**Estisk fonologi** er lydsystemet eller fonologien i estisk.

Segmental fonologi
------------------

### Vokalar

Estisk har ni vokalar:

```
Fremre Bakre
i ü      u
e ö    õ o
ä        a
```

Vokalsystemet er det same som t.d. finsk eller tysk, men i tillegg har estisk ein bakre, urunda vokal õ (med tungestillinga til *o* og leppestillinga til *e*). Vokalane kan vere lange eller korte, og dei kan danne diftongar.

### Konsonantar

Estisk har 17 konsonantfonem, som alle kan vere kort eller lang.

Konsonantar i estisk|   | bilabial | labio-dental | alveolar | alveolarpalatalisert | post-alveolar | palatal | velar | uvular |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Plosivar | p |   | t | tʲ |   |   | k |   |
| Nasalar | m |   | n | nʲ |   |   |   |   |
| Vibrantar |   |   | r |   |   |   |   |   |
| Frikativar |   | f v | s | sʲ | ʃ |   |   | h |
| Approksimantar |   |   |   |   |   | j |   |   |
| Laterale |   |   | l | lʲ |   |   |   |   |

**Kjelde:** SAMPA for estisk

Konsonantane *n, t, s, l* har palataliserte versjonar. Dei palataliserte konsonantane opptrer framfor *i* eller *j*, evt. der det har stått *i* eller *j* tidlegare. Eit døme er *palk* 'bjelke' (finsk palkki) vs. *palk* 'lønn' (finsk palkka) med palatalisert *l*, i-en står i genitivforma *palgi* .

Fonotaks
--------

Trykklette stavingar kan innehalde berre korte vokalar, og berre vokalane*a, e, i, u* og (i namn og lånord) o. Vokalane *ä, ö, ü* opptrer ikkje i trykklette stavingar, og estisk har, til skilnad frå finsk, ikkje vokalharmoni (jf. estisk/finsk *häda*/*hätä* «naud», *söövad*/*syövät* «dei et», *töötu*/*työtön* «arbeidslaus»). (det finst vokalharmoni i sørestisk).

### Kvantitet

Kvantitetssystemet er meir komplisert enn i finsk; I staden for eit system med korte og lange lydar er det her mogleg å identifisere tre lengdegradar. Dei lange lydane (eller stavingane) kan vere halvlange eller overlange. Overlang staving kan historisk sett bli sett på som kompensatorisk forlenging, slike stavingar opptrer ofte i tilfelle der stavingstalet i ordet er redusert. Overlengd blir ikkje markert i ortografien (bortsett frå lukkelydar, der halvlang blir skrive med einskild konsonant og overlang med dobbel), i språkvitskaplege framstillingar blir det ofte brukt grav aksent (`). Ordet *metsa*, som er genitiv av *mets* («skog») blir uttalt kortare enn illativforma *metsa* (*`metsa*) «inn i skogen», illativforma var opphavleg trestava *\*metsähän*.

Skilnadene mellom estisk og finsk fonologi er systematiske; finsk representerer som regel eit eldre språksteg, mens i estisk har trykklette vokalar eller heile stavingar falle bort, jf. estisk-finske par som *mets* *metsä* («skog»), *terav* *terävä* («kvass»), *tütred* *tyttäret* («døtrer»), *laevas* *laivassa* («på båten»).

### Stadieveksling

Estisk har, på same måten som dei fleste samiske og austersjøfinske språk, stadieveksling. Stadieveksling oppfører seg i prinsipp på same måten i alle desse språka, og opptrer i grove trekk i dei same delane av grammatikken i alle språka.

  



  

### Trykk

Trykket i estisk fell på første stavinga. Til skilnad frå finsk er denne regelen ikkje absolutt: I visse lånord fell trykket på stavingar lenger ut i ordet.