Kart over Møre og Romsdal fylke, med Sunnmøre markert i raudt.
Geirangerfjorden med fossen Dei sju systrene.
**Sunnmøre** er eit distrikt som utgjer den sørlege delen av Møre og Romsdal fylke. Distriktet ligg mellom Nordfjord i sør, Romsdal i nord og Ottadalen i søraust. Sunnmøre utgjorde tidlegare eit eige fogderi, Sunnmærafylki frå mellomalderen. I dag utgjer det to domssokn, Søre Sunnmøre og Sunnmøre, og tre prosti, Søre, Austre og Nordre Sunnmøre. På Sunnmøre ligg kommunane Ålesund, Vanylven, Sande, Herøy, Ulstein, Hareid, Volda, Ørsta, Ørskog, Norddal, Stranda, Stordal, Sykkylven, Skodje, Sula, Giske og Haram; til saman 5 232 km2 med 141 604 innbyggjarar (1/10-2014).

Landskapet på Sunnmøre er sterkt oppskore med fleire store og små øyar langs kysten. Dei største øyane er Hareidlandet og Gurskøya. Det er også fleire lange og tronge fjordar i området; særleg kjend er Geirangerfjorden som er 15 kilometer lang. I indre strøk, mellom fjordane og dalane innanfor, ligg høge, sterkt kuperte fjellområde. Den høgste fjelltoppen på Sunnmøre er Pyttegga på 1999 moh.

Den største byen på Sunnmøre er Ålesund. I tillegg har området to andre byar: Ulsteinvik og Fosnavåg. Viktige større tettstader er Ørsta, Volda, Sykkylven, Hareid, Nordstrand (Valderøy), Stranda og Brattvåg.

Sunnmørsdialekten høyrer saman med nordfjordmål og sunnfjordmål til dei nordlege e-måla under dei vestlandske målføra — ei gruppe der romsdalsdialekten ofte også er rekna med. Folk frå Sunnmøre blir kalla for *sunnmøringar*.

Namn
----

Sunnmøre er den regionen ein i middelalderen kalla *Sunnmǿrafylki*. Ordet «møre» kjem av den norrøne dativsforma «á Mǿri» av *mǿrr* som tyder «land», truleg òg i samanheng med norrønt *marr* som tyder «hav». Tydinga blir då: «landet ved havet» eller «myrlandet». Sunnmøre må dermed tyde «den sørlege luten av landet ved havet».

Administrative inndelingar
--------------------------

Regionråd:

* Sunnmøre regionråd: Alle kommunene på Sunnmøre. I tillegg kjem Sandøy og Vestnes i Romsdal.

Prosti i den norske kyrkja, alle under Møre bispedømme:

* Søre Sunnmøre prosti: Vanylven, Sande, Herøy, Volda, Ørsta, Hareid og Ulstein.
* Austre Sunnmøre prosti: Skodje, Ørskog, Norddal, Stordal, Stranda og Sykkylven.
* Nordre Sunnmøre prosti: Ålesund, Giske, Haram og Sula.

Kommunar på Sunnmøre
--------------------

| Nr. | Namn | Adm.senter | Folkemengd | Flatevidd km² | Målform |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1507 | Ålesund kommune Ålesund | Ålesund | 000000000067520.000000000067 520 | 632 | Nynorsk |
| 1511 | Vanylven kommune Vanylven | Fiskåbygd | 000000000003013.00000000003 013 | 385 | Nynorsk |
| 1514 | Sande kommune Sande | Larsnes | 000000000002442.00000000002 442 | 93 | Nynorsk |
| 1515 | Herøy kommune Herøy | Fosnavåg | 000000000008842.00000000008 842 | 120 | Nynorsk |
| 1516 | Ulstein kommune Ulstein | Ulsteinvik | 000000000008797.00000000008 797 | 97 | Nynorsk |
| 1517 | Hareid kommune Hareid | Hareid | 000000000005159.00000000005 159 | 82 | Nynorsk |
| 1520 | Ørsta kommune Ørsta | Ørsta | 000000000010929.000000000010 929 | 805 | Nynorsk |
| 1525 | Stranda kommune Stranda | Stranda | 000000000004421.00000000004 421 | 866 | Nynorsk |
| 1528 | Sykkylven kommune Sykkylven | Sykkylven | 000000000007630.00000000007 630 | 338 | Nynorsk |
| 1531 | Sula kommune Sula | Langevåg | 000000000009636.00000000009 636 | 59 | Nynorsk |
| 1532 | Giske kommune Giske | Valderøya | 000000000008692.00000000008 692 | 40 | Nynorsk |
| 1577 | Volda kommune Volda | Volda | 000000000010960.000000000010 960 | 699 | Nynorsk |
| 1578 | Fjord kommune Fjord | Sylte | 000000000002494.00000000002 494 | 1144 | Nynorsk |
|

Kjelder
-------

Referansar

1. ↑  Sunnmøre Store norske leksikon
2. ↑  Møre og Romsdal Store norske leksikon

Litteratur
* Stein Ugelvik Larsen og Jarle Sulebust, red. (1994). *I balansepunktet : Sunnmøres eldste historie*. Sunnmørsposten forlag. ISBN 8291450005.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Sunnmøre regionråd
* Turistinformasjon for Møre og Romsdal
* Turistinformasjon for Hjørungfjorden Arkivert 2013-01-05 ved Archive.is

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* Lokalhistoriewiki

 |