recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Koordinatar: 50°01′N 33°00′E﻿

**Lubny** (ukrainsk Лубни) er ein by i Poltava oblast (provins) sentralt i Ukraina. Han er det administrative senteret i Lubensky rajon (distrikt), medan sjølve byen er eit eige rajon i oblastet. Byen har kring 55 000 innbyggjarar.

Historie
--------

Lubny er ein av dei eldste byane i Ukraina og vart visstnok grunnlagd i 988 av knjazen (prins) Vladimir den store (Volodymyr) av Kiev. Byen vart først nemnd i skriftlege kjelder i 1107. Staden var først ei lita trefestning ved Sulaelva. Festninga voks raskt på 1400- og 1500-talet og var eigd av den mektige Wisniowiecki-familien. På 1600-talet var han ein av dei største byane i området. Etter at jernbanen kom til byen i 1901 voks han raskt. Under den tyske okkupasjonen under andre verdskrigen var Lubny senteret for ei stor motstandsrørsle. 16. oktober 1941 vart over tusen av jødane i byen, inkludert kvinner og barn, massakrerte av tyskarane i utkanten av byen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Lubny» frå Wikipedia på engelsk, den 29. september 2012.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  USA Holocaust Museum, *Einsatzgruppen (Mobile Killing Units) Arkivert 2009-05-07 ved Wayback Machine.*

| * v
* d
* e
Poltava oblast |
| --- |
| Administrativt senter: Poltava |
| Hadjatsj**·** Hlobyne**·** Hrebinka**·** Horisjni Plavni**·** Karlivka**·** Khorol**·** Kobeljaky**·** Krementsjuk**·** Lokhvytsia**·** Lubny**·** Myrhorod**·** Pyrjatyn**·** Zavodske**·** Zinkiv |  Ukraina |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* GeoNames

 |
**Terrorbalansen** er eit omgrep frå den kalde krigen og viser til den tilstanden som rådde då USA og NATO-landa på den eine sida og Sovjetunionen og Warszawapaktlanda på den andre sida begge hadde tilstrekkelege mengder atomvåpen til at dei kunne utslette kvarandre. Som militær strategi oppnår ein med terrorbalanse at krig vert meiningslaust, og slik var terrorbalansen med på å hindre at krig braut ut mellom dei balanserande partane. Det er framleis tru på at garantien om gjensidig ødelegging er ein garanti for fred.

Mutually assured destruction
----------------------------

*Mutually assured destruction*, eller «garantert øydelegging av båe sider», vart sett på som ein måte å garantere fred på. Ein viktig føresetnad for å oppnå «MAD» var at ingen part kunne slå ut den andre før denne greidde å reagere, slik at òg den som gjekk til åtak først, sjølv skulle verta øydelagd. For å bevare slik jamvekt fanst to alternative strategiar:

* 1. Herding og/eller gøyming av eigne våpenberarar (engelsk *ride out*). Løysninga på dette alternativet vart bruk av missilberande ubåtar, SLBM.
* 2. Slå attende ved første varsel (engelsk *launch on warning*), det vil seia å avfyre eigne ICBM med ein gong fienden sine vart oppdaga utskotne. Her måtte kvar part ha minst 15 minutts varsel.

Referansar
----------

1. ↑  . «– Det er trist å innrømme det, men garantien om gjensidig ødeleggelse er en garanti for fred, sa Putin.»  Missing or empty `|title=` (hjelp)
**Tertnes** er eit bustadområde og ein matrikkelgard i Åsane bydel i Bergen. Folketalet innanfor den gamle matrikkelgarden var 2950 i 2001. Det tettbygde området vert rekna som del av den samanhengjande tettstaden Bergen. Tertnes ligg sørvest i Åsane, ved Byfjorden.

Etter at Tertnesvegen stod ferdig i 1920-åra, vart det fart i bustadbygginga på Tertnes. I første halvpart av 1900-talet var området populært som hytteområde for bergensarar. Frå 1950 av tok heilårsbustader over. Utbygginga på Tertnes har i hovudsak vore einebustader, men det finst òg ein del rekkjehus og eit par høgblokker. Tertnes barneskule vart oppretta i 1919, vart flytta til eit nybygg i 1960 og fekk eit nytt nybygg i 2005. Tertnes idrettslag vart stifta i 1953, og er særskilt kjent for kvinnehandballaget sitt, som er i Noregstoppen.

I 1939 var det registret ti bruk med jordbruksaktivitet på Tertnes. Etter krigen gjekk dette nedover i takt med utbygging av bustadfelt, og kort tid etter 1970 var det heilt slutt med jordbruk her.

Kjelder
-------

Frode Fyllingsnes, *Åsane - i fortid og nåtid* (Bodoni forlag, 2007), s. 110-116

Fotnotar
**1569** (romartal MDLXIX) var eit normalår som byrja på ein laurdag i den julianske kalenderen.

Hendingar
---------

### Utlandet

* 11. januar: Det første dokumenterte lotteriet vart halde i England.

### Noreg

*

Fødde
-----

* 

Metropolitt Filip II døydde 12. desember 1569.

Døde
----

*Sjå òg Døde i 1569.*

* 5. september: Pieter Bruegel den eldre, flamsk kunstmålar
* 12. desember: Metropolitt Filip II

**<<   1500-talet   >>**
<< 1500 | 1501 | 1502 | 1503 | 1504 | 1505 | 1506 | 1507 | 1508 | 1509 | 1510 | 1511 | 1512 | 1513 | 1514 | 1515 | 1516 | 1517 | 1518 | 1519 | 1520 | 1521 | 1522 | 1523 | 1524 | 1525 | 1526 | 1527 | 1528 | 1529 | 1530 | 1531 | 1532 | 1533 | 1534 | 1535 | 1536 | 1537 | 1538 | 1539 | 1540 | 1541 | 1542 | 1543 | 1544 | 1545 | 1546 | 1547 | 1548 | 1549 | 1550 | 1551 | 1552 | 1553 | 1554 | 1555 | 1556 | 1557 | 1558 | 1559 | 1560 | 1561 | 1562 | 1563 | 1564 | 1565 | 1566 | 1567 | 1568 | 1569 | 1570 | 1571 | 1572 | 1573 | 1574 | 1575 | 1576 | 1577 | 1578 | 1579 | 1580 | 1581 | 1582 | 1583 | 1584 | 1585 | 1586 | 1587 | 1588 | 1589 | 1590 | 1591 | 1592 | 1593 | 1594 | 1595 | 1596 | 1597 | 1598 | 1599 >>
*Gummi Bears* var inspirerte av slike gelébjørnar.
***Bompibjørnene*** (engelsk: *Disney’s Adventures of the Gummi Bears*) var ein USA-amerikansk teiknefilmserie laga av The Walt Disney Company som vart send frå midten av 1980- til byrjinga av 1990-åra. Serien handla om ein gjeng fargerike bjørnar som kunne spretta ved hjelp av den magiske bompibærsafta og om eventyra deira i eit mellomalderaktig rike. Bjørnane var inspirerte av godteriet «gummy bears», gelébjørnar.

Bompibjørnane var den første fjernsynsserien Disney laga, og bana vegen for seinare seriar som *Duck Tales*. Det vart i alt laga 65 program med 95 episodar.

Bakgrunnsstoff
--------------

* The Great Site of Gummi Arkivert 2011-11-07 ved Wayback Machine. - Large resource of Gummi Bears information.
* New Gumbrea - fan site
* BCDB List of episodes
* Volume 1 DVD Review with Episode Guide and Pictures at UltimateDisney.com
* The Retrokids' Great site of Gummi
* Gumisie On-Line
* Gummi Bears Fanlisting Arkivert 2010-11-23 ved Wayback Machine.
* Gummibärenbande - GERMAN-FANSITE Arkivert 2011-09-20 ved Wayback Machine.
|  |
| --- |
|  |
| Karriere |  Noreg |
| Namn: | 
MS «Balholm» |
| Eigar: | Fylkesbåtane |
| Verft: | A/S Stord i Stord kommune |
| Verftsnummer: | 
5 |
| Sjøsett: | 
23. juli 1948 |
| Døypt: | 
fru Røsberg |
| Sett i teneste: | 
1949 |
| Teke ut av teneste: | 
1974 |
| Heimehamn: | Bergen |
| Kjennemerke: | 
LIFJ |
| Generelle mål |
| Type: | 
Fjordbuss |
| Tonnasje: | 
241 brt |
| Lengd: | 
39,30 m |
| Breidd: | 
6,00 m |
| Djupgang: | 
3,00 m |
| Installert effekt : | 
510 hk |
| Framdrift: | 
Totakts dieselmotor frå Crossley |
| Fart: | 
12,5 knop |
| Passasjerar: | 
276 passasjerar |
| Generelle mål etter ny motor i 1963 |
| Installert effekt : | 
520 hk |
| Framdrift: | 
8-sylindra dieselmotor frå Bergens Mekaniske Verksted |
| Fart: | 
12,5 knop |
| Karriere |  Storbritannia |
| Namn: | 
MS «Tartan Arrow V» |
| Eigar: | 
Tartan Arrow Ltd. |
| Overdratt: | 
september 1974 |
| Heimehamn: | London |
| Lagnad: | 
Forsvann utanfor kysten av Pembrokshire i Irland |

**M/S «Balholm»** er ein båt bygt for Fylkesbåtane i Sogn og Fjordane bygt ved A/S Stord. Skipet gjekk i fart i indre Sognefjorden frå 1949 til 1974.

Historie
--------

Skipet vart sjøsett 23. juli 1948 og døypt av fru Røsberg. Båten vart klassifisert i Skipskontrollen for 276 passasjerar og levert til Fylkesbåtane 26. april 1949. 

Ho vart sett inn i ruta Flåm-Høyanger med korrespondanse i Flåm med tog til Oslo. Om sommaren gjekk ho i rute Flåm-Fjærland med mange utanlandske turistar. 

Då det kom fleire hurtigbåtar kvar dag frå Bergen til Årdalstangen, endra trafikkmønsteret seg og «Balholm» låg i opplag om vinteren. Om sommaren vart ho derimot nytta i ruta Flåm-Gudvangen. Då bilferja kom på same ruta vart det slutt for sjøbussen. 

I september 1974 vart ho kjøpt av Tartan Arrow Ltd. i London og skifta namn til «Tartan Arrow V». I 1976 vart båten kjøpt av ein reiar i Nord-Irland og fekk no attende det gamle namnet sitt, «Balholm». I 1977-1979 låg båten i Nord-Irland og fungerte som hovudkvarter for ein yachtklubb. 

26. januar 1979 forsvann «Balholm» under mystiske omstende. Avisa Sunday Express skreiv 11. februar 1979 følgjande: «M/S Balholm kom i vanskar utanfor kysten av Pembrokeshire. Ho dreiv hjelpelaus omkring. Dei seks personane ombord vart teken ombord i ein livbåt etter at dei hadde klart å ankre opp båten. Neste dag var båten forsvunne. Ingen kunne gje noko rimeleg forklaring på kvar M/S Balholm hadde teke vegen.»

Kjelder
-------

* *Hvor ble båtene av?*. Historiegruppen ved Aker Stord. 2000. s. 28-29. ISBN ISBN 82-95726-0-6 Check `|isbn=` value: invalid character (hjelp).
Ein bomullspinne.
**Bomullspinnar** (ofte kalla *Q-tips*) er små plast- eller trepinnar med bomull på kvar ende. Dei er mindre enn ein finger, og gjer at ein kan utføra småarbeid nettare. Bomullspinnar vert ofte brukt i medisinen, til personleg hygiene, sminkebruk og til kunst og handverk. Ein utbreidd bruk er reingjering av øyre, men det er berre tilrådd å bruka bomullspinnar i foldane på det ytre øyret ettersom det kan medføra skade på øyret å stikka gjenstander inn i øyregangen.

Bomullspinnen vart oppfunnen i 1922 av polsk-amerikanske Leo Gerstenzang, som la merke til korleis kona festa små bomullsdottar til tannpirkarar for å stella småbarnet deira. Han lanserte ferdige bomullspinnar, og kalla først produktet sitt «Baby Gays» og seinare «Q-tip Baby Gays», der Q stod for «quality». Dette blei seinare korta ned til «Q-tips», som fleire stader blei eit utbreidd namn for alle bomullspinnar. Selskapet Unilever eig i dag merket Q-tips. 

Ein kan mellom anna ta DNA-prøvar med bomullspinnar.
Pinnen inni produktet var opphavleg av tre, men etterkvart tok ein også i bruk papirrullar og plast. Bomullspinnar til medisinsk bruk blir framleis laga med trepinnar, som kan steriliserast ved høge temperaturar. Desse pinnane er rundt 15 cm lange, og har berre bomull i eine enden. Bomullspinnar til hushaldningsbruk er rundt 8 cm lange og har bomull i begge endar.

Bakgrunnsstoff
--------------

Kjelder
-------

* «History» Arkivert 2010-05-27 ved Wayback Machine. ved qtips.com
* Tuva Jorfald, «Q-tips skader øret», nrk.no, 5. mai 2011

* *Denne artikkelen bygger på «Bomullspinne» frå Wikipedia på bokmål, den 7. april 2011.*

* *Denne artikkelen bygger på «Cotton swab» frå Wikipedia på engelsk, den 9. mai 2011.*
Biskopen og eventyrsamlaren Jørgen Moe (1813-1882) i xylografisk portrett ved Adolf Closs etter eit fotografi av Frederik Klem
**«Det lysned i Skoven»**, i moderne språkdrakt **«Det lysnet i skogen»**, er eit dikt skrive av Jørgen Moe i 1850. I songbøker frå 1800-talets har det ein melodi som er lånt frå folkemelodien «Ack Värmeland, du sköna». Seinare sette komponisten Sigurd Islandsmoen (1861–1964) ny melodi til. Diktet er òg vorte sunge til «En liten vise» («Om kvelden når det mørkner») av Arnulf Øverland.

Songen har ofte vore spelt i Ønskekonserten på NRK, gjerne framført av Lommedalen sangkor, og han finst på plata *Frem fra Glemselen*  med Helge Borglund.

I songen skildrar Jørgen Moe korleis han i studietida si vandra gjennem Lommedalen, over Krokskogen og fram til «hvor bakkestupet skrånet» (Krokkleiva) der han såg «brede fjorder» (Tyrifjorden og Steinfjorden) og sitt «kjære hjem» (Mo).

Vegen Jørgen Moe gjekk var ein del av Den bergenske kongevegen mellom Kristiania og Bergen. Restar av vegen er enno godt synleg frå Steinskogen forbi Værtshuset Bærums Verk. Vidare er vegen fram til Sundvollen nesten slik Moe gjekk han.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Det lysnet i skogen» frå Wikipedia på bokmål, den 8. oktober 2018.*

1. ↑  *Norsk visebok*, Oslo 1993, s. 315

Bakgrunnsstoff
--------------

* 

|  |  |
| --- | --- |
| Wikisource | **Det lysned i Skoven** på Wikikilden (frie originaltekstar) |
Koordinatar: 15°34′28″S 30°23′20″E﻿

Sørlege delar av Luangwa i Zambia.
**Luangwa** (portugisisk *Rio Aruângua*) er ei elv i det sørlege Afrika og ei viktig tilførselselv til Zambezi. Elva er rundt 800 km lang, og er blant dei største elvane i Zambia. Ho byrjar ved grensa mellom Malawi og Zambia og dannar delar av grensa mellom Zambia og Mosambik nær slutten.

Luangwa har utspring nær Isoka i Zambia og renn rundt Muchingafjella. Mellom Luangwa i Zambia og Zumbo i Mosambik renn ho saman med Zambezi. 

Elva er ei av dei største urørte elvane i sørlege Afrika, og dei rundt 50 000 kvadratkilometrane i den omgjevande dalen huser eit rikt dyreliv. Ho fløymer som regel over i regntida (desember-mars), medan vassmengda minkar kraftig i tørketida.

Kjelder
-------

1. ↑  Christine Eckstrom, «Waiting for thunder» Arkivert 2007-11-24 ved Wayback Machine. *National Geographic*

* «Luangwa River», *Encyclopædia Britannica*. Encyclopædia Britannica Ultimate Reference Suite. Chicago, 2011.


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
|  |
| --- |
| M/S «Tjelden» til kai i Vågen i Bergen.Foto: Harald Sætre |
| Karriere |  Noreg |
| Namn: | 
MS «Anne Line» |
| Eigar: | Gods-Trans |
| Verft: | A/S Fjellstrand i Omastrand |
| Verftsnummer: | 
1573 |
| Sjøsett: | 
1986 |
| Heimehamn: | Hønefoss/Drammen |
| Kjennemerke: | 
JXGS |
| IMO-nummer: | 
8603963 |
| Generelle mål |
| Type: | 
Snøggbåt/fraktefartøy |
| Tonnasje: | 
380 bruttotonnregister, 114 nrt |
| Daudvekt: | 
400 tonn |
| Lengd: | 
38,80 m |
| Breidd: | 
9,44 m |
| Djupgang: | 
1,64 m |
| Installert effekt : | 
3560 bhk |
| Framdrift: | 
2x 16cyl. 4T DM (MTU, Friedrichshafen) |
| Karriere |  Noreg |
| Namn: | 
MS «Tjelden» |
| Eigar: | Hardanger Sunnhordlandske Dampskipsselskap |
| Kjøpt: | 
Februar 1991 |
| Heimehamn: | Bergen |
| Generelle mål etter ombygging |
| Type: | 
Snøggbåt/passasjerfartøy |
| Tonnasje: | 
397 bruttotonnregister, 124 nrt |
| Passasjerar: | 
195 passasjerar |
| Karriere |  Noreg |
| Namn: | 
«Maan Dolphin» |
| Eigar: | 
Maan Sjøfart AS |
| Kjøpt: | 
22. september 2008 |
| Heimehamn: | Andenes/Tromsø |

**MS «Anne Line»**, seinare **«Tjelden»**, i dag **«Maan Dolphin»** er ein snøggbåt levert frå A/S Fjellstrand i Omastrand 7. juli 1986 til Gods-Trans i Hønefoss/Drammen. Båten var eit fraktefartøy som vart sett inn i kysttrafikk med frakt, i tillegg til turar mellom Noreg og Sentral-Europa. I april 1989 vart han leigd ut til Nor-Cargo Express og sett i rute mellom Ålesund og Storbritannia. 

I 1990 vart han ombygd til passasjerfartøy og kunne ta 195 passasjerar. I februar 1991 vart båten innkjøpt av Hardanger Sunnhordlandske Dampskipsselskap (HSD) og omdøypt «Tjelden». Båten gjekk i ruta mellom Bergen og Sunnhordland. I mai og juni 1993 var han utleigd til Pilen AB i Malmø og gjekk i ruta mellom Malmø og København. Det same vart båten i juli og august 1996, juni-november 1998 og mars 1999. 

Frå juni 1993 gjekk ho attende til ruta mellom Sunnhordland og Bergen, før ho i mai 1994 gjekk i ruta Stavanger-Leirvik. Frå april 1996 gjekk ho i Haugesundsruta, frå Haugesund til Stavanger, via Kopervik og Føresvik. Frå 2000 gjekk båten i ruta mellom Bergen og Stavanger. 13. september 2005 kolliderte båten med kaien i Mosterhamn, men ingen passasjerar kom til skade. Frå februar 2007 til juli 2008 vart båten utleigd til Stavangerske Lokal og gjekk i lokale ruter mellom Stavanger og omegn. 

Båten vart ombygd ved Fjellstrand i april 2007 og i juli 2008 seld til Hvalsafari AS i Andenes og fekk namnet «Maan Dolphin». 22. september 2008 vart han overført til Maan Sjøfart. Hausten 2009 låg båten i opplag ved Toftøy, frå februar 2010 og frametter vart han utleigd til Tide Sjø og sidan Norled for ruta mellom Stavanger og Bergen, medan han om sommaren vart brukt til kvalsafari frå Andenes.

Kjelder
-------

* Skipet.no
* Faktaomfartyg.se

Bakgrunnsstoff
--------------

* «Maan Dolphin» på marinetraffic.com
**Banksøya** er ei øy som ligg i det kanadiske Arktis, og høyrer til Inuvikregionen i Nordvestterritoria i Canada. Øya ligg kring 73 grader nordleg breidd og 121 grader vestleg lengd. Banksøya dekkjer eit landareal på 70 028 km² og er den 24. største øya i verda.

Geografi
--------

Banksøya er kring 380 km lang, og på det vidaste i nord om lag 290 km brei. Øya består både av lågland, åsar og enkelte høgdedrag. Høgste punktet, Durham-høgdene, ligg sør på øya og er ca. 730 moh.

Banksøya er skild frå Kitlineq i aust av Prinsen-av-Wales-sundet, og frå fastlandet i sør av Amundsenhavet. Beauforthavet ligg vest for Banksøya. I nordaust er ho skild frå Patrickøya og Melvilleøya av McCluresundet.

### Busetnad

Sachs Harbour, eller Ikhuak, er den einaste staden med fast busetnad. I 2001 heldt 114 menneske av stammen inuvialut til i dette settlementet på sørvest-kysten av øya.

### Natur

Økosystemet på Banksøya er tundra, med overlag kalde vintrar. På øya finst større bestandar av grønlandskaribu, isbjørn og moskus.

Øya er hekkeplass for to tredjedelar av all lita snøgås, ein varietet av snøgås, i verda. Kvart år på våren er gåsejakt tillate ved Sachs Harbour. Fuglar som raudstrupe og svaler trekkjer til øya i hekketida. To fuglereservat vart oppretta på øya i 1961.

Øya er trelaus. Høgste planten er ein art vier, som sjeldan strekker seg over ti cm over bakken.

Ein nasjonalpark, Aulavik, vart oppretta på nordspissen av øya i 1992. Aulavik nasjonalpark vernar eit landområde på 12 274 km² med arktiske låglandsbiotopar. Området har den tettaste bestanden av moskus i verda, og hyser den truga arten peary-karibu. 43 fugleartar held til i nasjonalparken i sommarsesongen, men berre fjellrype og ramn har tilhald i området året rundt.

Øya er kalla opp etter den britiske naturforskaren Joseph Banks.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Banks Island» frå Wikipedia på bokmål, den 1. oktober 2009.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* GeoNames

 |
Koordinatar: 33°03′30″N 35°26′00″E﻿

**Bar'am** (hebraisk skrift בַּרְעָם, tyder Son av folket) er ein kibbutz nord i Israel. Han ligg kring 300 meter frå grensa til Libanon nær ruinane av den gamle jødiske landsbyen Kfar Bar'am. Bar'am nasjonalpark er kjend for ruinane av ei av dei eldste synagogene i Israel. Kibbutzen høyrer til Øvre Galilea regionale kommune.

Historie
--------

Bar'am vart grunnlagd i antikken. På eit ukjend tidspunkt etter den arabiske erobringa av området på 600-talet, men før 1200-talet, flytta den jødiske folkesetnaden frå landsbyen, som vart ein blanda landsby med kristne og muslimar kalla Kafr Bir'im. Innbyggjarane vart drivne bort av det israelske forsvaret i november 1948. I 1949, på grunn av nærleiken til grensa, tillet ikkje den nye Staten Israel å la dei arabiske innbyggjarane få flytte heim att til grensesonen av tryggleiksårsaker, og det inkluderte Bir'imref>Israel's border wars, 1949-1956: Arab infiltration, Israeli retaliation, and the countdown to the Suez War, Benny Morris, 2nd Edition, Oxford University Press, 1997, p. 124</ref>

Ruinar av den avfolka maronittlandsbyen.
Bar'am vart grunnlagd den 14. juni 1949 for å vakte og halde grensa til Libanon av demobiliserte Palmach-soldatar. Den muslimske folkesetnaden vart tvinga bort og trass i at ein dom gav den lokale kristne folkesetnaden løyve til å bli verande, vart landsbyen bombardert og øydelagd av det israelske luftforsvaret. Kubbutzen vart grunnlagd som ein verdsleg busetnad under Hashomer Hatzair-rørsla. Kibbutzen, som har meir enn 250 medlemmar og 200 barn, veks framleis, trass i plasseringa så nær nordgrensa.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Bar'am» frå Wikipedia på engelsk, den 30. mars 2015.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Judaism in late antiquity, Jacob Neusner, Bertold Spuler, Hady R Idris, BRILL, 2001, p. 155
2. ↑  Art and Judaism i Greco-Roman world: toward a new Jewish archaeology, Steven Fine, Cambridge University Press, 2005, pp. 13-14
3. ↑  Benny Morris (2004): *The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited*, ISBN 0-521-00967-7, p. XXII, settlement #160.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad (he)

| * v
* d
* e
Øvre Galilea regionale kommune |
| --- |
| Kibbutzim | 
* Ami'ad
* Amir
* Ayelet HaShahar
* Bar'am
* Dan
* Dafna
* Gadot
* Gonen
* HaGoshrim
* Hulata
* Kadarim
* Kfar Blum
* Kfar Giladi
* Kfar HaNassi
* Kfar Szold
* Lehavot HaBashan
* Mahanayim
* Malkia
* Manara
* Ma'ayan Barukh
* Misgav Am
* Neot Mordechai
* Sasa
* Sde Nehemia
* Shamir
* Snir
* Tziv'on
* Yiftah
* Yir'on

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GeoNames

 |
Partia på sitt største.
**Partia** eller **partarriket** (persisk اشکانیان, *Ashkâniân*, gresk Παρθία, latin *Parthia*) var eit oldtidsrike med kjerne søraust for Kaspihavet, i den noverande iranske provinsen Khorasan.
Riket kontrollerte Mesopotamia mykje av tida mellom 190 f.Kr. og år 224.

Partarane brukte det mellomiranske språket partisk, som var offisielt språk i riket.

Opphav
------

Partarane var ein iransk stamme, opphavleg nomadar frå Sentral-Asia, som hadde slått seg ned i Persia. Dei var underlagd Persar- og seinare Selevkideriket. Under Selevkos II erklærte satrapen Andragoras Partia som sjølvstendig (ca. 255 f.Kr.). Kort tid seinare blei han styrta av Arsakes I som grunnla Arsakide-dynastiet og den partiske forfatninga. Etter han hadde alle dei partiske herskarane namnet Arsakes, men dei hadde også personlege namn. Den største og mest berømte av dei eldre arsakidiske monarkane er Mitridates II (d. 88 f.Kr.), som utvida riket så det strekte seg frå Indus til Eufrat.

Kjelder
-------

* partere (27.02.2013), *Store norske leksikon*.

---

* *Denne artikkelen bygger på «Partia» frå Wikipedia på bokmål, og «Partien» frå Wikipedia på svensk den 26. juni 2013.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Partia**
**Atal Bihari Vajpayee** (25. desember 1924–16. august 2018) var ein indisk politikar frå Gwalior i Madhya Pradesh, statsminister i India i 1996 og frå 1998, 1999 til 2004 som repesentant for Bharatiya Janata-partiet.

Som ung var Atal Bihari Vajpayee medlem av den paramilitære hinduorganisasjonen Rashtriya Swayamsevak Sangh, som han seinare arbeida for på fulltid. I august 1942 blei han og broren arresterte som medlemmer av den sivile ulydnadsrørsla Quit India, sjølv om dei ikkje var direkte involverte. Vajpayee sat fengsla i 23 dagar, og blei først slept fri etter å ha underskrive ei fråsegn (på urdu) der han nekta for å ha vore med på ulydnaden.

Vajpayee tok del i grunnlegginga av hindutvapartiet *Bharatiya Jana Sangh* (Det indiske folkesambandet) i 1951, og blei vald inn til det indiske underhuset Lok Sabhai 1957. Under unntakstilstanden i India frå 1975 til 1977 blei han, som mange andre opposisjonsleiarar, fengsla. Då det blei skrive ut nyval i 1977 gjekk han med Jana Sangh inn i opposisjonsalliansen Janata, som vann valet. Frå 1977 til 1980 var Vajpayee indisk utanriksminister i Janata-regjeringa.

I 1980 forlét Vajpayee Janata-partiet og var i staden med på grunnlegginga av det meir hinduorienterte Bharatiya Janata-partiet.
I 1996 blei han statsminister for BJP, men fekk ikkje nok parlamentarisk støtte og blei berre sitjane i 13 dagar.
I 1998 blei han statsminister att. Vajpayee var statsminister under Kargil-krigen mot Pakistan i 1999. Han blei oppfatta som ein trygg og sigrande leiar, og BJP vann ein solid majoritet ved Lok Sabha-valet i 1999. Vajpayee gjekk av i 2004, då BJP tapte valet.

Etter eit slag i 2009 som gjorde at han mista taleevna og mykje førlegheit, opptredd ikkje Vajpayee offentleg.

Vajpayee levde ugift, men hadde adoptivdottera Namita. Han var oppteken av indisk musikk og dans og skreiv fleire diktsamlingar.

Kjelder
-------

1. ↑  «Vajpayee and the Quit India movement», *Frontline* (Vol. 15 :: No. 03 :: Feb. 7-20, 1998)
2. ↑  Akshaya Mukul, «A peek into the life Atal Bihari Vajpayee now leads», *The Times of India* (Mar 26, 2014)

* *Denne artikkelen bygger på «Atal Bihari Vajpayee» frå Wikipedia på engelsk, og «Atal Bihari Vajpayee» frå Wikipedia på svensk den 14. mai 2014.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Atal Bihari Vajpayee**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NLA

 |
|  |
| --- |
| ***Land of the Free***  Song av Samuel Alfred Haynes (tekst) og Selwyn Walford Young (musikk) |
|  |
| **Land** |  Belize |
| **Utgjeve** | 1963, innført 1981 |
|
|

Instrumentalversjon av songen
**«Land of the Free»** er nasjonalsongen i Belize. Han blei skriven av Samuel Alfred Haynes til musikk av Selwyn Walford. Songen er frå 1963. Han ble offisielt anerkjend som nasjonalsong i 1981, då Belize fekk sjølvstende frå Storbritannia.

Tekst
-----

(Første verset)

*> 
> O, land of the free by the carib Sea,   
> 
> our manhood we pledge to thy liberty!  
> 
> No tyrants here linger, despots must flee  
> 
> This tranquil haven of democracy  
> 
> The blood of our sires which hallows the sod,  
> 
> Brought freedom from slavery oppression's rod,  
> 
> By the might of truth and the grace of God.  
> 
> No longer shall we be hewers of wood.  
> 
> 
> 
>*

Kjelder
-------

1. ↑  Dyde, Brian: *A–Z of Caribbean Heritage*, Macmillan Caribbean, 2011, s. 125.

* *Denne artikkelen bygger på «Land of the Free» frå Wikipedia på bokmål, den 16. juli 2019.*
**Terry Lee McMillan** (12. oktober 1953–2. februar 2007) var ein USA-amerikanske countryartist som spelte munnspel og perkusjon. I 1973 vart han medlem i bandet til Eddy Raven i Nashville og arbeidde med Raven til 1975. Han arbeidde så med Chet Atkins og spelte munnspel i turnébandet hans. Seinare turnerte han med Jerry Reed og Jeannie C. Riley før han vart ein særs ettertrakta studiomusikar. I 1970-åra deltok han på album med mellom andre Mickey Newbury og Gary Stewart.

Etter ein periode som soloartist tidleg i 1980-åra, med ein liten hit med «Love Is a Full Time Thing». Han gjekk så attende til å bli studiomusikar og spelte med artistar som Ray Charles, Dolly Parton, Garth Brooks, George Jones, Merle Haggard, Reba McEntire, Randy Travis, Johnny Cash, Roy Orbison, Kenny Chesney, Emmylou Harris, Neil Young, Waylon Jennings, J. J. Cale, Trisha Yearwood, Amy Grant og mange andre. I 1993 spelte han på innsetjingsballet til president Bill Clinton, der han spelte ein munnspelsolo av «Amazing Grace». 

Etter at huset til familien vart øydelagd i 1992 av ein brann, vart McMillian ein religiøs kristen og fokuserte hovudsakleg på inspirasjonsmusikk.

Diskografi
----------

### Album

| Tittel | Detaljar |
| --- | --- |
| *I've Got a Feeling* | * Utgjeve: 31. august 1993
* Selskap: Step One Records
 |
| *Somebody's Comin'* | * Utgjeve: 11. februar 1997
* Selskap: Giant Records
 |

### Singlar

| År | Singel | US Country | Album |
| --- | --- | --- | --- |
| 1982 | «Love is a Full Time Thing» | 85 | berre singel |
| 1993 | «I've Got a Feeling» | — | *I've Got a Feeling* |
| 1997 | «Somebody's Comin'» | — | *Somebody's Comin'* |

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Terry Lee McMillan» frå Wikipedia på engelsk, den 16. januar 2015.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Whitburn, Joel (2008). *Hot Country Songs 1944 to 2008*. Record Research, Inc. s. 274. ISBN 0-89820-177-2.
Koordinatar: 62°36′54″S 60°06′57″W﻿

**Atanasoff Nunatak** er ein nunatak, ein spiss topp med ei høgd opp mot 523 moh aust på Bowles Ridge på Livingston Island i Antarktis. Fjellet ligg oppom Huronbreen i sør og aust, og Strumabreen i nord. Fjellet er kalla opp etter den bulgarsk-amerikanske John Atanasoff (1903-1995) som konstruerte den første digitale datamaskinen.

Atanasoff Nunatak frå Melnik Peak, med Strumabreen i framgrunnen, og Huronbreen og dei austlege Tangra Mountains i bakgrunnen.
Topografisk kart over Livingston Island, Greenwich, Robert, Snow og Smith Islands.
Fjellet ligg like aust for Pirdop Gate, 3,32 km nordaust for Kuzman Knoll, 1,18 km aust-nordaust for Maritsa Peak, 4,44 km aust for Mount Bowles, 2,41 km søraust for Melnik Peak, 1,68 km sør for Sliven Peak, 6,86 km nord-nordvest for Great Needle Peak (Falsa Aguja Peak) og 5,37 km nord for Levski Peak i Antarktis.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Atanasoff Nunatak» frå Wikipedia på engelsk, den 1. mai 2013.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Atanasoff Nunatak entry, SCAR Composite Gazetteer of Antarctica.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Composite Gazetteer of Antarctica.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
El Atazar Dam
**Atazardammen** er ein kvelvdam nær Madrid i Spania i elva Rio Lozoya, like før ho munnar ut i Jarama. Demninga er den eldste kvelvdammen i verda. Bogeforma på dammen er optimal for den samle kløfta der han vart bygd for å halde vatnet tilbake i reservoaret. Bogedammar er tynne og krev mindre byggmateriale enn andre damtypar.

Då dammen vart bygd vart det avgjort at dammen berre skulle lagre og regulere vatn, og ikkje nyttast til straumproduksjon. Dammen vart bygd i 1968 og stod ferdig i 1972.

Utforming
---------

Dammen er 135 meter høg og 52,3 meter brei ved botn. Kapasiteten i reservoaret er 424  millionar m³. Dammen er av betong og har ein dobbel boge.

Problem
-------

Overvaking av dammen har vist unormal rørsle. Det er vanleg at dammar rører seg, men venstre sida av dammen har flytta seg meir enn høgresida, fordi ei støtte vart bygd på høgresida slik at han er mindre fleksibel her. I 1977 vart det oppdaga ei sprekke i dammen, og i 1979 hadde sprekka vorte 150 meter lang og vart reparert.

Galleri
-------

* 
* 
*

Bakgrunnsstoff
--------------

* How is the way to build a Dam ?
* Sociedad Española de Presas y Embalses (spansk)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «El Atazar Dam» frå Wikipedia på engelsk, den 18. mai 2009.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  «Dam basics». PBS. Henta 31. desember 2006.
2. ↑  «El Atazar Background». Henta 18. mai 2009.
3. ↑  «El Atazar Problem». Henta 18. mai 2009.
**Waltraud Kretzschmar**, fødd **Hermann** og skild **Czelake**, (1. februar 1948–7. februar 2018) var ein tysk handballspelar frå Kloster Lehnin i delstaten Brandenburg. Med Aust-Tysklands landslag vart ho verdsmeister tre gongar i rad; 1971, 1975 og 1978. Gjennom fleire sesongar på 1970-talet vart Kretzschmar rekna som verdas beste handballspelar på kvinnesida.

Kretzschmar spelte på SC Leipzig frå 1964 til ho la opp i 1980. I denne perioden vart ho austtysk meister ti gongar, og ho var med om å vinne europacupen i 1966 og 1974. Dessutan lukkast ho og Leipzig vinne den europeiske cupvinnarcupen både i 1967, 1970, 1972 og 1977.

Gjennom ein periode på 15 år deltok Kretzschmar i 217 landskampar for Aust-Tyskland og skåra 727 mål. Ho var med å sikre VM-gull for det austtyske landslaget både i 1971, 1975 og 1978. I 1976 vann ho OL-sølv under Sommar-OL i Montreal, fire år seinare vart det bronsemedalje då dei olympiske sommarleikane fann stad i Moskva.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Waltraud Kretschmar» frå Wikipedia på tysk, den 3. desember 2018.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND

 |
Koordinatar: 71°12′S 70°20′W﻿

**Walton Mountains** er ei isolert rekkje av tre snødekte fjelltoppar som stig opp til kring 1450 moh ved Mount McArthur, som strekkjer seg 40 km sørover frå Schubert Inlet sentralt på Aleksanderøya i Antarktis. Fjellet vart først sett frå lufta av Lincoln Ellsworth den 23. november 1935, og grovt kartlagd av W.L.G. Joerg frå flyfoto teken under denne flyturen. Det vart sett på ny frå lufta av United States Antarctic Service i 1940, og i 1947 av Ronne Antarctic Research Expedition under Rønne. Rønne namngjav fjella etter R.C. Walton i United States Marine Corps ved Office of Naval Research, som var viktig i å få låne skip og sikre assistanse frå marinen under ekspedisjonen.

Sjå òg
------

* Havre Mountains
* Lassus Mountains
* Rouen Mountains

Kjelder
-------

 Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Walton Mountains» (innhald frå Geographic Names Information System).


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Atahualpa** (quechua *Ataw Wallpa*, ca. 1502–1533) var den siste inkaen som regjerte i Inkariket.

Atahualpa møter Francisco Pizarro og ein kristen misjonær. Teikning frå 1600-talet av Waman Puma de Ayala.
Han var son av inka Huayna Cápac som fullførte utvidinga av riket. Mor hans var Pacha, dotter av ein lokal herskar i Quito-området. Atahualpa var fødd i Quito rundt år 1500, voks opp her og fekk makt over området av far sin som ein provinsguvernør for nordlege del av inkariket.

I 1532 sigra Atahualpa over halvbror sin, Huáscar, og tok Huáscar til fange utanfor Cuzco i borgarkrigen som svekka riket akkurat då conquistadorane dukka opp. Regjeringstida som inka kan berre ha vara i få månader, for 16. november 1532 vart Atahualpa sjølv fanga av dei spanske inntrengjarane i slaget i Cajamarca. Han sat i fangenskap i om lag 8 månader før han vart avretta.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC

 |
**Atanasovskosjøen** eller **Atanasovosjøen** (Атанасовско езеро) er ein salt kystinnsjø like nord for Burgas i Bulgaria, og like i nærleiken av Svartehavet. Innsjøen er om lag 5 km lang og delt i to av ei stripe sand i midten. Innsjøen er kjend for mangfaldig flora og fauna, og er omgjeve av sumpar og kanalar som drenerer heile det lokale nedslagsfeltet til sjøs. 

Burgas sett frå andre sida av innsjøen
Sidan innsjøen er salt, på grunn av nærleiken til sjøen, så har det vore produsert salt frå innsjøen sidan 1906, og om lag 40 000 tonn havsalt vert henta opp kvart år. Den nordlege delen av innsjøen har vore eit naturreservat sidan 1980, og er forbunde med Svartehavet via ein kanal, medan den sørlege delen har vore brukt til saltproduksjon og fungerer som ein buffersone for reservatet. Ein veg mellom Varna og Burgas kryssar innsjøen på sandstripa i midten av innsjøen. 

Innsjøen inneheld over 230 artar karplanter, der 7 av dei er utryddingstrua i Bulgaria. Han inneheld òg etruskisk dvergspisspmus, som er det lettaste pattedyret i verda. Atanasovskosjøen er òg eit av dei rikaste fugleområda i landet med 314 forskjellige artar, 70 % av alle artane som finst i Bulgaria. 12 av desse er globalt utryddingstrua, mellom anna dvergskarv, raudhalsgås, kvitaugeand, krølltoppelikan og åkerrikse. I tillegg er 17 av artane utryddingstrua i Bulgaria, slik som makrellterne og korallmåse. Årsaka til at det er så mange fugleartar her er at innsjøen ligg i ruta til mange trekkfuglar, og innsjøen har derfor mest fuglar om hausten.

Kjelde
------

* *Denne artikkelen bygger på «Lake Atanasovsko» frå Wikipedia på engelsk, den 22. februar 2007.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Peder Eilert Nilsen-Lund** (20. oktober 1842–23. november 1914) var ein norsk misjonær frå Steigen. Han vart kjend for sine oppdagingsreiser på Madagaskar og som ein tillitvekkande predikant.

Nilsen-Lund kom frå små kår i Salten og livnærte seg med fiskje til han var 19 år gammal. Etter han fullførte seminaret i Tromsø var han lærar i fire år. Sidan gjekk han misjonsskulen til Det norske misjonsselskap i Stavanger, før han i 1874 reiste til Madagaskar som misjonsprest. På Madagaskar arbeidde Nilsen-Lund i Ambato (Ambatofinandrahana), der han bygde opp ein kyrkjelyd fordelt på 60 landsbyar.

Nilsen-Lund var mykje musikalsk og gjorde misjonsstasjonen til ein songskule. Med songen vann han mange for kristendomen. Såleis la han grunnen for misjonsekspansjon, noko som opna det sørlege og austlege Madagaskar for norsk misjon. Reisene hans vekte oppsikt også på Madagaskar. Fyrsteministeren bad om ein rapport, det enda med ei bok om det sørlege Madagaskar med faktaopplysningar og skildringar av natur, folkeliv og ulike opplevingar.

I 1897 vende Nilsen-Lund heim til Noreg, då helsa svikta. Sidan var han ein etterspurd vekkingspredikant.

Nilsen-Lund var ein mangleta personlegdom. Han var både ein grublar, ein kunstar og ein handlekraftig drivar og pådrivar med eit brennande engasjement.

Han vart gravlagd i Cannes i Frankrike.

Kjelder
-------

Norsk biografisk leksikon

Bakgrunnsstoff
--------------

Ove Sandvik
Tverrsnitt av Old Red Sandstone med kvarts og chert
Old Red Sandstone ved Yesnaby på Orknøyane
**Old Red-avsetningane** eller **Old Red Sandstone** (tyder «gammal raud sandstein») er ein bergart av betydeleg vitskapleg interesse, særskild innanfor paleontologi. Dei dannar ein geologisk formasjon frå slutten av silurtida.

Avsetningane finst i Wales, Skottland og England der han grensar mot dei to førstnevnte, og i området rundt Omagh i Nord-Irland. Old Red Sandstone er ein ekstremt stor lagpakke av sedimentære bergartar (vesentleg brune og raude, derav namnet) datert til devontida. Det er ein marin formasjon som vart avsett frå 408 til 370 millionar år sidan då eldre silurske bergarter vart heva ved danninga av Pangaea og eroderte og glei ut i ein ferskvassjø eller ei rekkje store elvedelta. Formasjonen er særs mektig, opptil 11 000 meter einskilde stader, og kan delast i tre ledd «Nedre», «Midtre» og «Øvre» frå eldst til yngst. Den eldste delen av Old Red-avsetningane, frå silur, vart tidlegare kalla downton.

Old Red Sandstone er dermed rik på marine fossil. Agnathan fisk, alle utdøytt i dag unntatt slimål og niauge, er særs vanlege, likeeins panserfiskar og planter. På byrjinga av 1800-talet vart paleontologien av formasjonen studert intensivt av Hugh Millar, Henry Thomas dei la Beche, Roderick Murchison og Adam Sedgwick -- tolkinga til Sedgwick plasserte avsetningane i devon, og faktisk var det òg han som introduserte uttrykket devon. Mange av dei første diskusjonane innan stratigrafi omhandla Old Red Sandstone. Old Red Sandstone kan finnast saman med konglomerat-formasjonar, mellom anna ved Fowlsheugh Nature Reserve i Aberdeenshire i Skottland.

Old Red Sandstone i USA
-----------------------

I eldre geologiske skrifter om tidlege teoriar om platetektonikk blir Catskill Delta formasjonen i USA korrelert til Old Red Sandstone. Dei to formasjonane vart avsett på omtrent same tid av dei same prosessane.

Old Red Sandstone i Noreg
-------------------------

Ringerikssandstein er avsett på same tid og har tilsvarande samansetnad og utsjånad som Old Red Sandstone.

Bygningar av Old Red Sandstone
------------------------------

I område der formasjonen er nær overflata, er mange bygningar bygd av stein av formasjonen, til dømes i området omkring Stirling i Skottland, Stonehaven, Perth i Skottland og Tayside. Innbyggjarane i Caithness nordaust i Skottland brukte òg steinen mykje.

Sjå òg
------

* New Red Sandstone

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Old Red Sandstone» frå Wikipedia på bokmål, den 25. september 2010.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Cawdor Castle som, på trass av at det er brunt, består av Old Red Sandstone
The Old Man of Hoy, sett frå sør
**Old Man of Hoy** («den gamle mannen på Hoy») er ein 137 meter høg staur av gammal raud sandstein vest for øya Hoy i Orknøyane i Skottland. Han er eit kjent landemerke som ein kan sjå frå ferja mellom Thurso og Stromness. Klippa er òg eit populært klatremål.

Historie
--------

Klippa er truleg mindre enn 400 år gammal og det finst indikasjonar på at han snart kan kollapse. På kart frå 1600 til 1750 er området teikna som eit nes utan stauren. Landskapsmålaren William Daniell teikna klippa i 1817 som ei breiare søyle med ein mindre del på toppen og ein boge ved basen. Under ein storm tidleg på 1800-talet vart ein del av basen på klippa vaska bort, og det pågår framleis erosjon på klippa. 

Klippa vert vist i ein sketsj i *Monty Python's Flying Circus* og i opninga av musikkvideoen til Eurythmics-songen «Here Comes the Rain Again».

The Old Man of Hoy
Klippa vart første gong klatra i 1966 av Chris Bonington, Rusty Baillie og Tom Patey i løpet av tre dagar. I 2008 vart òg det første basehoppet gjort frå toppen av klippa. Ein kan sjå hoppet på youtube her.

Sjå òg
------

Lange Anna på Helgoland i Tyskland
* The Old Man liknar ein annan staur, landemerket til Helgoland, Lange Anna.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Om førsteklatringa i 1966
* «UKClimbing.com - the routes». Henta 14. mars 2010.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Old Man of Hoy» frå Wikipedia på engelsk, den 14. mars 2010.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
	+ Bonington, Chris (1973). *The Next Horizon*.  London: Victor Gollancz Ltd. ISBN 0575039396
	+ Evans og Hansom, 1995
	+ Miller, 1976
	+ *The Orcadian* (newspaper) 11 august 1977

1. ↑  «Base jumpers complete Old Man of Hoy climb - og parachute drop». Daily Record. 26. mai 2008. Henta 14. mars 2010.

| * v
* d
* e
Orknøyane |
| --- |
| Øyar i Orknøyane |
| Busette øyar | Mainland · Auskerry · Burray · Eday · Egilsay · Flotta · Gairsay · Graemsay · Hoy · North Ronaldsay · Papa Stronsay · Papa Westray · Rousay · Sanday · Shapinsay · South Ronaldsay · South Walls · Stronsay · Westray · Wyre |
| Andre øyar | Eynhallow · Helliar Holm · Lamb Holm · Switha · Swona |
| Byar og landsbyar | Kirkwall · Balfour · Finstown  · Houton · Longhope · Lyness · Stromness · Whitehall |

Koordinatar: 58°53′9″N 3°25′59″W﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Old Bahama Channe
**Old Bahama Channel** er eit sund nordaust for Cuba og Sabana-Camagüey-øyane og sør for Bahama Banks. Sundet er om lag 160 km langt og 20 km breitt. 

Old Bahama Channel deler dei nordlegaste områda av Dei vestindiske øyane i nesten to like store område. Nord og nordaust for sundet ligg Great Bahama Bank og Bahamas, og i sør ligg sandbanken rundt Cuba. Old Bahama Channel grenser heilt i nordvest til Floridasunda via to armar rundt Cay Sal Bank, Santaren-kanalen og Nicholas-kanalen. Sundet vert rekna for å munne ut i aust mellom Kapp Maysi på Cuba og Inagua på Bahamas. Stundom vert det djupe havområdet mellom Hispaniola og Puerto Rico òg rekna som ein del av sundet. Den smalaste delen av Old Bahama Channel er mellom 22° og 23 °N, der det stort sett er smalare enn 20 km.

Dei spanske handelsrutene til koloniane deira gjekk opphavleg gjennom Old Bahama Channel, men seinare vart Floridasunda rekna som eit tryggare alternativ.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Old Bahama Channel» frå Wikipedia på engelsk, den 1. januar 2009.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  *Penny Cyclopaedia of the Society for the Diffusion of Useful Knowledge*
- Society for the Diffusion of Useful Knowledge (Great Britain) (1833) - C. Knight
2. ↑  *arkivkopi*, arkivert frå originalen 19. november 2008, henta 1. januar 2009
«**Old Folks at Home**» (òg kjend som «**Swanee River**», «**Swanee Ribber**» eller «**Suwannee River**») er ein minstrelsong skriven av Stephen Foster i 1851. Sidan 1935 har han vore den offisielle statssongen til Florida sjølv om den originale teksten i 2008 vart reinska for nedsetjande ord.

I følgje Joel Whitburn-boka *Pop Memories 1890-1954* (1986), var «Old Folks at Home» det bestseljande notearket i perioden, med over tjue millionar selde eksemplar.

Komposisjon
-----------

Postkort som viser Suwannee-elva med songen i bakgrunnen.
«Old Folks at Home» vart på trykk tilskriven E.P. Christy på tidlege noteark. Christy hadde betalt Foster for å bli kreditert, noko Foster seinare angra på. 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | 

|  |
| --- |
| "Old Folks at Home" |
|  |
|  |
| 

---

 |

 |
| *Problem med å høyra denne fila? Sjå mediahjelp.* |

Foster hadde skrive det meste av teksten, men sleit med å kome med eit fint namn på elva i første linje, og spurte broren om eit forslag. Det første forslaget var Yazoo (i Mississippi), som ville passa melodien, men vart avslått av Foster. Det andre forslaget var Pee Dee (i Sør-Carolina), men Foster avslo det òg. Broren såg då i eit atlas og sa Suwannee, noko Foster likte med ein gong. Han la det til teksten og feilstava namnet «Swanee» for at det skulle passe til melodien.

Foster sjølv såg aldri Suwannee-elva, eller vitja Florida, men populariteten til songen gjorde at turismen auka til Florida for å sjå elva.

Kjende innspelingar
-------------------

Joel Whitburn har identifisert tidlege innspelingar av Len Spencer (1892), Vess Ossman (1900), Haydn Quartet (1904), Louise Homer (1905), Alma Gluck (1915), Taylor Trio (1916) og Oscar Seagle and Columbia Stellar Quartet (1919).

Songen vart populær på ny i 1930-åra med hitversjonar av Jimmie Lunceford og Bunny Berigan. Bing Crosby song songen i 1935 i filmen *Mississippi* og song òg songen inn på plate same året.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Old Folks at Home» frå Wikipedia på engelsk, den 9. juli 2017.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  «Summary of Bills Related to Arts, Cultural, Arts Education. Or Historical Resources That Passed the 2008 Florida Legislature May 5, 2008» (PDF). State of Florida. Arkivert frå originalen (PDF) 28. juli 2013. Henta 9. juli 2017.
2. ↑  Goodnough, Abby (January 29, 2004). «Saluting a Songwriter Far From Home». *The New York Times*. Henta 9. juli 2017.
3. ↑  Whitburn, Joel (1986). *Joel Whitburn's Pop Memories 1890-1954*. Wisconsin, USA: Record Research Inc. s. 561. ISBN 0-89820-083-0.
4. ↑  Whitburn, Joel (1986). *Joel Whitburn's Pop Memories 1890-1954*. Wisconsin, USA: Record Research Inc. s. 284. ISBN 0-89820-083-0.
5. ↑  Whitburn, Joel (1986). *Joel Whitburn's Pop Memories 1890-1954*. Wisconsin, USA: Record Research Inc. s. 52. ISBN 0-89820-083-0.
6. ↑  «A Bing Crosby Discography». *BING magazine*. International Club Crosby. Henta 9. juli 2017.
**Peder Næsheim** (7. oktober 1925–25. november 1969) var ein norsk journalist frå Stavanger som representerte Rogaland og Arbeidarpartiet på Stortinget frå 1965 til han døydde.

Næsheim var som til ein grosserar. Han tok eksamen ved Stavanger handelsgymnas i 1945 og arbeidde som bladfyk i avisa 1ste Mai åra 1946-49. Der etter var han redaktør 1949-51 i *Hardanger Folkeblad* i Odda og 1951-53 i *Romsdal Folkeblad* i Molde. Sidan arbeidde han atter i *1ste Mai/Rogalands Avis*, der han var redaktør 1955-65.

Frå 1956 til 1967 var Næsheim medlem i bystyret i Stavanger, dei fire fyrste åra med sete i formannskapet. Perioden 1956-63 var han formann i den kommunale arbeids- og tiltaksnemnda i byen og 1958-61 formann i byplanrådet. Hausten 1965 vart Næsheim vald til stortingsrepresentant for Arbeidarpartiet og Rogaland, medlem i Finanskomiteen. Fire år seinare vart han attvald, men døydde allereie sju veker etter Stortinget var opna i oktober 1969.

Kjelder
-------

* Stortingsbiografi

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
**Olav Østby-Deglum** (21. desember 1889–15. mars 1974) var ein norsk gardbrukar og stortingsmann frå Furnes i Hedmark.

Far hans dreiv garden Deglum i Furnes, slektsgarden til mor hans. Sjølv gjekk han middelskulen og tok eksamen ved Jønsberg landbruksskole i 1909. I tida 1912 til -18 var han styrar på Freberg-garden i heimbygda Furnes. Sidan 1918 dreiv han slektsgarden Deglum.

Østby-Deglum var åra 1920-28 medlem i Furnes heradsstyre. Elles var han til sine tider formann i likningsnemnda og i soknerådet og styreformann for pleieheimen i Furnes. På næringsfeltet var han styreformann i Brumunddal Brenneri, nestformann i Hedmark Meieri og styremedlem i Brumunddal Potetmelfabrikk. Frå 1922 var han nestformann i styret for avisa Østlændingen til 1942, då okkupasjonstyresmaktene avsette styret, men fekk att styrevervet i mai 1945.

Frå 1922 til 1929 var Østby-Deglum sekretær for fylkesorganisasjonen til Bondepartiet i Hedmark, deretter formann i organisasjonen i atten år. I tida 1931-45 representerte han Hedmark og Bondepartiet på Stortinget. På Tinget var han den fyrste valperioden medlem i Lovkomiteen, frå 1934 hadde han sete i Kommunalkomiteen og der han var nestformann frå 1937. Han deltok på dei interparlamentariske konferansane i Helsinki i 1934 og i Paris i 1937. Elles var han medlem i Den departementale trafikkrådkomite av 1934 og formann i Potetkomiteen av 1935. Også styreformann 1937-42 i Noregs Bank si avdeling på Hamar. 

Den 27. september 1944 vart Østby-Deglum arrestert, og sat fengsla i eit halvt år, lengste tida i Berg interneringsleir i Østfold. Etter andre verdskrig var over, fungerte han som formann i Bondepartiet til 1947. Han fekk også tilbake formannsstillinga i Noregs Bank på Hamar.

Kjelder
-------

* Stortingsbiografi Arkivert 2017-10-21 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Historisk befolkningsregister
* PolSys

 |