|  |
| --- |
| **Ketsalar** |
| Praktketsal, Pharomachrus mocinnoFoto: D.HatcherPraktketsal, *Pharomachrus mocinno*Foto: D.Hatcher |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Klasse:** | Fuglar Aves |
| **Orden:** | Trogoniformes |
| **Familie:** | **Ketsalar** Trogonidae |

**Ketsalar** er fuglar i trogonfamilien, Trogonidae, med sterke, klåre farger. Dei finst i skog, spesielt i fuktig høgland, med fem artar frå slekta *Pharomachrus* utelukkande neotropiske, medan den eine *Euptilotis*-arten er nesten heilt avgrensa til vestlege Mexico, marginalt òg i tilstøytande statar i USA. Dei har iriserande grøne eller gyllengrøne farger på vengdekkarar, rygg, bryst og hovud, og dei har raud buk og underside. Dei viser sterkt kjønnsdimorfisme i fjørdrakta, delar av fjørdrakta hos hoer er brun eller grå. Desse fuglane lever hovudsakleg einslege av frukt, bær, insekt og små virveldyr som froskar. Trass den klåre fjørdrakta, kan dei vere overraskande lite synlege der dei lever i skogkledde habitat.

Etymologi
---------

Fellesnamnet 'ketsal' er frå nahuatl *quetzalli*, 'store briljante halefjør' eller 'haledekkfjør' frå ketsalar, rota *quetz*, 'stå opp', brukar ein for å referere til fjørpryd.

Nemninga 'ketsal' vart opphavleg brukt berre for arten praktketsal, *Pharomachrus mocinno*, den berømte langhala ketsalen i Sentral-Amerika, som er nasjonalfuglen i Guatemala. Framleis refererer ofte ketsal til denne arten spesifikt, men ketsal er òg fellesnamn for alle artar av slektene *Pharomachrus* og *Euptilotis*.

Slektnamnet *Pharomachrus* er frå gresk *pharos*, 'kappe', og *makros*, 'lang', det refererer til veng og haledekkfjør hos praktketsal.

Artslista
---------

Ketsalar i rekkjefølgje etter *IOC World Bird List* V11.2, 2021, med norske namn etter *Norske navn på verdens fugler*:

**Slekt *Euptilotis***

* Øyreketsal, *Euptilotis neoxenus*, Eared Quetzal, (Gould, 1838), (LC)

**Slekt *Pharomachrus***

* Amazonketsal, *Pharomachrus pavoninus*, Pavonine Quetzal, (Spix, 1824), (LC)
* Svarthaleketsal, *Pharomachrus auriceps*, Golden-headed Quetzal, (Gould, 1842), (LC)
* Bronsekroneketsal, *Pharomachrus fulgidus*, White-tipped Quetzal, (Gould, 1838), (LC)
* Praktketsal, *Pharomachrus mocinno*, Resplendent Quetzal, La Llave, 1832, (NT)
* Krøllketsal, *Pharomachrus antisianus*, Crested Quetzal, (d'Orbigny, 1837), (LC)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Quetzal» frå Wikipedia på engelsk, den 18. desember 2010*, artikkelen referer til
	+ Restall, Robin (2006). *Birds of northern South America*. London: Christopher Helm. ISBN 9780713660265.
	+ Ridgely, Robert (1989). *A guide to the birds of Panama : with Costa Rica, Nicaragua, and Honduras* (2nd ed. utg.). Princeton N.J.: Princeton University Press. ISBN 9780691085296.  CS1 maint: Extra text (link)

### Referansar

1. ↑  The American Heritage dictionary
2. ↑  Merriam-Webster's collegiate dictionary
3. ↑  Gill F, D Donsker & P Rasmussen (Eds). 2022. *IOC World Bird List (v12.1)*. doi : 10.14344/IOC.ML.12.1 Henta 26. februar 2022
4. ↑  Syvertsen, P. O. Bergan, M. Hansen, O. B. Kvam, H. Ree, V. & Syvertsen, Ø. 2020. *Norske navn på verdens fugler*. Norsk Ornitologisk Forening

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Ketsalar**