recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Bruka Mauser M98 på utstilling
**Mauser Modell 98** er det mest kjende av alle tyske gevær. Det er ei fem skots repetér-rifle med bolt-sluttstykke og fast innebygd magasin. Det var standardgevær i den tyske hæren i første verdskrigen, så i Reichswehr etter denne, og i karabin-utgåve i andre verdskrigen.
Det tyske standardkaliberet var 8x57 mm med tilføyinga IS. 

Våpenet vart innført i den tyske hæren i 1898. Ti år seinare kom ei noko kortare utgåve. Mauser-konstruksjonen er svært robust og god, og vart eit førebilete for mange andre. Geværet vart produsert i masseomfang i om lag femti år, og vart bruka over mesta heile verda. Så mykje som 100 millionar eksemplar kan ha vorte produserte. Enno i dag er variantar i bruk, først og fremst som sivile pålitelege jaktgevær. 

Dei viktigaste versjonane: 

* G98: Grunnversjonen, produsert frå 1898, tysk standardvåpen under første verdskrigen.
* K98a: Ein kortare versjon (karabin) som kom i 1908, men som ikkje avløyste den lengre versjonen som standard.
* K98k: Same lengd som K98a. Vart serieprodusert frå 1935 og innført som standardvåpen i Wehrmacht. Over 12 millionar K98k vart produserte før 1945.

Mauser-gevær vart produserte på lisens i ei rekkje land, blant dei Sverige, Spania, Iran og Chile. Dei skil seg mest i kaliber. 

I Noreg vart etterlatne Mauser-karabinar bruka i Hæren og særleg i Heimevernet etter okkupasjonen var over. Desse våpna fekk etter kvart nye løp i kaliber 7,62x63 mm (.30-06), som var det daverande amerikanske standard-kaliberet. Kongsberg Våpenfabrikk laga òg eigne versjonar, som vart bruka som skarpskyttargevær i militæret og som skyttarlagsvåpen. I det siste tilfellet i kaliber 6,5x55 mm.

Kjelde
------

Først og fremst tysk wikipedia, art. *K98k*.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Russisk våpenside (eng.)
* Wehrmachtsleksikon
Mausundvær.
Mausund med brua til Aursøya i forgrunnen.
**Mausund** eller **Mausundvær**, er ein tettstad og øygruppe i Frøya kommune i Trøndelag. Sjølve tettstaden Mausund er ligg på Måøya og Gårdsøya, men med i tettaden vert òg innbyggjarane Litle og Storaursøya og Geitøya rekna med, til saman vel 250 innbyggjarar (2005). Øyane er knytt saman med bru og veg. I daglegtale nyttar innbyggjarane sjølv *Maus'n* om heimstaden sin.

Mausund er det mest folketette området i øyrekka utanfor Frøya, som strekkjer seg frå Sula i sør til Halten i nord, ein avstand på 40 nautiske mil.

Mausund har barne- og ungdomsskole, idrettsanlegg og dugnadsbygd symjehall, i tillegg til fiskemottak.

Det er funne spor etter steinalderkultur på staden, og ein veit at 11 gardar var i drift på staden rundt år 1000. Fra 1800-talet voks folketalet langs heile kysten, ein vekst som varte til etter den andre verdskrigen.

I likskap med mange fiskevær hadde òg Mausund sine væreigarar. frå 1537 var Kongen eigar av fiskeværet, men i 1660 vart det seld til Gertrud Rosing Parelius og Rasmus Rosing Parelius. I 1792 vart Mausund seld til Kock-familien, som òg eide naboværet Sula. I 1820 overtok Parelius-familien igjen. I 1850 overtok kjøpmann Astrup frå Kristiansund været og han vart òg den siste væreigaren. Ved folketeljinga i 1875 var det 293 innbyggjarar på staden. I 1901 var tMausund seld og 14 av oppsittarane fekk kjøpe sine eigne eigedomar.

Etter den andre verdskrigen fekk Mausund ein økonomisk oppsving. Svikten i sildefisket på 60-talet vart delvis kompensert med anna fiske til lokal næringsmiddelindustri. Midt på 70-talet vart det stans i eksporten av tørrfisk til Nigeria, saltfisk til Brasil, samt at sjøfisket etter laks vart regulert. På toppen var den generelle sesongen med fiske etter kvitfisk dårleg to år på rad. Dette førte til igangsetting av fleire offentleg og private prosjekter, mellom anna skuleutbygging.

Mausundaksjonen i 1976 var ein reaksjon mot reguleringa av sjøfisket etter laks, men aksjonen fekk ikkje støtte frå omverda og vart avblåst. Han vart derimot starten på avfolkinga av været, sidan laksefisket var det økonomisk viktigaste for fiskarane på staden.

Mausund har hurtigbåtsamband til Sula, Froan og Halten, samt til Frøya og frå der vidare til Trondheim. 3. mai 2006 vart det opna ferjesamband frå Dyrøya på fast-Frøya til Mausund og Sula.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Mausund skole[*daud lenkje*]
* Mausund.com
* Mausund Turistinfo
* «Kort riss av Mausund si historie» av Johan G Foss Arkivert 2007-09-30 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames

 |
**Ekvivalent temperatur** er temperaturen ein luftpakke vil ha om ein trekkjer ut all vassdamp frå han i ein adiabatisk prosess. 

Luft inneheld vassdamp som har fordampa frå vasskjelder (innsjøar, hav, osv.). Fordamping krev energi, som blir teke frå lufta. Viss all vassdamp i ein luftpakke med temperatur *T* og blandingsforhold *r* blir kondensert ut vil det bli frigjeve latent varme som aukar temperaturen til luftpakken: 

{\displaystyle T\_{e}\approx T+{\frac {L\_{v}}{c\_{pd}}}} r

{\displaystyle \,L\_{v}} : latent varme frå fordamping (2400 kJ/kg {ved 25 °C} til 2600 kJ/kg {ved -40 °C})

{\displaystyle \,c\_{pd}} : spesifikk varme for luft i konstant trykk ({\displaystyle \approx } 1004 J/(kg·K))

Referansar
----------

* M K Yau and R.R. Rogers, *Short Course in Cloud Physics, Third Edition*, publisert av Butterworth-Heinemann, 1. januar 1989, 304 sider. EAN 9780750632157 ISBN 0-7506-3215-1
* J.V. Iribarne and W.L. Godson, *Atmospheric Thermodynamics*, publisert av D. Reidel Publishing Company, Dordrecht, Holland, 1973, 222 sider

Sjå òg
------

* Ekvipotensiell temperatur
* Potensiell temperatur
Krzysztof Komeda, slik han er portrettert på minnesmerket i Poznań.
**Krzysztof Komeda**, som opphavleg heitte **Krzysztof Trzciński** (27. april 1931–23. april 1969), var ein polsk jazzpianist og komponist av filmmusikk. Han er mellom anna kjend for å ha sett musikk til filmar av den vidgjetne polsk-franske filmregissøren og skodespelaren Roman Polański (som vart fødd i Paris i 1933).

Krzysztof Komeda vart fødd i Ostrów Wielkopolski i nærleiken av Poznań i Polen, og døydde i Warszawa av skadar han fekk i ei ulukke i Los Angeles i USA i desember 1968.

Komeda, som var lege og utdanna som spesialist i øyre-, nase- og halssjukdomar, debuterte som jazzmusikar i 1956 på ein liten jazzfestival i Sopot i den nordre parten av Polen, og spelte inn den fyrste grammofonplata i 1960 saman med Adam Skorupka og Andrzej Zielinski. Han var i si tid rekna som ein framifrå komponist av både jazzmusikk og filmmusikk, og komponerte mellom anna musikken til dei vidgjetne filmane *Rosemary's Baby* og *The Fearless Vampire Killers* av Roman Polanski. Det var òg for ein film av Roman Polanski, kortfilmen *Dwaj ludzie z szafą* (*To menn og eit garderobeskap*) frå 1958 at Komeda komponerte filmmusikk for fyrste gong, og som gjorde han kjend, sjølv om han allereie var godt etablert innan den polske jazzen på denne tida. Han komponerte òg musikken for Polanskis kortfilm *Lampa* frå 1959 og den fyrste lange spelefilmen til Polanski,  *Nóz w wodzie* (*Kniven i vatnet*) frå 1962. I musikken til *Kniven i vatnet* kjem jazzmusikaren Krzysztof Komeda særleg klårt fram ved at musikken er komponert for eit orkester samansett av typiske jazzbandinstrument: ein saksofon, eit piano, ein kontrabass og eit trommesett. Komeda har òg sett musikk til den danske regissøren Henning Carlsens film *Sult* etter romanen med same namn av Knut Hamsun.

Krzysztof Komeda vitja Skandinavia fleire gonger, fyrste gongen i 1960, og har spelt på *Gyllene Cirkeln* i Stockholm og *Montmartre jazz club* i København.

Krzysztof Komeda etterlet seg ei stor mengd filmmusikk av høg kvalitet som er nytta i filmar som i mange høve står sterkt i filmhistoria, og var dessutan ein stor polsk jazzutøvar. Albumet hans, *Astigmatic* frå 1965, vert til dømes rekna i breie krinsar for å vere eit av dei viktigaste jazzalbuma i Europa. Likevel er han for det meste ein gløymd person i dag.

Bakgrunnsstoff
--------------

Om Krzysztof Komeda på polsk internettside

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC

 |
Håkons Hall på Lillehammer
Gjøvik Olympiske Fjellhall
**Ishockey under Vinter-OL 1994** vart arrangert på Lillehammer og Gjøvik i tida frå 12. til 27. februar 1994. Sverige vart olympisk meister i ishockey for aller fyrste gong, etter finalesiger 3-2 mot Canada. Finland vann bronsefinalen med 4-0 over Russland.

Turneringa
----------

12 land deltok i turneringa, som tok til med ei opningsrunde med seks lag likt fordelt på to grupper. Dei fire beste laga i kvar av gruppene gjekk vidare til utslagsspel, der laga fekk kvartfinalemotstandar basert på plassering i gruppene.

### Kvartfinalane

* Canada – Tsjekkia 3-2
* Finland – USA 6-1
* Sverige – Tyskland 3-0
* Russland – Slovakia 3-2

### Semifinalane

* Canada – Finland 5-3
* Sverige – Russland 4-3

Finalen
-------

* Sverige – Canada 3-2 etter straffeslagstevling, 2-2 etter ekstratid.

Tomas Jonsson sende Sverige i leiinga etter 6.10. Midtvegs i den tredje perioden snudde Canada til 2-1, då Paul Kariya og Derek Mayer skåra etter høvesvis 49.08 og 51.43 minuttars spel. Magnus Svensson utlikna til 2-2 då klokka viste 58.11. Etter 10 mållause tilleggsminuttar var det klart for straffeslagstevling. I denne vart Peter Forsberg kampvinnar då han skåra på Sveriges sjuande forsøk, målvakta Tommy Salo hadde nett stoppa Canadas sjuande straffeskyttar.

9 245 tilskodarar såg kampen i ein fullsett Håkons Hall på Lillehammer, den aller siste tevlinga under dei andre vinterleikane i Noreg.

### Sverige sitt meistermannskap

* Målvakter: Tommy Salo, Håkan Algotsson, Michael Sundlöv.
* Forsvarar: Magnus Svensson, Fredrik Stillman, Tomas Jonsson, Roger Johansson, Kenny Jönsson, Christian Due-Boje, Leif Rohlin.
* Løparar: Håkan Loob, Patrik Juhlin, Jörgen Jönsson, Peter Forsberg, Roger Hansson, Mats Näslund, Jonas Bergqvist, Charles Berglund, Stefan Örnskog, Patric Kjellberg, Niklas Eriksson, Andreas Dackell, Daniel Rydmark.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Olympische Winterspiele 1994/Eishockey» frå Wikipedia på tysk, den 5. april 2020.*
**Maksimilian Aleksandrovitsj Kirijenko-Volosjin** (28. mai 1877–11. august 1932) var ein framståande representant for den symbolistiske retninga i russisk kultur og litteratur. Han vart kjend som poet og kritikar av litteratur og kunst. Arbeida hans vart utgitt i samtidige tidsskrift tidleg på 1900-talet, mellom anna i «Vesy» (*Vekta*), «Zolotoje runo» (*Det gylne ull*) og «Apollon». Han var også kjend for sine briljante omsetjingar av fransk poesi og prosa til russisk.

Liv og gjerning
---------------

Boris Kustodjev: Portrett av Maksimilian Volosjin, 1924
Volosjin var fødd i Kiev i 1877. Han var elev i nokre få år ved Polivanov og ein skule på halvøya Krim, mor hans kjøpte i 1893 eit landstykke i Koktebel. Etter gymnaset vart Volosjin student ved universitetet i Moskva, nett då den radikale studentrørsla i Russland gjorde seg synleg att.

Volosjin reiste vide i Russland, ofte til fots. I 1900 var han del av ein ekspedisjon som kartla ruta til Orenburg-Tasjkent-jarnbanen.

Seinare i livet måla han akvarellar. Mange av kunstverka er i dag spreidd til mange museum verda rundt. Andre finst i private samlingar i Russland og andre land.

Småbyen Koktebel søraust på Krimhalvøya der Volosjin budde, var til stor inspirasjon for han. I heimen sin tok Volosjin imot tallause poetar, kunstnarar, skodespelarar, vitskapsmenn og vandrarar. Heimen er i dag omgjort til museum. Berget der Volosjin vart gravlagd, fekk seinare namnet etter han.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Maksimilian Volosjin» frå Wikipedia på bokmål, den 2. februar 2011.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
**Ektepakt** er ei avtale mellom ektefellar om formuestilhøva mellom ektefellane. Det er visse strenge formkrav til oppretting av ei gyldig ektepakt. 

Ei ektepakt omhandlar typisk etablering av heilt eller delvis særeige, og overføring av større gåve, til dømes til den andre ektefellen sin rådveldedel av felleseiget.

Ei ektepakt er er gyldig oppretta når den er underskriven av ektefellane og to vitne. Her er eit eige skjema for ektepakt. For at ein transaksjon i ei ektepakt skal ha verknad overfor kreditorar, må ektepakta tinglysast i Ektepaktregistret i Brønnøysundregistrene.

Ein vanleg og unødvendig feil som blir gjort er at ein ektefelle overfører sine eigedelar til den andre ektefellen sitt særeige for å unngå pågang eller risiko for pågang frå eigne kreditorar. Det er likevel heilt unødvendig å overføre til den andre ektefellen sitt særeige for å oppnå vern mot kreditorane. I staden kan ein opprette ei ektepakt, der eigedelane blir overført til ektefellen sin rådveldedel av felleseigeet, som den andre ektefellen sitt eineeige. Ein har då oppnådd vernet mot kreditorar, men eigedelen vil framleis vere ein del av det ekteskaplege felleseiget. At det er ein del av fellesiget har som verknad at det framleis er ein del av det som skal delast likt ved eit eventuelt skifte ved separasjon og skilsmisse. 

Reglane om ektepakter står i Ekteskapslova.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Ekteskapslova av 4. juli 1991 nr 47 på Lovdata
* Ektepakt – en oversikt

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN
* NKC
* BNE

 |
*Králický Sněžník er òg det tsjekkiske namnet på **Śnieżnikfjella** i Sudetane*

**Králický Sněžník**, på polsk **Śnieżnik** eller *Śnieżnik Kłodzki* (og *Glatzer Schneeberg* eller *Grulicher Schneeberg* på tysk) er eit fjell på grensa mellom Tsjekkia og Polen. Fjellet er dekt av snø opp til åtte månader av året, og derfor har fjellet fått dette namnet.

Kjelda til elva Morava nedanfor fjelltoppen
Statue av ein ung elefant, eit symbol på fjellet
Fjellet er den høgaste toppen i Králický Sněžník-massivet, som igjen er ein del av Jeseníkyfjella. Det ligg mellom landsbyane Králíky og Kladsko Gap, som skil fjellet frå Rychlebyfjella.

Massivet vart danna under tertiærperioden. Sněžník er vasskiljet for tre hav: Svartehavet (elva Morava), Austersjøen (elva Nysa Kłodzka) og Nordsjøen (elva Liptovský).

Mellom 1899 og 1973 stod det eit utkikkstårn av stein på den polske sida av fjelltoppen. Ein statue av ein ung elefant vart reist der det tidlegare låg ei fjellhytte. 

På den tsjekkiske sida vart det oppretta eit verna naturreservat (*Národní přírodní rezervace Králický Sněžník* ) i 1990.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Králický Sněžník - Śnieżnik» frå Wikipedia på engelsk, den 21. mars 2007.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Králický Sněžník - Śnieżnik**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* NKC
* GeoNames

 |

  



1. ↑  *arkivkopi*, arkivert frå originalen 22. februar 2006, henta 21. mars 2007
**Roxen** er ein innsjø i Linköping kommun og Norrköping kommun i Östergötland. Han ligg ca. 32 moh og har eit areal på 97 km². Roxen er ein næringsrik, grunn innsjø, noko som blir gjenspegla av det særs rike fuglelivet. Innsjøen er 8 m på det djupaste, noko som fører til at bølgjene på Roxen blir særs krappe (korte og høge), noko mange seglarar har fått oppdage i hardt vêr. I vest er innsjøen ca. 6 km brei, og møter Motala ström, Svartån og Stångån med Kinda kanal, i den sørlegaste vika nord for Linköping. Mot aust smalnar Roxen av til ei langstrakt vik. Frå austenden av denne vika, ved Norsholm, fortset Motala ström nordover mot innsjøen Glan.

Göta kanal går gjennom innsjøen frå Norsholm til Berg i Linköping.

Eit 42 km² stort område av den vestlege delen av Roxen har sidan 19. november 2001 blitt verna under Ramsarkonvensjonen. Den raudlista fiskearten asp lever i sjøsystemet.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Roxen» frå Wikipedia på bokmål, den 13. juni 2012.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Information Sheet on Ramsar Wetlands – Västra Roxen ride/3SJÅ051ein.pdf[*daud lenkje*]

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames

 |
**El Greco**, opphavleg **Domenikos Theotokopoulos**, (1541–7. april 1614) var ein gresk-spansk kunstnar, den fremste representanten for manierismen i Spania. Han var fødd i Fodele på Kreta, som då var ein venetiansk koloni. Størstedelen av livet arbeidde han i Spania, døydde i Toledo.

Liv og gjerning
---------------

*Gravferda til grev Orgaz*, 1586-88
*Kristus med krossen*, 1577-79
El Greco var utdanna ikonmålar i den bysantinske tradisjonen. Omkring 1560 reiste han til Venezia og vart elev hos Tizian. Han reiste sidan til Roma, der han fekk ei viss merksemd og hadde eigne elevar, men flytta 1570 til spanske Toledo, der han vart verande til han døydde.

El Grecos kunstnarlege utvikling gjekk over tre stadium. Måleri frå det første stadiet, 1570-80, viser venetiansk påverknad, framfor alt frå Tizian. Linjeteikninga forsvinn, fargemessig finst ikkje grenser, og det reint målingstekniske dominerer. El Greco sin dramatiske bruk av lys og skugge, (*chiaroscuro*), og portrettstilen hans tyder på påverknad også frå Tintoretto, Paolo Veronese, Bassano og kan hende Correggio. *Treeininga* og *Dame i pels* stammar frå denne perioden.

Under den andre perioden, 1580-90, kombinerte han visse bysantinske drag med ei veksande kjensle for rytme og rørsle; der i mellom *Den heilage Mauritius martyrdød* og *Krossfestinga*. *Gravferda til grev Orgaz* framstiller dei to helgenane Stefanus og Augustin i ferd med å senke liket ned i grava. Lerretet er dekt med figurar, nokre av dei portrett, desse både kontrasterer og sameinar den himmelske og den menneskelege verda, det strenge og alvorlege uttrykket i den nedre delen av måleriet og den Heilage Ande sin stråleglans i den øvre delen. Sjåaren sine auge vert leidd opp til Kristusfiguren, som Johannes Døyparen bønfell å ta imot greven si sjel. Denne åndelege hänförelse er typisk for El Greco.

Under den tredje og siste perioden, 1590-1614, konsentrerte El Greco seg meir og meir om å skildre ein indre herlegdom, og i den siste fasen nådde han eitt fullstendig åndeleg uttrykk. Frå 1604 vert kjensla for rytme forsterka, og form og farge går meir og meir mot det enkle. Til dei seinare måleria høyrer *Evangelisten Johannes openberring* og *Utsikt over Toledo*.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «El Greco» frå Wikipedia på svensk, den 17. november 2011.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **El Greco**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
| Roxburgh  |
| --- |
| skotsk-gæliskskotsk | Rosbrog  Roxburgh, Rosbroch |
| Roxburgh Castle, River Tweed og Floors CastleRoxburgh Castle, River Tweed og Floors Castle Roxburgh Castle, River Tweed og Floors Castle |
| Plassering |
| 

Roxburgh is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Storbritannia |
| Konstituerande land |  Skottland |
| Region | Scottish Borders |
| Tradisjonelt grevskap | Roxburgh, Ettrick and Lauderdale  |
| Geografi |
| Innbyggjarar  - By (2001) | 419 |
| Koordinatar |  55°36′″N 2°27′″W﻿Koordinatar: 55°36′″N 2°27′″W﻿ |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | TD5 |
| Telefon-retningsnummer | 0 1573 |
| 
 Commons har multimedium som gjeld: **Roxburgh**
 |

 **Roxburgh**  er ein landsby i regionen Scottish Borders  i Skottland. Han har kring 400 innbyggjarar og ligg omkring 2 km vest for det historiske Roxburgh, som i mellomalderen var ein viktig by.

Historie
--------

I mellomalderen var Roxburgh like viktig som Edinburgh, Stirling og Berwick-upon-Tweed. Årsaka til dette var plasseringa i det fruktbare jordbruksområdet i det skotske låglandet. At han låg ved elva Tweed tydde at det var mogleg å eksportere varer via hamna Berwick-upon-Tweed, noko som la grunnlag for rikdom. Plasseringa var òg strategisk i tilhøve til behovet for vern mot engelske invasjonar. 

Militært var byen lett å forsvare, sidan han låg på ei halvøy mellom Tweed og Teviot, med Roxburgh slott plassert slik at det vakta vegen inn på halvøya. Likevel måtte han fleire gongar gje tapt under harde åtak, og han vart fleire gonger teke av engelske styrkar og så teke attende av skotske. Etter å ha vorte inntatt for siste gongen i 1460 vart både byen og slottet øydelagt. Ein nådde ikkje å byggje han opp att før Berwick-upon-Tweed fall til engelskmennene i 1482, og det var då ikkje verken militært eller økonomisk grunnlag for å gjenreise byen. 

Det er berre mindre restar igjen av forsvarsverka til slottet, og så godt som ingen spor etter sjølve byen. Staden blir ått av hertugen av Roxburghe.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Roxburgh» frå Wikipedia på bokmål, den 4. november 2011.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* NKC

 |
***Kaptein Sabeltann: Grusomme Gabriels forbannelse*** er eit action-eventyrspel utvikla av ArtPlant til Microsoft Windows. Det er ein oppfølgjar til PC-spelet *Kaptein Sabeltann* frå 2004 og vart utgjeve i Noreg den 23. november 2007.

Spelet byggjer vidare på spelemekanikkene frå forgjengaren og introduserer nye figurar frå *Sabeltann*-universet, som heksa Miriam, Greven av Gral og Maga Kahn. Spelaren styrer den unge sjørøvaren Pinky med piltastane og bruker mellomromstasten for å samhandle med omgjevnadene i spelet. Målsettinga er å oppheve ein forbannelse forårsaka av sjøspøkelset Grusomme Gabriel.

*Kaptein Sabeltann: Grusomme Gabriels forbannelse* vart nominert til «Årets norskspråklege spel» og «Årets barnespel» under prisutdelinga Gullstikka 2008. Det tok prisen for «Beste nordiske barnespel» under Nordic Game Awards i 2008.

Kjelder
-------

1. ↑  «På nye tokt med Kaptein Sabeltann». Dagbladet. 22. november 2007. Henta 5. mars 2020.
2. ↑  «Eventyrlig opplevelse». VG. 11. desember 2007. Henta 5. mars 2020.
3. ↑  «Her er Gullstikka-vinnerne». Gamer.no. 6. mars 2008. Henta 5. mars 2020.
4. ↑  «Prisdryss til Kaptein Sabeltann». Adressa. 18. mai 2008. Henta 5. mars 2020. [*daud lenkje*]
**Krzysztof Pius Zanussi** (fødd 17. juni 1939 i Warszawa i Polen) er ein polsk produsent og filmregissør.

Han er professor i europeisk film ved European Graduate School i Saas-Fee i Sveits. Han er òg professor ved Det schlesiske universitetet i Katowice ( polsk *Uniwersytet Śląski w Katowicach*).

Han studerte fysikk ved Universitetet i Warszawa ( polsk *Uniwersytet Warszawski*) , filosofi ved Det jagellonske universitetet i Kraków (polsk *Uniwersytet Jagielloński*) og regi ved Filmhøgskolen i Łódź (polsk *Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. Leona Schillera w Łodzi*). Han er direktør ved det polske filmstudioet TOR og har fått mange prisar, mellom anna David di Donatello-prisen til *Accademia del Cinema Italiano*. 

Krzysztof Zanussi har mellom anna laga *Krystallens struktur* (1969), *Illuminasjon* (1973), *Spiral* (1978) og *A Year of the Quiet Sun* (1984), *Inventory* (1989), *In Full Gallop* (1996), *The Supplement* (2002) og *Persona non grata* (2005).

Bakgrunnsstoff
--------------

* Nettsida til fakultet hans på European Graduate School (en)
* Krzysztof Zanussi på Internet Movie Database (en)
* Krzysztof Zanussi på Internetowa Baza Filmu Polskiego (pl)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Krzysztof Zanussi» frå Wikipedia på engelsk, den 13. februar 2010.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC

 |
**Roy Cochran**, fullt namn **LeRoy Braxton Cochran**, (6. januar 1919–28. september 1981) var ein USA-amerikansk friidrettsutøvar, fødd i Richton i delstaten Mississippi, som vart olympisk meister på 400 meter hekk i 1948, der han også vann OL-gull i 4 x 400 meter stafett.

Roy Cochran vart AAU-meister på 440 yards hekk i 1939 med den sterke tida 51,9 sekundar. Under den andre verdskrigen gjorde han krigsteneste i Stillehavet, etter krigen studerte han fysiologi ved University of Southern California.

OL-sesongen 1948 vann Cochran dei nasjonale OL-uttaka på langhekken på tida 51,7 og han vart også for andre gong USA-meister. Under sommarleikane i London sprang han inn til ein suveren gullmedalje på 400 meter hekk, med tida 51,1 sekundar slo han sølvvinnaren Duncan White med heile sju tidels sekund. Ei veke seinare vann han OL-gull nummer to då han tok seg av den tredje etappen for USA i 4 x 400 meter stafett, saman med Arthur Harnden, Cliff Bourland og ankermann Mal Whitfield viste Cochran det franske laget til andreplass, over fire sekundar bak.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Roy Cochran» frå Wikipedia på engelsk, den 22. juli 2018.*
**Lars Audun Sandness** (fødd 19. juni 1973), kjend under artistnamnet **Poppa-Lars**, er ein norsk hiphop-DJ og produsent frå Harstad, som er mest kjend frå Tungtvann. Han har produsert alle albuma til gruppa unnteke bonusspora på *Siste skanse*, i tillegg til å ha jobba med mellom annaa Herreløse og den svenske rap-duoen AFC. Artistnamnet sitt har han frå *Poppa Large*, ei plate Ultramagnetic MCs gav ut seint i 1980-åra.

Musikalske kjenneteikn
----------------------

Poppa-Lars lagar hovudsakleg samplebaserte beats bygd rundt eit skjelett av sampla trommelydar. På «Nord og Ned» og «Mørketid» var alle beatsa lagd på denne måten, med eit par små detaljar av studiomusikarar, men på EPen «Påfyll» tok han til å eksperimentera med instrument på nye måtar: Han let røynde musikarar improvisera over gjevne tema, for så å handsama opptaket på same måte som eit sample. Med tida har det vorte fleire og fleire instrument, og på «III: Folket bak Nordavind» var det tilmed ein song der ikkje eit trommeslag var programmert.

Produksjonsutstyret Lars lagar musikk med består av ein AKAI MPC 3000 (tidlegare MPC 60), ein Mac med programmet Logic og ein Mackie D8B-miksar. 
Dei tidlege beatsa til Lars var tungt inspirert av klassiske austkystprodusentar som Da Beatminerz og DJ Premier. No om dagen er favorittprodusentane hans folk som Rick Rock, Just Blaze og Timbaland.

Poppa-Lars og Jørg-1 frå Tungtvann vann Edvard-prisen 2001 i klassen *populærmusikk - open klasse* for *Nord og ned*.

Kjelder
-------

* Mini-intervju med Poppa-Lars Arkivert 2016-03-05 ved Wayback Machine.
*For andre tydingar, sjå Popol Vuh (fleirtyding).* 
Francisco Ximénez sin kopi av *Popol Vuh*, det eldste bevarte eksemplaret av tekstsamlinga.
**Popol Vuh** eller **Popol Wuj** (moderne k’iche’ [popol wuʔuχ]) er ei samling av mytologiske forteljingar og kongelege stamtavler frå det mayiske postklassiske quichériket Q'umarkaj, som låg i høglandet til det noverande Guatemala. Verket inneheld mellom anna den mayiske skapingssoga, gudesoger og forteljinga om dei to tvillingheltane Hunahpu og Xbalanqué. Opphavet og historia til quichéfolket og kongerekkja deira fram til 1550 er òg med. Namnet «Popol Vuh» kan omsetjast som 'boka åt rådet', 'boka åt felleskapet' eller meir bokstaveleg 'boka åt folket'.

*Popol Vuh* er eit viktig dokument til førkolumbisk mayamytologi og kultur. Teksten blei opphavleg skriven ned på k’iche’ med spanske (latinske) bokstavar mellom 1554 og 1558. Denne boka blei funnen først på 1700-talet av soknepresten Francisco Ximénez (eller Jiménez), som både kopierte den opphavlege teksten og omsette han til spansk. K’iche’teksten hans gjekk tapt, men den spanske blei teken vare på.

Norske utgåver
--------------

* *Popol vuh*. Omsett av Christian Rugstad; innleiande essay av John Ødemark. Bokklubbene, 2003. LXX, 165 s. (Verdens hellige skrifter; 20). Omsett etter ei engelsk utgåve. ISBN 82-525-5187-4

Bakgrunnsstoff
--------------

* Faksimile av det eldste kjente manuskriptet på quiché og spansk Arkivert 2008-05-15 ved Wayback Machine. hjå Ohio State University Libraries.
* Engelsk omsetjing av Popul Vuh hos Metareligion
* Den opphavlege teksten på k'iche' omsett til engelsk linje for linje av Allen J. Christenson

Kjelder
-------

1. ↑  Namnet skal skrivast *Popol Wuj* etter ein ny standardisert ortografi for mayaspråk vedteke av Academia de las Lenguas Mayas. Kjelde: Lars Kirkhusmo Pharo si innleiing til *Myter fra Meso-Amerika*, 2007, oppgjeve av Wikipedia på bokmål.

* Vuh «Popol\_Wuj» i *Store norske leksikon*, snl.no.
* «Popol Vuh» (2011). Encyclopædia Britannica, Encyclopædia Britannica Ultimate Reference Suite. Chicago: Encyclopædia Britannica

* *Denne artikkelen bygger på «Popol Vuh» frå Wikipedia på bokmål, den 6. april 2013.*
*For «rovdyr» i tydinga «predator», sjå* predasjon*.*

|  |
| --- |
| **Rovpattedyr** |
|  |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Pattedyr Mammalia |
| **Underklasse:** | Theria |
| **Infraklasse:** | Placentale pattedyr Placentalia |
| **Overorden:** | Laurasiatheria |
| **Orden:** | **Rovpattedyr** CarnivoraBowdich, 1821 |

Malaybjørn er eit asiatisk rovpattedyr.
Kvalross er eit polart rovpattedyr.
**Rovpattedyr** eller **rovdyr** (*Carnivora*) er ein orden av pattedyr som hovudsakleg jagar og et andre dyr. Det finst om lag 260 slag rovpattedyr. Alle stammer frå eitt dyreslag, kalla Miacis, som levde for om lag 50 millionar år sidan. Dei har liknande hovudform, rundt med ein kjegleforma snute og tydelege hjørnetenner og rovtenner.

Tidlegare pleide ein å dela rovpattedyra inn i to underordenar, *Fissipedia*, eller dei som stort sett levde på land, og *Pinnipedia*, av kjøtetande havpattedyr. Nyare klassifiseringssystem som ser meir på det genetiske slektskapet mellom dyra har delt dei inn i to nye grupper, katteaktige rovpattedyr (Feliformia) og hundeaktige rovpattedyr (Caniformia).

Dei fleste rovpattedyra er som sagt kjøtetarar, men mange kan òg ta til seg annan kost.
Kjempepandaen et berre plantar. 
Fordelen med å eta kjøt er at dei utnyttar ei nisje av næringsrike bytte. Ulempa er at å fanga og drepa desse dyra krev mykje energi. Rovdyra må altså alltid vurdera om det å jaga eit byttedyr vil føra til at det vinn eller tapar energi. 

Det er ganske sjeldan at rovdyr jagar andre rovdyr. For det første finst det alltid færre kjøtetarar enn planteetarar i eit område, og for det andre er rovdyr utstyrte til å forsvara seg. For mange rovdyr kan sjølv små skader vera livstrugande, ettersom dei hindrar dyra frå å jakta.

Oversyn over rovpattedyra
-------------------------

* **Feliformia** (katteaktige)
	+ **Kattedyr** (*Felidae*)
	+ **Hyenar** (*Hyaenidae*)
	+ **Mungoar** (*Herpestidae*)
	+ **Snikekattar** (*Viverridae*)
	+ **Afrikansk palmesivett** (*Nandiniidae*)
	+ **Falske sabeltanndyr**  (*Nimravidae*) (utdøydd)

* **Caniformia** (hundeaktige)
	+ **Hundefamilien** (*Canidae*)
	+ **Halvbjørnar** (*Procyonidae*)
	+ **Bjørnar** (*Ursidae*)
	+ **Mårdyr** (*Mustelidae*)
	+ **Skunkar** (*Mephitidae*)
	+ **Selar** (*Phocoidea*)

Kjelder
-------

Fotnotar

1. ↑  «Orden Carnivora». Artsdatabanken. Henta 26. mai 2018.
2. ↑  Kjetil Bevanger. «Rovpattedyr Carnivora». Artsdatabanken. Henta 26. mai 2018.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Rovpattedyr**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* Dyntaxa
* ITIS
* FaunEur

 |
**Noregsmeisterskapen i handball 1999/2000** for kvinner vart vunne av Larvik Håndballklubb etter finalesiger 29 – 24 over Nordstrand Idrettsforening frå Oslo.

### Semifinalane

* Selbu IL – Nordstrand IF 19 - 22
* Tertnes IL – Larvik HK 23 – 26 etter ekstraomgangar

### Finalen

Finalen vart avvikla i Oslo Spektrum laurdag 4. mars 2000 framfor 6 817 tilskodarar. Larvik tok kommandoen i fyrste omgang og leia 15-11 ved pause. Sigeren var aldri truga i den andre omgangen og ved sluttsignalet hadde Larvik fem fleire mål enn Nordstrand. 

**Larvik** sin fremste målskårar var Lina Olsson Rosenberg med 7 nettkjenningar. Merete Møller skåra 6 mål, medan trioen Cathrine Haakestad, Kristine Duvholt og Heidi Flaatnes alle fann vegen til nettmauskane 4 gongar. Tonje Larsen og Birgitte Sættem skåra kvar sine 2 mål. Terese Pedersen og Lene Rantala var målvakter. Korkje Line Eftang, Annette Tveter eller Kari Mette Johansen kom på skåringslista.

**Nordstrand**-måla kom frå Else Marthe Sørlie (6), Susann Goksør Bjerkrheim (4), Monica Sandve (3), Kari Anne Eid (3), Randi Gustad (3), Siri Humborstad (3) og Elise Alsand (2). Målvakta Jeanette Nilsen og Unni Hinkel kom ikkje på skåringslista.

Dommarane Andre Hansen og Øistein Pettersen straffa Larvik med tre 2-minuttutvisingar og Nordstrand med to.

Kjelder
-------

* Telemarksavisa 6. mars 2000
Koordinatar: 58°31′15.438″N 15°10′19.628″E﻿
**Österstad** er ein svensk tettstad i Motala kommun i Östergötlands län i Östergötland. I 2005 hadde tettstaden 334 innbyggjarar.

Staden har bensinstasjon, traktorservicefirma, barnehage og grunnskule. Byen ligg om lag 10 km frå Motala og Borensberg og 35 km frå Linköping.

Det er ca. 2 km til næraste kyrkje, Ekebyborna kyrka. Ho er kjend frå 1100-talet, og var den kyrkja som heilage Birgitta tilhøyrte og vitja i dei 30 åra ho budde på Ulfåsa gard, i dag Ulfåsa slott. Österstad skule brukar òg kyrkja ved jule- og sommaravslutningar.

Österstad byrja å vokse då det blei bygd jernbane forbi staden på 1940-talet, men veksten skaut ikkje riktig fart før på 1960-talet. Det store fleirtalet av bustader er teglsteinshus, bygd i 60-talsstil. Jernbanen blei etter kvart lagt ned og erstatta med bilveg. To busslinjer trafikkerer Österstad, linje 622 Motala-Borensberg og 620 Linköping-Motala.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Österstad» frå Wikipedia på bokmål, den 6. juli 2012.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
Popovsko sett frå Dzjano
**Popovo** eller **Popovsko** er den største av ei gruppe på elleve fjellvatn kalla Popovosjøane. Innsjøen og dei omliggande er eit av dei mest populære turistområda om sommaren i Pirin nasjonalpark i Bulgaria. Vatnet ligg i botn av dalsøkket Popovski og er omringa av fjelltoppane Sivrija, Dzjano, Kralev dvor, Momin dvor and Dzjengal.

Vatnet er det største og djupaste i Pirin, og har i tillegg det største volumet. Overflatearealet er 123,6 mål, og er dermed den fjerde største innsjøen i Bulgaria. Han er 29,5 meter på det djupaste, 480 meter lang og 336 meter brei. Vassvolumet er 1 270 000 m³. Innsjøen ligg i ei høgd på 2 234 m. Vatnet får tilsig frå regn og snø, i tillegg til to små bekkar som munnar ut i vatnet i den sørlege enden. Den største vassmengda har ein om våren då snøsmeltinga frå dei omliggande fjelltoppane er størst. 

Utsiget frå vatnet skjer via små, bratte bekkar, som renn ut i sju av dei andre Popovskisjøane i den lågare delen av dalsøkket, og frå her har ei av sideelvane til elva Mesta sitt utspring. Området rundt innsjøen inneheld enger og grupper av furuskog
Koordinatar: 58°59′3.6420″N 17°53′50.694″E﻿

Ösmo kyrkje
**Ösmo** er ein svensk tettstad i Nynäshamns kommun i Stockholms län i landskapet Södermanland. I år 2005 hadde tettstaden 3 652 innbyggjarar. 
Ösmo ligg cirka ti kilometer nordvest for Nynäshamn.

I Ösmo finst det servicetilbod i form av skular, barnehagar, bibliotek, symjehall, idrettsplassar og eit senter med butikkar, restaurantar og bank. Innbyggjarane i Ösmo er overvegande pendlarar, og arbeider hovudsakleg i Nynäshamn, Södertälje og Stockholm.

Det blei tidleg etablert busetnader på Ösmo, det finst mellom anna leivningar frå steinalderen, helleristingar og eit titals runesteinar. Ösmo vert omtalt i skriftlege dokument alt i 1281, då under namnet *Øzmo*.

Fram til 1974 var Ösmo administrasjonssenter i den tidlegare Ösmo kommune. I 1974 oppretta ein Nynäshamns kommun ved å slå saman Ösmo kommune, Sorunda kommune og byen Nynäshamn. 

Ösmo har ein stasjon på Stockholms pendeltognett. Han ligg på enkeltsporlinjen Västerhaninge-Nynäshamn.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Ösmo» frå Wikipedia på bokmål, den 6. juli 2012.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GeoNames

 |
**Leon «Ndugu» Chancler** (fødd 1. juli 1952) er ein jazzfunk-trommeslagar, perkusjonist, studiomusikar, komponist og produsent frå Louisiana i USA.

Chancler kom frå Shreveport i Louisiana og byrja å spele trommer då han var tretten år gammal. På high school spelte han med Willie Bobo and the Harold Johnson Sextet. Chancler fekk universitetsgrad i musikk ved California State University, Dominguez Hills, og hadde då alt spelt med Gerald Wilson Big Band, Herbie Hancock, og spelt inn musikk med Miles Davis, Freddie Hubbard og Bobby Hutcherson, blant andre.

Chancler arbeidde ofte som studioperkusjonist. Han er å høyre på mange hitplater frå jazz til blues til pop, mellom anna Michael Jackson sin «Billie Jean». Chancler har òg arbeidd med Stanley Clarke, Jean-Luc Ponty, Donna Summer, George Duke, Patrice Rushen, Carlos Santana, Hubert Laws, The Crusaders, Frank Sinatra, Weather Report, Lionel Richie, George Benson, The Temptations, Tina Turner, Kenny Rogers, Thelonious Monk, Herbie Hancock, John Lee Hooker og andre.

I 2006 vart han assisterande professor på jazzstudiet ved University of Southern California og lærar ved Stanford Jazz Workshop i California.

Chancler er medlem av Percussive Arts Society og har blitt kåra til ein av dei 25 beste trommeslagarane i verda[*treng kjelde*].

Diskografi
----------

**Med Miles Davis**

* *Miles Davis at Newport 1955-1975: The Bootleg Series Vol. 4* (Columbia Legacy, 2015)

**Med Eddie Harris**

* *Excursions* (Atlantic, 1966–73)

**Med Hampton Hawes**

* *Universe* (Prestige, 1972)
* *Blues for Walls* (Prestige, 1973)

**Med Harold Land**

* *Damisi* (Mainstream, 1972)
* *Choma (Burn)* (Mainstream, 1972)

**Med Azar Lawrence**

* *Bridge into the New Age* (Prestige, 1974)

**Med Julian Priester**

* *Love, Love* (ECM, 1973)

**Med Lalo Schifrin**

* *No One Home* (Tabu, 1979)

**Med Weather Report**

* *Tale Spinnin'* (Columbia, 1975)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Leon "Ndugu" Chancler» frå Wikipedia på engelsk, den 22. april 2016.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Wynn, Ron. «Leon «Ndugu» Chancler: Biography». Allmusic. Henta 22. april 2016.
2. 1 2  «Ndugu Chancler». University of South California. Arkivert frå originalen 26. februar 2010. Henta 22. april 2016.
3. ↑  «2010 Faculty». Stanford Jazz Workshop. Arkivert frå originalen 27. april 2010. Henta 22. april 2016.
4. ↑  «Leadership». Percussive Arts Society. Arkivert frå originalen 20. juni 2010. Henta 22. april 2016.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC
* BNE

 |
Möbiusband
**Möbiusband** (eller *Möbiusflate*) er eit objekt som består av berre éi flate og berre éin ytterkant. Fenomenet vart oppdaga av dei tyske matematikarane August Ferdinand Möbius (1790-1868) og Johann Benedict Listing (1808-1882) i 1858, sjølvstendig av kvarandre. Flata har mange spesielle eigenskapar.

Viss ein lagar eit snitt midt på Möbiusflata, får ein ikkje to frå skilde flater, men ei samanhengande flate med to dreiingar på (som dermed ikkje er ei Möbiusflate). Skjer ein denne flata igjen i to, får ein to flater som går gjennom kvarandre, kvar av desse med to dreiingar på.
Lagar ein derimot eit snitt i den opphavlege Möbiusflata som ligg omtrent 2/3 frå kanten, får ein to objekt: eit objekt som er ei tynnare utgåve av den opphavlege Möbiusflata, og ei lang flate med to dreiingar på.

Korleis lage eit Möbiusband
---------------------------

Möbiusband laga av papir og tape
Arbeidsteikning for å lage Möbiusband
1. Lag ein lang papirstimmel
2. Vri den eine enden ei halv omdreiing
3. Lim saman endene slik at pilene møtest

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Möbius’ bånd» frå Wikipedia på bokmål, den 15. september 2011.*
Grimne (Odin) får drikke av Agnar, son av Geirrød.
**Agnar** er eit mannsnamn av norrønt opphav. Det norrøne *Agnarr* er truleg sett saman av *agi*, 'strid, fare' og *harjar*, 'stridsmann, krigar'. Agnar har namnedag den 21. juni.

Namnet er ein del brukt på Island, der 0,19 % (290 personar) bar namnet i 2004. Det er noko mindre vanleg i Noreg, der det var mest brukt på 1930-talet, av opptil 0,25 %. I 2009 var det 1 039 norske menn som heitte Agnar. Det er uvanleg i Sverige. Namnedagen for Agnar gjekk ut av den svenske almanakken i 2000. Elles i verda er det lite kjend.

I kulturen
----------

Agnar er namnet til både broren og sonen til kong Geirrød i eddadiktet *Grimnesmål*.

Namneberarar
------------

* Agnar Johannes Barth (1871–1948), norsk forstmann
* Agnar Skeidsvoll (1900-1963), norsk redaktør
* Agnar Mykle (1915-1944), norsk forfattar
* Aksel Agnar Aagaard Nielsen (f. 1928), færøysk skipsbyggjar, reiar og politikar
* Agnar Sandmo (f. 1938), norsk professor i økonomi
* Agnar Sigmund Husebråten (f. 1942), norsk politikar og ordførar
* Agnar Aas (f. 1951), norsk vassdrags- og engeridirektør
* Agnar Lirhus (f. 1978), norsk forfattar og musikar

Annan bruk
----------

Det første ekstremvêret i Noreg som fekk namn, blei kalla Agnar. Dette fann stad i oktober 2005.

Kjelder
-------

* 

* «Agnar - mannsnavn» i *Store norske leksikon*, snl.no.

* *Delar av denne artikkelen bygger på «Agnar» frå Wikipedia på bokmål, den 20. juni 2009.*

* Søk etter norsk namnestatistikk for Agnar hjå Statistisk Sentralbyrå
**Ménalo** (gresk skrift Μαίναλο) eller *Mainalo* er ei fjellkjede i Arkadía i Hellas. Eldre namn på fjellet er *Mainalon*, *Mainalos*, *Menalon*, *Menalos*, og meir sjeldan *Menalus* eller *Mainalos*, på latin *Maenalos* og *Maenalus*, og meir sjeldan *Maenalon*. Fjellkjeda strekkjer seg 15-20 km frå Trípoli til Vytína og er 5-10 km brei frå Zygovísti til Kápsas. 

I mellomalderen og fram til seint på 1900-talet vart fjellet kalla *Apáno Khrépa*. Det ligg òg ein landsby på fjellet som har sitt opphav i antikken. I tillegg ligg det eit skisenter her, 20 km nordvest for Trípoli. Det høgaste punktet på fjellet heiter *Profítis Ilías* og er 1 986 moh, som gjer Ménalo til det høgaste fjellet i Arkadía.

Nærliggande stader
------------------

* Thána, søraust
* Trípoli, søraust
* Khánia, søraust
* Kápsas, aust
* Levídi, nord
* Vytína, nordvest
* Dimitsána, vest
* Zygovísti, sørvest
* Stemnítsa, sørvest

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Mainalo» frå Wikipedia på engelsk, den 23. august 2007.*
***New Super Mario Bros. 2*** er eit todimensjonalt plattformspel i *New Super Mario Bros.*-serien, utvikla og utgjeve av Nintendo til Nintendo 3DS i 2012. Det er det tredje spelet i serien, ein direkte oppfølgjar til Nintendo DS-spelet *New Super Mario Bros.* frå 2006, og det første spelet publisert av Nintendo som vart utgjeve samtidig innan digital og fysisk distribusjon.

Handlingsgangen i spelet liknar forgjengarane og fokuserer på Mario og Luigi som skal redde prinsesse Peach frå Bowser og lakeiane hans. Det strekker seg over 9 verder med totalt 85 nivå, nokre av dei med fleire utgangar som leier til ulike ruter og nivå. *New Super Mario Bros. 2* legg større vekt på å samle myntar enn andre *Super Mario*-spel, med fleire unike oppgraderingar og hjelpemiddel dedikert til å produsere store kvantum av myntar. Spelet inkluderer ein modus kalla «Coin Rush» som utelukkande fokuserer på å raskt fullføre seriar av nivå medan ein samlar inn så mange myntar som mogeleg. Ytterlegare Coin Rush-nivå vart gjorde tilgjengelege som betalt innhald kort etter utgjevinga av spelet.

*New Super Mario Bros. 2* fekk hovudsakleg positiv kritikk, men nokre påpeikte at spelet var for likt dei tidlegare *New Super Mario Bros.*-spela. Det er det femte mestseljande spillet til Nintendo 3DS, med 13,34 millionar selde kopiar per 31. mars 2020. Spelet har ein Metascore på 78 %, som gjer det til det lågast rangerte spelet i  *Super Mario*-serien.

Kjelder
-------

1. ↑  «Nintendo-published 3DS, Wii U games downloadable on release day». Eurogamer. 27. april 2012. Henta 15. oktober 2020.
2. ↑  «New Super Mario Bros. 2 DLC detailed». Eurogamer. 28. september 2012. Henta 15. oktober 2020.
3. ↑  «IR Information: Sales Data - Top Selling Title Sales Units - Nintendo 3DS Software». Nintendo. 30. juni 2019. Henta 15. oktober 2020.
4. ↑  «New Super Mario Bros. 2 for 3DS Reviews». Metacritic. Henta 15. oktober 2020.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

| * v
* d
* e
*Super Mario*-serien |
| --- |
| Hovudserie | 

|  |  |
| --- | --- |
| Konsoll | * *Super Mario Bros.*
* *The Lost Levels*
* *Bros. 2*
* *Bros. 3*
* *World*
* *World 2: Yoshi's Island*
* *64*
* *Sunshine*
* *Galaxy*
* *New Bros. Wii*
* *Galaxy 2*
* *New Bros. U*
	+ *New Luigi U*
* *3D World*
* *Maker*
* *Odyssey*
* *Maker 2*
 |
| Handhalde | * *Super Mario Land*
* *Land 2: 6 Golden Coins*
* *New Super Mario Bros.*
* *3D Land*
* *New Bros. 2*
* *Run*
 |

 | The official Super Mario series logo |
| Biprodukt | 
* *Wario Land: Super Mario Land 3*
* *Super Princess Peach*
* *Captain Toad: Treasure Tracker*
* *Bros. 35*

 |
| Remakar | 
* *Bros. Deluxe*
* *Advance*
* *Advance 2*
* *Advance 3*
* *Advance 4*
* *64 DS*

 |
| Kompilasjonar | 
* *All-Stars*
* *3D All-Stars*

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BNF
* BNF (data)

 |
**Kristian Henriksen** (3. mars 1911–8. februar 2004) var ein norsk fotballspelar, -trenar og politimann frå Sarpsborg, som spelte 28 landskampar i tida 1934-46 og vart cupmeister i 1945 og 1946 med Ski- og fotballklubben Lyn. Han var ein kondisjonsterk «fighter».

Karriere
--------

### Klubbspel

Henriksen, midtstoppar med tilnamet Svarten, spelte 1928-30 på Gleng, 1931-35 på Sarpsborg Fotballklubb, 1936-37 på SK Frigg og til sist på Lyn frå 1938 til 1946. Med Sarpsborg nådde han cupfinalen i 1934 og året etter, men det vart finaletap møt høvesvis Mjøndalen Idrettsforening og Fredrikstad Fotballklubb. Størst suksess fekk han med Lyn, ein klubb som dei to fyrste sesongane etter fredsslutninga kunne stille med nokre av landslagsprofilane frå 1930-åra, og som vann NM-finalen både i 1945 og 1946.

### Landslagsspel

Henriksen debuterte på landslaget då Noreg vann 4-2 over Finland hausten 1934. Han var med i troppen til Sommar-OL 1936 i Berlin, men kom aldri på bana med det legendariske Bronselaget. Derimot var han på laget då Noreg for fyrste gong deltok i fotball-VM i Frankrike i 1938. Han var med i fire landskampar etter andre verdskrigen, mellom anna då Sverige 21. oktober 1945 vann 10-0 i Solna. Etter Sverige skåra sitt niande mål skal Henriksen ha sagt «Nå satsær vi på uavgjort, guttær» til lagkameratar. Han aksla den norske landslagstrøya for 28. og siste gong hausten 1946, utan at han nokon gong skåra eit landslagsmål.

### Landslagstrenar

Henriksen var norsk landslagstrenar i 1958 og 1959, det vil seie den som leia uttaket av landslaget.

Henriksen var den siste attlevande spelaren frå OL-troppen 1936 og VM-troppen 1938.

### Merittar

* Noregsmeister: 1945 og 1946 med Lyn
* Tapande cupfinalist: 1934 og 1935 med Sarpsborg

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Kristian Henriksen» frå Wikipedia på bokmål, den 23. april 2016.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Profil www.footballdatabase.eu

| * v
* d
* e
Noreg sitt landslag – VM i fotball 1938 |
| --- |
| 
* 1 Amundsen
* 2 Andersen
* 3 Andreassen
* 4 Andresen
* 5 Brustad
* 6 Brynildsen
* 7 Eriksen
* 8 Frantzen
* 9 Hansen
* 10 Henriksen
* 11 Holmberg
* 12 Holmsen
* 13 Ileby
* 14 Isaksen
* 15 Johannessen
* 16 Johansen
* 17 Juve
* 18 Kihle
* 19 Kvammen
* 20 Martinsen
* 21 Nordby
* 22 Ulleberg
* Landslagstrenar: Halvorsen

 | Flagget til Noreg |
|  |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF

 |
**Marie Ennemond Camille Jordan** (5. januar 1838–22. januar 1922) var ein fransk matematikar, kjend for det grunnleggande arbeidet sitt innan gruppeteori og for verket *Cours d'analyse*. 

Han var professor ved Collège de France og École polytechnique frå 1876 til 1912. Hovudverket til Jordan er *Traité des substitutions et des équations algébriques* som kom ut i 1870. Her finn ein for første gong ei systematisk framstilling av gruppeteorien og korleis ein nyttar dette på den abel-galoiske likningsteorien. Dette arbeidet har vore grunnleggande for den seinare utviklinga av gruppeteorien. Innan gruppeteorien er namnet til Jordan særleg knytt til Jordan–Höldersk-satsen, som omhandlar dei såkalla komposisjonsrekkene i ei gruppe. Satsen til Jordan om kurvar som deler planter er særleg viktig innan topologien. 

Jordan var i fleire år redaktør for *Journal des mathématiques*. *Cours d'analyse*, som kom ut i fleire utgåver, var i mange år den viktigaste læreboka i funksjonteori. Jordan vart æresdoktor ved Universitetet i Oslo ved Abelfesten i 1902.

Kjelder
-------

* «Camille\_Jordan» i *Store norske leksikon*, snl.no.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC

 |