recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Larsen Cognac Drakkar 1985
Larsen Cognac VS
**Larsen** er eit konjakkhus. Dei har ikkje eigne vinmarker, så dei er ein negociant.

Historie
--------

Huset vart grunnlagt av nordmannen (frå Tromsø) Jens-Reidar Larsen i 1926. Han flytta til Bordeaux i 1919, 24 år gammal, for å jobbe med vin og brennevin. Han hadde opphavleg planar om å bli i Bordeaux, men slo seg etter kvart ned i byen Cognac da hans lidenskap for konjakk auka. Han arbeidde først for konjakkhuset *Prunier*, der han m.a. selde konjakk til norske apotek. Seinare kjøpte han det lille konjakkhuset *Joseph Gautier* (1926), og lanserte sitt eige merke; *Larsen*. Heilt frå starten av nytta han vikingskipmotivet (drakkar) i marknadsføringa. Slagordet var då òg «Le Cognac des vikings». Han produserte òg akevitt i starten, etter ei gammal norsk oppskrift, men denne drikken fall ikkje i smak hos franskmennene. 

Jens-Reidar Larsen gifta seg med ei kvinne frå Cognac, og saman fekk dei sonen Jean, som seinare overtok huset og lykkast veldig godt, særleg med eksporten. Jeans søner Frédéric og Nicolas Larsen har no tatt over drifta. Grunnleggaren sjølv døydde i 1980. 

Dei kjøper berre konjakk frå andre vinbønder, men blandar sjølv. Deira spesialitet er flaskene som er forma som vikingskip, ei marknadsføring som har slått an godt, særleg i Skandinavia. Dette starta dei med rundt 1950.

Produkt
-------

### Larsen Cognac

* VS Viking’s Cognac
* VSOP
* Leif Eiriksson
* Très Vieille Fine Champagne – gjennomsnittleg over 35 års fatlagring
* Napoleon – gjennomsnittleg 15 års fatlagring, henta frå Grande Champagne, Petite Champagne og Fins Bois
* XO – henta frå Grande Champagne og Fins Bois
* Arctic XO – gjennomsnittleg over 20 års fatlagring
* Viking Shield – Fine champagne med gjennomsnittleg 7 års fatlagring
* Viking Ship – Fine champagne med gjennomsnittleg 7 års fatlagring
* Golden Viking Extra – gjennomsnittleg over 25 års fatlagring, henta frå Grande Champagne, Petite Champagne og Borderies
* Extra Reserve – Fine Champagne
* Viking Bell – berre i taxfree-butikkar, flaska er forma som ei lita skipsklokke
* XO Extra d’Or – gjennomsnittleg over 20 års fatlagring, henta frå Grande Champagne, Petite Champagne og Fins Bois
* Svalbard-cognac – et avgrensa opplag på 1500 flasker som vart sleppt i 1991.

### Pineau

I tillegg lagar dei òg Pineau des Charentes.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell heimeside
* Heimeside til Larsen cognac samlarklubb
**William Henry Nieder**, kjend som **Bill Nieder**, (10. august 1933–7. oktober 2022) var ein USA-amerikansk friidrettsutøvar, fødd i Hempstead i delstaten New York. Han vann OL-gull i kulestøyt i 1960, fire år etter han tok sølvmedaljen i øvinga ved Sommar-OL 1956. Gjennom 1960-sesongen forbetra Nieder verdsrekorden tre gonger, sist til historiske 20,06 meter.

Karriere
--------

Nieder voks opp i Lawrence i delstaten Kansas. Her melde han i mai 1955 seg inn i den ypparste verdseliten då kula landa på 17,65 meter. I mars 1956 forbetra han den personlege rekorden til 18,22 m i Kansas City, einast verdsrekordhaldar Parry O’Brien hadde støytt lengre. Ein månad seinare nådde Nieder 18,36 m, i ei tevling der han vart slått knipent av nettopp O’Brien. Den 18. mai forlengde Nieder sitt bestestøyt til 18,38 m. Etter å ha vist noko sviktande form, kom han tilbake med 18,18 m og tok sølv under sommarleikane i Melbourne i november 1956, nok ein gong etter ein jamn batalje med Parry O'Brien.

År 1957 var Nieder verdseinar i kulestøyt med 18,94 m, eit resultat han nådde 20. april heime i Lawrence. Utover i mai og juni vann han ulike stemne med støyt som målte 18,55 m, 18,80 m, 18,73 og 18,92 m. I 1958-sesongen måtte han nøye seg med 18,36 m som sitt årsbeste. Den 28. mars 1959 forbetra Nieder i Santa Barbara i California den personlege rekorden til 19,12 m, men vart likevel slått av 18-åringen Dallas Long som tangerte Parry O’Brien sin verdsrekord på 19,25 m.

Den 19. mars 1960 sette Nieder sjølv verdsrekord med 19,45 m i Palo Alto i California. Rekorden stod einast ei veke, til dess Long støytte 19,67 m. Men også Longs rekord vart kortlivar, den 2. april i Austin i Texas smelte Nieder til med 19,99 meter. Under OL-uttaka i Stanford i California vart Nieder berre nummer 4 med sine 18,88 m, så det måtte ein skade på OL-kvalifiserte Dave Davis til for at Nieder fekk take turen til OL i Roma. Like før sommarleikane vart Nieder historisk då han som fyrstemann støytte kula over 20 m, den 12. august 1960 landa ho i Walnut i California på 20,06 m. Nitten dagar seinare vart han i Roma olympisk meister med 19,68 m, over halvmeteren framom sølv- og bronsemedaljørane, landsmennene O'Brien og Long.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* OL 1956 i Melbourne: Sølvmedalje – 18,18 m, bakom Parry O’Brien (18,57 m)
* OL 1960 i Roma: Gullmedalje – 19,68 m, framom Parry O’Brien (19,11 m)

Yrke
----

Nieder var tilsett i industriselskapet 3M, der han var sentral i å utvikle kunststoffdekke på friidrettsbanene. I 1968 fekk han seld det aller fyrste syntetiske banedekket, til arrangørane av dei olympiske sommarleikane i Mexico-byen. Seinare utvikla Nieder ein ny versjon av ei polstra celle til bruk i psykiatrien.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Bill Nieder» frå Wikipedia på tysk, den 28. mai 2019.*

* *Denne artikkelen bygger på «Bill Nieder» frå Wikipedia på engelsk, den 28. mai 2019.*
**Danilovklosteret** (russisk skrift Данилов монастырь, Свято-Данилов монастырь) er eit kloster på sørbreidda av elva Moskva i Moskva i Russland. Sidan 1983 har klosteret vore hovudkvarter for den russisk-ortodokse kyrkja.

Historie
--------

Foto av Danilovklosteret frå siste halvpart av 1800-talet
Danilovklosteret vart grunnlagd på slutten av 1200-talet av Aleksandr Nevskij sin son Daniil. Kort før han døydde i 1303, avla Daniil klosterløfte og vart seinare gravlagd i Danilovklosteret. Den russisk-ortodokse kyrkja ærer han som helgen. Den aller fyrste moskovittiske arkimandrit kom frå dette klosteret i 1300.

På 1300- og 1400-talet forfall Danilovklosteret. Ivan den skrekkelege gav klosteret nytt liv frå 1560. Under den store urotida i Russland var klosteret åstad for mange krigshandlingar. Under ei av desse, i 1610, vart Danilovsklosteret sterkt skadd.

I 1710 var det 30 munkar i Danilovklosteret. I 1764 var staben nede i 12. Kring 1900 hadde talet på munkar stige til 17. Mellom munkane som levde i Danilovklosteret var den kjende greske lærde Nikephoros Theotokis. Han trekte seg tilbake til dette klosteret, etter han i 1792 forlet posten som biskop i Sør-Russland.

År 1805 vart det på klosteret opna ein almisseheim for eldre kvinner. Seinare vart almissseheimen omgjorte til heim for eldre geistlege og enkjer etter slike.

Katedralen ved Danilovklosteret
Etter oktoberrevolusjonen hyste klosteret arkimandrittar som hadde mista verva sine. I 1929 vedtok sovjetstyremaktene eit dekret om å stengje klosteret. Klosteret var det siste i Moskva som vart nedlagt, og det fyrste som vart gjenopna. I 1983 vart Danilovklosteret overført til Moskvapatriarkatet og vart det åndelege og administrative senteret i den russisk-ortodokse kyrkja. Klosteret vart sett i stand i 1988. Bustad vart bygt for patriarken av Moskva, til liks med eit gravkapell og eit kapell til tusenårsminnet om dåpen av Rus.

Kjelder
-------

1. ↑  Danilov Monastery in Transsib
2. ↑  Никифор Феотоки (Nikifor Theotoki) in Brockhaus and Efron Encyclopedic Dictionary

* *Denne artikkelen bygger på «Danilov Monastery» frå Wikipedia på engelsk, den 1. april 2010.*

### Bakgrunnsstoff

* Photo(1024x768)
* Orthodox Moscow Arkivert 2011-02-08 ved Wayback Machine. - Churches, Cathedrals, Convents and Monasteries in Moscow
* Danilov Monastery Choir Music for listening, text in Russian

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* NKC

 |
Bilete av vulva til ei kvinne som har beina samla viser dei ytre og dei indre kjønnsleppene.
**Kjønnslepper** (**skamlepper)** (lat. *labia pudendi*) er eitt eller to par av hudfoldar rundt skjedeopninga og er ein del av dei ytre kvinnelege kjønnsorgana, eller vulva.

Menneskekvinner og andre primathoer har to sett kjønnslepper kalla indre og ytre eller små og store (*labia minora pudendi* og *labia majora pudendi*). Pattedyrhoer elles har berre eitt par, (kalla *labia pudendi* eller *labia vulvae*) som svarer til dei indre kjønnsleppene.

Kjønnsleppene kan variera i storleik og form. Det er to typar kjønnslepper, dei indre og dei ytre. Dei er ei erogen sone og vernar dei indre delane mot ekstern påverknad som til dømes infeksjonar. 

Nokre kvinner tek intimpiercingar gjennom dei indre eller ytre kjønnsleppene. I nokre former for kjønnslemlesting blir dei indre eller begge para av kjønnsleppene heilt eller delvis skorne av.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Skamlæber» frå Wikipedia på dansk, den 27. oktober 2008.*

1. ↑  WHO-rapport

|  |  |
| --- | --- |
| **Menneskelege kjønnsorgan** | *Hos kvinna:* vulva (med klitoris), kjønnslepper, vagina, eggleiarar, eggstokkar, livmor
*Hos mannen:* penis, testiklar, prostata, sædleiarar, sædblærer |



|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GND

 |
Plasseringa til Fardal

**Fardal** er ei bygd i Sogndal kommune i Vestland. Fardal ligg midt i Norane (Noradn), om lag midtveges i Norafjorden. Fardal er både ein liten tettstad heilt nede ved fjorden og Fardal Gard som ligg der hengedalen startar, om lag 70 høgdemeter over fjorden. Namnet Fardal er eit gamalt namn som viser til at det har vore ein ferdselsveg i gamle tider. Namnet Fardal har opphavleg omfatta heile dalen frå sjøen og heilt til fjells, men vert i dag berre nytta om nedste halvdelen. Øvst i dalen, der dalen flatar ut, har i seinare tid blitt kalla Øvstedalen.

Historikk
---------

Tidlegare hadde Fardal eige postkontor, fleire butikkar, eit sagbruk, ein kassefabrikk og smed. Den siste butikken og postkontoret vart nedlagt midt på 90-talet men Fardal har framleis eige postnummer. Fardal fungerer no mest som ein liten forstad til Sogndal, då dei fleste ikkje jobbar i primærnæringa lenger.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* SSR (namn)

 |
| Bognor Regis  |
| --- |
| Sjøsida i Bognor RegisSjøsida i Bognor Regis Sjøsida i Bognor Regis |
| Plassering |
| 

Bognor Regis is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Storbritannia |
| Konstituerande land |  England |
| Grevskap | West Sussex |
| Distrikt | Arun |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  4,86 km² |
| Innbyggjarar  - By (2007)   - folketettleik | 66 930   13 771,6 /km² |
| Koordinatar |  50°47′″N 0°40′″W﻿Koordinatar: 50°47′″N 0°40′″W﻿ |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | PO21-22 |
| Telefon-retningsnummer | 01243 |
| 
 Commons har multimedium som gjeld: **Bognor Regis**
 |

**Bognor Regis** er ein by ved kysten av West Sussex i England.

Staden var opphavleg ein liten landsby kalla Bognor, der innbyggjarane fram til 1700-talet først og fremst levde av fiske og smugling. I løpet av 1700-talet gjorde Richard Hotham Bognor om til ein feriestad, og i løpet av dei neste hundre åra tok turisme gradvis over som viktigaste næringsvegen. I 1927 vitja Georg V staden, og som ei følgje av hans kongelege patronat vart namneleddet *Regis* («kongeleg») lagt til. Ei segn fortel at dei siste orda til kongen, då han fekk høyre at han snart ville vere på føtene igjen og tilbake i Bognor, var «Bugger Bognor!», det vil seie «Pokker ta Bognor!».

Landsbyen Felpham, der diktaren William Blake ein gong budde, har vorte ein forstad til Bognor Regis.

I 1960 opna sir Billy Butlin ein av sine kjende ferieleire, Butlins Holiday Camps, i Bognor Regis. Han vart seinare kalla Southcoast World, inntil 1998 då dei fekk namnet Butlins Bognor Regis.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Bognor Regis» frå Wikipedia på bokmål, den 12. juli 2011.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Roberts, Andrew (2000). Antonia Fraser, red. *The House of Windsor*. London: Cassell and Co. s. 36. ISBN 0-304-35406-6.
2. ↑  Ashley, Mike (1998). *The Mammoth Book of British Kings and Queens*. London: Robinson Publishing. s. 699.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
Formeiringssyklusen ved kjønna formeiring. Ved meiose blir kromosomtalet halvert frå diploid (2n) til haploid (n). Under befrukting går haploide kjønnsceller parvis saman til befrukta celler med diploid kromosomtal (2n).
**Kjønna formeiring** eller *seksuell reproduksjon* er ei form for formeiring der arvematerialet frå to organismar blir brukt til å danna avkom, til forskjell frå ukjønna formeiring, der berre éin organisme er opphav til avkom. Bakteriell konjugasjon er ein liknande prosess for utveksling av arvemateriale blant bakteriar, men er ikkje det same som kjønna formeiring.

Kjønna formeiring er den viktigaste formeiringsmåten for fleircella organismar: Nesten alle dyr og, i det minste delar av tida, plantar. Det eldste kjende dømet på kjønna formeiring er frå eukaryotar (raudalgen *Bangiomorpha pubescens*) som levde under steniumtida, for mellom 1 og 1,2 milliardar år sidan. Kjønna formeiring spreidde seg, truleg fordi det tillét utviklinga av komplekse fleircella organismar. Ein annan fordel er genetisk rekombinasjon som gjer at foreldre kan ha avkom der genene er rekombinerte, det vil seia at avkommet er forskjellig frå foreldra og innbyrdes. Dette kan gjeva ei heil gruppe evolusjonære føremoner.

Innan kjønna formeiring finn ein to viktige prosessar: Meiose, celledeling som fører til halvering av kromosomtalet i nye kjønnsceller, og befrukting, der to ulike kjønnsceller smelter saman og oppnår det fulle kromosomtalet ved å blanda arvematerialet. Ein art kan ha kjønna formeiring der indidivid har eitt av to kjønn, i mange høve hannkjønn og hokjønn, etter kva type kjønnscelle dei produserer. Ulike kombinasjonar av kjønnsceller er mogleg: *Isogami*, der kjønnscellene frå dei ulike organismane er like kvarandre, og *heterogami*, der dei er ulike. *Oogami* er ei form for heterogami der eine kjønnscella, eggcella, er stor og urørleg, medan den andre typen, sædcella, er liten og rørleg.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Sexual reproduction» frå Wikipedia på engelsk, den 26. februar 2011.*
* «formering – biologi» i *Store norske leksikon*, snl.no.

Fotnotar

1. ↑  
N.J. Buttefield (2000). «Bangiomorpha pubescens n. gen. n. sp.: implications for the evolution of sex, multicellularity, and the Mesoproterozoic/Neoproterozoic radiation of eukaryotes». *Paleobiology* **26** (3): 386–404. doi:10.1666/0094-8373(2000)026<0386:BPNGNS>2.0.CO;2.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GND
* NKC
* BBC Things

 |
**Linda Gytri** (f. 1980 ) er ein norsk folkemusikar frå Oldedalen i Stryn i Nordfjord i Sogn og Fjordane. Ho spelar trekkspel, og komponerer eigne låtar. Ho er utdanna utøvande musikar frå Høgskulen i Telemark, avd. Rauland (Raulandsakademiet), og frå Ole Bull Akademiet. Dessutan var ho eit år som utvekslingsstudent ved Sibeliusakademiet i Helsingfors i Finland. I 2010 avslutta ho ein mastergrad i tradisjonskunst hjå Raulandsakademiet. På debutplata *Umbra* (2012) finn ein utelukkande Gytri sine eigne komposisjonar, framført på solo trekkspel. 27. februar 2015 sleppte ho *Audire*, for fyrste gong med eigen trio. Med i Linda Gytri Trio er, forutan Gytri sjølv på trekkspel, den finske musikaren Timo Alakotila på piano, og telemarkingen Anders Bitustøyl på kontrabass.

Diskografi
----------

* *Umbra* (Lærdal Musikkproduksjon, 2012)
* *Audire* (Linda Gytri Trio) (Lærdal Musikkproduksjon, 2015)

Bakgrunnsstoff
--------------

* Linda Gytri heimeside Arkivert 2014-02-22 ved Wayback Machine.
* Linda Gytri si masteroppgåve frå Raulandsakademiet Arkivert 2014-02-21 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* Discogs (artist)

 |
**Kjøpekraft** er summen ein person eller ei gruppe kan kjøpa varer og tenester for med ein valuta. Til dømes, dersom ein hadde tatt ei eining av ein valuta til ein butikk i 1950-åra, kunne ein kjøpa fleire varer enn det ein kan gjera i dag, som indikerer at valutaen hadde større kjøpekraft tidlegare.

Dersom pengeinntekta held fram å vera den same, men prisnivået aukar, fell kjøpekrafta til den inntekta. Inflasjon inneber ikkje *alltid* fallande kjøpekraft til pengeinntekta til ein, sidan sistnemnde kan stiga raskare enn prisnivået. Ei høgare realløn indikerer høgare kjøpekraft sidan realløna refererer til inntekta justert for inflasjon.

Tradisjonelt har kjøpekrafta til pengar vore sterkt avhengig av den lokale verdien av gull og sølv, men ho vart òg gjort avhengig av tilgangen og etterspurnaden til einskilde varer på marknaden. Dei fleste moderne fiat-valutaene, som US-dollar, blir handla mot kvarande og råvarepengar i sekundærmarknaden for internasjonal saldooverføring av betaling for varer og tenester.

Kjelder
-------

1. ↑  Guy Le Strange, /stream/palestineundermo00lestuoft#page/44/mode/1up Purchasing Power in 1889 Compared with Same Currency in 985 CE, in: Mukaddasi, *Description of Syria, Including Palestine*, London 1886, s. 44.

* «kjøpekraft» i Nynorskordboka.
* 

* «kjøpekraft» i *Store norske leksikon*, snl.no.
* «kjøpekraft» i *Det Norske Akademis ordbok*

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* NKC

 |
**Emiliano Zapata Salazar** (8. august 1879–10. april 1919) var ein meksikansk geriljaleiar og motstandsmann. Han vart ein av hovudpersonane under den meksikanske revolusjonen som braut ut i 1910, mot diktaturet til Porfirio Díaz. Zapata var mestis og leia kampen til indianerbøndene mot dei mektige jordeigarane under slagordet *Reforma, Libertad, Justicia y Ley* (plan de Ayla). Han gjennomførte omfattande jordreformer i dei områda han kontrollerte, men vart til slutt drepen av fiendane sine i 1919.

Zapata vert rekna for å vere ein av dei fremste nasjonale heltane i Mexico. Byar, gater og bustadområde kalla «Emiliano Zapata» er vanlege rundt om i landet og Zapata har til tider vore avbilda på meksikanske pengesetlar. Dei opphavlege zapatistane starta i delstaten Morelos.

Brørne Emiliano og Eufemio Zapata iført karakteristisk charro-drakt med store bartar, patronbelte og sombreroar omkring 1910.

Zapatistar i nyare tid
----------------------

Zapatistane (EZLN), ei revolusjonær rørsle med utgangspunkt i delstaten Chiapas, har i nyare tid teke namnet sitt etter Zapata.

Sjå òg
------

* Den meksikanske revolusjonen

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Emiliano Zapata» frå Wikipedia på bokmål, den 13. februar 2010.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Emiliano Zapata**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC

 |
Vitseteikning frå 1869 der dei dåverande kjønnsrollene er snudd på hovudet: Kvinnene dreg ut i samfunnet medan mennene steller heime.
**Kjønnsdiskriminering** eller **sexisme** vil seie at det vert gjort skilnad på folk med omsyn til deira rettar og plikter berre på grunnlag av deira kjønn. Vanlege former for kjønnsdiskriminering gjennom tidene er at menn og kvinner har eller har hatt ulik tilgang til liv og helsestell, mat, utdanning, og høve til å ta del styre og økonomi i samfunnet.

I Noreg er det fastsett forbod i Likestillingsloven mot kjønnsdiskriminering.

Døme
----

Eit av dei tydelegaste døma på diskriminering i dagens samfunn er når kvinner får mindre betalt enn menn for å utføre det same arbeidet, for arbeid som krev den same utdanninga, eller eit arbeidsområde vert reservert anten for berre kvinner eller berre menn etter gamal vane. I samfunnet vårt er det soleis mange fleire mannlege enn kvinnelege leiarar, utan at dette treng å ha si årsak i at det ikkje er like mange kvinner som menn som ynskjer å vere leiarar, men at gamle kjønnsrollemønstre legg for store byrder på kvinnene i det daglege. Eit anna døme på kjønnsrollermønstre er skilnaden mellom kvinner og menn når det gjeld den lovfastsette militære verneplikta som finst i mellom anna Noreg og Tyskland. Spørsmåla om kjønnsrollemønstre og kjønnsdiskriminering melder seg òg når det gjeld i kva mon lovreglar og domstolsavgjerder gjer skilnad på kvinner og menn, som til dømes i saker om økonomisk oppgjer etter oppløysing av ekteskap og sambuarskap, avgjerder om rett til samvere og samliv med borna etter slike oppløysingar, om menn og kvinner vert dømd etter same krav til skuld i straffesaker, og om same synet på utmålinga av straffen vert lagt til grunn.

Fotnotar
--------

1. ↑  Om kjønnsdiskrimering i snl.no

Bakgrunnsstoff
--------------
Linda Lingle, guvernør for Hawaii.
**Linda** er eit kvinnenamn med fleire moglege opphav. Det kan koma frå det spanske *linda*, som tyder 'vakker', eller frå namn som sluttar på -linda, eit germansk namneledd som tyder 'mjuk' eller 'bøyeleg' (sjå Linn). Linda kan også vera eit slektsnamn.

Namnet var mykje brukt for norske jenter fødde frå 1970- til 1990-talet.
Linda har namnedag den 13. mai i Noreg og den 20. juni i Sverige.
Namnet kan også skrivast Lynda. Lindis er ein variant av namnet. Lindsay kan også knytast til Linda.

Namneberarar
------------

Linda Tjørhom (seinare Grubben) i 2006. Foto: Bjarte Hetland

* Linda Darnell (1923–1965), USA-amerikansk filmskodespelar
* Linda McCartney (1941–1998), USA-amerikansk fotograf og musikar, gift med Paul McCartney
* Linda Fiorentino (f. 1960), USA-amerikansk skodespelar
* Linda de Mol (f. 1964), opphavleg Margaretha de Mol, nederlandsk skodespelar og mediekvinne
* Linda Evangelista (f. 1965), kanadisk modell
* Linda Medalen (f. 1965), norsk fotballspelar
* Linda Brava (f. 1970), opphavleg Linda Lampenius, finsk felespelar
* Linda Grubben (f. 1979), norsk skiskyttar

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Linda» frå Wikipedia på bokmål, den 13. mai 2009.*
**1414** (romartal MCDXIV) var eit normalår som byrja på ein måndag i den julianske kalenderen.

Hendingar
---------

  

### Utlandet

* Den heilage Birgitta blei bekrefta kanonisert av kyrkjemøtet i Konstanz
* Kyrkjemøtet i Konstanz starta (slutt i 1418)

Fødde
-----

* 18. august: Jami, persisk diktar
* Pave Sixtus IV

Døde
----

* Tevodros I av Etiopia

**<<   1400-talet   >>**
<< 1400 | 1401 | 1402 | 1403 | 1404 | 1405 | 1406 | 1407 | 1408 | 1409 | 1410 | 1411 | 1412 | 1413 | 1414 | 1415 | 1416 | 1417 | 1418 | 1419 | 1420 | 1421 | 1422 | 1423 | 1424 | 1425 | 1426 | 1427 | 1428 | 1429 | 1430 | 1431 | 1432 | 1433 | 1434 | 1435 | 1436 | 1437 | 1438 | 1439 | 1440 | 1441 | 1442 | 1443 | 1444 | 1445 | 1446 | 1447 | 1448 | 1449 | 1450 | 1451 | 1452 | 1453 | 1454 | 1455 | 1456 | 1457 | 1458 | 1459 | 1460 | 1461 | 1462 | 1463 | 1464 | 1465 | 1466 | 1467 | 1468 | 1469 | 1470 | 1471 | 1472 | 1473 | 1474 | 1475 | 1476 | 1477 | 1478 | 1479 | 1480 | 1481 | 1482 | 1483 | 1484 | 1485 | 1486 | 1487 | 1488 | 1489 | 1490 | 1491 | 1492 | 1493 | 1494 | 1495 | 1496 | 1497 | 1498 | 1499 >>
**Peder Bjørn Kristvik** (15. juni 1862–10. april 1921) var ein norsk lærar, kyrkjesongar, gardbrukar og stortingsrepresentant frå Kornstad på Nordmøre.

Kristvik var son av ein lærar og gardbrukar, som og var kyrkjesongar i Kornstad. Han utdanna seg i same retning som faren, vart seminarist frå Klæbu i 1883. Same året vart han lærar og kyrkjesongar i Hustad i Romsdal. Frå 1885 var han lærar på Harøya i Sandøy, lærar og kyrkjesongar i Bud frå 1897 til han døydde.

Kristivik hadde ei rekkje ombod og verv, både lokalt og vidare i Romsdal. Han var fyrst med i heradstyret i Sandøy, og frå 1902 til sin død medlem av heradstyret i Bud. Ordførar i Bud 1911-13. Han var formann i skulestyret, 1899-1904, og likningskommisjonen i Bud og medlem av overformynderiet. Formann i skulestyret i Møre og Romsdal 1919-21. Også formann i Romsdal krins av Norges Lærarlag.

Kristvik var varamann til Stortinget for Søndre Nordmøre krins perioden 1906-09, møtte i 1908 perioden 20. april-8. juli i staden for Hans Meisingset. Han var då medlem av næringskomite nr. 1. Stortingsrepresentant for same krinsen 1910-18. I 1910 vart han vald etter omval. Perioden 1910-12 var han medlem av næringskomite nr. 2, 1913-18 medlem av næringskomite nr 1. I siste perioden var han også medlem av valkomiteen.

I Bud budde Kristvik på skulegarden Inderhaug, og døydde der i 1921.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
**Emily Margaret Watson** (fødd 14. januar 1967) er ein britisk skodespelar. 
Ho byrja karrieren på scena og blei med i Royal Shakespeare Company i 1992. I 2002 opptredde ho i *Twelfth Night* og *Onkel Vanja* ved Donmar Warehouse, og blei nominert til Olivier Award for Best Actress sistnemnde. Ho blei kjend som filmskodespelar gjennom Lars von Trier sin film *Breaking the Waves*.

Watson er blitt Oscar-nominert i klassa beste kvinnelege hovudrolle to gonger: I 1996 for rolla som Bess McNeill i *Breaking the Waves* og i 1998 for rolla som Jacqueline du Pré i filmen *Hillary and Jackie*. Denne vann ho British Independent Film Award for Best Actress for. For rolla som Margaret Humphreys i *Oranges and Sunshine* (2010) blei ho nominert til AACTA Award for Best Actress in a Leading Role.

Andre filmar ho har vore med i er mellom anna *The Boxer* (1997), *Angela's Ashes* (1999), *Gosford Park* (2001), *Punch-Drunk Love* (2002), *Red Dragon* (2002), *The Life and Death of Peter Sellers* (2004), *Corpse Bride* (2005), *Miss Potter* (2006), *Synecdoche, New York* (2008), *War Horse* (2011), *The Theory of Everything* (2014), *Kingsman: The Golden Circle* (2017) og *The Happy Prince* (2018). For rolla si i HBO-serien *Chernobyl* blei ho nominert til ein Primetime Emmy Award og ein Golden Globe Award. Ho vann British Academy Television Award for Best Actress for rolla som Janet Leach i ITV-filmbiografien *Appropriate Adult* frå 2011, og blei nominert til International Emmy Award for Best Actress for BBC-miniserien *Apple Tree Yard* frå 2017.

I nyttårslista for 2015 blei Watson utnemnd til offiser (OBE) av Order of the British Empire.

Kjelder
-------

1. ↑  *New Year Honours 2015* Arkivert 2015-01-02 ved Wayback Machine. gov.uk, 30. desember 2014. Lest 30. desember 2014.

* *Denne artikkelen bygger på «Emily Watson» frå Wikipedia på bokmål, og «Emily Watson» frå Wikipedia på engelsk den 19. september 2021.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Emily Watson**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC

 |
**Peder Einar Pedersson Spilling** (19. januar 1870–1. juli 1920) var ein norsk gardbrukar frå Nord-Audnedal i Vest-Agder som representerte einmannskrinsen Mandalen og partiet Venstre i tida 1916-20. Peder P. Spilling var far hans.

Peder E. Spilling gjekk skogskule på Kongsberg og var frå 1900 skogassistent, hovudyrket var likevel drifta av farsgarden Spilling som han overtok i 1899. Då Vigmostad herad vart oppretta frå 1911 var Spilling medlem i heradsstyret til han døydde, ei tid også ordførar. Som ordførar fekk han fleire verv i amtet, både kva gjaldt skule, vegstellet og bekjempinga av tuberkulosen. Hausten 1915 vart han vald til stortingsmann frå krinsen Mandalen, attvald 1918, trass i at han ikkje møtte 1916-sesjonen, grunna sjukdom. Han døydde sommaren 1920, seks veker før den andre sesjonen i tingbolken 1919-21 var over, og vart erstatta av Gabriel Moseid. På Stortinget var Spilling fyrst medlem i Gasje- og pensjonskomiteen, frå 1919 Vegkomiteen.

Kjelder
-------

* Stortingsbiografi Arkivert 2018-07-30 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
Metrostasjonen, linje 1
Trikkestasjonen, linje T2.
Jarnbanestasjonen for RER, linje A.
**La Défense** er eit stasjonskompleks for metroen i Paris, RER, og regionjernbanen Transilien plassert under Grande Arche-bygget i La Défense, forretningsområdet med høghus i kommunen Puteaux vest for sentrum av Paris, i Hauts-de-Seine. Stasjonen er endestasjon for metrolinje 1 og har sidan 1992 forbunde denne linja med RER linje A, og sida 1994 med trikkelinja T2 og jernbanen SNCF Transilien. Det er au bygd eit kjøpesenter i samband med stasjonen.

Stasjonen hadde fyrst namnet «La Défense», fekk deretter namnet «Grande Arche de La Défense», og så det noverande namnet La Défense att.

På bakkenivå ved stasjonen ligg den moderne «triumfbogen», bygningen *Grande Arche*, som kan sjåast frå sentrum av Paris gjennom Triumfbogen på Place Charles-de-Gaulle, skyskraparane til store franske og utanlandske verksemder, og gatekunst som *Le Pouce* av César Baldaccini. Denne delen av La Défense hadde eit informasjonssenter (for Europaparlamentet) om Europaunionen fram til 1994.

| * v
* d
* e
Metroen i Paris — linje 1 |
| --- |
| 1 | La Défense — Grande Arche (RER) **A** | Esplanade de la Défense | Pont de Neuilly | Les Sablons | Porte Maillot (RER) **C** | Argentine | Charles de Gaulle — Étoile (M) **2** **6** (RER) **A** | George V | Franklin D. Roosevelt (M) **9** | Champs-Élysées — Clemenceau (M) **13** | Concorde (M) **8** **12** | Tuileries | Palais Royal —  Musée du Louvre (M) **7** | Louvre — Rivoli | Châtelet (M) **4** **7** **11** **14** (RER) **A** **B** **D** | Hôtel de Ville (M) **11** | Saint-Paul | Bastille (M) **5** **8** | Gare de Lyon (M) **14** (RER) **A** **D** | Reuilly — Diderot (M) **8** | Nation (M) **2** **6** **9** (RER) **A** | Porte de Vincennes | Saint-Mandé | Bérault | Château de Vincennes |

Koordinatar: 48°53′31″N 2°14′13″E﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Satellittbilete av Northlandhalvøya. Nede til høgre ligg den mindre halvøya Coromandel Peninsula. Foto: NASA
**Northlandhalvøya** (engelsk *Northland Peninsula* eller *North Auckland Peninsula*) er ei halvøy som ligg heilt i nord på Nordøya på New Zealand. Halvøya vert ofte tenkt på som regionen Northland, men er ikkje det same området. Regionen Northland dekkjer om lag 80 % av den nordlegaste delen av halvøya, resten er administrativt ein del av Regionen Auckland.

Den nøyaktige lengda av halvøya er vanskeleg å fastslå ettersom ein kan tenkja seg fleire stader som kan danna avgrensinga mot sør. Regionen Northland byrjar i sør på ei avsmaling av halvøya nær byen Wellsford, der halvøya har den minste breidda sin på berre 15 kilometer. 

Der er likevel to stader lenger mot sør der halvøya si breidde er langt smalare. Desse ligg begge innanfor området til byen Auckland. Vest for byen dannar munningen til Whau-elva ein arm i hamna Waitemata Harbour som berre ligg to kilometer frå sjøen i hamna Manukau Harbour på vestkysten. Nokre få kilometer mot søraust ligg eidet ved Otahuhu. Her ligg ein arm av Haurakigolfen på austkysten berre 1200 meter frå sjøen i Manukau Harbour. Dersom ein set grensa her, ville storparten av Auckland City høyra til halvøya.

Sjølv om dette kan vera det mest logiske punktet å sjå på som byrjinga til halvøya, vil få newzealandarar vera samde i at Auckland høyrer til Northland Peninsula. Dei tenkjer heller på dette området mellom Otahuhu og munningen til elva Whau som *«Aucklandeidet»*, *(The Auckland Isthmus)*. 
Går ein ut frå dette, vil halvøya strekkja seg 285 kilometer mot nordvest frå der ho heng saman med resten av Nordøya, og får ei største breidde på 85 kilometer. Halvøya er ganske forgreina, ettersom mange mindre halvøyer spring ut frå henne. Dei siste 100 kilometrane består av halvøya Aupouri Peninsula - ei halvøy på ei halvøy - som smalnar inn til berre om lag ti kilometer i breidde. 

I nordenden har Aupourihalvøya fleire nes som alle har vore rekna som det nordlegaste på Nordøya: Cape Maria van Diemen, Cape Reinga, North Cape, og Surville Cliffs. Det sistnemnde er det rette, med ein breiddegrad på 34° 23' 47" S.

Eit stykke nordover på vestkysten til Northlandhalvøya, mot Tasmanhavet, ligg den store naturlege hamna Kaipara Harbour, ei av dei største av dette slaget i verda. Ho strekkjer seg om lag 65 kilometer i retning nord-sør. Lenger nord ligg ei mindre naturleg hamn, Hokianga Harbour, som er av historisk og kulturell interesse på New Zealand, særleg for dei innfødde maorifolka. Ein annan historisk stad på Northlandhalvøya er Waitangi og den nærliggjande havbukta Bay of Islands. Dette var ein viktig busetnad i den tidlege kolonitida på New Zealand, og var staden der Waitangitraktaten vart underskriven. Dette er sett på som grunnleggingsdokumentet til den newzealandske nasjonen. 

Den største busetnaden på halvøya (når ein ser bort frå delar av Auckland) er Whangarei, som ligg ved ei naturleg hamn som vender seg mot Stillehavet, i nærleiken av den breiaste delen til halvøya.

Kjelder
-------
Altgeld Hall, NIU's første bygning.
Cole Hall morgenen etter skyteepisoden 14.februar 2008.
**Northern Illinois University** er eit delstatseigd universitet i De Kalb i delstaten Illinois i USA. Det vart oppretta i 1895 som satellitt-campus under Illinois State Normal School (dagens Illinois State University). Det er i dag eit sjølvstendig universitet og nest størst i delstaten, etter University of Illinois.

Sidan 1921 gav lærestaden bacheloreksamen i lærarutdanningen, og mastereksamen frå 1951. Fire år seinare vart fagkrinsen og eksamensretten utvida utover lærarutdanning, og 1957 fekk lærestaden namn og status som eit *liberal arts*-universitet.

Den 14. februar 2008 fann det stad ein skyteepisode ved *NIU* der sju vart drepne og atten såra av den tidlegare studenten Steven Kazmierczak.

Ved universitetet var det 25 313 studentar og 1 193 vitskapleg tilsette i 2006, og same året var skulepengane US$ 7 125 for studentar folkeregistrert i delstaten. Studiane blir gjeve opp til doktorgradsnivå.

NIU Business School rangerast særs høgt nasjonalt, og det same gjer lærarutdanninga og forskinga innan dette fagfeltet.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Northern Illinois University» frå Wikipedia på bokmål, den 25. mars 2013.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Northern Illinois University
* «In pictures: Illinois university shooting». *BBC News*. 15. februar 2008.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC
* GeoNames

 |
| North Petherton  |
| --- |
| St Mary-kyrkja i North PethertonSt Mary-kyrkja i North Petherton St Mary-kyrkja i North Petherton |
| Plassering |
| 

North Petherton is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Storbritannia |
| Konstituerande land |  England |
| Grevskap | Somerset |
| Distrikt | Sedgemoor |
| Geografi |
| Innbyggjarar  - By (2001) | 5 189 |
| Koordinatar |  51°5′″N 3°1′″W﻿Koordinatar: 51°5′″N 3°1′″W﻿ |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | TA6 |
| Telefon-retningsnummer | 0 1278 |
| 
 Commons har multimedium som gjeld: **North Petherton**
 |

**North Petherton** er ein liten by i Somerset i England. Han ligg i den austlege utkanten av fjellområdet Quantocks, og ikkje langt frå Somerset Levels.

Byen vart grunnlagd seinast på 900-talet og var viktig i angelsaksisk tid, men var ein landsby heilt fram til 1900-talet. Han var då ein av dei største stadane i landet som hadde status som landsby. I *Domesday Book* (1086) er staden nemnt som *Nortperet*. Namnet kjem av at han ligg på nordsida av elva Parrett. Sentrum er definert som eit *Area of archaeological potential*, og fleire bygningar er verna.

I nyare tid er North Petherton først og fremst ein soveby for Bridgwater som ligg fem kilometer mot nord, og Taunton 14 km mot sørvest. Han ligg ved ein av dei historiske rutene gjennom Somerset, og 1730-åra vart det opna ein hovudveg mellom Bridgwater og Taunton gjennom North Petherton. I 1970-åra vart M5 opna, noko som både førte til færre trafikkproblem i sentrum og gjorde byen meir attraktiv for pendlarar. Fleire nye bustadområde har kome etter dette. Byen ligg òg ved turvegen Macmillan Way.

Soknekyrkja St Mary the Virgin har eit 36 meter høgt tårn, som reknast for å vere eit av dei høgaste i West Country. Det meste av kyrkja er frå 1400-talet. Kyrkjeklokka vart laga i Bridgwater i 1807.

Det årlege North Petherton Carnival er ein del av West Country Carnival, og finn stad på søndagen etter første tirsdag i november.

Under den engelske borgarkrigen var det i august 1644 ei mindre trefning utanfor landsbyen, på staden der Fore Street no går mellom Community Centre og det tidlegare George Inn.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «North Petherton» frå Wikipedia på bokmål, den 18. juli 2011.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Koordinatar: 51°10′19″ N 1°49′30″ W﻿

**North Wessex Downs Area of Outstanding Natural Beauty** (AONB) ligg i grevskapa Berkshire, Hampshire, Oxfordshire og Wiltshire i England. Namnet *North Wessex Downs* er ikkje eit tradisjonelt namn, og området er betre kjend under dei overlappande lokale namna, som **Berkshire Downs**, **White Horse Hills**, **Lambourn Downs**, **Marlborough Downs**, **Vale of Pewsey** og **Savernake Forest**.

AONB dekkjer eit område på 1730 km2. Det har form som ein hesteskog og har opning mot aust, og ligg kring byen Newbury og nedslagsfeltet til River Kennet. Den nordlege armen går heilt aust til forstadane til Reading, sentralt i Berkshire, medan den sørlege armen når Basingstoke nord i Hampshire. Lengst vest når AONB Calne og Devizes. Dei høgaste punkta er 297 meter over havet ved toppen av Walbury Hill, sørvest for Hungerford i West Berkshire, nær grensa til Hampshire og Milk Hill-Tan Hill-ryggen aust for Devizes, sentralt i Wiltshire, på 295 meter over havet. 

Sørvestsida av Walbury Hill

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «North Wessex Downs» frå Wikipedia på engelsk, den 14. mars 2011.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* North Wessex Downs Area of Outstanding Natural Beauty

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* BBC Things

 |
**Thomas Young** (fødd 13. juni 1773 i Milverton i Somerset, død 10. mai 1829 i London) var ein engelsk fysikar, lege og hieroglyftydar.

Fysikk
------

*Mathematical elements of natural philosophy*, 2002
Young gav 1802 eit lite bevis for bølgenaturen til ljoset ved å konstruere ei dobbelspalte og undersøkja Interferensen som oppstod. Han avgjorde dei omtrentlege bølgelengdene for det synlege spektrumet til ljoset ved å nytte diffraksjon. I 1817 foreslo han at lysbølgjer var transverselle (forstyrringar vinkelrett mot utbreiinga til bølgja), og kunne på den måten skildre polarisering.

Lege
----

Young var frå byrjinga lege og hadde ein legepraksis i London. Han var først og fremst interessert i medisinsk optikk og det var årsaka til at han òg byrja å studere fysikk.

Hieroglyftydar
--------------

Young studerte òg språk og gjorde viktige bidrag til tydinga av egyptiske hieroglyfar.

Karriere
--------

Young vart i 1801 utnemnd til professor i naturfilosofi ved Royal Institution, men sa frå seg professoratet i 1803 då han innsåg at aktivitetane som professor ikkje lét seg kombiner med legepraksis hans. Han vart medlem (*fellow*) av Royal Society i 1794, og vart i 1802 utnemnd som utlandssekretær (*foreign secretary*) for dette selskapet. I 1828 vart han vald inn som utanlandsk medlem av Kungliga Vetenskapsakademien.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Thomas Young (forsker)» frå Wikipedia på bokmål, den 28. august 2010.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Thomas Young**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC

 |
North Foreland
**North Foreland** og **South Foreland** er to nes av kalkstein aust i Kent sør i England. North Foreland dannar austenden av Isle of Thanet. South Foreland ligg 5 km nordaust for Dover ved Doversundet og markerer den sørvestlege enden av St Margaret's Bay (kalla opp etter landsbyen St Margaret-at-Cliffe). Begge består av bratte klipper og har eit flott utsyn over Nordsjøen. På North Foreland står North Foreland fyr og på South Foreland står to. Det eine gjekk ut av drift i 1910 og det andre i 1988. 

South Foreland er den geologiske motparten til Cap Blanc Nez heilt nord i Boulonnais i det franske departementet Pas-de-Calais. Dei to står på kvar si side av Doversundet. Neset er derfor det punktet i Storbritannia som er nærast det europeiske fastlandet, som ligg 34 km unna.

Krig
----

To sjøslag under dei engelsk-nederlandske krigane er kalla **slaget ved North Foreland** etter neset:

* Slaget ved the Gabbard, 12. til 14. juni 1653 under den første engelsk-nederlandske krigen.
* St. James's Day-slaget, 4. til 5. august 1666 under den andre engelsk-nederlandske krigen.

Under den andre verdskrigen stod ein radarstasjon på South Foreland.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «North and South Foreland» frå Wikipedia på engelsk, den 16. januar 2010.*

{{refslutt}

Bakgrunnsstoff
--------------

* National Trust: South Foreland
* Bilete av North og South Foreland
**Flaktveit skole** er ein barneskule på Flakveit i Åsane i Bergen kommune. Skulen vart grunnlagt i 1985 og bygd i etappar fram til 1991. Han har plass til om lag 400 elevar. Det er sju trinn, fyrste klasse til sjuande klasse. Dei fleste trinna har tre klassar, delt inn i A, B og C. 

Den noverande rektoren heiter Einar Skintveit (2015), og det er om lag 50 tilsette i heil- og deltidsstillingar. Sjølve skulebygget tilhøyrer byrådsavdelinga for barnehage og skule.

Mennesket i samhandling og vekst
--------------------------------

Skulen har hovudfokus på utdanning for berekraftig utvikling og lesing. Mottoet deira er «Menneske i samhandling og vekst». Flaktveit skule vart den fyrste skulen i Bergen som byrja med avfallssortering. I 2008 fekk skulen status som «grøn skule» av Foundation for Environmental Education (FEE) og blei tildelt Hordaland fylkeskommunes miljøpris.

Kjelder
-------

1. 1 2 3  «Flaktveit skole», *Bergen byleksikon*. Vitja 23. april 2015.
2. ↑  «Om Flaktveit skole», bergen.kommune.no. Vitja 23. april 2015.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Arkivert 2014-09-01 ved Wayback Machine.
Fingerhekling
**Fingerhekling** er ei form for handarbeid med garn der ein bruker fingrane som handarbeidsreiskapar. Det føregår ved at ein fører tråd gjennom ei eller fleire løkker til nye løkker, og minnar om strikking eller hekling.

Teknikk
-------

Ved fingerhekling med ei løkke lagar ein ei renneløkke i ein ende av tråden og fører den lange delen av tråden gjennom henne for å laga ei ny løkke. Dette gjer ein fleire gonger til ein får eit band. Når ein fingerheklar med fleire løkker har ein kvar av dei lause løkkene rundt ein finger. Ein fører tråden framfor fingeren og løfter løkka over tråden for å skapa ei ny løkke. Dette gjev eit lausare, breiare band enn ved fingerhekling med ei løkke.

Sidan det ikkje krev utstyr og er nokså lett å utføra, er fingerhekling rekna som ein god aktivitet for barn. Det demonstrerer at strikking er ei serie samanhengjande løkker, og kan fungera i handarbeidsopplæring. Teknikken kan også brukast på flyreiser der det ikkje er lov å ha med seg strikkepinnar.

Ein enkel reiskap til å utføra ei liknande form for strikking blir kalla strikkelise.

Rekordar
--------

Det er gjort fleire rekordforsøk med fingerhekling. Den noverande rekorden ifølgje Guinness rekordbok blei gjort av ein tyskar som laga eit produkt på 4 321 meter i 2004. Ti dagar før denne rekorden blei sett hadde 11 år gamle Gemma Pouls frå New Zealand sett rekord med eit produkt på 2779,49 meter som var over 5 kg tungt.

Kjelder
-------

1. ↑  Janelle Masters (2006). «Finger knitting». *knitty.com*. Henta 20. september 2016.
2. 1 2  «Obsessed with life's extremes». *Waikato Times*. 5. oktober 2007. Arkivert frå originalen 23. februar 2013. Henta 20 September 2016.

* *Denne artikkelen bygger på «Fingerorm» frå Wikipedia på svensk, og «Finger knitting» frå Wikipedia på engelsk den 28. mars 2020.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Fingerhekling. Instruksjonar ved sloyd-detaljer.no
* Finger knitting by Lisa Pidgeon, Little Bird School of Stitchcraft
* Wandering Henry - finger knitting in story form, from CraftSanity
* How to Finger Weave
* How to Finger Knit (WikiHow)
**Klaus Siebert** (29. april 1955–24. april 2016) var ein tysk skiskyttar og seinare -trenar som tevla for Aust-Tyskland. Han vart verdsmeister på 20 km i 1979, og vann to VM-gull i stafett med DDR i høvesvis 1978 og 1979. I tida 1975-79 sikra Siebert seg sju VM-medaljar (3-1-3) i skiskyting. Han vann verdscupen i skiskyting for 1979-sesongen.

Aktiv
-----

Siebert var knapt 20 år gammal då han tok bronsemedaljen på 10 km under VM 1975 i Antholz. To år seinare tok han den fyrste av fire strake stafettmedaljar med DDR, ein bronsemedalje. I dei to nestkomande verdsmeisterskapane, 1978 og 1979, vart han verdsmeister i 4 x 7,5 km stafett, begge gongane saman med Manfred Beer, Frank Ullrich og Eberhard Rösch. Attåt fekk han i 1978 ein VM-bronse på 10 km, medan han i 1979 vart verdsmeister på 20 km framom Aleksandr Tikhonov frå Sovjetunionen og norske Sigleif Johansen. Den individuelle VM-tittelen han vann i 1979 var høgdepunktet i hans skiskyttar-karriere. Same sesongen gjekk han heilt til topps i verdscupen i skiskyting, ei turnering der han både året i førevegen og året etterpå måtte sjå seg slått av ein mann, landsmannen Frank Ullrich.

### Medaljar og besteplasseringar i internasjonale meisterskap

* VM i skiskyting 1975 i Antholz: Bronsemedalje på 10 km
* VM i skiskyting 1977 i Vingrom: Bronsemedalje i stafett, nr 12 på 10 km
* VM i skiskyting 1978 i Hochfilzen: Gullmedalje i stafett, bronsemedalje på 10 km
* VM i skiskyting 1979 i Ruhpolding: Gullmedalje på 20 km og i stafett
* Vinter-OL 1980 i Lake Placid: Sølvmedalje i stafett, nr 4 på 10 km

Trenar
------

Etter at han la opp som skiskyttar, arbeidde Siebert som trenar. Mellom andre trena han Ricco Gross i fleire år. Perioden 2002-05 var han landslagstrenar i skiskyting for Austerrike. Deretter var han hovudtrenar for det kinesiske landslaget 2006-08. Frå 2008 til 2014 var han landslagstrenar for Kviterussland.

Kjelder
-------

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar

Bakgrunnsstoff
--------------

* «Klaus Siebert» (på engelsk). Olympedia. Henta 7. februar 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* Munzinger (sport)

 |
Flandern
**Flandern** (nederlandsk *Vlaanderen*, fransk *Flandre*) er ein delstat i Belgia. Han grensar til Nederland, Frankrike og nabodelstatane Vallonia og Brussel.

Flandern er òg namnet på eit landskap eller område mellom Nordsjøen og elva Schelde som er delt mellom provinsen Zeeland sørvest for Schelde i Nederland, provinsane West-Vlaanderen og Oost-Vlaanderen i Belgia og ein del av departementet Nord i Frankrike. Landskapet omfattar fleire sandstrender ut mot havet, fruktbare jordbruksområde i marsklandet innanfor og område prega av livleg handel og industri. Lengre sør er terrenget meir kupert. Dei største byane i Flandern er Gent og Brugge.

Innbyggjarane i Flandern vert kalla *flamlendarar*. Kulturen der vert rekna som flamsk. Det same gjer språket.

Historie
--------

Flandern vart i 864 eit markgrevskap tilknytt Frankrike. I 1384 vart området sameint med hertugdømet Burgund, men frå 1556 underlagt Spania og i 1794 igjen fransk. Belgia og Holland vart sidan samla som Nederlanda, men då belgiarane proklamerte sin eigen nøytrale stat i 1831, inngjekk det meste av Flandern i den.

Provinsar
---------

* Antwerpen
* Limburg
* Aust-Flandern (Oost-Vlaanderen)
* Vest-Flandern (West-Vlaanderen)
* Flamsk Brabant (Vlaams-Brabant)

Sjå òg
------

* Flamsk

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Flandern» frå Wikipedia på bokmål, den 3. april 2010.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* GeoNames

 |