**Nenetskij avtonomnyj okrug**  

**Ненэцие’’ автономной округ**

| 

|  |  |
| --- | --- |
| **Nenetsia sitt flaggNenetsia sitt flagg** | **Nenetsia sitt våpen** |
|  |  |

 |
| Nenetsia på kartet over Russland |
| **Hovudstad** | Narjan-Mar |
| **Areal**
- Totalt
- % vatn | Rangering: 20. 
176 700 km²
Ukjent |
| **Innbyggjartal**
- totalt
- folketettleik | Rangering: 85.
ca. 42 090 (2010)
ca. 0,24/km² |
| **Føderalt distrikt** | Nordvestlege |
| **Økonomisk region** | Nordlege |
| **Regionsnummer** | 83 |
| **Offisielt språk** | Russisk, nenetsisk |
| **Guvernør** | Alexander Tsybulsky |
| **Nasjonalsong** |   |
| **Tidssone** | UTC +0300 |

**Nenetsia** (russisk Ненецкий автономный округ) er eit autonomt område (*okrug*) langs kysten av Ishavet i Nordaust-Europa i Russland. Det høyrer under Arkhangelsk oblast men er samstundes eit eige føderasjonssubjekt i den Russiske Føderasjonen. Det blir avgrensa i vest av Kvitsjøen, i nord av Barentshavet, i nordaust av Karahavet, i aust av Jamalo-Nenetsk, i sør av Republikken Komi, og i vest av Arkhangelsk oblast. I tillegg til fastlandsområdet høyrer øyane Kolgujev og Vajgatsj til Nenetsia. Karaporten skil Vajgatsj frå Novaja Zemlja, som høyrer til Arkhangelsk oblast.

Geografi
--------

Landskapet er stort sett flatt. Dei største høgdedraga er Uralfjella i aust og den 300-400 meter høge Timan-ryggen i vest. Over 75 % av Nenetsia er tundra, berre heilt i sør er det skog. Viktige dyr er rein, fjellrev, rev, isbjørn, sel og kvalross. Den største elva er Petsjora, 220 km av ho er på Nenetsia sitt område. I tillegg er det mange mindre sjøar og elvar. Klimaet er arktisk. Årsnedbøren varierer mellom 280 og 420 mm.

### Gjennomsnittstemperatur i Nenetsia månad for månad

| Månad | Temperatur °C |
| --- | --- |
| januar | -12 |
| februar | -12 |
| mars | -8 |
| april | -1 |
| mai | +6 |
| juni | +12 |
| juli | +15 |
| august | +13 |
| september | +8 |
| oktober | +1 |
| november | -5 |
| desember | -10 |

Folkesetnad
-----------

Nenetsia sitt folketal er 42 090 (2010), og folketettleiken er 0,24 per km². Etter Sovjetunionen sitt samanbrot har folketalet gått noko ned. I 2010 fordelte Nenetsia sitt folketal seg på ulike etniske grupper slik: Russarar 63,3 % (26 648), nenetsar 17,8 % (7504), komiar 8,6 % (3623), ukrainarar 2,3 % (987). I tillegg var det 4,3 % av folkesetnaden som ikkje oppgav etnisk bakgrunn. Den slaviske delen av folket bur hovudsakleg i Narjan-Mar og dei andre tettstadene, nenetsane bur for det meste i landsbyane og på tundraen. Største delen av nenetsane snakkar det uralske språket nenetsisk, som er offisielt språk attmed russisk.

Den einaste byen er Narjan-Mar (nenetsisk for «Raudbyen»), der det bur 21 700 menneske (2010). Andre tettstader er Iskatelej (6881) ikkje langt unna Narjan-Mar og Amderma (600 innb. i 2002) i nordaust. Omtrent 68 % bur i tettstader.

Styringsform
------------

Administrativt høyrde Nenetsia under Arkhangelsk oblast, men etter oppløysinga av Sovjetunionen vart Nenetsia eint eige føderasjonssubjekt i Russland, på line med Arkhangelsk. Nenetsia er delt inn i ein bykommune, to tettstadkommunar og 17 landsbykommunar (район, rajon), med i alt 43 landsbyar. Kommunane blir styrt av eit representantskap (Sobranije deputatov). Kvar kommune vel ordførar og representantskap i regionale val.

### Selsovjet

Nenetsia består av fylgjande selsovjet:

* Andegskij (Андегский)
* Kaninskij (Канинский)
* Karskij (Карский)
* Khorej-Verskij (Хорей-Верский)
* Khoseda-Khardskij (Хоседа-Хардский)
* Kolgujevskij (Колгуевский)
* Kotkinskij (Коткинский)
* Malozemelskij (Малоземельский)
* Omskij (Омский)
* Pesjskij (Пешский)
* Primorsko-Kujskij (Приморско-Куйский)
* Pustozerskij (Пустозерский)
* Sjoinskij (Шоинский)
* Telvisotsjnyj (Тельвисочный)
* Timanskij (Тиманский)
* Velikovisotsjnyj (Великовисочный)
* Jusjarskij (Юшарский)

Økonomi
-------

Nenetsia sin økonomi er grunnlagt på reindrift, olje og gass, og fiske. I tillegg er det ein del pelsdyrjakt og -avl, seljakt, og næringslivs- og treforedlingsindustri. Jordbruket produserer meieriprodukt, potetar og drivhusgrønsaker. Dei viktigaste olje- og gassfelta er i dei austre delane av området, i Timan-Petsjora. Narjan-Mar er ikkje vegfast med omverda, dei viktigaste transportvegane er via luft og vatn, ikkje minst langs Petsjora. Dei viktigaste hamnene er i Narjan-Mar og Amderma.

Historie
--------

Nenetsia vart ein del av Russland på slutten av 1400-talet. Ved munningen av Petsjora, ved breidda av Pusto-sjøen vart byen *Pustozersk*, på komi *Sar-dor*) grunnlagt i 1499, denne byen miste den militære og kommersielle rolla si på slutten av 1700-talet. Til byen flytte det i laupet av hundreåra både russarar og komiar.

Den samojediske nasjonale krinsen (край) vart skipa i 1929, som eit resultat av Stalin sin nasjonalitetspolitikk. Narjan-Mar vart administrativt senter i 1932. Krinsen vart endra til "område" (округ), dvs. fekk ein høgare status, i 1977. 

Nenetsane var nomadar som levde av reindrift, jakt og fiske. På 1930-talet vart dei kollektivisert inn i reindrifts- og fiske-kolkhosar, og russarane og komiane vart kollektivisert til fiske- og landbrukskolkhosar. Nokre av nenetsane busette seg på 1930-1950-talet i landsbyar rundt dei nyoppstarta kolkhosa, og levde som fiskarar og jegerar for kolkhosa. På 1960-talet vart det starta ein aktiv politikk for å gjere reindriftsnomadane bufaste, familiane vart busette i landsbyar, medan berre mennene var på tundraen og dreiv med rein. Denne politikken var berre delvis vellukka, for òg i dag er det mange nenetsiske samfunn som lever på tundraen, som nomadar.

På 1920-talet vart det oppretta eigne skoleinternat for nomadeungane. Undervisninga har vore på russisk, med eit par timar i veka på nenetsisk.

Fotnotar
--------

1. 1 2 3  "Vserossijskaja perepis naselenija 2010" - Folketeljinga i Russland 2010

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Nenetsia» frå Wikipedia på finsk, den 27. desember 2005.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Nenetsia**

| * v
* d
* e
Barentsregionen |
| --- |
| Finnmark • Nordland • Troms • Västerbotten • Norrbotten • Lappland • Norra Österbotten • Kajanaland • Murmansk • Arkhangelsk • Komi • Karelia • Nenetsia |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |