recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Jürgen Hingsen
**Jürgen Hingsen** (fødd 25. januar 1958) er ein tysk tidlegare friidrettsutøvar frå Duisburg. Han forbetra verdsrekorden i tikamp tre gongar og vann fire sølvmedaljar i dei store internasjonale meisterskapane i tida 1982-86.

### Aktiv

Hingsen var ein av verdas beste tikjemparar i tiåret 1979-88. Ved den vesttyske meisterskapen i Ulm midt i august 1982 sette han verdsrekord med 8 723 poeng. Under europameisterskapen i Aten nokre veker seinare vart han nummer to etter briten Daley Thompson, som samstundes tok over verdsrekorden med sine 8 743 poeng. Den 6. juni 1983 oppnådde Hingsen 8 777 poeng og var tilbake som verdsrekordhaldar. To månader etter var det tid for reprise på fjoråret, ved verdsmeisterskapen i Helsinki måtte han sjå seg slått av Thompson.

I ei tevling i Mannheim 8.-9. juni 1984 forbetra Hingsen verdsrekorden til 8 798 poeng. Under dei olympiske leikane i Los Angeles i august måtte han på ny nøye seg med sølvmedalje, atter ein gong vann Thompson og som i EM 1982 tok briten over som verdsrekordhaldar. Ved Friidretts-EM 1986 på tysk heimegrunn måtte Hingsen for fjerde meisterskap i rad sjå seg overgått av Thompson, med enno ei sølvmedalje i premiesamlinga.

Hingsens prestasjonar i Mannheim frå 1984 er i 2019 framleis tysk rekord i tikamp, etter nye tabellar utrekna til 8 832 poeng.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* EM 1978 i Praha: Nr 13 – 7 640 poeng
* EM 1982 i Aten: Sølvmedalje – 8 517 poeng, bakom Daley Thompson (8 743 p)
* VM 1983 i Helsinki: Sølvmedalje – 8 561 poeng, bakom Daley Thompson (8 666 p)
* OL 1984 i Los Angeles: Sølvmedalje – 8 673 poeng, bakom Daley Thompson (8 798 p)
* EM 1986 i Stuttgart: Sølvmedalje – 8 730 poeng, bakom Daley Thompson (8 811 p)
* VM 1987 i Roma: Braut
* OL 1988 i Seoul: Braut

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Jürgen Hingsen» frå Wikipedia på tysk, den 17. juli 2019.*
Koordinatar: 70°09′S 21°45′E﻿

**Godelbukta** er ei ishamn kring 10 km brei i ei meir eller mindre permanent bukt i isbremmen på kysten av Dronning Maud Land.

Oppdaging og namngjeving
------------------------

Godelbukta vart namngjeven av US Navy Operasjon Deep Freeze I på USS «Glacier» (AGB-4, som kartla denne kysten i forbifarten i mars 1956, for William H. Godel, visedirektør i Office of Special Operations i det amerikanske marinedepartementet som deltok i utforminga av ekspedisjonen.

Omgrepet «ishamn» vart foreslått av Advisory Committee on Antarctic Names i 1956 for å syne til at dette var ei bukt i isen, og dermed utsett for endringar.

Sjå òg
------

* Ishamn
* Atkabukta
* Erskinebukta
* Norselbukta
* Hvalbukta

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Godelbukta» frå Wikipedia på engelsk, den 19. mars 2014.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. 1 2  «Godelbukta». Geographic Names Information System, U.S. Geological Survey. Henta 28. desember 2013.

 Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Godelbukta» (innhald frå Geographic Names Information System).


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Frå Knavocks til Godrevy Point
Godrevy fyr i solnedgang, april 2007
**Godrevy** er eit område vest i Cornwall i Storbritannia på nordkysten ved St. Ives Bay. Området er eit populært tur- og surfeområde. Fleire område her vert styrt av National Trust.

Neset Godrevy ligg på austsida av St Ives Bay, om lag 5 km nordaust for byen Hayle. Den nærmaste landsbyen er Gwithian. Neset består av lyngheier med mange planteartar. Området er derfor klassifisert som Site of special scientific interest (SSSI, stad av særleg vitskapleg interesse). 

South West kyststi går rundt heile neset. Vestsida av Godrevy Head består av klipper, medan dei populær surfestrand ligg i sør. Klippene er kring 70 meter høge. Mykje sjøfugl held til i klippene, som skarv, havhest, teist og alke, samt fleire artar måse. Det er òg mykje gråsel rundt neset året rundt. Stundom kan ein òg sjå tumlarar i området. 

Godrevy Island ligg om lag 400 m utanfor Godrevy Point. Her står Trinity House fyr.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Godrevy på National Trust
* Godrevy på Trinity House Arkivert 2006-01-15 ved Wayback Machine.
* Panoramabilete av Godrevy Arkivert 2009-06-23 ved Wayback Machine.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Godrevy» frå Wikipedia på engelsk, den 16. januar 2010.*

  

Koordinatar: 50°14′18″N 5°23′37″W﻿
Koordinatar: 33°47′36″ N 35°49′22″ E﻿

**Kabelias** (arabisk قب الياس *Qab Ilyās*, òg skrive *Kab Elias*, *Qab Elias*, *Qob Elias* og *Qoub Elias*) (Wadi Ed Delm er ein kommune i Zahle distrikt i Libanon. Kabelias ligg 15 km frå Zahleh og 45 km frå hovudstaden Beirut. Han ligg 950 meter over havet og har eit areal på kring 32 km². Dei fleste innbyggjarane er sunnimuslimar.

Haidara-ruinane
Kommuneparken
Kabelias er den tredje største byen i Beqaadalen, etter Zahleh og Baalbeck.

Namn
----

Kabelias hadde opphavleg eit fønikisk namn, men dette vart seinare kalla *Kaber Elias* (Grava til Elias). Dette kom av at ein trudde at profeten Elias var gravlagde der. Seinare vart namnet forkorta til Kabelias.

Folkesetnad
-----------

Det er estimert at det bur kring 55 000 innbyggjarar i Kabelias spreidd i bydelane Kabelias Fawka, Kabelias Tahta, Wadi El Delm, garden Bmahray og Bahsasa.

Turistmål
---------

Ein trur at borgruinane til drusarar-prinsen Fakhreddin II var den største borga i Beqaadalen og han valde denne staden på grunn av høgda og det gode forsvaret mot osmanarane. Borga vart etter kvart øydelagd av osmanarane, men ruinane ligg her enno.

Haidara-ruinane er datert attende til Romarriket. I følgje ei lokal segn var det ein gong ein spegel på sida av bygningen, som brukte å reflektere sollys ned i landsbyen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Kabelias» frå Wikipedia på engelsk, den 10. juli 2014.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* Municipality of Kabelias - Wadi El Delm
* 
* Arkivert 2014-05-17 ved Wayback Machine.
* 

1. ↑  *arkivkopi*, arkivert frå originalen 4. mars 2016, henta 10. juli 2014

| * v
* d
* e
Flag of Lebanon Zahle distrikt i Beqaa guvernement |
| --- |
| Administrativt senter: **Zahlé** |
| Byar og landsbyar | Ali an Nahri**·** Anjar**·** Barelias**·** Bouarij **·** Jdita**·** Kabelias**·** Majdal Anjar**·** Niha Bekaa **·** Rayak**·** Saadnayel**·** Taalabaya**·** Zahlé |  |
**Jürgen Pommerenke** (fødd 22. januar 1953) er ein tysk tidlegare fotballspelar frå Wegeleben i Sachsen-Anhalt som vann cupvinnarcupen 1974 med FC Magdeburg. Midtbanespelaren vann olympisk bronsemedalje i 1972 for Aust-Tyskland.

### Klubbspel

Pommerenke spelte i alle år FC Magdeburg. Han debuterte for klubben i 1970 og la opp i 1985. Perioden 1972-75 bidrog han mykje til at Magdeburg vann tre av fire austtyske ligatitlar. Høgdepunktet for Pommerenke kom då Magdeburg i 1974 vann cupvinnarcupfinalen i Rotterdam, der laget sigra 2-0 over italienske AC Milan. Elles sanka han fem nasjonale cuppokalar, den fyrste i 1973 og den siste ti år seinare. I 1975 vart han kåra til årets spelar i Aust-Tyskland.

### Landslagsspel

Pommerenke deltok i 57 landskampar for det austtyske landslaget i tida 1972-83. Under dei olympiske sommarleikane 1972 i München var han på plass då Aust-Tyskland og Sovjetunionen spelte 2-2 i bronsefinalen, og begge laga vart tildelt bronse. To år seinare spelte han tre av kampane då Aust-Tyskland var med i Fotball-VM 1974 i Vest-Tyskland. Pommerenke skåra 3 landslagsmål.

### Merittar

* Vinnar av cupvinnarcupen: 1974 med FC Magdeburg
* Austtysk ligameister: 1972, 1974, 1975 med FC Magdeburg
* Austtysk cupmeister: 1973, 1978, 1979, 1983 med FC Magdeburg
* Olympisk bronse: 1972 for Aust-Tyskland

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Jürgen Pommerenke» frå Wikipedia på tysk, den 2. mars 2019.*

* eu-football

| * v
* d
* e
Aust-Tyskland sitt landslag – VM i fotball 1974 |
| --- |
| 
* 1 Croy
* 2 Kurbjuweit
* 3 Bransch
* 4 Weise
* 5 Fritsche
* 6 Schnuphase
* 7 Pommerenke
* 8 Löwe
* 9 Ducke
* 10 Kreische
* 11 Streich
* 12 Wätzlich
* 13 Lauck
* 14 Sparwasser
* 15 Vogel
* 16 Irmscher
* 17 Hamann
* 18 Kische
* 19 Seguin
* 20 Hoffmann
* 21 Blochwitz
* 22 Friese
* Landslagstrenar: Buschner

 | Det austtyske flagget |
|  |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
**Godert de Ginkell, 1. jarl av Athlone** (nederlandsk **Baron Godard van Reede**) (fødd 1644 i Amerongen, død 11. februar 1703 i Utrecht) var ein nederlandsk general i teneste for England under Vilhelm, prinsen av Oranien, som han følgde til England under den ærerike revolusjonen som avsette Jakob II. 

Ginkel kjempa i den vilhelminske krigen i Irland der han kommanderte eit nederlandsk kavaleri i slaget ved Boyne. Då kongen vendte attende til England, vart general Ginkell øvstkommanderande for dei vilhelminske styrkane i Irland og han var medverkande til sigeren i slaget ved Aughrim, som meir eller mindre avgjorde krigen i Irland. Sidan Ginkell hadde utmerkt seg under krigen vart han gjort til 1. jarl av Athlone og baron av Aughrim av kongen. 

Jarlen heldt fram i engelsk teneste og vart med kongen på kontinentet i 1693 der han kjempa i kringsetjinga av Namur i 1695 og slaget ved Neerwinden, og han assisterte i øydelegginga av det franske magasinet i Givet. I den spanske arvefølgjekrigen overtok Ginkell for prinsen av Nassau-Usingen i 1702 som feltmarskalk for den nederlandske hæren, under kommandoen til John Churchill, 1. hertugen av Marlborough, og som generalkaptein for dei engelsk-nederlandske styrkane. 

Ginkell vart etterfølgd i 1703 av den eldste sonen sin, Frederik Christiaan van Reede, 2. jarl av Athlone (1668–1719), som utmerkte seg under Vilhelm III og dronning Anne.

Etter at den 10. jarlen av Athlone døydde utan born i 1844, forsvann tittelen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Godert de Ginkell, 1st Earl of Athlone» frå Wikipedia på engelsk, den 23. januar 2012.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* SUDOC
* BPN

 |
Balanseakrobatikk utført av eit par på sykkel.
**Akrobat** er ein person som utfører **akrobatikk**, ulike gymnastiske kunstar, fysiske øvingar og vågestykke. Akrobatar opptrer gjerne som underhaldarar, særleg på sirkus, som gateartistar eller i varietéshow, og kan bruka prangande kostyme og muskk til utøvinga si. Nokre vanlege akrobatikknummer kan vera balanse- eller trapesnummer. Akrobatiske evner kan òg nyttast av artistar og utøvarar innan til dømes dans, scenekunst og idrett.

Ordet «akrobat» har opphav i det greske ordet *akrobatein*, «gå på tærne», som igjen er danna av *akros*, «høg», og bat, «gonge». Ordet blir brukt i nemninga «finansakrobat», ei nemning på forretningsfolk som gjer store økonomiske krumspring, gjerne på kanten av kva som er tillate, for å tena pengar eller unngå konkurs.

Sjå òg
------

Gammal plansje frå eit fransk oppslagsverk gjeve ut av *Éditions Larousse* i 1932 med døme på kjende akrobatar og nummer i samtida.
* Baduttspringar
* Flammeslukar
* Linedansar
* Sjonglør
* Stuntmann
* Turnar

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Akrobatikk» frå Wikipedia på bokmål, den 19. november 2022.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN
* NKC

 |
Kontainerterminal i Lleida i Spania.
**Godsterminal** er ein omlastingsplass for varer. I dag vert stykkgods ofte transportert i konteinarar, så godsterminalar er ofte kontainerterminalar. Godtterminalar ligg ofte ved hamner, jarnbanestasjonar og store flyplassar.

Kontainerterminal
-----------------

Kontainerterminal i Cape Town i Sør-Afrika.
Kontainarterminal er ein godsterminal der kontainarar vert omlasta frå skip til godtstog og lastebil, eller omvendt. På grunn av at det meste av stykkgods som ikkje er for stort i dag vert transportert i kontainarar, har det vokse fram store konteinarterminalar. Slike terminalar spelar difor ein stor rolle både for nasjonal og internasjonal transport av stykkgods. Sjølv om dei største konteinarterminalane ligg ved hamner finst det òg mange kontainarar langs hovudveger og jarnvegar, der konteinarar vert omlasta frå godstog til lastebil, eller omvendt. Alnabruterminalen i Oslo er det viktigaste knutepunktet i Noreg fordi han bind samsn jernbanenettet mellom landsdelane og er hovudterminal for Austlandet og for import og eksport av stykkgods. 

Konteinarane vert kasta om ved hjelp av spesialbygde kraner. Desse er ofte av traverstypen. Ofte er kontainerkraner skjenegåande, slik at dei kan køyrast langsetter kaia.

Sjå òg
------

* Godshandsaming

Bakgrunnsstoff
--------------

* *Alnabru godsterminal* Arkivert 2010-05-18 ved Wayback Machine. Jarnbanverket
Teining som syner Godarta prostataforstørring
**Godarta prostataforstørring** er eit vanleg prostataproblem. Prostatakjertelen veks etter som individet vert eldre. Slik vekst er vanleg hos vaksne menn og hannhundar. Fire av fem menn over 60 år har forstørra prostata i meir eller mindre grad. Hos enkelte tek kjertelen til å vekse alt i 40-åra eller 50-åra, men det er mest vanleg at dette skjer i 60-70-årsalderen.

Symptom ved forstørra prostata:

* hyppig vasslating
* hesitasjon, det tar tid før urinen tek til å renne ved vasslating
* svak og spreidd stråle
* etterdrypp, det tek lang tid før urinen sluttar å drype etter vasslating

Prostata kan undersøkjast ved rektaleksplorasjon, det vil si at undersøkjaren har ein finger i pasientens endetarm. Sidan prostata ligg like innanfor endetarmsopningen, kan ein vurdere:

* er prostata forstørra, når undersøkjaren opp til kjertelens øvre kant?
* er midtfura i kjertelen intakt?
* er kjertelen øm?
* er kjertelens konsistens normal; er det kular å kjenne?

Rektaleksplorasjon er også ei god undersøking for å oppdage endetarmskreft.

Proscar er ein medisin som for nokon kan betre vasslatingsplagene ein periode. Når pasienten må opp for å late vatnet 3-4 ganger kvar natt, er det aktuelt med operasjon.

Tidlegare vart forstørra prostata operert ved å opne kirurgisk lågt på bukveggen og framsida av blæra og skrelle ut prostata frå innsida.
Ved TUR, transuretral reseksjon, fører ein eit instrument med ei metallslyngje inn i urinrøyret. Det vert sett straum på slyngja og ho vert dregen litt ut. Då vert det brent litt vev vekk kring urinrøyret, og det vert vesentleg betre plass for urinen gjennom kjertelen.

Fotnote
-------

1. ↑  Forstørret prostata, besøkt 20. september 2011
**Jānis Lūsis** (fødd 19. mai 1939 i Jelgava i Latvia, død 29. april 2020) var ein latvisk friidrettsutøvar som representerte Sovjetunionen. Han fekk medalje i spydkast-tevlinga i kvart einaste internasjonale meisterskap frå 1962 til 1972.

Aktiv
-----

Lūsis vann i 1969-sesongen alle tevlingane han stilte i, den 19. september i Athen tok han sin tredje EM-tittel i spyd. I det neste friidretts-EM (Helsingfors 1971) vart han den første mannlege friidrettsutøvar som tok fire EM-titler i same øving. Vinnarkastet på 90,68 m var meir enn fem meter lengre enn det næraste konkurrent presterte.

Lūsis mista verdsrekorden sin til finske Jorma Kinnunen i 1969, men tok den tilbake i Stockholm den 6. juli 1972, med eit kast som målte 93,80 m. Han såg dermed ut til å vere i storform og klar til å forsvare OL-gullet frå 1968. I spydfinalen i München i 1972 leia Lūsis etter første omgang, og auka i tredje omgang med eit kast på 89,54 m. I femte omgang kasta vesttyskaren Klaus Wolfermann, heia fram av eit entusiastisk heimepublikum på olympiastadion, heile 90,48, ny olympisk rekord. Lūsis heldt hovudet kaldt, slik han hadde for vane, og i sjette og siste omgang klemte han til med sitt lengste kast i tevlinga. Det vart målt til 90,46 m, berre to centimeter kortare enn Wolfermann sitt kast. Dermed måtte Lūsis ta til takke med sølvet.

Lūsis heldt fram å tevle i endå fleire år, men måtte innsjå at han hadde sine beste år bak seg. I Roma-EM i 1974 forsøkte han å ta sin femte EM-tittel, han vart nummer 6. To år seinare i Montreal, deltok han 37 år gammal i sitt fjerde OL og vart nummer 8.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* EM 1962 i Beograd: Gullmedalje - 82,04 m, framom Viktor Tsybulenko (77,92 m)
* Sommar-OL 1964 i Tokyo: Bronsemedalje - 80,57 m
* EM 1966 i Budapest: Gullmwedalje - 84,48 m, framom Władysław Nikiciuk (81,76 m)
* Sommar-OL 1968 i Mexico-byen: Gull - 90,10 m, framom Jorma Kinnunen (88,58 m)
* EM 1969 i Athen: Gull - 91,52 m, framom Pauli Nevala (89,58 m)
* EM 1971 i Helsinki: Gull - 90,68 m, framom Jānis Doniņš (85,30 m)
* Sommar-OL 1972 i München: Sølvmedalje - 90,46 m, bakom Klaus Wolfermann (90,48 m)
* EM 1974 i Roma: 6. plass - 83,06 m
* Sommar-OL 1976 i Montreal: 8. plass - 80,26 m

Kjelder
-------

* Bokmålswikipedia

| * v
* d
* e
Dei olympiske ringaneOlympiske meistrar i spydkast, menn |
| --- |
| 1906: Eric Lemming**·** 1908: Eric Lemming**·** 1912: Eric Lemming**·** 1912: Juho Saaristo**·** 1920: Jonni Myyrä**·** 1924: Jonni Myyrä**·** 1928: Erik Lundqvist**·** 1932: Matti Järvinen**·** 1936: Gerhard Stöck**·** 1948: Tapio Rautavaara**·** 1952: Cy Young**·** 1956: Egil Danielsen**·** 1960: Viktor Tsybulenko**·** 1964: Pauli Nevala**·** 1968: Jānis Lūsis**·** 1972: Klaus Wolfermann**·** 1976: Miklós Németh**·**
1980: Dainis Kūla**·** 1984: Arto Härkönen**·** 1988: Tapio Korjus**·** 1992: Jan Železný**·** 1996: Jan Železný**·** 2000: Jan Železný**·** 2004: Andreas Thorkildsen**·** 2008: Andreas Thorkildsen**·** 2012: Keshorn Walcott**·** 2016: Thomas Röhler**·** 2020: Neeraj Chopra |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* Munzinger (sport)

 |
**Jorunn Bjørgum** (fødd 22. januar 1942 som Jorunn Hagen) er ein norsk historikar. Ho er tidlegare professor i historie ved Universitetet i Oslo, og har vore instituttstyrar ved Historisk institutt (2000–2003) og det sammenslåtte Institutt for arkeologi, konservering og historie (2005–2008). Forskinga hennar har konsentrert seg om historia til arbeidarrørsla. Frå 2012 er Bjørgum pensjonist.

Karriere
--------

Bjørgum vart cand. philol. ved UiO i 1968 med historie hovedfag og engelsk og fransk mellomfag. Ho arbeidde i Norsk Kjemisk Industriarbeidarforbund 1969–1971 og var stipendiat, vitskapleg assistent og amanuensis ved Historisk institutt ved UiO i perioden 1972–1980. Ho var frå 1981 til 1998 førsteamanuensis same stad og vart professor i historie i 1999. Ho vart dr. philos. i 1996, med avhandlinga *Martin Tranmæl* *og radikaliseringen av norsk arbeiderbevegelse 1906–1918* (utgjeve på nytt i 1998). Ho har vore gjesteforskar ved University of Pittsburgh (1988–1990), og har gjesta Stockholms universitet og Södertörns högskola (1997–1998). 

Som instituttstyrar var Bjørgum involvert i konflikten med professor Arnved Nedkvitne, som førte til avskjedssaka mot han.

Jorunn Bjørgum er syster av Carl I. Hagen. Faren Ragnar Hagen (1908–69) var disponent. Ho er opphavleg frå Røa.

Prisar og utmerkingar
---------------------

Bjørgum mottok Eilert Sundt-prisen for 2006.

Publikasjonar
-------------

* *Venstre og kriseforliket. Landbrukspolitikk og parlamentarisk spill 1934-1935*. (1970, 2. utg. 1978)
* *Norsk Kjemisk Industriarbeiderforbund gjennom 50 år* (1973)
* 1998 – *Martin Tranmæl og radikaliseringen av norsk arbeiderbevegelse 1906-1918* I fulltekst ved nb.no
* *Da Høire parerte ordre. Høyre og voldgiftsloven av 1927* Historisk tidsskrift 1987 66: 1-27
* *Syndikalismen i Norge.* Historisk tidsskrift 1998 77: 31-50

Kjelder
-------

1. ↑  «Jorunn Bjørgum - Institutt for arkeologi, konservering og historie», *www.hf.uio.no* (på norsk), henta 17. september 2019
2. ↑
3. ↑  «UiO på tiltalebenken - Uniforum», *www.uniforum.uio.no* (på norsk), henta 17. september 2019
4. ↑   [*daud lenkje*]
5. ↑  «Eilert Sundt-prisen 2006 til Jorunn Bjørgum». 28. mars 2007. Arkivert frå originalen 31. august 2007. Henta 13. januar 2010.

* *Denne artikkelen bygger på «Jorunn Bjørgum» frå Wikipedia på bokmål, den 17. september 2019.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Publikasjonar av Jorunn Bjørgum i BIBSYS

* Publikasjonar av Jorunn Bjørgum i forskingsdokumentasjonssystemet Cristin
**Godfrey Kneller** (opphavleg *Gottfried Kniller*) (8. august 1646–19. oktober 1723) var ein tysk-britisk portrettmålar som var verksam i England. Komponisten Andreas Kneller var bror hans.

Liv og gjerning
---------------

*John Churchill, den første hertugen av Marlborough*, ca. 1705
Kneller var fødd i Lübeck og vart utdanna i Nederland under leiing av Ferdinand Bol. Han var også på studiereiser, mellom anna i Italia.

Frå 1674 arbeidde Kneller som portrettmålar i England. Midt på 1680-talet var han den leiande portrettkunstnaren i landet, ein posisjon han tok over etter Peter Lely. I 1688 vart han utnemnd til hoffmålar for den komande kong Villiam, saman med John Riley som døydde tre år seinare. Resten av livet levde Kneller av å måle portrett av så å seie alle samtidige, kunstinteresserte engelske stormenn.

Kneller dreiv ein verkstad med stor produksjon, noko som gjer at ein del av måleria hans er lite originale. I sine beste arbeid viste han derimot stor vitalitet. 

Han vart teken opp i adelsstanden i 1715.

Kneller døydde av feber i London i 1723.

Kjelder
-------

* *Aschehougs kunsthistorie. Bind 4 Kunstleksikon*

* *Denne artikkelen bygger på «Godfrey Kneller» frå Wikipedia på tysk, den 5. april 2012.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Godfrey Kneller**
**Jürgen Haase** (fødd 19. januar 1945) er ein tysk tidlegare langdistanseløpar frå Rückerdsorf i delstaten Brandenburg, som tevla for Aust-Tyskland og vart europameister på 10 000 meter i 1966 og 1969.

Aktiv
-----

Haase vart austtysk meister på 10 000 meter i 1965, berre 20 år gammal. Sidan vann han distansen i den nasonale meisterskapen også i 1966, 1968, 1970, 1972 og 1973. Under EM i friidrett 1966 i Budapest spurtslo han heimehåpet Lajos Mecser og vann gullmedaljen på 10 000 m. Han deltok også på 5 000 m, der han enda på ellevteplass. Året etter sigra han i milløpet i Europacupen for landslag, tida var moderate 28.54,2. Sommaren 1968 sette han europarekord med 28.04,4 då han i Leningrad viste den kjende kenyanaren Kipchoge Keino til andreplassen. Men i tynnlufta i Mexico-byen var han sjanselaus og vart nummer 16 i sin olympiske debut og sorti i oktober 1968.

I friidretts-EM 1969 i Athen var Hasse enno ein gong suveren i spurten og forsvarte EM-tittlen frå 1966. Nett som i 1967 sprang Hasse inn til siger på 10000 meter i Europecupen for landslag. Framom europameisterskapen i Helsinki i 1971 var Haase den store favoritten. Milløpet i EM gjekk i stort tempo, og då klokka ringde for siste runde var det klart for europarekord. I finske Juha Väätäinen fann Haase sin overmann, også i spurtstyrke. Väätäinen vart klokka inn på 27.52,7, sølvvinnar Haase fekk notert 27.53,3. For begge vart det deira snøggaste milløp nokon gong.

Haase stod over Sommar-OL 1972 grunna ei blodforgifting. Han la opp etter 1973-sesongen.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* EM 1966 i Budapest: Gullmedalje på 10 000 m - 28.26,0, framom Lajos Mecser (28.27,0)
* OL 1968 i Mexico by: Nr 16 på 10 000 m - 30.24,0
* EM 1969 i Aten: Gullmedalje på 10 000 m 28.41,6, framom Mike Tagg (28.43,2)
* EM 1971 i Helsinki: Sølvmedalje på 10 000 m - 27.53,3, bakom Juha Väätäinen (27.52,7)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
**Ingelbrecht Knudssøn** (14. desember 1776–21. mars 1826) var ein norsk embetsmann og stortingsmann.

Liv
---

Ingelbrecht Knudssøn var fødd på garden Brensel på Byneset i Sør-Trøndelag, der far hans var gardbrukar. Seksten år gammal vart han tilsett på kontoret til tollkasserar Møller i Trondheim. Der arbeidde han i tre år, så eitt år hos sorenskrivaren i Strinda og Selbu, deretter sju år på by- og rådstuskrivarkontoret i Trondheim.

I desse åra studerte han på eiga hand, og i juni 1803 la han i veg til København. I mai året etter tok Ingelbrecht Knudssøn juridisk embetseksamen «med særdeles berømmelse». Frå 1804 og utover arbeidde han fyrst som amtsfullmektig i Sorø, sidan advokatfullmektig i København og til sist prokurator.

År 1810 overtok Knudssøn sorenskrivarembetet for Aust- og Vestfinnmarken. Fem år seinare vart han sorenskrivar i Romsdal og byfut i Molde. 1821 var han tilbake i Strinda og Selbu, då som sorenskrivar.

Ingelbrecht Knudssøn vart vald inn på stortinget i 1818 som representant for bykrinsen Kristiansund og Molde, sameleis i 1821 (og dermed det overordentlege storting 1822). På stortinget 1824 representerte han Trondheim. I 1818 var han medlem av tolv komitear, formann i i komiteen om overformynderiet. 1821 var han stortingspresident og odelstingspresident. Elles var han då med i 19 komitear, i seks av desse var han formann. Komiteane han leia, forhandla om; a) kjøpstadskatten, b) tiend, c) russefisket i Finnmarken, d) russehandelen i Finnmarken, e) konsulatavgift i Helsingør, og f) vinterpost til Finnmarken over Haparanda. I 1824 var han president i Odelstinget og visepresident i Stortinget. Han var då formann i reglementkomiteen og i protokollkomiteen.

Etter Knudssøn døydde, utfordra borgarar i Trondheim gjennom ein subskripsjon å kome familien hans til hjelp, samt for å heidre minnet hans. Midlar for over 18000 kroner kom inn. Eit restbeløp på i kring 2000 kroner vart 1845 skjenka universitetet, som oppretta eit legat for studentar som hadde trong for økonomisk stønad.

Han ligg gravlagt på sørsida av Vår Frue kyrkje i Trondheim der gravplata framleis er synleg.

Kjelder
-------


* Lindstøl, Tallak (1914). «Knudssøn, Ingelbrecht». *Stortinget og statsraadet: 1814-1914*. B. 1 D. 1 : Biografier A-K. Kristiania: [Steen'ske bogtrykkeri]. s. 489–490.
* Biografisk informasjon om Ingelbrecht Knudssøn NSD Norsk senter for forskningsdatas politikararkiv


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* Lokalhistoriewiki
* PolSys
* VIAF
* ISNI

 |
**Jorunn Hageler** (fødd 8. oktober 1946 på Sortland) er ein tidlegare norsk lærar og politikar for SV.

Ho gjekk folkeskole og realskole i Glomfjord, og tok examen artium ved Eidsvoll landsgymnas i 1965. Etter eksamen ved Hamar lærarskule tok ho vidareutdanning i blant anna norsk, religionshistorie, pedagogikk, kristendomskunnskap, norsk fagmetodikk og informasjonsrådgjevning. Hageler var adjunkt i ungdomsskulen i Vadsø 1971–1976, deretter i Steinkjer fram til ho vart pensjonist. Ho har òg vore sosiallærar. På byrjinga av 2000-talet var ho knytt til OSSEs verksemd i Bosnia.

Hageler var medlem av Steinkjer kommunestyre 1980–1987, medlem av formannskapet 1986–1987, leiar i Steinkjer SV 1988–1991 og dessutan leiar i Nord-Trøndelag SV 1991–1993. I perioden 1993–1997 var ho innvald på Stortinget frå Nord-Trøndelag, og sat i Stortingets familie-, kultur- og administrasjonskomité.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Jorunn Hageler» frå Wikipedia på bokmål, den 19. desember 2015.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* «Jorunn Hageler». Stortinget.no.


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
**Kristian Bjørn** (22. august 1919–1. april 1993) var ein norsk langrennsløpar og gardbrukar, som var fødd og døydde i Alvdal og som representerte Alvdal Idrettslag. Han vann to sølvmedaljar i noregsmeisterskap på ski, og fekk i 1950 VM-bronse i stafett for Noreg.

Karriere
--------

Bjørn deltok for Noreg i vinterleikane i St. Moritz i 1948 og kom på niandeplass 50-kilometeren. Seinare i OL-sesongen gjekk han inn til sølvmedalje på 18 km i NM på ski, med tida 1.02.49 var han 47 sekundar bakom vinnaren, Thorleif Vangen. Året etter vart det eit nytt NM-sølv på same distansen, klubbkameraten Ottar Gjermundshaug hadde då 36 sekundar betre tid.

Bjørn gjekk tredjeetappen for Noregs lag som tok bronse på 4x10 km stafett i VM på ski i 1950 i Lake Placid. Martin Stokken, Eilert Dahl og Henry Hermansen var dei andre norske medaljevinnarane.

Kristian Bjørn var sidan gardbrukar på Bjørnsplass i Alvdal.

### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap

* Ski-NM 1946: Nr 10 på 50 km i Drammen
* Ski-NM 1947: Nr 4 på 30 km
* Ski-NM 1948: Sølvmedalje på 18 km på Lillehammer
* Ski-NM 1949: Sølvmedalje på 18 km på Steinkjer

Bakgrunnsstoff
--------------

* Kristian Bjørn i olympedia.org
Karl Wittgenstein
**Ludwig Josef Johann Wittgenstein** (26. april 1889–29. april 1951) var ein filosof og matematikar fødd i Wien i Austerrike. Wittgenstein var professor i Cambridge frå 1939 til 1947. Han kom frå ein familie med mykje pengerikdom, far hans var industrileiaren Karl Wittgenstein. Det meste Ludwig Wittgenstein arva gav han vekk og levde eit liv i nøysemd.

Han byrja med ingeniørutdanning og gjekk vidare til studiar innan matematikk. Utforsking av grunndraga i matematikken leia over til logikkstudiar. Ei tid studerte han logikk med mellom anna Gottlob Frege og Bertrand Russell som føredøme og til dels lærarar.

Wittgenstein er rekna for å vera ein av dei viktigaste filosofane på 1900-talet. Ei ny retning innan filosofi kom til på grunnlag av verka til Wittgenstein. Namnet på denne filosofiske retninga er (språk)analytisk filosofi.

Wittgenstein og Noreg
---------------------

Wittgenstein hadde frå 1913 ei hytte i Skjolden i Luster kommune i Sogn og Fjordane fylke. Har sat han og skreiv på verket *Tractatus Logico-philosophicus*, som vart gjeve ut i 1922. Ved Eidsvatnet i Skjolden er det sett opp eit Wittgenstein-minnesmerke.

Bakgrunnsstoff
--------------

Wikifrasar Engelsk Wikiquote har ei sitatsamling som gjeld: **Ludwig Wittgenstein**

* Wittgenstein- arkivet Arkivert 2011-07-24 ved Wayback Machine. ved Universitetet i Bergen.
* Wittgensteinian materiale
* Wittgenstein- huset i Kundmanngasse 19 i Wien Arkivert 2005-12-15 ved Wayback Machine.

Litteratur
----------

* Knut Olav Åmås og Rolf Larsen: *Det stille alvoret. Ludwig Wittgenstein i Norge 1913-1950*, Oslo 1994. ISBN 82-521-4377-6
* Kjell S. Johannessen, Rolf Larsen og Knut Olav Åmås (red.): *Wittgenstein and Norway*, Oslo 1994. ISBN 82-560-0936-5

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
Josefines gate 8
**Kristeleg Gymnasium**, forkorta **KG**, er ein kristen ungdoms- og vidaregåande skule i Bydel Frogner i Oslo. Skulen vart grunnlagd i 1913 som privat gymnasium av fem kristne organisasjonar. I 1967 fekk KG òg ungdomsskule. I dag er skulen ått av Det Norske Misjonsselskap, Normisjon og Norsk Luthersk Misjonssamband. I 2005 fekk ungdomsskuletrinnet ved KG beste resultat av privatskolane i landet.

Skulen har tradisjonelt fått fleire søkarar enn han har plassar til. Skulen utvida difor tilbodet med lokale i Pilestredet 56. Bygde stod ferdige hausten 2010.

Skulen har to eigne songkor (KG Singers og KG-koret) og dessutan eit eige klokkekor (KG Bells). Desse held årleg ei rekkje konsertar, inkludert ein årleg Julesangaften i Oslo Konserthus.

Elevane ved skulen arrangerer årleg ein eigen innsamlingsaksjon (KGs Elevaksjon) til inntekt for ulike velgjerande organisasjonar.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Kristelig Gymnasium» frå Wikipedia på bokmål, den 11. oktober 2018.*

Referansar
1. ↑  «KG utvider». *Dagenmagazinet.no*.
**Ludvika** er ein by i Västerbergslagen og sørlege Dalarna ved søraustenden av innsjøen Väsman, 65 km sørvest for Falun. Staden ligg hovudsakleg i Ludvika kommun. Den austre delen ligg i Smedjebackens kommun. Ludvika er centralort i Ludvika kommun. Ludvika har 14 498 innbyggarar (2011) og er den 83. største byen i Sverige. 

Ludvika er ein industri- og handelsstad. På staden finst bl.a eit gruvemuseum. Byen er eit handelssentrum og jernbaneknutepunkt

Historie
--------

Ludvika stadshus.
Ludvika herrgård.
Ved Ludvika ström lét Gustav Vasa anlegge Ludvika kronobruk kring 1550. Dette var Sveriges første bruk for stangjernsmie i regi av krona. I 1726 vart bruket seld til familien Cedercreutz. Familien Roth, som var dei siste eigarane, utvida bruket med eit sagbruk og eit vasskraftverk. Ludvika bruk la ned produksjonen i 1920.

Ludvika fekk byprivilegium i 1919. I 1981 vart Karin Värmefjord den første kvinnelege politimeistaren i Ludvika og i Sverige.

Stadnamnet
----------

Tolkinga av namnet «Ludvika» er langt frå sikker. Namnet er tidlegast belagt i 1539 og var opphavleg ein by i den søre delen av den noverande tettstaden. Byen har sannsynlegvis fått namnet sitt av Lyviken like ved i innsjøen Väsman. Namnet på vika kan vidar i sin tur kanskje koplast til det i kjeldene ubelagde namnet *Lydhia* på det vassdraget som munnar ut der. Dette namnet er i så fall danna til eit ord som er i slekt med *ludd* og *luden* og som viser til takrøyr som veks der. Etter ei anna tolkning skulle forstavinga i namnet på vika istaden komme av det gammalvenske ordet *ly* som tyder 'le', altså 'levika'.

Den noverande forma *Ludvika* er truleg ei forfina form frå 1700-talet, kanskje påverka av mannsnamnet Ludvig. Namnet på kyrkja og soknet, *Ludvika Ulrika*, vart innført i 1752 for å heidre den nye svenske dronninga Lovisa Ulrika.

Referansar
----------

1. ↑  Wahlberg, Mats, red. (2003), *Svenskt ortnamnslexikon*, Uppsala: Språk- och folkminnesinstitutet, s. 198, ISBN 91-7229-020-X
2. 1 2  Harry Ståhl (1946), Helge Lindberg, red. «Bärke, Gränge och Ludvika. Några ortnamn från Västerbergslagen», *Ortnamnsällskapets i Uppsala årsskrift* (Uppsala): 11–14
3. ↑  Sege, Carl A:son (1952), *Ludvika Kyrka*, Falun: Ludvika kyrkoråd, s. 14

* *Denne artikkelen bygger på «Ludvika» frå Wikipedia på svensk, den 25. november 2010.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Ludvika**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Ludwig Kohl-Larsen** (fødd 5. april 1884 i Landau in der Pfalz, død 12. november  1969) var ein tysk lege, amatørantropolog og oppdagar. 

I 1911 reiste han som skipslege med Wilhelm Filchner i Antarktis, men deltok ikkje i ekspedisjonen til Weddellhavet på grunn av blindtarmbetennelse. Ved Sør-Georgia klarte han å kurere seg sjølv og møtte kona si, dottera til Carl Anton Larsen, som grunnla Grytviken. Under den første verdskrigen var han statstilsett lege i Mikronesia. I 1928 vitja han Sør-Georgia med kona si og kameramannen Albert Benitz for å leie den første vitskaplege ekspedisjonen til øya. 

I 1931 vart han medlem av Nazistpartiet og utførte, delvis på vegner av Deutsche Forschungsgemeinschaft, ekspedisjonar til Tysk Aust-Afrika på leit etter «det primitive mennesket». I 1934 oppdaga han *Australopithecus afarensis* ved Laetoli, utan å forstå kor viktig funnet hans var. Han samla òg inn folkeminne frå hadza- og isanzufolk.

Kohl-Larsen og kona Margit gjorde utgravingar ved Mumbagrotta der dei fann mange lekamar frå mellomsteinalderen. Han prøvde å bevise at alle menneske har same opphav, men at afrikanarane framleis var på eit primitivt stadium, medan den ariske rasen hadde utvikla seg vidare. Slik «lære» gjekk imot det meste av dei antropologiske teoriane på den tida i Afrika. 

I 1939 vart Kohl-Larsen professor i etnologi ved Universitet i Tübingen. Han mista stillinga si under avnazifiseringa etter krigen, men arbeidde frå 1949 ved Instituttet for tidleg historie i Tübingen.

På grunn av involveringa hans i poltikken, i tillegg til den tvilsame læra hans, har ikkje Kohl-Larsen ei høg stjerne hos forskarar i Aust-Afrika i dag.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Ludwig Kohl-Larsen» frå Wikipedia på engelsk, den 2. desember 2012.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* Kohl-Larsen, Ludwig (1941): *Die Issansu, Ackerbauer und Viehzüchter im abflußlosen Gebiet Deutsch-Ostafrikas. Medizin und Kult.* Veröffentlichung der Reichsstelle für den Unterrichtsfilm. Reichsstelle für den Unterrichtsfilm.
* Kohl-Larsen, Ludwig (1956). *Das Elefantenspiel. Mythen, Riesen und Stammessagen. Volkserzählungen der Tindiga*. Das Gesicht der Völker (på tysk). Eisenach • Kassel: Erich Röth-Verlag.  The book is a collection of Hadzabe myths about giants, also some tribe myths about culture heroes, and anecdotical tales.
* Kohl-Larsen (1956): *Das Zauberhorn—Märchen und Tiergeschichten der Tindiga. Das Gesicht der Völker. Kulturkreis Ostafrikanische Steppenjäger. Dichtung der Kindiga.* (Eisenach und Kassel)
* Kohl-Larsen (1958): *Wildbeuter in Ostafrika: Die Tindiga, ein Jager und Sammlervolk.* Berlin: Dietrich Reimer Verlag.
* Kohl-Larsen (1991): *Der Mann, der Lucy’s Ahnen fand: Lebenserinnerungen und Materialien herausgegeben von Erich Renner.* (Landau 1991) bes. 15, 'Wir suchen die Tindiga' 172-186

Bakgrunnsstoff
--------------

* German National Library on Kohl-Larsen

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* LIBRIS
* SUDOC
* NKC

 |
**Ola Høyland** (25. mai 1890–18. mai 1981) var ein norsk gardbrukar, politikar og historikar frå Stord.

Høyland gjekk Voss folkehøgskule i 1909/10 og ein vinterjordbruksskule i Ørsta i 1915/16. Frå 1918 til 1959 var han gardbrukar på Stord.

Høyland var varaordførar i Stord frå 1932 til han var avsett av okkupasjonsstyret i 1941. I 1945 vart han vald til ordførar, eit ombod han hadde til 1955. Perioden 1954-57 var han stortingsrepresentant frå Hordaland og for Bondepartiet, med plass i Stortinget sin justiskomite. 

Høyland var styreformann 1946-53 i Sunnhordaland kraftlag og 1947-55 i Hordaland landbruksselskap. Han var formann i Hordaland bondelag 1947-52 og varaformann i Norges Bondelag 1948-52. Frå 1956 til -63 var han formann i representantskapet for Hardanger Sunnhordlandske Dampskipsselskap. 

Høyland skreiv tre bøker med lokalhistoriske emne; *Høyland på på Stord* (1954), *Stord bygdebok - 2 - Gards- og ættesoga* (1966), og *Ætteliste for Høyland* (1971).

Kjelder
-------

* Stortingsbiografi

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
**Stasjonen til luftforsvaret Vardø** var ein kontroll- og varslingsstasjon som vart oppretta på Vårberget i Vardø i mars 1952. Då stasjonen vart nedlagd i 1994 var han den austlegaste avdelinga i Luftforsvaret. Stasjonen var ikkje NATO-finansiert som ein del av Nadge-systemet, men rapporterte flytokt inn i dette systemet. 

Nedlegginga kom som ei følgje av at FENRIS-systemet automatiserte den operative drifta, og anlegget vart omgjort til eit radarhovud under Stasjonen til luftforsvaret Sørreisa. Stasjonen var medan han var i drift oppdelt i tre avdelingar, operasjonsskvadronen, teknisk skvadron og administrasjonsskvadronen, som kvar var leidd av ein major.

Mottoet til stasjonen var *«Vakt mot øst»*, og det militære kallesignalet var «Osborne».
Leiravisa *Stormposten*, grunnlagt av flysoldat Jon Skolmen, kom ut frå 1962.

Stasjonssjefar
--------------

| Grad | Namn | Funksjon | Frå | Til |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Løytnant | Åre Flikka | mars 1952 |
| Major | Åre C. Roaldstveit | 15. august 1968 |
| Major | Dag Askheim | 15. august 1968 | 9. august 1970 |
| Major | Tore Løvvik | 9. august 1970 | 1973? |
| Oberstløytnant | Bård Helland | 1973 | 1975 |
| Major | Asbjørn Tryggvason | Stasjonssjef | august 1979 |
| Major | Bård A. Moen | Stasjonssjef | august 1979 | august 1981 |
| Major | Ol Guttorm Blomlie | Stasjonssjef | august 1981 | 1986 |
| Oberstløytnant | Torodd Berntzen | Stasjonssjef | 1986 | 17. august 1989 |
| Oberstløytnant | Nils Olav Kristiansen | Stasjonssjef | 17. august 1989 | 30. september 1990 |
| Oberstløytnant | Leif Røstad | Fung. stasjonssjef | 1990 | 1992/93 |
| Oberstløytnant | Anders Thorheim | Leidde nedbygginga | 1992/93 | 1994 |

Referansar
----------

1. ↑  *Kontroll- og Varslingssystemets historie*, s. 78, ISBN 82-519-2098-1

* *Denne artikkelen bygger på «Luftforsvarets stasjon Vardø» frå Wikipedia på bokmål, den 11. desember 2017.*
Koordinatar: 68°44′S 66°23′W﻿

**Godfrey Upland** er eit lite platå med ei bølgjande flate og ei middelhøgd på 1500 meter over havet sør i det sentrale Graham Land i Antarktis. Det grensar til Clarke-, Meridian-, Lammers- og Colebreen. Platået vart oppdaga av United States Antarctic Service i 1939–41, Finn Rønne og Carl R. Eklund reiste langs Meridian- and Lammersbreen i januar 1941, og det vart fotografert frå lufta av Ronne Antarctic Research Expedition i 1947 og kartlagt frå bakken av Falkland Islands Dependencies Survey i 1958. Det vart namngjeve av UK Antarctic Place-Names Committee etter Thomas Godfrey, ein amerikansk glasmakar og matematikar som samstundes med John Hadley fann opp kvadranten (forløparen til sekstanten) i 1730.

Kjelder
-------

1. ↑  «Godfrey Upland». Geographic Names Information System, U.S. Geological Survey. Henta 17. januar 2014.

 Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Godfrey Upland» (innhald frå Geographic Names Information System).


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
| **Godøya i Giske** |
| --- |
| GodøyGodøy |
| Geografi |
|  |
| **Stad** | Sunnmøre |
| **Koordinatar** | 62°28′30″N 05°59′36″E﻿Koordinatar: 62°28′30″N 05°59′36″E﻿

 |
| **Areal** | 10,87 km²

 |
| **Høgaste punkt** | Storhornet (497 moh.)
 |
| Administrasjon |
| **Land** | Noreg Noreg |
| **Fylke** | Møre og Romsdal

 |
| Demografi |
| **Folketal** | 1085 (2001) |
| **Folketettleik** | 100 /km² |

**Godøy** eller **Godøya** er den vestlegaste av øyane i Giske kommune. Ho er 10,87 km² stor og har 1085 innbyggjarar (2001). Fiske og fiskeforedling er dei viktigaste næringsvegane, og banklineflåten i Geilevika er av ein dei største i Noreg.

Geografi
--------

Godøya har vegsamband gjennom tunnel til Giske. Landskapet er berglendt og Storehornet (497 m.o.h.) er det høgaste punktet. I søraust finn ein god dyrkbar mark i kystsona. I fjella finst fiskevatn.

Kultur
------

Eilivrøysa i Godøytun sør på Godøy er ein gravhaug frå bronsealderen. I nærleiken ligg òg eit lite museum.

Ytst på Alnes, nordvest på øya, står Alnes fyr som er freda. Også lyngheia rundt er verna.

Bilete
------

Sørsida av Godøya fotografert frå Hurtigruta på veg inn til Ålesund. 

Foto:
MeRyan

* 
* 
* 
*

Kjelder
-------

* «Øyriket Giske» på giske.kommune.no[*daud lenkje*]

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames

 |
**Ola Grihamar** (1910–1978) var ein spelemann frå Vang i Valdres. 

Ola tok ved fela då han var om lag 13 år gamal. Det var stor givnad i slekta, og to av brørne hans spela og fele. Spel fekk han hjå Lars Svien og Andris Skogstad mellom andre, men og hjå Ivar Ringestad i Vestre Slidre, og Johan Henrik Kvam, son av spelemannen Trond Eltun. Seinare var han og hjå Olav Moe. 

Frå Vang er det stutt veg over til Lærdal, og Ola reiste ofte over fjellet og møtte spelemenn der. Han var og saman med spelemenn på Voss. 

Ola Grihamar sat inne med ei særmerkt grein av valdresspelet. Slåttane som var nytta i Vang fanst ikkje ofte andre stader, og formene skilde seg frå dei lengre ned i Valdres. Han spela inn for NRK fleire vender, og det vart og gjort opptak med han til Norsk Folkemusikksamling. Han laga og feler sjølv, og handla feler. 

Ola Grihamar var med og skipa Valdreskvelven spel og dansarlag i 1962, eit lag som framleis held det gåande i Vang. Han var ikkje mykje med på kappleik, men kom opp i A-klassa på Landskappleiken i 1957. Han var elles mykje nytta som kappleiksdommar.

Elles var Ola ei drivande kraft bak restaureringa av Øye Stavkyrkje, og var med på nybygginga av Tomaskyrkja på Filefjell. Han sat som formann i soknerådet i fleire vender.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)
* AllMusic (artist)

 |
Slottshagen i Mainau vart hovudsakleg laga av Lennart Bernadotte
**Mainau** er ei øy i Bodensjøen nær byen Konstanz i Tyskland. Ein stor hage dekkjer det meste av øya. 

Øya høyrer til *Lennart Bernadotte-Stiftung* (*Lennart Bernadotte-stiftinga*), som vart oppretta av Lennart Bernadotte, tidlegare prins av Sverige og hertug av Småland. Arkivert 2013-10-15 ved Wayback Machine.. Det er ein av dei største turistattraksjonane i Bodensjøen. Bortsett frå blomar har øya eit flott parklandskap med vakkert utsyn over innsjøen. Her finst òg eit drivhus med tropisk klima og tusenvis av sommarfuglar. 

I Mainaubukta ligg det ein segleklubb, og i området kan ein derfor sjå mange små seglbåtar om sommaren. 

Fram til den napoleonske mediatiseringa og sekulariseringa av små tyske len, høyrte øya til Den tyske riddarordenen. Ho vart seinare seld som ein privat eigedom. I 1853 kjøpte Storhertug Fredrik I av Baden øya som sin personlege eigedom, og bygde eit sommarslott der. På slutten av den første verdskrigen vart Baden ein republikk der Storhertug Fredrik II, son av Fredrik I, sa frå seg trona. Den tidlegare storhertugen fekk framleis ha sine tidlegare eigedomar, inkludert Mainau. Då han døydde utan born i 1928, gjekk øya vidare til søstera hans, Victoria av Baden, kona til Kong Gustav V av Sverige. Då ho døydde to år seinare testamenterte ho øya til den andre son hennar, Prins Wilhelm, hertug av Södermanland, og etterfølgjarane hans. I 1932 gav Prins Wilhelm Mainau til sitt einast born, Grev Lennart Bernadotte, som eigde øya fram til 1974, då han overførte øya til ei stifting. Grev Bernadotte oppretta *Insel Mainau GmbH* i 1991, som eit privat selskap for å styre øya til fordel for *Lennart Bernadotte-Stiftung*. Greven var aktivt med i styret over Mainau fram til han døydde i 2004, men utpeikte kona si, Sonja, som medbestyrar i 2001. I dag driv Sonja, hertuginne Bernadotte af Wisborg, og borna hennar både stiftinga og styret av selskapet. Arkivert 2007-07-02 ved Wayback Machine.

Galleri
-------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Mainau**

Kjelde
------

* *Denne artikkelen er basert på ei omsetjing av artikkelen Mainau frå Engelsk Wikipedia .*

Koordinatar: 47°42′18″N 9°11′43″E﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* HDS
* NKC
* GeoNames

 |
**Jorunn Øvergård Tvedt** (fødd 3. februar 1939) er ein tidlegare idrettsutøvar frå Elverum som vart nordisk meister i handball 1967 med Noregs landslag og vann tre norske meisterskap med Sørskogbygda IL. Ho var ei tid også aktiv i friidrett og tok NM-medaljar i kulestøyt.

Tvedt debuterte for Noreg sommaren 1959. I den fyrste halvdelen av 1960-åra spelte ho «en avgjørende rolle både på landslaget og klubblaget». Med landslaget vann ho medaljar i tre nordiske meisterskap på rad, siste gongen i 1967 vann Noreg meisterskapen arrangert i Danmark. Tvedt var den fyrste av kvinnelege norske handballspelarar som nådde 50 landskampar, ho spelte den 56. og siste vinteren 1970. I alt skåra ho 34 landslagsmål, dei fyrste kom i hennar 37. landskamp. Tre år på rad; 1965, 1966 og 1967, var ho sentral når Sørskogbygda vann NM-finalane i handball, i 1967 skåra ho ni av laget sine finalemål.

I 1960 vann Øvergård NM-sølv i kulestøyt med 10,75 m, to år seinare kom ho heim frå noregsmeisterskapen med bronsemedalje i same øvinga etter kula landa på 11,01 m, fattige 8 cm bak noregsmeisteren. Ho var ved desse høva fyrst medlem i Elverum IL og sist i Veldre IL.

Kjelder
-------

* Magnus Breili: *Sport i navn & tall*. Oslo 1971
* Landskampsstatistikk