recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Lauskarlåtten**, òg kjend under namnet **Danse lauskar og gå fri**, er ein springar på nedstilt bass, mykje nytta i Hallingdal og Valdres. I Valdres finst slåtten i tradisjon etter Bendik i Nøen, medan kjelda i Hallingdal er Ola Dekko. Her heiter slåtten ofte Vesle-Dekken, etter son av Ola Dekko, Ola Dekko den yngre.

Slåtten er òg funnen i Vik i Sogn, der han heiter *Semjarslåtten* eller *Hatletusken*.

### Stev

Det mest kjende stevet til slåtten slik han er spela i Hallingdal og Valdres går slik:

Danse lauskar og gå fri
det går då an på ein måte
det går då an for ei liti rid
så får det sakti stå rå te.
I Sogn finst stevet i denne forma:

Å Ha du vore i Hatleli
og lagt på lur etter jentor?
Nei, eg ha vore i Krokeli
og lagt på lur ett` ho Eli.
Både slåttenamn og stev knyter slåtten til tradisjonar for frieri.

### Variantgruppa

Slåtten har variantnummer 492, band VI i Hardingfeleverket. To former er frå Hallingdal, to frå Vik i Sogn og to frå Valdres. Attåt desse finst det dokumentert ei form frå Flå ved Truls Ørpen. Ulrik Jensestogun spela og ei form på vanleg oppstilt bass som ikkje er teken med her. Denne forma er seinare spela inn av Håkon Asheim og teken opp att i seinare år av yngre spelemenn i Valdres.

* a: *Vesle-Dekken*, etter Olav Timannhagen frå Ål. Nedskrift Sven Nyhus 1975. Namnet er etter spelemannen Ola Dekko den yngre.
* b: *Fuglen*, etter Olav Sataslåtten frå Torpo. Nedskrift Sven Nyhus 1975. Sataslåtten hadde slåtten etter den eldre Ola Dekko, men har brøytt om slåtten på eige vis.
* c: *Hatletusken*, etter Lars Sande, Vik i Sogn. Nedskrift Arne Bjørndal 1916 (B 615). Slåtten er òg kalla Hatlelien. Å "gange på tusk" er det same som å "løbe etter leg og morskab" (Ivar Aasen). Hatle = vestlandsk for Hassel.
* d: *Semjarslåtten*, etter Klaus Sande frå Vik i Sogn. Nedskrift Sven Nyhus 1975. Sande hadde slåtten etter far sin, Lars Sande.
* e: *Springar*, etter spelemannen Andreas Hauge frå Nord-Aurdal. Nedskrift Arne Bjørndal 1925 (B 320). Hauge hadde slåtten frå Ulrik Jensestogun, som hadde han frå Bendik i Nøen.
* f: *Danse lauskar og gå fri*, etter Torleiv Bolstad frå Øystre Slidre. Nedskrift Sven Nyhus 1977. Bolstad hadde slåtten frå Ola Okshovd.
**Raftsundbrua** er ei bru som kryssar Raftsundet mellom Hinnøya og Austvågøya, i Hadsel kommune i Nordland. Brua er ei spennbetongbru, bygd etter fritt frambygg-metoden, på 711 meter, med lengste spenn på 298 meter og seglingshøgde på 45 meter. Brua har 4 spenn. Hovudspennet var det lengste fritt frambygg-spennet i verda då brua vart opna.

Raftsundbrua vart opna 6. november 1998. Ho er den siste av deil lange bruene som bind saman øyane i Vesterålen. Brua vart prosjektert av firmaet Aas-Jakobsen AS i Oslo og bygd av AS Anlegg som hovudentreprenør. 

Brua er ein del av Lofast – fastlandsambandet til Lofoten - som vart opna 1. desember 2007. Sidan då er Raftsundbrua ein del av europaveg 10. Brua knyter den delen av Vågan kommune som ligg på Hinnøya saman med resten av kommunen. Raftsundbrua har gjeve innbyggarane i Austre Vågan lengre reiseveg enn før, fordi ferja direkte mellom Digermulen og Svolvær tok kortare tid enn det no tek å køyre frå Digermulen via Raftsundbrua til Svolvær.

Kjelder
-------

Denne artikkelen byggjer på «Raftsundbrua» henta frå Wikipedia på bokmål 9. mars 2008. Bokmålsartikkelen oppgav desse kjeldene:

* Aas-Jakobsens faktablad om Raftsundbrua (på engelsk) Arkivert 2007-09-27 ved Wayback Machine.
* Structurae om Raftsundbrua
* Statens Vegvesen si side om Lofast Arkivert 2005-02-07 ved Wayback Machine.
* The World's Longest Tunnel Page (bru-delen)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* SSR (namn)

 |
| Toul |
| --- |
| Cathédrale Saint-Étienne de Toul Cathédrale Saint-Étienne de Toul |
| 

|  |
| --- |
|  |
| **Byvåpenet til Toul** |

 |
| Styresmakter |
| Land  Region  Departement | Frankrike  Lorraine  Meurthe-et-Moselle |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  30,59 km² |
| Innbyggjarar  - By (1999)   - folketettleik | 16 945   554/km² |
| Koordinatar | 48°40′″N 05°53′″E﻿Koordinatar: 48°40′″N 05°53′″E﻿ |
| Høgd over havet | 215 m |
| Tidssone | CET (UTC+1) |
| Diverse anna |
| Postnummer | 54200 |
| **Heimeside:** www.mairie-toul.fr |

**Toul** er ein festningsby og kommune nordaust i Frankrike. Han er *sous-préfecture* (underprefektur) i departementet Meurthe-et-Moselle i regionen Lorraine, og har om lag 17 000 innbyggjarar.

Geografi
--------

Toul ligg mellom Commercy og Nancy, og mellom elva Moselle og Canal de la Marne au Rhin.

Historie
--------

Toul vart kalla *Tullum Leucorum* av romarane, og var hovudstad for den galliske stamma Leuci.

I 612 slo Kong Teodebert II av Austrasia Kong Teoderik II av Burgund nær Toul. Etter Meerssentraktaten i 870 vart Toul ein del av Austfrankariket, seinare Det tysk-romerske riket seint i mellomalderen. Her vart han ein fri keisarby. Toul vart annektert av Frankrike av Kong Henrik II i 1552. Dette vart godkjend av Det tysk-romerske riket i Freden i Westfalen i 1648. Han vart då ein del av den franske provinsen Trois-Évêchés. 

Siste gong Toul nytta festninga si var under omleiringa i 1870 i den fransk-prøyssiske krigen, og om morgonen 23. september opna 64 kanonar eld, og festninga overgav seg om ettermiddagen etter at 2 433 prosjektil hadde vorte avfyrt. 

Toul var sete for eit bispedøme frå rundt 410 til 1807.

Bakgrunnsstoff
--------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
*Belsassars feiring*, 1820
*Kvelden før syndfloda*, 1840
*Himmelens sletter*, ca 1851
**John Martin** (19. juli 1789–17. februar 1854) var ein britisk målar og grafikar fødd i Haydon Bridge ved Hexham i Northumberland.

### Liv og gjerning

Martin begynte læretida si i Newcastle, der han studerte og kopierte verk av målarar som Claude Lorrain og Salvator Rosa. I 1806 flytta han til London, der han gifta seg og underviste i teikning. Ved sidan av fordjupa han seg med studiar av arkitektur og perspektiv, og måla akvarellar og laga porselen og glas.

Frå 1812 og dei komande åra vekte Martin merksemd hos publikum med store måleri som skildra bibelske eller mytiske og imaginære landskap med dramatiske naturfenomen, inspirert av dei mest turbulente landskapsmåleria til William Turner. Gjennom salet av desse verka fekk Martin ein viss grad av økonomisk tryggleik. Særleg åtgaum fekk verket *Belsassars feiring* frå 1820. Men meir enn for sine måleri, vart Martin kjend for sine raderingar.

I 1823 fekk han i oppdrag å illustrere John Milton sitt verk *Det tapte paradis* (*Paradise Lost*). Seinare, mellom 1831 og 1835, fekk Martin publisert fleire illustrasjonar til Det gamle testamentet. Gjennom disse grafiske trykka nådde ryet hans utom Englands grenser, ganske særleg i Frankrike.

Frå slutten av 1820-åra vende Martin interessa mot arkitektur og byplanlegging. Han fekk ansvar for å prosjektere forbetringar i det mest tettbygde London, særleg merksemd retta han mot portsystem, vatn og kloakk. Planane minte i stor grad om dei som Joseph Bazalgette langt seinare la fram og fekk verkeleggjort.

Martin var aktiv nesten heilt fram til han døydde i 1854 på Isle of Man.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **John Martin**

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «John Martin (Painter)» frå Wikipedia på engelsk, den 27. februar 2014.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* ULAN

 |
**Ragna Prag-Magelssen** (fødd 21. mars 1879 som **Ragna Pedersen**, daud 15. september 1961) var ei norsk organisasjonskvinne som var kultur- og opplæringsleiar i Nasjonal Samling sin kvinneorganisasjon og sentral i dyrevernrørsla.

Familie og bakgrunn
-------------------

Ragna Prag-Magelssen var fødd på Ådalsbruk i Løten. Ho var dotter av forvaltaren på Ådals bruk i Løten, Mathias (Maths) Pedersen og hustru Gunhild Olsen. Ho var faster til arkitekten Rolf Prag. Ragna og fleire andre familiemedlemmer endra etternamna sine til Prag ein gong før 1915. Ho vart gift 16. mars 1916 på Hamar med tannlege Johannes Magelssen.

Liv og virke
------------

Ragna Prag-Magelssen var frå slutten av 1890-åra tilsett i Oplandske Kreditbank på Hamar. Ho vart seinare medlem av Norske Kvinners Nasjonalråd. I perioden 1928-38 var ho formann i Hamar og omegns dyrebeskyttelsesforening. Ho var deretter varamedlem i styret for Norges Dyrebeskyttelsesforbund.

Ho vart tidleg medlem av Nasjonal Samling og stod på listene til Stortingsvalet i 1933 i Hedmark. I NS vart ho etterkvart kultur- og opplæringsleiar i NS’ kvinneorganisasjon (NSK), der Olga Bjoner var leiar. I 1942 vart ho omtalt som «konsulenten for kvinnespørsmålene» i Kulturdepartementet.

Ragna Prag-Magelssen dreiv dessutan i ei årrekke ei antikvitetsforretning på Hamar.

I dommen mot Ragna Prag-Magelssen etter andre verdskrig «ble det lagt vekt på hennes arbeid med å nazifisere kvinneorganisasjonene og hennes utstrakte kursvirksomhet og studiesirkler for å lære kvinnene opp i *nyordningens tanker*.»

Dette arbeidet resulterte mellom anna i boka *Også vi når det blir krevet ... : Innlegg fra norske kvinner om den nasjonale, moralske og politiske gjenfødelse i Norges skjebnetime*, der ho var redaktør. Boka kom ut på Blix forlag.

Bibliografi
-----------

* Ragna Prag Magelssen, red. (1942). *Også vi når det blir krevet ... : Innlegg fra norske kvinner om den nasjonale, moralske og politiske gjenfødelse i Norges skjebnetime*. Blix forlag (i kommisjon).

Referansar
----------

* *Denne artikkelen bygger på «Ragna Prag-Magelssen» frå Wikipedia på bokmål, den 18. mai 2013.*

1. ↑  Statens Kvinnelige Industriskole 1875-1950
2. ↑  *«Kvinner som svek»*, arkivert frå originalen 10. november 2013, henta 28. april 2013

Kjelder
-------

* Hamar Stiftstidende 39.21.3
* Registreringssentral for historiske data (RHD) –  Arkivert 2007-06-11 ved Wayback Machine.
* Bygda og bruket – I serie: Lautin. Særutg. – Forfatter: Andreas Bekkevoll – 1981
* *Dyrenes beskyttelse*, 1933
* *Dyrenes Ven*, 1938
* SSB: Stortingsvalget 1933 –
Koordinatar: 74°54′0″S 163°39′0″E﻿

**Inexpressible Island** er ei klipperik øy i Terra Nova Bay i Antarktis.

Historie
--------

Terra Nova-ekspedisjonen til Robert Falcon Scott (1910-1913) bestod av fleire grupper. Ein av dei, den nordlege gruppa, var leia av Victor Campbell, og vart ikkje med Scott til det indre av kontinentet, men overvintra ved Cape Adare. I 1912 byrja denne gruppa på seks mann i alt den lange reisa heimover og sette av stad mot Cape Evans (via Hut Point). Dei vart derimot verande att ved Evans Coves med sledeprovisjonar for seks veker for å fullføre det geologiske arbeidet dei var meint å gjere. Då arbeidet var utført hadde dei att rasjonar for kring fire veker, sidan dei ikkje rekna med at skipet ville ha noko problem med å hente dei seinare i februar. Men «Terra Nova» nådde ikkje fram på grunn av tung pakkis. Då dei ikkje fekk kontakt med skipet vart denne nordlege arbeidsgruppa tvungen til å overvintra i Antarktisk nok ein vinter. Dei grov ut ei 4 meter lang og 3 meter brei snøhole i isen på ei øy kalla «Inexpressible Island» der dei overvintra under særs harde vilkår. For å overleve jakta dei nokre få sel og pingvinar. 

Tang og tare på Inexpressible Island.
Den nordlege gruppa hadde lagt eit forsyningsdepot ved Hells Gate-morenen på Inexpressible Island i tilfelle «Terra Nova» ikkje skulle klare å nå fram til dei. Depotet bestod hovudsakleg av forsyningar og utstyr laste på ein slede. Sjølv om dei hadde dette depotet vart vinteren i isgrotta og ei delvis steinhytte særs dårleg. Mennene leid av frostskadar, svolt, dysenteri og dei avskyelege vindane på øya. Skipslegen George Murray Levick sa:

 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| « | «Vegen til helvete kan vere lagt med gode intensjonar, men det er meir truleg at helvete sjølv er lagt i same stil som Inexpressible Island.» |  » |

Mennene starta på heimreisa mot Hut Point den 30. september 1912, kring 350 km ned kysten, der dei mellom anna kryssa Drygalski-bretunga. Browning var særs sjuk og Dickason nesten invalidisert av dysenteri. Dei nådde fram til Hut Point den 5. november.

Staden der isgrotta ligg på Inexpressible Island er verna av Antarctic Heritage Trust og Antarktistraktaten.

Ein einsam keisarpingvin på Inexpressible Island.

Sjå òg
------

* Composite Antarctic Gazetteer
* Antarktiske og subantarktiske øyar
* Antarktiske øyar sør for 60 °S
* SCAR
* kravområde i Antarktis

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «en:» frå Wikipedia på engelsk, den 17. november 2012.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Apsley Cherry-Garrard, *The Worst Journey in the World*, Carrol & Graf, 1922, s. xlii
2. ↑  Apsley Cherry-Garrard, *ibid*, s. xlv
3. ↑  Apsley Cherry-Garrard, *ibid*, s. xlviii

Bakgrunnsstoff
--------------

* Antarktis Historic Sites
* Historic Huts in the Antarktis from the Heroic era (International Polar Heritage Committee)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Ein polsk reisesjekk
Ein **reisesjekk** er ein ferdigutfylt pengetilvising påført eit fast beløp på ein utanlandsk valuta. Sjekken kan kjøpast i ein bank i heimlandet og vekslast inn i ein bank eller på eit vekslingskontor i eit anna land. Ved kjøp må kjøparen påføra kvar enkelt sjekk sin eigen signatur under påsyn av utferdaren. Innehavaren påfører igjen signatur ved bruk av kvar enkelt sjekk under påsyn av mottakaran. Sjekkane var tidlegare eit hyppig brukt betalingsmiddel av reisande som ville unngå å ta med store summar i kontantar til utlandet. Ved tap av reisesjekkane kan påført sum refunderast ved å framvisa kjøpskvitteringa, noko som forsikrar innehavaren om at ingen andre løyser inn sjekken.

Dei første reisesjekkane vart utskrivene 1. januar 1772 av London Credit Exchange Company og var gangbare i ni europeiske byar. American Express vidareutvikla systemet i 1891 og selskapet har sidan vorte den største utferdaren av reisesjekkar. I Noreg byrja bankar å selja norske reisesjekkar så seint som i 1977. Desse sjekkane var pålydande 500 kroner og kunne nyttast i Vest-Europa og eit fåtal andre land.

I perioden mellom 1950 og 1990 var reisesjekkar ei av dei viktigaste betalingsformene for turistar på utanlandsreise som ville unngå risikoen ved å bera på seg mykje kontantar. Frå 1990-talet og utover har nytta av reisesjekkar minska monaleg etter at VISAkort har vorte sett på som ein meir praktisk måte å betala på i utlandet. Som følgje av dette har det òg vorte færre forretninger som aksepterer reisesjekkar som betalingsmiddel. I 2005 introduserte American Express reisesjekkar som oppladdbare betalingskort som i større grad òg kan brukast i forretninger og pengeautomatar.

Dei største internasjonale utferdarane av reisesjekkar er American Express, MasterCard, Thomas Cook og Visa. I Noreg er Forex den største aktøren som enno tilbyr kjøp og sal av reisesjekkar. DNB avvikla salet av reisesjekkar i mars 2006. All kjøp og bruk av reisesjekkar i Noreg skal rapporterast til Norges bank.

Sjå òg
------

* Eurosjekk

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Reisesjekk» frå Wikipedia på bokmål, den 1. oktober 2018.*

1. ↑  *Host With The Most*, arkivert frå originalen 16. juni 2010, henta 23. september 2018
2. ↑  Bankakademiet/Cappelen, Oslo 1986.
3. ↑  Dinsides
4. ↑  DNB -
5. ↑  Regjeringa
Polarkoordinatar ved spissen av sprekken.
**Spenningsintensitetfaktor**, {\displaystyle K}, vert nytta i brotmekanikk for å føresjå spenningstilstanden («spenningsintensiteten») nær spissen av ein sprekk sakpt av ei belastning eller ei restspenning. Det er eit teoretisk omgrep som vanlegvis nytta om ein homogen, lineær elastisk stoff og er nyttig for å finne brotkriteriet for sprø stoff, og er ein viktig teknikk innan skadetoleranse.

Storleiken {\displaystyle K} er avhengig av geometrien, storleiken og plasseringa til sprekken, og storleiken og den modale fordelinga av lasta på materialet.

Teorien for lineær elastisitet føreseier at spenningsfordelinga ({\displaystyle \sigma \_{ij}}) nær spissen av sprekken, i polarkoordinatar ({\displaystyle r,\theta }) med origo ved spissen av sprekken, har forma

{\displaystyle \sigma \_{ij}(r,\theta )={\frac {K}{\sqrt {2\pi r}}}\,f\_{ij}(\theta )+\,\,{\rm {hogare\,ordens\,ledd}}}
der {\displaystyle K} er spenningsintensitetsfaktoren (med eininga spenning {\displaystyle \times } lengd1/2) og {\displaystyle f\_{ij}} er ein dimensjonslaus storleik som er avhengig av lasta og geometrien. Dette forholdet bryt saman særs nær spissen (liten r) fordi når r går mot 0, går spenninga {\displaystyle \sigma \_{ij}} mot {\displaystyle \infty }.

Sjå òg
------

* Brotmekanikk

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Stress intensity factor» frå Wikipedia på engelsk, den 26. mai 2013.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Anderson, T.L. (2005). *Fracture mechanics: fundamentals and applications*. CRC Press.
2. ↑  Tada, Hiroshi; P. C. Paris; George Rankine Irwin (2000). *The Stress Analysis of Cracks Handbook* (3. utg.). American Society of Mechanical Engineers.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Kathiresan, K. ; Hsu, T. M. ; Brussat, T. R. 1984, Advanced Life Analysis Methods. Volume 2. Crack Growth Analysis Methods for Attachment Lugs Arkivert 2016-03-04 ved Wayback Machine.
**Brasília** er hovudstaden i Brasil og er ein del av Distrito Federal. Allereie i den første grunnlova frå 1891 var det bestemt at byen skulle liggja i hjarta av Brasil i delstaten Goias – eit savanneområde med få innbyggjarar. Bygginga av byen byrja i 1956 under president Juscelino Kubitschek. Byen vart teken i bruk i 1960. Byen er ein planlagd by, og har form som eit fly med kropp og vengjer. Han var planlagd for ein halv million innbyggjarar, men har i dag om lag to millionar når ein tek med satellittbyane (Koreisha, Areal 2003).

Frå 1763 til 1960 var Rio de Janeiro hovudstad i Brasil, og mange ressursar vart sentrert søraust i landet. Midtdelen av landet kunne trengja meir aktivitet og gjerne meir statleg verksemd. Om styresmaktene vart flytta til innlandet kunne desse landsdelane integrerast betre i landet som heilskap. Ein grunn kunne òg vera å ha regjeringsssetet ein annan stad enn dei store folkemassane.

### Arkitektur og planlegging

Katedralen i Brasília.
President Kubitschek gav ordre til at Brasilia skulle byggjast, og planlegginga av byen vart gjort heilt frå grunnen av. Såleis er byen særkjenna av å vera ein planlagd by. Byplanleggjar var Lúcio Costa. Oscar Niemeyer var sjefsarkitekt for dei fleste offentlege bygga. Roberto Burle Marx var landskapsarkitekt. Byplanen vart bygd på ideane til Le Corbusier. Brasilia vart bygd på 41 månader, frå 1956 til 21. april 1960, då byen vart offisielt opna. Byen vart i stor grad planlagd for bilisme, og i liten grad for fotgjengarar. Slik har byplanen vorte eit problem etter som folkesetnaden har auka, og folk til dels har busett seg og går der det ikkje var planlagd. 

UNESCO har teke med Brasilia på lista si over verdsarv.

Kjelder
-------

* Areal, Augusto Cesar Baptista (2004): The City of Brasilia. General Information about Brasilia.
* Koreisha, Sergio: Brasilia and the Central West by Sergio Koreisha.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Nettstad med mellom anna luftfoto Arkivert 2006-06-30 ved Wayback Machine. (Portugisisk språk)
* Offisiell nettstad Arkivert 2014-06-07 ved Wayback Machine. (portugisisk)
* Nettstad om Brasilia
* Brasilia på Google Maps (Satellittbilete)
* Nasjonalkongressen og området rundt på Google Maps (Detalt av atellittbilete)

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Brasília**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
Koordinatar: 61°50′27.323″N 6°9′30.686″E﻿

**Utvikfjorden** eller **Utfjorden** er ein delfjord av Nordfjord i kommunane Gloppen, Stad og Stryn. Fjorden strekkjer seg 26 km austover til Utvik, som fjorden er kalla opp etter. Frå her held fjorden fram som Innvikfjorden. 

Fjorden er ei fortsetjing av Hundvikfjorden i vest og har innløp mellom Anda og Lote, like aust for innløpet til Gloppefjorden, som går sørover. Frå Anda til Lote er det ferjesamband langs E39. Sandane lufthamn, Anda ligg på sørsida av fjorden, like søraust for Anda. Den ytst delen av fjorden følgjer kommunegrensa mellom Eid og Gloppen, men like etter Hennebygda på nordsida av fjorden går fjorden inn i Stryn. Litt aust for kommunegrensa ligg Randabygda på nordsida. Frå her og inn til grenda Fjelli går riksveg 613 langs fjorden i ei høgd på om lag 600 meter over fjorden. 

På sørsida av fjorden ligg bruka Moldreim, Tishammar og Frøyset langs fylkesveg 5725.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**John Olav Krogh** (12. september 1938–18. januar 2019) var ein norsk fotballspelar frå Trondheim. Han spelte 11 landskampar for Noreg i 1962-63. Krogh var ein senterløpar av den tradisjonelle engelske typen med stor gjennombrotskraft og tunge skot.

### Klubbspel

Krogh spelte for Freidig i tida 1957 til -60. Klubben deltok i Hovedserien 1958/59-sesongen, men vart med 12 poeng nest sist i B-avdelinga og rykte ned att i Landsdelserien. Han melde seg til teneste for Rosenborg BK frå 1961 og spelte andredivisjonfoball til 1963. I 1964 spelte for han for Högadals IS, ein klubb frå Karlshamn i Sverige som deltok på nivå to i nasjonal fotball. Krogh la opp ved sesongslutt.

### Landslagsspel

Krogh debuterte i EM-kvalifiseringskampen mot Sverige 21. juni 1962, ein kamp som enda med svensk bortesiger 2-0. Den 4. juni 1963 skåra han eitt av måla då Noreg vann overraskande 4-3 over Skottland i Bergen, hans fjerde og siste landslagsmål. Han spelte sin 11. og siste landskamp då Danmark gjesta Oslo i september 1963, og slo heimelaget 4-0.

Kjelder
-------

1. ↑  John Krogh er død, rbk.no

* eu-footbal
* hoelseth.com
Koordinatar: 32°45′45″N 35°39′49″E﻿

**Kfar Haruv** (hebraisk כְּפַר חָרוּב, tyder 'jhannesbrødtrelandsbyen') er ei israelsk busetjing, ein kibbutz, som ligg sør i Golanhøgdene. Han høyrer til Kibbutzrørsla og Golan regionale kommune. Det internasjonale samfunnet reknar israelske busetjingar i Golanhøgdene som ulovlege etter folkeretten, men dei israelske styresmaktene motset seg dette.

Geografi
--------

Kibbutzen ligg på kanten av ei klippe, 315 meter over havet, kring 525 meter over Genesaretsjøen) som ligg 2 km mot vest.

Historie
--------

Busetjinga vart grunnlagd i 1973 og tok namnet frå ein arabisk landsby som hadde lege der tidlegare, Kafr Hareb. Denne var visstnok igjen kalla opp etter landsbyen Haruva som låg i området i Talmud-tida. Innbyggjarane slo seg først ned i leiren Afik, og flytta til den noverande plasseringa (ein syrisk militærbase med utsyn over Ein Gev og HaOn) i 1974. Det var den sekstande israelsk busetjinga som vart grunnlagd i Golanhøgdene og medlemmane var israelarar og emigrantar frå USA. I 2011 var folketalet 400 innbyggjarar. 90 av dei budde då i eit nabolag som var nybygd i 2004.

Økonomi
-------

Den viktigaste arbeidsgjevaren for busetjinga er fabrikken A.R.I. som produserer hydraulisk utstyr. Busetjinga driv òg jordbruk, og haustar mandlar, avokado, nektarinar og fersken.

Sjå òg
------

* israelskokkuperte territorium

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Kfar Haruv» frå Wikipedia på engelsk, den 22. februar 2015.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  «The Geneva Convention». BBC. 10. desember 2009.

| * v
* d
* e
Golan regionale kommune |
| --- |
| Kibbutzim | Afik**·** Ein Zivan**·** El Rom**·** Geshur**·** Kfar Haruv**·** Merom Golan**·** Metzar**·** Mevo Hama**·** Natur**·** Ortal |
| Moshavim | Alonei HaBashan**·** Ani'am**·** Avnei Eitan**·** Bnei Yehuda**·** Eliad**·** Givat Yoav**·** Haspin**·** Kanaf**·** Keshet**·** Kidmat Tzvi**·** Ma'ale Gamla**·** Neot Golan**·** Neve Ativ**·** Nimrod**·** Nov**·** Odem**·** Ramat Magshimim**·** Ramot**·** Sha'al**·** Yonatan |
| Fellesbusetnader | Kela Alon**·** Had Nes |
|  |
| --- |
| **Brasme** |
| BrasmeBrasme |
|
| **Status** |
| **Status i verda:** LC Livskraftig |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Actinopteri |
| **Orden:** | Karpefisk Cypriniformes |
| **Familie:** | Karpefamilien Cyprinidae |
| **Slekt:** | *Abramis* |
| **Art:** | **Brasme** *A. brama* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Abramis brama***Linnaeus, 1758 |

**Brasme** (*Abramis brama*) er ein fiskeart i karpefamilien.

Skildring
---------

Brasme blir vanlegvis 0,5–3 kg, men fisken kan bli opptil 8-9 kg og 75 cm. Kroppen er høg og samantrykt frå sidene. Noregsrekorden for brasme tatt på stong er på 5,526 kg. Han vart fiska i naturreservatet Juveren. Dette er 276 gram tyngre enn den gamle rekorden (som var frå same området). 

Brasma kan likna på ein mindre slektning, flire, men kan skiljast frå denne ved talet på finnestrålar i gattfinnen. Brasme har 23-32 finnestrålar, mens flire har 19-22.

Utbreiing og habitat
--------------------

Brasme lever i ferskvatn i Europa nord for Alpane og Pyreneane og austover mot Aralsjøen og Kaspihavet. I Austersjøen, Aralsjøen og Kaspihavet finst fisken også i brakkvann.
Utbreiinga i Noreg er hovudsakleg på Austlandet, men brasme finst også i spreidde vatn oppover mot Trøndelag, og sørover mot Agder.

Levevis
-------

Brasme på utstilling i Praha
Fisken blir kjønnsmogen i 3- til 6-årsalderen og gyter normalt i mai-juni. Han gyter i puljer, og det er heilt normalt at talet på egg kjem opp i mellom 200 000-300 000. Gytinga finn helst stad i grunne viker eller sideelver med mykje vegetasjon. Brasma kan oppnå ein høg levealder, og det er dokumentert eksemplar som var over 30 år gamle.

Kjelder
-------

1. ↑  June Marlén Sørensen. 2003. *Norges største brasme*. Ringerikes Blad. Besøkt 16. desember 2012

* *Denne artikkelen bygger på «Brasme» frå Wikipedia på bokmål, den 30. januar 2016.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Brasme**

WikispeciesWikispecies
Wikispecies har taksonomisk informasjon om **Abramis brama** 

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* NKC
* Dyntaxa
* ITIS
* FaunEur

 |
**Îles Saint-Marcouf** er to små øyar utanfor kysten av Normandie i Frankrike, som ikkje er folkesett. Dei ligg i regionen Baie de la Seine i Den engelske kanalen, 6,5 km aust for halvøya Cotentin ved Ravenoville og 13 km frå øya Tatihou og hamna ved Saint-Vaast-la-Hougue.

Den største øya, **Île du Large**, ligg 500 meter aust for den mindre **Île de Terre**. Dei har eit totalt areal på 1,4 km² og ei maksimal høgd på 10 meter. 

Øyane har fått namnet sitt frå St. Marcouf, ein helgen som døydde på Îles Saint-Marcouf 1. mai 588. Det låg eit kloster på øya fram til 1400-talet.

Britisk okkupasjon
------------------

Under den franske revolusjonskrigen vart øya halde i nesten sju år av Royal Navy som ein strategisk transportbase. 

I juli 1795 var øya okkupert av sjømenn frå Western Frigate Squadron under Kaptein Sir Sidney Smith på HMS «Diamond». Han ofra to av kanonskipa sine, HMS «Badger» og HMS «Sandfly», for å bruke materialet til å byggje festningsverk på øyane, og sette opp ein mellombels garnison. Fleire forsvarsverk vart bygd av Royal Engineers, og avdelingane Royal Marines og Royal Artillery vart oppretta.

Øya fungerte som ein transportbase for blokkaden av Le Havre. Eit kraftig åtak av franske troppar vart drive tilbake i mai 1798. 

Øya vart gjeven tilbake til Frankrike etter Artikkel 3 i Freden i Amiens i 1802, og dei siste britiske styrkane drog bort frå øya i mai 1802. 

Etter 1803 bygde franskmennene festningsverk på øya, eit sirkulært tårn med våpenbatteri.

Den andre verdskrigen
---------------------

Under den andre verdskrigen vart øya det første området som vart tatt på D-dagen av dei allierte styrkane som kom sjøvegen. 04:30 den 6. juni 1944 gjekk soldatar frå det 4. og 24. US Cavalry i land på øyane for å sikre innfarten til Utah Beach.

Naturreservat
-------------

Øyane er direkte styrt av den franske regjeringa, og dannar eit verna naturreservat med avgrensa tilgang.

Kjelder
-------

* M. E. S. Laws - The Defence of St. Marcouf", *The Journal of the Royal Artillery* Vol. LXXV, No. 4 (Pdf version)
* *Denne artikkelen bygger på «Îles Saint-Marcouf» frå Wikipedia på engelsk, den 12. april 2007.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Îles Saint-Marcouf naturreservat
* Flyfoto Arkivert 2007-05-17 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Eit bysantinsk manuskript frå 1100-talet med den hippokratiske eiden.
Fragment av eiden, Oxyrhynchus Papyri XXXI 2547, 200-talet
**Den hippokratiske eiden** inneheld visse etiske retningsliner og er tradisjonelt vorte avlagt av legar. Eiden blir tradisjonelt tilskriven Hippokrates (450-377 f.Kr.) eller ein av studentane hans, men den eldste kjende skriftlege kjelda ein kjenner i dag som nemner han er frå Scribonius Largus (1. hundreåret).

Tradisjonell tekst
------------------

*Eg sver ved Apollon, ved Æsculap, Hygeia (Helsa), og Panakeia, og eg tek til vitne alle gudane, alle gudinnane, til å halda i samsvar med min dugleik og dømmekraft, denne Eiden.*
*Å halda han som lærde meg denne kunsten like kjær som mine foreldre; å leva saman med han og om naudsynt dela mitt gods med han; å sjå på hans born som mine eigne brør, å læra dem denne kunsten, viss dei ynskjer, utan betaling eller skriftleg lovnad; å overlevera kunnskapen til mine søner og til min lêremesters søner og disiplane som har verva seg, og har godteke yrkets reglar, men til ingen andre.*
*Eg vil bruka mine evnar til det beste for mine pasientar i samsvar med min dugleik og min dømmekraft og aldri valda nokon skade. Eg vil ikkje gje døyeleg gift til nokon som ber om det, heller ikkje gje råd til korleis dei kan avslutta sit liv. Ei heller vil eg gje noka kvinne ein substans som fører til at ho aborterar. Men eg vil halda både mitt liv og min kunst rein. Eg vil ikkje kutta etter stein, sjølv for pasientar der sjukdomen viser seg; eg vil overlata denne operasjonen til å utførast av praktiserande, spesialistar i denne kunsten.*
*I kvart og eit hus eg kjem til vil eg gå berre inn for pasientanes beste, halda meg sjølv langt frå all forsettelig sjølvskade og all forlokkelse til å elska med kvinnor eller menn, fri eller trell.*
*Alt som kjem til min viten under utøvinga av mitt yrke eller i dagleg samkvem med menneskje, som ikkje burde kjennast for andre, vil eg halda løynleg og aldri avsløra.*
*Viss eg held denne eiden trufast, vil eg kunna nyta mitt liv og utøvingen av min kunst, respektert av alle menneske i all tid; men viss eg avleiast frå min eid eller bryt den, måtte så det motsette verta min byrde.»*

Diskusjon
---------

Den tradisjonelle eiden forbyr eksplisitt abort og eutanasi (aktiv dødshjelp), og dessutan doktor–pasient-tilhøve. Den krev konfidensialitet for pasientane (tagnadsplikt).

«Steinane» som det vert vist til er nyresteinar eller gallesteinar. Fjerning av desse vart set på som for vanskeleg for allmennpraktikarar, og vart difor overlate til spesialistar.

Sjå òg
------

* Hippokrates
* Medisinsk etikk

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Den hippokratiske eiden» frå Wikipedia på bokmål, den 29. oktober 2018.*

Litteratur
----------

* Charles Lichtenthaeler: *Der Eid des Hippokrates.* Deutscher Ärzte-Verlag GmbH, Köln 1984, ISBN 3-7691-0088-3.
Øya Utvær har gjeve namn åt Utvær skipreide
**Utvær skipreide** var ei av atten skipreider i Sogn.

Geografisk område etter gammal inndeling:

* Husøy sokn
* del av Eivindvik sokn (området nord for Sognesjøen og vest for Krakhellesundet, 1859 utskilt som Solund sokn)
* del av Vilnes sokn (området sør for Buefjorden)
* del av Øn sokn ( garden Krakken)

Geografisk område etter noverande inndeling:

* Solund kommune (unnateke øya Losna)

På Vestlandet vart skipreidene avløyste av tinglag i begynninga av 1800-talet, og etterkvart vart grensene regulerte slik at dei samsvarte betre med sokne- og kommunegrensene. Når det gjeld Utvær tinglag gjekk det derimot i hi retninga: 1888 vart dei delar av tinglaget som høyrde til Vilnes sokn i Askvoll kommune og Øn sokn i Hyllestad kommune overførte til Solund sokn i Utvær kommune, slik at kommunen fekk same grenser som tinglaget. 1890 vart namnet Utvær skifta til Solund (før 1923 skrive Sulen) på både kommune og tinglag.

Fotnotar
--------

1. ↑  Arkivverket
2. ↑  Arkivverket
3. ↑  Dis-Norge

Bakgrunnsstoff
--------------

* Kart over Sogn og Fjordane med skipreidene innteikna (frå *Norsk historisk leksikon*)
Ordensstjerne for storkross av Den islandske falkeordenen.
**Den islandske falkeordenen** (islandsk: *Hin íslenska fálkaorða*) er Islands einaste orden. Han vart innstifta 3. juli 1921 av kong Christian 10. av Island. Ordenen vart oppkalla etter motivet i Det islandske riksvåpenet, som i 1903 var endra til å visa ein sølvfalk i blått felt. Ordenen hadde kongen som stormeister, ein posisjon som vart overteken av presidenten på Island etter 1944.

Inndeling
---------

Ordensteikn for Den islandske falkeordenen i monarkisk og republikansk utforming
Den islandske falkeordenen er inndelt i tre gradar der den eine av desse igjen er inndelt i to klasser, til saman fire trinn:

* *Stórkross*
* *Stórriddarakross með stjörnu*
* *Stórriddarakross*
* *Riddarakross*

Stórkross kan òg verta tildelt med kjeda.

Insignium
---------

Ved innstiftinga fekk ordensteiknet for riddarar ei utforming som likna krossen i Dannebrogordenen. Den kvitemaljerte krossen har ein sentral oval der falken vert avbilda mot blå botn. Krossen var opphengd i ordensbandet ved eit ledd danna av den islandske heraldiske kongekrona. Ved overgangen til republikk i 1944 vart ordensteiknet endra ved at den islandske kongekrona vart erstatta av eit ornament. Ordensstjerna til storriddere er i sølv og har òg midtmedaljon med falken i sølv mot blått. For storkross er ordensstjerna besett med riddarkrossen. Ved innføringa av republikken i 1944 vart kongemonogrammet erstatta av Det islandske riksvåpenet i ordenskjeda. Ordenskjeda består deretter av ledd med blå medaljongar med falken vekselvis med riksvåpenet. 

Ordensbandet er blått med kvite og raude kantar, fargane til det islandske flagget.

Tildeling
---------

Den islandske falkeordenen vert tildelt både islendingar og utanlandske borgarar for tenester for Island og menneskja. Ordenen vert tildelt av presidenten etter innstilling av eit ordensråd på fem medlemmar. Tildeling skjer vanlegvis 1. januar og 17. juni, men kan òg finna stad på andre datoar. Stormeisteren til ordenen ber storkross med kjeda, elles vert kjeda berre tildelt statsoverhovud av framande land.

Norske innehavarar
------------------

Ei rekkje nordmenn er vorte tildelte Den islandske falkeordenen. Kong Harald V og dronning Sonja er innehavarar av storkrossen.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Den islandske falkeorden» frå Wikipedia på bokmål, den 2. oktober 2018.*

*Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*

* Poul Ohm Hieronymussen og Jørgen Lundø: *Europæiske ordner i farver*, København: Politikens forlag, 1966
* Lars Stevnsborg: *Kongeriget Danmarks ordener, medaljer og hederstegn. Kongeriget Islands ordener og medaljer*, Syddansk Universitetsforlag, 2005, s. 771–780

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad
Koordinatar: 31°44′38.75″N 34°47′44.16″E﻿

**Kfar HaRif** (hebraisk skrift כְּפַר הָרִי"ף, tyder *Rif-landsbyen*) er ein *moshav* på grensa mellom Shfela og kystsletta sør i det sentrale Israel. Han er den største busetnaden i Yoav regionale kommune. Landsbyen ligg kring ein kilometer søraust for Masmiya-krysset og kring to kilometer nordaust for Kiryat Malakhi.

Aust for moshaven flyt elva HaRif, som landsbyen er kalla opp etter. I nærleiken ligg nokre brunnar.

Moshaven vart grunnlagd på slutten av 1956 av immigrantar til Israel frå Marokko. Seinare kom det fleire immigrantar frå mange land i Aust-Europa.

I dag bur det kring 200 familiar, eller 800 menneske, i landsbyen. Fleire av dei arbeider utafor landsbyen, medan andre framleis driv med jordbruk i nærområdet.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad (he)

| * v
* d
* e
Yoav regionale kommune |
| --- |
| Kibbutzar | Beit Guvrin**·** Beit Nir**·** Gal On**·** Gat**·** Kfar Menahem**·** Negba**·** Revadim**·** Sde Yoav |
| Moshavar | Kfar HaRif**·** Nahla**·** Sgula |
| Arabisk landsby | al-'Azi |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF

 |
**Sylvie Becaert** (fødd 6. september 1975) er ein fransk tidlegare skiskyttar frå Lille, som vann to VM-gull og i alt sju medaljar i verdsmeisterskap og olympiske leikar i tida 2003-10.

### Aktiv

Becaert slo gjennom internasjonalt i 2003-sesongen, også hennar største sesong. Ho vann 7,5 km sprint under VM i Khanty-Mansijsk, hennar einaste individuelle siger i verdscupen i skiskyting og km tre gongar på andreplass i enkeltrenn. Samanlagt kom ho på tredjeplass i verdenscupen det året.

I Vinter-OL 2006 i Torino gjekk Becaert på det franske stafettlaget tok bronse bak Russland og Tyskland. Under VM i skiskyting 2007 i Antholz gjekk ho og lagkameratane inn til sølvmedalje på stafetten, einast Tyskland var for sterke. Året etter tok dei franske kvinnene medalje i 4 x 7,5 km for tredje gong i rad, Becaerts andre stafettbronse.

Under VM i skiskyting 2009 i Pyeongchang tok Becaert og Frankrike enno ein VM-bronse, den fjerde rake i kvinnestafett. Då hadde ho allereie vorte verdsmeister i mixstafett; saman med Marie-Laure Brunet, Vincent Defrasne og Simon Fourcade. I same sesongen gjekk ho i Trondhem inn til sin sjette og siste pallplass i verdscupen, seks år etter den forrige.

Becaert og dei franske kvinnene heldt fram medaljerekka i stafett, under vinterleikane 2010 i Vancouver tok dei OL-sølv, eit halv minutt bakom Russlands lag. Ho la opp etter OL-sesongen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Sylvie Becaert» frå Wikipedia på tysk, den 1. februar 2016.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
Liguria og Den italienske rivieraen
Portofino, ein liten hamneby på Den italienske rivieraen
**Den italienske rivieraen** (italiensk *Riviera ligure*) er den smale kyststripa som ligg mellom Liguriahavet og fjella Dei maritime Alpane og Appenninane. Ho strekkjer seg frå grensa til Frankrike og Den franske rivieraen (eller *Côte d'Azur*) nær Ventimiglia (ein tidlegare tollstasjon) til Capo Corvo (òg kalla Punta Bianca) som markerer den austlege enden av La Spezia-bukta og ligg nær grensa til Toscana. Den italienske rivieraen strekkjer seg dermed langs nesten heile kysten av Liguria. Historisk strakk ho seg enno lenger vest forbi det som i dag er Monaco.

Rivieraen er sentrert rundt Genova, som deler kyststripa i to delar. Riviera di Ponente strekkjer seg vestover frå Genova til den franske grensa og Riviera di Levante mellom Genova og Capo Corva.

Rivieraen er kjend for det milde klimaet, som i lag med sjarmerande gamle fiskelandsbyar og den vakre naturen har trekt til seg turistar sidan Lord Byron og Shelley si tid.

Mange landsbyar og byar i området er internasjonalt kjende, som Portofino, Bordighera, Lerici og Cinque Terre.

Delen av Riviera di Ponente rundt Savona vert kalla Riviera delle Palme («Palmerivieraen»), delen rundt Sanremo vert kalla «Riviera dei Fiori», etter blomsterindustrien som har vore her i mange hundre år. 

Av stader ved eller nær Den italienske rivieraen finn ein: 

* Alassio
* Albenga
* Albissola
* Ameglia
* Andora
* Arenzano
* Arma di Taggia
* Bajardo
* Balestrino
* Bergeggi
* Bergeggi
* Bogliasco
* Bonassola
* Bordighera
* Borghetto Santo Spirito
* Borgio Verezzi
* Bussana
* Bussana Vecchia
* Brugnato
* Colletta di Castelbianco
* Camogli
* Campo Ligure
* Campomorone
* Camporosso
* Capo di Noli
* Capo Mele
* Castelvecchio di Rocca Barbena
* Celle Ligure
* Ceriale
* Ceriana
* Cervo
* Chiavari
* Cicagna
* Cinque Terre
* Corniglia
* Deiva Marina
* Diano Marina
* Finale Ligure
* Framura
* Gallinara
* Genova
* Genova Nervi
* Genova Pegli
* Genova S.Ilario
* Imperia
* Laigueglia
* Lavagna
* Lerici

* Levanto
* Loano
* Manarola
* Moneglia
* Monterosso al Mare
* Noli
* Ospedaletti
* Palmaria
* Pietra Ligure
* Portofino
* Portovenere
* Rapallo
* Recco
* Riomaggiore
* Riva Ligure
* San Bartolomeo al Mare
* San Fruttuoso
* San Lorenzo al Mare
* San Rocco
* Sanremo
* Santo Stefano al Mare
* Santa Margherita Ligure
* Sarzana
* Savona
* Sestri Levante
* Sori
* La Spezia
* Spotorno
* Taggia
* Vado Ligure
* Vallecrosia
* Varazze
* Ventimiglia
* Vernazza
* Voltri
* Zoagli
* Zuccarello

Sjå òg
------

* Den franske rivieraen
* Genovabukta
* Den tyrkiske rivieraen
**Sylvester Sivertson** (12. september 1809–6. desember 1847) var ein norsk diktar og redaktør frå Skjåk.

Liv
---

Han var son av bonden Sivert Sivertson og Anne Olsdotter. Faren var ein streng haugianar, og sonen kom ogso til å gjeva ut eit verk om haugianismens historie (1833). Den fyrste utdanninga fekk han av stortingsmannen og kyrkjesongar Lars Jensen frå Hedmark. Omkring 1828 kom han til Trondheim, der han byrja i handelslære hjå kjøpmann Ole H. Dahl, men han fann fort ut at dette yrket ikkje passa han, og hjå stortingsmannen Michel Grendahl fekk han pengar til å studere. So fekk han undervising hjå sokneprest N. B. Flood i Kvikne og hjå adjunkt A. H. Kaurin i Trondheim, og kunne i 1835 ta artium med haud.

Same år byrja han å publisere dikt i avisene og å ta del i offentlege diskusjonar, blant anna med eit anonymt innlegg i «Demringsfeiden». Frå no av til sin død livde han av sin penn. I Kristiania vart han formann i Studentersamfundet, og medarbeidar i «Statsborgaren». Seinare var han redaktør for «Lillehammer Tilskuer (1841–42) og «Drammens Adresseefterretninger» (1845–47).

Diktargjerningar
----------------

Som diktar gjorde Syvertson ei omsetjing av Tegnérs *Svea* (1835), og offentleggjorde ei rekkje dikt under pseudonymet «Urdsongis». Etter hans død lét broren Ole Sivertson i 1848 trykke eit utval av dikta saman med ein biografi om diktaren. Han vert kanskje best hugsa for sine dikt om Polens sak: «Polonia», «Grevinde Platers Kampsang» og «Grevinde Platers Kampbøn».

Trivia
------

Sylvester Sivertson har fått «Sylvester Sivertsons gate» i Trondheim oppkalla etter seg.

Verk
----

* *Haugianismen, dens Historie og Væsen* (1833)
* *Udvalgte Digte af Silvester Syvertson* (1848)

### Omsetjingar

* Esaias Tegnér: *Svea* (1835)
* Johan Johansson: *Om et nyt Foreningsfordrag imellem Sverige og Norge* (1837)

Bakgrunnsstoff
--------------

* Artikkel Arkivert 2007-10-21 ved Wayback Machine. i Adresseavisa.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Lokalhistoriewiki
* VIAF
* GND
* ISNI

 |
Girls at a 2014 International Day of the Girl Child Event.Jenter ved ei markering av den internasjonale jentedagen i 2014.
**Den internasjonale jentedagen** er ein SN-dag som blir markert den 11. oktober for å setja situasjonen til jenter, spesielt i fattige land, på dagsordenen. Merkedagen blei innført i 2011 av Generalforsamlinga til SN. Den fyrste markeringa var 11. oktober 2012.

Markeringa blei innført etter initiativ frå Plan International og kampanjen «Because I am a girl». Canada var formell forslagsstillar bak resolusjonen som blei fremma for Generalforsamlinga.

Markeringa av dagen skal støtta fleire moglegheiter for jenter og auka merksemd om kjønnsforskjellar som gjer at jenter fleire stader i verda får færre moglegheiter på grunn av kjønnet sitt. Ulikskapen kan visa seg innan område som tilgang på utdanning, næring, juridiske rettar, helsetenester og vern mot diskriminering, vald og tvangsekteskap.

Sjå òg
------

* Barneekteskap
* Kjønnslikestilling
* Hinamatsuri
* Den internasjonale kvinnedagen

Kjelder
-------

1. ↑  «As Malala Recovers, U.N. Marks International Day of the Girl Child». *Los Angeles Times*. 11 October 2012. Henta 11 October 2016.

* *Delar av denne artikkelen bygger på «Den internasjonale jentedagen» frå Wikipedia på bokmål, den 27. februar 2022.*
* *Delar av denne artikkelen bygger på «International Day of the Girl Child» frå Wikipedia på engelsk, den 12. mars 2022.*
* UN (2015). «International Day of the Girl Child October 11». Department of Public Information, UN. Henta 25 August 2016.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Den internasjonale jentedagen**

* Care International Day of Girls 2020 information
* Plan International Day of Girls information
* Day of Girls. Nettstad i Australia.
Satellittbilete av Den italienske halvøya om våren
**Den italienske halvøya** eller **Den appenninske halvøya** (italiensk *Penisola italiana* eller *Penisola appenninica*) er ei av dei største halvøyane i Europa og strekkjer seg 1000 km frå Alpane i nord og sørover i sentrale område av Middelhavet. Halvøya er kjend for å vere forma som ein støvel (kalla *Lo Stivale* på italiensk).

Nesten heile halvøya er ein del av Italia, bortsett frå to små område, San Marino og Vatikanstaten, som er sjølvstendige, i tillegg til ein liten del av Sveits.

Halvøya grensar til Liguriahavet og Tyrrenhavet i vest, til Det joniske havet i sør og Adriahavet i aust. Dei indre områda består av fjellkjeda Appenninane, medan dei nordlege områda stort sett består av store sletter. Kysten er kupert med høge klipper.

Av naturressursar på halvøya finn ein petroleum.

Halvøya har stort sett middelhavsklima, men i indre område kan det verte kontinentalt. Den naturlege vegetasjonen består av krattskog, lauvskog og blanding av lauv- og barskog.

Kjelde
------

* *Denne artikkelen er basert på ei omsetjing av artikkelen Italian Peninsula frå Engelsk Wikipedia .*
Koordinatar: 66°29′S 54°3′E﻿

**Mount Griffiths** er eit langstrekt fjell med to markante toppar på 1650 og 1680 moh. som ligg 8 km nordvest for Wilkinson Peaks og 23 km nordvest for Mount Elkins i Napier Mountains i Enderby Land i Antarktis.

Oppdaging og namngjeving
------------------------

Fjellet vart kartlagt av norske kartografar frå flyfoto tekne av Lars Christensen-ekspedisjonen i 1936–37, og vart kalla «Mefjell», eit namn som er nytta andre stader i Antarktis. Det vart vitja i 1961 av eit hundesledelag frå Australian National Antarctic Research Expeditions og vart namngjeve av Australian Antarctic Names and Medals Committee etter G.S. Griffiths, eit medlem av Australian Antarctic Exploration Committee i 1886.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Mount Griffiths» frå Wikipedia på engelsk, den 4. mars 2013.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. 1 2  «Griffiths, Mount». Geographic Names Information System, U.S. Geological Survey. Henta 25. oktober 2012.

 Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Griffiths, Mount» (innhald frå Geographic Names Information System).