest. Vidare grensar han til Sollefteå kommun i aust og Sundsvalls kommun i søraust, begge i Västernorrlands län. Administrasjonssenteret i kommunen er Hammarstrand.

Landskapet er prega av kollar (av granitt og gneis) som fell bratt ned mot låglandet omkring. I låglandet er det mykje skog og myrmark. Indalsälven har fleire store fossar i løpet sitt gjennom kommunen, som Hammarforsen, som oppstod i 1796 då elva tok nytt far under vårflaumen og tømde den store Ragundasjön. Indalsälven og sideelva Ammerån har grave seg djupt ned og danna ravinar i sedimenta.

Kommunen har hatt ein jamn nedgang i folketalet sidan 1960-åra, og folkesetnaden er i gjennomsnitt eldre enn i landet som heilskap. Det er mykje kraftproduksjon i kommunen, og elles finn ein jord- og skogbruk, samt noko industri, til dømes treforedling.

Administrativ historikk
-----------------------

Ved kommunereforma i 1952 vart Borgvattnet innlemma i Stuguns landskommun. Fors og Ragunda *landskommunar* vart ikkje påverka den gongen.

Neste kommunereform vart gjennomført i 1974, og då vart den noverande Ragunda kommun oppretta gjennom samanslåing av Fors, Stugun og gamle Ragunda.

Kommunevåpenet
--------------

Blasonering: *På sølvfarga bakgrunn, eit blått tre ovanfor fire bølgjer i blått og sølv, samt to raude lynglimt som er vende oppover og går i kross bak treet*.

Dette våpenet vart fastsett for Fors landskommun i 1958. Ved samanslåinga vart Ragunda vald som namn, men Fors fekk bruke våpenet, og dette vart registrert for den nye kommunen hjå Patent- och registreringsverket. Også Stuguns landskommun hadde eit vapen, frå 1947, men det vart gjort ugyldig.

Tettstader
----------

Det er fire tettstader i Ragunda kommun.

Tettstadene i tabellen er ordna etter innbyggjartal per 31. desember 2005. Administrasjonssenteret er utheva.

| Nr. | Tettstad | Folketal |
| --- | --- | --- |
| 1. | **Hammarstrand** | 1 061 |
| 2. | Stugun | 627 |
| 3. | Västra Bispgården | 523 |
| 4. | Östra Bispgården | 294 |

Kjelder
-------

* «Ragunda kommun» på Wikipedia på svensk, innhenta 25. april 2010.
* «Ragunda» hjå Store norske leksikon, innhenta 25. april 2010 (lisensiert under CC-BY-SA).

### Referansar

1. ↑  «*I fält av silver en av vågskura bildad stam, fyra gånger vågskuredelad av blått och silver, samt däröver två framkommande, uppåtriktade röda blixtar i kors, överlagda med en blå tall*».
2. ↑  Svenska Heraldiska Föreningens vapendatabas.

| * v
* d
* e
Kommunar i Jämtlands län i Sverige |
| --- |
|  | Berg • Bräcke • Härjedalen • Krokom • Ragunda • Strömsund • Åre • Östersund |  |
| Sjå òg: Liste over Sveriges kommunar |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* ISNI
* GeoNames

 |
**Christian Frederik Fasting** (15. oktober 1799–16. februar 1887) var ein norsk offiser og stortingsmann frå Vik i Sogn. Sorenskrivar Thomas Fasting var ein brorson.

Fasting var son til ein oberstløytnant. Han var sjølv offiser i militæret frå 1820, premierløytnant 1829 og kaptein 1842 i bergenske brigade, budde då garden sin i Vik. Sidan var han oberstløytnant og sjef for trondhjemske brigade frå 1847 og til sist krigskommissær 1860-85 i Tønsberg distrikt, busett i Kristiania. Både i 1854, 1866 og 1876 var han medlem av kongelege kommisjonar om høvesvis utskifting og «utskrivingsvæsen».

Fasting var frå 1837 den fyrste ordføraren i Vik herad. Både i 1845, 1848 og 1851 møtte han på Stortinget som ein av representantane frå Nordre Bergenhus amt. I 1845 var han medlem og 1848 sekretær i Militærkomiteen, medan han i 1851 var medlem i Militærkomite nr 2.

Fasting døydde ugift i Kristiania, 87 år gammal.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys
* VIAF

 |
**Christian Goldbach** (18. mars 1690–20. november 1764) var ein prøyssisk matematikar. Han vart fødd i Königsberg i Preussen som son av ein prest. Goldbach las jus og matematikk. Han reiste mykje i Europa og møtte fleire kjende matematikarar; blant andre Gottfried Wilhelm von Leibniz, Leonhard Euler og Nicolaus I Bernoulli. Goldbach arbeidde på det nyopna russiske Vitskapsakademiet og underviste den seinare tsar Peter II av Russland. Gjennom arbeidet sitt for den russiske statstenesta oppnådde han etter kvart høg rang og store inntekter, og han avslo forskjellige tilbod om vitskaplege stillingar. 

Goldbach leverte viktige bidrag til matematikken og interesserte seg særleg for differensiallikningar, sannsynsrekning og talteori. Namnet hans vert i dag best hugsa for Goldbachs formodning, som seier at alle like tal (partal) kan skrivast som summen av to primtal, til dømes 10 = 3 + 7 eller 16 = 3 + 13. Denne førehandstrua er enno ikkje bevist. Han studerte òg teorien omkring ekte potensar.

Kjelder
-------

* *Delar av denne artikkelen bygger på «Christian Goldbach» frå Wikipedia på bokmål, den 1. november 2011.*

* Christian Goldbach. (2011-11-01) I *Store norske leksikon*. Henta frå

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS
* SUDOC

 |
**Mary Louise Barratt Due** (9. april 1888–24. desember 1969) var ein norsk pianist og pedagog. Saman med mannen Henrik Adam Due stifta ho Barratt Due musikkinstitutt i 1927.

Due var fødd i Bergen som dotter av predikanten Thomas Ball Barratt og Laura Jacobsen. Familien flytta til Kristiania året etter at ho vart fødd.

Due byrja tidleg å spela klaver. Som tiåring fekk ho dispensasjon frå aldersgrensa på tolv år og byrja på Musikkonservatoriet i Oslo. Fire år seinare drog ho til Roma og studerte ved Santa Cecilia-akademiet, der ho tok diplomeksamen i 1907. I 1906 debuterte ho i Kristiania.

Ho hadde ei omfattande konsertverksemd. Yndlingskomponistane var Franz Liszt og Frédéric Chopin. Ho var òg open for den nye impresjonistiske stilen, og var blant dei første i Noreg til å setja Claude Debussy på programmet.

I 1916 gifta ho seg med Henrik Due, og i 1927 starta dei musikkinstituttet, som var banebrytande innan musikkpedagogikken. Ho heldt fram konsertverksemda, ofte med samtidsmusikk på programmet, samstundes som ho studerte musikkundervising, blant anna i USA.

Saman med komponisten Eyvind Alnæs gav ho ut boka *Norsk pianoskole* i 1931.

Frå 1948 var ho president i den europeiske soroptimistrørsla.

Due var mor til musikarane Stephan Henrik Barratt-Due og Esther Barratt-Due.

Ho døydde i Oslo.

Kjelder
-------

1. 1 2 3  Dahm, Cecilie (28. september 2014). «Mary Barratt Due». *Norsk biografisk leksikon* (på norsk).
2. 1 2  «Mary Barratt Due». *Store norske leksikon* (på norsk). 5. april 2019.

* *Denne artikkelen bygger på «Mary Barratt Due» frå Wikipedia på bokmål, den 13. mai 2019.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* VIAF
* LCCN
* MusicBrainz (artist)

 |
Koordinatar: 59°33′11.207″N 12°33′46.318″E﻿

**Glava** er ein tettstad i Arvika kommune i Värmlands län i landskapet Värmland og sentrum i Glava församling som er omtalt så tidleg som i 1540. Glava kyrka vart bygd i 1736. Glava ligg ved sjøen Glafsfjorden.
I 2005 hadde Glava 201 innbyggjarar.

Det norske selskapet REC hadde ein fabrikk for produksjon av solpanel i Glava. På det meste hadde fabrikken 300 tilsette. Fabrikken vart vedtatt lagt ned i 2010.

Personar frå Glava
------------------

Racingføraren Kenny Bräck kjem frå Glava, nærare bestemt frå Glava Glasbruk.

Sjå òg
------

* Glava Glasbruk

Kjelder
-------

1. ↑  *Rec stenger fabrikk*, arkivert frå originalen 24. september 2010, henta 23. september 2010

| * v
* d
* e
Arvika kommune i Värmlands län i Sverige |
| --- |
| Våpen for Arvika | Arvika · Edane · Glava · Gunnarskog · Jössefors · Klässbol · Sulvik | Våpen for Värmland |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* GeoNames

 |
**Christian Collett Kjerschow** (23. august 1821–10. april 1889
) var ein norsk embetsmann og politikar. Han var stiftamtmann i Tromsø frå 1869 til han døydde, stortingsmann 1868-69. Presten Peder Kjerschow var far hans.

Christian Kjerschow var student frå Tromsø skole i 1839 og vart cand.jur. i 1844. Sidan var han amtsfullmektig i Finmarken under Mons Lie, seinare i same stilling hos Anton Theodor Harris, den fyrste stiftsamtmannen i Tromsø stift. Der etter var han ei tid amtsfullmektig i Søndre Bergenhus, og frå 1851 fut og sorenskrivar i Øst-Finmarken 1851. Då embetet vart delt i 1854 heldt han fram som fut og sorenskrivar i Varanger 1854. I tillegg var han byfut og politimeister i Vardø og Vadsø. Frå 1869 var han stiftsamtmann i Tromsø.

Kjerschow var formann i ein kongeleg kommisjon om jordspørsmålet i Finnmark og ein kommisjon om handelen i amtet. Dessutan leia han ein svensk-norsk komite om jarnbane mellom Tromsø stift og Norrland i Sverige. Han var styremedlem frå 1871 i Noregs Bank si avdeling i Tromsø, og med styra for Tromsø Sparebank, Tromsø Museum og landbruksselskapet i amtet.

Kjerschow var suppleant til Stortinget 1859-60 frå Hammerfest og Vadsø 1859–1860, 1862-64 og 1865-67 frå valkrinsen Tromsø, Hammerfest, Vardø og Vadsø. Perioden 1868-70 representerte han same krinsen på Stortinget, sekretær i Odelstinget og medlem i Vegkomiteen.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
**Mary Bente Bringslid** (fødd 1955 i Molde) er ein norsk sosialantropolog og barnebokforfattar.

Bringslid vart cand.polit. i 1986, tok doktorgrad i 1996 og har sidan 1996 vore førsteamanuensis ved *Institutt for sosialantropologi* ved Universitetet i Bergen. Forskinga hennar har dreidd seg om norske bygdesamfunn.

Ho debuterte som skjønnlitterær forfattar i 2003 med barnediktsamlinga *Dei blå revane*, illustrert av Inger Lise Belsvik. Bringslid fekk Kultur- og kyrkjedepartementets debutantpris for boka. I oppfølgjaren *Hunden Parabol tenkjer på månen* (2006) er det hunden til familien som er tema for dikta.

Kjelder
-------

* Omsett frå «Mary Bente Bringslid» på Wikipedia på bokmål, innhenta måndag 4. januar 2010, klokka 22:51.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Publikasjonar av Mary Bente Bringslid i forskingsdokumentasjonssystemet Cristin

* Publikasjonar av Mary Bente Bringslid i BIBSYS
* CV, frå uib.no Arkivert 2007-08-12 ved Wayback Machine.
* Om barnebøkene hennar, frå nynorskbok.no

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* CRIStin

 |