**Dag Fornæss** (fødd 30. juni 1948) er ein norsk tidlegare skeiseløpar og fotballspelar frå Hamar. I 1969 vart han både norsk, europeisk og verds-meister på skeiser. Han forsvarte noregsmeistertittelen i 1970 og 1971 og tok sitt andre europeiske meisterskap i 1971. Fornæss representerte Hamar Idrettslag på skeisebanen og Skeid på fotballbanen. Matematikaren John Erik Fornæss er ein eldre bror.

Aktiv
-----

### Skøyter

Fornæss slo gjennom under NM 1969 på Lillehammer. Utan å vinne ein einaste av dei fire distansane tok han ein suveren siger, over eitt tidspoeng framom Magne Thomassen. Eit par veker seinare vart han europameister i tyske Inzell, heller ikkje der vann han nokon enkeltdistanse. Han fullenda sesongen med å verte verdsmeister i Deventer, også då utan å vinne ein distanse.

I 1970 vart Fornæss norsk meister på ny, då etter å ha vunne begge dei lengste distansane. Under EM 1970 kjempa han ein drabeleg kamp om EM-tittelen mot nederlendaren Ard Schenk, og trass i at han gjekk ein framifrå 10 000 m som han vann på tida 15.42,9, mangla han 1,8 sekundar på å innhente Schenk sitt forsprang frå dei tre tidlegare distansane. I VM 1970 på Bislett stadion i Oslo enda Fornæss på femteplassen. År 1970 vart elles den aller fyrste noregsmeisterskapen i skeise-sprint avvikla. Magne Thomassen frå Trondheim vann på heimebane, føre nettopp Dag Fornæss som sigra på den fyrste 500-meteren.

Fornæss tok sin tredje strake NM-tittel i 1971 på Melløs stadion i Moss. Her vann han ein klar siger, som året før vart Roar Grønvold nummer to. Også under europameisterskapen i Heerenveen imponerte Fornæss, med klare sigrar på både 5 000 m og 1500 m slo han toaren Ard Schenk med godt over eitt tidspoeng. Distansiger på 500 m under VM i Göteborg borga for at Fornæss skulle ta tilbake VM-tittelen, men svakare løp i resten av meisterskapen gjorde at han enda på fjerdeplass, over fire tidspeong bak den suveren vinnaren, Ard Schenk.

I 1972 vart Fornæss nummer to i NM, slått av Roar Grønvold. Grønvold vart også beste nordmann under EM med sin andreplass, Fornæss vart nummer fem. Under sprint-NM slo Fornæss opp ein gammal lyskestrekk og fekk resten av sesongen nærast spolert. Han satsa mykje på å kome i form til OL i Sapporo, men vart berre nummer 13 på både 1500 m og 10 000 m. Det vart hans avskjed med skeiseidretten.

### Ymse

Fornæss var aktiv fotballspelar på toppnivå for Skeid i 1970-72.

Fornæss vart tildelt Morgenbladets Gullmedalje, Oscarstatuetten og Sportsjournalistenes statuett som «Årets idrettsnavn» i 1969.

Kjelder
-------

1. 1 2  «Dag Fornæss». *Store norske leksikon* (på norsk). 22. januar 2023.

* *Alt om skøyter*, aktuelle årgangar.
* *Sportsboken*, aktuelle årgangar.
* (en) Dag Fornæss – Profil og resultatoversikt i olympiske konkurransar på *sports-reference.com*.


| * v
* d
* e
Mottakarar av Oscarstatuetten – Oscar Mathisen sin heiderspris |
| --- |
| 1959: Knut Johannesen**·** 1960: Boris Stenin **·** 1961: Henk van der Grift**·** 1962: Jonny Nilsson**·** 1963: Nils Aaness**·** 1964: Ants Antson**·** 1965: Per Ivar Moe**·** 1966: Kees Verkerk**·** 1967: Kees Verkerk**·** 1968: Fred Anton Maier**·** 1969: Dag Fornæss**·** 1970: Ard Schenk**·** 1971: Ard Schenk**·** 1972: Ard Schenk**·** 1973: Göran Claeson**·** 1974: Sten Stensen**·** 1975: Jevgenij Kulikov**·** 1976: Sten Stensen**·** 1977: Eric Heiden**·** 1978: Eric Heiden**·** 1979: Eric Heiden**·** 1980: Eric Heiden**·** 1981: Amund Sjøbrend**·** 1982: Tomas Gustafson**·** 1983: Rolf Falk-Larssen**·** 1984: Gaétan Boucher**·** 1985: Hein Vergeer**·** 1986: Geir Karlstad**·** 1987: Nikolaj Guljajev**·** 1988: Tomas Gustafson**·** 1989: Leo Visser**·** 1990: Johann Olav Koss**·** 1991: Johann Olav Koss**·** 1992: Bonnie Blair**·** 1993: Falko Zandstra**·** 1994: Johann Olav Koss**·** 1995: Gunda Niemann**·** 1996: Gunda Niemann**·** 1997: Gunda Niemann**·** 1998: Ådne Søndrål**·** 1999: Rintje Ritsma**·** 2000: Gianni Romme**·** 2001: Hiroyasu Shimizu**·** 2002: Jochem Uytdehaage**·** 2003: Anni Friesinger**·** 2004: Chad Hedrick**·** 2005: Shani Davis**·** 2006: Cindy Klassen**·** 2007: Sven Kramer**·** 2008: Jeremy Wotherspoon**·** 2009: Shani Davis**·** 2010: Martina Sáblíková**·** 2011: Bob de Jong**·** 2012: Christine Nesbitt**·** 2013: Ireen Wüst**·** 2014: Jorrit Bergsma**·** 2015: Brittany Bowe**·** 2016: Ted-Jan Bloemen**·** 2017: Sven Kramer**·** 2018: Håvard Holmefjord Lorentzen**·** 2019: Kjeld Nuis**·** 2020: Natalja Voronina**·** 2021: Nils van der Poel | Oscar MathisenHurtigløp på skøyter piktogram |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF

 |