recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Josef Stiegler**, kjend som **Pepi Stiegler**, (fødd 20. april 1937) er ein austerriksk tidlegare skirennar frå Lienz i Tirol som vart olympisk meister under vinterleikane 1964 i Innsbruck.

Idrett
------

Stiegler fekk sitt gjennombrot då han vann kombinasjonen under Lauberhornrenna i Wengen, etter å ha vorte nummer to i både utfor og slalåm. Under Vinter-OL 1960 i Squaw Valley få veker seinare tok han sølvmedaljen i storslalåm, fire tidels sekund bakom Roger Staub frå Sveits, og kom på femteplass i slalåm.

Vinteren 1964 lukkast Stiegler å vinne bronsemedaljen i storslalåm då vinterleikane vart arrangert i Innsbruck i Tirol. Her opplevde han høgdepunktet i sitt alpinliv då han kapra gullmedaljen i slalåm, sterkt utfordra av dei andre medaljevinnarane, Billy Kidd og Jimmie Heuga, begge frå USA.

Ymse
----

Stiegler utvandra til USA i 1965, der han i Jackson Hole i Wyoming dreiv ein skiskule frå 1967 til -94. 

Han er far til den USA-amerikanske alpinisten Resi Stiegler som tevla på høgt internasjonalt nivå på 2000-talet.

Kjelder
-------

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar

* *Denne artikkelen bygger på «Josef Stiegler» frå Wikipedia på tysk, den 12. desember 2014.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* Munzinger (sport)

 |
Stepper Point (med Trevose Head til høgre i bakgrunnen), sett frå Pentire Farm
Kart over Stepper Point og omliggande område
**Stepper Point** er eit nes nord i Cornwall i England. Neset har ei høgd på 74 meter. Stepper Point og Pentire Point står på kvar si side av munningen til River Camel; Stepper i sørvest og Pentire i nordaust.

På toppen av neset står eit steintårn, bygd som eit dagmerke for skipsfarten i området. Det vart lokalt kalla *the Daymark*. Det er òg ein kystvaktbygning på neset.

South West kyststi går langs kysten av neset. Den 5 km lange stien frå Padstow til Stepper Point er lett å gå og ikkje altfor bratt. Turistbåtar seglar ofte rundt neset på veg til Padstow som ligg i nærleiken.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Stepper Point» frå Wikipedia på engelsk, den 17. januar 2010.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
	+ Duxbury, Brenda; Williams, Michael (1987). *The River Camel*. St Teath: Bossiney Books. ISBN 0 948158 26 3.

Koordinatar: 50°33′55″ N 4°57′4″ W﻿
**David Maxwell «Max» Middleton** (fødd 4. august 1946) er ein engelsk låtskrivar og klaverspelar som opphavleg var ein hamnearbeidar på hamna i London. Middleton er mest kjend for å spele Fender Rhodes elektrisk piano, Minimoog-synthesiser og Hohner clavinet. Han byrja den profesjonelle karrieren sin for Jeff Beck og spelar mellom anna på albumet hans *Blow by Blow*.

Biografi
--------

Middleton gjekk i lære som klassisk pianist, men spelte òg ein del jazz, og spelte i ungdomen i eit band kalla Flare i lag med bassisten Clive Chaman. Han vart kjend med Beck våren 1971, då Beck spelte med Chaman. Middleton var den einaste som var med frå den andre til den tredje versjonen av Jeff Beck Group. Middleton slutta i bandet og vart med i gruppa Gonzales før han igjen kom attende til Beck i 1974. I lag med Beck og andre medlemmar frå Gonzales spelte han på Beck-albumet *Blow By Blow*, som vart det bestseljande albumet i heile karrieren til Beck, med ein fjerdeplass på den amerikanske albumlista. Middleton spelte òg clavinett på oppfølgjaralbumet *Wired*. 

Etter arbeidet med Jeff Beck eksploderte karrieren til Middleton, og han vart særs travel utover i 1970-åra. Han spelte i the Hummingsbirds i lag med kollegaer frå Jeff Beck Group/Flare, Bob Tench og Clive Chaman, og spelte i studio for alle frå Pete Brown til Kate Bush, og han spelte mykje med Chris Rea i 1980- og 1990-åra.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Max Middleton» frå Wikipedia på engelsk, den 13. november 2015.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* Bilyeu, Melinda; Cook, Hector; Hughes, Andrew Môn; Brennan, Joseph and Croban, Mark. *The Bee Gees: tales of the brothers Gibb*. Omnibus Press (2004). ISBN 9781844490578
* Moy, Ron. *Kate Bush and Hounds of Love*. Ashgate Publishing Ltd (2007). ISBN 978-0-7546-5798-9

Bakgrunnsstoff
--------------

* Eder, Bruce Max Middleton ved Allmusic.com

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)

 |
**Sölvesborgs kommun** er ein kommune i Blekinge län i Sverige. Kommunen grensar til Bromölla kommun i Skåne län i vest, og Olofströms kommun og Karlshamns kommun i Blekinge län i nord. Administrasjonssenteret er Sölvesborg.

I kommunen finn ein i vest det skogkledde Ryssberget og i aust Listerlandet med strender og små viker. Næringslivet er mykje jordbruk med stort husdyrhald (fjørfe og svin), minkoppdrett, i tillegg til elektroteknisk industri og næringsmiddelindustri.

Administrativ historikk
-----------------------

Ved kommunereforma i 1952 vart «storkommunen» Gammalstorp oppretta av dei tidlegare kommunane Gammalstorp og Ysane. Samtidig vart Sölvesborgs landskommun innlemma i Sölvesborgs *stad*. 1. januar 1971 vart Sölvesborgs kommun oppretta gjennom samanslåing av Sölvesborgs stad med Mjällby og Gammalstorps landskommunar.

Kommunevåpenet
--------------

Blasonering: *På gullbakgrunn, ein raud gresk kross og fire blå og raude ålar …*

Sölvesborg sitt kommunevåpen vart fastsett for Sölvesborgs stad i 1945 med inspirasjon frå eit segl som tidlegast er kjent frå 1535. Etter kommunegrunnlegginga vart det registrert hjå Patent- och registreringsverket i 1974.

Tettstader
----------

Det er ti tettstader i Sölvesborgs kommun. Ein mindre del av tettstaden Pukavik ligg i Karlshamns kommun.

Tettstadene i tabellen er ordna etter innbyggjartal per 31. desember 2005. Administrasjonssenteret er utheva.

| Nr. | Tettstad | Folketal |
| --- | --- | --- |
| 1 | **Sölvesborg** | 7 883 |
| 2 | Mjällby | 1 272 |
| 3 | Hällevik | 776 |
| 3 | Hörvik | 776 |
| 5 | Norje | 674 |
| 6 | Nogersund | 532 |
| 7 | Pukavik | 283 |
| 8 | Lörby | 243 |
| 9 | Ysane | 212 |
| 10 | Valjeviken | 211 |

Kjelder
-------

* Artikkelen var opphavleg basert på ei omsetjing av «Sölvesborgs kommun» på Wikipedia på svensk.
* «Sölvesborg – kommune» på Store Norske Leksikon.

Fotnote
-------

1. ↑  «*I fält av guld ett rött grekiskt kors åtföljd av fyra blå ålar med röd beväring, därest sådan skall komma till användning, de båda till vänster vänstervända och de båda undre störtade*».

| * v
* d
* e
Kommunar i Blekinge län i Sverige |
| --- |
|  | Karlshamn • Karlskrona • Olofström • Ronneby • Sölvesborg |  |
| Sjå òg: Liste over Sveriges kommunar |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* ISNI
* GeoNames

 |
Verknaden til sterk storm på sjøen
**Sterk storm** er vindstyrke 11 i Beaufortskalaen og den sterkaste av stormkategoriane. Vindsnøggleiekn er då 28,5 til 32,6 m/s eller 103–117 km/t. Den eldre sjønemninga av vindstyrken er òg sterk storm.

Verknad på land
---------------

Opptrer sjeldan og fører til store øydeleggingar.

Verknad i fjellet
-----------------

Vegar og jernbanelinjer vert blokkerte. Det er kaos på telefon- og straumnettet. Skog vert rasert.

Verknad til sjøs
----------------

Særs høge bølgjer, 11,5 til 16 meter. Små og mellomstore skip kan for ei stund forsvinne i bølgjedalane. Sjøen er fullstendig dekt av lange, kvite skumflak som ligg i vindretninga. Overalt bles bølgjekammane til frådeliknande skum. Sjørokket set ned sikta.

Andre språk
-----------

| Språk | Namn |
| --- | --- |
| Svensk | Svår storm |
| Dansk | Stærk storm |
| Færøysk | Kolandi stormur |
| Islandsk | Ofsaveður |
| Engelsk | Violent storm |

Kjelder
-------

* «Sterk storm» i *Store norske leksikon*, snl.no.

| * v
* d
* e
Beaufortskalaen |
| --- |
| Stille • Flau vind • Svak vind • Lett bris • Laber bris • Frisk bris • Liten kuling • Stiv kuling • Sterk kuling • Liten storm • Full storm • Sterk storm • Orkan |
Max Ernst (til venstre), saman med statsminister i Vest-Tyskland, Willy Brandt
Skulptur av Max Ernst
**Max Ernst** (2. april 1891–1. april 1976) var ein tysk målar, grafikar og skulptør frå Brühl i Nordrhein-Westfalen i Tyskland. Kunsten til Ernst vert knytt til stilretningane dadaisme og surrealisme.

### Liv og gjerning

Ernst studerte fyrst filosofi i Bonn, før han i 1913 reiste til Paris og vart kjend med kustnarane, landsmannen August Macke, Robert Delaunay, Guillaume Apollinaire og Jean Arp. Særleg dei to siste kom til å påverke Ernst mykje.

Etter fyrste verdskrigen danna Ernst i ein dada-gruppe i Köln. Han hadde då sett verk av Giorgio de Chirico, Paul Klee, Pablo Picasso og dadaistane i Zürich. Ernst byrja i måleria sine å føye til trebitar, tapet og anna, og skapte på det viset ei fantastisk draumeverd. Det tvitydige i bileta vart understreka av titlane; *Den vesle tårkörteln som seier tikk-takk* (1920) og *To barn truga av ein nattergal* (1924).

Ei separatutstilling i Paris 1921 av Ernst sine arbeid vart av surrealistane rosa opp i skyene. Han fann opp «frottaget», eit fenomen parallelt med André Bretons «automatiske skrift» og Paul Éluard sitt forsøk på å avskaffe den aktive deltakinga i skapingsprosessen av eit bilte.

Måleria og skulpturane som gjer at Ernst vert rekna som ein dei viktigaste surrealistiske kunstnarane, får sitt uttrykk anten frå ei irrasjonell samanstilling av formål, til dømes *Om dette skal menneska aldri få vite* (1923) eller frå meir fantasifulle marerittaktige improvisisjonar med organiske former, som *Horden* frå 1927. 

Verk av Max Ernst vart i 1937 synt fram på den nazistiske kunstutstillinga med «Entartete Kunst» i München.

Under 2. verdskrigen budde Ernst i USA og slo seg sidan ned i Frankrike. 1961 publiserte han boka *An Informal Life of Max Ernst*.

Ernst døydde i Paris i Frankrike og vart gravlagd på Père Lachaise der i byen.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Max Ernst**

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Max Ernst» frå Wikipedia på svensk, den 6. oktober 2012.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
| Peqin |
| --- |
| Moské og klokketårn i sentrum av Peqin Moské og klokketårn i sentrum av Peqin |
| 

|  |
| --- |
|  |
| **Byvåpenet til Peqin** |

 |
| Styresmakter |
| Land  Region | Albania  Elbasan |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  198 km² |
| Innbyggjarar  - By (2011) | 26 136 |
| Koordinatar | 41°2′45″N 19°45′0″E﻿Koordinatar: 41°2′45″N 19°45′0″E﻿ |
| Tidssone | CET (UTC+1) |
| Plassering |
| Peqin kommune innafor regionen ElbasanPeqin kommune innafor regionen Elbasan |

**Peqin** er ein by og ein kommune i regionen Elbasan i Albania. Kommunen ligg sentralt i landet og grensar i nord til regionen Tirana, i sør til regionen Fier.

Kommunen vart oppretta gjennom ei admininistrasjonsreform i 2014, ved at den tidlegare bykommunen Peqin vart slått saman med landkommunane Pajovë, Karinë, Përparim, Gjoçaj og Shezë. Dei tidlegare kommunane inngår no som kommunaleiningar i den nye storkommunen. Kommunen har hovudsete i Peqin.

Ved folketeljinga i 2011 hadde den dåverande bykommunen Peqin 6 353 innbyggjarar, medan dei seks kommunane som i dag utgjer storkommunen Peqin, til saman hadde 26 136 innbyggjarar.

Tidlegare administrativ inndeling
---------------------------------

Fram til år 2000 var den dåverande bykommunen Peqin ein del av distriktet Peqin. Den dåverande bykommunen omfatta berre sjølve byen Peqin.

Referansar
----------

1. 1 2  Folketeljing 2011
2. 1 2  Kommunereforma i 2014
3. ↑  Regionreforma i 2000
**Johann Baptist Joseph Maximilian Reger** (19. mars 1873–11. mai 1916) var ein tysk komponist, pianist og organist. Han vert av mange rekna som den viktigaste tyske orgelkomponisten etter Johann Sebastian Bach.

Reger var ein nyskapande komponist, som blanda dei dristige harmoniane åt Franz Liszt og Richard Wagner med ein innfløkt Bach-liknande kontrapunktikk, og soleis skapte ein syntese av barokke og romantiske idéal. Han nytta ofte variasjonsformer, som partita og passacaglia. Utanom dei store orgelverka vert Reger hugsa best for orkesterverket *Variasjonar og fuge over eit tema av Mozart*, men han var enormt produktiv i dei fleste former utanom opera.

Som utøvar var Reger ein glimrande pianist, men til liks med Sigfrid Karg-Elert ein heller svak organist. Venen Karl Straube, ein av dei fremste organistane i Europa, framførte og fronta Reger sin orgelmusikk.

Livsskildring
-------------

Reger var fødd i den bayerske byen Brand. Han fekk tidleg pianotimar av Adalbert Lindner i Weiden. I 1888 vitja Reger Richard Wagner-festivalen i Bayreuth, og vart svært påverka av Wagner sin musikk. Frå 1890 lærte han komposisjon av Hugo Riemann i Wiesbaden, der han vart kjend med Eugen d'Albert og Ferrucio Busoni.

I 1898 flytta Reger attende til Weiden, og skreiv fleire store orgelverk; koralfantasiar over «Ein' feste Burg ist unser Gott», «Freu' dich sehr, o meine Seele!», «Wie schön leucht't uns der Morgenstern» og «Straf' mich nicht in deinem Zorn», i tillegg til *Fantasi og fuge i c-moll*. Richard Strauss hjelpte Reger med å få dei utgjevne. Det neste store orgelverket, *Fantasi og fuge over BACH*, komponert i 1900, vekte stor åtgaum i det tyske musikkmiljøet, og var hans endelege gjennombrot som komponist.

I 1901 flytta Reger og kona Elsa von Bercken nee von Bagenski til München, der han etter kvart byrja fekk jobb som professor i kontrapunkt, komposisjon og orgelspel på musikkonservatoriet. Her skreiv han si vidkjende *Modulasjonslære* (*Beitrage zur Modulationslehre*), og fleire artiklar om sin eigen komposisjonsstil.

Frå 1907 var Reger professor i komposisjon på musikkkonservatoriet i Leipzig. Han dirigerte òg hofforkesteret i Meiningen frå 1910 til 1914. I 1915 flytta Reger til Jena, der han budde fram til han vart råka av eit hjarteslag og døydde i 1916.

Bakgrunnsstoff
--------------

* The Max Reger Foundation of America®, New York City

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
**Per Alfred Utsi** (fødd 8. mars 1939) er ein norsk politikar og tenestemann frå Tana i Finnmark. Han representerte Finnmark fylke og Arbeidarpartiet på Stortinget i tida 1973-85.

Utsi var son til ein småbrukar i Tana. Etter framhaldsskulen tok han eksamen ved handelsskule i 1957 og ved Forsvarets våpentekniske skule i 1959. Han arbeidde på kontoret i Sør-Varanger kommune i 1957-59 og 1961-62. Deretter var han 1963-66 lokalredaktør i avisa 'Finnmarken' med kontor i Vardø. Frå 1967 var han distriktssekretær i Landsorganisasjonen, busett i Kirkenes.

Valperioden 1972-75 var Utsi medlem i Sør-Varanger kommunestyre. Heile valperioden 1973-77 møtte han på Stortinget som 1. vararepresentant frå Finnmark fylke, då Annemarie Lorentzen var statsråd i regjeringar leidde av Trygve Bratteli og der etter Odvar Nordli. Sidan hadde Utsi eit fast stortingsmandat frå 1977 til -85. På Stortinget var han fyrst medlem og så frå 18. februar 1975 nestformann i Forsvarskomiteen til hausten 1981. Perioden 1981-85 var han medlem i Energi- og industrikomiteen og president i Odelstinget.

Som så mange andre tidlegare stortingsrepresentantar frå Nord-Noreg reiste Utsi ikkje tilbake til fylket han var vald frå, men fekk seg arbeid i Oslo. I åra frå 1985 til 2001 var han Stortingets Ombudsmann for Forsvaret og Ombudsmann for sivile tenestepliktige.

Utsi gav i 1982 ut *Nye trekk i Norges sikkerhetspolitiske situasjon*.

Kjelder
-------

* Stortingsbiografi

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* PolSys

 |
**Verdsmeisterskapen på skeiser 1954 for menn** vart avvikla i Sapporo i Japan helga 17. og 18. februar 1954. Det var fyrste gongen ein internasjonal meisterskap i skeiseløp fann stad i Asia. 19 utøvarar frå 6 land deltok i meisterskapen, av dei tre frå Noreg.

Boris Sjilkov frå Sovjetunionen vart verdsmeister framom tittelforsvararen Oleg Gontsjarenko. Sjilkov presterte bestetid på 1500 m og landsmannen Gontsjarenko på 5 000 m så vel som 10 000 m, medan Jevgenij Grisjin, som vart tredjemann i meisterskapen, gjekk kjappaste 500-meteren.

Skeise-VM 1954
--------------


| Plass | Utøvar | Land | Poeng |
| --- | --- | --- | --- |
| Gull | Boris Sjilkov |  Sovjetunionen | 197,463 |
| Sølv | Oleg Gontsjarenko |  Sovjetunionen | 198,225 |
| Bronse | Jevgenij Grisjin |  Sovjetunionen | 200,353 |
| 4 | Sigge Ericsson |  Sverige | 200,652 |
| 5 | Dmitrij Sakunenko |  Sovjetunionen | 200,738 |
| 6 | Hjalmar Andersen |  Noreg | 200,933 |
| 7 | Roald Aas |  Noreg | 201,173 |
| 8 | Robert Merkulov |  Sovjetunionen | 201,220 |
| 9 | Taketsugu Asazaka |  Japan | 203,650 |
| 10 | Ivar Martinsen |  Noreg | 205,143 |

Dato: 17./18. februar 1954

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Wereldkampioenschap schaatsen allround mannen 1954» frå Wikipedia på nederlandsk, den 2. januar 2021.*
**Per Martin Ludvig Bolstad** (fødd 28. juni 1875 i Ålesund, død 19. mars 1967) var ein norsk musikar og komponist. Han er særleg kjend som opphavsmann til gammaldans-melodiar. Med små avbrot budde han i Ålesund heile livet. Han var sterkt knytt til Indre Nordfjord, der faren Per Mathiasson Bolstad kom ifrå.

Liv og gjerning
---------------

Per Bolstad lærde tidleg å spele fele. 15 år gamal hadde han sitt eige orkester. Repertoaret var klassisk musikk og norske slåttar. Bolstad arbeidde ei tid som kontorist, men vart meir og meir synshemma og slutta i yrket.

Frå 1910 dreiv han som musikar og komponist. Orkesteret hans gav konsertar over heile Noreg, i tillegg til Sverige og Finland. Mellom dei nesten 600 melodiane han komponerte finn ein kjende slåttar som *Det glade Ålesund*, *Glade Johan* og *Fagre Stryn*. Han komponerte musikkstykke til han var 90 år gamal.

Bolstad miste tidleg synet, og frå 1927 var han heilt blind. Han starta tidleg å spele i radio. I NRK var Per Bolstads radioorkester mykje brukt.

### Familie

Ein av sønene til Per Bolstad heitte òg Per. Han vart då kalla «Unge Per», og var profesjonell fiolinist. Han fekk svært gode kritikkar både i inn- og utland, men døydde i 1931, berre 32 år gamal. Også den andre sonen, Einar, var ein habil musikar, trekkspelar og komponist. Han levde mest heile livet sitt i Bergen og døydde i 1986.

Kjelder
-------

* Asbjørn Gjærde: «Det glade Ålesund» og «Fagre Stryn» i *100 år 100 navn. Personer som har preget Nordvestlandet*. Sunnmørsposten Forlag 2000

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* VIAF

 |
**Verdsmeisterskapen på skeiser 1955 for menn** vart avvikla på Dynamo stadion i Moskva helga 18. og 19. februar 1955. 44 utøvarar frå 14 land deltok i meisterskapen, av dei seks frå Noreg.

Sigge Ericsson frå Sverige vart verdsmeister framom tre utøvarar frå arrangørlandet Sovjetunionen. Ericsson var også bestemann på 10000 meter, elles sigra Toivo Salonen frå Finland på 500 m, norske Knut Johannesen på 5000 m og Sovjets Oleg Gontsjarenko, andremann i meisterskapen, på 1500 m.

Skeise-VM 1955
--------------


| Plass | Utøvar | Land | Poeng |
| --- | --- | --- | --- |
| Gull | Sigge Ericsson |  Sverige | 194,997 |
| Sølv | Oleg Gontsjarenko |  Sovjetunionen | 195,832 |
| Bronse | Boris Sjilkov |  Sovjetunionen | 195,858 |
| 4 | Dmitrij Sakunenko |  Sovjetunionen | 196,277 |
| 5 | Knut Johannesen |  Noreg | 196,695 |
| 6 | Hroar Elvenes |  Noreg | 198,708 |
| 7 | Johnny Cronshey |  Storbritannia | 199,110 |
| 8 | Roald Aas |  Noreg | 199,533 |
| 9 | Hjalmar Andersen |  Noreg | 199,678 |

Dato: 18./19. februar 1955

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Wereldkampioenschap schaatsen allround mannen 1955» frå Wikipedia på nederlandsk, den 1. januar 2021.*
**Per Almar Aas** (11. juni 1929–18. mai 2014) var ein norsk arbeidar, skulemann og politikar frå Ballangen i Nordland. Han var stortingsrepresentant for Kristeleg Folkeparti og Troms fylke i fire samfulle periodar frå 1973 til 1989.

Aas var son til ein småbrukar og skomakar. I tida 1945-50 arbeidde han på gard, i skogen og i handverksproduksjon i heimbygda. Han jobba i 1951 ei kortare tid i Snåsa, før turen gjekk til Ørsta og Volda. Etter tre år der med mellom anna fabrikkarbeid, gjekk han skuleåret 1954/55 på Fredheim folkehøgskule. Frå 1955 til utdanna han seg på lærarskulane i Nesna og i Tromsø. I 1959 vart tilsett som lærar ved Fauskevåg skole i Harstad, sidan var han styrar av same skulen i tolv år til 1973.

Aas var medlem i Harstad bystyre 1968-75, og åra 1970-73 landsstyremedlem i Kristeleg Folkeparti. Hausten 1973 vart han vald til å representere partiet og Troms fylke på Stortinget. Dei neste seksten åra var Aas medlem i Samferdslekomitéen på Tinget, den siste fireårsperioden som sekretær i komitéen.

Frå 1991 til -98 var Aas driftsleiar ved Nord-Hålogaland Stiftsgård. Han var elles medlem av Riksrevisjonen 1991-94, og hadde plass i Noregs Bank sitt representantskap frå 1998 til 2002.

Kjelder
-------

* Stortingsbiografi

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Lokalhistoriewiki
* PolSys

 |
Det antiguanske flagget. Storleiksforholdet er 2:3.
 Marineflagget , storleiksforhold 2:3
**Det antiguanske flagget** blei teke i bruk som nasjonalflagg for Antigua og Barbuda den 27. februar 1967, då den karibiske øystaten fekk sjølvstyre. Flagget blei ikkje endra då landet fekk sjølvstende i 1981.

Flagget blei utforma av kunstnaren Reginald Samuel. Han vann ei tevling om å utforma flagget sim hadde over 600 lokale deltakarar.

Resultatet var eit raudt flagg med ein omvend trekant som peiker mot botnen av flagget og er farga med tre vassrette stiper av svart, lyseblått og kvitt. Ei sol stig opp frå det svarte bandet. 

Den oppgåande sola står for byrjinga av ein ny tidsalder, og for klimaet på Antigua og Barbuda. Svart symboliserer det afrikanske opphavet til folket og for jorda, blått står for håp og havet, raudt for energien til folk som verker for si eiga framtid.
Fargane gult, blått og kvitt (frå sola og ned) står for sol, sjø og sand. 
V-forma er eit symbol for siger (*victory*).

Det offisielle marineflagget blir brukt av den nasjonale kystvakta. Det består av eit kvitt felt, ein raud kross og statsflagget i kanton.

Galleri
-------

* Flagget til Antigua og Barbuda, 1956–62Flagget til Antigua og Barbuda, 1956–62
* Flagget til Antigua og Barbuda, 1962–67Flagget til Antigua og Barbuda, 1962–67
* Flagget til guvernøren av Antigua og Barbuda 1967–81, før landet fekk sjølvstende.Flagget til guvernøren av Antigua og Barbuda 1967–81, før landet fekk sjølvstende.

Kjelder
-------

Fotnotar

1. 1 2 3 4  Whitney Smith (25. juli 2011). «Flag of Antigua and Barbuda». *Encyclopædia Britannica*. Encyclopædia Britannica, inc. Henta 25. juli 2018.

* *Denne artikkelen bygger på «Flag of Antigua and Barbuda» frå Wikipedia på engelsk, den 25. juli 2018.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Antigua and Barbuda ved Flags of the World
* Antigua and Barbuda - Colonial Flags (1956-1967) ved Flags of the World

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
Koordinatar: 60°26′14.050″N 5°37′2.8092″E﻿

*Sjå **Sørfjorden** for andre fjordar med same namn.*

---

Sørfjorden sett frå toppen av Brøknipa nær Bruvik.
Sørfjorden sett austover mot Bruvik
**Sørfjorden** er ein 30 km lang fjord som kransar sørsida av Osterøy, med kyst til Bergen kommune i sør. Dei austlege delane av fjorden høyrer til Vaksdal kommune. Han går over til Veafjorden i aust og munnar ut i Osterfjorden i vest.

Innløpet til fjorden ligg mellom Hordvikneset i sørvest og Klokkarneset ved Hamre i nordaust, rett søraust for Knarvik i Lindås. 

På Osterøysida av fjorden finn ein stader som Valestrandsfossen, Votlo, Haus, Havrå med det kjende Havråtunet og Bruvik. På sørsida av fjorden ligg stader som Steinestø, Hylkje, Breistein, Ytre Arna, Garnes, Takvam, Romslo og Trengereid. Sør for Ytre Arna går den 3,5 km lange Arnavågen sør til Indre Arna på vestsida av Garnes.

Bru- og ferjesamband
--------------------

Frå Herland på sørsida og over til Kvisti på nordsida går Osterøybrua, som opna i 1997. Brua her ei lengd på 1097 meter og eit hovudspenn på 597 meter. Sjølve fjorden er 555 meter brei på dette punktet. Før brua kom var det to ferjesamband over fjorden, eitt mellom Haus og Garnes eitt mellom Valestrandsfossen og Breistein. I dag er berre det sistnemnde i drift som ferjesamband over Sørfjorden. Fram til Nordhordlandsbrua opna i 1994 gjekk det òg ferje frå Steinestø ytst i fjorden og over Osterfjorden til Knarvik.

Kjelder
-------

* «Norgesglasset» hjå Statens Kartverk
* Bokmålswikipedia

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
Koordinatar: 34°52′59″N 36°30′0″E﻿

**Taldou** (òg skrive **Tall Daww**, **Taldo**, **Tall Dhu** eller **Taldao** arabisk تلدو) er ein by i Houla-regionen nord i Syria, nord for Homs i Homs guvernement. Av byar i nærleiken finn ein Burj al-Qa'i i aust, Tallaf i nordaust, Kafr Laha og Tell Dahab i nord, Qarmas og Maryamin i nordvest, al-Taybah al-Gharbiyah og al-Shinyah i vest, Kabu i sørvest, Sharqliyya i sør og Ghur Gharbiyah i søraust. I 2004 hadde han eit folketal på 15 727 i følgje Syrisk statistisk sentralbyrå. Innbyggjarane er hovudsakleg sunnimuslimar.

I lag med nabolandsbyen al-Shumariyeh var Taldou åstad for Houla-massakren i 2012 der 108 sivile, mellom anna 49 barn og 32 kvinner, vart drepne, visstnok fordi den syriske hæren bomba og gjekk til bakkeåtak mot Shabeeha-militsen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Taldou» frå Wikipedia på engelsk, den 10. juni 2014.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* Smith, Eli; Robinson, Edward (1841). *Biblical Researches in Palestine, Mount Sinai and Arabia Petraea: A Journal of Travels in the Year 1838* **3**. Crocker and Brewster.

1. ↑  Folketeljing 2004. Syrisk statistisk sentralbyrå (CBS). Homs guvernement. (arabisk)
2. ↑  Smith, 1841, s. 179.
3. ↑  Houla eyewitness: 'They had no mercy'. *BBC News*. 2012-05-28.
**Oddmund Ingvald Jensen** (26. september 1928–6. mars 2011) i Sørfold var ein norsk langrennsløpar og langrennstrenar. Han budde i Lillehammer sidan fyrste halvdelen av 1950-åra til han døydde.

Jensen vart noregsmeister då han vann 50 km i 1959. For denne prestasjonen fekk han kongepokalen. På 3x10 km stafett i 1958 og 1959 var han på det sigrande laget, og han vann Birkebeinerrennet fem gonger. Han vann også tre sigrar i Monolittrennet (1958, 1959 og 1964). I tevlingar med sterke internasjonale konkurrentar nådde han sjeldan opp. Andreplassen på femmila i Holmenkollen i 1960 må tevle med fjerdeplassen på 15 km i Lahti i 1964 om å vere hans beste renn. I den siste tevlinga stilte mange fleire toppløparar opp, enn det gjorde i Holmenkollen 1960.

Jensen vann si fyrste NM-medalje (bronse) på 30 km på Voss i 1955. Ni år seinare vann han si siste; same valør på same distanse og same stad. Han hadde eitt individuelt gull og fire bronsemedaljar frå NM.

### Besteplasseringar i internasjonale meisterskap og renn

* 1955: Nr 7 på 50 km i Holmenkollen
* 1956: Nr 4 på 50 km i Holmenkollen. Nr 17 på 30 km og nr 14 på 50 km i OL i Cortina d'Ampezzo
* 1957: Nr 13 på 15 km i Holmenkollen
* 1958: Nr 4 på 50 km i Holmenkollen
* 1959: Nr 12 på 30 km i Falun
* 1960: Nr 2 på 50 km i Holmenkollen. Nr 10 på 30 km og nr 11 på 50 km i OL i Squaw Valley
* 1961: Nr 10 på 15 km i Holmenkollen
* 1962: Nr 15 på 50 km i VM i Zakopane. Nr 8 på 50 km i Holmenkollen
* 1964: Nr 4 på 15 km i Lahti

### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap

* Ski-NM 1952: Nr 11 på 50 km, Eidsvoll
* Ski-NM 1955: Bronse på 30 km, Voss
* Ski-NM 1956: Nr 4 på 30 km, Drammen
* Ski-NM 1957: Nr 4 både på 30 km (Mo i Rana) og 50 km (Rena)
* Ski-NM 1958: Bronsemedalje både på 15 km og 30 km, Oslo
* Ski-NM 1959: Gullmedalje på 50 km, Porsgrunn
* Ski-NM 1960: Nr 6 både på 30 km (Nedre Eiker) og 50 km (Fåberg)
* Ski-NM 1961: Nr 5 på 30 km, Røros
* Ski-NM 1962: Nr 4 på 50 km, Molde
* Ski-NM 1963: Nr 8 på 30 km, Rælingen
* Ski-NM 1964: Bronsemedalje på 30 km, Voss

### Trenar

Jensen var rikstrenar for herrelandslaget i langrenn i perioden 1964-78. Ingen andre har leia eit norsk langrennslandslag i tilsvarande lang tid. Han gjekk etter kvart berre under tilnamnet Riksen.

Litteratur
----------

* Om Oddmund Jensen i langrenn.com:

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF

 |

Kjelder
-------

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar
* NRK, 06.03.11: Tidligere rikstrener Jensen er død
**Oddernes kyrkje** er ei langkyrkje i Kristiansand kommune i Agder.

Kyrkja vart truleg oppført på 1100-talet. Kjeldene er usikre, men ein trur kyrkja avløyste ei trekyrkje som kan ha vore oppført på 1000-talet. Før byen Kristiansand fekk si eiga kyrkje i 1645, var dette kyrkja også for det området som no er Kristiansand sentrum. Kvadraturen i Kristiansand ligg på grunn frå Oddernes gard. Det finst førkristne gravhaugar i området der kyrkja står.

Mellomalderdelen av kyrkja (koret og ein del av skipet) er av stein. Kyrkja var om lag 21 meter lang før ho vart utvida mot vest i 1630-åra. I 1699 kom tårnet og våpenhuset i vest av tre, slik at kyrkja no er om lag 37,5 meter lang. Sakristiet (av tre) nord for koret er frå 1828. Vindauga vart utvida på 1800-talet, og portalar frå mellomalderen er murt att.

Interiør og inventar
--------------------

Skipet har galleri i vest og nord. På galleribrystningane (i vest og nord) er det illustrasjonar i renessansestil frå forskjellige periodar. Brystningane har 44 rundbogar med bilete av profetar, apostlar og allegoriske figurar. Himlingen i skipet og koret har skymåling på himmelblå bakgrunn frå 1788.

Både altartavla og preikestolen er i svulmande akantusbarokk frå 1704. Stolen har evangelistbilete og eit kristusbilete, medan tavla har eit stort krossfestingsbilete i hovudfeltet.

Altartavla og preikestolen som stod i kyrkja før 1704, er overført til Herefoss kyrkje og Austad kyrkje i Setesdalen (den siste står no i bårehuset der).

Kyrkjegard
----------

Det er kyrkjegard ved kyrkja. På nordsida er prestegarden. Eit stykkje nord for kyrkja er Oddernes kapell, som òg inneheld krematorium. Ved kapellet er hovudkyrkjegarden for Kristiansand by.

Kjelder
-------

* Peersen, Erik, red. (1990). *Oddernes kirke 950 år*. Kristiansand.
* Ekroll, Øystein, Stige, Morten og Havran, Jiri (2000). «Oddernes kirke». *Kirkene i Norge, bind 1: Middelalder i stein*. Oslo: ARFO. s. 114-115. ISBN 82-91399-09-3.  CS1 maint: Multiple names: authors list (link)
* «Oddernes kyrkje». *Kirkesøk*. Den norske kyrkja.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Agderkultur Arkivert 2007-09-27 ved Wayback Machine.
* Kunsthistorie.com
* 

* Oddernes kyrkje i kulturminnesok.no, nettstaden til Riksantikvaren
* Rasmussen, Alf Henry (1993). *Våre kirker. Norsk kirkeleksikon*. Kirkenær: Vanebo forlag. s. 509. ISBN 82-7527-022-7.

| * v
* d
* e
Kyrkjer i Kristiansand domprosti |
| --- |
| Finsland  • Flekkerøy • Greipstad • Grim • Hellemyr • Hånes • Justvik • Kristiansand domkyrkje • Langenes • Lund • Oddernes • Randesund • Søgne  • Søgne gamle • Søm • Torridal • Tveit • Voie • Vågsbygd |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
Nysteikte peparkaker. 
**Peparkake** er ein type småkaker typisk laga i samband med jula. Ein lagar deig av til dømes kveitemjøl, sukker, smør, sirup (eller honning), natron (eller hjortetakksalt), og kryddera kanel, nellik, ingefær og kardemomme. Sjølv om kakene heiter peparkaker, er det ikkje nødvendig å bruka pepar i deigen.

Peparkakedeigen blir kjevla ut i plater som ein deretter skjer eller presser små figurar utav. Tradisjonelle figurar er hjarte, stjerner og menneske. Kakene blir så steikte på smurt plate i steikeomn til dei er blitt brune og nokså sprø. Dei kan pyntast med melisglasur etter steikinga. 

I mange mattradisjonar lager ein peparkaker i samband med julefeiring, mellom anna i Noreg. Her blir det laga og seld peparkaker berre rundt juletider. I andre land kan ein kjøpa peparkaker heile året.

Peparkakehus
------------

Eit pepperkakehus er bygd opp av plater av steikt peparkakedeig. Delane blir limt saman med smelta sukker, og deretter dekorerte med melis og godteri.
Peparkakehus
Ein kan også laga peparkakehus av deigen ved at ein steiker større stykke og set dei saman til eit lite pyntehus etterpå. Delane kan bli festa saman med smelta sukker, og etter på bli dekorerte med melis, godteri eller anna pynt. Peparkakehuset kan stå som dekor fram til det eventuelt blir knust og ete opp.

Sjå òg
------

* Pepperkakebyen i Bergen
* Mjuk pepparkaka

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Peparkake**

 *Wikikokeboka* har oppskrifter for: **Pepperkaker**
**Georg Johan Knap** (20. november 1831–13. oktober 1907) var ein norsk sjømann, skipsreiar og Høgre-politikar.

Knap var fødd i Fredrikshald, far hans var skipper. I yngre år var han tilsett i ei forretning i heimbyen, sigla så ei tid til sjøs. Han tok styrmannseksamen i 1852 og var skipper åra 1861-70. Knap slo seg 1859 ned i Tønsberg, der han var skipsreiar. Styremedlem i Tønsberg privatbank 1877-1905, formann dei siste tolv åra.

Frå 1877 til -98 var Knap medlem av bystyret i Tønsberg, ordførar 1884 og 1888.

Knap var varamann frå Tønsberg ved tre påfylgjande stortingsval. Siste perioden som varamann, 1892-94, møtte han frå 5. mai 1893 og ut valperioden i staden for Johannes Harbitz. Perioden 1895-97 representerte han Tønsberg på Stortinget. 1893-94 var han medlem av næringskomite nr 1, 1895-97 av tollkomiteen.

Han vart i 1899 utnemnd til riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden. Frå den franske regjeringa vart Knap i 1871 tildelt ei æresmedalje i gull, ettersom han fekk redda eit fransk skipsmannskap.

Knap døydde i Tønsberg i 1907.

Kjelder
-------

* Johnsen, Oscar A.: *Tønsbergs historie*, bind 3. 1952-54
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914

* Norsk samfunnsvitenskapelig datatjeneste[*daud lenkje*]

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
**Pepperkakebyen** er verdas største peparkakeby som har blitt bygd i Bergen kvar jul sidan 1991. Dei som lagar hus og andre bygningar til byen er som regel barnehagar, skular, familiar, bedrifter og organisasjonar. Den blei sett saman i Bypaviljongen på Torgallmenningen tidligere frå 2007 til 2013. Tidlegare blei den sett saman i femte etasje på Galleriet frå 1991 til 2006. Frå 2014 i lokala til tidlegare Sentralbadet, som er noverande stad.

Byen blir kvart år opna av ordføraren i Bergen, med eit unntak i 2010 då ordførar Gunnar Bakke ikkje kom seg heim frå Aberdeen.

Øydelegging i 2009
------------------

I 2009 knuste ein mann i 20-åra heile pepakakebyen rett før den skulle opnast. Opninga blei utsett nesten ei veke, men ein greidde å bygge opp igjen peparkakebyen, slik at den kunne opne så fort som mogleg.

Kjelder
-------

1. 1 2 3  «Verdens største pepperkakeby» åpnet, vg.no

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad
* «Verdens største pepperkakeby» åpnet
* Pepperkakebyen er gjenreist
**Per-Owe Trollsås** (18. januar 1933–5. november 2000) var ein svensk sprintar og hekkeløpar frå Vaplan i Jämtlands län, død i Järfälla kommun i Stockholms län. Han vann sølvmedaljen i 400 meter hekk då EM i friidrett 1958 fann stad på svensk heimebane.

### Aktiv

Trollsås vart svensk meister på 100 meter i 1952, ein prestasjon han gjentok året etter. Sidan vann han i den svenske meisterskapen 400 meter hekk fire år i rad, 1957-60. Under europameisterskapen 1958 på Stockholms stadion sette han i semifinalen svensk rekord på langhekken med 51,0 sekundar, ein rekord som gjaldt fram til 1970-sesongen. I EM-finalen fekk han notert 51,6 og vann sølvmedaljen, eit halv sekund bakom vinnaren Jurij Litujev frå Sovjetunionen.

Under dei olympiske sommarleikane 1960 i Roma rauk Trollsås ut allereie i forsøka på 400 m hekk, etter eit løp på 52,49 sekundar (=nr 17). Han sprang også ein etappe for Sverige i 4 x 400 meter stafett, laget vart sist i semifinalane.

Han la opp i 1961.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «PerOwe Trollsås» frå Wikipedia på svensk, den 9. august 2019.*
**Oddbjørn Engvold** (fødd 7. april 1938) er ein norsk astronom. 

Engvold har hovudsakleg forska innafor fagfelta sol- og stjernefysikk og han var i ein periode aktivt engasjert innan astronomisk teleskopteknologi. Han har publisert fleire vitskapelege arbeid, dei fleste innan solfysikk, og (saman med Eberhart Jensen) og skrive ei lærebok: *Solen* (1977).

Engvold vart professor ved Universitetet i Oslo frå 1989 og var vitskapleg prosjektleiar (direktør) for LEST Foundation frå 1986, president i IAU Division for Sun and Heliosphere frå 1994, styremedlem i Det Norske Videnskaps-Akademi 1993–1998og , generalsekretær i Den internasjonale astronomiske unionen 2003–2006 og leiar for Det Norske Videnskaps-Akademis internasjonale komité for Kavliprisen i astrofysikk frå 2008 til 2012.

Kjelder
-------


* «Oddbjørn Engvold», *Store norske leksikon*, 2013, 3. oktober, henta 13. august 2014


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC

 |
**Per Pavels Aabel** (25. april 1902–22. desember 1999) var ein norsk skodespelar, teiknar, dansar, koreograf og instruktør.

Liv og arbeid
-------------

Per Aabel var son av skodespelaren Hauk Aabel, og fekk utdanning innan teikning i Paris og ballett i London. Hans første kunstneriske oppdrag var å illustrere ei barnebok, men han ofra raskt teiknekarrieren til fordel for dansen. Som ballettdansar debuterte han i 1921 på Mayol i balletten *Carneval*. Etter å ha vore danselærar i Oslo i fleire år, fekk han i 1926 sitt første instruktøroppdrag ved Nationaltheatret. Først i 1931 debuterte han som skodespelar på Det Nye Teater. 

Aabel var direktør for Carl Johan-Teatret i perioden 1933 til 1938. Saman med mellom andre Thorolf Reiss og Wenche Foss stod han bak ei rekkje førestillingar i den lystigaste og mest groteske sjangeren. Aabel og Foss utvikla ein timing og eit samspel som skulle verte vidareført i andre samanhengar i tiår framover. Han var tilsett ved Centralteatret frå 1938 til 1940 og ved Nationaltheatret frå 1940 til 1972. Som pensjonist arbeida han frilans, og gjesta Nationaltheatret jamleg. Han deltok under 100-årsjubileumet til teateret i 1999, berre veker før han døydde. Aabel var då 97 år gamal.

Som teatermann med brei fagbakgrunn vart Per Aabel ein sentral kulturpersonlegdom innan norsk scenekunst og underhaldning i størstedelen av førre hundreår. Han spelte ei rekke roller, særleg i komediar, på teater og i film, mellom anna i fleire Holberg-stykke og som populær opplesar av H. C. Andersen sine eventyr. 

Grava til Per Aabel og faren Hauk på Vestre gravlund i Oslo

Prisar og utmerkingar
---------------------

* Per Aabel vann Peer Gynt-prisen i 1972.
* Per Aabel fekk statens æreslønn frå 1973.
* Han vann Spellemannprisen 1975 i open klasse.
* Han mottok Storkors av St. Olavs Orden i 1988.
* I 1988 vann han Amandaprisen sin heiderspris.
* Ein statue av han, utført av Nina Sundbye, vart avduka utanfor Nathionaltheatret i 1999.
* Han vart gravlagd på statens kostnad.

Litteratur
----------

* *Alene på scenen : Per Aabel og tekstene hans*. Ole Lillo-Stenberg (red.). Andresen & Butenschøn, 2001. ISBN 82-7694-071-4
* Hansen, Jan Erik. *Kjære Per Aabel*. Cappelen, 1993. ISBN 82-02-13805-1
* Lunde, Reidar. *Per Aabel*. Nasjonalforlaget, 1943. (I serien *Små filmbiografier*)
* Aabel, Per. *Den stundesløse Per Aabel*. Gyldendal, 1980 ISBN 82-05-12409-4
* Aabel, Per. *Du verden*. Oslo: Prent, 1950
* Munthe, Margrethe. *Askepot og den nysgjerrige kone : Barnekomedier*. Illustrert av Per Aabel. Steenske forlag, 1917

Bakgrunnsstoff
--------------

* nb.no Om Nasjonalbiblioteket si Per Aabel-samling
* Nathionaltheatret sitt rollearkiv Arkivert 2007-09-27 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* Lokalhistoriewiki
* VIAF
* GND
* LCCN

 |
Koordinatar: 58°9′37.67″N 8°0′49.95″E﻿

Hovudbygningen (våningshuset) ved Oddernes prestegardFoto: Erlend Bjørtvedt

Prestegardsbygningen før arbeida i 1923, med ei fløy som sidan er riven.Foto: Anders Bugge

**Oddernes prestegard** ligg like nord for Oddernes kyrkje.

Kyrkja er frå mellomalderen, og det har vore prestegard på staden sidan reformasjonen. Dagens hovudbygning vart oppført i 1759–61 etter at den førre brann. Det vart utført større endringar og vølingar i 1892 og 1923, dei siste etter teikningar av Niels Winge Grimnes. Prestegarden vart freda av Riksantikvaren i 1991. Han vart noko modernisert i 1994.

Hovudbygningen (våningshuset) er eit laftebygg i to og ein halv etasje med ståande panel og saltak. Han hadde før 1923 ei ekstra fløy i full høgd vinkelrett på den noverande, og fargen har variert. I dag er han kvit. Nordover og så vestover frå våningshuset går lavare fløyer. Dei tre fløyene dannar eit gardstun med utgang mot Jegersbergveien i vest. Bygningsmassen er omgjeven av eit hageanlegg som i tur er omgjeven av Oddernes kyrkjegard.

I området rundt prestegarden og kyrkjegarden er ei rekkje jernaldergravar.

Kjelder
-------

* Oddernes prestebolig Arkivert 2021-09-06 ved Wayback Machine. hos Opplysningsvesenets fond
* Gunnar Birkeland og Sigrunn Nerdal, red. (2015). «211 Oddernes prestegård». *Prestegårder i Norge – et utvalg*. Opplysningsvesenets fond. s. 181–182.
* 

* Oddernes prestegard i kulturminnesok.no, nettstaden til Riksantikvaren

Fotnotar
--------

1. ↑  Kjempegravene på Oddernes (Frans-Arne Hedlund Stylegar om arkeologi)
**Wexford Harbour** (engelsk) eller **Loch Garman** (irsk) er ein fjord som går frå munningen av elva Slaney søraust på Irland ut mot Irskesjøen. Området kan òg omtalast som eit estuar for Slaney. Wexford Harbour dannar ei naturleg hamn som har gjeve området det engelske namnet. Fjorden ligg i County Wexford i Irland, byen Wexford ligg inst i fjorden ved elvemunningen.

Fjorden var opphavleg omtrent halvanna mil brei, med store mudderflater på begge sidene. På 1800-talet bleo det bygd dike og eit pumpesystem for å drenera mudderflatene, og dette gav gode jordbruksområde under havnivå, liknande det ein finn i Nederland. 

Storleiken på den naturlege hamna vart ved dette kraftig redusert. Problemet med oppsamling av silt frå elva i nye og ustabile sandbankar auka, og Wexford Harbour er ikkje lenger eigna som hamn for større skip.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Wexford Harbour» frå Wikipedia på bokmål, den 26. juni 2020.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Kanoar på Whanganui-elva.
**Whanganui Journey** er ein tur med kano eller kajakk på elva Whanganui River på Nordøya på New Zealand. Turen, som startar ved Taumarunui og endar ved Pipiriki, er 145 km lang, og mykje av turen går gjennom delar av Whanganui National Park. Han varer vanlegvis i fem dagar. 

Turen er administrert av Department of Conservation (DOC) under programmet New Zealand Great Walks.
Sjølv om Great Walk-turen endar ved Pipiriki, er elva farbar enno 89 km nedetter. Eit mindre tal reisande med kano tek seg vidare fram til hovudbrua i Wanganui, dette tek to dagar i tillegg.

Om ruta
-------

Flyfoto over Whanganui River om lag midtvegs mellom Pipiriki og Wanganui.
Ruta er delt opp i seksjonar som er elvestrekningar mellom leirstadar og hytter som følgjer:

* Taumarunui til Ohinepane : 21,5 km
* Ohinepane til Poukaria : 14 km
* Poukaria til Maharanui : 17,5 km
* Maharanui til Whakahoro : 5 km
* Whakahoro til Mangapapa : 10 km
* Mangapapa til Ohauora : 15 km
* Ohauora til John Coull Hut : 12,5 km
* John Coull Hut til Mangawaiiti : 9,5 km
* Mangawaiiti til Mangapurua : 9 km
* Mangapurua til Tieke Kāinga : 10,5 km
* Tieke til Ngaporo : 12 km
* Ngaporo til Pipiriki : 9,5 km

Kajakk ved Mangawaiiti leirstad.
Under vanlege vêrtilhøve vil elvestryka ikkje gå over grad II på den internasjonale skalaen for gradering av farbare elver. Der er fleire turoperatørar som dekkjer heile, eller delar av turen.

Overnattingar
-------------

Overnattingane langs ruta er ein kombinasjon av hytter og leirstadar, og kan ikkje bestillast på førehand. Alle som brukar elva må kjøpa eit turpass (Facilities User Pass (FUP)) om dei reiser mellom 1. oktober og 30. april, og dette er tilgjengeleg frå ulike distributørar, frå DOC i Wanganui, og frå lokale turistinformasjonar (VINs). Det er ulike prisar for ulike aldersgrupper, og for jetbåtar. Full informasjon om dette er å finna på vevsida til DOC som er ført opp under bakgrunnsstoff.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Whanganui Journey» frå Wikipedia på engelsk, den 16. januar 2015.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Informasjon om Whanganui Journey ved Department of Conservation på New Zealand.
* Whanganui National Park, Department of Conservation|. Informasjon om Whanganui National Park.
* New Zealand Recreational Canoeing Association Guide to the Whanganui River (16th Edition - November 2005)

| * v
* d
* e
New Zealand Great Walks |
| --- |
| Nordøya | Lake Waikaremoana Great Walk • Tongariro Northern Circuit • Whanganui Journey |  |
| Sørøya | Abel Tasman Coast Track • Heaphy Track • Routeburn Track • Milford Track • Kepler Track |
| Stewart Island/Rakiura | Rakiura Track |
**Apostelen Johannes** (død omkr. år 100) var ein av dei tolv utvalde læresveinane til Jesus.

Johannes og broren Jakob var sønene til Sebedeus og Salome, sistnemnde var syster til jomfru Maria. Dei arbeidde som fiskarar ved Genesaretsjøen i lag med Andreas og Peter då Jesus kalla dei til seg.

Johannes seiest å vere den disippelen som Jesus hadde kjær.
I lag med Peter og Jakob følgde han Jesus til berget då han møtte Moses og Elia, og den same kretsen av læresveinar følgde Jesus for å be med han i Getsemane.

Johannes på Patmos. Ørna er symbol for evangelisten; ho har med seg skrivereiskap i nebben. Eitt av dei mange bileta (illuminasjonane) i bønneboka *Les Très Riches Heures du duc de Berry*, måla mellom 1412 og 1416 for *Jean den første av Berry* av brørne Paul, Jean og Herman de Limbourg, ferdiggjort av *Jean Colombe* mellom 1485 et 1489.
Etter den fyrste pinsa, vart Johannes, Jakob og Peter leiarar for dei jødekristene i Jerusalem. Johannes vart seinare forvist til øya Patmos. Her skal han etter tradisjonen ha skrive ned Johannes’ openberring. Dei siste åra av livet sitt budde han i Efesos i Vesleasia. Etter tradisjonen skreiv han her ned evangeliet om Jesus.

Johannes skal vere den einaste av apostlane som ikkje leid martyrdøden, men fekk ein naturleg død.
Evangelisten Johannes vert symbolisert ved ei ørn fordi han opnar evangeliet sitt med ei ørneflukt. Det visast òg ofte til at Johannes er den av evangelistane som har oversikt, og som ikkje er oppteken av detaljar.

Kjelder
-------

* Margaret Mulvihill (2000): Helgener og martyrer, Luther forlag ISBN 82-531-4521-1

### Referansar

1. ↑  Bibeltekst, Bibelselskapet Joh. 21,20
2. ↑  Bibeltekst, Bibelselskapet Joh. 26,37

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF

 |
**Erik Andreas Knutsson Strand** (12. oktober 1877–7. juni 1945) var ein lensmann, gardbrukar og politikar frå Nord-Aurdal.

Strand tok eksamen ved Elverum lærarskole i 1897. Frå same året var han han lærar i heimbygda fram til 1926, det meste av tida også kyrkjesongar. I 1900 fekk han frådelt ein part av farsgarden, der han bygde og dreiv eige gardsbruk. Frå 1. juli 1926 var han lensmann i Nord-Aurdal, til han vart avsett av nazi-styresmaktene den 10. august 1941.

Strand var heradsstyremedlem 1910-16 i Nord-Aurdal, deretter ordførar 1919-25. Då han fekk lensmannsombodet var han uaktuell til ordførarvervet, men var framleis med i heradsstyret 1925-28 og 1934-37. Omframt desse verva var Strand til sine tider formann i fattigstyret, skulestyret og likningsnemnda i heradet. Han var òg formann 1919-31 og 1935-41 i forliksrådet, samt leiar i administrasjonsstyret for Torpa herad 1928-36. Strand var styremedlem 1934-42 i Lånekassa for jordbrukarar.

Valperioden 1931-33 representerte Strand Oppland og Bondepartiet på Stortinget. Han hadde sete i Justiskomiteen av 1919.

Kjelder
-------

* Stortingsbiografi[*daud lenkje*]