recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***Brødrene Dal og legenden om Atlant-is*** er ein TV-serie frå 1994 og den tredje av seriane om Brødrene Dal. Regissør var Kalle Fürst.

Serien byrjar i Oslo der brørne Dal nett har fått tildelt Nobels fredspris. Plutseleg mister dei tre brørne kontrollen over seg sjølve og blir sogne ut av bygningen og inn i eit tog av det som kan verke å vere ei høgare kraft. Toget bringer dei til isaudet i Sameland, der dei møter ein mystisk sjaman. Sjamanen forklarer at han har påkalla brørne til Sameland på grunn av «Irka», ei urgammal heilag krukke. Krukka, som vart redda frå den heilage byen åt samane, Atlant-is, før byen søkkte og forsvann i isen for over 4000 år sidan, har vorte stolen. Sjamanen håpar at brørne Dal kan hjelpe å bringe krukka attende og brørne tilbyr seg straks å hjelpe til. Medan brørne Dal søkjer etter kvar Irka kan ha vorte av, viklar dei seg inn i ein veksande floke av pottemakeri, snøgranskingar, skjulte identitetar, eksplosjonar, spøkjelsesaktige munkar, falskneri og stadig veksande løgner.

Serien var vist på NRK hausten 1994.

Referansar
----------

1. ↑  «Brødrene Dal og legenden om Atlant-Is (TV Mini-Series 1994–)». *IMDb*. Henta 2. juni 2018.

Bakgrunnsstoff
--------------

* *Brødrene Dal og legenden om Atlant-is* på NRK Nett-TV
**Delémont** er eitt av tre distrikt i kantonen Jura i Sveits. Distriktet hadde 36 031 innbyggarar i 2010, og dekker eit areal på 303 km². Distriktet har namn etter hovudstaden Delémont. Delémont grensar til Frankrike og kantonane Basel-Landschaft og Solothurn i nord, og til kantonen Bern i sør.

Distriktet Delémont omfattar 28 kommunar. Omframt hovudstaden er kommunen Bassecourt den einaste som har meir enn 3 000 innbyggarar. Dei andre kommunane er Bassecourt, Boécourt, Bourrignon, Châtillon, Corban, Courchapoix, Courfaivre, Courrendlin, Courroux, Courtételle, Develier, Ederswiler, Glovelier, Mervelier, Mettembert, Montsevelier, Movelier, Pleigne, Rebeuvelier, Rossemaison, Saulcy, Soulce, Soyhières, Undervelier, Vellerat, Vermes og Vicques.

Heile distriktet er franskspråkleg, med unnatak for den vesle kommunen Ederswil, der tysk er talemål.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Delémont District» frå Wikipedia på engelsk, den 8. oktober 2011.*

Bakgrunnsstoff
--------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* SUDOC
* HDS
* GeoNames

 |
**Kohukohu** er ein historisk busetnad ved Hokianga Harbour i regionen Northland på Nordøya på New Zealand. Han var ein av dei første europeiske busetnadane på New Zealand. Innbyggjartalet ved folketeljinga i 2006 var 186, ein nedgang frå 222 ved teljinga i 1996.

Kohukohu ligg på nordsida av hamna, der ho deler seg i to elver, Mangamuka som forgreinar seg innover i landet mot nordaust, og Waihou som går mot aust forbi Mangungu, Horeke og Rangiahua.

Der hamna deler seg, er det ei lita øy kalla Motiti. Øya vart måla av Augustus Earle, den første europeiske kunstnaren som kom til området. Han budde fleire månadar på New Zealand, og vitja Hokianga i 1827.

Tidleg historie
---------------

Etter overleveringar frå iwien Te Tai Tokerau, vitja Kupe området kring år 925, før han drog attende til Hawaiiki. Han vart sinna over at maten han fekk ikkje var nok koka i ein *hangi* (jordomn), og han forbanna dei som var ansvarlege for det ved å bruka ordet «kohu». Slik skal namnet Kohukohu ha oppstått. 

I 1819 kom den første europearen ein veit om til Hokianga Harbour, og i 1830-åra var Kohukohu hjarta i tømmerindustrien på New Zealand.

Kohukohu var ein viktig trelastby i nesten 100 år, og det største handelssenteret nord for hamna. I 1900 hadde busetnaden eit innbyggjartal på over 1 000.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Heimeside til Kohukohu

Koordinatar: 35°21′S 173°32′E﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* GeoNames

 |
Plasseringa av distriktet (gult) i forbundslandet
**Distriktet Freistadt** er eit administrativt distrikt (Bezirk) i forbundslandet Oberösterreich i Austerrike. Distriktet dekker ei flatevidd på 994 km² og har 66 000 ibuarar (2017). Byen Freistadt er administrasjonssenter for distriktet.

Freistadt, distriksthovudstaden ligg nordvest i distriktet
Hirschbach ligg vest i distriktet
Tannermoor er eit myrområde aust i dsitriktet
Tragwein er den sørlegaste kommunen i distriktet

Kommuneskipnaden
----------------

Distriktet omfattar 27 kommunar, av dei to bykommunar og 17 såkalla 'Marktgemeide'.

### Bykommunar

* Freistadt
* Pregarten

### 'Marktgemeinde'

* Bad Zell
* Gutau
* Hagenberg im Mühlkreis
* Kefermarkt
* Königswiesen
* Lasberg
* Leopoldschlag
* Liebenau
* Neumarkt im Mühlkreis
* Rainbach im Mühlkreis
* Sankt Leonhard bei Freistadt
* Sankt Oswald bei Freistadt
* Tragwein
* Unterweißenbach
* Wartberg ob der Aist
* Weitersfelden
* Windhaag bei Freistadt

### Kommunar

* Grünbach
* Hirschbach im Mühlkreis
* Kaltenberg
* Pierbach
* Sandl
* Schönau im Mühlkreis
* Unterweitersdorf
* Waldburg

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Bezirk Freistadt» frå Wikipedia på tysk, den 12. november 2017.*
**Stein Ove Berg** (22. desember 1948–17. juni 2002) var ein norsk vokalist, gitarist, komponist og diktar frå Kløfta i Ullensaker i dåverande Akershus fylke.

Songaren
--------

Stein Ove Berg debuterte offentleg som visesongar i Søndagsposten på NRK radio 1. april 1971. To år seinare gav han ut singelen «Manda morra blues» ei vise som tek opp problem knytte til pendling. «Manda morra blues» låg fem veker på førsteplass på Norsktoppen. Same året gav han ut viseboka «Hestehov og brun beis», den første i ein serie på tre. Året etter gav han ut si første LP-plate, «Kommer nå». Tittelsporet er ei av visene som vart folkeeige etter visebølgja på 1970-talet. Plata *Visa di*, som kom ut i 1975, fekk han Spellemannprisen for same året.

Tekstene til Stein Ove Berg var ofte sosialrealistiske. «Rollebytte i oppgang A» og «Hva med kona til Andersen på Skarnes» er døme på viser som tar opp kvinnesak, ikkje frå ein feministisk ståstad, men som ein sosialdemokratisk arbeidarsongar. Songen «Ta hverandre i handa og hold» er nærast blitt kanonisert i den norske arbeidarrørsla.

Musikken på plata *Egg* (1980) har meir preg av country enn visesang. Tema for fleire av songane er havarert samliv - «Hvor er hu som kokte egget mitt for bløtt?».

Men turnélivet førte med seg alkoholbruk og ujamn livsrytme, og Stein Ove Berg fekk problem han hadde vanskeleg for å takle. Tidleg på 1980-talet trekte han seg tilbake frå artistlivet, og ei tid arbeidde han som lærar. 

I 1996 stod Stein Ove Berg fram som nyomvend kristen, og han tok seg jobb på Ørjetun evangeliesenter i Drammen. 

I 2001 fekk han ein kulturell heiderspris av LO. Året etter kom han tilbake med plata *Det jeg skulle ha gitt*. Mange av teks­tane bar preg av den kristne trua hans. Kort tid etter at plata kom ut, vart han funnen død i heimen sin i Oslo.

Utmerkingar
-----------

* Språklig samlings litteraturpris 1976
* Spellemannprisen 1975 i klassen *Visesong* for *Visa di*

Diskografi
----------

### Singlar

* 1973: «Manda' morra blues»/«Visa di», single, med Willy Andresens kvintett
* 1974: «Visa om deg»/«Rollebytte i oppgang A», single, med Willy Andresens orkester
* 1984: «Turalu»/«Unger», single

### Album

* 1974: *Kommer nå*, album
* 1975: *Visa di*, album
* 1975: *Kniplia Pukkverk*, album
* 1977: *La dette bli min sang*, album
* 1978: *Når dagen kommer*, album
* 1979: *Veiviser*, album
* 1980: *Egg*, album
* 1981: *Bergtatt*, album
* 2002: *Det jeg skulle ha gitt*, album

### Samlealbum

* 1982: *20 beste*
* 1995: *Årgangsviser*

Visebøker
---------

* 1973: *Hestehov og brun beis*
* 1975: *Albumblad*
* 1979: *58 viser*

### Antologi

* 1995: *Årgangsviser*

Kjelder
-------

* Ballade - musikkinformasjonssenterets nettavis Arkivert 2010-10-20 ved Wayback Machine.
* Bokmålswikipediaen

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)

 |
**Geir Einang** (fødd 8. mars 1965) er ein norsk tidlegare skiskyttar frå Vestre Slidre, fødd i Øvre Årdal. Han vann to bronsemedaljar for Noreg i stafett, høvesvis i 1989 og 1991, og vart norsk meister på 10 km i 1988.

### Aktiv

Einang deltok for Noreg i vinter-OL 1988 i Calgary, der han som best vart nummer 11 på 10 km. Seinare OL-sesongen vart han noregsmeister på 10 km, med god margin til toaren Eirik Kvalfoss. Under VM i skiskyting 1989 i Feistritz an der Drau gjekk Einang saman med Sylfest Glimsdal, Gisle Fenne og Eirik Kvalfoss på det norske stafettlaget som tok bronse. To år seinare, under VM i skiskyting 1991 i Lahti fekk han ein ny bronsmedalje i same øvinga, då saman med Kvalfoss, Jon Åge Tyldum og Fenne. I same meisterskapen gjekk han inn til femteplass på 10 km og sjetteplass på 20 km. Han deltok utan suksess i vinter-OL 1992 i Albertville.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Geir Einang» frå Wikipedia på tysk, den 17. november 2013.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* «Geir Einang» (på engelsk). Olympedia. Henta 23. juni 2022.
**Ryukyu-språka** (altenativt namn: *hogen*) er den eine greina av japansk-ryukyu-språkfamilien. Den interne klassifiseringa av ryukyu-språka er det ein del usemje om, forskarane er likevel samde om at det er seks ulike ryukyu-språk. Dei blir alla snakka på Ryukyu-øyene, ei øygruppe som strekkjer seg frå Japan ned mot Taiwan.

Språk
-----

* Amami, blir snakka på Amami-øyene. Talarar: 130 000
* Miyako (miyako *myaaku hutsi*), blir snakka på: øyene i Miyako-distriktet. Talarar: 55 783
* Okinawa (okinawa *uchinaaguchi*) , blir snakka i dei sørlege og sentrale delane av Okinawa-øya og øyene rundt. Talarar: 900 000
* Kunigami, blir snakka i Yanbaru-distriktet på Okinawa-øya og på øyene rundt. Talarar: ???
* Yaeyama (yaeyama *yaima munii*), blir snakka på øyene i Yaeyama-distriktet. Talarar: 44 650
* Yonaguni, blir snakka på Yonaguni-øya i Yaeyama-distriktet. Talarar: 1 800

Språka er relativt nært kvarandre, talarar av dei mindre språka kan også okinawa. Avstanden mellom ryukyu-språka og japansk er større enn t.d. avstanden mellom engelsk og tysk.

Etter at Ryukyu-øyene vart annekterte av Japan på slutten av 1800-talet har det vorte ført ein sterk assimileringspolitikk frå Japan si side. På Okinawa-øya er det svært sjeldan at ungar lærer anna enn japansk, og sjølv om okinawa er det største av ryukyu-språka, har det få talarar under 20 år. Også dei andre språka har få unge morsmålstalarar.

  



|  |
| --- |
| **Japansk-ryukyu-språk** |
| **Japansk** |
| **Ryukyu-språk:** Amami | Miyako | Okinawa | Kunigami | Yaeyama | Yonaguni |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NDL

 |
|  |
| --- |
| ***Gee***  Singel av The Crows |
|  |
| B-side | «I Love You So» |
| **Utgjeve** | Mars 1953 |
| **Innspelt** | Februar 1953 |
| **Sjanger** | Doo-wop, rock and roll |
| **Lengd** | 2:14 |
| **Selskap** | Rama |
| Låtskrivar(ar) | William Davis, Viola Watkins |
| The Crows-kronologi |
| - | *Gee* | «Heartbreaker»(1953)
 
 |

**«Gee»** er ein song som stundom er omtalt som den første rock and roll-hitten av ei rock and roll-gruppe. Songen vart gjeven ut i juni 1954 av The Crows. Han er ein doo-wop-song skriven av William Davis og Viola Watkins, og spelt inn av The Crows for det sjølvstendige selskapet Rama Records i Beltone Studios i New York City i februar 1953. Singelen gjekk inn på lista i april 1954, eit år seinare. Det tok eit år før han vart anerkjend på *Your Hit Parade*. Songen nådde andreplassen på rhythm and blues-lista og 14. plassen på poplista i USA. Det var den første doo-wop plata i 1950-åra som selde ein million eksemplar. Det var òg den første R&B-plata på eit sjølvstendig selskap som kryssa over til popmarknaden.

Andre versjonar
---------------

Jan and Dean gav ut songen i 1960 på albumet sitt *The Jan & Dean Sound*.

The Hollywood Flames gav ut ein versjon av songen på singel i 1961 som nådde 26. plassen på den amerikanske R&B-lista.

The Pixies Three (Mercury 72250) med vokalisten Debby Swisher, nådde 87. plassen på Billboard-lista og 79. plassen på Cashbox-lista i 1964. 

The Beach Boys spelte inn ein kort versjon av songen som ein del av det uferdige albumet *Smile*. Denne kom med på Brian Wilson si soloinnspeling frå 2004 av albumet i ein medley med «Our Prayer», som ei innleiing til «Heroes and Villains».

Frank Zappa sitt The Mothers of Invention spelte songen fleire gonger under den første europeiske turneen sin (september og oktober 1967). Eit konsertopptak finst på den offisielle piratkopiplata til Frank Zappa, *'Tis the Season to Be Jelly* i serien *Beat the Boots* frå juli 1991.

I populærkulturen
-----------------

The Crows-versjonen av songen er nytta i filmane *American Graffiti* (1973) og *Cry-Baby* (1990).

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Gee (The Crows song)» frå Wikipedia på engelsk, den 13. februar 2018.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Warner, Jay, American Singing Groups: A History from 1940 to Today (2006), published by Hal Leonard Corporation, at page 137
2. ↑  Jim Dawson, & Steve Propes (1992). *What Was the First Rock'n'Roll Record*. Boston & London: Faber & Faber. s. 124–127. ISBN 0-571-12939-0.
3. ↑  The Hollywood Flames, «Gee» chart position Retrieved February 4, 2016.
**Distriktet Emmental** er eit av ti distrikt (tysk *Verwaltungskreis*) i kantonen Bern i Sveits. Distriktet har ei flatevidd på 690,5 km² og hadde 93 677 innbyggarar per 1.1.2011. Distriktet grensar i nordvest til kantonen Solothurn og i aust til kantonen Luzern. Distriktet høyrer til forvaltningsregionen Emmental-Oberaargau.

Distriktet Emmental består av 42 kommunar. Burgdorf og Langnau er dei to mest folkerike. Dei andre kommunane er Aefligen, Affoltern im Emmental, Alchenstorf, Bätterkinden, Dürrenroth, Eggiwil, Ersigen, Hasle bei Burgdorf, Heimiswil, Hellsau, Hindelbank, Höchstetten, Kernenried, Kirchberg, Koppigen, Krauchthal, Lauperswil, Lützelflüh, Lyssach, Mötschwil, Niederösch, Oberburg, Oberösch, Röthenbach im Emmental, Rüderswil, Rüdtligen-Alchenflüh, Rüegsau, Rumendingen, Rüti bei Lyssach, Schangnau, Signau, Sumiswald, Trachselwald, Trub, Trubschachen, Utzenstorf, Wiler bei Utzenstorf, Willadingen, Wynigen og Zielebach.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Emmental (Verwaltungskreis)» frå Wikipedia på engelsk, den 1. september 2011.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BNF
* BNF (data)
* GeoNames

 |
**Opphavet til skaldskapen:** i ørne-ham stal Odin skaldskapsmjøden frå jotnen Suttung, og gav han til æsene og dei folk som kan dikte.  
(Illustrasjonen er frå ein biletstein på Gotland)

**Stein Skaftesson** (norrønt: *Steinn Skaftason*) var ein islandsk skald som levde på byrjinga av 1000-talet.

Far hans var den mektige lovseiemannen og skalden Skafte Toroddsson og mor hans var Tora Steinsdotter. Dei budde på garden Hjalle i Ølfus (*Hjalli i Ölfus*) på Island. Bror til Stein var Torstein Skaftesson og syster hans var Torkatla, som var gift med Katli (*Kettil*), bror til biskop Isleif (*Ísleifur Gissurarson*). 

Stein Skaftesson er nemnt i dei norrøne kongesogene, til dømes i Soga om Olav den Heilage, i Flatøyboka og i Fagerskinna. Det finst ei eiga islendingesoge om han, *Steins þáttr Skaftasonar*.

Snorre skildrar han som ein fager mann, ein ovkar i idrott, og han slo stort på og var ærekjær. Han var truleg hos Olav den heilage i Noreg i tida omkring 1026, og skal då ha kome litt på kant med kongen. Truleg våren 1028 for han vest til England der han tok teneste hjå kong Knut den store, og Snorre skriv at han «*var lenge hos han i akt og ære*».

I Skaldatal har Snorre ført opp Stein Skaftesson som skald, men berre knytt til kong Knut.  

Truleg gjorde han dikt både om kong Olav og kong Knut, men ikkje noko av diktinga hans er blitt bevart.

Referansar
----------

1. ↑  Soga om Stein Skaftesson frå heimskringla.no (norrøn tekst)
2. ↑  Skáldatal på norrønt, frå is.wikisource

Bakgrunnsstoff
--------------

* Skafte Toroddsson Norsk biografisk leksikon s.430, B.13 (1958)
**Gehenna** (gresk γέεννα, hebraisk *Gehinnom* גהנום/גהנם, jiddisk *Gehinnam*) er namnet på ein stad utafor det gamle Jerusalem som i Det gamle testamentet vart kalla **Dalen til Hinnomsonen** (hebraisk גֵיא בֶן־הִנֹּם eller גיא בן-הינום) og er ein av dei to største dalane kring Gamlebyen.

I Det gamle testamentet var dette staden der fråfalne israelittar og følgjarar av forskjellige Ba'al- og kaananittisk gudar, ofra barn på bålet (2. Krønikebok 28,3). Sidan vart staden forbanna (Jer. 7,31).

I jødisk, kristen, og islamsk skrift er Gehenna ein stad dei vonde fer til. Dette er forskjellig frå det meir nøytrale Sheol/Hades, dødsriket, men Kong James-versjonen av Bibelen nytta omsetjinga helvete om begge.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Gehenna» frå Wikipedia på engelsk, den 17. september 2015.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Jewish Encyclopedia: Gehenna (Josh. xv. 8, passim; II Kings xxiii. 10; Jer. ii. 23; vii. 31-32; xix. 6, 13-14).
2. ↑  Catholic Encyclopedia: Hell

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Gehenna**

* Columbia Encyclopedia om Valley of Hinom

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GeoNames

 |
Distriktet Gramsh innafor regionen Elbasan i Albania
**Distriktet Gramsh** (albansk: *Rrethi i Gramshit*) var eit distrikt i Albania. Ved ei administrasjonsreform i år 2000 vart distrikta oppløyste som administrativ eining og erstatta av større regionar. I dag inngår området i regionen Elbasan. Hovudstaden i distriktet var Gramsh.

Etter kommunereforma i 2014 er dei tidlegare landkommunane og bykommunane i dag fordelte slik på dei nye kommunane:

| Bykommune | Landkommune | Noverande kommune |
| --- | --- | --- |
| Gramsh |  | Gramsh |
|  | Pishaj | Gramsh |
|  | Kodovjat | Gramsh |
|  | Kukur | Gramsh |
|  | Kushovë | Gramsh |
|  | Lenie | Gramsh |
|  | Poroçan | Gramsh |
|  | Skënderbegas | Gramsh |
|  | Sult | Gramsh |
|  | Tunjë | Gramsh |
|

Referansar
----------

1. ↑  *A Brief History of the Administrative-territorial Organization in Albania*, arkivert frå originalen 9. juni 2017, henta 25. september 2019
2. ↑  Regionreforma i 2000
3. ↑  Kommunereforma i 2014

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
| **Tutajev Тутаев** |
| --- |
| Horisonten tilHorisonten til  |
| Plassering |
| 

Tutajev is located in Russland

 |
| Styresmakter |
| Land |  Russland |
| Føderasjonssubjekt | Jaroslavl oblast |
| Grunnlagd | 1300-talet |
| Geografi |
| Innbyggjarar  - Totalt (2008) | 41 427 |
| Koordinatar | 57°53′″N 39°32′″E﻿Koordinatar: 57°53′″N 39°32′″E﻿ |
| Tidssone- Ved sommartid | MSK (UTC+3)MSD (UTC+4) |
| Diverse annan informasjon |
| Retningsnummer (tlf) | +7 48533 |
| **Nettstad:** www.admtutaev.ru/ |

**Tutajev** (russisk Тута́ев) er ein by i Jaroslavl oblast i Russland med om lag 40 000 innbyggjarar.

Før 1918 heitte byen *Romanov-Borisoglebsk* (russisk: Рома́нов-Борисогле́бск) og før 1822, då dei vart slått saman etter ordre frå tsaren, var det to separate byar: Romanov (på høgresida av Volga) og Borisoglebsk (på venstresida). Romanov har eksistert sidan 1300-talet og Borisoglebsk sidan 1400-talet. På 1400-talet vart Romanov styrt av khanar frå Den gylne horden.

«Promenade langs Volga» målt av Boris Kustodijev i Romanov i 1907.
Mesteparten av folkesetnaden bur på høgresida av elva (det tidlegare Romanov). Områda i byen som ligg nærast høgrebreidda til Volga har mange gamle trehus og historiske bygningar (inkludert den slåande Gjenoppstandelseskatedralen), men lengre unna elva er det bustadblokker frå sovjettida som dominerer. Det er ingen bru over Volga i Tutajev, så folk må bruke ferje eller reise nord til Rybinsk eller sør til Jaroslavl for å krysse elva.

Venstresida av elva har fleire kyrkjer: Krestovozdvizjenskij-katedralen frå 1658, Kazan-Preobrazjenskijkyrkja frå 1758, Frelser-erkeengelkyrkja bygd 1746-1751, Pokrovskajakyrkja frå 1674, Tikhonkyrkja frå 1911, Blagovestsjenskkyrkja frå 1660 og Leontevskaja-Voznesenskajakyrkja frå 1795.

I Tutajev ligg Tutajev Motorfabrikk, som er ein av dei største produsentane av dieselmotorar i Russland.

Kjelder
-------

* *Delar av denne artikkelen bygger på «Tutajev» frå Wikipedia på bokmål, den 3. februar 2009.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Tutajev**

* Tutajev Motorfabrikk Arkivert 2006-10-04 ved Wayback Machine.

| * v
* d
* e
Byar i Jaroslavl oblast |
| --- |
| Administrativt senter: Jaroslavl |
| Våpenskjoldet til Jaroslavl oblast | Danilov · Gavrilov-Jam · Ljubim · Mysjkin · Pereslavl-Zalesskij · Posjekhonije · Rostov · Rybinsk · Tutajev · Uglitsj | Flagget til Jaroslavl oblast |


| * v
* d
* e
Den gylne sirkelen i Russland |
| --- |
| Aleksandrov**·** Bogoljubovo**·** Gorokhovets**·** Gus-Khrustalnyj**·** Ivanovo**·** Jaroslavl**·** Jurjev-Polskij**·** Kideksja**·** Kostroma**·** Moskva**·** Palekh**·** Pereslavl-Zalesskij**·** Pljos**·** Rostov**·** Sergijev Posad**·** Suzdal**·** Tutajev**·** Uglitsj**·** Vladimir | Coat of arms of the Russian Federation |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
Koordinatar: 38°50′N 33°20′E﻿

**Tuzsjøen** (tyrkisk *Tuz Gölü*, tyder «saltsjøen») er den nest største innsjøen i Tyrkia med eit areal på 1 665 km² og ein av dei største hypersalte innsjøane i verda. Han ligg i regionen Sentral-Anatolia, 105 km nordaust for Konya, 150 km sør-søraust for Ankara og 57 km nordvest for Aksaray.

Geografi
--------

Saltdekte breidder langs Tuzsjøen.
Innsjøen ligg i eit tektonisk søkk på det sentrale platået i Tyrkia og får vasstilførsel frå to større elvar, grunnvatn og avrenningsvatn, men har ikkje eit eige utløp. Brakkvassmyrer har oppstått der kanalar og elvar renn ut i innsjøen. Ein finn åkerland kring innsjøen, utanom i sør og sørvest der ein finn vidstrekte saltstepper, som til somme tider av året vert underlagt vatn. 

Det meste av året er innsjøen særs grunn, kring 0,4 meter i snitt. Om vinteren løyser saltet seg opp i ferskvatn som vert tilført innsjøen via nedbør eller avrenning (32,9% salinitet). Om sommaren tørar innsjøen inn og etter let seg eit 30 cm tjukt saltlag i august. På denne tida av året vert det henta ut salt frå innsjøen. Tre gruver oprerer ved innsjøen og desse produserer kring 60 % av alt saltet som vert konsumert i Tyrkia.

I 2001 vart Tuzsjøen erklært eit verneområde, inkludert heile vassoverflata og dei omliggande breiddene og somme viktige steppeområde. Ein finn den største hekkande kolonien i Tyrkia av storflamingoen ved innsjøen. Andre fuglar som hekkar her er tundragås og raudfalk.

Galleri
-------

* Tuzsjøen ved solnedgang.Tuzsjøen ved solnedgang.
* TuzsjøenTuzsjøen
* I den tørre årstida vert saltsjøen omforma til saltsletter eller playa.I den tørre årstida vert saltsjøen omforma til saltsletter eller playa.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Lake Tuz» frå Wikipedia på engelsk, den 16. august 2012.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Mustafa Yildiz, Ali Sinan Soganci (2010). «Evaluation of geotechnical properties of the salt layers on the Lake Tuz» (PDF). *Academic Journals*. s. 2656–2663. ISSN 1992-2248.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* LCCN
* GeoNames

 |
***Brødrene Løvehjerte*** (svensk *Bröderna Lejonhjärta*) er ein barneroman av Astrid Lindgren. Boka kom ut i 1973 og var illustrert av Ilon Wikland. Den norske utgåva kom på Damm Forlag i 1974 og var omsett av Jo Tenfjord.

Handling
--------

Brørne Løvehjarte heitte eigentleg berre Lejon (Løve) til etternamn og Jonatan og Karl til førenamn, men me kjenner dei som Løvehjerte, namnet dei fekk etter døden, då dei kom til Nangijala. Karl vert kalla Kavringen fordi storebror hans, Jonatan, likar kavringar.

I Nangijala opplever brørne eit eventyr fullt av syskenkjærleik, mot og svik. Dei er saman med i kampen mot den vonde Tengils undertrykking og den dødelege elden frå den skremmande draken Katla.
I Kirsebærdalen finn Kavringen den farsfiguren han har sakna, i Mattias, som er som ein farfar for han, noko dei også fortel Tengils soldatar at han er.

Boka vart filmatisert i 1977, regissert av Olle Hellbom. Nokre av opptaka til filmen blei gjort på Island, mellom anna på Þingvellir og i Dimmuborgir.
Klassisk brødristar i krom
Ein **brødristar** er ein liten elektrisk kjøkenmaskin som vert brukt til å rista brød med. Risting av brød er ein kombinasjon av tørking og steiking. Slik vert brødskivene varme og sprø, og gjev brukaren ei kjensla av nysteikt brød. Brødristarar er daglegdagse i dei fleste heimar i den vestlege verda.

Ein moderne brødristar er normalt ein boks med to hol, kvart med plass til ei brødskiva. Ein brødristar med to skivehol kan òg brukast til singelskiveristing. Ein spake på enden av brødristaren senkar brødet ned i hola. På sidene av skivene er det varmeelement som varmar opp brødet. Tida stiller ein inn med ein skruknapp. Når tida er ute, sprett skivene opp og varmeelementa vert sløkte. 

Brødristaren kan òg brukast til andre ting enn brød, som til dømes kaker, pannekaker og bollar. Dei mest avanserte brødristarane kan ha fleire funksjonar, som tining, stoppknapp, varmejustering, automatisk senking av brødet, gjenoppvarming og liknande.
**Brønnøysund** er ein by og administrasjonssenteret i Brønnøy kommune i Nordland.
Tettstaden har 5 070 innbyggjarar per 1. januar 2017 og fekk bystatus i 1996. Brønnøysund vart likevel ladestad allereie i 1923, og hadde då ein byliknande busetnad.
Rett utanfor og frå Brønnøysund kan du sjå Torghatten som er eit kjent landemerke i Nordland.

Vinterbilde frå Sørbyen i Brønnøysund med Torghatten i bakgrunnen til høgre.
Hurtigruta stoppar i byen to gonger om dagen, sørgåande om ettermiddagen og nordgåande rett over midnatt.
Brønnøy kyrkje som står i Sørbyen vart innvia i 1870, men den fyrste kyrkja vart bygd så tidleg
som på slutten av 1100-talet.

Tettstaden er mest kjend bland nordmenn flest for Brønnøysundregistra.

Den 6. mars 1995 la Brønnøysunds Avis som fyrste avis i Noreg ut nyhendestoff på internett.

Kjelder
-------

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Brønnøysund**

* bronnoysund.com - lokal portal for Brønnøysund og Brønnøy
* Brønnøysund turistinformasjon
* Brønnøysund lufthamn Arkivert 2004-10-19 ved Wayback Machine.

Brønnøysund sett frå Trælneshatten sør for byen, med flyplassen nærast, sentrum bak denne, Hestøya over brua til venstre, Ylvingen den lange øya noko til venstre for midten, østre delar av Vega bak denne og Dønna til høgre i horisonten.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* Lokalhistoriewiki
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames
* SSR (namn)
* MusicBrainz (area)

 |
Hadeland i grønt, i Oppland
**Hadelandsmål** er ei norsk dialekt som vert tala på distriktet Hadeland, eit landskap danna av kommunane Gran i Innlandet fylke og Lunner og Jevnaker i Viken fylke.

Fonologi
--------

Hadelandsmålet har opphavleg nokså store skilnadar i uttale i høve til bokmål. I de tre kommunane og de mange bygdene er det også store skilnadar.

Vanlege austlandsmålske trekk finst i hadelandsmålet, som jamning, tjukk l i både gamalnorsk *rð* og *l*. Medan opplandsmålske trekk er i pronomena *je* for "jeg", *hænn* for "han", *hu* for "hun", *dekk* for "dere" i objektform, *domm* (*o* som i *stor*) for "de", og *denna* for "denne".

Typiske trekk for hadelandsmålet er overgangen frå *a* og nokre gangar *e* og *i* til *"æ"*, f.eks. og *mænn* for "mann", *mæster* for "mester", *lænn* for "land", "mædda" for *middag*, "rækti" for *riktig*, og *hæš* for "hals". I Gran kommune har *-er* endinga i sterke verb blir itakisert til *-ir*. Svak palatalisering er ikkje vanleg på hadelandsbygdene, f.eks. i *kvæill* "kveld". Istedenfor "kommer", sier man, i særs i Brandbu, "kjemer". Trykklette ord som ender på *-el* blir til *-al*, som i "sykk[j]al", "nykkjal" og "sirkal". *-rn* vert assimilert til *-nn* (*bjønn* og "bjørn").

Den gammalnorske "hv" gått over til *"gv"*, som mål i Numedal og Aust-Telemark. I Jevnaker by og Bjoneroa, derimot, er forma *"v"* og *"kv"*, respektivt. Denne forma er på veg til å døy ut, og verninga av denne forma er ynskt av språkforskar Jens Saxe Huseby.

Dativ
-----

Det eldre målet nytter dativ. Bruken av dativ er avgrensa til presens, men kan i tidlegare tider ha vore brukt i både eintal, fleirtal og i andre bøyningsformer.

Bruken av dativ i hadelandsmålet er så godt som borte i daglegtalen, men er verna i få samband.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Hadelandsmål» frå Wikipedia på bokmål, den 27. september 2020.*

Referansar
----------

1. 1 2 3 4 5  «dialekter på Hadeland» i *Store norske leksikon*, snl.no. henta 3. mars 2015
2. ↑  «Hadelandsmål» i *Store norske leksikon*, snl.no. henta 23. mars 2015
3. 1 2  

	* «dialekter i Oppland» i *Store norske leksikon*, snl.no. henta 3, mars 2015
4. ↑  Den Store Dialektboka, s. 113
5. ↑  Skramstad, T. s. 22
6. ↑  Skramstad, T. s. 171
7. ↑  Den Store Dialektboka, s. 105
8. 1 2  Det går så det gviner – eller til å grine av?, sprakradet.no, Jens Saxe Huseby, henta 23. mars 2015.
9. ↑  Den Store Dialektboka, s. 112
10. ↑  Ord og Uttrykk fra Hadeland, faerder.net
11. ↑  Skogstad, Ola, s. 44
12. 1 2  Vest-Oppland og Valdres, s. 351
13. ↑  Kart 6: Utviklinga av norrøn *hv-* Arkivert 2019-10-23 ved Wayback Machine. its-learning.com, henta 3. mars 2015
14. ↑  Den Store Dialektboka, s. 102
15. ↑  Ree, Håkon. s. 19

Litteratur
----------

* Alm, Jens M.: Vest-Oppland og Valdres.
* Beito, Olav T.: Norske målføretekster, s. 59-65
* Jahr, Ernst Håkon: Den Store Dialektboka.
* Ree, Håkon: Dativ i mellomnorske bondebrev fra indre og ytre Østlandet
* Skogstad, Ola: Austlandsmål : språkarv og språkbruk på indre Austlandet.
* Skramstad, T.: Oslocirkumferensen og språklig regionalisering.
**Richard Chelimo** (21. april 1972–15. august 2001) var ein kenyansk langdistanseløpar som vann ein OL-medalje og to VM-medaljar på 10 000 meter. Han var bror til Ismael Kirui.

Chelimo fekk sølvmedaljen på 10 000 m under VM i friidrett 1991, slått i spurten av landsmannen Moses Tanui. Året etter vart Chelimo andremann i milløpet då Sommar-OL 1992 fann stad i spanske Barcelona. I dette løpet meinte publikum Chelimo vart hindra av ein marokkansk løpar, til fordel for marokkanaren Khalid Skah som spurta frå Chelimo på oppløpssida. Skah vart i fyrste omgang diskvalifisert, men tilkjend gullmedaljen dagen etter løpet. 

5. juli 1993 sette Chelimo verdsrekord på 10 000 meter i eit stemne på Stockholm stadion. Rekordtida 27.07,9 stod seg i berre fem dagar, etter som landsmannen Yobes Ondieki vart fyrstemann under 27 minutt på mila. Under VM i friidrett 1993 sprang Chelimo inn til bronsemedalje på mila, borti 20 sekund bakom Etiopias Haile Gebrselassie og nemnde Moses Tanui.

Chelimo døydde av ein hjernesvulst, 29 år gammal.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Richard Chelimo» frå Wikipedia på engelsk, den 14. juni 2022.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
**Dielsdorf** er eit av dei tolv distrikta i den tysk-talande kantonen Zürich i Sveits. Distriktet ligg nordvest i kantonen, og har grense til Tyskland i nord og til kantonen Aargau. Dielsdorf hadde 79 952 innbyggarar per 31. desember 2010, og dekker eit areal på 153 km². Hovudstad er Dielsdorf, som ligg sentralt i distriktet, og som distriktet er kalla opp etter.

Distriktet Dielsdorf omfattar av 22 kommunar. Regensdorf er den einaste kommunen med meir enn 10 000 innbyggarar. Dei andre kommunane er Bachs, Boppelsen, Buchs, Dällikon, Dänikon, **Dielsdorf**, Hüttikon, Neerach, Niederglatt, Niederhasli, Niederweningen, Oberglatt, Oberweningen, Otelfingen, Regensberg, Rümlang, Schleinikon, Schöfflisdorf, Stadel, Steinmaur og Weiach.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Dielsdorf (Bezirk)» frå Wikipedia på tysk, den 4. oktober 2011.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Distriktet Dielsdorf**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Distriktet Kitzbühel si plassering (brun farge) i Tirol
Kitzbühel ligg sentralt i distriktet
Westendorf ligg sørvest i distriktet
**Distriktet Kitzbühel** er eit forvaltningsdistrikt i forbundslandet Tirol i Austerrike, det austelegaste i Nord-Tirol. Distriktet, som har namn etter administrasjonsbyen Kitzbühel, har ei flatevidd på 1163 km² og i kring 62 000 ibuarar (2013). Distriktet Kitzbühel grensar i nord til Tyskland, i aust og sør til forbundslandet Salzburg, samt i vest til distrikta Kufstein og Schwaz.

Kommunar
--------

Distriktet Kitzbühel har 20 kommunar:

|  |  |
| --- | --- |
| * Aurach bei Kitzbühel
* Brixen im Thale
* Fieberbrunn
* Going am Wilden Kaiser
* Hochfilzen
* Hopfgarten im Brixental
* Itter
* Jochberg
* Kirchberg in Tirol
* Kirchdorf in Tirol
 | * Kitzbühel
* Kössen
* Oberndorf in Tirol
* Reith bei Kitzbühel
* St. Jakob in Haus
* St. Johann in Tirol
* St. Ulrich am Pillersee
* Schwendt
* Waidring
* Westendorf
 |

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Distriktet Kitzbühel» frå Wikipedia på bokmål, den 17. april 2014.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* GeoNames

 |
Publikum på festplassen «Fontænegaarden» på Trøndelagsutstillinga 1. juni 1930, dagen då kong Haakon VII opna arrangementet.Foto: Frederik Hilfling-Rasmussen/Trondheim byarkiv

**Trøndelagsutstillinga 1930** var ei stor utstilling som vart arrangert på Nidarø og Skansen i Trondheim frå 1. juni til 5. oktober 1930. Med utstillarar frå Trøndelag og resten av landet var dette den første større mønstringa av næringslivet i Noreg sidan Jubileumutstillinga på Frogner i Oslo i 1914.

Historikk
---------

Utstillingsområdet i Trondheim sentrum, med mellombels gangbru frå Nidarø over Nidelva til Ilen kyrkje og fiskeriutstilinga på Skansen.
«Solbåten», ein kinesisk djunke med reklame for Movinckels Margarin, ved gangbrua over Nidelva.
På utstillingsområdet var festplassen med paviljongar og hallar på i alt 22 000 m² golvareal. Totalt 1 927 utstillarar presenterte aktivitetar og produkt frå samfunnsliv, primærnæring, industri og anna næringsverksemd. Over Nidelva frå Nidarø var det bygt ei mellombels gangbru til Ilen kyrkje og fiskeriutstillinga på Skansen der polarskuta «Fram» låg. Frå juni til september vart det halde rundt 160 møte og stemne med kring 24 000 deltakarar. Utstillinga omfatta òg eit fornøyelseområde. Kong Haakon VII opna utstillinga.

I 1930 var det 900-årsjubileum for Slaget på Stiklestad 29. juli 1030.

Galleri
-------

* «Sangerfesten i Sangerhallen» Foto: Alf Schrøder/Trondheim byarkiv
* Nidar sjokoladefabrikk si kiste på utstillinga. Foto: Alf Schrøder/Trondheim byarkiv
* Fesjå ved utstillinga Foto: Trondheim byarkiv
* «Guttemusikkorpset». Foto: Trondheim byarkiv
* Bilutstilling på Nidarø. Foto: Trondheim byarkiv
* Demonstrasjon av A/S Fiskseparators fiskekakemaskin. Foto: Frederik Hilfling-Rasmussen/Trondheim byarkiv
* Meieriprodukt presentert av Gudbrandsdalsysterienes Salgscentral i Oslo. Foto: Trondheim byarkiv
* Reklamefigur for norsk tobakksfabrikk. Moritz Glotts tobakksfabrikk lét byggja «orientalsk» paviljong med minaret til utstillinga. Foto: Schrøder/Trondheim byarkiv

Kjelder
-------

* *Denne artikkele bygger på Trøndelagsutstillingen 1930 frå Wikipedia på bokmål, versjonen frå 12. oktober 2018*

Referansar
1. 1 2 3 4 5 6  Strinda historielag om Trøndelagsutstillinga 1930

Bakgrunnsstoff
--------------

* Digital bokkopi av Trøndelagsutstillingen – Offisiell beretning 1. del (utgjeve 1930)
* Digital bokkopi av Trøndelagsutstillingen – Offisiell beretning 2. del (1930)
* Digital bokkopi av *Trøndelagsutstillingen – Organisasjon, alminnelige bestemmelser, program* (1929)
| **Abruka** |
| --- |
|  |
| Geografi |
|  |
| **Stad** | Austersjøen |
| **Koordinatar** | 58°08′50″N 22°30′30″E﻿

 |
| **Areal** | 8,78 km²

 |
| Administrasjon |
| **Land** | Estland |
| **Maakond** | Saare maakond

 |
| Demografi |
| **Folketal** | 40
 |

**Abruka** er ei øy i Austersjøen utanfor kysten av Estland i kommunen Kaarma i Saare maakond. Øya er om lag 8,78 km² med eit folketal på nesten 40. Vassvegen mellom Abruka og Roomasssare er 6 km.

Dei første nedteikningane etter busetnad på øya kom frå mellomalderen då biskopen i Saare-Lääne oppretta eit landgods for hesteavl her. Fast busetnad på øya vart det først på 1700-talet, og på det meste budde det 150 menneske på Abruka. 

Dei største naboøyane er Vahase, Kassilaid og Linnusitamaa (som bokstavleg tyder «fugleskitland» på estisk)

På neset Limbi ligg det eit fyr. Fyret er 36 meter høgt og vart bygd i 1931. 

Det er eit botanisk og zoologisk reservat på øya med eit areal på 92 ha. I 1878-1880 vart det grunnlagd ein såkalla «hjortepark» på øya, der 13 hjort vart ført her til frå Kuramaa. I dag er det framleis hjort på øya. 

På gravstaden på øya står det ein minneskross for dei som forsvann i «M/S Estonia»-ulukka i 1994. 

Bygningen i det lokale sentrumet på øya vart bygd på 1960-talet, og vert i dag brukt som feriehus. Det er òg ein campingplass med eldstad og leikeplass for ballspel. 

Ein kan kome til Abruka med båt frå hamna i Roomassaare.

Kjeldee
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Abruka» frå Wikipedia på engelsk, den 29. mars 2007.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GeoNames

 |
**Abramtsevo** er ein landsby i Russland, i Moskva oblast nær byen Khotkovo. Landsbyen er kjend for sine kunstnarkoloniar. Han har 235 innbyggjarar (2005).

Historie
--------

I 1843 kjøpte forfattaren Sergej Aksakov ein eigedom på staden, og her samla han kunstnarar om seg. Mellom dei kunstnarane som på den tid verka i Abramtsevo, var Nikolaj Gogol, Ivan Turgenjev og Fjodor Tjuttsjev.

I 1870, elleve år etter Aksakov døydde, erverva kunstmesenen Savva Mamontov eigedomen. Han inviterte liberalt og demokratisk sinna målarar, arkitektar, skodespelarar, komponistar, songarar og kunstnarar til Abramtsevo. Kunstnarkolonien der danna ein motpol mot St. Petersburgs kunstkademi, som stengde ute nye straumdrag i kunsten.

I tida frå 1870 til 1885 vart det reist mange bygg i gammalslavisk stil i Abramtsevo, som mange er haldne vedlike og gjer staden til eit ynda utfluktsmål. Banjaen Teremok og eventyrhuset og kyrkja som er bygde etter planar laga av Viktor Vasnjetsov stammar frå den tida. Mellom dei mange kunstmålarane som arbeidde på Abramtsevo i denne perioden var Mikhail Vrubel, Ilja Repin, Vasilij Polenov, Konstantin Korovin og Valentin Serov.

Rundt hundreårsskiftet 1900 vart det sett opp skodespel og operaer med tema frå russisk folkekultur, rett ofte i nyskapande drakt. Mellom anna musikkverk av Nikolaj Rimskij-Korsakov og oppsetjingar av Konstantin Stanislavskij.

Dei viktigaste kunstrørslene som var representert i Abramstevo var peredvizjnikij, impresjonismen og føregjengarane til den ekspressive symbolismen.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Abramtsevo» frå Wikipedia på tysk, den 11. april 2010.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Withnoe-stranda i Whitsand Bay
**Whitsand Bay** er ei bukt som ligg søraust i Cornwall i England i Storbritannia frå Rame Head i aust til Portwrinkle i vest. Her finst bratte, høge klipper, eit dramatisk landskap og lange sandstrender. 

Feriehytter på åsen
Oppfor bukta ligg Rame Head, ein kjegleforma ås med ruinar av eit kapell frå 1300-talet tileigna St. Mikal på toppen. Polhawn Cove er ei grov strand, med skarpe steinar, grus og eit område med sand. Vest for Captain Blake's Point finn ein lange sandstrender med klipper og små bukter innimellom. Fleire av vikene er ikkje mogeleg å nå frå land ved flo sjø. Feriestadane Freathy og Tregonhawke er bygd i terrasser i klippene. 

Det britiske forsvaret har eit skytefelt mellom Fort Tregantle ved vestenden av bukta og Trethill Cliffs nær Portwrinkle og dette området er lukka under skytetrening.

Whitsand Bay er ein populær dykkestad og i 2004 vart den tidlegare Royal Navy-fregatten HMS «Scylla» (F71) søkkt her for å danne eit nytt undervassrev.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Whitsand Bay» frå Wikipedia på engelsk, den 26. desember 2009.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  From Looe to the The Rame Peninsula the forgotten corner of Cornwall
2. ↑  British Army
3. ↑  *NMA - Scylla - Scylla's Story*, arkivert frå originalen 8. mars 2007, henta 26. desember 2009

Koordinatar: 50°20′N 4°17′W﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GeoNames

 |
**Abraham Laboriel jr.** (f. 1971 ), kjend som **Abe Laboriel jr.**, er ein USA-amerikansk trommeslagar frå Los Angeles, son til bassgitaristen Abraham Laboriel sr. og bror til filmkomponisten og produsenten Mateo Laboriel.

Biografi
--------

I oppveksten fekk Laboriel jr. trening av perkusjonistar som Alex Acuña, Jeff Porcaro og Chester Thompson. Han studerte musikk ved Dick Grove School of Music og Hamilton High School, begge i Los Angeles før han flytte til Boston for å studera ved Berklee College of Music. Han vart uteksaminert herifrå i 1993.

Som trommeslagar har Laboriel jr. spelt med Steve Vai, Seal, Sting, k.d. lang og Paul McCartney. Sistnemnte spelte han med under pauseunderhaldninga i Super Bowl 2005, og han har spelt på dei fleste platene til McCartney sidan. Seinare har Laboriel spelt med Crystal Lewis, Shakira, B.B. King, Steven Curtis Chapman, Eric Clapton, Ashlee Simpson, LeAnn Rimes, Kelly Clarkson og Lady Gaga m. fl. I 2009 reiste Laboriel på turné med Eric Clapton og Steve Winwood. Laboriel spelte på utdelinga av Grammy-prisen 2011.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen byggjer på «Abe Laboriel, Jr.» frå Wikipedia på engelsk, den 14. mars 2012.*

Fotnotar

1. ↑  Abe Laboriel på bilete frå Grammy-utdelinga i Aftenposten.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)
* AllMusic (artist)

 |
**Abraham de Moivre** (26. mai 1667–27. november 1754) var ein fransk matematikar kjend for *de Moivres formel* og arbeid i normaldistribusjon og sannsynsrekning.

Han emigrerte til London etter opphevinga av det nantiske ediktet. Han vart medlem av Royal Society i 1697, og kort før han døydde òg av Det franske vitskapsakademiet. Moivre var ein nær ven av Isaac Newton og Edmond Halley. Han skreiv *Doctrine of Chances* i 1718, som er eit pionérverk i sannsynsrekning. Han oppdaga den normale sannsynskurva som ofte feilaktig vert tilskriven Johann Carl Friedrich Gauss («Gausskurva»). Gjennom verket *Annuities of Lives* (1724) vert Moivre rekna som ein av grunnleggjarane av aktuarmatematikken.

Formelen
--------

De Moivres formel i læra om komplekse tal er følgjande viktige identitet for potensane av eit komplekst tal

{\displaystyle (\cos x+i\sin x)^{n}=\cos(nx)+i\sin(nx).\,}

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
**White spirit** er ei væske som er fargelaus og klår i utsjånad, og har ein karakteristisk, stram lukt. Ho er uløyseleg i vatn, men er blandbar med mange andre organiske løysemiddel.

White spirit er ei blanding av hydrokarbonar og blir nytta som løysemiddel i måling, reingjering av penslar, fjerning av asfalt, feitt, stearin, skismøring osv. White spirit er kanskje det organiske løysemiddelet som blir brukt mest i dag.

White spirit er òg kjent under namna «nafta» (petroleum), «white spirit type 1», «white spirit type 2», «white spirit type 3», «mineralsk terpentin», «laknnafta», white-sprit eller «essence de petrole».

Fakta om «White spirit type 1»
------------------------------

* Flammepunkt ved 31° C.
* Kokepunkt ved 130° C.
* Består av ei blanding av ulike hydrokarbon.
* Farleg for lever og lunger.
* Som andre feittløysarar kan det gje varig skade på nervesystemet.

White spirit skal ikkje tømmast ut i vasken eller i naturen. Det skal leverast inn til ei søppelfylling eller miljøstasjon.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «White spirit» frå Wikipedia på bokmål, den 9. august 2011.*
**William Otis Laswell** (fødd 12. februar 1955) er ein USA-amerikansk bassist, plateprodusent og eigar av eit plateselskap. Han har vore involvert i tusenvis av innspelingar med mange musikarar fr heile verda. Musikken hans er som regel innan funk, verdsmusikk, jazz, dub og ambient. 

I følgje musikkskribenten Chris Brazier «er hovudprosjektet til Laswell 'kollisjonsmusikk' der han fører saman musikarar frå heilt forskjellige, men komplementære verder, og ser kva resultatet blir.» Slagordet til eit av plateselskapa som vert driven av Laswell seier mykje om arbeidet hans: «Ingenting er sant, alt er lov». Sjølv om banda hans ofte er oppførte med dei same namna, kan musikarane som spelar i dei variere stort. Material byrja som eit støyprega dansemusikkband, men seinare album konsentrerte seg om hiphop, jazz eller talte ord av William S. Burroughs. Dei fleste versjonane av bandet Praxis har hatt med gitaristen Buckethead, men dei har utforska forskjellige musikalske retningar.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Bill Laswell» frå Wikipedia på engelsk, den 17. november 2019.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Ankeny, Jason. «Bill Laswell». *AllMusic*. Henta 16. juli 2019.
2. ↑  «The Bill Laswell Pages». Silent-watcher.net. 22. mars 2012. Henta 16. juli 2019.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Bill Laswell

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC

 |
Ardresteinen, den øvre parten av ein biletstein funne i Ardre kyrkje på Gotland. Øvst på steinen er guden Odin framstilt ridande på hesten Sleipner med dei åtte beina. Ei av scenene i biletet nedanfor kan syne den mytiske meistersmeden Volunds smie
Biletstein frå det raserte Hunnestadmonumentet i Skåne i Sverige
**Biletstein** er ei arkeologisk nemning på reiste steinheller frå forhistorisk tid som er utstyrte med bilete laga som strekteikningar innhogd i steinen. Bileta har truleg vore fargelagte i si tid; fargar som no er å sjå på utstilte steinar, er av nyare dato. Biletsteiner er utan runeinnskrifter, då steiner med runeinnskrifter vanlegvis vert kalla runesteiner jamvel om dei har bilete som er meir iaugefallande enn runene.

Øya Gotland i Austersjøen peikar seg ut som den staden i Norden der det finst biletsteiner. Her er dei funne i eit stort tal og tidfesta til perioden frå 700-talet til ut på 1000-talet e.Kr. Dei er hovudsakleg kalksteinheller, i nokre høve sandsteinheller, tilhogne i typiske, regelmessige former, og med bilete på den eine sida. Etter alt å døme har bileta på dei gotlandske steinene dels å gjere med generell germansk førkristen mytologi, dels med lokal førkristen mytologi og segner som særleg har vore knytt til folkegruppene på øya.

* Detalj av biletsteinen frå Ardre som syner Volunds smie. To hovudlause lik ligg attmed bakveggen på smia, og ein meiner dette refererer seg til Volundkvadet i Den eldre Edda om smeden Volund som drep dei to kongesønane og lager drikkekar av hausen deira.Detalj av biletsteinen frå Ardre som syner Volunds smie. To hovudlause lik ligg attmed bakveggen på smia, og ein meiner dette refererer seg til Volundkvadet i Den eldre Edda om smeden Volund som drep dei to kongesønane og lager drikkekar av hausen deira.
* Biletsteinen Hammars I frå Lärbro på Gotland (700-talet e.Kr.), tre meter høgBiletsteinen Hammars I frå Lärbro på Gotland (700-talet e.Kr.), tre meter høg
* Bildsteiner ved Änge på GotlandBildsteiner ved Änge på Gotland
* Gotlandsk biletstein av ein tidleg typeGotlandsk biletstein av ein tidleg type
* Gotlandsk biletsteinGotlandsk biletstein

Annan bruk av ordet biletstein
------------------------------

Agalmatolitt, ein gråleg-kvit svakt gjennomskineleg bergart, vert òg ofte kalla biletstein av di denne blaute bergarten har vore mykje nytta i Kina som råstoff for gudestatuettar, vaser og anna.

Bakgrunnsstoff
--------------

Litteratur om gotlandske biletsteiner
* Nylén, Erik & Jan Peder Lamm. 1987. Bildstenar. Stockholm: Gidlunds. ISBN 9178440874