recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Utbreiingsområdet til luvisk.
**Luvisk** er eit utdøydd indoeuropeisk språk som høyrer til den anatoliske språkgruppa. Språket er i nær slekt med hetittisk. Luvisk er enten ein direkte forløpar til lykisk eller i svært nær slekt med det.

Luvisk vart brukt av folkegrupper som budde i Arzawa vest og sørvest for hetittane sitt kjerneområde. I dei eldste kjende tekstane vert området kalla Luviya, men det vart seinare kjent som Lydia. Dersom historia om Troja er sann, og at byen låg der ein trur han låg, snakka trojanarane med stor sannsynlegheit luvisk.

Luvisk spreidde seg frå det vestlege Anatolia mot aust, og denne spreiinga kan ha hatt ein nær samanheng med at Hetittriket fall. Luvisk vart brukt i dei neo-hetittiske statane i Syria, som Milid og Carchemish og Tabal i det sentrale Anatolia i det 900-talet fvt.

Hettitisk segl med kileskrift og hieroglyfar.
Luviske hieroglyfar i Hattusa.

Overlevering
------------

Luvisk er teke vare på i to former som er oppkalla etter kva type skrift som vart brukt. Det er kileskrift og hieroglyfar. Hieroglyfane vart på luvisk skrivne frå venstre mot høgre.

Bakgrunnsstoff
--------------

Kjelder
-------



| * v
* d
* e
Anatoliske språk |
| --- |
| hetittisk | karisk | luvisk | lykisk | lydisk | palaisk | pisidisk | sidetisk |
**John Ingolf Alvheim** (21. mai 1930–5. desember 2005) i Øygarden i Hordaland, var ein norsk politikar i Framstegspartiet. 
Han var innvald på Stortinget frå Telemark frå 1989 til 2005, i perioden 1997-2005 var han leiar av Sosialkomitéen. Han var vararepresentant 1973-1977 for KrF.

Alvheim var utdanna anestesisjukepleiar og diakon og hadde økonomisk-administrativ tilleggsutdanning.

Då han vart innvald på Stortinget, var han direktør ved Notodden sjukehus, ei stilling han hadde hatt sidan 1987. Alvheim vert rekna som ein av dei fremste helsepolitikarane Noreg har hatt, også blant sine politiske motstandarar. 

I 2000 fekk Alvheim mykje merksemd i media etter ei reise på Cuba der han roste det kubanske systemet.
John Alvheim døydde i 2005. Same året kom det ut ein biografi om livet hans, skriven av Arvid Møller, som fekk tittelen *Alvheim*.

Bakgrunnsstoff
--------------

* «John Alvheim». Stortinget.no.


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Lokalhistoriewiki
* PolSys
* VIAF
* LCCN
* ISNI

 |
**Clarence Earl Robinson**, kjend som **Arnie Robinson**, (7. april 1948–1. desember 2020) var ein USA-amerikansk friidrettsutøvar frå San Diego i California som vart olympisk meister i lengdehopp i 1976, fire år etter han tok OL-bronsen i same øvinga.

Robinson sette personleg rekord i 1970-sesongen med eit hopp på 7,88 meter. Året etter forbetra han seg til 8,04 m og vann lengdetevlinga i dei panamerikanske leikane 1971 i Cali med 8,02 m som best. I OL-sesongen 1972 flytta Robinson sitt personbeste lengdehopp til 8,13 m i San Diego den 8. april og til 8,14 m den 13. mai. Under sommarleikane i München kneip han bronsemedaljen etter å ha landa på 8,03 meter, klart slått av landsmannen Randy Williams som vart olympisk meister og av vesttyske Hans Baumgartner.

Den 25. mai 1974 flytta Robinson den personlege rekorden sin til 8,30 m då han vann eit stemne i Modesto i California. I OL-finalen i lengdehopp 1976 i Montréal smelte Robinson i den fyrste omgangen til med sitt livs lengste hopp på 8,35 meter og vann ein suveren gullmedalje framom Randy Williams på sølvplassen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Arnie Robinson» frå Wikipedia på engelsk, den 19. juli 2018.*
**Johannes Østtveit** (18. januar 1927–9. juli 2013) var ein veterinær og stortingsrepresentant frå Sauherad. Han representerte Telemark og Kristeleg Folkeparti på Tinget frå 1965 til -73.

Foreldra til Østtveit var skulefolk på Gvarv i Sauherad. Sjølv gjekk han åra 1943-46 på Skien høyere allmennskole. Deretter vart det fem års studiar ved Noregs veterinærhøgskule i Oslo. Ferdig utdanna veterinær i 1951, gjekk han så inn i vitskapleg assistent-stilling ved veterinærhøgskulen. 1954-55 arbeidde han som veterinær i Vang i Hedmark. Dei to neste åra fram til 1957 var han seminveterinær i Gamleby i Sverige. Frå 1957 til 1965 praktiserte han veterinær-yrket i Bø i Telemark.

Østtveit var medlem av kommunestyret i Bø frå 1960 til 1975. I denne perioden leia han fleire kommunale nemnder og råd. Hausten 1965 vart han vald inn på Stortinget for Kristeleg Folkeparti. På Tinget fekk han plass i Administrasjonskomiteen. Etter å ha vorte attvald i 1969 var han dei neste fire åra medlem av Sosialkomiteen.

Han var sterkt engasjert i arbeidet for kristne i Aust-Europa gjennom organisasjonen Misjon bak Jernteppet. Om denne aktiviteten skreiv han *Kirkeklokker i natten - vennskap gjennom jernteppet*, som kom ut på Lunde Forlag i 1998.

Kjelder
-------

* Biografi på Stortinget.no
Koordinatar: 32°29′21″N 35°49′35″E﻿

**Johfiyah**, **Johfiyeh**, **Juhfiyah** eller **Juhfiyeh** (arabisk **جُحفية**) er ein historisk og arkeologisk landsby nord i Jordan, 80 kilometer nord for hovudstaden Amman, kring 7,5 km sørvest for byen Irbid (Arabialla). Han har kring 4000 innbyggjarar.

Historie
--------

Flint-dolmen i Johfiyeh i Jordan.
Den vesle landsbyen har vore busett frå steinalderen til Det osmanske riket, og var ein av dei store byområda fram til dei ti romerske festningsbyane Dekapolis oppstod i romartida. Ein trur at dei fleste av dei historiske ruinane og bygningane kollapsa i eit jordskjelv som råka regionen i 747 evt. og i jordskjelv som følgde seinare.

Johfiyah ligg strategisk til på ein ås oppom fjellsletta Hauran, med utsyn mot Golanhøgdene, fjellet Hermon og Genesaretsjøen, i tillegg til foten av fjella i Ajloun i sør.

Under omajadane, trur ein at dei omajadiske herskarane kom til Johfiyeh for å jakte i den vene naturen. Ein har funne mange glastøy og keramikk frå omajadane i området.

Johfiyeh vart mindre viktig etter at senteret av det islamske kalifatet vart flytta til Bagdad.

Johfiyeh er nemnt i osmanske skattelister, som tyder at han framleis var busett fram til våre dagar.

Monument og arkeologiske funn
-----------------------------

Flint-dolmen i Johfiyeh i Jordan.
* Tell Johfiyeh
* Den gamle moskeen
* Den bysantinske kyrkja
* Dolmen: Det er mange døme på flint-dolmenar i Johfiyeh og Natifah
* Assieh
* Al Bateen
* Kherbet Hufa
* Umisrareh
* Rojmelaries

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Johfiyeh» frå Wikipedia på engelsk, den 5. oktober 2015.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  بلدية اربد الكبرى::الصفحة الرئيسية
2. ↑
**Andreas Hansson** (23. september 1853–14. oktober 1923) var ein norsk handelsmann, pressemann og stortingsrepresentant frå Tromøy i Aust-Agder. Han var medlem av Venstre.

Hansson var son til ein gardbrukar og snikkar på Gjerstad i Tromøy. Tretten år gammal reiste han til Vigsnes i Karmøy og var gruvearbeidar i eit års tid. Åra 1869-71 var han krambusvein same staden. Deretter var han sjømann 1872-73 og gjekk folkehøgskule 1873-74. Frå 1874 til -77 var han på ny tilsett på krambu, medan han i perioden 1877-86 var landhandlar heime på Tromøya. 1886-88 var han redaktør av *Samholds Avis* i Arendal. Frå 1888 var han både utgjevar og redaktør av avisa *Folketanken* som kom ut i Risør frå 1889. Han leia avisa heilt til han døydde.

Hansson var medlem av bystyret i Risør frå 1897, skulestyreformann og frå 1912 forlikskommissær, og vart ordførar i Risør i 1922. Dei to stortingsbolkane mellom 1903 og 1909 representerte Hansson Risør til Stortinget. I den første bolken var han medlem av gasje- og pensjonskomiteen, i den andre sekretær i sosialkomiteen Han fekk på ny sete i Stortinget for valperioden 1916-18, då sekretær i justiskomiteen. Heile tida som tingmann representerte han Venstre.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |



[[Kategori:Norske redaktørar[[
Kirgisisk *shyrdak* brukt som golvteppe.
**Golvteppe** er flate matter i tekstil, for det meste til bruk på golv.

Golvteppe finst som metervare (løparar), som teppe og matter, eller som fliser for å dekka eit heilt golv. Føremålet kan vera dekorativt, eller å skåna det underliggande golvet mot slitasje. Heildekkingstekstilar («vegg til vegg») vil ofte òg gje eit lunare miljø, samstundes som det held fast støv som elles ville flyge rundt.

I førre hundreåret var det vanleg at ein samla opp slite tøy, som klesplagg og sengetøy, som seinare vart rive til strimlar. Desse vart så vovne til lange golvløparar (filleryer) etter oppgjeve lengdemål. Disse kunne verta rulla saman og hengde ut til lufting og støvbanking, eventuelt vasking. 

Slitasjeutsette stadar som trapper og gangar vart ofte utstyrte med løparar av grov hamp- eller jutevev. 

I staden for filleryar kunne ein sjå knytte teppe, der dei finaste kom frå Persia og områda rundt, medan mange vart framstelte industrielt i Belgia, England eller Frankrike. 

Nyare byggteknikk, med store betonggolv, førte til at golvfilt vart meir vanleg, spesielt i offentlege miljø som skular og kontor. I tillegg til å gje ei mjukare gangflate, verka filten òg støydempande. Bruken er vorten mindre med tida ettersom flekkar var vanskelegare å få vekk, og ein hadde dårleg kontroll med kva som var mellom fibrane.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Gulvteppe» frå Wikipedia på bokmål, den 19. juli 2019.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Golvteppe**
**«Mammons Regimente og Plutonis Herredømme»** er ei vise på 30 vers, skriven av Petter Dass. Bladet med tittelen og dei fem første versa av songen er gått tapt. Tittelen er likevel kjend frå eit gammalt handskrift med oversikt over 127 viser av Petter Dass. Visa vart første gong trykt i A.E. Erichsens *Dassianna* (1891). Handskriftet Erichsen brukte for denne trykkinga, er no ukjent.


|  |  |
| --- | --- |
| Vilt du til store Herrer gaa,Tag med dig Guld og Penge!Viss ei, maa du for Porten staa Og klappe fuldvel længe.

Frå tolvte verset av visa.   |  |

Visa osar av vreide over den makta Mammon og Plutos har i verda. Det er dei som betalar for seg, som vert tilsett i gode stillingar, ikkje dei som kan noko, får vi høyre. Pengar og gull kan gjere deg til prest eller prost, dei kan til og med gje deg doktorgrad og anna du måtte mangle. 

I visa fortel forfattaren at han aldri vil at sønene sine skal underordne seg eit slikt regiment. I staden skal dei lære seg fiske eller sjømannskap og leve av ærleg arbeid. 

Bakgrunnen for at visa vart skriven, var at Jonas Leth, ein kjøpmannsson frå Trondheim, i 1679 vart utnemnd til prest i Vefsn. Petter Dass kjende seg forbigått, han hadde lenge arbeidd som huskapellan i nabosoknet Nesna, for lita løn, og meinte seg vere ein opplagt kandidat til den ledige stillinga. 

Sidan tittelbladet er tapt, er meloditilvisinga ikkje kjend. Men songen er skriven på same versemålet som «Allenest Gud i Himmerik». Ola Bremnes har sidan skriven ein eigen tone til songen.

Kjelder:
--------

* Petter Dass: *Viser og Rim* Utgitt ved Didrik Arup Seip 1934

### Fotnotar

1. ↑  Ola Bremnes: Juvel og sang : Petter Dass Visebok 1997 ISBN 82-02-16228-9
**Andreas Moen** (fødd 21. september 1979) er ein norsk sjakkspelar, Internasjonal Meister i sjakk (IM).

Internasjonal Meister i sjakk
-----------------------------

Andreas Moen vart IM etter sterke resultat i tre internasjonale sjakkturneringar. I ei turnering Barcelona i august 2008 tok han 7 poeng på 10 rundar. I ei turnering i Rethymno i Hellas i juli 2011 tok han 6 poeng på 9 runder. Og i Reykjavik Open i mars 2012 tok han det siste IM-nappet med 6 poeng på 9 parti. Han hadde dermed oppfylt kravet om IM-resultat i turneringar med til saman minst 27 parti. Rating-kravet, kravet til eigen rating over 2400 oppfylte han i løpet av ei turnering i april 2012, då han nådde opp i 2412. Han vart deretter utnemnd til IM av Verdssjakkforbundet på FIDE-kongressen i Istanbul, Tyrkia 27. august - 10. september 2012.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Andreas Moen si spelarside hos FIDE
* Andreas Moen sine parti hos NorBase
* Andeas Moen sine sjakkparti hos Chessgames.com

Fotnotar
--------

1. ↑  Resultatet for Andreas Moen i Reykjavik Open 2012
2. ↑  Søknaden om IM-tittel for Andreas Moen frå Norges Sjakkforbund
**Andreas Martin Hansen** (fødd 19. oktober 1857 på Nærbø, død 31. mars 1932 i Oslo) var ein norsk geolog, etnograf og statsstipendiat. Hansen er kjend både for teoriane sine om bresjøar, og for engasjementet sitt i studiet av kortskallar og langskallar, *kraniometri*. 

Hansen var presteson og voks opp i Levanger og Trondheim. Han tok artium i 1875, og vart cand.real. i 1881. Deretter arbeidde han fram til 1898 ved Universitetsbiblioteket i Oslo, etter kvart som *amanuensis*. Han høyrte til eit positivistisk, darwinistisk miljø, som mellom anna omfatta G.O. Sars, Ernst Sars og Amund Helland. Foredraget hans *Den yngre akademiske Slægt og de moderne Ideer* i Studentersamfundet i 1882 er i tittelen sin karakteristisk. 

Hans doktoravhandling *Strandlinje-studier* (1891) er ein banebrytande og framleis gyldig teori om landskapsforming med bresjøar, eller *bredemte sjøar*: Isbrear som utgjorde restar av innlandsisen demde opp vatn til sjøar som verka landskapsformande. 

Den andre hjartesaka til Hansen var kraniometriske studiar av kortskallar og langskallar, og då han vart utnemnd til statsstipendiat i 1908 var det for å studere *norsk antropologi*. Han var allsidig orientert og engasjert, og Kjeldstadli skriv at «Han hadde en tidstypisk ambisjon om en helhetsvitenskap som skulle gi svar på de 'store' spørsmålene, et prosjekt i grenselandet mellom kunnskapsmengde, ideologi og dilletanteri.» 

Han vart medlem av Vitskapsakademiet i 1910.

Litteratur
----------

* Knut Kjeldstadli. «Andreas Hansen» I: *Norsk biografisk leksikon*.

* *Om seter eller strandlinjer i store høider over havet*. 1885
* *Strandlinje-studier*. 1891
* *De kvartære klimat-skifter og excentricitets-teorierne*. 1894
* *Norsk folkepsykologi : med politisk kart over Skandinavien*. 1899
* *Landnåm i Norge : en utsigt over bosætningens historie*. 1904
* *Oldtidens nordmænd : ophav og bosætning*. 1907
* *Bre og biota*. 1929

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Andreas Hansen» frå Wikipedia på bokmål, den 6. mai 2010.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI

 |
**Steven Noel «Steve» Wariner** (fødd 25. desember 1954) er ein USA-amerikansk countrysongar, låtskrivar og gitarist. Han har gjeve ut 18 studioalbum, inkludert seks for MCA Records, og tre kvar på RCA Nashville, Arista Records og Capitol Nashville. Han har òg gjeve ut meir enn femti singlar som har nådd countrylista i USA, inkludert ti førsteplassar: «All Roads Lead to You», «Some Fools Never Learn», «You Can Dream of Me», «Life's Highway», «Small Town Girl», «The Weekend», «Lynda», «Where Did I Go Wrong», «I Got Dreams» og «What If I Said», ein duett med Anita Cochran frå albumet hennar *Back to You*. Tre av studioalbuma hans har seld til gull i USA for 500 000 selde eksemplar i USA.

I tillegg til å skrive dei fleste av sine eigne songar, har Wariner skrive songar for mange andre artistar, mellom anna store hittar for Clint Black og Garth Brooks, og singlar for Bryan White og Keith Urban. Andre artistar han har arbeidd med er mellom andre Nicolette Larson, Glen Campbell, Mark O'Connor, Asleep at the Wheel og Brad Paisley. Wariner har vunne fire Grammy-prisar. Wariner vart medlem av Grand Ole Opry i 1996 og vart innlemma i Music City Walk of Fame i Nashville i 2008, og Kentucky Music Hall of Fame i 2011.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Steve Wariner» frå Wikipedia på engelsk, den 15. januar 2015.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  *Burnin' the Roadhouse Down* (CD). Steve Wariner. Nashville, Tennessee: Capitol Records Nashville. 1998. 94482.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell fanside
* Biografi på Grand Ole Opry Arkivert 2006-03-13 ved Wayback Machine.
* Tom Redmond - Working with Chet Atkins - eit intervju med Steve Wariner[*daud lenkje*]

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* VIAF
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)
* AllMusic (artist)

 |
**Andreas Guttormsen Egge** (4. juni 1816–11. november 1893) var ein gardbrukar, ordførar og stortingsmann frå Lier i Buskerud. På Stortinget var han medlem av Venstre. Johan Hyggen var ein brorson.

Far hans var gardbrukar på Helgerud i Lier. Sjølv vart han i 1839 eigar av garden Egge, busette seg der to år seinare. Han var medlem av heradsstyret i over 30 år, ordførar frå 1856 til 1880. Elles hadde han mange kommunale verv og var forlikskommissær i tolv år.

Egge var stortingsmann frå Buskerud 1871-73 og 1877-88. Bolken 1871-73 var han medlem av justiskomite nr 1. Heile perioden 1877-88 var han medlem av Lagtinget og attåt var han medlem av justiskomiteen 1877-82 og gasje- og pensjonskomiteen 1883-88. I 1883-84 var han medlem av riksretten mot statsminister Christian Selmer, der han var den fyrste som røysta over domsslutninga.

Han døydde på garden sin i 1893.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak (1914). «Egge, Andreas Guttormsen». *Stortinget og statsraadet: 1814-1914*. Kristiania: Steenske bogtrykkeri. s. 205.
* Biografisk informasjon om Andreas Guttormsen Egge NSD Norsk senter for forskningsdatas politikararkiv

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Historisk befolkningsregister
* PolSys

 |
Koordinatar: 78°41′S 85°4′W﻿

**Mount Strybing** er eit fjell (3200 moh) som ligg 6 km søraust for Mount Craddock sør i Sentinel Range i Ellsworth Mountains. Det er knytt til Mount Craddock via Karnare Col. Det vart først kartlagd av United States Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto teken av U.S. Navy i 1957-59. Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Henry Strybing, ein navigatør i United States Marine Corps (USMC) på flyturane til dette området i 1957-58. Under ein flytur han var med på kræsjlanda flyet hans og eit redningsmannskap hjelpte til å reparere flyet på staden. Flyet og mannskapet klarte til slutt å ta av og kome seg trygt heim att.

Kjelder
-------

* SCAR Composite Antarctic Gazetteer.

 Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Mount Strybing» (innhald frå Geographic Names Information System).


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Mamoudzou** er hovudstaden i det franske oversjøiske departementet Mayotte i Indiahavet.
Han ligg på den største øya i departementet, Grande-Terre eller Mahoré. Mamoudzou er den folkerikaste kommunen i øya, og rundt 27 % av øybuane bur der.
Mamoudzou blei gjort til hovudstad i 1977, etter Dzaoudzi på den mindre øya Petite-Terre eller Pamanzi.

Båtar i havet ved Mamoudzou.
Mamoudzou ligg nordaust på Mahoré, vest for sundet mot Pamanzi. Det er herfrå båtkontakten med den mindre øya føregår.

Mamoudzou er ein kommune som er delt i tre kantonar: Mamoudzou I (Mamoudzou Kawéni), Mamoudzou II (M’Tsapéré Cavani) og Mamoudzou III (Passamainti, Itoundzou 1, Itoundzou 2 og Vahibéni).

I sentrum av byen ved hamna finst ein statue av Zaïna Mdéré, som kjempa for at Mayotte skulle fortsette å høyra til Frankrike medan Komorane fekk sjølvstende, og marknaden i byen. På Mahabou-odden ligg grava til Andrianantsouly, den siste sultanen av øya. I M’Tsapéré-området i sør ligg den kvite Balamanga-moskéen og bygningar frå kolonitida. Kaweni i nord er eit industriområde som også har ein yrkesfagleg vidaregåande skule.

Mamoudzou huser dei fleste sentrale tenestene i Mayotte, mellom anna det sentrale sjukehuset og biblioteket.

Kjelder
-------

1. 1 2  «Rencensement : 212.600 habitants à Mayotte en 2012» (15. nov. 2012), zinfos974.com
2. 1 2 3  Chronologie (du 20 juillet 1953 au 22 juin 2007) Arkivert 2014-02-01 ved Wayback Machine. www.cg976.fr (Conseil Général de Mayotte)
3. ↑  Mamoudzou Arkivert 2008-11-22 ved Wayback Machine. www.cg976.fr (Conseil Général de Mayotte)
4. ↑  Hôpitaux de Mayotte (Mamoudzou); Bibliothèque départementale Arkivert 2014-04-28 ved Wayback Machine. cg976.fr

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Arkivert 2007-10-12 ved Wayback Machine. villedemamoudzou.fr

 Commons har multimedium som gjeld: **Mamoudzou**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Andreas Johan Hagerup Hansen Moan** (22. april 1882–6. desember 1959) var ein norsk arbeidar, småbrukar og stortingsmann frå Fauske. Han var stortingsmann for Nordland fylke og Arbeidarpartiet i tida frå 1922 til 1945.

Moan var son til ein gardbrukar. Frå han var 16 år gammal arbeidde han i ti år som stein- og gruvearbeidar, sist i Sulitjelma. I 1908 slo han seg ned og bygde småbruket Moan, ein parsell utskild frå farsgarden Kvitblikk.

I 1910 vart Moan vald inn i heradsstyret i Fauske, seinare ordførar i heradet åra 1916-19. Frå 1922 representerte han Nordland på Stortinget til 1945. På Tinget var han medlem 1922-27 i Kyrkje- og skulekomiteen, 1928-36 i Landbrukskomiteen (nestformann 1931-36) og 1937-45 i Finans- og tollkomiteen. Han var også lagtingspresident i 1928 og frå 1937 til -45. Saman med andre medlemer av presidentskapet på Stortinget deltok Moan i juli og september 1940 i riksrådsforhandlingane med den tyske okkupasjonsmakta. I 1945 var han formann i landsstyret i Arbeidarpartiet.

Moan hadde over år ei mengd kommunale tillitsverv i Fauske. På statleg nivå kan nemnast at han var medlem i Den departementale kornkomite av 1928, Jordlovkomiteen av 1935 og Potetlovkomiteen frå same året, Kraftforkomiteen av 1937 og Slaktehuskomiteen av 1948. Han var medlem av Omsetningsrådet frå 1935, og formann ei kort vinteren 1942, til dess han vart fjerna av NS-styret. Atter formann i frå 8. mai 1945.

Moan var ei tid formann i Norsk Bonde- og Småbrukarlag.

Kjelder
-------

* Stortingsbiografi Arkivert 2017-02-17 ved Wayback Machine.
* Gravminne

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
| **Gurskøya** |
| --- |
|  |
| Geografi |
|  |
| **Stad** | Sunnmøre |
| **Koordinatar** | 62°14′N 05°44′E﻿Koordinatar: 62°14′N 05°44′E﻿

 |
| **Areal** | 139,6 km²

 |
| **Høgaste punkt** | Hestefjellet (621 moh.)
 |
| Administrasjon |
| **Land** | Noreg Noreg |
| **Fylke** | Møre og Romsdal |
| **Største busetnad** | Larsnes (490 innb.)

 |

**Gurskøya** er ei øy i Herøy og Sande kommune i Møre og Romsdal. Arealet er 136,9 km². Sande utgjer den sørlege og vestlege halvdelen av øya, medan Herøy utgjer den nordlege og austlege halvdelen. 

Hallefjorden og Rovdefjorden ligg på sørsida av øya. I nord ligg Herøy, Nerlandsøya og Herøyfjorden, medan Hareidlandet ligg i aust. I vest ligg Sandsøya. 

Det går bru over Dragsund mot Hareidlandet. Herøybrua er samband nordover til resten av Herøy kommune.

Fylkesveg 654 går frå Dragsundbrua, via Dragsund og Tjørvåg til Herøybrua. Fylkesveg 61 går saman med fylkesveg 654 eit par km frå Dragsundbrua, og tar så av og går over øya, via Leikong og Gursken til Larsnes og ferjestaden Årvik. Rett før Herøybrua, ved Raftenes tar Fylkesveg 10 i Møre og Romsdal av og går på nord- og vestsida av øya via Moltustranda og Gjerdsvika til kryss med fylkesveg 61 i Gursken.

Tettstadane Larsnes i Sande kommune (521 innbyggjarar 1.1.2009) og Moltustranda (358) og Tjørvåg (350) i Herøy kommune er dei største bygdene på Gurskøya. Gjerdsvika og Gursken i Sande, og Leikong, Moltustranda og Dragsund/Myrvåg i Herøy er dei andre største bygdene på øya.

Det ligg tre kyrkjer på Gurskøya: Leikanger kyrkje og Indre Herøy kyrkje i Herøy kommune, og Gursken kyrkje i Sande kommune.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames

 |
**Steven Soles** er ein amerikansk visesongar, plateprodusent og gitarist.

Han var òg kjend som **J. Steven Soles** og vart spurt av Bob Dylan om han ville bli med på Rolling Thunder Revue-turneen i 1975-1976. Han deltok òg på Dylan-albuma *Desire* og *Street-Legal* og den påfølgjande turneen, inkludert konsertalbumet *Bob Dylan at Budokan*. Då turneen var over skia Soles og to andre medlemmar frå bandet til Dylan, T-Bone Burnett og David Mansfield, bandet The Alpha Band.

Steven Soles har sidan gjeve ut to soloalbum, *The Promise* i 1980 og *Walk By Love* i 1982. 

Soles arbeidde òg sidan med Dylan, Burnett, The Washington Squares, Bob Neuwirth, Steve Poltz, Peter Case, Elvis Costello, Roger McGuinn, Don McLean, The Monkees, The 77s, Olivia Newton-John, Roy Orbison, Tonio K, Victoria Williams, Steve Scott og andre. Han spelte på den fjernsynssendte konserten *Roy Orbison and Friends, A Black and White Night*.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Steven Soles» frå Wikipedia på engelsk, den 29. november 2018.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  «Steven Soles — Biography». *CMT.com*. Henta 29. november 2018.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* ISNI
* NKC
* Discogs (artist)

 |
**Noregsmeisterskapen i handball 1993** for menn vart vunne av Sandefjord Turn- & Idrettsforening gjennom finalesiger 25 – 14 over Fyllingen Idrettslag.

### Semifinalane

* Sandefjord TIF – IL Runar 16 – 15
* Viking HK – Fyllingen IL 18 – 21

### Finalen

Finalen vart avvikla i Oslo Spektrum torsdag 30. desember 1993 framfor 1 744 tilskodarar. Sandefjord tok tidleg føringa og leia 12-6 ved pause. Fyllingen reduserte i den andre omgangen til 9-14. før Sandefjord sidan høvla over Bergens-laget og til sist vann med heile elleve fleire mål enn Fyllingen.

**Sandefjord**-måla kom frå Simen Muffetangen (8), Øystein Havang (4), Ole Gustav Gjekstad og Geir Oustorp (3, begge), Eyvind Wingsternes og Atle Larsen (2, begge), John Petter Sando, Stein Olaf Sando, Johnny Jensen (1, alle). Karl Erik Bøhn og Erik Holmer kom ikkje på skåringslista. Gunnar Fosseng var målvakt.

For Fyllingen skåra Trond Botnen 6 mål og Jan Aase 4. Morten Haugstvedt, Rune Søvdsnes, Knut Heimark og Rolf Dahle noterte seg alle for ei skåring.

Dommarane Kenneth Abrahamsen og Arne M. Kristiansen straffa Sandefjord med fire 2-minuttsutvisingar og Fyllingen med tre.

Kjelder
-------

* Tønsbergs Blad 31. desember 1993
* Bergensavisen 31. desember 1993
Utbreiinga til Mamlukdynastiet
**Mamlukdynastiet**, **Ghulamdynastiet** eller **Slavedynastiet** var det første av fem dynasti som styrte Delhisultanatet frå 1206 til 1290.

«Mamluk» tyder 'tilhøyrer' eller 'eigd' og viser til soldatar av slaveopphav som hadde konvertert til islam. Dynastiet blei oppretta av Qutb-ud-din Aybak, ein sentralasiatisk mamlukegeneral av tyrkisk avstamming. Han var ein av fleire slike generalar som oppretta sultanat etter at Muhammad of Ghor, sultanen av Ghurideriket, døydde barnlaus i 1206.

Aybak døydde i 1210. Sonen hans Aram sjah kom på trona, men blei snikmyrda i 1211 av Iltutmish, som etterfølgde han.

Mamlukdynastiet blei fortrengd av Khaldjidynastiet etter at Jalal ud din Firuz Khalji leia eit opprør og kasta den siste mamluksultanen, Muiz ud din Qaiqabad.

Herskarar| År | Sultan |
| --- | --- |
| 1206–1210 | Qutb Al-Din Aibeg |
| 1210–1211 | Aram Shah |
| 1211–1236 | Shams us din Iltutmish |
| 1236 | Rukn Al-Din |
| 1236–1240 | Radiyya Begum |
| 1240–1242 | Mu'izz Al-Din Bahram Shah |
| 1242–1246 | Aladdin Masud Shah |
| 1246–1266 | Nasr Al-Din |
| 1266–1287 | Sultan Baban |
| 1287–1290 | Muizz Al-Din |

Kjelder
-------

1. ↑  Sen, Sailendra (2013). *A Textbook of Medieval Indian History*. Primus Books. s. 72–80. ISBN 978-9-38060-734-4.
2. ↑  George F. Nafziger, Mark W. Walton, *Islam at War: A History*, (Praeger Publishers, 2003), 56.

* *Denne artikkelen bygger på «Mamlukdynastiet» frå Wikipedia på bokmål, den 13. januar 2018.*
**Luke Howard** (28. november 1772–21. mars 1864) var ein britisk meteorolog med breie interesser innanfor vitskap. Det største bidraget hans til vitskapen er skyklassifiseringssystemet som han la fram for Askesian Society i 1802.

Howard har blitt kalla «meteorologien sin far» på grunn av hans omfattande vêrobservasjonar i Londonområdet frå 1801 til 1841 og artiklane hans som forandra meteorologien som vitskap. I slutten av tjueåra skreiv han *Essay on the Modification of Clouds* som blei publisert i 1803. Her namnga han dei tre hovudgruppene av skyer - cumulus, stratus og cirrus, i tillegg til undergrupper som cirrostratus og stratocumulus. Han oppdaga kor viktig skyer var i meteorologien.

> Skyer er emne for visse særprega omformingar, danna av dei generelle forholda som påverkar alle variasjonar i atmosfæren; dei er ofte like gode synlege indikatorar på drivkreftene til desse variasjonane som ansiktet er det for sinnstilstanden til eit menneske.
> 
> 

Howard var ikkje den første til å klassifisere skyer. Jean-Baptiste Lamarck (1744-1829) hadde tidlegare sett fram ei liste som skildra skyer på fransk, men Howard sitt system vart meir populært sidan han brukte universell latin og hadde med skyene sin mogelegheit til å forandre seg. Ved å bruke ein liknande metode som Linné brukte i biologien på skyer, fann Howard ei elegant løysing på problemet med å namngje overgangsformer i naturen.

I tillegg til det grunnleggande arbeidet på skyer medverka Howard til mange artiklar på andre meteorologiske emner, men ikkje med like stor suksess. Han var ein pioner innan urban klima og gav ut *The Climate of London* i 1818-20, som inneheldt daglege observasjonar av vindretning, lufttrykk, maksimumstemperatur og nedbør. Her forkasta han òg James Hutton sin teori om regn utan å kome opp med ein alternativ forklaring.

Howard si skyklassifisering hadde ikkje berre stor innverknad i vitskapen, men òg innan kunsten. Howard skreiv til Goethe, som skreiv ei rekkje dikt til han. Howard inspirerte og Percy Bysshe Shelley sitt dikt «The Cloud» og hjelpte John Constable med hans måleri og studiar av himmelen. John Ruskin, brukte Howard si skyklassifisering i sin kritikk av landskapsmåleri i *Modern Painters*.

Howard var opphavleg farmasøyt av yrke, og blei vald inn i Royal Society i 1821. Han var ein kvaker og konverterte seinare til den religiøse rørsla Plymouth Brethren. Han var fødd og budde i London, men i åra 1824-1852 heldt han seg i Ackworth, Yorkshire der dottera hans, Rachel, grunnla ein skule.

Referansar
----------

* Hamblyn, Richard, *The Invention of Clouds*, London, Picador, 2001.
* Thornes, John.E. *John Constable's Skies*, The University of Birmingham Press, 1999, ISBN 1-902459-02-4.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Luke Howard biografi
* Meir om Luke Howard Arkivert 2007-01-23 ved Wayback Machine.
* Claus Bernet: Luke Howard, in: BBKL, 28, 2007, 827-832:

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* ULAN
* NLA

 |
**Noregsmeisterskapen i handball 1993 for kvinner** vart vunne av Gjerpen Idrettsforening gjennom finalesiger 20 – 14 over Larvik Håndballklubb.

### Semifinalane

* Gjerpen IF – Toten HK 30 – 17
* Larvik HK – Bækkelaget SK 25 – 22

### Finalen

Finalen vart avvikla i Oslo Spektrum torsdag 30. desember 1993 framfor 3 159 tilskodarar. Etter ein svak fyrste omgang stod laga likt, 6-6. Gjerpen førte kampen i andre omgang, men det var fyrst siste fem minutta at Skiens-laget drog ifrå og vann ein klar seksmålssiger 20 – 14. Gjerpen-målvakta Monica Løken var den avgjerande spelaren i kampen.

**Gjerpen IF** sine mål kom frå Siri Eftedal (7), Cathrine Volden (4), Mirella Mierzejewska og Hilde Røneid, (3, begge), Cecilie Thorsteinsen (2) og Siv Eriksen (1).

**Larvik HK** sine målskårarar var Vibeke Nesse, Lina Olsson (4, begge), Monica Vik Hansen (3), Kristine Duvholt (2) og Cathrine Haakestad (1).

Gjerpen vart tildelt 4 og Larvik 2 tominutts-utvisingar av dommarane John Olav Antonsen og Øyvind Togstad, begge frå Orkanger.

Kjelder
-------

* Arbeiderbladet 31. desember 1993
**Noregsmeisterskapen i handball 1988 for kvinner** vart vunne av Byåsen Idrettslag etter finalesiger 21-18 over byrival Sverresborg Idrettsforening.

### Semifinalane

* Nordstrand IF – Byåsen IL 18 - 24
* Sverresborg IF – Bækkelaget SK 18 - 16

### Finalen

Finalen vart avvikla i Nidarøhallen i Trondheim i desember 1988 framfor 3 700 tilskodarar. Byåsen leia 8-7 ved pause, «men i 2. omgang hadde Sverresborg lite å stille opp mot et raskere Byåsen-lag» som gjekk opp i 21-18 før sluttsignalet let.

**Byåsen** sitt vinnarlag bestod av: Brit Akslen og Wenche Næss (målvakter), Trine Haltvik 8, Karin Pettersen 1, Marit Johnsen, Mia Hermansson 6, Birgitte Ansok, Gry Haltvik 1, Kari Knudsen 1, Janne Larssen, Elisabet Sagfjæra 3 og Marit Lægdheim 1.

**Sverresborg** mønstra fylgjande spelarar: Vibeke Johnsen og Hege Frøseth (målvakter), Marte Eliasson 4, Carla Kleintjens 4, Veslemøy Årnes, Karin Singstad, Ellen Gullbrekken 7, Hanne Hogness 1, Heidi Tingelstad 1, Hilde Riksfjord, Lisbeth Kvernø 1, Monica Skjelstad.

Ove Ragnar Olsen og Yngve Walstad dømde kampen.

Kjelder
-------

* *Sportsboken 89-90*.

1. ↑  NTB-reportasje
**Mokgadi Caster Semenya** (fødd 7. januar 1991) er ein sørafrikansk mellomdistanseløpar som spesialiserer seg på 800 meter og 1500 meter for kvinner. Caster Semenya er kjend for å ha blitt kjønnstesta av det internasjonale friidrettsforbundet i 2009, noko som førte til debatt rundt kjønnstesting innan idretten.

Karriere
--------

Caster Semenya deltok i sitt fyrste VM i friidrett i 2009 i Berlin. Her vann ho gull på 800 meter med tida 1.55,45. Tidlegare same året hadde ho vorte afrikansk juniormeister på både 800 meter og 1500 meter og dei nye tidene hennar var markert raskare enn ho hadde sprunge tidlegare. Etter desse to sigrane valde det internasjonale friidrettsforbundet å gjennomføra ein kjønnstest på henne, noko som førte til sterke reaksjonar og ein ny debatt om kjønnstesting innan idretten. Caster Semenya fekk ikkje delta på tevlingar før resultata frå kjønnstesten var klåre, men i november 2009 vart det avgjort at ho fekk behalda premiane frå tevlingane i 2009.

For å verna om privatlivet hennar, vart ikkje resultata frå kjønnstesten til Caster Semenya offentleggjort. Men den 6. juli 2010 fekk Semenya igjen lov til å driva internasjonal toppidrett igjen. Under VM i friidrett 2011 i Daegu tok ho sølvmedaljen på 800 meter. Ho deltok også under sommar-OL 2012 i London, der ho var flaggberar for landet sitt. Her tok ho igjen sølvmedalje på 800 meter på tida 1:57,23. Både i Daegu og i London vart ho slått av russiske Marija Savinova.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Caster Semenya» frå Wikipedia på engelsk, den 2. september 2012.*

Fotnotar

1. ↑   Store Norske Leksikon om Caster Semenya
2. ↑   Bokmålswikipedia: VM i friidrett 2011
3. ↑   Engelsk wikipedia: Athletics at the 2012 Summer Olympics

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* SUDOC
* BBC Things
* Munzinger (sport)

 |
**Noregsmeisterskapen i handball 1983 for kvinner** vart vunne av tittelforsvarar Sverresborg Idrettsforening gjennom finalesiger 16-15 mot byrivalen Sportsklubben Freidig.

### Finalen

Finalen vart avvikla i Nidarøhallen i Trondheim 28. desember 1983 framfor 1 383 tilskodarar. Sverresborg leia 6-4 ved pause. Gjennom den andre omgangen jamna stillinga seg ut. Få sekundar før ordinær tid var ute utlikna Freidig til 13-13. I ekstraomgangane skåra Sverresborg 3 mål mot Freidigs 2. Dermed sikra Sverresborg IF seg sin andre NM-pokal gjennom sluttsiffera 16-15.

**Sverresborg** sin toppskårar Åse Nygård fann nettmauskane 5 gongar. Vidare skåra Ragnhild Fausa 3 mål, Anne Berg Larssen og Mona Lillberg 2 mål kvar, medan Britt Johansen, Karin Singstad, Ingrid Steen og Tove Westby alle noterte seg for 1 mål. Målvakta Inger Lise Guldseth vart «[k]ampens store helt».

Toppskårar i finalen vart **Freidig**s Berit Hansen med heile 9 skåringar. Resten av Freidig-måla kom frå Sissel Brenne Buchholdt (2), Lille Bente Mæhla (2) og Kjesti Overvik og Gro Balstad, begge 1.

Dommarparet Knut Oustorp og Ivar Hvidsten «tillot altfor mye holding». Dei straffa Freidig med fire tominutts-utvisingar og Sverresborg med ei.

Kjelder
-------

* Arbeiderbladet 29. desember 1983
**Noregsmeisterskapen i handball 1984 for kvinner** vart vunne av tittelforsvarar Sverresborg Idrettsforening gjennom finalesiger 22–16 over byrivalen Sportsklubben Freidig.

### Semifinalane

* Larvik Turn – Freidig 22 – 23
* Sverresborg IF – Gjerpen IF 21 – 18

### Finalen

Finalekampen, med dei same NM-finalistane som året før, vart avvikla i Nidarøhallen i Trondheim 16. desember 1984 med 2 200 tilskodarar til stades. Sverresborg leia 10–9 ved pause. I den andre omgangen drog Sverresborg ifrå, sluttresultatet vart 22-16 før Sverresborg-kapteinen kunne heve lagets tredje rake NM-pokal.

Ingrid Steen vart toppskårar for **Sverresborg** med sine 7 mål. «[A]lltid fightervillige» Ragnhild Fausa skåra 6 mål, Mona Lilleberg og Anne Berg Larssen, begge 3 mål, medan Britt Johansen og Hilde Schjerven noterte seg for høvesvis 2 og 1 mål. Inger Lise Guldseth stod mellom målstengene.

**Freidig**s mål kom ved Berit Hansen (4), Tove Liberg Sannes (3), Sissel Brenne Buchholdt (3), Kjersti Overvik (2), Sidsel Bakken, Lill Bente Mæhla, Gro Balstad, Bodil Næss, alle 1.

Dommarparet Øyvind Bolstad (Hamarkameratene) og Terje Antonsen (Larvik Turn) straffa Sverresborg med 8 tominutts-utvisingar og eitt raudt kort, og Freidig med 2 tominutts-utvisingar.
| Castletown  |
| --- |
| skotsk-gælisk | Baile a' Chaisteil |
| Stranda i Dunnet BayStranda i Dunnet Bay Stranda i Dunnet Bay |
| Plassering |
| 

Castletown i Caithness is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Storbritannia |
| Konstituerande land |  Skottland |
| Region | Highland |
| Tradisjonelt grevskap | Caithness |
| Geografi |
| Innbyggjarar  - By (2001) | 798 |
| Koordinatar |  58°35′″N 3°23′″W﻿Koordinatar: 58°35′″N 3°23′″W﻿ |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | KW14 |
| Telefon-retningsnummer | 0 01847 821 |
| 
 Commons har multimedium som gjeld: **Castletown i Caithness**
 |

 **Castletown**  er ein landsby i regionen Highland i Skottland. Han har kring 800 innbyggjarar og ligg mellom John o' Groats og Thurso. 

Mykje av landsbyen ligg i området kjent som Stanergill. Elva Stanergill Burn var tidlegare austgrensa for det busette området. Ho renn no gjennom den austlege delen av landsbyen og så vidare ut i Atlanterhavet ved Dunnet Bay. 

*Stanergill* tyder «steindalen», og mykje av busetnaden i Castletown skriv seg frå 1800-talet, då det var ei oppgangstid for steinbrot der. Mykje av steinen vart klargjort for utskiping i hamneområdet, kjent som Castlehill. Stein frå Castletown finn ein blant anna på mange av gatene i London. 

Landsbyen høyrer til Olrig sokn.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Castletown i Caithness» frå Wikipedia på bokmål, den 3. november 2011.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
██  Domsokn i Oppland fylke. Nord-Gudbrandsdal tingrett er markert med raudt.
**Nord-Gudbrandsdal tingrett** er ein førsteinstansdomstol under Eidsivating lagdømme, og ligg i Vågåmo i Oppland fylke. Han dekker dei nordlege delane av Gudbrandsdalen, eller kommunane Dovre, Lesja, Lom, Nord-Fron, Sel, Skjåk og Vågå. Domstolen består av sorenskrivar Ståle Hovden og éin dommarfullmektig.

Historikk
---------

**Nord-Gudbrandsdal heradsrett** har funnest like lenge som det norske sorenskrivarembetet, unnateke perioden 1719-1731, då domstolane i Nord- og Sør-Gudbrandsdal var slegne saman. Domssoknet femna opphavleg om same område som i dag, og dessutan Sør-Fron og Øvre Folldal. I 1734 blei både Nord-Fron og Sør-Fron overflytta til Sør-Gudbrandsdal heradsretts domssokn, og 1864 blei Øvre Folldal overflytta til Nord-Østerdal domssokn.
Nord-Fron kom tilbake til Nord-Gudbrandsdal i 1909, men høyrde i perioden 1966-1977 på ny til Sør-Gudbrandsdal. I 2002 blei nemninga endra til **Nord-Gudbrandsdal tingrett**.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Nord-Gudbrandsdal tingrett

1. ↑  Arkivverket

| * v
* d
* e
Tingrettar i Eidsivating lagdømme |
| --- |
| Riksvåpenet | Gjøvik | Glåmdal | Hedmarken | Nedre Romerike | Nord-Gudbrandsdal | Nord-Østerdal | Sør-Gudbrandsdal | Sør-Østerdal | Valdres | Øvre Romerike | Riksvåpenet |
| **Castellón de la Plana** |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Flagget til Castellón de la Plana | Byvåpenet til Castellón de la Plana |
| **Flagget til Castellón de la Plana** | **Byvåpenet til Castellón de la Plana** |

 |
| Plassering |
| 

Castellón de la Plana is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Spania |
| Autonom region | Valencia |
| Provins | Castellón |
| Grunnlagd | 1251 |
| Borgarmeister | Alberto Fabra Part |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  108,80 km² |
| Innbyggjarar  - Totalt (2008)   - folketettleik | 177 924   1 635,3 /km² |
| Koordinatar | 39°58′″N 0°1′″W﻿Koordinatar: 39°58′″N 0°1′″W﻿ |
| Høgd over havet | 30 moh |
| Diverse annan informasjon |
| **Nettstad:** www.castello.es |

**Castellón de la Plana** (valenciansk *Castelló de la Plana*) er provinshovudstaden i Castellón i regionen Valencia i Spania aust på Den iberiske halvøya på Costa del Azahar ved Middelhavet. Byen har opp under 180 000 innbyggjarar.

Historie
--------

El Fadrí (bygd i 1440).
Den første kjende bygningen i området var den mauriske borga Fadrell, nær Alquerías de La Plana. Byen vart offisielt grunnlagt i 1251 etter at det mauriske kongedømet Valencia vart erobra av kong Jakob I av Aragon i 1223. Jakob gav kongeleg løyve til å flytte byen frå fjella til sletta nedanfor den 8. september 1251, og segna fortel at flyttinga var ferdig den tredje søndagen i faste i 1252. I mellomalderen var byen verna av vollgraver, murar og tårn, og det vart bygd ei kyrkje. Seinare kom det ein katedral. På 1600-talet var byen ein av dei siste skansane i Revolta de les Germanies (dei lokale lauga). Han støtta erkehertug Karl av Austerrike i den spanske arvefølgjekrigen (1701-14), men vart seinare erobra av troppane til Filip d'Anjou.

På 1800-talet vart bymurane riven ned og byen utvida seg sakte, ein prosess avbroten av den spanske sjølvstendekrigen mot Napoleon (1804-1814) og karlistkrigane (1833-1863). I 1833 vart Castellón hovudstad i ein ny provins. På andre halvdel av 1800-talet vokste byen igjen, særleg etter at jernbanen kom og hamna vart utvida. 

I 1991 vart Jaume I universitet oppretta. Den lokale økonomien er i dag basert på industri og handverk.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Virtuell rundtur i Castellon
* Universitetet Jaime I

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Castellón de la Plana» frå Wikipedia på engelsk, den 5. november 2009.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC
* GeoNames

 |
Porta Garibaldi i Castelvetrano
**Castelvetrano** er ein by og ein kommune i provinsen Trapani i regionen Sicilia i Italia. Kommunen har i kring 31 000 ibuarar og eit areal på 206,4 km². Byen ligg 187 meter over havet, om lag 70 kilometer sør for provinshovudstaden Trapani.

Historie
--------

Hera-templet frå den tidlegare busetnaden Selinunt. Søylene har vore gjenreiste i nyare tid.
Selinunt var ein gresk busetnad i området i antikken. Ruinbyen Selinunt er eit minne frå den greske tida i kommunen.

Media skreiv i 2018 at «byen [er] nylig satt under administrasjon av Roma etter avsløringer om korrupsjon, enorme skatteunndragelser og mafia-infiltrasjon i kommuneledelsen. 65 prosent av befolkningen betaler ikke skatt».

Næringsliv
----------

Landbruk og næringsmiddelindustri er hovudnæringar i Castelvetrano, begge basert på dyrking og tilvirking av oliven og vin. Turisme er ei anna hovudnæring.

Folk frå Castelvetrano
----------------------

Folk frå Castelvetrano vert kalla *Castelvetranesi*.

Den leiande fascist-ideologen Giovanni Gentile var frå Castelvetrano.

Kjelder
-------

1. ↑  
Yngve Kvistad (28.02.2018). «Valget: Frykter mafiaens dødskyss». *VG*.

* *Denne artikkelen bygger på «Castelvetrano» frå Wikipedia på tysk, den 2. november 2013.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Sondre Norheim** (10. juni 1825–9. mars 1897) var ein norsk-amerikansk skiløpar som var viktig i utviklinga av moderne skisport. 

Norheim var fødd og voks opp i Morgedal i Kviteseid i Telemark, der han både blei ein meister i å stå utfor og laga betre skiutstyr, som bindingar og ski som var smalast på midten. Dette letta svinging. På den tid var imidlertid desse kjende frå andre delar av landet. Han vann i ein alder av 42 år den første skikonkurransen i Christiania i 1868 der det var deltakarar frå heile Austlandet. I dette rennet slo han den inntil då den mest kjente skiløparen, fjorårsvinnaren Elling Bekken frå Soknedalen på Ringerike. Han fekk etter kvart eit internasjonalt ry som gjorde at ord som «ski» og «slalåm» spreidde seg over heile verda.

Sondre emigrerte til Minnesota i USA med familien i 1884, og levde siste delen av livet sitt på farmen sin nær Denbigh i McHenry County i Nord-Dakota.

Sjølv om han ikkje kunne stå utfor slik han var van med på den flate prærien, skal han alltid ha hatt eit par ski ståande utanfor husdøra.

For å heidre Sondre er det reist 2 statuar av han i bronse, ei i Minot, Nord-Dakota og ei i Morgedal. Statuane er identiske og kunstaren er Knut Skinnarland.

Plasseringar i renna i Christiania
----------------------------------

* 1868 nr 1
* 1870 oppvisingsrenn
* 1871 nr 2
* 1875 nr 16

Kjelder
-------

* Kjell Haarstad, Skisportens oppkomst i Norge, Tapir, 1993, ISBN 82-519-1157-5

Bakgrunnsstoff
--------------

* Sondre Norheim på Vest-Telemark museum

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* Lokalhistoriewiki
* VIAF
* GND
* LCCN

 |
**Noregsmeisterskapen i handball 2006** for menn vart vunne av Sandefjord Turn- & Idrettsforening etter finalesiger 27 – 26 over Haugaland Håndballklubb frå Tysvær kommune.

Finalen vart avvikla i Oslo Spektrum laurdag 30. desember 2006 framfor 4 896 tilskodarar. Etter ei jamn opning tok Sandefjord leiinga fyrste gongen til stillinga 6-5. Dei siste 10-11 minutta av fyrste omgang drog STIF ifrå, så ved pause stod det 16-12 til STIF. I den andre omgangen auka laget til ei nimålsleiing, før Haugaland jamt og trutt tok innpå. Ni sekund før sluttsignalet reduserte storskåraren i kampen til 26-27. Sandefjord klarte så å ro inn sigeren.

På **Sandefjord** sitt vinnarlag stod Svenn Erik Medhus og Stig Søberg Johansen i mål, medan målskårarane var Andreas Kjølner Hansen (6), Preben Vildalen (5), Geir Jomaas (4), Kristoffer Moen (4), Eivind Ellingsen (4), Håvard Augensen (3) og Even Sandnes (1). 

Geir Harald Sjurseth skåra heile 13 mål for **Haugaland HK**. Dei andre måla kom frå Aleksandar Medjedovic (4), Gustav Samuelsson (3), Milorad Despotovic (2), medan Ronnie Smedsvik, Johan Andersson, Arnt Inge Vorre og Frode Nygård skåra ein gong kvar.

Dommarane straffa vinnarlaget med fire 2-minuttsutvisingar og Haugaland med fem.

Kjelder
-------

* Dagsavisen 31. desember 2006