recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ljudmila Valerijevna Bodnijeva** (fødd 15. oktober 1978) er ein russisk tidlegare handballspelar frå Elista i republikken Kalmykia i Russland som vart verdsmeister med Russland både i 2001 og 2005, og fekk EM-sølv i 2006. Gjennom fleire sesongar vart ho rekna som den beste linjespelaren i verda og vart i 2005 kåra til den beste spelaren i handball-VM.

Bodnijeva var aktiv på Dinamo Volgograd frå 1997 og vart russisk seriemeister med laget i tre år på rad, 1999-2001. I 2003 fekk ho kontrakt med slovenske Krim Ljubljana og spelte meisterligafinalar med Krim i 2004 og 2006, begge finalane enda med tap mot to danske lag.

Frå 2000 til 2012 deltok Bodnijeva i fire europameisterskap: 2000, -02, -04, -06, tre verdmeisterskap: 2001, 2005, 2011, og i Sommar-OL 2012 med det russiske handballandslaget. Ho sikra seg ein EM-bronse i 2000. Der etter vann ho gullmedalje både i 2001 og 2005, etter finaletriumfar mot høvesvis Noreg og Frankrike. Også i 2006 spelte ho meisterskapsfinale mot Noreg, ein EM-finale Russland tapte med 24 mot 27 mål. Bodnijeva fekk linjespelarplassen på All-Star-laget i samtlege fire EM i tida 2000-06, såvel som i VM 2001 og 2005. I den sistnemnde meisterskapen vart ho jamvel kåra til beste spelar i meisterskapen.

Bodnijeva la opp i 2013, etter ti år i Krim Ljubljana.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Lioudmila Bodnieva» frå Wikipedia på fransk, den 11. desember 2017.*
Burhou ligg nordvest for Alderney.
Flyfoto av Alderney (i midten) og Burhou (øvst til høgre), The Swinge ligg mellom dei
**Burhou** (norrønt *Burholmr*) er ei lita øy om lag 2 km nordvest for Alderney i Kanaløyane i Storbritannia. Ho har ikkje fast busetnad og er eit fuglereservat, så det er ikkje lov å gå i land på øya mellom 15. og 27. juli. Av dyreliv på øya finn ein ein koloni med lundefugl og mykje kanin.

Det er ingen kaianlegg på øya, men vitjande kan gå i land frå båt i ei lita vik. I dårleg vêr kan det vere umogeleg å kome seg i land. 

Endinga *-hou* kjem frå detnorrøne namnet *holmr* som tyder holme. I følgje Dr. S.K. Kellet-Smith viser «bur» til eit lager, og namnet kan tyde at fiskarane lagra utstyret sitt her. Det vart bygd ei hytte for fiskarar på øya i 1820. Denne vart øydelagd då nazistane okkuperte øya under den andre verdskrigen. Hytta vart bygd opp att i 1953.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Burhou» frå Wikipedia på engelsk, den 4. februar 2010.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
	+ *Channel Islets* - Victor Coysh
	+ *BBC Pronouncing Dictionary of British Names* (Oxford UP, 1971)

Bakgrunnsstoff
--------------

* Burhou Island

| * v
* d
* e
Kanaløyane |
| --- |
| Bailiwick of Jersey | Jersey**·** Les Écréhous**·** La Motte**·** Les Minquiers**·** Pierres de Lecq**·** Les Dirouilles |
| Bailiwick of Guernsey | Guernsey**·** Alderney**·** Sark**·** Herm**·** Brecqhou**·** Burhou**·** Ortac**·** Les Casquets**·** Jethou**·** Lihou**·** Crevichon**·** Les Houmets |

Koordinatar: 49°43′48″N 2°15′06″W﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Lophelia pertusa er den viktigaste arten i kaldtvasskorallreva
**Kaldtvasskorallrev** er korallrev som veks på større djupn og i kaldare hav enn dei tropiske korallreva. Dei finst vidt utbreidd i alle verdshav, bortsett frå i polområda, og er ikkje i særleg grad avhengige av lys.

Biologi
-------

Den vanlegaste revdannande korallen er steinkorallen *Lophelia pertusa*, men òg andre artar kan danna kaldtvasskorallrev. Lophelia-korallen trivst best i vatn med temperaturar på 6-8 °C og er vanlegast på 200-1000 meters dyp. Ein har likevel funne han så grunt som 39 meter (Trondheimsfjorden) og så djupt som 3383 m (ei undersjøisk fjellkjede utanfor austkysten av USA). Reva veks særs sakte – frå nokre få millimeter til maksimum to centimeter i året, og dei eldste delane av norske korallrev er om lag 8 500 år gamle.

Noreg har verdas største kjende kaldtvasskorallrev, men havbotnen er dårleg kartlagt. Kaldtvasskorallreva vert kartlagt med multistråle-ekkolodd i kombinasjon med filming med fjernstyrte miniubåtar. Utviklingen av betre kartleggingsutstyr og det auka fokuset på kaldtvasskorallreva vil truleg føra med seg stadig nye oppdagelser av slike korallrev framover, både i norske og utanlandske farvatn.

Røstrevet som vart oppdaga i 2002, er verdas største kaldtvasskorallrev. Det ligg på 300 til 400 meters djup rundt 110 km vest for Røst. Revet er om lag 35 km langt og 3 km bredt, og har eit flateinnhald på rundt 100 km².

Reva gjev levestad til eit rikt mangfald av marint liv. Ein trur dei er viktige som yngleplassar.

Trugsmål og vern
----------------

Den seine veksten og den skjøre fysiske strukturen gjer reva særs sårbare. Etter kvart som kaldtvasskorallreva er vortne betre kartlagt, har forskarar oppdaga at mange er skadde. Ifølge Havforskningsinstituttet er 30-50 % av norske korallrev skadd eller øydelagt på grunn av botntråling. I tillegg til dette trugsmålet kan legging av røyrledningar og kablar gjera mykje skade.

Fiskeridepartementet fastsette i 1999 Forskrift om beskyttelse av korallrev. Denne har heimel i Saltvannsfiskeloven og Lov om Noregs økonomiske sone, og gjev korallreva generelt vern mot fiskeredskap som vert slepte langsmed botnen. Forskrifta forbyr tilsikta øydelegging av korallrev og set krav om aktsemd ved fiske i nærleiken av kjende korallrevførekomstar. Vidare forbyr forskrifta bruk av aktiv fiskereiskap som vert slept langs botnen i spesielt einskilde område. Så langt har fem korallrev — Sularevet og Iverryggen utanfor Midt-Noreg, Røstrevet utanfor Lofoten og to rev på Hvaler (Tisler og Fjellknausene) — fått slikt spesielt vern

Kjelder
-------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Kaldtvasskorallrev**

Omsett frå bokmålswikipedia
**Liese Prokop** (27. mars 1941–31. desember 2006), fødd **Liese Sykora**, var ein austerriksk konservativ politikar og friidrettsutøvar. Frå 2004 til ho døydde var ho innanriksminister i Austerrike. I unge år vann ho EM-gull og OL-sølv i mangekamp. Idrettsleiaren Gunnar Prokop var ektemaken hennar frå 1965.

Virke
-----

### Idrett

Prokop vart nummer to i femkampen under dei olympiske leikane i Mexico-byen i 1968, med ein margin på sju poeng til bronsevinnaren, Annamária Tóth frå Ungarn. Olympiameisteren Ingrid Becker frå Vest-Tyskland var i ei klasse for seg sjølv. I 1969-sesongen sette Prokop verdsrekord med 5 352 poeng og var favoritt til EM i friidrett 1969 i Aten. Ho innfridde og vann ein soleklar siger framom sveitsiske Meta Antenen, 5030 poeng mot 4793. 

### Politikk

Prokop slutta som aktiv idrettsutøvar og vart i november 1969, berre to månader etter ho vann EM-gull, vald inn i det austerrikske parlamentet som representant for forbundslandet Niederösterreich for det konservative partiet Österreichische Volkspartei. Ho var minister i forbundslandsregjeringa frå 1981, med ansvar for sports- og familiepolitikk. Frå 1992 var ho viseguvernør i forbundslandet.

Etter at Ernst Strasser overraskande gjekk av som innanriksminister i Austerrike, vart Liese Prokop den 22. desember 2004 utnemnd til ny innanriksminister. Ho førte ein streng såkalla «lov og orden»-politikk, og vart kritisert for si haldning til rasisme og for menneskerettsbrot i hennar eige ansvarsområde, som til dømes då fire polititenestemenn mishandla gambiaren «Bakary J.». Asyl- og innvandringslovgjevinga vart skjerpa den tida ho var innanriksministar.

Prokop var mor til handballspelaren Karin Prokop, syster til friidrettsutøvaren Maria Sykora og tante til alpinisten Thomas Sykora.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Liese Prokop» frå Wikipedia på tysk, den 21. juli 2015.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* ISNI
* Munzinger (iba)
* Munzinger (sport)

 |
**Alto Reed** (fødd 16. mai 1948) er ein USA-amerikansk saksofonist frå Detroit som er best kjend som langvarig medlem av Bob Seger and the Silver Bullet Band. Den best kjende framføringa hans er mellom anna introen på «Turn the Page» og saksofonsoloen på «Old Time Rock and Roll». 

Reed byrja å spela med Bob Seger i 1972, og har turnert med han sidan. På 1990-talet byrja han ein parallell solokarriere. Han gav ut sitt første soloalbum i 1997.

Reed har òg spelt på filmmusikken til to filmar av Jeff Daniels, og har spelt med mange band og musikarar, som Foghat, Grand Funk Railroad, Little Feat, Otis Rush, Enchantment, Jamie Oldaker, George Terry, Dave Mason, Spencer Davis, Tico Torres, Dan Aykroyd, James Belushi, The Blues Brothers, The Ventures, George Thorogood, Robin Gibb og i Romania med bandet Holograf.

Alto Reed har to døtrer, Chelsea og Victoria. Victoria Reed er også musikar.

Diskografi
----------

* *Cool Breeze* (1997)
* *RockHits* (2001)

Kjelder
-------

1. ↑  
«Alto Reed», *Itunes* (Apple Inc.)
2. 1 2  «The day after tour ends: Bob Seger saxophone whiz Alto Reed ready to do it all again». *The Grand Rapids Press*. May 29, 2011.
3. ↑  
*Alto Reed (born 05/16/1948)*, flvoters.com
4. ↑  
*Artist Biography by Steve Huey*, Allmusic.com
5. ↑  «Seger saxophonist Reed offers a glimpse at life in the band and on the road». *Goldmine*. February 27, 2013.
6. ↑  
Dominique Stewart (12.23.15), «A Few of My Favorite Things: A Day with Victoria Reed», *Brooklyn*

---

* *Denne artikkelen bygger på «Alto Reed» frå Wikipedia på engelsk, den 4. august 2016.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)
* AllMusic (artist)

 |
| **Liestal** |
| --- |
| Horisonten til LiestalHorisonten til Liestal |
| 

|  |
| --- |
| Kommunevåpenet til Liestal |
| **Kommunevåpenet til Liestal** |

 |
| Plassering |
| 

Liestal is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Sveits |
| Kanton | Basel-Landschaft |
| Distrikt | Liestal |
| Språk | tysk |
| Borgarmeister | Regula Gysin |
| Geografi |
| Flatevidd - kommune |  18,19 km² |
| Innbyggjarar  - kommune (mars 2011)   - folketettleik | 13 739   755,3 /km² |
| Koordinatar | 47°28′0″N 7°44′0″E﻿Koordinatar: 47°28′0″N 7°44′0″E﻿ |
| Høgd over havet | 327 moh |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 4410 |
| **Nettstad:** www.liestal.ch |

**Liestal** (tidlegare *Liesthal*) er ein by og ein kommune i det nordlege Sveits. Kommunen har 13 739 innbyggjarar (2011) og eit areal på 18,19 km². Sidan 1832 har byen vore hovudstad i kantonen Basel-Landschaft og i distriktet Liestal. Bysentrum ligg 327 meter over havet. Liestal er ein industriby.

### Geografi

Liestal ligg 17 km sør for byen Basel. 58,7 % av flatevidda i kommunen er skogdekt, 23,9 % er bebygd og 16,4 % er landbruksareal. Elva Ergolz renn frå sør til nord gjennom kommunen. 

Liestal sine grannekommunar er Füllinsdorf, Arisdorf, Hersberg, Lausen, Bubendorf, Seltisberg, Nuglar-Sankt Pantaleon og Frenkendorf.

### Samferdsle

Liestal ligg ved jarnvegslinja Köln – Basel – Chiasso – Milano. Andre snøggtog knyter byen saman med andre byar i Sveits. Også pendeltog til Basel stoggar i Liestal.

Utsyn over Liestal

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Liestal» frå Wikipedia på tysk, den 29. august 2011.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad (tysk)
* *Liestal* på tysk, fransk og italiensk i det nettbaserte *Historisches Lexikon der Schweiz/Dictionnaire historique de la Suisse/Dizionario storico della Svizzera*.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* HDS
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
|  |
| --- |
| **Spøkjelseskrabbe** |
|  |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Leddyr Arthropoda |
| **Underrekkje:** | Krepsdyr Crustacea |
| **Klasse:** | Storkreps Malacostraca |
| **Orden:** | Tifotkreps Decapoda |
| **Familie:** | Spøkjelseskrabbefamilien Ocypodidae |
| **Underfamilie:** | Spøkjelseskrabbe Ocypodinae |
| **Slekt:** | **Spøkjelseskrabbe** *Ocypode*Weber, 1795 |

**Spøkelseskrabber** (*Ocypode*) er ei gruppe tropiske krabbar som lever langs tropiske strender over heile verda. Namnet sitt har dei fått fordi dei er så flinke til både å springa fort (maksfarten er heile 4,5 m/s!) så vel som å gøyma seg, noko som har ført til at dei ofte kan sjå ut til å forsvinna sporlaust.

Kjenneteikn
-----------

Spøkelseskrabbar er kamuflasjefarga til strendene dei lever på, og er såleis vanlegvis gulbrune. Ryggskjoldet er som regel mellom 4 og 6 cm breitt, og den eine kloa er litt mindre enn den andre. Dette er likevel ikkje like sterkt utvikla som hjå dei nære slektningane, vinkekrabbane.

Augo til spøkelseskrabben er fasetterte og står på lange stilkar. Dei er større enn hjå dei fleste andre krabbar, og gjer dei eit skarpt syn med utsikt i alle retningar. På grunn av dette kan somme artar fanga flygande insekt rett frå lufta.

Levesett
--------

Spøkelseskrabbar er nattaktive altetarar som hovudsakleg et åtsel dei finn på stranda. Munndelane er kraftige og skarpe, for at dei skal kunne utnytta hardare byttedyr som skjelpaddeungar.

Sjølv om spøkelseskrabbane pustar med gjeller, lever dei helst i luft. Dei er difor berre aktive ved lågvatn. Når det flør, kryp dei ned i holene sine og stenger att opninga så det ikkje kjem vatn inn. Desse vanane inneber at dei heldt gjellene sine fuktige med vatn dei ber med seg i gjellekamra. Som regel finn ein dei nedst på stranda, nærast sjøen: Det er her dei finn mest føde.

### Forplanting

Der hannar hjå dei fleste andre krabbeartar kurtiserar hoer ved å visa styrke, har spøkelseskrabbane ein annan strategi: Hannane grev djupe hol, og stablar sanda i ei pyramideform rundt opninga. Dette er ei territorialmarkering som både heldt unna andre hannar og trekkjer til seg hoer. Paringa skjer via det første paret symjebein, som avleverar spermpakker til hoa.

Egga vert lagde i sjøen, og larvane lever planktonisk.

Bakgrunnsstoff
--------------

* (no) *Spøkjelseskrabbe* hos ArtsdatabankenRedigere på wikidata
* (en) *Spøkjelseskrabbe* – oversikt og omtale av artane i WORMS-databasenRedigere på wikidata
* (en) *Spøkjelseskrabbe* i Global Biodiversity Information FacilityRedigere på wikidata
* (en) *Spøkjelseskrabbe* hos FossilworksRedigere på wikidata
* (en) *Spøkjelseskrabbe* hos ITISRedigere på wikidata
* (en) *Spøkjelseskrabbe* hos NCBIRedigere på wikidata
* (en) *Kategori:Ocypode* – bilete, video eller lyd på Wikimedia CommonsRedigere på wikidata
* *Ocypode* – detaljert informasjon på WikispeciesRedigere på wikidata


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* ITIS

 |
| Malësi e Madhe |
| --- |
| 

|  |
| --- |
|  |
| **Byvåpenet til Malësi e Madhe** |

 |
| Styresmakter |
| Land  Region | Albania  Shkodër |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  1 070 km² |
| Innbyggjarar  - By (2011) | 30 823 |
| Koordinatar | 42°21′0″N 19°32′0″E﻿Koordinatar: 42°21′0″N 19°32′0″E﻿ |
| Tidssone | CET (UTC+1) |
| Plassering |
| Malësi e Madhe kommune innafor regionen ShkodërMalësi e Madhe kommune innafor regionen Shkodër |

**Shkodër** er ein kommune i regionen Shkodër i Albania. Han ligg nord for Shkodërsjøen lengst nord i landet og grensar i nord til nabolandet Montenegro.

Kommunen vart oppretta gjennom ei admininistrasjonsreform i 2014, ved at den tidlegare bykommunen Koplik vart slått saman med landkommunane Gruemirë, Kastrat, Kelmend, Qendër og Shkrel. Dei tidlegare kommunane inngår no som kommunaleiningar i den nye storkommunen. Kommunen har hovudsete i Koplik.

Ved folketeljinga i 2011 hadde dei seks kommunane som i dag utgjer storkommunen Malësi e Madhe, til saman 30 823 innbyggjarar.

Tidlegare administrativ inndeling
---------------------------------

Fram til år 2000 var dei tidlegare by- og landkommunane ein del av distriktet Malësi e Madhe.

Referansar
----------

1. 1 2  Folketeljing 2011
2. ↑  Kommunereforma i 2014
3. ↑  Regionreforma i 2000
**Altocumulus**| 

|  |
| --- |
| Altocumulusskyer over Bergen ein morgon i april 2008 |
| Altocumulusskyer over Bergen ein morgon i april 2008 |

 |
| **Høgd** | 2000–5500 |
| **Utsjånad** | Kuleforma skydottar |
| **Nedbørsky?** | Nei |
| **Forkorting** | Ac |

**Altocumulus** eller **rukleskyer** er ein skytype bygd opp av lag eller flak av kuleforma skydottar eller rullar. Kvart enkelt element er større og mørkare enn elementa i cirrocumulus, men mindre enn dei i stratocumulus.

Skyene høyrer til klassen midlare skyer, og blir danna mellom 2000 og 5500 meter høgde. Ofte ser ein skyene framfor ein kaldfront, og i enkelte område kan dei på varme og fuktige sommarmorgonar vere eit teikn på at det kan utviklast toreskyer seinare på dagen. 

Skyene består for det meste av underkjølte vassdropar, men i svært låge temperaturar kan dei også innehalde iskrystallar. På same måte som med altostratus blir desse skyene danna ved heving av store luftmassar, etterfølgd av kondensasjon. Skilnaden er at altocumulus blir påverka av instabilitet i den omliggande atmosfæren, og den stigande lufta dannar dei små cumulusaktige skydottane. Viss skyene er tjukke nok kan dei av og til føre til litt regn, og det er som oftast òg eit teikn på at ein front er like om hjørnet, særleg viss skydekket har blitt tjukkare i løpet av dagen. 

Ofte kan ein ha både altocumulus og altostratus samtidig på himmelen og dei kan dekke svære område, særleg i samband med frontar. 

Det finst fleire variantar av altocumulusskyer: 

* Altocumulus undulatus
* Altocumulus makrellsky
* Altocumulus castellanus
* Altocumulus lenticularis

  

* Altocumulus sett frå romferje.Altocumulus sett frå romferje.
* AltocumulusAltocumulus
* AltocumulusAltocumulus
* AltocumulusAltocumulus

Bakgrunnsstoff
--------------

* Bilete av altocumulus Arkivert 2006-10-17 ved Wayback Machine. på geographyinaction.co.uk
* Fleire bilete på atmos.uiuc.edu

| * v
* d
* e
Skytypar |
| --- |
| Høge skyer (Type A) | Cirrus (Ci) • Cirrus uncinus • Cirrus Kelvin-Helmholtz • Cirrostratus (Cs) • Cirrocumulus (Cc) • Pileus • Kondensstriper |
| Midlare skyer (Type B) | Altostratus (As) • Altostratus undulatus • Altocumulus (Ac) • Altocumulus undulatus • Altocumulus makrellsky • Altocumulus castellanus • Altocumulus lenticularis |
| Låge skyer (Type C) | Stratus (St) • Orografisk stratus  • Nimbostratus (Ns) • Cumulus humilis (Cu) • Cumulus mediocris (Cu) • Stratocumulus (Sc) |
| Konvektive skyer (Type D): | Cumulonimbus (Cb) • Cumulonimbus incus • Cumulonimbus calvus • Cumulonimbus med mammatus • Cumulus congestus  • Pyrocumulus |
| Andre skytypar | Nattlysande skyer • Perlemorskyer |
**Mamallapuram** eller **Mahabalipuram** er ein kystby i Tamil Nadu som er vidkjend for det gamle, vakre strandtempelet sitt og annan tidleg dravidisk arkitektur frå 600- til 800-talet. Byen blei sett på UNESCO si liste over verdas kulturarv i 1985.

Byen ligg om lag seks mil sør for Chennai. Han var hamneby for pallavariket, og er kalla opp etter kongen deira, Mamalla. Sanskritnamnet Mahabalipuram skal koma frå demonkongen Mahabali.

I Mamallapuram finn ein holetempel, *ratha* eller uthogde stridsvogner, relieff og frittståande tempel. Dei fleste bygningane og statuane er hogde ut frå enkeltsteinblokker, og er typiske eksempel på tidleg dravidisk arkitektur med klare buddhistiske element. 

Folk som bur i området har fleire myter om tempelet og den tidlegare byen som låg ved Mahabalipuram. Tempelet skal ha vore eitt av sju, som saman med byen dei høyrde til ein dag blei slukt av ei flodbølgje. Flodbølgja i desember 2004 avdekte fleire ruinar i Mahabalipuram som kan stamma frå endå eit tempel og sjølve byen frå 600-talet.

### Viktige bygg i Mamallapuram

To av *Dei fem stridsvognene*
Det store relieffet.
* Eit stort relieff 9 x 27 meter som anten viser Arjuna som oppnår det han vil frå gudane ved å utøva harde og vanskelege bøner, eller elvegudinnga Ganga som kjem ned frå himmelen.

Strandtempelet sett frå vest. Foto: Gérald Anfossi, 1995

* Strandtempelet med utsyn over Bengalbukta, men med inngangen frå vestsida mot innlandet. Tempelet blei bygd opp igjen stein for stein etter å ha blitt teken av ein syklon.
* Fem stridsvogner (Pancha ratha) i stein med namn etter dei fem pandavabrørne: Arjuna, Bhima, Yudhishtra, Nakula og Sahadeva.

Elles i Mamallapuram er det fire spreidde steinstridsvogner og talrike tempel.

I landsbyen finst òg ein svær, rund, balanserande stein som blir kalla «Krishna si smørkule».

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Mamallapuram**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* NKC
* GeoNames

 |
**Toomas Savi** (fødd 30. desember 1942 i Tartu) er ein estisk politikar. Han er medlem av Europaparlamentet for Eesti Reformierakond («Det estiske reformpartiet»), som er ein del av European Liberal Democrat and Reform Party.

Toomas Savi er utdanna lege. Han vart uteksaminert frå Universitetet i Tartu i 1970, og spesialiserte seg i idrettsfysiologi i 1975. Han har arbeidd både som praktiserande lege og som forskar. 

Han vart politisk aktiv på slutten av 1980-åra. Frå 1989 til 2000 var han i fleire periodar medlem av bstyret i Tartu. Frå 1993 til 1995 var han viseordførar i Tartu. I 1994 vart han medlem av reformpartiet, og i 1995 vart han vald inn i den estiske nasjonalforsamlinga, *Riigikogu*, der han i to periodar var parlamentspresident. Frå 2003 til 2004 var Savi visepresident i Riigikogu og observatør i Europaparlamentet. Våren 2004 vart han vald inn i Europaparlamentet, der han vart den einaste representanten frå partiet sitt. 

Som idrettslege og ivrig sportsutøvar var han i 1989 med på å grunnleggje Den estiske olympiske komiteen, der han vart visepresident i 2008. I 1999 vart han også president i Det estiske skiforbundet.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND

 |
**Predikant** (frå fransk, opphavleg frå latin og knytt til preike) er ei nemning som viser til nokon som forkynnar Guds ord. Nemninga kan brukast om prestar, men viser særleg til forkynnarar som ikkje har ei tradisjonell teologisk utdanning, men er lekfolk. Ein finn ofte predikantar i motrørsler, til dømes innan den kristne pietismen eller den moderne islamismen. Predikantar kan i nokre høve skilja seg frå fast tilsette prestar ved at dei dreg rundt som omreisande predikantar for å preika.

Den finske predikanten Paavo Ruotsalainen (1777–1852)
Trussamfunn som adventistar, læstadianarar og pinsevennar tilset predikantar. Ein kan også verka som predikant utan å vera tilknytt eit særskild trussamfunn.

Karikatur av ein oppeldna predikant.
Ordet «predikant» heng saman med det gammalnorske *predika*, det vil seia *preike* eller *predike*, som kjem via det tyske ordet *prediken* frå det latinske *praedicare*, 'å forkynne'. 

I moderne norsk blir omgrepet også brukt om glødande forkynnarar av noko dei trur på, særleg når det gjeld saker som kan knytast til pietisme, som i omgrepa «svovelpredikant» (ein som truger med apokalypse eller helvete), «moralpredikant» (som peikar på moralsk forfall) eller «avhaldspredikant».

Kjelder
-------

1. ↑  «predikant» i Nynorskordboka.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Predikant**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GND
* NKC

 |
Åsen sett frå tårnet på St. Olavskyrkja
Parliamentbygningen
**Toompea** (tysk *Domberg* eller «Domåsen») er ein kalksteinsås sentralt i Tallinn, hovudstaden i Estland. Han er 20–30 meter høgare enn byen rundt og dekkjer eit område 400 × 250 meter. I segnene er åsen gravhaugen til Kalev, reist i minnet hans av den sørgjande kona. På åsen ligg parlamentsbygningen i Estland, *Riigikogu*.

Historie
--------

Ein meiner at den første treborga, Lindanise, vart bygt på åsen anten på 900- eller 1000-talet av innbyggjarar i det gamle estiske grevskapet Revalia. Han var truleg ein av dei første busette områda i det som seinare vart Tallinn. 

I 1219 vart borga overteken av danske krossfarar – leidde av Valdemar II. I følgje ei segn som er populær hos danskane, fall det aller første danske flagget (*Dannebrog*) frå himmelen under eit kritisk punkt i slaget som vart utkjempa nær borga, og danskane fekk styrke og vann difor slaget over estarane.

På toppen av Toompea-borga (*Castrum Danorum*) står tårnet *Pikk Hermann* («Høge Hermann»). Den første delen av tårnet vart bygd 1360–70, og vart seinare ombygd på 1500-talet. Flagget på toppen av tårnet er eit av dei mest kjende symbola til dei som styrte landet. 

Under forskjellige herskarar (Den tyske riddarordenen, Sverige, Det russiske riket) vart Toompea rekna som ein eigen by (*Dom zu Reval*) med eit eige styre. Byen hadde forskjellige særeigne rettar og privilegium. Toompea vart slått saman med Tallinn («den lågare byen») i 1878. Ein særeigen privatrett var i kraft i Toompea fram til 1944.

Den mykje ombygde Toompea-borga, som opphavleg bestod av palasset til leiaren, ei mellomalderfestning og den ekspresjonistiske paralamentsbygningen, huser i dag det estiske parlamentet. Fasaden til det klassisistiske palasset dominerer *Lossi plats* («Slottsplassen»), der den russisk-ortodokse Aleksander Nevskij-katedralen, som stod ferdig i 1900 òg ligg. Andre stader på Toompea er bygningen til den estiske regjeringa (òg kjend som «Stenbock-huset»), den lutherske katedralen (*Toomkirik*), som gav namn til Toompea (*Domberg*) og Det estiske vitskapsakademiet.

Toompea

Bakgrunnsstoff
--------------

* Panoramabilete

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Toompea» frå Wikipedia på engelsk, den 6. april 2009.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* GeoNames

 |
**Sein trias** (òg kalla **øvre trias** eller **keuper**) er den tredje og siste epoken i trias. Han strekkjer seg frå mellom 228 ± 2 millionar år sidan og 199,6 ± 0,6 millionar år sidan. Sein trias er delt inn aldrane carnium, norium og rhaetium. 

Mange av dei første dinosaurane utvikla seg i sein trias, som *plateosaurus*, *coelophysis* og *eoraptor*.

Frambrot
--------

Frambrot frå sein trias finst i Schwaben, Franken, Alsace og Lorraine og Luxembourg, og strekkjer seg frå Basel på austsida av Rhinen til Hannover og vidare til England, Skottland og nordaustlege delar av Irland. I tillegg ser det ut til å ligge på sida av Massif Central i Frankrike og Pyreneane og Sardinia.

Funn frå rhaetikum er funne sør i Sverige, der dei nedre delane inneheld drivverdig kol, i Himalaya, Japan, Tibet, Burma, aust i Sibir og på Spitsbergen. Den øvre delen av Karroo-laget i Sør-Afrika og delar av Otapiri-laga på New Zealand er truleg frå rhaetikum.

Fossil
------

Keuper er ikkje rik på fossil og dei viktigaste plantene er sypress-liknande bartre (*Walchia*, *Voltzia*) og eit par kalamittar med former som *equisetum arenaceum* og *pterophyllum jaegeri*, *avicula contorta*, *protocardium rhaeticum*, *terebratula gregaria*, *myophoria costata*, *M. goldfassi* og *lingula tenuessima*, *anoplophoria lettica* av virvellause dyr. Av fisk finn ein *ceratodus*, *hybodus* og *øepidotus*. 

Panserpadder har ein funne fotspor etter kalla *cheirotherium* og bein kalla *labyrinthodon*, *mastodonsaurus* og *capitosaurus*. Av krypdyr er *hyperodapedon*, *palaeosaurus*, *zanclodon*, *nothosaurus* og *belodon*. Dei første fossila av pattedyr dukkar òg opp i denne perioden.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Late Triassic» frå Wikipedia på engelsk, den 24. august 2008.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* GeoWhen Database - Late Triassic

Sjå òg
------

* Trias-jura-utryddinga

| * v
* d
* e
Trias |
| --- |
| Nedre/tidleg trias | 
* Indusium
* Olenekium

 |
| Mellomtrias | 
* Anisium
* Ladinium

 |
| Øvre/sein trias | 
* Carnium
* Norium
* Rhaetium

 |
**Tony Woodcock**, fullt namn **Anthony Stewart Woodcock**, (fødd 6. desember  1955) er ein engelsk tidlegare fotballspelar. Han var angrepsspelar på Nottingham Forest, FC Köln og Arsenal FC.

Karriere
--------

### Klubbspel

Woodcock fekk sin ligadebut med andredivisjonslaget Nottingham Forest heilt på tampen av vårsesongen 1974. Fyrst eit par år seinare spelte han seg til fast plass i fyrsteellevaren. Han bidrog mykje til at Forest rykte opp til 1. divisjon våren 1977. Eitt år seinare stod han og lagkameratane att som engelske ligameistrar og vinnarar av ligacupen 1978. Våren 1979 lukkast Nottingham Forest å vinne ligacupen på ny, for så å vinne med 1-0 over Malmö FF i europacupfinalen på Olympiastadion i München.

Sommaren 1979 vart Woodcock overført til tyske FC Köln, ein klubb han spelte for fram til 1982. Dei fire sesongane mellom 1982 og 1986 tente han Arsenal FC i heimlandet. Der etter flytta han tilbake til Köln i Tyskland. Han spelte så to sesongar for FC Köln og frå 1988 til -90 for andredivisjonslaget Fortuna Köln.

### Landslagsspel

Frå mai 1978 til februar 1986 deltok Woodcock i 42 landskampar. Han representerte England under europameisterskapen 1980 og verdsmeisterskapen 1982. I alt skåra han 16 landslagsmål.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Tony Woodcock (footballer)» frå Wikipedia på engelsk, den 27. april 2021.*
* eu-football


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* Munzinger (sport)

 |



| * v
* d
* e
England sitt landslag – EM i fotball 1980 |
| --- |
| 
* 1 Clemence
* 2 Neal
* 3 Sansom
* 4 Thompson
* 5 Watson
* 6 Wilkins
* 7 Keegan (lagkaptein)
* 8 Coppell
* 9 Johnson
* 10 Brooking
* 11 Woodcock
* 12 Anderson
* 13 Shilton
* 14 Cherry
* 15 Hughes
* 16 Mills
* 17 McDermott
* 18 Kennedy
* 19 Hoddle
* 20 Mariner
* 21 Birtles
* 22 Corrigan
* Landslagstrenar: Greenwood

 | Flagget til England |
|  |


| * v
* d
* e
England sitt landslag – VM i fotball 1982 |
| --- |
| 
* 1 Clemence
* 2 Anderson
* 3 Brooking
* 4 Butcher
* 5 Coppell
* 6 Foster
* 7 Keegan
* 8 Francis
* 9 Hoddle
* 10 McDermott
* 11 Mariner
* 12 Mills (kaptein)
* 13 Corrigan
* 14 Neal
* 15 Rix
* 16 Robson
* 17 Sansom
* 18 Thompson
* 19 Wilkins
* 20 Withe
* 21 Woodcock
* 22 Shilton
* Landslagstrenar: Greenwood

 | Flagget til England |
|  |
**Predestinasjon** er ei kristen lære som seier at enkeltmenneske er forutbestemte til frelse eller fortaping.

Utgangspunktet for denne tenkinga er trua på at Gud er allmektig og allvitande, og at ikkje noko skjer uten at det er Guds vilje. Vidare byggjer ho på at mennesket i seg sjølv er syndig og fortapt; frelsa er eit under som kjem av at den truande er utvald til frelse etter Guds evige beslutning.

Det nye testamente har inga samanhengjande lære om predestinasjon, men mange utsegner kan tolkast til fordel for henne (Rom 8,29; 9,18; Ef 1,4; Joh 6,70).

Ei teologisk lære om predestinasjon blei først utforma av Augustin av Hippo. I kampen mot Pelagius sin synergisme hevda han at mennesket ikkje kan gjera noko for si eiga frelsa, og at Gud derfor har vald ut eit bestemt tal til frelse. 

Calvin representerer predestinasjonslæra i den strengaste forma, men reformerte kyrkjer i nyare tid held sjeldan på denne strenge læra. Også Luther var tilhengjar av predestinasjonslæra, ettersom han følgde tradisjonen frå Augustin. For Luther var det likevel viktig å ikkje gjera temaet til gjenstand for teologisk spekulasjon; for han hadde det med den skjulte, og ikke med den openbarte, Gud å gjera. Læra er ikkje teken opp i dei lutherske vedkjenningsskrifta.

Kjelder
-------


* «Predestinasjon: teologi» (14. februar 2009), *Store norske leksikon*. Fri artikkel henta 4. januar 2015.


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC

 |
***Nordisk Tidende*** var ei norskspråkleg avis i USA som var grunnlagd i 1891 og lagt ned i 1983.

Historie
--------

Avisa vart grunnlagd av Emil Nilsen, ein innvandrar som kom til USA i 1887 for å søkja lukka. Som var tidlegare boktrykker med sans for avisdrift var det naturleg at han starta ei avis for nordmenn i det nye heimlandet sitt. Han såg at det var eit behov for nordmenn i New York-området med nyhende frå «Gamlelandet» skrive på norsk, og slik vart Nordisk Tidende starta. Første utgåve kom ut 3. januar 1891.

For å fanga interessa til lesarane fylte han avisa med stoff som rykte, skandalar og mordhistorier, som var populært stoff på den tida. Etterfølgjarane hans innførte ein høgare standard og meir profesjonell jounalistikk, og avisa utvikla seg til ein respektert publikasjon som kunne tilby lesarane sine kulturelt stoff og nyhende frå to kontinent.

I 1930 var det 63 000 innbyggjarar i Brooklyn som kunne skilta med norsk avstamming. Avisa vart hovudkjelda til desse for nyhende frå Noreg, men det var først under andre verdskrigen at lesarane oppdaga kor viktig denne nyhendekjelda hadde vorte.

*Nordisk Tidende* var den einaste frie norske avisa som vart utgjeve under krigen og den einaste usensurerte med dei siste nyhenda frå det okkuperte Noreg. Blant skribentane til avisa var nobelprisvinnaren Sigrid Undset.

*Nordisk Tidende* hadde fleire redaktørar gjennom åra, men den mest markante må seiast å ha vore Carl Søyland som kom til avisa i 1930 og var redaktør frå 1940 til 1963.

Etter som tida gjekk og den første og andre generasjonen av innvandra nordmenn forsvann vart det mindre behov for ei norskspråkleg avis. I 1991 skifta avisa namn til *Norway Timest* og vart ei engelskspråkleg vekeavis.

I 2007 vart *Norway Times* slått saman med avisa *Western Viking*. Den nye avisa fekk namnet *Norwegian American Weekly*. Ho har over 20 000 lesarar i Nord-Amerika og Noreg, med abonnentar i alle amerikanske delstatar, Canada, Noreg, Mexico, Sverige og Nederland. Avisa kjem med 26 nummer i året, annankvar fredag, og inneheld aktuelt stoff om det norsk-amerikanske samfunnet og om Noreg på engelsk til norsk-amerikanarar, eller amerikanarar med norske anar. Sjefredaktør sidan januar 2014 er Emily C. Skaftun.

Kjelder
-------

1. ↑  *Norwegian Newspapers in America: Connecting Norway and the New Land*. St. Paul, MN. 2010. ISBN 978-0-87351-772-0.
2. ↑  «Nordisk Tidende No.40 - 71. årgang» (på norsk). 5. oktober 1961.

* *Denne artikkelen bygger på «Nordisk Tidende» frå Wikipedia på bokmål, den 20. september 2018.*

Litteratur
----------

* Roedder, Karsten: *Av en utvandreravis' saga : Nordisk Tidende i New York gjennom 75 år*. 2 bind. New York, 1966, 1968. Digitalutgave av bind 1 og digitalutgave av bind 2, tilgjengelige på Nasjonalbibliotekets nettsider (besøkt 5. desember 2017)
* Søyland, Carl: Skrift i sand : bruddstykker av utvandrer-sagaen Gyldendal, 1954
* Thor Gotaas & Roger Kvarsvik: "Ørkenen Sur : den norske uteliggerkolonien i Brooklyn". Oslo 2010

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Lokalhistoriewiki

 |
Koordinatar: 60°22′37.258″N 5°20′46.882″E﻿

Herskapshuset på Kronstad hovudgard.
**Kronstad gard** er ein herregard i soknet Årstad i Bergen. Garden er i dag 7,8 mål stor. Herskapshuset på Kronstadhøgda er eit kjent landemerke.

Historie
--------

I 1781 kjøpte kjøpmann Christian Gerhard Ameln Kronstad gard for 1 800 riksdalar. Han fekk bygd den stallen og det forpaktarhuset som står der i dag.

Christian Gerhard Ameln døydde i november 1806, og enkefrua Karen Ameln (f. Krüger) døydde i oktober 1818. Eigedomen vart då kjøpt av Henrik Helmer og sønene Henrik d.y. og Jacob, som eigde han fram til 1840. Då kjøpte konsul Joachim Friele heile Kronstad gard. Han lagde ein ny andreetasje på hovudhuset og pussa fasaden kraftig opp.

Vognmann Michael Iversen fekk kjøpt eigedomen i 1868, men selde han vidare i 1874 til Nils Johan Michelsen og hans søner. Familien Michelsen eigde Kronstad fram til rundt 1965. Då overtok Johan Vetlesen, som straks tok til å leige ut hovudgarden som selskapslokale.

I 1973 vart samskipnaden Aktive Krigsdeltakeres Forening ny eigar av garden og gav han ei sårt tiltrengd oppussing gjennom dugnad og pengeinnsamlingar. Aktive Krigsdeltakeres Forening blei formelt nedlagd i 2007. Sidan då er garden eigd av Stiftelsen Kronstad Hovedgård og blir leigd ut til private, sosiale arrangement året rundt.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Kronstad gard**

* Kronstad
* Kronstad gard i kulturminnesok.no, nettstaden til Riksantikvaren
**Kronstadt-opprøret** var eit opprør av matrosar og soldatar i Kronstadt ved Petrograd i førstninga av mars 1921. Opprøret blei slått ned med vald av styrkar lojale til bolsjevik-regimet.

Basen for den russiske marinen sin Austersjøflåte låg sidan tsar-tida i Kronstadt ved St. Petersburg/Petrograd. Matrosane der var blant dei revolusjonære kjernetroppene under den russiske revolusjonen og den bolsjevikiske maktovertakinga i 1917. 

Matrosane og garnisonen ved Kronstadt hadde sitt eige sovjet, sitt eige soldatråd. I løpet av borgar- og intervensjonskrigen 1918-1920 hadde den opphavlege rådsmakta i altfor stor grad blitt uthola og avløyst av partikommisærane si makt, meinte Kronstadt-sovjetet. No etter krigen var vunnen, kravde dei tilbakevending til rådsdemokrati, ekte sovjetmakt i opphavleg meining. Dei kravde vidare blant anna legalisering av alle sosialistiske parti, slutt på tvangsrekvireringane på landsbygda og slutt på den vilkårlege framferda til tsjekaen, det politiske politiet. 

Bolsjevik-regimet kjende seg truleg sterkt trua av dette, som kom rett etter arbeidarar i Petrograd trua med generalstreik. Historikaren Isaac Deutscher meiner stemninga i folket etter borgarkrigen var slik at mensjevikar og anarkistar ville vunne eit fritt val til sovjeta. For å oppretthalde maktmonopolet sitt hadde bolsjevikleiarane forbode også dei pro-sovjetiske mensjevikane til Julius Martov i 1920. Samtidig med Kronstadt-opprøret heldt kommunistpartiet kongress, og ein sterk fraksjon i partiet, *Arbeidaropposisjonen*, stilte om lag dei same krava som Martov hadde stilt, om frie fagforeiningar og kontroll med tsjekaen. 

Da Kronstadt-opprøret kom, med liknande politiske krav, verkar det som leiarane fekk panikk. Dei slo opprøret ned med makt, og forbaud Arbeidaropposisjonen og alle organiserte fraksjonar i kommunistpartiet. Dette skulle gjere det mykje lettare for Josef Stalin å ta all makt i parti og stat sidan, og opprette sitt personlege diktatur. 

I den grad Kronstadt-opprørarane hadde ein politisk tendens, var den anarkistisk, men mange av dei var eks-bolsjevikar. Noka innblanding av kontrarevolusjonære «kvitegardistar», slik partipressa påstod, er ikkje blitt påvist.

Samtidig som det skjedde ei politisk innstramming, ei konsolidering av eittpartistaten, gjennomførte bolsjevik-regimet under leiing av Lenin fleire av dei økonomiske krava som var blitt reist, i og med innføringa av den blandingsøkonomiske politikken NEP. Denne førte til ei gradvis økonomisk gjenreising i landet, og betre leveforhold for mange bønder, småhandlarar og arbeidarar. Også NEP kan sjåast som eit svar på den utfordringa Kronstadt var eit uttrykk for.
**Rebekka** er eit kvinnenamn av hebraisk opphav. 
Det har namnedag den 1. oktober.

Det hebraiske *Ribqā* (רִבְקָה) tyder 'snare', 'fangande'. Namnet er knytt til den jødiske matriarken Rebekka, mor til Esau og Jakob. I moderne tid er det jødiske namnet ofte skrive Rivka eller Rifka. *Rebecca* er den latinske forma av namnet. Kortformer er Reba, Riva, Becky og Bekka.

Namnet har tradisjonelt vore brukt blant jødar. Etter reformasjonen blei det også teke i bruk blant kristne som eit bibelsk namn. Rebekka er kjend i Noreg frå 1600-talet.

Namneberarar
------------

* Rebecca West (1892-1983), britisk forfattar, opphavleg Cicely Isabel Fairfield
* Rebekka Bakken (f. 1970), norsk musikar
* Rebekka Karijord (f. 1976), norsk skodespelar og musikar
* Rebecca Black (f. 1997), amerikansk songar

Annan bruk
----------

*Rebecca* er namnet på ein roman av Daphne du Maurier. Han blei filmatisert i 1940 av Alfred Hitchcock.

Kjelder
-------

* «Rebekka – kvinnenavn» i *Store norske leksikon*, snl.no.

* «Rebecca» ved behindthename.com
Amerikansk postkort frå slutten av 1800-talet som viser ulike typar kroppsspråk: Ein glad og rampeaktig gut, ei sint og hyttande kokke, og ei fornøyeleg leande herskapskvinne.
**Kroppsspråk** viser til kommunikasjon utført ved hjelp av kroppsstillingar og -rørsler, brukt i staden for, eller i samband med verbalt språk, lydar og andre kommunikasjonsmåtar. Kroppspråk kan vera både medvite og ikkje. Det kan brukast av menneske og dyr, men omgrepet viser oftast til menneskeleg bruk. For menneske er mykje av kroppspråket tillært, og tydingane av det kan vera ulike i ulike kulturar.

Ein kan lett gje uttrykk for kjensler gjennom kroppspråk, til dømes gjennom reaksjonar som latter, gråt, slag eller spark mot ein gjenstand eller at ein kryp saman. I nokre høve vil kroppsspråket uttrykka noko anna enn det verbale språket. Kroppsspråk kan også vera til hjelp om ein ikkje snakkar same språk.

Mennesket sitt kroppsspråk
--------------------------

### Ansikt

Ansiktsuttrykk er ein viktig del av mellommenneskeleg kommunikasjon. Korleis ein bruker auga, om ein møter blikket til den ein snakkar med og held det eller ikkje, om ein blinkar med auga eller blunker med eitt av dei, kan gje ulike signal, avhengig av situasjon. Eit direkte og fokusert blikk kan til dømes tyda på interesse, medan ein som ikkje møter blikket kan vera uinteressert eller usikker, eller berre følgja ei norm som seier at ein ikkje skal møta blikk. Tårer i auga kan tyda på at ein er rørt.

Amerikansk postkort frå byrjinga av 1900-talet som fortel ei historie ved hjelp av kroppsspråk, hovudsakleg gjennom hender.
Munnen kan gje ulike signal, som smil, som truleg er ei vidareføring av apesignalet med å visa tenner som teikn på at ein ikkje er farleg. Ein rett, samanknipen munn kan tyda på avvising, om ein væter leppene med tunga kan det tyda på at ein er usikker. Ein open munn kan derimot vera eit signal om at ein er overvelda eller overraska. 

### Hender

Som ansiktet kan hendene vera ein viktig del av kommunikasjonen. Dei kan brukast til å gestikulera for å understreka noko, men også til å fingra med noko eller røra fjeset eller andre kroppsdelar. Hender kan vera del av formalisert kommunikasjon gjennom handslag og andre helsingar, knipsing, klapping, peiking og vinking.

Hender kan også brukast til å røra ein annan og dermed raskt uttrykka omsorg, kjærleik, makt eller aggressjon.

### Kroppsstilling

Kroppshaldninga kan seia noko om korleis ein føler seg til rette i ulike høve. Ei rett og breibeint stilling kan framstilla nokon som sjølvsikker eller trugande. Ei lenande stilling kan visa at ein er avslappa. Ein kan uttrykka redsle eller usikkerheit ved å krypa saman – trekka skuldrene opp, kryssa armane eller føtene om ein sit.

Ikkje berre kvilestillingar, men også korleis ein rører seg, om ein går roleg eller spring kan også vera delar av kroppspråket. Ein kan springa på ein lett og glad måte, eller som i ei panisk flukt.

Sjå òg
------

* Dans
* Miming
* Teiknspråk

Bakgrunnsstoff
--------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN
* NKC

 |
| **Benalmádena** |
| --- |
|  |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Flagget til Benalmádena | Byvåpenet til Benalmádena |
| **Flagget til Benalmádena** | **Byvåpenet til Benalmádena** |

 |
| Plassering |
| 

Benalmádena is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Spania |
| Autonom region | Andalucía |
| Provins | Málaga |
| Borgarmeister | Enrique Moya |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  27,2 km² |
| Innbyggjarar  - Totalt (2008)   - folketettleik | 55 960   2 057,4 /km² |
| Koordinatar | 36°36′″N 4°31′″W﻿Koordinatar: 36°36′″N 4°31′″W﻿ |
| Høgd over havet | 280 moh |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 29630-29631 |
| **Nettstad:** www.benalmadena.es |

**Benalmádena** er ein by og ein kommune i provinsen Málaga i den autonome regionen Andalucía sør i Spania. Kommunen ligg om lag 12 km vest for byen Málaga på sørkysten mellom Torremolinos og Fuengirola, midt på Costa del Sol og Alhaurín de la Torre i nord. Han har kring 55 000 innbyggjarar, men tar òg imot store mengder turistar.

Historie
--------

Historisk har regionen vore okkupert og busett av mange kulturar heilt tilbake til bronsealderen. Desse inkluderer fønikarar, romarar, og området har vore kraftig påverka av maurarar. To Almanara-tårn på kystelinja frå 1400-talet vart opphavleg bygd for å vakte kysten og folkesetnaden her frå berbarar. 

I nyare tid har byen, i lag med resten av Costa del Sol vorte ein viktig turistdestinasjon.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell side Arkivert 2006-03-02 ved Wayback Machine.
* Turistinformasjon

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Benalmádena» frå Wikipedia på engelsk, den 28. oktober 2009.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames

 |
**Bernt Evinius Beruldsen Hovdan** (11. april 1875–15. juni 1933) var ein norsk byråkrat og politikar frå Dypvåg i Aust-Agder. Han representerte Venstre på Stortinget 1916-18.

Hovdan var son til ein skipper. Han vart student frå Gundersens skole i Kristiania i 1893 og cand.jur. i 1897. 1897/98 var han sakførarfullmektig på Voss, 1899/1900 tilsett i Riksforsikringsanstalten og 1900/01 advokatfullmektig i Skien. Frå 1901 var han politifullmektig i Senja og Steigen futedømme, med bustad i Narvik. I 1910 vart han politimeister i Narvik, og i 1913 byfut same staden. Åra 1918-25 var han sorenskrivar i Steigen, deretter jobba han i same posisjonen i Ringerike frå 1926 til han døydde i 1933.

Valperioden 1906-09 var Hovdan varamann til Stortinget frå einmannskrinsen Bodø og Narvik. I perioden 1916-18 representerte han same krinsen og partiet Venstre på Stortinget. Han var då nestformann i Justiskomite nr 2 i 1916, i 1917-18 var han medlem i Jarnbanekomiteen.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
* Stortingsbiografi[*daud lenkje*]

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
**Bernt August Nissen** (18. juli 1892–17. juni 1970) var ein norsk journalist og historikar, fødd på Årnes, som i fleire tiår var med og prega norsk filmpolitikk.

Nissen var utdanna cand.philol. med ei hovudoppgåve om Morgenbladet og bondeopposisjonen. Frå 1918 var han utanriksmedarbeidar i Verdens Gang til 1922, det siste året som korrespondent i Paris. Etter å ha vore tilsett eitt år i Stavanger Aftenblad, arbeidde han frå 1923 til 1931 i Dagbladet, dei tre siste åra som markant politisk redaktør.

I 1931 tok Nissen over som sjef for Statens Filmkontroll. I den eigenskap var han ein pådrivar for å hjelpe fram norsk filmproduksjon. Då Statens Filmråd vart oppretta vart Nissen utnemnd til leiar av rådet. Både som leiar av filmrådet og i stillinga som filmsensor var han ein viktig talsmann for norsk film. Etter han gjekk av med pensjon i 1962 arbeidde han med Statens Filmarkiv, som han sjølv bygde opp frå 1935. Ved sida av filmsensorarbeidet heldt Nissen i NRK stortingskronikkar i tida 1931-39 og kvar månad åra 1934–40 filmkronikkar. Frå 1945 var han spaltist i Verdens Gang.

Nissen gav ut fleire bøker med tema frå norsk historie. I 1930 kom *1905*, der etter kom Venstres historie i 1934 og *1814* i 1945. I presenterte han ein biografi om statsminister Gunnar Knudsen, der han la særleg vekt på Knudsens tilknyting til partiet Venstre. Han skreiv også band 6 og 7 i *Vårt folks historie*.

I 1963 vart Nissen utnemnd til riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden.

Kjelder
-------

* Norsk biografisk leksikon
Gravstein for Bendix Passig i Schleswig-Holstein.
**Bendik** er eit mannsnamn, ei hovudsakleg norsk form av Benedikt som kjem frå latinsk *Benedictus*, 'signa'. Bendik har namnedag den 21. mars. Namnet finst òg med skrivemåtane **Bendic**, **Bendick**, **Bendiks** og **Bendix**, dei sistnemnde òg i Danmark.

Andre namn med lik tyding og opphav er til dømes Bengt, Bent og Ben, medan Beate, Benedikte og Bente er nærskylde kvinnenamn.

Bruk
----

Namnet Bendik er nesten berre brukt i Noreg, der det er kjend frå 1300-talet. Det blir mellom anna brukt i den mellomalderske riddarvisa «Bendik og Årolilja».

I nyare tid har namnet vore nokså lite brukt fram til 1980-talet, då bruken voks kraftig. Namnet nådde toppen av populariteten mot slutten av 1990-talet, før populæriteten gjekk raskt ned igjen.

I 2009 var det rundt 1 830 norske menn som heitte Bendik.

Namneberarar
------------

Bendik Riis.
* Bendix Ebbell (1865–1941), norsk lege og teolog
* Bendix Joachim Ebbell (1869–1937), norsk forfattar
* Bendik Riis (1911-1988), norsk kunstnar og forfattar
* Bendik Rugaas (f. 1942), norsk politikar (Ap)
* Bendiks H. Arnesen (f. 1951), norsk politikar (Ap)
* Bendik Hofseth (f. 1962), norsk jazzmusikkar (saksofon), plateprodusent og komponist
* Bendik Wold (f. 1979), norsk journalist og samfunnsdebattant

Kjelder
-------

* Søk etter norsk namnestatistikk for Bendik hjå Statistisk Sentralbyrå

* *Denne artikkelen bygger på «Bendik» frå Wikipedia på bokmål, den 20. mars 2009.*