Britisk framstilling av festningen i Qalat frå 1868.
**Qalat** (persisk **قلات**, qalāt) er provinshovudstad for Zabol i Afghanistan. Han ligg sentralt i landet, 300 km sørvest for hovudstaden Kabul. Qalat har 49 158 innbyggjarar (2015).
Dei fleste innbyggjarane er pasjtunarar.
Byen har vegsamband med Kandahar i sørvest og Ghazni i nordaust via hovudvegen Ring Road.
Qalat lufthamn ligg i nærleiken av byen.

Qalat er også kjend som *Qalāt-e Ghiljī*, *Qalāt-e Tokhī*. *Qalāt* kan også skrivast *Kalāt*. Namnet tyder 'festning'. 
Festningen som ligg i åssida over Qalat skal ifølgje soga vera bygd av Aleksander den store.

Det noverande byggverket blei reist under britane på 1800-talet.
Han er blitt brukt, også i nyare tid, av sovjetarar, talibankrigarar og USA-amerikanarar.

Historie
--------

16. april 1857 vitja eit britisk sendebod gjennom byen, på veg til Kandahar for å inngå ein avtale mellom dei britiske styresmaktene i Peshawar og emiren av Kabul.

Emir Sher Ali Khan erobra byen den 22. januar 1867. Sonen hans, Mahomed Ali, blei drepen i slaget. Det var onkelen hans som drap han, og onkelen blei seinare også drepen.

I 2005 var Qalat base for amerikanske styrkar som kjempa mot Taliban.
Den første flyplassen i provinsen, Qalat lufthamn, blei bygd i 2006. Han var eit av fleire prosjekt som fann stad under det amerikanskleidde Provincial Reconstruction Team Zabul, som var verksame her fram til 2013. Mellom anna blei det bygd ein jenteskule for å betra tilgang til utdanning i området. Fleire program for å betra tilgangen på reint vatn blei også starta rundtom i byen. I 2009 blei eit prosjekt som gav sjukehuset Qalat City Hospital reint drikkevatn fullført.
Nokre av prosjekta har likevel fått kritikk. Utviklinga av eit økonomisk distrikt i byen tok tre år å fullføra og kosta rundt ti millionar dollar, men bygningane blei for det meste ståande tomme. Anten var det ikkje bruk for dei eller ein mangla lokal kunne til å vedlikehalda dei.

* Qalat festning i 2010.Qalat festning i 2010.
* Bibi Khala-skulen i Qalat.Bibi Khala-skulen i Qalat.
* Barn og ein amerikansk soldat vitjar eit område som skal gjerast om til ein park.Barn og ein amerikansk soldat vitjar eit område som skal gjerast om til ein park.
* Tarnak-brua i Qalat, eit av gjenreisingsprosjekta.Tarnak-brua i Qalat, eit av gjenreisingsprosjekta.

Kjelder
-------

1. 1 2  Qalāt ved Geonames.org (cc-by), henta 2015-05-09
2. ↑  «The State of Afghan Cities Report 2015». Henta 22 October 2015.
3. 1 2  J.J. Sutherland (18. juli 2006), *A New Occupant for an Ancient Afghan Fortress*
4. 1 2  
«Zabul's no Kabul», *The Economist*, 7. juli 2005
5. ↑  Bellew, Henry Walter (1862). *Journal of a Political Mission to Afghanistan in 1857, Under Major Lumsden*. Smith, Elder and Co.
6. ↑  *Our Punjab Frontier: Being a Concise Account of the Various Tribes by which the North West Frontier of British India is Inhabited*. Calcutta, India: Wyman Bros. Publishers. 1868. s. 26.
7. ↑  *USAID/Afghanistan: First Airstrip in Zabul Province*, arkivert frå originalen 7. august 2007, henta 26. mars 2017
8. ↑  Spero, Domani. «Zabul Attack: Were They Walking in a Red Zone?». *Diplopundit*. Henta 29. juni 2015.
9. ↑  «Zabul PRT opens new girls' school in Qalat > U.S. Air Forces Central Command > Article Display». *www.afcent.af.mil*. Arkivert frå originalen 9. september 2018. Henta 29. juni 2015.
10. ↑  tSgt Jefferson, Oshawn (June 3, 2010). «Zabul Province completes projects for progress». Arkivert frå originalen 9. september 2018.
11. ↑  Burrington, Megan. «G.I. Dough: Money as a Weapons System». Henta 29. juni 2015.
12. ↑  «The Army's $10M Afghanistan Flop». *ABC News*. 30. juli 2009. Henta 29. juni 2015.

* *Denne artikkelen bygger på «Qalat, Zabul» frå Wikipedia på engelsk, den 26. mars 2017.*