recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Erik Huseklepp** (fødd 5. september 1984) er ein norsk fotballspelar. Han spelar for SK Brann i den norske tippeligaen.

Som 16-åring vart Huseklepp vraka frå juniorlaget til Fyllingen. Difor gjekk han til Vadmyra der han imponerte såpass mykje at Fyllingen ynskte å hente han attende føre 2004-sesongen. Etter returen markerte han seg såpass for 2. divisjonsklubben at han våren 2005 var ynskt av eliteserieklubbane Brann og Odd Grenland.

Han valde Brann, og gjorde seg med ein gong bemerka etter overgangen. I sin fyrste seriekamp på Brann Stadion scora han med sitt fyrste spark på ballen etter 19 sekund mot Fredrikstad, det raskaste målet ein Brann-spelar har scora i nokon seriekamp. Han heldt fram med å vere fyrsteval på venstrekanten resten av sesongen.

Etter ein overtydande start på Brannkarrieren klarte ikkje Huseklepp å følgje opp suksessen frå 2005-sesongen. Etter at Petter Vaagan Moen vart kjøpt frå Ham-Kam før sesongen 2006 sleit Huseklepp med å få speletid, og i ettertid har det vist seg at Huseklepp sleit med forma den sesongen.

Far hans Ingvald Huseklepp vart cupmeister for Brann i 1976, medan systera Elise Huseklepp er eliteseriespelar i handball for Tertnes.

10. juli 2007 var det kjend at Huseklepp kom fram til ein muntleg avtale om ein overgang frå Bergen til Nadderud og Stabæk.. Dette forutsatte derimot at Stabæk kjøpte Huseklepp fri frå kontrakten med Brann før 1. september, noko dei ikkje gjorde. Huseklepp innleia derfor nye forhandlingar med Brann etter at sesongen 2007 var over. Det var mange overgangsspekulasjonar kring Huseklepp hausten 2007, som kunne gå gratis kor han ville etter kontrakten med Brann var over, og i tillegg til Stabæk var både Viking, Vålerenga og Rosenborg ute etter signaturen hans. Frå utlandet viste både Club Brugge og Manchester City si interesse. 13. november 2007 signerte derimot Huseklepp ein ny 3-årsavtale med Brann. Han var Brann sin toppskårar i Tippeligaen i 2009, med 15 seriemål.

I januar 2011 vart han selt til italienske Bari i Serie A, før han same året vart seld vidare til Portsmouth. I 2012 vart han leigd ut til Birmingham, før han vart seld til Brann att sommaren 2012.

Karriere som spelar
-------------------

(*Sist oppdatert 4. mai 2010*)

|
|  |
| Klubb | Kampar\* | Mål\* | Periode |
| Noreg Fyllingen | 42 | 12 | 2004-2005 |
| Noreg Brann | 99 | 21 | 2005- |

Fotnotar
--------

1. ↑  *Fxt.no - Stabæk enig med Huseklepp 10.07.07*, arkivert frå originalen 13. juli 2007, henta 13. november 2007
2. ↑  Bt.no - Huseklepp lokkes med superlønn 29.10.07

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
**Čvrsnica** er eit fjell i Dei dinariske Alpane i Bosnia-Hercegovina, nord i Hercegovina i kommunen Posušje i Vest-Herzegovina. Den høgaste toppen av fjellet er 2 228 meter. 

Čvrsnica er omringa av elva Neretva i aust, sideelva hennar Doljanka i nord, elva Drežanka i sør, og Dugo Polje-sletta og Vran-fjellet i aust. Fjellet består av fleire platå — Plas og Muharnica i nord, Mala Čvrsnica i sør. Det er meir en ti toppar over 2 000 meter på fjellet (Plocno 2 228 m, Veliki Jelinak 2 179 m og Veliki Vilinac 2 118 m er dei tre høgaste), vertikale klipper (Pesti brdo, Mezica stijene, Strmenica). Det ligg fleire innsjøar i området, som Blidinje, Crepulja og Crvenjak. Diva Grabovica-gjelet går inn i fjellet. 

Fjellet er delt inn i tre klimasoner med bartre over 1 200 meter, eit platår med gras og einer, fleire endemiske artar (som Munikafuru). Av dyreliv finn ein mellom anna gems. Dei tre nemnde klimasonene er middelhavsklima ved foten av fjellet, kontinentalklima i fjellsidene og alpint klima på toppane og platåa. Seks av månadane i året har middeltemperatur under null grader Celsius. Januar og februar har 15-23 dagar med snø, og snødekket kan bli opp til 2,5-3 meter tjukt. Kraftig vind kan derimot lage snøfonner opp til 15 tjukke. Det øvre platået har snødekket frå november til april, men enkelte område kan ha snø året rundt.

43°38′21″N 17°38′29″E﻿ / ﻿43.639167°N 17.641389°E﻿ / 43.639167; 17.641389

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* NKC
* GeoNames

 |
**Gransherad** er ei bygd i Notodden kommune i Vestfold og Telemark, kring tre mils køyring nordvest for kommunesenteret Notodden by. Gransherad var ein eigen kommune mellom 1860 og 1964. Bygda har barne- og ungdomsskole, barnehage, kyrkje, nærbutikk, 4H-klubb, «gjesteheim» og bensinstasjon med gatekjøkken.

Gransherad kommune
------------------

Utsyn mot Bolkesjø
Gransherad sett frå bruaFoto: Vidar Iversen

Gransherad kommune vart oppretta i 1860 og femnde Gransherad sokn som hadde høyrd til Hjartdal kommune, og Hovin sokn som hadde høyrd til Tinn kommune. I 1886 vart kommunen deld i to, og Hovin vart eigen kommune, medan Gransherad sokn utgjorde Gransherad kommune åleine. Ved delinga budde det 1393 personar i Gransherad, og 885 i Hovin. I 1964 vart kommunane Gransherad, med unntak av Øvre Jondalen som vart overført til Kongsberg kommune i Buskerud, Heddal og Notodden slegne saman til nye Notodden kommune. Rudsgrenda, som hadde høyrd til Hovin kommune vart òg overført til den nye Notodden kommune. Ved samanslåinga budde det 1115 personar i den delen av Gransherad som vart innlemma i Notodden kommune.

Kultur
------

Gransherad har også ein eigen festplass, som heiter Høvleriet, der Hellbillies kjem for å spele kvart år.

Komponisten Klaus Egge blei fødd i Gransherad. Fløytisten og vokalisten i Trang Fødsel, Jørund Fluge Samuelsen, voks også opp her.

Kjelder
-------

* «Historisk oversikt over endringer i kommune- og fylkesinndelingen» av Dag Juvkvam for Statistisk sentralbyrå.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Eldre fotografi frå Gransherad på nettstaden til Nasjonalbiblioteket

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
| **Skorpa****Lokalt namn: Skárfu** |
| --- |
| Geografi |
|  |
| **Stad** | Kvænangsfjorden |
| **Koordinatar** | 69°55′54″N 21°41′32″E﻿Koordinatar: 69°55′54″N 21°41′32″E﻿

 |
| **Høgaste punkt** | Varden (307 moh.)
 |
| Administrasjon |
| **Land** | Noreg Noreg |
| **Fylke** | Troms og Finnmark

 |
| Demografi |
| **Folketal** | 0
 |

**Skorpa** (samisk *Skárfu*)er ei øy i Kvænangen kommune i Troms og Finnmark. Øya ligg i fjorden Kvænangen sør for øya Spildra og nordvest for øya Nøklan. Det høgaste punktet på Skorpa er Varde på 307 meter over havet. 

I 1940 låg ein norsk krigsfangeleir på Skorpa. På øya står Skorpa kyrkje frå 1850, som lenge var hovudkyrkje for Kvænangen. Siste innbyggjar flytta frå øya rundt 1980, og ho har vore utan fastbuande sidan den gong. 

Skorpa, Nøklan og Høyholman er verna som landskapsvernområde med plantelivsfreding .

Romanfiguren *Jon Skorpen* i *Tremasteren Fremtiden* av Jonas Lie, er i romanen knytt til Skorpa i Kvænangen.

### Sjå òg

* Skorpa
* Skorpo

Bakgrunnsstoff
--------------

* Heimeside med bilete frå Skorpa Arkivert 2007-09-29 ved Wayback Machine.
* O. Rygh: Norske Gaardnavne

Kjelder
-------

1. ↑  *Bortføring av krigsfanger frå fangeleiren Skorpa*, arkivert frå originalen 29. september 2007, henta 15. april 2008
2. ↑  Skorpa - Nøklan landskapsvernområde med plantelivsfredning, Kvænangen kommune, Troms

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
Utsyn nordvestover frå Fiskavaig over Loch Bracadale med Oronsay, Wiay, Tarner Island og Harlosh Island i bakgrunnen.
**Loch Bracadale** er ein *sealoch* eller fjord på vestkysten av Skye i Skottland.

Loch Bracadale og sidefjordane i botn - Harport, Vatten, Caroy, Bharcasaig, na Faolinn og Loch Beag - dannar eit av dei største fjordsystema rundt kysten av Skye. Det vert drive fiske- og muslingoppdrett i det grunne farvatnet. I fjorden ligg Harlosh Island, Tarner Island, Wiay og tidvassøya Oronsay utanfor neset Ullinish.

Like utanfor Idrigill Point i vest ligg klippene Macleod's Maidens.

Kjelder
-------

1. ↑  «Loch Bracadale Aquaculture Framework Plan» (PDF). Highland Council. October 2002. Arkivert frå originalen (PDF) 23. oktober 2007. Henta 13. januar 2010.

* *Denne artikkelen bygger på «Loch Bracadale» frå Wikipedia på engelsk, den 13. januar 2010.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
	+ Seakayaking Bracadale 2007 Arkivert 2009-02-20 ved Wayback Machine.

Koordinatar: 57°19′49″N 6°31′10″W﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Møsstrond** er eit 1055 km² stort kyrkjesokn i Rauland prestegjeld i Vinje kommune i Telemark. Det spreiddbygde soknet ligg kring Møsvatnet, og har i dag ikring 150 ibuarar, av dei er ca 40 utan vegsamband. Desse sistnemnde reiser av gard med snøskuter om vinteren og båt sommarstida. Båten går månadene juli-september i rute mellom Skinnarbu i søraust og Mogen i nordvest.

Etter Møsvatnet vart demd opp i 1904-06, vart Møsstrond kyrkje liggjande på ei øy kalla Hovden. På staden her var det i si tid brevhus og talestasjon. Også den siste internatskulen i Sør-Noreg heldt hus på den menneskeskapte øya. Folketalet var på det høgste kring 1950 med 177 ibuarar, og har sidan gått svakt nedover.

Mogen turisthytte i nordvestenden av Møsvatnet ligg i Møsstrond.

Plassar rundt vatnet
--------------------

* HovdenHovden
* Hovden nørdreHovden nørdre
* Førnes vestreFørnes vestre
* Førnes austreFørnes austre
* SundetSundet
* Holvik østreHolvik østre

Kjelder
-------

* «Møsstrond». *Norsk allkunnebok. 8. bandet*. Oslo: Fonna. 1957. s. 817.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Øystein Kostveit (2000). *Fjellbygdi ved Møsvatn. Historiske glimt*. Oslo: Landbruksforlaget. ISBN 82-529-2505-7.
* Irmelin Martens og Anna M. Rosenqvist (1988). *Jernvinna på Møsstrond i Telemark*. Oslo: Universitetets oldsaksamling. ISBN 82-7181-072-3.
Koordinatar: 59°07′51.7″N 10°13′38.5″E﻿

Hvalfangstmuseet i Sandefjord, hovudinngangen.
Hvalfangstmuseet, bygningen frå 1917.
**Hvalfangstmuseet** er eit museum i Sandefjord som fungerer som nasjonalt og internasjonalt senter for kval- og kvalfangstsoge. Museet, som er ei avdeling av Vestfoldmuseene IKS, er det einaste spesialmuseet i Europa for det som har med kval og soga om kvalfangsten å gjere, og tek òg for seg dyre- og fugleliv i arktiske og antarktiske strok.

Hovudutstillinga skildrar kvalfangstsoga i ulike tider og i ulike kulturar, både den tradisjonelle fangsten hjå inuittane, den nordamerikanske jakta på spermkval (spermasettkval) i Atlanterhavet og den moderne norske storkvalfangsta i dei antarktiske stroka. Det vert gjort greie for innsats og risikovilje frå einskildpersonar og verksemder under usedvanlege harde vilkår og klimatiske tilhøve. Emneområdet spenner frå teknologisk utvikling og geografisk spreiing til arbeidslivet og handsaminga av fangsten. Ein modell av ein blåkval i full storleik er hovudattraksjonen.

Soga til museet
---------------

Forretningsmannen Lars Christensen frå Sandefjord tok til i 1914 å sysle med tanken om eit museum om den vidfemnande kvalfangstnæringa han sjølv tok del i. Ideen hadde han mellom anna fått etter å ha vitja New Bedford Whaling Museum, kvalfangstmuseet i New Bedford i Massachusetts i USA. Og 23. mai 1917 kunne han overrekke som gåve til Sandefjord by eit nytt kvalfangstmuseum. Namnet på museet var då Kommandør Chr. Christensens Hvalfangstmuseum, namngjeve etter faren til Lars Christensen. Seinare har museet gjennomgått store endringar, og det vart utvida i 1981. Men det opphavlege museumsbygget frå 1917, teikna av Nils W. Grimnæs, står framleis uendra, og det er her modellen av blåkvalen er opphengd under taket, og utstillinga om dyr og fugleliv i arktiske og antarktiske strok har fått sin plass.

Lars Christensen skipa eit museum for og over si eiga samtid. Notidas utstillingar tek opp notidas aktuelle tema, som mellom anna forvaltninga av kvalen som ein av ressursane i havet, og dei miljømessige konsekvensane av kvalfangsten. Det vert dessutan lagt vekt på å få fram sogene til dei menneska som på ulike vis var med på kvalfangsten.

Kjelder
-------

* Hvalfangstmuseet

Litteratur
----------

* Bjarne Aagaard: *Fangst og forskning i Sydishavet*. Annet bind, Nye tider. Oslo-1930, s. 419-432
* Einar Wexelsen: *Vel blåst! Kommandør Chr. Christensens Hvalfangstmuseum 75 år*. Hvalfangstmuseets publikasjon nr. 28, Sandefjord-1993. Også trykt som Utkikksposten nr. 5 og 6, Sandefjord-1992.

| * v
* d
* e
Vestfoldmuseene |
| --- |
| Aluminiummuseet **·** Berger museum **·** Eidsfoss Jernverksmuseum **·** Haugar Vestfold Kunstmuseum **·** Herregarden i Larvik **·** Hvalfangstmuseet **·** Larvik Museum **·** Larvik Sjøfartsmuseum **·** Midgard vikingsenter **·** Munchs hus **·** Samlingsforvaltningen **·** Slottsfjellsmuseet **·** «Southern Actor» **·** Vestfoldarkivet |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
**Wolverton** er ein bydel i Milton Keynes i Buckinghamshire i England. Han var fram til 1960-åra ein eigen by, men vart innlema i den nye byen som vart anlagt. Han ligg nord for sentrum i Milton Keynes, i nærleiken av Stony Stratford.

Namnet er av angelsaksisk opphav, og tyder *Wulfheres gods*. Han blir nemnt i *Domesday Book* som *Wluerintone*. Opphavleg var han ein liten landsby nordvest for dagens sentrum. Det området er kjent som *Old Wolverton*, men det er ingen spor etter mellomalderbusetnad der. Byen oppstod på 1800-talet i samband med utbygginga av jarnbana.

Grand Union-kanalen renn gjennom Wolverton, og på 1800-talet vart staden eit viktig knutepunkt mellom jarnbana og kanalnettverket. Stasjonen vart opna i 1845 av dronning Victoria. Det låg òg ein lokomotiv- og vognfabrikk der, *Wolverton Works*. Han er åtskild frå byen med ein mur som går langs nesten heile den eine sidan av byen. På muren er det enno spor etter kamuflasjemaling frå andre verdskrigen. Fabrikken var lenge ein viktig arbeidsgivar, men blir no berre brukt til oppbevaring av lokomotiv og vogner. Dei kongelege togvognene står normalt der, og den nyaste av desse vart ferdigstilt ved Wolverton Works i 1977.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Wolverton» frå Wikipedia på bokmål, den 12. juli 2011.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Vjosa Osmani-Sadriu** (fødd 17. mai 1982 i Mitrovica i det dåverande Jugoslavia og seinare del av Kosovo) er ein kosovisk jurist og politikar som 4. april 2021 blei vald til president i Kosovo. Ho var før dette president i den kosoviske nasjonalforsamlinga, og i kraft av dette vervet var ho fungerande president i Kosovo frå 5. november 2020. Ho er professor i juss ved Universitetet i Priština og gjesteprofessor ved Universitetet i Pittsburgh. Ho tilhøyrde det sentrum-høgreorienterte partiet Lidhja Demokratike e Kosovës (LKD) og var statsministerkandidat for partiet ved parlamentsvalet i Kosovo i 2019. Før presidentvalet i 2021 braut ho ut av LDK og stifta partiet Guxo (*tør!*) som stilte felles valliste med sentrum-venstrepartiet Vetëvendosje.

Biografi
--------

Osmani-Sadriu er fødd 17. mai 1982 i Mitrovica. Ho har mastergrad og doktorgrad i juss frå Universitetet i Priština og underviser i internasjonal rett og statsrett både i Priština og ved Universitetet i Pittsburgh. Ho er leiar for utanrikskomitéen til nasjonalforsamlinga og har også hatt leiarverv i andre komitéar. I tillegg til sitt morsmål snakkar ho engelsk, tyrkisk, spansk og serbisk, og ho har gjeve ut ei rekkje bøker innanfor sitt juridiske fagfelt.

Osmani er gift og har to barn.

Politisk karriere
-----------------

27. august 2009 blei Osmani utnemnd til stabsleiar for president Fatmir Sejdiu. I 2019 blei ho vald inn til sin tredje periode i nasjonalforsamlinga. Politisk er ho kjend for sitt engasjement for Kosovos sjølvstende.

I 2019 var Osmani statsministerkandidat for partiet sitt Lidhja Demokratike e Kosovës og ho meinte landet var modent for ein kvinneleg statsminister. I valkampen la ho vekt på å kjempe imot korrupsjon og å fremje marknadsreformar.

Den 4. april 2021 valde nasjonalforsamlinga Osmani som landets president. Valet av Osmani var lenge truga av ein boikott i parlamentet. Til slutt blei ho likevel vald av 71 av 120 medlemmar i parlamentet. 82 medlemmar var til stades under avrøystinga og 11 av dei gav ugyldige røyster.

Ved valet av Osmani hadde Kosovo stått utan president sidan 2020, då Hashim Thaçi ble tiltalt for krigsbrotsverk. Osmani vikarierte i vervet i kraft av å vere president i nasjonalforsamlinga.

Kjelder
-------

1. 1 2 3  «Vjosa Osmani, femra e parë si kandidate për kryeministre, e diplomuar në SHBA». Vlora News. 25. august 2019.
2. ↑  «Këta janë 7 deputetët e listës "Guxo" të Vjosa Osmanit». *Gazeta Blic*. 4. mars 2021. Arkivert frå originalen 28. mars 2021. Henta 11. mai 2021.  Unknown parameter `|lang=` ignored (`|language=` suggested) (hjelp)
3. ↑  «Kosovo to Elect New Parliament Amid Anger Over Graft, Unemployment». Reuters. 1. oktober 2019.
4. ↑  Maja Zivanovic; Perparim Isufi (7. oktober 2019). «Opposition Vetevendosje Party Triumphs in Kosovo Election». Balkan Insight.
5. ↑  «Kosovo's Parliament Elects Reformist Lawyer Osmani As President». *RadioFreeEurope/RadioLiberty* (på engelsk). Henta 5. april 2021.
6. 1 2  SPIEGEL, DER. «Kosovo: Vjosa Osmani zur Präsidentin gewählt». *www.spiegel.de* (på tysk). Henta 5. april 2021.

* *Denne artikkelen bygger på «Vjosa Osmani» frå Wikipedia på bokmål, den 21. mars 2024.*
Pizzicatospeling på kontrabass er vanleg innan jazz.
Høyr pizzicato på fiolin.
**Pizzicato** er ein spelemåte på strykeinstrument der ein klimprar eller knipsar på strengene i staden for å dra bogen over dei.

Pizzicatotypar
--------------

### Vanleg pizzicato

Ved vanleg høgrehandspizzicato løftar ein strengen med éin finger og slepp han att. (Ein løftar ikkje strengen så høgt at han slår mot gripebrettet.) Ved raskt pizzicatospel brukar ein gjerne to eller tre fingrar vekselvis. Ein særleg rask pizzicatotype er veksling mellom vanleg pizzicato (høgrehandspizzicato) og venstrehandspizzicato.

### Venstrehandspizzicato

Venstrehandspizzicato er særleg bruka i virtuos fiolinmusikk og i norsk folkemusikk på hardingfele.

### Bartók-pizzicato

Ved Bartók-pizzicato klyp ein strengen mellom to fingrar, løftar han opp og slepp han slik at strengen slår mot gripebrettet.

Kjelder
-------

1. ↑  «Pizzicato on String Instruments». *JustViolin.org* (på engelsk). Henta 13. mars 2024.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
**Inishbiggle** (*Inis Bigil* på irsk) er ei lita øy utanfor kysten av County Mayo i Republikken Irland. På irsk tyder namnet «Fasteøya». Øya ligg mellom Achill og fastlandet. Ein kan nå øya med båt frå anten Doran's point ved Ballycroy eller Bullsmouth på Achill. Øya er 2,5 km lang og 1,5 km brei og har eit areal på 2,6 km².

For tida bur det 23 menneske på øya, som hovudsakleg driv med sau og kveg og fiske. Øya har eit skulehus og eit postkontor, men begge desse er ikkje i bruk lenger. Det har vore snakk om å byggje ei kabelvogn over den farlege Bullsmouth-kanalen mellom øya og Achill, men planane er skrinlagt fordi det vart for dyrt. Uforutsigbare straumar i kanalen om vinteren gjer stundom at det ikkje er mogeleg å kome til øya, sjølv om turen over i fint vêr berre tar om lag ti minutt.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Inishbiggle» frå Wikipedia på engelsk, den 17. oktober 2007.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Kart, informasjon og bilete Arkivert 2007-09-28 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GeoNames

 |
Koordinatar: 49°04′00″N 33°25′00″E﻿

**Krementsjuk** (ukrainsk Кременчу́к, russisk Кременчу́г, *Krementsjug*) er ein viktig industriby i Poltava oblast (provins) sentralt i Ukraina. Han tener som det administrative senteret i Krementsjutskyj rajon (distrikt), og sjølve byen er eit eige rajon i oblastet. Han ligg ved breidda av Dnepr.

Historie
--------

Dnepr i Krementschuk.
City plan at the end of 18th century.
Krementsjuk vart visstnok grunnlagd i 1571. Namnet Krementsjuk består av dei to orda «kremen» - chert (eit mineral) fordi byen ligg på ei enorm chert-plate og «tsjuk» - frå det ukrainske «tsjuju» (eg høyrer) - eit rop som rormenn svarte då folk ropte «Kremen!» for å åtvare fartøy mot chert-stryka då dei sigla ned Dnepr. Ei alternativ forklaring er at Krementsjuk er tyrkisk for ei lita festning. Byen låg ved den sørlege enden av den farbare delen av Dnepr og vart derfor eit viktig handelssenter og utover 1600-talet ein rik kosakkby. I 1625, ved Kurukovesjøen i Krementsjuk, vart freden i Kurukove signert mellom kosakkar og polakkar.

Under andre verdskrigen (1939-1945) leid Krementsjuk kraftig under den tyske okkupasjonen. Meir enn 90 % av bygningane i byen vart jamna med jorda i løpet av krigen og den store jødiske folkesetnaden i byen vart utsletta. 29. september 1943 vart byen frigjort frå nazistane og denne dagen har sidan vorte feira som bydagen. Byen kom seg raskt etter krigen, men manglar i dag den arkitekturmessige sjarmen og det ukrainske preget (i staden for det russiske) som systerbyen Poltava har.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Kremenchuk» frå Wikipedia på engelsk, den 12. september 2012.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  ukrainsk Zip Codes
2. ↑  Phone Codes for Russland i Ukraina & CIS
3. ↑   (russisk) How new plates are decoded

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad (ukrainsk)
* Bilete av Krementsjuk (ukrainsk)/(engelsk)

| * v
* d
* e
Poltava oblast |
| --- |
| Administrativt senter: Poltava |
| Hadjatsj**·** Hlobyne**·** Hrebinka**·** Horisjni Plavni**·** Karlivka**·** Khorol**·** Kobeljaky**·** Krementsjuk**·** Lokhvytsia**·** Lubny**·** Myrhorod**·** Pyrjatyn**·** Zavodske**·** Zinkiv |  Ukraina |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
Koordinatar: 59°46′37″N 10°53′6″E﻿

Sværsvann sett frå fylkesveg 155 mot Sørmarka.
**Sørmarka** i Oslomarka er eit samleomgrep for det som i hovudsak må sjåast på som fem skogsområde sør for Oslo, skilde frå kvarandre med jordbruksareal, tettbygde stader, jarnbaner, vegar og industriområde. Sørmarka ligg i kommunane Enebakk og Nordre Follo i Akershus fylke.

Den nordre luten av Sørmarka vert kalla Skimarka, og elles har ein Gaupesteinmarka, Nøstvedtmarka, Holstadmarka og Svartskog. Mellom desse ligg tettstader, dyrka mark, jernbaner, vegar og industriområde. Men i det store og heile er det likevel mykje som taler for å sjå på Sørmarka som eitt sams skogs- og friluftområde med småkupert ope terreng og låge åsar som eignar seg godt for friluftsliv, sjølv om Svartskog og Nøstvedtmarka er område som lova om Oslomarka ikkje gjeld for, då dette ligg utanfor det området som er definert som Oslomarka. I nordaust er Sørmarka avgrensa mot Østmarka langs fylkesveg 155 frå Oslo til Ytre Enebakk, og vidare sørover langs vatnet Mjær og vidare fram til Tomter.

Den høgste åsen i Sørmarka er Mjærskaukollen på 300 meter over havet.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Skiforeningens presentasjon av Sørmarka i Markadatabasen Arkivert 2006-03-05 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
Nærbilde av japanpapir brukt til ukiyo-e.
**Japanpapir**, japansk *washi* (和紙), også kalla *wagami*, er ein type handlaga klutepapir som kjem frå Japan. Det er feilaktig blitt kalla rispapir i mange vestlege land. Japanpapir er ofte veldig tjukt, og kan ha ei lett gul- og silkeliknande overflate. Japanpapir er veldig haldbart og kan vere sterkt som pergament. Det slitesterke washi-papiret har fibrar basert på baststavane ein finn i kozo (*broussonetia papyrifera* – papirmorbærtre), mitsumata (*Edgeworthia papyrifera* – japansk papyrusbusk) og bark frå ganpi (*Diplomorpha sikokiana*). Forutan desse er også hamp, bambus, kveite, ris og nokre andre plantefibrar brukt i spesielle tilfelle.

Japanpapir i ulike fargar.
Papir er ein viktig del av japansk kultur og washi vert brukt i alt frå arkitektur og kunst (ukiyoe), til daglegdagse produkt som klede og leiker (origami og lakkarbeid). Japanpapir har blitt brukt i Europa sidan slutninga av 1800-talet til kunstgrafikk og bibliofilutgåver av kunstnarisk illustrerte bøker. Japanpapir vert i dag nytta i arkiv- og museumssamanheng i samband med papirkonservering og som mellomleggspapir for grafikk, teikningar og arkivalia.

Galleri
-------

* Tillaging av japanpapir i Ise i Mie (IseWashi).Tillaging av japanpapir i Ise i Mie (IseWashi).
* Mønstra japanpapirMønstra japanpapir
* Lampe med japanpairLampe med japanpair
* Washi-tapeWashi-tape

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Japanpapir**
| **Teruel** |
| --- |
| Horisonten til TeruelHorisonten til Teruel |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Flagget til Teruel | Byvåpenet til Teruel |
| **Flagget til Teruel** | **Byvåpenet til Teruel** |

 |
| Plassering |
| 

Teruel is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Spania |
| Autonom region | Aragón |
| Provins | Teruel |
| Grunnlagd | 1171 |
| Borgarmeister | Emma Buj |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  440,41 km² |
| Innbyggjarar  - Totalt (2008)   - folketettleik | 35 037   79,6 /km² |
| Koordinatar | 40°20′N 1°6′W﻿ / ﻿40.333°N 1.100°W﻿ / 40.333; -1.100 |
| Høgd over havet | 915 moh |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 44001-44003 |
| **Nettstad:** www.teruel.es |

**Teruel** er ein by i Aragón, aust i Spania og provinshovudstad i provinsen Teruel. Han har kring 35 000 innbyggjarar og er den minste av provinshovudstadane i landet. Han er kjend for det harde klimaet (varme somrar, særs kalde vintrar), *jamón serrano* (spekeskinke), keramikk, dei omliggande arkeologiske funna med nokre av dei eldste dinosaurfossila på Den iberiske halvøya og for nokre av festivalane. Teurel vert rekna som «mudéjarbyen» fordi mange av byggverka i byen er forma i denne stilen. Alle er ein del av Mudéjar-arkitekturen i Aragón som er ein verdsarvstad på lista til UNESCO.

Teruel ligg oppe i fjella, om lag 915 meter over havet og ligg relativt isolert til. I 1999 vart kampanjen *Teruel existe*(«Teruel finst») skipa for å gjere folk merksame på byen. Delvis på grunn av denne kampanjen vhar vegane til byen vorte kraftig utbetra med motorveg mellom Zaragoza og Sagunto. Teruel er likevel den einaste provinshovudstaden i Spania som ikkje har direkte jernbanesamband med hovudstaden Madrid.

Historie
--------

Teruel vart grunnlagd i 1176 av Sancho Sánchez Muñoz og Blasco Garcés Marcilla. I mellomalderen hadde Teruel eit stort jødisk samfunn, som stod sterkt då dei muslimske arabarane regjerte over området. Seinare, då dei kristne kongane tok tilbake Spania, betalte jødane årleg 300 sueldos i skatt. Under forfølgingane i 1391 vart mange av dei drepne, medan andre konverterte til kristendom for å redde liva sine.

Teurel var åstad for kamphandlingar under den spanske borgarkrigen og vart kraftig øydelagd. Slaget ved Teruel i desember 1937 og februar 1938, eit av dei blodigaste under krigen. Byen skifta hender fleire gonger og fall først til republikanarane, før han vart gjenerobra av nasjonalistane. Teruel vart råka av kraftige bombeåtak frå både artilleri og luftåtak. Dei to sidene tapte til saman kring 100 000 mann i løpet av dei tre månadane.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Teruel» frå Wikipedia på engelsk, den 31. oktober 2009.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  «TERUEL - JewishEncyclopedia.com», *www.jewishencyclopedia.com*, henta 22. mars 2024

Bakgrunnsstoff
--------------

* Teruel existe
* Reiseguide Arkivert 2013-01-05 ved Archive.is
* Offisiell nettstad
* English Verdsarvsenter
* Bilete på Flickr

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* SUDOC
* BNE
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
Dalen Hotel i 2008
**Dalen Hotel** er eit hotell som ligg på Dalen i Tokke i Telemark. Det er teikna av arkitekten Haldor Larsen Børve og stod ferdig i 1894. Bygningen er eit godt døme på drakestilen, med drakehovud, tårn, spir, altanar, utspring og gesimsar. På hotellet er det 38 rom som er innreidde slik dei har vore sidan hotellet vart opna, med fargar, sjablongar og interiør. Alle romma er doble, og 8 av desse har balkong ut mot hagen. Hotellet har òg ein suite og eitt familierom.

Soge
----

Dalen Hotel slik det såg ut på 1900-talet
Hotellrestauranten, 2012 
Foto:
Vidar Iversen
 

Då Telemarkskanalen vart opna i 1892 og turiststraumen slo til, vart Dalen i Tokke eit naturleg sentrum sidan dette var den kortaste vegen mellom Oslo og Bergen. Dalen skorta på eit luksushotell for dei rike og framståande gjestene, og oppførte i 1894 Dalen Hotel som vart bygd med inspirasjon frå norske stavkyrkjer og element frå ornamentikken i vikingtida. Hans Larsen og Lars Rød, begge frå Skien, og Anton Hansen frå Porsgrunn var dei som tok initiativet til skipinga av hotellet, og Haldor Larsen Børve var arkitekt.

Til Dalen Hotel kom prominente gjester frå heile Europa. Av notable personar som har gjesta hotellet kan nemnast det engelske aristokratiet, Kong Oscar II av Noreg og Sverige, keisar Vilhelm II av Tyskland og kong Leopold av Belgia. Kong Haakon og dronning Maud gjesta òg hotellet med dåverande kronprins Olav.

Under den andre verdskrigen tok den tyske okkupasjonsmakta over hotellet, noko som resulterte i at mykje av det originale interiøret vart fjerna og vedlikehaldet av hotellet stoppa opp. Etter ein lengre periode med nedgangstider for Dalen Hotel tok predikanten Åge Samuelsen affære. Han hadde framtidstru på Dalen og kjøpte hotellet. Diverre klarte han ikkje å få bygningane i stand, men greidde å gi hotellet mykje verdifull gaum og PR. Gjennom innsatsen hans kom det interesse for å investere i ivaretaking av hotellet.

På slutten av 1980-talet vart det avgjort å gjere ein siste freistnad på restaurering av hotellet. Hotellet opna på nytt i 1992, etter ei totalrenovering og positive visjonar. Hotellet fekk i 2000 den høgste prisen frå Europa Nostra, ein sølvmedalje, for ivaretaking av Dalen Hotel som eit eineståande kulturminne.

Kjelder
-------

* Om Dalen Hotel - Telemark hotell Arkivert 2010-08-18 ved Wayback Machine. Innhenta 3. august 2010
* Dalen Hotell - Hotell ved Telemarkskanalen Arkivert 2009-04-23 ved Wayback Machine. Innhenta 3. august 2010

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad
* VisitDalen - Turistinformasjon om Dalen i Telemark

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF

 |
**Jury Dimitri Chechi** (fødd 11. oktober 1969) er ein italiensk tidlegare turnar frå Prato. Han var spesialist i ringar, vart i 1996 olympisk meister i øvinga og perioden 1990-97 fleirfaldig både europa- og verdsmeister.

Chechi vann bronsemedaljen i ringar då Turn-VM 1989 vart avvikla i Stuttgart. Året etter sikra han seg gullmedaljen i same øvinga ved Turn-EM 1990 i Lausanne, der han også la beslag på tredjeplassen i mangekampen. Etter ein ny VM-bronse i 1991, forsvarte han i 1992 EM-tittelen i ringar og han tok ein bronse i frittståande. Skade gjorde at han ikkje deltok i Sommar-OL 1992. Åra 1993, 1994, 1995 og 1996, 1997 vann han ring-øvinga i samtlege fem verdsmeisterskap og dei to europameisterskapane 1994 og 1996. Inn i mellom alle VM-triumfane vann han også under Sommar-OL 1996 gullmedaljen i spesialøvinga. I 2004 kom han tilbake for å delta i Sommar-OL 2004 i Aten, nær 35 år gammal. Han lukkast då å vinne bronsemedaljen i ringar.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Jury Chechi» frå Wikipedia på engelsk, den 22. januar 2024.*
**Bârzava** (rumensk *Bârzava*, serbisk *Brzava* eller Брзава) er ei elv i Romania og Serbia. Bârzava er 166 km long og har eit nedslagsfelt på 1190 km² og munnar ut i Tamiš.

Namnet har slavisk opphav og tyder «den raske elva».

Romania
-------

Bârzava har utspring i Semenicfjella i Dei transilvanske Alpane aust i Romania og aust for byen Anina. Elva renn nordaustover og gjennom byen Reșița. Ho renn frå Transilvania og ut på den lågtliggande sletta Banat. Her snur ho sørvestover. Frå Denta og til ho munnar ut i Tamiš er ho kanalisert. Etter landsyen Partoș dannar ho ein del av grensa mellom Romania og Serbia før ho renn inn i provinsen Vojvodina i Serbia.

Serbia
------

Brzava vert i Serbia ein del av det store kanalsystemet Donau-Tisza-Donau-kanalen. Ho munnar ut i Tamiš sør for landsbyen Botoš. Sjølv om elva her er karakterisert som ein kanal, kan ho ikkje nyttast til skipsfart.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Bârzava River (Timiș)» frå Wikipedia på engelsk, den 4. juli 2008.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
		- Jovan Đ. Marković (1990): *Enciklopedijski geografski leksikon Jugoslavije*; Svjetlost-Sarajevo; ISBN 86-01-02651-6
		- *Atlas svijeta*, Fifth edition (1974); Jugoslavenski leksikografski zavod
		- Administrația Națională Apelor Române - Cadastrul Apelor - București
		- Institutul de Meteorologie și Hidrologie - Rîurile României - București 1971
		- Trasee turistice - județul Caraș
		- Trasee turistice - județul Timiș
**Sørrollnes** (nordsamisk *Orjješ Rállegeahči*) er ei bygd i Ibestad kommune i Troms og Finnmark. 
Staden ligg på sørvestspissen av øya Rolla. 
Sørrollnes har ferjesamband vestover til Harstad (Stangnes) (riksveg 848, 40 minutt). Riksvegen fortset austover til kommunesenteret Hamnvik.

Vegen mellom Sørrollnes og Hamnvik vart bygd på slutten av 1950-talet. 
Ferjesambandet til Harstad har vore i drift sidan 1964. 
Det vart opna ny ferjekai på Sørrollnes i 2006.

På Sørrollnes ligg Sørrollnes kapell frå 1976. 
På Sørrollnes er det også gravhaugar og hustufter frå eldre jarnalder. 
Det går tursti frå snuplassen på Sørrollnes til Foldnes lenger nord på Rolla.

Sørrollnes høyrde opphavleg til Trondenes kommune. 
I 1926 vart staden ein del av Skånland kommune. 
Sidan 1964 har Sørrollnes og heile Rolla høyrd til Ibestad kommune.

Kjelder
-------

Denne artikkelen byggjer på «Sørrollnes» henta frå Wikipedia på bokmål 6. april 2008. Bokmålsartikkelen oppgav desse kjeldene:

* Artikkel av Malvin Karlsen i Harstad Tidende 24. mars 2007

Bakgrunnsstoff
--------------

* Ferjeruter Stangnes - Sørrollnes - Stangnes[*daud lenkje*]

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Illustrasjon av Joachim Frich frå Dietrichson: De norske stavkirker
**Gransherad stavkyrkje** var ei stavkyrkje i Gransherad i Notodden kommune i Vestfold og Telemark. Ho vart riven i 1849, etter at dagens Gransherad kyrkje stod klar.

Stavkyrkja er omtala i 1369, og ho skal ha vore vigsla til Olav den heilage. At det dreide seg om ei stavkyrkje, skal gå fram av ein synfaringsrapport frå 1668, og kyrkja skal ha vore av samme type som Sauland stavkyrkje, ei einskipa kyrkje med omgang og ei rekkje gavlar. Lorentz Dietrichson antydar i sitt stavkyrkjeverk at kyrkja i Gransherad var av ein sein type utan ornament av drakehovud. Derimot hadde ho «staaende, kronede karyatider paa stolperne», noko som går fram av bevarte portalplankar i Oldsaksamlinga. Desse er krona av ein løvefigur (venstre planke) og to bjørnar.

Frå stavkyrkja er elles bevart ein kross og eit kristushovud. Siste messe i kyrkja vart halde 11. august 1849. Deretter vart kyrkja riven 20.–21. august.

Endå ei stavkyrkje?
-------------------

Ein tradisjon vil ha det til at det i si tid stod ei stavkyrkje også ved Grandås, nær eit gamalt gudehov ved garden Håve. Det skal vere merkje å sjå etter kyrkja, og i 1940 vart det planta eit eiketre der inngangen skal ha vore. Krossen som er omtala over, kan tenkast å stamme frå denne kyrkja, som skal ha forfalle etter Svartedauden.

Kjelder
-------

* Dietrichson, Lorentz (1892). «Gransherred kirke». *De norske stavkirker*. Cammermeyer. s. 420–422.
* Sønmør, Ingunn Mælandsmo (1999). *Gransherad kyrkje: Frå dei eldste tider til i dag*. Notodden. s. 10–21.
* Henriksveen, Herman, red. (1986). *Kirker i Telemark*. Stathelle: Flora forlag. s. 60–61. ISBN 82-90695-00-4.

* *Denne artikkelen bygger på «Gransherad stavkirke» frå Wikipedia på bokmål, den 9. september 2020.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Brendalsmo, Jan: Kildegjennomgang: Middelalderske kirkesteder i Telemark (Riksantikvaren, 2016), s. 32–33
* 

* Gransherad stavkyrkje i kulturminnesok.no, nettstaden til Riksantikvaren

Fotnotar
--------

1. ↑  Diplomatarium Norvegicum V:261
2. ↑  Brendalsmo (2015), s. 32.
3. ↑  Dietrichson (1892), s. 421.
4. ↑  Sønmør et al (1999), s. 10.
Audi A4 med B5 karosseri (1994-1997).
Audi A4 B8 i Deutsche Tourenwagen Masters.
**Audi A4** er ein mellomstor bil produsert av den tyske bilfabrikanten Audi sidan 1995. Han erstatta modellane Audi 80 og Audi 90. 

Audi A4 vart seld for første gong i 1995. Modellen som kom då hadde B5 karosseriet. I 1998 vart det litt forandringar. Ein kutta ut Audi-merket på framskjermen og interiøret fekk ei lita ansiktsløfting. Seint i 1999 kom Audi A4 ut, med ei noko anna formgjeving. Han har andre støytfangarar og interiøret var igjen endre. Han har dessutan nye lykter rundt heile bilen. Denne modellen vart òg levert med tåkelys, noko som elles berre dei nordamerikanske modellane vart levert med.

A4 med B6-karosseriet kom i 2000.

Sjå òg
------

* Audi S4
* Audi RS4

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Audi A4**

* Den norske Audi A4-nettstaden
* Den offisielle Audi A4-nettstaden
* Den offisielle Audi A4 USA-nettstaden
* Den offisielle Audi A4-Canada nettstaden Arkivert 2006-07-20 ved Wayback Machine.
* Biletgalleri over forskjellige A4 konfigurasjonar

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* NKC

 |
**Naturresursar** er fysikalske førekomstar av materie og energi som finst i naturen, eventuelt modifisert av menneskeleg aktivitet (t.d. landbruk og husdyrbruk). Plantar, dyr og mineral er typiske naturresursar. Naturfenomen som solstråling og varme, vind, tidvatn og heile økosystem er døme på naturresursar.

Naturresursar blir ofte delte inn i fornybare og ikkje-fornybare ressursar. Forskjellen er om ressursen er i stand til å regenerera seg sjølv (fornybare ressursar) eller ikkje. Plantar og dyr og produkta deira er dermed fornybare ressursar, medan mineral og fossile brensel er ikkje-fornyelege (i det minste innanfor ein relevant menneskeleg tidshorisont). Ein tredje kategori som av og til blir skild frå fornybare ressursar er vedvarande (eller uuttømmelege) ressursar som sol-, vind- og geotermisk energi. I motsetnad til dyr og planter, som kan utryddast som følgje av overforbruk av ressursane, kan desse naturfenomena ikkje påverkast av menneske.

1. ↑  Den økonomiske vækst og miljøet. Kapitel III i Det Økonomiske Råd: Miljø og Økonomi, 2015.
**Trondenes kyrkje** er soknekyrkje for Trondenes sokn i Harstad kommune i Trondenes prosti. Kyrkja er den nordlegaste bevarde mellomalderkyrkja i Noreg og hovudverket i norsk seinmellomlalderkunst. Det var Svein Erikson, som var sokneprest i Trondenes frå 1427 og seinare dekan i Nidaros, som sytte for at kyrkje vart bygd. Ho er den rikast ustyrte mellomalderkyrkja i Nord-Noreg, og ho har det høgaste bevarte kyrkjeskipet i ei norsk mellomalderkyrkje utom Nidarosdomen. Opp til toppen av vestgavlen er det 23 meter.

Kyrkja ligg på Trondenes, om lag tre kilometer nord for sentrum av Harstad, ein historisk stad med spor attende til vikingtida. Ein har lenge meint at kyrkja var bygd rundt 1250, men nyare forsking tydar på at ho er bygd på 1400-talet. Det er årringsprøvar av takverket som har gjort at ein har kome fram til at kyrkja truleg var ferdigbygd kring 1440. Kyrkja er bygd på eit område der det truleg tidlegare har stått trekyrkjer frå 1100-talet. Rundt kyrkja finst det restar av festningsverk. Formålet med det var truleg å verne kyrkja mot brutale russiske skatteinnkrevarar som verka i Finnmark og Troms på 1400- og 1500-talet.

I Noreg var det lite kyrkjebygging på 1400-talet. Det verkar vore noko økonomisk tilbakegang allereie før Svartedauden kom kring 1350, men Svartedauden og dei påfølgjande pestane førte til ein stor attendegang i folketalet og med det nedgang også i jordleiga kyrkja til ein stor del levde av. Dette vart i Nord-Noreg oppvoge av ein blømande tørrfiskhandel, og det er truleg tørrfiskpengar som har finansiert bygginga av Trondenes kyrkje.

Inventar
--------

Dei tre altertavlene i kyrkja. Alle er Lübeck-arbeide frå kring 1500.
Kyrkja har heile tre altertavler i form av alterskåp laga i verkstaden til den kjende bileteskjeraren Bernt Notke frå Lübeck. Dei er frå perioden slutten av 1400-talet til byrjinga av 1500-talet og står plaserte på dei tre altera øvst i koret. I tillegg er ei tilsvarande tavle teken vare på i Bergen museum og ei ved Historsk museum i Oslo.

Referansar
----------

1. 1 2 3  K.E. Harr, *Fabelens farkost: loggbok fra ei jekt*, J.W. Cappelens forlag, 1997.

Litteratur
----------

* Ekroll, Øystein, Stige, Morten, Havran, Jiri, *Middelalder i stein* 1. band i serien *Kirker i Norge*, Oslo 2000, ISBN 82-91399-09-3

Bakgrunnsstoff
--------------

* 

* Trondenes kyrkje i kulturminnesok.no, nettstaden til Riksantikvaren
* «Trondenes kyrkje». *Kirkesøk*. Den norske kyrkja.

| * v
* d
* e
Kyrkjer i Trondenes prosti |
| --- |
| Andørja  • Astafjord  • Bjarkøy  • Elgsnes  • Gausvik  • Gratangen  • Gratangsbotn  • Grøtavær  • Harstad  • Ibestad  • Kanebogen  • Kvæfjord  • Lundenes  • Sandsøy  • Sandtorg  • Skånland  • Tovik  • Trondenes |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
Koordinatar: 59°25′47.201″N 9°2′47.771″E﻿

Bø MuseumFoto: Orf3us

**Bø Museum** ligg på Oterholt i Bø i Midt-Telemark kommune. Det er ei eining under Telemark Museum og er samansett av landhandelen Aaheim med pakkhus, det gamle forsamlingshuset Polen, Åsestugo og eit utstillingslokale som viser fele- og folkedrakthistorie. Oterholt var den fyrste handelstaden og bygdesenteret i Bø, og ligg på veg til Liheia, akkurat der brua kryssar Bøelva. 
Aaheim blei bygd av handelskarane Halvor G. Sisjord (1865-1961) og Halvor H. Sønstebø. Dei kjøpte eigedomen Furuheim på Oterholt i 1896 og bygde straks forretningsgarden Aaheim der den gamle garveriverksemda Brua hadde lege
Kvennøya, ein gamal mølleplass som ligg eit steinkast frå den tidlegare handelstaden, høyrer også til Bø Museum og Telemark Museum.

Referansar
----------

1. ↑  Finn Rønning; Folkeliv, husmenn og handel på Oterholt, 2007

Bakgrunnsstoff
--------------

* Telemark Museum

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Lokalhistoriewiki
* VIAF
* KulturNav

 |
**Tromsøya** (nordsamisk *Romssasuolu*) er ei øy i sundet mellom fastlandet og Kvaløya i Tromsø kommune i Troms. Tromsø sentrum ligg aust på øya, og store delar av folkesetnaden i byen bur spreidd kringom på øya. Tromsø lufthamn Langnes ligg på vestsida, og øya er knytt til Tromsdalen på fastlandet med Tromsøbrua og Tromsøysundtunnelen og til Kvaløya med Sandnessundbrua.

Øya er på 22,39 km² og kring 10 km lang frå nord til sør. Høgaste punkt er Varden, 159 moh. nord på øya. Midt oppe på øya ligg innsjøen Prestvannet, som vart demma opp i 1867. Det er område med skog langs høgdedraget som går i nord-sørretning. Både Universitetet i Tromsø, Universitetssykehuset Nord-Norge og Tromsø Museum har tilhald på den austlege delen av øya.

Folkesetnad
-----------

Tromsøya er den folkerikaste øya i Noreg, etter å ha passert Hinnøya. Ho hadde 38 980 innbyggjarar 1. januar 2017, fordelt på fem statistiske delområde:

* Tromsø 6 784
* Sommerlyst 7 283
* Nordre Tromsøya 7 477
* Mortensnes 9 046
* Søndre Tromsøya 5 498

Delområdet Tromsø består av sentrum og området rundt. Sommerlyst og Mortensnes omfattar vestsida av øya.

Kjelder
-------

1. ↑  SSB

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Tromsøya**

* Satellittbilete av Tromsøya (Google)

Tromsøya

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
Kviteseid bygdetun 
Foto:
Vidar Iversen
 

*Utsondhalli* frå 1979
**Kviteseid Bygdetun** er eit av dei eldste bygdetuna i Noreg, og det feira 100-årsjubileum i 2007. Bygdetunet ligg attmed Kviteseid gamle kyrkje og Kviteseid gard. Dette området ovanfor Kviteseidbukti ved Kviteseidvatnet ber fleire teikn på tidleg busetnad og handelsplass med vassvegar og dalsøkk som møtest. Bygdetunet ligg ved riksveg 41, der bakkane Kviteseidkleivan opp mot Vrådal byrjar, og omtrent 7 kilometer frå Kviteseid sentrum.

Sjølve bygdetunet utgjer tolv bygningar som er flytta til bygdetunet frå ulike gardar i distriktet gjennom heile 1900-talet. I 1979 vart det bygd ei utstilling- og informasjonshall kalla *Utsondhalli*. Denne vart bygd for å kunna ha eiga utstilling for skulpturane til Gunnar Utsond, som vart skjenka til Kviteseid kommune og bygdetunet nokre år tidlegare. Seinare har halla også vorte brukt til andre årlege gjesteutstillingar. *Kviteseid gamle kyrkje* er ei steinkyrkje frå kring år 1260 som ligg på opphavleg grunn like ved bygdetunet.

Museet held ope alle dagar i sommarmånadene, og det vert arrangert fleire arrangement og aktivitetar på bygdetunet gjennom sommaren. Bygdetunet er i dag eigd av Kviteseid kommune og er styrt av eit eige styre nemnt opp av kommunen. Kviteseid Bygdetun er også ei eining i stiftinga *Vest-Telemark Museum*, som står for den daglege drifta, administrasjonen og vedlikehald av bygdetunet.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Kviteseid bygdetun**

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* Lokalhistoriewiki
* VIAF

 |
**Felipe VI av Spania** (fødd 30. januar 1968) er konge av Spania. Han er son av kong Juan Carlos av Spania og dronning Sofia, og kom på trona 19. juni 2014, etter at faren abdiserte.

Bakgrunn
--------

Felipe vart fødd som ein ordinær spansk prins, men då faren vart utropt til konge etter at general Franco døydde i 1975, vart han som tronfølgjar gjeve tittelen *fyrste av Asturias*, som tilsvarar den britiske tittelen *prinsen av Wales*. Tittelen er knytt til krona av Castilla. Han har òg tittel av fyrste av Gerona, hertug av Montblanc, greve av Cervera og herre av Balaguer, alle titlar knytt til Aragons krone. Vidare har han tittel av Fyrste av Viana, knytt til Navarras krone.

### Utdanning

Prinsen studerte jus og økonomi i Madrid frå 1987 til 1993, og tok seinare mastergrad i internasjonale relasjonar ved Georgetown University i Washington D.C. Han har i tillegg militær utdanning.

### Familie

Den 1. november 2003 vart forlovinga mellom prinsen og TV-journalisten Letizia Ortiz Rocasolano annonsert. Dei gifta seg i Almudena-katedralen i Madrid den 22. mai 2004. Vigselen vart følgt av ei rekkje prominente kongelege og ikkje-kongelege gjestar, omfram 25 millionar TV-sjåarar i Spania og resten av verda.

Våpenskjoldet til fyrsten av Asturias.
Den 8. mai 2005 vart det kunngjort at tronfølgerparet venta det første barnet sitt. Prinsesse Leonor vart fødd 31. oktober 2005, og vart nummer to i arverekkjefølgja etter far sin.

Prins Felipe vart i 1995 tildelt storkrossen av St. Olavs orden.

Kjelder
-------

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Felipe VI av Spania**

| * v
* d
* e
Spanske regentar |
| --- |
| Huset Trastámara | 
* Isabella I & Ferdinand V
* Joanna & Filip I

 |  |
| Huset Habsburg | 
* Karl I
* Filip II
* Filip III
* Filip IV
* Karl II

 |
| Huset Bourbon | 
* Filip V
* Ludvig I
* Filip V
* Ferdinand VI
* Karl III
* Karl IV
* Ferdinand VII

 |
| Huset Bonaparte | 
* Joseph

 |
| Huset Bourbon | 
* Ferdinand VII
* Isabella II

 |
| Huset Savoie | 
* Amadeus I

 |
| Huset Bourbon | 
* Alfonso XII
* Alfonso XIII
* Republikk og diktatur
* Juan Carlos I
* Felipe VI

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS
* SUDOC

 |