recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |
| --- |
| **Westlandpetrell** |
| WestlandpetrellFoto: Mark JoblingWestlandpetrellFoto: Mark Jobling |
|
| **Utbreiing og status** |
| **Status i verda:** EN Sterkt trugaUtbreiinga av westlandpetrell Utbreiinga av westlandpetrell |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Fuglar Aves |
| **Orden:** | Stormfuglar Procellariiformes |
| **Familie:** | Stormfuglfamilien Procellariidae |
| **Slekt:** | *Procellaria* |
| **Art:** | **Westlandpetrell** *P. westlandica* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Procellaria westlandica***Falla, 1946 |

**Westlandpetrell** (*Procellaria westlandica*) er ein sjøfugl og ein medlem av slekta *Procellaria*-petrellar. Som hekkefugl er han endemisk for New Zealand. Han er òg ein flyttfugl som spreier seg i det sørlege Stillehavet mellom austkysten av Australia og stillehavskysten av Chile. Dette er ein særmerkt art på New Zealand fordi arten er ein av dei siste stormfuglane som framleis hekkar på fastlandet og er del av eit opphavleg og unikt økosystem. 

Westlandpetrellen er einsfarga mørk brun til svart, berre dei lange hornplatene i nebbet er gule, nebbspissen og linjene mellom hornplater er mørke, beina er òg mørke. Han er ein stor medlem av stormfuglfamilien, kroppslengda er ca. 48 cm og han veg om lag 1100 gram.

Hekkeområdet er svært avgrensa og ligg i tett skogkledde åsar innanfor eit verna område i Paparoa nasjonalpark, Paparoa Range på nordvestsida av Sørøya på New Zealand. Hekkinga tar til tidleg på vinteren, i mai månad, og ungane blir flygedyktige på våren, i november til desember. Han er ein av dei største petrellane som hekkar i hòler.

I hekkesesongen kan han treffast både på vest og austkysten av New Zealand og vestover til Australia. Migrasjon skjer i perioden desember til mars, og går til sentrale og austre Sør-Stillehavet, slik at det totale utbreiingsområdet ligg mellom Chile og Australia.

Den naturlege føda er fisk, blekksprut og planktoniske krepsdyr, men dei tar òg fiskeriavfall i stor mengd i hekkesesongen.

Westlandpetrellen er truga av introduserte rovdyr, spesielt villkattar. Dei blir òg tatt som bifangst ved linefiske. Styresmaktene på New Zealand har iverksett tiltak for å kontrollere kattar, og dessutan tiltak mot andre rovdyr og truslar mot kolonien. Populasjonen er estimert til totalt 12 000 reproduserande individ og er stabil, totalt kan bestanden vere på 20 000 individ.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen byggjer på «Westland Petrel» frå Wikipedia på engelsk, den 13. juni 2012*
* Barrie Heather og Hugh Robertson, *The Field Guide to the Birds of New Zealand* (revised edition), Viking, 2005
* BirdLife International (2012) Species factsheet: *Procellaria westlandica*. Henta frå  den 12 juni 2012.

### Referansar

1. 1 2 3  Heather og Robertson, 2005
2. ↑  BirdLife International 2012

Bakgrunnsstoff
--------------

* «Westland petrel - tāiko» (PDF). Department of Conservation. 2006.
* Videoar, bilete og lydopptak av westlandpetrellar hos Internet Bird Collection

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* ITIS

 |
**Isbrear** dekte 79 prosent av Heardøya i 1947, som var 288 km2. I 1988 hadde dette falle 11 prosent til 257 km2. Isbreane er underlagt Antartic Environmental Gradient, som dekkjer 30 breiddegrader og omfattar ei rekkje makroklimatiske soner frå kaldtempererte øyar til det iskalde og tørre Antarktis. Isbreane strekkjer seg frå 2745 moh. til havnivået, og isen er opp til 150 meter djup. Den geologiske rørsla til isbreane kan vere rask sidan fjellsidene er bratte og nedbørsmengdene store, og dei er særleg sensitive mot klimasvingingar. Målingar mellom 1947 og 1980 synte at isbreane trekte seg attende, særleg på austsida, og dette hang saman med endringar i vêrmønstera.

Brownbreen vart redusert med 29 % frå 1947 til 2003. Vulkanen Big Ben, som alle breane flyt frå, har ikkje hatt noko endring i kor mykje geotermisk varme han slepp ut, så dette har ikkje vore årsaka til smeltinga. Samstundes skjedde det ei oppvarming på 1 grad Celsius.

Forskarar frå Australian Antarctic Division vitja vulkanøya i 2009 og observerte at breane hadde trekt seg attende 50 meter på tre år.

Isbrear
-------

Heard Island 2016 Foto: Sentinel-2

| Isbre | Dato for endring | Endringar |
| --- | --- | --- |
| Baudissin | 1955 -> | Kontinuerleg tilbaketrekking  |
| Vahsel | 1955 -> | Kontinuerleg tilbaketrekking. |
| Abbotsmith | 1947 -> | Relativt få endringar  |
| Gotley | 1947 -> | Relativt få endringar  |
| Winston | 1947–1963 | Mista kring 100 meter tjukkleik, som indikert av unge morener på sidene ved Winston Lagoon. Trekte seg attende 1,5 km.  |
| Stephensonbreen | 1947–1963 | 18 meter høge isklipper ved kysten har forsvunne og breen endar no 100 meter inn på land |
| Brownbreen | 1947–1963; 2008 | Same tilbaketrekking som Stephensonbreen.
arealet er redusert 29 % |
| Compton | 1947–1986 | Trekt seg attende 1600 meter |
| Jacka | 1955 -> | Kontinuerleg tilbaketrekking  |

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Heard Island glaciers» frå Wikipedia på engelsk, den 27. desember 2013.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  *arkivkopi*, arkivert frå originalen 16. februar 2011, henta 27. desember 2013
3. ↑
4. 1 2 3 4
5. ↑  , Ian F. Allison and Peter L. Keage (1986). Recent changes in glaciers of Heard Island. Polar Record, 23. s 255-272 (members-only link)

Koordinatar: 53°6′0″ S 73°31′0″ E﻿
Springaren **Sundbreien**, som og er kalla **Heksedansen** eller **Epleskjularen**, er mykje nytta i Hallingdal og Valdres. Det er og skriven ned ei nærskyldt form av slåtten på Voss. Eit anna namn på slåtten i Valdres er *Kjeglesmeden*. Slåtten skal ha vore nytta av Jørn Hilme. Sundbrei er ein gard i Voss, høyrande under Breievaldet lengst nord i kommunen. Slåtten skal ha namnet sitt etter ein dansar frå denne garden. I Hallingdal er slåtten knytt til strandaspelet. Torleiv Bolstad meinte slåtten var laga av Jørn Hilme. Kjeglesmeden var ein kar som egla seg inn på han Jørn, fortalde Olav Moe, og Hilmin svara med å spela denne slåtten, som før hadde hatt eit anna namn. Medan han spela, tok eit drammeglas til å krype bortetter bordet han sat ved, og dette skremde Kjeglesmeden slik at han tok til gråten. Sidan hadde slåtten namn etter han. 

Om Heksedansen kunne Olav Moe fortelja at Hekkenfjell var den staden heksene samla seg jonsokeftan. Ola Bøe sa ein gong han hadde «leita over heile Valdres, men enno ikkje funne noko fjell med det namnet». Hekkenfjell svarar vel til Bloksberg.

### Variantgruppa

Hovudgruppa har nr 473 i hardingfeleverket. Varianten etter Isak Rokne, skriven ned etter Ola Mosafinn har nr 108. Det finst og ein variant frå Sogn, etter Anders Sagen.

* 108: Springar, etter Ola Mosafinn [*daud lenkje*]. Nedskrift Arne Bjørndal 1908. Mosafinn hadde slåtten frå Isak Rokne.

* 309: Springar, etter Anders Sagen, Vik i Sogn [*daud lenkje*]. Nedskrift Arne Bjørndal (Bjørndal gamle slåttar hefte 1 nr 3). Sagen hadde slåtten etter Jens Fresvik eller Skrangle-Jens, frå Leikanger i Sogn (lært bort i 1850).

473:

* a: *Sundbreien*, etter Sevat Sataøen, Ål. Nedskrift Eivind Groven 1962 (G 1436, NRK magn. 1898). Sataøen hadde slåtten frå Ola A. Strand i Ål.

* b: *Sundbreien*, etter Kristian Øvrevollseie, Hol. Nedskrift Sven Nyhus 1975. Øvrevollseie hadde slåtten etter Eivind Hollebakken frå Ål.

* c: *Heksedansen*, etter Ola Bøe, Vestre Slidre. Nedskrift Sven Nyhus 1974. Slåtten var og nytta av Olav Moe. Ola Bøe lærte slåtten av far sin, Per Bøe, og av Olav Moe. Det fulle namnet på slåtten er *Heksedansen på Hekkenfjell*.

* d: *Springar etter Ola Mosafinn*, etter Anders S. Kjerland, Granvin. Nedskrift Sven Nyhus 1974. Variant av nr 108.

* e: *Meisterstykket*, etter Herbrand Hagen, Nore. Nedskrift Eivind Groven 1922. Hagen hadde slåtten frå felemakar A. C. Kleven i Krødsherad. Han hadde i sin tur fått slåtten frå spelemenn i Valdres.
Westmalle-øl
**Westmalle** er eit trappistøl frå bryggeriet til trappistklosteret Onze-Lieve-Vrouw van het Heilig Hart i Westmalle i Flandern i Belgia. Klosteret vart stifta i 1836. Munkane begynte å brygga øl same år, først berre til eige bruk, men frå 1856 også for sal. Den først ølen vart skildra som lett i alkoholstyrke og ganske søt. I 1856 kom den første sterkølen til. Bryggeriet er seinare modernisert og utvida fleire gonger, seinast i 2001. Dei fleste tilsette er ikkje munkar, men sekulært tilsette. Det er 22 munkar og 40 tilsette frå utanfor klosteret.

Produkt
-------

* Dubbel, 7 % alkoholvolum. Denne varianten har ein mørk raudbrun farge og blir ettergjæra på flaska. Det har vorte brygga sidan 1856.
* Tripel, 9,5 %, er den best kjende Westmalle-varianten. Det har ein fyldig smak med hint av bitterheit og lys gyllen farge. Det blir ettergjæra i tre veker på flaska. Det vart først brygga i 1934, og oppskrifta har ikkje endra seg sidan 1956.
* Extra, 5 %, er den lettaste varianten. Han vert berre brygga to gonger i året, til bruk for munkane sjølv. Han er ikkje til sals kommersielt.

Dubbel og Tripel er tilgjengelege i Noreg gjennom Vinmonopolet.

Årsproduksjonen er om lag 120 000 hektoliter. Dette er nesten like mykje som Chimay, det største trappistbryggeriet i Belgia.

21. september 2005 kåra lesarane av *New York Times* Westmalle Tripel Trappist til det beste ølet i verda.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen starta med ei omsetjing frå nederlandsk og engelsk wikipedia, 26. februar 2010.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Klosteret sine nettsider på nederlandsk, fransk, tysk og engelsk.

  



|  |
| --- |
| **Trappistøl** |
| Achel | Chimay | La Trappe | Orval | Rochefort | Westmalle | Westvleteren |
|  |
| --- |
| **Sumpsmett** |
| SumpsmettFoto: Neil Orlando Diaz MartinezSumpsmettFoto: Neil Orlando Diaz Martinez |
|
| **Utbreiing og status** |
| **Status i verda:** EN Sterkt trugaUtbreiinga av Sumpsmett Utbreiinga av Sumpsmett |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Fuglar Aves |
| **Orden:** | Sporvefuglar Passeriformes |
| **Familie:** | Gjerdesmettfamilien Troglodytidae |
| **Slekt:** | *Cistothorus* |
| **Art:** | **Sumpsmett** *C. apolinari* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Cistothorus apolinari***Chapman, 1914 |

**Sumpsmett** (*Cistothorus apolinari*) er ein fugl i gjerdesmettfamilien som er endemisk for Colombia.

Skildring
---------

Han er ein liten smett på 12 centimeter med brun fjørdrakt, har mørke flekker på ryggen og mørke tverrstriper på halen. Ein underart har lys, nesten kvit underside.

Songen består hovudsakleg av låge tonar, med ein karakteristisk lyd av *tvii* og territorielle rop høyrast ut som *tjorr*. Fuglen lever av edderkoppar og små insekt. Vanlegvis gøymer dei seg i sumpar og i sivfelt med nærvere av espadana-plantar i dunkjevlefamilien og 'juncales' i storrfamilien. Hekkesesongen er i mars til august.

Utbreiingsområdet er i sumpområdet sør for Bogotá, og i Andes, Cundinamarca-departementet og Boyacá-departementet, total høgdutbreiing er mellom 2500 og 3900 moh.

Populasjonen er estimert til å ligge i området 1000 til 2500 individ er trudd å minke sterkt. Arten er klassifisert som sterkt truga, EN.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Apolinar's Wren» frå Wikipedia på engelsk, den 26. september 2015.*

* Kroodsma, D. & Brewer, D. (2005). *Apolinar's Wren (Cistothorus apolinari)* In: del Hoyo, J. Elliott, A. Sargatal, J. Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.) (2015). Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions, Barcelona. Henta den 26. september 2015
* BirdLife International (2015) Species factsheet: *Cistothorus apolinari*. Henta frå  den 26. september 2015

Referansar

1. ↑  Kroodsma et al, 2005
2. ↑  BirdLife International (2015)

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Sumpsmett**
| **Fylkesveg 804**  |
| --- |
| **804** |
| Strekning |
| Hattfjelldal sentrum – Ivarrud |
| Fylkesveg 804 |
| Informasjon |
| Lengd | 21,7 km |
| Status | fylkesveg |
| Tilstøytande vegar |
|  |

*Sjå òg fylkesveg 804 (fleirtyding)*
**Fylkesveg 804** (**Fv804**) går mellom Hattfjelldal sentrum og Ivarrud i Hattfjelldal kommune. Vegen er 21,7 km lang.

Historie
--------

Minnestein over opnings-seremonien den 19. oktober 2002
Minneplaten for opnings-seremonien
Vegen mellom Hattfjelldal og Unkerelv bru vart bygd mellom 1910 og 1913. Unkerelv bru var bygd 1901-02 og erstatta av ny bru i 1966. Fram til Ivarrud stod vegen ferdig i 1920.

Sommaren 2002 vart vegen kraftig utbetra, forkorta frå 23 km til 21,7 km og asfaltert.

Vegarbeidet vart avslutta i september 2002. Utbetringa vart markert ved ein seremoni den 19. oktober 2002 med vegsjefen for Nordland, Arne Løvmo, fylkesråd Alf Ivar Samuelsen, ordføraren i Hattfjelldal og to tidlegare ordførarar var med, saman med norske og svenske skuleelevar.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg. Etter at forvaltingsreforma trod i kraft har han status som fylkesveg.

Kommunar og knutepunkt
----------------------

###  **Nordland**

Hattfjelldal kommune

* Fylkesveg 804 Hattfjelldal sentrum
* Fv296 Sagavegen frå Nerli til riksgrensa ved Grensvollen (29,3 km)
* Fv298 frå Ivarrud til Sørmo (6,0 km)
* Fv290 frå Ivarrud til Kroken (18,2 km)

Referansar
----------

1. ↑  Erling Svanberg: *Langs veg og lei i Nordland - Samferdsel gjennom 3000 år*. Nordland fylkeskommune, Bodø 1990. ISBN 82-7416-021-5
2. ↑  Noregs Automobilforbund: *NAF veibok 98,* Aktietrykkeriet i Oslo (trykk), Lundeby & Co. (innbinding), november 1997

Bakgrunnsstoff
--------------

* Statens vegvesen – trafikkmeldingar Fv804
* Statens vegvesen – trafikkmeldingar
Isadora Duncan
Isadora Duncan opptrer berrføtt.
**Isadora Duncan** (27. mai 1877–14. september 1927) var ein amerikansk dansar, rekna som ein av skaparane av moderne dans. Duncan var lite kjend i USA bortsett frå i New York, men blei svært populær i Europa.

Isadora Duncan var fødd som Angela Duncan i San Francisco. Ho var den yngste av dei fire barna til bankmannen, ingeniøren og kunstkjennaren Joseph Charles Duncan (1819–1898) og Mary Isadora Gray (1849–1922), ei dotter av statssenatoren Thomas Gray. Foreldra skilde seg i 1880, og mora flytta med barna til Oakland, der ho livnærte seg som musikklærar.

Duncan blei medlem av teaterkompaniet til Augustin Daly i New York i 1895. She soon became disillusioned with the form. I 1899 forlét ho kompaniet og flytta til Europa, først til London og eit år seinare til Paris.

I løpet av dei neste to åra blei Duncan vidkjend for si nye danseform som la vekt på improvisasjon, kjensler og menneskekroppen og forkasta dei «stygge og unaturlege» rørslene i klassisk ballett. Ho fekk mange tilhengjarar og opna ein skule i Grunewald ved Berlin for å læra vekk sin moderne dans. Elevane hennar her blei kalla «Isadorables». Ho adopterte seks av dei, som alle fekk etternamnet Duncan. Tre av dei, Irma, Anna og Maria Theresa fortsette å dansa og undervisa i USA i fleire år.

I 1916 reiste Duncan til Brasil der ho hadde opptredenar i Rio de Janeiro og São Paulo. I 1922, inspirert av den russiske revolusjonen, busette ho seg i Moskva. Her grunnla ho endå ein skule, men vanskelege levekår og mangel på arbeid gjorde at ho vende attende til vesten to år etter.

Duncan blei kjend for eit skandaleprega privatliv. Ho fekk to barn, Deirdre (f. 1906) og Patrick (f. 1910) utanfor ekteskap. Begge barna døydde i 1913 då bilen dei sat i ved eit uhell rulla ut i Seinen. Duncan prøvde koma seg etter sorga gjennom opphald på Kérkyra (Korfu) med syskena sine og i Viareggio med den italienske skodespelaren Eleonora Duse, og gjennom eit nytt svangerskap. Den tredje sonen hennar døydde berre nokre timar etter fødselen.

I 1922 gifta Duncan seg med den 18 år yngre diktaren Sergej Jesenin, som leid av alkholisme og var psykisk ustabil. Han tok livet av seg i 1925.

Isadora Duncan hadde også eit langvarig tilhøve til den amerikanske diktaren Mercedes de Acosta.

Dødsfallet til dansarinna er òg svært berømt. Under ein biltur i Nice sette ein bit av det lange sjalet hennar seg fast i eikene på den opne sportsbilen ho sat i, og ho braut nakken.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Fakta og bøker om Isadora Duncan Arkivert 2008-09-18 ved Wayback Machine. (engelsk)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Isadora Duncan» frå Wikipedia på engelsk, den 16. mars 2011.*

* Isadora Duncan Biography ved www.dancewriting.org

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
Rossisen ved Bay of Whales, der Roald Amundsen byrja ferda si til Sørpolen. Foto: Michael Van Woert, 1998

**Isbrem** (etter engelsk språkpåverknad òg kalla **shelf-is** eller **is-shelf**) er eit tjukt lag med is som strøymer frå land og strekkjer seg ut i sjøen over kontinentalsokkelen. Isen kan vere opp i mot 800 meter tjukk og skapar ein vegg, ein *isbarriere* eller *isfront*, på opptil 50 meter mot sjøen. 

Dei største isbremmane i Antarktis.  
Foto: National Snow and Ice Data Center

Dei fleste isbremmane finn ein i Antarktis, der omtrent 10 % av tørre landområde er isbremmar. Mindre isbremmar finst òg i Canada og rundt Grønland. Rossisen i Antarktis er den største isbremmen på jorda.

Kanten av Filchnerisen i Weddellhavet. Foto: Hannes Grobe/AWI

Ferskt smeltevatn på undersida av isbremmane er viktig for havsirku­lasjonen og isdekket rundt Antarktis. Vatnet som renn ut i havet dannar eit overflatelag med ferskt og kaldt vann. I overflatelaget blir det danna sjøis. Stundom bryt større og mindre delar av isbremmen laus og driv til havs som flate, tavleforma isfjell. 

På grunn av global oppvarming er det dei seinare åra registrert at fleire isbremmar har minska i omfang.

Bakgrunnsstoff
--------------

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Isbrem» frå Wikipedia på bokmål, den 9. september 2011.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Norsk Polarinstitutt om isbremmar i Dronning Maud Land

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN

 |
**Progressiv folk** var opphavleg ein type USA-amerikansk folkemusikk som baserte seg på ein progressiv politisk agenda, men i Storbritannia vat omgrepet knytt til ein musikalsk undersjanger. Som musikksjanger vert omgrepet nytta om understilen av visesong som kom etter visesongen til Bob Dylan og la til nye komplekse lag av musikk og tekst, ofte med forskjellige etniske innslag.

Viktige artistar innan progressiv folk i USA var Pete Seeger og Woody Guthrie, som påverka musikarar som Bob Dylan og Joan Baez i 1960-åra. 

Undersjangrar av progressiv folk igjen er psykedelisk folk, folk baroque og progressiv country. Psykedeliske folk oppstod i USA på 60-talet med band som The Holy Modal Rounders, Kaleidoscope, It's a Beautiful Day og Peanut Butter Conspiracy, og frå desse følgde Byrds, Jefferson Airplane, Grateful Dead og Quicksilver Messenger Service. Britiske og irske psykedeliske folkeband og artistar var Donovan, Incredible String Band, Third Ear Band, Quintessence, Comus, Dando Shaft, Trees, Spyrogyra, Forest og Jan Dukes De Grey.

I Storbritannia oppstod ei gruppe artistar som blanda amerikanske musikkstilar med engelsk folkemusikk og skapte ein særeigen form for fingerstilgitarspeling kalla folk baroque med artistar som Davy Graham, Martin Carthy, Bert Jansch og John Renbourn. I 1970-åra følgde artistar som Nick Drake, Tim Buckley og John Martyn.

Country folk oppstod som ei blanding av progressiv folk og country etter Dylan hadde vitja Nashville for å spele inn *Blonde on Blonde* i 1966. Artistar som følgde denne retninga vidare var artistar som John Denver og Emmylou Harris.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Progressive folk» frå Wikipedia på engelsk, den 2. november 2018.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  «Progressive Folk». *AllMusic*.
2. ↑  R. Unterberger, *Turn! Turn! Turn!: The '60s Folk-rock Revolution* (Backbeat, 1985, 2nd edn. 2005), pp. 183-230.
3. ↑  B. Swears, *Electric Folk: The Changing Face of English Traditional Music* (Oxford University Press, 2005) p. 184-9.
4. ↑  P. Buckley, *The Rough Guide to Rock: the definitive guide to more than 1200 artists and bands* (Rough Guides, 2003), pp. 145, 211-12, 643-4.
5. ↑  Country Folk, Allmusic, retrieved 28. januar 2011.
Davishavet is located in AntarktisDavishavet
Davishavet (Antarktis)

**Davishavet** er eit randhav i Sørishavet langs kysten av Aust-Antarktis mellom West isbrem i vest og Shackleton isbrem i aust, eller mellom 82° og 96 °E. Aust for havet ligg Mawsonhavet og i vest ligg Cooperation-havet.

I følgje *Store Sovjetiske Leksikon*, strekkjer det seg frå 87 °E til 98 °E og er opp mot 1300 meter djupt. Området dekkjer berre eit areal på kring 21 000 km.

Det ligg utanfor kysten av Princess Elizabeth Land (der berre Leopold and Astrid Coast), Wilhelm II Land og Queen Mary Land, alle sektorar i Australsk Antarktis.

Kring 55 km utanfor kysten av Queen Mary Land ligg Drygalski Island. Den russiske Mirny-stasjonen vart bygt ved kysten av Queen Mary Land i 1956. Roscoe Glacier renn ut i austlege delar av Davishavet. Like utanfor kysten ligg òg Bigelow Rock og Gillies Islands.

Havområdet vart oppdaga av Australian Antarctic Expedition (1911–14) frå skipet «Aurora». Det vart namngjeve av Sir Douglas Mawson etter kaptein J.K. Davis på «Aurora» og nestkommanderande på ekspedisjonen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Davis Sea» frå Wikipedia på engelsk, den 14. oktober 2012.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. 1 2  USGS Geographic Names Information System, Antarctica Data, Davishavet
2. ↑  Great Soviet Encyclopedia: Davishavet
3. ↑  *Gazetteer «About countries»: Davishavet*, arkivert frå originalen 1. juli 2013, henta 14. oktober 2012

Koordinatar: 66°S 92°E﻿
**Davy Spillane** (fødd 6. januar 1959) er ein irsk musikar, låtskrivar, sekkepipespelar og fløytist. 12 år gammal starta Spillane å spele sekkepipe. I 1978 byrja han å skrive sin eigen musikk. Han spelte sigøynar i Joe Comerford-filmen *Traveller* i 1981.

Biografi
--------

Han var med på å starte Moving Hearts, i lag med Christy Moore og Donal Lunny i 1981. Sjølv om kvart medlem hadde føter langt inn i irsk folkemusikk, spelte dei originale songar stundom med politiske tekstar og ein folkrock-stil. Det siste albumet deira, *The Storm* frå 1985 var heilt instrumentalt og bestod av fleire stykke skrivne av Spillane. Han fekk så med seg Béla Fleck, Albert Lee og mange andre på det første soloalbumet hans, *Atlantic Bridge*. Bandet vart med på turné og spelte òg inn *Out of the Air* i 1988, som i røynda var eit konsertopptak av *Atlantic Bridge*. Han fekk så med seg mellom anna Rory Gallagher og Kevin Glackin og spelte inn *Shadow Hunter*. Dette vart følgd opp av *Pipedreams* i 1991.

Davy spelte som gjesteartist i orkesterverket «The Seville Suite» i 1992, som skildrar hendingane i 1601 i irsk-spansk historie. Bill Whelan arbeidde så med Davy Spillane og Andy Irvine på albumet *EastWind* i 1994, som inspirerte Whelan sitt *Riverdance* i 1995. Spillane var spesialgjest i Riverdance. Spillane samarbeidde òg med Rory Gallagher på songen «The Road to Ballyalla», «Litton Lane» and «One For Phil» i tillegg til Enya i 1988 på hennar «Exile» og «Na Laetha Geal M'óige».

I 1992 skreiv Spillane musikk for Peter Kosminsky-filmen *Emily Brontë's Wuthering Heights* og i 1995 for eit større publikum med filmen *Rob Roy*. Anna musikk han har skrive og gjesta på er Kate Bush sitt *Sensual World* (1989), Mike Oldfield sitt *Voyager* (1996), Bryan Adams sitt MTV Unplugged, Van Morrison og Elvis Costello. Andre filmar er *Eat the Peach* og *The Disappearance of Finbar*.

Diskografi
----------

### Soloalbum

* *Atlantic Bridge* (1987)
* *Shadow Hunter* (1990)
* *Pipedreams* (1991)
* *A Place Among The Stones* (1994)
* *The Sea Of Dreams* (1998)
* *Forgotten Days* (2001)
* *Deep Blue Sea* (2004)

### Davy Spillane Band

* *Out of the Air* (1988)

### Andy Irvine and Davy Spillane

* *EastWind* (1992)

### Davy Spillane and Kevin Glackin

* *Forgotten Days* (2000)

### Paul Winter & The Earth Band

* *Journey With The Sun* (2000)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Davy Spillane» frå Wikipedia på engelsk, den 14. september 2014.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad
* Davy Spillane ved The Internet Movie Database (IMDb)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC
* MusicBrainz (artist)

 |
|  |
| --- |
| ***«Don't Worry Baby»***  Singel av The Beach Boysfrå albumet *Shut Down Volume 2* |
|  |
| A-side | I Get Around |
| **Utgjeve** | 11. mai 1964 |
| **Innspelt** | ukjend |
| **Sjanger** | Surfepop |
| **Lengd** | 2:47 |
| **Selskap** | Capitol Records |
| **Produsent** | Brian Wilson |
|
| The Beach Boys-kronologi |
| «Fun, Fun, Fun»(1964) | *«Don't Worry Baby»* | «When I Grow Up (to be a man)»(1964)
 
 |

«**Don’t Worry Baby**» er ein song skriven av Brian Wilson og Roger Christian og spelt inn av the Beach Boys. Brian Wilson syng falsettvokal på denne balladen som først vart gjeven ut på albumet deira *Shut Down Volume 2* i 1964. Han vart òg gjeven ut som B-side på singelen «I Get Around» som var den første førsteplassen deira i USA. «Don't Worry Baby» nådde 24. plass på eiga hand. Singelen vart gjeven ut i mai 1964 av Capitol Records. Ein månad seinare kom han òg ut i Europa. 

Brian Wilson har fortalt at songen var eit forsøk på å fange essensen i favorittsongen hans, «Be My Baby» av The Ronettes, som seinare skulle spele inn si utgåve av «Don't Worry Baby». 

John Lennon-songen «(Just Like) Starting Over» frå 1980 nyttar mykje av melodien i refrenget på «Don't Worry Baby», og det same gjorde Garbage i 1998 med «Push It».

Songen er rangert på 178. plass på lista til musikkmagasinet Rolling Stone frå 2010 over dei 500 største songane gjennom tidene.

Andre utgåver
-------------

Keith Moon, trommeslagaren i The Who, spelte inn denne songen på det einaste soloalbumet hans, *Two Sides of the Moon*, med Dick Dale på sologitar. Bryan Ferry, B.J. Thomas, Everly Brothers, Bay City Rollers, Fun & Games og Andy Pratt har òg gjort utgåver av songen. 

Billy Joel spelte songen på ein hyllestkonsert til Brian Wilson i 2001.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Don’t Worry Baby» frå Wikipedia på engelsk, den 28. august 2009.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Musikalsk analyse av «Don't Worry Baby»


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 179: «Free Fallin'» Tom Petty | Plassering på lista til Rolling Stone frå 2010 over dei 500 beste songane gjennom tidene178 «Don't Worry Baby» The Beach Boys | 177: «I Fought the Law» The Bobby Fuller Four |
**Isak Larsson Flatabø** (11. september 1896–22. januar 1969) var ein norsk gardbrukar og politikar frå Kvam i Hordaland, stortingsrepresentant frå Hordaland og for Arbeidarpartiet i tida 1945-65.

Flatabø var son til ein gardbrukar og bygdeslaktar. Sjølv var han anleggsarbeidar fram til 1923, då han som odelsgut tok over farsgarden på Flatabø. I 1945 vart han vald til å representere Arbeidarpartiet på Stortinget, og vart seinare attvald fire gongar. Han var i den fyrste fireårsbolken medlem i Skog- og vassdragskomiteen, frå 1950 var han medlem i Samferdslekomiteen til han forlet Stortinget i 1965.

Flatabø var aktiv i organisasjonslivet i Kvam. Han var frå 1912 ombudsmann i Losje "Trygd" av IOGT i 33 år, formann 1918-31 i Kvam arbeidar- og småbrukarlag, styremedlem 1920-28 i Soldal og Skåre Ungdomslag og ei tid formann i Kvam lokallag av Norsk Arbeidsmandsforbund. Frå 1927 til -40 var Flatabø medlem i heradsstyret i Kvam. Han var formann 1938-40 i arbeidsløysenemnda i Kvam og 1938-45 medlem i Kvam jordstyre. 

Flatabø var medlem i Lakselovkomiteen av 1948 og i Boligbankkommisjonen av 1962.

Kjelder
-------

* Stortingsbiografi

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
**Prolog** (programming in logic) er eit deklarativt programmeringsspråk sett saman av logiske slutninger. Det består både av eit reint logisk språk og tilleggsfunksjonar som gjer at ein kan bruka programmeringsspråket til det meste, som til dømes å laga grafiske brukargrensesnitt (GUI). Språket vert brukt mykje innan kunstig intelligens.

Døme:
Vi kan deklarera ei sanning ved å fortelja Prolog følgjande:

```
katt(tom).
```

som er ekvivalent med

```
katt(tom) :- true.
```

Her er nokre døme på spørjingar vi kan spørja Prolog-programtolkeren:

*er tom ein katt?*

```
?- katt(tom).  
    yes.
```

*Kven er kattar?*

```
?- katt(X).  
    X = tom;
    yes.
```

Prolog er likt predikatlogikk på den måten at det er fullt mogleg å direkte omsetja dei fleste predikatlogikksetningar ved å berre erstatta operatorane i setninga med dei ekvivalente operatorane til prolog.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Prolog (programmeringsspråk)» frå Wikipedia på bokmål, den 23. september 2016.*
Midtun is located in Hordaland
Plasseringa til Midtun

**Midtun** er eit næring-og bustadområde i Fana bydel i Bergen kommune, like austom bydelssenteret Nesttun. Nord for Midtun ligg Paradis og Sædalen, sør for Midtun ligg Øvsttun, Dette tettbygde området inngår i tettstaden Bergen. Austom Midtun er det meir spreidd busetnad mot grensa til Arna bydel. 

Midtun høyrer til poststedet Nesttun saman med Øvsttun, ca. 10 km sør for Bergen sentrum. På Midtun er det mest villaområde og næringsområde, med mykje næringsmiddelindustri, som Kavli og Friele. Kringlebotn skole, Midtun skole og Ulsmåg skole ligg i området. 

Viktige vegar i området er Hardangervegen, Sandbrekkeveien, Sandalsringen, Ulsmågveien, Midtunlia, Midtunhaugen, Midtunbrekka og Midtunveien.

Midtun blir omfatta av grunnkretsene Midtun, Kjenndalen og Ulsmåg, som hadde til saman 4 712 innbyggjarar 1. januar 2010 og eit samla areal på 2,97 km², av dette 0,05 km² ferskvatn. 

| * v
* d
* e
Fana |
| --- |
| Brattland**·** Dyngeland**·** Fanahammaren**·** Fjøsanger**·** Helldalsåsen**·** Hop**·** Kaland**·** Kirkebirkeland**·** Krokeide**·** Midtun**·** Nattland**·** Nesttun**·** Nordvik**·** Paradis**·** Rådal**·** Skjold**·** Smørås**·** Storetveit**·** Sædalen**·** Totland**·** Øvsttun |
**Java** er eit objektorientert programmeringsspråk utvikla i hovudsak av James Gosling og kollegaene hans på Sun Microsystems. Språket, først kalla *Oak* (fekk namnet frå eiketreet utanfor Gosling sitt kontor), hadde som mål å erstatte C++.

Historie
--------

Java vart utvikla i 1991 av James Gosling og andre ingeniørar på Sun som ein del av det dei kalla *Green Project*. Etter ei mykje omtalt lansering i 1994 annonserte Netscape at dei kom til å bygge inn støtte for Java i deira nettlesar Netscape Navigator.

Oversyn
-------

Programmeringsspråket Java har fire hovudmål:

* Det skal vere objekt-orientert.
* Det same programmet skal kunne køyre på ulike datamaskin-plattformer.
* Det skal ha innebygd støtte for nettverk.
* Det skal vere bygd slik at ein skal kunne køyre programkode sikkert mellom prosessar i eit nettverk.

Språket
-------

### Objektorientert

Objektorientert programmering (OO) peiker å ein metode for programmering og utforming av språket. Den grunnleggande tanken bak OO er at ulike typar data som høyrer saman blir samla i objekt med tilhøyande operasjonar. Slik blir data og kode samla i einingar kalla objekt. Eit objekt er ei samling av oppførsel (datakode) og tilstand (data). Prinsippet er at ein skil tinga som endrar seg over tid og tinga som ikkje endrar seg. Denne inndelinga i objekt gir eit meir stabilt fundament for programvareutforming. Målet er å gjere store programvareprosjekt enklare å handtere.

### Plattformuavhengig

Å vere plattformuavhengig tyder at program skrive i språket Java må kunne køyre likt på ulik maskinvare og på ulike operativsystem. Ein skal kunne skrive programmet éin gong og køyre det overalt.

Utgåver
-------

Java vert grunnleggande sett lansert i to utgåver: J2SE (standard-versjonen) og J2EE (enterprise-versjonen), der sistnemnde omfattar noko langt meir enn berre Java, eit fullstendig rammeverk for utvikling av komplekse applikasjonar.

| * v
* d
* e
Programmeringsspråk |
| --- |
| ABC**·** Ada**·** AFL**·** Agora**·** ALGOL**·** APL**·** Assembler**·** awk**·** B**·** BASIC**·** BETA**·** BLISS**·** C**·** C++**·** C#**·** Caml**·** Cobol**·** Concurrent C**·** CSP**·** D**·** Delphi**·** Erlang**·** Forth**·** Fortran**·** Haskell**·** HyperTalk**·** Icon**·** INTERCAL**·** Java**·** Lisp**·** Miranda**·** ML**·** Modula**·** NIAL**·** Objektorientert C**·** occam**·** OCaml**·** O'Haskell**·** Pascal**·** Perl**·** PHP**·** Pike**·** PL/I**·** Plankalkül**·** Portal**·** Prolog**·** Python**·** R**·** Ruby**·** Scheme**·** Simula**·** Sina**·** Sisa**·** Smalltalk**·** SML**·** SNOBOL**·** Visual Basic |
Koordinatar: 46°26′N 6°6′E﻿

**La Dôle** er eit fjell i Jurafjella i Vaud vest i Sveits med ei høgd på 1677 meter over havet. Det er den nest høgaste toppen i dei sveitsiske Jurafjella, etter Mont Tendre. 

La Dôle ligg oppfor sørausttoppen La Barillette, byen Nyon, Genfersjøen og på andre sida av innsjøen Bern-Alpane Chablais-Alpane og Mont Blanc. I sør ligg Geneve og kantonen Geneve; i nord landsbyen Les Rousses. Dôle-massivet har ein annan topp nordaust, Pointe de Poêle Chaud. Skardet mellom dei ligg 1557 moh. 

Radar på toppen
La Dôle-massivet er den nordvestlegaste delen av Det sveitsiske platået. Det går skiheisar opp nordvestsida av fjellet. Det står ein flyradar, ein vêrstasjon og eit fjernsyn- og radiotårn på toppen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «La Dôle» frå Wikipedia på engelsk, den 8. februar 2012.*

* + Basert på den franske artikkelen.

Bakgrunnsstoff
--------------

* "La Dôle: The Jura's answer to Alpane" av Dwight Peck;

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GeoNames

 |
**Midttakleelva** (òg kalla **Takleelva**) er ei elv i Gulen kommune i Vestland. Ho spring ut frå Taklevatnet og fell derfrå ned den bratta dalsida og lauper saman med elva frå Takledalen. Etter samlaupet renn ho nordover til munningen i Sognefjorden ved Takle, 5 km vest-nordvest for Brekke. Elva er 2,2 km lang (4,7 km rekna frå kjeldene sør for Taklevatnet), og har eit nedbørfelt på 7,35 km². Middelvassføringa ved munningen er 0,87 m³/s.

Midttakleelva er utbygd til kraftproduksjon i Takle kraftverk, som utnyttar fallet frå Taklevatnet ned til kote 72. I samband med Samla plan for vassdrag vart det vurdert ei større utbygging av vassdraget, som ville medført overføring av vatn frå Storelva, auke av reguleringshøgda i Taklevatnet til 15 meter, og bygging av ein ny kraftstasjon nede ved Sognefjorden. Men dette prosjektet vart oppgjeve og den nye kraftstasjonen vart bygd på same stad som før og utan nye reguleringar. 

Ved elva nede ved Takle ligg Vassbruksmiljø Takle, med ei restaurert stampemølle som nyttar elva som drivkraft til framstilling av filt og vadmål.

Kjelder
-------

1. 1 2  NVE Atlas Arkivert 2011-03-06 ved Wayback Machine. *Norges vassdrags- og energidirektorat*
2. ↑  *Vassdragsrapport, Takle, Midt-Takleelva og Brekkeelva*, Samla plan for vassdrag, Miljøverndepartementet 1990, ISBN 82-7243-790-2

Koordinatar: 61°01′48″N 05°22′48″E﻿
**Svarabhaktivokal** (frå sanskrit) eller **innskotsvokal** er ein innskoten, trykklett vokal som skal lette uttalen.

I normalisert norrønt og gamalnorsk vert svarabhaktivokalen ikkje skriven, men i moderne norsk vert han bruka framfor utlydande *l, n* og *r*; oftast som ein trykklett *e*, men i dialektane vert òg u eller o bruka. I somme ord vert svarhabhaktivokalen skriven, i andre ikkje. 

I norsk er regelen no at svarabhaktivokalen alltid vert skriven framfor R: ald*e*r, døg*e*r, fag*e*r, vokst*e*r. På bokmål vert han òg skriven i sterke verb: finn*e*r, skyt*e*r.

Framfor L skriv vi svarabhaktivokalen i ord som hass*e*l, somm*e*l, tyngs*e*l, men ikkje i 
fugl, hagl eller nagl.

Framfor N vert svarabhaktivokalen sjeldan skriven: al*e*n, våp*e*n men audn, botn, djupn, sokn, vatn.

I islandsk språk vert svarabhaktivokalen *u* nytta framom R i ord som fót*u*r, hest*u*r og mað*u*r.

Kjelder
-------

* Olav T. Beito: *Nynorsk grammatikk* Det Norske Samlaget 1986 ISBN 82-521-2801-7
**Ursula Småland Goth** (fødd i 1961 i Wien) er ein norsk forskar og forfattar i kryssingsfeltet mellom samfunnsvitskap og folkehelse.  Ho er utdanna siviløkonom, sjukepleiar og epidemiolog og tok doktorgraden sin ved medisinsk fakultet ved Universitetet i Oslo.

Ho arbeider som forskingsleiar og professor i interkulturelle studiar ved NLA Høgskolen og som professor i Folkehelse (migrasjonshelse) ved Høyskolen Kristiania.

Generelt har forskinga hennar omhandla sosiale skilnader og helse, migrasjonhelse, migrasjonspedagogikk, sosioøkonomiske skilnader, integrasjon og sosialepidemiologi. Arbeidet hennar har mellom anna tatt for seg skilnader i bruk av og tilgang til helsetenester med bakgrunn i landsbakgrunn og butid i Noreg. I tillegg har ho skrive om språkopplæring for innvandrarar, levekår, innvandrarars utfordringa i skulen og helsetenestebruk blant innvandrarar. Goth har publisert fleire artiklar i fagfellevurderte tidsskrift og antologiar.

Utvalde forskingsprosjekt
-------------------------

* Immigrants' use of the GP scheme
* Birds of a feather flock together
* Integrasjon i skolen, høyskolen og arbeidslivet
* Simulering som didaktisk tilnærming i helsefaglig høyskoleutdanning

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Ursula Småland Goth» frå Wikipedia på bokmål, den 27. oktober 2022.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Presentasjon på Gyldendal sine nettsider Arkivert 2021-11-12 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* VIAF
* CRIStin

 |
Reinier van Persijn, *Singender Schwan, Allegorie* (Syngjande svane, allegori).
**Svanesong** er eit omgrep som kan verte nytta om det verket ein diktar eller ein komponist har laga rett før sin død, eller om det siste som ein offentleg person gjorde i sin karriere før karrieren vart avslutta eller tok slutt på meir eller mindre dramatisk vis, og så bortetter. Soleis kan til dømes den siste framsyninga ein markant skodespelar stod for, den siste offentlege tala eller anna aktivitet som ein markant politikar stod for, og liknande, verte omtalt som hans eller hennar svanesong.

Underforstått ligg det i og for seg i omgrepet at den personen det vert synt til, har prova å ha vore mellom dei fremste i sitt yrke eller si verksemd, slik svanen er den fremste mellom fuglar i venleik. Men det er ikkje uvanleg at omgrepet vert nytta i nøytral meining om det siste han eller ho fekk gjort på sitt område, på godt eller vondt. 

Omgrepet *svanesong* har opphav i ei vanleg, men heilt feil tru at dei kraftige og klagande skrika frå songsvana (Cygnus cygnus) er den songen som svana syng rett før ho døyr, for svaner vart elles rekna for å vere stumme fuglar. I moderne språkbruk vert ordet svanesong òg nytta konkret om songsvana sine skrik.
Eilean Fraoich sett frå PS «Waverley».
**Burnt Islands** er tre små øyar som ligg i Kyles of Bute vest for det skotske fastlandet. 

Øyane er kvar for seg kjend under dei skotsk-gæliske namna sine. Frå den største til den minste er dei **Eilean Mòr** (Storøya), **Eilean Fraoich** (Lyngheiøya) og **Eilean Buidhe** (Guløya). Merkeleg nok er det berre den minste av desse småøyane, Eilean Buidhe, som har spor etter permanent busetnad med ruinar av eit glassert fort. 

Litt lenger vest ligg Eilean Dubh (Svarteøya) ved innløpet til Loch Riddon og i nord ligg Eilean Dearg i sjølve fjorden. 

| * v
* d
* e
Øyar i Firth of Clyde |
| --- |
| Ailsa Craig/Creag Ealasaid • Arran/Eilean Arainn • Burnt Islands • Bute/Eilean Bhòid • Castle Island/Eilean a' Chaisteil • Davaar/Eilean Dà Bhàrr • Eilean Dearg • Eilean Dubh • The Eileans • Glunimore • Holy Isle/Eilean MoLaise • Horse Isle/Eilean nam Eich • Inchmarnock/Innis Mheàrnaig • Lady Isle/Eilean Mhoire • Pladda/Pladaigh • Sanda/Sandaigh • Sgat Mòr is Sgat Beag • Sheep Island • Great Cumbrae/Cumaradh Mòr • Little Cumbrae/Cumaradh Beag |

Koordinatar: 55°55′44″N 5°10′33″W﻿
**Roberto Sighel** (fødd 17. februar 1967) er ein italiensk tidlegare skeiseløpar frå Baselga di Pinè i provinsen Trento. Han vart verdsmeister i firkamp i 1992 og vann elles to EM-sølv og til saman tre bronsemedaljar i ulike firkamp-VM og europameisterskap.

Karriere
--------

Sighel var ein av dei beste skeiseløparane i verda gjennom femten sesongar, 1988–2002. I gjennombrotsåret 1988 enda han på sjetteplass i både EM og firkamp-VM. Året etter vart han femtemann i EM, medan han i firkamp-VM 1991 i Heerenveen kneip andreplassen bak suverene Johann Olav Koss frå Noreg.

I mars 1992, etter ein heller svak OL-sesong, gjekk Sighel heilt til topps då firkamp-VM fann stad i kanadiske Calgary. Med seg på sigerspallen hadde han europameisteren Falko Zandstra og OL-vinnar Koss.

Vinteren 1995 vart Sighel nummer tre både ved EM i Heerenveen og då firkamp-VM gjekk på heimebana i Baselga di Pinè. Både i 1998 og 1999 kom han på andreplass i europameisterskapen, begge gongane vart han slått av Rintje Ritsma frå Nederland. Ved firkamp-VM dei to nemnde sesongane tok han høvesvis tredje- og fjerdeplassen. I sin siste internasjonale sesong, OL-sesongen 2002, vart han sjuandemann både ved EM i Erfurt, på 5000 m og 10000 m under Vinter-OL 2002 i Salt Lake City og i firkamp-VM i Heerenveen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Roberto Sighel» frå Wikipedia på nederlandsk, den 23. november 2016.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* «Roberto Sighel» (på engelsk). olympedia.org. Henta 25. januar 2023.
| Burnham  |
| --- |
| Old Five BellsOld Five Bells Old Five Bells |
| Plassering |
| 

Burnham i Buckinghamshire is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Storbritannia |
| Konstituerande land |  England |
| Grevskap | Buckinghamshire |
| Distrikt | South Bucks |
| Geografi |
| Innbyggjarar  - By (2001) | 11 512 |
| Koordinatar |  51°32′″N 0°40′″W﻿Koordinatar: 51°32′″N 0°40′″W﻿ |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | SL1 |
| Telefon-retningsnummer | 01628 |
| 
 Commons har multimedium som gjeld: **Burnham i Buckinghamshire**
 |

**Burnham** er ein by i Buckinghamshire i England. Han ligg ved Themsen på grensa til Berkshire, mellom Maidenhead og Slough. Sistnemnde byen og Burnham har tildels vakse inn i kvarandre, og Burnham blir ofte rekna som ein forstad til Slough. Han har likevel verna mykje av den eldre karakteren sin.

Namnet er av angelsaksisk opphav, og tyder «bustaden ved ei elv». Han er først nemnt i *Domesday Book* (1086) som «Burneham», med ein herregard som høyrde til Walter Fitz-Other.

Burnham var lengje ein viktig kjøpstad, sidan vegen mellom London og Bath, no A4, gjekk gjennom byen. I 1271 vart det innvilga rettar for ein marknad og ein årleg festival. Då brua over Themsen i Maidenhead vart opna vart vegtraséen lagt om, og marknaden vart flytta til Maidenhead. Dette førte til ein lang nedgangsperiode.

I 1265 vart eit benediktinarkloster grunnlagt i Burnham. Det vart nedlagt ved oppløysinga av klostera i England under Henrik VIII, og det som er igjen av bygningane er no del av eit kontorkompleks.

Utanfor byen ligg Burnham Beeches, eit urskogområde.

Soknet Burnham inkluderte tidlegare dei små landsbyane Boveney, Cippenham, Britwell og East Burnham, men dei blir no rekna som sjølvstendige landsbyar. Soknekyrkja i Burnham er vigd til St. Peter.

Burnham stasjon tener hovudlinja mellom London og Reading.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Burnham (Buckinghamshire)» frå Wikipedia på bokmål, den 14. juli 2011.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Horst Bulau** (fødd 14. august 1962) er ein kanadisk, tidlegare skihoppar frå Ottawa. Gjennom dei tre sesongane 1981-83 var han ein av dei tre beste skihopparane i verda, med ein andreplass i verdscupen 1982/83 som høgdepunkt. Desse tre vintrane vann han 13 renn i verdscupen. Under VM i skiflyging i Harrachov i 1983 fall han stygt, og vart alvorleg skadd. Bulau makta aldri sidan å nå den absolutte verdstoppen i skihopping, men var aktiv til 1992. Han vert rekna som Canadas beste skihoppar nokon gong.

Aktiv
-----

Bulau vart verdsmeister i skihopping for juniorar 1979. Etter han vann sin fyrste siger i verdscupen i skihopping under nyårshopprennet i Garmisch-Partenkirchen den 1. januar 1981 kjempa Bulau dei neste tre sesongane om å vinne trofeet som var tildelt verdas beste skihoppar. Både i 1981 og 1982 kom han på tredjeplass samanlagt i verdscupen, begge gongane var det austerrikaren Armin Kogler som vann. I 1982 vart han nummer seks i normalbakken i ski-VM 1982 i Oslo, hans beste plassering i noko internasjonalt meisterskap.

Særleg dyktig i hoppbakken var Bulau i 1982/83-sesongen då han vann sju av renna i verdscupen, men likevel måtte sjå at Matti Nykänen frå Finland stakk av med verdscuptrofeet. På tampen av same sesongen vart Bulau alvorleg skadd i eit fall under verdsmeisterskapen i skiflyging i Harrachov.

Etter fallet og skaden i 1983 klarte Bulau aldri å etablere seg i verdstoppen. Han tok rett nok sin trettande og siste verdscupsiger i desember 1983, og ein månad seinare kom han på sigerspallen for 29. og siste gongen.

Bulau deltok i internasjonal skihopping til 1992.

### Besteplasseringar i internasjonale meisterskap

* OL 1980 i Lake Placid: Nr 29 i storbakken
* VM i skiflyging 1981: Nr 5
* VM 1982 i Oslo: Nr 6 i normalbakken, nr 10 i storbakken
* OL 1984 i Sarajevo: Nr 10 i storbakken
* OL 1988 i Calgary: Nr 7 i storbakken
* VM 1991 i Val di Fiemme: Nr 13 i normalbakken
* OL 1992 i Albertville: Nr. 42 i normalbakken

### Verdcupsigrar

| Nr. | Dato | Stad | Land |
| --- | --- | --- | --- |
| 1. | 1. januar 1981 | Garmisch-Partenkirchen | Tyskland |
| 2. | 17. mars 1981 | Bærum | Noreg |
| 3. | 15. januar 1982 | Sapporo | Japan |
| 4. | 23. januar 1982 | Thunder Bay | Canada |
| 5. | 24. januar 1982 | Thunder Bay | Canada |
| 6. | 30. desember 1982 | Oberstdorf | Tyskland |
| 7. | 22. januar 1983 | Thunder Bay | Canada |
| 8. | 26. januar 1983 | Gstaad | Sveits |
| 9. | 28. januar 1983 | St. Moritz | Sveits |
| 10. | 25. februar 1983 | Falun | Sverige |
| 11. | 4. mars 1983 | Lahti | Finland |
| 12. | 6. mars 1983 | Lahti | Finland |
| 13. | 10. desember 1983 | Thunder Bay | Canada |

Bakgrunnsstoff
--------------

* FIS Ski Biographie Arkivert 2012-10-07 ved Wayback Machine.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Horst Bulau» frå Wikipedia på tysk, den 13. januar 2013.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
Koordinatar: 45°16′N 18°01′E﻿

**Slavonski Brod** er den sjette største byen i Kroatia med eit folketal rundt 60 000 (2007). Byen vart kalla *Marsonia* under Romarriket og *Brod na Savi* i 1244–1934. Byen ligg i området Slavonia, og er senteret i Brod-Posavina fylke. Han har òg ei hamn ved elva Sava, og ligg 197 km søraust for Zagreb. Ordet 'Brod' er kroatisk for skip. 

Byen Bosanski Brod i Bosnia-Hercegovina ligg på andre sida av Sava.

Geografi
--------

Byen utvikla seg ved det strategisk viktige kryssingspunktet over elva Sava mot Bosanski Brod i Bosnia-Hercegovina. I dag går motorvegen Zagreb–Lipovac–Beograd (E70, A3) og jarnbanen Zagreb–Vinkovci–Beograd gjennom byen. Ein ny og moderne motorveg er under konstruksjon, den internasjonale gjennomfartsåra 5C, som vil knyte Nord-Europa og Ungarn med Kroatia (Slavonia), Bosnia-Hercegovina og igjen Kroatia (Dalmatia). Denne motorvegen vil gå om lag 16 km frå sentrum av byen. Når denne vegen står ferdig vil Slavonski Brod verte eit av dei store knutepunkta for motorvegane som går nord-sør og aust-vest.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Slavonski Brod» frå Wikipedia på engelsk, den 18. mars 2007.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* ISNI
* NKC
* GeoNames

 |