Mikroskopbilde av basal-lamina.
**Basal-lamina** er eit tynt lag som ligg mellom overflatevevet (epitel) og andre organiserte cellegrupper (t.d. musklar) og bindevev). Membranen er samansett av eit tynt nettverk av ECM-komponentar, hovudsakleg protein som er skilde ut frå epitelceller. Basal-lamina skil dei ulike vevstypane frå kvarandre, og inneheld fleire aktive signalmolekyl. Basal-lamina er normalt ikkje meir enn 60-120 nm tjukk.

Dei fleste ECM-komponentane i basal-lamina blir syntetisert av cellene som ligg oppå den.

Ekstracellulær matriks hjelper med å organisere celler til vev, og koordinerer dei cellulære funksjonane ved å aktivere intracellulære signalvegar som kontrollerer cellevekst, proliferasjon (vekst) og genutrykking.

Mange av funksjonane til matriks treng adhesjonsreseptorar som bind seg direkte til ECM-komponentar, og som integrerar med cytoskjeletta gjennom adapterprotein.

Adhesjonreseptorar bind seg til tre typar molekyl som det finst mykje av i ECM i alle vev:

**Proteoglykanar** – ei gruppe glykoprotein som verkar som «puter» rundt cella og som bindar saman ei rekkje ekstracellulære molekyl.

**Kollagen** – fiber som gir strukturell integritet, mekanisk styrke og motstandsdyktigheit.

**Multiadhesive matriksmolekyl** – som laminin og fibronektin. Bind seg til og kryss-linkar adhesjonsreseptorar i celleoverflata og andre ECM-komponentar.

Struktur
--------

Fire proteinkomponentar er funne i basal-lamina:

* **Type IV-kollagen**- trimerisk molekyl med både stav-liknande og globulære domene som dannar eit todimensjonalt nettverk.

* **Laminin** – ein familie av multi-adhesive kross-forma protein som dannar eit todimensjonalt nettverk saman med type IV kollagen og som bind integrin og andre adhesjonsreseptorar. Det er eit heterodimerisk, kross-forma protein med ei total molekylvekt på 820000. Eit globulært LG-domene ved C-terminalen av alfaeininga fremjer (Ca 2+)-avhengig binding til spesifikke karbohydrat på visse celleoverflatemolekyl som syndekan og dystroglykan. LG-domene finst i ei rekkje protein og kan binde seg til steroidar, protein og karbohydrat.

* **Perlecan** – eit stort proteoglykanmolekyl som bind og krysslenker mange ECM-komponentar og celleoverflatemolekyl.

* **Nidogen** – òg kalla entaktin. Eit stavliknande molekyl som krysslenker type IV kollagen, perlecan og laminin. Hjelper og med å inkoorporere andre komponentar inn i ECM.

Funksjon
--------

Bygnaden til basal-lamina varierer mellom ulike celletypar. I nyrene verkar basal-lamina som eit molekylært filter. Der muskel og nerve møter kvarandre skil basal-lamina nerve frå muskel ved at den omsluttar muskelen. Den hjelper også med å regenerere synapsar etter skade. Basal-lamina gir støtte til epitelvevet som ligg over, og fungerer som eit filter som berre slepp gjennom vatn og små molekyl.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Basal lamina» frå Wikipedia på engelsk, den 9. juli 2013.*

1. 1 2 3  
Trægde, Kristian Storaker, Mekanismer for metastasering (oppsummering) (2008), duo.uio.no
2. ↑  *Molecular Cell Biology*, 6ed, Lodish, Berk, Kaiser, Scott, Bretscher, Ploegh, Matsudaira.
3. ↑  Histology Guide

* «basal-lamina» i *Store medisinske leksikon* (sml.snl.no)