pd5

**Gasherbrum I** (òg **Hidden Peak**, tidlegare *K5*) er hovudtoppen i Gasherbrum-massivet i Karakoram-kjeda, og med 8 080 m det ellevte høgste fjellet på jorda.

Namn
----

Då Thomas George Montgomerie sin ekspedisjon kartla området i 1856, gav dei fjellet påskrifta K5, «Karakorams femte fjell».

Lokalt var det berre det mest synlege fjellet som blei kalla *Gasherbrum*, det som i dag blir kalla Gasherbrum IV. På baltispråket tyder *rgasha* «vakker» og *brum* «fjell», altså «vakkert fjell», truleg på grunn av G IV sin slåande utsjånad. Etter kvart fekk heile massivet dette namnet, medan einskildtoppane vart nummerert etter høgde med G I som det høgste.

Eit mykje brukt alternativt namn på fjellet er *Hidden Peak*. Den engelske oppdagagaren William Martin Conway som var i Baltoro-området i 1892 gav fjellet dette namnet av di det ikkje var synleg frå Baltorobreen, og for å betre skilje det frå naboen Gasherbrum II.

Klatrehistorikk
---------------

Topp-pyramiden (sørveggen)
I 1934 kom nokre klatrarar opp i 6 300 m før dei måtte ned att. To år etter skjedde det første dødsfallet på fjellet.

Den første vellukka topp-klatringa stod Pete Schoening og Andrew Kauffman for, dei var deltakarar på ein amerikansk ekspedisjon leia av Peter Clinch. 5. juli 1958 var dei på toppen etter å ha gått ruta IHE-spur og søraustegga. IHE-spur har namn etter *International Himalaya Expedition* (IHE) som 1930 foreslo denne ruta.

10. august 1975 gjekk Reinhold Messner og Peter Habeler nordvestveggen og blei dei andre på toppen. Dette var den første klatringa av ein 8000-meter som skjedde i alpinstil og utan medbrakt oksygen. 

Dagen etter var Hanns Schell, Robert Schauer og Herbert Zefferer på toppen. Dei gjekk i ekspedisjonsstil og nytta same ruta som førsteklatrarane. Saman med andre medlemar av ekspedisjonen hadde dei 4. august førsteklatra det 7 426 m høge Urdok I.

I 1982 stod den første kvinna på toppen, Marie-José Valençot. Under same ekspedisjonen stod ektemannen hennar, sveitsaren Sylvain Saudan, for den første fullstendige skikøyringa frå ein 8000-meter og ned til *base camp*. I 1984 skapte Messner og Hans Kammerlander oppsikt ved å gå over både G II og G I. Mindre kjend er ein solotravers Jean-Christophe Lafaille gjorde over begge toppane i 1996. 9. mars 2012 lukkast det polakkane Adam Bielecki og Janusz Gołąb å klatre fjellet vinterstid.

Den første norske klatraren på G I var Olav Storli Ulvund. Saman med tsjekkarane Zdenek Nemec og Josef Nezerka nådde han toppen den 12. juli 2007 via «japanar-couloiren» frå Gasherbrum La (nedre del) og Messner/Habeler-ruta i øvre del.

Referansar
----------

1. ↑  Hanns Schell: *Urdok I and Hidden Peak.* I American Alpine Journal 1976, s. 542 (AAJ online). Henta 4. juli 2012.
2. ↑  Jozef Nyka: *Gasherbrum I and Gasherbrum II, Enchainment.* I American Alpine Journal 1997, s. 329. (AAJ online) Henta 4. juli 2012.
3. ↑  vg.no

Litteratur
----------

* H. Adams Carter: «Balti Place Names in the Karakoram», *American Alpine Journal* 49 (1975), s. 53.
* Reinhold Messner: *Die Herausforderung. Zwei und ein Achttausender*. BLV, München u.a. 1976, ISBN 3-405-11597-3.
* Reinhold Messner: *G I und G II. Herausforderung Gasherbrum.* BLV-Verlag, München 1998, ISBN 3-405-15465-0.
* Rollo Steffens: *Faszination Karakorum. Die wilden Berge Asiens*. Bruckmann, München 2000, ISBN 3-7654-3593-7.
* Pierre Macaigne, Karl Lüönd:  *Skifahren an der Grenze des Möglichen. SYLVAIN SAUDAN. Sensation im Himalaya: Skiabfahrt aus 8068 m.* Panorama Verlag, Altstätten/Schweiz 1983. ISBN 3-907506-61-8.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Hidden Peak bei himalaya-info.org

---

*Teksten er hovudsakleg basert på artikkelen Hidden Peak på Wikipedia på tysk slik den var 4. juli 2012.*

| * v
* d
* e
Fjell med ei høgd på over 8000 meter |
| --- |
| Mount Everest**·** K2**·** Kantjendjunga**·** Lhotse**·** Makalu**·** Cho Oyu**·** Dhaulagiri**·** Manaslu**·** Nanga Parbat**·** Annapurna I**·** Gasherbrum I**·** Broad Peak**·** Gasherbrum II**·** Shisha Pangma |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* NKC
* GeoNames

 |