recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ein **basisfunksjon** er i matematikk eit element av ein viss basis for eit funksjonsrom. Kvar funksjon i funksjonsrommet kan representerast som ein lineær kombinasjon av basisfunksjonar, på same måte som kvar vektor i eit vektorrom kan representerast som ein lineær kombinasjon av basisvektorar. 

I numerisk analyse og tilnærmingsteori vert basisfunksjonane òg kalla *blandingsfunksjonar* sidan dei vert brukt i interpolasjon. Til denne bruken gjev ei blanding av basisfunksjonane ein interpolert funksjon.

Døme
----

### Polynombasisar

Samlinga av kvadratiske polynom med reelle koeffisientar har {1, *t*, *t*2} som basis. Kvart kvadratiske polynom kan skrivast som *a*1+*bt*+*ct*2, altså, ein lineær kombinasjon av basisfunksjonane 1, *t*, og *t*2. Settet {(1/2)(*t*-1)(*t*-2), -*t*(*t*-2), (1/2)*t*(*t*-1)} er ein annan basis for kvadratiske polynom, kalla lagrangebasisar.

### Fourierbasis

Sinus- og cosinusbølgjer dannar ein (ortonormal) schauder-basis for kvadratintegrerbare funksjonar. Eit døme er samlinga 

{\displaystyle \{\sin(n\pi x)\;|\;n\in \mathbb {Z} \;{\text{and}}\;n\geq 1\}\cup \{\cos(n\pi x)\;|\;n\in \mathbb {Z} \;{\text{and}}\;n\geq 0\}}
som dannar ein basis for L2(0,1).

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Basis function» frå Wikipedia på engelsk, den 2. desember 2009.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
	+ Ito, Kiyoshi (1993). *Encyclopedic Dictionary of Mathematics* (2nd ed. utg.). MIT Press. s. 1141. ISBN 0262590204.  CS1 maint: Extra text (link)
Hammartå i den tredje tåa.
**Hammartå** (av lat. *digitus malleus*) er ei misdanning i det proksimale interfalangealleddet i den andre, tredje eller fjerde tåa som fører til permanent bøyging på ein slik måte at det liknar ein hammar. **Klubbetå** eller **kølletå** er ein liknande tilstand som råkar det distale interfalangealleddet.

**Klotå** er ein liknande tilstand med dorsifleksjon av den proksimale falang på metatarsofalangealleddet, kombinert med fleksjon av det proksimale og distale interfalangealleddet. Klotå kan ramme den andre, tredje, fjerde eller femte tåa.

Årsaker
-------

Hammartå skuldast ofte tronge sko som tvingar tåa til å bøyge seg, og kan oppstå etter bruk av overdrivne høghela sko eller sko som er for korte eller tronge for foten. Langvarig bøyging av tærna kan føra til at musklane blir kortare, slik at misdanninga oppstår. Det oppstår ofte i kombinasjon med ilk eller andre fotlidingar, og særleg ilkar kan tvinge stortåa innover (*hallux valgus*) slik at den presser mot dei andre tærna. Det kan også skuldast skade i musklar, nervar eller ledd som fylgje av andre tilstandar, slik som artrose, leddgikt, hjerneslag, Charcot-Marie-Tooths sjukdom, komplekst regionalt smertesyndrom eller diabetes. Det kan også sjåast ved Friedreichs ataksi.

Korreksjonskirurgi for å rette opp ei hammartå.

Behandling
----------

Det er ofte tilstrekkeleg med ein kombinasjon av fysioterapi og bruk av mjuke og romslege sko. I meir alvorlege eller langvarige høve kan det vere naudsynleg med kiropodi (hammartåoperasjon) for å rette på misdanninga. Lege kan gje treningsråd som kan bidra til å strekke og forlenge musklane. Slike treningar går typisk ut på å strekke tærna, og bruke dei til å plukke opp gjenstandar frå golvet. I ledige stunder kan ein legge eit handkle under foten og bruke tærna til å krølle handkleet. Det finst også regulering som presser ned tærna slik at musklane blir tvinga ut.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Hammer toe» frå Wikipedia på engelsk, den 27. desember 2014.*

1. 1 2  Reikerås, Olav (13. februar 2009). «hammertå». *Store Medisinske Leksikon*. (sml.no). Henta 27. desember 2014.
2. 1 2  «Hammertå - råd ved operasjon». *Helsenorge.no*. Helsedirektoratet. 19. mars 2013. Henta 27. desember 2014.
3. ↑  E. Borchgrevink, Grethe; Finsen, Vilhjalmur (2010). «Reseksjon i proksimale falang ved hammertå2116–8» (PDF). *Ortopedisk avdeling*. Tidsskriftet. Arkivert frå originalen (PDF) 27. desember 2014. Henta 27. desember 2014.
4. ↑  American Academy of Orthopaedic Surgeons
5. ↑  Mayo Clinic, "Hammertoe and mallet toe"
6. ↑  Husøy, Solveig (4. november 2011). «Høye sko kan gi deg «hammertå»». *NRK Livsstill*. Norsk Rikskringkasting. Henta 27. desember 2014.
7. ↑  «Hammer toe and mallet toe – causes». Mayo Clinic. Henta 30. januar 2009.
Basilikacisternen
**Basilikacisterna** (tyrkisk *Yerebatan Sarayı* - «Det søkkte palasset», eller *Yerebatan Sarnıcı* - «Den søkkte cisterna»), er den største av fleire hundre cisterner frå antikken, som ligg under byen Istanbul (tidlegare Konstantinopel) i Tyrkia. Cisternen ligg 150 meter sørvest for Hagia Sofia på den historiske halvøya Sarayburnu, og vart bygd på 500-talet under regjeringstida til keisar Justinian I av Austromarriket.

Cisterna er om lag like stor som ein katedral og er eit underjordisk kammer som er kring 138 meter langt og 65 meter breitt. - Det er kring 9800 kvadratmeter stort og kan helde 80 000 kubikkmeter vatn. Taket vert heldt oppe av 336 marmorsøyler, kvar 9 meter høge. To av søylene har eit Medusahovud skjert inn i seg. 

Cisterna vart filma i James Bond-filmen *From Russia with Love* frå 1963.

Bakgrunnsstoff
--------------

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Basilica Cistern» frå Wikipedia på engelsk, den 16. august 2012.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  *arkivkopi*, arkivert frå originalen 30. august 2010, henta 16. august 2012
2. ↑  *arkivkopi*, arkivert frå originalen 8. desember 2010, henta 16. august 2012

Koordinatar: 41°0′29″N 28°58′40″E﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* GeoNames

 |
Koordinatar: 49°58′N 33°36′E﻿

**Myrhorod** (ukrainsk Миргород) er ein by i Poltava oblast (provins) sentralt i Ukraina. Han er det administrative senteret i Myrhorodskyj rajon (distrikt), medan sjølve byen har status som eit eige rajon i oblastet. Han ligg ved elva Khorol.

Byen har ei historie som går attende til 1100- eller 1200-talet som eit austleg grensefort i Kiev-riket. Namnet på byen tyder Fredsbyen, og visstnok var det fredsforhandlingar i fortet som var opphav til bynamnet. 

Myrhorod vart først nemnd i skriftlege kjelder i 1575 då kong Stefan Bathory av Polen gjorde han til regimentby. 

Sidan byrjinga av 1900-talet har Myrhorod vore kjend som ein kurstad med mineralvatn frå undergrunnskjelder i nærleiken av byen. Ein har henta opp dette økologisk reine vatnet sidan 1927 for kommersiell bruk.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Myrhorod» frå Wikipedia på engelsk, den 30. september 2012.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad

| * v
* d
* e
Poltava oblast |
| --- |
| Administrativt senter: Poltava |
| Hadjatsj**·** Hlobyne**·** Hrebinka**·** Horisjni Plavni**·** Karlivka**·** Khorol**·** Kobeljaky**·** Krementsjuk**·** Lokhvytsia**·** Lubny**·** Myrhorod**·** Pyrjatyn**·** Zavodske**·** Zinkiv |  Ukraina |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* NKC
* GeoNames

 |
Pithoramålar i arbeid ved  National Handicrafts and Handlooms Museum i New Delhi i India.
**Målar** er ein yrkestittel som kan brukast om yrkes- eller handverksmålarar, som måler bygningar, interiør, konstruksjonar, fartøy og liknande, og om kunstmålarar som måler bilde. 

Blant yrkesmålarane er det utøvarar både innan gamle handverksfag (dekorasjonsmålarar, teater- og kulissemålarar, skiltmålarar, porselensmalarar, hus- og interiørmålarar) og nyare, industrielle fag (autolakkerarar, skipsmålarar osb.).

Utdanning
---------

I den vidaregaande opplæringa i Noreg kan ein ta to ulike utdanningar ellerr fagbrev som målar: Målarfaget eller Industrimålarfaget.
Målarfaget er eit av dei handverksfaga i Noreg der ein kan ta meisterbrev og oppnå tittelen målarmeister.

Galleri
-------

* Professor Dahl ved staffeliet. Kunstmålaren J.C. Dahl måla av Siegwald Dahl i 1848.*Professor Dahl ved staffeliet*. Kunstmålaren J.C. Dahl måla av Siegwald Dahl i 1848.
* Målarar på Brooklyn-brua i New York i 1915.Målarar på Brooklyn-brua i New York i 1915.
* Målarar på Sydney Harbour-brua i 1932.Målarar på Sydney Harbour-brua i 1932.
* Skiltmålar i Lima i 2007.Skiltmålar i Lima i 2007.
* Målarmeister i 2009.Målarmeister i 2009.
* Utandørsmålar i 2009.Utandørsmålar i 2009.
* Utandørsmålar i 2011.Utandørsmålar i 2011.

Kjelder
-------

1. ↑  «Overflateteknikk og videre fagbrev som maler». utdanning.no.

* *Denne artikkelen bygger på «Maler» frå Wikipedia på bokmål, den 29. juli 2018.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Målar**

* Maler ved Utdanning.no
* Kunstner ved Utdanning.no

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* NDL

 |
**Målføre** eller **dialektar** er talemålsvariantar av eit språk, variantar som finst i geografisk åtskilde område, til skilnad frå sosiolektane, som er variantar mellom ulike sosiale grupper, og standardspråk, som ofte kan vere definert som ikkje-stadeige språk.

Det er ikkje noko absolutt og objektivt skilje mellom ein dialekt og eit språk, politiske tilhøve avgjer ofte om ein dialekt eller ei dialektgruppe blir forfremja til eige språk eller eit språk redusert til dialekt av eit nærskyldt språk. Dei skandinaviske språka er typiske døme på at målføre som er svært like, blir skilde ut som ulike språk. Kinesisk er eit døme på det motsette, der svært ulike dialektar som ikkje er innbyrdes forståelege, likevel vert kalla eitt språk.

Det er viktig å skilje mellom omgrepa målføre og målform. Noreg har mange dialektar, men norsk har berre to offisielle mål*former*, bokmål og nynorsk.

Skiljelinjer innan språksamfunn
-------------------------------

Dialektar skil seg på fleire område; i formverk (morfologi), lydverk (fonologi) og i vokabular. Døme frå norsk språk skildrar dette og det finst parallellar i språk verda over: 

### Grammatiske ulikskapar

Dialektane kan plasserast inn ulike grammatiske kategoriar. I norsk er det for eksempel kjent at bergensk ikkje har hokjønn, som i andre norske dialektar og i tillegg til dei to offisielle målformene nynorsk og bokmål. Nokre få dialektar i Noreg skil mellom nominativ og dativ i substantiv, noko som ein ikkje finn i dei offisielle målformene. Å hogge av endingar, apokope, er eit anna døme på målmerke.

### Fonetiske skilnader

Lydar og tonefall i språket kan tene som målmerke. Eksempelvis finst den såkalla tjukke l-en på Austlandet, i Trøndelag og i delar av Møre og Romsdal og Nordland. Palatalisering, slik som «hainnhuinn i bainn» er utbreidd frå nord på Austlandet og nordover. Tonefallet i språket er ofte også distinkt; medan nordlendingar avsluttar berre spørsmål med ein høgare tone, fullfører austlendingane ein vanleg frase med ein høgare tone også.

### Vokabular

Ordforrådet kan også variere. 

* Eit fenomen eller eit objekt kan skildrast med heilt ulike termar. Eit døme er det midt- og nordnorske ordet *tua*/*tuå*/*tue*, som tyder *klut*.
* Eit ord kan vere ein variasjon av det same ordet, slik som ordet *ask*, som tyder eske på Toten og innlandet.

Sjå òg
------

* norske dialektar

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* NDL

 |
|  |
| --- |
| **Hussmett** |
| Hussmett, Troglodytes aedonHussmett, *Troglodytes aedon* |
|
| **Utbreiing og status** |
| **Status i verda:** LC LivskraftigUtbreiinga av Hussmett Utbreiinga av Hussmett |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Fuglar Aves |
| **Orden:** | Sporvefuglar Passeriformes |
| **Familie:** | Gjerdesmettfamilien Troglodytidae |
| **Slekt:** | *Troglodytes* |
| **Art:** | **Hussmett** *T. aedon* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Troglodytes aedon***Vieillot, 1809 |

**Hussmett** (*Troglodytes aedon*) er ein mykje liten songfugl i gjerdesmettfamilien, *Troglodytidae*. Leveområdet er frå Canada i nord ned til sørlegste Sør-Amerika, og fuglen finst i dei fleste forstadsområde eller område med folkesetnad der han ofte den mest vanlege gjerdesmettarten. Taksonomien er særs kompleks og nokre grupper av underartar vert ofte sett på som sjølvstendige artar. 

Vaksne hussmettar er 11-13 cm lange og veg ca 12 gram. Utsjånaden varierer sterkt, avhengig av underart. Oversida kan vere alt frå kjedeleg gråbrun til rik raudbrun, og undersida spenner frå brun, over brungul og bleik grå, til heilt kvit. Alle underartar har mørke tverrstriper på venger og hale, og somme også på kroppsidene. Alle underartar viser ein svak augering og ein augebrun. Nebbet er langt, smalt med mørkt overnebb, og eit gulaktig eller bleikgrått undernebb, svart på spissen. Beina er rosa eller grå. Den korte halen er vanlegvis reist opp. 

Ein høyrer ofte den kraftige, boblande songen i hekkesesongen, men sjeldan etterpå. Det er markerte geografiske variasjonar i song, men noko meir moderat enn det variasjonen i utsjånad skulle tilseie. Fuglar lengst sør har likevel song som skil seg markant frå dei lengst nord.

* Nordleg underart, lydopptak frå Rondeau Provincial Park i Ontario i Canada.
* Sørleg underart, bilete frå botanisk hage i São Paulo i Brasil.Sørleg underart, bilete frå botanisk hage i São Paulo i Brasil.
* Sørleg underart, lydopptak frå Petropolis i delstaten Rio de Janeiro i Brasil.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «House Wren» frå Wikipedia på engelsk, den 2. juli 2009.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Hussmett**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* LCCN
* BBC Things
* ITIS

 |
| Basildon  |
| --- |
| Basildon PlazaBasildon Plaza Basildon Plaza |
| Plassering |
| 

Basildon is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Storbritannia |
| Konstituerande land |  England |
| Grevskap | Essex |
| Distrikt | Basildon |
| Først nemnd i | 1086 |
| Geografi |
| Innbyggjarar  - By (2010) | 169 822 |
| Koordinatar |  51°34′″N 0°29′″E﻿Koordinatar: 51°34′″N 0°29′″E﻿ |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | SS13 - SS16 |
| Telefon-retningsnummer | 01268 |
| 
 Commons har multimedium som gjeld: **Basildon**
 |

**Basildon** er ein ny by i Essex i England. Han ligg omkring 43 km nordaust for London, og er administrasjonssenter for distriktet Basildon.

Byen vart oppretta i 1949 for å ta av for folkeveksten i London ved å lokke londonarar til meir landlege omgivnader. Tre mindre byar, Pitsea, Laindon og Vange, vart slått saman for å danne ein kjerne i den nye byen.

Staden er kjent frå langt eldre tid; i *Domesday Book* (1086) er det nemnt som *Behoter*. Dette viser antakeleg til *Beorthals Hill*, eit område ved vegen Holy Cross Church Road i dagens Basildon. Den moderne namneforma kjem truleg frå det angelsaksiske namnet *Beorthealh* og *duner*, «Beorthealhs ås». Namnet har så gjennom tida vorte forvanska som *Berdlesdon, Bretlesden, Batlesdon, Bastelden, Basseldon og Bassendon*.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Basildon» frå Wikipedia på bokmål, den 11. juli 2011.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
*Sjå òg biskopen Nils Astrup.*

**Nils Astrup** (11. november 1778–26. september 1835) var ein norsk embetsmann og stortingsmann. 

Astrup var son til Nicolai Astrup (1748-1802) og Kristine Margrethe Abelseth (død 1830). Han vart gift i 1815 med Ingeborg Ross Møller (1788-1846). Nils Astrup er farfar til misjonsbiskopen Nils Astrup og oldefar til kunstmålaren Nikolai Astrup.

Astrup var fødd i Ørskog på Sunnmøre, der faren var kapellan og prest (og før han var farfaren Niels Astrup (1717-1792) sokneprest og prost). Sjølv var han fut i Råbyggelaget frå 1816, og budde då i Herefoss. Frå 1822 var han fut i Solør og Odalen, og budde i Grue.

Astrup var 2. representant frå Nedenes og Råbyggelaget på Stortinget 1821 og det overordentlege storting 1822. I 1821 var han visesekretær i Stortinget og sekretær i seks av dei åtte komiteane han var medlem av. 1822 visesekretær i Odelstinget.

Nils Astrup døydde på rikshospitalet i Kristiania i 1835.

Kjelder
-------

1. ↑  Lampe, Johan Fredrik (1895): Bergens Stifts Biskoper og Præster efter Reformationen: Biografiske Efterretninger. Kristiania: Cammermeyers Boghandel, s.265.

* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914

Bakgrunnsstoff
--------------

* Biografisk informasjon om Nils Astrup NSD Norsk senter for forskningsdatas politikararkiv

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Historisk befolkningsregister
* PolSys

 |
Husqvarna-fabrikken i Huskvarna.
**Husqvarna Group** er eit svensk føretak som produserer motorsager, steinsager, minitraktorar, grasklipparar, o.l.

Soge
----

Husqvarna 500 cc konkuransesykkel, frå 1935.
Husqvarna Vapenfabriks AB tok til å produsera gevær i 1689. I perioden 1978 til 2006 var Husqvarne eit dotterselskap under Electrolux, men har frå 2006 vore eit sjølvstendig aksjeselskap.

I perioden 1896 til 1963 produserte Husqvarna trøsyklar. I perioden 1903 til 1986 produserte dei motorsyklar, og var spesielt kjende for terrengmotorsyklane sine. Dei produserte mellom anna motorsyklar med autmatgir for det svenske forsvaret. I 1965/66 gjekk Husqvarna og Monark-Cresent inn ein avtale, der dei vart samde om at Husqvarna skulle ta over motorsagproduksjonen til Monark-Cresent, mot at Monark-Cresent tok over produksjonen av påhengsmotorar og syklar frå Husqvarna, men Husqvarna heldt fram med å produsera mopedar fram til 1967. I juni 2007 køpte BMW Motorrad rettane til motorsykkelmerket Husqvarna, og i 2013 overtok det austerrikske føretaket Pierer retten til varemerket Husqvarna for motorsyklar. Husqvarna har òg produsert vedomnar og kjøleskap.

Produkt
-------

Husqvarna har mange fabrikkar og lagar mange forskjellige produkt.

### Motorsager

Husqvarna motorsag.
Husqvarne tok til å produsera motorsager i 1958, då dei kom på marknaden med modellen Alska I, som det vart laga berre 100 av. I 1950 kom A90, som hadde direktedrift. Seinare kom det mange forbetra modellar. Motorsagprodusenten Johnsereds, som i perioden 1979 til 2006 var eit dotterselskap under Electrolux, er no ein del av Husqvarna, og i dag produserer Husqvarna motorsager som dei sel under varemerka *Husqvarna* og *Jonsereds*. Det vert òg produsert ryddesager. I 1970 kjøpte Husqvarna Tandsbys mekaniska verkstad, som produserte motorsager og ryddesager under varemerket «Companion».

### Hagemaskinar

Husqvarne produserer minitraktorar, grasklipparar, grastrimmarar, hekksakser, lauvblåsarar, jordfresarar, snøfresarar, osb.

### Steinsager

Husqvarne ein storprodusenet av ulike steinsager.

Referansar
----------

1. 1 2  Jensen, A. *Motorsager i Norge, Arnulf Jensen, 2010.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* ISNI
* MusicBrainz (artist)

 |
|  |
| --- |
| **Klippesvale** |
| KlippesvaleKlippesvale |
|
| **Utbreiing og status** |
| **Status i verda:** LC LivskraftigUtbreiinga av klippesvale Utbreiinga av klippesvale |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Fuglar Aves |
| **Orden:** | Sporvefuglar Passeriformes |
| **Familie:** | Svalefamilien Hirundinidae |
| **Slekt:** | *Ptyonoprogne* |
| **Art:** | **Klippesvale** *P. rupestris* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Ptyonoprogne rupestris***Scopoli, 1769 |

 *Ptyonoprogne rupestris* 
**Klippesvale** (*Ptyonoprogne rupestris*) er ein liten fugl i svalefamilien. Klippesvala hekkar i fjell opp til 2000 moh. i Sør-Europa, ved Middelhavet og i Sør-Asia. Mange europeiske fuglar er standfuglar, men nokre nordlege populasjonar i Europa og dei fleste asiatiske fuglane er trekkfuglar. Dei overvintrar i Nord-Afrika og India.

Klippesvala er 14-15 cm lang. I vanar og utsjånad kan ho likne andre artar som beitar på insekt i flukt, som til dømes andre svaleartar og seglarar. Ho har brun overside og mørk underside, og viser kvite, distinkte flekker på halefjørene i flukt. 
På avstand kan klippesvale likne sandsvale, men klippesvala er større, har mørkare underside, og manglar det mørke brystbandet. Flyginga er rask og smidig når klippesvala snappar insekt i lufta. Ho har breie, spisse venger.

Klippesvala byggjer eit fint halvkuleforma reir av gjørme som ho samlar nebbet, og legg 3-5 egg. Reiret ligg vanlegvis i ein bergvegg under overheng. Men dei vil lett tilpasse seg bygningar og motorvegbruer. Det er ikkje normalt at dei dannar store hekkekoloniar, utanfor hekkesesongen er dei selskaplege.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Crag Martin» frå Wikipedia på engelsk, den 15. desember 2009*

### Fotnotar

1. ↑  Svensson, Lars; et al. (1999). *Gyldendals store fugleguide*. Gyldendal norsk forlag. ISBN 82-05-25554-7. Henta 14. desember 2009.  CS1 maint: Explicit use of et al. (link)[*daud lenkje*]

Bakgrunnsstoff
--------------

* Videoar av klippesvaler hos Internet Bird Collection

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* Dyntaxa
* ITIS
* FaunEur

 |
**The Crows** var ei USA-amerikansk R & B-vokalgruppe som fekk suksess i 1950-åra. Den første singelen og den einaste store hitten til gruppa var «Gee», som kom ut i juni 1953. Det er stundom blitt kalla den første rock n’ roll-hitten av ei rock and roll-gruppe. Singelen nådde høvesvis 14. og andreplassen på pop- og rhythm-and-blues-lista til *Billboard* i 1954.

Historie
--------

Då The Crows byrja i 1951 med harmonisong ute på gata, var dei originale medlemmane Daniel «Sonny» Norton (solo), William «Bill» Davis (baryton), Harold Major (tenor), Jerry Wittick (tenor) og Gerald Hamilton (bass). I 1952 slutta Wittick i gruppa og vart erstatta av Mark Jackson (tenor og gitarist).

Dei vart oppdaga på eit talentshow på Apollo Theater av Cliff Martinez og dei møtte den sjølvstendige produsenten George Goldner, som nettopp hadde starta det vesle selskapet Rama Records. 
The Crows var den første gruppa som fekk kontrakt og den første som spelte inn musikk for selskapet. Dei første songane dei spelte inn var som korvokal for songaren Viola Watkins. Songen «Gee» var den tredje songen dei spelte inn under den første innspelinga si, den 10. februar 1953. Han vaart sett saman på få minutt av William Davis, men Watkins vart òg oppført som medlåtskrivar.

Songen vart først gjeven ut som B-sida til balladen «I Love You So». Men radiostasjonane likte best B-sida og spelte «Gee» i staden, først i Philadelphia og seinare i New York og Los Angeles. Innan januar 1954 hadde singelen selt 100 000 og i april gjekk singelen inn på listene.

The Crows fekk berre denne eine hitten og vart ein «one-hit wonder». Medan «Gee» låg på listene, gav plateselskapet ut ei rekkje andre singlar med bandet, som «Heartbreaker,» «Baby» og «Miss You», ingen selde godt. Dei mislukka singlane og at dei ikkje klarte å kome saman ofte nok til å halde konsertar til støtte for singlane, gjorde at gruppa vart oppløyst få månader etter «Gee» ramla ut av listene. Gerald Hamilton døydde i 1960-åra, og Daniel Norton i 1972.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «The Crows» frå Wikipedia på engelsk, den 13. februar 2018.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. 1 2  Warner, Jay, American Singing Groups: A History from 1940 to Today (2006), published by Hal Leonard Corporation, at page 137
2. ↑  Fox, Ted (1993). *Showtime at the Apollo* (2nd utg.). New York, N.Y.: Da Capo Press. s. 116. ISBN 0-306-80503-0.
3. 1 2  Jim Dawson, & Steve Propes (1992). *What Was the First Rock'n'Roll Record*. Boston & London: Faber & Faber. s. 124–127. ISBN 0-571-12939-0.
4. ↑  «The Crows». history-of-rock. Henta 17. november 2006.
5. ↑  *J. C. Marion, DooWop Nation issue #7*, arkivert frå originalen 28. oktober 2009, henta 13. februar 2018
6. ↑  Warner, Jay, American Singing Groups: A History from 1940 to Today (2006), published by Hal Leonard Corporation, at page 139

Bakgrunnsstoff
--------------

* Biography of The Crows Arkivert 2004-12-20 ved Wayback Machine.
* J. C. Marion, DooWop Nation issue #7, including photo Arkivert 2016-12-10 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)
* AllMusic (artist)

 |
**Nils Andersen Liaaen** (4. juni 1820–21. januar 1872) var ein norsk skipsbyggar og industrieigar. Han etablerte eit skipsverft i Ålesund i 1861, eit verft som eldstesonen hans, Anders M. Liaaen, overtok og som vart til verksemda A. M. Liaaen.

Liaaen var fødd på Ljøfoss i Sunnylven, ein bygsla plass under matrikkelgarden Ner-Ljøen - namnet Liaaen er ei forvansking av Ljøen. Plassen låg ved Sunnylvsfjorden, ei fem-seks km nord for Hellesylt.
Liaaen var yngste barnet til Anders Knutsson, fødd Syltevik, og Marie Jakobsdotter, fødd Stokke. Han var gift med Johanne Knutsdotter Humblen frå Borgund, dei var busett i Buholmstranda.

I følgje bygdeboka for Norddal fekk Nils A. Liaaen 10 daler i betaling for «Tegning til Sylte Kirke», og kan dermed vere hovudarkitekt for den store trekyrkja på Sylte i Valldal (arkiva er ufullstendige så det er usikkert kven som stod for originalteikninga).

Kjelder
-------

1. ↑
2. ↑  Lillebø, P.A. (1993): Gard og ætt. Stranda: Stranda sogelag, s.405.
3. ↑  Grunn og gror. Kultursoge, band IV (redigert av Ivar Kleiva). Norddal bygdebøker, 1976, s.24
**Nils Bruland**, (27. september 1922–23. januar 2000) var ein norsk bilethoggar frå Eivindvik i Gulen kommune. Han var busett i Jølster store delar av livet sitt.

Biografi
--------

Nils Bruland var son til Arne Bruland og Helga, fødd Brosvik. Han utdanna seg ved Kunstfackskolan i Stockholm, der han sjølv underviste i kunsthandverk i mange år. Han jobba ofte saman med professor Carl Malmsten. Då mora til Nils Bruland, Helga døydde i 1947, vart ho gravlagt i Koparvik. Nils Bruland ynskte å laga eit minne etter henne, og han fekk reist ei gravstøtte i Rutledal, heimbygda hennar.

Han var sterkt knytt til heimfylket, og i eit intervju med Bergens Tidende, uttalte han: *"Naturen her er noko av det vakraste vi kan finne på jordkula, men like mykje har folka ein livsrytme og livsrøynsle som er umåteleg verdfull. Eg kjenner heile dette området som ein heim."*

Nils Bruland arbeidde mykje med treskulpturar, men har også laga fleire krigsminnesmerke til norske kommunar. Han vart gift med Inga, og dei vart buande i Gjesdal i Jølster frå 1974. Bruland vart føreslått til fylkeskulturprisen i 1980, men fekk ikkje prisen. 

Inga døydde i 1998, og Nils laga sjølv gravminnet etter henne. Ho vart gravlagt i Utvik i Stryn. Då han sjølv døydde to år etter, vart han gravlagt på same staden.

Verk (utval)
------------

* Treskulptur i vestibylen på Statens Handverks- og industriskole i Oslo (1948)
* Minnesmerke over falne ved Torvastad kyrkje (1950)
* Minnesmerke over falne ved Avaldsnes kyrkje (1950)
* Minnesmerke over falne ved Kopervik kyrkje (1950)
* Minnestein over vegbyggjaren Per Sægrov, Lunde i Jølster (1975)
* *Steintreet*, Mo i Førde (1978)
* Skulptur ved det tidlegare HV10-senteret i Jølster
* Skulptur ved Førdehuset med innskrifta *Med begge beina på jorda står du still.*
* Storm-monumentet på Mo Jordbruksskule, til minne om Martin Luther Storm.

Kjelder
-------

* Sogn og Fjordane Fylkesleksikon om Nils Bruland.
* Sogn og Fjordane Fylkesarkiv: Bilethoggaren Nils Bruland - to private arbeid
* Sogn og Fjordane Fylkesleksikon om Mo Jorbruksskule
* Bilete av skulptur i brosjyren På leit i Førde.
Hammersborggata med innløpet til Vaterlandstunnelen midt i gata Foto: Helge Høifødt

Søraustre parten av Hammersborggata frå krysset med Calmeyers gate i framgrunnen og fram til Storgata på tvers framfor den store kontor- og forretningsbygningen i bakgrunnen. Lybekkergata held fram mot søraust til høgre for denne bygningen. Foto: Helge Høifødt

**Hammersborggata** er ei gate i sentrum av Oslo, i bydel St. Hanshaugen. Gata går frå Akersgata og i ei svak boge i søraustleg lei gjennom ei overdekt skjering under nordre del av regjeringskvartalet og under brua for den kryssande Grubbegata, og deretter under brua for den kryssande Møllergata, langs vestsida av Arbeidersamfunnets plass fram til Storgata rett i nærleiken av krysset mellom Storgata og den likeins søraustgåande Lybekkergata. 

Den 360 meter lange Vaterlandstunnelen, som er ei strekning av Ring 1, går i same trasséen som Hammersborggata og Lybekkergata, og vart bygd ved at desse gatene vart grevne opp på langs. Mellom Vaterlandstunnelen og Hammersborgtunnelen er òg Hammersborggata ein del av ring 1 ved at trafikken nytter Hammersborggata på ei stutt firefelts strekning.

Mellom Møllergata og Torggata fylgjer Hammersborgata traséen til den tidlegare Vaskerigata, og fram mot Storgata går gata gjennom det som i tidlegare tider var eigedomen til arbeids- og straffeinstitusjonen *Tugt- og Manufacturhuset*. Mot Storgata var det her ein hovudbygning i barokkstil, som i si tid var den mest staslege og ruvande bygningen i byen, oppført i 1737 -1740, rive i 1938. Alt som høyrde til eigedomen, inklusive muren ikring, har med tida vorte fjerna. Men ein liten rest av muren som stod att, vart riven og attreist etter bygging av nye kontorbygg i dette såkalla Tukthuskvartalet i 2000, og er å sjå i søre enden av Calmeyers gate.

Hammerborggata fekk namnet i 2006 etter stroket Hammersborg på nordaustsida av byrjinga på gata oppe ved Akersgata, etter at gata frå 1930 hadde hatt namnet Henrik Ibsens gate til ære for den namngjetne forfattaren Henrik Ibsen. Men i 2006 kom dei kommunale organa fram til at det var til større heider for Henrik Ibsen at namnet Henrik Ibsens gate vart gjeve til den strekninga av Drammensveien som går langsetter Slottsparken og fram til Solli plass. Henrik Ibsen hadde budd i Drammensveien (med adresse til sidegata Arbins gate) frå 1895 til han døydde i 1906, og spasert i denne gata på si daglege ferd til Grand Kafé i Karl Johans gate, men hadde aldri hatt noko med Hammersborggata å gjere.

Kjelder
-------

* Oslo byleksikon, femte utgåva, side 229 og side 583. Oslo: Kunnskapsforlaget. ISBN 978-82-573-1760-7

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Hammersborggata**
**The Downs** er eit red eller havområde sør for Nordsjøen nær Den engelske kanalen utanfor austkysten av Kent, mellom North og South Foreland sør i England.

Anchor and Timeball Tower i Deal i Kent, opphavleg eit semafortårn og seinare brukt til å signalisera tidspunkt ved hjelp av ein «timeball» eller tidskule.
I seglskutetida var The Downs var ein permanent base for krigsskipa som patruljerte Nordsjøen og ein oppsamlingsstad for reparerte eller nybygde skip som kom ut frå Chatham Dockyard. Her var ein trygg ankringsplass under uvêr med Goodwin Sands som verna mot vind og vêr i aust og kysten i nord og vest. Redet ligg òg mellom Doversundet og Themsen-estuaret, så både handelsskip som venta på austleg vind som kunne ta dei gjennom Kanalen, og dei som skulle til London, samla seg her, ofte i ganske lange periodar. I 1639 fann slaget ved The Downs stad her, då den nederlandske marinen øydela ein spansk flåte som hadde søkt tilflukt i det nøytrale engelske farvatnet. 

Reidet har ei djupne på 22 meter. Sjølv under storm frå sør kunne redet gje noko vern, men stundom førte dette òg til forlis. Stormar frå alle retningar kunne og drive skipa på land eller på sandbanken, som alltid endra form og ikkje alltid vart godt merkte.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «The Downs» frå Wikipedia på engelsk, den 31. desember 2008.*

Koordinatar: 51°11′8″ N 1°29′23″ E﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Språkhistorie**, eller **historisk lingvistikk**, er studiet om korleis naturlege språk endrar seg over tid, både studiet av konkrete språkfamiliar (og dermed språkslektskap) og allmenne prinsipp for språkleg endring.

Ei sentral hending i lingvistikken si historie er trykkinga i 1788 av eit føredrag William Jones heldt i *The Asiatic Society* i 1786 i Bengal. Her viser han at sanskrit, gresk, latin, gotisk, keltisk og persisk alle går attende til eit no utdøydd urspråk. Ei tilsvarande oppdaging vart gjort noko tidlegare, då János Sajnovics i 1770 publiserte ei avhandling som viste at finsk, samisk og ungarsk hadde same opphav. Felles for Sajnovics og Jones var at dei såg at språk hadde endra seg over tid, til skilnad frå tidlegare teoriar om språkslektskap, som samanlikna ulike språk i notida utan å sjå at språka kunne ha endra seg.

Desse idéane vart gjort til emne for seriøs gransking eit par tiår seinare, i Danmark i 1818 av Rasmus Rask og i Tyskland av Jacob Grimm. Dei viste korleis germanske språk skilde seg frå andre indoeuropeiske språk ved at lukkelydar blir til frikativar i ei serie av tre ulike vekslingsrekker. Relevant for språkistorisk metodologi er at denne innsikta opna opp for ei systematisk utforsking av lydovergangar frå eitt språksteg til det neste.

Litteratur
----------

* Grimm, Jacob 1822: Deutsche Grammatik. Zweite Ausgabe Bd. 1. Dieterich, Göttingen.
* Rask, Rasmus 1818: *Undersøgelse om det gamle Nordiske eller Islandske Sprogs Oprindelse*. København.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* BNE

 |
**Språkkonsulentstillinga i NRK** er ein institusjon for å følgje og forbetre språket i NRK.

Språket i NRK har alltid vore viktig i norsk språkpolitikk, og NRK har som statleg radio- og TV-kanal vore forplikta til å setje staten sin politikk ut i live. Den nye teljemåten er t.d obligatorisk for NRK-tilsette, og NRK sin politikk er at minst 25% av språket i sendingane skulle vere på nynorsk. Normalisert språkbruk skal også følgje normalen som til ei kvar tid er gjeldande for nynorsk og bokmål.

Språkkonsulenten har hatt ei dobbelt rolle i NRK: Å sjå til at språkpolitikken har vorte sett ut i live, og å vere faglege rådgjevarar i språklege spørsmål.

Tidlegare språkkonsulentar
--------------------------

### Bokmål

* 1978 - 2000: Finn Erik Vinje
* 2000 - 2012: Ruth Vatvedt Fjeld

### Nynorsk

* ... - 200: Sylfest Lomheim
* 2000 - 2012: Jon Peder Vestad

Frå språkkonsulent til språksjef
--------------------------------

Frå og med 2012 vart stillinga lagt om, frå ei 20% stilling for eksterne konsulentar til ei fulltidsstilling for ein språksjef intern i NRK. Ragnhild Bjørge vart tilsett i den stillinga hausten 2013.

Kjelder
-------

1. ↑  Nynorsk mediesenter: Ny språksjef i NRK

* Språkreglar i NRK frå 19.6. 2007
* NRK går over frå ekstern språkkonsulent til intern språksjef
**Søren Wilhelm Thorne** (29. mai 1804–17. april 1878) var ein norsk prest og stortingsmann. Han var yngre bror av Johan Frederik Thorne.

Thorne var fødd i Drammen, der far hans var kjøpmann. Søren gjekk ut frå Drammens skole i i 1823, og vart uteksaminert cand. theol. frå universitetet i hovudstaden i 1829. Han var to år timelærar ved skulen i Drammen der han tidlegare var elev. Deretter sokneprest i Håland prestegjeld i dagens Rogaland frå 1831. 1840-1848 var han sokneprest i Leikanger i Sogn. Sidan 1848 sokneprest på Kongsberg i 29 år. På Kongsberg var han forlikskommissær og medlem av bystyret. I sistnemnde verv arbeidde han for forbetringar i skulestellet.

Thorne reprensenterte Kongsberg på Stortinget på alle fire stortinga frå 1854 til 1859-60. Han var på alle tingsamlingane medlem av ein av dei to næringskomiteane. På dei tre siste stortinga sat han også i Lagtinget.

Han døydde på Kongsberg.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*, Kristiania 1914

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Historisk befolkningsregister
* PolSys

 |
**Språkbanken** er ein teknologisk infrastruktur som er samansett av digitaliserte språkressursar til bruk i utvikling av IKT-basert teknologi som fordrar handsaming av språklege data. I budsjettproposisjonen for 2010 fekk Nasjonalbiblioteket i oppdrag å etablere ein norsk språkbank og byrje arbeidet med innsamling og oppbygging av dei språkressursane som skal inngå i han. Språkbanken er ei teneste til den delen av næringslivet som arbeider med utvikling av språkbasert IKT, til forskarar innanfor språkvitskap og språkteknologi, og til offentlege verksemder som utviklar elektroniske løysingar for offentlege tenester. Språkbanken er eit viktig nasjonalt infrastrukturtiltak som skal sikre at det blir utvikla språkteknologiske produkt tufta på norsk språk, og dermed hindre tap av bruksområde for norsk språk på teknologiavhengige område (St.meld. 2007-2008).

Tenester
--------

Ressursane til Språkbanken ligg tilgjengelege på nett til gratis nedlasting. Døme på tilgjengelege ressursar er leksikalske databasar og taledatabasar. Språkbanken vil etter kvart òg innehalde store tekstkoprora, n-gram for dei skandinaviske språka, dataverktøy til handsaming av elektronisk tekst og tale, m.m. Språkbanken har sett i gang arbeidet med ulike prosjekt.

Referansar
----------

1. ↑  Mål og Meining

Bakgrunnsstoff
--------------

* Språkbanken
Analyse av temperaturen ved havoverflata viser dei høgaste temperaturane (28°C og meir) along ved 10° nord og ikkje langs den geografisk ekvatorlinja. 
**Termal ekvator** eller **varmeekvator** er ei linje som går rundt jorda mellom punkta med høgast årleg middeltemperatur på kvar lengdegradslinje. Sidan den lokale temperaturen vert påverka av dei geografiske forholda i eit område, og at fjellrekkjer og havstraumar hindrar glatte temperaturgradientar (som ein ville hatt om jorda var heilt glatt og av same overflatematerial overalt) er den termale ekvatoren ganske annleis den geografiske ekvatoren. 

Uttrykket blir av og til òg brukt om beltet av maksimumstemperaturar rundt jorda som flyttar seg mellom den nordlege og sørlege vendekretsen, altså området som vanlegvis vert kalla den intertropiske konvergenssona.

Ein annan definisjon seier at den termale ekvatoren er breiddegraden der solinnstrålinga er identisk året gjennom. Dette er ikkje det same som den astronomiske ekvatoren fordi jorda er i perihelion (den minste avstanden til sola) tidleg i januar og i aphelion (størst avstand til sola) tidleg i juli. Derfor er solinnstrålinga litt høgare ved breiddegraden 0 º i januar enn i juli, sjølv høgda til sola midt på dagen, og lengda av dagen (frå soloppgang til solnedgang) om lag er lik. Eit par gradar nord for ekvator er perhelion- og aphelionfaktoren balansert av at solvinkelen vert litt meir direkte og at dagane vert litt lenger ved sommarsolkverv på nordlege halvkule. Dermed vert solinnstrålinga i praksis den same både om «sommaren» og om «vinteren».
Vassilij Ivantsjuk i 2006
**Vasyl Mykhajlovytsj Ivantsjuk** (ukrainsk: Василь Михайлович Іванчук), (fødd 18. mars 1969) i Berezjany er ein ukrainsk Stormeister i sjakk. På FIDE si rankingliste 1. september 2009 hadde Ivantsjuk ein rating på 2756, og var då rangert som den åttande beste spelaren i verda, og den beste i Ukraina.

Ivantsjuk slo for alvor gjennom i internasjonal toppsjakk då han vann Linares-turneringa i 1991. Fjorten spelarar var med, åtte av dei rangert mellom dei 10 beste i verda, mellom anna verdsmeisteren Garri Kasparov, og resten av deltakarane var også mellom dei 50 beste spelarane i verda. 

Ivantsjuk var etter dette tippa som ein sannsynleg neste verdsmeister, men slik har det ikkje blitt. Han har for det meste vore rangert blant dei ti beste spelarane i verda sidan 1990, og han har nokre gonger vore heilt oppe på andre plass. Men Ivantsjuk har til dels vore prega av dårlege nervar og har gjort tabbar i kritiske stillingar. 

Ivantsjuk har vunne mange sjakkturneringar. Dei viktigaste sigrane er Corus-turneringa i 1996, og Linares i 1989, 1991 og 1995. I FIDE-VM i sjakk 2002 spelte Ivantsjuk seg fram til finalen, men tapte finalekampen mot den då berre 18 år gamle landsmannen Ruslan Ponomariov i finalematchen.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Ivantsjuk sin rating hos Verdssjakkforbundet FIDE
* Ivantsjuk sine parti hos Chessgames.com Arkivert 2006-07-13 ved Wayback Machine.
* 45 kritiske stillingar frå Ivantsjuk sine parti

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* NKC

 |
**Enkeltpersonføretak** er namnet som blir brukt om næringsverksemd drive for ein enkeltperson si rekning og risiko. Enkeltpersonforetak er ikkje eit selskap eller eit aksjeselskap. Eigaren av enkeltpersonføretaket pliktar i visse høve å registrere foretaket i Føretaksregisteret i Brønnøysund. Eit enkeltpersonføretak sitt føretaksnamn må innehalde eigaren sitt slektsnamn (etternamn).

Eigaren av enkeltpersonføretaket er fullt ut ansvarleg for føretaket sine forpliktelsar, også med si private formue. Motstykket til dette er at eigaren bestemmer alt i føretaket, som i utgangspunktet ikkje er bunde av særlege lover eller reglar. Det gjeld likevel visse krav viss enkeltpersonføretaket har meir enn 30 tilsette, mellom anna med krav til representasjon for dei tilsette i leiinga i føretaket.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Kva er eit enkeltpersonforetak - Altinn Arkivert 2007-11-11 ved Wayback Machine.
* Elektronisk skjema for registrering av enkeltpersonforetak i Enhetsregisteret - Altinn Arkivert 2007-11-12 ved Wayback Machine.
* Søk etter foretak i Enhetsregisteret - Brønnøysundregistrene
* Søk i kunngjøringer om foretak - Brønnøysundregistrene
**Verdsmeisterskapen i ishockey 1990** vart arrangert i Bern og Fribourg i Sveits i tida frå 16. april til 2. mai 1990. Meisterskapen vart avvikla med innleiingsrunde der dei åtte deltakarlanda møttest til innbyrdes oppgjer. Dei fire beste laga i innleiingsrunda gjekk vidare til eit meisterspel der laga møttest på ny før medaljestriden var avgjort, alle laga starta då utan poeng. Dei fire laga med færrast poeng i innleiingsrunda tok derimot med seg alle poenga frå innleiingsrunda inn i eit nedrykksspel.

Sovjetunionen forsvarte VM-tittelen, medan Sverige kneip sølvplassen framom Tsjekkoslovakia.

Innleiingsrunda
---------------

| Plass | Lag | Kampar | Sigrar | Uavgj. | Tap | Målskår | Poeng |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  Canada | 7 | 6 | 1 | 0 | 36 - 16 | 13 |
| 2 |  Sverige | 7 | 6 | 0 | 1 | 29 - 11 | 12 |
| 3 |  Sovjetunionen | 7 | 5 | 1 | 1 | 38 - 12 | 11 |
| 4 |  Tsjekkoslovakia | 7 | 4 | 0 | 3 | 28 - 18 | 8 |
| 5 |  USA | 7 | 3 | 0 | 4 | 23 - 37 | 6 |
| 6 |  Finland | 7 | 1 | 1 | 5 | 18 - 27 | 3 |
| 7 |  Noreg | 7 | 1 | 1 | 5 | 19 - 45 | 3 |
| 8 |  Vest-Tyskland | 7 | 0 | 0 | 7 | 11 - 36 | 0 |
|

Meisterspelet
-------------

| Plass | Lag | Kampar | Sigrar | Uavgj. | Tap | Målskår | Poeng |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  Sovjetunionen | 3 | 3 | 0 | 0 | 15 - 1 | 6 |
| 2 |  Sverige | 3 | 1 | 1 | 1 | 11 - 12 | 3 |
| 3 |  Tsjekkoslovakia | 3 | 1 | 1 | 1 | 8 - 12 | 1 |
| 4 |  Canada | 3 | 0 | 0 | 3 | 7 - 16 | 0 |
|

### Sovjetunionens meisterlag

Målvakter: Sergej Mylnikov, Artūrs Irbe, Valdimir Mysjkin   

Forsvarar: Vjatsjeslav Fetisov, Ilja Bjakin, Aleksej Gusarov, Vladimir Konstantinov, Mikhail Tatrinov, Igor Kravtsjuk, Vladimir Malakhov, Jurij Leonov   

Løparar: Pavel Bure, Sergej M. Makarov, Vjatsjeslav Bykov, Dmytro Khrystytsj, Andrej Khomutov, Sergej Fjodorov, Sergej Prjakhin, Jevgenij Davidov, Valerij Kamenskij, Sergej Nemtsjinov, Aleksandr Semak, Viktor Tjumenev

Nedrykkingsspelet
-----------------

| Plass | Lag | Kampar | Sigrar | Uavgj. | Tap | Målskår | Poeng |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 5 |  USA | 10 | 6 | 0 | 4 | 35 - 43 | 12 |
| 6 |  Finland | 10 | 2 | 2 | 6 | 29 - 32 | 6 |
| 7 |  Vest-Tyskland | 10 | 1 | 1 | 8 | 19 - 42 | 3 |
| 8 |  Noreg | 10 | 1 | 1 | 8 | 21 - 61 | 3 |

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Världsmästerskapet i ishockey för herrar 1990» frå Wikipedia på svensk, den 4. desember 2019.*
**Verdsmeisterskapen i ishockey 1969** vart arrangert i Stockholm i Sverige i tida frå 15. mars til 30. mars 1969. Meisterskapen vart avvikla som ein seriemeisterskap der dei seks deltakarlanda møttest i doble innbyrdes oppgjer. Sovjetunionen vart verdsmeister på betre målskår enn Sverige på sølvplass og Tsjekkoslovakia på bronseplass. Alle tre mannskapa enda med 16 poeng. Meisterskapen vert hugsa for dei intense oppgjera mellom Tsjekkoslovakia og Sovjetunionen, to kampar som begge enn med siger til Tsjekkoslovakia. Oppgjera hadde ein politisk overtone ein ikkje hadde sett maken til i ishockey .

Verdsmeisterskapen var opphavleg tildelt Tsjekkoslovakia. Politisk uro etter Sovjetunionen hærtok landet i august 1968 førte til at turneringa vart flytta til Sverige.

Tabell
------

| Plass | Lag | Kampar | Sigrar | Uavgj. | Tap | Målskår | Poeng |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  Sovjetunionen | 10 | 8 | 0 | 2 | 59 - 23 | 16 |
| 2 |  Sverige | 10 | 8 | 0 | 2 | 45 - 19 | 16 |
| 3 |  Tsjekkoslovakia | 10 | 8 | 0 | 2 | 40 - 20 | 16 |
| 4 |  Canada | 10 | 4 | 0 | 6 | 26 - 31 | 8 |
| 5 |  Finland | 10 | 2 | 0 | 8 | 26 - 52 | 4 |
| 6 |  USA | 10 | 0 | 0 | 10 | 23 - 74 | 0 |
|

### Sovjetunionens meisterlag

Målvakter: Viktor Putsjkov, Viktor Singer   

Forsvarar: Aleksandr Ragulin, Viktor Kuzkin, Vitalij Davidov, Igor Romisjevskij, Vladimir Lutsjenko, Jevgenij Paladjev   

Løparar: Vjatsjeslav Starsjinov, Anatolij Firsov, Valerij Kharlamov, Aleksandr Maltsev, Vladimir V. Petrov, Jevgenij Zimin, Vladimir Vikulov, Boris Mikhajlov, Aleksandr Jakusjev, Vladimir Jursinov, Jevgenij Misjakov.
**Carole Merle** (fødd 24. januar 1964) er ein fransk tidlegare alpin skirennar frå Barcelonnette i Alpes-de-Haute-Provence som vart verdsmeister i storslalåm i 1993 og vann to VM-sølv og ein OL-sølv i tida 1989-92. Ho vann 22 renn i verdscupen i alpine greiner, alle i yndlingsgreinene super-G og storslalåm.

### Aktiv

Merle vart nummer 11 i storslalåm under Vinter-OL 1984 i Sarajevo og nummer 12 i super-G i VM i alpine greiner 1987 i Crans-Montana. Under vinterleikane 1988 i Calgary vart ho nummer ni i storslalåm og enda på tolvteplass i både super-G og utfor.

Den 6. januar 1988 vann Merle eit storslalåmrenn i Tignes i heimlandet, hennar fyrste siger i eit verdscuprenn. I 1989-sesongen etablerte ho seg i verdstoppen i Super-G, og deretter også i storslalåm. Fram til 27. mars 1993, då ho vann sin 22. og siste siger i Åre i Sverige, sikra ho seg heile seks FIS-pokalar som beste alpine utøvar i super-G og i storslalåm. Super-G-pokalen vann ho fire år på rad, 1989-92, og storslalåm-pokalen i 1992 og 1993.

Merle vann si fyrste internasjonale medalje då ho tok sølvmedaljen i storslalåm i VM i alpine greiner 1989 i Vail i Colorado. To år seinare vann ho ein ny sølvmedalje i VM 1991 i Saalbach-Hinterglemm, der Ulrike Maier frå arrangørlandet Austerrike vann super-G-tevlinga, 11 hundredels sekund framom Merle. Endå ein sølvmedalje i super-G fekk Merle under Vinter-OL 1992 i Albertville.

29 år gammal vann Merle gullmedaljen i storslalåm då den alpine verdsmeisterskapen 1993 gjekk av stabelen i japanske Morioka. Ho deltok i dei olympiske leikane på Lillehammer i 1994, der ho kom på femteplass i storslalåm. Ved sesongslutt la ho opp.

Kjelder
-------

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar

* *Denne artikkelen bygger på «Carole Merle» frå Wikipedia på tysk, den 19. desember 2014.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
**Verdsmeisterskapen i ishockey 1971** vart arrangert i Sveits i tida frå 19. mars til 4. april 1971, fordelt på byane Bern og Genève. Meisterskapen vart avvikla som ein seriemeisterskap der dei seks deltakarlanda møttest i doble innbyrdes oppgjer. Sovjetunionen vart verdsmeister framom Tsjekkoslovakia og med Sverige på bronseplass.

Tabell
------

| Plass | Lag | Kampar | Sigrar | Uavgj. | Tap | Målskår | Poeng |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  Sovjetunionen | 10 | 8 | 1 | 1 | 77 - 24 | 17 |
| 2 |  Tsjekkoslovakia | 10 | 7 | 1 | 2 | 44 - 20 | 15 |
| 3 |  Sverige | 10 | 5 | 1 | 4 | 29- 23 | 11 |
| 4 |  Finland | 10 | 4 | 1 | 5 | 31 - 42 | 9 |
| 5 |  Vest-Tyskland | 10 | 2 | 0 | 8 | 22 - 62 | 4 |
| 6 |  USA | 10 | 2 | 0 | 8 | 31 - 53 | 4 |
|

### Sovjetunionens meisterlag

Målvakter: Viktor Konovalenko, Vladislav Tretjak   

Forsvarar: Aleksandr Ragulin, Vitalij Davidov, Igor Romisjevskij, Vladimir Lutsjenko, Jurij Ljapkin, Viktor Kuzkin, Gennadij Tsygankov   

Løparar: Vjatsjeslav Starsjinov, Anatolij Firsov, Boris Mikhajlov, Valerij Kharlamov, Aleksandr Maltsev, Vladimir V. Petrov, Vladimir Vikulov, Jevgenij Misjakov, Vladimir Sjadrin, Jevgenij Zimin, Aleksandr Martinjuk.