recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**«Idas sommarvisa»**, eller **«Du ska inte tro det blir sommar»**, er ein svensk barnesong med sommartema. Teksten er skriven av Astrid Lindgren medan Georg Riedel har komponert melodien. Songen vart skriven til filmen *Emil och griseknoen* frå 1973.

«Idas sommarvisa» har tre vers og har vorte vanleg å syngje på skuleavsluttingar før sommarferien i Sverige. Songen har der vorte eit alternativ til salmane «Den blomstertid nu kommer» og «I denna ljuva sommartid».

Songen er lagd i munnen på vesle Ida, som er i ein periode der ho kjenner seg allmektig. I filmen har ho vekt til live att dei døde hønsene (som eigentleg berre var stivskremde av herjingane til Emil og grisungen Griseknoen, som begge var fulle etter inntak av gjæra kirsebær). Ida fortel i visa kva som må gjerast for at det skal verte sommar og avsluttar songen slik:

Och jag gör så roliga ställen
där barna kan springa omkring,
då blir barna fulla med sommar
och bena blir fulla med spring.

Kjelder
-------


* Denne artikkelen byggjer på «Idas sommarvisa» henta frå Wikipedia på svensk 28. mai 2007.
**Berkeley Hills** er ei åskjede som er del av Pacific Coast Ranges og ligg langs nordaustsida av dalen som ligg kring San Francisco-bukta. Dei blei tidlegare kalla Contra Costa Range eller Hills (opphavleg frå spansk *Sierra de la Contra Costa*), men det nye namnet blei etablert gjennom skipinga av Berkeley og University of California der.

Berkeley Hills sett frå CA 24 nær Orinda.

Geologi
-------

Berkeley Hills ligg langs den store Hayward-forkastinga på vestsida og den mindre Wildcat-forkastinga på austsida. Dei høgaste toppane er Grizzly Peak (535 m) og Round Top (537 m), ein utdøydd vulkan, og William Rust Summit (306 m).

Vollmer Peak (581 m) blir allment sett på som del av Berkeley Hills, men er eigentleg del av San Pablo Ridge nær punktet der ho møter Berkeley Hills ved toppen av Wildcat Canyon. Vollmer Peak har namne etter den fyrste politimeisteren i City of Berkeley, August Vollmer. Tidlegare blei han kalla Bald Peak, og Rocky Mound på 1800-talet.

Det går fleire tunellar gjennom Berkeley Hills. To er akveduktar for EBMUD; Berkeley Hills-tunellen tener Yellow Line i metrosystemet Bay Area Rapid Transit (BART). Caldecott-tunellen fører State Highway 24 mellom Oakland og Contra Costa County.

Kjelder
-------

1. ↑  Engineers, United States Army Corps of (28. juli 1856). «Reports of Explorations and Surveys for a Railroad from the Mississippi River to the Pacific Ocean...1853-54» – via Google Books.
2. ↑  *The Atlantic*, July 1874
3. ↑  *Topographical Map of Contra Costa County*, Britton and Rey, 1871

* *Denne artikkelen bygger på «Berkeley Hills» frå Wikipedia på engelsk, den 5. mars 2023.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Berkeley Hills**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* GeoNames

 |
**Ida Minerva Tarbell** (5. november 1857–6. januar 1944) var ein forfattar og journalist frå USA. Som journalist vart ho kjend som ei av dei leiande «muckrakers» (møkkagravarane). 

Ho vart kjend for sin undersøkjande journalistikk knytt til oljeselskapet Standard Oil Company. Ho skreiv ein artikkelserie i 19 delar frå november 1902 og fram til oktober 1904. Artiklane vart samla og publisert som *The History of the Standard Oil Company* i 1904. Artikkelserien var viktig i prosessen fram mot oppsplittinga av Standard Oil i 1911. Standard Oil vart mellom anna skulda for kartellverksemd. 

Andre bokutgjevingar *Life of Abraham Lincoln* (1900), *The Business of Being a Woman* (1912), *The Ways of Women* (1915), biografiar om Elbert H. Gary (1925) og Owen D. Young (1932), *The Nationalizing of Business, 1878–1898* (1936), og sjølvbiografien, *All in the Day's Work* (1939).

Ho døydde av lungebetennelse i 1944, 86 år gamal.

Sjå òg
------

* Standard Oil Company
* South Improvement Company
* Henry H. Rogers

Bakgrunnsstoff
--------------

* Harvard University Library Open Collections Program. Women Working, 1870-1930, Ida Tarbell (1857–1944). Fulltekstdatabase for verka til Ida Tarbell.
* The Ida Tarbell Home Page Arkivert 2006-02-07 ved Wayback Machine.
* American Experience: The Rockefellers
* National Women's Hall of Fame - Ida Tarbell
* The History of the Standard Oil Company av Ida Tarbell

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NLA

 |
**Stedjetunet** er ein eigedom i Sogndal kommune i Vestland fylke. Stedjetunet er eigd og vert driven av **Stiftinga Stedjetunet** som er skipa av kyrkjelydane i Sogndal prestegjeld (Kaupanger, Norum og Stedje sokn).

Historie
--------

Eigedomen var opphavleg ein del av gardsbruket Øvre Stedje og ligg på ein marin terrasse 27 meter over havet, med utsikt over dalen og Sogndalsfjorden. Frå 1894 vart hovudbygningen nytta til pensjonat- og hotelldrift. I perioden 1921 til 1981 vart den store trebygningen nytta som aldersheim i kommunen. 

Frå 1980-talet vart bygningen teken i bruk til ei rekkje føremål. Stiftinga opna kommunens første heildagsbarnehage der i 1979. Stedje barnehage er i dag framleis driven som privat barnehage med plass til 68 born. Stedjetunet husa etter kvart også arkitektkontor, og noko seinare kyrkjekontoret i Sogndal og Leikanger med eit titals kontorarbeidsplassar. 

Den historiske bygningen har vore brukt som forsamlingslokale og kyrkjelydshus for fleire tusen kyrkjelydsmedlemmer – med kyrkjekafé, søndagsskule, ungdomsklubb, nattkafé, speidarsamlingar og studentlag, og til konfirmasjonar, dåpsfeiring og liknande.

Den gamle trebygningen brann og vart totalskadd 3. desember 2017. Ingen personar vart skadde i brannen.

Gjenreising etter brannen
-------------------------

I 2018 vedtok eigarstiftinga å gjenreise Stedjetunet. Byggearbeidet starta hausten 2019 og skal etter planen vere ferdigstilt innan utgangen av 2020. Bygningen skal gi rom for utleige til Stedje barnehage, til forsamlingsføremål, kyrkjekontor, arkitektkontor og andre kontorplassar.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad
* Allkunne: Aldersheim og sjukestove i Sogndal
* NRK: Storbrannen i Sogndal
| Veka |
| --- |
| * måndag
* tysdag
* onsdag
* torsdag
* fredag
* laurdag
* sundag
 |

**Torsdag** er dagen mellom onsdag og fredag. Han er kalla opp etter den norrøne guden Tor. 

Etter den europeiske standarden ISO 8601 er det torsdagane som avgjer kva nummer ei veke skal ha. Veke 1 er definert som veka som inneheld årets første torsdag.

I Storbritannia held ein som regel val på torsdagar. Dette skal ha blitt innført for å sikra høg deltaking; veljarar ville ha brukt opp vekeslønninga si, som blei betalt kvar fredag, og dermed vera edru og klare til å røysta.

Tilknytingar
------------

I den romerske kalenderen var dagen tileigna Jupiter, *dies Jovis*, noko som kan tyda på at Tor svara meir til den romerske herskarguden enn Odin gjorde. 

Innan hinduismen er torsdag *guruvár*, dagen til Guru, som i dette tilfellet er sanskritnamnet til planeten Jupiter. Opphavleg var den astronomiske tilknytinga til dagane i veka viktigare enn den religiøse.

Kjende torsdagar
----------------

* Skjærtorsdag, ein del av påskeveka
* Helgatorsdag, eller Kristi himmelfartsdag

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GND

 |
**Torsdagsøyo** er ei øy i Fitjarøyane i Fitjar kommune. Ho ligg på vestsida av Nyleio, mellom Siglo og Longøyo i aust, Tranøyo i sør, Trodlosen i vest og Eggøyo i nord.

Garden
------

Garden på øya var opphavleg husmannsplass under Fitjargarden og vart skyldsett som eigen gard i matrikkelen i 1723. Garden har gjeve opphav til etternamnet Torsdagsøy. 

Det høyrte til to plass under garden. Det eine var Sandvik, ei vik på øya, og det andre var øya Flatøy, som lik like ved.

Namn
----

Namnet på øya har vorte tolka såleis at første delen er vekenamnet torsdag, og det er i så fall eit uvanleg namn, sidan vekedagsnamn ikkje er vanleg i bruk som stadnamn i området. Det var gode torvmyrer på øya, og folk inne på landet har teke torv som vart sette opp i såter eller torvstakkar. Folk som reiste leia nord og sør har sett torvstakkane og gjeve øya namn etter det. 

Namnet har stort sett vorte skrive Torsdagsøy, Thorsdagsøy og nokre gonger Toesdagsøy.

Kjelder
-------

* Simon Steinsbo (1986). *Fitjar bygdebok - Gards- og ættesoge* **1**. Fitjar.
|  |
| --- |
| ***Stay with Me***  av Lorraine Ellison |
|  |
| B-side | «I Got My Baby Back» |
| **Utgjeve** | Oktober 1966 |
| **Innspelt** | 1966 |
| **Sjanger** | Soul |
| **Lengd** | 3:29 |
| **Selskap** | Warner 5850 |
| Låtskrivar(ar) | Jerry Ragovoy / George David Weiss |
| **Produsent** | Jerry Ragovoy |
|
|

«**Stay with Me**» (ofte kalla «**Stay with Me Baby**») er ein song skriven av Jerry Ragovoy og George David Weiss. Han vart først spelt inn i 1966 av Lorraine Ellison, og produsert av Ragovoy.

Ellison spelte inn «Stay With Me» i full fart etter at studioet vart ledig då Frank Sinatra kansellerte studiotida si der. Warner Bros. Records hadde alt hyra inn eit 46 mann stort orkester og bad Ragovoy, med berre to dagars varsel, om å ta over studiotida utan kostnadar. Ragovoy og arrangøren Garry Sherman arbeidde på orkesterarrangementet av songen, og kalla Ellison til studioet for å spele inn songen i lag med orkesteret. Innspelinga vart styrt av lydteknikaren Phil Ramone.

«Stay With Me» vart gjeven ut som singel av Warner og gjekk inn i USA på *Billboard* R&B-lista den 15. oktober 1966 og nådde 11. plassen. På Billboard Hot 100 nådde singelen 64. plassen. Oppfølgjaren hennar, «Heart Be Still», vart ein liten hit i 1967.

Songen har vore med på mange samlealbum gjennom åra.

Andre versjonar
---------------

«Stay With Me» har blitt spelt inn av mange artistar, som Bette Midler i filmen *The Rose*. Andre versjonar er gjort av The Walker Brothers, David Essex, Ruby Turner, Rebecca Wheatley, Genya Ravan, Terry Reid, Long John Baldry, Sharon Tandy og Les Fleur de Lys, Natalie Cole, Jimmy Witherspoon, Kiki Dee, Shirley Brown, Sam Brown, Trine Rein, Whitesnake, Ronnie Montrose og Duffy. Duffy-versjonen vart gjeven ut på filmmusikkalbumet til den britiske komedien *The Boat That Rocked* i 2009, sjølv om det var originalversjonen som vart nytta i filmen. Dei fire første nemnde artistar fekk alle sine versjonar inn på UK Singles Chart.
Han vart framført av Karise Eden den 17. juni i 2012 i finalen av The Voice Australia og versjonen hennar nådde toppen av ARIA Singles Chart.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Stay with Me (Lorraine Ellison song)» frå Wikipedia på engelsk, den 30. september 2013.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Allmusic.com - Song overview
2. ↑  Joel Whitburn, *Billboard Top Pop Singles 1955-2002*, 2003, ISBN 0-89820-155-1
3. ↑  Songfacts.com
4. ↑  *Lorraine Ellison at Soul Express Radio*, arkivert frå originalen 28. juli 2011, henta 30. september 2013
5. ↑  Sleeve notes of Ellison compilation Arkivert 2013-10-23 ved Wayback Machine. by Al Kooper]
6. ↑  Allmusic.com - Charts & Awards
7. ↑  Allmusic.com - Album review
8. ↑  *arkivkopi*, arkivert frå originalen 23. oktober 2013, henta 30. september 2013
9. ↑  Roberts, David (2006). *British Hit Singles & Albums* (19th utg.). London: Guinness World Records Limited. s. 697. ISBN 1-904994-10-5.

Bakgrunnsstoff
--------------

* *Lorraine Ellison: Stay with Me* på Discogs (liste over utgjevingar)
* Songteksten på Lyricsbay.com
* Lorraine Ellison på Allmusic
Comptonspreiing
**Comptonspreiing** eller **Comptoneffekten** er innan fysikken ei nemning på det som skjer når eit foton vekselverkar med eit laust bunde elektron. Effekten viser seg i energitapet (og auka bølgjelengd) som eit røntgen- eller gammastrålefoton opplever når det kjem i kontakt med eit objekt. Vanlegvis snakkar ein i denne samanhengen berre om elektron som er ein del av atom.

Under kollisjonen mellom fotonet og eit elektron, tek elektronet opp noko av energien sjølv og sender ut eit nytt foton i ei anna retning. På denne måten fortset altså fotonet, men med mindre energi, medan elektronet blir lausrive frå atomet og blir eit sekundærelektron.

Arthur Holly Compton gjorde denne observasjonen for første gongen i 1923, noko han fekk Nobelprisen i fysikk for i 1927. Viktigheita av denne observasjonen ligg i det faktumet at det demonstrerer at ljos ikkje berre rører seg i bølgjeform (som blir vist med Thomsonspreiing), men at det òg rører seg i partikkelform.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Comptonspredning» frå Wikipedia på bokmål, den 24. juli 2012.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* NDL

 |
Kart over Cotentin
**Cotentin**, eller **Cherbourghalvøya** er ei halvøy i Normandie som dannar den nordvestlege kysten av Frankrike. Ho stikk seg ut i Den engelske kanalen mot Storbritannia. Vest for halvøya ligg Kanaløyane. 

Halvøya høyrer til departementet Manche, i regionen Basse-Normandie.

Geografi
--------

Halvøya er ein del av Armoric-massivet, og ligg mellom elvemunningen til Vire og bukta Mont Saint Michel. Ho er delt i tre delar: Neset La Hague, Cotentinpasset og dalen til elva Saire (Val-de-Saire). Halvøya utgjer mesteparten av departementet Manche.

Den største byen på halvøya er Cherbourg på nordkysten, her det går båtar over Kanalen. 

Andre byar og landsbyar er: Coutances, Barfleur, Saint-Lô, Bricquebec, Granville, Barneville-Carteret, Carentan og Avranches.

Vestkysten av halvøya, kjend som *la Côte des Îles*, ligg mot Kanaløyane, og det går ferjesamband frå Carteret og Granville til øyane (inkludert Chausey).

Utanfor kysten til halvøya ligg mellom anna øyane Tatihou og Îles Saint-Marcouf.

Historie
--------

Byen som i dag heiter Coutances var hovudstad i Unelli, ei gallisk stamme, og fekk namnet *Constantia* i 298 av den romerske keisaren Constantius Chlorus. Heile halvøya, på latinsk kalla *pagus Constantinus*, varst så kalla Cotentin.

Før det vart laga moderne vegar, var halvøya nesten utilgjengleg om vinteren fordi store myrområde flauma over dei lågareliggande områda på sjølve neset, slik at Cotentin stundom har vorte kalla ei øy gjennom historia. 

Byen Valognes var fram til Den franske revolusjonen ein sosial ferieby for aristokratar, og fekk tilnamnet «Normandie sitt svar på Versailles». Det er lite igjen av dei store husa og châteaux, på grunn av kampane her under Operasjon Overlord i 1944. Det sosiale livet her vart skildra i romanane til Jules Barbey d'Aurevilly, som sjølv var frå området. 

Slaget ved La Hougue fann stad i 1692 ved Saint-Vaast-la-Hougue nær Barfleur.

Koordinatar: 49°30′N 1°30′W﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* NKC
* GeoNames

 |
Koordinatar: 54°3′S 37°11′W﻿

**Daisy Point** er eit nes som strekkjer seg ut mot sjøen frå dei høge klippene på austsida av Bay of Isles i Sør-Georgia. Det ligg 0.5 nautiske mil vest for Cape Wilson, nær innløpet til Beckmannfjorden. Namnet *Low Point* vart gjeven til neset, truleg av eit lag frå Discovery Investigations som kartla området i 1929. Etter kartlegginga i 1951–52 rapporterte South Georgia Survey at denne delen av kysten var høg og kupert, og at neset, som er relativt lågt, ikkje passar med skildringa «låg.» Det nye namnet, tilrådd av UK Antarctic Place-Names Committee i 1954, er kalla opp etter seglskuta «Daisy» i New Bedford i Massachusetts, som under kaptein Benjamin D. Cleveland vitja Bay of Isles i 1912–13.

Kjelder
-------

1. ↑  «Daisy Point». Geographic Names Information System, U.S. Geological Survey. Henta 25. november 2012.

 Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Daisy Point» (innhald frå Geographic Names Information System).


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Concertato** er eit uttrykk i tidleg barokkmusikk som anten viser til ein sjanger eller ein stil der ei gruppe instrument eller stemmer deler ein melodi, vanlegvis vekselsvis, og nesten alltid over ein basso continuo. Uttrykket kjem frå det italienske *concerto*, som tyder 'å spele saman'. Dette har gjeve *concertato*, som tyder 'i concerto-stil'. I dag vert uttrykket nærast nytta som eit adjektiv, til dømes «tre stykke frå setter er i *concertato*-stil.»

Særs enkelt kan ein si at *concertato*stilen omfattar kontrastar mellom motsette stemmegrupper og instrumentgrupper, medan *concerto*-stilen, spesielt når han vart utvikla til *concerto grosso* seinare i barokken, omfattar konstrasten mellom små og store grupper av liknande samansetting (seinare kalla «ripieno» og «concertino»).

Komponistar av musikk i concertato-stil
---------------------------------------

* Giovanni Croce
* Andrea Gabrieli
* Giovanni Gabrieli
* Alessandro Grandi
* Johann Kaspar Kerll
* Claudio Monteverdi
* Johann Pachelbel
* Michael Praetorius
* Samuel Scheidt
* Johann Schein
* Heinrich Schütz
* Lodovico Viadana

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Concertato» frå Wikipedia på engelsk, den 5. april 2010.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
	+ Manfred Bukofzer, *Music in the Baroque Era*. New York, W.W. Norton & Co. 1947. (ISBN 0-393-09745-5)
	+ *The New Harvard Dictionary of Music*, ed. Don Randel. Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press, 1986. (ISBN 0-674-61525-5)
* «Concertato»" i *The New Grove Dictionary of Music and Musicians*, ed. Stanley Sadie. 20 vol. London, Macmillan Publishers Ltd. 1980. (ISBN 1-56159-174-2)
Costa Daurada
**Costa Daurada** (spans *Costa dorada*, tyder «Gullkysten») er ein 216 km lang del av kysten av Catalonia i Spania i *comarques* Baix Penedès, Tarragonès, Baix Camp og Baix Ebre. Kysten er eit viktig turistområde.

Opphavet til namnet kjem av dei gylne strendene som trekk så mange turistar til området. Sanden i seg sjølv kjem av erosjon av landet innanfor på grunn av avskoging i mellomalderen og seinare. Flaum fører med seg elvepartiklar seg til kysten, og sidan det er minimalt med tidvatn i området, har strendene endra seg lite.

Dei fleste av byane på Costra Daurada har sine eigne strender som dei lokale innbyggjarane nyttar året rundt og turistane nyttar i turistsesongen frå mai til oktober. Salou vert ofte rekna som hovudbyen på Costa Daurada og har ein infrastruktur som er bygd for turismen. Folketalet her varierer frå 15 000 om vinteren til 250 000 om sommaren.

Fiske er òg ei viktig næring i området, hovudsakleg med base i byane Tarragona og Cambrils.

I sørvest vert kysten meir kupert og byane mindre. Den sørlege grensa til regionen er markert av deltaet til elva Ebro.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Costa Daurada**

* Salou in Costa Dorada Arkivert 2015-10-03 ved Wayback Machine.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Costa Daurada» frå Wikipedia på engelsk, den 20. september 2009.*


| * v
* d
* e
Spain Spanske kystar |
| --- |
| Costa Brava  • Costa Dorada  • Costa del Azahar  • Costa Blanca  • Costa Cálida  • Costa de Almeria  • Costa de Granada  • Costa del Sol  • Costa de la Luz  • Costa de las Rías Bajas  • Costa da Morte  • Costa Verde  • Costa Vasca |

Koordinatar: 41°00′43″N 0°55′56″E﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* LCCN
* NKC
* GeoNames

 |
**Pierre Quinon** (20. februar 1962–17. august 2011) var ein fransk friidrettsutøvar frå Lyon som tevla i stavsprang. Han vart olympisk meister i øvinga i 1984. Quinons personlege rekord var på 5,90 m og oppnådd i 1985, ti centimeter under den dåverande verdsrekorden.

### Aktiv

Quinon sette ny verdsrekord i stavsprang 28. august 1983 i Köln, då han gjekk over 5,82 meter, ein centimeter høgre enn Vladimir Poljakov sin rekord. Hans tid som verdsrekordhaldar varte i berre fire dagar. Landsmannen Thierry Vigneron forbetra rekorden med eit hopp på 5,83 meter i Roma den 1. september

Quinon vart olympisk gullmedaljør i stavsprang under OL 1984 i Los Angeles. Han svinga seg over 5,75 m, ti centimeter høgre enn Mike Tully frå USA, som kom på andre plass. Earl Bell frå USA og Thierry Vigneron delte tredjeplassen med 5,60 m. Dette var einaste gongen Quinon hevda seg i dei store internasjonale meisterskapane.

Han la opp som som stavhoppar i 1993, og dreiv sidan i restaurantnæringa i Sør-Frankrike.

Quinon tok sitt eige liv i Hyères den 17. august 2011, 49 år gammal.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* OL 1984 i Los Angeles: Gullmedalje - 5,75 m

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Pierre Quinon» frå Wikipedia på bokmål, den 13. august 2012.*

Fotnotar

1. ↑   Suicide du champion olympique 1984 de la perche, Pierre Quinon

Bakgrunnsstoff
--------------

* «Pierre Quinon» (på engelsk). olympedia.org. Henta 19. februar 2023.
* 

* (en) Pierre Quinon – Profil på nettsida til IAAF
* 

* (en) Pierre Quinon – Profil og resultatoversikt i olympiske konkurransar på *sports-reference.com*.
* Biografi - Det franske friidrettsforbundet.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* Munzinger (sport)

 |
Frå Costa da Morte
**Costa da Morte** (tyder «Dødskysten») er ein del av kysten av Galicia i Spania. Costa da Morte strekkjer seg frå landsbyen Fistera til byen Malpica. Den største byen ved kysten her er A Coruña. 

«Dødskysten» har fått dette namnet på grunn av dei mange skipsvraka som ligg like utanfor dei farlege klippene. Medan Rías Baixas er verna av ei ujamn kystlinje og mange øyar, er Costa da Morte direkte utsett for Atlanterhavet. Det er eit område som har vorte råka av fleire oljeutslepp, mellom anna frå «Prestige» i 2002.

Det ytre neset er kjent av antropologiske, historiske og geografiske årsaker. Namnet på galisisk er Fisterra, og opphavet til dette namnet går heilt tilbake til førromersk tid då det vart sagt at dette var enden på verda (*Finis-terrae*). Området vart kristna av den romersk-katolske kyrkja ved at mange kristne pilegrimar reiste hit langs Jakobsvegen. 

Folk i området har bevart dei førkristne keltiske ritualstadane og ført med seg noko av den gamle trua. Til dømes finst det store *pedras de abalar* (ruggesteinar) gjennom heile området. Desse var heilage keltiske stader og nytta i forskjellige rituale som framleis går att i den lokale kulturen.

Geografi
--------

Costa da Morte inkluderer Kapp Finisterre (spansk *Cabo Finisterre*; galisisk *Cabo Fisterra*), eit nes som er det vestlegaste punktet i Galicia. Kapp Finisterre er det vestlegaste punktet i Spania, men ikkje i Europa (som er Cabo da Roca i Portugal).

På Kapp Finisterre står eit kjent fyr og i nærleiken ligg byen Fisterra.

### Stader langs Dødskysten

Av byar og landsbyar langs kysten finn ein:

1. A Coruña
2. Ensenada do Orzán
3. Bens
4. Suevos
5. Praia de Barrañán
6. Caión
7. Praia de Baldaio
8. Punta do Razo
9. Punta Falcoeira
10. Malpica
11. Illas Sisargas
12. Barizo
13. Punta de Nariga
14. Corme
15. Balarés
16. Ria de Laxe
17. Cabo de Laxe
18. Praia de Traba
19. Camelle
20. Praia do Trece
21. Cabo Vilán
22. Camariñas
23. Muxia
24. Punta da Barca
25. Cabo Touriñán
26. Nemiña
27. Ria de Lires
28. Praia do Rostro
29. Cabo da Nave
30. Fisterra

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Costa da Morte» frå Wikipedia på engelsk, den 21. september 2009.*
* 


| * v
* d
* e
Spain Spanske kystar |
| --- |
| Costa Brava  • Costa Dorada  • Costa del Azahar  • Costa Blanca  • Costa Cálida  • Costa de Almeria  • Costa de Granada  • Costa del Sol  • Costa de la Luz  • Costa de las Rías Bajas  • Costa da Morte  • Costa Verde  • Costa Vasca |
**Compas** er ein musikksjanger frå Haiti. Han har lang bakgrunn, men vart modernisert på 1980-talet. Då gjekk han frå å vere basert rundt storband til små band med mykje bruk av syntar og gitarar med ekstra mykje choruseffekt. Compas har også fått ein avart med zouk. Wyclef Jean, som har opphavet sitt på Haiti, har gjort compasmusikken populær utanfor Haiti. Plata hans *Haiti 101* er inspirert av compasmusikken.

Compas vert sunge på haitisk og melodien pleier å ha same akkordfølgje gjennom heile låten, bortsett frå i ein vri på slutten. Vanlegast er band med to syntar, ein elgitar, ein elbass, eit brasselement, ein vokalist, i tillegg til perkusjon og trommer. Elgitaren spelar vanlegvis melodiar, medan bassen spelar *walking bass*, ofte veldig stakkato. Når det gjeld trommene, er det gjerne hi-hat-cymbalen som spelar den viktigaste rolla. Brassen har gjerne ei mindre framtredande rolle, med nokre kortare melodiar i løpet av låten.

Artistar som spelar compas
--------------------------

* Sweet Micky alias Michel Martelly
* T-Vice
* Top-vice
* Carimi
* Tabou Combo
* Djakout Mizik
* Alan Cavé og Zin

Kjelder
-------

* «Compas» på Wikipedia på svensk, innhenta 13. mai 2011.

Bakgrunnsstoff
--------------

* «Hva er Compas Music Arkivert 2016-03-04 ved Wayback Machine.» på Digoo.info.
|  |
| --- |
| **Vorteskarv** |
| Litografi av John Gerrard Keuleman, public domainLitografi av John Gerrard Keuleman, public domain |
|
| **Status** |
| **Status i verda:** VU Sårbar |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Fuglar Aves |
| **Orden:** | Sulefuglar Suliformes |
| **Familie:** | Skarvefamilien Phalacrocoracidae |
| **Slekt:** | *Leucocarbo* |
| **Art:** | **Vorteskarv** *L. carunculatus* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Leucocarbo carunculatus***Gmelin, 1789 |

**Vorteskarv** (*Phalacrocorax carunculatus*) er ein særs sjeldan skarveart som er endemisk for New Zealand.

Vorteskarvar er ca. 76 centimeter i lengd og veg om lag 2,5 kilogram. Fjørdrakta er i svart, med kvit underside frå strupen til undergumpen, og kvite flekker på vengfjørene som utgjer eit kvitt band på vengen når fuglen sit. Beina er lyseraude og auga har blå augering. Over nebbrota er det ein gul til oransje, naken hudflekk, og strupe og andlet får ein raud hudpose i hekketida.

Einaste hekkestaden i verda er nokre små øyar i Marlborough Sounds mellom Nordøya og Sørøya på New Zealand.

Vorteskarvar hekkar i koloniar og bygg reir få meter over havoverflata. Dei legg lyseblå egg i mai til juni, normalt to egg i kullet, men eit eller tre egg førekjem. Som andre skarvar er dei fisketarar, men kan òg ta kreps og krabbe. Dei dukkar ned til 20-40 metters djupne, og kan vere under vatn opp til 1,5 minutt, typisk 45 sekund.

Verdspopulasjonen var estimert til 350-1500 individ i 2002, og er stabil.

Kjelder
-------

* Barrie Heather og Hugh Robertson, *The Field Guide to the Birds of New Zealand* (revised edition), Viking, 2005
* BirdLife International (2012) Species factsheet: *Phalacrocorax carunculatus*. Henta frå  den 28. august 2012

### Referansar

1. ↑  BirdLife International 2012

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Vorteskarv**

* Videoar, bilete og lydopptak av vorteskarvar hos Internet Bird Collection
**Sverre Stallvik** (11. oktober 1927–7. mars 2015) var ein norsk skihoppar frå Trondheim som vart noregsmeister i 1955. Han var medlem i Byåsen Idrettslag.

Aktiv
-----

Stallvik slo seg inn i eliten av norske skihopparar i 1949-sesongen. Han vann hopprennet i Svenska skidspelen i 1950 og vart nummer to i 1953, då svensken Karl Holmström vann. Også i Holmenkollrennet vart han nummer to i 1953, bak overraskingsmannen Otto Austad. I 1955 vart Stallvik noregsmeister på Voss, 0,9 poeng føre Asbjørn Osnes.

I ski-VM 1954 i Falun vart Stallvik nr 17. Han deltok i den tysk-austerrikske hoppveka 1955/56, og vart nummer 8 i opningsrennet i Oberstdorf. Til liks med heile den norske hopptroppen reiste han etter to renn heim til Noreg, for å trene til OL i Cortina d'Ampezzo. Under Vinter-OL 1956 vart han nummer ni og beste nordmann.

### Besteplasseringar i internasjonale meisterskap og renn

* 1949: Nr 4 i Holmenkollen
* 1950: Siger i Svenska skidspelen i Falun
* 1951: Nr 4 i Holmenkollen
* 1952: Nr 13 i Holmenkollen
* 1953: Nr 2 både i Holmenkollen og Svenska skidspelen i Falun
* 1954: Nr 17 i VM i Falun
* 1955: Nr 7 i Holmenkollen
* 1955/56: Nr 9 i OL i Cortina d'Ampezzo. Nr 8 i Oberstdorf

### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap

* 1949: Nr 7 på Steinkjer
* 1950: Nr 9 i Bærum
* 1951: Nr 5 i Narvik
* 1952: Nr 6 i Porsgrunn
* 1953: Nr 5 i Trondheim
* 1954: Nr 10 på Kongsvinger
* 1955: Gullmedalje på Voss
* 1956: Nr 7 i Drammen

Kjelder
-------

* FIS-biografi[*daud lenkje*]
* Byåsen IL Hopp-kombinert Hall of Fame[*daud lenkje*]
* Sports-Reference.com: Sverre Stallvik Arkivert 2012-11-02 ved Wayback Machine.
* Arne Thoresen: *Lengst gjennom lufta*. Versal Forlag, Oslo 2007. ISBN 978-82-8188-030-6, s. 121-122, 334-341
Logoen til CERO
Spel som inneheld kjærleik eller romantikk blir merkte med to hjarte på omslaget
**Computer Entertainment Rating Organization** (特定非営利活動法人 コンピュータエンターテインメントレーティング機構) (forkorta **CERO**) er ein japansk organisasjon med hovudkvarter i Tokyo som set aldersmerke på dataspel til spelkonsollar i Japan. Organisasjonen vart grunnlagt i 2002 som ein del av Computer Entertainment Supplier's Association og vart offisielt ein ideell organisasjon i 2003. Dataspel som kjem ut på datamaskinar i Japan blir aldersmerkte av ein annan organisasjon, Ethics Organization of Computer Software (EOCS).

CERO bruker fem etikettar for å merkja dataspel etter kva aldersgruppe dei kan eigna seg for:

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |

A er den lågaste aldersgrensa og gjeld spel som eignar seg for alle aldrar. B eignar seg for tolvårige og eldre, C eignar seg for femtenårige og eldre og D eignar seg for syttenårige og eldre. Z er den strengaste og svarar til ei aldersgrense på 18 år. Dataspel med denne aldersmerkinga kan ikkje kjøpast av mindreårige. CERO brukar også ymse symbol som skal informera om spesifikt innhald ein kan venta å finna i eit spel, til dømes vald, sex, kriminalitet eller grovt språk.

Sjå òg
------

* Entertainment Software Rating Board
* Pan European Game Information

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad

 Commons har multimedium som gjeld: **Computer Entertainment Rating Organization**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* CiNii
* NDL

 |
**Aginskij Burjatskij avtonomnyj okrug**  

**Agyn Burjaadaj avtonomito okrug**
**(pr. 1. mars 2008)**

| 

|  |  |
| --- | --- |
| **Aga Burjatia sitt flaggAga Burjatia sitt flagg** | **Aga Burjatia sitt våpenAga Burjatia sitt våpen** |
| Flagg | Våpen |

 |
| Aga Burjatia på kartet over Russland |
| **Hovudstad** | Aginskoje |
| **Areal**
- Totalt
- % vatn | Rangering: 78. 
19 300 km²
Ukjent |
| **Innbyggjartal**
- totalt
- folketettleik | Rangering: 83.
ca. 73 500 (2005)
ca. 3,8/km² |
| **Føderalt distrikt** | Sibir |
| **Økonomisk region** | Aust-Sibir |
| **Regionsnummer** | 80 |
| **Offisielt språk** | Russisk, Burjatisk |
| **Guvernør** | Bair Bajaskhalanovitsj Zjamsujev |
| **Nasjonalsong** |   |
| **Tidssone** | UTC +0900 |

**Aga Burjatia** (russisk Агинский Бурятский автономный округ, burjatisk Агын Буряадай автономито округ) var eit sjølvstyrt distrikt (okrug) i Russland. Det var del av Tsjita oblast, men samstundes eit av føderasjonssubjekta i den russiske føderasjonen. Hovudstaden var Aginskoje, arealet var 19 300 km² og innbyggjartalet var 73 500 (2005). Den 1. mars 2008 vart distriktet slått saman med Tsjita oblast og danna det nye territoriet Zabajkalskij kraj.

Aga Burjatia var fullstendig omslutta av Tsjita oblast, sør i Sibir, nær grensa til Mongolia. Området er berglendt, høgste punktet er fjellet *Alkhanaj*, 1663 meter over havet. Om lag 30 % av arealet er skogkledd. Klimaet er kontinentalt, med kalde vintrar og varme somrar. Middeltemperaturen i januar er frå - 22 til - 26 grader celsius, i juli + 18 til + 20 grader celsius.

Aga Burjatia har ingen stader med bystatus. Ved folketeljinga i 2002 var fleirtalet burjatar (62,5 %). Russarar utgjorde 35,1 % av folketalet.

Burjatane, eit mongolsk folkeslag, vart underlagt russisk herredøme i 1648. Busetjinga Aginskoje vart grunnlagd i 1781. Etter den russiske revolusjonen i 1917 var det kampar mellom sovjetiske og "kvite" styrkar i området. Sovjetmakta vart etablert i 1920. Det autonome distriktet vart oppretta 26. september 1937. Etter oppløysinga av Sovjetunionen vart Aga Burjatia eit russisk føderasjonssubjekt.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Distriktet sine offisielle heimesider Arkivert 2021-12-08 ved Wayback Machine. Mal:Språikon
* Artikkel frå Kommersant Arkivert 2007-01-06 ved Wayback Machine. (en)
* Artikkel frå NUPI
**Composite Gazetteer of Antarctica** (CGA) er det internasjonalt anerkjente stadnamnregisteret for Antarktika. Det blir gjeve ut av Scientific Committee on Antarctic Research (SCAR) og inneheld alle antarktiske toponym publisert i nasjonale stadnamnregister, i tillegg til grunnleggande informasjon om desse namna og relevant geografisk informasjon. Registeret omfattar òg International Hydrographic Organization (IHO) General Bathymetric Chart of the Oceans (GEBCO) sitt register for undersjøiske kjennemerke sør for 60 °S.

I oktober 2012 inneheldt CGA 36 857 geografiske namn for 18 858 kjennemerke, inkludert 500 med to eller fleire heilt forskjellige namn som kjem frå følgjande kjelder: 

  


| **Land** | **Namn** |
| --- | --- |
| USA | 13 161 |
| Storbritannia | 4 943 |
| Russland | 4 808 |
| New Zealand | 2 593 |
| Argentina | 2 545 |
| Australia | 2 432 |
| Chile | 1,865 |
| Noreg | 1,647 |
| Bulgaria | 821 |
| Tyskland | 393 |
| Polen | 365 |
| Japan | 344 |
| Kina | 279 |
| Frankrike | 223 |
| GEBCO | 182 |
| Belgia | 117 |
| Italia | 53 |
| Spania | 30 |
| India | 21 |
| Ecuador | 9 |
| Uruguay | 5 |
| Sør-Afrika | 2 |
| Canada | 2 |

Nasjonale instansar for antarktiske stadnamn
--------------------------------------------

**Land/offisiell instans:**

**Argentina**: Instituto Geográfico Militar Sección Toponimia del Servicio de Hidrografía Naval de la Armada Argentina and Instituto Antártico Argentino;  

**Australia**: Australian Antarctic Names and Medals Committee;  

**Bulgaria**: Antarctic Place-names Commission;  

**Canada**: Geographical Names Board of Canada;  

**Chile**: Instituto Hidrografíco de la Armada de Chile and Instituto Geográfico Militar;  

**Kina**: Den kinesiske stadnamnkomiteen;  

**Frankrike**: Commission de Toponymie des TAAF, Institut Géographique National;  

**Tyskland**: Ständiger Ausschuß für Geographische Namen;  

**Italia**: Comitato per i nomi geografici antartici;  

**Japan**: Den japanske antarktiske stadnamnkomiteen;  

**New Zealand**: Antarctic Place-names Committee of New Zealand;  

**Noreg**: namnekomiteen ved Norsk Polarinstitutt ;  

**Polen**: Komiteen for polarforsking under Det polske vitskapsakademiet;  

**Russland**: Russiske interadministrative kommisjon om geografiske namn;  

**UK**: British Antarctic Survey UK Antarctic Place-names Committee;  

**Uruguay**: Instituto Antártico Uruguayo;  

**USA**: United States Board on Geographic Names;  

**GEBCO**: GEBCO Sub-Committee on Undersea Feature Names.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Composite Gazetteer of Antarctica» frå Wikipedia på engelsk, den 17. oktober 2012.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Composite Gazetteer of Antarctica (offisiell nettstad)
**Kvartærtida** eller berre **kvartær** har vore ei nemning på dei siste om lag 2 millonar åra i tidsrekninga vår, rekna etter geologisk tidsskala. I 2004 avgjorde International Commission on Stratigraphy at inndelinga av jordas nytid (kenozoikum) i tertiær og kvartær skulle erstattast med inndelinga paleogen og neogen. Dette er derimot omstridd og fleire geologar har sagt seg ueinige i avgjersla om den nye inndelinga.

Pleistocen og holocen inngår no som to av fire geologiske epokar i neogen. Grunnen til å slutta med kvartær som periode, er at starttidspunktet ikkje kunne definerast klart. Den klimatiske desisjonen lét seg ikkje sameina med grensene for dei stratigrafisk definerte epokane. Tida var fyrst og fremst prega av stadig nye, store nedisingar på den nordlege halvkula, og framvoksteren av den moderne mennesket.

Grensa mellom tertiær og kvartær har vore noko ulikt plassert, men er ofte blitt sett til 2,5 millionar år før notida. På den tida fann dei første istidene stad, med store kontinentale isskjold på mildare breiddegrader (45°–70°N). Temperaturen i verdshava sokk, og det skjedde store endringar i både marine og kontinentale økosystem. 

Kvartærtida har vore prega av ei rekke istider (30–40) med mellomliggjande mellomistider. Avstanden mellom istidene har gjennomsnittleg vore ca. 100 000 år. Sidan jorda har vore ein isfri planet gjennom det meste av historia si, har kvartærtida vore ein særskild tilstand.

Kvartærgeologi er namnet på faget som studerer prosessane som forma jordoverflata under kvartærtida.

Kjelder
-------

1. ↑  ICS: CONSOLIDATED ANNUAL REPORT FOR 2006.

| Kenozoikum |
| --- |
| Paleogen | Neogen | *Kvartær* |


| Neogen |
| --- |
| Kvartær |
| Pliocen | Pleistocen | Holocen |
| *← Neogen* | Gelasium | Tidleg | Mellom | Sein |   |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NDL

 |
Den **kvasibiennale oscillasjonen** (kvasi-toårig svinging eller på engelsk *quasi-biennial oscillation* (QBO)) er ein kvasiperiodisk oscillasjon i det sonale vindmønsteret i stratosfæren over ekvator. Svinginga har ein periode på om lag 28-29 månadar. Det skiftande vindmønsteret utviklar seg i toppen av den lågare stratosfæren og forplantar seg nedover med om lag 1 km per månad før det løyser seg opp ved den tropiske tropopausen. Den nedoverretta rørsla av austavinden oppstår sjeldnare enn med vestavinden. Amplituden på den austlege fasen er om lag to gonger så stor som amplituden til den vestlege fasen. På toppen av det vertikale QBO-området dominerer austavinden, medan ein i botn av dette området har større sannsyn for å få vestavind.

Teori
-----

Den kvasibiennale oscillasjonen blei oppdaga på 1950-talet, men årsaka til at han oppstod tok litt tid å finne ut av. Radiosondeoppstigningar viste at fasen ikkje hang saman med den årlege syklusen, som er tilfelle for alle andre stratosfæriske sirkulasjonar. På 1970-talet oppdaga ein at den periodiske reverseringa av vindmønsteret er driven av atmosfæriske bølgjer som forplantar seg oppover frå den tropiske troposfæren og løyser seg opp i stratosfæren ved strålingsavkjøling. Opphavet til desse bølgjene vart derimot mykje diskutert, men i dei siste åra er ein stort sett einige om at tyngdebølgjer har ein stor innverknad.

Konsekvensar
------------

Konsekvensar av den kvasibiennale oscillasjonen er mellom anna ein sekundær sirkulasjon som blandar stratosfærisk ozon. I tillegg påverkar han monsunnedbøren og den stratosfæriske sirkulasjonen på den nordlege halvkula om vinteren (brå stratosfærisk oppvarming)

Observasjonar ved hjelp av vêrballongar
---------------------------------------

Freie Universität Berlin har eit datasett frå radiosondeobservasjonar frå Kanton Island i Stillehavet, Maldivane og Singapore. Dette blei brukt til å lage denne figuren på 1980-talet. 

Tid–høgde plott av ekvatorial sonal vind i m/s mellom 20 og 35 km over havnivå i løpet av ein tiårsperiode. Austavinden er skuggelagt.

Referansar
----------

* Andrews, D.G. J.R. Holton, and C.B. Leovy, 1987: *Middle Atmosphere Dynamics*. Academic Press, 489pp.
* Baldwin, M.P. *et al.*, 2001: The Quasi-Biennial Oscillation. *Rev. Geophys.*, **39**, 179–229.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Fleire plott og ein forklaring av teorien
* Dataserien frå Berlin (1953–2001) Arkivert 2007-12-25 ved Wayback Machine.
Aga-lys nær Djurgården i Stockholm.
**Aga-lys** er belysning ved hjelp av acetylen (C2H2), produsert av den svenske gassprodusenten AGA AB. Acetylen vert fylt på stålflasker som inneheld aceton og ein porøs masse, Aga-masse, som består av mellom anna karbon, sement, asbest og kiselgur. Føremålet med massen er å dele volumet til flaska inn i mange små volum, sørgje for jamn fordeling av aceton og hindre, eller eventuelt stogge, ei acetylenspalting. På ei acetylenflaske vil acetylenet liggje laust i acetonet, og ei 40 liter stor gassflaske inneheld kring 7000 liter gass ved 15 °C og trykk 18 bar.

Aga-lyset vart utvikla av den svenske fysikaren og oppfinnaren Gustaf Dalén. Det vart mykje nytta, mellom anna som fyrlys. Aga-fyr og Aga-lanterner fanst i mange storleikar og variantar, og var basert på fleire av patenta til Dalén, mellom anna solventil og klippapparat. I Noreg er gass i fyrlysa no erstatta med elektrisk straum. Det siste Aga-lyset i fyrtenesta vart skifta ut i 1997.

Kjelder
-------

* «Aga-lys» i *Store norske leksikon*, snl.no. Henta 28. desember 2019.
Artigasbasen vert driven av det uruguayanske antarktisinstituttet på King George Island.
**Instituto Antártico Uruguayo** (det uruguayanske antarktisinstituttet) er eit Uruguay eit statleg byrå som finansierer, driv, kontrollerer og fremmer forsking i Antarktis i høve til Antarktistraktaten. Det vart opphavleg starta av forskarar, men vert i dag styrt av forsvars-, utanriks- og utdanningsdepartementet i Uruguay.

History
-------

Uruguay har vore aktiv i Antarktis sidan 1776, då landet først gav løyve til fiske i dei sørlege havområda. I 1916 vart landet offisielt involvert i eit forsøk på å redde sir Ernest Shackleton og mannskapet på skonnertbarken «Endurance» på Elefantøya i august det året. Beringsekspedisjonen vart leia av Ruperto Elechiribehety frå den uruguayanske marinen. Frå og med det internasjonale geofysiske året i 1957 deltok marineoffiserer i argentinske og britiske ekspedisjonar til Den antarktiske halvøya og Sør-Shetlandsøyane. 

Sjølve instituttet vart grunnlagd i Montevideo den 9. januar 1968 av professor Julio César Musso. I 1975 vart instiuttet underlagt forsvarsdepartementet og fekk då fleire ressursar til å utføre forskinga i Antarktis.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Uruguayan Antarctic Institute» frå Wikipedia på engelsk, den 19. mars 2014.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Instituto Antártico Uruguayo (spansk)
**Christoffer Torris Olsen** (fødd 16. juni 1986) er ein norsk politikar for Venstre. Han var Venstre sin førstekandidat og blei vald inn i Frogner bydelsutval for perioden 2011–2015. Olsen er generalsekretær i foreningen Digitalt personvern.

Organisasjonsliv
----------------

Olsen har tidlegare vore nestleder i Norges Unge Venstre for perioden 2008–2009. Christoffer Torris Olsen har tidlegare vore styremedlem i Oslo Unge Venstre sidan 2005, og nestleiar i fylkeslaget frå 2007. Han var landsstyremedlem i ungdomspartiet frå 2006. 
Han er òg nestleiar i Frogner/Majorstuen Venstre.

Christoffer var òg medlem av landsstyret i Forbundet Unge Forskere frå februar 2003 til februar 2005.

Utdanning
---------

Christoffer gjekk fyrst på Oslo Montessoriskole. Vidare gjekk han på musikklina på Manglerud vidaregåande skule, og han spelar bass. Der var han ansvarleg for Manglerudrevyen i 2003 og 2004.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Christoffer Torris Olsen**

* Christoffer Torris Olsen sin nettstad
*For dikting, sjå kvede i dikting.* 

|  |
| --- |
| **Kvede** |
| KvedeKvede |
|
| **Status** |
| **Status i verda:** LC Livskraftig |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Planteriket Plantae |
| **Overrekkje:** | Landplantar Embryophyta |
| **Rekkje:** | Karplantar Tracheophyta |
| **Underrekkje:** | Frøplantar Spermatophytes |
| **Orden:** | Roseordenen Rosales |
| **Familie:** | Rosefamilien Rosaceae |
| **Slekt:** | ***Cydonia*** |
| **Art:** | **Kvede** *C. oblonga* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Cydonia oblonga***Mill. 1768 |

**Kvede** eller **vanleg kvede** er ein art i planteslekta *Cydonia* i rosefamilien. Han har gule, lodne frukter som er blitt brukt til mat og medisin i lang tid.

Kvedeblomar
Kvede stammar frå Asia. Planten veks naturleg i grusskrenter og skogkantar i vestasiatiske land som Armenia, Tyrkia, Georgia, nordlege Iran og Afghanistan. Nokre kjelder strekk utbreiingsområdet så langt nord som til Latvia. Treet toler ei rekkje ulike klima, og kan veksa så langt nord som Skottland.

Fruktene har gult, loddent skal, storleik som ei grapefrukt og fasong som eple eller pære. Fruktkjøtet er fast og pektinrikt, kjernehuset har brune frø med smak av bitre mandlar. Frøa er slimhaldige. Ein et ikkje fruktene rå, men varmebehandlar dei. Kvede eigner seg godt til sylting, og blir mellom anna brukt til marmelade.

Unge kvedetre blir ofte brukt som grunnstammar for pæretre.

Ordet kvede blir også brukt om andre slekter i rosefamilien, som eldkvede (*Chaenomeles*). Frukta frå desse plantane liknar kvedar, og kan brukast på liknande vis til mat.

* KvedefruktKvedefrukt
* Mogne kvedar frå Vogelsberg.Mogne kvedar frå Vogelsberg.

Kjelder
-------

1. 1 2 3 4  «Kvede». *Store norske leksikon*. 14. februar 2009.
2. ↑  Daniel Zohary, Maria Hopf, *Domestication of Plants in the Old World: The Origin and Spread of Cultivated Plants in West Asia, Europe, and the Nile Valley,* Oxford University Press, 2000
3. ↑  *RHS A-Z encyclopedia of garden plants*. United Kingdom: Dorling Kindersley. 2008. s. 1136. ISBN 1405332964.

* *Delar av denne artikkelen bygger på «Quince» frå Wikipedia på engelsk, den 23. februar 2018.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN
* NKC
* Dyntaxa
* ITIS
* EOL
* NDL

 |
**Christine Ijeoma Ohuruogu** (fødd 17. mai 1984) er ein britisk friidrettsutøvar frå London som har tilhøyrd verdseliten på 400 meter i tida 2006-13. Ho har vunne to VM-gull og eitt OL-gull på distansen.

### Aktiv

Ohuruogu var med på det britiske stafettlaget som tok bronsemedaljen på 4 x 400 meter stafett under VM i friidrett 2005 i Helsingfors. Året etter vann Ohuruogu bronsen på 400 meter under samveldeleikane. 

Ohuruogu vart verdsmeister på 400 meter i Osaka i 2007. Med ei sterk avsluting vann ho eit svært tett oppgjer med liten margin, 49,61 sekundar mot landskvinna Nicola Sanders sine 49,65 og jamaikanske Novlene Williams 49,66. På den lange stafetten kopierte Storbritannia medaljefangsten frå førre VM med ein ny bronsemedalje.

Under Sommar-OL 2008 vann Ohuruogu OL-gullet på 400 meter med tida 49,62 sekundar, sølvmedaljøren Shericka Williams frå Jamaica fekk notert 49,69. Året etter vart Ohuruogu nummer fem på spesialdistansen ved friidretts-VM i Berlin. To år seinare vart ho diskvalifsert i VM for å ha tjuvstarta i forsøksløpet.

Ved dei olympiske leikane i London i 2012, på stadion ein kilometer frå der ho voks opp, kjempa Ohuruogu og tre andre løparar på oppløpet om OL-medaljane på 400 m. Sanya Richards-Ross frå USA vann med 49,55 sekundar, medan det vart svært jamnt i kampen om sølv og bronse. Ohuruogu kasta seg i mål til sølv på 49,70 sekundar, DeeDee Trotter fekk 49,72 og Amantle Montsho 49,75.

Ohuruogu og Montsho frå Botswana møttest året etter til eit knivskarpt oppgjer i finalen på 400 meter under verdsmeisterskapen i Moskva. Begge vart klokka inn på same tid, 49,41 sekundar, personleg rekord for Ohuruogu sin del. Etter ei sterk avslutning vart ho kåra til vinnar med ein margin på fire tusendels sekund. På 4 x 400 m stafett tok Ohuruogu sin tredje stafettmedalje i bronse.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Christine Ohuruogu» frå Wikipedia på engelsk, den 23. september 2014.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BBC Things
* Munzinger (sport)

 |
|  |
| --- |
| ***«Afterglow»***  Singel av Laila Samuels |
|  |
| **Land** | Noreg |
| **Språk** | Engelsk |
| **Utgjeve** | 2. februar 2016 |
| **Lengd** | 3:04 |
| Låtskrivar(ar) | Laila Samuelsen, The Beatgees og Jan Weigel |
| Kritikk |
| * *Dagbladet* 4/6 stars
* *Verdens Gang* 4/6 stars
 |
|

**«Afterglow»** er ein singel av Laila Samuels, gjeven ut 2. februar 2016. Songen er skriven av Laila Samuelsen, The Beatgees og Jan Weigel.

Eurovision
----------

### *Melodi Grand Prix 2016*

«Afterglow» vart presentert som eit av bidraga i *Melodi Grand Prix 2016*, den norske uttakinga til *Eurovision Song Contest 2016* i Stockholm i Sverige, på ein pressekonferanse hjå Norsk rikskringkasting 19. januar 2016. På pressekonferansen vart det òg kjend at Laila Samuelsen, under namnet Laila Samuels, vil framføre songen, på engelsk. Samstundes vart 15 sekundar av songen offentliggjort på NRK.no. 2. februar 2016 vart songen gjeven ut i full lengd.

Fotnotar
--------

1. ↑  «- Hadde låta vært et virus, ville WHO umiddelbart slått alarm». *Dagbladet*. 2. februar 2016. Henta 3. februar 2016.
2. 1 2  «VG anmelder Melodi Grand Prix-låtene». *Verdens Gang*. 2. februar 2016. Henta 3. februar 2016.
3. 1 2  «Nå kan du høre alle MGP-låtene». Norsk rikskringkasting. 2. februar 2016. Henta 3. februar 2016.
4. 1 2 3  «Her er alle artistene i årets MGP». Norsk rikskringkasting. 19. januar 2016. Henta 3. februar 2016.