recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**801** var eit engelsk progressiv rockeband som opphavleg vart danna i 1976 for tre konsertar. Bandmedlemmene var Phil Manzanera frå Roxy Music på gitar, Brian Eno, òg tidlegare Roxy Music, på tangentar og vokal, Bill MacCormick frå Quiet Sun og Matching Mole på bass og vokal, Francis Monkman frå Curved Air på tangentar, Simon Phillips på trommer og Lloyd Watson på slide-gitar og vokal.

Historie
--------

I 1976 var Roxy Music oppløyst ein periode og 801 kom saman for eit kortvarig prosjekt om lag tre veker før deira første konsert. Namnet på bandet vart teke frå songen «The True Wheel» av Brian Eno på albumet hans *Taking Tiger Mountain (By Strategy)* frå 1974. Refrenget på denne songen er «We are the 801, we are the central shaft». 801, eller «**E**ight **N**ought **O**ne», dannar òg eit akrostikon av namnet Eno.

801 spelte tre kritikarroste konsertar i Norfolk, på Reading Festival og ein siste konsert 3. september 1976 i London. Den siste konserten vart spelt inn for eit konsertalbum kalla *801 Live*. Songane bestod hovudsakleg av songar frå album av Manzanera, Eno og Quiet Sun, samt ein omarrangert versjon av Beatles-songen «Tomorrow Never Knows» og The Kinks sin «You Really Got Me».

Albumet vart gjeve ut midt under punkrock-revolusjonen i Storbritannia og selde ikkje særleg bra her, men ganske bra elles i verda. Det fekk særs god kritikk, både for framføringa og for den banebrytande lydkvaliteten. Liveinnspelinga var banebrytande fordi det var første gong alle mikrofonar, forsterkarar og instrument vart ført direkte inn i miksepulten i staden for at lyden vart fanga opp av mikrofonar føre høytalarane i lokalet. 

I 1977 håpte bandet på å følgje opp suksessen med *801 Live* og spelte inn albumet *Listen Now* med muskaren Tim Finn frå Split Enz, men utan Lloyd Watson. Etter albumet kom ut kom 801 saman igjen for å promotere det nye albumet med ein liten turné. Konserten frå Manchester University vart gjeve ut på albumet *801 Manchester* i 2001.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «801 (band)» frå Wikipedia på engelsk, den 3. september 2008.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* AllMusic.com - 801
* Arkivert 2006-01-09 ved Wayback Machine. - 801 Live - Links to reviews, articles, photographs and press
* Arkivert 2005-11-26 ved Wayback Machine. - Listen Now - Links to reviews, articles, photographs and press
* Arkivert 2007-12-06 ved Wayback Machine. - Billy Livsey Music Discography


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* ISNI
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)
* AllMusic (artist)

 |
**Nikolaj Aleksejevitsj Kasatkin** (25. desember 1859–17. desember 1930) var ein russisk kunstmålar som er rekna som ein av grunnleggjarane av 
sosialrealismen i russisk kunst.

Bakgrunn
--------

Portrett av N.A. Kasatkin. Vasilij Perov, 1876.
Kasatkin var son av ein gravør og litograf.

I tida 1873-83 studerte han under Vasilij Perov og Illarion Prjanisjnikov ved Moskvas skule i måling, bilethogging og arkitektur. Sjølv underviste han ved same lærestaden frå 1894 til 1917. Frå 1891 var han medlem av Peredvizjnikij-gruppa. I 1903 blei han medlem av Det russiske kunstakademiet. I 1922 melde han seg inn Kunstnarforbundet i det revolusjonære Russland (AkhRR - Assoziazija chudoshnikow Rewoljuzionnoi Rossii).

Virke
-----

I si første tid måla Kasatkin sjangerbilete. Han vigde seg så til å skildre livet til arbeidarane og gruvefolket i Donetsk-bekkenet, til dømes gruvearbeidaren. Mellom dei fremste verka frå denne tida er *Trekkdyret* (1885), *Gruvearbeiderske* (1894) og *Skiftombyte* (1895). Desse måleria bygger på inntrykk frå nokre reiser i Donetsk-bekkenet samt Ural, som han gjennomførte i åra frå 1892 til 1897.

Inntrykk frå den revolusjonære tida 1905/07 kjem til syne i bilete som *Arbeidarkampar* (1905) og *Arbeidersker stormar ein fabrikk* (1906). Med desse og andre verk vart Kasatkin ein vegbrøytar for den sosialrealistiske stilretninga.

I tida mellom 1906 og 1910 reiste han i det europeiske utland. Desse reisene førte han til Finland, Noreg, Sverige, Italia og til Tyrkia. Etter oktoberrevolusjonen tok Kasatkin del i den kulturelle og samfunnsmessige omveltinga i heimlandet. Han døydde i 1930 i fødebyen Moskva.

Galleri
-------

* Rivalar, 1890.Rivalar, 1890.
* Ein arbeidarfamilie (1890-1900)Ein arbeidarfamilie (1890-1900)
* To arbeidarar, 1893.To arbeidarar, 1893.
* Fattige plukker opp kolstykke frå gruva, 1894.Fattige plukker opp kolstykke frå gruva, 1894.
* Kven?, 1897*Kven?*, 1897
* I korridoren til distriktsretten, 1897.I korridoren til distriktsretten, 1897.

### Portrett

* Jente ved gjerde, 1893.Jente ved gjerde, 1893.
* Gruvearbeidarske, 1894.*Gruvearbeidarske*, 1894.
* Gruvearbeider. Studie frå 1894.Gruvearbeider. Studie frå 1894.
* Torfjanka. Studie, 1901.Torfjanka. Studie, 1901.
* Pionerjente med bok, 1925.*Pionerjente med bok*, 1925.

Kjelder
-------

1. ↑  Biografi ved artsait.ru.
2. 1 2  Biografi ved RusArtNet.

---

* *Denne artikkelen bygger på «Nikolai Alexejewitsch Kassatkin» frå Wikipedia på tysk, den 15. juni 2009.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* ULAN
* NKC

 |
**Victor-François de Broglie** (19. oktober 1718–30. mars 1804) var ein fransk aristokrat og soldat, og hadde stillinga marskalk av Frankrike. Han tente med faren François-Marie de Broglie i Parma og Guastalla og i 1734 vart han oberst.

Under den austerrikske arvefølgjekrigen tok han del i storminga av Praha i 1742 og vart gjort brigader. I 1744 og 1745 tente han ved Rhinen og tok over for faren som hertug av Broglie, etter at faren døydde i 1745. Han vart *maréchal de camp,* og tente så under Moritz av Sachsen i Nederlanda der han var til stades ved Roucoux, Val og Maastricht. Mot slutten av krigen var han vorte generalløytnant. 

Under sjuårskrigen tente han først under Louis Charles César Le Tellier-Estrées, Charles de Rohan-Soubise og Contades, og var til stades ved alle slaga frå Hastenbeck og framover. Etter sigeren hans over prins Ferdinand i Bergen (1759) vart han gjort marskalk av Frankrike av kong Ludvig XV og fekk tittelen *Reichsfürst* av keisar Frans I.

I 1759 vann han slaget ved Bergen og følgde opp dette med å erobre byen Minden. Seinare kjempa han i slaget ved Minden under Contades, som han seinare skulle overta for. I 1760 vann han ved Korbach, men vart slått ved Villinghausen i 1761. Etter krigen fall han i unåde og vart ikkje kalla inn til teneste før i 1778, då han fekk kommando over troppanr som skulle operere mot England. Han spelte ei stor rolle i den franske revolusjonen, som han var sterkt imot. Han kommanderte troppane ved Versailles i juli 1789 og tente kort tid som krigsminister under Ludvig XVI før han flykta frå Frankrike. Etter utflyttinga vart han ein kort stund kommandant for «prinsearmeen» (1792).

Sidan den eldste sonen til hertugen, Charles-Louis-Victor de Broglie, døydde under terrorveldet, vart han etterfølgd av barnebarnet Victor de Broglie. Han døydde i Münster i 1804.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Victor-François, 2nd duc de Broglie» frå Wikipedia på engelsk, den 10. januar 2010.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
	+ «Broglie, Victor-François de» Arkivert 2004-10-19 ved Wayback Machine. ved Historydata
	+ Paul Theroff (2005). «Broglie Genealogy». *Paul Theroff's Royal Genealogy Site*.
	+ Tekst frå *Encyclopædia Britannica* si 11. utgåve, eit leksikon som i dag er offentleg eigedom.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Victor-François de Broglie**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC

 |
*Sjå òg fylkesveg 660 (fleirtyding)*.
**Fylkesveg 660 i Rogaland** går mellom Hjelmeland og Tøtlandsvik i Hjelmeland kommune. Vegen er 20,9 km lang.

Vegen strekkjer seg frå rundkjøringa ved ferjestøa på Sande i Hjelmeland til Tøtlandsvik i Vormedalen.
Tidlegare var vegstrekninga ein del av , men då ferjesambandet over Jøsenfjorden vart flytta frå Tøtlandsvik-Vindsvik til Sande-Nesvik den 1. juni 1990, vart vegen seinare klassifisert ned til fylkesveg.

Kommunar og knutepunkt
----------------------

 **Hjelmeland**

* Hjelmeland
* Fv635 frå Hjelmeland til Tuntland (1,4 km)
* Fv644 til Hjelmeland kai (0,2 km)
* Osabrua (30 m)
* Steinslandsbrua (65 m)
* Tjøssåbrua (15 m)
* Husstølåbrua (21 m)
* Fossanetunellen (350 m)
* Fossabrua (19 m)
* Strømsbrua (14 m)
* Sagfossbrua (11 m)
* Gilabrua (20 m)
* Fv647 frå Laugaland til Funningsland (8,6 km)
* Kjerlibrua (27 m)
* Endepunkt Tøtlandsvik

Bakgrunnsstoff
--------------

* Statens vegvesen – trafikkmeldingar Fv660
* Statens vegvesen – trafikkmeldingar
**Nikolai Larsson Lima** (6. mars 1845–2. februar 1922) var ein norsk lærar, lensmann og politikar frå Gjesdal. Han representerte Moderate Venstre på Stortinget 1890-97 og likeeins Frisinna Venstre valperioden 1910-12.

Lima var son til ein gardbrukar. Etter å ha vorte seminarist frå Holt seminar i 1867, arbeidde han på kontor i Stavanger. Frå 1870 til -76 var han lærar i byen. I tida 1876-88 var han gardbrukar på Oftedal i Gjesdal og andrelærar ved amtsskulen for Jæren og Dalane. I 1885 busette han seg på garden Njå i Time og dreiv denne, jamsides lærargjerninga. Ordførar i Time i 1888. Frå 1888 var Lima lensmann, fyrst i Skudenes, sidan i Hå frå 1892, og i Høyland frå 1897. Han var magistrat i Sandnes frå 1898.

Lima møtte på Stortinget i 1890 og 1891 i staden for Olaus Eskeland, som til liks med alle representantane frå amtskrinsen Stavanger sokna til Moderate Venstre. Han var då medlem i Jarnbanekomiteen. Periodane 1892-94 og 1895-97 var han fast representant på Tinget, begge periodane medlem i Vegkomiteen. Mange år seinare, 1910-12, var han stortingsmann att, då frå einmannskrinsen Jæren og for Frisinna Venstre, eit parti tufta på ruinane av Moderate Venstre, på ny medlem i Vegkomiteen.

Lima var med i Den parlamentariske tariffkommisjonen av 1896, ein departemental veglovskomite og 1906-08 i Komiteen om gjennomføring av lausgjengerlova.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
**Nikolai Paul Kornelius Molvik** (28. august 1905–9. juli 1981) var ein skulemann og politikar frå Hareid som representerte Kristeleg Folkeparti på Stortinget perioden 1965-69.

### Liv og gjerning

Molvik var fødd i Herøy, der mor hans kom i frå, men voks frå han var 4-5 år gammal opp på eit småbruk på matrikkelgarden Liavåg i Hareid. Far hans var skipstømrar.

Molvik vart student i 1926 og cand.mag. i 1930. Frå 1931 til 1946 underviste han ved Volda Gymnas, med unnatak for 1934-35. Han var då i Oslo, der han vart cand.philol. frå universitetet. I tida 1946-55 var han lektor og seinare inspektør ved den høgre allmennskulen i Ålesund. Deretter var han rektor ved den høgre allmennskulen i Kristiansund til 1961, og så fram til 1974 rektor ved katedralskulen i Bergen.

Molvik var medlem i kommunestyret i Volda 1945-46, i bystyra i Ålesund 1951-55 og Kristiansund 1955-61. Ved stortingsvalet i 1965 vart han vald til stortingsrepresentant for Bergen fylke og Kristeleg Folkeparti. På Stortinget var han nestformann i Sosialkomiteen. Han lukkast ikkje å verte attvald i 1969.

Han er gravlagd i Grimstad.

Kjelder
-------

Stortingsbiografi
Hundar i band i ei gate i Hong Kong.
Nokre stader kan ein la hundar springa laust i ein hundepark når området rundt er dekt av bandtvang.
**Bandtvang** er plikt til å halde hund i band eller forsvarleg innestengd eller inngjerda. Krav om bruk av band kan stillast for å sikra full kontroll over hundar og slik hindra at dei rømmer, skaper farar i trafikken, trugar folk, dyr eller eigedelar. Bandtvang kan innførast på nasjonalt eller lokalt nivå, og gjelda generelt eller innanfor eit mindre område.

Noreg
-----

I Noreg kan hund berre gå laus når han vert følgd eller kontrollert på ein aktsam måte, eller om han er forsvarleg inngjerda på ein stad som ikkje er open for allmenn ferdsel. Denne retten til å springe laus er avgrensa ved nasjonal bandtvang i tida frå 1. april til 20. august. Slik bandtvang er gitt av omsyn til tamfe og ynglande vilt.

Lokalt kan kommunane innføre bandtvang ut over dette tidsrommet, av omsyn til andre brukarar av naturen, offentleg ro og orden, beitande husdyr eller ekstraordinære tilhøve som gjer det påkravt å verne viltet. Kommunen kan ikkje gje slik bandtvang i større grad enn formålet krev, og kommunen skal òg ta omsyn til dei som ønskjer å ferdast med laus hund.

Det er unntak for bandtvangen for hund brukt i gjeting og under jakt.

Folk som kjem over laus hund i bandtvangtida, kan ta han opp. I jakttida kan likevel berre politiet eller dei som har jaktrett, ta opp laushunden. Hunden skal leverast attende til eigaren eller, om det ikkje let seg gjere, til politiet. I visse alvorlege tilfelle kan farleg laushund avlivast. I alle høve gjeld reglane dyrevernlova ved opptak eller avliving av laushund.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Hundelova (2003)
* Hunder og båndtvang Arkivert 2008-09-24 ved Wayback Machine. ved jusstorget.no
Koordinatar: 69°25′S 62°10′W﻿

**Hearst Island** er ei isdekt, kuppelforma øy som ligg 6 km aust for Cape Rymill i Weddellhavet, utanfor austkysten Palmer Land. Øya er 58 km lang frå nord til sør, 11 km brei og har ei høgd på 365 moh. 

Ho vart oppdaga under ein flytur den 20. desember 1928 av sir Hubert Wilkins. Han trudde det var ein del av fastlandet i Antarktis, og namngav dette Hearst Land, etter William Randolph Hearst som medverka i den økonomiske støtta av ekspedisjonen. Ho vart sett på ny og klartlagd som øy i 1940 av medlemmar av USAS som utforska denne kysten til lands og frå lufta. Dei namngav ho Wilkins Island. Utforskinga av flyfoto synte at denne øya er det Wilkins rekna som Hearst Land.

Sjå òg
------

* Composite Antarctic Gazetteer
* Antarktiske og subantarktiske øyar
* Antarktiske øyar sør for 60 °S
* SCAR
* kravområde i Antarktis

Kjelder
-------

Bakgrunnsstoff
--------------

* Merriam-Webster's Online Geographical Dictionary
* SCAR Portal
* Merrian-Websters Geographical Dictionary

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Akhilles legg bandasje på Patroklos. Frå eit gresk drikkekar frå ca. 500 f.Kr.

**Bandasje** (frå fransk av *bande*, 'band') er eit stykke stoff eller anna materiale som kan brukast til å forbinda eit sår eller ein kroppsdel.
Føremålet med ein bandasje kan vera å halda fast, støtta eller verna om det han forbind.

Sårbandasje er laga av eit porøst materiale som kan suga til seg væsker frå såret, som eit sterilt stykke papirfiber eller tekstil. Han verner såret mot bakteriar, skit og friksjon.
Bruk av sårsalve på bandasjen kan hindra at han sit fast.

Trykkbandasje blir brukte for å stoppa blødningar ved hjelp av kompress.

Støttebandasje kan vera av tjukkare og hardare materiale, som gips, eller dei kan vera elastiske. Slike bandasjar kan lindra smerte eller hindra komplikasjonar i samband med beinbrot, forstuingar eller sår.

Sjå òg
------

* Spjelking

Kjelder
-------

1. ↑  «bandasje» i Nynorskordboka.
2. ↑  Opdahl, Helge (10. oktober 2016). «bandasje». *Store medisinske leksikon* (på norsk).
3. 1 2 3  Reikerås, Olav (10. oktober 2016). «bandasjering». *Store medisinske leksikon* (på norsk).

* *Delar av denne artikkelen bygger på «Bandage» frå Wikipedia på engelsk, den 15. november 2018.*
**Nikolaj Petrovitsj Bogdanov-Belskij** (8. desember 1868–19. februar 1945) var ein russisk målar.

Liv og gjerning
---------------

Bogdanov-Belskij vart fødd i landsbyen Sjitikij i Smolensk-guvernementet i 1868. Han studerte kunst på ein kunstskule driven av Semjon Rasjinskij, lærte ikonmåling på klosteret Troitse-Sergijeva Lavra i 1883 og moderne målarkunst på Moskvas skule i måling, bilethogging og arkitektur frå 1884 til -89. Åra 1894-95 studerte han ved St. Petersburgs kunstakademi. Seint på 1890-talet studerte og arbeidde han i eit privat-atelier i Paris.

Bogdanov-Belskij slo seg ned i St. Petersburg og arbeidde der i mange år. Men etter 1921 arbeidde han einast i Riga i Latvia. Han var medlem av fleire leiande kunstgrupperingar, der i mellom i Peredvizjnikij-rørsla frå 1895, og Arkhip Kuindzji-selskapet frå 1909. Det sistnemnde var han ein av grunnleggjarane av, og formann for frå 1913 til 1918.

Bogdanov-Belskij måla for det meste sjangermåleri, mange med undervisning av bondeborn som hovudmotiv. Dessutan måla han portrett, og impresjonistiske landskapsstudiar. Han var lærar ved kunstakademiet frå 1903. Frå 1914 var han ein aktiv medlem av St. Petersburgs kunstakademi.

Realistisk kunst blei aktivt mislikt i Sovjetunionen, og Bogdanov-Belskij blei nøydd til å flytta til Riga i 1921. Etter den sovjetiske okkupasjonen av Baltikum i 1939 flytta han vidare til Berlin. 19. februar 1945 omkom han der som følgje av den allierte bombinga av byen. Han blei gravlagd ved Berlin-Tegel russisk-ortodokse gravlund.

Utvalde verk
------------

* 'Ved skuledøra''Ved skuledøra'
* 'For seint''For seint'
* Les eit brev, 1892*Les eit brev*, 1892
* Teljing av hovud, 1895*Teljing av hovud*, 1895
* Søndagens tekstlesing i ein landsbyskule, 1895*Søndagens tekstlesing i ein landsbyskule*, 1895
* Nikolaj Jusupov, 1911*Nikolaj Jusupov*, 1911
* Landsens gutar (Страна мальчиков, 1916)Landsens gutar (Страна мальчиков, 1916)
* 'Fiskande gutar''Fiskande gutar'

Kjelder
-------

1. ↑  Перевышко, Анатолий. Николай Петрович Богданов-Бельский (på russisk). Петербургский художник. Henta 9. juni 2012.

* *Denne artikkelen bygger på «Nikolay Bogdanov-Belsky» frå Wikipedia på engelsk, den 10. desember 2009.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Nikolaj Bogdanov-Belskij**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* ULAN
* CiNii

 |
**Nikolaj Nikolajevitsj Gusakov** (14. mai 1934–14. desember 1991) var ein sovjetisk kombinertrennar frå Petrozavodsk som vann bronsemedaljen i kombinert under vinterolympiaden i Squaw Valley. Han var den fyrste sovjetiske utøvaren som vann ein olympisk medalje i kombinert, og den fyrste sovjet-russaren som vann kombinertøvinga Holmenkollrenna.

Aktiv
-----

Gusakov vart nummer sju i sin meisterskapsdebut under vinter-OL 1956 i Cortina d'Ampezzo. Året etter vart han nummer fire i Lahti-spelen, medan han same staden kom på åttandeplass då ski-VM gjekk av stabelen vinteren 1958.

Under olympiaden i Squaw Valley i 1960 fekk Gusakov bronsemedaljen, tyske Georg Thoma vart olympisk meister og norske Tormod Knutsen tok sølvet. Året etter vann Gusakov kombinertrennet i Holmenkollen, fire poeng framom Ole Henrik Fagerås på andreplass, med Tormod Knutsen hakk i hæl. I 1964 vart Gusakov nummer fire i kombinert under vinterleikane i Innsbruck.

Kjelder
-------

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar

Bakgrunnsstoff
--------------

* (en) Nikolaj Gusakov – Profil og resultatoversikt hos FIS
**Grivola** er eit 3 969 meter over havet høgt fjell i Dei graiiske Alpane i regionen Aostadalen i Italia. Fjellet reiser seg mellom dalføra Val Sevaranche i vest og Val di Cogne i aust. Sett frå nord minner Grivola om ei symmetrisk forma steinpyramide, som mot nordaust, sør og vest stig langs slanke, kvasse fjelleggar. Både i nord og i aust er det isbrear i fjellsidene. Frå toppen av Grivola er det seks kilometer i luftlinje til Gran Paradiso, begge fjella er innlemma i Gran Paradiso nasjonalpark. Ordet Grivola er oksitansk og tyder ungjente.

Eit klatrelag beståande av fem mann tok seg til topps den 23. august 1859, knappe sju veker etter at den kjende klatraren Francis Fox Tuckett og mannskapet hans hadde mislukkast på å verte dei fyrste på toppen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Grivola» frå Wikipedia på tysk, den 16. juli 2013.*
* *Denne artikkelen bygger på «Grivola» frå Wikipedia på italiensk, den 16. juli 2013.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Toini Gustafsson**, seinare **Toini Lempi Rönnlund** (fødd 17. januar 1938) er ein svensk tidlegare langrennsløpar som vart olympisk meister på både 5 km og 10 km under vinter-OL 1968 i Grenoble.

Liv og virke
------------

Toini Gustafsson er fødd i Suomussalmi i Finland. Seks år gammal kom ho til Värmland i Sverige som krigsbarn, grunna den finske framhaldskrigen.

Gustafsson var Sveriges beste kvinnelege lanngrennar i tida mellom 1962 og 1968, då ho vann 11 nasjonale meistertitlar på 5 og 10 km. I ski-VM 1962 gjekk ho Sverige inn til sølv i 3x5 km stafett, ein prestasjon ho gjentok under vinter-OL 1964. Gustafsson tapte i 1966 spurten mot norske Berit Mørdre om sølvet under ski-VM 1966 i Oslo. To år seinare, under OL 1968 i Grenoble tok Gustafsson sitt tredje stafettsølv i internasjonale meisterskap, men gjekk då andreetappen. Før stafettevlinga i Grenoble hadde Gustafsson gått til topps i begge dei invididuelle langrennsøveingane. På 10 km vann ho med over eitt minutts margin til Berit Mørdre, medan ho på 5 km slo Galina Kulakova frå Sovjetunionen med 3,2 sekundar. For desse prestasjonane vart ho i 1968 tildelt Svenska Dagbladets gullmedalje. Året i førevegen hadde ho fått Holmenkollmedaljen.

Gustafsson gifta seg hausten 1968 med langrennaren Assar Rönnlund. I 1969 gav ho ut boka sjølvbiografien *Från adresselapp til guldmedalj*.

Kjelder
-------

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar.
* *Denne artikkelen bygger på «Toni Gustafsson Rönnlund» frå Wikipedia på svensk, den 23. desember 2013.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* LIBRIS

 |
**Henrik Roardsson Spangelo** (20. september 1858–14. august 1926) var ein embetsmann og politikar frå Årdal i Sogn, busett i Aust-Agder. Han representerte Samlingspartiet og Frisinna Venstre på Stortinget frå 1909 til -15 og 1919 til -24.

### Liv og gjerning

Spangelo var son til lensmannen i Årdal, og gjekk Sogndal folkehøgskule 1876-78. Etter å ha vorte student i 1881 utdanna han seg til cand.jur. i 1885. Åra 1886-87 var han advokatfullmektig i Stavanger, arbeidde deretter som overrettssakførar i Grimstad frå 1888 til 1912. I 1912 vart han utnemnd til sorenskrivar i Nedenes, busett i Arendal. Jamsides jusen dreiv med fossespekulasjon, var mellom anna tungt inne i saka om Tyin-falla i Øvre Årdal.

Spangelo møtte på Stortinget frå 26. mai til 31. august 1909 som varamann for Terje A. Mørland. Frå 15. april 1910 og resten av tingbolken 1910-12 hadde han fast plass på Tinget, som tidlegare varamann for avdøde Ludvig Zwilgmeyer. Han var i 1909 medlem i næringskomite nr 2, og i 1910-12 kyrkjekomiteen. Perioden 1913-15 hadde han fast tingsete frå Arendal og Grimstad, medlem i protokollkomiteen og sekretær i reguleringskomiteen av 1913.

Etter å ha vore ute av Stortinget i ein valperiode, representerte han Frisinna Venstre i to samanhengande periodar frå 1919 til -24, då han var odelstingspresident. I den siste perioden var han vald frå dei åtte bykrinsane i Telemark og Aust-Agder.

Spangelo levde ugift og vart gravlagd på Årdalstangen.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914

Notar

1. ↑  Gravstein i Årdal

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
**John Nome** (2. oktober 1904–23. desember 1980) var ein teolog og idehistorikar frå Øyslebø i Vest-Agder. Han var professor i religionsfilosofi og etikk ved Det teologiske menighetsfakultet 1951–72, også aktiv som kyrkje- og idéhistorikar. Nome var ein av dei mest særprega norske teologane idet 20. hundreåret.

Liv og gjerning
---------------

Nome tok eksamen artium i Mandal i 1926. Deretter studerte han ved Menighetsfakultetet i Oslo og vart cand.theol. i 1932. Sidan arbeidde han 1934-39 som stipendiat i systematisk teologi ved Universitetet i Oslo. Han sysla då med avhandlinga *Den norske preken og oppbyggelseslitteratur fra tiden 1600–1730*. Mot slutten av 1930-åra kom han ut med to bøker om den tyske sosiologen og filosofen Georg Simmel. Den fyrste, *Filosofisk kultur. Georg Simmel som moderne tenker*, gav han i 1938 den filosofiske doktorgraden.

Frå 1942 underviste Nome i systematisk teologi og kyrkjesoge ved Misjonsskulen i Stavanger. I 1943 gav han ut boka *Det norske misjonsselskaps historie i norsk kirkeliv. Demringstid i Norge*, med metodologiske perspektiv på historieskriving inspirert av tysk hermeneutisk filosofi. Då dagsavisa Vårt Land vart starta i Oslo 1945, vart Nome ein av redaktørane. Gjennom sine leiarartiklar eksponerte han den kristne kulturkritiske profilen til avisa, og i sine mange kronikkar tolka han åndslivet i dei tidlege etterkrigsåra.

År 1951 vart Nome tildelt den teologiske doktorgraden på eit arbeid om den tyske teologen Ernst Troeltsch. Same året tok han til som professor ved Menighetsfakultetet, ei stilling han hadde til pensjonerte seg i 1972. Her la han vekt på å utdanne teologar med evne til å møte ideologiske utfordringar. Ved Menighetsfakultetet representerte han den klassiske universitets-tradisjonen. Nome si humanistiske orientering var knytt til ei teologisk og religiøs forankring i evangelisk-lutherske trusførestillingar.

Nome var medlem i Det Norske Videnskaps-Akademi frå 1963.

Kjelder
-------

Norsk biografisk leksikon
**Henry Carr** (27. november 1941–29. mai 2015) var ein USA-amerikansk friidrettsutøvar som i 1964 vann to gullmedaljar under dei olympiske sommarleikane i Tokyo.

Carr vart fødd i Montgomery i Alabama, som voks opp i Detroit i Michigan. Han sette verdsrekord på 200 meter i 1963 med eit løp på 20,3 sekundar. 4. april 1964 forbetra han rekorden til 20,2 sekundar under eit stemne i Tempe i Arizona.

Under dei olympiske leikane i Tokyo i oktober 1964 vann Carr 200 meter på olympisk rekord, 20,3 sekundar, framom landsmannen Paul Drayton med 20,5. Seinare i leikane sprang Carr USA inn til gull på 4 x 400 meter stafett, etter at Ollan Cassell, Mike Larrabee og Ulis Williams hadde teke laget i føringa.

Frå 1965 var Carr i eit par år aktiv i amerikansk fotball, utan å oppnå suksess. 

Han døydde i Griffin i delstaten Georgia, der han hadde vore aktiv for Jehovas vitne.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Henry Carr» frå Wikipedia på engelsk, den 2. august 2015.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
**John Napier**, baron av Murchiston (1550–4. april 1617) var ein skotsk godseigar og matematikar. Han vert òg ofte kalla med det latiniserte namnet **Neper**. 

Napier vert rekna som oppfinnaren av logaritmar. Under arbeidet med å forenkle tidkrevjande utrekningar innanfor mellom anna navigasjon og trigonometri fann han at alle tal kan skrivast som ein potens, og at til dømes ein multiplikasjon kan gjerast om til ein sum av eksponentane i to potenser med same rot. 4 \* 16 = 64 kan skrivast som 22 \* 24 = 26, og utrekningar blir då 2 + 4 = 6 med etterfølgjande utrekning av 26 = 64. Med denne metoden kunne utrekningar til sjøs som før tok ein time, reduserast til få minutt.

Ein av dei store beundrarane til Napier var Henry Briggs, professor i geometri ved Oxford. Dei var begge samde om at meir praktiske tabellar kunne konstruerast viss ein brukte grunntalet 10. Napier døydde før arbeidet var avslutta, og det vart Briggs som fullførte arbeidet.

Napier er kjent som konstruktør av dei første reknemaskinane. 'Neperske stavar' (Napier's bones) er eit reknebrett som bestod av rekkjer med tresylindrar med inngraverte multiplikasjonstabellar, montert i ei treramme. Multiplikasjon skjer ved å arrangere sylindrane i bestemte mønster. Det var arbeidet med denne som gav Napier ideen om logaritmar.

Napier var allsidig dugande og gjorde fleire oppfinningar, interesserte seg for utbetringar i landbruket og skreiv teologiske kampskriftar.

Verk
----

* *A Description of the Marvelous Rule of Logarithm*, 1614

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «John Napier» frå Wikipedia på bokmål, den 30. november 2011.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
**Dmitrij Anatoljevitsj Medvedev** (fødd 14. september 1965) er ein russisk politikar, og statsminister i Russland sidan 7. mai 2012. Mellom 2008 og 2012 var han president i Russland.

Liv og virke
------------

Medvedev er fødd i Leningrad. Han blei utdanna som jurist ved Universitetet i Leningrad der han tok eksamen i 1987, og doktorgrad i[1990. Han arbeidde på det same universitetet som dosent i juridiske fag frå 1991 til 1999 og var medforfattar til ei lærebok i sivilrett som kom ut i 1991. Frå 1991 til 1996 var han òg juridisk ekspert for komitéen for utanrikssaker i byadministrasjonen i St. Petersburg. Denne komitéen vart leia av Vladimir Putin. I 1999 var han ein av fleire frå St. Petersburg som Putin tok med seg til Moskva. Han har vore Putins stabssjef, og han har vore styreformann i Gazprom i fleire periodar. Han blir sedd på som ein moderat liberal pragmatikar, ein god administrator og ein av Putins lojale medarbeidarar.

### Politisk karriere

Han vart den 14. november 2005 utnemnd til første visestatsminister av president Vladimir Putin, ein tittel han delte med Sergej Ivanov. 10. desember 2007 vart det gjort kjent at Putin stødde Medvedev som ny russisk president. Han vart støtta av fire politiske parti, Sameint Russland, Rettferdig Russland, Russlands agrarparti og Borgarkraft. I ei meiningsmåling som vart offentleggjord 26. desember 2007 fekk Medvedev 79 % oppslutning. 2. mars 2008 vart han vald til president i Russland. Han tok over som president den 7. mai 2008. Dagen etter utnemnde han forgjengaren, Vladimir Putin, til statsminister. Det har vorte drøfta mellom ekspertar at det er usikkert om det blir Putin eller Medvedev som kjem til å ha den reelle øvste makta i Russland framover.

Dmitrij Medvedev gifta seg i 1989 med ei klassevenninne frå skulen, Svetlana Linnik, no Medvedeva (fødd 1965). Dei fekk sonen Ilja i 1996.

Kjelder
-------

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Dmitrij Medvedev**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* LIBRIS
* SUDOC
* NKC

 |
**Henry Aas** (1901–1977) var ein NKP-politikar frå Stord. Han var kjend som ein av dei mest framståande kommunistiske ideologane i lokalsamfunnet. Han jobba ved Stord Verft.

I 1931 var Aas elev ved Lenin-skulen i Moskva, ein skule som berre har hatt rundt 40 norske elevar. I 1937 vart han vald inn i kommunestyret på ei felleslista med Arbeidarpartiet, og sat truleg i kommunestyret i fleire periodar. Han var sentral i utgjevinga av partiavisa Sunnhordland Arbeiderblad, saman med m.a. Torborg Nedreaas.

Aas var aktiv i fagforeiningsarbeid, i opposisjon til Arbeidarpartiet. Han gjorde ein stor innsats for å få arbeidarar på Stord til å organisera seg i fagforeiningar. Til saman var han med og stifta ni lokale fagforeiningar, m.a. Stord Bygningsarbeiderlag i 1939. Han sat som leiar i Stord Jern- og Metallarbeiderforening i 1955.

Under krigen sat Aas i konsentrasjonsleiren Sachsenhausen frå 1942 til 1945 grunna dei politiske sympatiane sine. I følgje soga vart han pågripen etter ei filmframsyning, der han skal ha kalla ein tysk propagandafilm for «løgn og forbanna dikt».

Kjelder
-------

* Avisa *Sunnhordland*, 10. november 2006  Arkivert 2007-09-28 ved Wayback Machine.
* Stord Arbeidarparti - 70 år Historie
* Merknad til boka *The Leader, the Party and the Politics* om Peder Furubotn sitt liv og virke
* Knut Grove og Jan Heiret. *I stål og olje - Historia om jern- og metallarbeidarane på Stord* 1996.
Eit glas grogg
**Grogg** (frå engelsk *grog*) er opphavleg ein drykk stt saman av rom, varmt vatn og sukker, men kan også visa til ulike blandingar av sprit og vatn, brus, juice eller annan alkoholfri drykk.

Drikken kan førast tilbake til ein engelsk amiral, Edward Vernon, som blei kalla «the old Grog» av mannskapet sitt som følgje at han brukte å gå i ein frakk av gjord av ulltøyet kamelott (engelsk *grogram*). I 1740 gav han ordre om å vatne ut sjømennene sin romrasjon for å minske drukkenskapen deira. Etter han skal difor drykken ha fått namnet sitt. 
Det er likevel mogeleg at kallenamnet til admiralen kom frå drykken, og ikkje frå frakken hans. 
Ordet «grog» dukka då nemleg opp i Vernons ordre, men bruken av ordet for å tale om den utspedde rommen i den britiske flåten kom mest sannsynleg etter han.

Kjelder
-------

1. ↑  «grogg» i Nynorskordboka.
2. ↑  «Edward Vernon» (på engelsk). Westminster Abbey. Henta 15. juni 2019.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GND

 |
**Banda Aceh** (eller **Bandar Aceh**, tidlegare **Kutaradja**) er provinshovudstad og største by i den indonesiske provinsen Aceh på nordvestspissen av øya Sumatra. Han har eit folketal på rundt 260 000 (2006). 

Byen blei grunnlagd som Bandar Aceh Darussalam Kandang og var hovudstad for Sultanatet Aceh som blei grunnlagd seint på 1400-talet. Seinare blei namnet forkorta til *Bandar Aceh Darussalam* og så populært kjend som *Banda Aceh*. Første del av namnet, *Bandar* (*Banda*), kjem frå det persiske *bandar* (بندر) som tyder 'hamn'. Byen er også blitt kalla 'balkongen' eller 'inngangen til Mekka' (indonesisk *Serambi Mekkah*) etter tida då hadj-pilgrimar reiste sjøvegen til Mekka frå Indonesia og stoppa her undervegs.

Baiturrahman-moskéen
Raya Baiturrahman-moskéen (også kalla Den store moskéen) er ein av dei vest kjende moskeane i Søraust-Asia. Han blei bygd i 1879 som erstatning for ein øydelagd moské. Moskeen er blitt bygd ut fleire gonger sidan, som i 1995 då han fekk ny minaret. 

Om morgonen 26. desember 2004 blei byen særs hardt ramma, først av det verste jordskjelvet i verda på 40 år, og deretter av ein stor tsunami utløyst av dette og påfølgjande jordskjelv. Det første og kraftigaste undersjøiske jordskjelvet hadde episenter i havet rett ved Aceh-provinsen, mellom Sumatra og Simeulueøya. Dei påfølgjande jordskjelva følgde ei linje som gjekk nordover og tett vest for Sumatra. Nokre dagar seinare rekna ein med at 60 prosent av Banda Aceh var øydelagd.

Geografi
--------

### Klima


| Klimadata for Banda\_Aceh |
| --- |
| Månad | Jan | Feb | Mar | Apr | Mai | Jun | Jul | Aug | Sep | Okt | Nov | Des | År |
| Normal maks. temp. °C | 31.2 | 31.7 | 32.3 | 32.8 | 33.0 | 33.4 | 33.3 | 33.1 | 32.5 | 31.7 | 31.1 | 30.9 | 32,2 |
| Døgnmiddeltemp. °C | 26.7 | 26.9 | 27.3 | 27.8 | 28.1 | 28.1 | 28.0 | 27.8 | 27.5 | 27.1 | 26.9 | 26.7 | 27,4 |
| Normal min. temp. °C | 22.2 | 22.1 | 22.4 | 22.9 | 23.1 | 22.8 | 22.7 | 22.5 | 22.4 | 22.5 | 22.7 | 22.4 | 22,6 |
| *Kjelde: Kota Banda Aceh iklim* |

Kjelder
-------

1. ↑  Harun, Ramli; M.A. Gani, Tjut Rahma (1985). *Adat Aceh*. Jakarta: Departemen Pendidikan dan Kebudayaan. s. 24.

---

* *Denne artikkelen bygger på «Banda Aceh» frå Wikipedia på bokmål, den 16. mai 2018.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* LCCN
* SUDOC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Olga Sergejevna Akopjan** (fødd 4. mars 1985), fødd **Levina**, er ein russisk tidlegare handballspelar frå Volgograd. Ho vann VM-gull med Russlands landslag i 2007 og 2009, og vart olympiameister i 2016. Akopjan deltok i 133 landskampar og skåra 367 mål. 

Rykkromspelaren Olga Levina spelte på Dynamo Volgograd frå 2002 til 2015. Ho landslagsdebuterte i 2005 og deltok i tida 2007-16 i fire verdsmeisterskap i handball og to olympiske sommarleikar. Under Handball-VM 2007 vart Levina verdsmeister etter at Russland vann finalen med 29-24 over Noreg. Året etter sikra ho seg ein bronsemedalje under europameisterskapen, ei turnering der Russland tapte klart mot Noreg i semifinalen. I 2009 forsvarte Russland og Levina verdsmeister-tittelen då det vart finalesiger 25-22 mot Frankrike. Levina, som i 2012 gifte seg til etternamnet Akopjan, deltok i Handball-VM 2011, Sommar-OL 2012 og VM 2015, alle tre meisterskapsturneringar der Russland ikkje makta nå finalespelet. Derimot lukkast ho og lagkameratane vinne olympisk gull under Sommar-OL 2016 i Rio de Janeiro. I sin siste sesong som klubbspelar, 2015/16-sesongen, gjorde Akopjan teneste for Lada Toljatti.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Olga Sergejewna Akopjan» frå Wikipedia på tysk, den 6. desember 2020.*

* «Olga Levina-Akopyan» (på engelsk). Olympedia. Henta 13. mars 2023.
Illustrasjon av korleis magnetosfæren til jorda vert påverka av solutbrot. Variasjonar på sola og i solvinden er dei viktigaste drivkreftene til sola. Foto: NASA

**Romvêr** er ei nemning på kortvarige forandringar av forholda i verdsrommet. Vanlegvis vil definisjonen avgrense seg til å omfatte tilhøva i den øvre jordatmosfæren, det vil sei i ionosfæren og magnetosfæren. Det er ingen påviseleg samanheng mellom romvêret og dei meteorologiske tilhøva i atmosfæren.

Rommiljøet til jorda blir i hovudsak skapt og påverka av aktivitet på sola. Forandring av tettleiken og farten til solvinden, elektromagnetisk stråling og det interplanetare magnetfeltet vil gje skiftande tilhøve i det nære verdsrommet. Spesielt dramatiske forandringar får ein under koronautbrot og solare flares der det blir sendt ut enorme skyer av høgenergipartiklar som vil kunne trenge inn i magnetosfæren til jorda. Dette fører blant anna til polarlys, magnetiske stormar, forstyrringar i ionosfæren, auke av høgenergipartiklar i magnetosfæren, sterke elektriske felt og straumar i ionosfæren og magnetosfæren. Ein får òg induserte straumar i jordoverflata (jordstraum) og i elektrisk leiande strukturar på bakken

Slike forandringar kan påverke radiokommunikasjon og navigasjonssystem, dei kan degradere og øydeleggje elektronisk utstyr i rommet, dei kan utgjere ein risikofaktor for mannskapet på bemanna romferder. På bakken kan det føre til at energiforsyningsnettet forstyrrast og i ekstreme tilfelle bryt heilt saman.

Det satsast i dag mykje på å kunne varsle forandringar i romvêret. Dette er viktig for å kunne planleggje drift av system som blir påverka av romvêret, til dømes ved å setje satellittar i ein operasjonsmodus der ein reduserer sannsynet for skadar.

Sjå òg
------

* magnetosfæren
* solvind

Kjelder
-------

* romvær. (27.02.2013) I Store norske leksikon. Henta frå:
**«Say Na Na Na»** (norsk omsetjing 'sei «na, na, na»') er ein popsong frå 2019 som vert framført av den tyrkiske programleiaren og songaren Serhat. Songen var det sanmarinske bidraget til Eurovision Song Contest 2019 i Tel Aviv i Israel. «Say Na Na Na» er komponert av Serhat sjølv, med tekst skriven av den amerikanske skribenten Mary Susan Applegate. Serhat deltok òg for San Marino i Eurovision Song Contest 2016, men vart slått ut i semifinalen.

Bakgrunn
--------

Songen vart internt vald ut av den sanmarinske kringkastaren San Marino RTV som det sanmarinske bidraget til Eurovision Song Contest 2019. Songen er komponert av Serhat, og han har skrive teksta saman med den amerikanske skribenten Mary Susan Applegate. Serhat har kalla songen ein «universell hymne til positivitet». Musikkvideoen til songen vart filma i Istanbul og lansert 7. mars 2019.

Serhat deltok for San Marino i Eurovision Song Contest 2016 med songen «I Didn't Know». Songen hamna på tolvteplass i sin semifinale og gjekk ikkje vidare til finalen. Serhat spelte seinare inn ein ny versjon av songen saman med Martha Wash, og denne versjonen nådde 25.-plassen på amerikanske *Billboards* hitliste Dance Club Songs i 2018. Dette er ein av få Eurovision-låtar som har klart å ta seg inn på dei offisielle amerikanske hitlistene.

### Eurovision Song Contest

I januar 2019 vart San Marino trekt til å deltake i den fyrste semifinalen av Eurovision Song Contest. Semifinalen vart arrangert i Expo Tel Aviv i Israel tysdag 14. mai, og San Marino hadde startnummer 17 – siste bidrag ut på scena. «Say Na Na Na» vart blant dei ti beste i semifinalen og var vidare til finalen laurdag 18. mai. Dette var andre gongen San Marino hadde nådd finalen sidan debuten i 2008. I finalen vart songen nummer 19 av 26 deltakarar, den beste plasseringa til San Marino i Eurovision Song Contest til då.

Referansar
----------

1. ↑  «Serhat - San Marino — Tel Aviv 2019». Henta 7. mai 2019.
2. ↑  «Serhat will 'Say Na Na Na' for San Marino at Eurovision 2019». 7. mars 2019. Henta 7. mai 2019.
3. ↑  «SERHAT: "I DIDN’T KNOW" REACHES HIGH IN THE BILLBOARD USA DANCE CLUB SONGS CHARTS» (på tyrkisk). 9. juni 2018. Henta 7. mai 2019.
4. ↑  «Martha Wash Chart History». Henta 7. mai 2019.
5. ↑  «San Marino: Serhat enters Billboard dance chart with "I Didn't Know"» (på engelsk). 2. juni 2018. Henta 7. mai 2019.
6. ↑  «First Semi-Final of Tel Aviv 2019». EBU. Henta 7. mai 2019.
7. ↑  «First Semi-Final: 10 acts qualify for Eurovision 2019 Grand Final». 14. mai 2019. Henta 15. mai 2019.
8. ↑  «Grand Final of Tel Aviv 2019». EBU. mai 2019. Henta 26. mai 2019.

* *Denne artikkelen bygger på «Say Na Na Na» frå Wikipedia på bokmål, den 11. januar 2021.*


| * v
* d
* e
Sanmarinske songar i Eurovision Song Contest |
| --- |
| 
* *Complice* (2008)
* *Stand By* (2011)
* *The Social Network Song (OH OH - Uh - OH OH)* (2012)
* *Crisalide (Vola)* (2013)
* *Maybe* (2014)
* *Chain of Lights* (2015)
* *I Didn't Know* (2016)
* *Spirit of the Night* (2017)
* *Who We Are* (2018)
* *Say Na Na Na* (2019)
* *Freaky!* (2020)
* *Adrenalina* (2021)
* *Stripper* (2022)

 |
**Olga Nikolajevna Jegorova** (fødd 28. mars 1972) er ein russisk tidlegare friidrettsutøvar frå Novotsjeboksarsk som vart verdmeister på 5 000 meter i 2001 og tok sølvmedaljen på 1500 meter fire år seinare.

Aktiv
-----

I mars 2001 vann Jegorova 3000 m ved innandørs-VM i Lisboa, to sekundar framom Gabriela Szabo frå Romania. Fem månader seinare vann Jegorova gullmedaljen på 5 000 meter under friidretts-VM 2001 i Edmonton på 15.03,3, der ho på sisterunda var heilt utilnærmeleg og slo sølv- og bronsemedaljørane med høvesvis over tre og nær sju sekundar. Etter verdsmeisterskapen sette ho personlege rekordar på 3 000 m med 8.23,2 i Zürich og med 14.29,3 på 5 000 m i Berlin. I Gullserien (Golden League) til IAAF av 2001-sesongen lukkast Jegorova å vinne samtlege 5 000-meterar og dermed var med å dele vinnarpremien i tevlinga.

Under 5 000-meterløpet i europameisterskapen i München i 2002 klarte ikkje Jegorova å halde fylgje med tre løparar på oppløpssida og enda fjerdeplassen. Derimot vann ho IAAF-finalen 2002 i Madrid på tida 15.18,1, og som i VM 2001 framom spanske Marta Domínguez.

Frå 2004 satsa Jegorova mest på 1500-meteren. Den 25. juni 2005 forbetra ho i Kazan den personlege rekorden på distansen til 3.59,4. Seks-sju veker etter tok ho sølvmedaljen på 1500 m i VM 2005 i Helsinki, sekundet bak landskvinna Tatjana Tomasjova.

### Doping

I forkant av Beijing-OL 2008 vart Jegorova avslørt for bruk av ulovlege dopingmidlar og utestengd frå friidretten i to år.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* VM 1999 i Sevilla: Utslått i kvalifiseringa på 5 000 m (15.53,6 =nr 29)
* OL 2000 i Sydney: Nr 8 på 5 000 m – 14.50,3
* VM 2001 i Edmonton: Gullmedalje på 5 000 m – 15.03,3, framom Marta Domínguez (15.06,5)
* EM 2002 i München: Nr 4 på 5 000 m – 15.16,6
* VM 2003 i Paris: Utslått i kvalifiseringa på 5 000 m (15.12,4 =nr 20)
* OL 2004 i Aten: Nr 11 på 1500 m – 4.05,6
* VM 2005 i Helsinki: Sølvmedalje på 1500 m – 4.01,4, bakom Tatjana Tomasjova (4.00,3)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Olga Nikolajewna Jegorowa» frå Wikipedia på tysk, den 12. juni 2018.*
**Ron Delany**, fullt namn **Ronald Michael Delany**, (fødd 6. mars 1935) er ein irsk tidlegare friidrettsutøvar som vart olympisk meister på 1500 meter i 1956.

Delany, som var av rikfolk, voks opp i småbyen Arklow og seinare i Dublin, før han studerte ved Villanova University i USA. 19 år gammal tok han seg til finalen på 800 m ved EM i friidrett 1954 i Bern, der han enda på åttande og sisteplass, etter å ha imponert i semifinalen.

Sommaren 1956 vart Delany den sjuande løparen som gjordep ei engelsk «mile» unna på under fire minuttar. I november 1956 var han på plass ved Sommar-OL 1956 i Melbourne. Etter å ha vorte nummer tre i sitt kvalifiseringsheat, to sekundar etter heatvinnaren, vart det få som rekna Delany til favortittsjiktet. I dei fyrste rundane av finaleløpet 1. desember låg han i feltet bak favoritten, australiaren John Landy. I siste sving kom Delany utanpå tetfeltet og med fabelaktig spurt på oppløpssida sikra han seg sigeren på ny olympisk rekord, 3.41,2. Sølvmedaljen gjekk til tyske Klaus Richtzenhain og John Landy fekk bronsen, begge på 3.42,0. Det var då 24 år sidan ein ire hadde vunne OL-gull, og det skulle gå 36 år før Irland på ny fekk oppleve ein nasjonal olympiameister.

Under EM i friidrett 1958 i Stockholm tok Delany bronsen på 1500-meteren, høvesvis fire og to tidels sekund bak vinnaren Brian Hewson og sølvmedaljøren Dan Waern. Då sommarleikane 1960 fann stad i Roma, deltok Delany på 800 m og vart slått ut i kvartfinalane. I 1961 vann han 1500 m under universiaden i Paris. Han la opp etter 1962-seongen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Ron Delany» frå Wikipedia på engelsk, den 27. august 2016.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI

 |
| **Olenegorsk Оленегорск** |
| --- |
| Horisonten til OlenegorskHorisonten til Olenegorsk |
|  |
| Byvåpenet til Olenegorsk |
| **Byvåpenet til Olenegorsk** | 
 |
| Plassering |
| 

Olenegorsk i Murmansk oblast is located in Russland

 |
| 

Olenegorsk i Murmansk oblast is located in Murmansk oblast

 |
| Styresmakter |
| Land |  Russland |
| Føderasjonssubjekt | Murmansk oblast |
| GrunnlagdBystatus | 19471957 |
| Geografi |
| Innbyggjarar  - Totalt (2008) | 22 856 |
| Koordinatar | 68°9′0″N 33°17′0″E﻿Koordinatar: 68°9′0″N 33°17′0″E﻿ |
| Høgd over havet | 151 moh |
| Tidssone- Ved sommartid | MSK (UTC+3)MSD (UTC+4) |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 184530 |
| Retningsnummer (tlf) | +7 81552 |

**Olenegorsk** (russisk Оленего́рск, tyder 'Hjortefjellet') er ein by i Murmansk oblast i Russland med om lag 20 000 innbyggjarar. Han ligg 112 km sør for Murmansk.

Jernbane
--------

Jernbanestasjonen **Olenja** (russisk Оленья; ordet er ei adjektiv form av 'hjort') vart opna i 1916 då jernbane vart lagt til Murmansk. Bygningar knytt til stasjonen og den vesle busetnaden som låg her, låg aust for jernbanen. Staden vart noko viktigare i 1930-åra då han vart eit knutepunkt for jernbanelinja som gjekk til den byen Montsjegorsk.

Gruve
-----

I 1949 starta arbeidet på ei jerngruve og ein fabrikk for å handsame malmen eit par kilometer vest for Olenja stasjon. Samstundes vart det grunnlagd ein busetnad for arbeidarane i gruva. 27. mars 1957 fekk han bystatus og namnet Olenegorsk.

Jernbanestasjonen vart framleis kalla Olenja i mange år før han til slutt fekk namnet Olenegorsk i 1980-åra. 

Hovudnæringa i byen er framleis basert på gruvedrifta og det meste vert i dag frakta til Severstal i Tsjerepovets.

Olenja flybase ligg ved Vysoky, eit par kilometer aust for byen, på den andre sida av innsjøen Permusozero.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Olenegorsk, Murmansk Oblast» frå Wikipedia på engelsk, den 1. februar 2009.*

* Historia til Olenegorsk (russisk)

| * v
* d
* e
Byar i Murmansk oblast |
| --- |
| Administrativt senter: Murmansk |
| Våpenskjoldet til Murmansk oblast | Apatity · Gadzjijevo · Kandalaksja · Kirovsk · Kola · Kovdor · Montsjegorsk · Olenegorsk · Ostrovnoj · Poljarnyj · Poljarnyje Zori · Severomorsk · Snezjnogorsk · Zaoziorsk · Zapoljarnyj | Flagget til Murmansk oblast |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |