recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Michelle Carter** (fødd 12. oktober 1985) er ein USA-amerikansk friidrettsutøvar frå San Jose i California som vart olympisk meister i kulestøyt i 2016 og vann VM-bronsen i øvinga både i 2015 og 2017. Far hennar, Michael Carter, tok sølvmedalje i kulestøyt under Sommar-OL 1984 i Los Angeles. Michelle Carter sin personlege rekord på 20,63 m presterte ho då ho vann kulestøyt-tevlinga under sommarleikane 2016 i Rio de Janeiro.

Carter tok steget opp i verdseliten i kulestøyting då ho i 2009 for fyrste gong støytte over 19 meter, 19,13 m, i eit stemne i Stockholm og like etter vart nummer seks i verdsmeisterskapen. Gjennom 2011-sesongen forbetra ho den personlege rekorden, sist til 19,86 m i Eugene. Den 22. juni 2013 passerte ho 20-meteren då kula landa på 20,24 m i Des Moines. Under verdsmeisterskapen i Moskva enda ho på fjerdeplassen med 19,94 m, ein fattig centimeter bak bronsemedaljøren, Gong Lijiao frå Kina. Derimot lukkast ho ta bronsen i den neste verdsmeisterskapen, 2015 i Beijing.

Under dei olympiske sommarleikane 2016 i Rio de Janeiro låg Carter på andreplass med 19,87 m før siste omgangen av kulefinalen, gullgrossist Valerie Adams leia med sine 20,42 m. Carter avslutta så med sitt livs lengste kulestøyt på heile 20,63 m, ein prestasjon Adams ikkje lukkast overgå då ho som «sistemann» støytte 20,39 m. Carter heldt ikkje same nivå i 2017-sesongen, men vann bronsen ved VM i London.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* OL 2008 i Beijing: Nr 15 – 17,74 m
* VM 2009 i Berlin: Nr 6 – 18,96 m
* VM 2011 i Daegu: Nr 9 – 18,76 m
* OL 2012 i London: Nr 6 – 19,42 m
* VM 2013 i Moskva: Nr 4 – 19,94 m, bakom Gong Lijiao (19,95 m)
* VM 2015 i Beijing: Bronsemedalje – 19,76 m
* OL 2016 i Rio de Janeiro: Gullmedalje – 20,63 m, framom Valerie Adams (20,42 m)
* VM 2017 i London: Bronsemedalje – 19,14 m

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Michelle Carter» frå Wikipedia på engelsk, den 12. august 2017.*

* IAAF-profil

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BBC Things
* Munzinger (sport)

 |
**Høgskuleingeniør** er i Noreg ei yrkesgruppe som har studert teknikk i 3 år ved universitet eller høgskule. 

Kvalitetsreforma for høgare utdanning innførte nye gradsnemningar, mellom anna bachelorgrad, med verknad frå 1. januar 2003, og oppheva lovvernet av grada høgskuleingeniør. Bachelor i ingeniørfag blei innført som tilrådd ny gradsnemning frå same dato. Frå 27. november 2009 er tittelen igjen verna.

For å bli Bachelor i ingeniørfag må ein ha 3MX og 2FY i tillegg til generell studiekompetanse, eller ta eit 1-årig forkurs for ingeniørutdanning, eller ta ein såkalla tresemesterordning med sommarkurs i matematikk og fysikk før ein startar på studiet. 

Normalt kan ein studere til Bachelor i ingeniørfag ved ein av dei statlege regionale høgskulane som tilbyr ingeniørstudiar eller ved Forsvarets ingeniørhøgskole, eller ved å velje ingeniørlinene ved Krigsskulen eller Sjøkrigsskulen.

Sjå også
--------

* Bachelor i ingeniørfag
* Ingeniør
* Sivilingeniør

Bakgrunnsstoff
--------------

* Norges Ingeniør- og Teknologorganisasjon

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Høgskuleingeniør» frå Wikipedia på bokmål, den 8. juni 2010.*

Fotnotar
--------

1. ↑  Lovdata. «FOR 2005-12-16 nr 1574: Forskrift om grader og yrkesutdanninger, beskyttet tittel og normert studietid ved universiteter og høyskoler». Henta 10. februar 2010.
Det pakistanske nasjonalflagget. Storleikstilhøve 2:3
Det pakistanske handelsflagget. Storleikstilhøve 2:3
Det pakistanske orlogsflagget. Storleikstilhøve 1:2
Den pakistanske orlogsgjøsen.
**Det pakistanske flagget** er loddrett delt i to ulike delar med bakgrunnsfargane kvitt og grønt. Det har ein kvit halvmåne og ei stjerne til høgre. Flagget blei utforma av Syed Amir-uddin Kedwaii, som la ei kvit stripe til eit tradisjonelt muslimsk flagg.

Flagget og stjerna er eit muslimsk symbol, og det grøne feltet, som dekker tre fjerdedelar av flagget, står for islam. Den kvite siste fjerdedelen står for dei andre religiøse minoritetane i Pakistan. Dei to fargane saman står også for fred og rikdom. Halvmånen kan stå for framsteg og stjerna for lys og kunnskap.

Opphavet til nasjonalflagget er flagget brukt av All India Muslim League, som kjempa for å skilja ut eit muslimsk land frå Britisk India. Flagget deira var heilt grønt, med midtstilt kvit halvmåne og stjerne. Det blei innført som partiflagg 30. desember 1906. 17. august 1947, like før Pakistan fekk sjølvstende i 1947, blei flagget med den kvite delen lagt til innført som nasjonalflagg.

Handelsflagg
------------

Handelsflagget blei først innført 17. mars 1956, då med blå duk og grøn halvmåne og stjerne i kvit kanton (i hjørnet). Dette blei raskt omgjort. Den 22. oktober 1956 innførte ein eit handelsflagg med raud duk og nasjonalflagget i kantonen.

Orlogsflagg
-----------

Som orlogsflagg, flagg for det pakistanske sjøforsvaret, bruker ein eit flagg likt nasjonalflagget men i tilhøvet 1:2. På fartøy i det pakistanske sjøforsvaret nyttar ein orlogsgjøs som er heilt blå og har merket til sjøforsvaret i kvitt i midten. Som rangflagg for flaggoffiserar nyttar ein eit tilsvarande flagg, men med merket flytta mot stanga og eit varierande tal kvite stjerner i den frie enden av flaggduken.

Presidentflagg
--------------

Presidentflagget er basert på nasjonalflagget, men har det gulfarga merket til presidenten i den grøne delen av flagget. På dette merket står halvmånen og stjerna i ein krans og har namnet til Pakistan på urdu under. Tidlegare var det pakistanske presidentflagget heilt grønt og hadde presidentmerket i midten.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Pakistans flagg» frå Wikipedia på bokmål, og «Flag of Pakistan» frå Wikipedia på engelsk den 21. april 2010.*

* Pakistan ved flagspot.net

| * v
* d
* e
Asiatiske nasjonalflagg |
| --- |
| Afghanistan**·** Armenia**·** Aserbajdsjan**·** Aust-Timor**·** Bahrain**·** Bangladesh**·** Bhutan**·** Brunei**·** Burma**·** Dei sameinte arabiske emirata**·** Filippinane**·** Georgia**·** India**·** Indonesia**·** Irak**·** Iran**·** Israel (Palestina)**·** Japan**·** Jemen**·** Jordan**·** Kambodsja**·** Kasakhstan**·** Kina (Hong Kong**·** Macao) Kirgisistan**·** Kuwait**·** Kypros**·** Laos**·** Libanon**·** Malaysia**·** Maldivane**·** Mongolia**·** Nepal**·** Nord-Korea**·** Oman**·** Pakistan**·** Qatar**·** Russland**·** Saudi-Arabia**·** Singapore**·** Sri Lanka**·** Syria**·** Sør-Korea**·** Tadsjikistan**·** Taiwan**·** Thailand**·** Turkmenistan**·** Tyrkia**·** Usbekistan**·** Vietnam |
*For plantar kjende som horopito, sjå Pseudowintera.* 

**Horopito** er ein stad på Nordøya på New Zealand. Han ligg ved State Highway 4 mellom busetnadane National Park og Raetihi.

Tidlegare var Horopito ein travel sagverksby. Han hadde jernbanestasjon, skule, to hotell, ein bank, postkontor, ein strippeklubb og fleire hus. I 1907 meinte ein tidlegare parlamentspolitikar, Kennedy Macdonald, at Hamilton, Horopito, Waiouru, Marton og Palmerston North ville vera hovudpunkta langs North Island Main Trunk-linja. Kring 1920/30 gjekk Horopito inn i ein nedgang. Folk hadde forlate staden for å få jobb andre stader. I dag er det lite att av dei fleste bygningane. Kjernen i Horopito er bildelverksemda Horopito Motors. Staden har vore brukt til å filma nokre newzealandske filmar som *Smash Palace* og *Goodbye Pork Pie*.

Sidan 2014 har Cold Kiwi Motorcycle Rally blitt halde i Horopito.

Galleri
-------

* Horopito i 1921Horopito i 1921
* Hestar dreg tømmer til Horopito i 1921.Hestar dreg tømmer til Horopito i 1921.
* Horopito i 1957Horopito i 1957

Kjelder
-------

1. ↑  «WELLINGTON NEWS. AUCKLAND STAR». *paperspast.natlib.govt.nz*. 11. juni 1907. Henta 18. desember 2020.
2. ↑  «Welcome | Horopito Motor Wreckers», *www.horopitomotors.co.nz*, arkivert frå originalen 11. februar 2021, henta 4. februar 2021
3. ↑  «Archived copy». Arkivert frå originalen 22. mai 2015. Henta 14. april 2015. , www.coldkiwi.co.nz

* *Denne artikkelen bygger på «Horopito, New Zealand» frå Wikipedia på engelsk, den 4. februar 2021.*
**Arne Sørli** (fødd 2. april 1904 på Sørum i Akershus fylke, død 17. mai 1969 i Tromsø) var ein norsk komponist.

Biografi
--------

Familien flytta til Oslo då dei fire sønene byrja på realskolen. Arne Sørli var som faren og brørne særs musikalsk. Han var i tillegg svært språkmektig,og utdanna seg difor som filolog. Han las 19 språk, dei nordiske medrekna, og var spesielt oppteke av den finsk-ugriske språkgruppa. Delvis difor var han interessert i nordområda (Nordkalotten), og søkte stilling som adjunkt ved Harstad gymnas i 1938.

Hausten 1940 flytta han over til Tromsø gymnas, og der var han lektor dei fleste yrkesaktive åra sine. Han var heile tida aktivt med i byen sitt musikkliv. I perioden 1959-61 tok han eit vikariat i Karasjok for å gjere seg nærare kjent med samisk språk, musikk og kultur, som han hadde stor respekt for. Her komponerte han, inspirert av ein samisk joik, melodien til «Sàmi Soga làvlla» (Samefolkets song), som med tekst av Isak Saba vart godkjent som samisk nasjonalsong i 1992 (av det Nordiske Samerådet i 1986).

Arne Sørli skreiv og arrangerte ein del musikk (mellom anna «Gammal salmetone frå Sørum».) Hovudinstrumenta var cello og trombone og dessutan ventilbasun, men han beherska fleire andre instrument. Under eit fireårig opphald på Tynset gjorde han seg kjent med den nordøsterdalske musikktradisjonen, og lærde seg å spele neverlur. Under eit internasjonalt musikkstemne i Oslo midt på femtitallet opna han stemnet med lurlåten «Kjenningslåt», som vart teke opp på lydbånd, og no blir brukt i eit av ungdomsskulen sine musikkverk.

Kjelde
------

* *Denne artikkelen bygger på «Arne Sørli» frå Wikipedia på bokmål, den 7. februar 2012.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* ISNI
* MusicBrainz (artist)

 |
Lakrissnøre, eit godteri laga med lakris.
Engelsk konfekt eller lakriskonfekt, her av merket *Bassett's liquorice Allsorts*.
**Lakris** (*extractum glycyrrhiza*) er eit svart eller brunt etande stoff som ein trekk ut frå rota av lakrisplanten.
Namnet kjem av det greske *glykyrrhiza* som tyder «søt rot».

Lakris blir brukt både som smaksstoff, særleg i godteri, men òg i til dømes snus, og ifølgje Felleskatalogen som slimløysande substans i naturlækjemiddel tradisjonelt brukt i folkemedisinen ved forbigåande hoste og katarr i øvre luftvegar. Lakrismikstur (*mixtura solvens*) kan nyttast ved forkjøling og lakrisrotpulver (lakrispulver) som mildt avføringsmiddel. 

Salmiakklakris er ein smaksvariant som blir brukt i godteri.

Lakrisprodukt utforma på ulike måtar kan ha namn som lakrisbåt, (t.d. Skipper Lakrisbåtar) lakrissnor eller lakrispipe.

Lakris-forgifting
-----------------

Lakrisrotekstrakt blir brukt for å handsama mageproblem og anna. På den andre side kan dei som et mykje lakris ofte, bli forgifta og få problem med hjartet. Ved slikt inntak kan ein få meir av stresshormonet kortisol i blodet, noko som gjev høgt blodtrykk og hovudverk. Forgifting kan òg gje muskelveikskap, kvalme og alvorlege forstyrringa i hjarterytmen på grunn av kaliummagel. Store mengder som blir sett til livs ved einskildtilfelle fører berre til diaré. Lakris kan òg senka testosteronnivået.

Kjelder
-------

1. ↑  «lakris» i Nynorskordboka.
2. ↑  forskning.no 2015: *Fikk anfall av for mye lakris*
3. ↑  kk.no 2015: *Lakris – godteriet du ikke bør spise for ofte*
4. ↑  Heldal og Midtvedt om lakrisforgiftning i *Tidsskrift for den Norske legeforening* 2002
5. ↑  forskning.no 2008: *Lumsk lakris*

* *Denne artikkelen bygger på «Lakris» frå Wikipedia på bokmål, den 18. september 2020.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Lakris**
Gisela May fotografert i juni 2008.
**Gisela May** (fødd 31. mai 1924, død 2. desember 2016) i var ein tysk skodespelar og kabaretsongar fødd i Wetzlar. Ho vart utdanna som skodespalar frå 1942 til 1944 hjå Leipziger Schauspielschule i Leipzig, og er namngjeten i og utanfor Tyskland for tolkingane sine av roller i Bertolt Brechts skodespel, mellom anna for hovudrolla i *Mor Courage og borna hennar*, og for tolkingane av songane frå skodespela. 

Gisela May har vore engasjert som skodespelar ved scener i Danzig, Dresden, Görlitz, Leipzig, Halle og Schwerin. Frå 1951 har ho arbeidd i Berlin, der ho fyrst var hjå Deutsches Theater Berlin, og frå 1962 og meir enn tretti år framover hjå Berliner Ensemble. Som songar har ho gjesta USA, Australia og fleire land i Europa med visesong, politiske songar og dikt av både Bertolt Brecht, Jacques Brel, Erich Kästner, Hanns Eisler og fleire. Komponisten og pianisten Manfred Schmitz var i mange år hennar kunstnariske partnar.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC

 |
Koordinatar: 55°51′47.430″N 9°51′47.333″E﻿

**Horsens Museum** i Sundvej 1A i Horsens i Østjylland i Danmark er eit kulturhistorisk museum med faste og skiftande utstillingar, og dessutan ei arkeologisk avdeling som står for utgravingar og granskingar av forminne i området. Til museet høyrer òg ei fengselshistorisk avdeling på det nedlagde Statsfængslet i Horsens.

Museet har sitt opphav i *Museumsforeningen i Horsens*, som vart skipa i mars 1906 av folk i Horsens med formålet «At vække og vedligeholde Sansen for Kunst og historiske Minder». Difor hysa museet både kunst- og kulturhistoriske samlingar i mange år. I dei fyrste åra var samlingane stilt ut i lokale som foreininga leigde på Teknisk Skole i byen. Men etter å ha fått ei testamentarisk gåve, kunne det byggjast ein eigen museumsbygning i Sundvej, som vart teke i bruk i oktober 1915. Her held no Horsens Museum til, medan kunstsamlinga, som i 1984 vart skild ut som det sjølvstendige *Horsens Kunstmuseum*, har sine lokale i Pavillon Lunden i Carolinelundsvej 2.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad
* Horsens Museum Arkivert 2016-09-17 ved Wayback Machine. ved horsenskom.dk

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* ISNI

 |
Raudekrossarbeidar demonstrerer lakenbytte medan ein pasient ligg i senga. Fotografi frå 1917.
Samanbretta sengelaken
**Laken** (frå norrønt *lakan*, truleg frå middelnedertysk *laken*, 'teppe, forheng, klede') er store tøystykke brukt som sengetøy, anten til å ha oppå madrassen og under kroppen til den som ligg i senga (underlaken), eller til å ha over kroppen medan ein ligg (overlaken). Eit laken er lettare å bytta og reingjera enn ein madrass eller eit tungt overbreisel, og gjer reinhald av sovestaden enklare.

Laken, putevar og dynetrekk kan ein i dag ofte kjøpa i matchande sett under nemninga «sengesett».

Materiale
---------

Laken har tradisjonelt vore vovne av lin, men bomull og kunststoff har i dag nesten overtatt heilt. Silke og glatt sateng blir brukt til ekstra fint sengetøy. Historisk har ein også ustyrt fine laken med monogram og blondekantar.

Typar
-----

Laken kan vera flate tøystykke som ein formar rundt madrassen, eller vera formsydde til å passa ein madrass av ein viss storleik. Slike laken kan vera laga av stoffmed strekk, og blir då kalla strekklaken.

Lakenpose er eit tynt, lett laken sydd som ein sekk og kan brukast saman med sovepose eller med dyne og pute for å unngå å leggja nytt dynetrekk, putevar og laken på senga. Reisande på fjellstover og vandreheimar kan til dømes bruka lakenposar.

Vasstette laken eller tisselaken kan brukast under eit vanleg laken for å hindra urin i å trenga gjennom til madrassen i samband med sengevæting.

Andre tydingar
--------------

«Laken» kan vera eit slanguttrykk for tusenlapp.

Kjelder
-------

1. 1 2  «laken - Det Norske Akademis ordbok», *www.naob.no* (på norsk), henta 9. februar 2020
2. ↑  «laken» i Nynorskordboka.

* *Delar av denne artikkelen bygger på «Laken (sengetøy)» frå Wikipedia på bokmål, den 9. februar 2020.*
**Arnfinn Graue** (1. oktober 1926–28. februar 2021) var ein norsk kjernefysikar. Graue var rektor ved Universitetet i Bergen i 1980-åra og hadde leiande stillingar ved CERN. 

Han tok doktorgraden i fysikk i 1966 og var dosent i fysikk i Bergen frå 1961, før han same stad vart professor i eksperimentell kjernefysikk. Frå 1978 til 1980 var han dekanus ved Det matematisk-naturvitskaplege fakultetet, i 1981-1983 prorektor ved Universitetet i Bergen, og frå 1984 til 1989 rektor. Frå 1984 var han norsk delegat ved CERN og i tida 1988-1991 var han president i finanskomiteen i CERN. 

Graue var òg gjesteforskar ved fleire amerikanske og europeiske forskingslaboratorium, der han mellom anna har vore ansvarleg for oppbygging av vitskapleg utstyr. Han leia samarbeidsprosjekt mellom Fysisk institutt i Bergen og Massachusetts Institute of Technology i USA og deltok aktivt i samarbeidsprosjekt med Niels Bohr-instituttet i København.

Kjelder
-------

1. ↑  «Vi minnes med respekt en engasjert fagmann», *www.bt.no* (på norsk bokmål), henta 6. mars 2021

* «Arnfinn Graue», *Store norske leksikon*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
**Alexander Røsler** (1947–20. juli 2021) var ein norsk dokumentarfilmregissør, fotograf og sosialantropolog.

Biografi
--------

Alexander Røsler vart fødd i ein jødisk familie i Dachau i Bayern i 1947, og kom til Noreg med familien sin som flyktningar i 1952. Før han starta som filmregissør, tok han mag. art i sosialantropologi. Då han reiste på feltarbeid til Amazonas i Peru, der han laga sin fyrste dokumentarfilm. Seinare har han jobba med UNICEF i Latin-Amerika og medverka på fleire dokumentarfilmar. Han regisserte og produserte filmar sjølv også, ofte dokumentarfilmar for organisasjonar som NORAD, Amnesty International og NRK.

Røsler sine mange dokumentarfilmar har vorte spelte på mange filmfestivalar. Han har også gjort karriere som fotograf, og har hatt fleire separatutstillingar. Han var dessutan kortfilmsjef for Norsk Film i to år.

I 1985 gav Røsler ut kortfilmen *Sommerjubel*, basert på ein roman av Rune Belsvik. I 1987 regisserte han langfilmen *Trollsteinen*. Kortfilmen *Gutta* kom i 1988, og *Life Is Hard and Then You Die* i 1989. 

I 1991 vann Alexander Røsler Amandaprisen i klassen *Beste dokumentarfilm* for *Svett glamour*. I høve Vinter-OL 1994 vart Røsler brukt av NRK som dokumentarfilmregissør på Lillehammer. Filmen han kanskje har vorte mest kjend for er likevel *Mendel* frå 1997. Filmen handlar om ein jødisk familie som flyktar til Noreg tidleg på 1950-talet, og har såleis sjølvbiografiske trekk.

Røsler var busett på Lillehammer der han var professor ved Høgskolen i Lillehammer. Han var far til skodespelaren Benjamin Lønne Røsler.

Filmografi (utval)
------------------

* *Sommerjubel* (1985), kortfilm
* *Trollsteinen* (1987)
* *Gutta* (1988), kortfilm
* *Life Is Hard and Then You Die* (1988), kortfilm
* *Svett glamour* (1991), dokumentar
* *Mendel* (1996)

Prisar og utmerkingar
---------------------

* 1985: Publikumsprisen for *Sommerjubel* under Kortfilmfestivalen i Grimstad
* 1985: Same pris for same film under *Chicago International Festival of Children's Film*
* 1991: Amandaprisen i klassen *Beste dokumentarfilm* for *Svett glamour*
* 1997: *Special Jury Award* for *Mendel* under Shanghai International Film Festival

Kjelder
-------

1. 1 2 3  Holst, Jan Erik (25. juli 2021), «Alexander Røsler 1947-2021», *Rushprint* (på norsk bokmål), henta 26. juli 2021
2. ↑  Hege Michelsen, Brynjulf Handgaard, Jo Sondre Moseng: *Alexander Røsler (1947-2021)* - Minneord i Klassekampen 30. juli 2021

* Biografi på engelsk på imdb.com, skriven av G. Olsen
* Filmografi på imdb.com
* Profil på Høgskolen i Lillehammer sine sider[*daud lenkje*]

Bakgrunnsstoff
--------------

* Anmelding av Mendel i Dagbladet Arkivert 2005-04-27 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* VIAF

 |
**Arnfinn Bergmann** (14. oktober 1928–13. februar 2011) var ein norsk skihoppar og lærar frå Trondheim. Bergmann vann gullmedaljen i hopprennet under dei olympiske vinterleikane i 1952, føre landsmannen Torbjørn Falkanger. Han er den einaste hopparen som i same sesongen har vunne både olympisk gull, noregsmeisterskapen og Holmenkollrennet. Bergmann var medlem av Sportsklubben Freidig og seinare av Ski- og fotballklubben Lyn i Oslo.

Aktiv
-----

Bergmann slo gjennom i 1949-sesongen då han kom han tredjeplass under noregsmeisterskapen, ein annan ny storhoppar, Torbjørn Falkanger, vart klar vinnar. Året etter kom han med i den norske VM-troppen, og vann bronsemedaljen under Ski-VM i 1950 i Lake Placid. Landsmannen Hans Bjørnstad sørgde for norsk VM-siger. 1952-sesongen vann han i rekkefølgje NM-gull, OL-gull og hopprennet i Holmenkollen, det siste eit nesten reint norsk stemne. Både under noregsmeisterskapen og i olympiaden viste han Torbjørn Falkanger til sølvplass.

Bergmann vart noregsmeister også i 1953 og 1958. I 1953 vart Arne Ellingsen utropt til meister, men etter finrekning vart Bergmann erklært vinnar med 0,1 poengs forsprang. Sitt tredje og siste NM-gull vann han i ei jamn tevling, Sverre Stenersen og Kjell Kopstad kom på dei andre medaljeplassane. Bergmann fekk bronsemedalje under meisterskapane i 1955, 1957 og 1959.

I 1953 vann han den italienske hoppveka, og i 1955 den sveitsiske hoppveka. Han deltok i den tysk-austerrikske hoppveka 1953/54, der han samanlagt vart nummer fem. I to av renna kom han på pallen, utan å gå heilt til topps.

### Besteplasseringar i internasjonale meisterskap og renn

* 1952: Vinnar i Holmenkollen
* 1953: Nr 8 i Holmenkollen, vinnar av den italienske hoppveka
* 1954: Nr 2 i Bischofshofen og nr 3 i Innsbruck
* 1955: Vinnar av den sveitsiske hoppveka
* 1956: Nr 13 i Holmenkollen
* 1957: Nr 7 i Holmenkollen
* 1958: Nr 12 i Holmenkollen

### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap

* Ski-NM 1949: Bronsemedalje i Steinkjer
* Ski-NM 1950: Nr 4 i Bærum
* Ski-NM 1952: Gullmedalje i Porsgrunn
* Ski-NM 1953: Gullmedalje i Trondheim
* Ski-NM 1955: Bronsemedalje på Voss
* Ski-NM 1956: Nr 8 i Drammen
* Ski-NM 1957: Bronsemedalje i Mo i Rana
* Ski-NM 1958: Gullmedalje i Oslo
* Ski-NM 1959: Bronsemedalje på Gjøvik

Arnfinn Bergmann fekk Holmenkollmedaljen i 1956.

Lærar
-----

Bergmann arbeidde om lag 30 år som lærar i Oslo og Bærum, lengst ved Hosletoppen skule, der han var i 25 år. Som pensjonist busette han seg atter i Trondheim. Der var han med i arbeidet med å utvikle skimuseet på Trøndelag Folkemuseum på Sverresborg.

Notar
-----

1. ↑  Arnfinn Bergmann er død NRK.no 14. februar 2011

Bakgrunnsstoff
--------------

* 

* (en) Arnfinn Bergmann – Profil og resultatoversikt hos FIS
* Vinnere av Holmenkollrennene - pdf Arkivert 2008-12-18 ved Wayback Machine.
* Holmenkollmedaljen - pdf Arkivert 2007-09-26 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
Koordinatar: 60°41′57″N 8°56′51″E﻿

Gol nye stavkyrkje, stavkyrkjekopien i familieparken Gordarike.Foto: C. Hill, 2011

**Gordarike** er ein privat driven såkalla familiepark, opplevingspark, i tettstaden Gol i Gol kommune i Hallingdal. Tema og miljø er henta frå vikingtida og mellomalderen i ein etter måten fri utforming. Her står mellom anna ein kopi av Gol stavkyrkje slik ho er oppattbygd i restaurert stand på Norsk Folkemuseum på Bygdøy i Oslo. Kopien her nede i dalbotn står såleis langt frå den staden Gol stavkyrkje vart henta frå oppe i lia i nærleiken av Gol kyrkje. Denne nybygde stavkyrkja, som har fått namnet *Gol nye stavkyrkje*, er vigsla til kyrkjeleg bruk.

Andre bygningar i opplevingsparken er ein vikinghall, langhus, med utstilling om norrøn mytologi, og ein kongehall, som båe er meir eller mindre truverdige rekonstruksjonar basert på det ein veit ut frå arkeologiske funn av spor i jorda, stolpehol og anna, etter vikingtidshus. «Kong Haddings gravhaug», tårnet Yggdrasil, eit nissehus med verkstad og ei elv med små vikingskip høyrer òg med til omgjevnadene ikring den nyreiste stavkyrkja. I det heile er dette eit fantasimiljø som ikkje er meint å skildre dei verkelege tilhøva på denne staden i vikingtida og mellomalderen.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Om familieparken Gordarike på Pers resorts internettsider. Arkivert 2016-03-05 ved Wayback Machine.
**Alexandra Meissnitzer** (fødd 18. juni 1973) er ein austerriksk tidlegare skirennar frå Abtenau i forbundslandet Salzburg som vann verdscupen i alpine greiner 1999 og same sesongen vart verdsmeister i både storslalåm og super-G under VM i alpine greiner 1999 i Vail i USA.

Karriere
--------

Meissnitzer debuterte i verdscupen i alpine greiner den. 7. desember 1991. Nøyaktig på dagen fire år seinare vann ho super-G-rennet i Val-d’Isère og tok sin fyrste siger i verdscupen. 

Sesongen 1997/98 oppnådde Meissnitzer seks pallplasseringar, og i det siste rennet for sesongen fekk ho sin fyrste verdscupsiger i storslalåm. Under Vinter-OL 1998 i Nagano tok ho sølv i storslalåm og bronse i super-G, i utfor kom ho på åttandeplass.

Framom 1999-sesongen bytta ho til skimerket Völkl. Under VM i alpine greiner 1999 i Vail og Beaver Creek vann ho gullmedaljane i både super-G og storslalåm. Ho kom på fjerdeplass i utfor, seks hundredels sekund bak bronsevinnaren. Gjennom vinteren vann ho heile åtte verdscuprenn og stakk dermed avgarde med den store FIS-pokalen. Ho gjekk også til topps i kampen om super-G- og storslalåm-pokalane.

Meissnitzer var noko skadeplaga dei neste sesongane. Under VM i alpine greiner 2003 i St. Moritz vann ho sølvmedaljen i utforrennet, slått med elleve hundredels sekund av kanadiske Mélanie Turgeon. I januar 2004 vann Meissnitzer eit verdscuprenn for fyrste gong på nær fem år, då ho sigra i super-G i Megève i Frankrike.

32 år gammal vann Meissnitzer si tredje olympiske medalje under vinterleikane 2006, ein bronsemedalje i yndlingsgreina super-G. Den 13. mars 2008 vart ho nummer tre i super-G under verdscupavslutninga i italienske Bormio, dermed var ho den eldste kvinnelege skialpinisten som hadde stått på sigerspallen etter eit verdscuprenn.

Kjelder
-------

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar

* *Denne artikkelen bygger på «Alexandra Meissnitzer» frå Wikipedia på tysk, den 7. desember 2014.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* (en) Alexandra Meissnitzer – Profil og resultatoversikt hos FIS
* «Alexandra Meissnitzer». olympedia.org. Henta 10. januar 2023.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* Munzinger (sport)

 |
**Fortune Everett Gordien** (9. september 1922–10. april 1990) var ein USA-amerikansk friidrettsutøvar som særleg utmerkte seg i diskoskasting, men òg var ein framifrå kulestøytar. Bortsett frå tre veker i 1953 var han verdsrekordhaldar i diskoskast frå 1949 til 1959.

Aktiv
-----

Gordien vart tredjemann i diskoskast ved Sommar-OL 1948, slått av italienarane Adolfo Consolini og Giuseppe Tosi. Året etter sette han verdsrekord med 56,36 m i Lisboa den 3.juli, ein rekord han forbetra til 56,77 m i Hämeenlinna den 14. august. I juni 1953 sletta landsmannen Sim Iness rekorden hans, men allereie den 11. juli var Gordien tilbake som verdsrekordhaldar då han kasta 58,10 m i Pasadena. Same staden den 22. august 1953 smekka han til med 59,28 meter, visstnok med berre 48 menneske til stades. Under dei olympiske sommarleikane i Melbourne hausten 1956 sikra Gordien seg sølvmedaljen.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* OL 1948 i London: Bronsemedalje i diskoskast – 50,77 m
* OL 1952 i Helsinki: Nr 4 i diskoskast – 52,66 m
* OL 1956 i Melbourne: Sølvmedalje i diskoskast – 54,81 m, bakom Al Oerter (56,36 m)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Fortune Gordien» frå Wikipedia på engelsk, den 2. juli 2022.*
Modell av oppbygginga til ei nøytronstjerna. Ytst er ei rundt 1,5 km tjukk skorpa og lenger inn ei slags væska for det meste samansett av nøytron
Første direkte observasjon av ei nøytronstjerna, gjort av romteleskopet Hubble. Nøytronstjerna på biletet er RX J1856.5-3754.
**Nøytronstjerner** er restane etter ein supernova av ei massiv stjerna av anten type II, type Ib eller type Ic. Modellar tilseier at nøytronstjerner for det meste er samansette av nøytron. Slike stjerner er veldig varme i tråd med Pauli sitt utelukkingsprinsipp av at nøytrona fråstøytar kvarandre. Ei typisk nøytronstjerna har ein masse mellom 1,35 og 2,1 solmassar med ein tilsvarande radius på mellom 20 og 10 km. Nøytronstjerner har soleis ein totaltettleik på mellom 8,4×1016 kg/m3 og 1×1018 kg/m3, noko som er samanliknbart med tettleiken til ein atomkjerne som er på 3×1017 kg/m3. Tettleiken til ei nøytronstjerna aukar med djupn og varierer ifrå under 1×109 kg/m3 i skorpa til over 6 eller 8×1017 kg/m3 djupare inne.

Dersom restmassen etter ein stjernedød er på 1,4 til 2 - 2,5 solmassar vil ei nøytronstjerna bli danna. Om restmassen er mindre vil det bli danna ein kvit dverg, og om han er større, eit svart hòl. Det finst teoriar om at ei kvarkstjerna kan bli danna av restmassar på over to til tre solmassar, men slike er enno ikkje påviste.

Fotnotar
--------

1. ↑  Radiusen til ei nøytronstjerna minkar når massen aukar
2. ↑  Om å rekna ut tettleiken til ei nøytronstjerna - NASA/GSFC

Kjelde
------

* *Denne artikkelen bygger på «Neutron star» frå Wikipedia på engelsk, den 11. mai 2008.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* NASA måler tjukna til ei nøytronstjerneskorpa - Spacedaily

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* NDL

 |
Nobelprisen  

Nobels fredspris  
2011

**Leymah Roberta Gbowee** (fødd 1972) er ein liberisk fredsaktivist som var ansvarleg for å organisere ei fredsrørsle som var med på å få slutt på den andre liberiske borgarkrigen i 2003. Dette førte til valet av Ellen Johnson Sirleaf i Liberia, den første demokratisk valde kvinnelege presidenten i Afrika. Saman med Sirleaf og Tawakkul Karman blei Gbowee tildelt Nobels fredspris i 2011 «for sin ikkje-valdelege kamp for tryggleiken til kvinner og for rettane til kvinner til full deltaking i fredsbyggande arbeid».

Leymah Gbowee var 17 år då borgarkrigen braut ut, og ho kunne ikkje ta høgare utdanning. Ho blei etterkvart traumeterapeut og arbeidde med tidlegare barnesoldatar. 
I 2002 var Leymah Gbowee med på å organisera «Women of Liberia Mass Action for Peace». Fredsrørsla starta med at lokale kvinner bad og song for fred på den lokale fiskemarknaden. Ho organiserte både kristne og muslimske kvinner i Monrovia for å be og halde ikkje-valdelege protestar, kledd i kvite t-skjorter. Folkerørsla har fått mykje av æra for at den liberiske borgarkrigen tok slutt.

Etter krigen har Gbowee vore leiar av sannings- og forsoningskommissjonen i Liberia.

Leymah Gbowee har seks born.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Fjernsynsprogram med referat om Leymah Gbowee i *Bill Moyers Journal* ved PBS

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Leymah Gbowee» frå Wikipedia på engelsk, den 7. oktober 2011.*
* Anders Haraldsson, «"Hon lyckades försona ett sönderslaget Liberia"», svd.se
* «Gbowee samlet kvinnene til kamp i Liberia», NTB/Dagbladet (07.10.2011).


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS
* SUDOC

 |
**Alexandre Dubuque** (3. mars 1812–8. januar 1898) var ein russisk pianist, komponist og musikkpedagog av fransk opphav.

Han var son av den franske aristokraten Jean Charles Louis du Buc de Brimeau som slo seg ned i Russland etter å ha flykta frå Frankrike under den franske revolusjonen.

Dubuque studerte hos John Field i Moskva. På oppmoding av Nikolaj Rubinstein blei han utnemnd til professor ved konservatoriet i Moskva og var i tenesta frå 1866 til 1872. Til elevane hans høyrde Milij Balakirev og Nikolaj Zverev. Etter at han slutta ved konservatoriet gav han klavertimar privat.

Dubuque var ein glitrande virtuos og framførte ofte verk av læraren John Field.

Dubuque skreiv rundt 40 klavertranskripsjonar av verka til Franz Schubert og komponerte fleire songar, spesielt romansar. Han skreiv òg ei handbok i klaverteknikk (1866) og ei erindringsbok om John Field.

Kjelder
-------

* Denne artikkelen er basert på «Alexandre Dubuque» frå Wikipedia på tysk, den 20. november 2011.
* Biografie (russ.) Arkivert 2015-03-31 ved Archive.is

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* BNE

 |
|  |
| --- |
| **Blåsau** |
| BlåsauhannBlåsauhann |
|
| **Status** |
| **Status i verda:** LC Livskraftig |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Pattedyr Mammalia |
| **Orden:** | Klauvdyr Artiodactyla |
| **Familie:** | Kvegdyr Bovidae |
| **Slekt:** | *Pseudois* |
| **Art:** | **Blåsau** *P. nayaur* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Pseudois nayaur***Hodgson, 1833 |

**Blåsau** (*Pseudois nayaur*), også kjend som *bharal*, er ein partåa klovdyrart i oksefamilien frå Sentral-Asia. Han er i slekt med sau og geit, og kan reknast som ein mellomting av desse. Blåsau lever vanlegvis over tregrensa i Himalaya, frå Kashmir til vestlege delar av Mongolia.

Blåsau sett bakfrå.
Blåsau veg sjeldan over 70 kg. Pelsen er kvitaktig til gråbrun og varierer med årstidene. Blåsau har påfallande kvit akterspegel og buk. Sauen har korte bein og lange, tjukke og rette, mørkfarga horn. 

Sauene lever som regel i ei høgd på 2500-5500 moh. og dannar små til ganske store flokkar. Dei et gras, lav og urter. Som regel held dei til på eller ved grassletter nær bratte klipper dei kan flykta til om dei blir truga. Dei finst sjeldan i skog. Enkeltindivid held vakt mot rovdyr som snøleopard og menneske.

Paringstida er i desember til januar. Blåsau går drektige i 160 dagar. Dei føder som regel eitt lam, av og til tvillingar, tidleg om sommaren. Lamma blir avvende når dei er eit halvt år gamle. Sauene er vaksne når dei er eit og eit halvt år.

Lokale namn for sauen er *bharal, barhal, bharar* og *bharut* på hindi, *na* og *sna* på ladakhi, *nabo* på spitisk, *naur* på nepalsk og *na* eller *gnao* på bhutansk.

Kjelder
-------


* «Blåsau» (11. mars 2011), *Store norske leksikon*. Fri artikkel henta 24. november 2014.
* Pseudois nayaur, iucnredlist.org

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Blåsau**
**William Pullar Jardine**, kjend som **Sandy Jardine**, (31. desember 1948–24. april 2014) var ein skotsk fotballspelar som vann Cupvinnarcupen 1972 og mange nasjonale pokalar med Rangers FC. Jardine spelte 38 landskampar for Skottland i tida 1970-79.

### Klubbspel

Jardine ligadebuterte i januar 1967 på midtbana til Rangers FC. Same våren var han på plass då Rangers møtte Bayern München i finalen i Cupvinnarcupen 1967, ein kamp det vesttyske mannskapet vann etter eit einsleg mål i ekstraomgangane. Fem år seinare var Jardine høgreback då Glasgow-klubben på ny spelte finale i cupvinnarcupen. Den 24. mai 1972 kunne han og lagkameratane heve pokalen etter å ha vunne med 3-2 mot Dynamo Moskva på Camp Nou i Barcelona. Frå våren 1973 til 1981 var Jardine delaktig i fem sigrar i den skotske cupen og tre liagmeisterskap.

Etter 451 ligakampar og 42 ligamål for Rangers FC, fekk Jardine i 1982 kontrakt med Hearts. Dei neste seks sesongane var han aktiv på laget frå Edinburgh. Vinteren 1988 avslutta han tida som fotballspelar, 21 år etter han fekk sin ligadebut. Han spelte i alt 972 obligatoriske klubbkampar og fann nettmauskane i 80 tilfelle.

### Landslagsspel

Jardine deltok i 38 landskampar frå debuten i november 1970 til han fekk sitt siste landslagsoppdrag i desember 1979. Han skåra sitt einaste landslagsmål då han 14. mai 1974 fastsette sluttresultatet til 2-0 mellom Skottland og Wales i den britiske fotballmeisterskapen. Jardine spelte alle tre VM-kampane til Skottland i 1974, men berre ein kamp i Argentina-VM 1978. Han var lagkaptein for Skottland i ni kampar, flestalle i 1975 og 1979.

### Merittar

* Vinnar av cupvinnarcupen: 1972 med Rangers FC
* Skotsk seriemeister: 1975, 1976, 1978 med Rangers FC
* Skotsk cupmeister: 1973, 1976, 1978, 1979 og 1981 med Rangers FC

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Sandy Jardine» frå Wikipedia på engelsk, den 19. september 2018.*

* eu-football

| * v
* d
* e
Skottland sitt landslag – VM i fotball 1974 |
| --- |
| 
* 1 Harvey
* 2 Jardine
* 3 McGrain
* 4 Bremner (kaptein)
* 5 Holton
* 6 Blackley
* 7 Johnstone
* 8 Dalglish
* 9 Jordan
* 10 Hay
* 11 Lorimer
* 12 Allan
* 13 Stewart
* 14 Buchan
* 15 Cormack
* 16 Donachie
* 17 Ford
* 18 Hutchison
* 19 Law
* 20 Morgan
* 21 McQueen
* 22 Schaedler
* Landslagstrenar: Ormond

 | Flagget til Skottland |
|  |


| * v
* d
* e
Skottland sitt landslag – VM i fotball 1978 |
| --- |
| 
* 1 Rough
* 2 Jardine
* 3 Donachie
* 4 Buchan
* 5 McQueen
* 6 Rioch (kaptein)
* 7 Masson
* 8 Dalglish
* 9 Jordan
* 10 Hartford
* 11 Johnston
* 12 Blyth
* 13 Kennedy
* 14 Forsyth
* 15 Gemmill
* 16 Macari
* 17 Johnstone
* 18 Souness
* 19 Robertson
* 20 Clark
* 21 Harper
* 22 Burns
* Landslagstrenar: MacLeod

 | Flagget til Skottland |
|  |
|  |
| --- |
| **Blåmaskemaurvaktar** |
| BlåmaskemaurvaktarBlåmaskemaurvaktar |
|
| **Utbreiing og status** |
| **Status i verda:** LC LivskraftigUtbreiinga av Blåmaskemaurvaktar Utbreiinga av Blåmaskemaurvaktar |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Fuglar Aves |
| **Orden:** | Sporvefuglar Passeriformes |
| **Familie:** | Maurfuglar Thamnophilidae |
| **Slekt:** | *Phaenostictus* |
| **Art:** | **Blåmaskemaurvaktar** *P. mcleannani* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Phaenostictus mcleannani***Lawrence, 1861 |

**Blåmaskemaurvaktar**, *Phaenostictus mcleannani*, er ein stor maurfugl i den biologiske familien Thamnophilidae.

Han er monotypisk innanfor slekta ***Phaenostictus***. Han finst i Colombia, Costa Rica, Ecuador, Honduras, Nicaragua og Panama. Dei naturlege habitata ligg i underskog av fuktige låglandsskog og skogsområde med høg sekundærvekst.

Arten er 19 centimeter lang og han veg rundt 50 gram. Rundt auget er det eit stort område med naken, blåfarga hud. Fjørdrakta varierer noko mellom dei tre underartar, men samla har dei ei grå krone, svart hals med eit gulbrun bryst som går over til ein svartflekka buk og rygg.

Blåmaskemaurvaktar lever hovudsakleg på insekt og leddyr, nokre gonger tar han små øgler. Mesteparten av bytet tar han ved å følgje vandremaurar, som skremmer bytet ut frå gøymestader. Han er rekna å vere ein fast tilhengjar av vandremaurar, som sjeldan beitar langt unna svermar. Blåmaskemaurvaktar er vanlegvis ein dominerande art når han beitar på vandremaur saman med andre maurfølgjarar som tanagarar og treløparar.

Sosialbiologien for denne arten er uvanleg for maurfuglfamilien. Eit hekkande par dannar kjernen i ei gruppe eller klan som inkluderer dei mannlege avkomma deira og makane deira. Desse klanane samarbeider for å forsvare territorium mot rivalar. Det opne koppforma reiret, med eit kull på to egg, vart nyleg skildra for første gong.

Kjelder
-------

* *Første utgåva av artikkelen byggjer på «Ocellated Antbird» frå Wikipedia på engelsk, den 5. juli 2011*, følgjande referansar var gjeve:

* Del Hoyo, J.; Elliot, A. & Christie D. red. (2003). *Broadbills to Tapaculos*. Handbook of the Birds of the World. Band 8. Barcelona: Lynx edicions. ISBN 84-87334-50-4.

* Buehler, D.M.; Castillo, A.I.; & J.D. Brawn (2004) *First Nest Description for the Ocellated Antbird (Phaenostictus mcleannani)*. *Wilson Bulletin* **116** (3): 277–279 (Abstract.)

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Blåmaskemaurvaktar**

* BirdLife International (2014) Species factsheet: *Phaenostictus mcleannani Arkivert 2015-07-19 ved Wayback Machine.*. Henta frå  den 24. august 2014.
| **Nørvøya** |
| --- |
|  |
| Geografi |
|  |
| **Stad** | Sunnmøre |
| **Koordinatar** | 62°28′32″N 06°10′58″E﻿Koordinatar: 62°28′32″N 06°10′58″E﻿

 |
| **Areal** | 5,0 km²

 |
| **Høgaste punkt** | 153 moh. |
| Administrasjon |
| **Land** | Noreg Noreg |
| **Fylke** | Møre og Romsdal

 |
| Demografi |
| **Folketal** | 9000 |
| **Folketettleik** | 1800 /km² |

**Nørvøya** er ei tettbygd øy og ein bydel i Ålesund kommune på Sunnmøre. Nørvøy er arealmessig den nest største av dei fire øyane som tilhøyrer byområdet Ålesund. Øya er bunden saman med sentrumsøya Aspøya via Hellebrua i Brosundet. Ålesund kommune omfattar likevel langt fleire øyar. Byfjellet Aksla på 135 moh. ligg på Nørvøya med restauranten Fjellstua. 

På øya ligg dei austlege delane av det kommersielle bysentrumet, høgskulen, rådhuset og AaFK sin heimearena. Øya har om lag 9000 innbyggjarar. 

Namnet Nørvøya kjem av norrønt *Nyrvi*, eller 'den smale øya'. Jamfør Norvasund, det norrøne namnet på Gibraltarsundet.

Litteratur
----------

* Sandnes, Jørn og Stemshaug, Ola (red): *Norsk stadnamnleksikon*, Oslo 1997. ISBN 82-521-4905-7

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
|  |
| --- |
| **Nøttemuslingkreps** |
| Nøttemuslingkreps  Foto: Markus Lindholm, Anders Hobæk/Norsk institutt for vassforskingNøttemuslingkreps Foto: Markus Lindholm, Anders Hobæk/Norsk institutt for vassforsking |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Leddyr Arthropoda |
| **Underrekkje:** | Krepsdyr Crustacea |
| **Klasse:** | Muslingkreps Ostracoda |
| **Orden:** | Podocopida |
| **Familie:** | Cyprididae |
| **Slekt:** | *Cyclocypris* |
| **Art:** | **Nøttemuslingkreps** *C. ovum* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Cyclocypris ovum*** |

**Nøttemuslingkreps** (*Cyclocypris ovum*) er muslingkreps med ein storleik på kring 0,5 millimeter, noko som gjer han til ein av dei minste muslingkrepsane som finst i Noreg. Han har ein tydeleg pigmentert augeflekk. Namnet kjem frå den runde forma og brunfargen.

Nøttemuslingkreps kan festa seg til froskar, salamandrar og symjehåra til vassinsekt som blindpassasjerar. Soleis kan dei spreia seg til nye vatn og dammar.

Nøttemuslingkreps har like kjønn og dannar berre éin seintveksande ættled i året. Fullvaksne individ finst til alle årstider.

Ved større konsentrasjonar kan nøttemuslingkreps vera viktig føde for småfisk. Nokre populasjonar av harr på Dovre er observerte å nøttemusklingkreps som viktigaste føda på forsumaren.

Nøttemuslingkreps har vid økologisk toleranse og lever i bortimot alle vasstypar i Noreg, både til fjells og i låglandet, frå Finnmark til Lindesnes.

Nøttemuslingkreps som har fest seg til halehåra til ein ryggsymjar Foto: Øyvind Enger

Reinsebeinet hjå nøttemuslingkreps Foto: Markus Lindholm, Anders Hobæk/Norsk institutt for vassforsking

Kjelder
-------

* Denne artikkelen nyttar som kjelde og kan innehalda tekst og formuleringar frå artikkelen *Nøttemuslingkreps - Cyclocypris ovum* skriven av Markus Lindholm. Artikkelen vart utgjeven av Norsk institutt for vassforsking under lisensen CC BY 4.0. Henta 10. juli 2016.


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Dyntaxa
* ITIS
* FaunEur
* EOL

 |
**Michele Perniola** (fødd 1998 i Palagiano) er ein italiensk songar. Han er kjend for å ha vunne den sjette sesongen av *Ti lascio una canzone* på Rai 1.

Eurovision
----------

### Junior Eurovision Song Contest 2013

San Marino debuterte i Junior Eurovision Song Contest 2013 i Kiev i Ukraina og Radiotelevisione della Repubblica di San Marino valde Perniola som sin representant med songen «O-o-O Sole intorno a me». Songen har han skrive saman med Antonio Carozza, Massimiliano Messieri og Piero Romitelli, og vart framført på italiensk. I fylgje reglane må kvart land velje ein deltakar med statsborgarskap i det landet ein skal representere eller ha budd der i meir enn to og eit halvt år. På grunn av lågt folketal har San Marino lov til å velje ein deltakar frå anten San Marino eller Italia.

Landet enda på tiandeplass med 42 poeng; fire frå Armenia og Russland, tre frå Kviterussland og Georgia, to frå Aserbajdsjan, Malta, Moldova, Sverige og Nederland og eitt frå Ukraina. San Marino fekk i tillegg fem poeng frå barnejuryen og kvart land fekk tolv bonuspoeng for å unngå at nokon ville ende opp utan poeng. Det var fyrste gongen San Marino deltok i ein Eurovision-finale. Landet har aldri delteke i finalen i Eurovision Song Contest sidan debuten i 2008.

### Eurovision Song Contest 2014

Perniola var talsperson for San Marino under Eurovision Song Contest 2014 i København i Danmark, og delte ut poenga frå San Marino i finalen.

### Eurovision Song Contest 2015

27. november 2014 annonserte Radiotelevisione della Repubblica di San Marino at dei hadde vald Perniola og Anita Simoncini til å representere San Marino i Eurovision Song Contest 2015 i Wien i Austerrike.

Fotnotar
--------

1. ↑  «SMRTV TO COVER ALL THREE SHOWS» (på engelsk). oikotimes.com. 19. april 2014. Henta 30. april 2014.
2. ↑  «San Marino: Michele Perniola To Announce The San Marinese Vote» (på engelsk). Henta 30. april 2014.
3. ↑  «Anita and Michele to represent San Marino» (på engelsk). Eurovision.tv. 24. november 2014. Henta 27. november 2014.

Bakgrunnsstoff
--------------

* «About Michele Perniola» (på engelsk). Junioreurovision.tv. Henta 10. november 2013.
* «San Marino will debut in Junior Eurovision with Michele Perniola» (på engelsk). EuroVisionary. 3. november 2013. Henta 10. november 2013.

| * v
* d
* e
Sanmarinske deltakarar i Junior Eurovision Song Contest |
| --- |
| Michele Perniola (2013) • The Peppermints (2014) • Kamilla Ismailova (2015) |


| * v
* d
* e
Sanmarinske låtskrivarar i Junior Eurovision Song Contest |
| --- |
| Antonio Carozza, Massimiliano Messieri, Michele Perniola og Piero Romitelli (2013) |


| * v
* d
* e
Sanmarinske deltakarar i Eurovision Song Contest |
| --- |
| 
* Miodio (2008)
* Senit (2011)
* Valentina Monetta (2012)
* Valentina Monetta (2013)
* Valentina Monetta (2014)
* Michele Perniola og Anita Simoncini (2015)
* Serhat (2016)
* Valentina Monetta og Jimmie Wilson (2017)
* Jessika med Jennifer Brening (2018)
* Serhat (2019)
* Senhit (~~2020~~)
* Senhit med Flo Rida (2021)
* Achille Lauro (2022)

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)

 |
**MacCormaig Isles** er nokre småøyar sør for Danna i Indre Hebridane i Skottland.

MacCormaig-øyane ligg ved innløpet til Loch Sween og den kraftige tidvasstraumen i Sound of Jura. I lag med Ulva og Danna dannar dei eit Site of Special Scientific Interest (SSSI, stad av særskild vitskapleg interesse). Øyar i øygruppa er: 

* Carraig an Daimh
* Corr Eilean
* Eilean Gamhna
* Liath Eilean
* Eilean Mòr
* Sgeir Bun an Locha
* Sgeir Dhonncha
* Dubh Sgeir

Eilean Mòr er eigd av Scottish National Party. Kapellet frå 1100-talet som står på øya er tileigna St. Cormac (d.640).

Øyane er eit populært område for kajakkpadling.

Galleri
-------

* Eilean Mòr Eilean Mòr
* Eilean Mòr kapellEilean Mòr kapell
* Eilean Mòr mot JuraEilean Mòr mot Jura

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «MacCormaig Isles» frå Wikipedia på engelsk, den 17. februar 2010.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  «SSSI Designation». Arkivert frå originalen 28. september 2007. Henta 17. februar 2010.
2. ↑  «Overview of Eilean Mor». Gazetteer for Scotland. Henta 17. februar 2010.
**Peter Theodor Broch** (27. januar 1904–26. april 1998) var ein norsk jurist og politikar frå Oslo.

Broch arbeidde som journalist frå 1922 og var medarbeidar i «Mot Dag» i tida 1923-30. Han tok juridisk embetseksamen i 1927. Frå 1930 arbeidde han som sakførar i Narvik fram til invasjonen i Noreg i 1940. I åra frå 1934 til 1940 var han ordførar i Narvik. Han var arrestert i 1940 av den tyske okkupasjonsmakta, men rømde og kom seg til USA via Sverige of Sovjetunionen. I Nord-Amerika arbeidde han med å fremje Noregs sak, gav i 1942 ut boka *The Mountains Wait* (*Fjellene venter*, 1946). Frå 1942 til -44 var han i England. Major Broch var frå november 1944 til krigsslutt i 1945 med i den norsk militærstaben utplassert i Finnmark.

Hausten 1945 vart Broch vald til stortingsrepresentant for kjøpstadene i Nordland, Troms og Finnmark. På Stortinget representerte han Arbeidarpartiet og var medlem av kommunalkomiteen. Han trekte seg tilbake etter ein stortingsperiode.

Frå 1949 til 1973 var Broch rådmann i Tønsberg kommune. Sidan arbeidde han som advokat for framandarbeidarar i Oslo. Broch var med på å stifte Norsk-Pakistansk forening, og var formann i foreininga frå starten i 1978 til 1981.

Broch vart tildelt Deltakarmedaljen i 1945 og Order of the British Empire i 1975.

Kjelder
-------

* «Theodor Broch». Stortinget.no.


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Historisk befolkningsregister
* PolSys
* VIAF
* LCCN
* ISNI
* SUDOC

 |