**Sommar-OL 1896**, offisielt **Dei 1. olympiske sommarleikane**, vart halde i Aten i Hellas. Dette var dei 1. olympiske leikane som vart haldne i moderne tid, etter at Den internasjonale olympiske komitéen (IOK) vart stifta i 1894. Grekarane hadde lita erfaring med å arrangera store idrettsstemne, og mangla òg pengar i byrjinga, men dei fekk til slutt alt klårt i tide for leikane.

Etter leikane vart føregangsmannen Pierre de Coubertin og IOK bedne av fleire, mellom anna kong Georg I av Hellas og fleire amerikanske utøvarar, om at OL alltid måtte haldast i Aten. Men sommar-OL i 1900 var allereie tildelt Paris, og det skulle gå 108 år før Aten att vart vertsby for leikane i 2004. Hellas arrangerte likevel leikane i 1906, men desse er ikkje offisielt anerkjend av IOK.

Arenaer
-------

*Hovudartikkelen for dette emnet er **Arenaer under sommar-OL 1896**.*

Opningsseremonien på Panathinaïkó Stádio.

| Arenaer | Idrettar | Kapasitet |
| --- | --- | --- |
| Ómilos Andisfírisis Athinón | Tennis | *Ukjend* |
| Liménas Zéas | Symjing | *Ukjend* |
| Kallithéa | Skyting | *Ukjend* |
| Marathónas | Friidrett (maraton) og sykling (landevegssykling) | *Ukjend* |
| Podilatodrómio Néou Falírou | sykling | *Ukjend* |
| Panathinaïkó Stádio | Friidrett, gymnastikk, vektløfting og bryting | 80 000 |
| Záppeio Mégaro | Fekting | *Ukjend* |

Bukta Liménas Zéas vart nytta til symjing av di arrangørane nekta å byggje ein symjearena.

Kalendar
--------

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|    ●    | Opningsseremonien |    ●    | Øvingar |    ●    | Finalar |    ●    | Avslutningsseremonien |

| April | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Seremoniar | ● |  |  |  |  |  |  |  |  | ● |
| Friidrett | ● ● ● ● ● | ● ● ● ● ● |  | ● | ● ● ● ● ● |  |  |  |  |  |
| Sykling |  |  | ● |  |  | ● ● ● | ● | ● |  |  |
| Fekting |  | ● ● |  | ● |  |  |  |  |  |  |
| Gymnastikk |  |  |  | ● ● ● ● ● ● | ● ● |  |  |  |  |  |
| Skyting |  |  | ● | ● | ● | ● ● ● | ● |  |  |  |
| Symjing |  |  |  |  |  | ● ● ● ● |  |  |  |  |
| Tennis |  |  | ● | ● |  | ● ● |  |  |  |  |
| Vektløfting |  | ● ● |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Bryting |  |  |  |  | ● | ● |  |  |  |  |
| April | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |

Opningsseremonien
-----------------

Opningsseremonien på Panathinaïkó Stádio.
25. marsjul./ 6. april 1896greg. vart dei 1. olympiske sommarleikane offisielt opna. Hellas nytta på den tida den julianske kalenderen og det var dimed påskedag for både vestlege og austlege kristne kyrkjar og årsdagen for sjølvstende til Hellas. Panathinaïkó Stádio var fylt med om lag 80 000 tilskodarar, inkuldert kong Georg I av Hellas, dronning Olga av Hellas og sønene deira. Etter ein tale frå presidenten i organisasjonskomitéen, kronprins Konstantin av Hellas, vart leikane offisielt opna av kong Georg I av Hellas:

> «Eg erklærer opninga av dei 1. olympiske leikane i Aten. Lenge leve nasjonen. Lenge leve det greske folket.»
> 
> 

Etterpå framførte ni musikkgrupper og 150 korsongarar ein olympisk hymne, komponert av Spyrídon Samáras, og med tekst av diktaren Kostís Palamás. Hymnen har sidan 1958 vore den offisielle OL-hymnen.

Avslutningsseremonien
---------------------

31. marsjul./ 12. april 1896greg. heldt kong Georg I av Hellas ein bankett for tenestemenn og idrettsutøvarar, sjølv om ikkje alle tevlingane vart halden. I sin tale gjorde han det klårt at Dei olympiske leikane alltid måtte haldast i Aten. Den offisielle avslutningsseremonien vart halden 3. apriljul./ 15. april 1896greg. etter å ha vorte utsett av di det regna for mykje dagen før. Den greske kongefamilien deltok på seremonien, som vart opna med den greske nasjonalsongen og ein ode komponert på gamalgresk av den britiske friidrettsutøvaren George S. Robertson.

Etterpå fekk kongen dele ut medaljar til medaljevinnarane. Det var berre dei to beste plasseringane som fekk medalje, men IOK har seinare gjeve gull-, sølv- og bronsemedaljar til dei tre beste plasseringane i kvar tevling for at det skal samsvare med nyare tradisjonar. Nokre fekk òg ekstra premiar, som mellom anna Spyrídon Loúis, som fekk ein kopp av Michel Bréal, ein venn av Pierre de Coubertin, som hadde sett maratonet. Loúis leia dei andre medaljevinnarane på ein æresrunde på Panathinaïkó Stádio medan Den olympiske hymnen vart spelt på nytt. Kongen annonserte deretter formelt at dei 1. olympiske sommarleikane var slutt, og forlét stadionet, medan den greske nasjonalsongen vart spelt.

Som den greske kongen støtta mange andre idéen om å halde dei neste leikane i Aten. Dei fleste av dei amerikanske utøvarane var samd i dette og signerte eit brev til den greske kronprinsen, Konstantin av Hellas, som var president i organisasjonskomitéen. Coubertin var imot idéen og såg føre seg internasjonal rotasjon som ein av hjørnesteinane i dei moderne olympiske leikane. Dei neste leikane vart halden fire år seinare i den franske hovudstaden Paris, sjølv om dei kom i skugga av Verdsutstillinga i Paris 1900.

Nasjonar
--------

Nemninga «landslag» var ikkje ein stor del av den olympiske rørsla før ti år seinare. Ifylgje IOK var det 14 nasjonar og tre blanda lag. Nokre meiner det berre var tolv nasjonar, unteken Chile og Bulgaria, andre meiner det var 13, inkludert dei to, men unteken Italia. Egypt er òg nokre gonger inkludert på grunn av deltakinga til Dionýsios Kásdaglis. Belgia og Russland skulle ha delteke, men trekte seg.

Utøvarar.

| Europa (248) |
| --- |
| * Austerrike (3)
* Bulgaria (1)
* Chile (1)
* Danmark (4)
* Frankrike (12)
* Hellas (186)
* Italia (1)
 | * Storbritannia (11)
* Sveits (2)
* Sverige (1)
* Tyskland (19)
* Ungarn (7)
 |
| Amerika (14) |
| * USA (14)
 |  |
| Oseania (1) |
| * Australia (1)
 |  |

Dei greske resultata inkluderer òg resultata til idrettsutøvarane frå Kypros og Smýrna, sjølv om desse områda høyrte til under høvesvis Storbritannia og Det osmanske riket. Australia var ein del av Storbritannia, men resultata til Edwin Flack er oppgjevne som om han deltok for Australia. Austerrike og Ungarn deltok som to ulike land, sjølv om båe var ein del av Austerrike-Ungarn. Resultata til utøvarane frå Vojvodina er rekna til Ungarn, men Vojvodina er i dag ein del av Serbia, samt Slovakia. Den bulgarske olympiske komitéen hevdar at turnaren Charles Champaud deltok som bulgarar. Champaud var ein sveitsisk statsborgar busett i Bulgaria. Mallon og de ​​Wael lista båe Champaud som sveitsisk. Den chilenske olympiske komitéen hevdar å ha hatt ein idrettsutøvar, Luis Subercaseaux, som deltok på 100, 400 og 800 meter i friidrett. Ingen ytterlegare detaljar er gjevne, og det vert ikkje nemnt av Subercaseaux i de Wael eller den offisielle rapporten. Det sameinte kongeriket Storbritannia og Irland har historisk opprettheldt separate atletiske organisasjonar for kvar av sine konstituerande land. Det viktigaste untaket har vore OL, der landet vart rekna som ein eining. Landet har konvensjonelt nytta namnet «Great Britain» (*Storbritannia*) i OL i staden for den meir vanlege forkortinga «the United Kingdom» (*Det sameinte kongeriket*).

██ Vertsby.
██ Nasjonar som deltok.
██ Nasjonar som ikkje deltok.

Medaljefordeling
----------------

*Hovudartikkelen for dette emnet er **Medaljefordeling under sommar-OL 1896**.*

Alle vinnarane i 1896 vart tildelt ein sølvmedalje.
Ti av dei 14 deltakande landa fekk medaljar, i tillegg var tre av medaljane tildelt blanda lag. USA vann flest gullmedaljar (11) medan vertslandet Hellas vann mest medaljar totalt (46). Hellas fekk òg flest sølvmedaljar (17) og bronsemedaljar (19), i tillegg til at dei fekk éin gullmedalje mindre enn USA.

I 1896 fekk vinnaren ein sølvmedalje, ein olivengrein og eit diplom. Andreplassen fekk ein kobbarmedalje, ein laubærgrein og eit diplom. IOK har seinare gjeve gull-, sølv- og bronsemedaljar til dei tre beste plasseringane i kvar tevling for at det skal samsvare med nyare tradisjonar.

Vinnaren fekk ein sølvmedalje med bilete av andletet til Zevs. I handen held han ein globus.
Andreplassen fekk ein koppermedalje med bilete av Akropolis og, på gresk, teksten: «Dei internasjonale olympiske leikane i Aten i 1896».

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «1896 Summer Olympics» frå Wikipedia på engelsk, den 30. april 2005 og 16. juli 2012.*

### Fotnotar

1. ↑  *OOA: History of the Athens Lawn Tennis Club*, arkivert frå originalen 29. september 2010, henta 1. september 2012
2. ↑  Wallechinsky, David and Jaime Loucky (2008). "Swimming (Men): 100-Meter Freestyle". In *The Complete Book of the Olympics: 2008 Edition*. London: Aurum Press Limited. pp. 897-8.
3. ↑  La84foundation: 1896 Summer Olympic official report
4. 1 2 3  La84foundation: 1896 Summer Olympics official report
5. ↑  Zappeion history. Arkivert 2008-09-21 ved Wayback Machine. - accessed 3 October 2010.
6. ↑  Lennartz, Karl; Wassong, Stephen (2004). «Athens 1896». I John E. Findling, Kimberly D. Pelle. *Encyclopedia of the Modern Olympic Movement*. Greenwood Publishing Group. ISBN 0-313-32278-3. OCLC 52418065. . p. 23.
7. ↑  Coubertin (1896), 42  
\*Martin–Gynn (2000), 7–8
8. 1 2  Athens 1896 – Games of the I Olympiad, International Olympic Committee
9. 1 2  Coubertin (1896), 50
10. ↑  Young (1996), 156

| * v
* d
* e
Dei 1. olympiske sommarleikane |
| --- |
| Arenaer**·** Opningsseremonien**·** Medaljefordeling**·** Medaljevinnarar**·** Avslutningsseremonien |


| * v
* d
* e
Nasjonar under dei 1. olympiske sommarleikane |
| --- |
| Amerika | 
* Chile
* USA

 |
| Europa | 
* Austerrike
* Bulgaria
* Danmark
* Frankrike
* Hellas
* Italia
* Storbritannia
* Sveits
* Sverige
* Tyskland
* Ungarn

 |
| Oseania | Australia |
| Andre | Blanda lag |


| * v
* d
* e
Dei olympiske leikane |
| --- |
| 
* Idrettsgreiner
* Vertsbyar
* Seremoniar
* Medaljar
* Medaljefordeling
* Medaljevinnarar
* Vertsbysøknadar
* IOK NOK
* Symbol
* Den olympiske elden
* Den olympiske eiden

 |
| Sommar-OL | 
* Aten 1896
* Paris 1900
* St. Louis 1904
* (Aten 1906)
* London 1908
* Stockholm 1912
* ~~Berlin 1916~~
* Antwerpen 1920
* Paris 1924
* Amsterdam 1928
* Los Angeles 1932
* Berlin 1936
* ~~Tokyo eller Helsingfors 1940~~
* ~~London 1944~~
* London 1948
* Helsingfors 1952
* Melbourne og Stockholm 1956
* Roma 1960
* Tokyo 1964
* Mexico by 1968
* München 1972
* Montreal 1976
* Moskva 1980
* Los Angeles 1984
* Seoul 1988
* Barcelona 1992
* Atlanta 1996
* Sydney 2000
* Aten 2004
* Beijing 2008
* London 2012
* Rio de Janeiro 2016
* Tokyo 2020
* *Paris 2024*
* *Los Angeles 2028*

 |
| Vinter-OL | 
* Chamonix 1924
* St. Moritz 1928
* Lake Placid 1932
* Garmisch-Partenkirchen 1936
* ~~Sapporo 1940~~
* ~~Cortina d'Ampezzo 1944~~
* St. Moritz 1948
* Oslo 1952
* Cortina d'Ampezzo 1956
* Squaw Valley 1960
* Innsbruck 1964
* Grenoble 1968
* Sapporo 1972
* Innsbruck 1976
* Lake Placid 1980
* Sarajevo 1984
* Calgary 1988
* Albertville 1992
* Lillehammer 1994
* Nagano 1998
* Salt Lake City 2002
* Torino 2006
* Vancouver 2010
* Sotsji 2014
* Pyeongchang 2018
* Beijing 2022
* *Milano og Cortina d'Ampezzo 2026*

 |
| Alternative leikar | 
* Folkeolympiaden
* GANEFO
* Dei olympiske boikottleikane
* Venskapsleikane
* Velviljeleikane

 |
| Kjenningsmelodiar | 
* *Amigos Para Siempre*
* *Anywhere in the World*
* *Anywhere in the World*
* *Barcelona*
* *Den olympiske hymnen*
* *Hand in Hand*
* *I Believe*
* *Oceania*
* *One Moment in Time*
* *One World, One Flame*
* *The Power of the Dream*
* *Reach*
* *Someday*
* *Spinnin' for 2012*
* *Survival*
* *We'll Be One*
* *You and Me*
* *Yume ga Chikara*

 |
| Dokumentarfilmar | 
* *13 jours en France*
* *16 Days of Glory*
* *Freedom's Fury*
* *The Grand Olympics*
* *Olympia*
* *Olympia 52*
* *The Olympics in Mexico*
* *One Day in September*
* *Road to Redemption*
* *Salute*
* *Stade 81*
* *A Step Away*
* *Tokyo Olympiad*
* *Truth in Motion*
* *Visions of Eight*
* *White Rock*

 |
| Videospel | 
* *Olympic Gold*
* *Winter Olympics: Lillehammer 94*
* *Olympic Summer Games*
* *Nagano Winter Olympics '98*
* *Sydney 2000*
* *Salt Lake 2002*
* *Athens 2004*
* *Torino 2006*
* *Beijing 2008*
* *Vancouver 2010*
* *London 2012: The Official Video Game*

 |
| Sjå òg særskilde hendingar, paralympiske leikar og olympiske leikar for ungdom |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC

 |