Adjektivet **lineær** vert nytta i matematikk, i naturvitenskap og i generell språkbruk for å karakterisere eit system der ein eller fleire av dei følgjande eigenskapane er tilstades:

* systemet er rettlinja; komponentar er arrangert langs ei rett linje,
* ein storleik i systemet varierer proporsjonalt med ein annan,
* systemet definerer to matematiske operasjonar, addisjon og skalarmultiplikasjon.

Ordet **lineær** kjem av det latinske *linea*, som tyder «linje».

Eit system som ikkje er lineært kan karakteriserast som *ikkje-lineært* eller ulineært.

Linearitet i matematikk
-----------------------

### Lineær algebra

Lineær algebra er ei grein av matematikk som omhandlar vektorar og lineære transformasjonar.

### Lineær avhengigheit

Vektorar *x*, *y* og *z* i eit vektorrom er lineært avhengige dersom det finst skalarar *a*, *b* og *c* (der ikkje alle er 0) slik at 

{\displaystyle ax+by+cz=0\,}
Dersom slike skalarar ikkje finst, så er vektorane lineært uavhengige.

### Lineær differensiallikning

Ei lineær differensiallikning er lineær i den ukjente funksjonen og i samtlege deriverte av denne. Ein lineær *n*-tegrads differensiallikning har den generelle forma

{\displaystyle a\_{n}{d^{n}y \over dt^{n}}+a\_{n-1}{d^{n-1}y \over dt^{n-1}}+\dots +a\_{1}y+a\_{0}=0,\qquad a\_{i}=a\_{i}(t).}
### Lineært estimat

Eit lineært estimat av ein ukjent storleik er basert på å lineærkombinere observasjonar.

### Lineær interpolasjon

I lineær interpolasjon blir ein ukjent storleik tilnærma ved hjelp av ein lineær funksjon.

### Lineær funksjon / transformasjon / operator

Ein lineær transformasjon er ein funksjon *T(x)* mellom to vektorrom som oppfyller eigenskapane 

{\displaystyle {\begin{alignedat}{2}T(x+y)&=T(x)+T(y)\\T(kx)&=kT(x)\end{alignedat}}}
### Lineærkombinasjon

Ein lineærkombinasjon av objekt *x*, *y* og *z* i ei mengd er eit uttrykk på forma

{\displaystyle ax+by+cz\,},
der *a*, *b* og *c* er koeffisientar eller skalarar. I eit vektorrom er ein kvar lineærkombinasjon sjølv ein vektor i rommet.

### Lineær konvergens

Ei konvergent matematisk følgje har lineær konvergens dersom *L* definert ved det følgjande uttrykket har ein verdi strengt mellom 0 og 1:

{\displaystyle \limsup \_{n\to \infty }{\frac {|x\_{n+1}-x|}{|x\_{n}-x|}}=L}
### Lineær likning

Ei lineær likning er ei likning på forma

{\displaystyle Ax+b=0\,}
der *A* er ein skalar, ei matrise eller ein lineær operator.

### Lineær regresjon

Ein lineær regresjon er ein regresjon som er lineær i dei ukjente parameterane, uansett orden til de kjente parameterane. Tilpassing av ei andregradskurve til eit sett av observasjonar er eit døme på ein lineær regresjon, då problemet består i å bestemme koeffisientane *a*, *b* og *c* i eit estimat på forma

{\displaystyle E(X)=at^{2}+bt+c\,}
### Lineært rom

Eit lineært rom er det same som eit vektorrom.

### Lineær skala

I ein lineær skala er avstandar i skalaen proporsjonal med storleiken som blir representert av skalaen. Ein logaritmisk skala er eit døme på ein ikkje-lineær skala.

### Bilinearitet

Ein funksjon av *f(x,y)* av to variable er bilineær dersom han er lineær i kvar av dei to variablane uavhengig av kvarandre. Ein bilineær funksjon kan skrivast på forma

{\displaystyle f(x,y)=ax+by+cxy+d\,}

Linearitet i fysikk
-------------------

### Lineær akselerator

Ein lineær akselerator eller *lineac* er ein partikkelakselerator der elektron eller proton blir akselerert i eit rettlinja vakumkammer.

### Lineært filter

Eit lineært filter i signalhandsaming og elektronikk er eit filter der signalet ut frå filteret varierer proporsjonalt med signalet inn.

### Lineær forsterkar

Ein lineær forsterkar er ein type forsterkar der signalet ut frå forsterkaren er proporsjonalt med signalet inn.

### Lineær motor

Ein lineær motor eller ein lineær induksjonsmotor er ein vekselstraumsmotor der statoren er rettlinja.

### Lineær polarisasjon

Ved lineær polarisasjon vert det elektriske eller magnetiske feltet avgrensa i ei elektromagentisk bølgje til å svinge berre i eitt plan langs forplatningsretninga.

Linearitet i kjemi
------------------

### Lineær molekylgeometri

Eit molekyl med tre eller fleire atom har ein lineær molekylgeometri dersom bindingsvinkelen mellom atoma er 180°. Døme på slike molekyl er CO2 og HCN. Vatn er døme på eit molekyl der geometrien er ikkje-lineær, sidan bindingsvinklane er 104,45° .

Annan bruk
----------

### Lineær avisproduksjon

Lineær avisproduksjon eller lineær repro inneberer at annonsørar leverer utkast til ein annonse nøyaktig slik dei vil han skal framstå i avisa.

### Lineær pensjonsopptening

Lov om føretakspensjon fastslår at opptent pensjon skal vere lineært berekna.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Lineær» frå Wikipedia på bokmål, den 12. januar 2012.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  *arkivkopi*, arkivert frå originalen 17. august 2009, henta 12. januar 2012
2. ↑