recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Provinsen Trapani**|
|  |
| **Nasjon** |  Italia |
| **Region** | Sicilia |
| **Hovudstad** | Trapani |
| **Areal** | 2 460 km² |
| **Folketal** (2001) | 425 067 |
| **Folketettleik** | 173/km² |
| **Kommunar** | 24 |
| **Bilnummer** | TP |
| **Postnummer** | 91100 |
| **Retningsnummer (tlf)** | 923 |
| **President** | sen. Antonio d'Alì |
|  |
| Plasseringa til Trapani i Italia |

**Provinsen Trapani** (italiensk *Provincia di Trapani*; siciliansk *Pruvincia di Tràpani*) er ein provins i regionen Sicilia i Italia. Hovudstaden er byen Trapani. Han har eit areal på 2 460 km² og totalt 425 067 innbyggjarar (2001). Det er 24 kommunar i provinsen.

Bortsett frå hovudstaden er dei største og viktigaste byane Segesta, Gibellina, Erice, Castelvetrano, Alcamo, Marsala, Mazara del Vallo, Castellammare del Golfo og Mozia. Den nærliggande øya Pantelleria og Dei egadiske øyane høyrer òg adminstrativt til provinsen Trapani. 

Provinsen Trapani produserer meir vin enn kvar av regionane Toscana og Piemonte, og kvar av landa Ungarn, Austerrike og Chile.

Salemi-borga i Trapani-provinsen

### Største kommunar

Per 31. mai 2011

| Kommune | Folketal |
| --- | --- |
| Marsala | 82 933 |
| Trapani | 70 343 |
| Mazara del Vallo | 51 466 |
| Alcamo | 45 940 |
| Castelvetrano | 30 683 |
| Erice | 28 463 |
| Castellammare del Golfo | 15 326 |
|

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Province of Trapani» frå Wikipedia på engelsk, den 15. desember 2007.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata
* Bilete, historie og ymse anna

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNE
* GeoNames

 |
**Simen Hegstad Krüger** (fødd 13. mars 1993) er ein norsk langrennløpar frå Oslo som vann to olympiske gullmedaljar og ein sølvmedalje under Vinter-OL 2018 i Pyeongchang. Han er medlem i Ski- og fotballklubben Lyn i Oslo.

Karriere
--------

Krüger tok sølvmedalje på 15 km fri teknikk under U23-VM på ski 2015 i Almaty, 9,5 sekund bak tyske Florian Notz og 17,2 sekund føre franskmannen Adrien Backscheider.

I Noregsmeisterskapen på ski 2016 vann Lyn 3 & 10 km stafett med eit lag beståande av Krüger, Jonas Frorud, Hans Christer Holund, ein prestasjon dei gjentok året etter. Under U23-VM på ski 2016 i Râșnov tok han gull på 15 km fri teknikk, føre franskmennene Clement Parisse og Alexandre Pouye. På tampen av 2016-sesongen tok han NM-bronsen på 10 km då Ski-NM 2016 vart avslutta på Beitostølen, slått av Martin Sundby og Emil Iversen.

Krüger fekk sin fyrste pallplass i verdscupen då han i Toblach vart tredjemann i ein etappe under Tour de Ski 2017. Knapt 12 månader seinare, tok han same staden sin fyrste siger i eit verdscuprenn laurdag 16. desember 2017. På eit gnistrande føre vann han 15 km fristil på tida 29.58,8 og slo franske Maurice Manificat med vel 10 sekund. Fire veker seinare vart han på Vang i Hedmark norsk meister i 15 km fristil, med over eit halvt minutts forsprang til andremann. Sundag 11. februar 2018 vann han den olympiske gullmedaljen på 30 km i Pyeongchang, med landsmennene Martin Sundby og Hans Christer Holund på sølv- og bronseplass. Deretter gjekk han inn til sølv på 15 km fristil, før han med ein flott tredjeetappe i 4 x 10 km la grunnlaget for at Johannes Klæbo kunne ta Noreg inn til OL-gull, dei andre på laget var Didrik Tønseth og Martin Sundby.

### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap

* Ski-NM 2015:
* Ski-NM 2016: Nr 5 på 30 km i Tromsø
* Ski-NM 2017: Nr 8 på 15 km og 30 km på Gran
* Ski-NM 2018: Gullmedalje på 15 km
* Ski-NM 2019: Nr 4 på 15 km og på 30 km
* Ski-NM 2020: Nr 11 på 15 km i Drammen
* Ski-NM 2021: Sølvmedalje på 15 km i Trondheim
* Ski-NM 2022: Gull på 10 km i Gran og sølv på 15 km i Harstad
* Ski-NM 2023:

Kjelder
-------

1. ↑  Resultat NM Tromsø - Stafett - Menn 2016.

* *Denne artikkelen bygger på «Simen Krüger» frå Wikipedia på bokmål, den 16. desember 2017.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* (en) Simen Krüger – Profil og resultatoversikt hos FIS

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* Munzinger (sport)

 |
Kart over Buru
Tradisjonelt buru-hus tidleg på 1900-talet
**Buru** er den tredje største øya i øygruppa Molukkane i Indonesia. Øya ligg mellon Bandahavet i sør og Seramhavet i nord, vest for øyane Seram og Ambon. Buru har eit areal på 9 505 km², og er 145 km lang og 80 km på det breidaste. Folketalet var i 2010 på vel 160 000. 

Buru er i hovudsak dekt av tropiske skogar i eit åslandskap, i aust er eit lågland der ein større del av befolkninga held til. Namlea, administrasjonsbyen, er ein hamneby nordaust på øya. Høgste fjellet på Buru er Kaplamada på 2 428 moh.

Om lag ein tredel av ibuarane er innfødde; flest buru, men også lisela, ambelau og kayeli-folk. Dei andre ibuarane er immigrantar frå Java og nærliggjande øyar i Molukkane. Religiøst deler folket seg i to jamstore halvpartar mellom kristendom og sunni-islam.

Ibuarane på Buru lever av å dyrke ris, mais, søtpotet, bønner, kokosnøtter, kakao, kaffi, nellik og muskat. Også dyreavl og fiskeri er viktige næringar.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Buru» frå Wikipedia på engelsk, den 26. august 2013.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* GeoNames

 |
Kontorbygget til IBGE
**Det brasilianske instituttet for geografi og statistikk** (portugisisk *Instituto Brasileiro dei Geografia e Estatística*), vanlegvis kjent med akronymet **IBGE** (etter det portugisiske namnet) er eit offentleg institutt sett opp av den føderale administrasjonen i Brasil. Instituttet vart oppretta i 1934 som *Det nasjonale instituttet for statistikk* (*Instituto Nacional dei Estatística*). Det var først i 1938 at dei fekk det noverande namnet. 

IBGE har oppgåver knytt til naturgeografi, sosialgeografi, demografi og økonomi som òg inneber å gjennomføre folketeljingar og dessutan å samanstille all denne informasjonen. IBGE forsyner deretter dei føderale statsmaktene, delstatane og kommunane med denne informasjonen. Informasjonen går òg til andre institusjonar og til publikum generelt.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell heimeside
* Offisiell heimeside, engelsk versjon
* IBGE, tilgang til resultat og ein stor del undersøkingar

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Det brasilianske instituttet for geografi og statistikk» frå Wikipedia på bokmål, den 18. oktober 2010.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NLA
* NKC

 |
Illustrasjon av tokjeldehypotesen.
**Q** eller **Q-kjelda** (q av tysk *quelle* som tyder 'kjelde') er eit hypotetisk tapt evangelium eller evangeliefragment. Q blir brukt som forklaring på likskapar mellom Matteus- og Lukasevangeliet.

Tokjeldehypotesen, som er den mest utbreidde teorien for å forklare det synoptiske problemet, eller det at dei synoptiske evangelia har fleire nær identiske vers.
seier at Evangeliet etter Markus blei skrive først. Lukas og Matteus har så kjent til Markusevangeliet, og brukt det som kjelde då dei skreiv sine evangelium. I tillegg har dei to evangelia noko felles stoff. Dette stoffet reknar ein med stamma frå ei felles kjelde, Q.

Ein har aldri funne Q, heller ikkje fragment av denne. Mange forskarar meiner i dag at det kan dreia seg om ei munnleg kjelde.

Ein hypotetisk rekonstruksjon av teksten blei gjeven ut i 2000 av John S. Kloppenborg, James M. Robinson og Paul Hoffmann. Ein 1990-versjon frå Kloppenberg sitt arbeid kom ut på norsk i samlinga *Apokryfe evangelier* i serien Verdens Hellige Skrifter i 2001. 


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Temasida om Bibelen***  |

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Q-kilden» frå Wikipedia på bokmål, den 10. desember 2012.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*
		- Oskar Skarsaune: *Den ukjente Jesus: Nye kilder til hvem Jesus virkelig var? Da Vinci-koden, gralsfortellingene, Thomasevangeliet, Q-kilden*, Avenir Forlag, Oslo 2005 -- også utgitt bearbeidet som lyd av KABB (2006): *Den ukjente Jesus : nye kilder til hvem Jesus virkelig var?*
		- Paul Verhoeven: Jesus of Nazareth, Seven Stories press, New York, 2008.
**Provinsen Bergamo**|
|  |
| **Nasjon** |  Italia |
| **Region** | Lombardia |
| **Hovudstad** | Bergamo |
| **Areal** | 2 723 km² |
| **Folketal** (2010) | 1 098 740 |
| **Folketettleik** | 404/km² |
| **Kommunar** | 244 |
| **Bilnummer** | BG |
| **Postnummer** | 24000-24100 |
| **Retningsnummer (tlf)** | 035, 0345, 0346, 0363, |
| **President** | Valerio Bettoni |
|  |
| Plasseringa til Bergamo i Italia |

**Provinsen Bergamo**  (italiensk *Provincia di Bergamo*) er ein provins i regionen Lombardia i Italia. Hovudstaden er byen Bergamo. Han har eit areal på 2 723 km² og totalt 1 098 740 innbyggjarar (2010). Det er 244 kommunar i provinsen.

Han grensar til provinsen Sondrio i nord, provinsen Brescia i aust, provinsen Cremona i sør og provinsane Milano, Monza e Brianza og Lecco i vest. I nord ligg Dei bergamaskiske Alpane der det høgaste punktet er Pizzo Coca på 3 052 meter over havet. Av dalar finn ein Seriana og Brembana. Dei sørlege områda består stort sett av sletter. 

Av elvar finn ein Serio, Brembo og Adda i sørvest. I aust dannar Iseosjøen, som Oglio renn gjennom, ein del av grensa. Det er funne mineral i området rundt Trescore og San Pellegrino (kjelda til mineralvatnet med same namn) og andre stader.

Dei største kommunane var i 2005: 

| Kommune | Innbyggjarar |
| --- | --- |
| Bergamo | 120 694 |
| Treviglio | 29 034 |
| Seriate | 24 297 |
| Dalmine | 23 266 |
| Romano di Lombardia | 19 049 |
| Albino | 18 186 |
| Caravaggio | 16 228 |
| Alzano Lombardo | 13 757 |
| Stezzano | 12 867 |
| Osio Sotto | 11 890 |
| Nembro | 11 636 |
| Ponte San Pietro | 11 543 |
| Cologno al Serio | 10 759 |
| Treviolo | 10 297 |
| Martinengo | 10 121 |
| Castelli Calepio | 10 016 |
|

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen er basert på ei omsetjing av artikkelen Province of Bergamo  frå Engelsk Wikipedia .*

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Banjo** er eit strengeinstrument med eit trommeskinn over resonanskassen. Banjoen blei utvikla av afroamerikanske slavar med utgangspunkt i fleire afrikanske instrument.

Opphavleg hadde banjoen 5 strenger, og det er mest vanleg også i dag. Denne banjotypen vert ofte kalla bluegrass-banjo fordi han er mest nytta i country- og bluegrassmusikk, og er vanlegvis stemt i tonane G-D-G-H-D. Den femte strengen (G) er ein oktav høgare enn den tredje. 

Det finst også variantar av 4-strengs banjoar som vert kalla plektrumbanjo og tenorbanjo. Desse vert nytta hovudsakleg innan dixielandjazz og tradisjonell irsk musikk.

Ukulelebanjoen finst i utgåvene sopran og tenor. 

Gitarbanjoen har 6 strenger, er stemt som ein gitar og vert nytta hovudsakleg av gitarister som også vil spele banjo. 

Mandolinbanjoen har 8 strenger og er stemt som ein mandolin.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Banjo» frå Wikipedia på bokmål, den 8. juli 2009.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* BNE
* BBC Things
* NDL

 |
| Egyptisk hieroglyf  *wj* | Fønikisk  *qof* | Gresk  *qoppa* | Etruskisk Q | Romersk Q |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  | Q |

**Q** er den 17. bokstaven i det latinske alfabetet.

Soge
----

Q stammar frå den greske bokstaven qoppa (*Ϙ*, *ϙ*), som er avleidd frå fønikisk *qof*. Tidleg i gresk antikk brukte ein tidvis bokstaven som k-lyd framfor o og u. Han blei ikkje brukt som bokstav i klassisk gresk. Etruskarane og seinare romarane kalla bokstaven *qu* og brukte han først framfor o og u, der han kunne uttrykka k- eller g-lyd. Sidan blei han berre brukt framfor u.

Stor og liten q i grotesk form (venstre) og med serif.

Moderne bruk
------------

I dei fleste moderne europeiske språk blir q nesten berre brukt framfor u, og uttrykker konsonantgruppa /kw/. På dei nordiske språka blei q brukt saman med u eller v fram til første halvdelen av 1800-talet. Stavingsreformer erstatta han med k, og q er i dag nesten ikkje brukt i nordisk, bortsett frå i særnamn.

Q kan visa til
--------------

* Q-verdien til ein resonans
* *Q*, i fysikken vanleg symbol for elektrisk lading, for varmeenergi og for frigjort kinetisk energi i ein kjernereaksjon. Energien, Q-verdien, er positiv når energi som har vore bunden i atomkjernane som reagerer, går over til varme.
* Q er i matematikk mengda av alle rasjonale tal.
* ein rollefigur i bøkene og filmane om James Bond
* det britiske musikkmagasinet *Q*
* q er symbol for den britiske masseininga quintal.
* fleire forkortingar av latinske ord og namn, til dømes Quintus, quaestor, quartus.

|  |
| --- |
| **Alfabetet** |
| A | B | C | D | E |
| F | G | H | I | J |
| K | L | M | N | O |
| P | Q | R | S | T |
| U | V | W | X | Y |
| Z | Æ | Ø | Å |

Kjelder
-------

* 

* «Q – bokstaven» i *Store norske leksikon*, snl.no.

* *Denne artikkelen bygger på «Q» frå Wikipedia på engelsk, den 2. juni 2010.*
**Berge Helle Kringlebotn** (22. januar 1904–19. august 1992
) var ein norsk gardbrukar og politikar, stortingsrepresentant 1961-65 frå Aust-Agder og for partiet Venstre.

Far til Kringlebotn var styrar av landbruksskulen i Tune i Østfold. Sjølv dreiv han gard i Flosta i Aust-Agder til 1939, der han frå 1926 også var heradskasserar og frå 1929 i tillegg likningssekretær. År 1939 braut han med desse stillingane og jordbruket, då han fekk lensmann-jobben i Dybvåg og Flosta. Han var avsett i 1943, men fekk tilbake stillinga i 1945. I 1948 flytta han til Søndeled og var lensmann der til 1973. Desse 25 åra var han i tillegg namnsmann, branntakstmann og bidragsfut i Risør kommune. I tida 1950-61 var han formann i forliksrådet i Søndeled.

Kringlebotn var heradsstyremedlem 1937-40 i Flosta og 1952-59 i Søndeled. Han var søndagsskulelærar i Flosta frå 1944 til han flytta til Søndeled, der han heldt fram i søndagsskulen til han runda 80 år i 1984. Elles var han leiar 1949-61 i Ytre Søndeled sokneråd og 1955-78 soknepresten sin medhjelpar. Kringlebotn var òg styreformann 1951-71 for Aust-Agder husflidsskole for kvinner og formann 1957-63 i Aust-Agder lensmannslag.

I 1961 vart Kringlebotn vald til å representere Venstre i Aust-Agder på [[Stortinget]9. Fireårsperioden 1961-65 var han medlem i Skog-, vassdrags- og industrikomiteen. Han lukkast ikkje verte attvald i 1965.

Kjelder
-------

* Stortingsbiografi
**Casomorfin** er ein peptidsekvens som finst i mjølkeproteinet kasein, og som kan verke avhengeskapande på menneske og gi opiateffekt.

Alle protein er kjeder av aminosyre. I mennesket sitt fordøyingssystem bli desse proteina delt opp i små sekvensar av aminosyrer (peptid). Når kasein blir brote ned på denne måten, er casomorfin noko av desse sekvensane som blir til. Peptida har evna til å passere gjennom blodet til hjernen, der dei kan binde seg til reseptorar i hjernen. Effekten kan samanliknast med endorfin og liknande peptid.

Den finst fleire forskjellige casomorfin, som alle er opioide peptid. Dei blir danna når kasein frå kumjølk blir melta. Dei blir vanlegvis brotne ned til aminosyrer av meltingsenzym, men i nokre individ blir dei verande. Dei blir samla opp i kroppen over tid og kan føre til peptidforgifting. Dette er særleg ofte rapportert hos pasientar med ADHD, autisme, schizofreni og depresjon. 

Det er ganske vanleg med abstinens når pasienten sluttar med mjølkeprodukt, og i større grad enn tilfellet er med gluten-peptid (gluteneksorfin og gliadorfin).
Balderfeltet og andre felt på Utsirahøgda 
**Balderfeltet** er eit av dei relativt mindre oljefelt på norsk kontinentalsokkel. Feltet er kalla opp etter den norrøne guden Balder. Geografisk ligg feltet i Nordsjøen, om lag 59° 10` 57`` nord og 2° 24` 25`` aust, meir enn 100 km vest av Karmøy. Feltet omfattar ei rad små skilde petroleumsfunn og er bygd ut med produksjons- og lagringsskipet Balder FPSO, i tillegg til fleire brønnar på havbotnen. Ringhornefunnet er bygd ut med ei kombinert bustad-, bore- og brønnhovudinnretning som òg er knytt opp til Balder FPSO, og ei havbotnramme med ein oljeproduksjonsbrønn og ein vassinjeksjonsbrønn. Plan for utbygging og drift (PUD) for Balder vart godkjend den 2. februar 1996. Produksjonen frå Ringhorneplattformen tok til 11. februar 2003. Ringhorne er no ein del av Balder.

Balderfeltet har historisk interesse av di det kan seiast å vera det fyrste oljefeltet som vart oppdaga i norsk del av Nordsjøen. Oppdaginga fann stad allereie i 1967, meir enn to år før Ekofiskfeltet vart funne og erklært drivverdig. Det amerikanske oljeselskapet Esso hadde fått einerett i utvinningsløyve nr 001, og allereie i den andre leitebrønnen vart det påvist olje. Testinga var avslutta den 9. juli 1967, men funnet vart den gongen ikkje erklært kommersielt interessant. I tidsrommet fram til 1995 vart strukturane i lisensen undersøkt med 22 nye brønnar, ein utbyggingsplan vart godkjend i 1996 og produksjonen starta i 1999. 

I dag er Exxon Mobil framleis einaste eigar av rettar i Balderfeltet og operatør på feltet.

### Sjå òg

* Olje- og gassfelt på norsk kontinentalsokkel

Kjelder
-------

* no.wikipedia.org/wiki/Balderfeltet
* Olje- og energidepartementet: Fakta norsk petroleumsverksemd 2005. Nettversjon
**Mann Oh! mann** var eit skandinavisk gameshow som gjekk på TV3 frå 1994 til 1996. Formålet med programmet var å kåre «Skandinavias kjekkeste mann».

I dette underhaldningsprogrammet stilte menn opp til ulike oppgåver, og blei heia fram av eit kvinneleg publikum, samtidig som vertinner dytta taparane ut i eit basseng. Dei ti mennene skulle gjennom både sjølvvalde og pålagde «øvingar». I fyrste runde skulle alle syngje, danse, eller finne på noko sjølv. Damene bestemte kva for tre menn som måtte gå i vatnet og dermed var ute av konkurransen. Så skulle dei improvisere overfor tre damer som dei møter i forskjellige situasjonar. Fire nye menn skulle så i vatnet. Deretter blei det sunge (karaoke), og til sist skulle dei som var igjen posere.

I løpet av 11 program skulle det bli kåra 11 vinnarar som møttest til ein finale på den spanske øya Ibiza. Michael frå Danmark vann i fyrste sesong, og fekk dermed ein laurbærkrans og ein Suzuki-jeep.

Konseptet hadde sine avleggjarar i både Sverige og Danmark.

Vinnarar
--------

* Flagget til Danmark Michael (sesong 1)
* Flagget til Noreg Eivind Walstad (sesong 2)
Tysk bankbuss
**Bankbuss** er ein buss som er innreidd for å fungera som bankfilial og som køyrer rundt til grissgrendte bygder, for at innbyggarane skal sleppa å reisa inn til næraste tettstad for å få utført banktenester. Tidlegare var det mange bankbussar i Noreg, men fleire vart lagt ned i 2000-åra. Den siste bankbussen driven av Luster Sparebank, vart lagt ned i mars 2008. Sparebanken Sogn og Fjordane la ned bankbusstilbodet sitt i desember 2011.

Bankbussar blei erstatta av nye tenester som betalingskort, brevgiro, nettbank og liknande.

Kjelder
-------

1. ↑  Karlsen, R.K. «Rakk bankbussen før den stengte», NRK.no, 27/1-2010.
2. ↑  Bankbussen hausten 2011 ved ssf.no


| * v
* d
* e
Buss |
| --- |
| Busstypar | Langdistansebuss **·** Bybuss **·** Leddbuss **·** Dobbeltdekkar **·** Kombinertbuss **·** Trolleybuss **·** Minibuss |
| Rutebussar | Rutebuss **·** Skulebuss **·** Ekspressbuss **·** Matebuss |
| Andre bussar | Turistbuss **·** Opptaksbuss **·** Bokbuss **·** Bankbuss **·** Russebuss |
**Balholm AS** er ei norsk verksemd som lager friskpressa fruktjus frå Sogn. Verksemda produserer eplemost og frukt- og bærjuis med distribusjon over heile landet. 

Verksemda har hovudkontor i Balestrand. Ho vart skipa i 1996 av Åge Eitungjerde og Balestrand Fruktlager P/L. Balholm AS er i dag (2011) eigd av Rune Haug, Eli-Grete Høyvik og Åge Eitungjerde.

I 2008 fekk ho bygdeutviklingsprisen for Sogn og Fjordane og i 2009 Målprisen for Sogn og Fjordane. Balholm har vore ein viktig pådrivar for å fremja økologisk fruktdyrking og vart i 2009 kåra til Årets øko-leverandør i norsk daglegvare. 
Balholm AS er med i Sogn fruktrute.

I 2012 fekk Balholm AS Økopris Vestlandet 2012. Denne årlege prisen vert utdelt av øko-organisasjonane Oikos vest, Økoringen Vest og den økolologiske avdelinga i NLR Hordaland og går til ei enkeltperson, ein organisasjon eller ei verksemd som har gjort ein særleg innsats for å fremja økologisk landbruk eller forbruk i regionen vår.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Vevsida til Balholm
**Maurice de Vlaminck** (4. april 1876–11. oktober 1958) var ein fransk målar, grafikar og forfattar. Som biletkunstnar vert han rekna til fauvistane.

Vlaminck voks opp i Paris, der foreldra var musikarar. Han gjekk inn i militæret, der han møtte André Derain. Derain lærte Vlamick å måle, og dei to vart seinare gode målarvenner. Vlaminck var elles sjølvlært som målar. Han var særleg inspirert av Vincent Van Gogh og seinare Paul Cézanne. 

I 1905 var Vlamick mellom dei såkalla *fauves* ('ville') som stilte ut på Salon d'automne og på Salon des Indépendants i Paris. Stilen hans var prega av målarkollegaene som sokna til fauvismen. Han beheldt heile sitt lange målarliv sin eigen stil, med ganske tjukk måling og store, sikre strøk. Vlaminck brukte gjerne primærfargar, og kunne eksperimentera med å ta måling rett frå tuba og påføra henne i tjukke lag. Fargane er noko meir avdempa enn hos førebileta. Særleg etter å ha sett ei retrospektiv utstilling av Paul Cézanne sine verk i 1907 vart han påverka av den postimpresjonistiske stilen hans, og tok i bruk meir dempa koloritt med «arkitektonisk fast oppbygd maleri».

Motiva i bileta hans er oftast stilleben og landskap, sjeldnare figurar.

Forfattaren Maurice de Vlaminck skreiv cirka 20 bøker. Han skreiv dikt, fiksjon og memoar, og illustrerte fleire bøker. Ingen av bøkene hans er utgitt på norsk.

Han døydde 82 år gammal i landsbyen Rueil-la-Gadelière.

Kjelder
-------

1. 1 2 3 4  «Maurice de Vlaminck | French artist», *Encyclopedia Britannica* (på engelsk), henta 3. juni 2021
2. 1 2  Fagernes, Trond (26. februar 2020). «Maurice de Vlaminck». *Store norske leksikon* (på norsk bokmål).

* *Denne artikkelen bygger på «Maurice de Vlaminck» frå Wikipedia på bokmål, den 20. juli 2012.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Maurice de Vlaminck på Artnet

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC

 |
Sanking av manna. Illustrasjon frå *Augsburger Wunderzeichenbuch* frå 1500-talet.
**Manna** er i følgje Andre mosebok, sekstande kapittel, ein mat Gud gav israelittane å ete medan dei gjekk i ørkenen etter utferda frå Egypt. Det kan også visa til ei søt plantesaft, særleg ei utvunne frå mannaask. Manna er avleidd frå hebraisk *man*, 'gåve', via arameisk og gresk.

Peter Paul Rubens: Manna

|  |  |
| --- | --- |
| Israels-folket åt manna i fyrti år, til dess dei kom til bygde land; manna åt dei alt til dei kom til utenden av Kana’ans-landet.

Andre mosebok 16.35 etter *Studentmållagsbibelen*   |  |

I følgje Bibelen var maten israelittane kalla «manna» «kvitt som korianderfrø og smaka som honningkake». Det låg som fint rim på marka om morgonen, og dei kunne sanke det i store mengder, men om dei lét noko av det dei hadde sanka vere att til morgons, gjekk det makk i det, og det lukta vondt. 

Manna er forklart som plantesaft frå tamariskar som veks på Sinaihalvøya, spesielt *Tamarix mannifera*, ein variant av *Tamarix gallica*. Plantesafta storknar til søte, velsmakande kuler. Men den planesafta folk i dag kan finne i Sainaiørkenen er ikkje heilt slik Bibelen skildrar mannaen israellittane fekk å ete i ørkenen, så fenomenet er òg forklart på andre måtar, herunder som eit Guds under.

I Johannes' openberring vert kyrkjelyden i stilt i utsikt å få ete av «den løynde manna», kanskje eit symbol på lukka i Paradis.

Referansar
----------

1. ↑  «manna» i Nynorskordboka.
2. ↑  2. Mos. 16,31
3. ↑  2. Mos. 16,20
4. ↑  Ordforklaring i Bibelen, utg. ved Det Norske Bibelselskap 1978
5. ↑  Catholic Encyclopedia - Manna
6. ↑  Op. 2,17
**Maule-regionen** (spansk: *Región del Maule*) er ein av dei seksten regionane i den administrative inndelinga av Chile, og omfattar dei fire provinsane Curicó, Talca, Linares og Cauquenes. Han grensar til O'Higgins-regionen i nord, til Ñuble-regionen i sør og til Argentina i aust.
Talca er hovudstad og største byen i regionen. 

Regionen hentar namnet sitt frå elva Maule som renn vestover frå Andesfjella, og deler regionen i to og spenner over eit nedslagsfelt på omtrent 20 600 km2. Maule-elva er av historisk interesse fordi ho mellom anna markerte den sørlege grensa for inkariket.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen inneheld omsett tekst frå «Maule Region» frå Wikipedia på engelsk, den 4. januar 2023*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Maule-regionen**

| * v
* d
* e
Regionar i Chile |
| --- |
| Antofagasta**·** Araucanía**·** Arica og Parinacota**·** Atacama**·** Aysén**·** Biobío**·** Coquimbo**·** Los Lagos**·**
Los Ríos**·** Magallanes**·** Maule**·** Ñuble**·** O'Higgins**·** Santiago metropol**·** Tarapacá**·** Valparaíso |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* LCCN
* GeoNames

 |
**Ottar Gravås** (2. august 1922–17. oktober 1985) var ein norsk offiser, næringsdrivar og politikar frå Leksvik i Nord-Trøndelag. Han representerte Kristeleg Folkeparti på Stortinget 1973-77 og 1983-85. 

Gravås var son til ein gardbrukar. Frå 1939 til-46 var han i periodar bilmekanikar, tok eksamen ved Trondheim Tekniske Skole i 1942 og gjekk folkehøgskule 1942/43. I 1944 sat han ei tid i tysk fangenskap. Frå 1946 var han knytt til Forsvaret, som sersjant og bilkontrollør 1947-52 og løytnant og teknisk kvartermeister ved 3. dragonregiment på Rinnleiret 1952–67. I 1967 starta han opp eigen bilverkstad med bensinstasjon og dreiv desse sidan.

Gravås var medlem av Frol kommunestyre 1956–61 og etter kommunesamanslåing av Levanger kommunestyre 1962–67 og 1972–74. Hausten 1973 vart han vald inn på Stortinget frå Nord-Trøndelag på ei fellesliste for Kristeleg Folkeparti og partiet Høgre. Der etter var han 1. vararepresentant 1977–81, då Høgre hadde fyrstekandidaten på felleslista og fekk representanten. Samstundes var han 1977-83 fylkessekretær i Nord-Trøndelag Kristeleg Folkeparti. 

Gravås var også 1. vararepresentant til Stortinget 1981–85, då vald på ei fellesliste for Kristeleg Folkeparti og Senterpartiet. Han møtte fast 1983-85 då Johan J. Jakobsen var statsråd i Willoch-regjeringa. All si tid på Stortinget var Gravås medlem i Forsvarskomitéen.

Kjelder
-------

* Stortingsbiografi

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Historisk befolkningsregister
* PolSys

 |
**Ottar Hellevik** (fødd 20. juni 1943) er ein norsk samfunnsforskar og statistikar. Han var professor ved institutt for statsvitskap ved Universitetet i Oslo frå 1986 til pensjonsalderen. Han var òg forskingsleiar ved Synovate (tidlegare MMI). Han har særleg forska på meiningsmålingar og samfunnsvitskapleg metode. Hellevik har skrive den mest brukte innføringboka i kvantitativ metode i samfunnsvitskap som gjennom fleire revisjonar har vore i bruk sidan 1971, og som no er i sjuande reviderte utgåve. 

Hellevik har nytta spørreskjemadata frå undersøkinga Norsk Monitor til å kartleggja verdiendringar over tid i Noregs folkesetnad. Dette arbeidet populariserte han i boka *Nordmenn og det gode liv* frå 1996. Denne boka vart illustrert og kommentert av Odd Børretzen og viste ved den statistiske teknikken korrespondanseanalyse korleis ein kunne gruppera haldningane til personar langs dei to aksane tradisjonalistar/modernistar og idealistar/materialistar. I 2008 utgav han boka *Jakten på den norske lykken*. Dette var ein introduksjon til lukkeforsking, og nytta empiri frå Norsk Monitor og internasjonal forsking for å undersøkja om lukke var målbart og kva for faktorar som fører til lukkeleg liv. I boka argumenterte Hellevik for at personar med idealistisk verdisett oftare ville føla seg lukkelege enn personar som var opptekne av materielle verdiar.

I 2011 gav han ut ei bok om bruk og misbruk av meiningsmålingar, *Mål og mening. Om feiltolking av meningsmålinger*, som var rikt eksemplifisert med korleis nyhendemedia (mis-)brukte statistikk.

Litteratur
----------

* *Forskningsmetode i sosiologi og statsvitenskap* 7.utgave 2002 Universitetsforlaget ISBN 9788215002507

Bakgrunnsstoff
--------------

* Publikasjonar av Ottar Hellevik i forskingsdokumentasjonssystemet Cristin

* Publikasjonar av Ottar Hellevik i BIBSYS
* Ansatteside ved Universitet i Oslo
Grava til Willi Graf i Kronoberg
**Willi Graf** (2. januar 1918–12. oktober 1943) var ein tysk medisinstudent og medlem av Den kvite rosa.

Willi Graf vart fødd i i Kuchenheim utanfor Euskirchen. Familien hans flytta til Saarbrücken i 1922. Elleve år gammal blei han med i *Bund Neudeutschland*, ein katolsk organisasjon for ungdomar som gjekk på finare skular. Organisasjonen blei ulovleg då Adolf Hitler kom til makta i 1933. I 1934 blei han med i *Grauer Orden*, ein annan ungdomsorganisasjon som også var ulovleg, og kjend for å vere antinazistisk. Denne organisasjonen var derfor inndelt i små grupper.

I 1937 gjorde han riksarbeidsteneste, og etter dette begynte han på medisinstudium. I 1938 blei han tiltalt for ulovlege aktivitetar, men fekk amnesti grunna feiringa av Anschluss.

Frå 1940 til 1942 tenestegjorde han fleire stader i Europa. I 1942 blei han med i Den kvite rosa.

Den 18. februar 1943 blei han og systera, Annelise, arrestert i München. 19. april 1943 blei dømd til døden av Folkedomstolen. Han blei avretta i München den 12. oktober 1943 etter at han hadde vore gjennom mange avhøyr utan å røpe nokon namn.

Sju skular i Tyskland er oppkalla etter han, og i 2003 fekk han posthumt status som æresborgar av Saarbrücken.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Ei side om Willi Graf og den kvite rosa (engelsk)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS
* SUDOC
* NDL

 |
**Willem Kalf** (1619–31. juli 1693) var ein nederlandsk målar som spesialiserte seg på stilleben. Han var aktiv målar under den såkalla nederlandske gullalderen. Seinare i livet var han kunsthandlar og takstmann.

Liv og gjerning
---------------

*Stilleben*, ca. 1660
Kalf var fødd i Rotterdam, der faren var ein rik kledehandlar som deltok i styringa av byen. Mot slutten av 1630-åra reiste Willem Kalf til Paris, der han oppheldt seg i nær kontakt med dei flamske målarane i bydelen Saint-Germain-des-Prés. I Paris måla han for det meste interiørbilete i småskala og stilleben. Kalfs landlege interiør er jamt over prega av grupper med grønsaker, bøtter, potter og panner, som han i framgrunnen arrangerte som eit stilleben. Figurane kom vanlegvis einast til syne i den dismete og utydelege bakgrunnen. Desse måleria høyrer til ein biletstil som, trass i at dei vart måla i Paris, i hovudsak vart utøvd i Flandern tidleg i det 17. hundreåret, av målarar som David Teniers den yngre og andre.

Kalfs interiørbilete frå landlivet hadde stor innverknad på fransk målarkunst, særleg i krinsen der Le Nain-brørne var sentrale. Dei halvvegs einsfarga stilleben som Kalf laga i Paris danna ei lekkje til dei såkalla *banketjes* som dei nederlandske målarane Pieter Claesz og Willem Claeszoon Heda og andre måla i 1630-åra. Gjennom 1640-åra utvikla Kalf *banketje* vidare til ein ny og overdådig form for stilleben, ei form som skildra ymse grupper med gull- og sølvtøy. Til liks med andre stilleben i samtida er desse måleria vanlegvis allegoriar over *vanitas*, forfengelegskapen. 

Kalf sine stilleben varier lite i struktur, dei fleste inneheld stort sett dei same gjenstandane. Ofte dekker eit damaskklede eller eit gobeleng eit bord med eit servise av ulike gull- og sølvtøy. Mange av desse gjenstandane har vorte identifisert som arbeid av bestemte gullsmedar, til dømes av Johannes Lutma. Nesten alltid er der ein kinesisk porselensbolle, ofte bikka over slik at frukta veltar ut av han.

I 1653 slo Kalf seg ned i Amsterdam. Kringom 1663 slutta han som målar. Sidan arbeidde han som kunsthandlar og var jamvel takstmann. Mellom anna tok han del i vurderinga av ei stor samling italiensk måleri som vart frambode den tyske kurfyrsten Fredrik Vilhelm, ei samling som viste seg å vere av lågt verde.

Kalf døydde i Amsterdam.

Galleri
-------

* Vinglas og fruktskål, 1663Vinglas og fruktskål, 1663
* Kjøkkenhjørne, 1643Kjøkkenhjørne, 1643
* Stilleben med ingefærkrukke i Ming-porselen, 1669.Stilleben med ingefærkrukke i Ming-porselen, 1669.
* Stilleben frå 1678.Stilleben frå 1678.
* Bondeinteriør med gammal kvinne og grønsakerBondeinteriør med gammal kvinne og grønsaker

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Willem Kalf» frå Wikipedia på tysk, den 10. september 2013.*
* *Denne artikkelen bygger på «Willem Kalf» frå Wikipedia på engelsk, den 10. september 2013.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* BPN

 |
**Nasjonalforsamlinga i Wales** (walisisk *Cynulliad Cenedlaethol Cymru*, engelsk *National Assembly for Wales*) er ei folkevald forsamling med lovgjevande makt i Wales. 
Ho held til i Senedd-bygningen i Cardiff.

Forsamlinga har seksti medlemmer, kjende som *Assembly Members* (AM) eller *Aelod y Cynulliad*. Dei blir valde for fireårsperiodar, med førti valde ut frå geografiske krinsarr med fleirtalsval og tjue frå fem regionea der ein nyttar høvestalsval for å få proporsjonal representasjon. 

Frå ein dagleg pressekonferanse i mai 2021 i samband med koronapandemien.
Opprettinga fann stad som følgje av devolusjon, ein prosess der landa som utgjer Det sameinte kongeriket Storbritannia og Nord-Irland har fått aukande grad av sjølvstyre. Forsamlinga blei vedtatt oppretta gjennom ei folkerøysting i 1997, og formelt oppretta gjennom *Government of Wales Act 1998*. Den første sesjonen opna i 1999. Då hadde forsamlinga ikkje rett til å laga eigne lovar, berre reglar. Gjennom loven Government of Wales Act 2006 fekk nasjonalforsamlinga lovgjevande myndigheit på dei områda der lovgjevingskompetansen ligg hjå walisiske styesmakter. Desse områda er helse, utdanning, økonomisk utvikling, transport, miljø, jordbruk, lokale styresmakter og nokre skattar. Etter ei ny folkerøysting i 2011 blei makta utvida til å laga lovar utan å konsultera det britiske parlamentet eller den britiske ministeren for Wales.

Lovverk frå januar 2020 utvida røysteretten til forsamlinga til å gjelda personar over 16 år, medan namnet på forsamlinga blir **Welsh Parliament** på engelsk og **Senedd Cymru** på walisisk frå 6. mai 2020.

Lovar som vedkjem heile kongeriket blir framleis vedtekne i Det britiske parlamentet, og både ministeren for Wales i den britiske regjeringa og Det britiske parlamentet har vetorett i høve til forsamlinga.

Presidentar i forsamlinga
-------------------------

| Bilete | Namn(fødd–) | Embetstid | Parti | Merknad |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Presidentar |
|  | **Lord Elis-Thomas**(1946–) | 12. mai 1999–11. mai 2011 | Plaid Cymru | Gjenvald i 2003 og 2007 |
|  | **Dame Rosemary Butler**(1943–) | 11. mai 2011–11. mai 2016 | Labour |  |
|  | **Elin Jones**(1946–) | 11. mai 2016– | Plaid Cymru |

Kjelder
-------

1. ↑  «Wales says Yes in referendum vote». *BBC News*. 4. mars 2011.
2. ↑  «Bill to introduce new name and lower voting age becomes an Act». *National Assembly for Wales* (på engelsk). Arkivert frå originalen 12. mars 2020. Henta 27. januar 2020.

* *Denne artikkelen bygger på «Nasjonalforsamlingen for Wales» frå Wikipedia på bokmål og «National Assembly for Wales» frå Wikipedia på engelsk, den 27. januar 2020.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* ISNI
* SUDOC
* NKC
* BBC Things

 |
Landskap med beitande kyr, 1855
**Niels Bjørnsen Møller** (10. juli 1827–5. desember 1887) var ein norsk målar fødd i Eiker i Buskerud og aktiv i Tyskland.

Husmannssonen Møller var elev ved Den kgl. Tegneskole i Christiania i 1851-52, der han måla eit portrett av Lars Hertervig. I 1852 reiste Møller til kunstakademiet i København. Året etter drog han vidare til Düsseldorf, der han i 1855–57 var elev av Hans Gude. 

Møller vart buande i Tyskland livet ut. Nasjonalgalleriet i Oslo eig *Fjordlandskap* frå 1861, eit bilete i Düsseldorf-stil med kulisseaktige fjellformasjonar og ein fiskarfamilie plassert som staffasje i forgrunnen. I 1873 vart han tildelt medalje på Verdsutstillinga i Wien med måleriet *Lodshavn ved den svenske vestkyst*. Her er horisonten plassert høgt i biletet, eit trekk som var karakteristisk for hans seinare verk.

Kjelder
-------

* Norsk kunstnerleksikon

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* Norsk kunstnerleksikon
* VIAF
* ULAN
* KulturNav

 |
Ulike typar bretta og lima kremmarhus og papirposar.
**Kremmarhus**, **kremmartut**, **spisspose**, **strut** og så vidare er ein kjeglefoma pose eller eit spist, tutforma beger som vanlegvis er laga av papir og rulla eller lima saman. Dei er tradisjonelt blitt brukt av kremmarar og andre handelsfolk til å pakka små mengder krydder, godteri og andre varer i.

Ordet kjem frå det mellomnedertyske *Kremerhus* og danske *Kræmmerhus* som i gamle dagar òg kunne brukast om butikken til ein kremmar.

Variantar
---------

Kremmerhus er lette og rimelege å laga. Opninga øvst kan lukkast ved å brettast ned eller knyttast igjen med ei snor. Dei passar som behaldarar for eller innpakning av ulike typar varer. Det finst difor mange variantar, til dømes spisse plastposar av blank, gjennomsiktig cellofan slik at innhaldet synest, kjegleforma juletrekorger og dekorative papirstrutar fylt med luktande lavendel. Is kan serverast i kremmarhusforma kjeks eller krumkakeliknande bakverk som er lett å halda i handa. Tradisjonelle overflodshorn kan òg minna om kremmerhus. 

I Danmark er pynta kremmarhus vanlege å ha på juletre som pynt. Slike kremmarhus kan vera heimelaga og dekorert på ulike måtar. Det er pålimt ein hank og kan fyllast med nøtter eller godteri. 

I deler av Tyskland har det frå 1800-talet vore tradisjon med *Schultüte* eller *Zuckertüte*, ein stor, konisk, dekorert «skulepose» eller «sukkerpose» fylt med godteri, småleiker eller skulesaker som barn kan få med seg til fyrste skuledag.

Galleri
-------

* Pommes frites med majones og karri-ketsjup servert i tradisjonelt kremmarhus av papir og med liten plastgaffel og belgisk pølse.Pommes frites med majones og karri-ketsjup servert i tradisjonelt kremmarhus av papir og med liten plastgaffel og belgisk pølse.
* Iskrem med kremmarhusforma kjeks og sjokoladestrøsselIskrem med kremmarhusforma kjeks og sjokoladestrøssel
* Schultüte, stort «skulekremmarhus» med godteri som tyske elevar får med seg til fyrste skuledag.*Schultüte*, stort «skulekremmarhus» med godteri som tyske elevar får med seg til fyrste skuledag.
* «Lejlighedssang» til dansk konfirmasjonsselskap, kopiert på papir, rulla til kremmarhus og fylt med serviettar.«Lejlighedssang» til dansk konfirmasjonsselskap, kopiert på papir, rulla til kremmarhus og fylt med serviettar.
* Kremmarhus på juletreetKremmarhus på juletreet

Sjå òg
------

* Pose
* Papirpose
* Emballasje
* Innpakkingspapir
* Pappbeger
* Konvolutt

Kjelder
-------

1. ↑  Oppslagsordet «kræmmerhus» i *Ordbog over det danske sprog 1700-1950*

* *Denne artikkelen bygger på «Kremmerhus» frå Wikipedia på bokmål, den 1. desember 2020.*

* *Denne artikkelen bygger på «Kræmmerhus» frå Wikipedia på dansk, den 1. desember 2020.*
**Husa** er ein gard på Fedje og i lag med Kopper dei eldste og største gardane her. Husa er både størst og truleg eldst, og dekkjer området mellom Husavatnet og Husavågen, som begge er kalla opp etter garden. 

Namnet Husa tyder på at det var her den første busetnaden på Fedje oppstod, altså at det var her dei første husa vart bygd. Tidlegare har «Huse» vore ein vanleg skrivemåte, men skrivemåten Husa samsvarar med uttalen og har vorte nytta frå 1865 og framover. 

Husa er først gong nemnd i skriftlege kjelder i 1405, i eit *«breff om Huss i Fediom»*. I dette brevet går det fram at Munkeliv kloster, som tidlegare eigar overlet husa sine til Arne Andersson og Ingeborg Einarsdotter. Dette er òg dei første namngjevne innbyggjarane ein kjenner til på Fedje. 

I 1962 fekk Fedje kommune skøyte på ei av tomtene. Vasstårnet til vassverket på Fedje vart bygd her i 1961. Vassverket fekk ei anna tomt i 1969 der Det kommunale vassverket vart bygd i 1971. På ei anna tomt vart det i 1983 bygd ein kommunal legebustad med hybelhusvære

Kjelder
-------

* Arvid Skogseth (1997). *Fedje og folket: Gards- og ættesoge for Fedje*. Fedje kommune.

Fotnotar
--------

1. ↑  Oluf Rygh (1910). *Norske Gaardnavne* **11**. s. 426.
**Willendorf**, eller **Willendorf in der Wachau**, er ein landsby i Wachau i delstaten Niederösterreich i Austerike som særleg er kjend for eit funn frå 1908 av ein liten kvinnefigur, den såkalla Venus frå Willendorf, som er tidfesta til om lag 23000 år før vår tidsrekning. Andre funn i området, frå ein fundstad som vert kalla «Willendorf II», syner at det har vore busetnad her for 50000 år sidan.

Landsbyen ligg 209 meter over havet, på den venstre bredda av elva Donau, det vil seie på nordbredda av Donau mellom Aggsbach Markt und Spitz. For å skilje staden frå andre stadar med namnet Willendorf, vert landsbyen ofte omtalt som *Willendorf in der Wachau*.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Willendorf in der Wachau» frå Wikipedia på tysk, den 6. april 2010.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Venus- und Museumsverein Willendorf
* Felgenhauer, Fritz, (Österreichische Akademie der Wissenschaften, Prähistorische Kommission, Wien), 1956–59, *Willendorf in der Wachau. Monographie der Paläolithischen Fundstellen.* Utgjevar: Rohrer, Wien.

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Willendorf in der Wachau**
**Mary Leakey** (6. februar 1913–9. desember 1996) var ein britisk paleoantropolog. Ho oppdaga den første fossiliserte *Proconsul*-skallen, ein utdøydd primat som ein no trur er ein forløpar for menneske. Ho oppdaga også ein robust *Zinjanthropus*-skalle i Olduvaidalen i Tanzania. 

I mykje av livet arbeidde ho saman med ektemannen Louis Leakey i Olduvai. Her oppdaga dei fossilar av gamle Homininae (store afrikanske apar) og dei tidlegaste eksemplara av Hominini, ei gruppe som omfattar sjimpansar og menneske. Dei fann også steinreiskapar laga av den sistnemnde gruppa. Mary Leakey utvikla eit klassifiseringssystem for reiskapane funne i Olduvai. Ved Laetoli oppdaga ho 3,7 millionar år gamle Hominini-fossil og fotspor som då var det eldste provet på oppreist gange. 

Gjennom karrieren oppdaga Leakey femten nye dyreartar og medverka til å namngje ei ny biologisk slekt.
I 1972, etter at ektemannen døydde, blei Leakey leiar for utgravingane i Olduvai. Ho lærte også opp sonen Richard til å fortsetja den arkeologiske familietradisjonen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Mary Leakey» frå Wikipedia på engelsk, den 19. mai 2017.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC

 |
**Hurrungane** (eller **Hurrungene**, **Hurrungadn**, **Horungane**) er eit fjellområde på grensa mellom Luster og Årdal kommune i Vestland. Området ligg sørvest i Jotunheimen, og inkluderer Skagastølstindane, Styggedalstindane, Dyrhaugstindane, Maradalstindane, Austanbotntindane, Soleibotntindane med fleire.

Store Austanbotntind (venstre), Store Ringstind og Soleitindane sett frå Store Skagastølstind 
Området har mange av dei villaste toppane i Noreg og 23 toppar over 2000 moh. (med primærfaktor på 30 m eller meir). Mange av toppane kan ein berre nå med fjellklatring eller vandring på bre, men det finst òg nokre som ikkje gjer det. 

Hurrungane har daler som i hovudsak går nord-sør. Dei største dalane er Skagadalen, Ringsdalen, Gravdalen, Stølsmaradalen, Midtmaradalen, Maradalen. Hurrungane er grovt sett avgrensa av Utladalen mot sør og aust, av Helgedalen og Bergsdalen mot nord og Berdalsbandet mot vest.

Ei rekkje mindre, alpine isbrear ligg i området. Dei største er Jervvassbreen, Styggedalsbreen, Skagastølsbreen, Ringsbreen, Berdalsbreen, Stølsmaradalsbreen, Midtmaradalsbreen, Slingsbybreen og Maradalsbreen. I tillegg finst det fleire mindre botnbrear.

Hurrungane sett frå Fannaråki. Foto: Bernt Marius Johnsen

Friluftsliv
-----------

Eit vanleg utgangspunkt for turar i Hurrungane er Turtagrø, 884 moh, ved riksveg 55 nord for Hurrungane. Her ligg Turtagrø hotell, eit hotell med lange tradisjonar som samlingsstad for fjellsport og klatring. På Turtagrø er det høve til å leige fjellførar frå Norgesguidene for å nå toppar i området.

DNT har to hytter i området: Skagastølsbu, ei nødbu, 1758 moh. kjent som «Hytta på Bandet» og Stølsmaradalen, 845 moh. Ein merkt sti går frå Turtagrø gjennom Skagadalen opp til Bandet.

Fjell i Hurrungane
------------------

Dei høgaste toppane i området er

* Storen (Skagastølstindane, Store) (2405 moh.)
* Styggedalstindane, Store (2387 moh.)
* Jervvasstind(Gjertvasstind) (2351 moh.)
* Sentraltind (2348 moh.)
* Vetle Skagastølstind (2340 moh.)
* Midtre Skagastølstind (2284 moh.)
* Skagastølsnebbet (2222 moh.)
* Store Austanbotntind (2202 moh.)

Bakgrunnsstoff
--------------

* Bergtatt si side om Hurrungane Arkivert 2004-12-05 ved Wayback Machine.
* Turtagrø hotell
* Webkamera på Turtagrø hotell Arkivert 2007-08-01 ved Wayback Machine.
* Norgesguidene

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Hurrungane» frå Wikipedia på bokmål, den 21. april 2008.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
|  |
| --- |
| ***«Ela»***  Song av Andromache |
|  |
| **Land** | Hellas og Kypros |
| **Språk** | Engelsk og gresk |
| **Utgjeve** | 11. februar 2022 |
| **Sjanger** | Pop, latinopop |
| **Lengd** | 03:02 |
| **Selskap** | Panik Records |
| Låtskrivar(ar) | Alex Papakonstantinou, Arash, Eyelar Mirzazadeh, Fatjon Miftaraj, Filloreta Raçi Fifi, Geraldo Sandell, Giorgos Papadopoulos, Robert Uhlmann, Viktor Svensson, Yll Limani |
|

**«Ela»** (gresk skrift Έλα, norsk omsetjing 'kom igjen') er ein song frå 2022 som vert framført av den greske songaren Andromache. Songen vart internt vald av den kypriotiske ålmennkringkastaren CyBC til å vere det kypriotiske bidraget til Eurovision Song Contest 2022 i Torino i Italia.

Om songen
---------

«Ela» er ein latinopoplåt med vers på engelske vers og refreng på gresk. Songen er skriven av eit internasjonalt låtskrivarteam som har levert ei rekkje Eurovision-bidrag tidlegare. Alex Papakonstantinou har blant anna skrive «Fuego» som Kypros fekk ein andreplass med i 2018, mens Arash deltok for Aserbajdsjan i Eurovision Song Contest 2009.

Songen og artisten Andromache vart internt valde av kringkastaren CyBC til å representere Kypros i Eurovision Song Contest 2022. Artisten og songen vart annonserte under ei tv-sending 9. mars 2022, mens musikkvideoen vart lagd ut på YouTube-kanalen til Panik Records dagen etter. 11. mars 2022 vart songen tilgjengeleg på alle strøyme- og salgsplattformar.

### Eurovision Song Contest

«Ela» deltok i den andre semfinalen av Eurovision Song Contest, torsdag 12. mai 2022. Der blei songen nummer 12 av 18 bidrag. Sidan songen ikkje vart blant dei ti beste i semifinalen, kvalifiserte han seg ikkje til finalen laurdag 14. mai.

Sceneframsyninga og framføringa i Eurovision var regissert av koreografane Marvin Dietmann og Dan Shipton.

Listeplasseringar
-----------------

| Liste (2022) | Høgasteplassering |
| --- | --- |
| Flagget til Hellas Hellas (IFPI) | 45 |
| Flagget til Litauen Litauen (AGATA) | 76 |

Kjelder
-------

1. 1 2  «Cyprus: Andromache will sing "Ela" at Eurovision 2022». *wiwibloggs* (på engelsk). 9. mars 2022. Henta 13. mars 2022.
2. 1 2  «Cyprus: Andromache will perform Ela at Eurovision 2022 🇨🇾». *Eurovision.tv* (på engelsk). 9. mars 2022. Henta 13. mars 2022.
3. ↑  «Second Semi-Final of Turin 2022». *Eurovision.tv* (på engelsk). Henta 19. juni 2022.
4. ↑  «IFPI Charts». *ifpi.gr*. Arkivert frå originalen 24 May 2022. Henta 5 September 2022.
5. ↑  «2022 20-os savaitės klausomiausi (Top 100)» (på litauisk). AGATA. 20 May 2022. Henta 20 May 2022.

* *Denne artikkelen bygger på «Ela (Andromache-sang)» frå Wikipedia på bokmål, den 5. desember 2022.*