recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Wafd-partiet** (arabisk *al-Wafd al-Misri*, 'den egyptiske delegasjonen') var det største politiske partiet i Egypt, og ofte i regjering, frå 1920-talet til det blei oppløyst i 1952, etter militærkuppet utørt av Nasser.

Historia
--------

I Egypt under britisk styre førte aukande nasjonalistiske kjensler til organiseringa av politiske parti og folkeopprør. Ein delegasjon (arabisk *wafd*) til fredskonferensen i Versailles i 1919, leia av Saad Zaghlul, fekk etter først å ha blitt nekta tilgang lagt fram kravet sitt om egyptisk sjølvstende, utan å få støtte.

I løpet av åra som følgde samtalte britiske styresmakter med egyptiske leiarar, inkludert Zaghlul, om sjølvstyre. I 1922 erklærte Storbritannia Egypt som eit sjølvstendig kongerike under noko britisk kontroll. Wafd-partiet blei oppretta i 1923 med Zaghlur som leiar, og fekk fleirtal ved den første folkerøystinga i 1924. Kong Fouad av Egypt nekta først å godkjenna ei Wafd-regjering, og i åra som følgde var partiet stadig i strid med kongen.

Mustafa an-Nahhas tok over som partileiar i 1927, og partiet fekk endeleg makta i 1929, men mista henne igjen under depresjonen. 
Sjølv om partiet i prinsippet var imot det britiske styret kom det til makta i 1941 med britisk støtte. Wafd mista makta i 1952, seks månader før Nasser avsette kongen og innførte diktatur i landet. Wafd og alle andre politiske parti blei oppløyst og forbodne.

I 1978 blei Det nye Wafd-partiet (*Hizb al-Wafd al-Jadid*) oppretta som ei vidareføring av det gamle.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Wafd Party» frå Wikipedia på engelsk, og «Wafd» frå Wikipedia på svensk den 18. desember 2007.*
* «Wafd» i *A Dictionary of World History*. Oxford University Press, 2000. Oxford Reference Online. Oxford University Press. 18. desember 2007.
* «Wafd» i *A Dictionary of Contemporary World History*. Jan Palmowski. Oxford University Press, 2003. Oxford Reference Online. Oxford University Press. 18. desember 2007.


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* SUDOC

 |
|  |
| --- |
| **Florkronekolibri** |
| FlorkronekolibriFlorkronekolibri |
|
| **Utbreiing og status** |
| **Status i verda:** VU SårbarUtbreiinga av Florkronekolibri Utbreiinga av Florkronekolibri |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Fuglar Aves |
| **Orden:** | Seglarfuglar Apodiformes |
| **Familie:** | Kolibriar Trochilidae |
| **Underfamilie:** | Trochilinae |
| **Stamme:** | Trochilini |
| **Slekt:** | *Anthocephala* |
| **Art:** | **Florkronekolibri** *A. floriceps* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Anthocephala floriceps***Gould, 1854 |

**Santamartaflorkrone** (*Anthocephala floriceps*) er ein sårbar kolibriart i underfamilien Lesbiinae. Saman med den nyleg anerkjente utsplitta arten tolimaflorkrone, *Anthocephala berlepschi*, utgjer dei slekta *Anthocephala*. Han er endemisk for Colombia der han har utbreiing i eit lite leveområde i Sierra Nevada de Santa Marta.

Skildring
---------

Santamartaflorkrone måler 8,4 cm i kroppslengd, og har grønleg overside som slår over i oransje mot overgumpen, undersida er gråbrun og vengene mørke. Dei har ein liten, kvit panneflekk og raudleg krone, meir brun hos hofuglar. Halen er rektangulært forma, og syner ein lys tupp på halefjørene. Nebbet er svart og rettpeikande.

Habitatet er i våte og tørrare eldre gjenvekste skogar i høgder mellom 600 og 1700 moh. i Sierra Nevada de Santa Marta. Dei søkjer føde på blomar relativt lågt i undervegetasjonen.

Storleiken på populasjonen for slekta *Anthocephala* er estimert til ein stad mellom 2500 og 10 000 individ, og er trudd å minke langsamt grunna tap av habitat.

Systerarten tolimaflorkrone har eit større leveområdet mellom 1200 og 2300 moh. i sentrale Andes innanfor tre departement, Quindío, Tolima og Huila.

Kjelder
-------

* Züchner, T. de Juana, E. Boesman, P. & Sharpe, C.J. (2015). *Blossomcrown (Anthocephala floriceps)* In: del Hoyo, J. Elliott, A. Sargatal, J. Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.) (2014). Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions, Barcelona. Henta den 12. mai 2015
* BirdLife International (2023) Species factsheet: *Anthocephala floriceps*. Henta frå  den 5. august 2023

Referansar

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Santamartaflorkrone**
**Vladimir Šola**, kjent som **Vlado Šola**, (fødd 16. november 1968) er ein kroatisk tidlegare handballspelar frå Prisoje. Han vart verdsmeister 2003 og olympisk meister 2004 med Kroatia sitt landslag. Målvakta Šola vekte mykje åtgaum for sitt sprelske spel og energiske framtoning.

### Landslagsspel

Sola deltok i 132 landskampar frå debuten 1991 til hans siste kamp i 2005. Han fekk med seg EM-sølv i 1994, VM-sølv i 1995, VM-gull 2003, OL-gull 2004 og VM-sølv 2005.

### Klubbspel

Frå 1985 til 1995 var han aktiv i Medveščak, eit lag som fram til 1990 sikra han fire cup-pokalar i dåverande Jugoslavia. Åra frå 1996 til 2006 spelte han på lag i Tyskland, Sveits, Frankrike og Ungarn. Etter to år i Vezprem, flytta han i 2006 til heimlandet og avslutta med å spele i to sesongar for RK Zagreb.

### Merittar

* Handball-EM 1994 for menn: Bronsemedalje
* Handball-VM 1995 for menn: Sølvmedalje, tap mot Frankrike
* Handball-EM 1996 for menn: Nr 5
* Handball-VM 2003 for menn: Gullmedalje, siger over Tyskland
* Handball-EM 2004 for menn: Nr 4
* Sommar-OL 2004: Gullmedalje, siger mot Tyskland
* Handball-VM 2005 for menn: Sølvmedalje, tap mot Spania
* Handball-EM 2006 for menn: Nr 4
* Jugoslavisk cupmeister: 1986, 1987, 1989, 1990 for Medveščak
* Ungarsk seriemeister: 2005, 2006 for Vezprem
* Ungarsk cupmeister: 2005, 2006 for Vezprem
* Kroatisk seriemeister: 2007, 2008 for RK Zagreb
* Kroatisk cupmeister: 2007, 2008 for RK Zagreb

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Vlado Šola» frå Wikipedia på tysk, den 16. oktober 2023.*

* *Denne artikkelen bygger på «Vlado Šola» frå Wikipedia på engelsk, den 16. oktober 2023.*
**Beinn Eighe** er eit kompleks fjellmassiv i Torridon i Dei skotske høglanda i Skottland. Det består av ein lang rygg med mange toppar, og fleire av dei har status som munroar.

Området ligg mellom Loch Maree og Glen Torridon på vestkysten av Skottland. To av toppane på Beinn Eighe har status som munroar. **Ruadh-stac Mòr** er 1010 meter over havet, medan **Spidean Coire nan Clach**er 993 meter over havet.

Nordsida av Beinn Eighe er eit nasjonalt naturreservat styrt av Scottish Natural Heritage. Det vart oppretta i 1951 og var det første i sitt slag i Storbritannia. Reservatet er ei blanding av opent lyngheilandskap, skogsområde og myrer, og er finst fleire verna dyr som kronhjort, kongeørn og skogmår.

I tillegg området eit biosfærereservat under UNESCO.

Kjelder
-------

1. ↑  «Beinn Eighe National Nature Reserve Website». Henta 1. april 2011.
2. ↑  «UNESCO Beinn Eighe Biosphere Reserve Information Website». Henta 1. april 2011.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Beinn Eighe nasjonale naturreservat

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Pamela Badjogo**, fødd 3 desember 1982 i Libreville, er ein jazzsongar frå Gabon og tidlegare medlem av supergruppa Les Amazones d'Afrique.

Badjogo song i kyrkjekoret under oppveksten i Libreville. I 2005 flytta ho til Bamako i Mali for å studera biologi. Ho byrja at syngja og spela inn låtar, og i 2007 nådde ho finalen i musikkshowet *Casa Sanga* på TV-kanalen *Africable*, som blir sendt i store delar av det fransktalande Afrika. Det fyrste albumet hennar, *Mes Couleurs*, kom uti 2015.

Badjongo song ved avslutningsseremonien for den afrikanske meisterskapen i fotball for herrar i Liberville 2017. Ho er busett i Lyon i Frankrike.

Musikkstilen hennar er ei blanding av afropop, blues og jazz som ho syng på fransk og bantuspråk.

Diskografi
----------

* 2015 *Kanou*
* 2020 *Kaba*

Kjelder
-------

1. 1 2  «Pamela Badjogo L’indignée» (på franska). Henta 15. oktober 2021.  line feed character in `|title=` at position 15 (hjelp) CS1 maint: Unrecognized language (link)
2. ↑  «Pamela Badjogo» (på franska). Henta 15. oktober 2021.  CS1 maint: Unrecognized language (link)
Koordinatar: 66°01′45″N 12°31′30″E﻿

**Lauvøya** (tradisjonell uttale *låvøiæ*) er ei øy i Dønna kommune på Helgeland. Det er ikkje lenger fast busetjing på øya.

Eigedommen Lauvøya høyrde til frå gammalt Herøy kyrkje. I 1777 fekk Ole Hartvigsen Jentoft løyve til å drive gjestgiveri i handelshuset på øya. I 1801 kjøpte Jentoft eigedommen, ved å gjere eit makebytte der han overdrog eigedommane Skorpa og Sørra til kyrkjegodset.

Handelshuset på Lauvøya vart drive fram til midt på 1900-talet. Lauvøya hadde postkontor (Lauvøy i Helgeland, Løvø i Helgeland) til tidleg på 1960-talet. På 1920-talet var det òg ein sildoljefabrikk på øya.

I 1965 kjøpte Helgeland Skogselskap Lauvøygarden, og det meste av eigedommen, 315 dekar, vart i åra 1965-67 tilplanta med 92 000 sitkagran. Innmarka måtte plantast opp att i 1969 og 1970. Sitkagrana på Lauvøya har vakse særs godt. 

På slutten av 1990-talet overdrog Skogselskapet våningshuset til Dønna kystlag. Utanom våningshuset er det meste av hus knytt til handelsstaden rivne, men mange strandsittar- og husmannsstuer er enno i bruk som hytter.

Litle Lauvøya
-------------

Ved sida av Lauvøya, som òg vert kalla Store Lauvøya, ligg Litle Lauvøya. Denne øya er òg avfolka no.

Kjelder
-------


* Øyvind Jensen: «Lauvøya i Dønna» i *Årbok for Helgeland* 1986 ISBN 82-90148-45-3
* Kåre Hansen: «Drukkenskap, Fylderie og Uskikkeligheder... Om bakgrunnen for noen av de første gjestgiveriene på Helgeland» i *Årbok for Helgeland* 1998/99 ISBN 82-7866-007-7
* Arvid Sveli 1980: *Helgeland Skogselskap gjennom 75 år*

Bakgrunnsstoff
--------------

* O. Rygh: Norske Gaardnavne
* Om Lauvøya på www.bjornsmartnan.no Arkivert 2008-06-29 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
Kartskisse over land som har signert konvensjonane av 1951 og tilleggsprotokoll av 1967
**Flyktningkonvensjonen**, også kalla **SN sin konvensjon om stillinga til flyktningar/FNs konvensjon om flyktningers stilling**, er ein konvensjon som blei utarbeidd av Dei sameinte nasjonane (SN) i kjølvatnet av andre verdskrigen for å sikra at alle flyktningar får dei universelle menneskerettane som er formulerte i Menneskerettserklæringa frå 1948.

Konvensjonen blei vedtatt av generalforsamlinga i SN den 28. juli 1951, og kom i kraft 22. april 1954, etter at han var ratifisert av 35 statar.

Flyktningkonvensjonen definerer i artikkel 1 a kven som blir rekna som flyktning og gir alle flyktningar rett til å søka vern mot forfølging. Den enkelte staten bestemmer kven som blir omfatta av vilkåra, og dette kan ha ulik tolking i dei enkelte statane.

Non refoulement-prinsippet i artikkel 33 er mest sentralt i vernet og er forbodet mot å returnera flyktningar til heimlandet eller til eit anna utrygt område. Flyktningkonvensjonen gjev òg nokre viktige rettar for flyktningar som rett til arbeid, utdanning, rett til å organisera seg og tilgang til domstolane i landet.

Kjelder
-------

1. ↑  FN-sambandet. Flyktningkonvensjonen. Besøkt 19. november 2018.
2. ↑  Ole Kristian Fauchald og Bård Sverre Tuseth, red. (2012). *Global and Regional Treaties 2012*. Department of Public and International law, University of Oslo. s. stikkordregister. ISBN 978-82-8063-114-5.
3. ↑  Magnus Buflod, Knut Anders Sannes og Kristoffer Aasebø, red. (2008). *Folkerettslig tekstsamling 1883-2007* (4 utg.). Cappelen akademisk forlag. s. «Kronologisk register», stikkordregister side 961 og sidene 282-290. ISBN 978-82-02-27395-8.
4. 1 2  «FNs konvensjon om flyktningers stilling». Utlendingsdirektoratet. 28. juli 1951. Henta 16. september 2018.
5. 1 2 3 4 5  Vegard Bø Bahus (20. juni 2018). «flyktningekonvensjonen». Store norske leksikon. Henta 16. september 2018.

* *Denne artikkelen bygger på «Flyktningkonvensjonen» frå Wikipedia på bokmål, den 16. oktober 2023.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* FNs høgkommissær for flyktningar
* Heile konvensjonen Arkivert 6. mars 2016 på Wayback Machine. 6. mars 2016 hos Wayback Machine.
**Tormod Lislerud** (fødd 25. juni 1940) er ein tidlegare friidrettsutøvar frå Degernes som vann ni norske meisterskap i diskoskasting i tida 1965-74. I 1971 sette han norsk rekord med 59,98 meter. Han var medlem av Freidig og seinare Ski Idrettslag.

Aktiv
-----

Gjennom tolv sesongar, 1963-74, tok Lislerud tolv medaljar i diskokasting. Han enda opp med ni gullmedaljar, ein sølvmedalje og to bronsemedaljar.

I 1968 flytta han den personlege rekorden til 55,36 m, hans fyrste kast over 55 m. Under eit stemne i Malmö sommaren 1970 kasta han fire gongar over den norske rekorden til Harald Lorentzen på 56,78 m, med høvesvis 56,94 – 57,18 – 57,42 og 56,96 m. Det vart likevel ikkje norsk rekord på Lislerud, ettersom Iver Hole i same stemnet til slutt slo til med heile 59,54 m. Seinare i 1970 forbetra Lislerud den personlege rekorden til 58,02 m.

Den 4. september 1971 sette Lislerud sin einaste norske rekord då han oppnådde 59,98 m heime på Ski. Denne rekorden vart ståande til Knut Hjeltnes i 1975 vart fyrste nordmann med eit diskoskast over 60 m. Då hadde Lislerud lagt opp.

### Medaljar i norske meisterskap

* 1963: Bronsemedalje i diskokasting – 48,67 m
* 1964: Sølvmedalje i diskokasting – 49,06 m, bakom Stein Haugen (54,05 m)
* 1965: Gullmedalje i diskoskasting – 52,72 m, framom Ragnar Skautvedt (51,90 m)
* 1966: Gullmedalje i diskoskasting – 51,04 m, framom Stein Haugen (51,00 m)
* 1967: Bronsemedalje i diskokasting – 50,08 m
* 1968: Gullmedalje i diskoskasting – 51,68 m, framom Stein Haugen (50,54 m)
* 1969: Gullmedalje i diskoskasting – 52,28 m, framom Harald Lorentzen (51,22 m)
* 1970: Gullmedalje i diskoskasting – 53,56 m, framom Harald Lorentzen (52,62 m)
* 1971: Gullmedalje i diskoskasting – 56,36 m, framom Harald Lorentzen (52,56 m)
* 1972: Gullmedalje i diskoskasting – 57,02 m, framom Iver Hole (55,52 m)
* 1973: Gullmedalje i diskoskasting – 58,40 m, framom Iver Hole (54,78 m)
* 1974: Gullmedalje i diskoskasting – 56,18 m, framom Knut Hjeltnes (55,70 m)

Kjelder
-------

* Magnus Breili: *Sport i navn & tall*. 1971
* friidrett.no

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
Koordinatar: 60°41′43.930″N 5°8′1.3380″E﻿

**Lurefjorden** er ein fjord i Nordhordland i kommunane Alver og Austrheim. Han strekkjer seg 16 km frå nordvest til søraust og endar i Seimsfjorden som strekkjer seg 5 km vidare sørover til Seim. 

Fjorden har heile fem innløp mellom dei mange øyane i Austrheim. Det største innløpet går inn Fosnstraumen frå Hoplandsosen og Fedjefjorden i nordvest. Lengst nord i fjorden ligg grenda Litlelindås. Øya Lygra, som fjorden er kalla opp etter, ligg på sørvestsida av fjorden, som her ligg heilt innanfor Lindås kommune. Lygra er lang og smal, om lag 5,5 km lang 700 meter på det breiaste. På austsida ligg grenda Kvalvågen og tettstaden Hundvin. 

Ved Kråketangen deler fjorden seg i to. Seimsfjorden held fram på vestsida, medan den særs smale Rydlandsvågen strekkjer seg 3,5 km søraustover på andre sida. Vågen er stort sett aldri meir enn 100 meter på det breiaste. 

Fjorden har ein spesiell topografi med grunn terskel på rundt 20 m og store område med djup fjord. Dette medfører lita utskifting av vatnet med havet utanfor og har gitt *Periphylla periphylla*, ei djupvassmanet, gode vilkår. Maneta har utkonkurrert det meste av anna liv i fjorden.

Fotnotar
--------

1. ↑  «NRK - Schrödingers katt». 7. mai 2001.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* SSR (namn)

 |
**Iver Hole** (fødd 26. desember 1944) er ein norsk skulemann og tidlegare idrettsutøvar frå Spikkestad i Akershus. Han var norsk rekordhaldar i diskoskasting frå august 1970 til september 1971. Åra 1968-75 deltok han i 12 landskampar. Hole var i alle år medlem i IK Tjalve.

Hole kasta diskosen 50,40 meter i 1966. To år seinare flytta han den personlege rekorden til 51,30 m. Etter å ha forbetra seg seg til 53,10 m sommaren 1970, nådde han sensasjonelle 59,54 meter i Malmö den 11. august. Under særleg gunstige kast-tilhøve vart han andremann i eit stemne der Ricky Bruch sigra med 65,75 m. I det same stemnet sette Tormod Lislerud norsk rekord med 57,18 m, før Hole kom med sitt rekordkast. Lislerud tok over som norsk rekordhaldar i september 1971.

På 1980-talet var Hole trenaren til Jorunn Tangen, som han vart gift med i 1987. Seinare trente han også Mette Bergmann.

### Medaljar i noregsmeisterskap

* 1972 i Stavanger: Sølvmedalje
* 1973 i Trondheim: Bronsemedalje
* 1974 i Hønefoss: Bronsemedalje
* 1976 i Askim: Bronsemedalje

Hole var lærar ved Spikkestad ungdomsskole frå 1966. Frå 1983 til han gjekk av med pensjon i 2014 var han rektor ved Slemmestad ungdomsskole.

Kjelder
-------


* friidrett.no
* Nationen 12. august 1970


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF

 |
**Siglo**, eller **Stora Siglo**, er ei øy i Fitjar kommune i Fitjarøyane. Øya er 1,9 km lang og 1 km på det breiaste. Ho har form som ein hestesko med Nordre Siglevågen på nordsida. Øya ligg vest for Engesund og Bukkholmen, nord for Ivarsøyo med Nyleio og Eggøyo i vest og Selbjørnsfjorden i nord. 

Garden på øya er ikkje gamal. Opphavleg var øya eit husmannsplass under Fitjar. 

I 1806 vart Siglo med øyar og holmar fredlyst.

Geografi
--------

Siglo har eit areal på 1,1 km². Ho har form som ein hestesko med Nordre Siglevågen som munnar ut mot Selbjørnsfjorden i nord. Ho er kring 1,9 km lang og 1,1 km på det breiaste.

Namn
----

Opphavet til namnet er uvisst, men ein meiner det kan kome av «sigla», som i dette området var namnet på det midterste rommet i ein storbåt der masta står. Det kan òg kome av «segl», som vert nytta om ein bergvegg som liknar på eit segl. Namnet kan òg kome av verbet «å sigla». Leia i området går her på vestsida av øya og svingar austover ved Siglodden, nord på Siglo. Ein måtte derfor skifta kurs her og venda seglet. 

Namnet på garden har òg vore kalla Siglen og Store Siglen. 

Slektsnamnet frå staden er Siglen.

Historie
--------

Siglo høyrde til Fitjargarden frå gamalt av, og var opphavleg eit husmannsplass som vart skuldsett ved matrikkelen i 1838. Frå då av var plasset ein eigen gard. 

Seinare har brukarane vore sjølveigarar.

**Folketalsutvikling**

| 1801 | 1900 |
| --- | --- |
| 11 | 27 |

Kjelder
-------

1. ↑  Folketeljing 1801 for Stord prestegjeld, frå Digitalarkivet
2. ↑  Folketeljing 1900 for Fitjar herred, frå Digitalarkivet

* Simon Steinsbo (1986). *Fitjar bygdebok - Gards- og ættesoge* **1**. Fitjar.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
Koordinatar: 48°55′0″N 24°43′0″E﻿

**Ivano-Frankivsk** (ukrainsk Івано-Франківськ; tidlegare **Stanyslaviv**, **Stanislau** eller **Stanisławów**) er ein historisk by i Vest-Ukraina. Han er administrasjonssenter i Ivano-Frankivsk oblast (provins).

Han vart bygd på midten av 1600-talet som ei privat festning for Potocki-familien, og med delinga av Polen i 1772 gjekk han til Det austerrikske imperiet. Det var i denne perioden festninga vart omgjort til ein av dei viktigaste byane i lågberga ved Karpatane. Etter første verdskrigen var han ei kort stund mellombels hovudstad i Den vestukrainske folkerepublikken, før Stanisławów vart ein del av Den andre polske republikken. I byrjinga av andre verdskrigen vart byen «frigjort» av sovjetiske styrkar før Nazi-Tyskland okkuperte byen. Med frigjeringa av Ukraina i 1944 vart byen ein del av Sovjetunionen dei neste 45 åra. Nokre år før oppløysinga av Sovjetunionen vart det blågule flagget reist i byen som eit symbol på det sjølvstendige Ukraina.

I dag er det spor etter fleire kulturar i Ivano-Frankivsk, med eit polsk rådhus, eit austerriksk forretningssenter og sovjetiske bustadblokker.

Byen ligg i Karpatane nordaust i fjellkjeda, kring 120 meter over havet. Dei nærmaste byane er Tysmenytsia som ligg mindre enn 10 km mot aust, Tlumatsj i aust, Nadvirna i sør, Kalusj i vest og Halytsj i nord.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Ivano-Frankivsk» frå Wikipedia på engelsk, den 15. september 2012.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Greeting. The official site of the city of Ivano-Frankivsk
2. ↑  The Sad End of the Orange Revolution, Der Spiegel (14 januar 2010)
3. ↑  «The City of Ivano-Frankivsk». *sbedif.if.ua*. Arkivert frå originalen 23. desember 2012. Henta 15. september 2012.

Bakgrunnsstoff
--------------

* mvk.if.ua – Offisiell side for Ivano-Frankivsk

| * v
* d
* e
Ivano-Frankivsk oblast |
| --- |
| Administrativt senter: Ivano-Frankivsk |
|  | Bolekhiv**·** Bursjtyn**·** Dolyna**·** Halytsj**·** Horodenka**·** Jaremtsje**·** Kalusj**·** Kolomyja**·** Kosiv**·** Nadvirna**·** Rohatyn**·** Snjatyn**·** Tlumatsj**·** Tysmenytsia |  Ukraina |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
| **Níkea****Lokalt namn Νίκαια** |
| --- |
|  |
| Geografi |
|  |
| 

Níkea is located in Hellas
Níkea (Hellas)

 |
| **Stad** | Attikí |
| **Koordinatar** | 37°58′N 23°38′E﻿Koordinatar: 37°58′N 23°38′E﻿

 |
| Administrasjon |
| **Land** | Hellas |
| **Periferi  Periferieining  Kommune** | Attikí  Pireus  Níkea-Ájos Ioánnis Réndis |
| **Hovudsete** | Níkea (89 380 innb.) |
| Demografi |
| **Folketal** | 89 380 (2011)
 |

**Níkea** (gresk Νίκαια), òg skrive *Nikaia*, er ein tidlegare kommune i storbyområdet til Aten i Hellas. I dag er han ein del av kommunen Níkea-Ájos Ioánnis Réndis i periferieininga Pireus i periferien Attikí. Fjellet Egáleo ligg i nord. Níkea ligg om lag 8 km sørvest for sentrum av Aten og 4 km nordaust for sentrum av Pireus.

Níkea utgjorde tidlegare jordbruksområde, og den urbane utviklinga erstatta mykje av desse områda mellom 1930- og 1950-åra. Mange flyktningar kom til byen etter den gresk-tyrkiske krigen 1919-1922 og i dag er dei fleste områda stort sett urbanisert. Berre lengst nord ved fjellet Egáleo finn ein meir steinete landskap.

Referansar
----------

1. ↑  Folketeljing 2011, revidert
2. ↑  *Νόμος 3852/2010 - ΦΕΚ 87Α/7-6-2010  
Lov 3852/2010: Kallikratis-reforma*, arkivert frå originalen 30. juli 2023, henta 7. september 2023

Kjelde
------

* *Denne artikkelen er basert på ei omsetjing av artikkelen Nikaia, Attica frå Engelsk Wikipedia .*

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
| **Sverdrupøyane** |
| --- |
| Geografi |
|  | 
 |
| **Areal** | 66 000 km²

 |
| Administrasjon |
| **Land** | Canada |
|

**Sverdrupøyane** er ei gruppe øyar på vestsida av Ellesmereøya og utgjer ein mindre del av Dronning Elizabeth-øyane lengst nord i Canada. Dei største øyane er Axel Heibergs land, Ellef Ringnes' øy og Amund Ringnes' øy. Øyane er ikkje folkesette, bortsett frå med ein vêrstasjon på Ellef Ringnes' øy. Administrativt høyrer øygruppa til Nunavut-territoriet.

Øyane blei namngjevne av den norske oppdagaren Otto Sverdrup, som på den andre store ekspedisjonen med polarskuta «Fram» kartla dette arktiske området i åra 1898–1902. Øyane var tidlegare kjente og periodevis besøkte av inuittar. På vegner av Noreg gjorde Sverdrup offisielt krav på dei tre øyane Ellef Ringnes' øy, Amund Ringnes' øy og Axel Heibergs land i 1928. Til å byrja med viste norske styresmakter lita interesse for dei tre ugjestmilde øyane, og ville fyrst og fremst bruka kravet som ei brekkstong i forhandlingane om andre polarområde. 

I april 1929 gav norske styresmakter Sverdrup beskjed om at han kunne starta forhandlingar med Canada om ein personleg kompensasjon for å fråfalla kravet om øyane. 5 november 1930 anerkjente Noreg Canada sin rett til Sverdrupøyane. Berre 14 dagar seinare anerkjente Storbritannia Noreg sin rett til Jan Mayen. At Noreg ikkje stod hardare på kravet om å behalda øyane skuffa Otto Sverdrup stort. 

Det canadiske parlamentet betalte til slutt 67 000 dollar for Sverdrup sine dagbøker og kart. Pengane var òg betaling for arbeidet Sverdrup hadde utført i samband med ekspedisjonen. Dagbøkene blei seinare tilbakeført til Sverdrup sin familie, men kartet er sporlaust forsvunne.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Sverdrupøyene» frå Wikipedia på bokmål, den 17. oktober 2023.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Sverdrupøyane**
Ei skål borsj med smetana.
**Smetana** er eit mjølkeprodukt frå Sentral- og Aust-Europa som blir framstilt av uhomogenisert syrna fløyte. Det har blitt hevda at smetana er eit produkt av russisk opphav. Smetana minner om crème fraîche (28 % feitt), men sidan det ikkje har blitt homogenisert, skil det seg ikkje når det blir kokt eller brukt i varme rettar. Dei mest anvende smetana-variantane har 15–30 % feittinnhald, og er meir syrlege enn crème fraîche.

Produktet
---------

Feittinnhaldet i smetana varierar frå 10 til 70 %. Dei mest alminnelege smetana-variantane som er til sals i supermarknadane har 10–40 % feittinnhald. Tilsetjing av fortjukkingsmiddel som gelatin er ikkje forboden, men er ikkje rekna som autentisk. Smetana-produkt tilsett gelatin og liknande blir sett av forbrukarar flest for å vere av lågare kvalitet og ueigna til matlaging, ettersom nokre rettar vil bli mislykka dersom ein nyttar smetana tilsett fortjukkingsmiddel.

Bruksområde
-----------

Blini med smetana og raud kaviar.
### Generelt

I mange austeuropeiske kjøken blir smetana brukt i forrettar, hovudrettar, supper og desserter. Til dømes kan det vere blanda i supper, grønsaks- og kjøtrettar, servert med pelmeni eller pirogar, eller bli brukt som fyll i krydra pannekaker. Produktet kan også blandast med hytteost, lauk, paprika og anna krydder til ein pikant smøreost som blir eten på brød. Ettersom smetana i motsetnad til crème fraîche ikkje skil seg ved høge temperaturar, blir det blant anna nytta til kjøt- eller grønsaksgryterettar og andre rettar som krev ei lang tillagingstid i omnen.

### Ungarn

Ungarske kokkar bruker smetana (ungarsk *tejföl* eller *tejfel*) i sausar som *paprikas* og i oppskrifter som skinke-fylte pannekaker (palacsinta). I dei seinaste tiåra har mange forbrukarar i stadig større grad spurt etter meieriprodukt med lågare feittinnhald. Difor har smaken og konsistensen til mange meieriprodukt blitt endra. Nokre ungarske kokebøker anbefaler no å erstatte smetana med crème fraîche blanda med fløyte (38–40 % melkefett).

### Finland

Smetana er mykje utbreidd i det finske kjøken, hovudsakleg i Karelen og Ingermanland. 

### Russland og Ukraina

I ukrainsk og russisk kjøken bruker ein ofte smetana som tilsetjing (garnityr) i borsj og andre supper, også som ingrediens i vareniki og pelmeni.

### Tyskland

*Schmand* er typisk for nokre lokale tyske kjøken, særleg i Hessen og Thüringen. I tillegg til at ein bruker det i krydra rettar, blir det også brukt i kaker som Schmandkuchen og dessertar.

Kjelder
-------

1. 1 2 3 4 5  Det finske meieriet Valio Ltd. om smetana Arkivert 23. oktober 2014 på Wayback Machine. (en)
2. ↑  OAO Petmol, et russisk mejeri, om fedtprocent i smetana Arkivert 3. mars 2021 på Wayback Machine. (ru)
3. ↑  June Meyers Authentic Hungarian Heirloom Recipes Cookbook (en)
4. ↑  Gundel, Karoly (1992). *Gundel's Hungarian cookbook*. Budapest: Corvina. ISBN 963-13-3600-X. OCLC 32227400.  side 17

* *Denne artikkelen bygger på «Smetana» frå Wikipedia på bokmål, den 28. juli 2023.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Smetana**
***Soga om Didrik av Bern***, norrønt ***Þiðreks saga af Bern***, er ei riddarsoge som omhandlar storverka til helten, Didrik av Bern, som er laust basert på den historiske gotarkongen Theoderik den store. «Bern» i soga er byen Verona i Nord-Italia. Soga vart skriven ned rundt midten av 1200-talet i Noreg, bygd på «tyske menns segner». Soga er ei laus samling med segner om ulike heltar og storverk, laust sydd saman til ein heilskap rundt Didrik av Bern. Kjende sagnfigurar som Sigurd Fåvnesbane, smeden Volund og Attila er òg med i soga. Delar av stoffet er òg kjend frå t.d. *Nibelungenlied* og *Den yngre edda*, men nokon av forteljingane er berre overlevert gjennom denne soga. Det er ikkje kjend kven som sette saman soga, eller om det var ein nordmann eller islending.

Soga om Didrik av Bern skil seg frå den andre samtidige sagalitteraturen. Ho har mest til felles med riddarsogene, men er eldre enn dei fleste av desse. I klassifisering av sagalitteraturen vert ho difor stundom sett åleine i sin eigen kategori.

Soga har truleg vore svært populær i mellomalderen, og på 1400-talet vart det laga ein versjon på svensk, på rim. I moderne tid har soga vore mindre populær. Litterært sett har soga vorte rekna som mindreverdig. Ho er omsett til engelsk og tysk, men aldri i sin heilskap til moderne norsk. Vurderinga frå *Kulturhistorisk leksikon for nordisk middelalder* er typisk for det moderne synet på soga: 

*De gamle sagn er her popularisert og ofte vulgarisert, det er lite igjen av det tragisk heroiske i Eddakvadene (...) Personskildringen er skjematisk, uten psykologisk innsikt, de mest populære helter er slåsskjemper (...) og frierhistoriene er rene parodier*

Kjelder
-------

1. ↑  *Kulturhistorisk leksikon for nordisk middelalder*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Þiðreks saga af Bern Soga om Didrik av Bern på norrønt (heimskringla.no)
* Ðidriks saga af Bern Full tekst på originalspråket, utgitt i 1853
**County Galway** (irsk *Cúige Chonnachtae*) er ein av dei fire provinsane på Irland. Han ligg vest på øya og i Republikken Irland og består av grevskapa Galway, Leitrim, Mayo, Roscommon og Sligo.

Dei største byane er Galway i sør og Sligo i nord. Han har like over 500 000 innbyggjarar og er det minste av dei fire provinsane. 

Provinsen har fleire Gaeltacht-området, der irsk språk er utbreidd, vest i Mayo og Galway.

Det høgaste punktet i Connacht er Mweelrea på 814 meter over havet i Mayo. Den største øya er Achill, som òg er den største av alle øyane utanfor Irland. Den største innsjøen er Lough Corrib.

Fram til tidleg historisk tid vart området kalla Cóiced Ol nEchmacht. Connacht var eit kongedøme i mellomalderen og kongar vart offisielt innsett fram til seint på 1600-talet. Den herskande O'Conor Don-familien har overlevd fram til i dag. 

«Republikken Connaught» eksisterte ei kort stund i 1798 med fransk militærstøtte. 

Den einaste større byen i Connacht er Galway med 71 983 innbyggjarar (2006). Den nest største byen er Sligo (17 892 innb.).

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Connacht» frå Wikipedia på engelsk, den 24. oktober 2007.*


| * v
* d
* e
Grevskap i Irland |
| --- |
| Connacht | Galway | Leitrim | Mayo | Roscommon | Sligo |
| Munster | Clare | Cork | Kerry | Limerick | Tipperary | Waterford |
| Leinster | Carlow | Dublin | Kildare | Kilkenny | Laois | Longford | Louth | Meath | Offaly | Westmeath | Wexford | Wicklow |
| Ulster | Antrim \* | Armagh \* | Cavan | Donegal | Down \* | Fermanagh \* | Londonderry \* | Monaghan | Tyrone \* |
| \* Grevskap i Nord-Irland (andre grevskap er i Republikken Irland) |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Ari Pekka Mannio** (fødd 23. juli 1987) er ein finsk tidlegare spydkastar frå Lehtimäki som vann bronsemedaljen ved EM i friidrett 2012 i Helsinki. Han har ein personleg rekord på 86,82 meter frå 2015.

I 2009-sesongen sette Mannio personleg rekord på 85,70 meter, og han sigra i den europeiske ungdomsmeisterskapen i Kaunas med eit kast på 84,57 m. Sommaren 2011 vart han i Turku finsk meister med eit kast på 85,12. I VM i friidrett 2011 i Daegu vart han slått ut i kvalifiseringa. Året etter sikra han seg bronsemedaljen ved europameisterskapen i Helsinki med eit kast på 82,63 meter, 1,09 meter kortare enn vinnarkastet til Vítězslav Veselý. Under dei olympiske leikane i London enda Mannio på 11. plass. 7. juni 2015 kasta han livsbeste 86,82 meter i Raasepori. Han deltok så i VM i friidrett 2015, EM i friidrett 2016 og Sommar-OL 2016, men kom ikkje vidare frå kvalifiseringa nokon av gongane. Etter å ha vore plaga av ein skulderskade la han opp i 2018.

Kjelder
-------

* World Athletics
* *Denne artikkelen bygger på «Ari Mannio» frå Wikipedia på engelsk, den 3. september 2023.*
**Grautrim** (svensk *grötrim*) er eit enkelt rim som tradisjonelt blir framført ved grautmåltid, særleg på julaftan. Skikken er best kjend frå Sverige.

Grautrim var ei form for bordrim som erstatta eldre leverrim.
Dette var rim ein framførte under levermåltid, og var opphavleg ein overklasseskikk.
Dei breidde seg blant den svenske allmogen på 1700-talet. 
Grautrimskikken blei nytta både til høgtider som jul og påske og ved feiringar av bryllaup, barnedåp og andre festar.
Han blei så teken opp att av høgare svenske samfunnslag då dei ønska ei meir autentisk julefeiring.
På 1800-talet blei det gjeve ut bøker med grautrim retta mot borgarskapet, som *Oumbärligt vademecum för julklappsgifvare, eller tredje samlingen splitter nya verser till julklappar och rim öfver gröt*.

Grautrima er mindre kjende frå Noreg, men er omtalt i bruk på 1800-talet av Eilert Sundt
og av Thrond S. Haukenæs, som skildrar grautrim i eit bryllaup:

*I anledning bruragrauten paa den 3dje dag blev der af hver enkelt efter kjøgemesterens opfordring frembragt korte smaa rim. Køgemesteren rimede først og saa de øvrige; kun bruden blev fritagen derfor. Som en prøve paa disse rim kan her anføres:*
*Grauten er fin.*
*Gid han var i magen min.*

Kjelder
-------

1. ↑  «Grötrim», *Svenska Akademiens ordbok*
2. 1 2 3 4 5 6  Thomas Reinertsen Berg (11. desember 2015), «Et rim til grøten», *Morgenbladet*, arkivert frå originalen 2. februar 2017, henta 22. januar 2017
3. ↑  «Lever-rim», *Svenska Akademiens ordbok*
4. ↑  I *Folkevennen* 1857
5. ↑  Thrond S. Haukenæs: *Natur, folkeliv og folketro paa Voss og Vossestranden* (1896)

* *Denne artikkelen bygger på «Grötrim» frå Wikipedia på svensk, den 22. januar 2017.*
	+ *Wikipedia på svensk oppgav desse kjeldene:*
		- NE om grötrim
| **Koróni****Lokalt namn Κορώνη** |
| --- |
| Frå hamna i Koróni |
| Geografi |
|  |
| 

Koróni is located in Hellas

 |
| **Stad** | Peloponnes |
| **Koordinatar** | 36°47′N 21°57′E﻿Koordinatar: 36°47′N 21°57′E﻿

 |
| Administrasjon |
| **Land** | Hellas |
| **Periferi  Periferieining  Kommune** | Peloponnes  Messinía  Pýlos-Néstoras |
| **Hovudsete** | Koróni (1 397 innb.) |
| Demografi |
| **Folketal** | 4 366 (2011)
 |

**Koróni** (gresk Κορώνη) er ein by og tidlegare kommune på Peloponnes i Hellas. Sidan 2011 har han vore ei kommunaleining i kommunen Pýlos-Néstoras i periferieininga Messinía i periferien Peloponnes.

I tida under Republikken Venezia og Det osmanske riket vart byen kalla *Corone*. Byen har kring 1700 innbyggjarar og ligg sørvest på Peloponnes ved Messiníabukta i det sørlege Hellas, om lag 45 minuttar sørvest for Kalamáta. Byen ligg på ein ås nedanfor ei imponerande venetiansk festning og nedover til bukta.

Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Koróni 4 366 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 1 397 innbyggjarar.

Referansar
----------

1. 1 2  Folketeljing 2011, revidert
2. ↑  *Νόμος 3852/2010 - ΦΕΚ 87Α/7-6-2010  
Lov 3852/2010: Kallikratis-reforma*, arkivert frå originalen 30. juli 2023, henta 7. september 2023

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Koroni» frå Wikipedia på engelsk, den 26. desember 2011.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Selsøy** er ei øy i Fitjarøyane, tidlegare i Fitjar kommune, i dag i Bømlo kommune. Ho grensar til Gisøyo med Brandasund i vest, Vikøyo i sør, Klamsøyo og Hanøyo i nordvest og Selbjørnsfjorden i nord. 

Fv18 kryssar øya med bru til Vikøyo i sør og Brandasund i vest.

Gardar
------

Det ligg tre gardar på øya, Eidet, Torgjo og Kvarven. 

Eidet og Kvarven vart rydda på 1660-talet, først som husmannsplassar under Brandasund. Torgjo eller Torget er gammal og var i hevd i 1328, men har seinare truleg lege øyde til slutten av 1500-talet, og han vart først nemnd at i 1638.

Historie
--------

Det er funne spor etter ein steinalderbustad på Torgjo med fem steinøkser og ei flintpil.

**Folketalsutvikling**

| 1801 | 1900 |
| --- | --- |
| 15 | 62 |

Namn
----

Namnet på Selsøy er sagt at det kan kome av sel (kobbe), eller av mannsnamnet Selir. Selen har derimot vorte kalla kobbe på desse kantar, så det er tvilsamt at dyret er opphavet til øynamnet. I ei jordebok frå 1680 står det nemnd at øya låg under garden Sele i Bømlo i gamal tid og er opprydda under denne garden. Det er derfor rimeleg å tru at øya har fått namn etter denne garden.

Kjelder
-------

* Simon Steinsbo (1986). *Fitjar bygdebok - Gards- og ættesoge* **1**. Fitjar.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* SSR (namn)

 |

  



1. ↑  Folketeljing 1801 for Stord prestegjeld, frå Digitalarkivet
2. ↑  Folketeljing 1900 for Fitjar herred, frå Digitalarkivet
| **Tsjerepovets Череповец** |
| --- |
| Flyfoto av TsjerepovetsFlyfoto av Tsjerepovets Flyfoto av Tsjerepovets |
|  |
| Flagget til Tsjerepovets | Byvåpenet til Tsjerepovets |
| **Flagget til Tsjerepovets** | **Byvåpenet til Tsjerepovets** | 
 |
| Plassering |
| 

Tsjerepovets is located in Russland

 |
| 

Tsjerepovets is located in Vologda oblast

 |
| Styresmakter |
| Land |  Russland |
| Føderasjonssubjekt | Vologda oblast |
| Grunnlagd Bystatus | 17771777 |
| Borgarmeister | Oleg Kuvsjinnikov |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  121 km² |
| Innbyggjarar  - Totalt (2007)   - folketettleik | 307 800   2 543,8 /km² |
| Koordinatar | 59°08′0″N 37°54′0″E﻿Koordinatar: 59°08′0″N 37°54′0″E﻿ |
| Høgd over havet | 130 moh |
| Tidssone- Ved sommartid | MSK (UTC+3)MSD (UTC+4) |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 162600–162627 |
| Retningsnummer (tlf) | (+7)8202 |
| **Nettstad:** www.cherinfo.ru |

**Tsjerepovets** (russisk Черепове́ц) er den største byen i Vologda oblast i Russland. Han ligg ved breidda av Rybinsk-reservoaret i Volga, nær det sørlege endepunktet på Volga-Austersjø-kanalen. I 2007 hadde han nesten 310 000 innbyggjarar.

Historie
--------

Rundt 1360 vart det oppretta eit kloster i åsane ved elva Sjeksna og landsbyen Fedosjevo voks fram rundt det. Historikarar ser denne landsbyen som hjartet i dagens Tsjerepovets. Byen fekk offisiell bystatus i 1777 etter ordre frå Katarina den store. Ved bygginga av Mariinskkanal-systemet vart Tsjerepovets, som ligg ved Volga, knytt til Austersjøen. Under den andre verdskrigen vart fleire store fangeleirar oppretta i området og rundt 30 000 menneske døydde i desse leirane.

Økonomi
-------

Tsjerepovets er den viktigaste industribyen i regionen. Her er mellom anna jernverk, stålfabrikkar (til dømes Severstal), store skipsverft og kjemiske bedrifter. Kolbehovet til metallindustrien i byen vert dekt av gruver i Vorkuta og jernmalmen kjem frå gruver på Kolahalvøya. I tillegg er det sagbruk i byen, som handsamar tømmer frå skogane rundt byen. Byen vert betjent av Tsjerepovets lufthamn, som ligg 18 km nord for byen.

Utdanning
---------

I Tsjerepovets ligg eit statleg universitet.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad for Tsjerepovets Arkivert 2009-07-04 ved Wayback Machine.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Tsjerepovets» frå Wikipedia på bokmål, den 30. november 2008.*


| * v
* d
* e
Byar i Vologda oblast |
| --- |
| Administrativt senter: Vologda |
| Våpenskjoldet til Vologda oblast | Babajevo · Belozersk · Grjazovets · Kadnikov · Kharovsk · Kirillov · Krasavino · Nikolsk · Sokol · Totma · Tsjerepovets · Ustjuzjna · Velikij Ustjug · Vytegra | Flagget til Vologda oblast |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
Eit **hundreår** eller **sekel** er ein periode på hundre år. 

I den julianske og den gregorianske kalenderen vert hundreåra rekna etter Kristi fødsel, slik at til dømes det fjortande hundreåret byrjar i år 1301 og sluttar med år 1400, nesten synonymt med 1300-talet. Det gjeldande hundreåret er det tjueførste hundreåret etter Kristi fødsel.

Framandordet *centennium*, lite nytta på norsk, er latin og samansett av *centum*, som tyder 'hundre', og *annus*, som tyder 'år'. Sekel kjem frå latin *sæculum* og tyder 'tidsalder'. Ordet kunne i antikken ha tydingar som viste til regjeringstida for ein fyrste eller ei ein manns levetid, men no vert ordet nytta synonymt med ordet 'hundreår'.

Liste over hundreåra e.Kr.:
---------------------------

* 1. hundreåret
* 100-talet
* 200-talet
* 300-talet
* 400-talet
* 500-talet
* 600-talet
* 700-talet
* 800-talet
* 900-talet
* 1000-talet
* 1100-talet
* 1200-talet
* 1300-talet
* 1400-talet
* 1500-talet
* 1600-talet
* 1700-talet
* 1800-talet
* 1900-talet
* 2000-talet

Dei 20 siste hundreåra f.Kr.:
-----------------------------

* 1. hundreåret f. Kr.
* 100-talet f.Kr.
* 200-talet f.Kr.
* 300-talet f.Kr.
* 400-talet f.Kr.
* 500-talet f.Kr.
* 600-talet f.Kr.
* 700-talet f.Kr.
* 800-talet f.Kr.
* 900-talet f.Kr.
* 1000-talet f.Kr.
* 1100-talet f.Kr.
* 1200-talet f.Kr.
* 1300-talet f.Kr.
* 1400-talet f.Kr.
* 1500-talet f.Kr.
* 1600-talet f.Kr.
* 1700-talet f.Kr.
* 1800-talet f.Kr.
* 1900-talet f.Kr.

Sjå òg
------

* Fin de siècle
* År
Sør-Amerika
Satellittbilde av Sør-Amerika
**Sør-Amerika** er det sørlege av dei to kontinenta som utgjer den amerikanske verdsdelen. Området strekker seg rundt 7 600 km, frå rundt 12° nord for ekvator til over 55° sør for han, like ved Antarktis. Kysten møter Stillehavet på vestsida og Atlanterhavet på austsida. Landskapet er prega av dei ruvande Andesfjella i vest og Amazonaselva, fruktbart land og tropisk regnskog i aust. Geologisk er Sør-Amerika eit eige kontinent, i og med at det berre trefte Nord-Amerika ganske nyleg. Mange nord-amerikanarar reknar det òg som ein eigen verdsdel.

Urfolket i Sør-Amerika kom nordfrå, etter først å ha gått over landbrua i Beringstredet og vandra sørover. Dei kan òg ha møtt stillehavsfolk som hadde reist over havet. Området vart invadert av europearar frå 1530-åra, først spanjolar og sidan portugisarar. Det vart delt inn i koloniar, som fekk sjølvstende på 1800-talet.

### Sjølvstendige land

* Argentina
* Bolivia
* Brasil, det største og folkerikaste landet i Sør-Amerika.
* Chile
* Colombia
* Ecuador
* Guyana
* Paraguay
* Peru
* Surinam
* Uruguay
* Venezuela

### Biland

* Fransk Guyana (Frankrike)
* Falklandsøyane (Storbritannia)

Sjå òg
------

* Latin-Amerika
* Klima i Sør-Amerika

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Sør-Amerika**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS
* NKC
* GeoNames

 |
**Johann Nepomuk Nestroy** (7. desember 1801–25. mai 1862) var ein austerriksk dramatikar, skodespelar og songar.

Liv
---

Nestroy var fødd i Wien. Etter debut som songar og skodespelar ved ulike scenar blei han etterkvart best kjend som komikar. Frå 1831 verka han i Wien, der hans store suksessar leda han fram til ein post som sjef for Carl-Theater 1854-60. Frå 1827 var han òg litterært verksam. Han skreiv og omarbeidde eit 80-tals skodespel til repertoaret sitt, som omfatta folkeleg realistiske lystspel som *Lumpacivagabundus* (1833; fritt omsett til svensk av Fran Hodell 1865 som *Andersson, Pettersson och Lundström*) og *Freiheit inn Krähwinkel* (1848), parodiar (mellom anna på verk av Friedrich Hebbel og Ferdinand Raimund) og dessutan lokalaktuelle songspel som *Wiener Possen*. Dei samla verka til Nestroy er blitt gjevne ut i fleire opplag, mellom anna 1924-30 i 15 band med biografi av Otto Rommel.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Johann Nestroy» frå Wikipedia på svensk, den 5. august 2023.*
	+ *Wikipedia på svensk oppgav desse kjeldene:*
* Carlquist, Gunnar: *Svensk uppslagsbok. Bd 19*, Svensk Uppslagsbok AB, Malmö 1937, s. 981.


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
|  |
| --- |
| **Chiribiquetesmaragd** |
|  |
|
| **Utbreiing og status** |
| **Status i verda:** LC LivskraftigUtbreiinga av Chiribiquetesmaragd Utbreiinga av Chiribiquetesmaragd |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Fuglar Aves |
| **Orden:** | Seglarfuglar Apodiformes |
| **Familie:** | Kolibriar Trochilidae |
| **Underfamilie:** | Trochilinae |
| **Stamme:** | Trochilini |
| **Slekt:** | *Chlorostilbon* |
| **Art:** | **Chiribiquetesmaragd** *C. olivaresi* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Chlorostilbon olivaresi*** |

**Chiribiquetesmaragd** (*Chlorostilbon olivaresi*) er ein mellomstor kolibri med særs innskrenka leveområde langt sør i Colombia.

Skildring
---------

Chiribiquetesmaragden har kroppslengd på ca. 9 centimeter og kroppsvekta er i underkant av 4 gram, hoa nokre mindre enn hannfuglar. Som andre smaragdkolibriar syner arten kjønnsdimorfisme, og hofuglen har få synlege artspesifikke trekk.

Hannfuglen har eit stort kjenneleg område i strupen med blåfarge, han har raudt i undernebbet og halen er berre svakt kløfta. Fjørdrakta er elles grøn, men med mørk, stålblå hale.

Hoa er lys grå frå strupen og nedover undersida, halen er for det meste blågrøn, elles er drakta grøn, men med gråleg andlet og kvitt strek bak augo.

Arten er berre kjent frå opne område med savanne og småkratt i Sierra de Chiribiquete i Colombia, dette området er totalt ca. 6 500 km² i departementa Guaviare og Caquetá. I tillegg til at arten beitar på blomar jakter han òg insekt.

Lite er kjent om storleiken av populasjonen og om utviklinga, arten har vore skildra som den dominerande kolibrien i det litle utbreiingsområdet sitt.

Kjelder
-------

* Stiles, F.G. & Boesman, P. (1999). *Chiribiquete Emerald (Chlorostilbon olivaresi)* In: del Hoyo, J. Elliott, A. Sargatal, J. Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.) (2014). Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions, Barcelona. Henta den 20. juni 2015
* BirdLife International (2015) Species factsheet: *Chlorostilbon olivaresi Arkivert 2015-06-20 ved Wayback Machine.*. Henta frå  den 20. juni 2015

Referansar

1. ↑  Stiles et al (1999)
2. ↑  BirdLife International (2015)
Koordinatar: 38°18′30″N 21°6′40″E﻿

**Oxía** (gresk Οξεία), òg kalla *Oxiés*, *Oxiá* eller *Oxeia* er ei øy i Hellas og øygruppa Ekhinádes, som høyrer til Dei joniske øyane. Ho er hovudøya i den sørlege delen av øygruppa og er ein del av kommunen Itháki i periferieininga med same namn. Oxía har det høgaste punktet i Ekhinádes på 421 meter over havet. Øya er 5 km lang og om lag 2 km brei, og har to fjell. Øya er ikkje busett.

Ein kan sjå øya heilt frå Etoloakarnanía, nord og vest i Akhaía, mykje av det nordlege og nordvestlege Ilía, delar av Zákynthos, søraust på Kefaloniá, Itháki og søraust på Levkáda.

Kjelder
-------

1. ↑  Folketeljing 2011, revidert

* *Denne artikkelen bygger på «Oxeia» frå Wikipedia på engelsk, den 2. august 2007.*

  


| * v
* d
* e
Dei joniske øyane |
| --- |
| **Kérkyra** • Erikoússa • Mathráki • Othoní • **Paxí** • Andípaxi • **Levkáda** • Kálamos • Kastós • **Meganísi** • Skorpiós • **Itháki** • Arkoúdi • Átokos • Drakonéra • Vromónas • Mákri • Oxía • **Kefaloniá** • Pístros • Petalás • Prováti • Pondikós • **Zákynthos** • Strofádes • **Kýthira** • Andikýthira  • **Elafónisos**  |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |