recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Mellersta Österbotten** (finsk *Keski-Pohjanmaan maakunta*) er eit landskap i Finland. Det grensar til Österbotten, Norra Österbotten, Mellersta Finland og Södra Österbotten. Keski-Pohjanmaa er delt i to område, Karleby økonomiske region og Kaustby økonomiske region.

Kommunar
--------

Det er 12 kommunar i Mellersta Österbotten. Byane er sette med halvfeite typar.

|  |  |
| --- | --- |
| * Halso
* **Kannus**
* Kaustby
* **Karleby**
 | * Lestijärvi
* Perho
* Toholampi
* Vetil
 |

Næringsliv
----------

I Mellersta Österbotten har tjærebrenning, handel og skipsbygging tradisjonelt vore dei viktigaste næringsvegane, og på 1800-talet var området eit av dei rikaste i Finland. I dag er Mellersta Österbotten eit av dei viktigaste sentra for høgteknologibedriftar. Jordbruket har satsa på miljøvenlege metodar. Landskapet er rikt på spesialiserte småbruk, med relativt effektivisert drift.

Mellersta Österbotten er blant dei største områda for økologisk jordbruk i Finland. Området har eit par hundre økobruk, de fleste driv med korn eller ber. Økologisk husdyrhald førekjem omtrent ikkje.

Historie
--------

Det var busetnad i området allereie i kamkeramisk tid, for ca. 5000 år sidan. Frå den tida er det merke etter landsbyaktige busetnader langs dåtidas elveosar, og i nærleiken av kysten. I og med at landet har heva seg etter istida, ligg desse buplassane langt frå den moderne kystlina, dei eldste over 100 m.o.h.

Kjelder
-------

1. ↑  .

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Mellersta Österbotten**

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata
* Kaustinen Folk Music Festival
* Mellersta Österbottens Förbund

| * v
* d
* e
Landskap i Finland etter 1997 |
| --- |
| 
* Birkaland
* Egentliga Finland
* Egentliga Tavastland
* Kajanaland
* Kymmenedalen
* Lappland
* Mellersta Finland
* Mellersta Österbotten
* Norra Karelen
* Norra Savolax
* Norra Österbotten
* Nyland
* Päijänne-Tavastland
* Satakunda
* Södra Karelen
* Södra Savolax
* Södra Österbotten
* Åland
* Österbotten

 | Finlands riksvåpen |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Mihhail Kõlvart** (fødd ) er ein estisk politikar, som er leiar for Det estiske senterpartiet. Han var borgarmeister i Tallinn frå 2019 til 2024.

Liv og virke
------------

Kõlvart har estisk far og koreansk mor, og foreldra møtte kvarandre i sovjettida, då dei studerte ved Statsuniversitetet i Moskva. Han blei fødd i Den kasakhiske sosialistiske sovjetrepublikken, der familien til mora, saman med andre koreanske flyktningar i Russisk fjerne austen, hadde blitt deporterte. Då han var tre år gammal, flytta familien til Tallinn. Dei hadde russisk som heimespråk, og han er russisk-ortodoks kristen.

Kõlvart har, som sin far, vore aktiv som utøvar, trenar og forbundsleiar innan taekwondo i Estland.

Kõlvart er utdanna jurist med spesialisering i forretningsjus. Han har vore advokat og høgskulelektor.

Kõlvart begynte som bydelspolitikar i den russiskdominerte Lasnamäe i Tallinn for Det sosialdemokratiske partiet, men gjekk i 2008 over til Det estiske senterpartiet. Han blei formann i byrådet i Tallinn i 2017 og borgarmeister i 2019. Han har også vore medlem av Riigikogu i flere periodar. I 2024 blei han felt som borgarmeister ved et mistillitsvotum, som følgje av ei korrupsjonssak.

Kõlvart blir rekna til den russiskvennlege delen av Det estiske senterpartiet. I 2023 vann Kõlvart partileiarvalet mot Tanel Kiik, som var støtta av avtroppande partileiar Jüri Ratas. Det førte til at mange av medlemmane av partiet i Riigikogu melde seg ut.

Kjelder
-------

1. ↑  Kivi, Irene (17. oktober 2017). «Kas teadsid, kes on suurima häältesaagi saanud Mihhail Kõlvart juurtelt?» (på estisk). Elu24. Henta 6. mars 2023.
2. ↑  Laugen, Lauri (13. september 2019). «Kõlvart: venekeelsete sunniviisiline assimileerimine kahjustab kogu ühiskonda» (på estisk). Delfi. Henta 6. mars 2023.
3. 1 2 3  «Linnapea Mihhail Kõlvart CV» (på estisk). Tallinn bykommune. Henta 6. mars 2023.
4. ↑  «Motion of no confidence in Mihhail Kõlvart as Tallinn mayor passes vote» (på engelsk). ERR. 26. mars 2024. Henta 14. april 2024.
5. 1 2  Kramer, Samuel (10. april 2024). «Without Tallinn, What Would the Future Hold for Estonia’s Center Party?» (på engelsk). Foreign Policy Research Institute. Henta 14. april 2024.
6. ↑  Kramer, Samuel (10. oktober 2023). «Doubling Down: Estonia’s Center Party Gamble on Mihhail Kõlvart» (på engelsk). Foreign Policy Research Institute. Henta 14. april 2024.

* *Denne artikkelen bygger på «Eurovision Song Contest 2003» frå Wikipedia på bokmål, den 12. april 2024.*
**Jevgeni Ossinovski** (fødd 15. mars 1986 i Kohtla-Järve) er ein estisk politikar, som frå 14. april 2024 er borgarmeister i Tallinn. Han representerer Det sosialdemokratiske partiet.

Liv og virke
------------

Ossinovski er tospråkleg estisk og russisk, og han har som politikar ønskt å dempe etniske spenningar i Estland. Han er son av den russiskfødde forretningsmannen Oleg Ossinovski, som er estisk statsborgar og ein av dei rikaste personane i landet. Mora, Irina, er halvt russisk og estisk.

I 2011 blei Ossinovski vald inn i den estiske riksdagen, Riigikogu, frå Ida-Viru fylke. I 2013 blei han også vald inn i bystyret i Narva.

Ossinovski var utdannings- og forskingsminister frå 2014 til 2015 og arbeids- og helseminister frå 2015 til 2018. Han var også leiar for Det sosialdemokratiske partiet frå 2015 til 2019.

Ossinovski blei vald inn i bystyret i Tallinn i 2017, og i 2022 blei han friteken frå vervet i Riigikogu for å ivaretake sine kommunalpolitiske oppgåver. I 2024 støtta sosialdemokratane eit mistillitsvotum mot borgarmeister Mihhail Kõlvart, som følgje av ei korrupsjonssak, og Ossinovski blei vald til ny borgarmeister.

Ossinovski har bachelorgrad i filosofi frå Universitetet i Tartu, mastergrad i filosofi frå University of Warwick og mastergrad i statsvitskap frå London School of Economics. Han mottok æresutmerkingar (laud) for begge sine masteroppgåver.

Kjelder
-------

1. ↑  Pullerits, Priit (27. mars 2011). «Mees, kes teab viha ravi retsepti». *Postimees* (på estisk). Henta 15. april 2024.
2. ↑  Pullerits, Priit (10. november 2013). «Jevgeni Ossinovski, Ansipi mantlipärija?». *Postimees* (på estisk). Henta 15. april 2024.
3. ↑  «Finance Minister Brings Up Ethnicity in Sparring With Education Minister, Opening Old Wounds» (på engelsk). ERR. 23. oktober 2024. Henta 15. april 2024. «Ossinovski is the son of Oleg Ossinovski, a naturalized citizen who is one of the country's richest men. Ossinovski also has roots in Estonia through his mother. He is equally fluent in Russian and Estonian and his loyalty is almost universally considered above reproach.»
4. 1 2 3  Pärgma, Piret (red.) (2021). *101 Biographies: The 14th Riigikogu: February 15, 2021* (PDF) (på engelsk). Riigikogus kanselli. ISSN 2674-3205.
5. ↑  «Jevgeni Ossinovski standing down as SDE leader» (på engelsk). ERR. 29. april 2019. Henta 15. april 2024.
6. ↑  «SDE leader: Ossinovski likely to run in next year's Riigikogu elections» (på engelsk). ERR. 1. april 2022. Henta 15. april 2024.
7. ↑  «Gallery: City council elects Jevgeni Ossinovski new mayor of Tallinn» (på engelsk). ERR. 14. april 2024. Henta 15. april 2024.

* *Denne artikkelen bygger på «Jevgeni Ossinovski» frå Wikipedia på bokmål, den 16. april 2024.*
**Jackson Richardson** (fødd 14. juni 1969) er ein fransk tidlegare handballspelar, fødd på Reunion. Han vart verdsmeister 1995 og 2001 med Frankrike sitt landslag og vann EHF-meisterligaen 2001 for spanske Portland San Antonio. Richardson var spelstyrar i angrep.

### Klubbspel

Richardson slo gjennom hos Paris-Asnières i åra 1989-91. Frå 1991 til 1996 var han aktiv for det franske topplaget Vitrolles frå Marseille. Med dette laget vann han EHF-cupvinnarcupen 1993 og han vart to gongar nasjonal cupmeister og to gongar nasjonal seriemeister. Sidan gjorde han teneste i tyske Großwallstadt, der han våren 2000 avslutta med å yte sitt til at laget triumferte i EHF-cupen. Endå meir suksess fekk han 2000-05 hos spanske Portland San Antonio. Høgdepunktet kom då laget i 2001 gjekk heilt til topps i meisterligaen. Tre år seinare vann han og laget den europeiske cupvinnarcupen. Han fekk òg med seg tre nasjonale triumfar, to i serien og ein i cupen. Til sist spelte han 2005-08 for Chambéry Savoie, og i 2009 kortvarig for tyske Rhein-Neckar Löwen.

### Landslagsspel

Richardson var i årevis ein sentral spelar på det franske landslanget, deltok i 417 landskampar og skåra 787 mål i tida 1990 til 2005. Etter OL-bronse i 1992 og VM-sølv i 1993, lukkast Frankrike vinne VM-finalen 1995 på Island med 23–19 over Kroatia. Richardson vart då kåra meisterskapens beste spelar. Sidan vart det bronse i VM 1997, før det vart gull i VM 2001 på heimebane. I finalen mot Sverige skåra han 3 mål i ein kamp som gjekk til ekstraomgangar før vertslandet kunne heve pokalen. Medaljehausten heldt fram med bronse i VM 2003 og VM 2005.

### Merittar

* Sommar-OL 1992: Bronsemedalje, 24-20 mot Island
* VM 1993: Sølvmedalje, 19-28 mot Russland
* VM 1995: Gullmedalje, 23-19 over Kroatia
* VM 1997: Bronsemedalje, 28-27 mot Ungarn
* VM 2001: Gullmedalje, 28-25 over Sverige
* VM 2003: Bronsemedalje, 27-22 mot Spania
* VM 2005: Bronsemedalje, 26-25 mot Tunis
* Vinnar av EHF-meisterligaen: 2001 for Portland San Antonio
* Vinnar av EHF-cupvinnarcupen: 1993 for Vitrolles og 2004 for Portland San Antonio
* Vinnar av EHF-cupen: 2000 for Großwallstadt
* Fransk seriemeister: 1993 og 1995 for Vitrolles
* Fransk seriemeister: 1994 og 1996 for Vitrolles
* Spansk cupmeister: 2001 for Portland San Antonio
* Spansk ligameister: 2002 og 2005 for Portland San Antonio

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Jackson Richardson» frå Wikipedia på tysk, den 16. april 2024.*
**Flandern** (nederlandsk *Vlaanderen*, fransk *Flandre*) er ein delstat i Belgia. Han grensar til Nederland, Frankrike og nabodelstatane Vallonia og Brussel.

Flandern er òg namnet på eit landskap eller område mellom Nordsjøen og elva Schelde som er delt mellom provinsen Zeeland sørvest for Schelde i Nederland, provinsane West-Vlaanderen og Oost-Vlaanderen i Belgia og ein del av departementet Nord i Frankrike. Landskapet omfattar fleire sandstrender ut mot havet, fruktbare jordbruksområde i marsklandet innanfor og område prega av livleg handel og industri. Lengre sør er terrenget meir kupert. Dei største byane i Flandern er Gent og Brugge.

Innbyggjarane i Flandern vert kalla *flamlendarar*. Kulturen der vert rekna som flamsk. Det same gjer språket.

Historie
--------

Flandern vart i 864 eit markgrevskap tilknytt Frankrike. I 1384 vart området sameint med hertugdømet Burgund, men frå 1556 underlagt Spania og i 1794 igjen fransk. Belgia og Holland vart sidan samla som Nederlanda, men då belgiarane proklamerte sin eigen nøytrale stat i 1831, inngjekk det meste av Flandern i den.

Provinsar
---------

* Antwerpen
* Limburg
* Aust-Flandern (Oost-Vlaanderen)
* Vest-Flandern (West-Vlaanderen)
* Flamsk Brabant (Vlaams-Brabant)

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Flandern» frå Wikipedia på bokmål, den 3. april 2010.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Flandern**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* GeoNames

 |
**Friesland** (vestfrisisk *Fryslân*) er ein provins nord i Nederland og ein del av den større regionen òg kalla Friesland. Namnet på vestfrisisk er *Fryslân*, som har vore det offisielle namnet sidan 1997. Provinsen har om lag 640 000 innbyggjarar og adminstrasjonssenteret er Leeuwarden (*Ljouwert*), med om lag 90 000 innbyggjarar. 

Friesland skil seg frå dei andre elleve provinsane ved at han har sitt eige språk, vestfrisisk, som òg vert nytta i ein mindre del av provinsen Groningen i aust. 

Friesland er hovudsakleg ein jordbruksprovins og er kjend for det svarte og kvite frisisk kveg og den svarte frisiske hesten som hadde opphavet sitt her. Turisme, hovudsakleg i innsjøane i sørvest og Dei vestfrisiske øyane i Vadehavet i nord, er òg ei viktig næring. 

Provinsen er kjend for alle skeiseløparane som kjem her frå og for skeising på kanalane når vêret er kaldt nok. Då vert som regel det 200 km lange Elfstedentocht («ellevebyarsløpet») halde.
Området har totalt 195 vindmøller av 1200 i heile landet.

Geografi
--------

I aust er provinsen Friesland avgrensa av provinsane Groningen og Drenthe, i sør av Overijssel og Flevoland, i sørvest av innsjøen IJsselmeer, i vest og nord av Vadehavet. Friesland er knytt til Noord-Holland gjennom Afsluitdijk.

Til provinsen høyrer òg vadeøyar: Flylân (Vlieland på nederlandsk), Skylge (Terschelling på nederlandsk), It Amelân (Ameland på nederlandsk) og Skiermûntseach (Schiermonnikoog på nederlandsk).

Friesland er i lag med Drenthe den tynnast folkesette provinsen i Nederland.

Byar
----

Elfstedentocht passerer alle elleve byane i Friesland
* Leeuwarden (*Ljouwert*)
* Sneek (*Snits*)
* IJlst (*Drylts*)
* Sloten (*Sleat*)
* Stavoren (*Starum*)
* Hindeloopen (*Hylpen*)
* Workum (*Warkum*)
* Bolsward (*Boalsert*)
* Harlingen (*Harns*)
* Franeker (*Frjentsjer*)
* Dokkum (*Dokkum*)

Store byar
----------

* Drachten (kommunen Smallingerland)
* Heerenveen (*It Hearrenfean*)

Frisisk fe

Kommunar
--------

1. Achtkarspelen
2. Ameland
3. Dantumadiel
4. De Fryske Marren
5. Dongeradeel
6. Ferwerderadiel
7. Harlingen
8. Heerenveen
9. Kollumerland c.a.
10. Leeuwarden
11. Ooststellingwerf
12. Opsterland
13. Schiermonnikoog
14. Smallingerland
15. Súdwest-Fryslân
16. Terschelling
17. Tytsjerksteradiel
18. Vlieland
19. Waadhoeke
20. Weststellingwerf

Sjå òg
------

* Friesland
* Dei frisiske øyane
* Dei vestfrisiske øyane
* Frisarar

Kjelder
-------

1. ↑  .

* *Denne artikkelen bygger på «Friesland» frå Wikipedia på engelsk, den 12. februar 2008.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Friesland i Nederland**

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata
* Offisiell turistside
* Frisisk filmarkiv

| * v
* d
* e
Provinsar i Nederland |
| --- |
| Drenthe**·** Flevoland**·** Friesland**·** Gelderland**·** Groningen**·** Limburg**·** Noord-Brabant**·** Noord-Holland**·** Overijssel**·** Utrecht**·** Zeeland**·** Zuid-Holland |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Halldor Olson Opedal** (26. mai 1895–17. januar 1986) var ein lærar og tradisjonssamlar frå Lofthus i Hardanger.

Opedal var utdanna lærar, og var tilsett i Tyssedal i 37 år. Men han gjorde ein stor innsats ved å reisa rundt og samla inn folketradisjon og dialektdøme frå Hardangerbygdene ved å lytta til gamle folk som var flinke til å fortelja. Dei to største boksamlingane hans heitte *Makter og menneske* (17 bind) og *Folk or gamal tid* (8 bind)*.* 
Opedal skreiv òg ei skildring om folket på fjellgarden Kjeåsen i Simadalsfjorden; *Kjeåsfolket i Hardanger. Soga om eit utkantfolk. (1980)* Den samla bokproduksjonen hans er på 7500 sider. 

I 1961 fekk Opedal Kongens fortenestemedalje i gull.
I 1975 vart han vidare tildelt *Norsk kulturråds ærespris for lokalhistorie* for arbeidet sitt med folkekulturen i Hardanger.

I 1975 skipa han også eit fond med grunnkapital på 600 000 kroner, *Halldor O. Opedals fond for norsk målreising og målodling*, og ved eit ervebrev skipa han *Halldor O. Opedal sitt fond for ålmennyttige føremål*, med grunnfond på 2,8 millionar kroner, til beste for kulturføremål i Hardanger. 

Opedal døydde i Ullensvang i 1986. Ei byste i bronse av han, laga av Oddmund Raudberget i 1995, står i dag i sentrum av Lofthus.

Kjelder
-------

Store Norske Leksikon sin utdjupande artikkel om Halldor O. Opedal. Forfattar: Reidar Storaas.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* Lokalhistoriewiki
* VIAF
* GND
* LCCN

 |
**Jury Dimitri Chechi** (fødd 11. oktober 1969) er ein italiensk tidlegare turnar frå Prato. Han var spesialist i ringar, vart i 1996 olympisk meister i øvinga og perioden 1990–1997 fleirfaldig både europa- og verdsmeister.

Chechi vann bronsemedaljen i ringar då Turn-VM 1989 vart avvikla i Stuttgart. Året etter sikra han seg gullmedaljen i same øvinga ved Turn-EM 1990 i Lausanne, der han også la beslag på tredjeplassen i mangekampen. Etter ein ny VM-bronse i 1991, forsvarte han i 1992 EM-tittelen i ringar og han tok ein bronse i frittståande. Skade gjorde at han ikkje deltok i Sommar-OL 1992. Åra 1993, 1994, 1995 og 1996, 1997 vann han ring-øvinga i samtlege fem verdsmeisterskap og dei to europameisterskapane 1994 og 1996. Inn i mellom alle VM-triumfane vann han også under Sommar-OL 1996 gullmedaljen i spesialøvinga. I 2004 kom han tilbake for å delta i Sommar-OL 2004 i Aten, nær 35 år gammal. Han lukkast då å vinne bronsemedaljen i ringar. 

Jury Chechi i 2012. Foto: veDro - l'Italia al futuro

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Jury Chechi» frå Wikipedia på engelsk, den 22. januar 2024.*
* «Jury Chechi» (på engelsk). Olympedia.org. Henta 18. april 2024.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Jury Chechi**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* ISNI
* ICCU
* Munzinger (sport)

 |
*Watanabe no Tsuna møtir Ibaraki-dōji ved Modoribashi-brua.* Ukiyo-e-trykk av Utagawa Kunisada. 
**Watanabe no Tsuna (渡邊 綱)**  (953-1025) var ein japansk samurai, ein følgjesven til Minamoto no Yorimitsu (også kjend som Raikō), og ein av dei tidlegaste samuraiane som blei kjend for militære gjerningar i ei rekkje soger og legender.

Opphav
------

Watanabe no Tsuna var ein samurai frå Saga Genji-greina til Minamoto-klanen, og det offisielle namnet hans var Minamoto no Tsuna. Han var son av Minamoto no Atsuru (933-953), gift med ei dotter av Minamoto no Mitsunaka, og barnebarn til Minamoto nO Mototsuko (891-942), oldebarn av Minamoto Nobuoru (848-918) og tippoldebarn av Minamoto no Tōru (822-895), ein son av keisar Saga (786-842), den 52. keisaren i Japan. Tsuna grunnla Watanabe-greina av Minamoto-klanen, og tok namnet frå basen sin i Watanabe i Settsu-provinsen. I 1020 blei han utnemnd til *Tango no kami* (guvernør for Tango-provinsen). Han var stebarnebarn av Seiwa Genji og *Chinjufu-shōgunen* Minamoto no Mitsunaka (912-997), og var våpensvein av steonkelen sin Minamoto no Yorimitsu (944-1021).

Namnet Watanabe
---------------

Watanabe no Tsuna var den fyrste personen som tok slektsnamnet Watanabe. Dette namnet er no det femte vanlegaste slektsnamnet i Japan, brukt av kring 1,08 millionar folk i 2017.

Fordi Watanabe no Tsuna er assosiert med soger om at han sigra over oniar som historisk blei sett som dei sterkaste, som Shuten-doji og Ibaraki-doji, seier ein tradisjon at oniar held seg unna folk som heiter Watanabe og husa deira. Av denne grunn har nokre familar med etternamnet Watanabe ikkje praktisert skikken med å kasta bønner for å verna seg mot demonar under høgtida setsubun i fleire generasjonar.
.

Kjelder
-------

1. ↑  Sato, Hiroaki (1995). *Legends of the Samurai*. Overlook Duckworth. s. 61–64. ISBN 9781590207307.
2. ↑  Reider, Noriko L (2016). *Seven Demon Stories from Medieval Japan*. Utah State University Press. s. 27. ISBN 9781607324898.
3. ↑  ｢渡辺｣｢渡部｣｢渡邊｣｢渡邉｣の知られざる真実 (på japansk). Toyo Keizai. 28. mai 2017. s. 1,2. Arkivert frå originalen 30. januar 2023. Henta 5. februar 2023.
4. ↑  渡辺さんは豆まきしない？ 最後に「鬼は内～」 阪神間の多彩な「鬼事情」 (på japansk). Kobe Shimbun. 3. februar 2022. Arkivert frå originalen 2. februar 2023. Henta 5. februar 2023.
5. ↑  「渡辺姓」の人は豆まきをしなくていい理由 平安時代の歴史に起因 (på japansk). Livedoor News. 3. februar 2017. Arkivert frå originalen 2. februar 2021. Henta 5. februar 2023.

* *Denne artikkelen bygger på «Watanabe no Tsuna» frå Wikipedia på engelsk, den 6. april 2024.*
**Aleksandr Vasiljevitsj Tkatsjov** (fødd 4. november 1957) er ein tidlegare turnar frå Semiluki som representerte Sovjetunionen. Han vart olympisk meister 1980 i skranke og i lagkamp, elles vann han tre VM-gull og fire EM-gull i perioden 1977-81. I 1977 viste han som den fyrste eit element i svingstang som seinare vert kalla Tkatsjov-overhopp, eit imponerande element som fleire utøvarar sidan har teke etter. 

Tkatsjov vann gullmedaljen i frittståande ved europameisterskapen 1977 i Vilnius, der han òg fekk med seg tre sølvmedaljar. Året etter fekk han ein sølvmedalje i lagkampen med det sovjetiske mannskapet ved Turn-VM 1978. I 1979 tok han gull og sølv ved EM i Essen. Ut på hausten drog han frå Turn-VM 1979 i Fort Worth med seks medaljar; gull i lagkamp, to sølv- og tre bronsemedaljar. Under dei olympiske sommarleikane i Moskva vann han gull i lagkamp og i skranke-øvinga, i ringar fekk han sølv. Året 1981 vart han fyrst europameister i mangekamp og svingstang i Roma, der han i tillegg vann han ein sølv- og tre bronsemedaljar. Sidan i Turn-VM 1981 vann han gull i mangekamp og i skranke.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Alexander Wassiljewitsch Tkatschow» frå Wikipedia på tysk, den 26. mars 2024.*
* «Aleksandr Tkachov» (på engelsk). Olympedia.org. Henta 19. april 2024.


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
**1156** (romartal MCLVI) var eit skotår som byrja på ein laurdag i den julianske kalenderen.

Hendingar
---------

Kong Magnus Erlingsson vart fødd i 1056. Teikning avGerhard Munthe for *Heimskringla*.
### Utlandet

* 

### Noreg

*

Fødde
-----

* Kong Magnus Erlingsson av Noreg.

Døde
----

* 

**<<   1100-talet   >>**
<< 1100 | 1101 | 1102 | 1103 | 1104 | 1105 | 1106 | 1107 | 1108 | 1109 | 1110 | 1111 | 1112 | 1113 | 1114 | 1115 | 1116 | 1117 | 1118 | 1119 | 1120 | 1121 | 1122 | 1123 | 1124 | 1125 | 1126 | 1127 | 1128 | 1129 | 1130 | 1131 | 1132 | 1133 | 1134 | 1135 | 1136 | 1137 | 1138 | 1139 | 1140 | 1141 | 1142 | 1143 | 1144 | 1145 | 1146 | 1147 | 1148 | 1149 | 1150 | 1151 | 1152 | 1153 | 1154 | 1155 | 1156 | 1157 | 1158 | 1159 | 1160 | 1161 | 1162 | 1163 | 1164 | 1165 | 1166 | 1167 | 1168 | 1169 | 1170 | 1171 | 1172 | 1173 | 1174 | 1175 | 1176 | 1177 | 1178 | 1179 | 1180 | 1181 | 1182 | 1183 | 1184 | 1185 | 1186 | 1187 | 1188 | 1189 | 1190 | 1191 | 1192 | 1193 | 1194 | 1195 | 1196 | 1197 | 1198 | 1199 >>
Ein beduinmann på Sinaihalvøya
Bedouin og ein "Hookah" 
**Beduinar** er nomadiske arabarar. Dei snakkar ein arabisk dialekt og er muslimar. Sjølve omgrepet *beduin* kjem frå det arabiske ordet *badawi*, som tyder *nomadiske busetjarar i ørkenen*.

Beduinane har tradisjonelt livnært seg av geiter, sauer og kamelar, men denne livsforma er på kraftig retur. Danninga av statar og faste grenser har gjort det meir og meir vanskelig for beduinane å forflytte seg. Stadig fleire har derfor gjeve opp nomadetilværet og blitt bufaste. I dag finn ein beduinar i ørkenstrøk over store deler av Midtausten og det nordlege Afrika.

Den tradisjonelle familien består av eit mannlig familieoverhovud, ofte med ei eller fleire koner og deira felles barn. Klanen kan omfatte mange menneske, og forgreiningar til resten av familien følgjer linjene til mannen. Dei bur i telt, som vert delt i ein mannleg og ein kvinneleg del med ein skjerm. Kosten består for det meste av brød, kjøt og mjølkeprodukt som buskapen kan bidra med. Produkta vert òg selde på marknadane, for å gje pengar til korn o.l. Tradisjonelt lager òg beduinane det dei treng av tepper og klede, og overskotet vert seld på marknadane. 

Beduinane har alltid vore rekna som særs gjestfrie, noko som ligg fundamentert i levesettet og tradisjonane deira. Ein ørkenvandrar kan derfor alltid rekne med å få husly og mat, men beduinsk tradisjon avgrensar denne plikta til maksimum tre dagar.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Beduin» frå Wikipedia på bokmål, den 17. april 2014.*
*For andre tydingar av oppslagsordet, sjå Becquerel (fleirtyding).* 
**Becquerel** er ei avleia SI-eining for måling av radioaktivitet. Symbolet for becquerel er **Bq**.

1 bequerel er definert som radioaktiviteten av eit materiale der det skjer 1 desintegrasjon per sekund, eller utsending av 1 partikkel per sekund. Det vil seie at 1 Bq = 1 s-1. Denne aktiviteten er låg, og ofte blir einingar som kBq, MBq, GBq brukt til måling av radioaktiv forureining, konsentrasjon av radioaktivt materiale, dosering av radioaktive legemidler med meir.

Becquerel vart vedteken som SI-eining i 1975 og erstatta eininga curie, Ci (1 Ci = 3,7·1010 Bq).

Mengda becquerel viser berre mengda strålekvantar eller partikler som vert sende ut. For å bestemme verknaden av strålinga (som vert målt i gray eller sievert), må ein òg vite kva type stråling som vert sendt ut og kva energi strålinga har, eller kva radionuklide (radioaktiv nuklide) som stråler. Til dømes er den biologiske verknaden kring 80 gonger så stor for strålinga frå 240Pu som frå 137Cs, og 80 gonger så stor for strålinga frå 137Cs som frå 3H for like mange becquerel

Kjelder
-------

* becquerel. (21.12.2009) I *Store norske leksikon*. Henta frå:

| * v
* d
* e
SI-einingar |
| --- |
| ampere – becquerel – candela – grader celsius – gray – coulomb – farad – henry – hertz – joule – katal – kelvin – kilogram – lumen – lux – meter – mol – newton – ohm – pascal – radian – sekund – siemens – sievert – steradian – tesla – volt – watt – weber |
| Bedford  |
| --- |
| Bedford bybruBedford bybru Bedford bybru |
| Plassering |
| 

Bedford is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Storbritannia |
| Konstituerande land |  England |
| Grevskap | Bedfordshire |
| Distrikt | Bedford |
| Geografi |
| Innbyggjarar  - By (2007) | 88 733 |
| Koordinatar |  52°8′″N 0°27′″W﻿Koordinatar: 52°8′″N 0°27′″W﻿ |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | MK40, MK41, MK42 |
| Telefon-retningsnummer | 01234 |
| 
 Commons har multimedium som gjeld: **Bedford**
 |

**Bedford** er administrasjonsby i grevskapet Bedfordshire i England, og dessutan i distriktet Bedford. Byen har kring 90 000 innbyggjarar, medan distriktet har omkring 150 000 innbyggjarar, som er busett i Bedford og i Kempston, som ligg rett i nærleiken.

Bedford vart kjøpstad tidleg i mellomalderen. På 1800-talet vart det etablert fleire store ingeniørbedrifter her, men i dag er dei fleste av desse nedlagt, og byen har slite med økonomiske nedgangtider sidan 1980-åra. Likevel veks byen raskare enn dei fleste andre byar i England, og i byrjinga av 2000-åra har fleire nye store bustadområde vorte bygd. 

Dei fleste arbeidstakarane som buset seg i byen pendlar til London eller Milton Keynes, og Bedford er endestasjon for Thameslink og stoppestad for Midland Mainline-toget.

Predikanten og forfattaren John Bunyan budde i Bedford, der han òg vart fengsla. Den siste avrettinga i Storbritannia fann stad i Bedford fengsel.

Elva Great Ouse renn gjennom sentrumet til byen. Langs elvebreidda ligg vene hagar i eit område kjent som *The Embankment*.

Det finst fire privatskular i byen, alle drivne av den velgjerande organisasjonen Harpar Trust, som vart oppretta ved hjelp av ein testamentatisk gåve frå Bedfordborgeren sir William Harpur på 1500-talet.

Tidleg i 1950-åra dreiv firmaet *London Brick Company* rekruttering av arbeidskraft i det sørlege Italia, og folketeljinga i 2000 viste at omkring 10 % av folkesetnaden i Bedford er av italiensk avstamming.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Bedford» frå Wikipedia på bokmål, den 11. juli 2011.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* NKC
* GeoNames

 |
**Bee Gees** var ei britisk/australsk musikkgruppe. Gruppa bestod av brørne Barry, Maurice og Robin Gibb. Initialene til gruppenamnet, B.G. står for Brothers Gibb. Bee Gees laga musikken til filmen *Saturday Night Fever*. Gruppa er på femteplass på verdsbasis kva gjeld talet på selde album.

Bee Gees fekk sitt gjennombrot i 1967 med singelen *New York Mining Disaster 1941*, som vart ein topp-20-hit i både Storbritannia og USA. Gruppa vart internasjonalt kjend i popkrinsar for sine mange hits på slutten av 1960-talet og tidleg 1970-tal. Utover i 1970-åra gjekk Bee Gees gjennom ein periode der musikken viste tydeleg påverknad frå funk og R&B.

Bee Gees laga i 1977 musikken til filmen *Saturday Night Fever*. Låtar frå denne filmen slo særleg godt an og Bee Gees vart ei av dei største disco-gruppene. Mellom dei svært populære disco-låtane i *Saturday Night Fever* finn ein *Stayin' Alive*, *Night Fever* og *Jive Talkin*, alle saman låtar som har vorte klassiske i sjangeren.

På 1980-talet var funken og R&B-musikken tilbake i Bee Gees sin nylaga musikk. Mot slutten av 1990-talet søkte gruppa seg tilbake sine pop-røter. Bee Gees vart vald inn i 'Rock and Roll Hall of Fame' i 1997.

Ved Maurice Gibbs død i 2003 valde dei to attlevande brørne å avslutte.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Bee Gees» frå Wikipedia på svensk, den 26. juni 2012.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC

 |
**Aurèle Nicolet** (22. januar 1926–29. januar 2016) var ein sveitsisk fløytist fødd i Neuchâtel.

Biografi
--------

Aurèle Nicolet studerte ved konservatoriet i Zürich. Her studerte han teori og tonesats under Willy Burkhard og fekk fløyteundervisning av André Jaunet. Frå 1945 - 1947 spelte han i eit orkester i byen. Seinare studerte han ved konservatoriet i Paris under Marcel Moyse. I 1947 vann han sin fyrste pris ved Paris-konservatoriet, i 1948 vann han fyrsteplassen i den internasjonale musikktevlinga i Genéve. Frå 1948 - 1950 var han solofløytist ved symfoniorkesteret i Winterthur. Deretter spelte han for Berlin filharmoniske orkester frå 1950 til 1959.

Frå 1952 til 1965 var Aurèle Nicolet professor ved musikkhøgskulen i Berlin. I same perioden underviste han i fløyte og kammermusikk ved Mozarteum i Salzburg. Frå 1965 til 1981 var han leiar av «Meisterklassen» ved eit universitet i Freiburg im Breisgau. Her underviste han særskilt dyktige elevar i fløytespel. I desse åra spelte han ofte med Münchener-Bach-orkesteret under dirigenten Karl Richter.

I 1963 vart Aurèle Nicolet tildelt Deutscher Kritikerpreis - den tyske kritikarprisen. I 1966 spelte han eigenkomponerte verk for fløyte og talerøyst saman med forfattaren Günter Grass i gamlekyrkja i Boswil. Nicolet dukkar også opp som litterær figur i Günter Grass-romanen «Mein Jahrhundert» (1999).

Musikar
-------

Som musikar har Nicolet vunne ry som ein stilsikker tolkar av barokkmusikk og klassisistisk musikk. Samtidig har mange samtidskomponistar skrive verk som er spesielt tileigna Nicolet. Dette gjeld m.a. Toru Takemitsu, György Ligeti, Krzysztof Meyer, Aribert Reimann, Wolfgang Hufschmidt og Edison Denisov. Aurèle Nicolet har dessutan urframført verk av komponistane Cristóbal Halffter, Heinz Holliger, Klaus Huber og Rudolf Kelterborn.

Opp gjennom åra har Nicolet undervist mange dyktige fløytistar, m.a. sveitsarane Emmanuel Pahud, Kaspar Zehnder og Thierry Fischer, samt Pedro Eustache (Venezuela), Carlos Bruneel (Belgia) og Irena Grafenauer (Slovenia).

Aurèle Nicolet har gjort ei rekkje innspelingar av klassisk fløytemusikk i karrieren sin. Han har spelt inn J.S. Bach sine komplette fløytesonater samt fløytekvintettane hans Luigi Boccherini og Joseph Martin Kraus. Av fløytekvartettar har han innspelt komposisjonar av François Joseph Gossec, Mozart og Anton Reicha. Dessutan har han spelt inn fløytemusikk av Louis Spohr og Antonio Vivaldi.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen byggjer på «Aurèle Nicolet» frå Wikipedia på tysk, den 19. mars 2012.*
* *Denne artikkelen byggjer på «Aurèle Nicolet» frå Wikipedia på engelsk, den 19. mars 2012.*
**Aust** (*øst* eller *ost* vert òg nytta til tider) er ei av dei fire himmelretningane, kompassretningane eller verdshjørna og kan forkortast med ein av bokstavane A (nynorsk), Ø (bokmål og dansk), O (Tidlegare stava ein ordet *ost*) eller E (engelsk). Ho er motsett av vest og har rette vinklar til nord og sør. Ordet aust er i slekt med dei latinske orda *aurora* (morgonraude) og *aurum* (gull) som ein referanse til soloppgangen.

Aust er retninga jorda roterer om sin eigen akse. Difor er det òg i den retninga at ein ser soloppgangen på eit av jamdøgera (vårjamdøgn eller haustjamdøgn), eller heile året om ein er på ekvator. Ein annan konsekvens er at det er den føretrekte retninga for romutskytningar, grunna innsparingar på delta v.

Dersom ein dreg rett aust, fylgjer ein ein breiddegradssirkel, som dersom ein ser vekk frå ekvator, ikkje er ein storsirkel.

* På kompasset er aust gitt ved retninga 90 grader eller 100 gon
* På ein flyplass vil ei austvendt landingsbane ha nummer 09 etter kursen til det landande flyet (090°)
* Dersom ein er vendt nord, er aust til høgre

Kyrkjene har som regel koret vendt mot aust, og mange ynskjer å gravleggjast slik at kista sin hovudende er vendt mot det som er rekna som den heilage retninga, aust. 

Tradisjonelt har ein nytta ordet *Østen* om den delen av verda som er aust for Europa, med andre ord Asia. Midt-Austen er den delen av Asia som er nærast og er hovudsakleg landa hitom India. Fjerne austen er landa lengst aust i Asia, hovudsakleg Kina, Japan og Korea.

I Europa er Aust-Europa ofte rekna som dei landa som låg bak jernteppet.

I USA er Austkysten eit namn på dei statane som ligg langs den austlege kysten. 

I Noreg er Austlandet ein av dei fem landsdelane.

Sjå òg
------

* kategori:austlegaste punkt
* Vest
* Nord
* Sør
**Jørgen Grave** (28. mars 1909–21. januar 1988) var ein norsk lekpreikar og stortingsrepresentant frå Drangedal. Han møtte på Stortinget for Kristeleg Folkeparti i to periodar på 1950- og 1960-talet. 

Grave var son til ein småbrukar. Etter å ha gått Vestmar folkehøgskole skuleåret 1926/27 arbeidde han i ymse tenester. Frå 1933 til -35 gjekk han predikantkurs på Indremisjonsselskapets bibelskule. Sidan var han reisesekretær i Det norske lutherske Indremisjonsselskap. I tida 1958 til 1961 var han redaksjonssekretær i «For Fattig og Rik». Han var elles i mange år medarbeidar i avisa Vårt Land.

I åra frå 1947 til 1957 var Grave medlem i Drangedal heradsstyre. Perioden 1954-57 møtte han på Stortinget, vald inn frå Telemark fylke og for Kristeleg Folkeparti. Han lukkast ikkje å verte attvald i 1957, derimot vart han vald inn på Stortinget att i 1961. Begge bolkane var han medlem i Kyrkje- og undervisningskomiteen.

Kjelder
-------

* Stortingsbiografi

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
**Jølstramålet** er det gamle talemålet blant jølstringar. Av di Jølster kommune har to senter i kvar ende av det store Jølstravatnet har målet variert mellom den indre (austdelen som soknar til kommunesenteret Skei) og nedre delen (vestdelen som soknar til tettstaden Vassenden) av området. I seinare tid har målet generelt (men kanskje hovudsakleg i «nedrebygda») vorte meir utvatna og påverka av innflyttarar frå andre delar av landet, både til Jølster og til Førde, som fungerer som eit senter for indre Sunnfjord.

Særtrekk i det tradisjonelle jølstramålet
-----------------------------------------

Det tradisjonelle *jølstramålet* høyrer i det ein kallar dei nordlege e-måla. Norrøn *a* i utlyd vert redusert til ein slapp e-lyd i infinitiv og ubunden form av svakt bøygde hokjønnsord (jølstramål: *«å sove», «å kaste»* -- Norrønt: *«sofa», «kasta»*). Når *a* har hatt ein konsonant etter seg, held jølstringane på *a*-en (notid; *kasta* - norrønt; *kastar*) (fleirtal; *steina* - norrønt; *steinar*). Ein held òg på gamle genitivsformer på *-a* i *jølstramålet* (**bygda**folk - norrønt; **bygdar**folk).

Desse særtrekka i *jølstramålet* finn ein i stor grad òg igjen i andre fjordamål (mål frå Nordfjord og Sunnfjord).

Skilnader mellom indrebygda og nedrebygda
-----------------------------------------

* I indrebygda (aust) finn ein trekk frå nordfjordmål; mellom anna ein *ø*-liknande lyd på uttalen av gammal kort *o* (til dømes i ordet *stove*). Ein kan òg merke seg nordfjordsk innflyting i at ein finn nordfjorske personnamn, som t.d. *Bodvar* eller *Kolbein*.
* I nedrebygda (vest) finn ein målmerke frå Førde-regionen.

For å finne eit døme på skilnadane mellom grendene i Jølster kan ein nytte dyrenamnet **rev**:

* *Indrebygda:* 'ræve
* *Midtre Jølst:* 'róve
* *Nedrebygda:* 'røve

Kjelder
-------

* Innleiinga til boka *Jølstramålet* av Daniel Dvergsdal (utgjeven av Jølster Mållag i 1996, med Kåre Lien som redaktør, ISBN 82-992464-2-3)

Bakgrunnsstoff
--------------

* Daniel Dvergsdal: *Jølstramålet* (utgjeven av Jølster Mållag i 1996, red. Kåre Lien, ISBN 82-992464-2-3). Boka er tilgjengeleg via norske IP-adresser gjennom nb.no (Nasjonalbiblioteket)
|  |
| --- |
| **Dvergkivi** |
| DvergkiviIllustrasjon av John Gerrard Keulemans, public domainDvergkiviIllustrasjon av John Gerrard Keulemans, public domain |
|
| **Utbreiing og status** |
| **Status i verda:** NT Nær trugaUtbreiinga av dvergkivi Utbreiinga av dvergkivi |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Fuglar Aves |
| **Orden:** | Apterygiformes |
| **Familie:** | Apterygidae |
| **Slekt:** | Kiviar *Apteryx* |
| **Art:** | **Dvergkivi** *A. owenii* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Apteryx owenii***Gould, 1847 |

**Dvergkivi**, *Apteryx owenii*, ein den minste kiviarten, opphavleg truleg frå Sørøya på New Zealand, men i dag er det meste av populasjonen funne på Kapiti Island ved sørkysten av Nordøya. 

Dvergkivi har ei lengd på 35-45 cm, hannen veg 0,9-1,3 kg, hoa ca. 200 gram meir. Fjørdrakta er brungrå, med lyse horisontale striper, nebb og føter er lyse.

Det er sette ut små bestandar på ei rekkje øyar i området ved Cooksundet og Haurakibukta. I 2000 blei ca. 20 dvergkiviar sette ut i Karori-reservatet, Wellington. Dei lever i alle typar habitat på Kapiti, inkludert gjenreist skog, grasmark og kratt.

Dvergkivi pleier å ete ulike virvellause dyr, andre små insekt og jamvel nokre typar frukt. Når dei beitar, rører dei seg langsamt framover, søkjer og snuser med nebbet og dei kan nokre gongar grave litt i bakken.

Dei hekkar i ei utgraven hòle, i ein hol trestamme eller i tett vegetasjon. Mest vanleg legg hoa eitt egg i kullet, nokre gonger to, og hannen rugar i ein periode på 63-76 dagar. Egget veg ca. 300 gram. Etter klekking held ungen seg i reiret i fire til fem dagar før han vandrar ut etter føde.

Populasjonen er estimert til totalt over 1200 individ (2012) og er stabil. Forventa levealder er 45 år.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen byggjer på «Little Spotted Kiwi» frå Wikipedia på engelsk, den 7. juli 2012*
* Barrie Heather og Hugh Robertson, *The Field Guide to the Birds of New Zealand* (revised edition), Viking, 2005
* BirdLife International (2014) Species factsheet: Apteryx owenii[*daud lenkje*]. Henta frå  den 11. januar 2015

### Referansar

1. 1 2  BirdLife International (2012)
2. 1 2  Heather og Robertson (2005)

Bakgrunnsstoff
--------------

* Videoar, bilete og lydopptak av dvergkiviar hos Internet Bird Collection

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* ITIS
* EOL

 |
**Natalja Nikolajevna Antjukh** (fødd 26. juni 1981) er ein russisk friidrettsutøvar frå St. Petersburg som vart europameister på 400 meter hekk i 2010 og olympisk meister i same øvinga under Sommar-OL 2012. I 2005 vann ho VM-gull i 4x400 meter stafett for Russland.

Aktiv
-----

Antjukh fekk si fyrste internasjonale medalje i eit utandørsmeisterskap då ho sprang fyrste etappen for Russlands sølvlag på 4x400 m stafett ved EM i friidrett 2002 i München. To år seinare fekk ho bronsemedaljen på 400 meter under Sommar-OL 2004 i Aten, og sprang Russland sitt lag på 4x400 m stafett inn til sølv, vel sekundet bakom USA.

I Helsingfors i 2005 vann Antjukh VM-gull på 4x400 m stafett saman med Julija Petsjonkina, Olesja Krasnomovets og Svetlana Pospelova. Fire år seinare deltok Antjukh på ny for Russland på 4x400 m stafett under eit VM i friidrett, i 2009 i Berlin vart det bronse på Antjukh og lagvenninnene. 

Deretter satsa Antjukh på langhekken. Ved EM i friidrett 2010 i Barcelona sette ho meisterskaprekord med 52,92 sekundar på 400 meter hekk og vart europameister, heile 0,9 sekund føre Vanja Stambolova frå Bulgaria. Året etter vann ho bronse både på 400 m hekk og i 4x400 m stafett med Russland.

Under dei olympiske sommarleikane 2012 i London vann Antjukh gullmedaljen etter eit drabeleg opgjer med Lashinda Demus frå USA. I mål skilde det sju hundredels sekund mellom dei to utøvarane; 52,70 mot 52,77. På ankeretappen i 4x400 m stafett sprang Antjukh Russland inn til OL-sølv. Også under VM i friidrett 2013 deltok ho for Russland i 4x400 m stafett, men berre i kvalifiserinsgløpet til finalen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Natalja Nikolajewna Antjuch» frå Wikipedia på tysk, den 20. september 2014.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BBC Things
* Munzinger (sport)

 |
**Nathanael West** (fødd **Nathan Wallenstein Weinstein**, 17. oktober 1903–22. desember 1940) var ein amerikansk forfattar, oppvaksen i New York City. 

Romanane *Miss Lonelyhearts* (1933; norsk *Frøken hjertesukk*, 1965), om ein New York-journalist som redigerer ei «Klara Klok»-spalte, og *The Day of the Locust* (1939; filmatisert 1975), om ein kunstnar i Hollywood, er dei mest kjende verka hans. Saman med *The Dream Life of Balso Snell* (1931) og *A Cool Million* (1934), eit satirisk åtak på amerikansk materialisme, er dette den samla produksjonen til West. 

Han arbeidde òg som filmmanusforfattar i Hollywood. Sjølv om han etter han døydde er blitt rekna som ein av dei mest særprega forfattarane i mellomkrigstida, vart han ikkje lagt særleg merke til i samtida si.

Kjelder
-------

* «Nathanael West» av Orm Øverland i *Store norske leksikon*, snl.no.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
Natalja Dobrynska i 2012
**Natalja Volodymyrivna Dobrynska** (fødd 29. mai 1982) er ein ukrainsk tidlegare friidrettsutøvar frå Vinnytsia som tevla i mangekamp. Ho vart olympisk meister i sjukamp i 2008 og tok EM-sølv i same øvinga i 2010.

### Aktiv

Dobrynska høyrde til verdseliten i mangekamp frå 2004, utan å nå opp til medaljestriden anna enn i femkamp i innandørsmeisterskapane. Ho lukkast derimot overmåte godt då ho vann gullmedaljen under sommarleikane 2008 i Beijing, der ho sette personleg rekord med 6 733 poeng, over 100 poeng meir enn sølvvinnaren. To år seinare forbetra ho den personlege rekorden med 45 poeng under friidretts-EM i Barcelona, men måtte nøye seg med sølvmedalje ettersom det var ytterlegare 45 poeng opp til europameisteren, Jessica Ennis frå Storbritannia.

I 2012 oppådde Dobrynska 5013 poeng då vann ho femkamp i innandørs-VM i Istanbul. Dermed var ho den fyrste kvinna som passerte 5000-grensa.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* OL 2004 i Aten: Nr 8 i sjukamp - 6225 poeng
* VM i 2005 i Helsinki: Nr 9 - 6144 poeng
* EM 2006 i Göteborg: Nr 6 - 6356 poeng
* VM 2007 i Osaka: Nr 8 - 6327 poeng
* OL 2008 i Beijing: Gullmedalje - 6733 poeng, framom Hyelas Fountain (6619 p)
* VM 2009 i Berlin: Nr 4 - 6444 poeng, bakom Kamila Chudzik (6471 p)
* EM 2010 i Barcelona: Sølvmedalje - 6778 poeng, bakom Jessica Ennis (6823 p)
* VM 2011 i Daegu: Nr 5 - 6539 poeng
* OL 2012 i London: Braut

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Nataliya Dobrynska» frå Wikipedia på engelsk, den 5. september 2015.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BBC Things
* Munzinger (sport)

 |
**Natascha Heintz** (fødd 25. februar 1930) er ein norsk paleontolog.

Frå 1960 til 1966 var ho tilsett ved Norsk Polarinstitutt. Frå 1967 til oppnådd aldersgrense var ho knytt til Paleontologisk museum ved Universitetet i Oslo, først som konservator, seinare som førstekonservator og i ein periode var ho òg styrer for museet. Det vitskaplege området hennar omfattar m.a. studium av fossile urfisk og primitive fisk. Ho har hatt ei rekkje verv i norsk museumsliv, og gjorde ein stor innsats for å formidla vitskap. Det var til dømes Heintz som tok initiativ til å oppretta ein eiga skuleteneste ved dei naturhistoriske musea på Tøyinga (no Naturhistorisk museum).

Lily Monsen, Åre Martinsen, Natascha Heintz and Erik Ståhl med dinosauravstøypingar på Spitsbergen. Avstøypingane var her klare for å sendast til Oslo. Frå venstre til høgre: Lily Monsen, Åre Martinsen, Natascha Heintz og Erik Ståhl.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Natascha Heintz» frå Wikipedia på bokmål, den 3. juni 2020.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Faktaside om dinosaurar (UiO, artikkel av Heintz)
* Korleis kan vi vita kva for ein farge dinosaurane hadde? Arkivert 2006-11-08 ved Wayback Machine. (2000)
Chalipa-panel av kalligrafen Mir Emad Hassani (1554–1615).
**Nastaliq-skrift** (persisk نستعلیق nastaʿlīq) er ei av hovudformene til å skriva det persiske alfabetet med, og historisk sett den dominerande stilarten innan persisk kalligrafi. 

Nastaliq blei utvikla på 1400- og 1500-talet frå naskhi og taliq. Ho er ei handskriftprega skriftform med runda former og lange vassrette strok. Tekstlinjene er flytande heller enn rette, og plasseringa diakritiske teikn kan verka tilfeldig. Nastaliq-kalligrafi blei mykje brukt i safavidekunst som ein del av bilete. 

Ei forenkla form av nastaliq tener som det primære skriftspråket for persisk, kasjmiri og urdu. Skrifta blir også ofte brukt side om side med naskh til å skriva pasjto. Ho kan også brukast til å skriva arabisk, då gjerne berre til titlar og overskrifter.

I det osmanske riket var skrifta kjend som **tâlik** og blei brukt til å skriva osmantyrkisk. Denne må ikke forvekslast med den persiske stilarten *taʿliq*, som osmanerane kalla *ta'liq-i qadim* ('gammal ta'liq').

Kjelder
-------


* «nasta'liq script» (2015). *Encyclopædia Britannica*.

---

* *Delar av denne artikkelen bygger på «Nastaliqskrift» frå Wikipedia på bokmål, den 1. mars 2015.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Nastaliq-skrift**