recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Golija** (serbisk Голија) er eit fjell sørvest i Serbia mellom byane Ivanjica og Novi Pazar. Fjellet er ein del av Dei dinariske Alpane og er tett skogkledd med eit stort biologisk mangfald. Fjellet er derfor ein del av Golija-Studenica biosfærereservat, det første UNESCO-MAB-registrerte biosfærereservatet i Serbia. Her ligg òg eit skisenter og fleire historiske monument og kloster.

Geografi
--------

Golija strekkjer seg frå nord til sør i ei S-form mellom Novi Pazar i sør og Ivanjica i nord. Dei høgaste toppane er Jankov kamen (1833 moh), Radulovac (1785 moh), Bojevo Brdo (1748 moh) og Crni Vrh (1725 moh). Toppane gjev flott utsyn til skogane og engane i Golija, samt dei nærliggande fjella Kopaonik, Komovi og Prokletije. 

Elvane Moravica og Studenica spring ut frå elvane. 

Innanfor reservatet ligg Studenica kloster, som er ein kulturell verdsarvstad og ein populær turistdestinasjon, medan klostera Sopoćani, Stari Ras og Klisura.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Golija» frå Wikipedia på engelsk, den 13. februar 2009.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Biletgalleri frå Golija Arkivert 2009-12-08 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Sinjaja** (russisk Си́няя; latvisk *Zilupe*; belarusisk Синюха, *Sinjukha*) er ei elv i Latvia, Belarus og Pskov oblast i Russland og ei av sideelvane til Velikaja frå venstre. Elva er 195 km lang og har eit nedslagsfelt på 2 040 km². Elva har ei middelvassføring på 10,1 m³/s, målt 27 km frå munningen. 

Sinjaja renn ut frå innsjøen Osvejsokje i Vitebsk oblast i Belarus, heilt nord i landet, og nær grensa mellom Belarus, Latvia og Russland. Elva renn nordover og dannar eit lite stykke grensa mellom Latvia og Belarus, så inn i Latvia. I byen Zilupe, 60 km frå kjelda, er ikkje elva meir enn 10 meter brei, men frå her og nedover samlar ho mange sideelvar og veks til 10-15 meter. Etter 10 km langs grensa mellom Latvia og Russland renn ho inn i Russland, der ho renn nordover, parallelt til Issa og Velikaja. Elva renn gjennom Krasnogorodsk og nedanfor denne byen aukar breidda til 30 meter. Sinjaja munnar ut i Velikaja 30 km ovanfor byen Ostrov. 

Den største sideelva hennar er Versja frå høgre. Ved elva ligg byane Zilupe i Latvia og landsbyen Krasnogorodsk i Russland.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Синяя (река)» frå Wikipedia på russisk, den 1. november 2008.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GeoNames

 |
Kart som viser Vikinggraben mellom Shetlandplattforma og Utsiraformasjonen, med petroleumsfelta i området gjeve på kartet.
**Vikinggraben** er ei smal, langstrekt forkastingsgrøft i nordre delen av Nordsjøen, midt mellom Shetland og Noreg. 

Han vart laga ved innsøkk særleg i midt- og seinjura, og er no fylt opp med tjukke avleiringar frå mesozoikum og tertiær der det er funne mange førekomstar av olje og gass. I sør held Vikinggraben fram i Sentralgraben, som òg inneheld ei rekkje petroleumsførekomstar.

Denne geologiske formasjonen ligg ca. 300 km vest for Rogaland. I perm-perioden var han eit landfast søkk mellom to fjellkjeder. Vikinggraben er omtrent 300 km lang (nord-sør) og 40 km brei (aust-vest). Geologisk er kjernen djupt nede i kaledonsk grunnfjell, medan dette etter permperioden er overlagt med 5 000 meter tjukke lag av sediment frå avrenning frå Baltica-kontinentet. Nedst består han av grunnfjell, så inntil 3 000 m sandstein frå trias og jura, inntil 1 000 m kalkstein frå krit, og øvst skifer frå paleocen (200-500 m) og eocen (500 m).

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Vikinggraben» frå Wikipedia på bokmål, den 6. januar 2014.*

* Vikinggraben. (2011, 20. oktober). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå .
Cardigan Bay
Kart over Cardigan Bay
**Cardigan Bay** (walisisk *Bae Ceredigion*) er ei stor bukt i Irskesjøen på vestkysten av Wales, mellom Bardsey Island i Gwynedd og Strumble Head i Pembrokeshire

Det finst mange strender i Cardigan Bay og eit unikt sjøliv (mellom anna delfinar). Frå Ceredigion-stien er det mogeleg å sjå tumlerar og gråsel.

Mykje av kysten rundt bukta er frodig jordbruksland med mange byar og feriestader, som Fishguard, New Quay, Aberaeron, Aberystwyth, Borth, Aberdyfi, Tywyn, Barmouth, Porthmadog og Pwllheli.

Av store elvar som munnar ut i bukta finn ein Afon Glaslyn, Teifi, Rheidol, Dyfi, Aeron, Dysynni og Mawddach. 

Fram til tidleg på 1900-talet var det ein sterk maritim industri i Cardigan Bay. Cardigan ligg ved munningen til elva Teifi og var ein gong ein viktigare hamneby enn Cardiff.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Generell informasjon
* Ceredigion-kysten
* Videoar, lydar og bilete av delfinar i bukta
* Gråsel og bilete
* Ceredigion-stien Arkivert 2010-04-17 ved Wayback Machine.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Cardigan Bay» frå Wikipedia på engelsk, den 11. januar 2010.*

Koordinatar: 52°28′N 4°09′W﻿
**Gong Lijiao** (fødd 24. januar 1989) er ein kinesisk friidrettsutøvar frå Luquan som vart verdsmeister i kulestøyt i 2017 og 2019, og olympisk meister i 2021.

Aktiv
-----

Allereie 18 år gammal tok Gong seg til finalen i eit stort internasjonalt meisterskap då ho ved verdsmeisterskapen i Osaka enda på sjuandeplassen. Året etter sette ho personleg rekord med 19,46 m i kulekvalifiseringa under Sommar-OL på kinesisk heimebane, der ho vart nummer fem i finalen. Også i VM 2009 i Berlin sette ho personleg rekord, finalestøytet på 19,89 meter heldt til tredjeplass. To månader seinare passerte Gong 20-metersstreken for fyrste gong, under kinameisterskapen i Jinan vann ho kuletevlinga med 20,35 m.

Etter Gong vart nummer fire i VM 2011 i Daegu, tok ho bronsemedaljen både under Sommar-OL 2012 i London og VM 2013 i Moskva. Gong støytte 20,30 m i fyrste finaleomgang då VM 2015 fann stad i Beijing, eit resultat som gav henne sølvmedaljen, ettersom tyske Christina Schwanitz i tredje omgangen presterte 20,37 m. I mai 2016 forbetra Gong sin personlege rekord til 20,43 m i eit stemne i tyske Halle, men lukkast ikkje ta medalje i Sommar-OL i Rio de Janeiro.

Under friidretts-VM 2017 i London steig Gong heilt til topps på sigerspallen etter kuletevlinga. Ho tok leiinga med 19,16 m og auka i andre omgang til 19,35 m, før ho i femte omgang tok fram gullstøytet som målte 19,94 m. År 2018 sigra Gong for andre gong i asialeikane, år 2019 vann ho asiameisterskapen for andre gong og ho forsvarte verdsmeister-tittelen i Doha. I dei olympiske sommarleikane i Tokyo 1. august 2021 støytte Wang kula 20,58 meter, personleg rekord og ein suveren fyrsteplass i kuleøvinga. 

Gong Lijiao i Oslo i 2011
### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* VM 2007 i Osaka: Nr 7 – 18,66 m
* OL 2008 i Beijing: Nr 5 – 19,20 m
* VM 2009 i Berlin: Bronsemedalje – 19,89 m
* VM 2011 i Daegu: Nr 4 – 19,97 m
* OL 2012 i London: Bronsemedalje – 20,22 m
* VM 2013 i Moskva: Bronsemedalje – 19,95 m
* VM 2015 i Beijing: Sølvmedalje – 20,30 m, bakom Christina Schwanitz (20,37 m)
* OL 2016 i Rio de Janeiro: Nr 4 – 19,39 m
* VM 2017 i London: Gullmedalje – 19,84 m, framom Anita Márton (19,49 m)
* VM 2019 i Doha: Gullmedalje – 19,55 m, framom Danniel Thomas-Dodd (19,47 m)
* OL i 2021 i Tokyo: Gullmedalje – 20,58 m, framom Raven Saunders (19,79 m)
* VM 2022 i Eugene: Sølvmedalje – 20,39 m, bakom Chase Ealey (20,49 m)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Gong Lijiao» frå Wikipedia på tysk, den 27. april 2021.*
* *Denne artikkelen bygger på «Gong Lijiao» frå Wikipedia på engelsk, den 12. august 2017.*

* «Gong Lijiao» (på engelsk). Olympedia. Henta 7. mars 2023.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
**Vikeså skule** er ein 1.-10.-skule i Bjerkreim kommune.

Skulen har rett over 300 elever, og er den einaste ungdomsskulen i kommunen. På barnetrinnet har skulen som regel ein parallell per trinn, medan ungdomssteget har to parallellar.

Vikeså skule arbeider ut frå visjonen:

*Me vil vera med å gje elevane*
*røter og vinger*
*slik at dei blir i stand til å meistra livet*.
Visjonen skal gjennomsyra organisasjonen og arbeidet ein gjer for å sørga for at elevane skal klare seg på ein god måte i livet etter grunnskulen.

Skulen har derfor over lang tid satsa tungt på klasseleiing. Utviklingsarbeid innen strukturell, relasjonell, digital og fagleg klasseleiing har prega arbeidsmiljøet dei siste 10 åra. Kollektive ferdigheiter styrer rammene for skulekvardagen, og gjer eit heilhetlig system for elevar og føresette å forhalda seg til. Skulen har eit tett samarbeid med andre aktører, sist gjennom Desentralisert ordning frå UDIR der skulen har eit samarbeid med UiS om kunnskapsløftet 2020 med fokus på programmering i ulike fag. Tidlegare har ein bl.a. samarbeidd med UDIR i prosjekta ungdomstrinn i utvikling, og bedre læringsmiljø.
Systematisk arbeid med satsningsområdet har vist att på gode resultat på trivselsundersøkingar som f.eks. «ung data».

Bakgrunnsstoff
--------------

* Vikeså skule ved bjerkreim.kommune.no
* Desentralisert ordning fra UDIR Arkivert 2020-10-20 ved Wayback Machine.
* Kunnskapsløftet 2020
* Bjerkreim Ung data

.
Vikedal kyrkje
**Vikedal** er ein tettstad og eit sokn i Vindafjord kommune på Haugalandet i Rogaland fylke. Det var tidlegare også ein kommune.

Vikedal (Vikadal) tettstad
--------------------------

Tettstaden ligg ved Osavika, ei vik på austsida av Sandeidfjorden, ved utlaupet av Vikedalselva. Fylkesveg 46 går gjennom staden som har kombinert barne- og ungdomsskule og kommunal barnehage. Her er tre campingplassar, og mykje av næringsgrunnlaget for dei er folk som kjem og driv sportsfiske etter laks i Vikedalselva. 

Vikedal var administrasjonsenter i Vindafjord kommune fram til samanslåinga med Ølen kommune, då denne funksjonen vart overflytta til Ølensjøen.

Vikedal sokn
------------

Soknet femnar om bygdene rundt Osavika, Vikedalselva og Fjellgardsvatnet og har 862 innbyggjarar (2013). Det høyrer til Haugaland prosti. Tidlegare femna det òg om Ilsvåg krins, på vestsida av Sandeidsfjorden, som vart overført til Sandeid sokn etter opprettinga av Vindafjord kommune.

Vikedal kommune
---------------

Då dei norske kommunane vart oppretta ved formannskapslovene i 1837 omfatta Vikedal kommune dei tre sokna Vikedal, Sandeid og Imsland, I 1923 vart Sandeid og Imsland frådelte som eigne kommunar, og den gjenverande kommunen hadde då 924 innbyggjarar. Vikedal kommune vart nedlagd i 1965 og gjekk inn i den nyoppretta Vindafjord kommune, med unnatak for Hapnes krins på Nedstrandhalvøya, som vart overført til Tysvær kommune. Vikedal hadde då 980 innbyggjarar, 2 av dei i Hapnes krins.

Kjelder
-------

* Nettstaden til Vindafjord kommune[*daud lenkje*]
* Dag Juvkam, *Historisk oversikt over endringer i kommune- og fylkesinndelingen* (SSB, 1999)
* SSB

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
**Vikebygd** er eit sokn med 561 innbyggjarar i Vindafjord kommune på Haugalandet i Rogaland fylke. Det var tidlegare òg ein kommune. Vikebygd høyrde før 2002 til Hordaland fylke.

Vikebygd sokn
-------------

Vikebygd sokn var før i tida nesten dobbelt så stor som no. Det omfatta bygdene på kvar si side av Ålfjorden, med Vikebygd kyrkje på austsida av fjorden. Då den fjerde kyrkja på staden brann ned i 1930, berre fire år etter at den førre hadde brunne, kravde folket på vestsida av fjorden å få si eiga kyrkje. Dette vart verkeleggjort: I 1935 vart soknet delt langs med fjorden i **Austre Vikebygd sokn** og **Vestre Vikebygd sokn**. Den nye kyrkja på den gamle kyrkjestaden, Austre Vikebygd kyrkje, stod ferdig i 1937, mens Vestre Vikebygd kyrkje i Førde på vestsida vart vigsla i 1938. 

Vestre Vikebygd fekk i 1981 namnet endra til **Førde sokn**, og Austre Vikebygd fekk namnet avkorta til det gamle **Vikebygd sokn**. I samband med endring i kommuninndelinga i 2002 (sjå nedanfor) vart Vikebygd overflytta frå Sunnhordland prosti i Bjørgvin bispedømme til Nordre Ryfylke (frå 2013 Haugaland) prosti i Stavanger bispedømme.

Vikebygd kommune
----------------

Då dei norske kommunane vart oppretta ved formannskapslovene i 1837 var Vikebygd ein del av Fjelberg kommune. I 1865 vart så Sveio kommune oppretta ved frådeling av Sveio sokn i Finnås kommune og Vikebygd sokn (1 062 innbyggjarar) i Fjelberg kommune. I 1902 vart endeleg Vikebygd utskild som eigen kommune, då med 1 092 innbyggjarar.

Ved kommunesamanslåinga i 1964 vart Vikebygd kommune oppløyst. Vestre Vikebygd sokn med 471 innbyggjarar vart på ny ein del av Sveio kommune, mens Austre Vikebygd med 578 innbyggjarar vart innlemma i Ølen kommune. Ølen vart så i 2002 overflytta til Rogaland fylke og i 2006 lagd til Vindafjord kommune.

Kjelder
-------

* Dag Juvkam, *Historisk oversikt over endringer i kommune- og fylkesinndelingen* (SSB, 1999)
* Arkivverket

Folketalsutvikling
------------------

**Folketalsutvikling for tidlegare Vikebygd kommune frå 1902 til 1964:**

| 1.1.1902 | 1.12.1920[1] | 1.12.1930[2] | 3.12.1946[2] | 1.1.1951[3] | 1.1.1961[3] | 1.1.1964[3] |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1092 | 1177 | 1204 | 1218 | 1204 | 1094 | 1049 |
|

Fotnotar
--------

1. ↑  Statistisk årbok for kongeriket Norge 40de årgang, 1920 (Det statistiske centralbyrå, 1921)
2. 1 2  Statistisk årbok for Norge 69. årgang, 1950 (Statistisk sentralbyrå, 1950)
3. 1 2 3  Folkemengde i Vikebygd 1. januar kvart år frå 1951, frå Statistisk sentralbyrå
Sinj

Sinj is located in Kroatia
Sinj (Kroatia)

**Sinj** er ein by i Split-Dalmatia fylke i Kroatia. Sjølve byen har kring 11 000 innbyggjarar, medan heile kommunen med dei omliggande landsbyane har kring 25 000 innbyggjarar. 

Sinj er senteret for eit område kalla *Cetinska krajina*, ei gruppe busetjingar på den frodige karstsletta (*Sinjsko polje*) som elva Cetina renn over. Sinj ligg mellom fire fjell: Svilaja, Dinara, Kamešnica og Visoka. Fjella gjev Sinj eit særeige submiddelhavklima med varmare somrar og kaldare vintrar. 

Byen voks opp kring ei gammal festning heldt av osmanarane frå 1500-talet til slutten av 1600-talet, og eit fransiskanarkloster med kyrkja Vår frue av Sinj (kroatisk *Gospa Sinjska*), ein pilegrimsstad. 

Jubileet for den siste sigeren over den osmanske armeen i 1715 vert feira årleg i starten av august med *Sinjska alka*, ein ryttarkonkurranse.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Sinj» frå Wikipedia på engelsk, den 26. desember 2011.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Sinj lufhamn

Koordinatar: 43°42′N 16°38′E﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC
* GeoNames

 |
Koordinatar: 55°16′56″N 12°27′0″E﻿

Stevns Klint.
K/Pg-grensa, «fiskeleira» er markert med raud pil.
**Stevns Klint** er ei 12 kilometer lang og inntil 41 meter høg kalkklippe som avgrensar halvøya Stevns på Aust-Sjælland i Danmark mot havet i aust. Etter dansk ordbruk er ei slik kalkklippe ein type klint, slik det framgår av namnet. Stevns Klint vart i 2014 teke inn på UNESCO si verdsarvsliste over naturarv.

Stevns Klint er lagdelt. Øvst er det eit lag av *bryozokalk*, som på dansk òg vert kalla *limsten*, og som frå mellomalderen av vart nytta til byggjestein. Det var steinbrot her til fram i 1940-åra, og klinten er tydelige merka av steinuttaket. Under dette bryozokalklaget, om lag midt på klinten (midt i skrenten) er det eit 5-20 centimeter tjukt lag av det som på dansk vert kalla *fiskeler* (fiskeleire), eit 65,5 millionar år gamalt lag som skil to geologiske tidsaldrar. Denne typen geologiske avleiringar finst mange ulike stader på jorda. Under denne «fiskeleira» finst det kritavleiringar.

Fotnotar
--------

1. ↑  UNESCO

Bakgrunnsstoff
--------------

* Omtale av Stevns Klint på UNESCO si verdsarvliste.
* Om Stevns Klint på internettsidene til Østsjællands Museum.

| * v
* d
* e
Verdsarven i Danmark |
| --- |
| Jellingmonumenta: Gravhaugar, runesteinar og kyrkje (1994)**·** Kronborg slott (1995)**·** Ilulissatfjorden (Grønland) (2004)**·** Roskilde domkyrkje (2005) **·** Stevns Klint  (2014)**·** Den danske delen av Vadehavet  (2014)**·** Parforsejaktlandskapet på Nord-Sjælland med Eremitageslottet  (2015)**·** Christiansfeld  (2015)**·** |  |
| Årstalla angjev når staden vart teken opp på verdsarvlista |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* LCCN
* GeoNames

 |
*Ragusa er òg det tidlegare namnet på Dubrovnik*.

| **Ragusa** |
| --- |
| Horisonten til RagusaHorisonten til Ragusa |
| Plassering |
| 

Ragusa is located in Italia

 |
| Styresmakter |
| Land  Region  Provins | Italia Italia  Sicilia  Ragusa |
| Borgarmeister | Di Pasquale |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  442,37 km² |
| Innbyggjarar  - Totalt (2005)   - folketettleik | 71 765   155/km² |
| Koordinatar | 36°56′″N 14°45′″E﻿Koordinatar: 36°56′″N 14°45′″E﻿ |
| Høgd over havet | 520 m |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 97100 |
| Telefon-retningsnummer | 0932 |
| **Nettstad:** www.comune.ragusa.it |

**Ragusa** (siciliansk *Raùsa*) er ein by i Italia. Han er hovudstad i provinsen Ragusa i regionen Sicilia og har om lag 70 000 innbyggjarar. Han er bygd på ein vid kalksteinsås mellom dei to djupe dalane, Cava San Leonardo og Cava Santa Domenica. 

Hovudnæringa til dei omliggande områda er hovudsakleg basert på jordbruk (hagebruk, oliven), turisme lett industri og mindre oljefelt. I lag med sju andre byar i Val di Noto er han ført opp på UNESCO si verdsarvliste.

Historie
--------

Opphavet til Ragusa kan sporast tilbake til 1000-talet fvt. då området var busett av sicelar. 

I antikken låg byen på ein 300 meter høg ås og var i kontakt med dei nærliggande greske koloniane, mykje på grunn av den nærliggande hamna Camerina. Etter ein kort periode under Kartago, vart han styrt av romarane og austromarane. Austromarane bygde festningsverk og ei stor borg i byen. Ragusa vart erobra av arabarar i 848 og dei styrte her fram til slutten av 1000-talet då normannarane tok over. Han var då sete i eit grevskap og den første greven var Godfred, son til Roger I av Sicilia.

Skjerseldsjelene si kyrkje, ei av dei mange barokkbyggverka bygd etter jordskjelvet i 1693.
Ragusa kom så inn under Kongedømet Sicilia, som vart oppretta på første halvdel av 1100-talet. Han var eit len under familien Chiaramonte og var hovudstad i grevskapet etter samanslåinga med Modica i 1296.I 1693 vart byen øydelagd av eit kraftig jordskjelv, som tok livet av 5 000 innbyggjarar. Etter denne katastrofen vart byen bygd opp att. Mange av innbyggjarane flytta til ein ny busetnad som fekk namnet Ragusa Superiore («Høg Ragusa»), medan den gamle byen vart kalla Ragusa Inferiore (Låg Ragusa). Dei to byane var fråskilde fram til 1926, då dei vart slått saman til provinshovudstad 1927 i staden for Modica.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Ragusa, Italy» frå Wikipedia på engelsk, den 6. januar 2008.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Ragusa**

* Bilete av Ragusa Arkivert 2008-04-06 ved Wayback Machine.
* Ragusa på sicilia.indettaglio.it.
* Ragusa online

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* SUDOC
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
| Thorpe St Andrew |
| --- |
| Horisonten til Thorpe St AndrewHorisonten til Thorpe St Andrew |
| Styresmakter |
| DistriktGrevskapLand | BroadlandNorfolkStorbritannia |
| Geografi |
| Flatevidd | 7,05 km² |
| Innbyggjarar | 13 762 |

**Thorpe St Andrew** er ein landsby i Norfolk i England. Han ligg nord for elva Yare, rundt tre kilometer aust for Norwich, som han er forstad til. Thorpe St Andrew er administrasjonssenter for distriktet Broadland. 

Landsbyen er nemnd i *Domesday Book* frå 1000-talet, der namnet er stava «Torp». Namnet er skandinavisk. Vikingane kom truleg til East Anglia så tidleg som år 870. I 1004 siglde Svein Tjugeskjegg opp elva til Norwich.

Delar av den opphavlege landsbyen er synlege langs Yarmouth Road, vegen austover frå Norwich til Great Yarmouth. Her ligg mellom anna soknekyrkja St. Andrew's, den gamle skulebygningen og pubane Riverside og Buck. På 2000-talet har Thorpe St Andrew blitt utvida austover, med bustadområdet Dussindale som det største tillegget.

Bakgrunnsstoff
--------------

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Thorpe St Andrew» frå Wikipedia på bokmål, og «Thorpe St Andrew» frå Wikipedia på engelsk den 27. mai 2012.*
Mahmud av Ghazni, i raudt, med gul turban
**Mahmud av Ghazni** (979–30. april 1030) var den viktigaste herskaren i det persiske Ghaznavide-dynastiet. Han var frå Ghazni-provinsen i Afghanistan, og var den første i dynastiet med tittelen «sultan». Han erobra austlege iranske område og nordvestlege delar av det indiske subkontinentet i tida frå 997 og til han døydde i 1030. Mahmud gjorde den tidlegare provinsbyen Ghazni eller Ghazna om til ein rik hovudstad for eit utstrekt rike som dekte det meste av dagensAfghanistan, austlege Iran og Pakistan.

Bakgrunn
--------

Mahmud var son av Sabuktigin, ein mamelukk av tyrkarherkomst som grunnla Ghaznavidedynastiet. 
Han var herskar i Ghazni frå 998. I 1021 invaderte og erobra han Multan og Panjab. 

Han oppretta eit kulturelt sentrum med muslimsk profil i Lahore, og er rekna som grunnleggjaren av Delhisultanatet.

Riket hans blei kortvarig. Berre ti år etter hans død hadde det krympa til eit lokalt fyrstedøme i Aust-Afghanistan og Nordvest-India.

Kjelder
-------

1. ↑  Saunders 1947, s. 162.
2. ↑  Heathcote 1995, s. 6.
3. ↑  «Sebüktigin». Encyclopædia Britannica. Henta 30. desember 2012.
4. ↑  Harrison, Dick, *Europa i världen - medeltiden* (2003), Liber AB, Stockholm, ISBN 91-47-05187-6, s. 230

* *Denne artikkelen bygger på «Mahmud av Ghazni» frå Wikipedia på svensk, den 28. januar 2018.*

* *Denne artikkelen bygger på «Mahmud of Ghazni» frå Wikipedia på engelsk, den 28. januar 2018.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* Heathcote, T.A. (1995). *The Military in British India: The Development of British Forces in South Asia:1600-1947*. Manchester University Press.
* Saunders, Kenneth (1947). *A Pageant of India*. Oxford University Press.
**Ragnhild Valle Dahl** (fødd 2. januar 1998 i Molde) er ein norsk handballspelar frå Elnesvågen, som sidan 2019 spelar for Vipers Kristiansand i Eliteserien i handball for kvinner. Med dette laget vann ho EHF-meisterligaen 2021 og 2022. Dahl deltok i tre landskampar hausten 2022, utan å kome på skåringslista.

Karriere
--------

Dahl spelte på Elnesvågen og Omegn Idrettslag sitt lag fram til november 2015. Ho melde då overgang til 
Molde Håndballklubb fekk omgåande sin eliteseriedebut. Dahl vart toppskårar i Eliteserien 2018/19 med 148 mål og vart kåra til ligaens beste venstreback.

Dahl skreiv kontrakt med Vipers Kristiansand framfor 2019/20-sesongen. I alle sine tre fyrste sesongar vart ho seriemeister, så vel som cupmeister med Vipers. Både våren 2021 og våren 2022 deltok ho i lagets sigerrike finalar i EHF-meisterligaen. 

Dahl deltok i oktober-november 2022 i tre av Noregs landskampar. Ho fekk plass i troppa til Handball-EM 2022, men spelte berre ein EM-kamp.

Merittar
--------

* Meisterligaen: Vann meisterligaen i sesongane 2020/21 og 2021/22 med Vipers Kristiansand.
* Junior-VM 2018: Sølvmedalje etter 22–28 mot Ungarn
* EM 2022: Gullmedalje etter 27–25 mot Danmark

Kjelder
-------

1. ↑  «– Jeg ønsker å bidra med god fysikk og et godt skudd» (på norsk). Mal:Hk. 11. februar 2019. Henta 4. november 2019.
2. ↑  «Årets spillere kåret» (på norsk). Norges Håndballforbund. Henta 14. juni 2019.
3. ↑  «Vipers henter eliteseriens toppscorer» (på norsk). Nettavisen. Henta 4. april 2019.

* *Denne artikkelen bygger på «Ragnhild Valle Dahl» frå Wikipedia på bokmål, den 16. november 2022.*

* Landskampar
**Ragnvald Marensius Gundersen** (10. august 1907–12. mars 1985) var ein norsk politikar frå Glemmen som representerte Arbeidarpartiet på Stortinget frå 1945 til 1953.

Gundersen var medlem i bystyret i Fredrikstad periodane 1932-24 og 1937-40. Frå 1945 til 1965 var han ordførar i Fredrikstad, deretter varaordførar 1966-71. Fireårsperioden 1964-67 var han også fylkesvaraordførar, for så å verte fylkesordførar i perioden 1968–71. Han avslutta kommunalpolitikken som bystyremedlem i Fredrikstad 1972–75.

Etter Nils Hønsvald vart statsråd 10. januar 1948 møtte Gundersen på Stortinget resten av tingperioden 1945-49 som representant for kjøpstadene i Østfold og Akershus, og var sekretær i Universitets- og fagskulekomiteen. På Stortinget 1950-53 møtte han frå same valkrinsen, men då med fast plass. Heile den fireårsperioden var han medlem i Militærkomiteen. Ved stortingsvalet 1953 nådde han ikkje opp.

Kjelder
-------

* Stortingsbiografi

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
Seriemagasinet **Smult** var eit blad som vart utgjeve av Bladkompaniet frå 2002 til 2003. Bladet ønskte å promotere ukjende og mindre kjende teikneserieteiknarar og meir alternative sider av den norske teikneseriemarknaden. Bladet kom ut månadleg, men gjekk inn etter sytten nummer i midten av 2003.

Teiknarar
---------

Ei rekkje teiknarar fekk prøve seg i Smult, kjende og mindre kjende. Bladet hadde nokre trekkplaster frå byrjinga, som til dømes Lise Myhre, Lars Lauvik, Karine Haaland og Mads Eriksen. Eriksen slapp til med sideserien Gnom, og forteljingar om Paul frå Namsos. Denne siste serien vart skriven på Trønderdialekt.

Elles:

* Ronny Haugeland
* Emma Hamberg (Svensk]: Bill. mrk. Singel
* Ivan Emberland/Øyvind Sveen: Hinsidige bar og grill
* Egil Olstad: Kafé Kafka pluss avleggjarar
* Øystein Runde: Serien Margarin i samarbeid med Christopher Schau
* Jarle Grinde/Sven Tveit
* Jon Arne Sæterøy
* Tor Ærlig
* Torbjørn Lien: Kollektivet
* Knut Nærum
* Henry Bronken
* Jens K. Styve
* Åsa Grennvall
* Daniel Clowes
* Finn William Bjølseth
* Gjermund Aksle
* Rodger Young
* Martin Kellerman

Nokre av desse teiknarane hadde før fått trykt sakene sine i bladet Forresten. Nokre av dei som var med, nytta nynorsk (Styve, Bjølseth, Runde).

Artiklar
--------

Bladet inneheldt nokre artikkelseriar med ymse emne, som Kult-TV-seriar, ein for kvart nummer, med vekt på amerikansk og engelsk krim og Science Fiction (The Avengers, Star Trek, Doctor Who, The man from U.N.C.L.E og Twin Peaks. Seinare kom det og til ei rad artiklar om ulike bløffmakarar, som fortalde om luringar som hadde freista overtyde folk om ting dei meinte dei hadde gjort (eller ikkje gjort), eller om rare band frå 1960-talet. 

Siste nummer av Smult vart ekstra tjukt, for å understreke ein god slutt. Det var ikkje mange nok som ville bidra til bladet, og difor vart det lagt ned. Fleire av seriane vart tekne opp i bladet Rocky som kom ut frå august 2003.
**Lukestar** er ei norsk indiepop-rockgruppe med ei aning powerpop og hardcore i musikken sin. 
Gruppa var aktiv frå 1995 til 2012.
Dei fire medlemmene kom frå Oslo og Bodø.

Biografi
--------

Gruppa vart danna i 1995 under namnet **Lukewarm** av Truls Heggero (vokalist), Yngve Hilmo (gitarist), Ola Schmidt (bass), og Even Djønne (trommer). Lukestar debuterte med EP-en *Code: Distance* i april 2002. Denne fekk mykje god kritikk, og bandet fekk fort stempelet som eit av Noregs mest lovande pop-orkester. Dei var med både Surferosa og Amulet på turne i 2003, og vart kjende for å ha eit fargerikt live-show fylt til randen av energi og gladmusikk. 30. august 2004 gav bandet ut sitt fyrste album, *Alpine Unit*, som fekk litt blanda mottaking. Albumet vart gjeve ut i fleire land, og etter dette reiste Lukestar på turnéar i utlandet. Spania, England, Tyskland og Skandinavia er stader dei har vitja, men albumet vart slept i USA og Japan i tillegg.

I oktober 2007 kom dei med ein ny singel, *White Shade*, før dei slutta å gje lyd ifrå seg fram til rundt nyttår 2007. Den 14. januar 2008 gav dei så ut albumet *Lake Toba*, som fekk mykje god kritikk. Bandet vann Spellemannprisen 2008 i klassen rock for denne plata. Etter innspelinga av «Lake Toba» slutta Ola og Even i Lukestar. Torbjørn Hafnor var bassist i bandet ei stund, men slutta i 2008.

I februar 2011 kom albumet *Taiga*. Den første singelen frå dette albumet, «Flying Canoes», vart a-lista på NRK P3. Bandet vart oppløyst i 2012 og spelte avskjedskonsert på Parkteatret i Oslo 31. august.

Medlemmer
---------

### Siste medlemmer

* Truls Heggero: vokal, gitar: (1995-2012)
* Yngve Hilmo: gitar (1995-2012)
* Jørgen Larsen: trommer (2007–2012)
* Marius Ergo: bass, synthesizer (2007-2012)
* Emil Høgset: synthesizer (2011-2012)

### Tidlegare medlemmer

* Even Djønne: trommer (1995-2007)
* Ola Markali: bass (1995-2007)
* Torbjørn Hafnor: bass (2007-2008)

Diskografi
----------

* *Code: Distance* (2002, Machine Machine / Phone MeHandmade / Rec 90) (EP)
* *Alpine Unit* (2004, ChewinPine)
* *Lake Toba* (2008, Phone Me / Tuba)
* *Taiga* (2011, Phone Me / Tuba)

Kjelder
-------

1. ↑  musikknyheter.no: «Lukestar gir seg», NRK.no

* *Denne artikkelen byggjer på «Lukestar» frå Wikipedia på bokmål, den 21. mai 2009.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* ISNI
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)
* AllMusic (artist)

 |
**Blagovesjtsjensk** (russisk Благове́щенск) er ein by i Russland og det administrative senteret i Amur oblast, 7985 km aust for Moskva. I 2007 hadde han om lag 210 000 innbyggjarar. 

Byen ligg 110 km frå den transsibirske jernbanen, på venstrebreidda av elva Amur, som har danna grense mellom Russland og Kina sidan Aigun-traktaten i 1858 og Peking-traktaten i 1860. Området nord for Amur har tidlegare vore ein del av Kina. 

Ved byen ligg Ignatjevo lufthamn.

Historie
--------

Dei første innbyggjarane i området var russarar som oppretta ein busetnad her i 1644. Seinare, i 1856, vart byen grunnlagd som ein militær utpost kalla **Ust-Zeja**. Blagovesjtsjensk fekk det noverande namnet to år seinare etter soknekyrkja Maria Bodskapsdag(*Blagovesjtsjenije* på russisk). Byen blømde under gullfeberen tidleg på 1900-talet og på grunn av plasseringa ved den kinesiske grensa, berre nokre hundre meter frå byen Heihe.

Under boksaropprøret bombarderte kinesiske opprørarar byen i juli 1900. I følgje ei ortodoks segn vart byen redda av eit mirakuløst ikon av Vår frue av Albazin, som vart tilbedd kontinuerleg under bombinga som varte nesten to veker. På denne tida valde politiet, støtta av kosakkar, å drive ut heile det kinesiske samfunnet frå den russiske breidda av Amur over til den kinesiske sida. Sivile vart tvunge ut i elva med våpenmakt og mange drukna. 

Under kulturrevolusjonen var byen utsett for propaganda frå maoistane ved hjelp av høgtalarar på andre sida av elva, 24 timar i døgnet. I dag dannar Blagovesjtsjensk og Heihe ei frihandelssone. Byen har eit av dei største kinesiske samfunna i Russland. 

I byen ligg Blagovesjtsjensk statlege pedagogiske universitet og Amur statlege universitet.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Blagoveshchensk» frå Wikipedia på engelsk, den 1. desember 2008.*


| * v
* d
* e
Byar i Amur oblast |
| --- |
| Administrativt senter: Blagovesjtsjensk |
| Våpenskjoldet til Amur oblast | Belogorsk · Progress · Rajtsjikhinsk · Sjimanovsk · Skovorodino · Svobodnyj · Tynda · Zavitinsk · Zeja | Flagget til Amur oblast |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Thorleif Haug** (28. september 1894–12. desember 1934) var ein norsk skilaupar fødd i Lier. Han vert halden for å ha vore den beste skilauparen i verda rundt 1920 og då dominerte han i både langrenn og kombinert, attåt at han gjorde seg gjeldande i hopp. I dei fyrste olympiske vinterleikane i 1924 i Chamonix tok han tre gullmedaljar (18 km, 50 km og kombinert). Haug vann femmila i Holmenkollrenna heile seks gonger, noko ingen andre har klart verken før eller seinare. I 1919, 1920 og 1921 vann han både kombinerttevlinga og 5-mila. I 1919 fekk han Holmenkollmedaljen saman med Otto Aasen. Thorleif Haug var medlem i Drafn. Av yrke var han røyrleggjar. Han døydde av lungebrann berre førti år gammal. I 1946 vart det sett opp ein statue av Haug i Drammen, denne er laga av bilethoggaren Per Palle Storm.

OL-medaljar
-----------

* 1924  Frankrike - Chamonix - Gull **Gull** i langrenn 18 km
* 1924  Frankrike - Chamonix - Gull **Gull** i langrenn 50 km
* 1924  Frankrike - Chamonix - Gull **Gull** i kombinert

Bakgrunnsstoff
--------------

* «Thorleif Haug» (på engelsk). Olympedia. Henta 29. mars 2023.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Lokalhistoriewiki
* VIAF
* ISNI
* BNF
* BNF (data)

 |
Vêrande piggsvin.
**Lukt** eller **luktesans** er ein kjemisk sans som blir brukt til å merke og kjenne att luktstoff. Luktesansen har stor betyding for mange dyr, inkludert mennesket, men nokre artar er meir avhengig av lukteapparatet (nasen) enn andre. Luktesansen er ein av fem sansar i sanseapparatet. Sansecellene til lukte- og smakssansane ligg øvst i naseholet. 

Luktecellene sit inni nasen. Når vi pustar inn luft, følgjer duftmolekyl frå lufta med. Desse treff luktestavar som er spesialiserte nerveceller inne i nasen. Ved hjelp av nervetrådar er luktestavane direkte kopla til luktsenteret i hjernen. Det perifere nervesystemet er sensoriske reseptorar for syn, høyrsle, lukt og berøring, og er delt i det autonome nervesystemet og det somatiske nervesystemet.

'Lukt' (1637) av Jan Miense Molenaar.
Hjernen bruker erfaringa si for å bestemme kva for ei luft det er nasen luktar. Ein får over 10 000 lukteinntrykk i løpet av eit døgn, og luktesansen speler ei viktig rolle for smakssansen. Luktesansen brukast til å finne mat, artsfrendar, seksualpartnarar og predatorar. Luktesansen har stor innverknad på humøret. Folk blir tiltrekt av bestemte dufter, men fråstøytt av andre. Luktesansen dannar utgangspunktet for ein av verdas største industriar, produksjon av ulike typar parfyme.

Mange pattedyr markerar reviret sitt med å leggje igjen si eiga duft på planter der. Dufta kan enten kome frå dyrets urin eller frå spesielle duftkjertlar. Dei utsonderer også ei bestemt duft når dei er klare til å pare seg. Dei fleste pattedyr har ei betre utvikla luktesans enn mennesket. Fuglar er ikkje kjend for å ha god luktesans, men forsking viser at fuglar har betre luktesans enn mennesket. Lukt er kanskje den viktigaste av hunden sine sansar. Hundar kan oppfatte og kjenne igjen svært mange dufter vi ikkje har mogelegheit for å kjenne. Enkelte hunderasar er difor veleigna som narkotikahundar og bombehundar.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Luktesans» frå Wikipedia på bokmål, den 28. februar 2014.*

### Referansar

1. ↑  *Luftens blodhunder*, arkivert frå originalen 21. september 2013, henta 28. februar 2014


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* BBC Things
* NDL

 |
**John Akii-Bua** (3. desember 1949–20. juni 1997) var ein hekkeløpar frå Uganda, den fyrste frå landet som vart olympisk meister.

Liv
---

Akii-Bua voks opp i ein familie med 42 sysken, far hans hadde åtte koner. Akii-Bua byrja som korthekkløpar, men vart etter råd frå trenaren oppmoda om å prøve seg på 400 meter hekk. Han var nummer fire på langhekken under Samveldeleikane i 1970. Året etter forbetra han seg mykje og sette personleg rekord med 49,0 sekundar, og var dermed berre eitt tidels sekund bakom årsbestetida i 1971.

Under dei olympiske sommarleikane i München vann han den fyrste semifinalen på tida 49,25, men var likevel ikkje den største favoritten. I finalen 2. september venta ein eit oppgjer mellom fyrst og fremst USA-amerikanske Ralph Mann, og den regjerande olympiameisteren, briten David Hemery. Begge desse gjorde gode løp og kom i mål på tidene 48,51 og 48,52. Det heldt til medaljar for dei to, som såg at Akii-Bua var heilt suveren og vart klokka inn på verdsrekordtida 47,82 sekundar. Hemery gamle rekord var på 48,12. For sin OL-prestasjon vart politimannen Akii-Bua forfremja av presidenten i Uganda, Idi Amin, og han fekk seg eit hus.

I 1973 vart Akii-Bua afrikameister på langhekken med nesten to sekunds margin til andremann. Ettersom Uganda og mange andre afrikanske land boikotta sommarleikane 1976, fekk han ikkje måle styrke mot Edwin Moses, den framifrå flinke langhekkløparen frå USA. År 1978 vart Akii-Bua nummer to på 400 m hekk under afrikameisterskapen i Alger.

Då Amin-styret fall i 1979, flykta Akii-Bua til Kenya med familien. Han frykta å verte oppfatta som kollaboratør, ettersom han var av Langi-stamma, ei stamme der hadde vorte forfylgd av Amin, medan Akii-Bua på si side av Amin hadde vorte halden fram som eit føredøme for langiane. I Kenya vart Akii-Bua plassert i ein flyktningleir. Han vart hjelpt ut av leiren av den skoprodusenten sin, Puma, og budde tre-fire år i Tyskland, der han arbeidde for Puma. Sidan reiste han heim til Uganda og dreiv som trenar.

Akii-Bua var enkjemann med 11 born då han døydde i Kampala, 47 år gammal. Han fekk ei stats-gravferd.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «John Akii-Bua» frå Wikipedia på engelsk, den 2. august 2015.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* Munzinger (sport)

 |
**«Lane moje»** (serbisk **«Лане моје»**, serbisk for *Elsklingen min*) var det serbiske og montenegrinske bidraget i Eurovision Song Contest 2004, framført på serbisk av Željko Joksimović og Ad Hoc Orchestra.

Eurovision Song Contest 2004
----------------------------

Serbia og Montenegro debuterte i Eurovision Song Contest 2004 etter at dei tidlegare hadde delteke som Jugoslavia mellom 1961 og 1992.

Songen starta som nummer 20 i semifinalen, etter Danmark med «Shame on You» av Thomas Thordarson og før Bosnia-Hercegovina med «In the Disco» av Deen.

Bidraget fekk tolv poeng frå Austerrike, Bosnia-Hercegovina, Sveits, Tyskland, Kroatia, Nederland, Sverige, Slovenia og Ukraina, ti poeng frå Kviterussland, Kypros, Danmark, Finland, Hellas, Makedonia, Noreg, Portugal og Romania, åtte poeng frå Spania, Storbritannia og Israel, sju poeng frå Belgia, Monaco og Tyrkia, seks poeng frå Irland, fire poeng frå Albania, Latvia og Malta og eitt poeng frå Andorra og Litauen. Serbia og Montenegro fekk til saman 263 poeng og vann av totalt 22 bidrag. Dei gjekk dimed vidare til finalen.

Songen starta som nummer fem i finalen, etter Frankrike med «À chaque pas» av Jonatan Cerrada og før Malta med «On Again... Off Again» av Julie and Ludwig.

Bidraget fekk tolv poeng frå Austerrike, Bosnia-Hercegovina, Sveits, Kroatia, Sverige, Slovenia og Ukraina, ti poeng frå Kypros, Tyskland, Finland, Frankrike, Makedonia, Nederland og Russland, åtte poeng frå Hellas, Romania og Tyrkia, sju poeng frå Albania, Kviterussland, Danmark, Israel, Island og Portugal, seks poeng frå Spania, Malta og Noreg, fem poeng frå Latvia og Polen, tre poeng frå Belgia, Storbritannia og Irland, to poeng frå Andorra og Litauen og eitt poeng frå Estland og Monaco. Serbia og Montenegro fekk til saman 263 poeng og enda på andreplass av totalt 24 bidrag.

Serbia og Montenegro vart det fyrste landet, saman med Hellas, som fekk over 200 poeng utan å vinne.

Marcel Bezençon Awards
----------------------

Då Marcel Bezençon Awards vart utdelt i samband med Eurovision Song Contest 2004 vann songen i kategorien Press Award.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Lane moje» frå Wikipedia på engelsk, den 8. juni 2012.*

* *Denne artikkelen bygger på «Eurovision Song Contest 2004» frå Wikipedia på engelsk, den 8. juni 2012.*


| * v
* d
* e
Serbia og Montenegro i Eurovision Song Contest |
| --- |
| År | 
* 2004
* 2005
* ~~2006~~

 |
| Artistar | 

|  |  |
| --- | --- |
| 2000-åra | 
* Željko Joksimović
* No Name
* ~~2006~~

 |
| Tilbaketrekt | 
* No Name (2006)

 |

 |
| Songar | 

|  |  |
| --- | --- |
| 2000-åra | 
* Lane moje
* Zauvijek moja
* ~~2006~~

 |
| Tilbaketrekt | 
* Moja ljubavi (2006)

 |

 |
| Låtskrivarar | 

|  |  |
| --- | --- |
| 2000-åra | 
* Željko Joksimović og Leontina Vukomanović
* Slaven Knezović og Milan Perić
* ~~2006~~

 |
| Tilbaketrekt | 
* Dalibor Nedović og Milan Perić (2006)

 |

 |
**Verdsmeisterskapen på skeiser 1968 for menn** fann stad på Nya Ullevi i Göteborg i Sverige helga 24. og 25. februar 1968. 35 utøvarar frå 13 land deltok i meisterskapen, av dei fem frå Noreg. 

Totalt 59 690 tilskodarar, 28 198 om laurdagen og 31 492 om søndagen, såg norske Fred Anton Maier vart verdensmeister, med landsmannen Magne Thomassen på andreplassen. Keiichi Suzuki frå Japan vann 500 meter, medan Magne Thomassen sigra på 1500 meter og Fred Anton Maier fekk bestetid både på 5 og 10 000 meter.

### Skeise-VM 1968

Fred Anton Maier under 10 000-meterløpet

| Plass | Utøvar | Land | Poeng |
| --- | --- | --- | --- |
| Gull | Fred Anton Maier |  Noreg | 176,340 |
| Sølv | Magne Thomassen |  Noreg | 176,467 |
| Bronse | Ard Schenk |  Nederland | 177,695 |
| 4 | Kees Verkerk |  Nederland | 177,718 |
| 5 | Jan Bols |  Nederland | 178,230 |
| 6 | Johnny Höglin |  Sverige | 178,257 |
| 7 | Bjørn Tveter |  Noreg | 178,382 |
| 8 | Valerij Kaplan |  Sovjetunionen | 179,090 |
| 9 | Per Willy Guttormsen |  Noreg | 179,553 |

Dato: 24./25. februar 1968

Kjelder
-------

* *Sportsboken 1968*. Norsk kunstforlag. Oslo 1968.
**Verdsmeisterskapen på skeiser 1984 for menn** vart avvikla på Ullevi i Göteborg helga 25. og 26. februar. 34 utøvarar frå 14 land deltok i meisterskapen, av dei tre frå Noreg.

Oleg Bozjev frå Sovjetunionen vart verdsmeister med god margin til Andreas Ehrig frå Aust-Tyskland. Nederlandske Hilbert van der Duim, som gjekk kvikkaste 500-meteren, vart tredjemann i meisterskapen. Vinnarane av dei hine enkeltdistansane vart Geir Karlstad frå Noreg på 5000 meter, verdsmeister Bozjev på 1500 m og austerrikaren Michael Hadschieff på 10000 m.

### Skeise-VM 1984


| Plass | Utøvar | Land | Poeng |
| --- | --- | --- | --- |
| Gull | Oleg Bozjev |  Sovjetunionen | 169,663 |
| Sølv | Andreas Ehrig |  Aust-Tyskland | 170,283 |
| Bronse | Hilbert van der Duim |  Nederland | 170,678 |
| 4 | Rolf Falk-Larssen |  Noreg | 170,729 |
| 5 | Michael Hadschieff |  Austerrike | 171,114 |
| 6 | Yep Kramer |  Nederland | 171,366 |
| 7 | Frits Schalij |  Nederland | 171,667 |
| 8 | Igor Malkov |  Sovjetunionen | 172,213 |
| 9 | Pertti Niittylä |  Finland | 172,748 |
| 10 | Hans van Helden |  Frankrike | 172,899 |
| 11 | Geir Karlstad |  Noreg | 173,175 |

Dato: 25./26. februar 1984

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Wereldkampioenschap schaatsen allround mannen 1984» frå Wikipedia på nederlandsk, den 27. november 2020.*
St. Johannes og Longin Jarengskije
**St. Johannes og Longin Jarengskije** er to helgenar i den ortodokse kyrkja, som begge levde på 1500-talet. Dei var munkar i klosteret Solovetskij Spaso-Preobrazjenskij i ei tid då St. Filipp var igumen ved dette klostret. Under St. Filipps leiing hadde Johannes og Longin strenge fastetider og bøner, oppfylte alle igumenen sine oppgåver, og litt om gangen voks dei andeleg. 

I 1561 drog Johannes og Longin til Tver oblast i ærend for klosteret. På vegen tilbake storma det på Belojesjøen, båten kantra og Johannes og Longin omkom. Etter ei tid vart kroppane deira oppdaga om lag 125 km frå klosteret ved munningen av elva Sosnovka som om dei framleis var i levande live, og dei vart plasserte i kapellet til mirakelmannen St. Nikolaj ved tettstaden Jarenga.

Etter ei stund dukka det opp teikn på deira heilagskap, for sjuke vart lækja nær leivningane deira. Seinare vart det grunnlagd eit kloster på staden der dei heilage munkane vart gravlagde. I 1625 melde Ilija Telov, som var ein munk ved klosteret i Jarenga, til patriark Filaret (Feodor Romanov) om mirakla som hadde skjedd ved grava til St. Johannes og Longin. Bevisa for dei mirakuløse hendingane vart grundig etterforska og godkjend. 15. juli 1638 vart leivningane flytta til ein nybygd katedral ved klosteret. Til ære for denne hendinga vart minnefestdagen til St. Johannes og St. Longin Jarengskie fastsett til den 16. juli.

Minnefestdagar for St. Johannes og Longin Jarengskije
-----------------------------------------------------

* 16. juli (3. juli i den julianske kalenderen)

Kjelder
-------

* Ortodoks kalender
* Erkebiskop Filaret (Gumlevski). *Zjitija svjatykh, tsjtimykh Pravoslavnoju Tserkovju*. Ijul. Sankt Petersburg. 1900, s. 38-40.
* Protopopov D.I. *Zjitija svjatykh, tsjtimykh Pravoslavnoju Rossijskoj Tserkovju, a takzje tsjtimykh Gretsjeskoj, Tserkovyju, juzjno-slavjanskikh, gruzinskikh i mestno tsjtimykh v Rossii*. Mesjats Ijul. Moskva, 1885, s. 41-44.
* *Solovetskij Paterik*. Moskva, 1914.
Utdrag frå livsminneintervju med Lindvik av Skeivt arkiv.
**Jan Elisabeth Lindvik** (fødd i 1954 i Arna i Bergen) er ein norsk aktivist, forfattar og tidlegare leiar for Forbundet for transpersoner i Norge (FTPN. Lindvik mottok stor merksemd då han var med på radioprogrammet Norgesglasset i NRK Radio for å fortelje om sine erfaringar som transperson. Sidan har han figurert i media for å snakke om transrettar og for å bidrage til å fjerne skam og stigma rundt det å vere trans.

Lindvik er i dag aktiv i Fri Oslo og Viken og jobbar til dagleg som undervisingsleiar på masterstudiet i audiovisuell forteljing ved Høgskolen i Lillehammer. I 2016 gav han ut ungdomsromanen *Maos raude kjole*, ei oppvekstskildring om det å vere trans basert på eigne erfaringar.

Kjelder
-------

1. ↑  Elnæs, Caroline Ugelstad (20. juni 2021), «Hva vet du om norsk transhistorie?», *blikk.no* (på norsk bokmål), henta 20. april 2022
2. ↑  «Jan Elisabeth Lindvik (født 1954)», *Skeivt arkiv*, 9. mars 2020, henta 20. april 2022
3. ↑  Nyheter, Roger Grosvold-ABC (5. februar 2017), «Jan Elisabeth Lindvik (62) vil skammen til livs», *www.abcnyheter.no* (på norsk), henta 20. april 2022
4. ↑  Engesbak, Reidar (7. november 2016), «Transpositiv oppvekstroman», *blikk.no* (på norsk bokmål), henta 20. april 2022

* *Denne artikkelen bygger på «Jan Elisabeth Lindvik» frå Wikipedia på bokmål, den 20. april 2022.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* VIAF
* SUDOC

 |
**Verdsmeisterskapen på skeiser 1972 for kvinner** fann stad i Heerenveen i Nederland 4. og 5. mars 1972. 30 utøvarar frå 11 land deltok i stemnet, av dei to frå Noreg. Meisterskapen i firkamp bestod av dei fire øvingane 500 m, 1000 m, 1500 m og 3 000 meter.

Atje Keulen-Deelstra frå Nederland vart verdsmeister for andre gong, med landskvinna Stein Baas-Kaiser på andreplass. Dianne Holum frå USA gjekk snøggast på 500-meter, medan Keulen-Deelstra fekk bestetider på 1500 m og 1000 m, før Baas-Kaiser sigra på 3 000 meter.

### Skeise-VM 1972


| Plass | Utøvar | Land | Poeng |
| --- | --- | --- | --- |
|  | Atje Keulen-Deelstra |  Nederland | 185,341 |
|  | Stien Kaiser |  Nederland | 185,543 |
|  | Dianne Holum |  USA | 186,252 |
| 4 | Nina Statkevitsj |  Sovjetunionen | 188,831 |
| 5 | Trijnie Rep |  Nederland | 190,672 |
| 6 | Ljudmila J. Titova |  Sovjetunionen | 191,728 |
| 7 | Ljudmila Savrulina |  Sovjetunionen | 191,805 |
| 8 | Kapitolina Serogina |  Sovjetunionen | 191,887 |

Dato: 4./5. mars 1972

Kjelder
-------
**Verdsmeisterskapen på skeiser 1973 for kvinner** fann stad i Strömsund i Sverige 24. og 25. februar 1973. 26 utøvarar frå 11 land deltok i stemnet, av dei to frå Noreg. Meisterskapen i firkamp bestod av dei fire øvingane 500 m, 1000 m, 1500 m og 3 000 meter.

Tittelforsvarar Atje Keulen-Deelstra frå Nederland vart verdsmeister for tredje gong. Sheila Young frå USA var suverent best på 500-meter, medan Galina Stepanskaja frå Sovjetunionen og Keulen-Deelstra fekk bestetider på høvesvis 1500 m og 1000 m, sigeren på 3 000 meter tok nederlandske Sippie Tigchelaar.

### Skeise-VM 1973


| Plass | Utøvar | Land | Poeng |
| --- | --- | --- | --- |
|  | Atje Keulen-Deelstra |  Nederland | 185,950 |
|  | Tatjana Sjelekhova |  Sovjetunionen | 188,363 |
|  | Trijnie Rep |  Nederland | 188,651 |
| 4 | Nina Statkevitsj |  Sovjetunionen | 188,685 |
| 5 | Sippie Tigchelaar |  Nederland | 189,164 |
| 6 | Monika Pflug |  Vest-Tyskland | 189,804 |
| 7 | Galina Stepanskaja |  Sovjetunionen | 190,240 |
| 8 | Ellie van den Brom |  Nederland | 191,543 |
| 9 | Lisbeth Berg |  Noreg | 191,600 |

Dato: 24./25. februar 1973

Kjelder
-------