**Jean-Luc Ponty** (fødd 29. september 1942) er ein fransk virtuos fiolinist og jazzkomponist.

Tidleg liv
----------

Ponty var fødd inn i ein familie med klassiske musikarar den i Avranches i Frankrike. Faren lærte han fiolin og mora lærte han piano. 16 år gammal kom han inn på Conservatoire National Supérieur de Musique de Paris, og kom ut to år seinare med høgaste karakterar, Premier Prix. Han vart så henta inn av det store symfoniorkesteret Concerts Lamoureux, og spelte der i tre år.

Medan han spelte i orkesteret i Paris, spelte Ponty klarinett (som faren hadde lært han) for eit college-jazzband på lokale festar. Han interesserte seg stadig meir for jazz og Miles Davis og John Coltrane, og byrja å spele tenorsaksofon. Ein kveld etter ein orkesterkonsert, møtte han opp på ein lokal klubb framleis i smokingen sin, og hadde berre med seg fiolinen. I løpet av fire år vart han anerkjend som ein av dei aller beste jazzfiolinistane. 

På den tida levde Ponty eit delt liv, med å øve og spele saman med orkesteret, i tillegg til å spele jazz til kl. 3 om natta på klubbar i Paris. Etter kvart måtte han ta eit val og tok ein sjanse på jazz-retninga.

Suksess med fiolinen
--------------------

Først var fiolinen eit handikap for Ponty og få innsåg at instrumentet hadde ein plass i moderne jazz. Ponty utmerkte seg med be-bop-aktige fraseringa og ein hardtslåande stil påverka av blåsarar. Kritikarane sa på den tida at han var den første jazzfiolinisten som var like spanande som saksofonisten.[*treng kjelde*] Ryktet til Ponty voks med store spran og i 1964, 22 år gammal, gav han ut det første soloalbumet sitt for Philips, *Jazz Long Playing*. I 1966 gav han ut konsertalbumet *Violin Summit* der Ponty spelte i Basel i Sveits i lag med kjende fiolinistar som Svend Asmussen, Stéphane Grappelli og Stuff Smith.

John Lewis frå The Modern Jazz Quartet inviterte Ponty til å spele på Monterey Jazz Festival i 1967, som førte til ein amerikansk platekontrakt med World Pacific og albuma *Electric Connection* med Gerald Wilson Big Band og *Jean-Luc Ponty Experience with the George Duke Trio*. Det året gav han òg ut *Sunday Walk*, det første samarbeidet med Niels-Henning Orsted Pedersen. Seint i 1960- og tidleg i 1970-åra vart han hylla over heile Europa.

Frank Zappa og flytting Amerika
-------------------------------

I 1969 komponerte Frank Zappa musikken for soloalbumet til Ponty, *King Kong* (World Pacific). I 1972 inviterte Elton John Ponty med på albumet *Honky Chateau*. I løpet av eitt år ønskte Frank Zappa han med på turné med Mothers of Invention og Ponty flytta med kona og to unge døtrer til Amerika og Los Angeles. Han heldt fram å arbeide på forskjellige prosjekt - mellom anna for John McLaughlin, Mahavishnu Orchestra (*Apocalypse* og *Visions of the Emerald Beyond*) fram til 1975, då han signerte solokontrakt med Atlantic Records.

Det neste tiåret turnerte Ponty verda og spelte inn 12 album som alle nådde Topp 5på *Billboard* jazz charts og selde millionar av eksemplar. Tidlege Atlantic-innspelingar som *Aurora* i 1976 og *Imaginary Voyage* gjorde han til ein frontfigur for den gryande jazzrock-rørsla i Amerika. Han nådde Topp 40 i 1977 med *Enigmatic Ocean* og igjen i 1978 med *Cosmic Messenger*. I 1984 fekk han laga ein musikkvideo med intervallfotografering produsert av Louis Schwarzberg for songen «Individual Choice». I lag med Herbie Hancock vart Ponty ein av dei første jazzmusikarane som laga ein musikkvideo. 

I 1995 vart Ponty med gitaristen Al Di Meola og bassisten Stanley Clarke for å spele inn eit akustisk album kalla *The Rite of Strings*. Dei turnerte så seks månader verda over. Dei vart samla saman att i april 2012 for fleire konsertar.

Personleg liv
-------------

Jean-Luc Ponty er gift og har to døtrer. Eine dottera, Clara Ponty, er ein suksessrik pianist og komponist og han har samarbeidd med ho på fleire prosjekt, som det seinaste albumet hennar, *Mirror of Truth*.

Diskografi
----------

* *Jazz Long Playing* (1964)
* *Fiolin Summit* (1966)
* *Humair, Louiss, and Ponty: Trio HLP* (1966) - All Life Records
* *Sunday Walk* (1967)
* *More than Meets the Ear* (1968)
* *Live at Donte's* (1969)
* *Electric Connection* (1969)
* *Jean-Luc Ponty Experience with the George Duke Trio* (1969)
* *King Kong: Jean-Luc Ponty Plays the Music of Frank Zappa* (1970)
* *Open Strings* (1971)
* *Live at Montreux 72* (1972)
* *Upon the Wings of Music* (1975)
* *Aurora* (1975)
* *Imaginary Voyage* (1976)
* *Cantaloupe Island* (1976)
* *Enigmatic Ocean* (1977)
* *Cosmic Messenger* (1978)
* *Live* (1979)
* *A Taste for Passion* (1979)
* *Civilized Evil* (1980)
* *Mystical Adventures* (1982)
* *Individual Choice* (1983)
* *Open Mind* (1984)
* *Fables* (1985)
* *The Gift of Time* (1987)
* *Storytelling* (1989)
* *Tchokola* (1991)
* *No Absolute Time* (1993)
* *Le Voyage: The Jean-Luc Ponty Anthology* (1996)
* *Live at Chene Park* (1997)
* *The Very Best of Jean-Luc Ponty* (2000)
* *Life Enigma* (2001)
* *The Best of Jean-Luc Ponty* (2002)
* *Live at Semper Opera* (2002)
* *Jean-Luc Ponty in Concert* (2003) (CD and DVD versions)
* *The Atacama Experience* (2007)
* *Electric Fusion - The Atlantic Years* (2011) - a 4CD samlealbum from Atlantic 1975-Musikkalbum frå 1996

### Med Frank Zappa

* *Hot Rats* (1969)
* *Over-Nite Sensation* (1973)
* *Piquantique* (1973)
* *Apostrophe (')* (1974)
* *Shut Up 'n Play Yer gitar* (1981)
* *Road Tapes, Venue 2* (2013)

### Med Mahavishnu Orchestra

* *Apocalypse* (1974)
* *Visions of the Emerald Beyond* (1975)

### Med Stéphane Grappelli

* *Violin Summit: Stephane Grappelli, Stuff Smith, Svend Asmussen, Jean-Luc Ponty* (1967, Polygram)
* *Stéphane Grappelli / Jean-Luc Ponty* (1974)
* *Compact Jazz* (1988, Polygram)

### Med Stanley Clarke & Al Di Meola

* *The Rite of Strings* (1995)
* *Live in Montreux 1994* (2005)

### Med andre artistar

* Wolfgang Dauner - *Free Action* (1967)
* George Gruntz - *Noon in Tunisia* (1967)
* Jean Luc-Ponty & Masahiko Sato *Astrorama* (innspelt 1970, released 2011 as Ponty & Sato)
* *New Fiolin Summit* (med Don «Sugarcane» Harris, Michal Urbaniak, Nipso Brantner, Terje Rypdal, Wolfgang Dauner, Neville Whitehead, Robert Wyatt) (1971)
* Michel Colombier - *Wings* (1971)
* Elton John - *Honky Château* (1972)
* Alan Sorrenti - *Aria* (1972)
* Jean-Luc Ponty Meets Giorgio Gaslini – *Jean-Luc Ponty Meets Giorgio Gaslini* (1974)
* Chick Corea - *My Spanish Heart* (1976)
* Verious - *NDR Jazzworkshop '76*

Filmar
------

* 1999 - *L. Subramaniam: Violin From the Heart*. Regissert av Jean Henri Meunier.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Jean-Luc Ponty» frå Wikipedia på engelsk, den 1. juni 2014.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  «Home | Jean Luc Ponty Official Website». Ponty.com. Arkivert frå originalen 8. mars 2016. Henta 1. juni 2014.
2. ↑  *New Fiolin Summit* på Allmusic

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Jean-Luc Ponty**

* Ponty.com - Offisiell nettstad

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC

 |