recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Mikalaj Viktaravitsj Statkjevitsj** fødd 12. august 1956 i Ljadna i Minsk-provinsen) er ein belarusisk politikar, politisk fange og leiar i Det belarusiske sosialdemokratiske partiet (Folkeforsamlinga) (*Bjelaruskaja satsyjal-demakratytsjnaja partyja (Narodnaja Hramada)*). Statkjevitsj var kandidat ved presidentvalet i Belarus 2010. 

Statkjevitsj fekk ei militær ingeniørutdanning i Minsk og gjorde teneste i det sovjetiske militæret i arktisk Russland. Han var medlem av Det sovjetiske kommunistpartiet, men melde seg ut i 1991 i protest mot bruken av militærmakt mot demonstrantar i Vilnius i Litauen. Han vart leiar av det sosialdemokratiske partiet i 1995. Etter at han var med å organisera demonstrasjonar mot valfusk i 2004, vart han dømd til tre års fengsel i 2005. Amnesty International adopterte han som samvitsfange i 2006. Han slapp ut av fengsel i 2007.

Statkjevitsj stilte som kandidat ved presidentvalet i Belarus 19. desember 2010. Ifølgje dei offisielle resultata kom han på åttande plass med 1,0 % av røystene, men valet vart ikkje rekna som fritt og rettferdig av internasjonale observatørar. Statkjevitsj vart arrestert etter å ha teke del i demonstrasjonar i Minsk mot måten valet vart gjennomført på same kvelden, saman med fem av dei andre presidentkandidatane, og tiltalt for å ha "forårsaka masseuro". Menneskerettsorganisasjonen Amnesty International rekna han som ein samvitsfange. Under rettssaka mot han i mai 2011 hevda aktoratet at Statkjevitsj var hovudmannen bak demonstrasjonane etter valet, og skulda han for å ville storma regjeringsbygningen i Minsk. Han vart dømt til seks års fengsel. 

I januar 2012 vart soningstilhøva hans innskjerpa, då leiinga i straffekolonien meinte at han var «innstilt på å halda fram den kriminelle livsstilen sin». Ifølgje kona fekk han sleppa ut av cella éin time om dagen og får ta imot eitt besøk og éi pakke i året.

I august 2014 foreslo Statkjevitsj at opposisjonen burde samla seg bak éin presidentkandidat ved presidentvalet i 2015, noko som ikkje vart noko av. Statkjevitsj vart lauslaten frå fengselet i 2015. Han var med på å organisera demonstrasjonar i samband med presidentvalet i 2015 og parlamentsvalet i 2016. I 2019 kunngjorde han at han ville stilla som kandidat ved presidentvalet i 2020, men kandidaturet hans vart ikkje godkjend av styresmaktene. I staden støtta han kandidaturet til Svjatlana Tsikhanowskaja og dreiv valkamp for henne. Han vart arrestert for dette under valkampen sommaren 2020.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen begynte med ei omsetjing av stoff frå Russisk Wikipedia den 18. mai 2011.*

Fotnotar
--------

1. ↑  «Belarus urged to free prisoners of conscience held after post-election protest» frå Amnesty International, på engelsk
2. ↑  «Прокурор: экс-кандидат в президенты Белоруссии Статкевич возглавлял «бесчинствующую толпу»» frå Gazeta.ru, 11. mai 2011, på russisk
3. ↑  «Will There Be A Single Opposition Candidate In 2015 Elections?» Arkivert 2015-10-09 ved Wayback Machine. frå *Belarus Digest*, på engelsk


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI

 |
Hestebreiddeområdet vist på teikning av jorda som *Horse latitudes* i det andre grøne bandet ovanfrå.
**Hestebreiddene** er område kring 30 ºN og 30 ºS i Atlanterhavet og Stillehavet som vanlegvis berre har svak skiftande vind eller vindstille. Hestebreiddene ligg om lag under dei subtropiske høgtrykksområda. 

Omgrepet vert mest nytta i det nordlege stillebeltet i Atlanterhavet. Namnet kjem frå seglskutetida då hestar ein hadde med seg på skipa frå Europa til Vestindia kunne døy fordi skipa vart liggande for lenge i det vindstille området, slik at ein gjekk tom for vatn. Ei anna forklaring til namnet kan vere eit sjømannrituale, der sjømennene lagde ei hestedokke som dei bar rundt på dekk før dei kasta henne overbord.

Sjå òg
------

* Atmosfærisk sirkulasjon
* Breiddegrad
* Den intertropiske konvergenssona
* Roaring Forties
* Subtropisk rygg

Kjelder
-------

* «hestebreddene» i *Store norske leksikon*, snl.no.


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
**Tiszasjøen** (ungarsk *Tisza-tó*, òg kalla *Kisköre-reservoaret* (ungarsk *Kiskörei-víztározó*) er den største kunstige innsjøen i Ungarn. Han ligg heilt søraust i fylket Heves, nær grensa til fylka Borsod-Abaúj-Zemplén, Hajdú-Bihar og Jász-Nagykun-Szolnok.

Reservoaret vart bygd på elva Tisza for å kontrollere flaumfarane og vart bygd i 1973. Fyllinga var ferdig på 1990-talet og gav eit areal på 127 km². Innsjøen er 27 km lang med eit middeldjup på 1,3 m og eit maksimalt djup på 17 m. Han inneheld 43 km² med småøyar.

Etter reservoaret stod ferdig byrja ungarar å nytte innsjøen som feriestad og vart eit bra alternativ den overfylte og dyre Balatonsjøen, den tradisjonelle feriestaden i Ungarn. Som følgje av dette har turistinfrastrukturen vorte utvikla ved reservoaret og den ungarske regjeringa har erklært området som eit offisielt turistmål.

Innsjøen (eller reservoaret) har ein ny lokal økologi med eit mangfald av fuglar, planter og dyr.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Lake Tisza» frå Wikipedia på engelsk, den 24. september 2007.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Herodot** (gresk: Ἡρόδοτος – *Hēródotos*) var ein gresk historieforfattar som var fødd omkring år 484 f.Kr. i Halikarnassos i Vesleasia, og som levde til 425 f.Kr. Han er rekna som sogeskrivinga sin far.

Herodot gjorde lange reiser til Egypt, Syria, Babylonia, Persia og Europa. Omkring år 450 f.Kr. var han ei tid i Aten, i 444 f.Kr. busette han seg i den nye kolonien Hurioi i Sør-Italia. Herodots verk, som han kalla *Histories apodexis* (*Granskingar*), vart ei verdssoge på ni band med utgangspunkt i soga om persarkrigen, skrive på ei jonisk dialekt.

Herodot tek utgangspunkt i at gudane styrer alt, og at dei grip inn i dei historiske hendingane. Gudane toler ikkje at menneske vert for store. Forteljingane inneheld ei mengd spennande småsoger. Sjølv om alt han fortel, ikkje kan stå for historisk kritikk, gjev verket hans ei mengd gode historier og geografiske opplysningar.

Kjelder
-------

* Kristen Weierholt i Norsk Allkunnebok (1955)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
*Denne artikelen er om havområdet; artikkelen Hawke's Bay omtalar den omkringliggjande regionen.*
NASA-satellittfoto av Hawke Bay
Hawke Bay
**Hawke Bay** er ei stor havbukt på austkysten til Nordøya på New Zealand. Ho strekker seg frå Mahiahalvøya i nordaust til Cape Kidnappers i sørvest, ein distanse på om lag 100 km.

Historikk
---------

Kaptein James Cook segla med *HM «Bark Endeavour»* inn i bukta 12. oktober 1769. Etter å ha utforska området, namngav han henne etter viseadmiral sir Edward Hawke den 15. oktober.

Geologi
-------

Dette området på kysten til New Zealand er utsett for tektoniske platerørsler, og landet vert heva frå havnivået. På grunn av dette har kystområda her betydelege marine avsetjingar, og fossilar av både marine og landlevande dinosaurar er funne inne på land. Jordskjelvet i Napier 3. februar 1931 førte med seg at delar av havbotnen fleire stader nær byen heva seg over havflata.

Landskap
--------

Fordi dei sentrale fjellrekkjene nærmar seg kysten ved nordenden av bukta, er mykje av den nordlegaste kystlinja eroderte terrasser som endar i bratte klipper med smale strender ned mot sjøen.

Byen Wairoa ligg i nordenden av bukta, på elvesletta ved munningen til Wairoaelva, medan hamnebyen Napier ligg ved kysten nær sørenden til bukta, på ei anna elveslette. Regionen Hawke's Bay, som skil seg frå sjølve bukta, består av kystlandskapet kring bukta og innlandet mot sør.

Sjølve bukta har namnet *Hawke Bay*, medan regionen som ligg kring henne ber det tidlegare namnet *Hawke's Bay*.

Koordinatar: 39°20′S 177°30′E﻿

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Hawke Bay» frå Wikipedia på engelsk, den 2. september 2009.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Michael James Grant Ireland**, kjend som **Mike Ireland**, (fødd 3. januar 1974) er ein kanadisk tidlegare skeiseløpar frå Winnipeg i delstaten Manitoba. Han vart i 2001 verdsmeister i sprint og vann elles ein sølvmedalje og to bronsemedaljar i sprint-VM i tida 200-04.

Ireland deltok internasjonalt frå 1994, men fekk sitt gjennombrot fyrst i 2000-sesongen. Han vart då andremann i sprint-VM, slått av landmannen Jeremy Wotherspoon, og tok elles sølv og bronse på høvesvis 500 meter og 1000 meter under VM i enkeltløp. I januar 2001 vann Ireland sprint-VM i Inzell i Tyskland. Under verdscupfinalane 3. mars 2001 i Calgary forbetra han verdsrekorden på 1000 meter til 1.08,34, ein rekord landsmannen Wotherspoon sletta allerie åtte dagar seinare. Både i 2002 og 2004 enda Ireland på tredjeplassen i sprint-VM. I 2004 kneip han også ein bronse på 500 m under VM i enkeltløp i sørkoreanske Seoul. Han deltok i fire olympiske vinterleikar, men kom aldri høgre enn ein sjetteplass på 500 m under Vinter-OL 2002 i Salt Lake City.

Han la opp i 2010.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Mike Ireland» frå Wikipedia på engelsk, den 18. desember 2016.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)

 |
Koordinatar: 72°32′S 169°42′E﻿

**Hawkes Heights** er eit isfyllt krater med ei høgd opp mot 2 000 moh som dominerer den sørlege delen av Coulman Island i Rosshavet i Antarktis, og er det høgaste punktet på øya. Fjellet vart namngjeve av den geologiske gruppa frå New Zealand (NZGSAE), 1958–59, etter kaptein William M. Hawkes i U.S. Navy som leia dei tidlega flyoperasjonane frå Williams Field nær McMurdo-basen, mellom anna fleire langvarige flyfototurar og forsyningsturar, og den første landinga ved Sørpolen. Han kommanderte eit av to fly som gjorde den historiske første flyturen frå Christchurch til McMurdo-basen den 17. desember 1955. Mount Hawkes er òg kalla opp etter Hawkes, som var i Air Development Squadron Six (VX-6) i 1955–56.

Kjelder
-------

1. ↑  «Antarktis Ultra-Prominences" Peaklist.org. Henta 2012-09-07.
2. ↑  «Hawkes Heights». Geographic Names Information System, U.S. Geological Survey. Henta 23. oktober 2012.

Bakgrunnsstoff
--------------

* «Hawkes Heights i Antarktis» on Peakbagger
* Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Hawkes Heights» (innhald frå Geographic Names Information System).


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Koordinatar: 72°9′S 68°43′W﻿

**Titan Nunatak** er ein brei, heller flat nunatak, med ei høgd opp mot kring 460 moh. som ligg mellom Coal Nunatak og Tethys Nunataks i sørausthjørnet av Aleksanderøya i Antarktis. Nunataken vart oppdaga og fotografert frå lufta av Lincoln Ellsworth den 23. november 1935, og kartlagd frå bilete tekne under denne flyturen av W.L.G. Joerg. Han vart observert frå nordvest (retninga Ellsworth fotograferte nunataken), og berre toppen stikk opp av kystisen. Det var derfor usikkert om toppen var ein del av Aleksanderøya eller ei øy i George VI Sound. At det var eit fjell var avgjort av Falkland Islands Dependencies Survey, som kartla nunataken i 1949. Han vart namngjeven av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee etter plasseringa nær Saturnbreen. Titan er ein av månane til planeten Saturn.

Sjå òg
------

* Dione Nunataks
* Iapetus Nunatak
* Shaw Nunatak

Kjelder
-------


 Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Titan Nunatak» (innhald frå Geographic Names Information System).



|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Koordinatar: 31°32′32″N 47°42′24″E﻿

**Hawizehmyrene** er eit myrområde som ligg på grensa mellom Irak og Iran. Myrområdet får vatn frå to greiner av Tigris (Al-Musharrah og Al-Kahla) i Irak og Karkhehelva i Iran. Hawizehmyra er kritisk for at Qurna- og Hammarmyrene skal overleve. I lag dannar desse Dei mesopotamiske sumpene. Myrområda er tilfluktsstad for dyreartar som kan rekolonoisere eller reproduere seg i andre myrområde. Hawizehmyrene vert drenert av Al-Kassarah. Denne elva spelar ei kritisk rolle i å oppretthalde myrene som eit gjennomstrøymingssystem og hindrar dei frå å bli eit lukka saltvassbasseng. 

Hawizehmyrene har vore busette i meir enn 5 000 år. Dei får vatn frå både Tigris og Eufrat i dagens Irak og Karkhenelva i dagens Iran. Sumparabarar lever her i Irak og hawizehfolket i Iran.

I det sørvestlege Iran og det søraustlege Irak, består Hawizeh- og Hammarmyrene av fleire småbyar. Desse byane i myrområda ligg på begge sider av landegrensa, og det er ikkje noko skilje her mellom dei to landa. Så folk kan flytta sseg mellom Irak og Iran med småbåtar. Byane i myrområda vart bygde på vatn og folk her lever særs enkle liv. Dei har hus bygde av siv utan elektrisitet eller bilar. Folket her livnærer seg av naturen.

Sjå òg
------

* Dei mesopotamiske sumpene
* Tigris-Eufrat-systemet

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Hawizeh Marshes» frå Wikipedia på engelsk, den 22. april 2018.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. 1 2  Partow, Hassan (2001). *The Mesopotamian Marshlands: Demise of an Ecosystem Technical Report, UNEP/DEWA/TR.01-3 Rev. 1* (PDF). Geneva: UNEP Division of Early Warning and Assessment / International Environment House. ISBN 92-807-2069-4. Arkivert frå originalen (PDF) 12. oktober 2017. Henta 22. april 2018.
**David J. «Hawk» Wolinski** er ein amerikansk klaverspelar, låtskrivar og plateprodusent, kanskje mest kjend for arbeidet med funkbandet Rufus og songaren deira Chaka Khan.

Wolinski voks opp i Chicago i Illinois, og seint i 1960-åra var han klaverspelar og songar i bandet The Males og medlem av banda Shadows of Knight og Bangor Flying Circus. Sidan var han med å starte Madura, som vart produsert av James William Guercio. Guercio nytta Madura i filmen sin *Electra Glide in Blue* frå 1973, der Wolinski òg hadde ei lita rolle. 

I 1970-åra vart Wolinski med Rufus som klaverspelar og låtskrivar. Han skreiv, eller var medlåtskrivar, på songar som «Hollywood», «Street Player» (seinare spelt inn av medlåtskrivaren Danny Serephine og bandet hans Chicago), «Everlasting Love», «Do You Love What You Feel», og hitsingelen «Ain't Nobody» i 1983, som nådde toppen av *Billboard* R&B-lista. 

Wolinski har arbeidd med mange andre artistar som musikar, låtskrivar og produsent, som Bee Gees, Glenn Frey, Michael Jackson, Danny Seraphine, Beverley Knight, Millions Like Us, Stephanie Mills og Minnie Riperton.

Han har skrive songar for filmar som *Cobra*, *Wildcats* og *Beavis and Butt-Head Do America*.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Hawk Wolinski» frå Wikipedia på engelsk, den 21. oktober 2015.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

Bakgrunnsstoff
--------------

* «Hawk» Wolinksi på AllMusic
* Hawk Wolinski ved The Internet Movie Database (IMDb)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* ISNI
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)
* AllMusic (artist)

 |
**Tollef Asbjørnsson Gjedrem** (fødd 11. desember 1857) var ein norsk lærar, gardbrukar, lensmann og stortingsrepresentant frå Bjerkreim i Rogaland. Han var medlem av partiet Venstre.

Gjedrem var son til ein gardbrukar. Sjølv gjekk han amtsskulen 1876/77 og deretter lærarskule i Flekkefjord. Frå 1881 var han lærar i heimbygda Bjerkreim i nær femten år. Han overtok farsgarden i 1885 og vart lensmann i Bjerkreim i 1896, ei stilling han hadde fram til 1923. 

Gjedrem var ordførar 1894-96 i Bjerkreim, og hadde fleire kommunale og private verv. Han representerte einmannskrinsen Dalane på Stortinget frå 1906 til -21. Heile tida frå 1906 til -16 var han medlem av tollkomiteen, som sekretær bolken 1909-12 og som nestformann 1913-16. Medlem av jarnbanekomiteen ein større del av tida mellom 1918 og 1921. Siste valperioden på Stortinget var han medlem av utanrikskomiteen 1919-20, permittert i 1921, samt av fullmaktskomiteen 1919-21.

Frå 1921 til -32 var Gjedrem styrar av Noregs Bank si avdeling i Stavanger.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
**Drevja kyrkje** er ei kyrkje bygd på Nilsskogen i Drevja sokn i Vefsn kommune. Kyrkja er ei langkyrkje, lafta i tømmer i 1883.

Kyrkja vart vigsla 18. fredagen etter trinitas 1883 som ei hjelpekyrkje eller annekskyrkje i Vefsn sokn. Ved kongeleg resolusjon 25. februar 1927 vart Vefsn sokn delt i 3 sokn, Vefsn, Drevja og Grane, med grenser fastsett 30. desember 1926 i Vefsn heradsstyre. 

Orgelet i Drevja kyrkje er bygd av P. A. Albrechtsen i 1846, og vart flytta frå Dolstad kyrkje til Drevja i 1920. Orgelet vart restaurert i 2000. Kyrkja har sitjeplass til om lag 200 menneske. I 2014 vart inngangspartiet til kyrkja ombygd, i samsvar med dei opphavlege teikningane, og kyrkja vart elles noko restaurert.

Soknet deler sokneprest med Elsfjord sokn. Til Drevja kyrkje ligg Drevja kyrkjegard. Drevja sokn har også ein kyrkjegard på Almåsen.

Inventar
--------

Kyrkja har ein dåpsengel laga av kunstnaren Andreas Nilsskog. Nilsskog var fødd og oppvaksen like ved kyrkjestaden. I 1973 reiste Drevjalaget eit minnesmerke over han ved vegen like overfor kyrkja.

Fotnotar
--------

1. ↑  ««Andreas Nilsskog» på nettstaden drevja.com».  *Vitja 22. desember 2009*
2. ↑  «Nordlands Avis 10. juli 1973: «Minnesmerke over Andreas Nilsskog avduket i Drevja sist søndag» på i digital utgåve på nettstaden til Nasjonalbiblioteket».

Bakgrunnsstoff
--------------

* 

* Drevja kyrkje i kulturminnesok.no, nettstaden til Riksantikvaren

| * v
* d
* e
Kyrkjer i Indre Helgeland prosti |
| --- |
| Mo • Ytteren • Selfors • Nevernes • Sjona • Gruben • Røssvoll • Bleikvassli • Korgen • Hemnes • Elsfjord • Drevja • Dolstad • Grane • Fiplingdal • Majavatn • Hattfjelldal • Susendal • Varntresk |
Simultantolkar i arbeid under rettssaka i Nürnberg.
Ein **tolk** er ein person som overfører innhald munnleg frå eitt språk til eit anna. 

Tolking kan gjerast på fleire måtar, og dei mest vanlege formene er *konsekutivtolking* og *simultantolking*. Å tolke konsekutivt vil seie at innhaldet vert overført i kortare bolkar, der tolken formidlar innhaldet mellom desse bolkene. Å tolke simultant vil seie at det blir tolka *samstundes* som talaren snakkar. Dette er ein metode som ofte vert brukt på konferansar, og det krev at tilpassa lydutstyr er tilgjengeleg. 

Det finst fleire moglegheiter for å utdanne seg innan tolkefaget i Noreg, blant anna ved Universitetet i Oslo og Universitetet i Bergen. I Noreg finst ei ordning med statsautorisasjon for tolkar. Ved å gå gjennom ei krevjande prøve som vert arrangert av Universitetet i Oslo kan ein oppnå denne tittelen. Minstekravet for å arbeide som tolk i til dømes Utlendingsdirektoratet (UDI) er den såkalla ToSpot-testen. 

Det vert stilt ei rekkje krav til ein profesjonell tolk. Desse er blant andre objektivitet, teieplikt og nøyaktigheit. Det er forventa at tolken ikkje legg til eller trekkjer frå noko av den originale bodskapen, og at tolken alltid informerer om rolla si i forkant av tolkesituasjonen.

### Skiljet mellom tolk og omsetjar/translatør

Medan ein tolk overfører innhald munnleg, brukast nemninga omsetjar eller translatør på ein person som overfører innhald *skriftleg* frå eitt språk til eit anna. Dette er rekna som to ulike profesjonar, og ein statsautorisert translatør kan ikkje nødvendigvis nytte denne tittelen i samband med tolking.

Ein døvetolk på ein jazzkonsert.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Tolkeportalen
* Tolking i UDI
Koordinatar: 31°51′52.19″N 34°48′1.08″E﻿

**Givat Brenner** (hebraisk skrift גִּבְעַת בְּרֶנֶר, tyder 'Brenneråsen'), òg skrive Giv'at Brener, er ein kibbutz i Sentral-Israel i Israel. Han ligg kring to kilometer sør for Rehovot og høyrer til Brenner regionale kommune. Kibbutzen vart grunnlagd i 1928 og er kalla opp etter forfattaren Yosef Haim Brenner, som vart drepen i Jaffa-opprøra i 1921.

Givat Brenner har kring 1 700 innbyggjarar og er ein av dei største kibbutzane i landet.

Historie
--------

Hermetikkfabrikk i Givat Brenner i 1939.
Givat Brenner vart grunnlagd i 1928 av immigrantar frå Litauen, Polen og Tyskland. Under andre verdskrigen forsynte Givat Brenner den britiske hæren med varer som syltetøy, noko som la grunnlaget for ein eksportindustri. Det vart starta ein fabrikk som laga utstyr for kunstig vatning, og dette førte til at det vart bygd eit støyperi. Støyperiet utvikla seg til å spesialisere seg på aluminium-trykkstøyperiselskap, som mellom andre produserte etuiet til naudtelefonar i USA.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Givat Brenner» frå Wikipedia på engelsk, den 8. juli 2015.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Arkivert 2015-08-16 ved Wayback Machine. (he)
* From Socialist Dream to Capitalist Reality Arkivert 2015-11-17 ved Wayback Machine. New York Times, April 1998

| * v
* d
* e
Brenner regionale kommune |
| --- |
| Kibbutzim | Givat Brenner**·** Kvutzat Shiller |
| Moshavim | Beit Elazari**·** Bnaya**·** Gibton**·** Kidron |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN

 |
**Sunniva Schultze-Florey** (f. 1984 ) er ein norsk Raudt-politikar frå Bergen. Ho er gruppeleiar i Raudt-gruppa på Fylkestinget i Hordaland.

Schultze-Florey har bakgrunn frå Raud Ungdom, Målungdomen, Ungdom mot Narkotika, og har jobba mykje med antirasisme.

Schultze-Florey var regionsansvarleg for Vestlandet Raud Ungdom frå 2002 til 2004. 
Ho sit i fylkesstyret i Hordaland RV, og har gjort det sidan 2002. 
Ho vart vald inn for RV på Fylkestinget som 18-åring ved fylkestingsvalet i 2003. Ho sit i utval for opplæring og helse og har markert seg mellom anna som motstandar av samanslåing av vidaregåande skular og nedlegging av spesialskular. I desember 2007 fekk ho vedteken ein plan mot diskriminering av homofile i den vidaregåande skulen i Hordaland. I januar 2008 vart ho kåra til Årets homopolitiker 2007 og Årets Homofryd, av Bergen Gay Galla.

Ho tok vidaregåande utdanning på yrkesskule, og studerer no juss ved Universitetet i Bergen.
Ved studentrådsvalet 2007 vart ho vald inn i studentrådet i Bergen, for Raudt Universitets- og Høgskulelag. Ho er medlem av Norsk Studentunion, NSUs landsstyre.

Schultze-Florey sit òg i styret til Kvinnegruppa Ottar i Bergen, og har gjort det sidan 2006.

Kjelder
-------
**Giulio de Florian** (13. januar 1936–17. februar 2010) var ein italiensk langrennar frå Ziano di Fiemme i provinsen Trento som tok bronsemedaljen på 30 km under VM 1962 og gjekk på det italienske bronselaget i stafett under VM 1966.

Aktiv
-----

Florian vart italiensk meister på 15 km i 1959, den fyrste av sju nasjonale meistertitlar i langrenn i åra fram til 1967. Han deltok i alle fire langrennstevlingane under Vinter-OL 1960 i Squaw Valley i USA, med ein ellevteplass på 30 km som beste prestasjon.

Under Ski-VM 1962 i polske Zakopane overraska han stort ved å vinne bronsemedaljen på tremila, einast verdsmeister Eero Mäntyranta frå Finland og svenske Janne Stefansson kom framom han på resultatlista. Florian fylgde opp med ein sjuandeplass på 15 km.

Fire år seinare gjekk han startetappen då Italia sitt mannskap i 4 x 10 km stafett, som elles bestod av Franco Nones, Gianfranco Stella og Franco Manfroi, kom inn til bronse under Ski-VM 1966 i Oslo. Florian vart så nummer fem på 30 km då landsmannen Nones under dei olympiske vinterleikane 1968 stod for ein av dei store langrennssensjonane ved å vinne OL-gullet med stor margin til andremann.

Kjelder
-------


* *Sportsboken*, aktuelle årgangar.

---

* *Denne artikkelen bygger på «Giulio de Florian» frå Wikipedia på italiensk, den 14. februar 2016.*
**Jonas Forsang Moksnes** (fødd 24. desember 1980) betre kjent som **Apollo** eller **Bleikansiktet** er ein norsk rappar, musikar og journalist frå Bekkelaget i Oslo.

Musikk
------

Heilt ifrå byrjinga har Apollo rappa på morsmålet. Apollo gav i 2000 ut debut-EP-en *Scenario*,  ei plate som berre vart trykt i 500 eksemplar. I 2002 gav han ut sitt fyrste album, ved namn *Mine Damer og Herrer* på Universal Records.  Dette vart nominert til både Spellemannprisen og Alarmprisen i kategorien "beste hip-hop-album". Songane *Hvite netter* og *Sperra inne* vart gjevne ut som singlar og blei hits i Noreg. I 2004 kom oppfylgjarplata *Satan´s Sirkus* (Universal Records). Etter dette har det ikkje kome fleire soloalbum frå Apollo til no.

Rundt år 2006 blei Apollo med i rockebandet Yoga Fire, som består av han sjølv og dei tidlegare medlemmene i hip-hop-gruppa Klovner i kamp. I 2007 lagde Moksnes rulletekstlåta til den fjernsynsserien "Gutta Boys" saman med DJ Goldfinger frå Klovner i kamp. I fleire år er Moksnes blitt kåra til ein av landets mest sexy menn av motemagasinet Elle. I 2009 vann han MTV Europe Music Awards i kategorien "Beste Norske Artist" saman med Yoga Fire, og var nominert i kategorien "Best European Act". Yoga Fire vann også Spellemannprisen 2010 i kategorien «Årets musikkvideo».

Journalisme
-----------

Jonas Forsang Moksnes har skrive for ei rekkje norske magasin, m.a. Elle og MASSIV. Frå 2010 har han jobba i mannebladet ALFA. Portrettintervjuet hans med kokaindømte Stina Brendemo Hagen som vart fengsla i Bolivia, skapte store overskrifter og debatt i norsk media. Han vann «Årets feature 2010» under Nordiske Mediepriser for saka «Treholt for dummies», publisert i ALFA.

Diskografi
----------

* *Scenario EP* (Rar), 2000
* *Mine Damer og Herrer* (Universal), 2001
* *Hvite netter* (singel), 2001
* *Sperra inne* (singel), 2002
* *Satan`s Sirkus* (Universal), 2004
* *Fuck you eller penga tilbake* med Yoga Fire (MTG Music), 2009

Referansar
----------

1. ↑   Scenario EP på Jester sin blogg.
2. ↑   Mine damer og herrer på discogs.com
3. ↑   Satans sirkus på itunes.com
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettside Arkivert 2021-04-10 ved Wayback Machine.
* Apollo på MySpace
* Yoga Fire si offisielle nettside Arkivert 2016-11-05 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* MusicBrainz (artist)

 |
Eit glas med anis-arak som er blitt kvit etter at vatn er tilsett.
**Arak** kan visa til fleire ulike typar asiatisk brennevin. I Midtausten er nemninga knytt til produkt smaksett med anis, i Sør- og Søraust-Asia kan arak vera laga av gjæra palmesaft eller sukkermelasse og ris. Ordet «arak» kjem opphavleg frå arabisk og tyder bokstaveleg 'saft' eller 'sveitte', men viste tidlegare helst til *ʿaraq at-tamr*, [gjæra] daddelsaft'.

Arak med anissmak laga av druedestillat er særleg utbreidd i Libanon og kringliggjande land. Han minner mykje om gresk ouzo og tyrkisk raki. Drikken er klar på farge, men blir kvit når ein blandar han med vatn.

I Sudan er det lokale, klare brennevinet laga av daddelsaft eller sorghum kjend som *araqi* eller *aragi*. Ein tilsvarande drikk er også kjend frå Saudi-Arabia.

Arak til mat på Sri Lanka.
Sri Lanka og delar av India har ein omfattande produksjon av arak laga av palmesaft. Drikken er som regel brun på farge.

I Indonesia lager ein romliknande arak av sukkermelasse og kaker av tørka ris. Denne drikken kan vera brun eller klar på farge. 

I Mongolia er arak laga av gjæra hestemjølk. Namnet har minst vore brukt sidan 1300-talet.

Bruk
----

Arak kan drikkast åleine eller saman med måltid.

Drikken har vore nytta i Norden til punsj og til matlaging. Han er framleis i utstrekt bruk i Sverige, der han i tillegg til i punsj kan brukast til bakverk, sjokolade og is.

Produksjon og lovgjeving
------------------------

Arak-destillering i Batavia på Vest-Java i 1948.
Småskala-destillering av arak i Kerala i India.
Arak kan lagast på ulike måtar, både i småskala (liknande heimebrent) eller industrielt. I Libanon er alkoholvolumet for drikken fastsett til 53 %, og betre produkt går gjennom tre destillasjonar. Andre stader er arakproduksjon uregulert eller utført ulovleg. Feilprodusert arak kan innehalda det døydelege stoffet metanol.

I muslimske land med streng sjarialovgjeving kan produksjon og bruk av arak vera ulovleg, som i Sudan sidan 1983. Drikken er også blitt forboden i dei indiske delstatane Kerala (i 1996) og Karnataka (i 2007).

Bilde
-----

* Arak mabrouka. Anis-arak.Arak mabrouka. Anis-arak.
* Arak Bali.Arak Bali.
* Mendis Ceylon Arrack.Mendis Ceylon Arrack.

Kjelder
-------

1. ↑  «arrack, n.». OED Online. Oxford University Press, March 2015. Henta 8. juni 2015.
2. 1 2 3  «Arak» (9. mars 2012). *Store norske leksikon*. Fri artikkel henta 8. juni 2015.
3. 1 2  Lucy Fleming. «Sudan's date-gin brewers thrive despite Sharia». *BBC News*, 29 April 2010. Henta 8. juni 2015.
4. 1 2 3 4  «Liquid fire». *The Economist*, Dec 18th 2003.
5. ↑  «Arrak». Systembolaget.se, 2014. Henta 8. juni 2015.
6. ↑  «More alcohol deaths in Indonesia», BBC News, 2 June 2009.
7. ↑  *Arrack ban to stay in Kerala*, arkivert frå originalen 22. februar 2014, henta 8. juni 2015
8. ↑  Arrack ban in Karnataka from tomorrow, *Economic Times*; Siddu wants cheap, safe liquor for poor, *Deccan Hrald*
**Brenta** er ei elv som renn frå provinsen Trento i Italia til Adriahavet, like sør for Venezialagunen i Veneto.

I romartida vart elva kalla Medoacus og nær Padua delte ho seg i to greiner, Medoacus Maior (Store Medoacus) og Medoacus Minor (Litle Medoacus). Elva endra leie ein gong tidleg i mellomalderen og leie gjennom Padua vart overtatt av Bacchiglione.

Brenta er 174 km lang og vart først kanalisert på 1500-talet då ein lang kanal vart bygd frå landsbyen Stra til Adriahavet og gjekk utanom Venezialagunen. Ein annan kanal, ofte kalla Riviera del Brenta vart bygd for å gå direkte til Venezia og Padua (som var ein slags reservehovudstad for Republikken Venezia. Brenta var derfor ei svært viktig transportåre og det vart etter kvart bygd store villaer langs elva. Berre tre av desse er i dag tilgjengeleg for ålmenta: Villa Foscari, Villa Widmann - Foscari og Villa Pisani. Det venetianske aristokratiet brukte å segle på kanalen i båtar kalla *Burchiello*. Varer vart transportert på tradisjonelle prammar kalla *Burci*.

Middelvassføringa til Brenta er 60–90 m³/s ved Bassano del Grappa og 93 m³/s ved Barzizza.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Brenta River» frå Wikipedia på engelsk, den 18. november 2007.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* GeoNames

 |
| Dreux |
| --- |
| Kyrkja Saint-Pierre i Dreux Kyrkja Saint-Pierre i Dreux |
| 

|  |
| --- |
|  |
| **Byvåpenet til Dreux** |

 |
| Styresmakter |
| Land Region  Departement | Frankrike  Centre Eure-et-Loir |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  24,27 km² |
| Innbyggjarar  - By (1999)   - folketettleik | 31 849   1 312/km² |
| Koordinatar | 48°44′14″N 01°21′59″E﻿Koordinatar: 48°44′14″N 01°21′59″E﻿ |
| Høgd over havet | 75 m - 139 m |
| Tidssone | CET (UTC+1) |
| Diverse anna |
| **Heimeside:** www.drouais.com |

**Dreux** er ein by og kommune nordvest i Frankrike. Han ligg i departementet Eure-et-Loir, der han er *sous-préfecture*, i regionen Centre og har like over 30 000 innbyggjarar.

Politikk
--------

Dreux kom i det nasjonale søkelyset i 1983 då det den gong litle partiet Front national (Nasjonal front) gjorde sitt første valgjennombrot med å vinne kontroll over bystyret.

Historie
--------

I mellomalderen var Dreux senter for Hertugdømet Dreux. Det første store slaget i Hugenottkrigen fann stad i Dreux den 19. desember i 1562.

Ymse
----

Victor Hugo fridde til kona si her i 1821.

Medlem av Orléans-familien, inkludert Kong Louis-Philippe (regjerte 1830-1848) er gravlagd i Det kongelege kapellet i Dreux.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Turistkontoret i Dreux

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Sunnivaleia** er ei pilegrimslei over sjø og land på vestkysten av Noreg, med start i Bergen mot målet som er Selje kloster i Selje i Nordfjord. Som vandrelei er ho planlagt merka (frå sommaren 2013) frå Florø/Kinn i Sunnfjord. Dette utgjer knapt 100 km.

Namn og historie
----------------

Ifylgje legenda stranda den irske Heilage Sunniva med sitt fylgje på Selja på 900-talet. Der fann ho døden. Men utgangspunkt i denne historia utropte Kong Olav Tryggvason Selja som ein heilag stad i 996. Seinare vart Selja eit av dei tre fyrste bispeseta i Noreg. Bispesetet med Sta Sunnivas skrin vart seinare flytta til Bergen, og Sta Sunniva var vernehelgen for Vestlandet og for sjøfarande. På Selja vart det grunnlagt eit benediktinarkloster, som var i drift nokre hundre år. Etter reformasjonen vart det meste av klosteret øydelagt. Tårnet stod. På 1900-talet vart ruinane restaurerte. Dei siste åra har klosterruinane kome meir i fokus. Riksantikvaren har satsa mykje på vidare restaurering, og Seljumannamessa fyrst i juli er eit stort arrangement. 

Med oppvakninga av den gamle pilegrimstradisjonen frå 1980-åra av, reiser Selja seg som pilegrimsmål. Den fyrste vandringa langs Sunnivaleia var i 2010. Øya Kinn utanfor Florø har også del i Sunnivalegenda, og med den gamle Kinnakyrkja er det ein naturleg startstad for pilegrimar til Selja. Dei organiserte vandringane startar i Florø, så via Reksta til Kinn. Deretter båt tilbake til Florø og derifrå båt til Smørhamn på Bremangerlandet. Ein når Selja etter ei lita vekes vandring i Bremanger, ev. også Vågsøy kommune. Det har vore prøvd ut ulike trasear. Den eine går gjennom kystbyen Måløy, den andre til Rugsund handelsstad. 

Når leia er merka, er ho tilgjengeleg for individuelle pilegrimar.

Selja er eit sjølvstendig pilegrimsmål. Samstundes er det også ein naturleg stoppestad for pilegrimar på veg langs kysten til Nidaros.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Sunnivaleia.no
Koordinatar: 24°35′N 46°44′E﻿

**Manfuha** (arabisk **منفوحة**) var ein gammal landsby i Nejd, sentralt i Saudi-Arabia. Han vart grunnlagd langs kanten av ein smal, frodig dal kalla Wadi Hanifa, og vart fram til midten av 1900-talet rekna som tvillinglandsbyen til den noverande hovudstaden i landet, Riyadh.

I følgje den islamske krønikaren Yaqut på 1200-talet, vart Manfuha bygd eit par hundreår før islam samstundes som Hajr (no Riyadh) av medlemmar frå Banu Hanifa-stamma og slektningane deira frå stamma Bakr. Manfuha var heimstaden til den kjende, arabiske diktaren Al-A'sha, som døydde omkring samstundes som den muslimske profeten Muhammed, men lite er høyrt om Manfuha etter den tid. Rundt 1900 bestod innbyggjarane hovudsakleg av medlemmar av Banu Hanifa og Bakr (som no identifiserte seg som den tilknytte stamma 'Anizzah), og medlemmar frå Tamim og Subay'. Som Riyadh var byen omgjeven av hagar og palmelundar.

Seint på 1700-talet kom Manfuha under styret til den energiske herskaren i Riyadh, Deham ibn Dawwas, som på den tida ytte stor motstand til den nye wahhabist-staten til Al Saud-klanen i nabobyen Diriyah. Begge byane vart etter kvart underlagt saudiarabarar, men staten vart øydelagd av ein osmansk-egyptisk invasjon i 1818. Frå den tid følgjer historia til byen historia til Riyadh og kom attende under saudiarabisk styre under Turki ibn Abdallah i 1824, før han falt under styret til Al Rashid-klanen frå Ha'il i 1890-åra, og attende til saudiarabarane mindre enn ti år seinare under grunnleggjaren av Saudi-Arabia, Abdul Aziz Ibn Saud.

Etter kvart som hovudstaden Riyadh vart utvida på 1900-talet i takt med oljerikdomen som kom til landet, vart murane i både Manfuha og Riyadh rivne ned, og Manfuha vart raskt slukt av den veksande storbyen. I dag er Manfuha blant dei fattigare bydelane i Riyadh. Dei fleste av dei opphavlege innbyggjarane flytta til nyare bydelar i hovudstaden, og området er i dag stort sett busett av fattige gjestearbeidarar frå Egypt og Sør-Asia, i tillegg til familiar av tidlegare afrikanske slavar. Somme av dei gamle leirsteinshusa står framleis, i tillegg til eit eldgammalt observasjonstårn.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Manfuha» frå Wikipedia på engelsk, den 26. mai 2016.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* GeoNames

 |
Lagbilete framfor 2010/11-sesongen
**Sportklub Rapid**, i Noreg kjend som **Rapid Wien**, er eit idrettslag i Wien i Austerrike, særleg kjend for fotballaget sitt. Rapid, som har spelt i den austerrikske toppdivisjonen i fotball sidan den vart starta opp i 1911, tapte finalen i Cupvinnarcupen i 1985 og på ny i 1996.

Fram til juli 2014 spelte fotballaget på Gerhard-Hanappi-Stadion i bydelen Hütteldorf. Stadion vart då rive for å gje plass til eit nytt stadionanlegg som får namnet Allianz-Stadion, med plass til 20 000 tilskodarar. Laget spelar i grøn-og-kvitstripete trøyer, grøne bukser og kvite strømper.

Idrettslaget Rapid vart skipa i 1898. Laget trimferte i den austerrikske fotballserien allereie i den fyrste sesongen (1911/12) og har til dags dato (september 2015) vunne 32 seriemeisterskap, fleire enn noko anna austerriksk fotballag. Både i 1930 og 1951 vann Rapid mitropapokalen, ei cupturnerning mellom fotballklubbar i Sentral-Europa. I 1941 vart laget også tysk meister då Austerrike var innlemma i Nazi-Tyskland.

Rapid tapte 1-3 for engelske Everton då laget spelte sin fyrste finale i Cupvinnarcupen 15. mai 1985 i Rotterdam. Elleve år seinare nådde Rapid cupvinnarcup-finalen på ny då det møtte Paris Saint-Germain i Brussel, og atter vart det tap, då med 0-1. Målvakta Michael Konsel var den einaste som spelte begge finalekampane. 

Nordmennene Jan Åge Fjørtoft og Ragnvald Soma har begge spelt for fotballaget Rapid Wien.

Handballaget til Sportklub Rapid har vunne fire austerrikske meistertitlar.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «SK Rapid Wien» frå Wikipedia på engelsk, den 20. september 2015.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* NKC

 |
Nobelprisen  

Nobels fredspris  
1982

**Alva Myrdal** (fødd Reimer) (31. januar 1902–1. februar 1986) var ein svensk diplomat, politikar, og vinnar av Nobels fredspris. Ho var gift med økonomiprisvinnaren Gunnar Myrdal, og dei fekk fleire born saman; m.a. professoren Jan Myrdal.

Biografi
--------

Alva Reimer vart fødd i Uppsala og voks opp som eldste barnet i ein velståande familie som flytte fleire gonger i Alva sin oppvekst. Etter obligatorisk skulegang studerte ho m.a. psykologi og familiesosiologi. Ho studerte også i USA saman med mannen, Gunnar Myrdal, og dei flytte seinare til Geneve. Ekteparet Myrdal var skeptiske til dei låge fødselstala i den vestlege verda i dei harde 1930-åra, noko dei debatterte i den omstridde boka deira, *Kris i befolkningsfrågan* frå 1934. Boka er omstridd fordi ho m.a. stiller seg positiv til tvangssterilisering. Hovudtanken i boka er likevel å gjera oppsedinga lettare ved hjelp av reformer som gratis nistepakke på skulen, gratis helseteneste for born og så vidare Alva Myrdal skreiv vidare. Dette er reformer som har vunne fram i Sverige i dag. Alva Myrdal skreiv om liknande tematikk i *Stadsbarn* (1935) og *Nation and Family* (1941); utgjeven frå USA.

Frå 1936 - 1947 var Alva Myrdal studierektor ved Socialpedagogisk Seminar. Frå og med 1949 hadde ho fleire verv innan SN, og i 1950-åra var ho svensk ambassadør i India. I 1960-åra var ho møteleiar for den svenske riksdagen, og ho vart tilsett som konsultativ statsråd i utanriksdepartementet i 1966. I 1969 overtok ho som kyrkjeminister etter Olof Palme.

I 1961 vart Alva Myrdal medarbeidar til utanriksminister Östen Undén med særskilt ansvar for nedrusting. Frå 1962 til 1973 var ho ordførar i den svenske delegasjonen i nedrustingskonferansen i Geneve. Ho skreiv om dette arbeidet i boka *Spelet om nedrustningen* frå 1973. Alva Myrdal var motstandar av atomvåpen, og røysta også mot atomkraft i den svenske folkerøystinga i 1980. For innsatsen sin mot nedrusting fekk ho Nobels fredspris i 1982 saman med ein av inistiativtakarane bak Tlatelolco-traktaten; Alfonso García Robles.

Alva Myrdal var også engasjert i kvinnesaka, og var fleire gonger formann i Yrkeskvinnornas Riksförbund. I boka *Kvinnans to roller* (1957) med Viola Klein drøftar ho likestilling mellom kjønna.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen byggjer på «Alva Myrdal» frå Wikipedia på svensk, den 27. desember 2011.*
* 

* «Alva\_Myrdal» i *Store norske leksikon*, snl.no. *henta inn 27. desember 2011.*
Koordinatar: 35°35′6″N 35°44′45.6″E﻿

**Ras Ibn Hani** (arabisk رأس ابن هاني) er eit lite nes som ligg 8 km nord for Latakia i Syria ved Middelhavet. Det er ein viktig arkeologisk stad som var busett nesten kontinuerleg frå seint i bronsealderen til bysantinsk tid. Staden er no ein stor feriestad kalla Cote d'Azur.

Historie
--------

Kyststaden ligg berre to timars gåtur frå bronsealderstaden Ugarit, og overlevde så vidt kollapsen til Ugarit mot slutten av bronsealderen. Staden er identifisert staden grekarane kalla *Betyllion*,.

Spor ved leirstaden indikerer at busetnaden ved Ras Ibn Hani vart folkesett på by av ptolemeiarar på midten av 200-talet fvt. etter den tredje syriske krigen. Som følgje av krigen tok egyptarane over Selvkia Pieria. Ein trur at for å verne Selvika Pieria frå Laodicaea (Latakia), som vart kontrollert av Selevikide-dynastiet grunnla Ptolemaios III ein busetnad ved Ras Ibn Hani. Denne busetnaden var visstnok kortliva. Spora indikerer at han forsvan etter andre halvdelen av det første hundreåret fvt. etter at Det ptolemeiske kongedøme mista kontrollen over området. Robin Lane Fox skriv at Trajan gjekk i land på denne staden for å nå troppane sine i Syria under det lagnadstunge mesopotamiske felttoget i 114–117 fvt.

Arkeologiske funn
-----------------

Arkeologiske funn indikerer at det var ein hellenistisk busetnad her, men namnet og kva tid han vart grunnlagd er ikkje kjend, og han er heller ikkje nemnd i kjeldene. Det er funne minst 512 hellenistiske myntar. Kring 170 ptolemaiske myntar er datert frå regjeringtida til Ptolemaios II, Ptolemaios III og Berenike, 309—80 fvt. Ein har òg funne ein inskripsjon som er datert til andre halvdel av 200-talet fvt. med ei liste over ptolemaiske leigesoldatar.

Sjå òg
------

* Minet el-Beida
* Ugarit

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Ras Ibn Hani» frå Wikipedia på engelsk, den 29. mars 2014.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. 1 2 3 4  Cohen, 2006, s. 124
2. 1 2  Fox, *Travelling Heroes in the Epic Age of Homer*, 2008:91.
3. ↑  John Malalas *Chronicon* (11.3) skriven på 500-talet fvt. som har forma *Bytyllion*

Bibliografi
-----------

* Cohen, Getzel M. (2006). *The Hellenistic settlements in Syria, the Red Sea Basin, and North Africa*. University of California Press. ISBN 978-0-520-24148-0.
Manfred Matuschewski, i midten, under den austtyske friidrettsmeisterskapen 1963
**Manfred Matuschewski** (fødd 2. september 1939) er ein tidlegare mellomdistanseløpar frå Weimar som representerte Aust-Tyskland, og som vart europameister på 800 meter i 1962 og 1966.

Aktiv
-----

Matuschewski sette personleg rekord med 1.46,9 i OL-året 1960, ei tid heilt i europatoppen. Under sommarleikane 1960 i Roma tok han seg til finalen, der han vart sjette og sistemann. To år seinare viste han stor spurtstyrke og vann ein klar siger på distansen då EM i friidrett 1962 vart avvikla i Beograd. I 1963-sesongen forbetra han den personlege rekorden til 1.46,4. Han heldt ikkje heilt same nivå i OL-sesongen 1964, og vart i Tokyo-OL slått ut i semifinalane.

I europameisterskapen 1966 i Budapest gjorde Matuschewski sitt til då raskaste 800-meterløp. På oppløpet fekk han kasta seg framom vesttyske Franz-Josef Kemper, og forsvarte dermed EM-tittelen med tida 1.45,9. Året etter vann Matuschewski 800-meteren under Europacupen for landslag, vinnartida var 1.46,9. Grunna sjukdom deltok han ikkje i Sommar-OL 1968.

I sin siste sesong på toppnivå forbetra Matuschewski den personlege rekorden til 1.45,7. Han deltok i friidretts-EM 1969 i Athen, men var sjanselaus i kampen om gull- og sølvmedaljane, og måtte nøye seg med ein bronsemedalje.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* OL 1960 i Roma: Nr 6 - 1.52,2
* EM 1962 i Beograd: Gullmedalje - 1.50,5 , framom Valerij Bulisjev (1.51,2)
* OL 1964 i Tokyo: Utslått i semifinalane (1.47,3 =nr 10)
* EM 1966 i Budapest: Gullmedalje - 1.45,9, framom Franz-Josef Kemper (1.46,0)
* EM 1969 i Aten: Bronsemedalje - 1.46,9

Kjelder
-------

* *Friidrott*, aktuelle årgangar.
* *Denne artikkelen bygger på «Manfred Matuschewski» frå Wikipedia på tysk, den 26. april 2016.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* ISNI
* Munzinger (sport)

 |
**561. etterretningssenter** (russisk 561 морской разведывательный пункт) er ei SPETSNAZ-eining i Austersjøflåten i det russiske forsvaret.
Eininga er forlagt til Parusnoje i Kaliningrad.

Samansetjing
------------

Eininga var i 2015 samansett av 5 kompani, eit av desse med vakthald som oppgåve. Folka som er tilsette ved eininga med feltpostnummer 10617 vert uoffisielt kalla «parusnikar», 'seglbåtar'.

Historiske aktivitetar
----------------------

27. oktober 1981 grunnstøtte ein sovjetisk ubåt, «S-363», ved Tohamnaskär utanfor Karlskrona.
14 sovjetiske fartyg sette kurs mot havaristen for å hjelpe ubåten av grunn, og å nøytralisere eit svensk skip som hindra slik hjelp.
Nokre av desse fartøya hadde angrepsdykkarar frå Austersjøflåten sin SPETSNAZ-styrke om bord. Desse skulle etter planen kapre det svenske skipet som hindra ubåten å kome seg ut i internasjonale farvatn. Berre ein halvtime før denne planen skulle utførast, vart den avblåst. Årsaka var at dei sovjetiske fartøya kom for seint, for det svenske kystartilleriet vart sett i stand til å legge området rundt den grunnstøtte ubåten under tung eld.

Referansar
----------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  *arkivkopi*, arkivert frå originalen 10. desember 2012, henta 19. mars 2018
4. ↑  *arkivkopi*, arkivert frå originalen 19. mars 2018, henta 19. mars 2018
5. ↑
6. ↑
Ein **toradar** eller **durspel** er eit lite trekkspel. Lyden kjem frå frie tunger som vert sett i røyrsle av luft som passerer over dei, nett som på eit munnspel eller eit trøorgel. 

Speleteknisk er det stor skilnad mellom toradaren og det meir vanlege kromatiske trekkspelet, og toradaren liknar i prinsippet mykje på eit munnspel. Toradaren er vekseltonig, det vil seie at kvar knapp gjev to ulike tonar avhengig av om belgen blir dregen ut eller pressa inn. Instrumentet er i utgangspunktet diatonisk, slik at eit instrument stemt til dømes i G-dur, ikkje kan spele andre toneartar enn denne. Imidlertid har kvar av dei to knapperadene sin eigen toneart. I nordisk tradisjon er toradarane til vanleg bygde opp med hovudtonearten på den inste knapperada. Den ytste knapperada er ein komplementær toneart, oftast kvinten til hovudtonearten. I Noreg er G/C-toradarar, som altså har C-dur som hovudtoneart og G-dur som hjelpetoneart, og A/D-toradarar (A-dur og D-dur) dei mest utbreidde kombinasjonane. C/F-toradarar er noko mindre vanlege, noko som kan kome av at F-dur er ein lei toneart å akkompagnere på gitar medan A, D, G og C er særs gitarvenlege. 

Dei fleste toradarane er kompletterte med fire halvtonar, som oftast er plasserte på dei to øvste knappane. Dette utvidar toneomfanget til ein kromatisk skala over ein oktav på kvar knapperad. 

Knappane på bassklaviaturet sit parvis ovanfor kvarandre. Den nedste knappen i paret gjev grunntonen, medan den øvre gjev den tilsvarande treklangen. Det finst mange variantar, men det er vanlegast med fire par knappar der dei seks innleiande tonane i hovudtonearten er representert. Den sjette akkorden er oftast ein mollakkord, medan dei øvrige er durakkordar. 

Det var ein orgelbyggjar i Tyskland, Buschmann, som ved eit tilfelle laga det første munnspelet, som er første steg mot trekkspelet.[*treng kjelde*] Utgangspunktet var dei pipene han brukte til å stemme orgelet med. Då han fann på å sette ein belg på desse for å få ein lang tone, var prinsippet klart. Dette resulterte i ein enorm produksjon av munnspel som vart eksporterte til heile verda. Ikkje lenge etter fann ein på «å sette belg på» munnspelet og fekk då den første einradaren. Denne vart utvida til toradar og seinare treradar, fire- og femradar, det som er kjend som knappetrekkspel i dag. Denne utviklinga gjekk raskt. 

Toradaren vert brukt over heile Noreg, og har dei siste åra fått ein renessanse i landet. Kjende toradargrupper er Hallingdal kraftlag, Toradertrioen fra Hallingdal, Jutullaget, Hedmark Toraderlag, Lillebror Vassaasen, Eddy «Knerten» Lyshaug, Durspellskameratene og mange andre over heile landet. Det vert arrangert årlege meisterskap i toradarspel sommarstider.

Sjå òg
------

* Bandoneon

Kjelder
-------

* *Delar av denne artikkelen bygger på «Torader» frå Wikipedia på bokmål, den 24. november 2017*