recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Verdsmeisterskapen i ishockey 1994** vart arrangert i Bolzano, Cianacei og Milano i Italia i tida frå 25. april til 8. mai 1994. Canada vart verdsmeister for fyrste gong på 33 år, Finland tok sølv og Sverige bronse.

Meisterskapen vart avvikla gjennom gruppespel og påfylgjande utslagsspel. Dei 12 deltakarlanda var delt i to grupper à 6 lag. Dei fire beste laga i kvar av gruppene gjekk vidare til utslagskampar basert på plasseringa i gruppespelet; kvartfinalar, semifinalar, bronsefinale og finale.

Finalen
-------

Finalen mellom Canada og Finland og fann stad i Milano og enda 1-1 etter spelelengjing, begge laga skåra i den tredje perioden. Canada vann VM-pokalen 2-1 på straffeslag.

### Canada sitt meistermannskap

Målvakter: Bill Ranford, Stéphane Fiset   

Forsvarar: Luke Richardson, Bobby Dollas, Marc Bergevin, Yves Racine, Rob Blake, Darryl Sydor, Steve Duchesne   

Løparar: Joe Sakic, Pat Verbeek, Shayne Corson, Geoff Sanderson, Luc Robitaille, Kelly Buchberger, Paul Kariya, Mike Ricci, Jason Arnott, Rod Brind’Amour, Steve Thomas, Nelson Emerson, Brendan Shanahan

**Sverige** sikra seg bronsemedaljane etter 7-2 over USA.

Semifinalane
------------

* Finland – USA 8-0
* Canada – Sverige 6-0

Kvartfinalane
-------------

* Russland – USA 1-3
* Italia – Sverige 2-7
* Canada – Tsjekkia 3-2
* Finland – Austerrike 10-0

Nedrykk
-------

Dei fire laga som enda sist i gruppespela møttest til nedrykkskampar. I den avgjerande kampen sikra Noreg plassen for andre året i rad etter å ha sigra 5-2 over Storbritannia.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Världsmästerskapet i ishockey för herrar 1994» frå Wikipedia på svensk, den 10. desember 2019.*
Isgang førte til ein flaum som spreidde isblokker og vatn i Alaska i 2009.
Tettpakka is i Allagash River i Maine.
**Isgang** er is i elvar og innsjøar som bryt opp på grunn av auka vassføring og vert ført med vasstraumen nedover vassdraget. Ein har to typar, flaumisgang og vinterisgang. 

Flaumisgang har ein om våren, vårisgang, som oppstår ved mildvêr eller regn når elva frå før er islagt med eit sterkt isdekke. Når vassføringa stig, bryt isdekket opp og isflak og issørpe ført med flaumen nedover elva. Isen kan stundom pakkast saman i høge vollar, så vatnet vert stuva opp høgt over vanleg vasstand. Ismassane kan då førast lang inn over breidda av elva.

Vinterisgang skjer i innlandsvassdrag der det er tilstrekkeleg fall til at islegginga skjer med sterk danning av sørpeis, botnis (òg kalla sarr), oppstuving av is og oppbygging av isdammar. Normalt sett vil slike isdammar raskt isleggast, og varmetilførsel frå botn, innstråling og varme frå fallenergien vil lause opp ismassane i eit samla løp, der elva skjer seg ned. Etter kvart kan ein oppdemt isdam lausne, særleg ved vêromslag, og om vassmassen då vert frigjort brått kan han bryte gjennom isdammar nedanfor, slik at flaumbølgja får så stort tilskot av vatn at han held fram nedover elva som ei vandrebølgje. Bølgja vil først stoppe opp når fallet blir for lite til å oppretthalde bølgja. I somme vassdrag får ein vinterisgang kvart år i november-desember. 

Begge typar isgang kan gjere stor skade på elvebreiddene, bruer og andre byggverk. Nokre stader bruker ein eksplosiv til å bryta opp isdammar før det samlar seg opp så mykje vatn og is at det vil føra til ein kraftig flaum.

Vårisgang er vanleg i mange elvar på Austlandet, Trøndelag og Finnmark, og i Mellom- og Nord-Sverige. Andre stader som ofte får isgang er dei nordlege elvane i Sibir og Nord-Amerika.

Kjelder
-------

* «isgang – glasiologi» i *Store norske leksikon*, snl.no.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GND

 |
| Beaconsfield  |
| --- |
| Beaconsfield kyrkjeBeaconsfield kyrkje Beaconsfield kyrkje |
| Plassering |
| 

Beaconsfield is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Storbritannia |
| Konstituerande land |  England |
| Grevskap | Buckinghamshire |
| Distrikt | South Bucks |
| Geografi |
| Innbyggjarar  - By (2001) | 10 679 |
| Koordinatar |  51°36′″N 0°38′″W﻿Koordinatar: 51°36′″N 0°38′″W﻿ |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | HP9 |
| Telefon-retningsnummer | 01494 |
| 
 Commons har multimedium som gjeld: **Beaconsfield**
 |

**Beaconsfield** er ein marknadsby i Buckinghamshire i England, omkring 50 km nordvest for London. Han ligg i Chiltern Hills, og høyrer til pendlarbeltet kring London. Bustadprisane i byen har av den grunnen vorte svært høge.

Namnet er først dokumentert i 1184, då skrive *Bekenesfelde*, med same tyding som den moderne forma, eit jorde (*field*) med ein varde (*beacon*).

Blant kjende personar som har budd i byen finn ein Benjamin Disraeli, som var statsminister i 1868 og igjen 1874–1880. Han vart den første jarl av Beaconsfield i 1876. Seinare finn ein Enid Blyton, Pauline Quirke og Terry Pratchett. G.K. Chesterton, Edmund Burke og Edmund Waller er gravlagt i byen.

Byen blir tent av ein jernbanestasjon på Chiltern-linja som går frå Marylebone i London til Birmingham. Mens den eldste bydelen, Old Beaconsfield, voks opp omkring ein skysstasjon, har det seinare vakse opp ein ny bydel omkring stasjonen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Beaconsfield» frå Wikipedia på bokmål, den 14. juli 2011.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Nils Peter Martin Arctander** (28. desember 1841–27. oktober 1901) var ein norsk lærar og stortingsmann, fødd i København. Han voks dels opp i Kristiansand. Sofus Arctander var bror hans.

Far hans var tollar i Kristiansand. Sjølv vart han student i 1859 og cand. philol. i 1865. Han var frå 1866 klasselærar ved katedralskulen i Kristiansand, frå 1872 adjunkt i Tromsø og 1875 i same stilling i Larvik. Overlærar ved skulen i Larvik frå 1884. Sidan 1894 var han overlærar ved Christiania katedralskole.

Arctander var i si tid Tromsø medredaktør av Tromsøposten. I Larvik var han medlem av bystyret og ei tid varaordførar. Han representerte Larvik og Sandefjord på Stortinget i periodane 1883-85 og 1892-94. I den fyrste perioden var han medlem av kyrkjekomiteen og Lagtinget. Også 1892-94 hadde han sete i Lagtinget. Elles var han 1892 medlem av budsjettkomiteen og 1893-94 av kyrkjekomiteen.

Arctander døydde i Kristiania i 1901.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak (1914). «Arctander, Nils Peter Martin». *Stortinget og statsraadet: 1814-1914*. Kristiania: Steenske bogtrykkeri. s. 38-39.
* Biografisk informasjon om Nils Arctander NSD Norsk senter for forskningsdatas politikararkiv

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Historisk befolkningsregister
* PolSys

 |
**Einar Breidsvoll** (10. august 1889–31. desember 1959) var ein norsk redaktør, språkkonsulent og ordlistemann. Han vart fødd i Chicago i Sambandsstatane og voks opp i Heradsbygda i Elverum. I 1907 tok han realartium ved Otto Anderssens skule i Kristiania. Seinare studerte han realfag ved Universitetet.

Som student vart Breidsvoll med i Bondeungdomslaget og Studentmållaget, i sistnemnde som formann både i 1911 og 1913. Seinare gav han ut jubileumsskrifter for båe desse laga. I haustsemesteret 1923 var han nestformann i «målstyret» til Kåre Fostervoll i Studentersamfundet.

I 1913 fekk han jobb som journalist i Den 17de Mai. I 1917 vart han redaksjonssekretær, og i 1927 vart han redaktør. Den stillinga heldt han til bladet gjekk inn i 1935. Deretter styrte han det venstrepolitiske vekebladet Noreg frå 1937 til krigsutbrotet i 1940. 

Alt frå 1910-talet, da han mellom anna sette om biologibøkene for gymnaset til nynorsk vart han nytta til ymse slags konsulent- og forlagsarbeid for nynorske bøker. Frå 1917 var han varamedlem i styret i Det Norske Samlaget, vanleg styremedlem til 1936, formann til 1949 og så varamedlem att til 1959.

I 1934 tok professor Knut Liestøl han med i revisjonen av rettskrivingsframlegget for nynorsk. Breidsvoll gav seg sjølv noko av æra for at kløyvd infinitiv og supinum på i vart hovudformer i den endelege normalen. I 1938 gav Liestøl og han ut ei nynorsk ordliste på Samlaget. Han sette seinare opp ei ny utgåve i 1959 i samarbeid med Alf Hellevik. 

Frå 1934 var han fast rettleiar i målbruk ved Det norske Teatret. Han var dessutan språkmedarbeidar ved filminnspelingar, ved Riksteatret, ved NRK og på Stortinget.

Kjelder
-------

* «Einar Breidsvoll» i Allkunne innhenta 22. oktober 2014
* Sigmund Skard (1973). «Einar Breidsvoll». *Årbok for Glåmdalen 1973 (red. Håvard Skirbekk)*: 62-70.
Kart med deltakarlanda i grønt
**Verdsmeisterskapen i ishockey 1999** vart arrangert i Oslo, på Hamar og Lillehammer i Noreg i tida frå 1. til 16. mai 1999. Tsjekkia vart verdsmeister, Finland tok sølv og Sverige bronse.

Dei 16 deltakarlanda i meisterskapen opna med gruppespel i fire grupper à fire lag. Dei to beste laga i kvar av gruppene gjekk så vidare til eit mellomspel med to grupper à fire lag. Nummer 1 og 2 i mellomspelgruppene møttest til semifinalekampar, laga best etter to oppgjer gjekk til finalespel. Finalespelet vart avvikla med to kampar mellom semifinalevinnarane.

Finalekampane
-------------

Tsjekkia vann det fyrste finaleoppgjeret i Håkons Hall på Lillehammer med 3-1. Dagen etter stod det 4-1 til Finland då 60 minutts speletid var over. Dermed stod laga likt i kampsigrar, og det vart lengd speletid for å kåre ein verdsmeister. Fyrst etter 16.32 minutt kom den avgjerande skåringa då Tsjekkias Jan Hlavac utnytta ein finsk miss.

Gullmedalje frå Ischockey-VM 1999
### Tsjekkia sitt meistermannskap

* Målvakter: Roman Čechmánek, Milan Hnilička, Martin Prucek
* Forsvarar: František Kučera, Libor Prochazka, Jaroslav Spacek, Ladislav Benisek, František Kaberle, Pavel Kubina, Jiři Vykokal
* Løparar: David Voborny, Pavel Patera, Victor Ujcik, Petr Sykora, Radek Dvořak, Roman Meluzin, Martin Procházka, David Moracek, Tomas Vlasak, Martin Rucinsky, Jan Hlavac, Roman Simmicek, Tomas Kucharski, Jan Caloun,

Sverige sigra i bronsefinalen med 3-2 mot Canada.

Arrangørlandet Noreg enda på 12. plass.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Världsmästerskapet i ishockey för herrar 1999» frå Wikipedia på svensk, den 22. desember 2019.*
Koordinatar: 30°39′30.6″N 35°14′12.48″E﻿

**Ein Yahav** (hebraisk skrift עֵין יַהַב) er ein moshav i Israel. Han ligg i nord i Arava, 12 km sør for Hatzeva og høyrer til Sentral-Arava regionale kommune. Han er kalla opp etter Yahav-kjelda (hebraiske: Ein Yahav; arabisk: Ein Weibeh), sørvest for moshaven. I 2005 hadde han kring 500 innbyggjarar.

I 1950 vart det oppretta ein eksperimentell jordbruksstasjon ved Ein Yahav av medlemmar frå Shahal, ei rørsle som ønskte å busetje tørre område i Israel. Namnet kom frå det arabiske namnet på området, Ayn Wiba, og det romerske namnet Yahibu. Stasjonen vart fråflytta og den 7. oktober 1953, slo vetaranar frå Det israelske forsvaret seg ned der. I 1959 vart det grunnlagd ei Nahal-busetjing 5 km aust for den opphavlege. I 1962 vart han sivilisert og eldre moshav-innbyggjarar flytta inn. I 1967 vart han flytta til den noverande plasseringa. Ein-Yahav har ein flyplass i nærleiken (Flyplaskode: EIY).

Det ligg ein koparsmeltestad frå antikken nær Ein Yahav. Ei lita høgd med svartfarga sider, hovudsakleg dekt av knust koparslagg. Ein trur at smeltestaden var i drift tidleg i bronsealderen.

Ein Yahav ligg 100 m under havnivå, mellom elvane Yahav og Nikrot, sideelvar til Arava.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Ein Yahav» frå Wikipedia på engelsk, den 9. september 2015.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. 1 2  *Mapa's concise gazetteer of Israel*. Yuval El'azari (ed.). Tel-Aviv: Mapa Publishing. 2005. s. 415. ISBN 965-7184-34-7.
2. 1 2  Vilnai, Ze'ev (1978). «Ein Yahav». *Ariel Encyclopedia*. Volume 6. Tel Aviv i Israel: Am Oved. s. 5741–5742.  (he)
3. ↑  «Information about Ein Yahav Airfield». *Worldwide airport database*. Henta 8. september 2015.

| * v
* d
* e
Sentral-Arava regionale kommune |
| --- |
| Moshavar | Ein Yahav**·** Hatzeva**·** Idan**·** Paran**·** Tzofar |
| Fellesbusetnader | Sapir**·** Tzukim |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* BNF
* BNF (data)
* GeoNames

 |
Koordinatar: 29°42′39.95″N 34°58′44.76″E﻿

**Be'er Ora** (hebraisk skrift בְּאֵר אוֹרָה) er ein fellesbusetnad nær Eilat heilt sør i Israel. Han er ein del av Hevel Eilot regionale kommune. Han ligg i Arava-regionen, like vest for veg 90, nord for kibbutz Eilot, og sør for Elifaz og Timnaparken. I 2007 budde det 20 familiar der.

Historie
--------

Be'er Ora vart grunnlagd som eit ledd i ein plan om å busetje Arava og føre folk frå det sentrale Israel til Negev. Be'er Ora vart grunnlagd i 2001. Tidlegare låg Gadna militærbase her, òg kalla Be'er Ora.

Ordet «Be'er» tyder «vassbrunn». Før samfunnet vart grunnlagd, var det ein brunn i området som var den første ferskvasskjelda for Eilat, før Eilat var knytt til det nasjonale vassnettverket. 

Ordet «Ora» (lys) er henta frå dei nærliggande Orafjella og Oraelva.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Be'er Ora» frå Wikipedia på engelsk, den 10. september 2015.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*


| * v
* d
* e
Hevel Eilot regionale kommune |
| --- |
| Kibbutzar | Eilot**·** Elifaz**·** Grofit**·** Ketura**·** Lotan**·** Neot Semadar**·** Neve Harif**·** Samar**·** Yahel **·** Yotvata |
| Fellesbusetnader | Be'er Ora**·** Shaharut |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Verdsmeisterskapen i ishockey 1979** vart arrangert i Moskva i Sovjetunionen i tida frå 14. til 27. april 1979. Meisterskapen vart avvikla med gruppespel à fire lag i dei to gruppene, deretter gjekk dei to beste laga i gruppene vidare til eit meisterspel der alle laga møttest i to kampar før medaljestriden var avgjort. Laga som ikkje tok seg til meisterspelet, møttest like eins i to innbyrdes kampar i striden om å unngå nedrykk til B-pulja. 

Arrangørlandet Sovjetunionen vart verdsmeister etter å ha vunne alle seks kampane i sluttspelet. Tsjekkoslovakia tok sølv og Sverige kneip bronsen.

Meisterspelet
-------------

| Plass | Lag | Kampar | Sigrar | Uavgj. | Tap | Målskår | Poeng |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  Sovjetunionen | 6 | 6 | 0 | 0 | 51 - 12 | 12 |
| 2 |  Tsjekkoslovakia | 6 | 3 | 1 | 2 | 21 - 30 | 7 |
| 3 |  Sverige | 6 | 1 | 1 | 4 | 20 - 38 | 3 |
| 4 |  Canada | 6 | 1 | 0 | 5 | 20 - 36 | 2 |
|

Nedrykksspelet
--------------

| Plass | Lag | Kampar | Sigrar | Uavgj. | Tap | Målskår | Poeng |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 5 |  Finland | 6 | 4 | 1 | 1 | 23 - 17 | 9 |
| 6 |  Vest-Tyskland | 6 | 3 | 1 | 2 | 27 - 21 | 7 |
| 7 |  USA | 6 | 2 | 2 | 2 | 22 - 20 | 6 |
| 8 |  Polen | 6 | 0 | 2 | 4 | 15 - 29 | 2 |
|

### Sovjetunionens meisterlag

Målvakter: Vladislav Tretjak, Vladimir Mysjkin   

Forsvarar: Valerij Vasiljev, Vladimir Lutsjenko, Gennadij Tsygankov, Vasilij Pervukhin, Zinetula Biljaletdinov, Sergej Babinov, Irek Gimajev, Sergej Starikov   

Løparar: Boris Mikhajlov, Valerij Kharlamov, Vladimir V. Petrov, Aleksandr Golikov, Vladimir Golikov, Jurij Lebedev, Viktor Zjlutkov, Sergej Kapustin, Helmuts Balderis, Sergej M. Makarov, Aleksandr V. Skvortsov, Aleksandr Jakusjev.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Världsmästerskapet i ishockey för herrar 1979» frå Wikipedia på svensk, den 17. november 2019.*
Trening på redningsakjson med den kanadiske kystvakta og det kanadiske luftvåpenet. 
Ei **kystvakt** er oftast ein statleg organisasjon som har til hovudoppgåve å hevde suverenitet i havområda til ein nasjon og å utøve politimakt i dei same havområda. Kystvakta har ei viktig tilleggoppgåve i å redde skipbrotne sjømenn og hjelpe folk på havet. Dei fleste kystvakter opererer med skip og båtar, og ofte luftfartøy som helikopter, patruljefly og sjøfly i tillegg.

Ei kystvakt kan vere del av militærvesenet i ein stat, som den norske Kystvakta (som er ei avdeling i Sjøforsvaret) og den amerikanske kystvakta (som er ei eiga forsvarsgrein). Kystvakta kan òg vere ein sivil etat, som den svenske (*Kustbevakningen*) og det danske (*Farvandsvæsenet*). Private organisasjonar kan og ha oppgåver som vanlegvis ligg til staten. Eit døme på dette er Australia. På denne måten kan også Redningsselskapet reknast for å vere ei kystvakt eller ein del av kystvakta.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GND

 |
Blyth Arena vart bygt i 1959 og riven i 1983
Kampen USA-Sovjetunionen enda 3-2
**Ishockey under Vinter-OL 1960** vart avvikla i tida frå 19. til 28. februar 1960 i Squaw Valley. Kampane fann stad på Blyth Arena, eit stadion med plass til 8 500 tilskodarar. Arrangørlandet USA vann si fyrste olympiske gullmedalje i ishockey etter siger i alle sine kampar. Canada tok sølv og Sovjetunionen bronse.

Turneringa
----------

Ni land deltok i ishockeyturneringa. Laga vart fordelt i tre grupper à tre lag, dei to beste laga i kvar av gruppene fekk plass i eit seriespel som avgjorde medaljefordelinga. Botnlaga i dei innleiande gruppespela møttest til ein eigen serie som avgjorde plasseringane 7-9.

Meisterspelet
-------------

| Plass | Lag | Kampar | Sigrar | Uavgj. | Tap | Målskår | Poeng |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  USA | 5 | 5 | 0 | 0 | 29 - 11 | 10 |
| 2 |  Canada | 5 | 4 | 0 | 1 | 31 - 12 | 8 |
| 3 |  Sovjetunionen | 5 | 2 | 1 | 2 | 24 - 19 | 5 |
| 4 |  Tsjekkoslovakia | 5 | 2 | 0 | 3 | 21 - 23 | 4 |
| 5 |  Sverige | 5 | 1 | 1 | 3 | 19 - 19 | 3 |
| 6 |  Tyskland | 5 | 0 | 0 | 5 | 5 - 45 | 0 |

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Olympische Winterspiele 1960/Eishockey» frå Wikipedia på tysk, den 27. april 2020.*
**Nils-Per Skarseth** (fødd 1. april 1945) er ein norsk, tidlegare skihoppar frå Oslo. Han vart noregsmeister i stor bakke i Balbergbakken ved Lillehammer i 1973. Skarseth var då medlem av Løren Idrettslag.

Skarseth slo gjennom i 1971 då han vann sølvmedaljen i storbakken, eit godt stykke bak noregsmeisteren Bjørn Wirkola. Året etter deltok han under vinter-OL i Sapporo, der han vart nummer 33 i normalbakken. Han deltok i den tysk-austerrikske hoppveka i 1972/73, med 34. plass i Innsbruck 3. januar 1973 som beste enkeltresultat. Samanlagt vart han nummer 51. Seinare i 1973-sesongen vart han samanlagt nummer 11 og beste nordmann i den sveitsiske hoppveka. Med 841,0 poeng kom han 0,1 poeng føre Odd Grette. I februar vart Skarseth ein suveren noregsmeister i storbakken. Grunnlaget for NM-tittelen la han i fyrste omgang. Han hoppa då 119 meter, bakkerekord med 8,5 m og 10 m lengre enn nestemann. Også i andre omgang, med redusert fart, hoppa han lengst med sine 105 m. Lars Grini og Frithjof Prydz vann dei andre medaljane, over 20 poeng bak.

Skarseth fall og skada seg stygt under trening til den tysk-austerrikske hoppveka i Schattenbergbakken i Oberstdorf 29. desember 1973.

### Besteplasseringar i internasjonale meisterskap og renn

* 1970: Nr 11 i Svenska skidspelen i Falun
* 1971: Nr 7 i Svenska skidspelen i Falun
* 1972: Nr 33 i normalbakken under vinter-OL

### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap

* Ski-NM 1971: Sølvmedalje i storbakken i Bærum
* Ski-NM 1972: Nr 10 i storbakken på Odnes
* Ski-NM 1973: Gullmedalje i storbakken på Lillehammer

Kjelder
-------

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar.

Bakgrunnsstoff
--------------

* FIS: Resultater[*daud lenkje*]
* Skijumping.com: hoppveka 1972/73
* Sports-Reference.com: Nils-Per Skarseth Arkivert 2009-08-25 ved Wayback Machine.
* Arne Thoresen: *Lengst gjennom lufta*. Versal Forlag, Oslo 2007. ISBN 978-82-8188-030-6. s. 174-175, 334-341
**Black Box teater** er eit teater i Oslo som vart skipa i 1985. Frå februar 2004 har teateret hatt tilhald i nytt, særskild innreia lokale i Marstrandgata 8 på Dælenenga i stroket Rodeløkka etter fram til 2003 å ha hatt lokale på Aker Brygge i Vika. Teateret har to scener, Store og Lille, og i foajeen er det ein bar som er open før og etter framsyningane.

Black Box teater skal utgjere ein sentral part av den nasjonale infrastrukturen for fri scenekunst i Noreg, og har ingen eigen skodespelarstab. Teateret presenterer og co-produserer frittståande kunstnarar og kompani på tvers av sjangrar, har ein internasjonal og samtidsorientert profil, og presenterer jamleg nokre av det fremste scenekunstnarane i verda. Årleg arrangerer teatret Oslo internasjonale teaterfestival med nyskapande scenekunst frå heile verda. Fleire norske scenekunstnarar og kompani har Black Box teater som si premièrescene. Teaterets program vert lagt av kunstnerisk leiar.

Teateret får driftstilskott frå Oslo kommune og Kulturdepartementet, og i tillegg tilskott gjennom Den kulturelle skolesekken.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Arkivert 2017-09-03 ved Wayback Machine.
**Ishimmel**, **isblink**, **islyse** eller **isglan** er eit kvitt eller gulaktig gjenskin på undersida av skyene som kjem av at ei isflate reflekterer lyset opp mot skyene. Det er hovudsakleg å sjå ved lågt skydekke, som stratus og stratocumulus.

Pakkis kan på denne måten gje seg til kjenne på stor avstand. Tilsvarande ser ein mørk vasshimmel over open sjø, så fenomenet kan utnyttast til navigering i delvis islagte havområde. Dette har vorte utnytta av inuittar og ved utforskinga av nordvestpassasjen.

Snøhimmel
---------

Liknande fenomen er snøblink eller snøhimmel og landhimmel som kjem av den forskjellige lysrefleksjonen frå ei snødekt vidde og eit relativt snøfattig skoglandskap. Dette er tydleg om våren når snøen har falle frå trea og byrja å smelte, medan det enno er samanhengande snødekke i fjellet.

Sjå òg
------

* Vasshimmel

Kjelder
-------

* «Ishimmel» i *Store norske leksikon*, snl.no.

---

* *Delar av denne artikkelen bygger på «Ishimmel» frå Wikipedia på bokmål, den 29. august 2011.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  www.athropolis.com: Facts cold, icy and arctic
Kyvettar til spektrofotometer av kvarts (framme) og plast.
Kyvette med lok til elektroporering.
**Kyvette** eller **kuvette** (av fransk *cuvette*) er eit lite kar til bruk i laboratorium. Det blir brukt til å ha væske i innan ulike kjemiske forsøk og prosessar, til dømes fotografi, elektroporering og spektroskopi. Karet er gjerne kubeforma, men kan også vera laga av ein sylinder. Det blir brukt ulike harde materiale, som glas, plast, porselen, kvarts eller andre mineral til å laga kyvettar. Sidene kan vera gjennomsiktige eller nokre av dei kan vera matte eller ugjennomsiktige. Kara kan nyttast opne eller dei kan vera stengbare med lok, skrukork eller propp.

Bruk
----

Innan spektroskopi er kyvettar viktige behaldarar med standardiserte mål som gjer at ein kan samanlikna eigenskapar i ulike væsker.
Ein bruker mellom anna kyvettar i spektrofotometer. Her kan ein setja inn ein eller fleire kyvettar med prøveløysing i, slik at væska kan gjennomstrålast.

I fotografi bruker ein lange, smale kyvettar til fotografiske bad. Dei inneheld ei løysing med sølvnitrat og andre stoff som fotografiske plater kan dyppast i.

Materiale
---------

Dei vanlegaste materiala for kyvettar er plast, glas og kvarts. Pris og bruk bestemmer kva stoff ein føretrekk. Plastkyvettar er billige og knuser ikkje om ein mister dei, men er ugjennomsiktige i ultrafiolett lys. Kvarts er sprøare, men er til motsats frå plast og glas gjennomskinleg for ultrafiolett lys.

Sjå òg
------

* Laboratorieutstyr

Bakgrunnsstoff
--------------

Kjelder
-------

* «kyvette» i *Store norske leksikon*, snl.no.
* «cuvette» i *Century Dictionary and Cyclopedia* (ved wordnik.com)

1. ↑  
Mark Brandt, «Introduction to Absorbance Spectroscopy» ved rose-hulman.edu;
«Difference Between Quartz and Glass Cuvettes» ved precisioncells.com
**Verdsmeisterskapen i ishockey 1981** vart arrangert i Sverige i tida frå 12. til 26. april 1981. Meisterskapen vart avvikla med gruppespel à fire lag i dei to gruppene, fordelt på Göteborg og Stockholm. Deretter gjekk dei to beste laga i gruppene vidare til eit meisterspel der alle laga møttest i to kampar før medaljestriden var avgjort. Laga som ikkje tok seg til meisterspelet, møttest like eins i to innbyrdes kampar i striden om å unngå nedrykk til B-pulja. Alle kampane i sluttspela fann stad i Göteborg.

Sovjetunionen vart verdsmeister framom arrangørlandet Sverige som kneip sølvmedaljen. Tsjekkoslovakia fekk bronse.

Meisterspelet
-------------

| Plass | Lag | Kampar | Sigrar | Uavgj. | Tap | Målskår | Poeng |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  Sovjetunionen | 6 | 4 | 2 | 0 | 38 - 12 | 10 |
| 2 |  Sverige | 6 | 3 | 1 | 2 | 16 - 26 | 7 |
| 3 |  Tsjekkoslovakia | 6 | 2 | 2 | 2 | 20 - 22 | 6 |
| 4 |  Canada | 6 | 0 | 1 | 5 | 16 - 30 | 1 |
|

Nedrykksspelet
--------------

| Plass | Lag | Kampar | Sigrar | Uavgj. | Tap | Målskår | Poeng |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 5 |  USA | 6 | 4 | 1 | 1 | 35 - 28 | 9 |
| 6 |  Finland | 6 | 3 | 2 | 1 | 33 - 21 | 7 |
| 7 |  Vest-Tyskland | 6 | 3 | 1 | 2 | 40 - 30 | 7 |
| 8 |  Nederland | 6 | 0 | 0 | 6 | 22 -51 | 0 |
|

### Sovjetunionens meisterlag

Målvakter: Vladislav Tretjak, Vladimir Mysjkin   

Forsvarar: Vjatsjeslav Fetisov, Aleksej Kasatonov, Valerij Vasiljev, Nikolaj Makarov, Vasilij Pervukhin, Zinetula Biljaletdinov, Sergej Babinov   

Løparar: Vladimir V. Petrov, Aleksandr Maltsev, Vladimir Krutov, Viktor Sjalimov, Sergej Sjepelev, Vladimir Golikov, Nikolaj Drozdetskij, Jurij Lebedev, Viktor Zjluktov, Sergej Kapustin, Sergej M. Makarov, Aleksandr V. Skvortsov, Andrej Khomutov

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Världsmästerskapet i ishockey för herrar 1981» frå Wikipedia på svensk, den 18. november 2019.*
**Arvid Piltingsrud** (født 8. desember 1912, død 23. oktober 1994) var ein norsk flygar.

Han var flygar og instruktør hos Widerøe på 30-talet. Då Sovjetunionen angreip Finland, melde han seg til kamp på finsk side. Men finnane hadde andre planar for han, og han enda opp med å læra finske offiserar å fly. Denne treninga gjekk seg på Steinsfjorden, der han òg var 9. april 1940. Etter evakueringen frå Kjellar kom Ole Reistad til Steinsfjorden for å fylla drivstoff på Speidervingens fly. Piltingsrud kjende Reistad frå tidlegare, og vart med i dei vidare kampane som stabsflygar for Reistad.

Etter kvart kom Piltingsrud seg over til Storbritannia, og vidare til Canada, der han var instruktør ved Little Norway. Han var med på skipinga av 331 (Norwegian) Squadron, før han kom til Stockholmsruten hausten 1941. Han var òg ved 161 (Special Duty) Squadron. Egil Sandberg flaug som telegrafist med Piltingsrud på meir enn 100 tokt.

Etter krigen var Piltingsrud flygar i DNL og SAS, før han var tilbake i Widerøe. Etter han vart pensjonist tok han kortare oppdrag for Norrønafly og flaug dei første turane med charterturistar til Mallorca.

Hans bror, major Gunnar Piltingsrud omkom i 1944 då flyet hans vart skote ned. Ein tredje bror, Rasmus, var forsyningssjef for Milorg-basen Elg i Begnadalen.

Utmerkingar
-----------

Piltingsrud vart for sin krigsinnsats heidra med St. Olavsmedaljen med ekegren, Krigsmedaljen, britiske Distinguished Flying Cross, og dessutan Frankrikes Æreslegionen og Croix dei guerre med palme

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Arvid Piltingsrud» frå Wikipedia på bokmål, den 30. september 2018.*

Referansar
----------

1. ↑  *Krigskorset og St. Olavsmedaljen med ekegren*. Oslo: Grøndahl Dreyer. 1995. s. 199. ISBN 8250421906.

Kjelder
-------

* *Flygerne frå Piltingsrud.* Jul Haganæs, 1988. ISBN 82-504-0956-6
* Nekrologar Aftanposten 31. oktober 1994, 7. november 1994
**Bjørnsonfestivalen** er ein internasjonal litteraturfestival som er blitt halden årleg i august i Molde og Nesset sidan 1992. Han blei grunnlagd av forfattaren Knut Ødegård i samband med 250-årsjubileet til Molde by. Festivalen har namn etter nobelprisvinnaren Bjørnstjerne Bjørnson, som voks opp på Nesset prestegård og gjekk på skule i Molde. 

Festivalen følgjer Bjørnson si and ved å fokusera på fred, menneskerettar og ytringsfridom, og har vore ein pådrivar for å få Molde inn i nettverket av fribyar for forfølgde forfattarar. I samband med dette blei fredslunden ved Kongebjørka i Molde innvigd i 1997. Blant dei som har planta tre i lunden er Yasar Kemal, Thor Heyerdahl, Amos Oz, Hans Blix, den islandske presidenten Vigdís Finnbogadóttir og nobelprisvinnarane Seamus Heaney og Wole Soyinka.

Den høge vernaren til festivalen er sidan 2005 kronprins Haakon. Prinsesse Märtha Louise var det frå 1994 til 2005.

Bjørnsonfestivalen har kontor i huset Forum. I 2012 flytta festivalen inn i nye lokale i kulturbygget Plassen. Johild Kosberg Bredin blei festivalsjef i 2016.

Sjå òg
------

* Bjørnstjerne Bjørnson-Akademiet
* Bjørnsonstipendet

Kjelder
-------

1. 1 2  «Om Festivalen/About our festival», *Bjørnsonfestivalen 7. - 11.9.2022* (på norsk), henta 25. juni 2022

* *Denne artikkelen bygger på «Bjørnsonfestivalen» frå Wikipedia på bokmål, den 25. juni 2022.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Bjørnsonfestivalen
Det søkkande SS «Flying Enterprise» (øvst til venstre) fotografert frå USS «General A. W. Greely» (AP-141) 29. desember 1951.
**Kura Carlsen** (fødd 20. februar 1914 i Helsingør, død 7. oktober 1989 i New Jersey) var ein dansk-amerikansk sjøkaptein som vart verdskjent i desember 1951 då han i 13 døgn nekta å forlata det havarerte og søkkande skipet sitt, SS «Flying Enterprise».

Carlsen vart sjømann allereie som 14-åring og hadde kommando over eige skip 32 år gammal. Første skipet han var kaptein på var eit Isbrantsen-skip og han vart verande i same reiarlag yrkeslivet ut.

Etter forliset til SS «Flying Enterprise» vart han motteke som ein helt i USA med parade på Broadway. Han fekk òg kommandoen over eit nytt skip med namnet SS «Flying Enterprise 2».

Carlsen døydde 75 år gamal i 1989. Han vart kremert og oska vart strødd over Atlanterhavet.

«Flying Entreprise»
-------------------

«Flying Entreprise» var eit libertyskip bygd i 1944 som tilhøyrde reiarlaget Amercan-Export Isbrantsen Line. Skipet var undervegs frå Hamburg til New York lasta med mellom anna rujern og bilar. Utanfor Land's End i Cornwall fekk båten rivner i skroget og byrja søkka.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Kurt Carlsen» frå Wikipedia på bokmål, den 23. september 2018.*

Referansar
1. ↑  NYTimes.com – Obituaries, Henrik K. Carlsen, 75, A Heroic Sea Captain (Av AP. Publisert 9. oktober 1989, besøkt 6. april 2015)
**Verdsmeisterskapen i ishockey 1985** vart arrangert i Praha i Tsjekkoslovakia i tida frå 17. april til 3. mai 1985. Meisterskapen vart avvikla med innleiingsrunde der dei åtte deltakarlanda møttest til innbyrdes oppgjer. Dei fire beste laga i innleiingsrunda gjekk vidare til eit meisterspel der laga møttest på ny før medaljestriden var avgjort, alle laga starta då utan poeng. Dei fire laga med færrast poeng i innleiingsrunda tok med derimot med seg alle poenga frå innleiingsrunda inn i eit nedrykksspel.

Arrangørlandet Tsjekkoslovakia lukkast vinne verdsmeisterskapen for sjette gong. 
Canada tok sølv og Sovjetunionen bronse.

Innleiingsrunda
---------------

| Plass | Lag | Kampar | Sigrar | Uavgj. | Tap | Målskår | Poeng |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  Sovjetunionen | 7 | 7 | 0 | 0 | 52 - 7 | 14 |
| 2 |  USA | 7 | 4 | 1 | 2 | 23 - 34 | 9 |
| 3 |  Canada | 7 | 4 | 1 | 2 | 33 - 23 | 9 |
| 4 |  Tsjekkoslovakia | 7 | 4 | 1 | 2 | 30 - 16 | 9 |
| 5 |  Finland | 7 | 2 | 2 | 3 | 23 - 25 | 6 |
| 6 |  Sverige | 7 | 2 | 0 | 5 | 24 - 30 | 4 |
| 7 |  Vest-Tyskland | 7 | 1 | 1 | 5 | 17 - 31 | 3 |
| 8 |  Aust-Tyskland | 7 | 0 | 2 | 5 | 21 - 47 |  |
|

Meisterspelet
-------------

| Plass | Lag | Kampar | Sigrar | Uavgj. | Tap | Målskår | Poeng |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  Tsjekkoslovakia | 3 | 3 | 0 | 0 | 18 - 6 | 6 |
| 2 |  Canada | 3 | 2 | 0 | 1 | 9 - 8 | 4 |
| 3 |  Sovjetunionen | 3 | 1 | 0 | 2 | 12 - 8 | 2 |
| 4 |  USA | 3 | 0 | 0 | 3 | 7 - 24 | 0 |
|

### Tsjekkoslovakia sitt meisterlag

Målvakter: Jiří Králík, Jaromír Šindel   

Forsvarar: Drahomír Kadlec, Miloslav Hořava, Eduard Uvíra, Jaroslav Benák, Antonín Stavjaňa, František Musil, Radoslav Svoboda   

Løparar: Vincent Lukáč, Dárius Rusnák, Igor Liba, Jiří Hrdina, Vladimír Růžička, Pavel Richter, Jiří Lála, Dušan Pašek, Jiří Šejba, Oldřich Válek, Vladimír Kameš, Michal Pivoňka, Petr Rosol.

Nedrykkingsspelet
-----------------

| Plass | Lag | Kampar | Sigrar | Uavgj. | Tap | Målskår | Poeng |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 5 |  Finland | 10 | 4 | 2 | 4 | 39 - 33 | 10 |
| 6 |  Sverige | 10 | 4 | 0 | 6 | 37 - 40 | 8 |
| 7 |  Vest-Tyskland | 10 | 3 | 1 | 6 | 28 - 41 | 7 |
| 8 |  Aust-Tyskland | 10 | 0 | 2 | 8 | 16 - 64 | 2 |
|

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Världsmästerskapet i ishockey för herrar 1985» frå Wikipedia på svensk, den 25. november 2019.*
Vrakrestar på ulykkesplassen
**Bjørøya-ulukka** var ei flyulykke som ramma Luftforsvaret den 28. mars 1954. Eit av Luftforsvaret sine Catalina–sjøfly frå 333. skvadron med kjenneteiknet KK-N (tidlegare LN-OAP frå Vingtor Luftveier) hadde som oppdrag å droppa postsekker til dei meteorologiske stasjonane på Bjørnøya, Hopen og gruvesamfunna i Longyearbyen og Ny-Ålesund på Spitsbergen. Det var ein flytur som vanlegvis tok rundt 17-18 timar.

Hendelsesforløp
---------------

KK-N flaug ut frå Skattøra sjøflyhamn i Tromsø om morgonen. Det droppa først posten på Bjørnøya og heldt fram mot Spitsbergen og deretter Hopen. Etter ei vellukka gjennomføring av postsleppa på alle stasjonane vart kursen sett tilbake mot Tromsø. Flyet kom inn over Bjørøya etter 13 timars flyging, men like sør for stasjonen i tett snødrev gjekk flyet i bakken etter ein høgresving om lag klokka 15:00 om ettermiddagen.

Flyet hadde då det styrta ei besetning på 8 og 1 passasjar. Passasjeren var ein programsekretær frå NRK Tromsø som skulle laga reportasje om postflygingane til Svalbard. Medan flyet hadde floge over Bjørnøya hadde stasjonen på øya hatt radiokontakt, men då kontakten like etter vart broten rekna dei med at radioen til flyet hadde vorte øydelagd. 

PBY Catalina

Søk og funn
-----------

Etter eit par timar vart det meld frå over radio Tromsø at sjøflyet var sakna. To av mannskapet på stasjonen gjekk då ut på ski sørover for å leita etter spor av flyet. Desse fann det brennande flyvraket om lag fem kilometer frå stasjonen ved 19-tida.

Framme ved vraket fann dei berre ein overlevande som hadde brekt foten, medan resten hadde omkome i styrten. Dagen etter kom to marinefartøy til Bjørøya med havarikommisjon og hjelpepersonell.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Bjørnøya-ulykka» frå Wikipedia på bokmål, den 29. september 2018 Bjørnøya-ulykken.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Minnemarkeringa til luftforsvaret på 50-årsdagen for ulukka; 28. mars 2004
**David Hilbert** (fødd 23. januar 1862 i Königsberg i Aust-Preussen, død 14. februar 1943) var ein tysk matematikar; professor i Göttingen 1895-1930. 

Han skreiv doktoravhandlinga si, *Über invariante Eigenschaften specieller binärer Forma, insbesondere der Kugelfunctionen* i Königsberg i 1885. 

Han var kanskje av dei fremste matematikarane på si tid og gav banebrytande bidrag til mange område i matematikken. Dei første arbeida hans omhandla teorien for dei algebraiske tala og formene. I boka si *Grundlagen der Geometrie* (1899) la han fram ein kritisk diskusjon av aksioma i geometrien og den logiske oppbygginga. Seinare arbeidde Hilbert med integrallikningar og heldt her fram arbeida til Erik Ivar Fredholm. Dei siste arbeida hans omhandla det alminnelege logiske grunnlaget for matematikken. Hilbert arbeidde òg med fysikk, mellom anna kinetisk gassteori og relativitetsteorien.

På den internasjonale matematikarkongressen i Paris i 1900 la Hilbert fram ei samling på 23 uløyste problem som han såg som sentrale for matematikken, og som han rekna ville la seg løyse i framtida. Desse vert omtalte som Hilbert sine problem. Mange av dei er framleis uløyste og dei har påverka utviklinga til matematikken på 1900-talet på ein gjennomgripande måte. 

Hilbert vart utnemnd til æresdoktor ved Det Kongelege Fredriks Universitet i samband med feiringa av 100-årsdagen for fødselsdagen Niels Henrik Abel i 1902.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «David Hilbert» frå Wikipedia på bokmål, den 11. september 2011.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
**Svein Longva** (fødd 20. desember 1943 i Oslo, død 16. april 2009) var utdanna cand.oecon. og arbeidde i Statistisk sentralbyrå frå 1968 til 2004. Frå 1991 var han administrerande direktør same stad. Frå 1. januar 2005 og til han døydde var han riksmeklingsmann.

I tillegg var han mellom anna leiar av Teknisk beregningsutvalg (TBU), *Levekårsutvalget av 1993*, *Barnefamilieutvalget av 1996*, og medlem av Sysselsettingsutvalget. Han var også styremedlem i Vestlandsforsking og Transportøkonomisk institutt, og leidde i perioden 1999–2003 samarbeidsorganet for europeiske statistikkbyrå, *The Bureau of the Conference of European Statistician* (CES). Longva var også professor II ved Universitetet i Bergen frå 1989 til 1992.

Han vart i 2004 utnemnd til riddar av fyrste klasse i Den Kongelege Norske St. Olavs Orden for det store samfunnsengasjementet sitt.

Bakgrunnsstoff
--------------

* «Fra tallsnekrer til riksmegler» i Samfunnsspeilet nr. 6, 2004.
* «Svein Longva er død» på NRK.no

| * v
* d
* e
Direktørar i Statistisk sentralbyrå |
| --- |
| Anders Nicolai Kiær (1877-1912)  • Nicolai Rygg (1913-1919)  • Gunnar Jahn (1920-1945)  • Arne Skaug (1946-1948)  • Petter Jakob Bjerve (1949-1980)  • Arne Øien (1980-1990)  • Svein Longva (1991-2004)  • Øystein Olsen (2005-2010)  • Hans Henrik Scheel (2011-2014)  • Christine B. Meyer (2015-2017) |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* LCCN
* ISNI

 |
| **Barakaldo** |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Flagget til Barakaldo | Byvåpenet til Barakaldo |
| **Flagget til Barakaldo** | **Byvåpenet til Barakaldo** |

 |
| Plassering |
| 

Barakaldo is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Spania |
| Autonom region | Baskarland |
| Provins | Bizkaia |
| Grunnlagd | 1051 |
| Borgarmeister | 97328 |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  25,03 km² |
| Innbyggjarar  - Totalt (2008)   - folketettleik | 97 328   3 888,5 /km² |
| Koordinatar | 43°18′0″N 2°59′0″W﻿Koordinatar: 43°18′0″N 2°59′0″W﻿ |
| Høgd over havet | 39 moh |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 48901-48903 |
| Telefon-retningsnummer | 94 |
| **Nettstad:** www.barakaldo.org |

**Barakaldo** er ein industriby i Baskarland i Spania. Han ligg i provinsen Bizkaia på venstrebreidda av Bilbao-estuaret. Barakaldo er ein del av storbyområdet til Bilbao og har opp under 100 000 innbyggjarar.

Historie
--------

Djevelbrua over elva Kadagua mellom Barakaldo og Bilbao
Mot slutten av 1800-talet flytta menge arbeidarar til byen for å arbeide på jernverka og dynamittfabrikken, samstundes som Bilbao voks. 

I nyare tid var Barakaldo seinare endepunkt for ein gruvejernbane og gruvedrift etter jern var ei stor næring i regionen på delar av 1800-talet og 1900-talet. Stålindustrien, ført an av Altos Hornos de Vizcaya, var særs viktig på 1900-talet, fram til den industrielle nedgangstida råka regionen hardt økonomisk i 1980-åra. 

Nye kjøpesenter på begge sider av motorvegen A-8. Ein kan sjå BEC i bakgrunnen.
Barakaldo har lukka den siste fabrikken sin og ser seg no om etter måtar å kome ut av nedgangstida på. Tidlegare industriområde vert ombygd til bustadområde, parkar og kjøpesenter. Eit stort ustillingssenter (*BEC, Bilbao Exhibition Centre*) vart nyleg bygd i utkanten av byen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «en:» frå Wikipedia på engelsk, den 30. oktober 2009.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* «Baracaldo». *Encyclopædia Britannica* (11. utg.). 1911.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Barakaldo**

* www.i-barakaldo.com
* Offisiell nettside

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Svein Krøvel** (1946–29. desember 2011) var ein norsk prisvinnande filmfotograf som laga spelefilmar og dokumentarar. Han medverka i over 40 spelefilmar.

Karriere
--------

Svein Krøvel fekk utdanninga si på slutten av 1960-talet hjå dokumentarfotografen Christer Strømholm. Strømholm hadde kort tid tidlegare starta opp *Fotoskolan i Stockholm*. Krøvel starta deretter som B-fotograf, m.a. i filmane *Olsenbanden - Operasjon Egon* (1968), og *Smuglere* (1968). Frå 1980-talet arbeidde Krøvel som hovudfilmfotograf, og han debuterte i *I ungdommens makt* (1980).

Svein Krøvel fekk sitt kunstnariske gjennombrot med den prisvinnande *X* (1986) av Oddvar Einarson. Etter dette har han vore fotograf for ei rekkje norske filmar, m.a. *Lars i porten* (1984), *Karachi* (1989), *Stella polaris* (1993), *Markus og Diana* (1996), *Brent av frost* (1997), *Bare skyer beveger stjernene* (1998), *Dei mjuke hendene* (1998), *Heftig og begeistret* (2001), *Elling* (2001) og *Alt for Egil* (2004). 

For filmfotograferinga si i *Karachi* (1989) av Oddvar Einarson fekk Svein Krøvel fagprisen under utdelinga av Amandaprisen i 1989.

I tillegg til samarbeidet med Oddvar Einarson, jobba Krøvel også mykje med filmregissørane Petter Næss og Knut Erik Jensen. Dei seinaste åra var Krøvel også filmfotograf for utanlandske filmar, som den svenske barnefilmen *Tsatsiki - Vänner för alltid* (2001) og islandske *Veðramót* (2007).

Krøvel døydde etter kort tids kreftsjukdom i 2011.

Kjelder
-------

1. ↑  «Kjent, norsk filmfotograf er død - Aftenposten». Aftenposten.no. Henta 2. januar 2012.

* Foreningen Norske Filmfotografer: Svein Krøvel har gått bort.[*daud lenkje*]
* Svein Krøvel på Imdb.com

---

* *Engelsk Wikipedia om Svein Krøvel, henta inn 2. januar 2011.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI

 |
**Svein Grøndalen** (fødd 8. februar 1955) er ein tidlegare fotballspelar frå Halden som spelte 77 landskampar for Noreg i tida 1973-84. 

Grøndalen var forsvarsspelar i Raufoss til og med 1974. Frå 1975 til-80 var han Rosenborg-spelar, då han studerte ved Norges Tekniske Høgskole i Trondheim. Han spelte på Moss i tida 1981-84, trappa deretter ned forballsatsinga.

Gjennom ti år var Grøndalen ein sikker mann i lagoppstillinga til Noregs landslag, nesten alltid på venstrebacken. Han vart kjend for sin kontante spelestil og har i ettertid fått mykje omtale for ei takling av det svenske landslagsesset Ralf Edström då Noreg i 1977 vann 2-1 over Sverige i ein EM-kvalifiseringkamp, der Edström vart påført ein alvorleg skade.

### Merittar

* Norsk meister: 1983 med Moss FK
* Tapande cupfinalist: 1981 med Moss FK

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Svein Grøndalen» frå Wikipedia på bokmål, den 28. september 2015.*

* *Denne artikkelen bygger på «Svein Grøndalen» frå Wikipedia på engelsk, den 28. september 2015.*
| Bar-le-Duc |
| --- |
| Klokketårnet i Bar-le-DucKlokketårnet i Bar-le-Duc Klokketårnet i Bar-le-Duc |
| Styresmakter |
| Land Region  Departement | Frankrike  Lorraine Meuse |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  23,62 km² |
| Innbyggjarar  - By (1999)   - folketettleik | 16 944   717/km² |
| Koordinatar | 48°46′″N 05°10′″E﻿Koordinatar: 48°46′″N 05°10′″E﻿ |
| Høgd over havet | 240 m |
| Tidssone | CET (UTC+1) |
| Diverse anna |
| Postnummer | 55000 |
| **Heimeside:** www.barleduc.fr |

**Bar-le-Duc** er ein by og kommune nordaust i Frankrike. Han er *préfecture* (administrasjonsstad) i departementet Meuse i Lorraine. Byen har om lag 17 000 innbyggjarar og ligg ved elva Ornain.

Historie
--------

*Le Transi de René de Chalon*.
Bar-le-Duc var ein gong sete for grevskapet, og seinare hertugdømet Bar. Sjølv om byen sannsynlegvis vart grunnlagd i antikken vart han ikkje viktig før på 900-talet då grevane busette seg her. Seinare kom han inn under hertugane av Lorraine.

Geografi
--------

Den nedre, meir moderne og travlare delen av byen, strekkjer seg langs ein smal dal omslutta av skogkledde åsar eller åsar med vinranker. Elva Ornain renn gjennom denne dalen, og vert kryssa av fleire bruer. Byen er avgrensa i nordaust av Marne-Rhin-kanalen og i sørvest av ei lita grein av Ornanin kalla *Canal des Usines*.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Turistkontoret i Bar-le-Duc Arkivert 2013-06-13 ved Wayback Machine.
* Bilete Arkivert 2007-07-06 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Svein «Matta» Mathisen** (30. september 1952–27. januar 2011) var ein norsk landslagsspelar i fotball.

Fotballspelar
-------------

Mathisen vart fødd i Sauda. Etter at han starta som profesjonell fotballspelar i 1973, vart han verande heile karrieren sin i IK Start. Den einaste andre klubben han har spelt i var skotske Hibernian FC ein kort periode i 1978, før han vendte tilbake til Start. Han vart deretter verande i klubben til han la opp som fotballspelar i 1989. Til saman spelte han 327 kampar for start og skåra 106 mål, og han var med på å vinna eliteserien med Start to gonger.

Svein Mathisen kom inn på det norske landslaget i 1975, og fekk 25 landskampar (2 mål) for Noreg fram til 1985. Dette gjorde han fortent til heidersutmerknaden *Gullklokka*.

Tida etterpå
------------

Etter dette jobba Mathisen noko i NRK og i TV 2 Sporten før han vart sportssjef i Start.  I juli 2010 fekk han beskjeden om at han hadde kreft, og han døydde i januar 2011 etter kort tids sjukdom. Han etterlét seg kone og tre born. Sonen Jesper Mathisen spelar også for Start.

Kjelder
-------

*\* Artikkelen er basert på Bokmålswikipedia om Svein Mathisen, 28. januar 2011.*

Referansar
----------

1. ↑  TV 2 Sporten: *Svein Mathisen er død*, 27. januar 2011
2. ↑  VG Nett: *Svein Mathisen er død*, 27. januar 2011
**David Andrew Jenkins** (fødd 25. mai 1952) er ein britisk-skotsk forretningsmann, friidrettsutøvar og narkotikasmuglar som bur i delstaten California i USA. Han vann EM-gull på 400 m i 1971 og i 4 x 400 m stafett i 1974.

### Friidrett

Jenkins slo gjennom i 1971-sesongen med topptider som 20,6 sekund på 200 meter og 45,5 på 400 meter. Under europameisterskapen i Helsinki vann han 400-meteren hårfint føre Marcello Fiasconaro frå Italia, begge fekk sluttida 45,5. Året etter sprang han Storbritannia inn til OL-sølv i 4 x 400 m stafett, 0,6 sekund bakom Kenya sin ankermann.

I august 1974 forbetra Jenkins den britiske rekorden på 400 meter til 45,18 sekund ved eit stemne i Zürich. Under europameisterskapen i Roma tre veker seinare var han sjanselaus mot Karl Honz på den individuelle 400-meteren, men berga sølv. Derimot lukkast han spurtslå Tysklands ankermann i stafetten og sikra dermed gull til det britiske mannskapet som mellom andre bestod av Alan Pascoe.

Den 21. juni 1975 vann Jenkins i Eugene den amerikansk meisterskapen på tida 44,93 sekund, britisk rekord i 12 år. Etter 1975 makta han ikkje å gjere seg gjeldande i medaljestrid i internasjonale meisterskap, fekk likevel med seg eit EM-sølv i stafett i 1982.

Lenge etter han slutta tevle vedgjekk Jenkins at han nytta anabole steroidar under si tid som aktiv.

### Narkotikasmugling

I 1980-åra deltok Jenkins i smugling av narkotiske stoff. Han skal ved eit tidspunkt ha vore ansvarleg for opp til 70% av smuglinga av steroidar til USA.

Jenkins vart i oktober 1987 tiltalt for å ha smugla till USA ulovlege anabole steroidar til ein verdi av 100 millionar dollar, I desember 1988 vart han dømd til sju år i fengsel. Ettersom Jenkins hadde fungert som informant, vart han lauslaten etter 10 månader bakom murane.

### Næringsdrivar

Etter han vart sett fri frå fengsel, byrja Jenkins eit firma som driv med kosthaldstilskot. Han eig retten til ein viss type kolsyretilsette protein-drikkar.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* EM 1971 i Helsinki: Gullmedalje på 400 m – 45,45. Nummer 5 i 4 x 400 m stafett (3.04,9)
* OL 1972 i München: Sølvmedalje i 4 x 400 m stafett – 3.00,4. Utslått i semifinalane på 400 m (45,91=nr 9)
* EM 1974 i Roma: Sølvmedalje på 400 m – 45,67. Gullmedalje i 4 x 400 m stafett – 3.03,3
* OL 1976 i Montreal: Nr 7 på 400 m – 45,57
* EM 1978 i Praha: Utslått i 4 x 400 m stafett (3.39,9=nr 11)
* OL 1980 i Moskva: Nr 7 på 400 m – 45,56
* EM 1982 i Aten: Sølvmedalje i 4 x 400 m stafett – 3.00,6. Utslått i semifinalane på 400 m (47,04=nr 14)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «David Jenkins (sprinter)» frå Wikipedia på engelsk, den 4. august 2020.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |