recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Arnie «Skiffle Joe» Norse** (14. mai 1925–14. desember 2016) var ein norsk songar og underhaldningsartist.

Norse var kjend frå skjenkestaden Tranen i Oslo, ei lang rekke utdrikkingslag, nokre fjernsynsopptredenar og eigenproduserte kassettutgjevingar. Han var utdanna typograf og arbeidde i England frå 1950 til midt på 1950-talet. 
Då han kom tilbake til Noreg tok han til å opptre med å syngja og spela gitar samtidig som han sykla på eithjulssykkel. Han opptredde mellom anna på Sirkus Arnardo.

I 1958 blei den første plata hans gjeven ut, singelen «Mexico-Joe» på A-sida. B-sida var «Oh senorita», som blei ein hit på Island. I denne perioden brukte han tilnamnet «Skiffle Joe», som han fekk av Arne Bendiksen.

I 1978 byrja han å opptre på restaurant Tranen i Oslo, syklande på etthjulssykkel med gitar og cowboyhatt. Han framførte slagerar og frekke viser som «Misjonær i gryta», «Min lille kone (som legger seg på ryggen for ei krone)» og «Jælp mæ å rime (Den sensurerte bært-bært-visa)». Han opptredde kvar veke på Tranen i over 30 år, frå 1978 saman med kona si Nipaporn Norse og eit band gjennom mange år, fram til staden stengde 27. januar 2012.

Diskografi
----------

* *Tretten frekkiser* (1978)
* *Greatest Hits!* (1987)
* *På 3 hjul i svingen* (1993/94)
* *Manana Amor 14 Brand New Songs* (1997)
* *Dinge-ling 14 nye gladlåter* (1998)
* *Under sunnmørsalpene* (1998)
* *55 låter som ler og gråter* (2011)

Kjelder
-------

Fotnotar

1. ↑  *Norsk pop & rockleksikon*. Eggum, Ose, Steen, Bergan. Vega forlag, 2013, s. 471
2. ↑  «Arnie 'Skiffle Joe' Norse er død», *VG* 16. desember 2016
3. ↑  Arnie Norse Arkivert 2018-06-12 ved Wayback Machine.. Rockipedia, besøkt 24. oktober 2014.
4. ↑  Tranen er borte, besøkt 24. oktober 2014.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* Lokalhistoriewiki
* VIAF
* MusicBrainz (artist)

 |
**Julie Margrethe Brodtkorb** (fødd 29. oktober 1974 i Trondheim) er ein norsk næringslivsleiar og tidlegare politikar for Høgre. Frå oktober 2013 til april 2017 var ho statssekretær ved Statsministerens kontor. Frå 2017 har ho vore administrerande direktør i Maskinentreprenørenes forbund.

Brodtkorb var 1. viseformann i Trondheim Unge Høgre 1991–1992, kvinnepolitisk leiar i Aremark Høgre 2004–2006 og leiar i Aremark Høgre 2005–2006. Frå 2010 var ho leiar i Høgres Kvinneforum og medlem av Høgres arbeidsutval. Ho har òg vore medlem av Oslo bystyre frå 2011 til 2015.

Julie Brodtkorb har studiekompetanse fra Strinda vidaregåande skule, og er utdanna siviløkonom frå Norges Handelshøyskole frå 1999. Ho var trainee i Geelmuyden.Kiese AS 1999–2001 og marknadssjef til Utfors AS i 2001. I 2001 vart ho tilsett i Høgres gruppesekretariat på Stortinget, først som nærings- og finanspolitisk rådgjevar 2001–2005, seinare som nestleiar til sekretariatet 2005–2007 og kommunikasjonssjef 2007–2009. I fleire år var ho òg statsminister Erna Solbergs stabssjef og personlege rådgjevar. Før ho blei ansatt i Høgre var ho frå 2012 administrerande direktør i kommunikasjonsbyrået JKL Oslo AS. I starten av karriera var ho tilsett i eigedomsselskapa Kristiania Eiendomsforvaltning AS og deretter i Stor Ulven AS.

Brodtkorb var i åra 2004–2010 gift med finansmannen Tore Aksel Voldberg, som ho har barn med.

Kjelder
-------

1. ↑  regjeringen.no Statssekretær Julie Margrethe Brodtkorb (H)
2. ↑  «Endringer blant statssekretærene». Regjeringa.no / Statsministerens kontor. 21. april 2017. Henta 19. januar 2018.
3. ↑  «Organisasjonsoversikt», *www.mef.no* (på norsk bokmål), henta 2. mai 2020
4. ↑  «Julie Margrethe Brodtkorb». Høyre.
5. ↑  «Maktpar skilles - kan bli Norges dyreste skilsmisse». *VG*. 3. august 2010. Henta 10. mai 2013.

* *Denne artikkelen bygger på «Julie Brodtkorb» frå Wikipedia på bokmål, den 12. mars 2016.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* PolSys
* VIAF

 |
**207** var eit normalår som byrja på ein torsdag i den julianske kalenderen. I samtida i Romarriket var det kjend som året då Maximus og Severus var konsular (eller sjeldnare, år 960 ab urbe condita).

Hendingar
---------

* **Kina:**
	+ Krigsherren Cao Cao frå Austlege Han sigra over wuhuanstammar i slaget ved Kvitulvfjellet. Wuhuanstammane blei varig svekka.
	+ Keisar Sun Quan av Austlege Wu sigra over Huang Zu.

Fødde
-----

* Liu Shan, den siste keisaren av Shu

Døde
----

* Tadun, wuhuan-leiar

**<<   200-talet   >>**
<< 200 | 201 | 202 | 203 | 204 | 205 | 206 | 207 | 208 | 209 | 210 | 211 | 212 | 213 | 214 | 215 | 216 | 217 | 218 | 219 | 220 | 221 | 222 | 223 | 224 | 225 | 226 | 227 | 228 | 229 | 230 | 231 | 232 | 233 | 234 | 235 | 236 | 237 | 238 | 239 | 240 | 241 | 242 | 243 | 244 | 245 | 246 | 247 | 248 | 249 | 250 | 251 | 252 | 253 | 254 | 255 | 256 | 257 | 258 | 259 | 260 | 261 | 262 | 263 | 264 | 265 | 266 | 267 | 268 | 269 | 270 | 271 | 272 | 273 | 274 | 275 | 276 | 277 | 278 | 279 | 280 | 281 | 282 | 283 | 284 | 285 | 286 | 287 | 288 | 289 | 290 | 291 | 292 | 293 | 294 | 295 | 296 | 297 | 298 | 299 >>
Dette er truleg eit sjølvportrett av fotograf Andreas Mathias Anderssen kring 1925.
Gardafolket på Kløvtveit i Gulen fotografert av Anderssen kring 1910.
**Andreas Mathias Anderssen** (14. juni 1849–2. mai 1943) var ein norsk fotograf frå Salt i Selje kommune. Anderssen virka som portrett-og prospektfotograf i Sogn og Fjordane, Møre og Romsdal og Hordaland.

Verkestader
-----------

Anderssen reiste frå Selje til Bergen for å søke teneste i 1867, og innan 1875 hadde han utdanna seg og etablert seg som sjølvstendig fotograf. Anderssen dreiv atelier på ulike adresser i Bergen fram til 1907. Dei eldste bileta hans er påført adressa "James Hansen Gaard på Strandgaden" , det vil seie Strandgaten 26. Seinare flytte Anderssen atelieret sitt til Halvkandebakken 4 (perioden 1885-1902) og deretter til Rosenbergsgate 17 (perioden 1902-1907). I 1907 flytta Anderssen verksemda si for siste gong, denne gongen til Veblungsnes i Indre Romsdal. Produksjonen til Anderssen indikerer at oppdragsfotografering rundt om i bygdene i Hordaland, Sogn og Fjordane og Møre og Romsdal har vore ein del av inntektsgrunnlaget hans.

Norsk Forfatter-Galleri og Norsk Kunstner-Galleri
-------------------------------------------------

I løpet av 1880- og 1890-åra utførte Andreas Mathias Anderssen eit større oppdrag for Mathias Askevold som hadde samla inn bilete av kjente kulturpersonar i samtida. Samlinga til Askevold omfatta hovudsakleg bilettypar som maleri, tresnitt og litografi. Anderssen fekk i oppdrag å avfotograferte heile biletsamlinga. Anderssen sine reproduksjonar er i dag å finne ved Billedsamlingen, Universitetsbiblioteket i Bergen i form av 8 store album med namna *Norsk Forfatter-Galleri* og *Norsk Kunstner-Galleri*.

Samlingar etter fotograf Anderssen
----------------------------------

I mai 2010 publiserte Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane ei samling med glasplatenegativ etter fotograf Andreas Mathias Anderssen til fri bruk på Flickr Commons. Billedsamlingen ved Universitetsbiblioteket i Bergen og Fylkeskonservatoren i Hordaland har også originalt fotomateriale etter Anderssen i sine samlingar.

Referansar
----------

1. ↑  *arkivkopi*, arkivert frå originalen 5. mars 2016, henta 6. november 2012
2. ↑  Sollied, Ragna (1967), *Eldre Bergenske Fotografar*, Bergen: Eget forlag
3. ↑  Østevik, Elin (2007), *Fotograf Andreas Mathias Anderssen*, Kulturhistorisk leksikon, Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane

Litteratur
----------

* Klungnes, Einar (red) (1999), *Indre Romsdal på postkort: Fra 1890-åra til 1940*, Rauma kommune
* Sollied, Ragna (1967), *Eldre Bergenske Fotografar*, Bergen: Eget forlag.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Østevik, Elin (2007), *Fotograf Andreas Mathias Anderssen*, Kulturhistorisk leksikon, Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane
* Andreas Mathias Andersen i Fotografregisteret.
* Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane har lagt ut ei samling med fotografi etter Anderssen på Flickr Commons
* Billedsamlingen, Universitetsbiblioteket i Bergen

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Nasjonalbiblioteket fotograf
* KulturNav

 |
Ein **firkant** er ein polygon med fire kantar. 

Dersom to av sidene er parallelle er firkanten ein trapes, og dersom det andre sideparet òg er parallelle så er firkanten eit parallellogram. Om alle sidene er like lange vert firkanten kalla ein rombe. Ein firkant der alle vinklane er rette vert kalla eit rektangel og dersom alle sidene i tillegg er like lange er ein regulær firkant eller eit kvadrat.

Arealet av eit rektangel eller eit kvadrat er

{\displaystyle A=a\cdot b}
der *a* og *b* er to sider ståande vinkelrett på kvarandre.

| * v
* d
* e
Polygonar (mangekantar) |
| --- |
| Trekantar | Rettvinkla**·** Likesida**·** Likebeint |
| Firkantar | Kvadrat**·** Rektangel**·** Rombe**·** Parallellogram**·** Trapes**·** Drake |
| Regulære former | Trekant · Firkant · Pentagon · Heksagon · Heptagon · Oktogon · Enneagon · Dekagon · Hendekagon · Dodekagon · Triskaidekagon · Tetradekagon · Pentadekagon · Heksadekagon · Heptadekagon · Oktadekagon · Enneadekagon · Icosagon · Chiliagon · Myriagon |
| Stjerneformer | Pentagram**·** Heksagram |
**Hans Andreas Hanssen** (29. april 1873–30. mars 1960) var ein norsk journalist/redaktør, fødd i Kråkerøy. I to åtskilde periodar representerte han Arbeiderpartiet på Stortinget. Gjennom det meste av mellomkrigstida arbeidde han for fråhaldssaka.

### Liv og gjerning

Hanssen var son til ein smed. Etter å ha fullført middelskulen i 1889 arbeidde Hanssen på kontor i Fredrikstad, Fredrikshald og Kristiania. I 1906 etablerte han avisa «Smaalenenes Socal-Demokrat» i Fredrikstad, og som han redigerte til 1909. Han flytta då til Fredrikshald, der han selde kunst og dreiv ein sigarbutikk. I tida 1910-15 var han med i bystyret, dei fyrste tre åra som varaordførar. Hausten 1912 vart han vald til stortingsmann frå einmannskrinsen Fredrikshald. I den eine perioden var han medlem av Næringskomite nr 1.

I 1916 slo Hanssen seg ned i Larvik for å redigere avisa «Nybrott». Han redigerte så 1ste Mai i Stavanger frå 1919 til han vende tilbake til Larvik i 1921, då som forretningsførar for «Folkets Dagblad», eit avistiltak grunnlagt då Nybrott og «Bratsberg-Demokraten» vart slått saman.

Hanssen fekk ein ny treårsperiode, 1992-24, på Stortinget. Han vart innvald for dei fem kjøpstadene i Vestfold fylke. På Tinget var han medlem av Næringskomite nr 2. Hanssen, som var aktiv metodist, melde seg sommaren 1923 seg ut av Arbeidarpartiet på grunn av religionspolitikken til Komintern. Han gjekk ikkje innatt i Arbeidarpartiet då partiet braut med Komintern mot slutten av 1923, ettersom han var ein «revolusjonær internasjonalist».

Åra 1927-29 redigerte Hanssen fråhaldsrørsla sitt magasin Folket. Etter å ha vore styrar for Hovelsåsen alkoholistanstalt og Ørje kurstad 1929-31, vende han tilbake til «Folket», der han var kasserar 1931-1934 og deretter redaktør på ny. Ei tid redigerte han også magasinet «Idun».

Under den tyske okkupasjonen av Noreg slutta Hanssen seg til Nasjonal Samling. Han fekk då stilling som sokneprest i Hvaler, utan å vere medlem av Den norske kyrkja. Under landssvikoppgjeret etter verdskrigen vart Hanssen i 1948 dømd for forræderi. Straffa var på eitt års fengsel og ti års tap av røysterett.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
* Stortingsbiografi Arkivert 2016-03-04 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* Historisk befolkningsregister
* Lokalhistoriewiki
* PolSys
* VIAF
* ISNI
* BNF
* BNF (data)

 |
**Julie Maria Wilhelmsen** (fødd 1969) er ein norsk statsvitar som er seniorforskar ved Norsk utanrikspolitisk institutt (NUPI).

Wilhelmsen har graden PhD med ei avhandling frå 2014 om den andre tsjetsjenske krigen med tittelen «How War Becomes Acceptable: Russian re-phrasing of Chechnya». I avhandlinga undersøkte ho kva det er som gjer at «vold mot noen grupper eller områder er utenkelig, mens det i andre tilfeller nærmest synes påkrevet?». Wilhelmsen har òg skrive om samanfall i russiske og kinesiske interesser i Sentral-Asia og om russiske tilnærmingsmåtar til kampen mot terrorisme. Ho har ein mastergrad i postsovjetiske og russiske studium frå London School of Economics og ein PhD i statsvitskap ved Universitetet i Oslo. Tidlegare har ho vore tilsett som forskar ved Forskingsinstituttet til forsvaret (FFI).

Wilhelmsen er nestleiar i styret i Den norske Helsingforskomité og har òg arbeidd i Utlendingsdirektoratet. Ho har tidlegare arbeidd i Initiatives for Change-rørsla og som volontør for Mor Teresa i Calcutta.

Referansar
----------

1. 1 2  «Julie Wilhelmsen». Norsk utenrikspolitisk institutt.
2. ↑  «Disputas: Julie Wilhelmsen». Universitetet i Oslo.
3. ↑  «Styre og råd». Den norske Helsingforskomité. Arkivert frå originalen 24. februar 2016. Henta 24. februar 2016.

* *Denne artikkelen bygger på «Julie Wilhelmsen» frå Wikipedia på bokmål, den 17. oktober 2020.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Omtale hos NUPI
* Kommentar på nrk om det russiske presidentvalet 2012
* Kommentar på nrk til delelinjeavtalen mellom Russland og Noreg
* Artikkel om Tsjetsjenia, der hender det?

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* SUDOC
* CRIStin

 |
**Julie Songstad Andersland** (fødd 17. januar 1978) er ein norsk politikar for Venstre. Ho er leiar for Venstre si bystyregruppe i Bergen og tidlegare byråd for klima, kultur og næring.

Liv og virke
------------

### Bakgrunn

Julie Andersland er dotter av tidlegare byråd Geir Kjell Andersland.

Andersland vart cand.polit. med hovudfag i sammenliknande politikk frå Universitetet i Bergen i 2004. Frå 2004 til 2011 var ho praktikant, seinare senioranalytikar for berekraftige investeringar i Storebrand i Oslo.

### Politikk

Andersland har vore medlem av sentralstyret til Unge Venstre og leiar i Bergen Unge Venstre. Frå 1999 til 2003 var ho medlem av bydelsstyret for Bergenhus. Ho vart fyrste gong vald inn på fast plass i Bergen bystyre i 2003, då ho også vart leiar i bystyregruppen til Venstre. Ho tredde ut i 2004.

I 2011 vart Andersland på nytt vald inn i Bergen bystyre, og ho vart gruppeleiar for Venstre. Frå 2015 til 2019 var ho byråd for klima, kultur og næring i Bergen kommune. Ho vende så tilbake til bystyret som gruppeleiar.

### Anna virke

Andersland er styreleiar i Bergen Kunstforening og styremedlem ved Nationaltheateret. I 2022 vart ho direktør for Bergen Offentlige Bibliotek.

Kjelder
-------

1. 1 2  Målsnes, Ola Henning (8. juni 2004). «Venstre-Julie forlater bergenspolitikken». *Bergensavisen*: 11.
2. 1 2 3 4 5  «Julie Anderslands profil». LinkedIn. Henta 15. oktober 2021.
3. ↑  «Andersland leder Bergen Unge Venstre». *Bergens Tidende*: 2. 2. oktober 2001.
4. 1 2  «Julie Andersland». Bergen Venstre. 8. mars 2011. Henta 15. oktober 2021.
5. 1 2  «Andersland, Julie Songstad (V)». Politikerregister i Bergen kommune (avsluttet). Arkivert frå originalen 8. august 2018. Henta 15. oktober 2021.
6. ↑  Chamdid, Fayroz (20. oktober 2015). «Her er det nye byrådet i Bergen». NRK Vestland. Henta 15. oktober 2021.
7. ↑  «Andersland, Julie Songstad (V)». Politikerregister i Bergen kommune. Henta 15. oktober 2021.
8. ↑  «Julie Andersland blir ny direktør for biblioteket». Bergen kommune. Henta 1. april 2022.

* *Denne artikkelen bygger på «Julie Andersland» frå Wikipedia på bokmål, den 24. mars 2023.*
**Andreas Küttel** (fødd 25. april 1979) er ein sveitsisk, tidlegare skihoppar frå Einsiedeln. Han vart verdsmeister i normalbakken under ski-VM 2009. I 2006 vart han nummer tre i verdscupen i skihopping. Frå 2002 til 2010 vart han seks gongar sveitsisk meister i skihopping.

Aktiv
-----

Andreas Küttel i 2008
Küttel debuterte i verdscupen i byrjinga av desember 1995. Allereie to veker etter debuten kom han på fjerdeplassen i eit renn i Chamonix i Frankrike, men makta ikkje fylgje opp i resten av sesongen. Åra deretter klarte han ikkje å hamle opp med verdseliten, men i storbakkerennet under OL 2002 i Salt Lake City kom han på ein svært overraskande sjetteplass. I januar 2004 kom han fyrste gongen på pallen i eit verdscuprenn då han vart nummer tre i Liberec i Tsjekkia, i eit renn som gjekk under vanskeleg tilhøve. Ganske nøyaktig eitt år seinare fekk han ein ny tredjeplass, då han i Willingen i Tyskland einast hadde Janne Ahonen og Martin Höllwarth framom seg på resultatlista.

Küttel vann sin fyrste verdscupsiger i storbakken på Lillehammer 3. desember 2005, nøyaktig på dagen ti år etter han vart nummer 23 i same bakken den helga han debuterte i verdscupen. Han sette ny bakkerekord med 139 meter i andre omgang og slo Jakub Janda med 0,1 poeng. Ei veke seinare tok han i Harrachov sin andre verdscupsiger. Under OL 2006 i Torino kom han på femte plass i normalbakken i Pragelato og vart nummer seks i storbakken. I byrjinga av mars månad vann han sin tredje verdscupsiger då han gjekk til topps i Kuopio føre Thomas Morgenstern. Sesongen 2005/06 kom han på tredjeplass i verdscupen, bakom vinnaren Jakub Janda og Janne Ahonen.

I 2007-sesongen vann Küttel nyttårshopprennet i Garmisch-Partenkirchen, og fekk elles tre andreplassar i verdscupen. Også i 2007/08-sesongen fekk han ein siger i verdscupen, då han straks før jul i Engelberg sigra føre fire austerrikske hopparar. Seinare i sesongen fekk han to til pallplassar, ein tredjeplass og så på Lillehammer ein andreplass. I 2009-sesongen kom ikkje Küttel på pallen i noko verdscuprenn, derimot vart han verdsmeister i skihopping under VM i Liberec. Han vann då rennet i storbakken framom Martin Schmitt frå Tyskland og Anders Jacobsen, ei tevling som vart avvikla over ein einaste omgang, grunna vertilhøva.

Sesongane 2010 og -11 klarte ikkje Küttel å hevde seg mot verdseliten i skihopping, og han la opp i 2011.

Kjelder
-------

* 

* (en) Andreas Küttel – Profil og resultatoversikt hos FIS
* 

* (en) Andreas Küttel – Profil og resultatoversikt i olympiske konkurransar på *sports-reference.com*.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* ISNI
* ORCID
* Munzinger (sport)

 |
**Ivan Ivanovitsj Sjuvalov** (fødd 1. november 1727 i Moskva, daud 15. november 1797 i St. Petersburg) var ein russisk politikar. 

Sjuvalov blei utnemnd av tsarina Elisabet til generaladjutant og medlem av «konferansen» (det dåverande statsrådet) og fekk stor innverknad på statsstyringa, men takka nei til tittel som greve. Han la ned stor innsats gjennom opprettinga av Statsuniversitetet i Moskva og gymnaset i byen i 1755, som han blei den fyrste kuratoren for. Det var også han som stod bak initiativ til å skipa Det russiske kunstakademiet (1757) og gymnaset i Kazan (1758).

Sjuvalov støtta Mikhail Lomonosov sin vitskaplege aktivitet og gav forslag til Voltaires *Histoire de l'empire de Russie sous Pierre le Grand*. Etter at Katarina II kom på trona var han busett i utlandet i 14 år. Etter heimkomsten blei han overkammarherre og samarbeidde med fyrstinna Katarina Dasjkova om utarbeidinga av *Sobesiednik ljubitelej rossijskago slova*. Biografien hans blei skriven av Pjotr Bartenev i 1857.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Ivan Sjuvalov» frå Wikipedia på svensk, den 2. juli 2021.*
	+ *Wikipedia på svensk oppgav desse kjeldene:*
* Sjuvalov, 2. Ivan Ivanovitj i *Nordisk familjebok* (2:a upplagan, 1917)


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* NKC

 |
**Ivar Bern** (fødd 20. januar 1967) er ein norsk sjakkspelar. Han er mest kjend for at han vann den 17. verdsmeisterskapen i fjernsjakk i byrjinga av 2006.

Også i nærsjakk er han ein sterk spelar, og vart utnemnd til internasjonal meister i sjakk (IM) av Verdssjakkforbundet FIDE i 1992. 

Ivar Bern vart med i Norges postsjakkforbund i 1986. Han vann Noregsmeisterskapen i postsjakk i 1988. Han vart Internasjonal meister i fjernsjakk i 1991 og Internasjonal Fjernsjakkstormeister i 1993.

Ivar Bern kvalifiserte seg til den 17. VM-turneringa i fjernsjakk ved først å klare ein tredjeplass med 10,5 poeng av 16 moglege i ei VM-semifinale i åra 1989-1995. Dette gav han ein plass i 3/4-dels-finala, der han også tok 10,5 av 16, noko som gav ein fjerdeplass. Ivar Bern var dermed klar for VM-finala som starta i mars 2002. I januar 2006 var VM-turneringa enda ikkje avslutta, men den 7. januar 2006 var det klart at ingen av dei andre deltakarane kunne kome framom han på resultatlista. Ivar Bern hadde då avslutta alle sine parti, også i VM-finalen med 10,5 av 16 moglege. To andre spelarar hadde like mange poeng, men Ivar Bern hadde fleire kvalitetspoeng, og kunne dermed utropast som vinnar. Den 17. VM-turneringa gjekk så langsamt, at vinnaren av det 18. fjernsjakk-VM, Joop van Oosterom, var klar før det var klart at Ivar Bern hadde vunne det 17. VM.
Ivar Bern hadde også eit svært godt resultat med andreplassen i den 7. World Cup-finala, som starta i 1994 og vart avslutta i 2001.

I nærsjakk har Ivar Bern vunne den opne Noregsmeisterskapen 3 gongar, i 1986, 1989 og 1990. I Noregsmeisterskapen i sjakk er dei beste plasseringane tredjeplassar i 1989 og 1990. 

Ivar Bern har vore med på det norske laget i sjakk-OL (lag-VM i sjakk) 3 gongar, i åra 1988 og 1992-1994.

Ivar Bern er medlem i Bergens Schakklub, og har deltatt på klubben sitt lag som vann NM for klubblag i 1994, 1997, 1998, 2000 og 2003. 

Ivar Bern skriv sjakkspalta i Bergens Tidende.

Ivar Bern er utdanna psykolog, og arbeider som skulepsykolog. Ivar Bern har også vore aktiv som gitarist i rockegruppene The Swamp Babies og Syv.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Ein omtale av Ivar Bern hos Norges Fjernsjakkforbund
* Ivar Bern sine beste parti på www.chessgames.com
* Ivar Bern sine parti i Noreg hos NorBase
* Ivar Bern sin rating hos verdssjakkforbundet FIDE

Kjelder
-------

* Øystein Brekke: Norges sjakkforbund 75 år 1914-1989, Norges Sjakkforbund 1989, ISBN 82-991916-0-2
* Olimpbase, database over sjakk-olympiadar mv

Fotnotar
--------

1. ↑  *ICCF liste over fjernsjakkstormeistrar, vitja 13. april 2009* (PDF), arkivert frå originalen (PDF) 30. juni 2009, henta 30. juni 2009
2. ↑  ICCF krysstabell for det 17. VM i fjernsjakk, vitja 13. april 2009

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* ISNI

 |
**Ivangorod festning** ligg i byen Ivangorod i Leningrad oblast i Russland. Ho ligg på austre breidd av elva Narva, ved grensa mellom Russland og Estland, og rett overfor festninga Hermannsfeste i Narva.

Historie
--------

Festninga vart bygd i 1492 under styret til Ivan III av Moskva og vart oppkalla etter han. Festninga hadde til hensikt å forsvare området mot Sverdbrorordenen som kontrollerte området på andre sida av elva, mellom anna festninga Hermannsfeste. Festninga er firkanta, og dekker eit område på 150 m² og har 14 meter høge murar.

Festninga kom under svensk kontroll i 1581, men ved freden i Teusina i 1595 vart ho gjeve attende til russisk kontroll. I 1612 vart han erobra av svenskane att, og freden i Stolbovo i 1617 gjorde slutt på den ingermanlandske krigen og gjorde heile Ingermanland til svensk område att under Gustav II Adolf. I 1704 vart festninga russisk etter at Peter den store erobra ho under den store nordiske krigen.

Festninga er i dag eit museum.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Ivangorod festning» frå Wikipedia på bokmål, den 19. november 2022.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad
* Nettsidene til museet
* Artikkel om Ivangorod festning
* Artikkel og bilete om Ivangorod festning
* Høgoppløseleg satellittfoto frå Google Maps
*For andre tydingar av oppslagsordet, sjå Eldorado av Neil Young.* 

Gullskulptur (1200–1500) av flåten brukt av muiscahøvdingen som gav opphavet itl Eldorado-soga.
**Eldorado** er eit sogeland i Sør-Amerika som skulle vera særs rikt på gull.

Namnet «El dorado» tyder 'den forgylla' på spansk, og blei på 1500- og 1600-talet brukt om ein muiscahøvding i Colombia. Han skal ha pudra seg med gullstøv då han blei gjort til høvding. Deretter reiste han med fire underhøvdingar på den heilage sjøen Guatavita, ofra gull og smaragdar og skylte av seg gullstøvet i innsjøen. Soga blei også lagt til spansk Guyana og dagens Venezuela.

For europeiske kolonistar og eventyrarar blei «Eldorado» namnet på eit gullrikt land som det blei gjort fleire ekspedisjonar for å finna. Slike eksjpedisjonar blei mellom anna leidde av Francisco de Orellana og Gonzalo Pizarro (1541), Philip von Hutten (1541–45) og Walter Raleigh (1595 og 1617–18).

I overført tyding kan «eldorado» visa til ein herlig stad med overflod av goder, til dømes «eit eldorado for fiskarar», «eit eldorado for familiar» eller «eit eldorado for aksjemeklarar».

Kjelder
-------

1. ↑  
Femund Engerdal -Et eldorado for store og små fiskere;
Sandsa - Et eldorado for familier - Tur - UT.no; Et eldorado for day-tradere - DN.no

* Eldorado (28.02.2013) i *Store norske leksikon*.


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* BNE
* NDL

 |
**Andreas Grimelund** (26. januar 1812–3. januar 1896) var ein norsk gardbrukar, prest og biskop frå Aker i Akershus. Hans Hanssen Grimelund var far hans, Hans Grimelund bror hans.

Grimelund vart cand. theol. og var så i nokre år gardbrukar. Frå 1844 til 1852 var han prest. Perioden 1852-61 var han lærar i pastoralteologi, homiletikk og liturgikk ved det praktisk-teologiske seminar i Christiania.

Grimelund var biskop i Trondheim frå 1861 til 1883. Han var medlem av ein salmebokkomite og to salmebokkommisjonar. I 1852 gjaldt det ei revidering av Evangelisk-christelig Psalmebog. Den fyrste salmebokkommisjonen, 1865, skulle vurdere eit utkast til salmebok frå Magnus Brostrup Landstad. I 1868 fekk ein ny kommisjon, med same medlemene, i oppgåve å vurdere eit salmebokutkast vald ut av Andreas Hauge. Elles skreiv han om praktisk teologi.

Han døydde i Kristiania i 1896. Sonen Johannes Grimelund var i samtida ein kjend kunstmålar.

Utmerkingar
-----------

Grimelund vart utnemnd til riddar av St. Olavs Orden i 1862 og fekk kommandørkrossen av 1. klasse i 1873.

Kjelder
-------

* *Gyldendals store konversasjonsleksikon*. 1972
* Molland, Einar:*Norges kirkehistorie i det 19. århundre, I-II*. 1979

### Notar

1. ↑  Norges kirkehistorie i det 19. århundre II, s. 75
2. ↑  Norges kirkehistorie i det 19. århundre II, s. 77f
3. ↑  Norges kirkehistorie i det 19. århundre II, s. 84
4. ↑  Arne Bugge Amundsen. «Andreas Grimelund». Norsk biografisk leksikon. Henta 7. mars 2016.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* Lokalhistoriewiki
* VIAF
* GND

 |
**Andreas Olsen Berger** (5. april 1833–27. juni 1917), også kjend som **A.O. Berger**, var ein norsk gardbrukar, lekpreikar og stortingsmann frå Eidsvoll. Han representerte partiet Høgre.

Berger var son til ein gardbrukar. Han var gardbrukar på Haga i Eidsvoll frå 1864 til 1902. Tida 1867-1910 var han medlem av heradsstyret, ordførar dei siste seksten åra. Endå lengre, 1866-1910, var han med i skulestyret. Han var forlikskommissær frå 1873, presten sin medhjelpar frå 1879, og medlem av amtsutvalet. I 1906 var han utsending frå Akershus amt til kongekroninga i Trondheim i 1906.

Berger representerte Akershus amt på Stortinget frå 1889 til 1897. Heile tida var han medlem av Kyrkjekomiteen. I 1879 var han medlem av ein kongeleg kommisjonen som arbeidde med å revidere dissentarlova.

Han døydde på Dal i Eidsvoll.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914

Bakgrunnsstoff
--------------

* Fædrelandet 26. mai 1887

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
| Bury  |
| --- |
| RådhusetRådhuset Rådhuset |
| Plassering |
| 

Bury is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Storbritannia |
| Konstituerande land |  England |
| Grevskap | Stor-Manchester |
| Distrikt | Bury |
| Geografi |
| Innbyggjarar  - By (2007) | 61 034 |
| Koordinatar |  53°36′″N 2°18′″W﻿Koordinatar: 53°36′″N 2°18′″W﻿ |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | BL9 & BL8 & BL0 |
| Telefon-retningsnummer | 0161/01706/01204 |
| 
 Commons har multimedium som gjeld: **Bury**
 |

**Bury** er ein by i den nordlege delen av Stor-Manchester i England, mellom Rochdale og Bolton. Han ligg rett vest for motorvegen M66, og er administrasjonssenter og største byen i distriktet Bury.

Byen blir nemnt første gongen som eit sokn i 962. Det ligg fleire romerske ruinar der, så busetjinga går mykje lenger tilbake. Fram til den industrielle revolusjonen vart han verande ein liten by, men så gjorde nærleiken til Manchester og det gode tilgjenget på hurtig rennande vatn at ein kunne byggje fabrikkar drivne med vasskraft i området. Hovedproduktet var bomullsstoff, som vart skipa ut gjennom Manchester.

Kultur
------

Fotballklubben Bury FC held til i byen, og spelar sine heimekampar på Gigg Lane.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Bury» frå Wikipedia på bokmål, den 13. juli 2011.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames
* BBC Things
* MusicBrainz (area)

 |
Koordinatar: 71°S 68°W﻿

**George VI Sound**, **Canal Jorge VI**, **Canal Presidente Sarmiento**, **Canal Seaver**, **King George VI Sound** eller **King George the Sixth Sound** er ei stor bukt eller forkastingssenking på aust- og sørsida av Aleksanderøya. Sundet er kring 480 km langt og er forma som ein J. Sundet ligg mellom Aleksanderøya og Palmer Land, ved den sørlege delen av Den antarktiske halvøya og English Coast. Fleire innsjøar ligg ved sundet og desse mottar store mengder is som strøymer frå George VI isbrem og ut i desse innsjøane. Somme av desse er Hodgson Lake, Moutonnee Lake og Ablation Lake. Fleire isbrear renn austover og ut i sundet frå austsida av det indre av Aleksanderøya. Dei fleste av desse isbreane ligg sør for Planet Heights, der alle isbreane er kalla opp etter månar, satellittar og planetar i solsystemet. 

George VI Sound er i stor grad dekt av George VI isbrem og isen er mellom 24 km til meir enn 64 km brei. George VI Sound vart oppdaga av Lincoln Ellsworth på ein flytur over området i 1935. George VI Sound vart utforska av British Graham Land Expedition (BGLE) i 1936-1937 og av United States Antarctic Service (USAS) i 1940. George VI Sound vart namngjeven av John Riddoch Rymill, leiaren for BGLE, etter Georg VI, som då var konge i Storbritannia.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «George VI Sound» frå Wikipedia på engelsk, den 9. januar 2013.*
**Mohamed Ibn Musa al-Khwarizmî** (ca. 780–ca. 850) var ein persisk matematikar og astronom. Han skreiv bøker om aritmetikk, algebra og astronomi. Al-Khwarizmi var den viktigaste matematikaren i verda i sin tidsperiode, og vert rekna som ein av dei fremste gjennom tidene. Han var den første som handsama rasjonale tal, irrasjonale tal og geometrisk definerte storleikar ved hjelp av likningar, og vert rekna som grunnleggjar av moderne algebra. Ordet algoritme kjem av den latinske forma av namnet hans, *Algoritmi*. Dei spanske og portugisiske orda for «tal», *guarismo* og *algarismo*, er også avleidde frå al-Khwarizmi.

Al-Khwarizmi skal ha blitt fødd i Khwarezm, eit område sør for Aralsjøen i noverande Usbekistan og Turkmenistan. Namnet al-Khwarizmi er avleidd av dette. Han var ein av dei lærde i Visdomens hus i Bagdad. Visdomens hus vart oppretta av kalif Al-Ma'mun, som òg støtta arbeidet til Al-Khwarizmi. Matematikaren dediserte to av bøkene sine til kalifen.

Det viktigaste verket til Al-Khwarizmi var *Hisab al-jabr w'al-muqabala*. Det er dette verket som har gjeve namn til ordet «algebra». *Al-jabr* tyder å «gjera fullstendig». Han brukte uttrykket om operasjonen der ein flyttar tal over til andre sida av likskapsteiknet i ei likning. I første delen av dette verket analyserer han første- og andregradslikningar og forklarer nøye korleis dei skal løysast. Dette var før ein byrja å bruka symbol for variablane i matematikken, så alt vart forklart med ord. Den andre delen av verket viser døme på problemstillingar ein kan bruka algebra til å løysa, som til dømes å finna arealet og volumet av geometriske figurar.

Kjelder
-------


* P Gulbrandsen, Er universet poetisk? Bokmelding av *Universets poesi* av Osserman R i *Tidsskrift for Den norske legeforening*, Nr. 17 – 30. juni 2001
* «Kwharizmi» i *Caplex*.
* «Mohamed Ibn Musa al- Khwarizmî» i *Store norske leksikon*, snl.no.
* Biografi[*daud lenkje*] på Matematikk.org.
* Elna Svege og Steinar Thorvaldsen: *Algebraens historie Arkivert 2007-01-17 ved Wayback Machine.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
*Sjå òg fylkesveg 42 (fleirtyding)*.
Landfalløya kapell med fylkesvegen framforFoto: Kirkenorge.no

**Fylkesveg 42 i Buskerud** er ein tidlegare fylkesveg mellom Drammen travbane og Gulskogen i Drammen kommune.

Trasear: Drammen travbane – Vårvegen (2,6 km), Rosenkrantzgata – Gulskogen (0,6 km)

Før 1. januar 2010 vart vegen kalla *fylkesveg 37*.

I 2019 blei vegen erstatta av fylkesveg 2729, fylkesveg 2730 og fylkesveg 2731.

Kommunar og knutepunkt
----------------------

 **Drammen**

* **283** Drammen travbane
* **283** Vårvegen

---

Erstatta av fylkesveg 283

---

* **283** Rosenkrantzgata
* Rundkøyring Arm Landfalløya til Øvre Storgate × Vinjes gate (1,5 km)
* bro Landfalløybrua (ca. 160 m), Øvre Eikerveg, Drammenselva
* Rundkøyring Fv28 Gulskogen

Kjelder
-------

1. ↑  «Endringer i vegnettet 2019». Vegvesenet. 8. juli 2019. Arkivert frå originalen 20. juni 2019. Henta 15. august 2019.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Statens vegvesen – trafikkmeldingar Fv42
* Statens vegvesen – trafikkmeldingar
Kjeåsen med Simadalsfjorden i bakgrunnen.
**Kjeåsen** er ein fjellgard (med 2 bruk) i Eidfjord kommune i Vestland. Garden ligg på ein avsats i fjellet ca. 530 moh inst i Simadalsfjorden. Garden er framleis i drift, og er i dag mykje vitja av turistar, særleg frå Sverige. Garden er vorte kalla «verdas mest utilgjengelege».

Kjeåsen kan nåast til fots opp den bratte stien frå Sima kraftverk. Dette var gardsvegen heilt fram til 1974, turen tek ca. 1 - 1 1/2 time kvar veg. Kjeåsen har også det som av nokon vert kalla «verdas dyraste gardsveg», 5 km veg inkludert om lag 2,6 km tunnel frå Simadalen opp til garden. Tunnelen har eitt køyrefelt, med oppkøyring kvar heile klokketime og nedkøyring kvar halve klokketime. Vegen og tunnelen til Kjeåsen vart bygde i 1974 i samanheng med kraftutbygginga i Simadalen. Tunnelen har ikkje ljos.

Namnet Kjeåsen kjem av kje (geitekilling) og ås. Garden har vore busett iallfall sidan 1650-talet. Fram til vegen opp til garden vart bygd, gjekk all transport på den bratte stien frå fjordbotnen. På 1930-talet vart det bygd ein løypestreng som kunne frakta mat og andre varer opp til garden. Innbyggjarane på Kjeåsen måtte likevel bruka stien som før. Det ytre bruket på Kjeåsen vart fråflytt i 1962, men det andre bruket er framleis i drift og har fast busetnad - i dag éin einsleg innbyggjar.

Den svenske forfattaren Bror Ekström vitja Kjeåsen på 1950-talet, og skreiv seinare bok om folket på Kjeåsen. Boka «Folket på Kieåsen» kom fyrste gong ut i 1958, og vart svært populær. I Noreg gav Halldor O. Opedal i 1980 ut boka «Kjeåsfolket i Hardanger - soga om eit utkantfolk». NRK laga tv-program om mellom anna Kjeåsen i serien «SommerDag» i 2002, og i TV-serien Der ingen skulle tru at nokon kunne bu.

Kjelder
-------

* Wikipedia på bokmål om Kjeåsen
* Episoden om Kjeåsen på Der ingen skulle tru
* Kjeåsen på SommerDag

Bakgrunnsstoff
--------------

* Video: Vandring opp den stupbratte stigen til Kjeåsen, med kommentarar til stadnamn og kulturhistorie.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* LCCN

 |
***Castlevania: Dawn of Sorrow*** er eit plattformspel utvikla og utgjeve av Konami. Det er det første spelet i *Castlevania*-serien på Nintendo DS og vart utgjeve i Japan, Nord-Amerika og Europa hausten 2005. Spelet er oppfølgjaren til *Castlevania: Aria of Sorrow* og byggjer vidare på handlinga til forgjengaren: Dracula er nedkjempa og kreftene hans er overtekne av reinkarnasjonen hans, Soma Cruz. Med hjelp frå allierte unngår Soma å verte ein ny mørk fyrste. Ein kult vert danna for å skape ein ny Dracula ved å ta livet til Soma, medan Soma og dei allierte handlar for å unngå eit slikt utfall.

*Dawn of Sorrow* innlemmar mange trekk frå tidlegare *Castlevania*-spel, som kombinasjonen av element frå plattformspel og rollespel, «Tactical Soul»-systemet frå *Aria of Sorrow* og ein mørk, gotisk atmosfære.

Kjelder
-------

1. ↑  «ANMELDELSE: Castlevania: Dawn of Sorrow». Gamer.no. 12. oktober 2005. Henta 2. juli 2019.

Bakgrunnsstoff
--------------

Wikifrasar Wikifrasar har ei sitatsamling som gjeld: **Castlevania: Dawn of Sorrow**
*For andre tydingar av oppslagsordet, sjå Kjølen (fleirtyding).* 
Tverrsnitt av ein båt med kjølen nedst.
**Kjøl** (av norrønt *kjǫlr*) er ein del ein båt eller anna fartøy som går på langs nedst på midten av skroget.

Seglbåt med lang kjøl under reparasjon.
I tradisjonelle trebåtar er kjølen laga av éin solid planke. Større skip kan ha ein platekjøl som er noko tjukkare enn resten av platekledinga.
Seglbåtar har kjøl som er forma som ein nedsenka finne for å hindra drift til sida. Ein finnekjøl er ein særleg kort og djup kjøl som blei vanleg på seglbåtar frå om lag 1970. Dette er ein kjøl som gjev god stabilitet samtidig som han gjev lite vassmotstand ettersom han har eit minimum av våt flate.

Kjølen på u-båten «Argonaute».
Finnekjøl på ein lystbåt.
Medan seglfartøy gjerne har kjøl som er lett og nedsenkbar (senkekjøl eller senterbord) kan noko større fartøy ha ein tung, stabiliserande kjøl av metall som kan gjera båten «stiv» og gjera at han lett kan svinga.

Ein fallkjøl er på eldre typar undervassbåtar ein blykjøl på kring sju tonn som i naudsfall kunne sleppast laus for å auke oppdrifta så båten kunne komme raskt opp til overflata. Det vert òg brukt om senkekjøl på mindre seglbåtar, som berre blir brukt nedsøkkt under seglas.

«Kjøl» i språket
----------------

Ordet «kjøl» har gjeve opphav til fleire omgrep og uttrykk innan sjøfart og utanfor. Kjølstrekking eller «å strekkja kjøl» kan visa til å byrja bygginga av eit fartøy, og kan i overført tyding visa til å ta fatt på noko. Uttrykket «frå kjøl til mastetopp» eller berre «kjøl» kan brukast til å femna om ein heil båt. Omgrepet «å vera på rett kjøl» viser til god segling, og kan også brukast i overført tyding om folk eller verksemder som oppfører seg godt. Kjølhaling kan både visa til ei straff eller form for tortur som gjekk ut på å dra ein person under eit fartøy, over eller langs kjølen, og til det å krengja eit fartøy slik at eine sida av kjølen kjem over vassoverflata.

I overført tyding kan «kjøl» visa til ei lang linje eller ein kant som minnar om ein kjøl, til dømes ein fjellrygg som Kjølen.

Kjelder
-------

1. ↑  

	* «kjøl» i *Store norske leksikon*, snl.no. Henta 15. mai 2020.

* «kjøl» i Nynorskordboka.
* Brudevoll, Bjørn Aakre: «Kjøl» (14. februar 2009), *Store norske leksikon*.
* «Finnekjøl» (14. februar 2009), *Store norske leksikon*. Fri artikkel henta 12. oktober 2014.

* *Denne artikkelen bygger på «Kjølhaling» frå Wikipedia på bokmål, den 12. oktober 2014.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* artikkel på baatwiki.no om kjøl Arkivert 2014-10-17 ved Wayback Machine.
**31. strategiske rakettarmé** er eit operasjonelt nivå av Russland sine strategiske rakettstyrkar. Den vart etablerte i 1970 med 18. sjølvstendige rakettkorps som basis. Rakettarméen er ein av tre attståande rakettarméane som er Dei strategiske rakettstyrkane i Russland i 2017. Hovudkvarter og militærstab er forlagt til Orenburg i Orenburg oblast  på grensa til Kasakhstan. 31. strategiske rakettarmé kontrollerer tre strategiske rakettdivisjonar med interkontinentale ballistiske missil (ICBM).[1]

Divisjonar
----------

* 8. strategiske missildivisjon i Pervomajskij i Kirov oblast
* 13. strategiske missildivisjon i Dombarovskij i Orenburg oblast[2]
* 42. strategiske missildivisjon i Svobodnyj i Sverdlovsk oblast[3]

Referansar
----------

1. ↑  Оренбургская ракетная армия РВСН отмечает полувековой юбилей
2. ↑  Награды и поощрения
3. ↑  Официальный портал городского округа ЗАТО Свободный
**Thor Breien** (30. oktober 1794–20. november 1868) var ein norsk offiser, gardbrukar, ordførar og stortingsmann frå Jevnaker i Oppland.

Breien var son av ein brukseigar i Norderhov i Buskerud. Sjølv var han 1807-12 elev av det kongelege norske landkadettkorps i Kristiania. Han vart sekondløytnant i nordafjelske infanteriregiment i 1812, tilsett ved landkadettkorpset i 1813, og i 1814-15 adjutant hos sjefen for korpset, Diderich Hegermann.

Frå 1818 gjorde Breien teneste i 2. akershusiske brigade, i 1823 vart han premierløytnant i ringerikske kompani. År 1837 vart han kaptein i det norske jegerkorps, sjef 1843 for landske kompani. I 1844 same posisjon i ålske kompani, var i 1848 med på utmarsjen til Skåne.

Breien tok aktiv del i utviklinga av lokalsamfunnet i Ringerike. Mellom anna var han med å stifte Norderhov sokneselskap og Ringerikes sparebank. Han arbeidde iherdig for oppretting av kjøpstad på Hønefoss og av vidaregåande skular, samt betre kår for husmennene. 1840-41 var han ordførar i Norderhov.

I 1842 og i 1845 representerte Breien Buskeruds amt på Stortinget. Fyrste gongen var han sekretær i militærkomiteen og medlem av skysslovkomiteen. Siste gongen var han medlem av protokollkomiteen.

Perioden frå 1819 til 1848 budde Breien på farsgarden i Norderhov. Han tok avskjed frå det militærte i 1854, og busette seg då i Kristiania. Der døydde han i 1868.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak:*Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
* Biografisk informasjon om Thor Breien NSD Norsk senter for forskningsdatas politikararkiv

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* PolSys

 |
**Verdsmeisterskapen i handball 2003 for kvinner**, den 16. i rekka, vart avvikla i tida 2. til 14. desember 2003 i Kroatia. Til saman 24 land deltok i turneringa. Frankrike vann meisterpokalen etter finalesiger 32-29 mot Ungarn. VM-triumfen var den fyrste for det franske kvinnelandslaget. 

Dom sportova i Zagreb

### VM-finalen

Finalen mellom semifinalevinnarane Frankrike og Ungarn fann stad i Dom sportova i Zagreb framfor 9 000 tilskodarar. Ungarn leia gjennom så å seie heile den fyrsteomgangen og ved pause stod det 11-8. Utover i andre omgangen auka ungararane leiinga til 25-18 og etter 55 minuttars spel leia dei framleis med seks mål. Siste fem minuttane av andreomgang fall det ungarske laget derimot heilt saman og Frankrike klarte utlikne til 28-28 på straffekast i ordinær tids siste sekund. I dei rotete ekstraomgangane var Frankrike best og laget sikra seg pokalen med 32 mål mot 29 for Ungarn.

Ti av dei franske verdsmeistrane kom på skåringslista. Mélinda Jacques skåra 5 mål, Stéphanie Cano, Myriam Korfanty, Leila Lejeune, Véronique Rolland, Raphaëlle Tervel, alle saman med 4 mål, Estelle Vogein 3, Nodjialem Myaro 2, Sandrine Delerce og Isabelle Wendling 1. I mål stod Valérie Nicolas ein god kamp og ho vart kåra til meisterskapens beste spelar.

Bojana Radulovics var kampens dominerande spelar og stod for heile 13 av dei 29 ungarske nettkjenningane.

Islendingane Stefan Arnaldsson og Gunnar Vidarsson dømde finalekampen. Dei straffa Frankrike med seks 2-minuttsutvisingar og Ungarn med åtte. På begge laga fekk ein spelar raudt kort.

Kjelder
-------

* ihf.info
* nrk.no

| * v
* d
* e
Verdsmeisterskapen i handball |
| --- |
| Menn | Tyskland 1938**·** Sverige 1954**·** Aust-Tyskland 1958**·** Vest-Tyskland 1961**·** Tsjekkoslovakia 1964**·** Sverige 1967**·** Frankrike 1970**·** Aust-Tyskland 1974**·** Danmark 1978**·** Vest-Tyskland 1982**·** Sveits 1986**·** Tsjekkoslovakia 1990**·** Sverige 1993**·** Island 1995**·** Japan 1997**·** Egypt 1999**·** Frankrike 2001**·** Portugal 2003**·** Tunisia 2005**·** Tyskland 2007**·** Kroatia 2009**·** Sverige 2011**·** Spania 2013**·** Qatar 2015**·** Frankrike 2017**·** Danmark og Tyskland 2019**·** Egypt 2021**·** *Polen og Sverige 2023* |
| Kvinner | Jugoslavia 1957**·** Romania 1962**·** Vest-Tyskland 1965**·** Nederland 1971**·** Jugoslavia 1973**·** Sovjetunionen 1975**·** Tsjekkoslovakia 1978**·** Ungarn 1982**·** Nederland 1986**·** Sør-Korea 1990**·** Noreg 1993**·** Austerrike og Ungarn 1995**·** Tyskland 1997**·** Noreg og Danmark 1999**·** Italia 2001**·** Kroatia 2003**·** Russland 2005**·** Frankrike 2007**·** Kina 2009**·** Brasil 2011**·** Serbia 2013**·** Danmark 2015**·** Tyskland 2017**·** Japan 2019**·** Spania 2021**·** *Danmark, Noreg og Sverige 2023* |
**Thor Oluf Helland** (fødd 10. desember 1936) er ein norsk tidlegare friidrettsutøvar frå Sørfold i Nordland, som tevla på mellomdistansane og seinare spesialiserte seg på langdistansane. Han deltok i Sommar-OL 1964 i Tokyo, der han vart nummer åtte på 5000 meter. Helland, som var medlem av IL i BUL i Oslo, vann tolv NM-gull i friidrett i åra 1961-67, fire av desse i terrengløp. Hans personlege rekordar på distansane frå 800 m til 10000 m er 1.51,2 (1960), 3.44,4, 7.54,8, 13.37,4 (alle tre i 1965) og 29.20,8 (1966).

Aktiv
-----

Frå 1960 høyrde Helland til eliten av norske mellomdistanseløparar. Han vann sitt fyrste NM-gull i 1961 då han sigra i terrengløpet over 4 km. Året etter slo han Arne Hamarsland i spurten på 1500 m under NM 1962 i Drammen, og tok sin fyrste gullmedalje på bane. Etter 1963 satsa han på langdistansane, og kniva dei neste fem sesongane med Odd Fuglem om å vere Noregs beste 5- og 10000 m-løpar. Her hadde Helland ofte fordel å vere spurtsterk, medan Fuglem hadde sin styrke i tempo.

I juli 1964 sprang Odd Fuglem 5000 m på 13.53,4 og vart den fyrste nordmannen som kom under 14 minuttar på distansen. Fuglem deltok ikkje i olympiaden i Tokyo i oktober månad same året, noko Helland gjorde. Her forbetra Helland den norske rekorden med eitt sekund i kvalifiseringa, og sikra seg tredjeplassen i heat nummer to. I finalen kom Helland inn på åttandeplass med tida 13.57.0. 

Helland sette i alt seks norske rekordar, tre på 3000 meter, to på 5000 meter og ein på 10 000 meter. Av desse rekordane var tidene 7.54,8 på 3000 meter og 13.37,4 på 5000 meter, begge oppnådd i 1965, også nordiske rekordar. Denne siste 5000-metersrekorden sette han i Helsingfors, der han slo førre års olympiameistrar på både 5000 m og 10000 m. 

I 1966 var Helland, saman med spydkastaren Terje Pedersen og sprintaren Carl Fredrik Bunæs, dei fyrste mottakarane av Bislett-medaljen.

### Plasseringar i internasjonale meisterskap

* OL 1964 i Tokyo: Nr 8 på 5000 m – 13.57,0
* EM 1966 i Budapest: Utslått i kvalfiseringa på 5000 m (14.23,2)

### Medaljar i norske meisterskap

* 1960: Sølv på 1500 m (3.51,1), bakom Arne Hamarsland (3.48,3)
* 1961: Sølv på 1500 m, bakom Arne Hamarsland, begge på 3.48,5
* 1962: Gull på 1500 m (3.49,7), framom Arne Hamarsland (3,50,1)
* 1964: Gull på 10000 m (29.27,6), framom Odd Fuglem (29,28,0)
* 1965: Gull både på 5000 m (14.14,4 ) framom Odd Fuglem (14.15,4), og på 10000 m (30.30,2) framom Arne Hamarsland (30.30,6)
* 1966: Gull både på 5000 m (14.22,6 ) framom Arne Hamarsland (14,22,8) og Ivar Isaksen st, samt 10000 m (29.51,6) framom Odd Fuglem (29.55,2)
* 1967: Gull både på 5000 m og 10000 m (14.10,2 og 29.32,0 ), begge gongane framom Odd Fuglem (14.11,? og 29.32,2)
* 1968: Sølv på 5000 m (14.17,8) bak Odd Fuglem (14.17,4)

Kjelder
-------

* www.friidrett.no
* *Friidrott-65*. Hälsingborg, 1964

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
**Noregsmeisterskapen i handball 2013** for kvinner vart vunnen av Larvik Håndballklubb etter finalesiger 29 – 21 over Tertnes Idrettslag.

### Semifinalar

* Tertnes IL – Oppsal IF 25 – 14
* Byåsen IL – Larvik HK 27 – 30

Finalen
-------

Finalen vart avvikla i Oslo Spektrum dag 30. desember. Storfavoritten Larvik tok kommando og leia 16 – 9 ved pause. Etter ein andre omgang utan spenning auka Larvik sigersmarginen til åtte mål, og kapteinen take imot Larviks sjette strake kongepokal. 

Larviks fremste målskårarar var Linn Sulland med 8 og Tine Stange med 7 nettkjenningar. Elles skåra Nora Mørk 3 mål, Anja Edin 2, Gro Hammerseng 2, Linn-Kristin Riegelhuth Koren 2, Jeanett Kristiansen 2, Isabel Blanco 1, Karoline Breivang 1, Lise Løke 1.

Tertnes sine toppskårarar, Stine Skogrand og Tonje Løseth, fann begge vegen til nettmauskane 5 gongar. Dei resterande mål kom frå Maren Lied 4, Linn Gossé 3, Marie Liljegren 2, Stine Lund Andreassen 2. 

Dommarane straffa Larvik med fire 2-minuttsutvisingar, Tertnes måtte tole fem 2-minuttarar og eitt raudt kort.

Kjelder
-------

* Dagsavisen 31. desember 2013