recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Koordinatar: 58°27′8″N 6°32′37″E﻿

**Lundheim folkehøgskole** er ein kristen folkehøgskule som ligg på Moi i Lund kommune i Rogaland. Skulen tar imot om lag 75 elevar i året og er eigd av Stiftelsen Lundheim folkehøgskole. Styret i stiftelsen blir utnemnt av Norges Handikapforbund, Lund kommune og Noregs Kristelege Folkehøgskolelag. Lundheim folkehøgskole er knytt til Informasjonskontoret for kristen folkehøgskole.

Elevane ved Lund folkehøgskole vel to linjer dei ønskjer å gå ut skuleåret, ei raud og ei blå linje. Skulen har gymsal og styrkerom. I området rundt skulen er det lysløype og kort køyreavstand til strender, skog og hei.

Skulen blei etablert på Riska ved Sandnes under namnnet *Fjordsyn folkehøgskole*, etter initiativ frå krinsar innan vanførelaga i Agder og Rogaland. Skulen heldt til i nokre gamle tyskarbrakkar og var då den fyrste folkehøgskulen i Skandinavia for personar med funksjonshemming. I 1951 flytta skulen inn i nye lokale i det nyinnkjøpte Moi turisthotell samtidig som han skifta namn til Lundheim folkehøgskole. Frå 1970-talet av tok skulen også inn funksjonsfriske elevar.

#### Linjefag ved skulen i 2015:

|  |  |
| --- | --- |
| «Blå linjer»* Allround A
* E-sport
* Film & TV
* Helt Chef
* Kreativ data
* Musikal & Revy
* Sport
 | «Raude linjer»* Allround B
* Fotball
* Fotografi
* Gla' Mat
* Globalt Perspektiv
* Media
* Musikk
* Teater
 |

Kjelder
-------

* «Historie». Lundheim folkehøgskole. Henta 7. juni 2015.
* «Lundheim folkehøgskole - Om skolen». folkehøgskole.no. Henta 7. juni 2015.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad
| Tidlegare Ytterøy kommune |
| --- |
| **Komm.nr.** | 1722 |
| **Fylke** | Nord-Trøndelag |
| **Slått saman med** | Levanger kommune |
| **Dato for samanslåing** | 1. januar 1964 |
| **Adm.senter** |  |
| **Areal** | 28 km² |
| **Folketal ved samanslåing** | 722 |
| Politikk |
| **Siste ordførar** | Henrik Sandstad (Sp) |
| **Målform** |  |
| **Nettstad** | www.levanger.kommune.no |

**Ytterøy kommune** er ein tidlegare kommune i Nord-Trøndelag. Kommunen vart slått saman med Levanger kommune 1. januar 1964.
Kommunen omfatta ved samanslåinga Ytterøya.

Fram til 1917 heitte kommunen *Ytterøen*.

I det tidlegare kommunehuset frå 1950-talet er i dag Ytterøy skole.

Kommunehistorikk
----------------

Ytterøy var eige formannskapsdistrikt frå 1837 og omfatta på dette tidspunktet også Mosvik og Verran.

1. januar 1867 vart kommunen delt i to og Mosvik og Verran skild ut som eigen kommune. Ytterøy hadde 1 499 innbyggjarar etter delinga.

Ytterøy var sjølvstendig kommune fram til han vart slått saman med Levanger 1. januar 1964. Då hadde innbyggjartalet falle til 722.

Tidlegare ordførarar
--------------------

* 1956-1963 Henrik Sandstad
* 1938-1955 Ingmar Nøst
* 1938 Johs. Stavrum
* 1932-1937 Sofus Vigen
* 1930-1931 John Vigen
* 1923-1929 Sofus Vigen
* 1903-1922 A. Faanes
* 1895-1902 Peder Sandstad
* 1885-1894 Anders Møen
* 1882-1884 Peder Sandstad
* 1876-1881 John Guldahl
* 1867-1875 Martinus Barstad

Referansar
----------

1. ↑
2. ↑  *arkivkopi*, arkivert frå originalen 29. april 2012, henta 2. juni 2012

Bakgrunnsstoff
--------------

* Arkivmaterile[*daud lenkje*]

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN

 |
Dammsjön september 2009
**Lundsjön–Dammsjön** er eit innsjø-kompleks i Nacka kommun i Stockholms län i Sverige. Komplekset består av Lundsjön i nord og Dammsjön i sør. Innsjøane ligg i eit velvitja turområde nor for Erstaviken, og er rekna for å vere bra innsjøar for både fiske og bading. Innsjøane utgjorde tidlegare drikkevasstilgangen for Saltsjöbaden. Den austlege delen av Dammsjön ligg innanfor Tattby naturreservat.

Geografi
--------

Innsjøkomplekset har eit overflateareal på 0,17 km², ligg 27,4 meter over havet og har ein gjennomsnittsdjupne på 4,9 meter. Største vassdjupne er mælt til 10,7 meter. Innsjøkomplekset har eit volum på 770 000 m³, og strandlinja mæler 5,4 km

Biologi
-------

Vatnet i innsjøane er klårt, og botnen er brunaktig på grunn av innhaldet av humus. Det er tre flytande øyar, eller hengemyrer, på innsjøen. Dei har lengje lege på same plass, men har i den seinare tida flytta noko på seg. Den nordlegaste av hengemyrane har flytta seg sørover med om lag 100 meter. Innsjøane sine breidder består for det meste av hällmarksbarskog, som er ømfintleg for slitasje frå vitjande. Barskog (gran) og lauvskog (bjørk og or) breier seg òg langs innsjøane. Den omkringliggande naturen er variert, med eit rikt dyre- og planteliv. Det veks rikeleg med sopp her, som fluesopp, smørsopp, kremler og røyrhattsopp. I sjølve innsjøen veks det siv, starr, snellar, vassliljer, nypebuske, gras, bjørnemose og kalvedun. Lomar og fiskeørn blir jamleg observert ved innsjøane. I innsjøane er det òg krepsar og rikeleg med krepsedyr, og dessutan augestikkarar.

Friluftsliv
-----------

Fiskerettane i den austlege delen av innsjøen forvaltast av Saltsjöbadens Fiskevårdsförening. På vinteren blir det drive isfiske på innsjøkomplekset. Det er gode gang- og sykkelvegar i området. Saltsjöbadens «lugna promenad» (rolege promenade), ei merkt sløyfe på drygt 4 km, passerer ved nordbreidda, der òg Saltsjöbadens golfbane ligg.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Lundsjön–Dammsjön» frå Wikipedia på bokmål, den 16. juni 2012.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Lundsjön-Dammsjön Nacka kommun
* Lundsjön, Nacka VISS

Koordinatar: 59°16′19″N 18°16′31″E﻿
**Clarence «Mac» McDonald** er ein USA-amerikansk pianist, komponist, arrangør og produsent. McDonald er kjend for det musikalske mangfaldet sitt, melodiane og rytmen. Den mest kjende komposisjonen hans er *Silly* sungen av Deniece Williams i 1981 og Taral Hicks i 1997. I 2010 vart den instrumentale introen og mellomspelet sampla i Monica-songen «Everything To Me», som nådde toppen av R&B-lista og vart nominert til Grammy. Han har arbeidd med ei lang liste musikarar som Ray Charles, Barbra Streisand, Ella Fitzgerald, Justin Timberlake, Aretha Franklin, James Taylor, Carole King, Taral Hicks, Freddy Hubbard, Nancy Wilson, Boz Scaggs, Seals & Crofts, Bill Withers og The Jackson 5.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Clarence McDonald» frå Wikipedia på engelsk, den 12. april 2016.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  «Clarence McDonald». AllMusic. Henta 12. april 2016.
2. ↑  «Nominees And Winners». GRAMMY.com. Henta 12. april 2016.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad
* Offisiell Youtube-kanal
* All Music


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)

 |
**Lund-rapporten** var ein rapport for Stortinget utført av Lund-kommisjonen. Han vart offentleggjort 8. mai 1996 og tek for seg observasjonar og overvaking av politiske grupperingar, i hovudsak kommunistar og sosialistar, som vart rekna for å representere ein trussel mot tryggleiken i Noreg under den kalde krigen, og som vart gjennomført av Overvakningspolitiet på instruks frå den norske regjeringa.
Rapporten har den fullstendige tittelen «Dokument nr. 15 (1995–96) – Rapport til Stortinget fra kommisjonen som ble nedsatt av Stortinget for å granske påstander om ulovlig overvåking av norske borgere».

Lund-kommisjonen
----------------

Lund-kommisjonen var oppretta av Stortinget den 1. februar 1994 for å granska «ulovlig eller irregulær overvåking av norske borgere» av norsk politi, tryggingsteneste eller etterretning. Kommisjonen var sett saman av høgsterettsdommar Ketil Lund (formann), advokat Regine Ramm Bjerke, professor og tidlegare politikar Berge Furre, generalmajor Torkel Hovland og likestillingsombod Ingse Stabel.

Reidar T. Larsen og Vegard Holm vart òg føreslått som medlemmer av kommisjonen, men dette vart avvist av eit fleirtal på Stortinget.

Innhald
-------

Lund-rapporten kritiserte fleire tilhøve i dei løynlege tenestene i Noreg: 

* Det tette samarbeidet mellom overvakingstenesta og Det norske Arbeidarpartiet
* Mogelege registreringar i strid med instruksen
* Mogelege registreringar med bakgrunn i «gamle forestillinger»
* Uklare myndigheitsførehald

Rapporten viste at politiet sin observasjon av politiske grupperingar hadde konsentrert seg om Norges Kommunistiske Parti, Sosialistisk Folkeparti, Arbeidernes kommunistparti og Sosialistisk Venstreparti, og organisasjonar som vart rekna for å stå desse partia nær, som Nei til atomvåpen, Sambandet Norge-Sovjetunionen, Palestinakomiteen, Kvinnefronten og Solidaritetskomiteen for Vietnam. Høgreekstreme grupper var òg nemnd i høve til dette trusselbildet, men det kom ikkje fram noko i rapporten som indikerte at det føregjekk ulovleg overvaking av desse miljøa.

Konklusjon
----------

Rapporten konkluderte med at det føregjekk ulovleg politisk overvaking i Noreg etter 1945, først og fremst av venstresida i norsk politikk.

Kjelder
-------

1. ↑  *Kommisjonens rapport - sammendrag av kommisjonens vurderinger* (PDF) (PDF), stortinget.no
2. ↑  Astrid Meland (29. september 2010), «Mener Lund holdt tett av hensyn til utenlandsk etterretning», *Dagbladet*
3. ↑  *Rapport til Stortinget fra kommisjonen som ble oppnevnt av Stortinget for å granske påstander om ulovlig overvåking av norske borgere («Lund-rapporten»)*, stortinget.no
4. 1 2 3  *Lund-rapporten kapittel 1*, arkivert frå originalen 14. august 2007
Palmesaft i Indonesia, vunne ut frå *Borassus flabellifer*.
**Palmesaft** er ei søt væske laga av sevja frå ulike palmetypar. Sevja kan ein få til å renna ut anten ved skjera hol i knoppar, nye skot eller krona av treet etter å ha fjerna blad.

Palmesaft har høgt sukroseinnhald, og i det varme klimaet palmar veks i vil safta raskt gjæra av seg sjølv. Lagra palmesaft vil derfor bli til alkoholhaldig palmevin om ho ikkje blir drukken eller halden avkjølt. Denne vinen kan vidare destillerast til drikken arak.

Palmesaft kan også kondenserast til sukkerprodukta jaggery/palmesukker eller palmesirup.

Hyppig tapping kan skada og til slutt drepa eit tre; tapping av palmesaft frå daddelpalmar har derfor vore forbode i ein del område. Den tradisjonelle tappemetoden frå India, der ein berre tappar ein gong i året og ikkje tek vekk mange blad, har mindre innverknad på tre.

* Palmetappar frå Kiribati i 2007.Palmetappar frå Kiribati i 2007.
* Palmetapping frå kokospalme i India rundt 1850.Palmetapping frå kokospalme i India rundt 1850.
* Tapping frå daddelpalme i India.Tapping frå daddelpalme i India.

Kjelder
-------


* «d. date palm sap», *DATE PALM PRODUCTS...* fao.org
* «BILDESERIE: På jakt etter palmevinen» Arkivert 2015-06-15 ved Wayback Machine. merom.no
* «Daddel» Arkivert 2016-02-02 ved Wayback Machine. eksotiskefrugter.emu.dk
| 秦皇岛 |
| --- |
|  |
| Styresmakter |
| Land  Provins | Folkerepublikken Kina  Hebei |
| Borgarmeister | Zhu Haowen |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  7812 km² |
| Innbyggjarar  - By (2004)   - folketettleik | 2,805,400   359.1/km² |
| Koordinatar | 39°56′″N 119°36′″E﻿Koordinatar: 39°56′″N 119°36′″E﻿ |
| Tidssone | UTC + 8 (UTC+8) |
| Diverse anna |
| Postnummer | 066000 |
| Telefon-retningsnummer | 335 |
| Bilnummer | C |
| **Nettstad:** qhd.gov.cn |
| Plassering |
| Plassering av  QinhuangdaoPlassering av Qinhuangdao |

**Qinhuangdao** er ein kinesisk storby og hamneby nordaust i Hebei-provinsen ved kysten mot Bo Hai-bukta i Gulehavet. Han har status som byprefektur. Byen ligg aust for Beijing og nordaust for Tianjin, med Yanshan-fjella i nord. Folketalet i byen vart i 2007 oppgjeve til 776 000, medan heile prefekturet har 2,8 millionar innbyggarar.

Den kinesiske muren møter havet i Shanhaiguan.

Administrative einingar
-----------------------

Qinhuangdao består av tre bydistrikt, tre fylke og eitt autonomt fylke:

* Bydistriktet Haigang (海港区), 121 km², ca. 510 000 innbyggarar (2003)
* Bydistriktet Shanhaiguan (山海关区), 192 km², ca. 140 000 innbyggarar (2003)
* Bydistriktet Beidaihe (北戴河区), 70 km², ca. 60 000 innbyggarar (2003)
* Fylket Changli (昌黎县), 1184 km², ca. 550 000 innbyggarar (2003)
* Fylket Funing (抚宁县), 1646 km², ca. 510 000 innbyggarar (2003)
* Fylket Lulong (卢龙县), 945 km², ca. 420 000 innbyggarar (2003)
* Det autonome fylket Qinglong for mandsjuarane (青龙满族自治县), 3309 km², ca. 510 000 innbyggarar (2003)

Historie
--------

Bynamnet tyder ordrett «Qin-keisaren si øy», og har sin bakgrunn i ein av keisarane under Qin-dynastiet (221-206 f.Kr.) som i 215 f.Kr. kom til dette området i håp om å finna piller som etter det som vart fortald skulle sikra han eit langt liv. Frå å vera ein liten fiskarlandsby har byen vakse til ein av dei strøste hamnebyane i det nordlege Kina. 

Hamna vart opna for utenlandsfart i 1898. Byen er og blitt kraftig industrialisert, og den medfølgande forureininga av strendene har langt på veg teke knekken på badeturismen som og utvikla seg på 1900-talet. 

Qinhuangdao har ei viktig oljehamn.

Badebyen Beidaihe ligg innan byprefekturet Qinhuangdaos grenser.

Kjelder
-------

1. ↑  
Welcome to Qinhuangdao ved www.qhd.gov.cn

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Qinhuangdao**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Christian Leden**, opphavleg **Kristian Johnsson Refsaas**, (17. juli 1882–19. november 1957) var ein norsk oppdagingsreisande og musikkgranskar frå Inderøy.

Kristian Johnsson Refsaas var son til ein gardbrukar og musikksersjant på Inderøy i Nord-Trøndelag. I ungdomsåra var Kristian organist i Sakshaug kyrkje i heimbygda. Sidan studerte han musikkvitskap i Tyskland. Han fatta stor interesse for musikken til inuittane på Grønland, og med midlar frå det danske Carlsberg-fondet reiste han sommaren 1909 rundt om i Grønland på samlarferd. Han reiste då i lag med den danske polarforskaren Knud Rasmussen.

I 1910 tok han etternamnet Leden. Som oppdagingsreisande fór han oftast til arktiske område, men var òg i det indre av Sør-Amerika. Han lærte seg inuittisk språk, og i løpet av ein treårig ekspedisjon i Keewatin på vestkysten av Hudson Bay gjekk han frå landsby til landsby, og helste på alle ibuarane.

Med økonomisk stønad frå Geological Survey i Canada kunne Leden halde fram med sitt etnografiske arbeid over fleire år. På desse reisene i Grønland og Canada handla og bytta han til seg alt frå kunst- til bruksgjenstandar. Særleg tok han opp mykje musikk, omkring 1000 voksrullar er samla i Nasjonalbiblioteket i Mo i Rana. Opptaksutstyret hadde han elles med seg overalt, også i Noreg. Også ein heil del film og fotografi frå reisene hans er bevart.

Då Leden trappa ned felt- og registreringsarbeidet, reiste han vide i verda og heldt foredrag om arbeidet sitt. Han gav ut i alt tre bøker basert på delar av det innsamla materialet, alle på tysk språk.

Leden busette seg i Berlin i siste halvdelen av 1920-åra. Han engasjerte seg i eit pangermanistisk miljø, der han våren 1930 førelas over temaet «Civilisasjonens og raseblandingens innflydelse på folkekraften». I 1934 fekk han ei stilling ved Universitetet i Berlin og arbeidde med å vise samanhengar mellom folkemusikk og rase.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Christian Leden» frå Wikipedia på bokmål, den 24. mars 2017.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Historisk befolkningsregister
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* SUDOC
* NKC

 |
«Kvinna frå Mykene» er fragment av eit freskomåleri frå det trettande hundreåret før vår tidsrekning. Kvinna er tolka som ei gudinne som høgtideleg tek imot eit offer. Fragmentet skriv seg frå Akropolis i Mykene i Hellas og er no i det nasjonale arkeologiske museet i Athen.
Freskar i Poaganovo-klosteret i Serbia
Giovanni Battista Tiepolo: *Hagar i villmarka*, 1726-1729. Hagar er ei kvinne som er omtalt i kapittel 16 i Fyrste Mosebok i Bibelen.
**Freskomåleri** eller **freske** er vegg- og takmåleri på mur, gjort med vassfarge medan murpussen av kalkmørtel framleis er ny og våt. Pussinga av muren må soleis gjerast i samarbeid med kunstmålaren, slik at kunstmålaren kan gjere ferdig sitt arbeid før pussen er herda og tørr. Det kan såleis ikkje dekkjast større flater med murpuss om gangen enn at kunstmålaren kan halde tritt med muraren, og på større flater med veggmåleri vil ein difor ofte kunne registrere grensene mellom dei lutane som utgjer dagsøktane.

Kunstmålaren rører fargane ut med kalkvatn. Det er naudsynt med lang røynsle i å treffe dei rette fargane, ettersom fargane vert mykje ljosare etter å ha tørka. Det må dessutan arbeidast snøgt, før kalkpussen har tørka. Vert det gjort feil i fargevalet eller på anna måte, er det ikkje berre å måla oppå for å rette feilen; kalkpussen må hoggast vekk og eit nytt lag puss leggjast på og målast på vanleg måte medan pussen er våt.

Føremonen med freskomåleriet i høve til å måle på tørr murpuss, er at freskomåleriet held seg mykje betre og vil ha den same sterke og reine fargen i mange hundre år. Den våte kalkpussen tek opp i seg karbondioksid frå lufta, og vert då omgjort til kalsiumkarbonat, som ikkje let seg løyse opp og verte endra av vatn og fukt.

Freskomåleriet er ein særs gamal teknikk, nytta til dømes i Egypt, Hellas og Romerriket allereie i gamal tid; i ruinbyen Pompeii finst det mange veggmåleri i denne teknikken. Teknikken vart mykje nytta i mellomalderens kyrkjebygningar av stein, mellom anna i Norden, og særleg i Italia vart det framstilt viktige verk i denne teknikken i tida frå 1200-talet til 1600-talet av målarar som Giotto, Masaccio, Fra Angelico, Piero della Francesca, Luca Signorelli, Michelangelo og Pietro da Cortona, samt på 1700-talet ved til dømes Giovanni Battista Tiepolo. 

I nyare tid har òg kunstnarar nytta seg av freskomåleriet i fleire høve. Mexico med Diego Rivera og hans sosialrealistiske freskomåleri, og Noreg med Emanuel Vigeland og dei såkalla freskobrørne Axel Revold, Alf Rolfsen og Per Krohg, sette desse to landa i fremste rad i tida etter fyrste verdskrigen med omsyn til å skape viktige kunstverk i denne teknikken.

Bakgrunnsstoff
--------------

Sjå òg
------

Kalkmåleri

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GND
* NKC
* NDL

 |
Ulrik Frederik Gyldenløve, måla saman med det mange trur er Christian Hansen Ernst. Kopi av måleri. Tilhøyrer Eidsvollminnet.
Knivstikkersmauet i Kragerø, som er gata der Ernst skal ha vorte knivdrepen.
**Christian Hansen Ernst** (d. 17. august 1694  ) var ein myteomspunnen norsk embetsmann som jobba som vegar, målar og vrakar i Kragerø. Han kan ha vore den første norske embetsmannen med afrikansk opphav. Ifølgje lokal tradisjon vart Ernst, den såkalla «negerpostmesteren», stukken ned og drepen på open gate i Kragerø natt til 17. august 1694. Gata der drapet skal ha skjedd er i dag kalla *Knivstikkersmauet*.

Bakgrunn
--------

Ernst var kanskje fødd i England, i alle fall oppheldt han seg i London då han i 1669 vart tilsett hjå den norske statthaldaren Ulrik Fredrik Gyldenløve, som var i London på den tida som utsending hjå den engelske kongen. Då Gyldenløve reiste til Noreg for å vere statthaldar i 1673, følgde Ernst med. Ernst kom til Kragerø saman med engelskmannen James Wicker, som var tollar.

Tida i Kragerø
--------------

Det einaste som er kjend om Ernst, er at han fekk kongebrev på stillinga som vegar, målar og vrakar i Kragerø i 1687 og vart gravlagt der i august 1694. Ernst var ikkje eingong postmeister, slik tradisjonen vil ha det til, det var det tollaren Wicker som var. Det er likevel mogleg at Ernst jobba for Wicker og vart kalla postmeister blant folk flest. Korleis og kvifor Ernst døydde, eller for den del kva hudfarge han hadde, finst det derimot ingen sikre kjelder på.

Kjeldene til drapet på Ernst
----------------------------

Den fyrste kjelda til drapet på Ernst er eit lokalhistorisk manuskript frå Kragerø, skrive av Marcus Bærnholdt rundt 1750, altså nærmare 60 år etter at Ernst døydde. Her står det at Ernst vart stukken ned på open gate og drepen. I tillegg står det at Ernst var ein «morian», altså ein mørkhuda person. Historikaren Ludvig Daae publiserte ei historie om drapet, basert på historia til Bærnholdt, i 1891. I tillegg til den skrivne lokalhistoria har det òg eksistert munnlege tradisjonar kring Ernst og drapet på han, krydra med detaljar om at hudfargen til Ernst var årsaka til drapet, altså at det var eit rasistisk motivert drap. Felles for desse munnlege tradisjonane er at dei truleg har oppstått etter Daae sin publikasjon. 

Det er difor usikkert kva som er myter og kva som er sant når det gjeld Ernst. Ifølgje historikaren Ola Teige kan ein, på bakgrunn av kjeldene, rekne med at ein svart mann jobba i Kragerø frå 1687, og at han vart gravlagt i byen i 1694. Ein veit derimot ikkje korleis eller kvifor han døydde.

Kjelder
-------

1. ↑  Hamran, Ulf. (13. februar 2009). Christian Hansen Ernst. I Norsk biografisk leksikon. Henta 26. oktober 2017.
2. ↑  Norgeshistorie.no, Ola Teige, «Mysteriet om postmesteren i Kragerø» Arkivert 2017-10-28 ved Wayback Machine.. Henta 26. okt. 2017.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon

 |
**Christian Worm Sommerschild Hirsch** (8. oktober 1831–2. mai 1904) var ein norsk sakførar, bankmann og stortingsmann frå Stjørdal. Robertus Hirsch var far hans.

Hirsch vart student frå Trondhjem katedralskole i 1849 og cand. jur. i 1853. Sidan var han kopist i Finansdepartementet frå 1854, og frå 18?? overrettssakførar i Trondheim. Tida 1868-88 var han banksjef for Nordenfjeldske Kreditbank. Han var direktør for Noregs Bank frå 1888, medlem av representantskapet 1869-88, formann i tolv år. Frå 1888 var Hirsch formann i inspeksjonen for Angellske stiftelser, også styremedlem i Trondhjems brannforsikringsselskap. Han var medlem av bystyret i Trondheim frå 1866, ordførar i seks år.

Hirsch representerte Trondheim og Levanger på Stortinget periodane 1874-76, 1880-82 og 1889-91. Han var i 1874 medlem av justiskomite nr 2, 1875-76 av justiskomiteen, 1880-82 av budsjettkomiteen 1880-82, 1882 av skattekomiteen, 1889-91 av Lagtinget og næringskomite nr 1, samt 1890-91 av valkomiteen. Han var medlem av bankkommisjonen av 1884.

Hirsch døydde i Trondheim i 1904.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Historisk befolkningsregister
* PolSys

 |
**Paulus** (daud år 67) var ein romersk jøde, og ein av dei første kristne teologane og misjonærane. Mykje av Det Nye Testamentet er knytt til han og omgangskrinsen hans.

Paulus vert mest omtala i Apostelgjerningane, og vert frå først av skildra som ein ihuga farisear og motstandarar av dei kristne. Han vart opphavleg kalla Saulus. På veg til Damaskus om lag 40 vart han gripen av eit syn, der Jesus kom til han og slog han blind. Etter denne opplevinga vart han omvendt og døypt, og vart ein ihuga forkjempar for den nye trua.

Ferdene
-------

Paulus gjorde fire kjende ferder som misjonær, mellom anna til Athen, Korinth, og kringom i Vesle-Asia. Han rekna det som rett å omvende heidningane, medan dei andre apostlane før han hadde halde seg til jødane. I 58 vart han gripen og sett fast av kongen, men bad om nåde for keisar Nero, og vart send til Roma. Her tok han inn hjå ein familie av gresk-romerske kristne, og heldt fram med å breie ut læra si.

Etter Brannen i Roma i 64 vart han og Apostelen Peter skulda saman med andre kristne for ulukka, og Paulus leid dauden som Martyr i 67. 

Paulus, av Vittore Carpaccio.

Lære
----

Læra til Paulus kom til å få avgjerande tyding for kristendomen. Han stadfeste tilhøva mellom synd og nåde, og grunnfesta ein dualistisk tenkjemåte som har følgd kyrkja sidan. Dette kjem tydeleg fram i Romarbrevet. Paulus var òg gresk påverka, og mellom anna i Korintarbrevet kan ein finne sterk påverknad frå Platon. 

Paulus var ein ihuga brevskrivar, og ein reknar med at om lag halvparten av breva hans er komne bort. Dei som finst, er størstebolken av breva i NT.

Paulus i kulturen
-----------------

Namnet Paulus har gitt opphav til mannsnamnet Pål. Namnet Paulus er kjend frå omgrepet «Pauli ord».

Felix Mendelssohn har skildra Paulus si omvending og forkynning i *Oratoriet Paulus*.
|  |
| --- |
| **Palmetrast** |
| PalmetrastPalmetrast |
|
| **Utbreiing og status** |
| **Status i verda:** LC LivskraftigUtbreiinga av palmetrast Utbreiinga av palmetrast |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Fuglar Aves |
| **Orden:** | Sporvefuglar Passeriformes |
| **Familie:** | **Dulidae** |
| **Slekt:** | ***Dulus*** |
| **Art:** | **Palmetrast** *D. dominicus* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Dulus dominicus***Linnaeus, 1766 |

**Palmetrast**, *Dulus dominicus*, er ein liten fugl med lang stjert, den einaste arten i slekta *Dulus* og familien Dulidae. Han er antatt å vere relatert til sidensvansar, familien Bombycillidae, og nokre gonger klassifisert med denne gruppa. Namnet gjenspeglar den sterke tilknytinga til palmar for næringssøk, kvile og hekking. Palmetrast er nasjonalfugl i Den dominikanske republikken.

Skildring
---------

Palmetrastar er ca. 20 cm i lengd. Dei er olivenbrune over, og kremfarga med brune striper på undersida. Overgumpen og kantane på primærfjørene er mørk gulgrøne. Dei har nebb i sterk gul og raudbrune auge. Dei manglar den mjuke silkeaktige fjørdrakta av sidensvansar eller silkefuglar. Vaksne er like i utsjånad, umodne fuglar har mørk strupe.

Arten er endemisk for øya Hispaniola, politisk delt mellom Den dominikanske republikken og Haiti, inkludert dei tilstøytande øyane Saona og Gonâve, der han er vanleg og utbreitt. Han lever i området frå havnivå opp til 1500 moh. der det finst savannar med palmar eller andre opne område med spreidde tre. Han er godt tilpassa liv i byparkar og hagar der det finst palmar med føde.

Palmetrastar er mykje sosiale fuglar, ofte sett i små flokkar med fleire par som vil raste tett saman med kroppskontakt.

Hekkesesongen er hovudsakleg frå mars til juni. Fleire byggjer saman store, rotete reir av kvister i palmekroner, hovudsakleg *Roystonea*-palmeartar. Nokre gonger, i mangel av palmar, kan andre tre eller telefonstolpar brukast. Heile strukturen kan bli opptil 2 meter i tverrsnitt, og inneheld opp til 30 tilstøytande reir med eigne separate kammer og inngangar. Hoene legg kull på 2-4 tett flekkete, grålilla egg.

Palmetrastar lever av frukt og bær, inkludert dei på palmar og på treet *Bursera simaruba*, så vel som på blomar, særleg dei av epifyttiske orkidear.

Dei er munnrappe og støyande fuglar, med eit stort repertoar av gurgle og kvitrelydar som dei nyttar heile tida i den sosiale åtferda si.

Palmetrast er ein vanleg art innanfor leveområdet på ca. 75 000 km2. Sidan han ikkje nærmar seg grensa for bestandsnedgang etter kriteriet på IUCN raudliste, dvs større reduksjon enn 30 % pr. ti år eller over tre generasjonar, så er han vurdert som livskraftig.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Palmchat» frå Wikipedia på engelsk, den 23. september 2010*.

### Referansar

1. ↑  BirdLife International 2009. Dulus dominicus. In: IUCN 2010. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2010.3. <www.iucnredlist.org>. Lest 23 september 2010.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Opptak av lyd og bilete av palmetrast hos Internet Bird Collection
Koordinatar: 45°46′N 131°00′E﻿

**Qitaihe** er eit byprefektur som ligg aust i provinsen Heilongjiang i Kina. Byprefekturet har eit areal på 6 223 km² I 2010 hadde det 920 419 innbyggjarar, der 620 935 budde i dei tre tettbygde urbane distrikta.

Byprefekturet Qitaihe omfattar tre distrikt (区 *qū*) og eitt fylke (县 *xiàn*).

Historie
--------

Historia til Qitaihe kan førast tilbake 3000 år, då staden var folkesett av sushenarar, forfedrane til mandsjuane. I 1910 blei det funne kol i Qitaihe.

Næring
------

Gruveindustri basert på steinkol er ei hovudnæring.

Samferdsle
----------

Riksveg 201 i Kina går gjennom området. Vegen tek til i Hegang i provinsen Heilongjiang og fører via mellom andre Mudanjiang og Dandong sør til Liaodong-halvøya til Lüshunkou/Dalian.

Kjelder
-------

1. ↑  黑龙江省第六次全国人口普查情况新闻发布会 (på kinesisk). State Council Information Office. ]
2. ↑  «Archived copy» 历史纪年大事记 (på kinesisk). Qitaihe People's Government. Arkivert frå originalen 25. april 2012. Henta 19. november 2011.

* *Denne artikkelen bygger på «Qitaihe» frå Wikipedia på bokmål, den 11. april 2012.*
* *Denne artikkelen bygger på «Qitaihe» frå Wikipedia på engelsk, den 11. april 2012.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Qitaihe**

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Palomar-observatoriet** er eit astronomisk observatorium som ligg 80 km nordaust for San Diego i California i USA, 1500 meter over havet. 

Hovudinstrumentet er Hale-teleskopet, som vart innvigd i 1948, og var fram til 1976 den største spegelkikkerten i verda med ein diameter på 508 cm. Spegelen aleine veg 15 tonn og dei rørlege delane til instrumentet 530 tonn. Diameteren på kuppelen er 47 meter. Ved Palomar-observatoriet finst òg eit av dei største Schmidt-teleskopa i verda med ein diameter på 122 cm. Med dette instrumentet vart det i 1949-1956 laga det til no mest omfattande fotografiske himmelkartet, *National Geographic Society – Palomar Observatory Sky Survey*, som går ned til storleiksklasse 21. I 1970 vart det bygd eit teleskop med diameter 153 cm. Det minste teleskopet (Sleuth) stod ferdig i 2004 og er eit robotteleskop for automatisk søk etter planetar ved 10 000 stjerner per natt. Progammet til observatoriet er først og fremst konsentrert om undersøking av galaksar.

Kjelder
-------


* «Palomar-observatoriet», *Store norske leksikon*, 14. februar 2009, henta 17. juli 2016
**Christian Lindberg** (fødd 15. februar 1958 i Stockholm) er ein svensk trombonist, dirigent og komponist.

Lindberg begynte å spele trombone først som 17-åring og blei allereie etter to år tilsett i Kungliga Hovkapellet. Etter vidare utdanning blei han verda si første heiltids profesjonelle trombonesolist. Han har eit nært samarbeid med komponisten Jan Sandström, noko som bl.a. har resultert i to trombonekonsertar. Fleire andre komponistar har òg skrive musikk for Lindberg.

På starten av 2000-talet begynte Lindberg òg å dirigere og komponere profesjonelt. Han er sjefsdirigent for Nordiska Kammarorkestern i Sundsvall og Stockholms Läns Blåsarsymfoniker.

I 2003-2006 komponerte Lindberg ein konsert for bass-, tenor- og alttrombone og orkester med tittelen Chick'a'Bone Checkout, bestilt av Chicago Symphony Orchestra og tileigna orkesteret sin trombonist Charles Vernon, som urframførte verket 28. september 2006.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Christian Lindberg – offisiell nettside

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Christian Lindberg» frå Wikipedia på bokmål, den 6. mai 2008.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS
* SUDOC

 |
Palmarola og Dei pontinske øyane
Palmarola sett frå Ponza
**Palmarola** er ei klippefull øy i Tyrrenhavet utanfor vestkysten av Italia. Ho er ikkje busett, men er den nest største av Dei pontinske øyane og ligg om lag 10 km vest for Ponza. Øya har eit areal på 1,36 km². 

Palmarola er ei øy full av bratte klipper med enkelte naturlege grooter og bukter. Det høgaste punktet på Palmarola er Monte Guarniere på 249 meter over havet. Øya er hovudsakleg eit naturreservat, men det er enkelste hamner der båtar kan legge til kai og fleire restaurantar som serverer turistar i sommarsesongen. 

Pave Silverius vart send i eksil og døydde på Palmarola i 537 etter usemje i kyrkja om forholdet til den bysantinske keisaren i Konstantinopel. Silverius, som seinare vart kanonisert som St. Silveriu, er vernehelgen for øya Ponza.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Satellittbilete av Palmarola[*daud lenkje*]
* Turistinformasjon Arkivert 2007-04-12 ved Wayback Machine.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen er basert på ei omsetjing av artikkelen Palmarola frå Engelsk Wikipedia .*

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GeoNames

 |
|  |
| --- |
| **Palmekakadu** |
| Palmekakadu, Probosciger roseicapilla Foto:  Doug JansonPalmekakadu, Probosciger roseicapilla *Foto: Doug Janson*  |
|
| **Utbreiing og status** |
| **Status i verda:** LC LivskraftigUtbreiinga av Palmekakadu Utbreiinga av Palmekakadu |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Fuglar Aves |
| **Orden:** | Papegøyefuglar Psittaciformes |
| **Familie:** | Kakaduer Cacatuidae |
| **Slekt:** | *Probosciger* |
| **Art:** | **Palmekakadu** *P. aterrimus* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Probosciger aterrimus***Gmelin, 1788 |

| Namn på ulike språk |
| --- |
| Palmekakadu |
| Svensk | Palmkakadua |
| Dansk | Palmekakadue |
| Engelsk | Palm Cockatoo, Goliath Cockatoo |
| Tysk | Palmkakadu, Arakakadu |
| Fransk | Cacatoès noir |
| Spansk | Cacatúa de las palmas |
| Russisk | Tsjornyj kakadu (Чёрный какаду) |

**Palmekakadu** eller **palmekakadue** (*Probosciger aterrimus*) er ein stor oskegrå til svart papegøyefugl i kakadufamilien. Fuglen er monotypisk i slekta *Probosciger*. 

Palmekakadua har distribusjon i regnskog og i skoglandskap i Ny-Guinea og nordlege Queensland i Australia. Ho måler ca. 55-60 cm i lengd og veg mellom 500-1 000 gram. Dette er ein særeigen fugl med ein stor fjørtopp og har eit av dei største nebba blant papegøyar, berre hyasintara i sentrale Sør-Amerika har større. Det kraftfulle nebbet gjer palmekakadua i stand til å knekke nøtter og ete frø som andre artar har problem med å meistre tilgangen til. Konstruksjonen er uvanleg ved at under- og overnebbet ikkje passar saman, slik at tunga kan halde ei nøtt mot overnebbet mens undernebbet arbeider for å opne ho. Palmekakaduer har også karakteristiske raude kinnflekker som skiftar farge når fuglen er skremt eller er opphissa.

Palmekakadua har fire måtar å kommunisere med lyd på, inkludert eit «hallo»-kall som er overraskande menneskeleg. Det finst ulike dialektar gjennom leveområdet for arten. Fuglen har ei unik framsyning kor fuglen, vanlegvis hannen, trommar med ei stor grein mot eit daudt tre. Det lagar eit støynivå som kan høyrast opptil 100 meter unna. Ein trur hofuglar kan vurdere kvaliteten på reir hòla etter resonansen som tromminga skaper.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Palm Cockatoo» frå Wikipedia på engelsk, den 1. juli 2009.*

### Bakgrunnsstoff

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Palmekakadu**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* ITIS

 |
Kaba som midtpunkt på eit verdskart.
**Qibla** er eit arabisk ord som refererer til retninga ein muslim skal venda seg i når han ber. Opphavleg skulle dette vera i retning Baitul Muqaddas i Jerusalem, men i 624 evt. då Muhammed hadde emigrert til Medina vart bøneretninga endra til å vera i retning Kabaen i Mekka. 

Nokre ikkje-muslimske akademikar tilskriv endringa til ei konflikt mellom Muhammed og jødane i Medina. I tradisjonelle islamske kjelder vert det fortalt om ei plutseleg endring som tok stad då Muhammed fekk ei openberring under ei morgonbøn han leia. Muhammed, som då var vend imot Jerusalem, skal med det same ha snudd seg og vend seg mot Mekka, og dei bak han følgde etter. 

Bøneretninga vert alltid sett til å vera i den retninga der distansen til Kaba er kortast. Ein spesiell situasjon oppstår når muslimar ber inne i sjølve Kaba, dei vil då venda seg mot ytterveggane.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Finn qibla frå kvar som helst i verda

| * v
* d
* e
Muslimsk arkitektur |
| --- |
| Bygningstypar | hamam**·** khanaqa**·** kasbah**·** madrassa**·** mausoleum**·** moské**·** souk | Den muslimske truvedkjenninga i arabisk kalligrafi, forma som ein moské. |
| Bygningsdetaljar | arabesk**·** arabisk kalligrafi**·** arkade**·** minaret**·** minbar**·** mihrab**·** muqarna**·** sahn**·** iwan**·** kuppel**·** vindfangar |
| Anna | muslimske hagar**·** Kaba**·** qibla |
Bilete av løpebanen og fotballgrassletta
**Lambertseter stadion** er eit idrettsanlegg på Lambertseter i Oslo. Sjølve stadionet er kjøpt og eigt av Bydel Nordstrand. 

Lambertseter stadion vart brukt som hovudfotballbane og friidrettbane for Oslo medan Bislett stadion vart renovert i 2004. Det er tidlegare brukt av Mercantile Ski- og Fotballklubb og Fotballklubben Manglerud Star Oslo til heimekampane deira. I dag vert det brukt som heimefotballbane for Lambertseter Idrettsforeining og andre lag, ved at dei søkjer til Oslo kommune. Lambertseter stadion er tredjevalet til treningsstadion for Noregs herrelandslag i fotball (etter Ullevaal Stadion og Bislett stadion). Dei trena der seinast i 2007.

Fasilitetar
-----------

Rundt fotballbanen er det ein gymmertløpebane. Stadionet har ingen klubbhus, men garderobane til Lambertseter Idrettsforeining kan brukast. Stadionet har berre ståplassar på den eine langsida av banen. Det har også eit kommentatorhus, høgtalarar og lyskastarar.

Tidlegare idrettsarrangement
----------------------------

### Skøyter

Banen vart brukt av Lambertseter Skøyteklubb frå 1968 til 1986 og har følgjande banerekordar med skøyteløp: 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **Distanse** | **Tid** | **Namn** | **Dato** |
| 500 m | 38,3 | Frode Rønning | 20. feb 1983 |
| 1000 m | 1.17,9 | Frode Rønning | 20. feb 1983 |
| 1500 m | 2.03,1 | Kai Åre Engelstad | 20. feb 1983 |
| 3000 m | 4.23,61 | Alf Rekstad | 24. feb 1979 |
| 5000 m | 7.31,6 | Frode Syvertsen | 11. feb 1984 |
| sprint-komb. | 155,000 | Frode Rønning | 19.-20. feb 1983 |
|  | 38,5-1.18,5-38,3-1.17,9 |  |  |
| liten komb. | 173,010 | Sondre Kvaalen | 19.-20. feb 1983 |
|  | 40,4-4.27,3-2.04,5-7.45,6 |  |  |
| 500 m | 45,2 | Lisbeth Korsmo | 19. feb 1977 |
| 1000 m | 1.34,2 | Grethe Viksås | 6. jan 1979 |
| 1500 m | 2.30,0 | Bjørg Eva Jensen | 7. feb 1976 |
| 3000 m | 5.15,5 | Bjørg Eva Jensen | 8. feb 1976 |
| sprint-komb. | 190,600 | Ann-Mari Tollefsen | 6.-7. jan 1979 |
|  | 46,5-1.34,5-48,2-1.37,3 |  |  |
| mini-komb. | 198,583 | Bjørg Eva Jensen | 7.-8. feb 1976 |
|  | 47,5-2.30,0-1.37,0-5.15,5 |  |  |

### Friidrett

Lambertseter stadion har òg vorte brukt til større arrangement i friidrett. Clean Air Game sitt arrangement i 2018 gav to - eller eigenleg fem - norske rekordar. Lene Retzius betra norgesrekorden i stavsprang heile tre gongar og enda på 4,50 meter, medan Eivind Henriksen betra rekorden i sleggekast to gongar og enda med ei notering på 76,66 meter.

Bilete
------

* Stadionbilete teke frå akebakken «gris'ern»Stadionbilete teke frå akebakken «gris'ern»
* Løpebane og tribune på stadionet, til høgre i biletetLøpebane og tribune på stadionet, til høgre i biletet
* Bilete av stadion teke frå grusbanenBilete av stadion teke frå grusbanen

Referansar
----------

1. ↑  Fotballforbund, Norges. «Lambertseter match - Hjem». *fotball.no - Norges Fotballforbund* (på norsk). Henta 28. mai 2019.
2. ↑  Nye norske rekorder på lambertseter stadion
Plotin med sina disiplar. Relieff frå ein romersk sarkofag.
***Nyplatonismen, det guddomlege arbeid*** er ei bok i bokklubben sin serie Verdens Hellige Skrifter, redigert av Ingemund T. Askeland og utgjeven i 2010. Boka inneheld tekstar frå nyplatonismen, slik han stod fram frå 200-500-talet. Tekstutvalet er gjort for å «gje eit visst innsyn i grunnleggjande trekk ved filosofien samstundes som det er lagt vekt på å presentere nyansane i den religiøse tenkinga».

Nyplatonismen var ei filosofisk-religiøs retning som oppstod i seinantikken på 200-talet. Han sameinar element frå nypythagoreisme, filosofien til Platon og orientalsk utløysingslære. Sjølve *omgrepet*nyplatonisme vart fyrst innført i nyare tid for å identifisere og skilja ut denne platonske tradisjonen som vart initiert av Plotin og i sin heidenske form varte fram til 500-talet.

Nyplatonikarane oppfatta kosmos som eit hierarkisk ordna system av verekategoriar med grader av fullkommenskap, heilt ned til materien, det vonde prinsipp. Gud kan berre erkjennast i ekstasen, som er den høgaste erkjenningsformen. Deretter kjem intuisjonen og i tredje rekke den vanlege logiske tenkinga. Den lågaste kunnskapsformen er den sansane gjev oss.

Innhald
-------

Boka har fem hovudavsnitt, der det siste er størst og omfattar halve boka. Dei lengste enkelttekstane er *Dei kaldeiske orakla* og *Om mysteria* av Jamblikos.

* Grunnleggjande filosofi
	+ Tekstar av Plotin (frå *Enneadane*), Porfyrios og Proklos
* Einskap og mangfald
	+ Tekstar av Proklos og Damaskios
* Platon og den guddommelege filosofi
	+ Proklos: *Innleiing til Platonsk teologi*
* Om gudenamn og gudebilete
	+ Tekstar av Proklos og Porfyrios
* Tanke eller tru: teurgi og den filosofiske gudekulten
	+ *De kaldeiske orakla*, Proklos' *Om det heilage handverket*, Jamblikos' *Om mysteria*, og andre tekstar av Profyrios, Proklos og keisar Julian

Kjelder
-------

1. 1 2  Kjelde for sitat og vurderingar er Ingemund T. Askeland si innleiing til *Nyplatonismen*, 2010, s.IX-LVI, her s.LV.
2. 1 2  nyplatonisme hjå Store norske leksikon

* *Denne artikkelen bygger på «Nyplatonismen, det guddomlege arbeid» frå Wikipedia på bokmål, den 13. oktober 2021.*

Bibliografi
-----------

* *Nyplatonismen, det guddomlege arbeid*. Utval og innleiande essay ved Ingemund T. Askeland. Bokklubben, 2010. LVI, 449 sider. (Verdens Hellige Skrifter; 61). ISBN 978-82-525-7139-4
| **Lamezia Terme** |
| --- |
| Horisonten til Lamezia TermeHorisonten til Lamezia Terme |
| Plassering |
| 

Lamezia Terme is located in Italia

 |
| Styresmakter |
| Land  Region  Provins | Italia Italia  Calabria  Catanzaro |
| Borgarmeister | Giovanni Speranza |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  162,43 km² |
| Innbyggjarar  - Totalt    - folketettleik | 70 261   432,56/km² |
| Koordinatar | 38°58′″N 16°18′″E﻿Koordinatar: 38°58′″N 16°18′″E﻿ |
| Høgd over havet | 216 m |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 88046 |
| Telefon-retningsnummer | 0968 |
| **Nettstad:** www.comune.lamezia-terme.cz.it |

**Lamezia Terme** er ein by i provinsen Catanzaro i regionen Calabria Italia.

Bydelen St. Theodore på åsen der ruinane av den normanniske Hohenstaufen-borga ligg
Maltabastionen i Lamezia (1550)

Geografi
--------

Lamezia ligg ved den austlege enden til ei kystslette som vanlegvis vert kalla Piana di Sant'Eufemia, midt på den calabriske kysten ved Tyrrenhavet. Sletta var tidlegare eit myrområde, men har vorte drenert.

Historie
--------

Kommunen Lamezia Terme vart formelt oppretta 4. januar 1968. Området inneheld dei tidlegare kommunane **Nicastro**, **Sambiase** og **Sant'Eufemia Lamezia**. Den kontroversielle samanslåinga var meint å skape ei sterkare eining med ei betre økonomisk utvikling.

* **Nicastro**

Nicastro har spor tilbake til 800-talet då Calabria var ein del av Austromarriket. Då vart ei borg kalla *Neo Castrum* («Ny Borg») bygd. Eit stort benediktinarkloster, St. Eufemia, vart grunnlagd her i 1062 av den normanniske greven Robert Guiscard. Han var lenge eit len for Caracciolo-familien og seinare høyrte det itl D'Aquino-familien. Byen vart nesten heilt lagt i grus av eit jordskjelv i 1638 der meir enn 100 innbyggjarar omkom, og seinare vart klosteret lagt i grus. Borga, som var bygd av normannararane og utvida av keisar Fredrik II og angevinkongane fall saman. Flaum og fleire jordskjelv fylgde på 1700-talet. 

Nicastro opplevde stor emigrasjon seint på 1800-talet og tidleg på 1900-talet (om lag 8 000 innbyggjarar), i tillegg til etter den andre verdskrigen.

* **Sambiase**

Sambiase vart grunnlagd rundt 900-talet rundt eit kloster tileigna St. Biase, som byen har fått namn etter. Han hadde mange kyrkjer, men i dag står berre fem av dei att. 

* **Sant'Eufemia Lamezia**

Dagens Sant'Eufemia Lamezia ligg ikkje der han låg i antikken. Den eldste busetnaden var den greske Terina, som i dag har vorte graven ut. Sant'Eufemia Lamezia (i dag Sant'Eufemia Vetere) vart grunnlagd på ein ås kort tid etter jordskjelvet i 1638. Den noverande bydelen vart bygd under facistperioden etter at eit myrområde vart drenert.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Lamezia Terme» frå Wikipedia på engelsk, den 16. desember 2007.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Lameziastorica: Historia til Lamezia Terme

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Skouries-gruva** er ei gull- og kopargruve i Khalkidikí i Sentral-Makedonía nord i Hellas. Ho er under utvikling av det kanadiske føretaket Eldorado Gold som ei kombinert dagbrot- og sjaktgruve.

Skouries er ein førekomst av gull-kopar-porfyr i det serbisk-makedonske massivet i nordaustlege Hellas.

Utbygging
---------

Utbyggingsplanen for Skouries har to fasar:

**Fase 1 (2019-2027)**

Fase 1 omfattar ei blanding av dagbrot og gruvegraving i 9 år, med ein planlagt totalproduksjon på 1,4 millionar ounce (nær 40 tonn) og 620 millionar pound (ca. 280 000 tonn) kopar.

**Fase 2 (2028-2042)**

Fase 2 omfattar gruvedrift under jorda i 15 år etter avsluttinga av fase 1. I faste 2 venter ein å produsera 1,7 millionar ounce gull og 850 millionar pound kopar.

Motstand mot gruvedrifta
------------------------

Mange lokale innbyggjarar har motsett seg utbygginga av gruva, som dei meiner kan ha stor påverknad på miljøet, turisme og landbruk i området. Folk har demonstrert mot gruva i fleire år, og stengt nasjonale vegar, men utbygginga har fortsett.

Kjelder
-------

1. ↑  «Skouries». eldoradogold.com. 2017. Henta 16. februar 2017.
2. ↑  «Skouries». eldoradogold.com. 2017. Henta 16. februar 2017.
3. ↑  Tsavdaroglou, C. Petrakos, K. and Makrygianni, V. (2017). The Golden "Salto Mortale" in the Era of Crisis: Primitive Accumulation and Local and Urban Struggle in the Case of Skouries Gold Mining in Greece. City, 21(3-4), 428-447.

* *Denne artikkelen bygger på «Skouries mine» frå Wikipedia på engelsk, den 7. mars 2021.*
**Gammafunksjonen** er ein matematisk funksjon definert som eit ueigentleg integral: {\displaystyle \Gamma (z)=\int \_{0}^{\infty }t^{-1+z}e^{-t}dt}. 
Funksjonen kan så utvidast til alle reelle tal utanom 0, -1, -2, -3, ... der han ikkje eksisterer, ved å bruke funksjonallikninga Γ(x + 1) = x Γ(x). Sidan han har verdiane Γ(x + 1) = 1 · 2 · 3 · ... · x = x! for alle naturlege tal *x*, kan gammafunksjonen oppfattast som ei generalisering av omgrepet fakultet.

Han vert ofte nytta i sannsynsrekning og i kompleks analyse, og har nokre spesielle eigenskapar: 

{\displaystyle \Gamma (z+1)=z\Gamma (z)}

{\displaystyle \Gamma (n+1)=n!}

{\displaystyle \Gamma \left({\frac {1}{2}}\right)={\sqrt {\pi }}}

Den første eigenskapen følgjer frå ein enkel delvis integrasjon, medan den andre følgjer frå den første. 

Funksjonen vart først innført av Leonhard Euler og vert som regelen skriven med den greske bokstaven gamma Γ og vert skriven Γ(x), derav namnet.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Gammafunksjonen» frå Wikipedia på bokmål, den 11. september 2011.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GND
* NDL

 |
Første kartlegging av himmelem med energiar over 1 GeV, samla inn av Fermi Gamma-ray Space Telescope frå 2009 til 2011.
**Gamma-astronomi** er ein del av astronomien som omfattar studiet av gammastråling frå himmellekamar og frå verdsrommet. Gammastrålinga oppstår ved spalting av atomkjerner og ved valdsam akselerasjon av ladde partiklar, og er den mest kortbølgja og dermed den mest energirike elektromagnetiske stråling ein kjenner med energiar over 100 keV.

Den kosmiske gammastrålinga trengjer ikkje gjennom jordatmosfæren, og kan derfor berre studerast med instrument plassert i satellittar. Strålinga vart første gang registrert frå satellitten OSO-3 i 1986. Strålinga er delvis diffus med konsentrasjon langs galaktisk ekvator og sentrum av Mjølkevegen, delvis opptrer ho frå lokale kjelder. Dei kjeldene som tilhører stjernesystemet vårt, er mellom anna solflekkar, nøytronstjerner og supernovarestar. Dei ekstragalaktiske kjeldene er kvasarar, svarte hól og spesielle typar aktive galaksar. Aktiviteten innan forskingsfeltet auka kraftig etter at romfartøya Compton Gamma-Ray Observatory og Granat X-Ray/Gamma-Ray Observatory vart skoten opp tidleg i 1990-åra.

Sjå òg
------

* gammaglimt

Kjelder
-------


* «Gamma-astronomi», *Store norske leksikon*, 14. februar 2009, henta 13. august 2014
* «Gammastråle-astronomi», *Store norske leksikon*, 14. februar 2009, henta 13. august 2014

Bakgrunnsstoff
--------------

* The HEGRA Atmospheric Cherenkov Telescope System
* The MAGIC Telescope Project
* The VERITAS Ground Based Gamma-Ray Experiment