recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |
| --- |
| Linjer i London Underground |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|   | Bakerloo |
|   | Central |
|   | Circle |
|   | District |
|   | Hammersmith & City |
|   | Jubilee |
|   | Metropolitan |
|   | Northern |
|   | Piccadilly |
|   | Victoria |
|   | Waterloo & City |
|   |
|   | Docklands Light Railway |
|   | London Overground |

 |

**District-linja** er ei linje i London Underground, som går på grunt nivå under sentrum. Ho blei bygd mellom 1868 og 1871. Linja var eigd privat fram til 1930-åra, då den blei nasjonalisert. District-linja er markert med grøn farge på undergrunnskartet. 

Linja hadde ein periode greiner som gjekk til Uxbridge og Hounslow West, men desse er nå ein del av Piccadilly-linja. Mellom 1883 og 1885 gjekk linja til Ealing Broadway og Windsor i Berkshire. Frå 1910 gjekk det ei linje heilt ut til Southend i Essex og frå 1911 ei til Shoeburyness, men desse blei stengde 30. september 1939, og dei blei ikkje gjenopna etter andre verdskrig. 

Ansvarleg for vedlikehald og utvikling av stasjonar og linjemateriell etter den privat-offentlege avtalen mellom britiske transportstyresmakter og to private jernbaneforetak («Public-Private Partnership») er Metronet Rail.

Kart
----

Kart over District-linjaKart over District-linja

Stasjonar
---------

*Frå vest mot aust*

### Richmond-greina

* Richmond
* Kew Gardens
* Gunnersbury

### Ealing-greina

* Ealing Broadway
* Ealing Common
* Acton Town
* *South Acton* (stengt)
* Chiswick Park

*Richmond- og Ealing-greinene møter kvarandre rett vest for Turnham Green.*

* Turnham Green
* Stamford Brook
* Ravenscourt Park
* Hammersmith
* Barons Court
* West Kensington

### Wimbledon-greina

* Wimbledon
* Wimbledon Park
* Southfields
* East Putney
* Putney Bridge
* Parsons Green
* Fulham Broadway
* West Brompton

### Kensington (Olympia)-greina

* Kensington (Olympia)

*Kensington (Olympia)-greina sluttar seg til hovudlinja vest for Earl's Court, men toga frå denne greina held fram som normalt til Edgware Road-greina.*

*Wimbledon-greina sluttar seg til hovudlinja vest for Earl's Court.*

### Hovudlinja

* Earl's Court
* Gloucester Road
* South Kensington
* Sloane Square
* Victoria
* St. James's Park
* Westminster
* Embankment - *I gangavstand frå Charing Cross jernbanestasjon*
* Temple
* Blackfriars
* Mansion House
* Cannon Street
* Bank og Monument
* *Mark Lane (stengt)*
* Tower Hill - *for Fenchurch Street jernbanestasjon*
* *Tower of London (stengt)*
* Aldgate East
* *St Mary's (Whitechapel Road) (stengt)*
* Whitechapel
* Stepney Green
* Mile End
* Bow Road
* Bromley-by-Bow
* West Ham
* Plaistow
* Upton Park
* East Ham
* Barking
* Upney
* Becontree
* Dagenham Heathway
* Dagenham East
* Elm Park
* Hornchurch
* Upminster Bridge
* Upminster

### Edgware Road-greina

*Edgware Road-greina startar aust for Earl's Court.*

* High Street Kensington
* Notting Hill Gate
* Bayswater
* Paddington
* Edgware Road

Bakgrunnsstoff
--------------

* Nettside om District-linja
* District-linja

* *Denne artikkelen bygger på «District-linja» frå Wikipedia på bokmål, den 7. juni 2008.*
**Montegomery Rufus Karl Siegfried Straube** (6. januar 1873–27. april 1950) var ein tysk organist, kordirigent og pedagog.

Straube var fødd i Berlin. Etter å ha lært orgelspel hjå Heinrich Riemann reiste han på konsertturné i Europa frå 1894 til 1897, og gjorde stor lukke. I 1897 fekk Straube jobben som organist i domkyrkja i Wesel, før han vart organist i Tomaskyrkja i Leipzig i 1902. Her spela han ei viktig rolle under «gjenoppdaginga» av Johann Sebastian Bach sin musikk. Frå 1907 var Straube professor i orgelspel på Leipzig-konservatoriet, og frå 1918 var han kantor i Tomaskyrkja. 

Straube var ein nær ven av Max Reger, som han hadde møtt i ungdomsdagane, og urframførte størsteparten av Reger sine orgelverk. Det vert sagt at Reger, for å setja Straube på prøve, med vilje la inn «umoglege» speletekniske vanskar i musikken, men at Straube kvar gong meistra dei.

Straube sin orgelstil fekk stor innverknad på norske organistar, gjennom elevane Arild Sandvold og Ludvig Nielsen. Jan Bender, Hermann Keller, Heinrich Fleischer og Michael Schneider var òg mellom dei mange som lærte orgelspel hjå Straube.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
**Karl Schnabl** (fødd 8. mars 1954) er ein austerriksk tidlegare skihoppar frå grenda Achomitz i Hohenthurn i Kärnten. Han vart olympisk meister i storbakken under vinter-OL 1976 i Innsbruck, og fekk også ein bronsemedalje i same olympiaden, samt ei medlaje i same valør i skiflygings-VM 1975.

Aktiv
-----

Schnabl gjekk på skigymnas i Stams i Tirol. Han slo gjennom i hoppbakken under den tysk-austerrikske hoppveka 1974/75. Han vann då dei tre siste renna i turneringa, men ettersom han hamna langt nede på resultatlista i det fyrste rennet vart han nummer tre i hoppveka, bak landsmennene Willy Pürstl og Edi Federer. Schnabl vann bronsemedaljen under VM i skiflyging 1975 i Kulm. Seinare i same sesongen gjekk han til topps i hopprennet i Lahti-leikane.

I hoppveka 1975/76 kom Schnabl på andreplass, med 910,5 poeng var han knapt ti poeng bak vinnaren av hoppveka, Jochen Danneberg. Før OL 1976 på austerriksk heimegrunn i Innsbruck var Schnabl ein av dei store gullkandidatane. Han meistra presset og tok fyrst bronse i normalbakken, før han vart olympiameister i storbakken. Mot slutten av OL-sesongen gjekk han til topps både i Lahti og i Holmenkollen.

I 1977-sesongen heldt ikkje Schnabl heilt det same høge nivået som tidlegare. Han oppnådde likevel ein andreplass i Bischofshofen under hoppveka 1976/77. Året etter overraska han stort då han vart nummer fire i normalbakken under ski-VM 1978 i Lahti.

Schnabl vart austerriksk meister i normalbakken tre år på rad; 1975-77.

Han la opp som aktiv skihoppar i 1978 for å studere medisin. Sidan har han arbeidd som lege og idrettsmedisinar ved det idrettsmedisinske instituttet i Kärnten.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Karl Schnabl» frå Wikipedia på tysk, den 2. desember 2012.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* 

* (en) Karl Schnabl – Profil og resultatoversikt hos FIS
* 

* (en) Karl Schnabl – Profil og resultatoversikt i olympiske konkurransar på *sports-reference.com*.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
**Raffaëla Paton** (fødd 1. juni 1983 i Amsterdam) er ein nederlandsk songar og vinnaren av *Idols* i 2006. Ho har òg delteke i den nasjonale uttakinga til Nederland i Eurovision Song Contest 2012 i Baku i Aserbajdsjan, Nationaal Songfestival 2012, med songen «Chocolatte».

Biografi
--------

Paton flytta til Assen då ha var liten. Mor hennar var ein kjend songar i Surinam. Tanta hennar er Ruth Jacott, òg ein kjend songar som representerte Nederland i Eurovision Song Contest 1993 i Millstreet i Irland. Før Raffaëla deltok i *Idols*, arbeiddet ho på ein restaurant i Emmen.

11. mars 2006 var ein stor dag for Raffaëla; Finalen i *Idols 2006*, den nederlandske versjonen av den britiske serien *Pop Idol*. Paton vann *Idols* med 58 % av dei totale røystene, og slo favoritten Floortje Smit. Etter programmet rapporterte RTL 4, kanalen som kringkasta *Idols*, at Floortje hadde vunne, heilt til Paton song «Right Here, Right Now (My Heart Belongs to You)», som skulle verte debutsingelen til vinnaren.

21. april 2006 vart debutalbumet *Raffaëla* gjeve ut. Albumet inneheldt 12 songar ho song under *Idols*, i tillegg til to nye songar, og debuterte på #1 på Dutch Album Top 100.

24. august 2006 fekk Paton si fyrste dotter, Beautiful Hope.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Raffaëla Paton» frå Wikipedia på engelsk, den 7. november 2012*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* ISNI
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)

 |
**Jesse Owens**, eigentleg **James Cleveland Owens**, (12. september 1913–31. mars 1980) var ein USA-amerikansk friidrettsutøvar, fødd i Lawrence County i Alabama. Han vart vide kjend gjennom Sommar-OL 1936 i Berlin der han vann fire gullmedaljar og vart den store framgrunnsfiguren i leikane.

Den 25. mai 1935 i Ann Arbor sette Owens verdsrekord i lengdehopp med på 8,13 meter, ein rekord som stod til 1960. Straks etter rekordhoppet vann han 200 meter, eigentleg 220 yards, på 20,3 sekundar, også det verdsrekord.

Under sommarleikane 1936 i Berlin vann Owens 100 meter på tida 10,3 den 3. august, lengdehopp 4. august med 8,06 m, 200 meter den 5. august, tid 20,7 sekundar. Den 9. august vann han si fjerde gullmedalje då han sprang ein etappe for USA i 4 x 100 meter stafett.

Seinare i 1936, sa han at han ikkje hadde blitt oversett av Tysklands regjeringssjef, og han la til at USAs president ikkje sendte gratulasjon fordi presidenten var oppteken.

Owens døydde i Tucson i Arizona.

I skjønnlitteraturen er det skrive om Owens, mellom anna i det ironiske diktet "Sprinterne" - skrive av Nordahl Grieg etter Sommar-OL i Berlin i 1936.

Kjelder
-------

1. ↑  TruthTV (October 21, 2016). «Jesse Owens Meet Adolf Hitler During 1936 Olympics» – via YouTube.
2. ↑  «Owens Nearly Mobbed as He Speaks Here». The Afro American. October 10, 1936. Henta November 15, 2015.

* *Denne artikkelen bygger på «Jesse Owens» frå Wikipedia på engelsk, den 4. august 2016.*



|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC

 |
**Norwegian Center of Expertise (NCE)** er eit klyngeutviklingsprogram utvikla av Selskapet for Industriell Vekst (SIVA), Norges Forskningsråd og Innovasjon Norge, for å få fart på regional industri. Dette skal skje gjennom eit tett samarbeid mellom industrien, forskarar, høgskular og offentlege myndigheiter. Målet er å støtta næringslivet og stimulera til auka vekst og nyskaping. Programmet, som har eit langsiktig perspektiv (10 år), valde i 2006 ut 6 regionale næringsklynger som fekk NCE status:

* NCE Maritime på Møre
* NCE Microsystems i Vestfold
* NCE Systems Engineering i Kongsberg
* NCE Ekspertsenter Undervannsteknologi i Hordaland
* NCE Raufoss på Raufoss
* NCE Instrumenteringsklyngen i Trøndelag.

I tillegg finst NCE Finance Innovation i Bergen

Kjelder
-------

1. ↑

Bakgrunnsstoff
--------------

* Norwegian Centres of Expertise Arkivert 2013-04-29 ved Wayback Machine.
* Norges Forskningsråd
* Innovasjon Norge Arkivert 2007-02-20 ved Wayback Machine.
* Selskapet for Industriell Veks (SIVA)
Koordinatar: 46°05′N 63°35′W﻿

Map of the Northumberland Strait.
**Northumberlandsundet** (engelsk *Northumberland Strait*, fransk *détroit de Northumberland*) er eit sund i den sørlege delen av Saint Lawrence-bukta aust i Canada. Sundet ligg mellom Prince Edward Island i nord og fastlandet i vest, aust og sør. Den smalaste delen av sundet, den 13 km vide Abegweit Passage i vest, er kryssa av Confederation Bridge.

Den vestlege grensa for sundet er ei linje teikna mellom North Cape på Prince Edward Island og Point Escuminac i New Brunswick. Den austlege grensa er markert av ei linje mellom East Point på Prince Edward Island og Inverness i Nova Scotia.
Større busetjingar langs sundet er Charlottetown og Summerside på Prince Edward Island i tillegg til Souris på Prince Edward Island, Pictou i Nova Scotia og Shediac i New Brunswick.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Northumberland Strait» frå Wikipedia på engelsk, den 30. mars 2016.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* GeoNames

 |
Restauration
Seglskipet **«Restauration»** (ofte omtala som **«Restaurationen»**) var opphavleg ei jakt, bygd i Hardanger i 1801. Skipet er særleg kjend for å ha ført det første selskapet utvandrarar til USA i 1825.

Seglskipet vart ombygd («fortømra») til ein slupp i Egersund i tida 1815-1820. Namnet på skipet var først «Emmanuel», men etter ombygginga fekk sluppen namnet «Restauration». I 1825 reiste sluppen «Restauration» frå Stavanger med utvandrarar til Amerika. Ferda vart innleiinga til ei massiv norsk utvandring til Sambandsstatane (USA).

«Restauration» sigla frå Stavanger den 4. juli 1825 (nokre kjelder nemner 5. juli 1825) og kom til New York tre månader seinare, den 9. oktober, etter ei strabasiøs ferd. Skipet var på kring 39 tonn, 54 fot lang og 16 fot brei. Det var 52 menneske om bord, dei fleste kvekarar eller dissentarar. Kaptein på båten og leiar for «sluppefylgjet» var Lars Larson Geilane. Under turen fekk Larson og kona Martha ei jente som vart døypt Margaret Allen, etter ei kjend engelsk kvekarkvinne. Sluppefylgjet vart møtt av Cleng Peerson i New York, og slo seg ned ved Ontariosjøen i Kendall township i delstaten New York.

Bakgrunnsstoff
--------------

* restauration.no nettstaden til stiftelsen Emigrantskipet Restauration
* «Restauration» skal bygges igjen på Judaberg Arkivert 2007-09-30 ved Wayback Machine. artikkel frå Stavanger Aftenblad på
* Historisk bakgrunn Utvandring Arkivert 2007-10-08 ved Wayback Machine. på  Arkivert 2007-10-12 ved Wayback Machine.
**1372** (romartal MCCCLXXII)

Hendingar
---------

  

### Utlandet

* 14. mars: Den heilage Birgitta la ut på pilegrimsferd till det heilage landet.
* Valdemar Atterdag kom tilbake til Danmark.

### Noreg

*

Fødde
-----

* Makhdoom Ali Mahimi, indisk sufihelgen

Døde
----

* Kong Bagrat I av Georgia

**<<   1300-talet   >>**
<< 1300 | 1301 | 1302 | 1303 | 1304 | 1305 | 1306 | 1307 | 1308 | 1309 | 1310 | 1311 | 1312 | 1313 | 1314 | 1315 | 1316 | 1317 | 1318 | 1319 | 1320 | 1321 | 1322 | 1323 | 1324 | 1325 | 1326 | 1327 | 1328 | 1329 | 1330 | 1331 | 1332 | 1333 | 1334 | 1335 | 1336 | 1337 | 1338 | 1339 | 1340 | 1341 | 1342 | 1343 | 1344 | 1345 | 1346 | 1347 | 1348 | 1349 | 1350 | 1351 | 1352 | 1353 | 1354 | 1355 | 1356 | 1357 | 1358 | 1359 | 1360 | 1361 | 1362 | 1363 | 1364 | 1365 | 1366 | 1367 | 1368 | 1369 | 1370 | 1371 | 1372 | 1373 | 1374 | 1375 | 1376 | 1377 | 1378 | 1379 | 1380 | 1381 | 1382 | 1383 | 1384 | 1385 | 1386 | 1387 | 1388 | 1389 | 1390 | 1391 | 1392 | 1393 | 1394 | 1395 | 1396 | 1397 | 1398 | 1399 >>
**Åssiden Idrettsforening** er eit idrettslag i Drammen, stifta i 1937. Laget har i kring 1300 medlemer og er aktivt med i fotball og handball. Fotballaget spelar heimekampane på Åssidenbanen i nordvestre del av Drammen. Laget spelar i blå- og kvitstripete trøyer, kvite bukser og blå strømper.

Herrelaget i fotball spelar i 3. divisjon avdeling 2 (2020).

### Soge

Åssiden IF knytte seg til Arbeidernes Idrettsforbund då laget vart skipa. Fram til 1951 høyrde bydelen Åssiden til Lier kommune, men vart då overført til Drammen kommune. Eit kunststoffdekke vart teke i bruk i Åssida i 2007.

Laget har oftast delteke på tredje og fjerde nivå i norsk fotball. I 1993-sesongen fekk Åssiden IF måle krefter mot norske fotballag på 2. nivå (1. divisjon) i seriesystemet, mellom andre Vålerenga IF og byrivalen Strømsgodset IF. Dei to nemnde klubbane rykte opp i toppserien, medan Åssiden IF enda på tiandeplass av dei 12 laga i A-avdelinga og rykte ned.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Åssiden IF» frå Wikipedia på bokmål, den 3. mai 2016.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF

 |

  



| * v
* d
* e
3. divisjon fotball for menn, avdeling 2, 2020 |
| --- |
|  | 
* FK Eik Tønsberg 871
* Flint
* Follo
* Fredrikstad 2
* Halsen
* Hønefoss
* Kråkerøy
* Mjøndalen 2
* Oppsal
* Pors
* Sarpsborg 08 2
* Strømsgodset 2
* Ørn Horten
* Åssiden

 |  Noreg |
**Åsulv Edland** (fødd 27. juni 1944 i Vinje) er ein norsk journalist. Han vart tilsett i NRK i 1970, og har arbeidd i opplysningsavdelinga i radioen og kortare periodar på distriktskontora til NRK i Bodø, Trondheim, Kristiansand og Vadsø. Frå 1976 har han vore tilsett i Dagsrevyen i NRK. Der har han arbeidd som reportar, programleiar i Dagsrevyen og vaktsjef i Dagsrvyen. Frå 1994 har han vore redaktør for Nordisk nyhetsutveklsing, ERNN.

Edland har eksamen frå Kristiansand Lærerskole i 1966, og han har teke eksamen i historie grunnfag og norsk mellomfag ved Universitetet i Trondheim. Edland har vore lærar på Bømlo 1966/67 og ved Orkdal gymnas i 1970.
Åsulv Edland har gitt ut bøkene *Haukelivegen - vegen vestover*, *Luftslottet* og han var redaktør for boka *EU og norsk landbruk*. Han var også medforfattar i boka *Det kommunale hamskiftet*.
Han var i 11 år leiar for laget *Vener av Det norske teatret*.

Kjelder
-------



|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI

 |
**Vladimir Petrovitsj Kuts** (7. februar 1927–16. august 1975) var ein sovjetisk langdistanseløpar fødd i Aleksino i Ukraina i det dåverande Sovjetsamveldet. Han vart olympisk meister på 5000 m og 10 000 meter i 1956, og europameister på 5000 m i 1954.

Aktiv
-----

Kuts vart sovjetisk meister på 5000 m og 10000 m i 1951, prestasjonar som han gjentok i åra 1953–56.

I 1954 slo han dei største favorittane, Emil Zátopek og briten Chris Chataway, på 5000 meter i europameisterskapen i Bern. Og sette samstundes verdsrekord på distansen med 13.56,6. Ein månad seinare forbetra Chataway verdsrekorden på distansen, før Kuts berre 10 dagar etter sette enno ein ny verdsrekord på 5000 m.

Kuts forbetra sin eigen verdsrekord til 13.46,8 under eit stemne i Beograd i september 1955. Kort tid før dei olympiske leikane i Melbourne kring månadskiftet november/desember 1956 sette Kuts ny verdsrekord på 10 000 m med 28.30,4.

Under Melbourne-leikane tok Kuts som alltid leiinga på 10 000 m, og sprengde briten Gordon Pirie fire rundar før mål. Han gjorde då eit rykk og kom seg fri Pirie, og vann med stor margin. Pirie, verdsrekordhaldar på 5000 m, var Kuts sterkaste konkurrent også på den distansen. Finalen på 5000 meter, som gjekk fem dagar etter 10 000-meteren, vart mykje lik. Kuts leia frå start til mål og vann med 11 sekundar til gode på Pirie.

I 1957 forbetra Kuts verdsrekorden på 5000 m til 13.35,0 under ein landskamp i Roma. Denne rekorden vart ståande i åtte år, det vart Ron Clarke frå Australia som sletta rekorden.. 

Kuts la opp i 1959. Han hadde ofte vore plaga av magesmertar og sleit med å trene godt. Etter han slutta som aktiv arbeidde han som friidrettstrenar. Magesmertar leia til alkoholisme og han fekk sparken frå jobben. Han vart råka av eit hjarteinfarkt i 1972 og døydde i 1975, rimelegvis eit sjølvmord basert på sovetablettar og alkohol.

Merknadar
---------

1. ↑  Russisk skrift Владимир Петрович Куц

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Vladimir Kuts» frå Wikipedia på engelsk, den 8. oktober 2014.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* Munzinger (sport)

 |
**Vladimir Mikhailovitsj Melanjin** (1. desember 1933–10. august 1994) var ein sovjet-russisk skiskyttar frå Balyik i Kirov oblast i Russland. Han vart verdsmeister i skiskyting i 1959, 1962 og 1963, samt olympisk meister for Sovjetunionen i 1964 i Innsbruck.

Aktiv
-----

Melanjin vart den andre verdmeisteren i skiskyting då han i Courmayeur i 1959 vann den einaste øvinga i meisterskapen. Året etter vart han nummer fire dei olympiske leikane i Squaw Valley. Både i 1962 og 1963 vart han verdsmeister, begge gongane framom finske Antti Tyrväinen. 1963-meisterskapen gjekk elles i Seefeld i Austerrike, der Melanjin året etter var tilbake og vann ein suveren gullmedalje under dei olympiske vinterleikane 1964. Han trefte då på alle 20 skota og slo landsmannen, sølvvinnaren Aleksandr Privalov med over tre minuttar, nordmannen Olav Jordet tok bronsen. I 1965 var Melanjin sjølvskriven på Sovjetunionen sitt firemannslag til den fyrste stafetten i eit VM i skiskyting. Saman med Valentin Psjenitsyn, Aleksandr Privalov og Nikolaj Puzanov kom han på bronseplass; Noreg vann stafett-tevlinga framom Sverige.

### Medaljar og besteplasseringar i internasjonale meisterskap

* VM i skiskyting 1959 i Courmayeur: Gullmedalje på 20 km
* Vinter-OL 1960 i Squaw Valley: Nr 4 på 20 km
* VM i skiskyting 1962 i Tavastehus: Gullmedalje på 20 km
* VM i skiskyting 1963 i Seefeld: Gullmedalje på 20 km
* Vinter-OL 1964 i Innsbruck: Gullmedalje på 20 km
* VM i skiskyting 1965 på Elverum: Nr 7 på 20 km, bronsemedalje i stafett
* VM i skiskyting 1966 i Garmisch-Partenkirchen: Nr 4 i stafett

Kjelder
-------

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar



1. ↑  russisk: Владимир Михайлович Меланьин
**Vladimir Ivanovitsj Voronin** (17. oktober 1890–18. oktober 1952) var ein kaptein i den sovjetiske marinen, fødd i Sumskij Posad i dagens Republikken Karelen i Russland. 

I 1932 var han kaptein på den sovjetiske isbrytaren «Aleksander Sibirjakov» som var det første skipet som segla heile Nordaustpassasjen utan å måtte overvintre. Denne reisa var organisert av det sovjetiske polarinstituttet. Reisa tok 65 dagar og skipet var mellom anna i drift i 11 dagar då propellskaftet braut sundt. 

I 1933-1934 var han kaptein på ein annan polarekspedisjon på isbrytaren «Tsjeljuskin». Skipet hamna i pakkisen nær Koljutsjin i Tsjuktsjarhavet og mannskapet brukte nesten ei veke på å kome laus att. Skipet sette seg derimot fast i pakkisen igjen og dreiv mot Beringsundet. Mot slutten av november vart det klart at skipet ikkje kom til å kome seg laus igjen og dei innsåg at dei måtte overvintre. Etter kvart vart skipet skvist mellom store isfjell og stod i fare for å søkke. Voronin gav ordre om å laste av alt utstyr og sette opp ein leir bak skipet. Store sprekker oppstod derimot i isen under telta og mannskapet måtte laste utstyret tilbake på skipet. «Tsjljuskin» dreiv i to månader i Tsjuktsjarhavet aust for Wrangeløya. Til slutt vart skipet knust av isen. Voronin og 

Vladimir Voronin på russisk frimerke
Byste av Voronin i Arkhangelsk
Otto Schmidt klarte akkurat å hoppe av i tide før det sokk nær Koljutsjin. Eit medlem av mannskapet mista livet. Mannskapet fekk radiokontakt med landsbyen Uelen på 
Tsjukotkahalvøya og mannskapet vart etter kvart redda. Redningsoperasjon tok over ein månad med fly på grunn av dårleg vêr.

Voroninøya i Karahavet er kalla opp etter kapteinen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Vladimir Voronin (Captain)» frå Wikipedia på engelsk, den 14. august 2008.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
	+ Armstrong, T. *The Russians in the Arctic*, London, 1958.
	+ Tidlege sovjetiske ekspedisjonar
	+ Russiske polekspedisjonar Arkivert 2006-10-06 ved Wayback Machine.
	+ Voronin Trough

1. ↑  Cambridge University Press: "Discovery of the wreck of the Soviet steamer Chelyuskin on the bed of the Chukchi Sea", 2007

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* LCCN

 |
**Vladimir Vasiljevitsj Stasov** (14. januar 1824–23. oktober 1906) var ein russisk kunstkritikar med stort gjennomslag i si epoke. Han var fødd i St. Petersburg og døydde same staden. Faren Vasilij Stasov var ein kjend arkitekt.

Liv og gjerning
---------------

Stasov avla juridisk eksamen i 1843. I 1847 gav han ut ein monografi om komponisten Mikhail Glinka. I denne framheva han Glinkas bruk av motiv frå russisk folkeliv. Frå den tid var Stasov ein iherdig talsmann for å nytte russiske motiv i all kunst, framfor dei rådande europeiske.

Han ynskte russisk kunst skulle frigjere seg frå det han oppfatta som Europas tvangsgrep. Ved å kopiere vesten ville russarane i beste fall lage annanrangs kunst. Lånte dei derimot frå deira eigne heimlege tradisjonar, kunne dei klare å skape ein ekte nasjonal kunst som kunne måle seg med Europas kunst, med den høge kunstnariske standarden og originaliteten denne hadde. Med "nasjonal" meinte Stasov at kunsten skulle ikkje berre skildre folkets liv, men også vere meiningsfull for dei og syne dei korleis dei skulle vere.

År 1859 fekk Stasov tilgang til St. Petersburgs kunstakademi. Stasov vart her ein drivande framhjelpar for kunstrørsla Peredvizjnikij. Då Mir iskusstva kom ut med sine fyrste verk i 1898, var Stasov derimot sterkt negativ. Stasov tente elles som ein slags rådgjevar og støttespelar for dei russiske komponistane kalla Dei Fem.

Stasov var i fleire tiår ein dominerande figur i russisk kulturliv, somme kritikarar meiner han var ein tyrann. Han oppdaga ei heil mengd av dei største talenta, og inspirerte mange i deira arbeid. Dessutan kjempa han for kunsten deira i tallause artiklar og i brev til pressa. Brevvekslinga hans er ei viktig kjelde til dåtidas russiske kulturliv.

Saman med venen Leo Tolstoj vart Stasov i 1900 utnemnd til æresmedlem av det russiske vitskapsakademiet.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Vladimir Stasov» frå Wikipedia på engelsk, den 14. april 2010.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Vladimir Stasov**

* Verk av og om Vladimir Stasov i katalogen til det tyske nasjonalbiblioteket

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS
* SUDOC

 |
**Vladimir Mikhajlovitsj Smirnov** (fødd 7. mars 1964) er ein tidlegare langrennsløpar frå Kasakhstan, som blant nordmenn fekk kallenamnet «Smirre». Han debuterte internasjonalt som skiløpar under VM i Davos i 1982. Sidan har han delteke i mange internasjonale skitevlingar, og var ofte ein arg konkurrent til Bjørn Dæhlie.

Skikarriere
-----------

Smirnov har vunne ei rekkje medaljar i karrieren sin. Under Vinter-OL 1988 i Calgary vann han sylv på 30 km og bronse på 15 km. Under Vinter-OL 1994 på Lillehammer vann han gull på 50 km - dette var Kasakhstan sin fyrste olympiske gullmedalje. Under same OL vann han sylv på både 10 km og 15 km. I 1994 vart han tildelt Holmenkollmedaljen saman med Ljubov Jegorova og Espen Bredesen for skiprestasjonane sine.

Smirnov vann også VM-gull på 30 km, 15 km og 10 km i 1995, og VM-sylv på 15 km og 10 km i 1993, samt bronse på 30 km i same meisterskapen. Han har VM-bronse på 15 km og 30 km frå 1991, samt 50 km frå 1995. Smirnov vann verdscupen samanlagt i 1991 og 1994 og har 30 einskilde sigrar i verdscupen. Han deltok også i Vinter-OL 1998 i Nagano, men har vart ein tredjeplass på 25 km den beste prestasjonen hans.

Anna
----

Etter at han la opp som skiløpar var han Kasakhstan sitt medlem i IOC (den internasjonale olympiske komitéen) frå 1999 til 2001. Deretter var han medlem i IOC sin atlet-kommisjon frå 1998 til 2004. Smirnov var også leiar for kommitéen som kjempa for å få Vinter-OL 2014 til Alma Ata i Kasakhstan, men bodet vart avvist i 2006. Han har også vore ein av visepresidentane i International Biathlon Union (det internasjonale skiskytingsforbundet).

Smirnov deltok også i TV 2-programmet Gutta på tur, saman med Bjørn Dæhlie, Vegard Ulvang, Arne Brimi og Arne Hjeltnes då dei reiste på tur i Kasakhstan.

Smirnov budde i Sundsvall i Sverige frå 1991 til 2007 som svensk statsborgar med familien sin. I 2007 flytta han tilbake til Kasakhstan.

Kjelder
-------

1. ↑  «Vladimir Smirnov flyttar tillbaka till Kazakstan» (på svensk). Sveriges radio. 10. september 2007. Henta 19. mars 2017.

* Biografi på sports-reference.com Arkivert 2008-12-11 ved Wayback Machine.
* Resultatliste hjå FIS.[*daud lenkje*]
* Gutta på tur på Filmfront.no
* Engelsk intervju på sportsillustrated.com

---

* *Denne artikkelen bygger på «Vladimir Smirnov» frå Wikipedia på bokmål, og «Vladimir Smirnov» frå Wikipedia på engelsk den 27. mai 2010.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* Munzinger (sport)

 |
**Vladimir Pavlovitsj Belousov** (russisk: *Владимир Павлович Белоусов*) (fødd 14. juli 1946) er ein russisk, tidlegare skihoppar frå Vsevolozjsk som tevla for Sovjetunionen.

Aktiv
-----

Belousov overraska stort då han gjekk heilt til topps i storbakkerennet under OL 1968 i Grenoble 1,9 poeng framom Jiří Raška frå Tsjekkoslovakia og 17 poeng framom bronsemannen, nordmannen Lars Grini. Rett nok hadde han vorte nummer åtte i normalbakken, men hadde elles inkje noko å vise til i internasjonal hoppsport. Nokre veker seinare vann han Holmenkollrennet, med over fire poengs margin til Bjørn Wirkola.

Belousov vart nummer seks i den tysk-austerrikske hoppveka 1968/69. I 1970 kom han på tredjeplass i nyttårshopprennet i Garmisch-Partenkirchen, bak vinnaren Jiří Raška og sin eigen landsmann Anatolij Zegljanov. Same sesongen kom han på sjetteplass i normalbakken under ski-VM, der landsmannen Garij Napalkov vart verdsmeister. Sist i VM-sesongen gjentok han prestasjonen frå Holmenkollrennet to år tidlegare, då han sigra, eit halvt poeng føre verdsmeister Napalkov. I mellomtida hadde han gått til topps i Lahti med god margin til toaren, norske Ingolf Mork.

Han la opp etter 1971-sesongen.

### Medaljar og besteplasseringar i internasjonale meisterskap

* OL 1968 i Grenoble: Gullmedalje i storbakken
* VM 1970 i Štrbské Pleso: Nr 6 i normalbakken

Kjelder og bakgrunnsstoff
-------------------------

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar
* (en) Vladimir Belousov – Profil og resultatoversikt hos FIS
**Vladimir Iljitsj Jasjtsjenko**  (12. januar 1959–11. desember 1999) var ein sovjetisk friidrettsutøvar frå Zaporizjzja. Han deltok i høgdehopp og vart europameister i øvinga i 1978. Jasjtsjenko var den siste verdsrekordhaldaren med dykkstil.

Aktiv
-----

Jasjtsjenko sette tre verdsrekordar i høgdehopp. Fyrste gongen 18 år gammel under ein landskamp mellom Sovjetunionen og USA den 2. juni 1977 i Richmond i Virginia. Han forbetra då verdsrekorden til 2,33 m, ein centimeter den årsgamle rekorden til USA-amerikanaren Dwight Stones. 

Den 12. mars 1978 under innandørs-EM hoppa Jasjtsjenko ny innandørs-verdsrekord med 2,33 m, før han så også gjekk over 2,35 m. Om sommaren, 16. juni i Tblisi, forbetra han utandørsrekorden til 2,34 m. I byrjinga av september vart han europameister ved å vinne høgdefinalen i Praha med ny meisterskapsrekord 2,30 m, framom landsmannen Aleksandr Grigorjev og austtyske Rolf Beilschmidt, begge 2,28 m.

Vinteren 1979 vart Jasjtsjenko operert i hoppkneet sitt, noko som leia til ei rad nye operasjonar som aldri lukkast betre på skaden. Hans tid som aktiv idrettsmann var dermed over i ein alder av 20 år.

Han døydde 40 år gammal av levercirrhose, etter stort inntak av alkohol gjennom mange år.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* EM 1978 i Praha: Gullmedalje i høgdehopp – 2,30 m, framom Aleksandr Grigorjev (2,28 m)

Merknadar
---------

1. ↑  Russisk skrift Владимир Ильич Ященко

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Wladimir Jaschtschenko» frå Wikipedia på tysk, den 9. september 2014.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
Ein VGA-kontakt (han)
**VGA** (***V**ideo **G**raphics **A**rray*) er ein grafikkstandard for datamaskinar som først vart marknadsført av IBM i 1987. VGA inngår i ein familie saman med tidegare grafikkstandardar som han til stor del er bakoverkompatibel med. VGA er ei forbetring av føregjengarane EGA (*Enhanced Graphics Adapter*) og CGA (*Color Graphics Adapter*). SVGA (SuperVGA) er ei utviding av VGA, og er ein standard frå VESA i staden for IBM.

I daglegtale har det vorte vanleg å bruke nemninga VGA for anten den analoge grafikkstandarden, den 15-pinners skjermpluggen eller skjermkabelen, eller rett og slett sjølve oppløysninga 640x480. Denne oppløysninga er den minste fellesnemnaren som er støtta av stort sett alle dagens grafikkort, skjermar og operativsystem. Det vil seie at bilete kan visast på skjermen før datamaskinen blir konfigurert med drivarar til skjermkortet. VGA-oppløysninga har også vorte populær på mobile einingar.

VGA har "array" i staden for "adapter" i namnet av di maskinvara til å begynne med bestod av ein gate array-krins. Som det meste av maskinvara frå IBM, vart også VGA kopiert av andre fabrikantar, og dette har medverka til å gjere han til ein universell standard.

Innan 2015 vil dei fleste større produsentane av skjermkort fase ut VGA og DVI som tilkoplingsport til PC skjermar, TVar, prosjektorar, og satsar vidare på nyare digitale tilkoplingar som HDMI og DisplayPort.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «VGA» frå Wikipedia på bokmål, den 19. september 2013.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* VGA pinout and signals descriptions
**Dimitrios Domazos**, kjend som**Mimis Domazos**, (fødd 22. januar 1942) er ein gresk tidlegare fotballspelar frå Aten. Han var midtbanespelar, i lang tid var han playmaker på Panathinaikos.

Karriere
--------

### Klubbspel

Domazos skreiv kontrakt med den greske toppklubben Panathinaikos i desember 1959. Han gjorde teneste i Panathinaikos i nesten to tiår og vann ni seiremeisterskap og tre cupar med klubben sin. Han var kaptein på laget då klubben i 1971 nådde finalen i den store Europacupen. Finalen i London enda med tap 0–2 mot Ajax Amsterdam. Domazos avslutta hos AEK Athen, også der vart han seriemeister.

### Landslagsspel

Frå landslagsdebuten i desember 1959 til landslagsavskjeden i november 1980 spelte Domazos 50 landskampar for Hellas og skåra 4 mål. Han var kaptein i 22 landskampar.

### Merittar

* Seriemeister: 1960, 1961, 1962, 1964, 1965, 1969, 1970, 1972, 1977 for Panathinaikos
* Seriemeister: 1979 for AEK Athen
* Cupmeister: 1967, 1969, 1977 for Panathinaikos

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Dimitrios Domazos» frå Wikipedia på tysk, den 30. mars 2022.*
* eu-football


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
**Vladimir Petrovitsj Dratsjov** (fødd 7. mars 1966) er ein russisk-kviterussisk, tidlegare skiskyttar frå Petrozavodsk, som etter tur representerte høvesvis Sovjetunionen, Russland og frå 2002 Kviterussland. Dratsjov vann fire VM-gull i løpet avtida 1996-2000, to individuelt og ei kvar i stafett og for lag.

Aktiv
-----

Dratsjov var nær 28 år gammal då han fekk sin internasjonale meisterskapsdebut under vinterleikane på Lillehammer. Han tapte kampen om bronsemedaljen på 10 km mot landsmannen Sergej Tarasov med 1,5 sekund og vart nummer fire i øvinga. Seinare i olympiaden gjekk han inn til sølv med Russland sitt stafettlag, saman med same Tarasov og med den olympiske meisteren på distansen, Sergej Tsjepikov, samt Valerij Kirijenko. Etter OL på Lillehammer vann han ein sølvmedalje, då under VM i skiskyting 1994 i den såkalla lagøvinga.

VM i skiskyting 1996 vart ein stor suksess for Dratsjov, han vart verdsmeister på 10 km og i 4 x 7,5 km stafett. Etter dei to andre øvingane fekk han sølvmedaljar; på 20 km fann han sin overmann i Sergej Tarasov, medan Kviterussland vann lagøvinga. Dratsjov vann også verdscupen i skiskyting for 1996. I olympiasesongen 1998 fekk han to bronsemedaljar med Russland. Under vinter-OL i Nagano gjekk han på stafettlaget, medan han under VM 1998 i Hochfilzen var ein av dei fire russarane som vann medalje den siste gongen lagøvinga stod på programmet.

Dratsjov skifta statsborgarskap i 2002 og byrja tevle for Kviterussland. I sin fyrste sesong for sitt nye land gjorde han mange gode løp i verdscupen og vart nummer to, etter Ole Einar Bjørndalen, i verdscup-turneringa 2003. Mellom 1994 og 2003 vann Dratsjov totalt 15 enkeltrenn i verdscupen.

### Medaljar og besteplasseringar i internasjonale meisterskap

* Vinter-OL 1994 på Lillehammer: Nr 4 på 10 km og sølvmedalje i stafett
* VM i skiskyting 1994 i Canmore: Sølvmedalje i lagøvinga
* VM i skiskyting 1995 i Antholz: Nr 5 på 20 km
* VM i skiskyting 1996 i Ruhpolding: Gullmedalje på 10 km, sølvmedalje på 20 km og gullmedalje i stafett
* VM i skiskyting 1997 i Osbrlie: Nr 11 på 10 km
* Vinter-OL 1998 i Nagano: Bronsemedalje i stafett
* VM i skiskyting 1998 i Pokljuka: Gullmedalje på jakstart, bronsemedalje i lagøvinga
* VM i skiskyting 1999 i Oslo og Kontiolahti: Sølvmedalje i fellesstart og i stafett
* VM i skiskyting 2000 i Lahti og Oslo: Gullmedalje i stafett, nr 18 på 10 km
* VM i skiskyting 2003 i Khanty-Mansijsk: Bronsemedalje i stafett, nr 5 på 10 km
* VM i skiskyting 2004 i Oberhof: Nr 12 på 20 km

Kjelder
-------

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar

Bakgrunnsstoff
--------------

* Uladzimir Drachou, *olympedia.org*

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
**Karl Sanne** (26. januar 1869–29. juni 1945) var ein norsk gardbrukar og stortingsrepresentant frå Vanse i Vest-Agder. Han var medlem av Høgre.

Sanne var fødd i Farsund, son til ein snikkarmeister. Han voks til dels opp på garden hos ein pleiefar i Vanse, og overtok i 1894 garden Bryne etter denne. Frå 1897 var han også kasserar i Vanse Sogns Sparebank.

Sanne var medlem av Vanse formannskap 1896–1917, varaordførar 1907–10, medlem av Lista formannskap 1918–19, ordførar i Lista 1919–22 og medlem av Svelvik bystyre 1931–37.
Sanne hadde ei rad tillitsverv utanom politikken, mellom anna var han åstadskommissær i fire år og medlem av forstandarskapen i Svelvik og Strøms Sparebank 1927–37.

Sanne representerte einmannskrinsen Lister på Stortinget periodane 1913–15 og 1919–21 og Vest-Agder åra 1922–27. Han var lagtingspresident 1920-21 og kyrkje- og undervisningsminister i Abraham Berge si regjering 1923–24. Sanne veksla frå den eine komiteen til den andre i sitt liv på Stortinget. Han var medlem av landbrukskomiteen 1913-15, utanriks- og konstitusjonskomiteen 1919-21, militærkomiteen 1922-24, og kyrkje- og skulekomiteen 1925-27. Sannne var medlem av sentralstyret for Høgre frå 1915.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak:*Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
* Bokmålswikipedia
* Biografisk informasjon om Karl Sanne NSD Norsk senter for forskningsdatas politikararkiv

| * v
* d
* e
Norske kyrkje- og undervisingsministrar 1905-1940 |
| --- |
| Christopher Knudsen (1905–06) **·** Otto Jensen (1906–07) **·** Abraham Berge (1907–08) **·** Karl Seip (1908–09) **·** Johannes Hougen (1909–10) **·** Just Qvigstad (1910–12) **·** Edvard Liljedahl (1912–13) **·** Aasulv Bryggesaa (1913–15) **·** Jørgen Løvland (1915–20) **·** Nils Riddervold-Jensen (1920–21) **·** Martin Olsen Nalum (1921–23) **·** Ivar Sælen (1923) **·** Karl Sanne (1923–24) **·** Ivar Tveiten (1924–26) **·** Wilhelm Magelssen (1926–27) **·** Ole Bærøe (1927–28) **·** Olav Martinius Steinnes (1928) **·** Sigvald Hasund (1928–31)  • Nils Trædal (1931–33)  • Knut Liestøl (1933–35)  • Nils Hjelmtveit (1935–40) |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Lokalhistoriewiki
* PolSys

 |
**Flekkefjord** er ein by og administrasjonssenteret i Flekkefjord kommune i Agder fylke. Tettstaden ligg inst i Lafjord, som er det indre framhaldet av Stolsfjorden som munnar ut i Fedafjorden, om lag 10 kilometer innanfor fjordgapet. Flekkefjord hadde 6034 innbyggjarar i 2021.

Namn
----

Flekkefjord har namnet sitt etter ein tidlegare gard, garden Flikka. Gardsnamnet har ukjent opphav, men kan mogleg vere ei avleiing av *flík* (f.), flik eller rift, som kan vise til jordvegen som ei smal slette mellom åsane.

Geografi
--------

Flekkefjord ligg nært E39, omtrent midtvegs mellom Kristiansand og Stavanger. Byen er eit viktig service- og handelssenter for eit stort omland på begge sidene av grensa mot Rogaland. Gjennom tettstaden går eit smalt elveløp som går frå Lafjord og inn til Grisefjorden som ligg i havnivå innanfor. Den bymessige busetnaden ligg både mot Lafjord og Grisefjorden innanfor. Mot Grisefjorden ligg Hollenderbyen (Øvrebyen) med eit verneverdig bymiljø. 

Flekkefjord kyrkje, ei åttekanta tømmerkyrkje frå 1833, ligg på vestsida av elva. I tettstaden ligg Byggeskikksenteret, oppretta i 2011, som vegleiar i vedlikehald og utbetring av eldre, verneverdig byggemasse. 

I Flekkefjord har ein mellom anna Flekkefjord videregående skole og Sørlandet sykehus Flekkefjord HF. I Flekkefjord kjem lokalavisa *Agder Flekkefjords Tidende* ut tre dagar i veka.

Hollenderbyen
-------------

Gamlebyen i Flekkefjord fekk kallenamnet Hollenderbyen på bakgrunn av skutene frå Nederland som jamnleg var innom her. Frå 1500- til 1700-talet la fleire hollandske skip til her for å laste hummer, tømmer og stein. Eksporten av norsk tømmer og stein vart brukt som byggjemateriale til å byggje opp Amsterdam i Nederland under hollendertida. Vest-Agder-museet Flekkefjord ligg i denne delen av tettstaden, i nært samband til det gamle bymiljøet. I Hollenderbyen finn ein òg Grand Hotell bygd i 1897 i sveitserstil.

Kjelder
-------

1. ↑  «Tettsteders befolkning og areal», *SSB* (på norsk bokmål), henta 29. november 2022
2. ↑  «O. Rygh: Norske Gaardnavne», *www.dokpro.uio.no*, henta 29. november 2022
3. ↑  «Flekkefjord». Store norske leksikon. 2. november 2017. Henta 20. januar 2018.
4. ↑  «Kulturhistoriske landskap av nasjonal interesse på Agder» (PDF), *riksantikvaren.no* (på norsk), henta 30. november 2022
5. ↑  Smaabyen. «HISTORISKE HOLLENDERBYEN» (PDF).
6. 1 2  «Hollenderbyen Flekkefjord», *www.visitsorlandet.com* (på norsk), henta 29. november 2022
7. 1 2  «Hollenderbyen i Flekkefjord», *www.visitnorway.no* (på norsk), henta 29. november 2022
8. ↑  «Flekkefjord – tettstedet». Store norske leksikon. 6. august 2015. Henta 20. januar 2018.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Om Flekkefjord Arkivert 2018-01-21 ved Wayback Machine. – Informasjon frå Flekkefjord kommune
* Flekkefjord - visitnorway.no – Turistinformasjon om Flekkefjord

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* Lokalhistoriewiki
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
**Snøblinde** eller **solblinde** (*fotokeratitt* eller *keratoconjunctivitis nivalis*) er midlertidige augeplager forårsaka av brannskade på hornhinna og bindehinna. Ein kan få brannskaden som følgje av sterkt sollys eller anna skarpt lys, særleg ultrafiolett lys. Skaden gjer det svært smertefullt å opna augo, slik at ein ei tid blir «blind».

Namnet kjem av risikoen for slike skader på stader der det er mykje snø som reflekterer lyset. Ein kan også bli skadd av lys i solarium eller ved sveising utan bruk av augevern. Når skaden er forårsaka av lys frå sveiseflammar eller det meir ultrafiolette lyset frå lysbogesveising kallar ein gjerne tilstanden **sveiseblink** eller **sveiseblinde**.

Vanlegvis syner symptoma på snøblinde nokre timar etter bestrålinga. Tilstanden går over av seg sjøv etter ein til to dagar. Vanlegvis fører han ikkje til varige skader.

Sjå òg
------

* Snøbriller
* Solbriller
* Sveisebriller

Kjelder
-------

1. 1 2 3  Sandvig, Kjell; Høvding, Gunnar (25. november 2019). «snøblindhet». *Store medisinske leksikon* (på norsk bokmål).
|  |
| --- |
| **Flekkdverglerke** |
| Illustrasjon av Johann Friedrich Naumann, public domain*Illustrasjon av Johann Friedrich Naumann, public domain* |
|
| **Status** |
| **Status i verda:** LC Livskraftig |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Fuglar Aves |
| **Orden:** | Sporvefuglar Passeriformes |
| **Familie:** | Lerkefamilien Alaudidae |
| **Slekt:** | *Alaudala* |
| **Art:** | **Flekkdverglerke** *A. rufescens* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Alaudala rufescens***Vieillot, 1819 |

**Flekkdverglerke** (*Alaudala rufescens*, tidlegare *Calandrella rufescens*) er ein liten fugl i lerkefamilien. Han har utbreiinga si i Nord-Afrika, frå Vest-Sahara til Egypt; den nordlege arabiske halvøya, Midt-Austen og sentrale og vestlege Asia. Dessutan lever arten på Den iberiske halvøya og i søraustlege Europa.

Skildring
---------

Bilete frå Gran Canaria, KanariøyaneFoto: Juan Emilio

Flekkdverglerke veks til ei lengd på frå 13 til 14 cm og kjønna er like. Akkurat som med arten dverglerke (*Calandrella brachydactyla*), har fjørdrakta varierande fargetoner med dei mange skildra underartane over det vide utbreiingsområdet. Drakta er mørkt stripa gråbrun på oversida, og kvit under. Han har eit bleikt augebryn, og eit kort, butt nebb. Flekkdverglerka liknar dverglerka i utsjånad, men er umerkeleg mindre, og generelt ein fugl med litt mattere fjørdrakt. Tydelegaste skilnaden er eit meir stripa bryst hos flekkdverglerke.

Flekkdverglerker hekkar i Nord-Afrika frå Kanariøyane og Vest-Sahara i vest, austover nord for Sahara til Midt-Austen og Tyrkia, austover over halvørkenen i Sentral-Asia til Mongolia og Kina. I Europa på Den iberiske halvøya, austlege Ukraina og sørvestlege Russland. Særleg i den vestelege delen er hekkeområdet oppstykka. I Aust-Europa og i nordlegaste hekkeområda i Asia er flekkdverglerkene trekkfuglar. Dei er svært sjeldne streiffuglar i Nord- og Vest-Europa, i mai 2013 vart eit individ funne på Hornøya i Vardø kommune.

Dette er ein fugl med leveområde på tørt og ope land, og føretrekkjer tørrare og meir naken jord enn sjølv dverglerker gjer. Han hekkar på bakken, legg to eller tre egg i kullet. Føda er frø og insekt, sistnemnde spesielt i hekkesesongen.

Flekkdverglerker vanlege i utbreiingsområdet og IUCN har kategorisert arten som «livskraftig», LC. Storleiken på populasjonen i Europa er estimert til mellom 3 og 6 millionar individ og er trudd å vere minkande.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Lesser Short-toed Lark» frå Wikipedia på engelsk, den 7. desember 2016.*
* de Juana, E. & Suárez, F. (2016) *Lesser Short-toed Lark (Alaudala rufescens)* I: del Hoyo, J. Elliott, A. Sargatal, J. Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.) (2016). Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions, Barcelona. Henta den 8. desember 2016

Referansar

1. ↑  Funninformasjon hos Artsobservasjonar Henta 8. desember 2016
2. ↑  BirdLife International (2016) Species factsheet: *Alaudala rufescens*. Henta frå  den 8. desember 2016

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Flekkdverglerke**
**Karl Schwarzschild** (9. oktober 1874–11. mai 1916) var ein tysk fysikar og astronom. Han er mest kjend for det teoretiske arbeidet sitt; og då særskilt for å finna den fyrste løysinga på likningane i den generelle relativitetsteorien til Albert Einstein. Han er far til astronomen Martin Schwarzschild. 

Schwarzschild gav bidrag til dei fleste område av astronomien, men er særleg kjent for sine arbeid over fotografisk fotometri, geometrisk optikk, eigenrørsla til stjernene, stellarstatistikk og teorien for strålingstransport. Schwarzschild er òg kjent for viktige bidrag til relativitetsteorien, mellom anna løysinga av Einsteins feltlikningar, som dannar grunnlaget for teorien for svarte hòl.

Schwarzschild leidde dei to observatoriuma Göttingen og Potsdam dei siste fem åra før den fyrste verdskrigen braut ut. I 1914 melde han seg for frivillig hærtenesta og døydde to år seinare av ein hudsjukdom han fekk på austfronten. I Tautenburg, ved Jena i Tyskland vart Schwarzschild-observatoriet grunnlagt i 1960. Det er utstyrt med eit 2-meter universalspegleteleskop som i sitt slag er det største i verda. Det har fire forskjellege optiske system og kan mellom anna nyttast som Schmidt-teleskop.

Asteroiden 837 Schwarzschilda er namnsett etter han.

Relativitetsteori
-----------------

Schwarzschild hadde så tidleg som i 1900 kome med eit framlegg om at geometrien i universet ikkje var evklidsk. I 1916, kort tid etter at den generelle relativitetsteorien vart offentleggjord og i det siste leveåret hans, hadde Schwarzschild funne den fyrste eksakte løysinga på feltlikningane åt Einstein. Frå denne løysinga kom han fram til konsepta til det som i dag vert kalla svarte hòl og Schwarzschild-radius.

Kjelder
-------


* «Karl Schwarzschild», *Store norske leksikon*, 14. februar 2009, henta 13. august 2014
* *Denne artikkelen baserer seg på artikkelen «Karl Schwarzschild» s. 358 i **Philip's Astronomy Encyclopedia** gjeven ut i 2002.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Karl Schwarzschild**

* Karl Schwarzschild hos Mathematics Genealogy Project

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC

 |
**Mina Bai** (fødd i 1968 i Teheran) er ein iranskfødd, norsk forfattar.

Bai kom til Noreg som flyktning i 1992. Ho budde ei stund i Nord-Noreg og seinare flytta ho til Oslo, der ho ein periode var busett på Tøyen. Ho utdanna seg til ingeniør med informatikkfag ved Universitetet i Oslo.

Bai byrja å skriva på norsk rundt 2006, og debuterte som forfattar i 2009 med romanen *Djeveljente*. I sine romanar nyttar ho erfaringane frå sitt eige liv som iransk kvinne i Iran, og seinare som innvandrarkvinne i Noreg. I forfattarskapen sin er ho oppteken av kvinnefrigjering frå kulturell, religiøs, tradisjonell tyranni og identitet og tilhøyre.

Bibliografi
-----------

* *Djeveljente*, Oktober forlag (2009)
* *Skam*, Juritzen forlag (2014)

Kjelder
-------

1. ↑  «Presentasjon på Juritzen forlags nettsider». Arkivert frå originalen 15. mars 2014. Henta 15. mars 2014.
2. ↑  «Skriver om innvandrerkvinners skam», *Dagsavisen*, 21. januar 2014 Arkivert 2014-03-15 ved Wayback Machine.

* *Denne artikkelen bygger på «Mina Bai» frå Wikipedia på bokmål, den 10. november 2021.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* VIAF
* LCCN
* SUDOC

 |