recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Noregsmeisterskapen i handball 1998/99 for menn** vart vunne av Sandefjord Turn- & Idrettsforening etter finalesiger 26 – 18 over Drammen Håndballklubb.

Finalen vart avvikla i Oslo Spektrum laurdag 13. februar 1999 framfor 3 500 tilskodarar. Ved pause leia Sandefjord 12 mot 10. Utover i den andre omgangen var det klasseskilnad på laga, så Sandefjord enda opp med ein åttemålssiger.

Øystein Havang vart toppskårar for **Sandefjord** med 8 nettkjenningar. Geir Oustorp, Pål Cramer, Johnny Jensen og Preben Vildalen skåra alle saman kvar sine 3 mål, medan Eivind Wingsternæs teikna seg for 2 skåringar. Også Eivind Ellingsen, Erik Hucko, Thomas Pettersen og Atle Larsen kom på skåringslista. Gunnar Fosseng og Marinko Kurtovic var målvakter.

**Drammen** sine mål kom frå Knut-Helge Jacobsen (8), Thomas Johansen (3), Geir Jomaas (3). Lasse Steinseth (2), Otto Petter Paulsen (2).

Dommarane Kenneth Abrahamsen og Arne M. Kristiansen straffa Drammen med fire 2-minuttsutvisingar og Sandefjord med ei.

Kjelder
-------

* Dagsavisen 14. februar 1999
Bronislaw Malinowski i 1976
**Bronisław Malinowski** (4. juni 1951–27. september 1981) var ein polsk friidrettsutøvar. Han vart europameister i 3 000 meter hinder i 1974 og 1978, og olympisk meister i same øvinga i 1980. Malinowski var polsk rekordhaldar på 3 000 m hinder med 8.09,1 og på 5 000 m med 13.17,6, begge oppnådd i 1976-sesongen. Han var oppkalla etter den samnemnde, verdskjende sosialantropologen.

Aktiv
-----

Ettersom det var hard konkurranse om ein plass på tremanns-laget mellom dei polske hinderløparane deltok Malinowski ved friidretts-EM 1971 i Helsinki på 5 000 meter, der han kom på åttandeplass og sette polsk rekord med 13.39,4. Få veker etter EM vann Malinowski hinderløpet i landskampen Finland-Polen og tangerte den ferske polske rekorden til Kazimierz Maranda på 8.28,2, også det på olympiastadion i Helsinki.

Den 10. august 1972 var Malinowski nær ved å tangere verdsrekorden til Kerry O`Brien på 3 000 m hinder, då han i landskampen Polen-Frankrike vart klokka inn til 8.22,2, fattige to tidels sekund over rekordtida. Vel tre veker seinare vart han fjerdemann i hindertevlinga under sommarleikane 1972 i München.

I 1974-sesongen forbetra Malinowski den polske hinderrekorden fleire gongar. Fyrste gongen til 8.21,2, deretter til 8.20,4 og ytterlegare til 8.19,2. Under europameisterskapen lukkast han å halde favoritten Anders Gärderud bak seg på oppløpssida og vann gullmedaljen på tida 8.15,0, eitt sekund bak verdsrekorden til Ben Jipcho. Same året forbetra Malinowski også den polske rekorden på 5 000 m til 13.28,0.

Dei to neste sesongane kjempa Malinowski og Gärderud om å vere den fremste hinderløparen i verda. Rivaliseringa vart avslutta med at Malinowski tok sølvmedaljen i Sommar-OL 1976, der Gärderud vann gullet og sette verdsrekord med 8.08,0, Malinowski fekk 8,09,1 i sluttid i sitt livs snøggaste hinderløp. Tidlegare i OL-sesongen gjorde han også sin beste 5 000 m då han på Stockholm stadion kom i mål på 13.17,6, polsk rekord det òg.

I 1978 forsvarte Malinowski EM-tittelen på 3 000 m hinder. Men høgdepunktet for Malinowski kom under sommarleikane 1980 i Moskva, då han sikra seg gullmedaljen i 3000 m hinder, etter å ha hengt på løpsleiaren Filbert Bayi og lett spurta frå tanzanianaren på sisterunden.

Malinowski omkom 30 år gammal i eit bilkrasj på ei bru i Grudziądz, ei bru som i dag er oppkalla etter han.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* EM 1971 i Helsinki: Nr 8 på 5 000 m – 13.39,4
* OL 1972 i München: Nr 4 i 3 000 m hinder – 8.28,0
* EM 1974 i Roma: Gullmedalje i 3 000 m hinder – 8.15,0, framom Anders Gärderud (8.15,4)
* OL 1976 i Montreal: Sølvmedalje i 3 000 m hinder – 8.09,1, bakom Anders Gärderud (8.08,0)
* EM 1978 i Praha: Gullmedalje i 3 000 m hinder – 8.15,0, framom Patriz Ilg (8.16,9)
* OL 1980 i Moskva: Gullmedalje i 3 000 m hinder – 8.09,7, framom Filbert Bayi (8.12,5)

Kjelder
-------

* *Friidrott*, aktuelle årgangar.

* *Denne artikkelen bygger på «Bronisław Malinowski (Leichtathlet)» frå Wikipedia på tysk, den 21. september 2016.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* Munzinger (sport)

 |
**Noregsmeisterskapen i handball 2003** for menn vart vunne av Sandefjord Turn- & Idrettsforening etter finalesiger 32 - 23 over Haslum Håndballklubb.

Finalen vart avvikla i Oslo Spektrum 30. desember 2003 framfor 4 018 tilskodarar. Sandefjord leia 14-8 ved pause. 

**Sandefjord** sitt vinnarlag bestod av målvaktene Mats Fransson og Stig Johansen, målskårarane Thomas Pettersen (8), Øystein Havang (5), Kenneth Klev (4), Bjarte Myrhol (4), Geir Jomaas (3), Aleksander Børresen (2), Eivind Ellingsen (2), Anders Pettersen (1), Kim G. Jacobsen (1), Andreas Kjølner Hansen (1), Bård E. Tobiassen (1) og Kristoffer Moen.

**Haslum** mønstra fylgjande spelarar: Henrik Swennergren (målvakt), Steven Larsson (1), Fredrik Dyve (5), André Kolstad (1), Lasse Lie (2), Trygve M. Moen (1), Thomas Håkonsen (1), Trond Hægstad, Håvard Mamelund (1), Erlend Mamelund, Thomas Ranvik, Theodor Valsson, Morgan Lunde (7), Lasse Steinseth (4).

André Hansen og Øystein Pettersen dømde kampen. Vinnarlaget vart straffa med sju 2-minuttsutvisingar, Haslum med fire to-minuttarar.

Kjelder
-------


* vg.no
**Lørenskog Idrettsforening** er eit norsk idrettslag heimehøyrande i Lørenskog i Viken fylke. Idrettslaget er ein rein fotballklubb skipa 10. desember 1948 då idrettslaga Lørenskogkameratene (stifta 17. november 1932) og Solheim Idrettsforening (stifta 17. april 1929) slo seg saman i eit nytt lag. Lørenskog IF spelar i blå fargar med raude bukser. Herrelaget spelar i 3. divisjon avdeling 1 (2020).

Lørenskog IF spelte i 2002 på nivå 2 i det norske seriesystemet. Elles har Lørenskog jamnast delteke på nivå 3 eller 4. Den seinare landslagsspelaren Toril Akerhaugen var i si tid aktiv i Lørenskog IF.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Lørenskog Idrettsforening» frå Wikipedia på bokmål, den 18. juni 2019.*
* lorenskogif.no

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

| * v
* d
* e
3. divisjon fotball for menn, avdeling 1, 2020 |
| --- |
|  | 
* Brumunddal
* Elverum
* Funnefoss/Vormsund
* Gjelleråsen
* Gjøvik/Lyn
* Mal:Fk/lag/Grorud 2
* Kongsvinger 2
* Lillestrøm 2
* Lørenskog
* Nybergsund
* Raufoss 2
* Rommen
* Toten
* Ullensaker/Kisa 2

 |  Noreg |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF

 |
**Noregsmeisterskapen i handball 1991** for menn vart vunnen av Stavanger Idrettsforening. gjennom finalesiger 21 – 20 over Idrettslaget Runar frå Sandefjord.

### Semifinalane

* Stavanger IF – Sandefjord TIF 25 – 19
* IL Runar – Kragerø IF 22 – 21

### Finalen

Finalen vart avvikla i Stavanger idrettshall sundag 29. desember 1991 framfor 2 813 tilskodarar. Etter ein jamn fyrste omgang stod det likt på måltavla, 10-10. I den andre omgangen tok Stavanger føringa og var oppe i ei firemålsleiing. Heilt på tampen av kampen reduserte Runar skilnaden, men Stavanger-laget kunne til slutt juble over kongepokal, seks år etter den forrige NM-triumfen.

Flest mål for Stavanger skåra Per Kristian Michaelsen med 5, Olav Henning Vatne skåra 4 og Tom Tvedt 3 gongar. Øystein Stray, Robert Hedin, Ole Oftedal og Kenneth Ellertsen noterte alle seg for 2 mål, Rune Marki skåra ein gong. Espen Karlsen stod ein framifrå kamp i mål.

Runar-måla kom frå Kjetil Lundberg (5), Pål Vidar Lundquist (4), Einar Veierød (4), Bård Tonning (3), Bjørn Vidar Eriksen, Are Ruud, Per Arne Lislien, Vidar Hammer (1, alle).

Dommarane, Svein Olav Øie frå SK Rapp og Bjørn Høgsnes frå Steinkjer, straffa begge mannskapa med fire tominutts-utvisingar.

Kjelder
-------

* Rogalands Avis 30. desember 1991
* Bergensavisen 30. desember 1991
Koordinatar: 57°39′8.5752″N 14°41′40.405″E﻿

Nässjös byvåpen
Nässjö jarnbanestasjon
**Nässjö** er ein svensk by og administrasjonsstad i Nässjö kommun i Jönköpings län i landskapet Småland, 40 km søraust for Jönköping. I 2011 hadde staden 16 678 innbyggjarar.

Historie
--------

Nässjö fekk byrettar i 1914, men historia til staden strekkjer seg attende til 1864 då det blei avgjorde å bygge jernbane, Södra stambanan, ved byen som sidan har vore kjend som eit viktig jernbaneknutepunkt. Nässjö er i dag den einaste staden i Sverige der seks ulike jernbanelinjer møter kvarandre. Den første jernbanestasjonen i byen var òg den første offentlege bygningen her, teikna av Adolf W. Edelsvärd, som òg deltok aktivt i byplanlegginga og utforminga kring stasjonsområdet.

I dag finst det eit jernbanemuseum, ‘Nässjö Järnvägsmuseum’, som viser historia til Nässjö som jernbaneby, men i tillegg òg svensk jernbanehistorie generelt.

Fram til 1981 eksisterte Nässjö bryggeri som bl.a. brygga det klassiske ølet *Fat 21*.

Sport
-----

Nässjö er ein by med tradisjonar for bandy, og folkesetnaden drar gjerne til Skogsvallen for å støtte det lokale laget, Nässjö IF.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Nässjö» frå Wikipedia på bokmål, den 5. juli 2012.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Nettstaden til Nässjö kommun

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Jan Ivar Halvarsson** (26. desember 1942–5. mai 2020) var ein svensk langrennsløpar frå Östersund. Han var med på Sveriges stafettlag som tok sølv på 4x10 km stafett under OL 1968 i Grenoble og bronse i same øvinga i ski-VM i 1970 i Štrbské Pleso.

Aktiv
-----

Halvarsson deltok i 1965 i Holmenkollrenna og vart nummer 14 på femmila. Året etter var han tilbake i Oslo og vart høvesvis nummer åtte på 50 km og nr 15 på 30 km. Seinare i sesongen kom han på fjerdeplass på 30 km i Svenska skidspelen i Umeå. I 1967-sesongen imponerte Hallvarsson og kom på pallen i begge langrennstevlingane under prøve-OL i Grenoble, i mars månad var han beste svenske då han vart nummer fem på femmila i Holmenkollrenna.

I dei olympiske leikane i 1968 vart Halvarsson nummer 12 på 30 km og kom på femteplass på 15 km. Deretter gjekk han startetappen for Sveriges sølvlag på 4x10 km stafett, dei andre løparane var Bjarne Andersson, Gunnar Larsson og Assar Rönnlund. Til sist i olympiaden vart Halvarsson nummer sju på 50 km. 

Halvarsson deltok i alle langrennstevlingane i verdsmeisterskapen på ski i 1970 i Strbske Pleso i dåverande Tsjekkoslovakia. Han vart høvesvis nummer åtte, åtte og sju på distansane over 15 km, 30 km og 50 km. I stafetten over 4x10 km vann kvartetten Ove Lestander, Halvarsson, Ingvar Sandström og Lars-Göran Åslund ein bronsemedalje for Sverige. Mot slutten av 1970-sesongen vart Halvarsson nummer tre på 15 km i Holmenkollen, der Magne Myrmo vann. Etter moderate prestasjonar i 1971-sesongen trappa Halvarsson ned satsinga på toppidretten.

Kjelder og bakgrunnsstoff
-------------------------

* FIS-profil (som Janne Halvarsson) Arkivert 2007-09-29 ved Wayback Machine.
* (en) Jan Halvarsson – Profil og resultatoversikt i olympiske konkurransar på *sports-reference.com*.
* VM-resultat
* *Sportsboken*, aktuelle årgangar
**Noregsmeisterskapen i handball 2001/02** for kvinner vart vunne av Nordstrand Idrettsforening etter finalesiger 21 – 18 over Tertnes Idrettslag.

### Semifinalane

* Nordstrand IF – Larvik HK 31 – 28
* Tertnes IL – Bækkelaget SK 27 – 25

### Finalen

Finalen vart avvikla i Oslo Spektrum laurdag 9. mars 2002 framfor 4 243 tilskodarar. Etter ei nervøs og målfattig opning på kampen viste Nordstrand seg som det beste laget og leia 10-6 ved pause. I den andre omgangen auka oslolaget til 17-10 og kontrollerte sidan inn til tremålssiger.

Nordstrand sine mål kom frå Unni Hinkel (7), Monica Sandve (5), Else Marthe Sørlie og Erika Polozova (3, begge), Anette Hovind Johansen, Cecilie Thorsteinsen, Hæge Fagerhus (1, alle). Jeanette Nilsen stod ein god kamp i mål.

Tertnes-måla skåra Sølvi Hylleseth (7), Marianne Rokne (4), Mette Ommundsen (2), Karoline Dyrhol (2) og med 1 mål kvar; Hege Vikebø, Anne Jorunn Kristensen og Anne Petersen. Målvakta Cecilie Leganger var lagets desidert beste spelar.

Dommarane Kenneth Hansen og Terje Eriksen straffa Nordstrand med fire 2-minuttutvisingar og Tertnes med to.

Kjelder
-------

* Bergensavisen 10. mars 2002
* Dagsavisen 10. mars 2002
Rosemåla trillingbolle av bjørk frå ein ukjend stad i Noreg. Han er truleg frå 1700-talet og kom til Norsk Folkemuseum med samlingane til kong Oskar II. Høgd ca. 3,5 cm. Foto: Anne-Lise Reinsfelt, Norsk Folkemuseum, NF.1907-0369

**Trillingbolle** er eit drikkekar til øl med tre bollar skore ut av eitt stykke tre. Det er gjerne hol mellom bollane slik at ølet kan renna mellom dei. Det kan vera vanskeleg å drikka av trillingbollar utan å søla, og dei var brukt på 1700- og 1800-talet på bygdene i Noreg som «skjemtekar». 

Det er funne liknande bollar av keramikk i flere europeiske jernalderfunn, og det er mogleg at desse har hatt ein rituell funksjon.

Sjå òg
------

* Tvillingbolle
* Klunkeflaske

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Trillingbolle» frå Wikipedia på bokmål, den 14. november 2017.*

1. ↑  Gjærder (1979) s.123 og s.179.

Litteratur
----------

* Gjærder, Per (1975): *Norsk drikkekar av tre*. Bergen – Oslo – Tromsø.
* Østby, Jon Birger (1983): *Nomenklatur for drikkestell*, med tegninger av Torill Sand. Oslo.
**Jan Henrik Trøen** (fødd 16. april 1963) er ein norsk, tidlegare skihoppar som var medlem av Idrettslaget Trond fram til 1985, sidan av Sportsklubben Freidig. Han vann eit renn i Svenska skidspelen i 1982, og tok bronse i storbakkerennet under Ski-NM 1983.

Karriere
--------

Trøen deltok i verdscupen frå 1981 til 1988, med 37. plass i 1985/86 som beste samanlagtplassering. Hans beste plassering i enkeltrenn i verdscupen var femteplassen i Innsbruck 4. januar 1986. I den tysk-austerrikske hoppveka vart han nummer 22 samanlagd i 1982/83. Han vann normalbakkerennet i Svenska Skidspelen i Falun i 1982 føre Ivar Mobekk, men det var ikkje eit verdscuprenn.

Trøen tok bronsemedalje i NM stor bakke i Balbergbakken i 1983. I ei tett og jamn tevling måtte han sjå seg slått av noregsmeisteren Per Bergerud og av Olav Hansson. I 1989 var han på Sør-Trøndelag sitt lag som vart noregsmeistrar i lagtevlinga i normalbakken i Vikersund. Han har den siste bakkerekorden i Gråkallbakken i Trondheim med 76,5 meter, sett i 1985. Etter at han slutta som skihoppar har han mellom anna vore trenar i treningsgrupper som Trønderhopp og Kollenhopp, og han har vore med i det norske hopplandslaget sitt treningsteam.

### Besteplasseringar i internasjonale renn

* 1981: Nr 8 i Chamonix
* 1982: Siger i normalbakken i Falun (ikkje verdscuprenn)
* 1983: Nr 9 i Engelberg
* 1986: Nr 5 i Innsbruck
* 1988: Nr 8 i Holmenkollen

### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap

* Ski-NM 1981: Nr 8 i normalbakken i Rælingen
* Ski-NM 1983: Bronsemedalje i storbakken på Lillehammer
* Ski-NM 1983: Nr 8 i storbakken i Bærum
* Ski-NM 1987: Nr 9 i normalbakken i Sprova
* Ski-NM 1988: Nr 5 i normalbakken i Skien
* Ski-NM 1989: Nr 12 i normalbakken i Vikersund

Kjelder
-------

1. ↑  Byavisa: Fiskebein i 125 år Arkivert 2009-03-22 ved Wayback Machine. (27. januar 2009)

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar

Bakgrunnsstoff
--------------

* Jan Henrik Trøen i fis-ski.com
|  |
| --- |
| **Sjørose** |
|  |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Underrike:** | Eumetazoa |
| **Rekkje:** | Nesledyr Cnidaria |
| **Klasse:** | Koralldyr Anthozoa |
| **Underklasse:** | Sekstalkorallar Hexacorallia |
| **Orden:** | **Sjørose** Actiniaria |

**Sjøroser** eller **sjøanemonar** (*Actiniaria*) er ein orden koralldyr som er utan skjelett. Dei er vanlegvis relativt store, festa til stein og fjell med ein fot, og sidan dei har ei mengd fangarmar eller tentaklar, kan dyra sjå ut som fargerike blomar. I alle hav finst det slike dyr. 

Snitt gjennom ei sjørose (sjøanemone): 1: Hole tentakler eller fangarmar; 2: strupe; 13: Munnopning; 14: Munnskive.
Sjørosene (sjøanemonene) lever av å fange smådyr ved hjelp av lammande nesleceller på fangarmane og føre byttedyra til ei munnopning mellom armane.

Sjøroser i Noreg
----------------

Fleire artar er å sjå på grunt vatn langs norskekysten, ofte i straumharde strok. Arten hestesjørose eller *hesteaktinie*, òg kalla svabergsjørose, styggmannsblod, er ei raud sjørose som finst langs Mørekysten. Purpurraud eller grøn sjørose, *Actinia equina*, om lag ti cm høy, er vanleg på stein og fjell i fjøra frå Stavanger og nordetter.

Bilete
------

* Anthothoe albocincta*Anthothoe albocincta*
* Actinoscyphia aurelia*Actinoscyphia aurelia*
* Cryptodendrum adhaesivum*Cryptodendrum adhaesivum*
* Thalassianthus aster*Thalassianthus aster*
* Nemanthus annamensis*Nemanthus annamensis*
* Peachia quinquecapitata*Peachia quinquecapitata*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Sjørose**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* Dyntaxa
* ITIS
* EOL
* NDL

 |
**Jan Oddvar Skisland** (fødd i 1958) er ein norsk lokalpolitikar som var ordførar for Kristiansand kommune 2003-2007, og blei gjenvald for «nye» Kristiansand kommune frå 2020.

Skistad blei først vald til ordførar i 2003 for Kristeleg Folkeparti. Han etterfølgde Bjørg Wallevik frå Høgre. Wallevik fekk flest personlege stemmer ved valet, medan Skisland kom på andreplass. Han blei vald til ordførar i eit valteknisk samarbeid med SV og Arbeidarpartiet, som fekk varaordføraren, Bjarne Ugland.
Ved kommunevalet i 2011 gjorde Skisland comeback som lokalpolitikar, denne gong som representant for Arbeiderpartiet. 

Ved kommmunevalet i 2019 var han ordførarkandidat for Arbeidarpartiet i den nye storkommunen Kristiansand. Skisland er ordførar i kommunen frå 1. januar 2020.

Skisland er cand.theol. og har hovudfag frå Norges Idrettshøgskole i tillegg. Før ordførarvervet i 2003 var han tilsett på Høgskolen i Agder. Skisland tok ikkje attval som ordførar, og gjekk av den 10. oktober 2007. Då blei han toppsjef i Idrettsklubben Start frå 1. januar 2008.

Som ordførar har Skisland særleg vore oppteken av trafikk i Kristiansand, der han har prøvd å finne løysingar for sykkel og kollektivtrafikk.

Kjelder
-------

1. ↑  «Derfor vil han bli ordfører igjen». *Fædrelandsvennen*. Henta 6. mars 2019.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Skisland på tredje plass
* Intervju i Absolutt KRS Arkivert 2007-09-29 ved Wayback Machine.
**Sjøstøvlar** av lêr var vanleg før støvlar kom i bruk mellom bøndene. Fiskarane tok dei i bruk på 1700-talet. Midt på 1800-talet fann ein fire støveltypar med ulik lengd.

* Langstøvlar nådde opp i skrevet. Dei gjekk under skinnbroka, og hadde stropper av lêr i overkant. Dei vart tredde på beltet. I tillegg hadde dei hemper, innvendig, i knehøgde. Støvlane kunne då haldast oppe med eit band når dei var nedbrett. Langstøvlar var svært viktige når det var langgrynt der fiskaren skulle kome i land. Då måtte han vade i djupt vatn når han skulle hente fisken, og når båten skulle ut og inn.

* Slagstøvlar var kortare enn langsøvlane. Dei rakk om lag til midt på låret. Når fiskaren var på land vart slagstøvlane bretta ned i eit stort slag. For å halde dei heller mjuke støvlane opp når dei var nedbretta, vart det vikla eit strømpeband kring beinet.

* Røysertar rakk så vidt opp for kneet. Bak var dei noko lågare. I bakkant var det ei hempe som ein tok tak i når støvelen skulle dragast på. Ho kom og til nytte når støvlane skulle hengast til tørk. Namnet røysert fekk støvelen fordi han stod sjølv, stod opprøyst.

* Smårøysertar nådde berre til midt på leggen.

Stundom hadde sjøstøvlane trebotn. Dei var varmare enn støvlar med lêrsole og vart gjerne brukte på ishavet. Dei egna seg best ombord i fartøy. Støvellêret vart spikra til solen med jarnspikar.

Det var vanleg at fiskaren laga sjøstøvlane sine sjølve. Dei vart sydde med skogarn av heimespunnen hampetråd. Den nyspunne tråden vart beka og trekt med bivoks. Når skogarnet skulle trekkast gjennom sylhola i støvellêret, vart det festa grisebust i enden. Frå kring 1850 vart støvelsolen plugga til overlêret med trepinn. Før den tid vart det sydd med beksaum. Det vart bruk tre solar: bindsole, mellomsole og yttersole. 

Dei ferdige støvlane måtte godt smørjast med smurning kokt av tran, smelta talg og tjøre. Stundom vart det slege varm tjøre i støvlane. Etterpå kunne ei tjukk ullstrømpe plasserast innvendig. Ho festa seg i tjøra. Dette gjorde støvlane ekstra varme. Det vart og brukt sennegras og halm i sjøstøvlane for å gjere dei varme.

Kjelder
-------

* Gunvor Ingstad Trætteberg: *Skinnhyre og sjøklær* Landbruksforlaget 1999
**Oaldsbygda** er ei fråflytt grend på austsida av Sunnylvsfjorden på Sunnmøre. Ho ligg 12 kilometer ut fjorden frå Hellesylt. Så tidleg nokon veit hadde bygda tre gardar: Seljeflot, Midgard og Øvstegard. Seinare, ein gong før år 1600, vart garden Stokke teken i bruk. Ved frådeling vart det på det meste ni bruk i bygda. I 1801 budde her 51 personar. Kring 1910 var folketalet opp i 70.

Folket her har stort set vore sjølvforsynte, også med korn. Våren kjem tidleg. Det gjorde at dei ikkje trong fore dyra inne så lenge som andre stader i distriktet. I liene og på fjellet var godt beite. Jakt og fisk var viktig for livberginga. 

Oaldsbygda er brattlendt og manglar heilt køyreveg. All transport skjedde på manneryggen. På slutten av tida her budde folk fekk alle gardane løypestreng frå sjøen til tunet. Til å heise varer opp løypestrengen brukte dei først handemakt. Etter kvart tok dei i bruk vasskraft eller dei skaffa seg motor. 

Oaldsbygda postopneri vart opna i 1897. Til postopneriet høyrde og gardane på Åkneset. Før dei fekk kai, i 1932, rodde dei ut til rutebåten med og etter folk, varer og post. Skulehuset vart bygt i 1924. Tidlegare hadde det vore omgangsskule. Det største fellesløfet som oaldsbygdarane gjorde var å skaffe seg telefonsamband. I 1930 stod lina til Eidsdal ferdig. Ved dugnad drog dei på plass alle telefonstolpane. Det gjorde dei med handemakt. Nokre stolpar vart frakta opp til 1400 moh. Med telefonlina fekk dei god dugnadshjelp frå folk i Eidsdal.

Etter andre verdskrigen tok fråflytting til. Dei siste familiane flytte i 1953. Etter det har jorda vorte brukt til sauebeite og husa til feriebustadar.

Oaldsbygda har vore lite råka av naturøydeleggingar. Men i februar 1907 vart garden Øvstegard teken av snøfonn. Tre menneske vart tekne, men alle berga livet. Husa vart i stor grad knuste og mange husdyr vart drepne. Etter snøskredet vart eine bruket fråflytt. På dei andre to bruka tok nye brukarar over. For å få seg opp nye hus måtte mellom anna alle materiala berast opp frå sjøen til tunet som ligg 400 moh.

Kjelder
-------

* storfjordens-venner.no
* Sakarias Ansok:*Eld som sloknar* Stranda sogenemnd 1970

| * v
* d
* e
Øydegardar i Stranda kommune |
| --- |
| Geirangerfjorden | Skageflå**·** Ljøsura**·** Blomberg**·** Sylteviklia**·** Syltavik**·** Matvika**·** Megardsplassen**·** Horvadrag**·** Knivsflå**·** Gomsdal**·** Bringa**·** Hyske |
| Sunnylvsfjorden | Ljøen**·** Timbjørgane**·** Åkernes**·** Duken**·** Isflå**·** Skjeret**·** Oaldsbygda**·** Almane**·** Furnes**·** Lundanes |
Skaalurens Skibsbyggeri 1872 eller 76. Foto: Knud Knudsen
Verftet i 1901. Skipet «Expedit» under bygging.
**Skaalurens Skibsbyggeri** var eit allsidig skipsbyggeri i Rosendal i Kvinnherad som vart skipa i 1855. Gjennom fire generasjonar vart det drive bygging av trebåtar, fram til 1955 då ein starta å byggje skip med stålskrog her. Verftet vart lagt ned på byrjinga av 1980-talet.
Av skip som vart bygd hjå Skaaluren finn ein dampskipet «Colibri» (1888), skonnerten «Ideal» (1903), skuleskipet «Brand IV» (1938), forskingsskipet «Fridtjof Nansen» (1955) og mineleggjaren «Vale» (1977).

Skaalurensamlinga er i dag eit museum der ein kan sjå korleis dei gamle skutene vart laga og verktøyet som vart nytta.

Historie
--------

Verftet vart starta av Tørris Knudsen Nes (seinare Tørris Skaaluren), som bygde den første jekta si i låven. Han festa grunn i Skålafjæro og sakte vaks skutebygginga hans i låven til eit lite skipsverft. Han levde frå 1822 til 1907. Etter han overtok Knut Skaaluren (1849-1911), Tørris Skaaluren (1885-1955) og Knut Skaaluren (1916-1996).
Den fyrste båten som verftet har registrert byggjenummer på, var ei treskøyte i 1865, namnet er ikkje kjent. I 1980 var verftet i gang med byggjenummer 233, ein kjemikalietankar.

Bakgrunnsstoff
--------------

Wenche Skaaluren, kona til Knut, har skrive tre bøker om verftet og livet rundt:

* «Verven og vi - Skaalurens Skibsbyggeri A/S 1855-1980», 1980
* «Minneboka mi», 2007
* «Ei soge om treskipsbygging i åra 1855-1955», 2009
Koordinatar: 73°42′S 166°08′E﻿

**Oakleybreen** er ein isbre i Mountaineer Range som flyt aust frå Mount Casey og saman med den flytande bretunga frå Icebreakerbreen ved Lady Newnes Bay i Victoria Land i Antarktis. Han vart kartlagt av U.S. Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy, 1960-64. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter kapteinløytnant Donald C. Oakley i U.S. Navy (USN) som var ein feltprest som overvintra ved McMurdo-basen i 1967.

Sjå òg
------

* Falknerbreen
* Isbrear i Antarktis
* Isstraumar i Antarktis

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Oakley Glacier» frå Wikipedia på engelsk, den 20. januar 2014.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  «Oakley Glacier». *Geographic Names Information System*. US Geological Survey. Henta 28. desember 2013.

 Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Oakley Glacier» (innhald frå Geographic Names Information System).


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Vangsnes stavkyrkje is located in Sogn og Fjordane
Plasseringa til gamle Vangsnes stavkyrkje

Grunnplan i stavkyrkja teikna av Georg Bull i 1854
Lengdesnitt teikna av Georg Bull i 1854
Portalplanke frå VangsnesFoto: Per Gunnar Maurtvedt

**Vangsnes stavkyrkje** var ei stavkyrkje i Vik i Sogn, som vart riven i 1861. Ein utskoren planke frå kyrkja er bevart på Bergen museum. Den første skriftlege kjelda som nemner kyrkja, er frå 1360, men ho kan godt ha vore mykje eldre enn dette.

Utsjånad
--------

Vangsnes stavkyrkje var ei enkel, éinskipa kyrkje. Ifølgje ein rapport frå 1722 var kyrkja "en gammel stavkirke med taarn fra grunden, saa og en svale paa søndre side og et vaabenhus af stavbygning. Indvendig vel holdt og malet." Kyrkja hadde då framleis ein svalgang på sørsida. Då ho vart riven i 1861, stod det berre restar av ein svalgang igjen på vestsida. Det kan ikkje seiast sikkert om svalgangen har gått rundt heile kyrkja. Koret var lågare og smalare enn skipet.

Kyrkja hadde ikkje mykje ornamentering, men Bergen museum har ein rikt ornamentert planke som skal ha gått over korbogen. Det var éin inngang til skipet og éin til koret på sørveggen og éin på vestveggen. Døra på sørveggen var den opphavlege hovudinngangen. Koret var smalt, og opphavleg skilt frå skipet med ein heil skiljevegg, som det vart laga ei opning i etter reformasjonen. Det kom lys inn i kyrkja gjennom seks små, runde gluggar, fire i skipet og to i koret. Kyrkja hadde åtte stolpar, fire som danna hjørna i skipet og fire i koret. Stammane var i snitt 1 1/5 fot tjukke (nesten 40 cm). Då kyrkja vart riven, var heile det opphavlege taket allereie borte, også austveggen i koret, utan apsis, var ny.

Skipet var 22 fot (7 m) langt og 17 fot (5 m) breitt. Koret var 10 fot gonger 10 fot (3 m x 3 m).

Fotnotar
--------

1. 1 2 3 4  Lorentz Dietrichson, *De norske stavkirker* (Kristiania og Kjøbenhavn, 1892), s. 357-358

Kjelder
-------

* Dietrichson, Lorentz (1892). *De norske stavkirker. Studier over deres system, oprindelse og historiske udvikling*. Kristiania: Alb. Cammermeyers forlag. s. 357–358. ISBN 82-90439-32-6.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Brendalsmo, Jan: Kildegjennomgang: Middelalderske kirkesteder i Sogn og Fjordane (Riksantikvaren, 2016), s. 57–58
* 

* Vangsnes stavkyrkje i kulturminnesok.no, nettstaden til Riksantikvaren
**Bergen Air Transport** er eit norsk flyselskap med hovudbase på Bergen lufthamn, Flesland. Det vart skipa i 1998.
Selskapet opererte fram til 24. april 2017 flyrute mellom Bergen og Notodden lufthamn, i tillegg til charteroperasjonar og frakt. Selskapet har i dag ingen fly, og driv i staden «konsulent tjenester, opprettholdelse av god service til gamle kunder, utleie av hangar og videreformidling av fly.»

Historie
--------

Bergen Air Transport vart etablert i 1998, og starta flygingar året etter. Dei fyrste operasjonane vart utførte med eit Cessna 421B-fly, men i 2000 vart dette erstatta med ein Cessna 421C som kunne frakta 6 passasjerar. Dette gjorde at selskapet kunne frakta passasjerar på ruta Bergen-Notodden. I 2000 hadde selskapet 11 årsverk og ein omsetnad på 2,6 millionar kroner. 

Ruta Bergen–Notodden vart i byrjinga operert fire gongar kvar vekentleg, men auka året etter til fem. Totalt reiste 1 500 passasjerar med selskapet dette året. I 2002 la selskapet fram planar om å etablera ei ny rute frå Notodden til Kristiansund. Desse planane vart skrinlagd grunna lita interesse for ruta. 

Ein hangar for Bergen Air Transport vart bygd på Bergen lufthamn i 2003. Året etter vart eut av flya til selskapet erstatta med ein Cessna 441. Dette flyet vart igjen seld i 2006 då selskapet gjekk til innkjøp av to Beech King Air 200.

Den 20. november 2003 vart Notodden lufthamn stengd for all rutetrafikk, då flyplassen ikkje tilfredsstilte Tryggleikskravet til [[Luftfartstilsynet. Ruta vart då omlagt til Skien lufthamn, Geiteryggen. Selskapet investerte 500 000 kroner i utbetringa av Notodden lufthamn, og saman med bidraget til lokalsamfunnet på 1,2 millionar kroner var det nok til å rusta opp lufthamna, slik at selskapet enno kunne fly der. Men det skulle berre gå eitt år før det oppstod nye problem med drifta til selskapet på Notodden. Lufthamna mangla innflygingslys, og ytterlegare 200 000 kroner måtte investerast i lufthamna for at selskapet skulle kunna halda fram drift.

I 2007 bygde selskapet ein hangar på Notodden lufthamn. Samstundes gjekk selskapet til innkjøp av sit første jetfly, ein Cessna Citation. Frekvensen på ruta Bergen-Notodden auka dette året til seks i veka.

Selskapet opererte på det meste tre fly; to 12-seters turbopropfly av typen Beech King Air 200, og éin 6-seters jet av typen Cessna Citation CJ2+. Selskapet hadde 10 tilsette. Forutan å betena ruta Bergen-Notodden, fokuserte selskapet på airtaxi/charterflygingar og gjorde i 2013 over 200 oppdrag til og frå destinasjonar i heile Europa.

Kjelder
-------

1. ↑  «Kundereferanse | - Fra fotballsupportere til kongelige», *Vangdal Regnskap AS* (på norsk bokmål), arkivert frå originalen 8. oktober 2019, henta 8. oktober 2019
2. ↑  «Historie». Arkivert frå originalen 25. oktober 2011.
3. ↑  «Fortsatt rutefly fra Notodden Lufthavn», *www.ta.no* (på norsk), 8. januar 2004, henta 8. oktober 2019
4. ↑  «Tretten lys til 200 000 kroner». *varden.no*.  [*daud lenkje*]

* *Denne artikkelen bygger på «Bergen Air Transport» frå Wikipedia på bokmål, den 14. oktober 2018.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata
**Bergen Billedgalleri** er ei stor samling biletkunst i Bergen Kunstmuseum. Samlinga omfattar fleire hovudverk innan norsk målarkunst, eldre europeiske kunstskattar og ny internasjonal kunst.

Historie
--------

Bergen Billedgalleri blei oppretta i 1878 som en kommunal institusjon. Samlingane var då ein del av Bergen Museum, og blei vist i en bygning på Engen. I 1896 blei samlinga flytta til Den permanente Utstillingsbygning, også kalla «Permanenten». Denne bygningen blei overtatt av kommunen i 1908. I 1935 flytta galleriet endeleg inn i det nye bygget ved Lille Lungegårdsvann. I 1989 blei Bergen Billedgalleri ein del av Bergen Kunstmuseum. Etter nokre organisatoriske omleggingar blei store delar av bygningsmassen til Bergen Lysverker ledig. Det meste av dette blei ominnreia og er no blitt hovudbygg for museet. Bygningen er no ein del av KODE Kunstmuseene i Bergen som KODE 4.

Etter denne omlegginga blei Permanenten frigjort til berre å vera kunstindustrimuseum.

Bergen Kunstmuseum består av Stenersen-samlingen, Rasmus Meyers samling og Bergen billedgalleri.

Kjelder
-------

1. ↑  «..Kode 4 | KODE...», *kodebergen.no*, henta 26. januar 2020

* *Denne artikkelen bygger på «Bergen Billedgalleri» frå Wikipedia på bokmål, den 26. januar 2020.*

Litteratur
----------

* Welle-Strand, Erling (1916-2013) (1974). *Museums in Norway*. Royal Ministry of Foreign Affairs. ISBN 8271770039.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Kort om Bergen Billedgalleri[*daud lenkje*] ved bergenartmuseum.no

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* LCCN
* ISNI

 |
Vangar for øl frå Øystre Slidre‎. No på Norsk Folkemuseum. Diameter 20 cm. NF.1897-1222
Denne umåla vangaren er truleg blitt brukt til mjølk. Han er frå Bykle i Setesdal, og er no på Norsk Folkemuseum. Diameter 40 cm. NF.1917-0578
**Vangar** er eit drikkekar eller kar av tre til å setja bort mjølk i. Dei fleste vangarar som er att er frå 1700- og 1800-talet, men slike kar kunne vera i bruk, særleg til mjølk, i fleire bygder eit stykke ut på 1900-talet. EIn vangar har form som ein bolle eller skål med to symmetriske øyre. Øyro kan vera smale eller breie. Vangarar som er brukte til øl eller små vangarar brukte til brennevin har gjerne måla eller utskoren dekor, medan vangarar som er brukte til mjølk gjerne er trekvite eller måla einsfarga utvendig. Synonym er hankeskål, vangar, vengebolle, vengeskål, vingefat, ølvengje og øyreskål.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Vangar» frå Wikipedia på bokmål, den 16. mai 2020.*

Litteratur
----------

* Gjærder, Per (1975): *Norsk drikkekar av tre*. Bergen – Oslo – Tromsø. ISBN 82-00-02229-3
* Østby, Jon Birger (1983): *Nomenklatur for drikkestell*, med tegninger av Torill Sand. Oslo

Bakgrunnsstoff
--------------

* Vangar på DigitaltMuseum
| **Fylkesveg 31**  |
| --- |
| **31** |
| Strekning |
| Røros – riksgrensa |
| Fylkesveg 31 |
| Informasjon |
| Lengd | 45,9 km |
| Status | fylkesveg |
| Tilstøytande vegar |
| **30** **84** |

*Sjå òg Fylkesveg 31 (fleirtyding)* 
**Fylkesveg 31** (**Fv31**) er ein veg mellom Røros og riksgrensa ved Vauldalen. Vegen har ei lengd på 45,9 km.

Han tar av frå riksveg 30 i Røros og går austover forbi Brekken til riksgrensa ved Vauldalen. Vegen held fram i Sverige med vegnummer 84 til Sveg og vidare til Hudiksvall.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltningsreformen tredde i kraft har han status som fylkesveg.

Kommunar og knutepunkt
----------------------

###  **Trøndelag**

Røros

* **30** Johan Falkbergets vei
* Arm Falunvegen til Rundkøyring **30** Oslovegen (1,5 km)
* Fv6530 frå Stensåsen til Feragen (3,7 km)
* Fv6538 frå Hagavika langs Aursunden til Borgos (20,5 km)
* Fv6538 Borgos
* **705** Brekken
* Vauldalen
* info det høgaste punktet på vegen , 840 moh.
* riksgrense **84** riksgrensa til Sverige

Bakgrunnsstoff
--------------

* Statens vegvesen – trafikkmeldingar Fv31
* Statens vegvesen – trafikkmeldingar
**4179 Toutatis** er ein apollo-, ein alinda- og ein mars-kryssande asteroide med ein kaotisk bane laga av ein 3:1 resonanse med Jupiter. På grunn av den svært låge banehellinga (0,47°) og baneperioden på nesten fire år gjer Toutatis stadige nærpasseringar med jorda med ein minimumsdistanse som nå er berre 0,006 AE (2,3 gonger lengre unna enn månen). Passeringa 29. september 2004 var spesielt nær, 0,0104 AE (under 4 gonger avstanden til månen) frå jorda, noko som gav ein god moglegheit for observasjonar av asteroiden. 

Ein 3D-modell av dei forskjellige overflatane til ToutatisRotasjonen hans kombinerer to separate rørsler i eit ikkjeperiodisk resultat. For noko plassert på overflata til Toutatis ville sola sjå ut til å stå opp og gå ned på heilt tilfeldige stader og tilfeldige tider langs horisonten på asteroiden.

Han er namnsett etter den keltiske krigsguden Toutatis.

Radarbilde har vist at Toutatis har ein svært irregulær utsjånad, samansett av to tydelege «klumpar» med maksimumbreidd på høvesvis omtrent 4,6 km og 2,4 km. Hypotesen er at Toutatis blei danna av to forskjellige lekamar som ein gong foreinte seg, med eit resultat som ser ut som ein grushaug.

Kor nære er det?
----------------

For å setja passeringa 29. september 2004 i perspektiv, kan ein sjå på asteroiden og jorda som to racerbilar. Dei to racerbanane representerer de to himmelbanane. Asteroidebanen er 1,5 km lang og 1,2 km på tvers. Jordas bane ville vera ein sirkel på 600 m i diameter innanfor asteroidebanen, dei kryssar kvarandre på den eine sida. På denne skalaen ville dei to bilane krysse kvarandre med ein avstand på 3,2 m (to tredels billengde) frå kvarandre, og kan teoretisk sett komma så nære som 1,8 m

Samanlikninga bryt saman når ein veit at dei verkelege banane ikkje er faste i rommet, men kan endre seg over tid.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Toutatis Home Page - av ein av oppdagarane
* Space.com: Video of Toutatis's close approach to Earth, 29 Sept, 2004
* Interesting views of asteroid
***Tyrihans*** var eit norsk skjemteblad som kom ut frå 1881 til 1958. Då det opphøyde var *Tyrihans* det siste av vittigheitsblada frå stordomsitda på 1880- og 1890-talet. Frå 1892 til hundreårsskiftet var Holger Sinding redaktør for bladet.

Bilettrykk og utgjevingar
-------------------------

I byrjinga blei teikningane for det meste attgjevne i xylografisk utføring. Deretter kom rasterpapir og sinkklisjear til å ta over. I 1890-åra blei det også vanleg å trykka omslaget i fargar, og etter hundreårsskiftet å leggja til ein eller eit par fargar, som raudt og gult, som saman kunne gje ein nyanse av oransje.

Bladet kom ikkje ut i åra 1905 til 1911. Då det gjenoppstod i 1912 var det med ny årgangsnemning (dvs. som ny rekkje 1/1912), utgjeve av Kunstforlaget Munin.

Illustratørar
-------------

Fleire kjende illustratørar teikna for bladet, mellom anna Gustav Lærum, Olaf Gulbransson, Ragnvald Blix (som også var redaktør for *Tyrihans* i 1901), Jan Lunde og Fredrik Stabel.

I 1898 teikna Jacob Sømme (1862-1940) ein reklameplakat for skjemtebladet. Utgjevar var Hagen & Kornmann.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Tyrihans (vittighetsblad)» frå Wikipedia på bokmål, den 5. oktober 2019.*
**Sven Nielsen** (18. mars 1883–21. januar 1958) var ein norsk næringsdrivar og politikar frå Stavanger, stortingsrepresentant for Høgre frå 1934 til 1953. Tida 1940-45 var han statsråd i Regjeringa Nygaardsvold.

Liv og gjerning
---------------

Nielsen var son til ein skipper. Sjølv vart han student i 1902 og gjekk krigsskulen, offiser frå 1906. Etter å ha arbeidd på ei teiknekontor i USA eitt års tid, var han 1908-10 lærar ved underoffiserskulen i Harstad. Han var så kompanisjef ved 6. divisjon, før han 1913-16 overlærar ved den høgre allmennskulen i Narvik.

Frå 1917 til -25 var Nielsen øvste sjef i forsikringsselskapet Kysten A/S i Harstad. Sidan hadde han tilsvarande stilling i Stavanger Sjøforsikringsselskap A/S til 1947. Han var 1923-25 ordførar i Harstad.

Nielsen vart vald inn på Stortinget hausten 1934 og vart attvald tre gongar, alle gongane representerte han Høgre og kjøpstande i Vest-Agder og Rogaland. Den 22. mai 1940 vart han utnemnd til konsultativ statsråd i Nygaardsvold-regjeringa. Frå 12. mars til 25. juni 1945 var han handelsminister. Han var med i regjeringsdelegasjonen som frå 14. mai 1945 styrte i Noreg på vegner av regjeringa, til heile regjeringa vende tilbake til Noreg frå eksilet i London. På Stortinget var han formann i Militærkomiteen 1945-49, og medlem av Utanriks- og konstitusjonskomiteen 1950-53.

Kjelder
-------

* «Sven Nielsen». Stortinget.no.


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* PolSys

 |
**South Georgia Survey** (SGG) var ei rekkje ekspedisjonar for å landmåle og kartlegge Sør-Georgia, leia av Duncan Carse mellom 1951 og 1957.
Sjølv om det hadde vore drive kvalfangst kring Sør-Georgia med fleire kvalstasjonar på øya sidan første halvdel av 1900-talet, var dei indre områda generelt ukjend, og karta var stort sett baserte på målingar gjort av James Cook, som først gjekk i land på øya i 1775.

South Georgia Survey vart sett i gang for å lage moderne kart av høg kvalitet av heile øya, og vart utført i løpet av fire somrar frå 1951 til 1957. 

Målingane vart finansierte av Royal Geographical Society, Falkland Islands Dependencies, Odhams Press, og andre private sponsorar.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «South Georgia Survey» frå Wikipedia på engelsk, den 2. desember 2012.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Carse, Duncan (March, 1959). «The Survey of South Georgia, 1951-7». *The Geographical Journal* (Wiley-Blackwell) **125**: 20–37. Henta 14. august 2012.
**Bladkompaniet AS** var eit norsk forlag som gav ut billegbokseriar, teikneseriar, vekeblader og generell skjønnlitteratur. Forlaget vart etablert den 2. september 1915. Den første utgjevinga var *Tidsfordriv*. Bladet hadde kome ut med 21 nummer då forlaget vart stifta. Nummer 1-20 hadde ingen opplysningar om utgjevar. I nummer 21, som kom ut om lag ein månad før stiftinga stod det: «Utgitt av Bladkompaniet A/S»

Bladkompaniet vart oppkjøpt av Schibsted AS i 1999 og vart frå 2004 ein del av Schibsted Forlagene. Av Bladkompaniet sine publikasjonar var *Detektiv-Magasinet* den mest kjente.

Forlagssjef gjennom mange år var Finn Arnesen. Mellom dei mest profilerte forfattarane kan nemnast Rudolf Muus, Kjell Hallbing, Margit Sandemo og Synnøve Eriksen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Bladkompaniet» frå Wikipedia på bokmål, den 6. september 2011.*
* *Wikipedia på bokmål gjev opp denne kjelda:*
	+ Finn Arnesen. *Fra Rudolf Muus til Margit Sandemo: 75 års folkelesning fra Bladkompaniet A.S*. Bladkompaniet, 1990 ISBN 82-509-2476-2


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN

 |
Koordinatar: 50°39′58″N 1°35′28″W﻿

The Needles frå klippene på land
Nærbilete av nålene
**The Needles** er tre kalkstaurar som står på rekkje i sjøen vest for Isle of Wight i England, nær Alum Bay. Eit fyr har stått på den vestlegaste stauren sidan 1859.

Formasjonen har fått namn etter den tidlegare fjerde nåleforma stauren Lot's Wife som stod her fram til han raste saman under ein storm i 1764. Dei gjenverande klippene er alle korte og tjukke og ikkje nåleliknande i det heile, men namnet har halde ved. 

The Needles er ein stor turistattraksjon knytt til Alum Bay. Det går båtturar til klippene frå Alum Bay. Klippene og fyret har vorte symbol på Isle of Wight og er å sjå på mange suvenirar frå øya. 

Det stod eit artilleribatteri på The Needles frå 1860-åra til 1954, då det vart sett ut av funksjon.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Needles og Alum Bay turistside
* Needles Battery turistside
* National Trust om The Needles Old Battery
* Trinity House - Needles fyr Arkivert 2010-05-02 ved Wayback Machine.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «The Needles» frå Wikipedia på engelsk, den 20. januar 2010.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  The Needles Lighthouse, Lighthouses on the Isle of Wight, Isle of Wight Tourist Guide
2. ↑  The History of The Needles at Alum Bay Arkivert 2011-07-28 ved Wayback Machine. The Needles Park

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames
* BBC Things

 |
|  |
| --- |
| **Regionane i England** |
|  |
| 1. Stor-London
2. Søraust-England
3. Sørvest-England
4. Vest-Midlands
5. Nordvest-England
6. Nordaust-England
7. Yorkshire og Humber
8. Aust-Midlands
9. Aust-England
 |

Ein **region** i England er det høgaste nivået for dei lokale styresmaktene. Landet er delt inn i ni regionar, kvar med eit regjeringskontor og nokre fastsette institusjonar. Stor-London er eit særtilfelle, då byen har ein borgarmeister og vert styrt av ei folkevald forsamling, men likevel reknast som eigen region. Regionane fungerer som valkretsar for val til Europaparlamentet.

Folkevalde regionsforsamlingar
------------------------------

Som ein del av den same prosessen som førte til opprettinga av eigne nasjonalforsamlingar i Skottland, Wales og Nord-Irland vart det bestemt at det skulle haldast folkeavstemmingar i regionane om dei ønskte å opprette folkevalde regionsforsamlingar. Slik avstemming vart halde i Nordaust-England 4. november 2004, med ein klar majoritet mot opprettinga av eit slikt organ. Andre avstemmingar vart utsett for å vurdere høvet for å ta imot alle stemmer via post.

Motstanden mot slike forsamlingar har først og fremst kome frå Det konservative partiet, men òg mange i Arbeiderpartiet har vore særs skeptiske. Hovudargumentet mot ordninga er at i staden for å flytte makt frå sentralregjering nedover vil ein heller flytte makt oppover frå organa i grevskapa.

Kritikk mot inndelinga
----------------------

Det er retta kritikk frå mange hald mot inndelinga, som i stor grad er basert på ei inndeling som vart gjort under den andre verdskrigen i samband med organisering av sivilforsvaret. Nokre konkrete ankepunkt er:

* Nordvest-England er strekt for langt; Cumbria høyrer meir naturleg heime i Nordaust-England,
* Aust-England er for lite homogen i forhold til geografi, frå myrlandskapa i East Anglia til Londonforstadane i Hertfordshire,
* Søraust-England er for stor, både i areal og folketal,
* Sørvest-England burde ikkje omfatte Gloucestershire, men burde omfatte Hampshire og Berkshire.

Dei nordlege grensene ser ut til å vere fastlåst, men det er mogeleg at grensene til dei sørlege regionane vil verte revurdert.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Englands regioner» frå Wikipedia på bokmål, den 16. november 2009.*


| * v
* d
* e
Regionar i England |
| --- |
| Flagget til England | Nordvest-England  · Nordaust-England  · Stor-London  · Sørvest-England  · Søraust-England  · Vest-Midlands  · Yorkshire og Humber  · Aust-England  · Aust-Midlands | Flagget til England |