recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |
| --- |
| **Strandbete** |
| StrandbeteStrandbete |
|
| **Status** |
| **Status i Noreg:** VU Sårbar |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Planteriket Plantae |
| **Orden:** | Nellikordenen Caryophyllales |
| **Familie:** | Amarantfamilien Amaranthaceae |
| **Stamme:** | Beteae |
| **Slekt:** | Beteslekta *Beta* |
| **Seksjon:** | *Beta* |
| **Art:** | *B. vulgaris* |
| **Underart:** | **Strandbete** *B. v. maritima* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Beta vulgaris maritima***Arcang. 1882 |

**Strandbete** er ein plante i beteslekta i amarantfamilien. Han er stamforma til dyrka bete som mellom anna omfattar fôrbete, raudbete, sukkerbete og mangold. Blad av strandbete kan etast.

Strandbete i Bretagne.
Strandbeten er ei eitt- eller toårig urt som kan bli rundt ein meter høg. Han har tynn pelerot og store, glinsande blad som er hjarteforma. Blomane er små, grøne og lite prangande, og sit i store blomsterstandar. 

Planten er ein halofytt, det vil seia at han trivst i salthaldige vekstområde. Han veks vilt i middelhavsområda og på vestkysten av Europa nord til Bohuslän. I Noreg finst han innvndra og forvilla på Sørlandet og elles tilfeldig ved møller og liknande. Arten var rekna som nær truga i Noreg på raudlista frå 2006, etter å ha døydd fleire stader etter kalde vintrar, men berre som sårbar i 2010, truleg på grunn av varmare klima.

Strandbeteblad kan brukast som spinatvekstar, og kan etast rå, steikte eller kokte. Dei kan minna om bladbete (mangold).

Carl von Linné gav planten det vitskaplege namnet *Beta maritima* og spekulerte i om dette var opphavsplanten til dei foredla betetypane som blei dyrka som grønsaker. Moderne genforsking har vist at dette er tilfellet. Strandbete kryssar seg lett med andre varietetar av *Beta vulgaris*, og er blitt brukt til å dyrka fram nye trekk i dei dyrka typane.

Kjelder
-------


* «Bete: planteslekt» (27. desember 2013), *Store norske leksikon*. Fri artikkel henta 25. mars 2014.
* *Beta Maritima: The Origin of Beets*, Springer, 2012, ISBN 978-1-4614-0841-3
* Rødlistevurdering for Beta vulgaris Strandbete[*daud lenkje*], Artsdatabanken.no
* Beta vulgaris maritima, Artsportalen.artsdatabanken.no
* Alys Fowler: Sea beetroot, *The Guardian* (26 March 2011)

Bakgrunnsstoff
--------------

WikispeciesWikispecies
Wikispecies har taksonomisk informasjon om **Strandbete** 

* *Beta Maritima: The Origin of Beets*, Springer, 2012, ISBN 978-1-4614-0841-3

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GND
* ITIS

 |
Koordinatar: 59°5′4.8480″N 14°38′56.022″E﻿

**Hasselfors** er ein svensk tettstad i Laxå kommun i Örebro län i landskapet Närke. I 2005 hadde tettstaden 463 innbyggjarar.

Staden ligg mellom dei to innsjøane Toften, der ein før fløyta tømmer, og Teen med fine badeplassar. I Hasselfors finst eit naturreservat og ein nesten 400-årig brukshistorie, der Hasselfors Bruks AB drev jernhandsaming torvbryting samt skogbruk fram til 1996 då bruket blei avvikla og seld. Frå 1996 er det Sveaskog som driv skogsbruket. I Hasselfors bruksmuseum finst historia bevart.

Av andre føretak i Hasselfors finn ein Setra, som driv eit stort sagbruk basert på grantømmer. Jan. F. Andersen A/S driv kursverksemd og utstilling for veterinærar. Hasselfors skule er ein barneskule med eit 50-tals elevar. Hasselfors Värdshus gir høve for å få kjøpt mat.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Hasselfors» frå Wikipedia på bokmål, den 2. juli 2012.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* KulturNav
* GeoNames

 |
| **Vjazniki Вязники** |
| --- |
| Horisonten tilHorisonten til  |
|  |
| Byvåpenet til Vjazniki |
| **Byvåpenet til Vjazniki** | 
 |
| Plassering |
| 

Vjazniki is located in Russland

 |
| 

Vjazniki is located in Vladimir oblast

 |
| Styresmakter |
| Land |  Russland |
| Føderasjonssubjekt | Vladimir oblast |
| Bystatus | 1778 |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  37 km² |
| Innbyggjarar  - Totalt (2008)   - folketettleik | 41 537   1 122,6 /km² |
| Koordinatar | 56°14′″N 42°10′″E﻿Koordinatar: 56°14′″N 42°10′″E﻿ |
| Høgd over havet | 130 moh |
| Tidssone- Ved sommartid | MSK (UTC+3)MSD (UTC+4) |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 601440-601446 |
| Retningsnummer (tlf) | +7 49233 |
| **Nettstad:** adm-vyaz.ru |

**Vjazniki** (russisk Вязники) er ein by i Vladimir oblast i Russland med om lag 40 000 innbyggjarar. Han ligg på ei høgd på sørsida av elva Kljazma, rundt 110 km aust for Vladimir (146 km med bil).

Historie
--------

I 1802 vart han slått den nedlagde festninga *Jaropoltsj* og handelsslobodaen Vjazniki slått saman.

Den strategiske høgda over elva Kljazma var særs viktig for forsvaret av vegane mot den russiske mellomalderhovudstaden Vladimir. Ei festning vart derfor bygd der på 1100-talet, truleg rundt 1130. Festninga Jaropoltsj var kalla opp etter ein fyrste som heitte Jaropolk. Ho låg rundt midtvegs mellom dei næraste elvehamnene ved Kljazma: Starodub-na-Kljazme og Gorokhovets.

Mongolane øydela festninga på 1200-talet. Nesten gong ho vart nend var i 1389, i traktaten mellom Vasilij I og onkelen hans Vladimir den skalla. Ved folketeljinga i 1672 hadde Jaropoltsj berre 133 innbyggjarar og i 1703 vart han øydelagd av brann. Den gamle busetnaden vart etter dette dominert av handelsslobodaen Vjazniki, som låg noko lågare på høgda og som hadde vore kjend sidan 1300-talet. I 1778 fekk Vjazniki byrettar.

Attraksjonar
------------

Det viktigaste landemerket er Maria bodskapskyrkja, oppført mellom 1682 og 1689. Rundt 30 km frå byen ligg landsbyen Mstjora, eit leiande senter for russisk folkekunst og handverk.

Kjelder
-------

* *Delar av denne artikkelen bygger på «Vjazniki» frå Wikipedia på bokmål, den 3. februar 2009.*


| * v
* d
* e
Byar i Vladimir oblast |
| --- |
| Administrativt senter: Vladimir |
| Aleksandrov · Gorokhovets · Gus-Khrustalnyj · Jurjev-Polskij · Kamesjkovo · Karabanovo · Kirzjatsj · Koltsjugino · Kosterjovo · Kovrov · Kurlovo · Lakinsk · Melenki · Murom · Petusjki · Pokrov · Raduzjnyj · Sobinka · Strunino · Sudogda · Suzdal · Vjazniki |
Koordinatar: 56°54′00″N 12°29′00″E﻿

Gamlebyen i Falkenberg
**Falkenberg** er ein svensk by og centralort i Falkenberg kommun i Halland län i landskapet Halland. I 2005 hadde byen 18 972 innbyggjarar. 

Borga Falkenbergshus blei bygd ved ein foss på sørsida av elva Ätran ein gong i slutten av 1200-talet medan Erik Menved var konge. Ho blei den siste utposten til den danske kongen mot nord. På den andre sida av elva, skiftevis under svensk og norske styre, voks handelsplassen Ätraby fram. Fleire kongeleg møter skal ha funne stad i området, og det var herfrå at Kristoffer II gav marknadsbyprivilegium for Halmstad.

Borga brann fleire gonger, og etter den siste brannen i 1434 overtok namnet til borga i byen. Falkenberg fekk bystatus i 1558. 

I dag framstår Gamla Stan med St. Laurentii kyrkje frå 1300-talet, som ein av dei best bevarte historiske bykjernene i Sverige.

Kjende personar frå Falkenberg
------------------------------

* Stellan Bengtsson

Bakgrunnsstoff
--------------

* Nettstaden til Falkenberg kommun

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Meisterligaen i handball 2013 for kvinner** var ei turnering arrangert av Europas handballforbund (EHF) som tok til med kvalifiseringsspel 21. september 2012 og avslutta med dobbeltfinale 5. og 13. mai 2013. Vinnar av turneringa vart Győri ETO frå Győr i Ungarn.

Etter innleiande kvalifiseringsrundar vart gruppespelet med fire grupper à fire lag avvikla i tida 13. oktober til 18. november. Dei to beste laga i kvar av desse gruppene gjekk vidare til hovudrunda. Hovudrunda vart avvikla i to grupper frå 26. januar til 17. mars 2013. Dei to flittigaste poengsankarane i A-gruppa, Győri ETO og Larvik HK, med 12 og 8 poeng, og i B-gruppa, RK Krim og Oltchim Vâlcea begge 8 poeng, kvalifiserte seg til semifinale.

### Semifinalane

* Oltchim Vâlcea – Győri ETO 47 – 48 (22-24 og 25-24)
* Larvik HK – RK Krim 52 – 44 (22-24 og 27-19)

### Finalane

Győri ETO vann bortekampen mot Larvik HK i Arena Larvik den 5. mai med 21–24 og heimekampen i ungarske Veszprém seks dagar seinare med 23–22 og sikra seg EHF-trofeet med 47 mål mot 43.

**Győri ETO** sitt vinnarlag bestod mellom andre av målvakta Katrine Lunde og målskårarane Anita Görbicz 8+4, Heidi Løke 6+5, Jovanka Radičević 5+5, Eduarda Amorim 2+2, Andrea Lekić 1+3, Anikó Kovacsics 1+2, Ivett Szepesi 0-2 og Viktória Soós 1+0.

Måla til **Larvik HK** kom frå Linn-Kristin Riegelhuth 4+4, Isabel Blanco 5+2, Nora Mørk 2+5, Thea Mørk 3+3, Gro Hammerseng 1+4, Linn Sulland 4+0, Anja Edin 2+0, Tonje Larsen 0+2, Karoline Breivang 1+0, Sara Breistøl 1+0. Cecilie Leganger og Lene Rantala var målvakter. Kristina Bille, Kristine Breistøl, Mie Sando og Pernille Wibe kom ikkje på skåringslistene.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «EHF Champions League der Frauen 2012/13» frå Wikipedia på tysk, den 13. juni 2022.*
**Meisterligaen i handball 2017 for kvinner** var ei turnering arrangert av Europas handballforbund (EHF) som tok til med kvalifiseringsspel 9. september 2016 og avslutta med sluttspel 6.-7. mai 2017. Győri ETO frå Győr i Ungarn vann turneringa for tredje gong.

Etter kvalifiseringsspel i september opna turneringa med 16 deltakande lag i seriespel delt i fire grupper à 4 lag. Dei tre laga med flest poeng i dei enkelte gruppene gjekk vidare til hovudrunda, som bestod av to grupper à 6 lag. Dei fire beste i desse to gruppene møttest til kvartfinalar basert på poengskår. Norske Larvik HK vart slått ut i kvartfinalane.

Sluttspelet
-----------

Sluttspelet vart avvikla i Budapest helga 6. og 7. mai 2017. 

* Semifinalane:
* Győri ETO – ŽRK Budućnost 26–20
* Vardar – CSM București 38-33

* Bronsekampen:
* CSM București – ŽRK Budućnost 26–20

### Finalen

* Győri ETO – Vardar 31–30 etter ekstraomgangar

Györi ETO leia 15–12 ved pause. I den andre omgangen utlikna Vardar slik at det stod 26–26 då ordinær tid var ute. Fyrst etter ekstraomgangar fekk Györi ETO hand om trofeet. 

**Győri ETO** sitt vinnarlag bestod mellom andre av målvakta Kari Aalvik Grimsbø og målskårarane Anita Görbicz 7, Nycke Groot 6, Nora Mørk 6, Eduarda Amorim 3, Bernadett Bódi 2, Zsuzsanna Tomori 2, Yvette Broch 2, Jana Knedlíková 2.

Tyske Anja Althaus og franske Alexandra Lacrabère vart toppskårarar for Vardar, kvar med 6 mål.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «EHF Champions League der Frauen 2016/17» frå Wikipedia på tysk, den 2. oktober 2022.*
Snever geografisk avgrensing av *Det nære austen*
**Det nære Austen** eller «Den nære Orienten» er ei nemning for landområda som tidlegare høyrde til Det ottomanske riket, i dag helst avløyst av omgrepet Sørvest-Asia. 

Omgrepet har helst vore bruka av arkeologar, geografar og historikarar, mindre av journalistar og i politisk samanheng, om landområda Anatolia (den asiatiske delen av det moderne Tyrkia), Levanten (Asias kystland ved Middelhavet), Georgia, Armenia, og Mesopotamia (Irak og austre Syria). Det alternative omgrepet *Midtausten*, som gjerne vert føretrekt i politisk og økonomisk samanheng, vert ikkje bruka parallelt med dette omgrepet.

Omgrepet kjem frå engelsk og kom i bruk i Europa i 1890-åra.
Den britiske arkeologen David George Hogarth definerte i boka *The Nearer East* (1902) området til også å omfatte Albania, Montenegro, sørdelen av Serbia og Bulgaria, Hellas, Egypt, heile Det ottomanske riket, heile den arabiske halvøya og vestre delen av Iran.

Sjå òg
------

* Det fjerne austen

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Near East» frå Wikipedia på engelsk, den 1. desember 2007.*

* *Kunnskapsforlaget store norske leksikon*

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LIBRIS
* NKC

 |
Tamrein i Rapadalen i Lappland i Sverige.
Rein som trekkdyr i Russland. Fotografi frå rundt 1900.
**Tamrein** er rein haldne som husdyr av menneske. Reindrift er blitt starta opp ved at ein har gjeta rein og etterkvart merkt og til ein viss grad avla på han. Det er ingen genetisk skilnad mellom villrein og tamrein. I Noreg er det samisk reindrift frå Hedmark og nordover. Også i dei norske villreinområda har det tidlegare vore drive reindrift, enno er det fire tamreinlag i Sør-Noreg. Villrein og rein som har vore tamrein kan difor ha blanda seg i mange område, slik dei har gjort det på Hardangervidda.

Rundt år 1900 var det om lag 100 000 tamrein i Noreg. I 2003 blei talet estimert til vel 200 000 dyr. 70 % av tamreinen er i Finnmark. Mangel på vinterbeite, uro på kalvingsplassane og tap til rovdyr, spesielt jerv, er dei største problema for reindriftsnæringa.

Tamrein på verdsbasis
---------------------

Nordisk råd anslo i 2004 at den totale tamreinbestanden i verda var på ca. 1,8 millionar dyr, ca. 1,2 millionar (2/3) av desse lever i Russland. I Russland er det spesielt nenetsarane som driv reindrift, men også russiske samar og vepsarar bidreg til det store tamreinhaldet.

I Sverige var tamreinstammen på ca. 220 000 dyr i år 2000, fordelt på ca. 4 700 reineigarar. Ca. 3 700 av desse var samar. Talet på tamrein varierte mellom 160 000 og 300 000 dyr på 1990-talet.

Reindrift som livsgrunnlag
--------------------------

Tørka reindsyrkjøt.
Reinen har alltid vore viktig for samane, først som jaktbytte, sidan ved moderne, men narurnær reindrift. Samane har brukt køyrerein, og dei har fått mat, mjølk og klede frå reinen. Pelshåra til reinsdyra er hòle, slik at dei isolerer godt mot ver og vind. Klede og sko vart før gjerne sydd med sener frå dyret. Av geviret har samane tradisjonelt laga både reiskap og pyntegjenstandar.

Samar og andre urfolk har rike tradisjonar med reinkjøtt som matkjelde. Mange har enno reinkjøtt som den viktigaste proteinkjelda. For at kjøttet skulle kunne brukast utover heile året, vert det ofte salta, tørka eller røykt. Tradisjonelt har hele dyret vorte utnytta. Innmat, margebein og såkalla *gumppus* (blodkaker og blodpølser) reknast som delikatesser i det samiske kjøkkenet. Ein av dei mest kjende samiske matrettane er *bidos*, ein kjøttsuppe kokt på mykje reinkjøtt og lite vatn. Også finnbiff/reinskav er ein populær kjøttrett laga av strimla reinkjøtt.

Reinsdyrkjøtt er svært magert samanlikna med anna mørkt kjøtt. Det inneheld omkring 4 % feitt.

Referansar
----------

1. ↑  Samarbeid med urfolkene i Barentsregionen (Nordisk råd, 2004) Arkivert 2004-11-20 ved Wayback Machine. PDF-format
2. ↑  Vem är Same?, side 7/21, Svenska Samernas Riksförbund/SSR (PDF-dokument)

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Tamrein**

* ADW
* World Deer
* Reindriftsforvaltningen
**Cuyahoga** er ei elv i det nordaustlege Ohio i USA. Ho har eit løp på 160 km som tek til i Geauga County, renn sørover til Cuyahogafossen og deretter svinger brått mot nord før ho renn gjennom Cleveland og ut i Eriesjøen.Ho er ei av dei veldig få elvane i verda som med eitt har stått i lys lue.

Historie
--------

Cuyahoga-elva i Cleveland.
Elva blei til for omtrent 13 000 år sidan då dei siste isbreane i Nord-Amerika slipte seg ned til sjøen. Elva var viktig for indianarane som flytte dit på 100-talet fvt. Dei gav elva namnet «Cuyahoga», som tyder 'skeiv elv' i språket deira, og brukte henne til fiske og transport.

Elva er framleis ei viktig transportåre, som ein kan sjå av desse fortøyde båtane i Cleveland.
I det 17. hundreåret kom dei første europearane til nordaustre Ohio. Dei fleste av dei var pelshandlarar og drog dit for å jakta på dei mange pelsdyra som fanst der. Med pelshandel kom også økonomisk utvikling. Ohio-kanalen var graven ut i 1825 og Pennsylvania- og Ohio-kanalen i 1832 for å gjera det lettare å transportera varer. Mange fabrikkar blei bygde, og området blei rikt og urbanisert.

Utvikling og ureining
---------------------

Med rikdom kom ureining. Folk hadde ikkje omsut for miljøet i dei dagane, og dei fleste fabrikkane lét kloakkvatnet renna rett ut i elva. Problemet blei verre etter at John D. Rockefeller starta eit oljeselskap i Cleveland. Det var snart så mykje olje, bensin, måling, og metall dumpa i elva at ho «rann med alle fargane i regnbogen.» 

I det 19. hundreåret blei området eit stort senter for bil- og stålindustri. Elva var no daud, og hadde inkje oksygen. Ingenting kunne leva i henne, og det var så mykje olje i elva at ho var blitt brannfarleg. Den første gongen ho tok fyr var i 1936, då ein gneist frå ein blåselampe kveikte noko søppel som dreiv på elva. Dei neste tretti åra var det mange fleire brannar. 

Den 22. juni 1969 kl. 11.56 tok eit oljeflak på elva fyr, noko sørom Cleveland. Dette var ikkje den største brannen på elva, men det vekte USA si merksemd. Bladet Time publiserte ein artikkel om brannen og elva sin tilstand. «Elva renn ikkje», sa artikkelen, «ho sig,» og «ein som fell i elva druknar ikkje, han rotnar.»

Elva fossar ned i Cuyahogafossane ved Edison-demninga.

Reinsking
---------

For miljøaktivistar og politikarar som brydde seg om miljøet blei elva eit symbol på skjemminga av miljøet i USA. Miljøvernbyrået blei grunnlagt det neste året, og etter tre år, i 1972, blei «Rein luft-lova» fastsett. Dei to lovene er endå grunnreglane som miljøvernet i USA er bygt på.

Elva har blitt mykje betre dei siste tretti åra, og er no ei av 14 «arvelut-elvar» i USA.

Bakgrunnsstoff
--------------

* The Cuyahoga River Fire (engelsk)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN

 |
**Storsjøen** er ein innsjø i Innlandet fylke og høyrer til Glommavassdraget. Kommunane Sør-Odal og Nord-Odal deler omtrent kvar sin halvpart av sjøen. Dei fleste av innbyggjarane i Nord-Odal kommune bur i jordbruksområda rundt Storsjøen. Innsjøen er Nord-Odal sitt mest kjente landskapstrekk.

Innsjøen er eit reisemål for tyske campingturistar.

Geologi
-------

Berggrunnen nord for Storsjøen er dominert av *Odalsgranitten* som vart danna i prekambriumtidA og høyrer til *det transskandinaviske intrusivbeltet* (TIB).

Båtliv
------

Før vegnettet rundt Storsjøen vart utbygd, var Storsjøen ei viktig ferdselsveg mellom Nord-Odal og Skarnes. I byrjinga av førre hundreår var det to båtar som frakta personar og varer: «Odølingen» og MS «Storsjø».

Det er mogeleg å dra med fritidsbåt frå Storsjøen til Glåma og vidare opp til Kongsvinger kraftverk og ned til Funnefoss kraftverk. Dersom det var sluser i demninga ved Funnefoss kunne båtane dra uhindra gjennom Svanfoss sluser til Mjøsa og Lillehammer. Med sluser ved Bingsfoss og Rånåsfoss ville båtane kunne dra til Øyeren og Trøgstad. 

Det er om lag 500 fritidsbåtar på dei 4 bryggene som båtforeningene Sand Båtfoening, Mo Båtforening, Austvatn Båtforening og Sør-Odal Båtforening har. I tillegg anslagsvis 100 mindre private bryggeanlegg.

Storsjøen er ein grunn sjø, tildels berre 2-3 meter djup. Dette gjer at dei store fritidsbåtane uteblir.

Øyar og holmar
--------------

Svennebyholmen, ei øy på Storsjøen i Odalen.
Det er ei rekke mindre øyar og holmar på Storsjøen:

* **Rovøya**, 81 112 m²
* **Engelholmen** 37 216 m².
* **Ramsholmen** 27 803 m²
* **Svartholmen**, 20 147 m²
* **Ørderholmen** 11 276 m².
* **Svennebyholmen**, 6 381 m².
* **Vesle Svarten** 4 564 m², er ei lita øy som inneheld ei koie, som er open for alle. Nokre dugnadsvillige fritidsbåteigarar har pussa opp koia, og øya har òg flytebrygge.
* **Kjellingholmen**, 4 195 m².
* **Bratten** 1 226 m².
* **Frierholmen**, 617 m², liten holme som fekk fastmerke i 1972.
* **Fleskholmen**, 481 m².

Fiske
-----

Følgjande fiskeartar finst i Storsjøen:  

aure  

brasme  

elveniøye  

gjedde  

gullbust  

harr  

hork  

krøkle  

lake  

laue  

mort  

nipigga stingsild  

sik  

steinsmett  

vederbuk  

ørekyte  

åbor   

Storsjøen er kjend for Gjeddefestivalen på Storsjøen, som vert halde i juni kvart år.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Storsjøen i Nord-Odal» frå Wikipedia på bokmål, den 17. april 2008.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Ø. Nordgulen og A. Andresen: De eldste bergarter dannes; 4600-850 millionar år. I I. Ramberg, I. Bryhni og A. Nøttvedt (red.): Norges geologi. Norsk Geologisk Forening. 2006.
2. ↑  Gjeddefestivalen:  Arkivert 2008-10-24 ved Wayback Machine.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell side Arkivert 2017-05-16 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
Koordinatar: 62°36′44.5″S 60°58′51.5″W﻿

**Cutler Stack** er ein holme som strekkjer seg 170 gonger 150 meter og med ei høgd opp mot 16 moh, utanfor Nedelya Point sør for Barclay Bay vest på Livingston Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis. Området vart vitja tidleg på 1800-talet av engelske og amerikanske selfangarar.

Topografisk kart over Livingston, Greenwich, Robert, Snow og Smith-øyane.
Holmen er kalla opp etter kaptein Benjamin Cutler, deleigar av den amerikanske briggen «Frederick» som vitja området i 1820-21, o kaptein på selfangsskuta «Free Gift» som vitja området i 1821-22. Namnet hans finst innskoren på eit kvalbein som vart grave ut frå ei stein hytte på Byers Peninsula av ei gruppe frå FIDS i 1957-58.

Cutler Stack ligg 300 meter nord-nordvest for Nedelya Point, 2,8 km aust-nordaust for Lair Point og 4,72 km sørvest for Rowe Point.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Cutler Stack» frå Wikipedia på engelsk, den 30. januar 2014.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Composite Antarctic Gazetteer.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Antiloop** var ein svensk elektronika-duo som bestod av Robin Söderman og David Westerlund (begge 1977). Duoen hadde ein del hits på 1990-talet og rundt tusenårsskiftet, dei mest kjende var «In My Mind», «Believe», «Nowhere to Hide», «Trespasser» og «Start Rockin'».

Karriere
--------

Söderman og Westerlund kjende kvarandre som barndomsvener frå oppveksten i Lidingö i Stockholm. Den fyrste musikken dei laga var i tracker-program på Commodore Amiga. I 1994 starta dei Antiloop og debuterte året etter med EP-en *N.S.F.M.C (Not Suitable For Mass Consumption)*. Antiloop tok til å gjera ein del remixar av songar for band som Aqua, E-Type og Photogenique, men fekk sin fyrste store hit med «In My Mind» frå 1997. Den selde til gull i både Sverige, Noreg og Frankrike. Då Antiloop gav ut debutalbumet *LP* same året, vann dei ein Grammis for det i heimlandet. I 1998 gav dei ut *Remixed*, eit remixalbum av tidlegare låtar. 

I 2000 gav Antiloop ut andrealbumet, *Fastlane People*, som dei også vann ein Grammis for. Her samarbeidde dei m.a. med rapparen Timbuktu på låta «Catch Me». Antiloop produserte også to songar for soundtracket til dramafilmen Lilja 4-ever (2002) av Lukas Moodyson. Gruppa har elles vore inaktiv sidan 2002. David Westerlund produserer no sin eigen musikk under artistnamnet David West.

Diskografi
----------

### Album

* *LP* (1997)
* *Fastlane People* (2000)

### Samle- og remixalbum

* *Remixed* (1998)
* *At the Rebel's Room* (2002)

### Singlar og EP-ar

* *N.S.F.M.C. (Not Suitable For Mass Consumption)* (EP; 1995)
* *Purpose in Life* (EP; 1996)
* *I Love You (Beauty & the Beast) (1997)*
* *In My Mind* (1997)
* *Believe* (1998)
* *Trespasser* (1998)
* *Catch Me* (med Timbuktu; 2000)
* *Only U* (2000)
* *Start Rockin’* (2000)

Kjelde
------

* *Denne artikkelen bygger på «Antiloop» frå Wikipedia på svensk, den 19. august 2013.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* David West, Nettsida til David Westerlund.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* ISNI
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)
* AllMusic (artist)

 |
**Cy Curnin** (fødd 12. desember 1957 som Cyril John Curnin) er ein engelsk songar og låtskrivar. Han var frontmann og songar i new wave-gruppa The Fixx. Som låtskrivar har han vore medlåtskrivar på eit dusin songar som har hamna på Billboard-lista i USA. Han har òg arbeidd som soloartist og gjeve ut fire album, *Mayfly* i 2005, *The Returning Sun* i 2007, *Solar Minimum* i 2009 og *The Horse's Mouth* i 2013. Han gav òg ut ein EP med ambient-musikk utan vokal, kalla *Cinema for the Blind* i 2012.

Han var med i Tina Turner-videoen «Better Be Good to Me» i lag med Fixx-gitaristen Jamie West-Oram. Dei spelte begge på albumet *Private Dancer*.

I tillegg til å synge, har Curnin spelt piano eller gitar på forskjellige Fixx-album.

Stundom har han spelt i lag med den engelske musikaren Nick Harper. I nyare tid har han stundom spelt med Midge Ure i Europa.

Solodiskografi
--------------

* 2005 - *Mayfly*
* 2007 - *The Returning Sun*
* 2009 - *Solar Minimum*
* 2012 - *Cinema for the Blind - EP*
* 2013 - *The Horse's Mouth*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Cy Curnin - News and Music (Official Website, expired)
* Cy Curnin Radio Interview[*daud lenkje*]
* Love Hope Strength Foundation
Baldakin for eit relikvarium.
Baldakin over alteret i Peterskyrkja laga av Bernini.
**Baldakin** (av italiensk *baldacchino*) er ei himling eller overdekking som ikkje er halden oppe av veggar, men av til dømes søyler eller feste til ein bakvegg.

Opphavleg viste omgrepet til ein type silke frå Bagdad, som var kjend som *Baldacco* på italiensk i mellomalderen. Seinare kunne det visa til ei himling av tøy som blei boren i prosesjon eller montert over ein sitteplass (også kalla «tronhimmel») som symbolsk vern og markering av vyrdnad. Etterkvart kunne det visa til liknande former for dekke, også permanent arkitektur av harde materiale.

Baldakinar kan byggjast som framspringende tak over inngangsparti eller visse opphaldsstader, som alter, preikestol, senger, troner, relikvarium og statuar. 

Ein baldakin boren av fire søyler over eit alter blir kalla eit ciborium. Baldakinar kan også framleis vera flyttbare og brukast som vyrdnadsteikn i prosesjonar over ein æresperson eller æresgjenstand.

Sjå òg
------

* Ciborium
* Tabernakel
* Chuppah

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Baldakin» frå Wikipedia på bokmål, den 29. juli 2018.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*

* Gunnarsjaa, Arne (1999) *Arkitekturleksikon*. Oslo : Abstrakt forlag. ISBN: 82-7935-007-1 (e-bok ved nb.no)

Fotnotar

1. ↑  «Baldakin». *Store norske leksikon*. 12. juni 2018. Henta 29. juli 2018.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN

 |
**Mark St. John** (7. februar 1956–5. april 2007) var ein amerikansk gitarist, mest kjend for å ha spelt i hard rockbandet Kiss.

Han vart fødd som **Mark Leslie Norton**i Hollywood i California.

St. John tok over for Vinnie Vincent og spelte på albumet *Animalize* frå 1984. Han gjekk ikkje så bra saman med dei andre medlemane i bandet, og utvikla brått Reiters syndrom (ei form for artritt), som gjorde at hendene og armane svulma opp. Han spelte berre under tre konsertar med Kiss, og berre ein heil, under Animalize-turneen. Bruce Kulick hjelpte til, og tok over då St. John fekk sparken, offisielt 8. desember 1984. 

Mark St. John starta i 1985 bandet White Tiger i lag med David Donato and Barry Brandt (Angel). Dei gav ut eit album i 1986. Delar av dette bandet spelte inn ein demo i lag med den opphavlege trommeslagaren i Kiss, Peter Criss i 1990. 

Han spelte i ein kort periode i eit band (i lag med Phil Naro) som vart kalla «Mark St. John Project» og gav ut ein EP i 1999. Han gav i 2003 også ut ein CD med instrumentalmusikk som heitte *Magic Bullet Theory*.

Mark St. John døydde om morgonen 5. april, 2007 av hjerneblødning.

Kjelder
-------

Engelsk wikipedia og allmusic.com

Bakgrunnsstoff
--------------

* Kiss FAQ: Mark St. John biography Arkivert 2009-04-11 ved Wayback Machine.
* All Music Guide Mark St. John biography
* Billboard.com artikkel om St. Johns bortgang

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)
* AllMusic (artist)

 |
**André Bergdølmo** (fødd 13. oktober 1971) er ein norsk tidlegarefotballspelar fødd i Oslo. Han er er juniortrenar for Sarpsborg 08 Fotballforening.

Han var forsvarsspelar og er mest kjend for sine sesongar i Lillestrøm Sportsklubb og Rosenborg Ballklub. I tida 1997-2005 spelte Bergdølmo 63 landskampar for Noreg. Etter han la opp som aktiv har han prøvd seg som fotballtrenar.

Fotballspelar
-------------

Bergdølmo starta fotballkarrieren i Skjetten SK, og gjekk derifrå til Lillestrøm i 1991, der han skapte seg eit namn som ein av ligaens mest talentfulle sidebackar. Han spelte seks sesongar på Åråsen, før han våren 1997 gjekk til Rosenborg under særs kontroversielle omstende. Bergdølmo sa at han ville leggje opp for å arbeide med andre ting, for så heilt uventa å skrive under for Rosenborg. Han debuterte på landslaget seinare same året.

Bergdølmo vann fire seriemesterskap som Rosenborg-spelar, og var i den norske troppen under EM-sluttspelet i 2000, der han spelte alle kampane til Noreg. Etter EM gjekk han til den nederlandske toppklubben Ajax. I Ajax vart han omskulert til midtstoppar (men var framleis back på landslaget), og vart nederlandsk ligameister og cupmeister i 2002. Same året fekk han Kniksenprisen, som Noregs beste fotballspelar dette året.

Sommaren 2003 gjekk Bergdølmo til den tyske klubben Borussia Dortmund, der han spelte to sesongar, før han skreiv under for FC København sommaren 2005.

Klubbkampar og -mål
-------------------

|
|  |
| Klubb | Kampar\* | Mål\* | Periode |
| Noreg Skjetten | ? | ? | 1988-1990 |
| Noreg Lillestrøm | 115 | 9 | 1991-1996 |
| Noreg Rosenborg | 83 | 4 | 1997-2000 |
| Nederland Ajax | 66 | 6 | 2000-2003 |
| Tyskland Borussia Dortmund | 28 | 0 | 2003-2005 |
| Danmark FC København | 33 | 3 | 2005-2007 |
| Noreg Strømsgodset | 43 | 7 | 2007-2008 |
| Noreg Sørum | 28 | 8 | 2009 |
|

\* Berre seriekampar.  


| * v
* d
* e
Noreg sitt landslag – EM i fotball 2000 |
| --- |
| 
* 1 Myhre
* 2 Bergdølmo
* 3 Bragstad
* 4 Berg (lagkaptein)
* 5 Andersen
* 6 Strand
* 7 Mykland
* 8 Solbakken
* 9 T. Flo
* 10 Rekdal
* 11 Skammelsrud
* 12 Olsen
* 13 M. Bakke
* 14 Heggem
* 15 Riise
* 16 Eggen
* 17 Carew
* 18 Iversen
* 19 E. Bakke
* 20 Solskjær
* 21 Riseth
* 22 Bjørnebye
* Landslagstrenar: Semb

 | Flagget til Noreg |
|  |

Kjelder
-------

* 

* «André\_Bergdølmo» i *Store norske leksikon*, snl.no.
**7-karri** er eit måltid frå indisk-avleidde mattradisjonar i Guyana og på Mauritius. Det består av kokt ris og sju ulike karrirettar som blir serverte på eit stort blad.
Måltidet blir gjerne servert i samband med religiøse feiringar og seremoniar, bryllaup og andre spesielle høve.

På Mauritius blir måltidet kalla *sept cari*. Det finst ulike versjonar som er avleidde frå nordindiske og sørindiske tradisjonar. Måltidet blir servert på bananblad, noko det også er tradisjon for i Sør-India. Eit måltid kan omfatta karriar med aubergine (*dal Brinzel*), brekkbønner (*haricots masala*), gul bønnekarri med potet (*cari gros pois*), jackfrukt (*cari zak*), chayote (*chouchou*), graskar (*Ziromon Toufer*), kokebanan (*cari bananes*), spinatvekstar (*fueilles de songe*, *kutchou*) og tomatkarri med soya (*rougaille soya*) og serverast med flate brød (*ti-puri*), papadam (*applon*) og/eller ris og med mauritisk pikkels (*zasar*, mangopikkels).

I guyansk tradisjon kallar ein måltidet *7-curry* eller *seven curry* og serverer det på vassliljeblad. Typiske rettar i måltidet er karri av graskar, spinat (*bagee*), *katahar/breadnut/chatagine* (*Artocarpus camansi*), potet, kikert (*channa*), aubergine (*balange*), *edoe* (*Colocasia antiquorum*) og dahl. Ein kan også nytta mangopikkels og achar.

«Seven Curry» er også namnet på ein chutney-song av AW Lyrical frå 2020.

Kjelder
-------

1. ↑  «Ti puri 7 cari», *JAYA BHUJUN* (på engelsk), 20. juni 2017, henta 29. mars 2020
2. ↑  Moothoosamy, Devaraj (16. januar 2016), «The Mauritian ‘Sept Cari’ – A Journey of Tradition and Adaptation», *Deva's Kitchen* (på engelsk), henta 29. mars 2020
3. ↑  «The Most Anticipated Meal At An Indo-Guyanese Event – 7-Curry (With Video)», *Things Guyana* (på engelsk), 15. mars 2019, henta 29. mars 2020
4. ↑  *Guyana @ 50 - Seven Curry*, henta 29. mars 2020
5. ↑  *7 Curry Lime*, Rotary Club of Georgetown, henta 29. mars 2020
6. ↑  Music, Chutney (3. januar 2020), «Seven Curry by AW Lyrical», *ChutneyMusic.Com* (på engelsk), henta 29. mars 2020
**Markermeer** er ein 700 km² stor innsjø sentralt i Nederland mellom Noord-Holland og Flevoland og like sør for den større IJsselmeer. Han er ein grunn innsjø og er berre 3-4 meter djup og er kalla opp etter den tidlegare øya, i dag halvøya, Marken som stikk ut i innsjøen.

Det var opphavleg ikkje meininga at Markermeer skulle vere ein innsjø. Han var tidlegare ein del av Zuiderzee, ei bukt i Nordsjøen som vart demd opp av Afsluitdijk i 1932, slik at Zuiderzee vart til ferskvasssjøen IJsselmeer. Dei neste åra vart store område som tidlegare var ein del av Zuidersee omgjort til store polderar i det omfattande Zuiderzeeprosjektet. Ein av desse polderane, **Markerwaard**, skulle dekkje område der Markermeer i dag ligg og som ein del av dette prosjektet vart derfor *Houtribdijk*, òg kalla *Markerwaarddijk*, bygd i 1976. Denne dika delte hydrologisk IJsselmeer i to og den sørlege delen av Markermeer.

Houtribdijk - dika mellom IJsselmeer og Markermeer
På grunn av endringar i planane og tvil om det ville svare seg økonomisk og tørrleggje Markermeer, vart Makerwaard-prosjektet utsett til 1980-åra og Markermeer har sidan den gong vorte økologisk verdifull og eit nytt friluftsområde. 

Markermeer vert i dag nytta som eit ferskvassreservoar og ein buffersone mot flaum og tørke. I 2003 vart Nederland råka av tørke og fleire torvdiker stod i fare for å kollapse ved at dei tørka ut. Nederlendingane reverserte då vasstraumen i Amsterdam-området slik at vatnet frå Markermeer hjelpte dei truga områda.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Markermeer» frå Wikipedia på engelsk, den 10. februar 2008.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
|  |
| --- |
| **Storsil** |
| StorsilStorsil |
|
| **Status** |
| **Status i verda:** LC Livskraftig**Status i Noreg:** LC Livskraftig |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Actinopteri |
| **Orden:** | Piggfinnefiskar Perciformes |
| **Familie:** | Silfamilien Ammodytidae |
| **Slekt:** | *Hyperoplus* |
| **Art:** | **Storsil** *H. lanceolatus* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Hyperoplus lanceolatus***Lesauvage, 1824 |

**Storsil** (*Hyperoplus lanceolatus*) eller **blåsil** er ein fiskeart i silfamilien. Han er den største silarten. Fisken kan bli opptil 40 centimeter lang, men meir vanleg storleik er på rundt 20 centimeter. Han lever i Nord-Atlanteren.

Storsilen likner ei større utgåve av småsil, med skjel som ligg i folder i huda, men munnen er ikkje framskytbar som hjå småsil. Han skil seg òg frå småsil ved at han har to tenner i ganetaket, og på at han har skjel over heile kroppen.

Storsil lever vanlegvis i strandsonen ned til 30 meters djupne der han lever av dyreplankton og fiskelarvar. Til skilnade frå mange andre silartar (småsil, havsil) gyt storsilen om sommaren (april–august). Maksimal levealder er 5 år.

Kjelder
-------


* Vøllestad, Asbjørn. «storsil». *Store norske leksikon*. Henta 9. juni 2022.


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* Dyntaxa
* ITIS

 |
Andor Lilienthal ved sjakkolympiada i Torino 2006
**Andor (Andre, Andrea) Arnoldovitsj Lilienthal** (5. mai 1911–8. mai 2010), var ein ungarsk stormeister i sjakk. 

I den lange karrieren han hadde, spelte han mot 10 verdsmeistrar i sjakk, og slo 6 av dei, verdsmeistrane Emanuel Lasker, José Raúl Capablanca, Alexander Alekhine, Max Euwe, Mikhail Botvinnik og Vasilij Smyslov. 

Lilienthal, som døydde 3 dagar etter at han fylte 99 år, er den stormeisteren i sjakk som har levt lengst. Han var aktiv og ved god helse i svært høg alder, køyrde bil då han var 94, og skreiv artiklar for sjakktidsskrift.

Sjakkarriere
------------

Lilienthal vart fødd i Moskva av ungarsk jødiske foreldre, og flytta til Ungarn då han var to år gamal. Han spelte for Ungarn i tre sjakkolympiadar (lag-VM i sjakk) i 1933, 1935 og 1937. Han emigrerte til Sovjetunionen i 1935, og vart sovjetisk statsborgar i 1939. Lilienthal spelte i Sovjetmeisterskapen i sjakk åtte gongar, det beste resultatet var ein førsteplass delt med Igor Bondarevskij i 1940. Han kvalifiserte seg for Kandidatturneringa ein gong, i 1948.

Lilienthal vart tildelt tittelen stormeister i sjakk i 1950, og var dermed blant dei første 27 sjakkspelarane som vart stormeister då Verdssjakkforbundet begynte å dele ut denne tittelen.

Frå 1951 til 1960 var han trenar for Tigran Petrosjan. Lilienthal vart venn med Vasilij Smyslov i 1938, og var Smyslov sin sekundant i tvekampane om verdsmeisterskapen i sjakk mot Mikhail Botvinnik i 1954, 1957 og 1958. Han avslutta si aktive karriere som turneringsspelar i 1965 og flytta tilbake til Ungarn i 1976.

Eit minneverdig parti
---------------------

Lilienthal er ein av dei få spelarane som har lik skår med Capablanca. Her er vinsten mot Capablanca i Hastings i 1935.
Lilienthal overraskar Capablanca med eit fantastisk dronningoffer som avgjer partiet:

* **1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Lb4 4.a3 Lxc3+ 5.bxc3 b6 6.f3 d5 7.Lg5 h6 8.Lh4 La6 9.e4 Lxc4 10.Lxc4 dxc4 11.Da4+ Dd7 12.Dxc4 Dc6 13.Dd3 Sbd7 14.Se2 Td8 15.O-O a5 16.Dc2 Dc4 17.f4 Tc8 18.f5 e5 19.dxe5 Dxe4 20.exf6!! Dxc2 21.fxg7 Tg8 22.Sd4 De4 23.Tae1 Sc5 24.Txe4+ Sxe4 25.Te1 Txg7 26.Txe4+ Kd7 1-0**

Kjelder
-------

* Hooper, David and Kenneth Whyld (1996). *The Oxford Companion to Chess*. Oxford University. ISBN 0-19-280049-3.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Andor Lilienthal sine parti hos www.chessgames.com
* Gorodin, Dmitri (2002). Andor Lilienthal and His Contribution to the History of Modern Chess. Chesscafe.com.
* Adzic, Slobodan, He Has Beaten Lasker, Capablanca, Alekhine as well as Old Age!, ChessBase News (30. mai 2005)
* Anzikeev, Valdimir. The Last of the Chess Mohicans, *64*, mai 2006
* Minneord i Chessbase.com

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* NKC

 |



1. ↑  
Lilienthal-Capablanca, Hastings 1935, Nimzoindisk, Sämisch-varianten, 26 trekk, 1-0.
BL Lacertae-objektet H 0323+022
**BL Lacertae-objekt** er ein type aktiv galaksekjerne som har svake eller fråverande emisjonslinjer og hurtig variasjon. Prototypen av BL Lacertae-objekt, BL Lacertae, trudde ein først var ei variabel stjerna før ein observerte den svake galaksen som omgav objektet, og ein kunne slå fast at objektet var av ekstragalaktisk natur.

Det er tenkt at BL Lacertae-objekt er kvasistellare objekt, som til dømes ein kvasar, eller radiogalaksar som ein ser langs ein relativistisk jetstråle.

Nokre BL Lacertae-objekt har blitt oppdaga ved dei høgaste fotonenerginivåa, 1 TeV, noko som indikerer at fotona er sendte ut i ein smal vinkel (til liks med gammaglimt); elles ville strålinga bli mist til pardanning av materie i kjelda.

Sjå òg
------

* Blasar
* OVV-kvasar

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen baserer seg på artikkelen «BL Lacertae object» s. 58 i* Phillip's Astronomy Encyclopedia *utgjeven i 2002.*

Bakgrunnsstoff
--------------

  


| * v
* d
* e
Galakse |
| --- |
| Morfologi | Elliptisk galakse · Linseforma galakse · Spiralgalakse · Stavspiralgalakse · Irregulær galakse · Dverggalakse · Ringgalakse |  |
| Struktur | Supermassivt svart hòl · Bolning · Stav · Disk · Spiralarm · Galaksehalo · Mørk materie-halo |
| Aktive galaksekjernar | Relativistisk jet · LINER · Radiogalakse · Seyfert-galakse · BL Lacertae-objekt · Blazar · Kvasar |
| Vekselverknad | Stjernestraum · Vekselverkande galakse · Galakse med eksplosiv stjernedanning · Satellittgalakse · Galaksehop · Superhop |
| Lister | Næraste |
**Mark Volman** (fødd 19. april 1947) er ein amerikansk gitarist, vokalist og låtkrivar, mest kjend som medlem av 60-talsbandet the Turtles. Volman song seinare i Mothers of Invention leia av Frank Zappa. Stundom har han nytta pseudonymet «Flo» i lag med venen og partnaren sin Howard Kaylan og i lag har dei nytta scenenamna Flo & Eddie.

Karriere
--------

### Studentliv

Volman var fødd i Los Angeles og voks opp i Westchester, ein forstad til Los Angeles, der han gjekk ut frå Westchester High School i 1965. Over 25 år seinare, 45 år gammal i 1992, starta han på bachelor-graden sin ved Loyola Marymount University. Volman fekk graden i 1997.

Volman tok sidan mastergrad i Fine Arts med vekt som manusforfattar i 1999, òg dette frå Loyola. Sidan den gong har han vore lærar i faga Music Business & Industry ved Loyola. Han ar i dag førsteamanuensis ved Belmont University.

Karriere
--------

Volman (og Frank Zappa i bakgrunnen); desember 1971 i Hamburg.
Volman og Howard Kaylan danna The Turtles, eit popband på slutten av 1960-åra. I desember 1968 rapporterte *NME* at Volman hadde forsikra det særeigne krøllete håret sitt for 100 000 USD mot brann, tjuveri eller hårtap på grunn av sjukdom. Då bandet vart lagt ned, oppdaga Volman og Kaylan at kontrakten deira ikkje berre gav dei forbod mot å nytte namnet 'The Turtles', men òg deira eigne namn. Kayland og Volman vart rekrutterte av Frank Zappa, og vart med i Mothers of Invention, og dei arbeidde òg i lag som Flo & Eddie. Dei gav òg stemmer og musikk til animasjonsfilmar som *Down and Dirty Duck*. I 1971 var Volman med i halvdokumentaren til Zappa, *200 Motels*. Kaylan og Volman er i dag framleis aktive, som «The Turtles ... Featuring Flo & Eddie».

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Mark Volman» frå Wikipedia på engelsk, den 4. juni 2014.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Rag Baby Online Magazine: april 9, 1999 [3]
2. ↑  *: Ask Professor Flo :*, arkivert frå originalen 9. mai 2021, henta 4. juni 2014
3. ↑  Tobler, John (1992). *NME Rock 'N' Roll Years* (1st utg.). London: Reed International Books Ltd. s. 191. CN 5585.
4. ↑  Tobler, John (1992). *NME Rock 'N' Roll Years* (1st utg.). London: Reed International Books Ltd. s. 223. CN 5585.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad
* Ask Professor Flo
* Mark Volman ved The Internet Movie Database (IMDb)

| * v
* d
* e
The Turtles |
| --- |
| **Howard Kaylan****·** **Mark Volman**Don Murray**·** Jim Tucker**·** Joel Larson**·** John Barbata**·** Chip Douglas**·** Jim Pons**·** Al Nichol**·** Chuck Portz**·** John Seiter |
| Studioalbum | *It Ain't Me Babe***·** *You Baby***·** *Happy Together***·** *The Turtles Present the Battle of the Bands***·** *Turtle Soup***·** *Wooden Head* |
| Samleplater | *Golden Hits* **·** *More Golden Hits* |
| Singlar | «It Ain't Me Babe»**·** «Happy Together»**·** «Elenore»**·** «You Showed Me»**·** «Eve of Destruction» |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* ISNI
* BNE
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)
* AllMusic (artist)

 |
**Mark Warner** er ein amerikansk låtskrivar, studiomusikar og musikkprodusent frå California.

Warner har fått anerkjenning frå musikkbransjen for bidraga sine som låtskrivar. I 2001 vann han Paramount Music Summer Songwriting Contest. Han vart òg anerkjend for dei lyriske prestasjonane sine i oktober 2001-utgåva av *ASCAP Playback Magazine*.

Warner krediterer fleire gitaristar for å ha gitt den tidlege musikalske innverknaden hans, inkludert Jimmy Page, Joe Perry og Peter Frampton. Seinare kunstnariske innverknader inkluderer Tom Keifer og Jani Lane.

Warner er mest kjend for det elektriske og akustiske arbeidet sitt på Allen Crane-EP-en *Broken Promises EP* som vart gitt ut på The Orchard Records i 2000 og har fleire kjende artistar inkludert Cinderella-trommeslagaren Fred Coury.

Warner har sidan skrive materiale for, og samprodusert andre artistar saman med tidlegare Sony Records-veteran lydteknikar og produsent Voytek Kochanek i Atlantis Studio Nashville.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Mark Warner» frå Wikipedia på engelsk, den 15. april 2023.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑
2. ↑  «Arkivkopi». *www.theorchard.com*. Arkivert frå originalen 4. januar 2013. Henta 15. april 2023.
|  |  |
| --- | --- |
| Gainsbourg et son GainsboroughOnt pris le ferry-boatDe leur lit par le hublotIls regardent la côte…

«69 année érotique» av Serge Gainsbourg (1969)   |  |

«**69 année érotique**» er ein duett av den franske artisten Serge Gainsbourg i lag med hans dåverande kjæraste Jane Birkin frå albumet deira *Jane Birkin/Serge Gainsbourg* frå 1969. Songen er ein av dei mest kjende til Gainsbourg og i lag med «Je t'aime... moi non plus» den einaste duetten mellom Gainsbourg og Birkin på plata. 

Songen er ein av dei mest erotisk lada songane på albumet og i Gainsbourg si karriere, og illustrerar Gainsbourg sin kreativitet både musikalsk og tekstmessig. Songen opnar med eit skarpt bassriff som går gjennom store delar av songen, før gitar og trommer kjem inn. Gainsbourg snakkar seg gjennom versa på den karakteristiske måten sin og på andre verset kjem orgel og vibrafon inn. Refrenga er sunge av Birkin og teksten her består berre av tittelen på songen. Strykarar kjem inn på refrenget og songen endrar tilsynelatande tempo og gjev songen eit easy listening-preg. 

Songen vart spelt inn i november 1968 i Studio Chappell i London. Han er arrangert av Arthur Greenslade og produsert av Jean-Claude Desmarty.
**Trond Bakkevig** (fødd 22. november 1948) er dr.theol. og prest i Den norske kyrkja. Sidan våren 2000 har han vore prost i Vestre Aker prosti i Oslo.

Trond Bakkevig vart fødd i Oslo. Faren, Ludvig Johan Bakkevig, arbeidde som sivilingeniør innan vassdragsutbygging. I barneåra budde Trond Bakkevig derfor fleire stader i Noreg, og flest oppvekstår vart det i Asker. Han var ferdig utdanna teolog i 1974, som 25-åring. Ti år seinare tok han doktorgrad i teologi, med avhandlinga «Ordningsteologi og atomvåpen». Same år flytta han med kona, som han seinare vart fråskild, og dei to borna deira til ein tenestebustad på Røa. Han vart ordinert til prest i Oslo domkyrkje 21. juni 1982.

Sidan 1984 har han budd på Røa og ved Blindern i Oslo. Arbeidet hans har tidvis vore internasjonalt orientert. Blant anna var han generalsekretær i Mellomkyrkjeleg råd i nesten ni år (1984–1983), avbrote av halvtanna års virke (1987–1988) som personleg rådgjevar for utanriksministeren i den dåverande Ap-regjeringa – først for Knut Frydenlund, sidan for Thorvald Stoltenberg. Før det, frå 1979 til 1983, var han forskingsstipendiat under Norges almenvitenskapelige forskningsråd (NAVF).

Han har arbeidd i fleire av konfliktområda i verda. Ved sida av vervet som medlem i sentralkomitéen for Verdskyrkjerådet frå 1997 til 2006, har han òg hatt eit stort internasjonalt engasjement i område som Sør-Afrika, Midtausten og Balkan. Sidan 1996 har han arbeidd for å leggje til rette for samtalar mellom religiøse leiarar i Israel og Palestina. I dei tre åra Verdikommisjonen var aktiv, var Bakkevig medlem av rådet. Trond Bakkevig var leiar av eit utval oppnemnt av Kyrkjerådet som vurderte statskyrkjeordninga og la fram innstilling i mars 2002, det såkalla «Bakkevigutvalet». Tittelen var «Samme kirke – ny ordning». Han har også vore styreleiar for Institutt for menneskerettar ved Universitetet i Oslo.

Bakkevig vart 26. august 1996 utnemnd til «Canon» ved den anglikanske *Cathedral of the Holy Cross* i Gaborone i Botswana. «Canon» blir ofte brukt som ein ærestittel i Den anglikanske kyrkja. I dette tilfellet vart tittelen tildelt for arbeid og engasjement overfor situasjonen i det sørlege Afrika.

Kjelder
-------

* «Trond Bakkevig» på Wikipedia på bokmål og riksmål, innhenta 4. januar 2010.
* Knut Olav Åmås [red.]: «Bakkevig, Trond» i *Hvem er hvem?* (Aschehoug, 2008).

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI

 |