recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Gustav Lærum** (2. juni 1870–21. mai 1938) var ein norsk bilethoggar og illustratør fødd i Fet i Akershus.

Lærum var son til ein trelasthandlar og voks opp i Kristiania. Sjølv arbeidde han ei tid som karikaturteiknar i moroblada Korsaren, Vikingen og Tyrihans og laga portrett for Verdens Gang og Ørebladet. Fleire av desse er samla i bøkene *Fra Uret til Grand* og *Norske Politici*. Han illustrerte også bøker av Elias Kræmmer. Særleg vart Lærum kjend for sine karikaturar av berømte nordmenn som Henrik Ibsen og Ivar Aasen, for sine postkort og kartongbilete, mellom andre av Fridtjof Nansen.

Lærum laga òg statuar av Georg Stang, Henrik Angell, Gunnar Knudsen (Borgestad), general Oscar Wergeland (Kristiansand), Olav den heilage (Sarpsborg) og Niels Henrik Abel. Både som bilethoggar og teiknar laga han verk der portrettlikskapen var stor.

Kjelder
-------


* Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1957


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* Norsk kunstnerleksikon
* VIAF
* ISNI
* SUDOC

 |
Philipp Melanchthon måla av Lucas Cranach den eldre (1472-1553) i 1532 i Regensburg
**Philipp Melanchthon** (fødd **Philipp Schwarzerd**, 16. februar 1497–19. april 1560) (Utt: melˈanchthon) var ein tysk teolog, humanist og reformator, og ein av Martin Luthers næraste medarbeidarar. Humanismen hans har hatt vid påverknad på protestantismen og det økumeniske arbeidet i reformasjonstida.

Melanchthon studerte ved Universitetet i Heidelberg (1509-12) og Universitetet i Tübingen (1512-18), før han blei tilsett i ei stilling ved det nyskipa Universitetet i Wittenberg i 1518. Jamvel om Melanchthon sitt hovudområde var gresk, kom han snart under påverknad av kollegaen Martin Luther, og fatta interesse for teologi. Han var tidleg overtydd om Bibelens autoritet (*Sola Scriptura*), og dette synspunktet kjem tydleg fram i det verket Melanchthon er best hugsa for, *Loci Communes* (teologiens hovudpunkter), som kom i si fyrste utgåve i 1521. Boka blei i løpet av fire år trykt 18 gonger. Allereie på dette stadiet arbeidde han med fleire bibelske tema, mellom anna rettferdslæra. Intensjonen hans var å byggje eit system kvar teologien hadde sitt utspring i og blei fastsett ut frå skrifta. Ei oppgåve han meinte mellomalderens teologiske standardverk, Peter Lombards *Sententiæ*, var for utilstrekkeleg til. I seinare utgåver av *Loci Communes* understreka han den intellektuelle sida ved trua, viljens tilslutning til frelsa, avviser predestinasjonslæra og gav også etter kvart tradisjonen ei viss stilling. I ei ny utgåve av Den augsburgske vedkjenninga, som var utforma av Melanchthon, endra han også artikkelen om nattverden i retning av kalvinismen.

Luthers bannlysing frå Den katolske kyrkja gjorde at Melanchthon var den som måtte reise rundt utanfor Sachsen for å spreie reformasjonens bodskap. Etter Luthers død i 1546 stod han fram som Luthers naturlege arvtakar, men greidde ikkje å halde på denne posisjonen. Han heldt fast på prinsippet om at ein kunne tolerere teologisk usemje på ein del område (*Adiaphora*). Dette blei eit viktig stridsspørsmål etter at reformasjonen i kjølvatnet av Luthers død opplevde ei rad militære og politiske svekkjingar. Melanchthons pragmatiske haldning som sikta på å halde fast ved mest mogleg av arven frå Luther, blei sett på som liketydande med forræderi mellom mange reformatorar, og etter Leipzig-interimets kompromiss med Roma i 1548 blei han ståande som førar for ein fraksjon (philippistane).

Kjelder
-------

* Mcgrath, Alister E.: *Reformation thought: an introduction*. 3rd edt. Oxford. Blackwell, 1999. ISBN 978-0-6312-1521-9
* «Philipp\_Melanchthon» i *Store norske leksikon*, snl.no.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
*Denne artikkelen handlar om delstaten Washington. For hovudstaden i USA, sjå Washington, D.C..* 

**Washington** er ein delstat i det nordvestlege hjørnet av USA. Hovudstaden er Olympia og den største byen er Seattle. Mellom byane Seattle og Tacoma ligg Sea-Tac International Airport. Delstaten har om lag 6 millionar innbyggjarar og eit areal på 176 620 km².

Washington vart amerikansk delstat i 1889. Han er den einaste delstaten som er oppkalla etter ein president i USA. Delstaten vart oppkalla etter den fyrste presidenten i USA, George Washington. Statens blom er rhododendron som veks godt i den sure jorda vestpå, og som veks vilt på Kitsap Peninsula heilt i vest.

Geografi
--------

Langs med kysten ligg det store, nedbørrike område som er godt eigna for skog- og jordbruk. Lenger austover ligg den alpine fjellkjeda Kaskadefjella (*Cascade Mountains*) som går nord-sør. Her ligg òg vulkanen Mount Rainier som er eit kjent landemerke i delstaten. Aust for Kaskadefjella ligg det flate område, med byane Yakima og Spokane, der det fell lite nedbør.

Næringsliv
----------

Dei mest kjende selskapa i delstaten er antakeleg Microsoft og Boeing. Delar av den amerikanske Stillehavsflåten har sine basar i delstaten.

| * v
* d
* e
Administrative einingar i USA |
| --- |
| Delstatar | 
* Alabama
* Alaska
* Arizona
* Arkansas
* California
* Colorado
* Connecticut
* Delaware
* Florida
* Georgia
* Hawaii
* Idaho
* Illinois
* Indiana
* Iowa
* Kansas
* Kentucky
* Louisiana
* Maine
* Maryland
* Massachusetts
* Michigan
* Minnesota
* Mississippi
* Missouri
* Montana
* Nebraska
* Nevada
* New Hampshire
* New Jersey
* New Mexico
* New York
* Nord-Carolina
* Nord-Dakota
* Ohio
* Oklahoma
* Oregon
* Pennsylvania
* Rhode Island
* Sør-Carolina
* Sør-Dakota
* Tennessee
* Texas
* Utah
* Vermont
* Vest-Virginia
* Virginia
* Washington
* Wisconsin
* Wyoming

 | USA |
| Føderalt distrikt | Washington, D.C. |
| Oversjøiske territorium | 
* Amerikansk Samoa
* Guam
* Jomfruøyane
* Nord-Marianane
* Puerto Rico

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NLA
* NKC

 |
**Gustav Fredrik Lorentzen** (13. januar 1915–7. august 1995) var ein norsk ingeniør frå Oslo, ein internasjonal føregangsmann i kuldeteknikk. Gjennom nesten 60 års arbeid som ingeniør og vitskapsmann prega han den internasjonale utviklinga av fagområdet etter 1945 og gav vesentlege bidrag til å utvikle ein meir miljøvennleg kuldeteknikk.

Liv og virke
------------

Lorentzen tok examen artium 1934 på reallinja ved Hegdehaugen skole i Oslo. Han studerte så ved Norges tekniske høgskole (NTH) i Trondheim, der han avslutta i 1939 med ein framifrå eksamen på maskinlinja. Etter eit år i NSB arbeidde han i to år som assistentingeniør ved Varmekraftlaboratoriet på NTH.

Perioden 1942-51 var Lorentzen tilsett i Fiskeridirektoratet i Bergen som avdelingsingeniør og maskinteknisk overingeniør. Han hadde då ei sentral rolle i å planleggje og gjennomføre oppbygginga av ein ny fiskeindustri i Noreg. Samstundes arbeidde han på den banebrytande doktoravhandlinga «Leveringsgrad og virkningsgrad for kjølekompressorer» og vart i 1950 dr.techn. ved NTH.

Hausten 1951 vart Lorentzen utnemnd til professor i kjøleteknikk ved NTH. Her fekk han i oppgåve å utvikle og leie det nyoppretta Institutt for kjøleteknikk. Dette er det største frittståande kuldetekniske forsknings- og utdanningsmiljø i vest-verda.

Kuldeteknikk har vore ein nøkkelteknologi for Noreg, spesielt fiskerinæringa. Lorentzen sette heile si arbeids- og skaparkraft inn på fagområdet. Han prioriterte oppgåver viktige i den tekniske utviklinga i landet. Praktiske siktemål vart vektlagt; prosjekta skulle kunne kome til nytte for dei som ytte pengane. 

Lorentzen engasjerte seg frå fyrste stund med å utvikle ei systematisk kontakt- og nettverks-verksemd overfor industrien, og for å informere om resultata av forskinga. Mellom anna var han sentral då Norsk Kjøleteknisk Forening vart skipa i 1961.

Med sin bakgrunn frå Fiskeridirektoratet var Lorentzen mykje oppteken av utviklinga i fiskerinæringa. Han tok initiativet til at Statens Kjølemaskinistskole i Trondheim vart etablert i 1953, og han deltok aktivt i oppbygginga av Norges Fiskerihøgskole og Fiskeriforskning (FTFI) i Tromsø.

I 1988 fann Lorentzen opp ein ny, enklare og meir effektiv måte å regulere CO2-systema på. Dei neste tre åra nyutvikla han ideen, noko som vart eit avgjerande vendepunktet i bruken av CO2 i kjøleteknikken. Like etter gjorde det japanske konsernet Denso seg kjent med Lorentzen si oppfinning, med tanke på å nytte det til luftkjøling av bilar. Lorentzen og Denso byrja samarbeide i 1993, eit samarbeid som gav ein vesentleg framskuv i utviklinga av EcoCute som kom i handelen etter år 2000.

Kjelder
-------

1. ↑  Bredesen, Arne M. (29. juni 2022). «Gustav Lorentzen». *Norsk biografisk leksikon* (på norsk bokmål).

* Gustav Lorentzen i Norsk Biografisk Leksikon

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* VIAF
* GND
* ISNI

 |
**Gustav Heiberg** (30. august 1856–1. august 1935) var ein norsk sakførar og stortingsmann frå Nes i Hedmark. Han representerte Venstre.

Heiberg var son til ein gardbrukar og landhandlar. Han var student i 1879 og cand. jur. i 1882. Frå 1883 var han overrettssakførar og seinare høgsterettsadvokat på Hamar. Attåt var han eigar av fleire gardar og skogeigedomar. Årevis var han medlem av bystyret og ei tid ordførar i Hamar. Han var ordførar i representantskapet i den lokale sparebanken og styreformann i Hamar bankkontor. I 1910 vart han medlem av den kongelege matrikkelkommisjonen. 

Heiberg representerte krinsen Hamar, Lillehammer og Gjøvik på Stortinget perioden 1892-94. Han var i 1892 medlem av justiskomiteen, 1892-94 av næringskomite nr 1, og frå 23. april 1892 av fullmaktskomiteen. I 1893 var han med i den utvida jarnbanekomiteen.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
* Hamar ministerialbok 1933-55

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Historisk befolkningsregister
* Lokalhistoriewiki
* PolSys

 |
|  |
| --- |
| **Wasabi** |
| WasabiWasabi |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Planteriket Plantae |
| **Rekkje:** | Karplantar Tracheophyta |
| **Underrekkje:** | Frøplantar Spermatophytes |
| **Orden:** | Krossblomordenen Brassicales |
| **Familie:** | Krossblomfamilien Brassicaceae |
| **Stamme:** | Eutremeae |
| **Slekt:** | Polarreddikslekta *Eutrema* |
| **Art:** | **Wasabi** *E. japonicum* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Eutrema japonicum***Koidz. 1930 |

**Wasabi** (*Wasabia japonica*) er ein plante i krossblomfamilien som blir brukt til krydder, særleg i japansk matlaging. Han stammar frå Japan og Sakhalin-halvøya i Russland. Planten er også kjend som japansk peparrot, og er i slekt med vanleg peparrot, karse og reddik.

Planten er ei urt med tjukk stengel som blir opptil 60 cm høg. Blada er store og breie og blomane er kvite. 

Wasabi-pasta.
Wasabi inneheld svovelsamband som gjev ein sterk smak. 
Ein bruker som regel stengelen, som anten kan raspast fersk eller brukast som tørka pulver. Friske blad kan også etast og har ein liknande krydra smak. 

Som krydder blir wasabi mellom anna brukt til sushi. Ein kan også bruka wasabipulver til å dekkja steikte eller rista belgfrukter som blir brukt som snacks.

Kjelder
-------

* «Wasabi», *Store norske leksikon*, 15. februar 2009
Koordinatar: 77°38′S 162°52′E﻿

**Lake Hoare** er ein innsjø kring 4,2 km lang mellom Lake Chad og Canadabreen i Taylor Valley i Victoria Land i Antarktis. Overflatearealet er 1,94 km2. Innsjøen vart namngjeven av den åttande Victoria University of Wellington Antarctic Expedition (VUWAE), 1963–64, etter fysikaren R.A. Hoare, eit medlem av VUWAE som utforska sjøane i Taylor, Wright og Victoria Valley.

Lake Hoare er demnd opp av ei tunge av Canadabreen, og ville elles ha drenert ut i Lake Fryxell, 3 km nordaust på andre sida av bretunga. Lake Chad, som berre ligg 5 meter søraust for Lake Hoare, flyt stundom over og ut i Lake Hoare.

Kjelder
-------

1. ↑
2. ↑  «Hoare, Lake». Geographic Names Information System, U.S. Geological Survey. Henta 27. oktober 2012.

 Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Hoare, Lake» (innhald frå Geographic Names Information System).


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |

  

--Frokor (diskusjon) 22. februar 2014 kl. 21:56 (CET)
**Lajos Szentgáli** (7. juni 1932–2. november 2005) var ein ungarsk friidrettsutøvar frå Budapest som tevla på mellomdistansane. Han vart europameister på 800 meter i 1954.

Aktiv
-----

Szentgáli deltok på det ungarske stafettlaget på 4×400 meter under sommarleikane 1952 i Helsinki. Laget rauk ut allereie etter kvalifiseringsløpa.

I landskampen mot Noreg i Oslo den 2. august 1954 forbetra Szentgáli den ungarske rekorden på 800 meter til 1.49,0. Kort tid etter vann han distansen ved universiaden. Den 28. august sprang han ved europameisterskapen i Bern inn til siger på 1.47,1, framom belgiaren Lucien de Muynck på 1.47,3 og norske Audun Boysen på 1.47,4.

Szentgáli forsvarte i 1955 sigeren ved universiaden. Seinhaustes 1956 var han på plass i Melbourne under dei olympiske leikane, utan å makte å ta seg vidare frå kvalifiseringsheata. Derimot nådde han finalen ved europameisterskapen 1958 i Stockholm, der enda han opp med ein femteplss på tida 1.48,3.

Szentgáli vart ungarsk meister på 800 m i 1954, 1956-59 og 1961. I 1961 vann han også 1500-meteren. Same året forbetra han sin personlege rekord på 1500 meter til 3.43,0. Hans ungarske rekord på 800 meter frå 1954 på 1.47,1 stod seg i 26 år.

Kjelder
-------


* «Lajos Szentgáli» (på engelsk). Sports-Reference. Arkivert frå originalen 4. desember 2016. Henta 11. februar 2017.
* (en) Lajos Szentgáli – Profil på nettsida til IAAF

* *Denne artikkelen bygger på «Lajos Szentgáli» frå Wikipedia på tysk, den 11. juni 2015.*



|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
Koordinatar: 48°31′00″N 34°37′00″E﻿

**Kamjanske** (ukrainsk Кам'янське), fram til 2016, *Dniprodzerzjynsk* (Дніпродзержи́нськ; russisk Днепродзержи́нск, *Dneprodzerzjinsk*) er ein industriby i Dnipropetrovsk oblast i Ukraina og ein hamneby ved Dnepr. I 2016 vedtok det ukrainske parlamentet å gi byen tilbake det gamle namnet sitt frå før 1935, i ukrainsk språkdrakt **Kamjanske** (Кам'янське). Byen har kring 250 000 innbyggjarar (2008)

Historie
--------

Den romerske-katolske kyrkja seint på 1800-talet.
Byen dukka opp kring 1750 og var på denne tida dei to landsbyane Romankovo og Kamianske, som i dag utgjer den moderne byen. Byen vart kalla **Kamijanske** (russisk Каменское, ukrainsk Камянське) fram til 1936 då han fekk nytt namn til ære for Felix Dzerzjynskyj, grunnleggjaren av det bolsjevikiske hemmelege politiet, Tsjeka. 

Den sovjetiske leiaren Leonid Brezjnev vart fødd og vaks opp i Dniprodzerzjynsk.

2. juli 1996 skjedde dei ei stygg trafikkulukke i Dniprodzerzjynsk. Ein overfylt trikk som køyrde ned ein bratt bakke i Tsjapaevagata då bremsene slutt å virke og vogna raste ned bakken, av skjenene og inn i ein skule. Totalt omkom kring 30 menneske medan meir enn 100 vart skadde.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Dniprodzerzhynsk» frå Wikipedia på engelsk, den 10. september 2012.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  «City News» (på ukrainsk). Dniprodzerzjynsk byråd home page. Arkivert frå originalen 25. februar 2012. Henta 10. september 2012.
2. ↑  Pshenichniy, Stanislav (juli 7, 2006). «Sad Anniversary in Dneprodzerzjinsk». *Dneprovska Pravda* (på russisk). Henta 10. september 2012.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Kamjanske**

| * v
* d
* e
Dnipropetrovsk oblast |
| --- |
| Administrativt senter: Dnipro |
|  | Apostolove**·** Kamjanske**·** Kryvyj Rih**·** Marhanets**·** Nikopol**·** Novomoskovsk**·** Pavlohrad**·** Peresjtsjepyne**·** Persjotravensk**·** Pidhorodne**·** Pjatykhatky**·** Pokrov**·** Synelnykove**·** Ternivka**·** Verkhivtseve**·** Verkhnodniprovsk**·** Vilnohirsk**·** Zelenodolsk**·** Zjovti Vody |  Ukraina |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* LCCN
* SUDOC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
Koordinatar: 60°44′56.746″N 5°16′49.094″E﻿

*For fjorden på Svalbard med same namn, sjå Austfjorden på Spitsbergen.*

**Austfjorden** er ei fortsetjing av Fensfjorden i kommunane Masfjorden og Alver i Vestland fylke. Han har ei lengd på om lag 20 km og strekkjer seg søraustover. Eidatrædet rett nord for Ostereidet. Frå Ostereidet er det berre litt over 1,5 km over til Osterfjorden på andre sida. 

Austfjorden startar mellom Ådnøyni i sør og Kvamsøya i nord. Nord for Kvamsøya går Masfjorden nordover. Austfjorden har ein fjordarm kalla Hindnesfjorden, som går parallelt til Austfjorden, og som igjen har ein fjordarm kalla Dalafjorden. 

På nordsida av Austfjorden går det fleire djupe viker nordover. Den første av desse er den 2 km lange Mjangersvågen med Mjanger i botn. Dei to neste er Nordkvingevågen inn til Nordkvingo og Sørekvingevågen inn til Sørkvingo. Mellom desse to vågane ligg neset Melshovden. Litt lenger inn i fjorden ligg Kjekallevågen der det er bygd ei vegfylling og ei bru ytst i vågen langs fylkesveg 5434. Vest for Kjekallevågen ligg innløpet til Hindnesfjorden. Frå her strekkjer Austfjorden seg 6 km lenger søraustover, medan Hidnesfjorden går ytterlegare 2 km lenger inn.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
Ein **hewitt** er ein topp i England, Wales eller på Irland med absolutt høgd på minst 2000 fot over havet, som tilsvarar 609,6 meter over havet og ein primærfaktor på minst 30 meter. Namnet er eit akronym: **H**ills in **E**ngland, **W**ales and **I**reland over **T**wo **T**housand feet.

Den engelske og den walisiske lista vart samansett og vedlikehalde av Alan Dawson, medan den irske lista vart laga av Clem Clements. Definisjonen tek omsyn til kritikken mot nuttall-definisjonen, som har ein primærfaktor på minimum 15 meter og dermed omfattar mange subsidiære toppar. Dei 125 minst prominente nuttalls er ekskludert i lista over hewitts.

Det er totalt 525 toppar som fell inn under definisonen:

* 178 i England
* 137 i Wales
* 211 på Irland

Samanlagt gjev dette 526, fordi Black Mountain vert rekna med både i England og Wales.

Skottland er ikkje med i lista, fordi det ville medføre at særs mange toppar som i skotsk målestokk er nokså små ville vorte med. Det har vorte publisert ei liste over alle toppar i Skottland som møter kriteria, delt inn i munro, corbett og graham. Hadde dei skotske toppane vore med ville det vore 2 638 toppar på lista.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Hewitt (topp)» frå Wikipedia på engelsk, den 23. mars 2011.*
**Heidemarie Rosendahl**, gift Ecker-Rosendahl, (fødd 14. februar 1947 i Hückeswangen i Nordrhein-Westfalen) er ein tysk friidrettsutøvar som tevla for Vest-Tyskland. Ho vann to gullmedaljar og ein sølvmedalje under Sommar-OL 1972 i München. Året i førevegen vart ho europameister i femkamp.

Aktiv
-----

Rosendahl tok sølvmedaljen i femkamp under EM i friidrett 1966 i Budapest. Ho var småskadd under dei olympiske leikane 1968 i Mexico-byen, og vart nummer 18 i lengdehopp og trekte seg frå femkamptevlinga. Året etter sette ho verdsrekord i femkamp med 5155 poeng. I 1970 sette ho ny verdsrekord i lengdehopp med 6,84 m då ho sigra i universiaden i Torino. Rekorden stod i fem år.

Rosendahl vann gullmedaljen i femkampen under friidretts-EM 1971 i Helsingfors. I same meisterskapen fekk ho bronsemedaljen i lengdehopp med sluttresultatet 6,66 meter. 

Under dei olympiske sommarleikane i München i 1972 vann Rosendahl lengdetevlinga med eit hopp på 6,78 meter, ein centimeter lengre enn det Diana Jorgova frå Bulgaria oppnådde. I femkampen tok ho sølvmedalajen, med 4 791 poeng hamna ho ti poeng bakom gullvinnaren Mary Peters frå Storbritannia. Til sist i olympiaden var Rosendahl med på det vesttyske stafettlaget som vann 4 x 100 meter stafett med tid 42,81 sekundar, ny verdsrekord.

Rosendahl slutta som aktiv etter 1973-sesongen. Ho er gift med ein USA-amerikansk basketballspelar og er mor til stavhopparen Danny Ecker.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Heide Ecker-Rosendahl» frå Wikipedia på tysk, den 26. august 2014.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* NKC
* Munzinger (sport)
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)

 |
**Windward Islands** eller **Windwardøyane** (tyder «øyane i lovart») er dei sørlege øyane i Dei små Antillane innanfor Vestindia.

Namn og geografi
----------------

Øyane har fått namnet *Windward* frodi dei ligg i lovart eller på vindsida for seglskipa som kom til Den nye verda i forhold til Leewardøyane («leside-øyane»), sidan passatvindane i Vestindia bles frå aust til vest. Dei transatlantiske straumane og vindane som gjev den raskaste ruta over havet førte desse skipa til den grove delelinja mellom Windward- og Leewardøyane. Fartøy i den atlantiske slavehandelen som reiste frå den afrikanske Gullkysten og Guineabukta ville først nå dei søraustlegaste øyane i Dei små Antillane nårde dei reiste vest-nordvestover mot Karibia og Nord- og Mellom-Amerika. Øyrekkja dannar den austlegaste grensa for Det karibiske havet.

Windwardøyane er frå nord til sør: 

* Dominica
* Martinique (eit oversjøisk departement i Frankrike)
* Saint Lucia
* Saint Vincent
* Grenadinane
* Grenada

Barbados, Trinidad og Tobago vert ikkje rekna som ein del av Windwardøyane, men vert stundom rekna med fordi dei ligg i lovart i forhold til dei andre øyane i Karibia.

Terminologi
-----------

På somme språk vert Windward og Leeward rekna som forskjellige øygrupper. I begge tilfelle, vert dei aust/søraustlegaste øyane kalla Windward, medan dei vestlegaste vert kalla Leeward. Øygruppa langs kysten av Venezuela vert kalla Leeward Antillane på engelsk. 

| Språk | Windward Islands | Leeward Islands |
| --- | --- | --- |
| Engelsk |  |  |
| Andre |  |  |

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Windward Islands» frå Wikipedia på engelsk, den 31. juli 2011.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  «Windward Islands». Encyclopaedia Britannica. «a line of West Indian islands constituting the southern arc of the Lesser Antilles, **at the eastern end of the Caribbean Sea**, between latitudes 12° and 16° N and longitudes 60° and 62° W. They include, from north to south, the English-speaking island of Dominica; the French département of Martinique; the English-speaking islands of Saint Lucia, Saint Vincent, and Grenada; and, between Saint Vincent and Grenada, the chain of small islands known as the Grenadines. **Though near the general area, Trinidad and Tobago (at the south end of the group) and Barbados (just east) are usually not considered part of the Windward Islands.** »
2. ↑  Chapter 4 - The Windward Islands and Barbados - U.S. Library of Congress

Sjå òg
------

* Leeward Islands
* Britiske Windward Islands
* Dei små Antillane

Koordinatar: 12°11′10″N 68°59′22″W﻿
**Kamkaka** er eit bakverk baka av kveitemjøl, rugmjøl, gjær og mjølk. Deigen vert kjevla til runde leiver, som vert perforerte i eit rutemønster med ein kam eller eit spesielt kjevle. Når leivene vert steikte, helst i ein steinomn eller ei gruve, boblar dei opp i rutemønsteret, slik at dei ferdige leivene får karakteristiske bobler.

Kamkaka er kjend frå Sørrana og Korgen. Ho har lange tradisjonar i distriktet, men ingen veit nøyaktig når og kor ho først vart baka. Ho er første gongen nemnd av Petter Dass i Nordlands Trompet.

Kjelder:
--------

* Asmund Petersen: «Kamkaka - når og hvor ble den bakt for første gang?» i *Årbok for Helgeland 2005* ISBN 82-90148-65-8

Bakgrunnsstoff
--------------

* Lokale tradisjoner Arkivert 2007-09-27 ved Wayback Machine.
* Bilder av kamkakebaking Arkivert 2006-10-13 ved Wayback Machine.
* Kamkakebaking Arkivert 2007-10-10 ved Wayback Machine.
* Sommerjobb og kamkake Arkivert 2007-05-03 ved Wayback Machine.
* Dokufiksjonell kortfilm om kamkakas forhistorie og opprinnelse[*daud lenkje*]
|  |
| --- |
| ***Hey You***  Song av Pink Floydfrå albumet *The Wall* |
|  |
| **Utgjeve** | 30. november 1979 |
| **Innspelt** | April-november 1979 |
| **Sjanger** | Progressiv rock, hardrock |
| **Lengd** | 4:41 |
| **Selskap** | Harvest Records (UK), Columbia Records (US)/Capitol Records (US) |
| Låtskrivar(ar) | Roger Waters |
| **Produsent** | Bob Ezrin, David Gilmour, James Guthrie og Roger Waters |
|
|

**«Hey You»** er ein song av det britiske bandet Pink Floyd laga av Roger Waters. Songen vart gjeven ut på albumet deira *The Wall* i 1979, og er første song på den andre plata av dobbeltalbumet. Songen er ikkje med i filmutgåva av albumet, fordi ein meinte at filmen ville bli for lang. Klippet som var meint for filmen kan ein derimot sjå som ekstramateriale på DVD-utgåva av filmen.

Komposisjon
-----------

Songen opnar med berre ein akustisk gitar, og ein bass som liknar opninga av «Pigs (Three Different Ones)» som kjem inn like etter. Så kjem synthesizer, vokal og til slutt trommer. I midten av songen er det ein gitarsolo med hovudmelodilinja frå songen «Another Brick in the Wall». Etter dette kjem eit rolegare parti med berre synth, bass og trommer, så eit parti med berre synth og akustisk gitar, før bassen kjem inn på ny. På dette tidspunktet kan ein høyre kviskring i den venstre kanalen, før trommene kjem inn og siste verset startar. Rundt 3:23 ut i songen kan ein høyre ein sonarliknande lyd, som «ping»-lyden som startar «Echoes». Å bruke om att slike effektar var ganske vanleg for Pink Floyd. Generelt sett har songen ei kjensle av fortviling, som så mange andre songar på *The Wall*.

Tekst
-----

Som så mange andre songar på albumet fortel «Hey You» ein del av historia til hovudrolla Pink. Pink forstår at han no er fullstendig stengd ute frå samfunnet, og gjer eit forsøk på å få kontakt med omverda igjen. Muren hans stenger han derimot inne, og ingen kan høyre han, og kvart rop vert meir og meir desperat.

Fakta
-----

* Etter 10 sekund kan ein høyre ein klikkelyd om ein skrur volumet høgt nok opp. Dette er mest sannsynleg trommestikkene til Nick Mason.
* Songen skulle opphavleg plasserast mellom «Comfortably Numb» og «The Show Must Go On». Denne rekkefølgja vart brukt på demoutgåver, men vart endra før den endelege utgjevinga.
* Songen har blitt spelt av det amerikanske bandet Dream Theater.

Medverkande
-----------

* Roger Waters – vokal (mellomspel og siste vers),
* Nick Mason – trommer
* David Gilmour – bandlaus bass, 6- og12-strengs akustisk gitar, elektrisk gitar, pedalsteel, vokal (to første versa),
* Richard Wright – Fender Rhodes elektrisk piano, Hammondorgel, synthesizer

med:

* James Guthrie – drill

Personell per Fitch og Mahon.

Kjelder
-------

* Fitch, Vernon. *The Pink Floyd Encyclopedia* (3. utg.), 2005. ISBN 1-894959-24-8

  





1. ↑  «Rock Compact Disc magazine, Issue 3, September 1992». Arkivert frå originalen 2. januar 2011.
2. ↑  Fitch & Mahon 2006, s. 89
3. ↑  Fitch & Mahon 2006, s. 92
Gardstun i Heidal
**Heidal** er ei bygd og ein tidlegare kommune i dåverande Oppland fylke. Heidal er elles eit kyrkjesokn i Sel prestegjeld. Talet på ibuarar i Heidal nådde 1781 i 1950, sidan den gongen har det gått noko tilbake. 

Heidal er ei fjellbygd i og kring Sjoa-dalføret. Landskapet er prega av trange dalar, fossande elvar og høge rundvorne fjell. Folket er busett i grender i 300 til 800 meter over havet. Bygdesenteret på Bjølstadmo ligg ei 470 moh. Bygda er kjend for dei mange hundreår gamle bygningane på ymse gardsbruk, mellom andre på storgarden Bjølstad. Heidal kyrkje er frå 1930-åra, nokså nært kopiert etter den 1700-talskyrkja på staden som brende ned i 1933.

Bygda er mellom anna kjend for Heidalosten produsert ved Heidal Ysteri. Eventyret «Smågutane som trefte trolla på Heddalsskogen» er lagt til Heidalsskogen i den nedre delen av bygda. Målaren Johs. Torbjørn Rudrud har måla alle gardane.

Langrennarane Erling Steineide og Reidar Bekkemellem var frå Heidal.

Kjelder
-------

* *Norsk Allkunnebok*. V. Bandet. 1954
*For fartøyet, sjå S/S Siljan. For staden i Noreg, sjå Siljan.*
Koordinatar: 60°52′20.384″N 14°47′22.769″E﻿

Satellittbilete over Siljanringen frå Landsat 7
Utsikt over Siljan frå Gesunda
**Siljan** i Dalarna er den sjette største innsjøen Sverige. Innsjøen ligg i kommunane Mora, Rättvik og Leksand. Sjøen ligg 161 meter over havet og har saman med dei tilgrensande innsjøane Orsasjön og Insjön eit areal på 354 km². Siljan aleine har eit areal på 260 km². Største djupne er 120 meter. Siljans utløp er via Österdalälven til Dalälven. Siljan er forbunde med Orsasjön gjennom det fire kilometer lange smale sundet Moranoret ved tettstaden Mora. Den største øya i Siljan er Sollerön med eit areal på 20,5 km². 

Midtsommarfeiringa rundt Siljan er verdskjent.

Historie
--------

For 365 millionar år sidan slo ein stor meteoritt ned med uhorveleg kraft og danna det som i dag blir kalla Siljanringen. Siljan, Orsasjön, Skattungen, Oresjön og småsjøane i Bodadalen er den ytre ringen i krateret. 

Krateret er 50 km i diameter og er det største kjende krateret av denne typen i Europa.

Geologi
-------

Området omfattar Siljans ¬og Orsasjöens vassystem med det nærliggande terrenget, og dessutan området langs Siljanringen. Berggrunnen rundt Siljan består, omfram det prekambriske grunnfjellet, av sedimentære bergartar, hovudsakleg frå ordovicium og silur. Desse vart reist på høgkant av meteorittnedslaget som danna Siljan og er difor vorte verna til i dag. Området er typeområde for mange fossilar og difor geologisk viktig i global samanheng. Det finst mange både aktive og nedlagde steinbrot i området. Eit døme på eit nedlagt steinbrot som har fått eit nytt liv er Dalhalla utanfor Rättvik, som har gjenoppstått som amfiteater og konsertscene.

Skipsfart
---------

Siljan og tilstøytande vassdrag var tidlegare ei viktig ferdselsåre i Dalarna, både når det gjaldt tømmerfløyting og transport av gods og passasjerar. Særleg var transport av jernmalm frå områda rundt Siljan viktig. Allereie i 1839 vart det første dampskipet, hjuldamparen *Prins August* sett i trafikk på Siljan. Dampskipet S/S *Engelbrekt* vart sett inn i trafikk i 1866, og har enno seglingar på sommaren, det same gjeld M/S *Gustav Wasa* som har trafikkert Siljan sidan 1876.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Siljan (Sverige)» frå Wikipedia på bokmål, den 13. juni 2012.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Siljan - meteoritnedslag, *Calle Petterson, Geologi och geokemi, Stockholms universitet* Arkivert 2009-09-01 ved Wayback Machine.

| * v
* d
* e
Sveriges største innsjøar |
| --- |
| Sveriges flagg | Vänern 5 648 km² • Vättern 1 893 km² • Mälaren 1 120 km² • Hjälmaren 484 km² • Storsjön 464 km² • Siljan med Orsasjön 354 km² • Torneträsk 332 km² • Hornavan 252 km² • Uddjaure 210 km² • Bolmen 184 km² | Sveriges flagg |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* LCCN
* GeoNames

 |
Plasseringa til Lake District, i kvitt, i Nord-England
**Lake District** er eit fjellendt område i Nordvest-England. Det ligg i Cumbria og er den einaste staden i England der ein finn høgder over 3000 fot, det vil si drygt 900 meter, over havnivå. Området vart populært som turmål på byrjinga av 1800-talet, då diktarane William Wordsworth, Samuel Taylor Coleridge og Robert Southey skreiv om det. Dei tre vart kjende som Lake Poets. Sidan 1951 har store delar av området vore del av Lake District nasjonalpark.

Geografi
--------

Området er omkring 55 km langt og breitt. Den siste istida enda for omkring 15 000 år sidan og etterlet det landskapet ein finn i parken, med breie u-dalar og mange innsjøar (*lakes*) som har gjeve namn til området. Dei høgastliggande områda er steinete, medan ein lenger ned finn myr med lyngvekst. Under tregrensa finst gammal eikeskog side om side med furu som vart planta ut på 1800-talet. På grunn av mykje nedbør i området er bakken ofte gjennomtrukken av vatn. 

Det høgaste punktet i parken, og i England, er Scafell Pike, med ei høgd på 978 moh.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Lake District» frå Wikipedia på bokmål, den 28. mars 2010.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Lake District**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* LCCN
* NKC
* GeoNames

 |
**Sileshi Sihine** (fødd 29. januar 1983) er ein etiopisk langdistanseløpar som i tida 2003-08 vann fem sølvmedaljar og ein bronsemedalje i ulike verdsmeisterskap og olympiske sommarleikar.

Aktiv
-----

Sihine sprang inn til bronsemedalje på 10 000 meter under verdsmeisterskapen 2003 i Paris, slått med over ti sekundar av landsmennene Kenenisa Bekele og Haile Gebrselassie. Dei neste milløpa i alle dei store meisterskapane fram til 2009 måtte Sihine sjå seg slått av den fabelaktig gode landsmannen Kenenisa Bekele, men av ingen andre. Såleis sprang Sihine inn til sølvmedalje på 10 000 meter både under OL 2004, VM 2005, VM 2007 og OL 2008. Under verdsmeisterskapen 2005 i Helsinki vann han dessutan også sølvmedaljen på 5 000 meter, etter eit løp i moderat tempo vart han andremann i innspurten bakom Benjamin Limo frå Kenya.

Sihine sine personlege rekordar på 5 000 m og 10 000 meter er begge frå OL-sesongen 2004. Den 31. mai vann han milløpet ved eit internasjonalt stemne i Hengelo på 26.39,6, knappe to sekundar føre Gebrselassie. Den 2. juli i Roma kom Sihine på andreplass på 5 000 m i eit GL-stemne med sluttida 12.47,0. Verdsmeister Eliud Kipchoge frå Kenya vann løpet på personbeste 12.46,5, der Marius Bakken sette norsk rekord med 13.06,3.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* VM 2003 i Paris: Bronsemedalje på 10 000 m – 27.01,4
* OL 2004 i Aten: Sølvmedalje på 10 000 m – 27.09,3, bakom Kenenisa Bekele (27.05,1)
* VM 2005 i Helsinki: Sølvmedalje på 5 000 m – 13.32,8, og på 10 000 m – 27.08,8
* VM 2007 i Osaka: Sølvmedalje på 10 000 m – 27.09,0, bakom Kenenisa Bekele (27.05,9)
* OL 2008 i Beijing: Sølvmedalje på 10 000 m – 27.02,7, bakom Kenenisa Bekele (27.01,1)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Sileshi Sihine» frå Wikipedia på engelsk, den 5. september 2019.*
**Charlotte Glaser Munch** (fødd 25. februar  1972) er ein norsk forfattar oppvaksen i Bærum. Ho har gått på forfattarstudiet i Bø. I tillegg har ho studert litteraturvitskap, film- og medievitskap og teaterhistorie.

Ho har jobba som filmmeldar i Natt&Dag (1996-97), skrive artiklar i Z filmtidsskrift, Utflukt, Aftenposten, Morgenbladet og vore skribent i filmtidsskriftet film&kino 1997-2007.

Ho har motteke Riksmålsforbundets barne- og ungdomsbokpris for boka *Trylleslag*.

Bibliografi
-----------

* *For slem til å være snill*, Ungdomsroman, Cappelen 2007
* *Ikke mat sjimpansene*, Ungdomsbok skriven med Hilde Hagerup og Ragnfrid Trohaug, Aschehoug 2004
* *Alene sammen*, Ungdomsroman, Cappelen 2004
* *Det du ser*, Cappelen 2002
* *Blunk - en jenteguide*, skriven med Kari Joynt, Kagge 2001
* *Trylleslag*, Cappelen 2001

Kjelder
-------

* cappelen.no Arkivert 2007-04-06 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI

 |
Koordinatar: 59°54′46.29″N 10°46′54.69″E﻿

Nannestadgata går steilt opp mot Kampen kyrkje
**Kampen** er eit strok på eit høgdedrag i Bydel Gamle Oslo aust i det sentrale Oslo, mellom Tøyen og Vålerenga. Området vart utstykka frå 1820-åra og etter kvart tettbygd med trehus, då det ikkje var påbod om å byggje i mur når området låg utanfor bygrensa. I 1878 vart Kampen innlemma i byen, og etter at fleire av dei små trehusa hadde brunne ned i 1879, vart det utarbeidd reguleringsplan. Branntomta vart nytta som tomt for Kampen kyrkje, som stod ferdig i 1882, og Nannestadgata vart ei utsynsgate frå kyrkja mot Akershus slott.

Kart over Kampen frå 1900.
Brinken på Kampen.
Trikk på Kampen-linja i oktober 1960, rett før linja vart lagd ned. Trikken går i Hagegata ned mot Kjølberggata. Brinken («steil skrent») er gata opp til høgre.
I 1890-åra vart det reist fleire bustadblokker i mur i fire høgder på Kampen, i 1930-åra kom det opp fleire bustadblokker i upussa teglstein. Nokre av dei gamle trehusa på Brinken vart erstatta med nybygg på 1980-talet. Men framleis er det eit visst preg av trehus-by over Kampen.

På den nordlegaste og mest steile delen av høgdedraget, 77 meter over havet, ligg Kampen park, med vidt utsyn over byen. Området vart kjøpt av kommunen i 1885, og eit vassbasseng for drikkevassforsyning vart bygd her i 1885-1886, teke ut or bruk i byrjinga av 1950-åra. Huset i sveitserstil, populært kalla «Alpehytta», som vart bygd som bustad for oppsynsmannen for vassbassenget, har frå 1992 vore nytta til barnehage. Kampen skole vart bygd i 1888, utvida med nybygg i 1902, omfattande rehabilitert og utbygd i 2003.

Folk på eller frå Kampen
------------------------

* Thorbjørn Egner, forfattar og teiknar. Plassen framfor kyrkja fekk i 1992 namn etter han.
* Jon Bing, dr. juris og skjønlitterær forfattar
* Helga Helgesen, folkeopplysar
* Henrik Langeland, forfattar
* Einar Rose, skodespelar
* Knut Steen, skulptør. I våpenhuset i kyrkja står skulpturen Madonna som han har laga.
* Sven Nordin, skodespelar
* Petter Wettre, saksofonist
* Tellef Kvifte, professor i musikkvitskap
* Rob Waring, vibrafonist
* Kjell Bækkelund, pianist
* Knut Johannesen, skeiseløpar
* Rudolf Gundersen, skeiseløpar
* Peer Lorentz Dahl, biletkunstnar, budde her frå 1980, og lagde glasmåleria og krossvegmåleria i kyrkja

Kjelder
-------

* Oslo byleksikon, femte utgåva, side 290-291 ISBN 978-82-573-1760-7
Koordinatar: 54°10′S 37°8′W﻿

**Briggsbreen** er ein isbre mellom Mount Worsley og The Trident sentralt på Sør-Georgia, som flyt nordvest og ut i Murray snømark. Han vart kartlagt som ein isbre som flyt ut i enden av Possession Bay i 1929 av kapteinløytnant John M. Chaplin i Royal Navy (1888–1977). Chaplin var landmålar ombord på RRS «Discovery» under Discovery Oceanographic Expedition i 1925–1927, og vart seinare sjef for den hydrografiske undersøkinga på Sør-Georgia, 1928–30.

Briggsbreen vart kalla opp etter matrosen A.C. Briggs, på RRS «Discovery» i 1925–27 og eit medlem av landmålingsgruppa til Chaplin i 1928–30. I løpet av South Georgia Survey i 1955–1956 vart det komplekse isbre- og snømarkområdet sør for Possession Bay for første gong kartlagd i detalj, og Briggsbreen vart plassert på kartet på ny.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Briggs Glacier» frå Wikipedia på engelsk, den 24. januar 2014.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Briggsbreen» (innhald frå Geographic Names Information System).
Koordinatar: 56°26′58.524″N 9°24′0.63720″E﻿

*Sjå òg Viborg*
Minnestein ved Viborg domkyrkje
**Viborg** er ein by og tidlegare kjøpstad sentralt på Jylland i Danmark. Byen har 38 261 innbyggjarar (2013) og ligg i Viborg kommune i Region Midtjylland. Viborg er administrasjonsstad for kommunen og for Region Midtjylland.

Fram til kommunereforma i 2007 var Viborg administrasjonsstad for kommunen og for tidlegare Viborg amt.

Viborg er ein av dei eldste byane på Jylland og oppstod rundt år 900-1000.

Landstinget i Viborg
--------------------

**Viborg** var frå 1000-talet den viktigaste samlingsstaden på Jylland, i Knut den mektige si regjeringstid. I 1027 vart kong
Hardeknud hylla som konge på Tinget Viborg Landsting. Det skal ha vore den første kongehyllinga i Danmark. Magnus den gode vart hylla i 1042. Fram til midten av 1600-talet var Viborg Landsting med på å utpeika kongane av Danmark. 

Munken Ælnoth skreiv kring 1120: "*Der samles hyppigt store skarer fra hele Jylland, dels for at forhandle om de fælles anliggender, dels for at drøfte, hvorvidt lovene er retfærdige eller endnu gyldige, og tillige give dem fasthed. Og hvad der er blevet fastlagt med enigt samtykke af den forsamlede mængde, kan ikke ustraffet sættes ud af kraft i nogen egn af Jylland."*

Viborgs gamle rådhus, bygd i 1728 etter ein stor brann

Sjå òg
------

* Viborg domkyrkje - bygginga starta i 1130
* Snapstinget i Viborg
* Vestre Landsret - domstol for Jylland
* Viborg Tugthus
* Viborgsøerne
* Viborg Amt (før 1970)

Kjelder
-------

1. ↑  Danmarks Statistik: FOLK1 2013K4 (Vitja 12. februar 2014)
2. ↑  Viborg Kommune frå Den Store Danske
3. ↑  Søren Olsen: *Danmarks købstæder, 144 købstæder og andre gamle byer*, Politikens Forlag 2000, side 119, ISBN 87-567-6203-8

Bakgrunnsstoff
--------------

* Viborgs Historie, med byleksikon
* Viborgs nettstad

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
Koordinatar: 48°41′00″N 26°35′00″E﻿

**Kamjanets-Podilskyj** (ukrainsk Кам’янець-Подільський, armensk Կամիանեց-Պոդոլսկի, polsk *Kamieniec Podolski*) er ein by ved elva Smotrytsj vest i Ukraina, nordaust for Tsjernivtsi.

Han var tidlegare det administrative senteret i Khmelnytskyj oblast, men er i dag det administrative senteret i Kamjanets-Podilskyj rajon (distrikt) i oblastet. Byen har like over 100 000 innbyggjarar (2011).

Byen vart nemnt allereie i 1106. Frå 13. til 1700-talet opplevde Kamenets både oppgangstider og blomstring. Frå 1373 til 1430 var byen ein del av Storhertugdømet Litauen, deretter var ein bortsedd frå ein kort periode i tida 1672 til 1699 under tyrkisk-tatarar under Polen. Frå 1772 kom Kamenets under innverknad frå Det russiske keiserdømet. I 1918 vart det første ukrainske universitet etablert i byen. Like etter første verdskrigen vart byen i 1919 sete for den mellombels ukrainske nasjonalregjeringa. I 1922 vart byen saman med resten av Ukraina ein del av Sovjetunionen.

Under andre verdskrigen leid òg denne byen sterkt under krigshandlingane, undertrykkinga og holocaust. Før den tyske okkupasjonen var kring 40 % av innbyggjarane i byen jødar. Etter krigen vart byen gjenoppbygd og er i dag ein del av den sjølvstendige staten Ukrania.

Sjå òg
------

* Slaget ved Kamjanets-Podilskyj

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Kamianets-Podilskyi» frå Wikipedia på engelsk, den 16. september 2012.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

 Commons har multimedium som gjeld: **Kamjanets-Podilskyj**

| * v
* d
* e
Khmelnytskyj oblast |
| --- |
| Administrativt senter: Khmelnytskyj |
| Derazjnja**·** Dunajivtsi**·** Horodok**·** Iziaslav**·** Kamjanets-Podilskyj**·** Krasyliv**·** Netisjyn**·** Polonne**·** Sjepetivka**·** Slavuta**·** Starokostjantyniv**·** Volotsjysk |  Ukraina |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
|  |
| --- |
| ***«Vi slentret langs en vårlig sti»***  Singel av Jens Book-Jenssen og Ray Adams |
|  |
| **Land** | Noreg |
| **Språk** | Norsk |
| **Utgjeve** | 1963 |
| **Innspelt** | 11. februar 1963 |
| **Selskap** | His Master's Voice |
| Låtskrivar(ar) | Lars Christian Sande |
|

**«Vi slentret langs en vårlig sti»** er ein singel av Jens Book-Jenssen med Carsten Kloumans orkester, gjeven ut i 1963 (His Master's Voie AL 6113). Songen er skriven av Lars Christian Sande.

Eurovision
----------

### Melodi Grand Prix 1963

«Vi slentret langs en vårlig sti» deltok i Melodi Grand Prix 1963, den norske uttakinga til Eurovision Song Contest 1963 i London i Storbritannia. Songen vart framført på norsk av Jens Book-Jenssen med eit lite orkester, og så på nytt av Ray Adams med eit stort orkester. Bidraget enda på tredjeplass med 54 poeng.

Fotnotar
--------

1. ↑  «MGP 1963» (på norsk). OGAE Norge. Henta 6. juli 2014.
2. ↑  «Norway 1963» (på engelsk). esc-history.com. Henta 18. juni 2014.
3. ↑  «NORWEGIAN FINAL 1963» (på engelsk). natfinals.50webs.com. Henta 18. juni 2014.

| * v
* d
* e
Songar i Melodi Grand Prix 1963 |
| --- |
| *Vi slentret langs en vårlig sti***·** *Drømmekjolen***·** *Solhverv***·** *Adjø***·** *Jakteskipperen* |
**1542** (romartal MDXLII) var eit normalår som byrja på ein sundag i den julianske kalenderen.

Hendingar
---------

### Utlandet

* 

### Noreg

*

Fødde
-----

* 

Dosso Dossi døydde i 1542. Sjølvportrett

Døde
----

*Sjå òg Døde i 1542.*

* Dosso Dossi, italiensk målar

**<<   1500-talet   >>**
<< 1500 | 1501 | 1502 | 1503 | 1504 | 1505 | 1506 | 1507 | 1508 | 1509 | 1510 | 1511 | 1512 | 1513 | 1514 | 1515 | 1516 | 1517 | 1518 | 1519 | 1520 | 1521 | 1522 | 1523 | 1524 | 1525 | 1526 | 1527 | 1528 | 1529 | 1530 | 1531 | 1532 | 1533 | 1534 | 1535 | 1536 | 1537 | 1538 | 1539 | 1540 | 1541 | 1542 | 1543 | 1544 | 1545 | 1546 | 1547 | 1548 | 1549 | 1550 | 1551 | 1552 | 1553 | 1554 | 1555 | 1556 | 1557 | 1558 | 1559 | 1560 | 1561 | 1562 | 1563 | 1564 | 1565 | 1566 | 1567 | 1568 | 1569 | 1570 | 1571 | 1572 | 1573 | 1574 | 1575 | 1576 | 1577 | 1578 | 1579 | 1580 | 1581 | 1582 | 1583 | 1584 | 1585 | 1586 | 1587 | 1588 | 1589 | 1590 | 1591 | 1592 | 1593 | 1594 | 1595 | 1596 | 1597 | 1598 | 1599 >>
**Viborg Håndbold Klub** er ein dansk handballklubb heimehøyrande i Viborg, stifta i 1936. Kvinnelaget til Viborg deltek i danske toppserien. Laget spelar i grøne skjorter og elles svart.

Viborg HK sitt kvinnelag er det mest suksessrike i dansk handball med sine 14 meisterskapstitlar og 10 pokaltitlar. Åra 2006, 2009 og 2010 sigra Viborg i EHF-meisterligaen. Tidlegare vann klubben EHF-cupen i 1994, 1998 og 2004, og seinare trimferte Viborg i EHF-cupvinnarcupen 2014.

### Spelarar

Norske Heidi Tjugum, Tonje Larsen, Camilla Thorsen, Katrine Lunde, Kristine Lunde-Borgersen, Ida Bjørndalen, Marit Frafjord, Amanda Kurtović, Anne Kjersti Suvdal, Moa Högdahl, Emilie Hovden har alle spelt for Viborg HK.

Danske Anne Dorthe Tanderup, Anja Andersen, Janne Kolling og Karen Brødsgaard, samt franske Valérie Nicolas, tyske Grit Jurack, montenegrinske Bojana Popović og svenske Isabelle Gulldén har alle saman gjort teneste i Viborg HK.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Viborg Håndbold Klub» frå Wikipedia på dansk, den 20. oktober 2022.*
**Juan Bautista José Cabanilles** (6. september 1644–29. april 1712), òg **Juan Bautista Josep** eller katalansk **Joan**, var ein spansk organist og komponist i Valencia domkyrkje i Spania. Han vert av mange rekna som den største spanske barokkomponisten og stundom kalla den spanske Bach.

Biografi
--------

Cabanilles starta truleg den musikalske karrieren sin som songar i eit kor i ei lokal kyrkje. Seinare studerte han for å verte prest i domkyrkja i Valencia, der han òg tok timar i musikk. Den 15. mai 1665, 20 år gammal, vart han assisterande organist i domkyrkja. Eit år seinare, då forgjengaren døydde, vart han så hovudorganisten. Den 22. september 1668 vart han ordinert til prest. Han heldt stillinga som organist i kyrkja i 45 år, men frå 1703 skranta helsa hans og ein måtte finne ein erstattar. Frå 1675 til 1677 tok han òg over som lærar for borna i domkyrkjekoret.

Verk
----

Mange av komposisjonane til Cabanilles er virtuose og avanserte for si tid, men generelt høyrer han til i den spanske orgeltradisjonen som følgde mønstera frå 1500-talet. Mesteparten av manuskripta hans finst i dag i Biblioteca de Catalunya i Barcelona. Fleire komposisjonar for orgel (*tientoar,* *toccataer,* *passacagliaer,* og andre verk) har overlevd, samt fleire verk for kor opp til 13 stemmer.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Juan Bautista Cabanilles» frå Wikipedia på engelsk, den 30. april 2010.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
	+ HOASM om Cabanilles
	+ Biografi på AllMusic
	+ Encyclopaedia Britannica om Juan Cabanilles

Bakgrunnsstoff
--------------

* Fritt tilgjengelege notar av Juan Cabanilles ved International Music Score Library Project (IMSLP)

* 

* Fritt tilgjengelege notar av Juan Cabanilles i Werner Icking Music Archive (WIMA)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS
* SUDOC
* NKC

 |