recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Arena Birmingham** er ein innandørs konsertarena i Birmingham i Storbritannia. Arenaen har NEC Group som eigar, og ligg i Birmingham sentrum. Han opna dørene i 1991 under namnet **National Indoor Arena**, som det største i sitt slag i Storbritannia. Etter ei større ombygging i 2013–2014, opna arenaen på nytt i desember 2014 som **Barclaycard Arena**. I 2017 fekk bygninga sitt noverande namn. Arenaen har plass til 15 800 publikummarar og arrangerer alt frå konsertar og idrettskampar til konferansar og utstillingar.

Historie
--------

Bygginga starta i 1988, og National Indoor Arena blei offisielt opna 4. oktober 1991 av idrettsutøvaren Linford Christie. Dei fyrste åra blei anlegget brukt til både underhaldingstilstellingar og idrettsarrangement. Blant anna blei Eurovision Song Contest 1998 arrangert i arenaen i mai 1998.

I 2012 godkjente Birmingham byråd planane om å pusse opp og byggje om arenaen. Arbeida starta i juni året etter, og blant anna blei eksteriøret bytta. Det blei også gjort større ombyggingar inne i sjølve arenaen. Den ombygde arenaen fekk namnet Barclaycard Arena og opna i 2. desember 2014 med ein konsert med Michael Bublé.

Arenaen fekk sitt noverande namn i september 2017.

Kjelder
-------

1. ↑  «Our brands». NEC Group. Henta 24. januar 2015.
2. ↑  «Venue Information». Barclaycard Arena. Arkivert frå originalen 6. februar 2015. Henta 24. januar 2015.
3. ↑  «Birmingham NIA». ActivBirmingham. Arkivert frå originalen 18. oktober 2015. Henta 24. januar 2015.
4. ↑  «International firm awarded £24m contract to refurbish Birmingham NIA». *Birmingham Post* (Birmingham). 16. mai 2013. Henta 14. mars 2014.
5. ↑  «Michael Bublé officially launches Birmingham’s ‘Barclaycard Arena’ | Koninklijke BAM Groep / Royal BAM Group». *www.bam.eu*. Henta 11. desember 2016.
6. ↑  Brown, Graeme (29. september 2014). «Michael Bublé to perform as NIA renamed the Barclaycard Arena». Birmingham Mail. Henta 24. januar 2015.
7. ↑  «Barclaycard Arena in Birmingham changes its name again». *Birmingham Mail*. 11. september 2017. Henta 20. september 2017.

* *Denne artikkelen bygger på «Arena Birmingham» frå Wikipedia på bokmål, den 17. mai 2023.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettside
|  |
| --- |
| **Middar** |
|  |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Underrike:** | Bilaterale dyr Bilateria |
| **Infrarike:** | Protostomia |
| **Rekkje:** | Leddyr Arthropoda |
| **Underrekkje:** | Chelicerata |
| **Klasse:** | Edderkoppdyr Arachnida |
| **Underklasse:** | **Middar** AcariLeach, 1817 |

**Middar** (*Acari* eller *Acarina*) er ei samlekjenning for ei rekkje små araknidar over heile verda. Gruppa omfattar 35 000 beskrivne artar med stor variasjon i levesett, men talet er truleg mykje høgare. Til midden høyrer mellom anna flått.

Oppbygnad
---------

Midd har todelt kropp og (som regel) åtte bein, og høyrer såleis til edderkoppdyra (*Arachnida*). Til skilnad frå andre dyr i same gruppe har dei derimot bein både på for- og bakkroppen; skiljet mellom forkropp (*proterosoma*) og bakkropp (*hysterosoma*) går mellom det andre og det tredje beinparet. Klosaksane og pedipalpane som er så karakteristiske for edderkoppdyra er skild frå resten av kroppen av eit særleg fleksibelt område av eksoskjelettet. Midd pustar med trakèer eller over kroppsoverflata. Dei er ofte blinde.

Levesett
--------

Det eksisterer eit særs stort mangfald av levesett hjå midd. Ein kan finna dei i alle slags miljø; det finst både vass- og landlevande artar. Dei utgjer den største luten av leddyr i humusjord og detritus. Mange lever parasittisk, særleg på utsida av dyret, og dei går både på virveldyr og virvellause dyr. Frittlevande variantar er vanlegvis jegerar, nokre vert tilmed brukt til biologisk skadedyrkontroll.

Det finst òg ein del detritus-etarar som hjelper til å bryta ned organisk avfall. Her høyrer m.a. husstøvmidden, som lever av daude hudceller frå menneske, til. Somme midd er òg planteetarar, og kan forårsaka skade på avlingar.

Systematikk
-----------

Flått er ein av dei største midd-gruppene me kjenner til. Desse høyrer til familien *Ixodidae* og kan bli over 2 mm lange.Forskarane stridest om desse dyra skal plasserast i same gruppe. Mange meiner underklassa eller ordenen *Acari* er parafyletisk; det vil seie at somme av medlemmane har nærare felles forfar med dyr utanfor gruppa enn med andre midd. Per i dag vert dei rekna som ei underklasse av edderkoppdyra, med tre ordenar: *Acariformes*, *Parasitiformes* og *Opilioacariformes*.

* Acari
	+ Acariformes
		- Trombidiformes
		- Sarcoptiformes
			* Endeostigmata
			* Oribatida
			* Astigmata
	+ Parasitiformes
		- Mesostigmata
		- Ixodida (mellom anna flått)
		- Holothyrida
	+ Opilioacariformes

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* BNE
* Dyntaxa
* ITIS

 |
**Akira Kuroiwa** (fødd 6. september 1961) er ein japansk skeiseløpar frå Gunma som vart verdsmeister i sprint i 1983 og 1987.

Kuroiwa vart høvesvis nummer seks og åtte i sprint-VM 1981 og 1982. Under sprint-VM 1983 i Helsinki gjekk han heilt til topps, klart framom Pavel Pegov frå Sovjetunionen. I OL-sesongen 1984 enda han på åttande-, niande- og tiandeplass i høvesvis sprint-VM og på 1000 m og 500 m då han deltok i dei olympiske vinterleikane 1984 i Sarajevo.

Ved sprint-VM 1986 i heimlege Karuizawa vart Kuroiwa tredjemann, men likevel langt bak verdsmeister Igor Zjelesovskij og Dan Jansen. Året etter vann derimot Kuroiwa laurbærkransen då sprintmeisterskapen fann stad i Sainte-Foy i USA, etter ein jamn kamp mot Nick Thometz frå vertslandet.

Vinteren 1988 sikra Kuroiwa seg den olympiske bronsemedaljen på 500 m under Vinter-OL 1988 i Calgary. Han måtte sjå seg slått av Uwe-Jens Mey frå Aust-Tyskland som vann med ny verdsrekord 36,45 sekundar og Jan Ykema fra Nederland, sistnemnde var eitt hundredels sekund framom Kuroiwa.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Akira Kuroiwa» frå Wikipedia på nederlandsk, den 1. desember 2016.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* Munzinger (sport)
* NDL

 |
**Zugsjøen**, (tysk *Zugersee*) er ein innsjø i kantonane Zug og Schwyz i det sentrale Sveits. Sjøen har eit areal på 38 km² og ligg 414 meter over havet. Største djupna er 198 meter. På det trongaste er innsjøen om lag ein kilometer brei.

Elva Lorze, ei sideelv til Reuss, er hovudvasskjelda til Zugsjøen og drenerer innsjøen. Sidan ho renn inn innsjøen få kilometer frå utlaupet, er det liten omrøring i sjøen. Særleg då den skogdekte halvøya Chiemen deler Zugsjøen i to, den djupe sørdelen og den heller grunne norddelen.

Fram til byrjinga av 1900-talet var Zugsjøen næringsfattig, men vart snart ein av dei mest ureina innsjøane i Sveits. Trass i ulike åtgjerder vart vasskvaliteten berre langsamt betre. På grunn av den høge delen fosfor veks mange algar i dei øvre sjikta i vatnet. Under nedbrytinga brukar algane oksygen, noko som resulterer i oksygenmangel i djupet av sjøen. Sjøen vert berre drenert i norddelen, så vatnet står gjennomsnittleg 14,5 år i innsjøen. I 1953 vart det bygt eit reinseverk ved byen Zug, og i 1977 det andre reinseverket for 14 kommunar i området.

32 fiskeartar er påvist i Zugsjøen. Større verde som matfisk har sikar (*Coregonus*), ein variant av røye, åbor og gjedde. Den lokale varianten av røye er nemnd første gongen i 1281, og vart i seinmellomalderen også nytta som betalingsmiddel. For desse matfiskane finst nokre avlsanlegg langs strandlinja av innsjøen.

Busetnader
----------

* Arth
* Buonas
* Cham
* Immensee
* Oberwil
* Risch
* Walchwil
* Zug

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Zugsjön» frå Wikipedia på svensk, den 15. august 2011.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Zugersee Schiffahrt

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* HDS
* GeoNames

 |
***Arena Romanistica*** er eit internasjonalt vitskapleg tidsskrift som vert utgjeve to gongar i året av Insitutt for framandspråk ved Det humanistiske fakultetet ved Universitetet i Bergen. Tidsskriftet tek for seg lingvistikk, filologi, litteratur og kultur innanfor dei romanske språkområda. Per i dag (mars 2010) vert Arena Romanistica vurdert som «nivå 1» tidsskrift av Database for statistikk om høgre utdanning (DBH).

Kvart nummer tek for seg eit spesielt tema, medan ein open del publiserer artiklar som fell utanfor temaet. Sidan oppstarten i 2007 har Arena Romanistica kome ut med følgjande nummer:

1/2007: Corpus Lingustics and Text Linguistics in Romance Languages

1/2008: Didactic Studies in Romance Languages

2/2008: Postcolonial Studies in Romance Languages

4/2009: The 28th Conference on Lexis and Grammar

5/2009: Genre Studies

Tidsskriftet endra nummerering i 2009 ved å gå frå årsbasert nummerering til løpande nummerering.

Kjelder
-------

* *Arena Romanistica* Arkivert 2016-08-02 ved Wayback Machine. ved uib.no
* DBH si listing av *Arena Romanistica*[*daud lenkje*]
**Stemshaug** var tidlegare ein sjølvstendig kommune i Møre og Romsdal fylke. Frå 1837 var Stemshaug, saman med Valsøyfjord, ein del av Aure formannskapsdistrikt. Valsøyfjord vart skild ut som eigen kommune den 1. januar 1894 og Stemshaug vart skild ut som eigen kommune den 1. juli 1914. Kommunen hadde 851 innbyggjarar ved opprettinga.

Den 1. januar 1965 vart dei to kommunane Stemshaug og Aure, saman med nokre område på Ertvågøya som tidlegare hadde høyrt til Valsøyfjord og Tustna kommunar, samanslegne til ein kommune som fekk namnet Aure kommune. Stemshaug hadde ved samanslåinga 877 innbyggjarar.

Næringa i Stemshaug har vore fiske og jordbruk. Tjeldbergodden, der Statoil har eit ilandføringsanlegg for naturgass frå Norskehavet, ligg i Stemshaug.

Folketalsutvikling
------------------

**Folketalsutvikling for gamle Stemshaug kommune frå 1858 til 1965:**

| 1.7.1914 | 1.12.1920 | 1.12.1930 | 3.12.1946 | 1.1.1951 | 1.1.1961 | 1.1.1965 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 851 | 896 | 964 | 990 | 938 | 853 | 877 |
|

Kjente stemshaugingar
---------------------

* Johan Kristoffer Winther Skipnes‎ (politikar)

Kjelder
-------

Fotnotar

1. 1 2  Dag Juvkam, *Historisk oversikt over endringer i kommune- og fylkesinndelingen* (SSB, 1999)
2. ↑  Statistisk årbok for kongeriket Norge 40de årgang, 1920 (Det statistiske centralbyrå, 1921)
3. 1 2  Statistisk årbok for Norge 69. årgang, 1950 (Statistisk sentralbyrå, 1950)
4. 1 2  Folkemengd i Stemshaug 1. januar kvart år frå 1951, frå Statistisk sentralbyrå

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
**Zurab Khizanisjvili**, georgisk **ზურაბ ხიზანიშვილი** (fødd 6. oktober 1981 i Tbilisi i Georgia) er ein georgisk fotballspelar som i 2011/12-sesongen spela i forsvar for Kayserispor i den tyrkiske fotballigaen, og for Georgia sitt landslag.

Khizanisjvili spelte for fleire klubbar i heimbyen Tbilisi, før han i 2001 drog til skotsk fotball og eliteserieklubben Dundee FC. I 2003 gjekk han til toppklubben Rangers. Han vart seriemeister i Skottland med Rangers i 2004/05-sesongen, men spelte berre 16 seriekampar den sesongen. Sommaren 2005 drog han til Blackburn Rovers i engelsk Premier League. Han spelte dei fleste seriekampane i den første sesongen sin der, og rundt halvparten av kampane neste sesong, men hadde større og større problem med å komma på førstelaget. I 2009 gjekk han på lån i tre månader til Newcastle United i nest høgste divisjon, og då den låneperioden gjekk ut, gjekk han til Reading i januar 2010. Låneperioden vart forlenga i august 2010 til heile 2010/11-sesongen.

Khizanisjvili debuterte for Georgia sitt A-landslag i 1999. Han skåra det første landslagsmålet sitt 6. juni 2009 i ein privatlandskamp mot Moldova.
**Liu Yandong** (fødd i 1945) er ein kinesisk kommunistisk politikar. Ho blei medlem av politbyrået for det kinesiske kommunistpartiet i 2007 og gjenvald i 2012. I 2008 blei ho også medlem av regjeringa, som statsråd. 

Liu Yandong vart føddi Nantong i provinsen Jiangsu i den dåverande Republikken Kina. Far hennar, Liu Ruilong, var med på å grunnleggja den 14. raude armeen, ein tidleg kommunistisk militsstyrke. Han blei seinare kinesisk jordbruksminister.

Liu blei medlem i kommunispartiet då ho var 19.

Ho studerte ved det prestisjerike Tsinghua-universitetet i Beijing gjennom Kulturrevolusjonen, og gjekk ut i 1970 med ein grad i kjemi. Deretter arbeidde ho ved ein kjemisk fabrikk i Tangshan i Nordaust-Kina. I 1980 blei ho overført til Beijing, der ho arbeidde for kommunistpartiet, og i 1981 blei ho utnemnd til visesekretær for partiet i Chaoyang-distriktet der. I 1982 byrja ho arbeida i Kinas kommunistiske ungdomsliga, der kollegaer var Wang Zhaoguo, Hu Jintao og Song Defu. I løpet av 1980-åra blei ho gift med Yang Yuanxing, og paret fekk ei dotter.

I mars 1991 blei ho generalsekretær for Den sentrale avdelinga for eningsfronten i partiet. Medan ho arbeidde tokho master- og doktorgrad ved Renminuniversitetet og Jilinuniversitetet.

I mars 2002 blei ho vald til viseformann for Det kinesiske folks politisk konsultative konferanse. 
I november 2007 blei Liu medlem av politbyrået, som einaste kvinne av 25 medlemmer. I 2008 blei ho vald inn i det kinesiske statsrådet. 
I 2012 blei ho gjenvald til politbyrået, og nokre månader seinareblei ho vald til viseministerpresident av andre rang med ansvar for utdanning, helse og idrett.

Kjelder
-------

1. ↑  «China faces to watch: Liu Yandong». *BBC News*. 5. mars 2012.
2. ↑  Malcolm Moore (11. april 2012). «Demise of Bo Xilai paves way for Liu Yandong, China's most powerful woman». *The Telegraph*.

* *Denne artikkelen bygger på «Liu Yandong» frå Wikipedia på engelsk, den 22. august 2018.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Liu Yandong ved nettstaden til det kinesiske statsrådet
* China Vitae: Liu Yandong Arkivert 2018-08-22 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* ISNI
* SUDOC
* NLA

 |
To zurnaer; ein tyrkisk til venstre og ein syrisk til høgre.
**Zurna** (òg kalla **surnay**, **zurla**, latvisk horn, surla, sornai, zournas, zurma eller armensk Զուրնա) er ein type treblåseinstrument med dobbelt røyrblad og konisk boring som finst på Balkan. Instrumentet er til utandørs bruk og blir vanlegvis spelt saman med davul (basstromme) i anatolisk folkemusikk. 

Namnet på instrumentet kjem frå tyrkiske *zurna*, som igjen kjem frå det persiske ordet سرنای *surnāy* og er sett saman av سور *sūr* («bankett, festmåltid») og نای *nāy* («siv, røyr»). Zurna går òg under namnet **sopile** i Midtausten og Italia. I Europa kjenner ein zurnaen først og fremst under namnet skalmeie. I Tyrkia blir instrumentet tradisjonelt brukt i bryllaup.

Zurnaen stammar truleg frå Persia i tida rundt 700 e.Kr I perioden 900-1000 e.Kr kom instrumentet til Europa og vart veldig populært heilt fram til 1700-talet. Utforminga forandra seg noko i løpet av desse 700 åra, men ikkje mykje. Zurnaen vart i hovudsak forlengja slik at han kunne gje frå seg mørkare lydar, røyrblada av takrøyr vart skifte ut og etter kvart utvikla ein eit deksel rundt røyrblada slik at dei ikkje trong å vere inne i munnen.

Instrumentet blir mykje brukt i kurdisk folkemusikk i Nord-Kurdistan i det austlege Tyrkia og i Armenia. Det blir brukt for det meste utandørs på grunn av den høge lyden det gjer, og blir ofte kombinert med ei stortromme. I ei større gruppe har ein ein mindre (20-35 cm) zurna som spelar melodien og ein større (40-60 cm) som fungerer som ein bordun. Å spele med dei større bordunpipene er spesielt vanleg på Balkan. Instrumentet er ofte laga av kirsebær- eller plommetre og er forma som ei trakt ved utblåset og ein held for røyrblada ved munnstykket. Med åtte hol (éit på undersida) kan ein spele ulike tonar.

Andre nært nærskylde instrument omfattar sorna, rhaita, suona, sopila, skalmeie, birbynė, tuiduk og surma-horn.

Referansar
----------

1. ↑  Güncel Türkçe Sözlük Arkivert 2010-03-04 ved Wayback Machine.Nişanyan Sozluk[*daud lenkje*]

Bakgrunnsstoff
--------------

* (en) Armenian Zurna: Instructions
* (en) Armenian Zurna
* (en) Zurna FAQ Arkivert 2005-09-12 ved Wayback Machine.
* (en) Zurla Arkivert 2010-06-12 ved Wayback Machine.
Zumberge Coast is located in AntarktisZumberge Coast
Zumberge Coast (Antarktis)

**Zumberge Coast** er den delen av søraustkysten av Palmer Land mellom Cape Zumberge og den sørlege inngangen til Hercules Inlet. Kysten ligg ved vestenden av Ronne isbrem og kysten vart kartlagt av USA Geological Survey (USGS) frå flyfotografi teken av U.S. Navy 1961-1966 og Landsatbilete frå 1973-74. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) i 1986 etter James Zumberge (1923-92), ein amerikanske geolog og glasiolog som leia forskinga på Ross isbrem 1957-64 og som var leiar av Polar Research (sidan Polar Research Board) frå NAS, 1972-76; og direktør i Scientific Committee on Antartic Research (SCAR), 1982-86.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Zumberge Coast» frå Wikipedia på engelsk, den 14. oktober 2012.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:  Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Zumberge Coast» (innhald frå Geographic Names Information System).*

1. ↑  «James H. Zumberge, 68, Explorer And Former President of U.S.C.». *New York Times*. April 17, 1992. Henta 14. oktober 2012.

Koordinatar: 78°0′S 74°0′W﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Arthur George Wright** (28. mai 1937–4. juli 2015) var ein USA-amerikansk R&B-studiogitarist, arrangør, plateprodusent og vokalist, stundom omtalt som **Art Wright**.

Han spelte i banda til artistar som Roy Milton, Sam Cooke, Don Julian og Johnny Otis.

Frå 1960-åra arbeidde han som studiogitarist i Los Angeles, og spelte på Diana Ross sin «Love Hangover» og Thelma Houston sin «Don't Leave Me This Way». Han samarbeidde ofte med produsenten Hal Davis, og arbeidde med mange andre Motown-artistar i ein periode på meir enn tjue år, inkludert Smokey Robinson, The Supremes, The Jackson 5, Stevie Wonder, Marvin Gaye og The Temptations, i tillegg til andre musikarar som Ray Charles, Friends Of Distinction, The Righteous Brothers, Mel Brown, Jerry Butler, Donna Summer, Ike & Tina Turner og Billy Preston. Det er estimert at han som musikar eller arrangør har medverka på over 5000 innspelingar totalt.

Han var medlem av studiobandet Afrique seint i 1960-åra. 1978 leia han sitt eige band, **The Wright Brothers Flying Machine**, som gav ut eit album på Casablanca Records.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Arthur G. Wright» frå Wikipedia på engelsk, den 21. juli 2017.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. 1 2  Arthur G. Wright: About Me, *ArthurGWright.com* Arkivert 2015-07-28 ved Wayback Machine.. Henta 21. juli 2017
2. 1 2  «Arthur G. Wright Dies», *SoulandJazzandFunk.com*, 23 July 2015 Arkivert 2016-08-02 ved Wayback Machine.. Henta 21. juli 2017
3. 1 2  Arthur G. Wright, *SoulWalking.com*. Henta 21. juli 2017
4. ↑  Afrique, *Discogs.com*. Henta 21. juli 2017
5. ↑  The Wright Brothers. Flying Machine, *Discogs.com*. Henta 21. juli 2017
**Bleikvasslia** er ei bygd og ein gard i Hemnes kommune, to mil sør for Korgen. Nordaust for Bleikvasslia ligg Oksttindmassivet og Bleikvatnet som bygda har namn etter. Oksskolten er det høgaste fjellet i Nord-Noreg. I sør ligg Røssvatnet som er Noregs nest største innsjø. Bleikvasslia fekk fast busetting i byrjinga av 1700-talet. Ei årestue frå 1700-talet finst enno intakt.

Næringsgrunnlaget er i hovudsak landbruk. Selskapet Bleikvassli gruber har i dag om lag 20 tilsette, og driv i dag entreprenørverksemd etter at gruvedrifta vart nedlagt for nokre år sidan. Bleikvasslia har butikk, kyrkje og skule. Ved skulen finst ein kopi av ein sørsamisk buplass.

Den gamle internatskulen i Bleikvasslia vart bygd i 1920, og tilhøyrer i dag Bleikvassli bygdelag
Køta i Bleikvasslia, kopi av ein sørsamisk gamme.
På Karihaugen låg ein arbeidsleir under andre verdskrigen. Brakkene er no rivne, og det er oppført eit nytt bygg som vert brukt som leirstad. Karihaug leirsted er i dag eigd av Normisjon.

Bleikvassli er òg eit etternamn. Ifylgje Statistisk Sentralbyrå er det per 9. januar 2021 12 personar som har Bleikvassli som etternamn.

Kjelder
-------

1. ↑  
	* Søk etter Bleikvassli i SSB sin namnestatistikk

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames

 |
| **Vélez-Málaga** |
| --- |
|  |
| 

|  |
| --- |
| Byvåpenet til Vélez-Málaga |
| **Byvåpenet til Vélez-Málaga** |

 |
| Plassering |
| 

Vélez-Málaga is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Spania |
| Autonom region | Andalucía |
| Provins | Málaga |
| Borgarmeister | María Salomé Arroyo |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  156,36 km² |
| Innbyggjarar  - Totalt (2008)   - folketettleik | 72 842   465,9 /km² |
| Koordinatar | 36°47′″N 4°6′″W﻿Koordinatar: 36°47′″N 4°6′″W﻿ |
| Høgd over havet | 60 moh |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 29700 |
| **Nettstad:** www.ayto-velezmalaga.es |

**Vélez-Málaga** er ein by i provinsen Málaga i den autonome regionen Andalucía i Spania. Lokalt vert han berre kalla Vélez. Kommunen er ein del av Costa del Sol-regionen.

Sjølve Vélez-Málaga er ein marknadsby og ligg 4 km inn i landet for frå Torre del Mar, men er i motsetnad til feriebyen ikkje dominert av turisme. I byen ligg ei borg på ein ås ovanfor byen, kyrkjene Santa María la Mayor, Nuestra Señora de la Encarnación og San Juan Bautista, barndomsheimen til Don Miguel de Cervantes og Palacio del Marqués de Beniel frå 1500-talet.

Kommunen har store landlege område og består av fleire andre busetnader, som Torre del Mar. Kommunen dekkjer 156,36 km² og har opp mot 70 000 innbyggjarar. Området har kraftig folkevekst og infrastrukturen er i stadig utbetring for å handsame det auka folketalet. 

Kommunen har 25 km kystlinje. Den største elva er Rio Vélez.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Vélez-Málaga» frå Wikipedia på engelsk, den 28. oktober 2009.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Bled** (slovensk *Blejsko jezero*; tysk *Veldeser See*) er ein innsjø i Dei juliske Alpane nordvest i Slovenia. Byen Bled ligg ved innsjøen. Området er eit populært turistområde. 

Innsjøen er 2,1 km lang og nesten 1,4 km brei med ei største djupne på 30,6 meter. Han ligg i eit naturskjønt område omgjeve av skogar og fjell. Ei mellomalderborg står på nordsida av innsjøen. Midt i innsjøen ligg Bledøya, den einaste naturlege øya i Slovenia. Øya har fleire bygningar, mellom anna ei Pilegrimskyrje (slovensk *Cerkev Marijinega vnebovzetja*) frå 1400-talet, det det ofte vert halde bryllaup. Kyrkja har eit 52 meter høgt spir.

Innsjøen er òg kjend for roing, sidan det ofte er gode tilhøve for sporten her. Det har vorte halde verdsmeisterskap i roing her i 1966, 1979 og 1989, og skal igjen vere vertskap i 2011. 

Innsjøen ligg 55 km frå hovudstaden Ljubljana.

Galleri
-------

* LuftfotoLuftfoto
* Øya i innsjøenØya i innsjøen
* Kyrkja på øyaKyrkja på øya

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Lake Bled» frå Wikipedia på engelsk, den 22. april 2009.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
	+ *The Columbia Gazetteer of the World*, red. Saul B. Cohen. Columbia University Press, New York. 1998
	+ *Fodor's Eastern og Central Europe*, 19th edition. ed. Bonnie Bills. Fodors, New York. 2001

Bakgrunnsstoff
--------------

* Bledøya (slovensk)
* Bilete av Bled Arkivert 2011-07-19 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* SUDOC
* NKC
* GeoNames

 |
**Liv Grannes**, fullt namn Liv Elisabet Grannes (28. juni 1918–30. november 2004), var ei norsk motstandskvinne under andre verdskrigen

Liv Grannes vart fødd i Mosjøen i 1918. Faren var lærar og organist Jørgen Albert Grannes, mora var Emelie Anette f. Vedde. Liv Grannes tok eksamen artium ved Orkdal landsgymnas i 1938, og i 1940 vart ho tilsett som kontordame ved politikammeret i Mosjøen. 

Som kvinne ved politikammeret hadde ho eineståande høve til å gi bistand til motstandsarbeidet under den andre verdskrigen. Frå våren 1941 var ho fast agent for britane i Special Operations Executive, SOE, som dreiv motstandsarbeid på Helgeland. Mykje av arbeidet var knytt til planlegging av ein britisk landgang på Helgeland. Frå 1942 vart dette arbeidet leidd av Birger Sjøberg. Etter Majavasstragedien måtte ho i 1942 flykte til Sverige og vidare til England. Her heldt ho fram motstandsarbeidet. I London vart ho i 1944 gift med Birger Sjøberg.

I 1946 vart Liv Sjøberg, som ho då heitte, dekorert med Georgs medalje av den britske ambassadøren i Oslo.
Liv Sjøberg vart i 1958 gift med justisminister Jens Christian Hauge. 

Ho døydde i Oslo i 2004. Liv Grannes' veg på Andås i Vefsn er oppkalla etter henne.

Kjelder
-------

1. ↑  Klokkerbok Mosjøen nr. 820C05, 1917-1952, s. 4
2. ↑  Liv Hauge: Kvinnene i krig, i Spor etter Mødrene (Mosjøen 1996)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Historisk befolkningsregister
* Lokalhistoriewiki

 |
Bled ved Bledsjøen
**Bled** (tysk *Veldes*) er ein turistby ved Bledsjøen (på tysk *Veldeser See*, slovensk *Blejsko jezero*) i den nordvestlege delen av Slovenia, nokre få kilometer sør for grensa til Austerrike, og om lag 50 kilometer nordvest for hovudstaden Ljubljana. Byen Bled hadde 5.164 innbyggarar i 2002, det administrative området hadde om lag 11.300 innbyggarar.

Turismen starta for alvor med dei første badeanlegga i 1895.

Øya i Bledsjøen med Mariakyrkja

Mariakyrkja
-----------

Mariakyrkja ligg på ei lita øy ute i Bledsjøen.

Bledborga
---------

Bledborga røyser seg 139 m over Bledsjøen på den nordlege sida av sjøen. Borga skriv seg frå mellomalderen, og har blitt ombygd etter jordskjelv i 1511 og 1690. Den vart restaurert mellom 1951 og 1961. Her er no museum og restaurant.

* Borga og kyrkja i BledBorga og kyrkja i Bled
* BledborgaBledborga

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Bled» frå Wikipedia på tysk, den 10. juni 2009.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Bled**

* Offisiell nettstad for Bled, vitja 11. juni 2009

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC
* GeoNames

 |
Koordinatar: 84°45′S 114°00′W﻿

**Ohio Range** er ei fjellkjede i Dei transantarktiske fjella i Antarktis. Ho er kring 48 km lang og 16 km brei som strekkjer seg frå nordaustover frå Eldridge Peak til Mirsky Ledge. Fjellkjeda strekkjer seg ut til Horlick Mountains og består hovudsakleg av eit stort snødekt platå med bratte sider på nordsida og fleire flate ryggar og fjell. Det høgaste fjellet er Mount Schopf (2990 moh).

Fjellkjeda vart kartlagd i 1958-59 av USARP Horlick Mountains Traverse, og vart undersøkt i 1960-61 og 1961-62 av geologar frå Institute of Polar Studies ved Ohio State University, som fjellkjeda er kalla opp etter.

Sentralt i fjellkjeda ligg **Buckeye Table**, eit platå, som er 19 km langt og 3 til 8 km breitt. Av fjell i fjellkjeda finn ein Discovery Ridge, Eldridge Peak, Mount Glossopteris (2865 moh), Iversen Peak, Mirsky Ledge, Quartz Pebble Hill, Mount Schopf (2990 moh) og Urbanak Peak.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Ohio Range» frå Wikipedia på engelsk, den 28. februar 2013.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. 1 2  «Ohio Range». Geographic Names Information System, U.S. Geological Survey. Henta 19. oktober 2012.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GeoNames

 |
| Ohrid Охрид |
| --- |
| Utsyn over Ohrid med Ohridsjøen til høgreUtsyn over Ohrid med Ohridsjøen til høgre Utsyn over Ohrid med Ohridsjøen til høgre |
| Styresmakter |
| Land  Statistisk region | Nord-Makedonia Sørvest |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  389,93 km² |
| Innbyggjarar  - By (2021)   - folketettleik | 51 428   131,9/km² |
| Koordinatar | 41°07′1″N 20°48′6″E﻿Koordinatar: 41°07′1″N 20°48′6″E﻿ |
| Høgd over havet | +695 m |
| Tidssone | CET (UTC+1) |
| Diverse anna |
| Postnummer | 6000 |
| Telefon-retningsnummer | 389 46 |
| **Heimeside:** ohrid.gov.mk |
| Plassering |
| Plasseringa til Ohrid i Nord-MakedoniaPlasseringa til Ohrid i Nord-MakedoniaPlasseringa til Ohrid i Nord-Makedonia |

**Ohrid** (makedonsk Охрид) er ein by og ein kommune på austkysten av Ohridsjøen i regionen Sørvest i Nord-Makedonia. Kommunen fekk sitt noverande omfang i 2013, då den tidlegare kommunen Kosel vart innlemma i kommunen.

Kommunen har eit areal på 389,93 km2 og hadde 51 428 innbyggjarar ved folketeljinga i 2021. I 2002 hadde kommunen 55 749 innbyggjarar, den tidlegare kommunen Ohrid hadde 54 380, medan sjølve byen hadde 42 033 innbyggjarar.

Byen er kjend for ein gong å ha hatt 365 kyrkjer, ei for kvar dag i året, og vart kalla den makedonske Jerusalem. Byen har mange vakre hus og monument og turismen er ei viktig næring. Han ligg aust for Elbasan og Tirana i Albania, sørvest for Skopje, og nordvest for Resen og Bitola.

I 1980 vart Ohrid og Ohridsjøen innskriven på UNESCO si verdsarvliste.

I Ohrid finst òg eitt av Nord-Makedonia sine største sjukehus.

Historie
--------

Byen har eksistert sidan antikken, då som *Lychnidos*. Den romerske vegen Via Egnatia gjekk gjennom Lychnidos. Namnet Ohrid vert første gong nemnd i 879. Det er vorte hevda at det kyrilliske alfabetet vart utvikla i Ohrid av Sankt Klemens av Ohrid, men dette er usikkert og det er meir truleg at det vart utvikla av den litterære skulen i Preslav. Ohrid var eit viktig kulturelt sentrum der det vart produsert skrifter ved den litterære skulen her.

I år 1000 var Ohrid ein kort periode hovudstad i Det første bulgarske riket. Byen var då òg sete for erkebispedømet i Ohrid og det vart bygd mange kyrkjer.

Busetnader i kommunen
---------------------

Dei største busetnadene i kommunen var:

| Busetnad | Folketal 2002 |
| --- | --- |
| Ohrid | 42 033 |
| Velgosjti | 3 060 |
| Leskoets | 2 595 |
| Pesjtani | 1 326 |
| Ratsja | 1 043 |
|

Bakgrunnsstoff
--------------

 Reiseguide for Ohrid frå Wikivoyage
* Offisiell turistside
* travel-macedonia.net
* www.visitohrid.com.mk Arkivert 2008-01-25 ved Wayback Machine.
* Bilete frå Ohrid Arkivert 2006-03-04 ved Wayback Machine.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Ohrid» frå Wikipedia på engelsk, og «Ohrid» frå Wikipedia på svensk den 2. februar 2008.*

Fotnotar

1. 1 2  Folketeljing 2021
2. ↑  Folketeljing 2002 justert for nye kommunegrenser 2004
3. 1 2  Folketeljing 2002, detaljerte resultat
4. ↑  Informasjonsdatabase for Ohrid

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* SUDOC
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Jarenga** (russisk Яренга eller Яреньга) er ei elv i Republikken Komi og Arkhangelsk oblast i Russland og ei av sideelvane til Vytsjegda frå høgre. 

Elva har utspring i regionen Ust-Vymskom i Republikken Komi, 5 km søraust for stasjonen Vezjajka. Elva renn først nord, før ho svingar vest, sør og så søraust. Elva er 152 km lang der 70 km er i Komi og 82 km i Arkhangelsk oblast. Ho munnar ut i Vytsjegda 5 km nedanfor landsbyen Jarensk. 

Elva frys til i midten av oktober og vert fri for is att i månadsskiftet april - mai. I den øvre delen av elva er det mykje furu og lerkeskog langs breidda. 

Av sideelvar frå venstre frinn ein Malaja Jarenga, Efimov rutsjej, Sazondjol, Vezjaj, Kus, Gimn, Urbasj, Siarevo, Krjokovka og Intom. Av sideelvar frå høgre finn ein Tsjelev rutsjej, Kidbjol, Surojol, Uktym, Otsjeja, Tsjervenka og Kizjmola. 

Elva renn gjennom busetnadane Jarenga, Panty, Ust-Otsjeja, Savkino, Tohta, Lysimo, Bogoslovo, Paladino Øvre Bazluk og Zapan Jarenga.

I elva finn ein fisk som laks, gjedde åbor, harr, mort lake og hork.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Яренга» frå Wikipedia på russisk, den 29. september 2008.*
| Ohura |
| --- |
| Hovudgata i busetnaden Ohura.Hovudgata i busetnaden Ohura. Hovudgata i busetnaden Ohura. |
| Styresmakter |
| Land  Region  Distrikt | New Zealand New Zealand  Manawatu-Wanganui  Ruapehu |
| Geografi |
| Innbyggjarar  - By (2006) - Byområde - Storbyområde | 1095 165 930  |
| Koordinatar | 38°50′″S 174°59′″E﻿Koordinatar: 38°50′″S 174°59′″E﻿ |
| Tidssone - Ved sommartid | +12 (UTC+12) +13 (UTC) |
| Plassering |
| 

Ohura is located in New Zealand

 |

**Ohura** er ein busetnad vest på Nordøya på New Zealand. Han ligg vest for Taumarunui i området som er kjent som King Country, inne i regionen Manawatu-Wanganui. Byen ligg ved breidda av elva Mangaroa-elva, ei sideelv til Ohura-elva som på si side er ei sideelv til Whanganui-elva.

Ohura var senter for kolgruvedrift i regionen, og gruvene var i drift til kring 1965. Saman med drifta av jarnvegen utgjorde gruvene den viktigaste industrien i byen. Landbruk er ein viktig næringsveg i distriktet. Det har også vore på tale å opna somme av dei gamle, tidlegare uøkonomiske kolgruvene i distriktet att.

Ved folketeljinga i 2006 hadde Ohura 165 innbyggjarar, ein nedgang på 57 sidan 2001.

Ein sentral attraksjon i byen er det vesle Ohura Museum som har teke vare på mykje av historia om Ohura og områda omkring.

Kjelder
-------

1. 1 2  QiuckStats about a Place. Statistics New Zealand
2. ↑  Frå heimesida til Ruhapehu District Council.
3. ↑  «Even the prisoners are leaving». The New Zealand Herald. 30. juli 2004.

* *Denne artikkelen bygger på «Ohura» frå Wikipedia på engelsk, den 26. november 2012.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Heimeside til Ohura

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
| Мощена |
| --- |
| Mosjtsjena kyrkjeMosjtsjena kyrkje Mosjtsjena kyrkje |
| Styresmakter |
| Land  Oblast | Ukraina  Volyn Oblast |
| Grunnlagd | 1543 |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  1.05 km² |
| Innbyggjarar  - By (2010)   - folketettleik | 581   553/km² |
| Koordinatar | 51°15′39″N 24°36′21″E﻿Koordinatar: 51°15′39″N 24°36′21″E﻿ |
| Høgd over havet | 179 m |
| Diverse anna |
| Postnummer | 45030 |
| Telefon-retningsnummer | +380 3352 |

**Mosjtsjena** (ukrainsk Мощена, russisk Мощёная, polsk Moszczana) er ein landsby i Volyn oblast vest i Ukraina. Han ligg i distriktet Kovelskij rajon. Landsbyen har kring 581 innbyggjarar. 

Landsbyen vart først nemnd i historiske kjelder frå 1543. Han var ein del av Kongedømet Polen og så Det polsk-litauiske samveldet. I den andre delinga av Polen tilfall landsbyen Russland. Mellom 1918 og 1939 var han igjen ein del av Polen. Sidan 1945 høyrde han til Sovjetunionen og etter 1991 til det sjølvstendige Ukraina.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Mosjtsjena**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
| **Moskenesøya** |
| --- |
| ReineReine |
| Geografi |
|  |
| **Stad** | Nord-Noreg |
| **Koordinatar** | 67°59′N 13°00′E﻿Koordinatar: 67°59′N 13°00′E﻿ |
| **Øygruppe** | Lofoten

 |
| **Areal** | 186 km²

 |
| **Høgaste punkt** | Hermannsdalstinden (1029 moh.)
 |
| Administrasjon |
| **Land** | Noreg |
| **Fylke** | Nordland |
| **Største busetnad** | Sørvågen (463 innb.)

 |

**Moskenesøya** er den ytste av dei vegfaste øyane i Lofoten. Øya har eit areal på 186 km². Den nordaustlegaste delen av øya høyrer til Flakstad kommune, medan resten høyrer til Moskenes kommune.

Moskenesøya er ei bratt og fjellendt øy. Det høgaste punktet på øya er Hermannsdalstinden på 1029 moh. Busetjingane på øya ligg på sør- og austsida. I Moskenes ligg fiskeværa Å, Sørvågen, Reine og Hamnøy. På Flakstad-delen av øya ligg Mølnarodden og Fredvang. Nord- og vestsida av øya er ikkje busett, men det finst fleire flate viker mellom fjella på yttersida.

Aust for Moskenesøya ligg Flakstadøya, som utgjer den største delen av Flakstad kommune. Sørvest for Moskenesøya ligg Moskenstraumen, Mosken, Værøy og øyane på Røst.

Fredvang på Moskenesøya er knytt til Flakstadøya med to bruer (Fredvangbruene) og fylkesveg. Kåkern bru fører Europaveg 10 frå Flakstadøya til Moskenes. Vegen kryssar Reinefjorden på tre bruer og ender på Å. Frå staden Moskenes er det ferjesamband til Bodø, Værøy og Røst.

* Moskenesøya
* MoskenesøyaMoskenesøya
* SørvågenSørvågen
* Å i LofotenÅ i Lofoten
* ReineReine
* SakrisøySakrisøy

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Moskenesøya» frå Wikipedia på bokmål, den 6. april 2008.*


| * v
* d
* e
Øyane i Lofoten |
| --- |
| Hinnøya  • Årsteinen  • Stormolla  • Litlmolla  • Skrova  • Austvågøy  • Gimsøy  • Vestvågøy  • Flakstadøya  • Moskenesøya  • Mosken  • Værøy  • Røstlandet |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* GeoNames

 |
**NM-135** er ein norsk stormpanservogn som vart brukt fram til innføringa av CV9030N frå Hägglunds rundt 1999. NM-135 er ein ombygd M113 der sjølve endringa i hovudsak var eit tårn montert på høgre side. Tårnet er skyttaren sin plass, som bemannar ein 20 x 139 mm Rheinmetall mk20 maskinkanon.

Teknisk
-------

Tårnet var kontrollert med handemakt. Det var ein roterande spake for høgderetting, og ein spake for retting til sides. For ekstra snøgg sideretting kunne skytteren kopla inn eit utvekslingsgir ved hjelp av ein fotpedal. Våpenet vart avfyrt elektromekanisk. Avfyringskontrollen sat på spaken for høgderetting, to fjøyrbelasta knappar, der skytteren kunne velja mellom kanon eller mitraljøse. Skulle ein oppleva feil på straumforsyninga i vogna, hadde skyttaren enno høve til å skyta med kanonen ved hjelp av eit mekanisk avtrekk plassert på golvet, såkalla fotavtrekk. Siktet gav ei forstørring på 15x, men hadde ingen nattkapasitet eller termisk kapasitet. Kontrollpanel for røykkastarar var montert på veggen framføre skyttaren, medan brytar for LYRAN var montert ved vognkommandøren (VK) sin plass.

Maskinkanonen var opphavleg brukt som luftvernskanon, med skottakt på 900 skot per minutt. I tillegg var vognen bestykka med ei koaksial mitraljøse (basert på MG-3), ein 71 mm LYRAN bombekastar som vart brukt til lysgranater, og dessutan seks utskytingsrør for røykgranatar.

I bruk
------

Bak i vogna finn ein stridsrommet, som på ein vanleg M 113, der det var tiltenkt plass til eit fotlag på åtte infanteristar. Tiltenkt, fordi det strengt teke ikkje var plass til åtte mann klar til strid, med alt utstyr og våpen. Her sat PV-gjengen, tre mann, MG-gjengen, tre mann, nestlagføreren og reserve vognkommandør – som tok over som vognkommandør på vogna, når fotlaget sat av. Då gjekk altså vognkommandøren over i ein lagførerrolle på bakken, og vogna kunne såleis operera uavhengig av fotlaget. Oppsettingsplan for fotlaget kan vera ulik frå vogn til vogn, alt etter ynsket til troppsjef, eller gjeldande Krigsoppsettingsplan (KOP). 

Merk  skilnaden til måten  CV 90 opererar på, der vognkommandøren er fast, og ein har eigen fotlagfører som sit av saman med fotlaget.
| **Mosken** |
| --- |
| Mosken, med Værøy i bakgrunnen. Foto: Øystein H. BrekkeMosken, med Værøy i bakgrunnen. Foto: Øystein H. Brekke |
| Geografi |
|  |
| **Stad** | Lofoten |
| **Koordinatar** | 67°44′52″N 12°45′08″E﻿Koordinatar: 67°44′52″N 12°45′08″E﻿

 |
| **Areal** | 1,5 km²

 |
| **Høgaste punkt** | Wilhelmstind (385 moh.)
 |
| Administrasjon |
| **Land** | Noreg Noreg |
| **Fylke** | Nordland

 |
| Demografi |
| **Folketal** | 0
 |

**Mosken** er ei fjelløy i Værøy kommune i Nordland. Øya ligg mellom Værøya og Moskenesøya i Lofoten. Det høgastep punktet på Mosken er Wilhelmstind på 385 moh. Øya er ikkje busett og har eit areal på 1,5 km²

Mosken vart tidlegare nytta til beite for sau, både sommar- og vinterstid. 

Mosken og småøyane rundt er eit viktig hekkeområde for toppskarv, lomvi, stormsvale, havsvale, ærfugl og teist. 

På Svarven like utanfor Mosken hadde fiskarane tidlegare rorbuer og tilhald under seifisket på seinsommaren og hausten.

Mellom Moskenesøya og Mosken går Moskenstraumen, ein av dei kraftigaste havstraumane i verda. Moskenesstraumen er berykta, og har vore skildra av både Petter Dass, Edgar Allan Poe og Jules Verne.

Namnet Mosken vert elles nytta både som etternamn og fornamn i Noreg.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Bilete av Mosken: , ,

Kjelder
-------

1. ↑  *Mosken på lofoten-startside.no*, arkivert frå originalen 4. mai 2008, henta 15. april 2008
2. ↑  Fuglar på Mosken

| * v
* d
* e
Øyane i Lofoten |
| --- |
| Hinnøya  • Årsteinen  • Stormolla  • Litlmolla  • Skrova  • Austvågøy  • Gimsøy  • Vestvågøy  • Flakstadøya  • Moskenesøya  • Mosken  • Værøy  • Røstlandet |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
**Airto Moreira** (fødd 5. august 1941) er ein brasiliansk perkusjonist som var sentral i danninga av fusionjazzen i 1970-åra. 

Airto vart fødd i ein landsby i Brasil. Her han viste musikalsk talent frå ung alder, og som sekstenåring flytta han til Sao Paulo, der han opptredde på nattklubbar og TV-sendingar som vokalist, perkusjonist og trommeslagar. I 1967 reiste han til New York med kona si, vokalisten Flora Purim. I USA kom han raskt i kontakt med kjende musikarar som Canonball Adderley og Joe Zawinul. I 1970 var han med på innspelinga av Miles Davis sitt *Bitches Brew*-album, og han vart fast medlem i Davis sitt band i to år. Etterpå vart Airto med i den første utgåva av bandet Weather Report saman med Zawinul, Wayne Shorter, Miroslav Vitous og Alphonse Mouzon. Han spelte inn ei plate med bandet før han byrja i Chick Corea sitt band *Return to Forever* saman med Purim. Både Weather Report og Return to Forever vart vidgjetne band, noko som stadfestar Airto si sentrale rolle i utviklinga av fusionsjangeren.

Saman med Purim starta Airto i 1974 bandet Fingers. Dette var hans første forsøk som bandleiar for eit band i USA. Sidan den gongen har hovudvekta av Airto sitt arbeid vorte gjort saman med Purim. I tillegg har han også vore medlem av Mickey Hart sitt perkusjonsensemble Planet Drum.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC

 |
| Aintree  |
| --- |
| Aintree i 1955Aintree i 1955 Aintree i 1955 |
| Plassering |
| 

Aintree is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Storbritannia |
| Konstituerande land |  England |
| Grevskap | Merseyside |
| Distrikt | Sefton |
| Geografi |
| Innbyggjarar  - By | 7 126 |
| Koordinatar |  53°29′″N 2°56′″W﻿Koordinatar: 53°29′″N 2°56′″W﻿ |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | L9, L10 |
| Telefon-retningsnummer | 0 151 |
| 
 Commons har multimedium som gjeld: **Aintree**
 |

**Aintree** er ein by og eit verdsleg sokn i distriktet Sefton i Merseyside i England. Han ligg mellom Walton og Maghull, rundt 10 kilometer nord for Liverpool sentrum.

Byen er best kjent som heimstad for hesteveddeløpsbanen Aintree Racecourse, som sidan 1800-talet har arrangert hesteløpet Grand National. På 1950- og 1960-talet var det òg ein fem kilometer lang motorsportbane på staden, som brukte dei same tribunane som hesteløpet. Ei kortare utgåve av banen blir framleis brukt til forskjellige arrangement, men billøp vart det slutt med i 1982.

Byen var historisk ein del av Lancashire, og namnet Aintree, som ein rekna kjem av saksisk opphav, med tydinga «eitt tre» eller «tre som står aleine».

Leeds and Liverpool Canal går gjennom byen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Aintree» frå Wikipedia på bokmål, den 17. juli 2011.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Aintree Racecourse
* Multimap.com Flyfoto

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
| **Luino** |
| --- |
| Luino og Germignaga sett frå Forcorapasset.Luino og Germignaga sett frå Forcorapasset. Luino og Germignaga sett frå Forcorapasset. |
| Plassering |
| 

Luino is located in Italia

 |
| Styresmakter |
| Land  Region  Provins | Italia Italia  Lombardia  Varese |
| Borgarmeister | Gianercole Mentasti |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  20,95 km² |
| Innbyggjarar  - Totalt (2005)   - folketettleik | 14 179   709/km² |
| Koordinatar | 46°0′″N 8°45′″E﻿Koordinatar: 46°0′″N 8°45′″E﻿ |
| Høgd over havet | 202 m |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 21016 |
| Telefon-retningsnummer | 0332 |
| **Nettstad:** www.comune.luino.it |

**Luino** er ein liten by nær grensa mot Sveits på den austlege bredda av Lago Maggiore i Provinsen Varese i Lombardia i Nord-Italia. I 2005 var innbyggjartalet 14 179.

Historie
--------

Luino er velkjend for marknaden sin, som vert halde kvar onsdag. Nokre seier at markenaden er den største i Europa. Rundt byen er det også eit imponerande landskap, og Luino er dimed ein populær turistdestinasjon, særleg blant turistar frå Sveits, Tyskland og Nederland.

Jernbanestasjonen i byen er også historisk viktig sidan han står på bana som eingong var den einaste ruta mot St. Gotthard-tunnelen. Både italienske og sveitsiske statsbaner bruker stasjonen i dag.

Økonomi
-------

Før slutten av 1800-talet hadde Luino vorte ein industriby. Tekstilindustrien var særleg sterk her på grunn av dei mange vassdraga som ein kunne bruke for å produsere kraft til maskineriet. Sveitsiske industrimenn grunnla mange av tekstilfabrikkane i området. Selv om nokre teikn på dette tidlegare næringslivet finst enno i gate- og villanamn i Luino og andre byar i området (f.eks. Villa Hussy i Luino og via Stehli i nabokommunen Germignaga), aktiviteten i sektoren har no minka monaleg.

Eit fenomen som er veldig utbreidd her er grensearbeidet, dvs. folk som bur i distriket og reiser til arbeidet i Sveits kvar dag (på italiensk heiter desse arbeidarane *frontalieri*). På denne måten har Luino og nabokommunane vorte sovebyar til ein viss grad.

Kjende innbyggjarar
-------------------

Folk frå Luino har bidrege mykje til italiensk 1900-talslitteratur. Både forfattaren Piero Chiara og diktaren Vittorio Sereni vart fødde her.

Som unge budde skodespelforfattaren og mottakaren av Nobelprisen i litteratur i 1997 Dario Fo her og i Porto Valtravaglia, som ligg nokre kilometer sør for Luino.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Luino» frå Wikipedia på engelsk, den 9. november 2007.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* HDS
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Simensbråten** er eit strøk i bydel Nordstrand og namnet på grunnkrets 3503 i Oslo. Området utgjer den nordlegaste delen av åsen som strekkjer seg frå Brattlikollen og nesten ned til blokkene Oslo Panorama. Simensbråten tilhøyrde i gammal tid Ryen. I vest grensar området til Lille Ekeberg.

Historie
--------

Trikk på Simensbråten i 1967, siste dagen trikken gjekk her.
I tidlegare tider var Simensbråten nærast å rekna for eit hytteområde på landet. I dag er det stort sett villabusetnad med ymse innslag av småblokker. Det gjekk trikk på Simensbråtenlinja, ein sidebane av Ekebergbanen frå Jomfrubråten fram til Simensbråten haldeplass til 28. oktober 1967. Simensbråten er òg namn på busshaldeplassen like austom Ekeberg skule. 

Våningshus og uthus på plassen Simensbråten vart selde og rivne i 2004. Simensbråten var tidlegare husmannsplass under Ryen gard, men han vart skild ut som eige bruk i 1845.

Tidlegare postkontor.
Inntil Oslo òg fekk postnummer så hadde adressene som høyrde til dåtidas Simensbråten postkontor postadresse Simensbråten og ikkje Oslo 6 eller Oslo 11 som dei omliggjande områda. Simensbråten postkontor låg opphavleg i Vårveien 12 før det vart flytta til nyare lokale i Olleveien 1.

Postkontoret vart på midten av 1990-talet føreslege nedlagt, men etter protestar vart det vedteke i bystyret 27. november 1996 (sak 773/96) at det ikkje skulle leggjast ned.

I 1999 var det kroken på døra for Simensbråten postkontor. Etter 9 ran sidan 1971 avgjorde Posten å leggja ned kontoret av omsyn til tryggleiken for dei tilsette.

Kultur
------

Simensbråten IL
Simensbråten IL vart stifta 24. januar 1933. Klubben er primært kjend for fotball, men har tidlegare òg drive med mellom anna friidrett og langrenn. Simensbråten stilte i 2014 eit seniorlag i 6. divisjon, og dessutan ein old boys-lag og eit veteranlag, begge i 2. divisjon. Både seniorlaget og veteranlaget rykte opp frå avdelingane sine, slik at seniorlaget i 2015 skal spela i 5. divisjon.

Kjende personar på Simensbråten var søskenparet Enok Abrahamson, som var lyrikar, og Birgit Abrahamson, som var målar. 

Simensbråten har i dag ei eiga og aktiv velforening med nærare 300 medlemmar: Simensbråten vel.

Referansar
----------

1. ↑  «Kart over grunnkretser i hver enkelt bydel» (PDF). Oslo kommune. Arkivert frå originalen (PDF) 3. april 2015. Henta 3. april 2015.
2. ↑  «Fremtidig postkontorstruktur i Oslo». Oslo kommune, bystyret. Henta 3. april 2015. [*daud lenkje*]
3. ↑  
«Postkontor ranet igjen». VG. 7. juli 1999. Arkivert frå originalen 3. april 2015. Henta 3. april 2015.

* *Denne artikkelen bygger på «Simensbråten» frå Wikipedia på bokmål, den 23. november 2019.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Nettstaden til Simensbråten IL Arkivert 2019-06-30 ved Wayback Machine.
* Nettstaden til Simensbråten Vel