recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Hamarøy kyrkje** ligg i Hamarøy kommune og sokn i Ofoten prosti. Det er ei arbeidskyrkje, bygd i 1974 i betong med 300 plassar.

Arkitekt for bygget var Nils Toft. Det er kyrkjegard ved kyrkja.

Historie
--------

Hamarøy høyrde frå gamalt av til Salten fogderi.

Hamarøy var i 1589 eit residerande kapellani under Steigen prestegjeld. Hamarøy var truleg eit av dei kapellania som vart eigne pastorat eller soknekall som følgje av eit reskript 1. april 1740.

Ved kongeleg resolusjon 28. oktober 1882 vart det bestemt å rive Hamarøy gamle kyrkje og byggje ei ny kyrkje med 700 sitteplassar. Til ny kyrkjetomt og til utviding av kyrkjegarden skulle det fråskiljast rundt 20 ar frå prestegarden.

Ved kongeleg resolusjon 19. september 1885 vart det tillate å flytte Hamarøy gamle kyrkje til garden Karlsøy som eit kapell for Sagfjorden. I Sagfjord kapell skulle dei halde sju gudstenester årleg, og det skulle leggjast gravplass ved kapellet. Ved kongeleg resolusjon 11. januar 1909 vart det årlege gudstenestetalet for Sagfjorden kapell auka til tolv. Grensa mellom Hamarøy og Nordfold sokn er beskriven i kongeleg resolusjon 16. februar 1933. Tømmerneset kapell vart oppført i 1952.

Lofotpresten Hans Egede
-----------------------

Hans Egede, «Grønlands apostel», kom til presten Niels Schielderup i Hamarøy omkring 1700. Han gav guten innføring i gresk, hebraisk, latin og teologi. Eksamen tok han med framifrå karakterar, og det var kanskje på grunn av denne grundige opplæringa at han vart uteksaminert frå Universitetet i København i 1705 med vitnemål påført vurderinga «stor flid og hurtighed» etter berre eitt og eit halvt års studium.

Referansar
----------

1. ↑  «Kirkebøker, Nordland» på nettstaden til Arkivverket

Litteratur
----------

* Nicolaissen O.; 1921: *Kirker i Nord- Norge XVII Hamarøy kirke. XVIII Salfjordens kirke.XIX Lyngens kirke*. s, 1-23.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Fotografi av gamlekyrkja på Presteid.
* Hamarøy kirke Kyrkjesøk Arkivert 2016-03-22 ved Wayback Machine.
* 

* Hamarøy kyrkje i kulturminnesok.no, nettstaden til Riksantikvaren

| * v
* d
* e
Kyrkjer og kapell i Ofoten prosti |
| --- |
| Ankenes • Ballangen • Bjerkvik • Bjørnfjell • Bogen • Den hellige Dorotheas • Drag/Helland • Efjord • Evenes • Fjelldal • Fredskapellet • Hamarøy • Hergot • Håkvik • Kjeldebotn • Kjøpsvik • Korsnes • Lødingen • Narvik • Ramsund • Sagfjord • Skjomen • Straumsnes • Tjeldsund • Tømmerneset • Vestbygd |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* KulturNav
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
**Eyðdis Hartmann Niclasen** (fødd 1. august 1972 i Qeqertarsuaq) er ein færøysk politikar og næringslivskvinne. Ho er medlem av det færøyske Lagtinget, som representant for Sambandsflokkurin.

Niclasen blei født på Grønland av færøyske foreldre og vaks opp på Færøyane og i Danmark. Ho er utdanna innan reiseliv og leiing. Niclasen byrja sin karriere i DFDS i København. Ho flytta med familien sin til Miðvágur på Færøyane i 2006, då ho blei konsernsekretær i Smyril Line.

Niclasen var borgarmeistar i Vága kommuna frå 2017 til 2020. I 2022 blei ho vald inn på Lagtinget for Sambandsflokkurin, etter å ha møtt ved fleire høve som vararepresentant.

Kjelder
-------

1. 1 2  «Eyðdis Hartmann Niclasen». Sambandsflokkurin. Arkivert frå originalen den 31. oktober 2022. Henta 11. desember 2022.
2. ↑  «Eyðdis Hartmann Niclasens profil» (på engelsk). LinkedIn. Henta 12. desember 2022.

* *Denne artikkelen bygger på «Eyðdis Hartmann Niclasen» frå Wikipedia på bokmål, den 26. mars 2024.*
**Anastasia Liukin** (fødd 30. oktober 1989), kjend **Nastia Liukin**, er ein russisk-fødd USA-amerikansk tidlegare turnar, fødd i Moskva. Ho vart olympisk meister i mangekamp under Sommar-OL 2008. Nastia er dotter til turnaren Valerij Ljukin og rytmisk gymnastikk-utøvaren Anna Kortsjeva, han vann OL-gull og ho VM-gull som representantar for Sovjetunionen før dei utvandra til USA.

Karriere
--------

Liukin vann gullmedaljen i både bom- og skranke-øvinga ved Turn-VM 2005 i Melbourne. To år seinare tok ho i Stuttgart eit nytt VM-gull på bom, samstundes fekk ho VM-gull med USA sitt mannskap i lagtevlinga. Under Sommar-OL 2008 i Beijing sigra ho i mangekampen. Elles i Beijing-leikane sikra ho seg sølv i bom, skranke og i lagtevlinga, medan det vart bronse i frittståande. Omframt dei fem OL-medaljane og dei fire VM-gulla, sanka Liukin fem sølvmedaljar i verdsmeisterskapane 2005, 2006 og 2007.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Nastia Liukin» frå Wikipedia på engelsk, den 14. desember 2022.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
**Owe Ingemann Waltherzøe**, tidl. **Owe Jørgensen** (fødd 12. august 1963) er ein norsk politikar som er partileiar i Industri- og Næringspartiet.

Liv og virke
------------

### Bakgrunn

Waltherzøe har fagbrev som prosessoperatør og tok fagbrev på Norsk Hydro på Herøya. Han har arbeidd som ekspeditør i jarnvarehandel og motorsagreparatør for Joby, og dessutan har han drive Lyngør båtselskap. Waltherzøe har også hatt stilling som skipssjef i Sjøforsvaret, med graden som løytnant. Frå 1998 arbeidde han i Statoil (no Equinor), der han var tillitsvald, hovudverneombod og konserntillitsvalt. I to periodar var han organisasjonssekretær for fagforbundet SAFE.

### Politisk karriere

I 2011 vekte Waltherzøe åtgaum då han byrja ein anti-valkampanje i heimbyen Porsgrunn, der han delte ut kvite roser i protest mot Arbeidarpartiets lokale skulepolitikk og nedlegging av Hovet skole.

I 2020 var han ein av initiativtakarane som skipa partiet Industri- og Næringspartiet. Han har sidan danninga vore leiaren av partiet.

Kjelder
-------

1. ↑  «Vendte Carl I. ryggen». Porsgrunns Dagblad. 9. mars 1990.
2. ↑  «Bli kjent med partilederen». *INP*. Henta 30. mars 2023.
3. ↑  «Trebarnsfar med antivalgkampanje mot Arbeiderpartiet». *Telemarksavisa* (på norsk). 20. august 2011. Henta 1. juli 2023.
4. ↑  Lilleås, Jørgen Berge, Heidi Schei (22. september 2022). «Etter at han var hos Fredrik Solvang gikk pilene til himmels». *Telemarksavisa* (på norsk). Henta 30. mars 2023.

* *Denne artikkelen bygger på «Owe Ingemann Waltherzøe» frå Wikipedia på bokmål, den 8. september 2023.*
Koordinatar: 34°14′30″ N 35°59′47″ E﻿

**Bqarqacha**, òg kalla **Bkerkasha** (arabisk **بقرقاشا**) er ein landsby i Bsharri distrikt i Nord guvernement i Libanon. Bkerkasha ligg oppom Qadishadalen.

Bkerkasha består av tre fråskilde busetnader. Hovudlandsbyen Becharri er berre busett om sommaren, og om vinteren bur dei fleste innbyggjarane i Barsa Dahr Al Ein og Jadaydet Bkerkasha i Bkeftein Koura distrikt som grensar til Tripoli i Nord-Libanon.

Etymologi
---------

I følgje ein lokal tradisjon, kjem namnet Bqarqacha frå det arameiske *B'qar Qosho* som tyder «særs kald». Namnet finst i historiske kjelder som Bir Auwshi بير اوشاي, eller Biir Rawshi, og under det romerske Severius-dynastiet på 200-talet, vart han kalla Bir’Kasha. Namnet har endra seg frå kanaanittisk/fønikisk til arameisk og så til arabisk, som har forvanska det opphavlege namnet.

Geografi
--------

Landsbyen ligg 1450 meter over havet, so grensar til Qarnet El Sawda og sederskogane i Libanon. Bkerkasha ligg oppom Qadishadalen, ein verdsarvstad. Qanoubindalen til Qadisha var ei eldgammal rute frå Tripoli til Baalbeck og Hammah.

Historie
--------

Bkerkasha har kanaanittiske og judeisk historie med mange ruinar frå tidleg i bronsealderen, mellom anna på fjellet Jirn Al Yehudi, som var eit stort heidensk kultsenter.

Patriarken Douaihy skreiv at Thacla, dottera til presten Basil av Bsharri, bygde St. Georg-kyrkja i Bkerkasha i 1211 (

Bkerkasha har blitt råka av fleire katastrofar i mellomalderen

* 1526 – ei sky av grashopper øydela alle avlingane og skapte svelt.
* november 1556 – Flaum øydela dei fleste husa og vassmøllene.
* 1572 – Det osmanske riket innfører urealistisk høge skattar på innbyggjarane, og skapar den første bølgja med utflytting
* 1635 – slutten av Fakhreddines-styret førte til blodige kampar i Libanonfjella, mange av innbyggjarane flykta til tryggare område.
* 1750-1759 – Hamadeh-herskarane og mobben deira drap og rana landsbybuarane fram til alle innbyggjarane var drivne ut og erstatta av andre.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Bqarqacha» frå Wikipedia på engelsk, den 16. september 2014.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Wilds, Stephan (1977). *Historisch-topographische Bemerkungen zu Stefan Wilds 'Libanische Ortsnamen',» La Toponymie antique: Acts de colloque de Strasbourg*. Leiden. s. 14–16, 75–82.
2. ↑  Kushke, A. *Libanon : Orte mit Namen kanaanäischer Herkunft (Entwurf : A Kushke; techn. Ausfuhrung: U. Muller*. s. 81, 175.
3. ↑  Duwayhī, I. & Tawtal,, Tawil F. (1951). *Tārīkh al-azminah, 1095-1699. :* (på arabisk). Bayrūt: al-Matbaaah al-Kāthūlīkīyah. OCLC 23523055.  CS1 maint: Multiple names: authors list (link)
Koordinatar: 59°53′1″N 10°42′50″E﻿

Heggholmen med Bunnefjorden og Nesodden i bakgrunnen. Foto: Tore Sætre

Heggholmen med kaia til venstre i biletet og fyret nord på Heggholmen til høgre
**Heggholmen** er ei om lag 40 daa stor øy i Indre Oslofjord i Oslo, vest for Gressholmen og bunde til Gressholmen med eit smalt eid i form av ei steinfylling. Øya var klostergods i mellomalderen, og har til liks med Gressholmen, vore eigd av staten etter reformasjonen.

Namnet på øya kjem av treet hegg, norrønt *heggr*.

Lilleborg Fabriker flytta på 1800-talet såpekokeriet sitt til øya, då stanken frå produksjonen var til plage for omgjevnadene på Sandaker inne i Oslo, der kokeriet hadde lege fram til då. Kokeriet vart nedlagd i 1965. Både fabrikkbygningen i teglstein, eit svalgangshus i to høgder som vart bygd som husvære for arbeidarane, og eit hus i sveitserstil som vart bygd som bustad for disponenten, er teke vare på, og er no nytta som ferieheim for verksemda.

På byrjinga av 1900-talet vart det òg bygd ein måling- og lakkfabrikk på øya, Christiania Damoljemølle, som la eit jarnbanespor på øya til bruk i drifta. Leivningane av sporet er framleis å sjå. Heggholmen fyr på nordspissen av øya, ut mot Skipsløpet, hovudleia inn til hamnene søraust i Oslo, er det eldste fyret i Indre Oslofjord. Både fyret og leivningane av industrianlegga på øya er freda som kulturminne.

Heile Heggholmen med unnatak av areala der det står private hytter, vart 27. juni 2008 freda som naturreservat saman med sjøområda utanfor, etter at det var gjort registreringar og restaureringar av naturområda. Heggholmen naturreservat grensar til Gressholmen-Rambergøya naturreservat, som dekkjer det meste av Gressholmen og heile Rambergøya med tilhøyrande sjøområde.

Fotnotar
--------

1. ↑  Gustav Indrebø: 'Stadnam fraa Oslofjorden : Aker herad og Oslo hamn, Bærum herad, Asker herad' i *Skrifter utgitt av Det Norske Videnskaps-Akademi i Oslo II Hist.-Filos. Klasse. 1928. No. 5* attgjeve i faksimile på sidene 87-140 i boka til Tore Ness, *Navn i fjorden* : *Oslo-Asker-Bærum*, Oslo 2008: Orion Forlag AS ISBN 978-82458-0847-6. Sjå side 97 i denne boka.
2. ↑  Norsk Naturarv
3. ↑  Miljødirektoratets naturdatabase

Kjelder
-------

* Oslo byleksikon, femte utgåva, side 238.
**Niéri Ko** er ei elv i det vestafrikanske landet Senegal.

Geografi
--------

Niéri Ko er den høgre nordlege sideelva til Gambiaelva i aust og søraust av Senegal. Heile nedslagsfeltet hennar ligg i Tambacounda-regionen, og selv om det er det største av nojo dreneringsbasseng i elvesystemet, bidrar Niéri Ko berre med ei svært lita mengd vatn til den totale vassføringa i Gambiaelva, og har det nordlegaste nedslagsfeltet med minst nedbør og den høgaste fordampingshastigheiten. Årleg nedbør er mellom 600 mm i nord og 1000 mm i sør, og denner er konsentrert i månadene juli, august og september. I tørketida fører Niéri Ko og sideelvene hennar berre vatn nokre stader. Det nedre banen løpet går gjennom den omtrent 1250 km² store Forêt de Diambour, som Niokolo-Koba nasjonalpark grensar til i sør.

Løp
---

Niéri Ko spring ut nordaust i Tambacounda-regionen nær den omtrent 120 m høge åsryggen som dannar vasskiljet til Senegalelva i nordaust. Kjeldeelva som er lengst frå munningen (168 kilometer i luftlinje) byrjar 13 kilometer aust for Toulékédi og 30 kilometer sør for byen Bakel ved breidda av Senegal. Kjeldeelva følgjer fyrst ein generell vestleg retning i 20 kilometer før ho svinger sørover. Etter 77 kilometer passerer ho den vesle byen Goudiry. Etter 111 kilometer tar ho inn den fyrste større sideelva si frå venstre og aust, Goundoré. Etter kvart blir Niéri Ko mykje meir svingande.

Etter 174 km renn elva gjennom Goumbayel, der ho blir kryssa over ei bru av den asfalterte vegen D512 som går frå Tambacounda.

Etter 196 km får Niéri Ko tilført endå ei siddeelv frå venstre, Balamboulou, følgd av Mayél Samou, den største av sideelvene, 209 kilometer frå kjelda.

Til slutt renn Niéri Ko inn i den midtre delen av Gambiaelva ved Campement de Wassadou, etter å ha runne 253 kilometer. Ved munningen er elveleiet 9 meter breitt, medan Gambia er rundt 80 meter brei her.

Trafikk
-------

Både riksvegen N 1, som går frå Dakar i vest til Tambacounda og videre til den maliske grensa og Kayes, så vel som den parallelle Dakar-Niger-jernbanelinja, kryssar den tørre Niéri Ko-dalen nær Goudiry. På veg frå Tambacounda i nordvest til Kédougou i søraust kryssar vegen N7 elva tre kilometer før munningen med ei 60 meter lang bru.

Kjelder
-------

1. ↑  Jahresniederschläge: Monographie Seite 56 der Datei
2. ↑  Forêt de Diambour bei Geonames
3. ↑  Toulékédi bei Geonames

* *Denne artikkelen bygger på «Niéri Ko» frå Wikipedia på tysk, den 5. april 2023.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Hizbollah**, òg skrive **Hezbollah** eller **Hizballah** (arabisk arabisk ‮حزب الله‬‎, 'partiet åt Allah'), er ei sjiamuslimsk gruppering med ein militær og ein politisk del. Hizbollah vart grunnlagd i 1982 for å kjempa mot Israel sin okkupasjon av sørlege delar av Libanon. Israel okkuperte ei tid ein såkalla tryggingssone sør i Libanon. Hizbollah er i Libanon eit politisk parti, som har representantar i regjeringa. Samstundes er det ei geriljagruppe eller milits. Sommaren 2006 gjekk Israel til åtak på Libanon, med mål om å minska Hizbollah si slagkraft. Hizbollah hadde skote rakettar mot byar i Israel. Hizbollah er rekna å ha tette band til Syria og Iran.

I store delar av den arabiske verda og folk med islamsk tru, vert Hizbollah sett på som ein legitim militant, sjiamuslimsk politisk organisasjon. Til dels vert dei sett på som ei frigjeringsrørsle. Mellom anna styresmaktene i Israel, USA, Storbritannia og Australia har utpeika gruppa som ein islamistisk terroristorganisasjon.

Historie
--------

Hizbollah vart grunnlagd i 1982 som ei geriljagruppe av libanesiske prestar, med finansiering og stønad frå Iran. Eit mål var å driva Israelske styrkar ut av Libanon. Eit anna mål kunne vera at Iran ville nytta Hizbollah til å spreia den iranske revolusjonen til andre delar av arabarverda. Hizbollah har bygd opp væpna styrkar, ein milits. Etter at israelske styrkar i mai 2000 drog seg ut av Libanon, heldt Hizbollah fram med å kjempa mot okkupasjonen av Sheba-området. SN ser på Sheba-området som syrisk territorium, Hizbollah meiner det er libanesisk. Syria har sagt att Sheba-området tillhøyrer Libanon men har ikkje skriftleg gjeve melding som dette til SN, trass i oppmoding. Sheba-området vart okkupert av Israel i løpet av seksdagarskrigen.

Hizbollah si væpna grein vert mistenkt for å stå bak bombeåtak mot fredsbevarande styrkar i løpet av den libanesiske borgarkrigen, bombinga av den israelske ambassaden i Buenos Aires og flykapringa av TWA Flight 847 den 14. juni 1985.

På sida av den militære rørsla har Hizbollah ei sivil grein, som driv med ulike former for sosial verksemd. Det vert drive sjukehus, skular, barneheimar og ein fjernsynsstasjon. Den politiske delen av Hizbollah har åtte representantar i det libanesiske parlamentet. Politisk er oppslutnaden sterkast i Bekaadalen, i sørlege utkantar av Beirut og sørlege Libanon. Organisasjonen vert leia av sjeik Hassan Nasrallah, med finansiering frå Iran og Syria. Elles kjem det inn gåver og innkomer gjennom forretningsverksemd. Den 12. juli 2006 sette Israel i verk Operasjon Sommarregn, med flybombing og åtak på sørlege delar av Libanon. Det erklærte målet med operasjonen var å avvæpna Hizbollah, og få slutt på åtak på Israel frå Libanon.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Hizbollah» frå Wikipedia på svensk, den 13. juli 2006.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Hizbollah**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC

 |
Koordinatar: 59°53′15.2″N 10°33′9.5″E﻿

Høvikodden med Henie Onstad kunstsenter sett frå sjøsida. Badestranda til høgre.
**Høvikodden** er ein stad i Bærum kommune i Akershus fylke som er kåra til kommunen sin tusenårsstad. Staden er eit populært offentleg friluftsområde med mellom anna ein park med ein gangveg langsetter stranda, som er eit parti av ein gangveg som med tida er meint å gå mest mogleg samanhengande langsetter vestkysten av Oslofjorden, kalla Kyststien. Her ligg òg eit gravfelt med røyser som er freda. På sørsida er det ei badestrand som er open for ålmenta.

På Høvikodden ligg Henie Onstad Kunstsenter i eit bygg som vart teikna av Jon Eikvar og Sven Erik Engebretsen, og med utandørsareal med skulpturar. Ofte vert namnet *Høvikodden* nytta om dette kunstsenteret i staden for det eigenlege namnet på senteret.

Det Norske Veritas, som no heiter DNV GL Group AS etter å ha vorte eit norsk-tysk klassifikasjonsselskap, skipa 12. september 2013 som ein fusjon med Germanischer Lloyd (GL), ligg på austsida av Høvikodden.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Henie-Onstad Kunstsenter
* Heimesider, Det Norske Veritas

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* GeoNames

 |
**Cocteau Twins** var eit skotsk band som var aktivt i perioden 1979-1997. Det blei skipa i Grangemouth av Robin Guthrie (gitar, trommemaskin) og Will Heggie (bass) i 1979, med Elizabeth Fraser på vokal frå 1981 og multi-instrumentalisten Simon Raymonde som erstattar for Heggie i 1983.

Musikken til gruppa var i utgangspunktet postpunk-inspirert, og hadde visse likskapstrekk med band som Siouxsie and the Banshees og Joy Division. Bandet utvikla etterkvart eit eige, meir «drøymande» lydbilde som kom til å påverka fleire andre band gjennom 80- og 90-åra. Sentrale komponentar i musikken var den særprega klangen til vokalisten Elizabeth Fraser, som for det meste bestod av ugjenkjennbare ord og påfunne lydar, og gitaristen Robin Guthrie sin prosesserte gitar.

Historie
--------

Etter å ha skrive kontrakt med plateselskapet 4AD i 1982, gav gruppa ut debutalbumet *Garlands* seinare same året. 
Etter at Raymonde kom med i gruppa gav ho ut ei rad kritikarroste album og EP-ar med ein ny stil som omfatta *The Spangle Maker* (1984), *Treasure* (1984), *Aikea-Guinea* (1985), *Tiny Dynamine* (1985), *Echoes in a Shallow Bay* (1985) og *Love's Easy Tears* (1986).

Medan gruppa heldt fram med 4AD internasjonalt, skreiv ho kontrakt med Capitol Records i 1988 for distribusjon i USA, og gav ut det femte albumet sitt, *Blue Bell Knoll*, i september det året. «Carolyn's Fingers» blei mykje spelt på amerikanske radiostasjonar, og nådde andreplasse på *Billboard* si *Alternative Songs*-liste.

Bandet blei oppløyst etter utgjevinga av det åttande studioalbumet sitt, *Milk & Kisses*, medan det arbeidde på eit nytt album som ikkje blei gjeve ut.

Album
-----

* *Garlands* (1982)
* *Head Over Heels* (1983)
* *Treasure* (1984)
* *Victorialand* (1986)
* *The Moon and the Melodies* (med Harold Budd, 1986)
* *Blue Bell Knoll* (1988)
* *Heaven or Las Vegas* (1990)
* *Four-Calendar Café* (1993)
* *Milk and Kisses* (1996)

Kjelder
-------

1. 1 2  Colin Larkin, red. (1997). *The Virgin Encyclopedia of Popular Music* (Concise utg.). Virgin Books. s. 280. ISBN 1-85227-745-9.
2. ↑  Prince, Bill (11 September 1982). «New 2 U: Cocteau Twins». *Sounds*.
3. 1 2 3  Ankeny, Jason. «Cocteau Twins' Biography». *AllMusic*. Arkivert frå originalen 8. september 2011. Henta 8. mars 2012.
4. ↑  «Cocteau Twins». *Billboard*. Arkivert frå originalen 17. november 2021. Henta 13. april 2020.

* *Denne artikkelen bygger på «Cocteau Twins» frå Wikipedia på bokmål, og «Cocteau Twins» frå Wikipedia på engelsk den 28. juli 2022.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC

 |
**Palestinamandatet** eller *Britisk Palestinamandat* var eit mandatområde nedsett av Folkeforbundet som omfatta områda Palestina og Transjordan. I dag omfattar dette statane Israel, Jordan og Dei palestinske sjølvstyresmaktene (Vestbreidda og Gaza).

Palestinamandatet vart nedsett i 1920 og oppløyst i 1948. I 1922 vart Transjordania formelt oppretta som stat, men Storbritannia held fram med å styre det meste av økonomiske, militære og utanrikspolitiske spørsmål. I 1946 sa Storbritannia frå seg denne makta og *Det hashimittiske kongeriket Jordan* vart proklamert. I 1947 overlet Storbritannia formelt ansvaret for Palestina til FN, noko som førte til FNs delingsplan av november 1947, som tok sikte på å dele området inn i éin jødisk og éin arabisk stat. Storbritannia trekte ut sine siste militære styrkar frå mandatområdet 14.mai 1948, same dag som staten Israel vart proklamert. I krigen som følgde delingsplanen vann Israel suverent over palestinarane og deira arabiske grannar. Israelarar kalla krigen for Sjølvstendekrigen, medan Palestinarar kalla den for Al Nakba (katastrofen). Krigen markerte byrjinga på konflikten mellom Israel og palestinarane.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* NKC

 |
**Sira**- eller **shirafolk**, *eshira*, eller **shira punu** er ei bantuspråkleg folkegruppe frå Gabon som hovudsakleg lever i skog- og grasområde sør for elva Ogooué og vest for bielva hennar Ngounié. Kring 2000 var rundt 28 % av innbyggjarane i den gabonske hovudstaden Libreville shira punu-folk.

Opphav
------

I følgje den munnlege tradisjonen til dei 9 klanane av sira- eller punufolk migrerte dei frå nord, gjennom Egypt til Nubia, og slo seg ned i Merowé nær åmotet mellom Sira og Nilen mellom -500 f.Kr. og 100 e.Kr. Sira-elva var opphavet til namnet deira. Frå 500-til 1700-talet flytta dei frå Nubia gjennom Uganda og Kongo til det noverande leveområdet sitt, etter krig med andre grupper. I 1800-talet handla dei med kopar, og var kjende for tobakk og raffia-klede av høg kvalitet. Talet deira gjekk kraftig tilbake på grunn av kopparepidemiar i 1865 og 1898.

Fransk-amerikanske Paul du Chaillu reiste gjennom eshira-området i 1858 og 1864, og norterte seg at kvar klan styrte sine eigne saker. Mulendaen av Kamba-klanen var den viktigaste av høvdingane; han hadde 300-400 slavar, og døydde av koppar i 1885. Heilagandsfedrane skipa ei misjon her i 1895.

Kjelder
-------

1. ↑  Leilde, Anne; Bekker, Simon (2006), «Chapter 11 - The importance of language identities in Lomé and Libreville», *Reflections on Identity in Four African Cities* (African Minds), ISBN 978-1-920355-87-6, henta 24. februar 2024

* *Denne artikkelen bygger på «Shira people» frå Wikipedia på engelsk, den 24. februar 2024.*
**Heidi Petersen** (fødd 30. august 1959 i Kvívík) er ei færøysk forretningskvinne, tidlegare lærar og politikar som representerte partiet Tjóðveldi.

Bakgrunn
--------

Petersen er utdanna lærer. Ho er gift med forretningsmannen Tummas Christophersen frå Vestmanna. Ektefellen var med på å kjøpe reisebyrået Flogfelag Føroya (no 62°N) i 2007. I 2014 blei han eineeigar, mens Petersen blei dagleg leiar.

Politisk karriere
-----------------

Petersen var vald inn i kommunestyret i Vestmanna for Kvinnulistin i perioden 1989–1992, og sat i same periode i styret i Føroya Kommunufelag. Ho var vald inn på Lagtinget frå Norðurstreymoy i perioden 2004–2008, vald for Tjóðveldi, og møtte fast for fiskeriminister Tórbjørn Jacobsen i eit halvår i 2008. Ho sat i Lagtingets næringskomité og Lagtingets kulturkomité. Ho leia veljarforeininga til Tjóðveldisflokkurin på Norðurstreymoy i perioden 2001–2004 og partiet sitt landsstyre 2002–2004.

Kjelder
-------

1. ↑  «Rithøvundar. Heidi Petersen (1959-)» (på færøysk). snar.fo. Arkivert frå originalen 2. oktober 2015.
2. 1 2  «Heidi Petersen» (på færøysk). Løgtingið. Arkivert frå originalen 1. juli 2013.
3. 1 2  Hoydal, Høgni (8. september 2009). «Kvívíkskonubrot í Vestmanna fimmti» (på færøysk). Tjóðveldi. Arkivert frå originalen 16. januar 2016.
4. ↑  Gardar, Jógvan Hugo (8. august 2014). «Tummas hevur keypt Kent úr 62°N» (på færøysk). portal.fo. Arkivert frå originalen 16. januar 2016.
5. ↑  Petersen, Katrin. «– Ein háttur, sum hóvar kvinnum». *Dimmalætting* (på færøysk). Demokratia. Arkivert frå originalen 16. januar 2016.

* *Denne artikkelen bygger på «Heidi Petersen» frå Wikipedia på bokmål, den 27. mars 2024.*
**Kautokeino** (nordsamisk *Guovdageaidnu*) er ein tettstad og administrasjonssenteret i Kautokeino kommune, sør i Finnmark fylke. Tettstaden ligg på begge sidene av Kautokeinoelva og har 1 510 innbyggjarar per 1. januar 2017, som er om lag halvparten av folketalet i kommunen.

I Kautokeino finst kommunehuset og servicetilbod, som daglegvarebutikk og bensinstasjon. I sentrum ligg Samisk høgskole og Samisk videregående skole og reindriftsskole. Sør for sentrum står Kautokeino kyrkje, på austsida av Kautokeinoelva.

Geografi
--------

Tettstaden ligg på 23. austlege lengdegrad, noko m.a. byen Alta og tre tettstadar i Alta kommune også gjer: Tverrelvdalen, Rafsbotn og Amtmannsnes. Tettstaden si høgd over havet er 319±1 meter.[*treng kjelde*]

Historie
--------

Kautokeino er kjend for å vere heimstaden til Kautokeinoopprøret i 1852, eit opprør mot norsk framferd i Sameland.

Samferdsel
----------

Riksveg 93 forbind tettstaden Kautokeino til Alta i nord, via Máze (Masi). Sørover fører riksvegen til riksgrensa mot Finland, med vidare forbindelse til Enontekiö. Nord for tettstaden ligg Kautokeino flyplass, ei tidlegare militær flystripe.

Sjå òg
------

* Kautokeino kommune

Referansar
----------

1. ↑  «Kautokeino». *Store norske leksikon*. 28. oktober 2019. Henta 21. januar 2020.

| * v
* d
* e
Busetnader på 23. lengdegrad aust |
| --- |
| 23. austlege lengdegrad | **Alta****·** **Amtmannsnes****·** **Forsøl****·** **Hammerfest****·** Láhpoluoppal**·** **Kautokeino****·** **Kvalsund****·** Kvenvik**·** Kårhamn**·** Masi**·** **Rafsbotn****·** **Rypefjord****·** Seiland**·** Siebe**·** **Tverrelvdalen****·** Årøya |
| I nærleiken | **Breivikbotn****·** **Hasvik****·** **Talvik****·** **Øksfjord****·** **Lakselv****·** **Havøysund** |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Lokalhistoriewiki
* VIAF
* LCCN
* SUDOC
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
**Hans Thomas Meinich** (31. januar 1819–7. juni 1878) var ein norsk embetsmann og politikar. Han var amtmann i Kristians amt frå 1869 til 1878. Meinich representerte same amt på Stortinget 1857-58.

Meinich var fødd i Sedal ved Fluberg i Land i Oppland, der faren Jens Christian Meinich var fut (fogd). Hans Thomas var bror av industrimannen Jørgen Henrik Meinich. Sonen Jørgen Herman Meinich var også jurist, politikar og embetsmann.

Sjølv vart han student i 1839 og cand. jur. i 1844. Åra 1846-52 var han sorenskrivarfullmektig i Hadeland og Land, deretter i tre år fullmektig hos faren, futen. Sjølv fut i Valdres 1856-60. Utnemnd til amtmann i Søndre Bergenhus i 1860, flytta i 1869 over til tilsvarande embete i Kristians amt. Meinich var onkel av politikaren og embetsmannen Jens Bratlie.

Amtmann Meinich budde på Lillehammer. I Lillehammers byhistorie skriv Trond Feiring at Meinich var Lillehammers representant i den «Gudbrandsdalske jernbanekomité», som arbeidde for jarnbanesamband mellom Lillehammer og Romsdalen. Han vart vald til stortingsmann for Kristians amt 1857 og deltok på omframstortinget 1858, sekretær i Odelstinget begge sesjonane, sekretær i jarnbanekomite nr 1. I 1869 avslo han eit tilbod om å ta sete i regjeringa.

Meinich var medlem av fleire kommisjonar; 1858 om skysslova, 1874 jarnbanekommisjonen, 1858 formann i kommisjonen om kjøpstad på Oplandene og i 1872 av hovudmatrikkelkommisjonen. I 1866 var han medlem av unionskomiteen.

Meinich døydde i Land i 1878. Eit år etter han døydde, i 1879, vart ei gate på Sandaker i Kristiania kalla opp etter han, Amtmann Meinichs gate.

Kjelder
-------

* Feiring, Trond: *Lillehammer og Fåbergs historie 2 : Byen og bygda. Materiell vekst og kulturell blomstring*, Lillehammer 2004, s. 284 og 333.
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
* NSD (biografi) Arkivert 2013-12-04 ved Wayback Machine.
* *Oslo byleksikon*, fjerde utgave, Oslo 2000.
* Eva Knudsrød: «Meinich-familien i Horten og Borre» Arkivert 2007-08-17 ved Wayback Machine. Borreminne 1996
| **Føynland** |
| --- |
| Føynlandbrua frå Føynland og Husøy til NøtterøyFøynlandbrua frå Føynland og Husøy til Nøtterøy |
| Geografi |
|  |
| **Stad** | Ytre Oslofjord |
| **Koordinatar** | 59°14′N 10°27′E﻿Koordinatar: 59°14′N 10°27′E﻿

 |
| **Høgaste punkt** | 42 moh. |
| Administrasjon |
| **Land** | Noreg Noreg |
| **Fylke** | Vestfold og Telemark

 |
| Demografi |
| **Folketal** | 1400
 |

**Føynland**, tidlegare òg skrive *Foynland*, er ei lita øy mellom Nøtterøy og Husøy i Færder kommune i Vestfold og Telemark. Øya har rundt 1400 innbyggjarar fordelt på 450 husstandar. Føynland har brusamband til Nøtterøy og til Husøy over Myrasundet. Den eine brua til Nøtterøy er særs gammal og verneverdig. Føynland har sidan tidleg på 1990-talet vore prega av sterk utbygging. Om sommaren finn mange turistar vegen til Fjærholmen sør på øya, der det er badeplass, campingplass og båthamn for seglforeininga i Tønsberg og andre.

Historikk
---------

Frå gammalt av var øya delt mellom tre gardar, Bjørnebu og Nordre og Søndre Foyn (Føyn). Heile øya, det vil sei alle dei tre gardane, skal ha høyrt til St. Olavs kloster i Tønsberg fram til reformasjonen. Då vart gardane overdratt til krona, som pantsette gardane i 1644 til rådmann og kjøpmann Anbjørn Lauritsen. Tidleg på 1700-talet vart dei tre gardane seld til tre forskjellige eigarar. Alle gards- og bruksnummer på øya, òg andre småbruk, er seinare utskild frå desse tre gardane.

Øya har skifta namn oppgjennom historia. Frå gammalt av har namnet på øya vore *Føenland* (skal ha kome frå «féøy»), seinare *Føienland*, for så i moderne tid ha vore *Foynland*, før det frå departementalt hald vart fastslått at namnet på øya skulle vere *Føynland*. Namnet *Foynland* er derimot framleis i bruk på folkemunne.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Føynland» frå Wikipedia på bokmål, den 8. april 2008.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:* 
		- Sigurd H. Unneberg: *Nøtterøy Gårds- og slektshistorie*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Kart og luftfoto over Føynland
* Artiklar i lokalavisa Tønsbergs Blad med søkeordet «Føynland»[*daud lenkje*]
* Artikler i næravisa Øyene med søkeordet «Føynland»[*daud lenkje*]
* Føynland vel Arkivert 2017-04-23 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
Samansett satellittbilete av Asia
**Asia** er verdsdelen med det største folketalet og den største flatevidda, og utgjer brorparten av det eurasiske kontinentet. Han møter Stillehavet i aust og Europa i vest, med ei grense ein ofte dreg gjennom Uralfjella, Kaspihavet, Kaukasus, Svartehavet, Bosporos, Marmarahavet og Dardanellane. Ved Suezkanalen grensar Asia til Afrika.

Historie
--------

Asia har ein svært lang kulturhistorie. Ein finn mange av verdas eldste sivilisasjonar her, som langs elvene Indus i India, Yangtze i Kina, og Eufrat og Tigris i Mesopotamia. Fleire av desse utvikla tidleg skriftsystem, og difor har fleire land ein mykje lengre nedskriven historie enn land andre stader i verda, til dømes Noreg.

Religion
--------

Alle dei store verdsreligionane kjem faktisk frå Asia. Hinduismen og buddhismen utvikla seg i India, medan jødedommen, kristendommen og islam blei til i Midtausten. Religionsmangfaldet i verdsdelen er likevel (eller på grunn av dette) stort. Her finst mange sjamanistiske tradisjonar og mindre religionar, som sikhisme og djainisme.

Sjølvstendige land
------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Sentralasia
* Aserbajdsjan
* Kasakhstan - ligg òg i Europa
* Kirgisistan
* Mongolia
* Russland - ligg òg i Europa
* Tadsjikistan
* Turkmenistan
* Usbekistan

Aust-Asia
* Japan
* Kina
* Nord-Korea
* Russland - ligg òg i Europa
* Sør-Korea

Øystatar
* Aust-Timor
* Brunei
* Filippinane
* Indonesia
* Kypros
* Maldivane
* Seychellane
* Taiwan

Søraust-Asia
* Burma (Myanmar)
* Kambodsja
* Laos
* Malaysia
* Singapore
* Thailand
* Vietnam
 | Sør-Asia
* Bangladesh
* Bhutan
* India
* Nepal
* Pakistan
* Sri Lanka

Vest-Asia
* Afghanistan
* Armenia
* Bahrain
* Dei sameinte arabiske emirata
* Irak
* Iran
* Israel
* Jemen
* Jordan
* Kuwait
* Kypros
* Libanon
* Palestina
* Oman
* Qatar
* Saudi-Arabia
* Syria
* Tyrkia (ligg òg i Europa)
 |

### Uavhengige territorium

* Det britiske territoriet i Indiahavet (Storbritannia)
* Akrotiri og Dhekelia på Kypros (Storbritannia)
* Hong Kong (Folkerepublikken Kina)
* Macao (Folkerepublikken Kina)
* Tibet - okkupert av Folkerepublikken Kina

Bakgrunnsstoff
--------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* LIBRIS
* ULAN
* NKC

 |
**Store Færder** eller berre **Færder** er ei markant øy i Oslofjorden, i Færder kommune i Vestfold. Her vart den andre fyrlykta i Noreg tent i 1697. 

I 1857 vart fyret flytta til Tristein litt lenger sør i havet. Alt på 1700-talet vart Tristein kalla for Lille Færder, mellom anna i det engelske sjøkartatlaset *The English Pilot* frå 1780. 

På Store Færder sitt høgaste punkt, 59,11 m over havet, ligg ruinane etter det første Færder fyr. Det var eit privat fyr forma som ein open, smidd fyrgryte. Gryta stod rett på bakken og fyrvaktaren etterfylte med kol og ved heile natta. På eit år vart det brend omkring 540 tønner med kol. I 1799 overtok det offentlege ansvaret for fyrdrifta, og eit tårn med stor lykt stod ferdig i 1802. Kolfyret vart erstatta av eit linseapparat og fyrlampar driven på petroleum i 1852. Ruinar etter fyranlegget på toppen av Store Færder er framleis synleg og vart freda av Miljødepartementet i 1997. 

Store Færder er ein del av Færder nasjonalpark, og var tidlegare omfatta av Ormø-Færder landskapsvernområde.

Bakgrunnsstoff
--------------

* 

* Store Færder i kulturminnesok.no, nettstaden til Riksantikvaren

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* SSR (namn)

 |
Hakastein kulturpark ved Faret i Skien der det er funne spor etter tre mellomalderkyrkjer og gravplassar. I midten ser ein markert med låge stolpar to kyrkjebygg omkransa av ei grøft markert med skiferstein
**Hakastein kyrkje** var ei mellomalderkyrkje under Gimsøy kloster ved Skien i Vestfold og Telemark. Kyrkja er første gong omtala i eit manuskript frå 1354.

I byrjinga av 2000-talet vart det ved Faret i Skien avdekka stolpehol og andre funn som kan ha samband med kyrkja. Dateringar syner at den første kyrkja på staden vart bygd mellom 1010 og 1040, noko som gjer området til ein av dei eldste daterte kyrkjestadene i Noreg. Stein som er funne aust for koret til dei første kyrkjebygga, kan tyde på at det òg har vore ei tredje kyrkje her.

Rundt stolpekyrkjene vart det registrert ein kristen gravplass, der to av gravene er daterte til første halvdelen av 900-talet. I mai 2015 opna Hakastein kulturpark på utgravingsområdet.

Kjelder
-------

1. ↑  *Oldest church find wows Norway*, bbc.co.uk. Vitja 7. juni 2015
2. 1 2  Hakastein kulturminnepark*, telemark.no. Vitja 7. juni 2015*, arkivert frå originalen 7. mars 2016, henta 8. september 2020
3. ↑  «Fant eldgammel kirke». *Aftenposten*. 4. februar 2005. Henta 9. mai 2017.

* *Denne artikkelen bygger på «Hakastein kirke» frå Wikipedia på bokmål, den 8. september 2020.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Hakastein kyrkje i kulturminnesok.no, nettstaden til Riksantikvaren
McGinn, ca. 1954
**Matthew McGinn** (fødd ) var ein skotsk folkesongar, skodespelar, forfattar og diktar. McGinn var fødd i Glasgow i 1928, og var ein av dei leiande låtskrivarane i den britiske folkemusikkrørsla på slutten av 1950-talet og byrjinga av 1960-talet.

Liv
---

Matt McGinn var fødd i Calton i East End av Glasgow den 17. januar 1928. Han vart det åttande barnet i ei familie av ni, og den formelle utdanning hans enda då han blei send til ein *approved school* (tvangsanstalt) som tolvåring. Til trass for dette var McGinn tidleg i 20-årsalderen blitt anerkjent som ein svært karismatisk debattant om venstreorientert politikk. Etter at han fekk forlata anstalten arbeidde han ved GKN-fabrikken i Hillington, og brukte fritida si på kveldsundervising og lesing. Han fekk eit fagforeningsstipend for å studere økonomi og statsvitskap ved Ruskin College i Oxford då han var 31. Etter å ha gått ut studerte han for å bli lærar ved Huddersfield Teachers' Training College og arbeidde så som lærar i Lanarkshire i tre år før han blei organisator for Gorbals Adventure Playground.

McGinn blei del av folkemusikkmiljøet etter å ha vunne ein songkonkurranse med songen «The Foreman O'Rourke». Han møtte Pete Seeger i 1961 då Seeger var på turne på dei britiske øyane. Seeger spreidde musikken til McGinn i USA, og arrangerte ein konsertopptreden for han i Carnegie Hall, der McGinn møtte ein ung Bob Dylan. Musikkarrieren hans hadde byrja under folkemusikkbølgja på 1960-talet, men medan andre vende seg mot det dei oppfatta som tradisjonsmusikk, fann McGinn si eiga nisje som humorist, dramatikar og låskrivar. Han skreiv ei rekkje songar, mange av dei med material frå sine eigne livserfaringar frå Glasgow. Han var republikanar og fagforeningsmann, og var medlem av Kommunistpartiet i Storbritannia. Konsertane hans i klubbar og konserthallar var svært populære. Den fyrste innspelinga til McGinn var i 1962, då han blei med på Folkways Records sin *Revival in Britain, vol.*  *1*, ei samling sett saman av Ewan MacColl. Han var òg, i lag med Bob Dylan og Pete Seeger, med på *Broadside Ballads Vol*. 1, som kom ut i 1963. McGinn var òg med på samleplata *The Best of Broadside 1962-1988*, som kom ut i 2000 og blei nominert til ein grammypris i kategorien Best Historical Album i 2001.

McGinn døydde 5. januar 1977 av røykinhalering, 48 år gammal (12 dagar før han fylte 49), etter å ha sovna med ein tend sigarett i handa. Obuksjonen fann ingen spor av alkohol i blodet hans.

I januar 2019 blei det sett opp ein blå plakett for McGinn i Calton-distriktet i East End i Glasgow.



1. ↑  Simmonds, Jeremy (2008). *The Encyclopedia of Dead Rock Stars: Heroin, Handguns, and Ham Sandwiches*. Chicago Review Press. s. 103. ISBN 978-1-55652-754-8.
2. ↑  McKenna, Kevin (20. januar 2019). «Glasgow honours Matt McGinn, folk hero who was once bigger than Dylan». *The Observer* (på engelsk). ISSN 0029-7712. Henta 20. januar 2019.
**Nedre Glomma** er eit interkommunalt samarbeidsområde og distrikt i den sørlege delen av Østfold fylke som omfattar dei tre kommunane Hvaler, Fredrikstad og Sarpsborg. Distriktet som heile har eit areal på 783 kvadratkilometer , 129 147 innbyggjarar (1. juli 2009), og ligg ved utløpet av landets lengste elv, Glomma.

Tettstaden Fredrikstad-Sarpsborg utgjer landets femte største samanhengjande tettstadområde med 101 698 innbyggjarar (1. januar 2009)  som fordeler seg på dei to byane.

Administrative inndelingar
--------------------------

* Kommunane deltek i regionrådet *Nedre Glomma*.
* Distriktet utgjer næringsregionen *Nedre Glomma* (NHO).
* Sarpsborg høyrer til Sarpsborg tingrett under Borgarting lagmannsrett, og Sarpsborg prosti under Borg bispedømme i Den norske kyrkja.
* Fredrikstad og Hvaler høyrer til Fredrikstad tingrett under Borgarting lagdømme, og Fredrikstad Domprosti under Borg bispedømme.

Referansar
----------

1. ↑  *statkart.no: kommuneareal*, arkivert frå originalen 21. september 2013, henta 19. september 2010
2. ↑  ssb.no: befolkning i tettsteder
**Maren Margrethe «Mammie» Duchesne-Vauvert** (8. desember 1867–28. januar 1950) var ein norsk forfattar, lærar og omsetjar.

Familie
-------

Mammie Duchesne-Vauvert var dotter av handelsmannen Emil Claussen og den første kona hans Maren Margrethe Schlanbusch. Ho vart gift 12. januar 1895 i Austerrike med ingeniør Nils Duchesne-Vauvert (1868-1898). Nils Duchesne-Vauvert vart i 1895 tilsett som direktør ved ein papirfabrikk i Torda i Siebenbürgen, og døydde der i ei ulukke tre år seinare. Ekteparet var foreldre til forfattaren, journalisten, ingeniøren og flygaren Finn Duchesne de Vauvert (1895-1965). Mammie Duchesne-Vauvert vart òg kalla «Maurencie».

Liv og virke
------------

Mammie Duchesne-Vauvert underviste tidleg på 1900-talet i tysk i fødebyen Arendal, i tillegg til at ho arbeidde med omsetjingar, blant anna av Rosalie Koch si bok *Eventyr om bjergånden Rübezahl i Riesengebirge* (1900). I 1920-åra skreiv ho to bornebøker; *Lille-Dora og andre fortellinger for barn* (1928) og *Lille-Dora reiser med farfar* (1929).

Mammie Duchesne-Vauvert vart gravlagd på Kyrkjegarden til austsida i Porsgrunn.

Bibliografi
-----------

* 1928: *Lille-Dora og andre fortellinger for barn*, Damm
* 1929: *Lille-Dora reiser med farfar*, Damm

Kjelder
-------

1. 1 2  SAK, Arendal sokneprestkontor, Trefoldighet, F/Fa/L0008: Ministerialbok nr. A 8, 1878-1899, s. 237
2. ↑  «Morgenbladet, mandag 21. januar 1895», *www.nb.no*, henta 13. november 2021
3. ↑  «Morgenbladet, tirsdag 8. februar 1898», *www.nb.no*, henta 13. november 2021
4. ↑  Folketelling 1910 for 0903 Arendal kjøpstad: Bosted by: 0004 Arendals Kreds 38a
5. ↑  *Porsgrunns Dagblad 1950.02.02. Norge, Vestfold og Telemark, Porsgrunn. 1950*.

* *Denne artikkelen bygger på «Mammie Duchesne-Vauvert» frå Wikipedia på bokmål, den 13. november 2021.*

Litteratur
----------

* *Dette skrev kvinner*. Skolen. 1984. s. 60. ISBN 8257900109.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Historisk befolkningsregister

 |
Møsvatnet vert drenert via elva Måna gjennom Vestfjorddalen og Rjukan ned til Tinnsjå
**Møsvatn** er ein innsjø som i hovudsak ligg i Vinje kommune i Vestfold og Telemark. Innsjøen er ein del av Skiensvassdraget. Langs breidda er det funne ei mengde spor frå steinalderen, og her finst òg nokre av dei høgastliggande fjellgardane i Noreg. 

Innsjøen er ei viktig ferdselsåre for fastbuande og turistar. Han vert trafikkert av rutebåt om sommaren og snøscooter om vinteren. Møsvatn vart regulert i åra frå 1903. Olav Heggstad leia arbeidet med denne reguleringa.

Møsvatn er demd opp av Møsvassdammen og Torvehovdammen og er hovudmagasin for Frøystul kraftverk. Innsjøen er den tredje største i Noreg med ein kapasitet på 1066 millionar m³. Dette utgjer heile 68% av totalt vatnvolum.

Sjå òg
------

* Møsstrond

Bakgrunnsstoff
--------------

* Bilete på artific.org

Møsvatnet sett frå Holvik i Tinn kommune
Foto:
Tommy Gildseth



|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
**Dilling stasjon** er ein jarnbanestasjon på Østfoldbanen, vestre line. Stasjonen ligg i Rygge i Moss kommune og opna i 1879. Frå 1983 er han ikkje lenger i bruk til passasjertransport. Frå Dilling stasjon til Oslo S er det 65,34 km.

Kulturminnet
------------

Da jarnbanen kom i 1879 vaks det fram eit miljø ved stasjonen knytt til landbruket i nærleiken. Miljøet utgjer stasjonsbygningane, eit meieri og ei mølle. Sjølve stasjonsbygninga i sveitserstil, godshuset og eit vedskjul er alle teikna av Peter Andreas Blix og er frå 1879. Meieriet er frå 1880 og mølla frå 1919. Miljøet med dei sju bygningane er verna etter Plan- og bygningsloven.

Referansar
----------

1. 1 2  
«Dilling». Stasjonsdatabasen / Norsk Jernbaneklubb. Henta 22. oktober 2022.
2. ↑  
«Dilling stasjon, Jernbaneanlegg». Kulturminnesøk / Riksantikvaren. Henta 22. oktober 2022.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Dilling stasjon**

* Jernbaneverket si informasjonsside om Dilling
* Stasjonsoversikta til NSB
* Stasjonsdatabasen til Norsk Jernbaneklubb: Østfoldbanen
* Dilling stasjon i kulturminnesok.no, nettstaden til Riksantikvaren

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
**Groningen** (groningsk *Grönnen*) er den nordaustlegaste provinsen i Nederland. I aust grensar han til Tyskland og delstaten Niedersachsen, i sør til Drenthe, i vest til Friesland og i nord til Vadehavet. Groningen er stort sett ein jordbruksprovins og har store naturgassfelt nær Slochteren. Aust-Groningen var åstad for ein hard klassekamp på 1800- og 1900-talet, og Groningen har òg den einaste kommunen (Beerta) der det nederlandske kommunistpartiet har hatt ein borgarmeister. Administrasjonsstad i provinsen er byen Groningen.

Historie
--------

Opphavleg var provinsen del av Friesland og vart så ein del av Frankarriket rundt 785. Karl den store let Ludger ta styringa over kristninga av dette området. På 1000-talet var byen Groningen ein landsby i Drenthe som var underlagt biskopen av Utrecht, medan det meste av provinsen var underlagt bispedømet Münster. I mellomalderen var sentralmakta langt under og Groningen fungerte som ein bystat og hadde stor påverknad på det omliggande Ommelanden. Rundt 1500 gav Maximilian I av Det tysk-romerske riket Groningen og Friesland til Albert av Sachsen, som aldri klarte å opprette permanent kontroll. I 1514/15 kom Groningen under hertugdømet Geldern, og i 1536 under Habsburgsk Nederland. I 1594 vart Groningen erobra av Dei sameinte Nederlanda og vart verande ein del av denne nasjonen etter dette.

Kommunar
--------

1. Appingedam
2. Bedum
3. De Marne
4. Delfzijl
5. Eemsmond
6. Groningen
7. Grootegast
8. Haren
9. Leek
10. Loppersum
11. Marum
12. Midden-Groningen
13. Oldambt
14. Pekela
15. Stadskanaal
16. Ten Boer
17. Veendam
18. Westerwolde
19. Winsum
20. Zuidhorn

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Groningen (province)» frå Wikipedia på engelsk, den 13. februar 2008.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata
* Flagg
* Byen Groningen si nettside
* Groningen på dgs.nl
* Kart over Groningen
* Universitetet i Groningen
* Kart over provinsen Arkivert 2005-02-08 ved Wayback Machine.

Koordinatar: 53°15′29″N 6°44′16″E﻿

| * v
* d
* e
Provinsar i Nederland |
| --- |
| Drenthe**·** Flevoland**·** Friesland**·** Gelderland**·** Groningen**·** Limburg**·** Noord-Brabant**·** Noord-Holland**·** Overijssel**·** Utrecht**·** Zeeland**·** Zuid-Holland |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
Ein furuskog i området Mili San Pietro i kommunen Messina.
**Peloritani** (italiensk *Monti Peloritani*) er ei fjellkjede nordaust på Sicilia sør i Italia. Ho strekkjer seg 65 km frå Capo Peloro til Nebrodifjella. I nord grensar ho til Tyrrenhavet og i vest til Det joniske havet.

Rocca di Salvatesta frå Fondachelli-Fantina
Dei høgaste toppane er Montagna Grande (1 374 m) og Rocca Novara (Salvatesta) (1 340 m). Fjellkjeda består av ei rekkje fjelltoppar med ei gjennomsnittleg høgd på 800–1000 m, med ryggar og raviner i mellom. Dei djupe ravinene inneheld mange elvar. Den mest vanlege bergarten her er magmatisk og metamorf bergart. I tillegg finn ein sandstein.

Montagna di Vernà, 1287 meter, frå Fondachelli-Fantina
Av vegetasjon finn ein steineik, eik, korkeik, bøk, furu og kastanje, som ein gong danna store skogar, men om i dag er reduserte til spredte skogar på grunn av avskoging. Landskapet er derfor steppeliknande. Sidan 1950-åra er derimot fleire området vorte planta med furuskog.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Peloritani» frå Wikipedia på engelsk, den 10. november 2007.*

Koordinatar: 38°03′N 15°20′E﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |