Lord Halifax i 1947.
**Edward Frederick Lindley Wood,** 1. jarl av Halifax, (16. april 1881–23. desember 1959) var ein britisk politikar og diplomat som tenestegjorde som britisk statsminister under høvesvis Neville Chamberlain og Winston Churchill. Lord Halifax vart fødd inn i ein adeleg familie som åtte store landområde i Nord-England. Han vart vald inn i Underhuset ved valet i 1910 som representant for det konservative partiet, og sat der fram til 1925.

Under den fyrste verdskrigen tenestegjorde Lord Halifax ved fronten. Ulikt sitt seinare ry som ein kompromissviljug politikar, var han på denne tida del av ein krins konservative politikarar som kravde total militær siger over det tyske keisardømet. Etter krigsåra var han undervisningsminister 1922-1924 og landbruksminister 1924-1925. I 1926 vart Lord Halifax utnemd til visekonge i Britisk India. I tingingar med indarane viste han meir forståing for deira standpunkt enn mange av forgjengarane sine. Målet hans var at India skulle halda fram som ein del av det det britiske samveldet, og i 1929 tok han til orde for å gje India dominion-status. Samstundes gjekk han hardt fram mot dei som gjorde valdeleg motstand, og signerte fleire dødsdomer i tida som visekonge. 

Etter heimkomsten frå India hadde Lord Halifax fleire ministerpostar mellom 1932 og 1938. I 1938 trakk Anthony Eden seg som utanriksminister i Chamberlaine-regjeringa grunna usemjer med regjeringssjefen, og gjorde plass for Halifax. Som utanriksminister vart Lord Halifax ein framgrunnsfigur for den såkalla ‘Appeasement’-lina regjeringa førde i utanrikspolitikken. Ofte har han vorte sett på som ein av arkitektane bak den feilslåtte britiske politikken overfor Nazi-Tyskland i åra før utbrotet av andre verdskrigen. Seinare historikarar har teikna eit meir nyansert bilete, og peiker blant anna på at det var Lord Halifax som overtydde regjeringa om å avvisa dei fyrste vilkåra Hitler og Chamberlaine hadde vorte samde om under tingingane som resulterte i Münchenavtalen. I tida etterpå gjorde han opptak til samarbeid om krigsførebuingar med Frankrike, og var ein av hovudmennene bak tryggingsgarantien som sa at Storbritannia kom til å stilla opp militært dersom Polen kom under åtak frå Tyskland. 

Som utanriksminister under Winston Churchill var Lord Halifax ein av dei som tvilte på den urikkande krigslina den nye statsministeren stod for. Etter den franske kapitulasjonen kjende han seg ikkje lenger trygg på at krigen var mogleg å vinna, og tykte at det beste for Storbritannia var å forhandla om fred før ein hamna i ein situasjon kvar ein måtte inngå fred på tyske vilkår. I slutten av mai 1940 var Lord Halifax og Churchill involvert i fleire stride regjeringsmøte, men i kjølvatnet av slaget om Storbritannia (som Storbritannia gjekk sigrande ut av) vart det vanskelegare å sjå fornufta i Lord Halifaxs kompromissviljuge line. I desember 1940 vart han utnemd til ambassadør i Washington, D.C. og sat i denne stillinga fram til 1946. Han døydde i 1959.

Kjelder
-------

* Dutton D. J. (2011, 5. januar). Wood, Edward Frederick Lindley, first Earl of Halifax: (1881–1959). I *Oxford Dictionary of National Biography*. Henta 1. desember 2023 frå

Kjelder
-------

1. ↑  Greve, T. (2020, 16. oktober). Edward Wood Halifax. I K. Ø. Høvik (Red.), *Store Norske Leksikon*. Henta 1. desember 2023 frå