**Sivilforsvaret** er i fredstid ein norsk statleg forsterkingsressurs for naud- og redningsetatane ved større ulukker og naturkatastrofar. I krigstid skal sivilforsvaret tryggja sivilbefolkninga mot skadar frå krigshandlingar. I tillegg til hjelpemannskap har sivilforsvaret i krisesituasjonar ansvar for informasjon til sivilbefolkninga, varsling med sirener, drift av tilfluktsrom og evakuering.

Organisering
------------

Sivilforsvaret ligg under Direktoratet for samfunnstryggleik og beredskap (DSB), og vert styrt av Avdeling for brann, redning og sivilforsvar (BRS). Etaten er organisert i 20 distrikt som dekkjer heile landet:

Internasjonalt symbol for sivilforsvaret under krigstid.
* Aust-Agder Sivilforsvarsdistrikt
* Buskerud Sivilforsvarsdistrikt
* Hedmark Sivilforsvarsdistrikt
* Hordaland Sivilforsvarsdistrikt
* Midtre-Hålogaland Sivilforsvarsdistrikt
* Møre og Romsdal Sivilforsvarsdistrikt
* Nordland Sivilforsvarsdistrikt
* Nord-Trøndelag Sivilforsvarsdistrikt
* Oppland Sivilforsvarsdistrikt
* Oslo og Akershus Sivilforsvarsdistrikt
* Rogaland Sivilforsvarsdistrikt
* Sogn og Fjordane Sivilforsvarsdistrikt
* Sør-Trøndelag Sivilforsvarsdistrikt
* Telemark Sivilforsvarsdistrikt
* Troms Sivilforsvarsdistrikt}}
* Vest-Agder Sivilforsvarsdistrikt
* Vest-Finnmark Sivilforsvarsdistrikt
* Vestfold Sivilforsvarsdistrikt
* Øst-Finnmark Sivilforsvarsdistrikt
* Østfold Sivilforsvarsdistrikt

Sivilforsvaret si verksemd er regulert av *Sivilbeskyttelseslova av 25. juni 2010*. Ho var sist endra den 16. april 2021*.* Både kvinner og menn mellom 18 og 65 år kan påleggjast tenesteplikt. Også personar over 65 år kan påleggjast tenesteplikt i krigsreserven. I fredstid skriv Vernepliktsverket årleg ut 1000 personar til teneste i sivilforsvaret. Desse vert valde ut blant menn som er fritekne for militær verneplikt eller er sivile vernepliktige, i tillegg til barnlause kvinner mellom 18 og 40 år. Også personar som er ferdige med den militære verneplikta si kan skrivast ut. Personar som er mellom 16 og 18 år eller over 65 år kan etter søknad og vurdering takast inn til teneste.

Organisering
------------

Sivilforsvaret er sett saman av 8 delar, som i sin tur er fordelte over tre nivå

* Fredsinnsatsgruppe (FIG)
* Innsatsgruppe (IG)
* Mobil renseeining (MRE)
* Støttegruppe (STG)
* Radiac-målepatrulje (RAD)
* Distriktsstab
* Luftvarslingstenesta
* Eigenvernet

I 2005 utgjorde den mobiliserbare mannskapsstyrken til sivilforsvarets 50 000 menn og kvinner, fordelt slik:[*treng kjelde*]

* 3 000 personar i fredsinnsatsgrupper, mobile renseeinignar og patruljer for måling av radioakiv stråling (RAD)
* 12 000 personar i katastrofeinnsatsavdelingar, medrekna dei 3 000 som er nemnde ovanfor
* 50 000 personar i krigsreserven, medrekna dei 15 000 som er nemnde ovanfor

Grader
------

* Distriktssjef
* Sivilforsvarsinspektør
* Sivilforsvarsadjutant
* Sivilforsvarsbetjent

Historie
--------

Historisk er utgangspunktet til sivilforsvaret Det Frivillige Luftvern (seinare: Det Sivile Luftvern) som vart oppretta i 1936. Den fremste oppgåva til sivilforsvaret var å hindra og rå bot på skadar i samband med krigshandlingar. Dette kom fram i lova av 1953 om sivilforsvar. I praksis er ikkje dette lenger det viktigaste grunnlaget for at vi har eit sivilforsvar. Utviklinga i det moderne trugsmålsbiletet har gjort at sivilforsvaret i dag i mykje større grad legg vekt på hjelpetiltak ved ulukker og katastrofar i fredstid. Dette følgjer også av endringar i det internasjonale trugsmålsbiletet med terrorhandlingar og internasjonale katastrofar, som også kan omfatta norske statsborgarar. Som ei følgje av dette er oppsetjingar og materiell modernisert for å kunna møta nye og framtidige utfordringar.

Sjå òg
------

* Sivilforsvarsmedaljen
* Sivilforsvarsmedaljen med laurbærgrein
* Sivilforsvarets heiderskross
* Sivilforsvarets medalje for internasjonal teneste

Kjelder
-------

1. ↑  «Lov om kommunal beredskapsplikt, sivile beskyttelsestiltak og Sivilforsvaret (sivilbeskyttelsesloven) - Kapittel I. Formål, virkeområde med mer - Lovdata», *lovdata.no*, henta 14. oktober 2022
2. ↑  *Organisering av Sivilforsvaret*, arkivert frå originalen 28. april 2009, henta 19. april 2009
3. ↑  «Ditt distrikt | Sivilforsvaret», *www.sivilforsvaret.no*, henta 14. oktober 2022
4. ↑  «Lov om kommunal beredskapsplikt, sivile beskyttelsestiltak og Sivilforsvaret (sivilbeskyttelsesloven) - Lovdata», *lovdata.no*, henta 14. oktober 2022
5. ↑  «Operative avdelingar | Sivilforsvaret», *www.sivilforsvaret.no*, henta 14. oktober 2022

* *Denne artikkelen bygger på «Sivilforsvaret» frå Wikipedia på bokmål, den 19. april 2009.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Sivilforsvaret**