Frank Buchser
**Frank** (opphavleg: **Franz**) **Buchser** (15. august 1828–22. november 1890) var ein sveitsisk målar og eventyrar. Han var fødd i
Feldbrunnen-St. Niklaus i kantonen Solothurn og døydde same staden.

Liv og gjerning
---------------

Buchser var son av ein bonde. Han lærte seg til orgel- og klaverbyggar i Solothurn og Bern, og fekk teikneundervisning av Bern-kunstnaren Heinrich von Arx. I 1847 bestemte han seg, etter ei reise til Paris, Firenze og Roma, å verte målar. Han gjorde teneste i sveitsargarden i Roma, samstundes som han studerte han målarkunst i 'Accademia di S. Luca'. År 1848 var han ei kort tid med i Giuseppe Garibaldis troppar. 1849-50 studerte han vidare i Paris, 1850-52 i Antwerpen. Deretter reiste han i 1852 og 1853 i Spania, og fann meir inspirasjon som målar og teiknar. 

*Målarinne i solskin*, 1862
Også etter 1853 søkte han gjerne arbeid langt frå heimstaden. Fleire gonger var han i England, der han i 1862 var leiar for avdelinga for sveitsisk kunst på verdsutstillinga i London. Eit høgdepunkt på reisene hans var ein ridetur til Fès i Marokko i 1858. Mellom 1866 og 1871 budde han i US-Amerika, der han, mellom fleire, portretterte John Sutter. Vinteren 1866-67 viste han fram sosialkritiske måleri av svarte på enkelte utstillingar i Washington og New York, noko som vakte irritasjon.

Under sine opphald i heimlandet var Buchser i tillegg tik kunstverksemda også politisk aktiv. År 1865 grunnla han saman med Rudolf Koller og Ernst Stückelberg ei kunstforeining, som seinare vart til landsforbundet *Gesellschaft Schweizerischer Maler, Bildhauer und Architekten*. På sine eldre dagar gjekk han i spissen for å reformere utstillingspraksisen i Sveits og hadde stor del av æra for at sentralstyresmaktene i Sveits i 1887 vedtok å hjelpe fram kunsten i landet. 

Dei siste leveåra budde Buchser i fødestaden Feldbrunnen, der han frå 1884 underviste Cuno Amiet. 

Buchsers stilistiske og mangearta livsverk omfattar omkring 1000 oljebilete. Om lag 300 av desse er for eigenlege måleri å rekne, resten er skisser utført med rask strek eller utprøvingar av farge og lys. Dei viktigaste verka til Buchser finst 'Kunstmuseum Solothurn', 80 måleri, og i Kunstmuseum Basel (over 1000 oljeskisser, teikningar og akvarellar). Over 200 fotografi er oppbevart i koparstikk-kabinettet til kunstmuseet i Basel. Desse stammar frå perioden 1850-åra til 1880-talet. Buchser nytta desse til grunnlag for fleire måleri.

Utvalde verk
------------

* Johann August Sutter, 1866*Johann August Sutter*, 1866
* Askese og livslyst, 1865*Askese og livslyst*, 1865
* Kysset, 1878*Kysset*, 1878
* Den guddommelege svinegjetaren, 1882*Den guddommelege svinegjetaren*, 1882

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Frank Buchser» frå Wikipedia på tysk, den 1. august 2010.*

Bakgrunnsstoff
--------------

Litteratur
* Roman Hollenstein, Petra ten-Doesschate Chu u. a.: *Frank Buchser. 1828–1890*, Ausst.-Kat. Kunstmuseum Solothurn, 9. Juni bis 16. Sept. 1990, Solothurn: Kunstmuseum 1990
* Gottfried Wälchli: *Frank Buchser. Mein Leben und Streben in Amerika. Begegnungen und Bekenntnisse eines Schweizer Malers*. 1866–1871, Zürich/Leipzig: Orell Füssli Verlag 1942
* Gottfried Wälchli: *Frank Buchser 1828–1890. Leben und Werk*, Zürich/Leipzig: Orell Füssli Verlag 1941

Nettstader
* Bilde av Buchser
* Buchser i Artcyclopedia

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* ULAN

 |