recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Demninga i HunderfossenFoto: Erlend Bjørtvedt

**Hunderfossen** er ein om lag sju meter høg foss i elva Gudbrandsdalslågen, på strekninga mellom Fåberg og Granrudmoen i Gudbrandsdalen i Innlandet. Fossen ligg i Lillehammer kommune, om lag 15 kilometer nord for byen Lillehammer og 3 kilometer sør for Granrudmoen.

Det er bygd ei nesten tre hundre meter lang og seksten meter høg demning over elva i samband med fossen, som saman med Ensbyfalla gjev ei fallhøgd på 46,7 meter for Hunderfossen kraftverk rett nedanfor. Forbi anlegget er det bygd ei 170 meter lang laksetrapp (fisketrapp) for å sleppe laks og anna fisk forbi. Over demninga er det lagt ein gang- og sykkelveg.

Ved dammen er det òg etablert eit utandørs visningsanlegg for oppdrett av den særlege hunder-aura. Her vert det produsert 20 000 aurer i året som vert sett ut i elva som erstatning for dei gyteplassane som vart borte på grunn av kraftutbygginga.

Kjelder
-------

* snl.no: Hunderfossen kraftverk

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* SSR (namn)

 |
*Sjå òg elva Seille i Lorraine.*

**Seille** er ei 110 km lang elv i Frankrike, og ei av sideelvane til Saône frå venstre. Ho har sitt utspring i Jurafjella og munnar ut i Saône ved La Truchère i Saône-et-Loire. 

Kjelda til elva ligg i ein blinddal i Baume-les-Messieurs, om lag 10 km aust for Lons-le-Saunier. Frå her renn ho forbi vingardane i Jura, og gjev vatn til kommunane Nevy-sur-Seille, Voiteur og Arlay, før ho renn ut på jordbruksletta Bletterans. Ho renn så inn i områda Louhans og Bresse i departementet Saône-et-Loire, før ho munnar ut i Saône ved La Truchère eit par kilometer sør for Tournus. Nær munningen dannar Seille eit nettverk av tjern, sandbankar og myrar, som er opphaldsstad for ei stor mengd trekkfuglar, inkludert utryddingstrua artar og sjeldne planter. 

Den øvre delen av Seille er ei roleg aureelv, som stundom flaumar over om våren. Den nedre delen er utsett for meir omfattande flaumar, og er framkommeleg for elvebåtar i 39 km frå Louhans til La Truchère. Her kan ein finne malle, som har vore i elva sidan 1960-åra, og som stundom vert svært store. Den største mallen som er fiska i Frankrike vart fanga i elva i 1980-åra. Han var 2,20 meter lang og 66 kg. 

Seille sitt nedslagsfelt dekkjer eit området på 2 300 km², som inneheld 600 km med vassvegar i tre departement: Jura, Saône-et-Loire og Ain.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Turistinformasjon Arkivert 2006-08-16 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* GeoNames

 |
**Vines** er ei grend i Ullensvang kommune i Vestland fylke. Vines ligg på Folgefonnhalvøya mellom Utne og Herand, og er ei av mange fruktbygder i Ullensvang. Riksveg 550 går gjennom Vines og strekkja er del av Nasjonal turistveg Hardanger.

Grenda har eige grannahus og bedehus , og hadde tidlegare også daglegvarebutikk. Barneskulen Vines skule, med 29 elevar skuleåret 2008/2009, låg òg på Vines, men vart nedlagt som skule 2011. Ungane frå og med Utne til og med grensa mot Jondal kommune gjekk fyrste til sjuande klassesteg på Vines skule, no går dei t på Hauso skule.

Vines fekk eige postkontor i 1881, men fyrst i 1887 fekk det eige datostempel, to rings av vanleg type. Rasjonaliseringa til Posten førte til at Vines postkontor vart nedlagt i 1974. Tidlegare var det også anløp for dampskip her.

Referansar
----------

1. ↑  Nettstaden turistveg.no[*daud lenkje*]
2. ↑  *Kulturminne i Ullensvang* på nettstaden til Ullensvang herad
3. ↑  Poststaddatabasen til Postmuseet på Maihaugen[*daud lenkje*]

Bakgrunnsstoff
--------------

* Nettstaden til Vines bygdalag Arkivert 2010-11-25 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Thierry Vigneron** (fødd 9. mars 1960) er ein fransk tidlegare stavhoppar. Han var verdsrekordhaldar i øvinga 1980, 1981 og 1983-84 og vann OL-bronse i 1984 og VM-sølv i 1987.

Aktiv
-----

Vigneron sette europarekord då han 1. mai 1980 hoppa 5,67 meter, ein rekord som polske Władysław Kozakiewicz forbetra seinare i månaden då han sette verdsrekord med 5,72 m. Den 1. juni flytta Vigneron verdsrekorden til 5,75 meter ved den franske meisterskapen i Colombes. I løpet av sommaren 1980 tok fyrst franske Phillipe Houvion seg over 5.77 m, og deretter Kozakiewicz seg over 5,78 m. Under Sommar-OL i Moskva enda Vigneron på ein skuffande sjuandeplass. 

Den 20. juni 1981 vart Vigneron verdsrekordhaldar på ny då han svinga seg over 5,80 m. Korkje ved EM 1982 eller Friidretts-VM 1983 makta han å melde seg på i medaljestriden. Kort etter den sistnemnde meisterskapen, den 28. august 1983 i Roma, forbetra han verdsrekorden sin til 5,83 meter. Den rekorden stod til 26. mai 1984, då Serhij Bubka byrja si lange tid som verdsrekordhaldar.

Vigneron kom på delt tredjeplass og fekk bronse under Sommar-OL 1984 i Los Angeles. Tre år seinare tok han sølvmedaljen då verdsmeisterskapen vart avvikla på Stadio Olimpico i Roma. Elles sigra han i stavhopp-tevlingane i hall-EM 1981, 1984 og 1987. Han var aktiv til 1996.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* OL 1980 i Moskva: Nr 7 – 5,45 m
* EM 1982 i Aten: Nr 5 – 5,50 m
* VM 1983 i Helsinki: Nr 8 – 5,40 m
* OL 1984 i Los Angeles: Bronsemedalje – 5,60 m
* EM 1986 i Stuttgart: Nr 13 (5,50 m i kvalifiseringa)
* VM 1987 i Roma: Sølvmedalje – 5,80 m, bakom Serhij Bubka (5,85 m)
* OL 1988 i Seoul: Nr 5 – 5,70 m
* EM 1990 i Split: Nr 11 (5,30 m i kvalifiseringa)
* VM 1991 i Tokyo: Nr 8 – 5,60 m

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Thierry Vigneron» frå Wikipedia på engelsk, den 12. juli 2022.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
**Musikkonservatoriet i Trondheim** vart etablert i 1911 som den private *Trondhjems musikskole*. I 1973 vart denne lagt ned, og vidareført i Trondheim kommunale musikkskole og *Trøndelag musikkonservatorium*. 

Etter ein kort periode som ein del av Høgskolen i Sør-Trøndelag frå 1994 til 1996, blei konservatoriet, no under namnet *Musikkonservatoriet i Trondheim*, innlemma i NTNU ved NTNU si etablering i 1996. Jazzlinja på NTNU blei etablert 1979.

Dagens utdanning
----------------

**Institutt for musikk** ved Noregs teknisk-naturvitskaplege universitet (NTNU) i Trondheim vart skipa 1. september 2002 etter samanslåinga av konservatoriet og *Musikkvitenskapelig institutt*. Musikkvitskapelig institutt vart oppretta i 1962 og var då ein del av Noregs Lærarhøgskole. 

Instituttet har desse lokala:

* Konservatorieutdanninga: Olavskvartalet, Trondheim
* Musikkvitskap: universitetssenteret, Dragvoll
* Musikkteknologi: Dragvoll og Olavskvartalet
* Dansefaget: Dragvoll (administrert av Rådet for folkemusikk og folkedans)

Bakgrunnsstoff
--------------

* Instituttet sine sider på NTNUs internettsider
*Denne artikkelen handlar om songen. For albumet, sjå Surf's Up. For filmen, sjå filmen Surf's Up.*

|  |
| --- |
| ***Surf's Up***  Singel av The Beach Boysfrå albumet *Surf's Up* |
|  |
| **Utgjeve** | 8. november 1971 |
| **Innspelt** | 1966–1967, 1971 |
| **Sjanger** | Barokk pop, sunshine pop |
| **Lengd** | 4:12 |
| **Selskap** | Brother/Reprise |
| **Produsent** | The Beach Boys |
|
| The Beach Boys-kronologi |
| «Long Promised Road» | *Surf's Up* | «You Need a Mess of Help to Stand Alone»(1972)
 
 |

«**Surf's Up**» er ein song skriven av Brian Wilson og Van Dyke Parks. Songen var meint som ein av dei sentrale songane på det skrinlagde Beach Boys-albumet *Smile*, som vart påbegynt seint i 1966, men skrinlagt i midten av 1967. Songen var tomarbeidd og gjeve ut som tittelsporet på albumet *Surf's Up* i 1971. Songen er òg ein del av Brian Wilson si nyinnspeling av *SMiLE* frå 2004.

Innspeling
----------

Heile akkompagnementet til songen vart spelt inn og miksa i november 1966, men vokalen og andre lydspor mangla, samt at slutten på songen mangla. Songen vart heller aldri gjort ferdig på denne tida. 

I 1971 vart songen gjort ferdig av The Beach Boys med Carl Wilson i føringa. Produksjonen av songen er tilskriven The Beach Boys, men det meste av dei instrumentale partia vart gjort av Carl Wilson. Den første delen har ny vokal av Carl Wilson oppå akkompagnementet frå 1966, samt nokre fleire instrument. 

Den andre delen har hovudsakleg Brian Wilson på vokal og piano frå den opphavlege innspelinga frå 1966. Den tredje delen er ein kombinasjon av avslutninga på songen frå 1966 med ny vokal og solovokalen til Al Jardine. Den nye slutten på songen var av Brian Wilson. Slutten er basert på ein anna song frå *Smile*-tida, «Child is the Father of the Man». 

Denne nye utgåva vart gjeven ut som singel og kom med på albumet med same namn i 1971. B-sida av singelen var «Don't Go Near the Water».

Medverkande
-----------

The Beach Boys
* Al Jardine – solo-, harmoni- og korvokal
* Bruce Johnston – harmoni- og korvokal
* Mike Love – harmoni- og korvokal
* Brian Wilson – solo-, harmonivokal og korvokal, piano
* Carl Wilson – solo-, harmoni- og korvokal
* Dennis Wilson – harmoni- og korvokal

Andre medverkande
* Jack Rieley – korvokal

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Surf's Up (song)» frå Wikipedia på engelsk, den 14. september 2009.*
* Badman, Keith (2004). *The Beach Boys: The Definitive Diary of America's Greatest Band, on Stage and in the Studio*. Backbeat Books. ISBN 978-0-87930-818-6.




1. 1 2  Badman 2004, s. 296.
Vår Frelsers kyrkje
**Haugaland prosti** er eit tenestedistrikt i Stavanger bispedømme i Den norske kyrkja med prostesete i Haugesund.

Sokn i Haugaland prosti
-----------------------

Haugesund kommune

* Skåre sokn
* Vår Frelser sokn
* Rossabø sokn

Utsira kommune

* Utsira sokn

Tysvær kommune

* Tysvær sokn
* Nedstrand sokn
* Førresfjorden sokn

Bokn kommune

* Bokn sokn

Vindafjord kommune

* Skjold sokn
* Vats sokn
* Sandeid sokn
* Vikedal sokn
* Imsland sokn
* Ølen sokn
* Bjoa sokn
* Vikebygd sokn

Historikk
---------

Haugaland prosti er ein etterfølgjar til **Karmsund prosti** som har mellomalderske røter. Det femna om sokna ved Karmsundet, ytst i Ryfylke: Skåre, Utsira, Torvastad, Avaldsnes, Åkra, Falnes, Ferkingstad og Bokn. 

Fleire nye sokn har vorte oppretta:
Frå Avaldsnes vart to nye sokn utskilde: Kopervik i 1855 og Førresfjorden i 1893. Haugesund sokn vart utskilt frå Skåre i 1879, og i 1962 vart Haugesund og Skåre omregulerte til dei tre sokna Vår Frelser, Rossabø og Skåre.

Prostiets austgrense har vorte flytta fram og att fleire gonger:
Frå Ryfylke prosti vart Tysvær sokn tilført i 1848, Skjold og Vats i 1859. I 1988 vart dei flytta tilbake til Ryfylke, saman med Førresfjorden og Bokn. I 2006 vart sokna i Karmøy kommune frådelte for å danne det nye Karmøy prosti, samstundes som sokna i Tysvær kommune vart tilførte prostiet, som skifta namn frå Karmsund til **Haugesund prosti**. I 2013 vart også sokna i Vindafjord kommune tilførte, og namnet vart på ny skifta til det noverande **Haugaland prosti**.

Kjelder
-------

* Arkivverket
* Hyrdingen
* Norges land og folk

Sjå òg
------

* Kyrkjer i Noreg etter kommune
* Nettsida til Den norske kyrkja

| * v
* d
* e
Prosti i Stavanger bispedømme |
| --- |
| Dalane  • Haugaland  • Jæren  • Karmøy  • Ryfylke  • Sandnes  • Stavanger domprosti  • Tungenes  • Ytre Stavanger |

| * v
* d
* e
Kyrkjer i Haugaland prosti |
| --- |
| Aksdal • Bjoa • Bokn • Førre • Imsland • Nedstrand • Rossabø • Sandeid • Skjold • Skjoldastraumen • Skåre • Tysvær • Udland • Utsira • Vats • Vikebygd • Vikedal • Vår Frelser • Ølen |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Lokalhistoriewiki

 |
Bakepulver.
**Bakepulver** er eit tørt hevemiddel i pulverform brukt i baking.

Kjemi
-----

Det finst i fleire utgåver, alle inneheld eit alkalistoff (vanlegvis natriumbikarbonat, natron), ei syre i saltkrystallform og stivelse for å holde pulveret tørt. Når bakepulveret vert løyst i vatn, reagerer syra og alkaliet og dannar karbondioksid, som tar større plass enn pulveret og hever blandinga.

Vi kan skrive reaksjonslikninga slik:

{\displaystyle NaHCO\_{3}+H^{+}\Rightarrow Na^{+}+CO\_{2}+H\_{2}O}

Dei fleste moderne bakepulver inneheld to ulike syresalt slik at dei reagerer to gonger, ein gong ved romtemperatur og ein gong ved høgre temperatur (ved steiking).

Historikk
---------

Reklame frå 1885 for eit særs effektivt amerikansk bakepulver.
Ein selde fleire ulike bakepulvertypar i første halvdelen av det 19. hundreåret, men bakepulveret vi kjenner i dag vart oppdaga av Alfred Bird. Eben Norton Horsford, ein student av Justus von Liebig, begynte å studere bakepulver i 1856 og utvikla etterkvart ein variant han kalla opp etter Grev Rumford. Den tyske farmasøyten August Oetker gjorde bakepulver veldig populært då han begynte å selje miksturen sin til husmødrer. Denne miksen vert seld som *Backin* i Tyskland. Oetker begynte masseproduksjon i 1898 og patenterte teknikken sin i 1903.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Bakepulver**
Koordinatar: 61°6′N 7°29′E﻿

Hauge kyrkje står på Lærdalsøyri og er teikna av arkitetk Christian Christie. 
Foto:
kirkenorge.no
 

**Hauge** er eit kyrkjesokn i Sogn prosti. Området ligg i Lærdal kommune i Sogn og Fjordane og femner dei ytste delane av tidlegare Lærdal prestegjeld, med Lærdalsøyri. 
Kyrkja i soknet står på Lærdalsøyri og heiter Hauge kyrkje. 
Før dagens kyrkje vart bygd i 1869 stod soknekyrkja på garden Hauge lenger søraust, og det er derfrå namnet på kyrkja og soknet kjem.

Kjelder
-------

### Fotnotar

1. ↑  «Hauge kyrkje» på NRK Sogn og Fjordane Fylkesleksikon

Bakgrunnsstoff
--------------

* Om Hauge sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
* «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket

| * v
* d
* e
Sokn i Sogn |
| --- |
| Arnafjord • Balestrand • Borgund • Dale • Feios • Fet og Joranger • Fjærland • Flåm • Fortun • Fresvik • Gaupne • Hafslo • Hauge • Jostedal • Kaupanger • Leikanger • Nedre Årdal • Nes • Norum • Nærøy • Solvorn • Stedje • Tønjum • Undredal • Vangen • Vangsnes • Vik • Øvre Årdal |
Sannsynsfordeling ifølgje Maxwell-Boltzmann av ulike edelgassar ved romtemperatur.
**Maxwells-Boltzmanns fordelingslov** er ei sannsynsfordeling som blir nytta innan fysikk og kjemi. Den vanligaste bruken er innan statistisk mekanikk. Temperaturen til eit massivt fysisk system er resultatet av rørsler hos dei molekyla og atoma utgjer systemet. Desse partiklane har ulike hastigheiter og hastigheita til ein enkelt partikkel vert endra fortløpande, som eit resultat av kollisjonar med andre partiklar. Brøkdelen av mange partiklar i ein viss hastigheit er derimot nesten konstant. Maxwellfordelinga av hastigheiter spesifiserer denne fraksjonen for vilkårlig hastigheitsområde, som ein funksjon av temperaturen til systemet. Han har fått namn etter James Clerk Maxwell og Ludwig Boltzmann.

Fordelinga kan brukast på rørslemengdmomentet, energien, hastigheitsvektoren eller på hastigheiter av til dømes molekyla i ein ideell gass. Farten for partiklar med masse *m* ved ein viss temperatur *T* skildrast som:

{\displaystyle f(v)=4\pi \ \left({\frac {m}{2\pi k\_{B}T}}\right)^{\frac {3}{2}}\ v^{2}\ \exp \left(-{\frac {mv^{2}}{2k\_{B}T}}\right).}
Her er *kB* Boltzmannkonstanten. Formelen skildrar hastigheitsfordelinga i eit system, der den hovusaklege fundamentalkrafta mellom ulike partiklar skjer gjennom elastiske støt. Det eksponensielle omgrepet er *Boltsmannfaktoren* for sannsynet for å finne ein partikkel med kinetisk energi *E* = ½*mv* ². Faktoren *v* ² før den eksponensielle faktoren er avhengig av mengder tilstandar i eit skal i energirommet med hastigheiter rundt *v* (overflata av ei kule gonger tjukkleiken hennar er 4π*v* ²*dv*). Resten er normaliseringsfaktoren til fordelinga .

Sjå òg
------

* Kinetisk teori

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Maxwell-Boltzmanns fordelingslov» frå Wikipedia på bokmål, den 1. november 2013.*
**May Britt Myhr** (fødd 27. mai 1960) er ein norsk kjemikar og petroleumsforskar. 

Myhr er frå Langevåg på Sunnmøre. Ho studerte til ein cand. scient.-grad i analytisk organisk kjemi i Trondheim frå 1980 til 1985. Ho byrja å jobba i SINTEF Petroleumsforskning (dåverande IKU) i 1986, der ho blei forskingsleiar i 2000 og administrerande direktør i 2005. Ho var forskingssjef ved Seksjon for forsking og samlingar ved Naturhistorisk museum i Oslo. I 2015 vart ho instituttleiar ved Institutt for petroleumsteknologi ved Universitetet i Stavanger. Myhr blei tilsett som direktør i Noregs geologiske undersøking frå august 2018, som fyrste kvinne i stillinga.

Kjelder
-------

1. ↑  «May Britt Myhr to be SINTEF’s new head of petroleum research». *SINTEF* (på engelsk).
2. ↑  «Ny instituttleder for petroleumsteknologi - UiS» (på norsk). Arkivert frå originalen 16. juni 2018. Henta 15. juni 2018.
3. ↑  «Myhr ny NGU-direktør | Norges geologiske undersøkelse», *www.ngu.no*, henta 17. januar 2021

* *Denne artikkelen bygger på «May Britt Myhr» frå Wikipedia på bokmål, den 17. januar 2021.*
Maximilian Heinrich av Bayern
**Maximilian Henrik av Bayern** (fødd 8. desember 1621 i München, død 5. juni 1688 i Bonn) var frå 1650 til han døydde i 1688 erkebiskop av Köln. Han var òg biskop av Hildesheim, Lüttich og Münster.

Liv
---

Maximilian Heinrich var fjerde born av hertug Albrecht VI av Bayern-Leuchtenberg og Mechtildis av Leuchtenberg.

Han kom som koadjutor til Köln for å støtte onkelen sin Ferdinand av Bayern. Etter onkelen døydde vart han erkebiskop av Köln og biskop av Hildesheim og Lüttich.

Maximilian Heinrich var menneskesky og trekte seg 1673 tilbake til klostret St. Pantaleon i Köln. 1683 vart han valt til biskop av Münster, men vart ikkje stadfesta i stillinga av paven.

Han døydde 5. juni 1688 i Bonn og vart bisett i Trekongarkapellet i Kölnerdomen.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Føregjengar:**Ferdinand av Bayern** | Erkebiskop av Köln | Etterfylgjar:**Joseph Clemens av Bayern** |
| Biskop av Lüttich | Etterfylgjar:**Johann Ludwig von Elderen** |
| Biskop av Hildesheim | Etterfylgjar:**Jobst Edmund von Brabeck** |
| Føregjengar:**Ferdinand II. von Fürstenberg** | Biskop av Münster | Etterfylgjar:**Friedrich Christian von Plettenberg** |

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Maximilian Heinrich av Bayern» frå Wikipedia på bokmål, den 21. januar 2012.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* SUDOC
* BNE

 |
**May Britt Lagesen** (fødd 18. februar 1971) er ein norsk politikar for Ap som vart medlem av Trøndelag fylkesting i 2018, då ho òg vart leiar i hovudutvalet for kultur. Ved stortingsvalet 2021 vart ho første vararepresentant til Stortinget frå Nord-Trøndelag.

Biografi
--------

May Britt Lagesen er utdanna barnevernspedagog frå Høgskolen i Harstad frå 1998 og har hatt sitt yrke i offentleg sektor. Ho var einingsleiar for bustadar for funksjonshemja i Steinkjer kommune før ho vart varaordførar i 2011. Ho har òg vore fylkessekretær i Fellesorganisasjonen for barnevernspedagogar, sosionomar og vernepleiarar i Nord-Trøndelag i fire år.

Lagesen melde seg inn i Arbeidarpartiet i 2002. I 2003 vart ho medlem av Steinkjer kommunestyre og formannskap. Lagesen var leiar i kommunestyregruppa til Arbeidarpartiet og varaordførar i Steinkjer frå 2011 til 2013. I 2013 vart ho med i Nord-Trøndelags fylkesråd for utdanning og kultur, noko ho var fram til samanslåinga av Nord- og Sør-Trøndelag i 2018. I 2015 vart ho òg innvald i Nord-Trøndelag fylkesting. Lagesen har vore nestleiar i Nord-Trøndelag Arbeidarparti.

Ved stortingsvalet 2021 vart ho vald til første vararepresentant for Ap til Stortinget frå Nord-Trøndelag. Den 14. oktober 2021 vart ho fast møtande vararepresentant for statsråd Ingvild Kjerkol.

Kjelder
-------

1. ↑  «May Britt Lagesen». Stortinget.no.
2. ↑  Rossing, Sivert (4. oktober 2017). «Nå er det endelig klart: Han blir Trøndelags ordfører». Arkivert frå originalen 1. mai 2018. Henta 30. april 2018.
3. ↑  Rossing, Sivert (30. april 2013). «Lagesen blir ny fylkesråd». Arkivert frå originalen 1. mai 2018. Henta 30. april 2018.
4. ↑  Kvam, Eivind (8. februar 2012). «Ny lederduo i Ap». Arkivert frå originalen 1. mai 2018. Henta 30. april 2018.

* *Denne artikkelen bygger på «May Britt Lagesen» frå Wikipedia på bokmål, den 18. november 2021.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **May Britt Lagesen**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* PolSys

 |
**Maximilian III Josef** (28. mars 1727–30. desember 1777) var kurfyrste og hertug av Bayern frå 1745 til 1777.

Biografi
--------

Ha var fødd i München og var den eldste sonen til keisar Karl VII og kona hans Marie Amilie av Austerrike. Besteforeldra på morssida var keisar Josef I og Wilhelmina Amalia av Brunswick-Lüneburg.

Maximilian Josef som kurfyrste
Då faren døydde i 1745 arva han eit land som var i ferd med å verte invadert av Austerrike under den austerrikske arvefølgjekrigen og måtte gje opp kravet på keisartrona og gjere fred med Maria Teresia av Austerrike med Füssen-traktaten, der han avtalte å støtte ektemannen hennar, storhertug Frans Stefan av Toscana i det komande keisarvalet. 

Maximilian Josef var ein progressiv og opplyst herskar som gjorde mykje for å utvikle landet sitt. I 1747 vart porselensfabrikken i Nymphenburg grunnlagd. Den første akademiske institusjonen i München, Det bayerske vitskapsakademiet, vart grunnlagd i 1759 av Maximillian III. Under den alvorlege dyrtida i 1770 selde Maximilian kronjuvelane for å betale korn. Dette året gav han òg ut ediktet mot den ekstravagante pompøsiteten som kyrkja synte, og dette endra den bayerske rokokko-perioden. Han forbaud òg pasjonsspela i Oberammergau. 

Desember 1777 døydde Maximilian Josef av koppar utan arving. Som den siste av den yngre greina av huset Wittelsbach, som kom frå Ludvig IV av Det tysk-romerske riket, og som hadde styrt Bayern sidan tidleg på 1300-talet, førte dødsfallet hans til den korte bayerske arvefølgjekrigen. Gemalinna til Maximilian, Maria Anna Sofia av Sachsen, forhandla med Preussen for å sikre Bayern sjølvstende mot Austerrike. Til slutt vart Maximilian etterfølgd av ein fjern slektning, kurfyrste Karl IV frå den eldre greina av dynastiet. 

Maximilian III Josef er gravlagd i krypta i Theatinerkirche i München.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Maximilian III Joseph, Elector of Bavaria» frå Wikipedia på engelsk, den 28. november 2008.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC
* ICCU

 |
**Perfektum** (latin *perfectum tempus* 'fullenda tid') er ei bøyingsform av verba, som i norsk språk er sett saman av hjelpeverbet *ha* eller *vere* og ei perfektum partisippform av verbet. Til dømes «han har *stole* ein bil», «han hadde *stole* ein bil», «han har *gått* sin veg».

Fortid eller preteritum plasserer ei handling til eit tidspunkt *før* taletidspunktet, medan perfektum plasserer handlinga til eit tidspunkt før eit referansepunkt.

* *Han har stole ein bil*
	+ (presens perfektum: på eit referansetidspunkt R *samtidig med* taletidspunkt T er handlinga H over, H > R,T)
* *Han hadde stole ein bil*
	+ (preteritum perfektum: på eit referansetidspunkt R *tidlegare enn* taletidspunkt T er handlinga H over, H > R > T)

Perfektum i andre språk
-----------------------

*Perfektum* og *perfektiv* vert òg brukt om verbalformer som ikkje er eigentleg fortidige, men viser ein notidig tilstand som er resultatet av ei fortidig handling (òg kalla «resultativ perfektum»). Til dømes gresk *gégraptai* (γέγραπται) 'det er skrive, det står skrive'.

På latin og i dei romanske språka er *perfektum* ei fullenda og overskoda handling, i motsetnad til imperfektum.

Litteratur
----------

* Faarlund, Jan-Terje, Svein Lie og Kjell-Ivar Vannebo 1997: *Norsk referansegramamtikk*.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GND

 |
**Storevika** eller **Storavikjo** er ein gard på vestsida av Fitjar kommune ut mot Stokksund i vest. Garden grensar til Helland i nord, Hovstad i aust og Tislavoll i sør.

Historie
--------

Garden er ikkje gammal og var opphavleg husmannsplass under Helland. Garden er første gongen nemnt i skriftlege kjelder i 1645. 

Storparten av Helland var adelsgods og hadde bygselretten til garden. Eigarane av denne parten eigde òg Storevika. Henrich Nitter eigde garden i 1661 og i 1668 var det Peder Nielsen Hjermann. Enkja hans, Bente Rafnsberg, selde i 1728 garden til brukaren Villum Knutson, og sidan den gong har brukarane vore sjølveigarar. 

Den første brukaren på garden var ein Knut, som var brukar i 1649.

Namn
----

Gardsnamnet har gjennom tidene vorte skrive på forskjellige måtar, som Storuig, Store Wiig, Storeuigh, Storeviigen, Storeuig, Stoervig, Storewiig, Store Vigen, Storeviig.

Namnet vert i dag skrive Storevik, medan daglegnamnet er Storavikjo.

Kjelder
-------

* Simon Steinsbo (1986). *Fitjar bygdebok - Gards- og ættesoge* **1**. Fitjar.
* Storevika på norgeskart.no
Haugalandet frå lufta.
**Haugalandet** er eit distrikt nord i Rogaland (og sør i Hordaland). Det er ikkje eit historisk landskap som mange andre norske distrikt, men eit funksjonelt omgrep som har vorte etablert på 1900-talet som nemning på den relativt unge byen Haugesund og opplandet.

Haugalandet omfattar stort sett Haugesundshalvøya og nærliggande øyer, men nokon eintydig definisjon av kvar grensene går finst ikkje. Rogalandskommunane Haugesund, Karmøy, Utsira, Tysvær, Bokn og Vindafjord vert alltid medrekna. Desse kommunane (unnateke gamle Ølen kommune som vart innlema i Vindafjord i 2006) utgjorde tidlegare den nordvestre delen av Ryfylke, men vert i dag sjeldan rekna dit. 

Ølen var ein del av Sunnhordland i grannfylket Hordaland. Dit høyrer framleis Etne og Sveio kommunar, særleg i historisk forstand, men dei vert i mange samanhengar òg rekna til Haugalandet, der dei naturlegare høyrer heime når det gjeld f.eks pendling og handel. Også Suldal og Sauda, vert rekna til Haugalandet i enkelte samanhengar, men er ellers framleis ein del av Ryfylke.

Haugaland domssokn femnar om alle ovan nemnde kommunar, unnateke Sveio.

Kommunar
--------

| Nr. | Namn | Adm.senter | Folkemengd 2012 | Folkemengd 2000 | Flatevidd km² | Målform |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1106 | Haugesund kommune Haugesund | Haugesund | 000000000037855.000000000037 855 | 000000000034331.000000000034 331 | 000000000000073.000000000073 | Bokmål |
| 1145 | Bokn kommune Bokn | Føresvik | 000000000000868.0000000000868 | 000000000000829.0000000000829 | 000000000000047.000000000047 | Nynorsk |
| 1146 | Tysvær kommune Tysvær | Aksdal | 000000000011405.000000000011 405 | 000000000010046.000000000010 046 | 000000000000425.0000000000425 | Nynorsk |
| 1149 | Karmøy kommune Karmøy | Kopervik | 000000000042903.000000000042 903 | 000000000039886.000000000039 886 | 000000000000230.0000000000230 | Nøytral |
| 1151 | Utsira kommune Utsira | Utsira | 000000000000208.0000000000208 | 000000000000218.0000000000218 | 000000000000006.00000000006 | Nøytral |
| 1160 | Vindafjord kommune Vindafjord | Ølensjøen | 000000000008844.00000000008 844 | 000000000008260.00000000008 260 | 000000000000620.0000000000620 | Nynorsk |
| **Totalt** | **Haugalandet** |  | **000000000097047.000000000097 047** | **000000000093570.000000000093 570** | **000000000001402.00000000001 402** |  |

Massemedium
-----------

Haugesunds Avis er største avis, og den einaste som dekker heile regionen. TV Haugaland dekker òg området.

Namnet
------

Haugalandet har namn frå garden Hauge, som òg har gjeve namn til distriktets sentrum, Haugesund. Namnet skal fyrst ha vore nytta av Ivar Aasen, i diktet «Haraldshaugen» frå 1852. Fyrste vers er slik:

*Her ser eg Haralds*
*Haug fyre Augom;*
*lenge var eg lystad*
*at lydast til honom.*
*Botnad paa Berget*
*berrsynt mun han standa*
*millom Hump og Hamar*
*paa Hauga-Landet.*

Bakgrunnsstoff
--------------

*
**May Valle** (fødd 1951) er ein norsk adjunkt og politikar busett på Oppeid i Hamarøy kommune. Ho representerer òg Venstre på Nordland Fylkesting.

Valle var ordførar i Hamarøy i to samanhengande periodar frå 1995 til 1999 og gjenvald med nesten reint fleirtal i perioden frå 1999 til 2003. Ho blei gjeninnvald til kommunestyret i 2007 som representant for Samarbeidslista for Venstre og partipolitisk uavhengige og vald inn til den første perioden sin på Fylkestinget som representant for Venstre, der ho vart medlem av Samferdselskomitéen.

Frå februar 2009 til 2011 var Valle fylkesråd for samferdsel og i perioden frå 2011 til 2015 gruppeleiar for Venstre si fylkestingsgruppe i tillegg til kommunestyrerepresentant i Hamarøy.

May Valle var nominert på andreplass på lista til Nordland Venstre til Stortingsvalet 2013.

Referansar
----------

1. ↑  Avisa Nordlands artikkel 10.09.2007: Ti kvinner innvalgt i Hamarøy. Besøkt 11. oktober 2012.
2. ↑  Avisa Nordlands artikkel 03.02.2009: ...nye fylkesråder. Besøkt 11. oktober 2012.
3. ↑  Avisa Nordlands artikkel 16.09.2012: May Valle tapte votering. Besøkt 09. oktober 2012.
Minnestein over myrmenn på Framnes på Ekne.
**Myrmenn** var eit uttrykk som vart nytta om norske borgarar som på 1800-talet skaffa seg stemmerett ved å kjøpa verdilaus jord, gjerne myr. Årsaka til dette var at den norske grunnlova fram til 1884 berre gav stemmerett til dei som eigde matrikulert jord.

Det var Venstre som tok opp Marcus Thrane sin gamle ide om å kjøpa *myrlappar* til eigedomslause. I lovverket var det ikkje sett noko krav om kor stor desse myrlappane skulle vera. Arbeidarsamfunnsleiar Andreas Hølaas frå Kristiania var ein av dei som leia arbeidet med å registrera *myrmenn*. Christian Hornemann Knutsen ein av pionerane i arbeidarrørsla, organiserte for same sak eigne stemmerettstog 17. mai. Denne gongen greidde ikkje juristar å hindre slike oppkjøp og valet vart ein stor siger for Venstre i 1882. Eigedomslause grupper som fekk stemmerett omfatta husmenn, tenestefolk, handverkarar og juristar.

I 1884 vart reglane for stemmerett endra, slik at borgarar med årleg inntekt over 800 kroner i byane og 500 kroner på landsbygda fekk stemmerett. Vidare vart grunnlova endra same år, slik at jord måtte ha ein verdi over 20 kroner for å bli matrikulert. For jord som var matrikulert hadde lova inga tilbakeverkande kraft.

I 1898 vart lov om allmenn stemmerett for menn vedteke og ordninga med myrmenn mista krafta si. Kvinner måtte venta til 1909 før dei fekk stemmerett og til 1913 før dei fekk allmenn stemmerett ved stortingsval.

På Ekne i Levanger kommune er det reist ein bauta over myrmenn som kjøpte verdilaus grunn her.

Kjelder
-------

* Bull Edvard: *Arbeiderbevegelsens historie i Norge. (Bind 1, 1850.1900*). Tiden Norske Forlag.
| **Storfosna** |
| --- |
| Geografi |
|  |
| **Stad** | Kråkvågfjorden |
| **Koordinatar** | 63°40′00″N 09°24′03″E﻿Koordinatar: 63°40′00″N 09°24′03″E﻿

 |
| **Areal** | 10,8 km²

 |
| **Høgaste punkt** | Fosenfjellet (158 moh.)
 |
| Administrasjon |
| **Land** | Noreg Noreg |
| **Fylke** | Trøndelag

 |
| Demografi |
| **Folketal** | 170 |
| **Folketettleik** | 16 /km² |

**Storfosna** er ei øy i Ørland kommune i Trøndelag. Øya har om lag 170 innbyggjarar.

Herregarden Storfosen gods, som er den dominerande jordeigedomen, er kjend sidan 1300-talet. 

I ei tid då sjøvegen var hovudvegen i Noreg, låg Storfosna sentralt til. Namnegranskarane meiner at ordet *Fosen* kjem av det gammalnorske *folskn* (*skjulested*), som viser til at Vågen var ein stad der skip kunne ligge i le for vêr og fiendar. Denne naturhamna er såleis truleg opphav til namnet Fosen. Litt lenger sør i skipsleia låg ein noko mindre hann av same type; kalla Lille-Fosen, som i 1742 skifta namn til Kristiansund. Den arkeologiske perioden *Fosnakulturen* er knytt til området rundt Kristiansund, ikkje til Storfosna.

Øya har eigen barneskule. Det er 12 daglege ferjeavgangar mellom Storfosna og Garten, som har bru til fastlandet. Sidan 2003 er det brusamband mellom Storfosna og Kråkvåg.
Postopneriet blei oppretta i 1892, med godseigar Fredrik C. Hagen som postopner.

Kjelder
-------

1. ↑  Jon Bakken, mfl. *Posten 350 år, historisk utvikling i kommunane Ørland, Bjugn, Rissa*. Trondheim, 1997.

Bakgrunnsstoff
--------------

* storfosengods.no

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
Ein **8–13-skule** er ein kombinert ungdomsskule og vidaregåande skule, det vil seie ein som har elevar frå 8. til 13. trinn. Opprettinga av slike skular er ei følgje av undervisningsreforma Kunnskapsløftet. Ofte blir ein 8-13-skule danna gjennom samanslåing av ein vidaregåande skule og ein ungdomsskule i same nærområde. 

Grunntanken bak ein 8–13-skule er at elevar skal få mangfaldig og samanhengjande undervising, det vil seia at ungdomsskuleelevar kan få tilgang på undervising i og utstyr til vidaregåande fag. Samstundes har Elevorganisasjonen og Utdanningsforbundet stilt spørsmål ved kva elevmiljø og kva slags læring ein vil få ved ein slik skule.

I 2005 kom Utdanningsetaten i Oslo med eit framlegg om å oppretta fire 8-13-skular på Jordal, Helsfyr, Sandaker og Søndre Nordstrand. Den første offentlege 8-13-skulen i Noreg blei Bjørnholt skule på Søndre Nordstrand, som blei opna i august 2007.

Kjelder
-------

* Tessem, Liv Berit (14.01.2007), *Skal bli skoleeksempel*, aftenposten.no
* *Fyrstikkalleen 21*, Undervisningsbygg Oslo KF, 14.10.2009
* *Offisiell åpning av Bjørnholt skole*, Utdanningsetaten i Oslo kommune, 16.08.2007 [*daud lenkje*]
* Lundgaard, Hilde (06.03.2008), *Byrådet vil ha fire gigantskoler for 8.- 13.-klasse*, aftenposten.no
* Nyborg, Øyvind; Moss, Marianne (14.06.2005), *Vil ha gigantskoler*
* *Overtagelse av Bjørnholt skole*, Utdanningsetaten i Oslo kommune, 06.07.2007, arkivert frå originalen 9. oktober 2007, henta 6. mars 2010

Bakgrunnsstoff
--------------

* Presentasjon av Bjørnholt skule Arkivert 2010-08-20 ved Wayback Machine.
Kartskisse over tunellen
Tunellopninga på Honshu
**Seikantunnelen** (青函トンネル, Seikan Tonneru eller 青函隧道, Seikan Zuidō) i Japan er verdas nest lengste jarnbane-tunnel. Han er 53,85 km lang, og var lengst i verda fram til Gotthard-Basetunnelen i Sveits på 57 km opna i 2016. Seikantunnelen går under Tsugaru-stredet, og bind dei japanske øyene Honshu og Hokkaido saman. 23,35 km av tunnelen går under havet. Det djupaste punktet i tunnelen er 240 meter under havoverflata. Jarnbana i tunnelen er den nest djupast liggande jarnbana i verda.

Historie og bygging
-------------------

Ein tyfon senka i 1954 fem ferjer i Tsugaru-stredet, og 1430 menneske omkom. Ulukkene førte til krav om eit sikrare samband over stredet, og den japanske regjeringa utreidde planar for ei ferjefritt samband. Det blei meint at ei bru ville bli for usikker i det breie, vêrharde stretet, og det vart bestemt at ein skulle byggje ein jarnbanetunnel mellom øyane.

Det vulkanske fjellet under Tsugaru-stredet var for ustabilt til at tunnelboremaskiner kunne brukast under bygginga av tunnelen, så det meste av tunnelen måtte sprengast med dynamitt. Prøveboring starta i 1964, og sjølve tunnelkonstruksjonen byrja i 1971. Gjennomslaget i tunnelen var i 1983, og tunnelen vart opna for trafikk 13. mars 1988.

Under bygginga av tunnelen i 1976 trefte tunnelbyggjarane eit område med dårleg fjell, og vatn strøymde inn i tunnelen. Det tok over to månader før tunnelbyggarane fekk kontroll over vasstraumen. Heldigvis omkom ingen då dette hende. Til saman 66 menneske omkom i andre ulukker under bygginga av tunnelen.

Tunnelen i dag
--------------

Kvart av dei to jarnbanespora i tunnelen er bygde med plass til tre skjener, slik at både normalspor og smalspor kan brukast. For augeblikket brukar berre smalspora tog tunnelen, men det finst langsiktige planar om også å leggje normalspor i tunnelen og knytte tunnelen saman med shinkansen-nettverket. Dette vil likevel neppe skje før etter 2015. Enkelte «offisielle» kjelder påstår at det allereie ligg normalspora skjenegang i tunnelen, men dette er ikkje rett.

Inne i tunnelen ligg det to stasjonar (Yoshioka-Kaitei stasjon og Tappi-Kaitei stasjon). Begge stasjonane har museum som omhandlar historia til tunnelen og korleis den fungerer.

Det går persontog gjennom Seikantunnelen fleire gongar dagleg, men persontrafikken gjennom tunnelen er likevel relativt liten. Dette kjem av at det er både raskare og billegare å reise mellom Honshu og Hokkaido med fly enn med tog. I dag går det betydeleg fleire godstog enn persontog gjennom tunnelen.  Arkivert 2006-01-08 ved Wayback Machine.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Aomori Prefecture Government si side om Seikantunnelen og forlenging av Shinkansen til Hokkaido Arkivert 2006-05-03 ved Wayback Machine.
* PBS om Seikantunnelen
* Japan Railway & Transport Review - Bridges and tunnels linking the Japanese Archipelago Arkivert 2005-12-28 ved Wayback Machine. (pdf-fil)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* NDL

 |
Koordinatar: 32°26′56.39″N 35°28′23.88″E﻿

**Revaya** (hebraisk רְוָיָה) er ein moshav i Beit She'an-dalen nord i Israel. Han høyrer til Emeq ha-Ma'ajanot regionale kommune og ligg kring 6 km sør for Beit She'an, nær Sde Trumot, vest for hovudveg 90.

Moshaven vart grunnlagd i 1952 av organisasjonen Hapoel Hamizrachi. Han vart busett av emigrantar til Israel frå Irak og Marokko. Han tok òg i mot somme etiopiske jødar som immigrerte til Israel i 1990-åra.

Moshaven heitte opphavleg «P'rona B», etter den nærliggande «P'rona» (Tel Rehov). Namnet vart endra til Revaya, etter den nærliggande kjelda med same namn.

I 2000 dekka Revaya kring 2 000 dekar og hadde eit folketal på 200 innbyggjarar.

Moshaven er ein av fire busetjingar i ei gruppe Revaya, Sde Trumot, Tel Teomim og Rehov. Desse fire busetjingane vart grunnlagde nær kvarandre og danna ei gruppe i lag.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Revaya» frå Wikipedia på engelsk, den 14. februar 2015.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*


| * v
* d
* e
Emeq ha-Ma'ajanot regionale kommune |
| --- |
| Kibbutzim | Ein HaNatziv**·** Gesher**·** Hamadia**·** Kfar Ruppin**·** Ma'ale Gilboa**·** Maoz Haim**·** Meirav**·** Mesilot**·** Neve Eitan**·** Neve Ur**·** Nir David**·** Reshafim**·** Sde Eliyahu**·** Sde Nahum**·** Shluhot**·** Tirat Zvi |
| Moshavim | Beit Yosef**·** Rehov**·** Revaya**·** Sdei Trumot**·** Yardena |
| Felleskap | Tel Te'omim |
| Andre landsbyar | Malkishua**·** Menahemia |



|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Seiko Hashimoto** (fødd 5. oktober 1964) er ein japansk politikar, idrettsleiar og tidlegare idrettsutøvar frå i Hayakita på Hokkaido. Ho var aktiv både i keiseløp og sykling. Hashimotos fremste prestasjon var andreplassen i firkamp-VM på skeiser i 1990.

### Idrett

Hashimoto deltok i internasjonal skeiseidrett frå 1981 til 1994. Denne perioden var ho med i samtlege fire olympiske vinterleikar, frå 1984 i Sarajevo til 1994 og Lillehammer. Høgdepunktet her var bronsemedaljen på 1500 m under Vinter-OL 1992 i Albertville.

Hashimoto markerte seg fyrst i sprintmeisterskapane på skeiser. Gjennom fem sprint-VM i åra 1986-90 vart ho etter rokes nummer 4, 5, 4, 3 og 4. Også i firkamp-VM på skeiser enda ho opp med tre fjerdeplassar; 1987, 1991 og 1993. Betre hevda ho seg i verdsmeisterskapen 1990, der ho vart slått einast av austtyske Jacqueline Börner, og i 1992 der ho la beslag på det siste trinnet på sigerspallen.

Banesyklisten Hashimoto representerte Japan i tre sommar-OL; Seoul 1988, Barcelona 1992 og Atlanta 1996.

Seiko Hashimoto i 2008

### Politikk

Hashimoto har vore president i det japanske skeiseforbundet. Sidan 1995 har ho representert Liberaldemokratane, det dominerande partiet i japansk politikk, i Sangiin (senatet).

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Seiko Hashimoto» frå Wikipedia på engelsk, den 15. februar 2018.*
**Huang Xian-fan** (13. november 1899–18. januar 1982) var ein kinesisk historikar, etnolog og professor. Han var internasjonalt kjend som kulturhistorikaren til zhuangfolket.

Utdanning
---------

Huang Xian-fan var fødd i bygda Qusi i Fusui fylke. Han tok eksamen ved Fusui skole i 1921. Examen artium tok han som privatist ved Guangxi Nannings lærarskole i 1922, og han nytta dei fire åra her flittig ved å studere historie, geografi og engelsk. Han tok eksamen ved Nannings lærarskole i 1926. Han fortsette desse studia ved Læraruniversitetet i Beijing der han var frå 1926 til 1935, og i dei ni åra her studerte han historie, slektsforsking, engelsk, japansk, folklore, arkeologi, sosiologi, filosofi, psykologi og gammal skrift. Han fullførte trebandsverket 'Kinesisk generell historie' i 1934, og tok embetseksamen i historie i 1935. Seinare studerte han arkeologi, japansk historie og kultur ved Universitetet i Tokyo i to år.

Virke
-----

I 1937 drog Huang Xian-fan tilbake til Kina. Han var lærar ved Nanning private middelskule 1937-1938. I 1938 vart han tilsett som universitetslektor i historie og geografi ved Universitetet i Guangxi, og amanuensis i historie same stad 1940–1941. Han var professor i historie ved Sun Yat-sen Universitetet i Guangdong mellom 1941 og 1942. Han var den første zhuang-professoren i kinesisk historie Han var professor i historie ved lærarkollegiet i Guilin mellom 1942 og 1943, og professor i historie ved Universitetet i Guangxi (1943-1953). Frå 1954 til 1982 var han professor i historie ved Lærarskulen i Guangxi. Huang Xianfan døydde 18. januar 1982 i Guilin i Guangxi.

Frå 1934-talet og framover har gav han ut ei rekkje verk og artiklar om kinesisk historie, folklore, etnologi, antropologi og minoritets- og etnisitet-historie. I Kina er han mest kjend for bøker om Zhuangs historie og Nong Zhi Gao. Mange av bøkene hans, til dømes *Zhuangs historie*, har skapt debatt.

Utgjevingar (utval)
-------------------

* Kinesisk generell historie (tre volumer), Beijing 1932-1934.
* Zhuangs historie, Nanning 1957,1988, ISBN 7-5363-0422-6/K-13.
* Nong Zhi Gao, Nanning 1983,

Referansar
----------

1. ↑  Internasjonalt kjend Zhuangs kulturhistorikar: Huang Xianfan, Nanning Daily, 20. oktober 2008.
2. ↑  First University Professor of Zhuang Nationality:Huang Xianfan. Nanning：Guangxi ethnic newspaper, No.381, December 31, 1999.
3. ↑  www.china.com.cn/中国网 :kinesisk etnolog:Huang Xian-fan
4. ↑  Engelsk Wikipedia: General History of the Zhuang
5. ↑  Zhuangs historie

Kjelder
-------

* Chen Jisheng: Bagui-skole, Guangxi samfunnsfag, volum 7-11, 2008,ISSN 1004-6917.  Arkivert 2011-08-19 ved Wayback Machine.
* Mo Jun: Zhuangs professor - Huang Xian-fan, Guangxi Daglig, 9. mars 2002.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Huang Xian-fan**

* (Engelsk): Huang Xian-fan ISBN 978-1156237298
* (Engelsk): Huang-skole
* (Kinesisk): www.people.com.cn/人民网>>中国政府新闻>>政府专题>>2008年人类学民族学世界大会>>人类学资料库 Arkivert 2011-08-28 ved Wayback Machine.
* Wikipedia på bokmål og riksmål: Zhuang (folk) og Zhuang (språk)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* SUDOC
* CiNii
* NDL

 |
|  |
| --- |
| **Revebjølle** |
| RevebjølleRevebjølle |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Planteriket Plantae |
| **Overrekkje:** | Landplantar Embryophyta |
| **Rekkje:** | Karplantar Tracheophyta |
| **Underrekkje:** | Frøplantar Spermatophytes |
| **Orden:** | Leppeblomordenen Lamiales |
| **Familie:** | Kjempefamilien Plantaginaceae |
| **Slekt:** | *Digitalis* |
| **Art:** | **Revebjølle** *D. purpurea* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Digitalis purpurea***L. 1753 |

**Revebjølle** (*Digitalis purpurea*) er ein meterhøg toårig staude av kjempefamilien.

Utsjånad
--------

Revebjølla har rundtagga håra blad, nervane trer klårt fram på undersida. Blomsterkrona, som har form som ei bjølle, er purpurraud, blomstrane er dunhåra innvendig. Vanleg høgd er om lag 70 cm, men ho kan verte opptil halvannan meter.

Utbreiing
---------

Revebjølla er ein utprega oseanisk art som i Noreg veks naturleg i kyst- og fjordstrok frå Eidanger til Nord-Frøya, Verran og Leka; i Odda opp til 700 moh. I Sverige veks ho i Bohuslän; elles finst ho forvilla i begge landa. 

Utom Norden finst revebjølla på dei britiske øyane og langs Atlantarhavskysten av Vest-Europa. I Middelhavet veks ho på Korsika og Sardinia. 

Revebjølla veks på tørr jordbotn i skogbryn, gjerne på hogstfelt i lauvskog.

Kultur
------

Revebjølla er ein giftplante som frå gammalt har vore bruka til lækjemiddel, både i folkemedisinen og sidan i lækjevitskapen. Giftstoffa digitoxin, gitoxin og gitalin påverkar hjarteaktiviteten. Til medisinsk bruk vert blad av planten samla under blomstringa og tørka; 2-3 g kan vere døyeleg dose. Symptom på forgifting er oppkast, auka blodtrykk, blåfarging av huda, synsforstyrringar, krampe og hjarteflimmer.

Revebjølla har sidan 1989 vore fylkesblomen i Sogn og Fjordane. Framlegget frå Det Norske Hageselskap og Norsk Botanisk Forening om at revebjølla skulle vera Sogn og Fjordane sin fylkesblom vart vedteke av Fylkestinget 6. juni 1989.

Kjelder
-------


* Johannes Lid *Norsk og svensk flora* Det Norske Samlaget 1974 ISBN 82-521-0297-2
* C.A:M. Lideman *Nordens Flora* Gyldendal Norsk Forlag 1977 ISBN 82-05-08681-8
* Kleppa, Hermund *Revebjølla - Sogn og Fjordane sin fylkesblom*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Revebjølle**
**Huai'an** (kinesisk skrift 淮安; pinyin *Huái'ān*) er eit byprefektur i provinsen Jiangsu i Kina, nordvest for dei sentrale delane av provinsen. I sør grensar Huai'an mot provinsen Anhui. Prefekturet har eit areal på 10 132 km² og 4 799 889 innbyggjarar i 2010. Av desse bur 2 494 013 i byområde.

Huai'an ligg kring sørbreidda og austbreidda av innsjøen Hongze.

Byprefekturet Hui'an omfattar fire distrikt (区 *qū*) og fire fylke (县 *xiàn*).

Historie
--------

Qingliangangkulturen oppstod i dette området for rundt 5 000 år sidan. Byen Huai'an si historie går over 2 200 år tilbake.

Kommunistleiaren Zhou Enlai var frå Huai'an.

Samferdsle
----------

Riksveg 205 i Kina passerer gjennom området. Han tek til i Shanhaiguan i Hebei og endar opp sør i Shenzhen i provinsen Guangdong. Undervegs fører den innom mellom andre Tangshan, Tianjin, Zibo, Nanjing, Wuhu, Sanming, Heyuan og Huizhou i Guangdong.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Huai'an» frå Wikipedia på bokmål, den 1. mai 2012.*
* *Denne artikkelen bygger på «Huai'an» frå Wikipedia på engelsk, den 1. mai 2012.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
Storfjordens Venner eig garden Ytste Skotet
**Storfjorden Venner** er ei ideell foreining som arbeider for å restaurere og vedlikehalde dei nedlagde fjord- og fjellgardane ved Storfjorden på Sunnmøre. Ho vart stifta i 1975. Sidan har om lag 15 gardar vorte oppattbygde og sette i stand. Dei fleste av desse gardane ligg innanfor området som kjem inn under verdsarven Vestnorsk fjordlandskap. Ein finn dei ved Storfjorden, Norddalsfjorden, Tafjorden, Sunnylvsfjorden og Geirangerfjorden. Arbeidet på gardane vert gjort på dugnad, og vert finansiert ved eigne midlar og offentlege og private tilskot. Storfjordens Venner hjelper og privatpersonar med tilskot til restaurering og transport.

Gardar Storfjordens Venner har arbeidd med å halde ved like:

* Skageflå
* Knivsflå
* Blomberg
* Matvika
* Furneset
* Meåkeneset
* Oaldsbygda
* Smogegardane
* Ospahjellen
* Kvennhusneset
* Djupedalen
* Stordalsholmen
* Bjørnevika

I 1989 fekk Storfjordens Venner overdrege eigedomsretten til garden Ytste Skotet. Denne garden vert dreven av Stiftinga Ytste Skotet saman med Sunnmøre Museum. Storfjordens Venner har eigne dugnadslag som har ansvar for vedlikehald og rydding.

Storfjordens Venner skipar kvart år til til storfjordstemne på ein av dei fråflytte gardane.Her vert det halde kontakt med medlemmene og andre kultur- og historieinteresserte. Ein viktig del av programmet er å gi deltakarane kjennskap til historia til stemnegarden. Storfjordstemna har stor oppsluttning. Fleire hundre menneske møter fram, sjølv på gardar med vanskeleg tilkomst. 

Storfjordens Venner har ved fleire høve vorte heidra for arbeidet dei gjer:

* Fylkeskulturprisen for Møre og Romsdal (1986)
* Sparebanken Møres ærespris
* Stranda Sogelag sin kulturpris
* Landbrukets miljøpris
* Maihaugprisen
* Skade- og miljøvernpris (2000)
* Radio Storfjord-prisen (2003)
* Norsk kulturarvs ærespris (2010)
* Schistad-prisen (2011))

Asgeir Kvernberg er leiar for Storfjordens Venner (2011).

Kjelder
-------

* storfjordens-venner.no