recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Llyn Fawr** er ein innsjø i Cynondalen (walisisk *Cwm Cynon*) i Sør-Wales, mest kjend dei mange våpna og verktøya frå sein bronsealder og tidleg jernalder som er funne her. 

Llyn Fawr har eit areal på 9,8 hektar og ligg sør for Rhigos i byen Aberdare i Rhondda Cynon Taff. Han ligg nær kjelda til elva Rhondda Fawr, 368 meter over havet, ved sidan av Craig y Llyn. Han var opphavleg eit mindre vatn, men vart omgjort til eit reservoar tidleg på 1900-talet. 

Llyn Fawr-funna vart gjort mellom 1909 og 1913 under bygginga av reservoaret. Dei omfattar mange funn frå seint i bronsealderen, men òg fleire lekamar av jern, mellom anna eit sverd av Hallstatt-typen. I tillegg vart det funne ei spyd og ein krumkniv i jern. Av bronsefunna var det mellom anna to gryter og økser. Lekamane såg ut til å ha vorte plasserte ved vatnet som votivgåver. Ein trur sverdet er frå om lag 650 f.Kr. som gjer det til det tidlegaste jernfunnet i Wales.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Llyn Fawr» frå Wikipedia på engelsk, den 23. desember 2010.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
	+ Leslie Alcock (1972) *The Irish Sea Zone in the Pre-Roman Iron Age* CBE Research Report 9
	+ Frances Lynch, Stephen Aldhouse-Green & Jeffrey L. Davies (2000) *Prehistoric Wales* (Sutton Publishing) ISBN 0-7509-2165-X

Bakgrunnsstoff
--------------

* Bronsegryte frå Llyn Fawr
* www.geograph.co.uk : bielte frå Llyn Fawr og omliggande område
| Pontarlier |
| --- |
| Sentrum av Pontarlier Sentrum av Pontarlier |
| Styresmakter |
| Land  Region  Departement | Frankrike  Bourgogne-Franche-Comté  Doubs |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  41,35 km² |
| Innbyggjarar  - By (1999)   - folketettleik | 18 360   444/km² |
| Koordinatar | 46°54′″N 06°21′″E﻿Koordinatar: 46°54′″N 06°21′″E﻿ |
| Høgd over havet | 837 m |
| Tidssone | CET (UTC+1) |
| Diverse anna |
| Postnummer | 25300 |
| **Heimeside:** www.ville-pontarlier.fr |

**Pontarlier** er ein by og kommune nordaust i Frankrike. Han er *sous-préfecture* (underprefektur) i departementet Doubs i regionen Bourgogne-Franche-Comté og har om lag 19 000 innbyggjarar.

Historie
--------

Pontarlier var kjend for produksjon av absint fram til det vart forbode i 1915. Destilleria gjekk då over til å produsere pastis. Sidan forbodet no delvis er oppheva produserer enkelte destilleri igjen i absint i Pontarlier.

Pontarlier var òg ein pionerby innan luftfart. 29. oktober 1910 fauk Auguste Junod her med dobbeltdekkaren sin kalla Farman, og store folkemengder kom for å sjå hendinga.

Bakgrunnsstoff
--------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* HDS
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
*For andre tydingar av oppslagsordet, sjå Wuwei (fleirtyding).* 

**Wuwei** (kinesisk skrift 武威, pinyin *Wŭwēi*) er eit byprefektur sentralt i provinsen Gansu i Folkerepublikken Kina. Prefekturet har eit areal på 33 249 km² og hadde 1 815 054 ibuarar i 2010.

Byprefekturet Wuwei omfattar eitt distrikt (区 *qū*), to fylke (县 *xiàn*) og eitt autonomt fylke (自治县 *zìzhìxiàn*).

### Historie

Eit klokketårn i Wuwei
I den kinesiske oldtida vart Wuwei kalla *Liangzhou* (凉州), og var den austlegaste endestasjonen for Hexi-korridoren. Området var busett frå ca 3000 år f.Kr. Staden vart ein viktig by langs den nordlege Silkevegen, noko ei rad arkeologiske funn gjort i Wuwei viser, mellom anna av koparvogner med steindyr. I 121 f.Kr. sende Han-keisaren Wudi kavaleriet til staden for å forsvare Hexi-korridoren mot xiongnuane. Denne hæren lukkast militært, noko som førte til den kinesiskregjerte korridoren vart utvida vestover.

Med si rolle som stoppestad på handelsvegane vart Wuwei eit møtepunkt for mange folk og kulturar. Mange buddhistiske grotter og tempel i området vitnar om utbreiinga av buddhismen frå India og Afghanistan til Kina.

Under Dei tre statars tid rådde Ma Teng over Liangzhou. Etter Ma Teng døydde overtok Ma Chao, han regjerte byen ei kort tid før byen vart erobra av Cao Cao, herskar over Wei-riket.

Seinare, under Fem dynasti og ti kongerike-tida, låg eit mindre mellomalderrike Liangzhou i området.

### Samferdsle

Kinas riksveg 312 går gjennom området. Han fører frå Shanghai og endar på grensa mot Kasakhstan, og passerer mellom andre Suzhou, Nanjing, Hefei, Xinyang, Xi'an, Lanzhou, Jiayuguan og Urumqi.

Notar
-----

1. ↑  *Silk Road, North China*, C Michael Hogan, The Megalithic Portal, ed. A Burnham
2. ↑  Zhang Yiping, *Story of the Silk Road*, 2005, 五洲传播出版社, ISBN 9787508508320

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Wuwei, Gansu» frå Wikipedia på engelsk, den 19. august 2012.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Wuwei**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GND
* GeoNames

 |
| **Hildesheim** |
| --- |
| Domkyrkja St. Andreas i Hildesheim. Ho har det høgaste spiret (114,5 m) i Niedersachsen.Domkyrkja St. Andreas i Hildesheim. Ho har det høgaste spiret (114,5 m) i Niedersachsen. Domkyrkja St. Andreas i Hildesheim. Ho har det høgaste spiret (114,5 m) i Niedersachsen. |
| **Byvåpen** | **Plassering** |
| Byvåpenet til Hildesheim | 

Hildesheim is located in Tyskland

 |
| Styresmakter |
| Land  Delstat  Regierungsbezirk‎  Landkreis | Tyskland Tyskland  Niedersachsen  Ingen  Hildesheim |
| Grunnlagd | 815 |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  92,96 km² |
| Innbyggjarar  - By (2005)   - folketettleik | 102 654   1 104/km² |
| Koordinatar | 52°9′0″N 9°57′0″E﻿Koordinatar: 52°9′0″N 9°57′0″E﻿ |
| Høgd over havet | 78 m |
| Tidssone - Ved sommartid | CET (UTC+1) CEST (UTC+2) |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 31101–31141 |
| Telefon-retningsnummer | 05121 |
| Bilnummer | HI |
| **Heimeside:** www.hildesheim.de |

**Hildesheim** er ein by i Tyskland i delstaten Niedersachsen med om lag 105 000 innbyggjarar. Byen ligg ved elva Innerste, som er ei sideelv til Leine. 

Den romanske domkyrkja St. Maria frå 800-talet vart øydelagd i 1945, men rekonstruert kort tid etter krigen. Denne og kyrkja Michaeliskirche vart plassert på UNESCO si verdsarvliste i 1985.

Historie
--------

Byen vart eit sete for Bispedømet Hildesheim i 815. I fire hundre år styrte prestestanden Hildesheim, før det vart bygd eit rådhus og innbyggjarane fekk noko meir påverknad. I 1367 vart Hildesheim eit medlem av Hansaen. 

Byen vart hardt råka av dei allierte sine bombetokt under den andre verdskrigen i 1945, særleg 22. mars. Sentrum, som hadde hatt preg av ein mellomalderby fram til då, vart fullstendig jamna med jorda. Etter krigen vart byen bygd opp att i ein ny stil med betongbygningar i staden for dei eldre bygningane. Seint i 1970-åra byrja ein derimot å rekonstruere det historiske sentrumet. Dei firkanta betongbygningane vart rive ned og erstatta med kopiar av dei opphavlege bygningane. 

I 1970-åra vart òg universitetet Stiftung Universität Hildesheim oppretta.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Hildesheim» frå Wikipedia på engelsk, den 22. juni 2007.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Hildesheim**

* Artikkel om Hildesheim
* Reiseguide for Hildesheim
* Bilete

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Hilde Indreberg** (fødd 22. oktober 1957) er ein norsk jurist og dommar i Høgsterett.

Indreberg tok juridisk embetseksamen i 1987 og har tidlegare arbeidd som vitskapeleg assistent ved Universitetet i Oslo, dommarfullmektig og som avdelingsdirektør i lovavdelinga i Justisdepartementet.

Ho var førstekonsulent i Departementet for utviklingshjelp/NORAD fra 1988 til 1989, og deretter lovrådgjevar (førstekonsulent) ved Justisdepartementets Lovavdeling frå 1989 til 1994. Så var ho dommarfullmektig ved Nedre Romerike herredsrett frå 1994 til 1995, før ho gjekk tilbake til stillinga som lovrådgjevar ved Justisdepartementet. I 2000 rykka ho opp til stillinga som avdelingsdirektør i Lovavdelingen, og sat i denne stillinga fram til ho blei utnemnd til høgsterettsdommar i statsråd den 18. januar 2007. Ho tiltredde den 1. april same året.

Kjelder
-------

1. ↑  «Hilde Indreberg, høyesterettsdommer - Norges Domstoler». *www.domstol.no* (på norsk). Henta 14. september 2017.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
|  |
| --- |
| **Raudtoppfuglekonge** |
| RaudtoppfuglekongeRaudtoppfuglekonge |
|
| **Utbreiing og status** |
| **Status i verda:** LC LivskraftigUtbreiinga av Raudtoppfuglekonge Utbreiinga av Raudtoppfuglekonge |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Fuglar Aves |
| **Orden:** | Sporvefuglar Passeriformes |
| **Familie:** | Regulidae |
| **Slekt:** | Fuglekongar *Regulus* |
| **Art:** | **Raudtoppfuglekonge** *R. ignicapilla* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Regulus ignicapilla***Temminck, 1820 |

**Raudtoppfuglekonge** *(Regulus ignicapilla)* er ein fugl i fuglekongefamilien. Han liknar fuglekongen, men er meir olivengrøn på ryggen, og har kvit strek gjennom augnebrynet. Issestripa til hannane er meir oransjeraud enn fuglekongen si, derav namnet raudtopp. Fuglen er den nest minste i Europa, etter fuglekongen - han blir 9 til 10 cm lang.

Raudtoppfuglekonge i ItaliaFoto: Francesco Veronesi

Raudtoppfuglekongeegg
Raudtoppfuglekongen hekkar i Mellom- og Sør-Europa, Tyrkia og Nord-Afrika. I Noreg er han ein sjeldan gjest, og då oftast under trekket om våren eller hausten. I 2003 har fuglen vorte observert til saman 53 gonger her i landet, men har gjesta Danmark og Sverige noko oftare. Fuglen er rastlaus, stadig på jakt etter insekt.

Eit takson under slekta *Regulus* på Madeira blir av somme sett på som ein underart av raudtoppfuglekonge, men andre gjev taksonet status som eigen art; *Regulus madeirensis*. Arten har enno ikkje fått norsk namn.

Kjelder
-------

* Engelsk wikipedia om raudtoppfuglekonge.
* Store Norske Leksikon om fuglen. Forfattar: Per Ole Syvertsen.
Eit stort tilfeldig tal blir brukt til å laga eit offentleg nøkkelpar.
Kven som helst kan kryptera med den offentlege nøkkelen, men berre innehavaren av den private nøkkelen kan dekryptera. Tryggleiken avheng av kor sikker den private nøkkelen er.
Ved å nytta ein privat nøkkel til å kryptera (dvs. signera) ei melding, kan alle verifisera denne signaturen med den offentlege nøkkelen. Verifiserbarheita avheng av kor sikker den private nøkkelen er.
Ved å kombinera eins eigen private nøkkel med andres offentlege nøklar, kan ein rekna ut ein delt sikker nøkkel som berre du kjenner. Den delte sikre nøkkelen kan brukast som nøkkelen til ein symmetrisk krypteringsalgoritme.
**Asymmetrisk kryptering**, òg kjend som **offentleg nøkkelkryptering**, er ei form for kryptering der ein brukar har eit par med kryptografiske nøklar - ein offentleg nøkkel og ein privat nøkkel. Den private nøkkelen blir halden hemmeleg, mens den offentlege nøkkelen kan gjevast ut til kven som helst. Nøklane er matematisk relaterte, men den private nøkkelen kan ikkje avleiast frå den offentlege nøkkelen på ein praktisk måte. Ei melding kryptert med den offentlege nøkkelen kan berre dekrypterast med den tilsvarande private nøkkelen.

Til samanlikning nyttar symmetrisk kryptering ein einskild privat nøkkel til både kryptering og dekryptering.

Dei to hovudgreinene av asymmetrisk kryptering er:

* *Offentleg nøkkelkryptering* – ei melding kryptert med ein brukars offentlege nøkkel kan ikkje dekrypterast av andre enn brukaren som har den tilsvarande private nøkkelen. Dette kan brukast for å sikra tryggleiken.
* *Digitale signaturar* – ei melding signert med ein brukars private nøkkel kan verifiserast av kven som helst som har tilgang til brukarens offentlege nøkkel, og dermed bevisa at brukaren har signert den samt at meldinga ikkje har blitt endra. Dette kan nyttast for å godskriva ektheita.

Sjå og
------

* Pretty Good Privacy er det mest utbreidde dataprogrammet som nyttar offentleg nøkkelkryptering.

* *Denne artikkelen bygger på «Wikipedia» frå Wikipedia på bokmål, den 12. september 2009.*

.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* BBC Things
* NDL

 |
**Hildegard Falck** (fødd **Hildegard Janze**, 8. juni 1949) er ein tysk tidlegare friidrettsutøvar som representerte Vest-Tyskland. Ho vart olympisk meister på 800 meter i 1972.

Aktiv
-----

Med tida 2.02,8 på 800 plasserte Hildegard Janze seg på sjetteplassen på verdsstatistikken for 1970. Same året vann ho det fyrste av tre nasjonale meisterskapsgull på spesialdistansen. Den 11. juli 1971 forsvarte ho, som Hildegard Falck, den vesttyske meistertittelen på Neckarstadion i Stuttgart, og forbetra samstundes verdsrekorden, som Vera Nikolić hadde på 2.00,5, med heile to sekundar til 1.58,5, ein rekord som vart ståande i to år. Falck var favoritt til å vinne EM-gullet i Helsinki to månader etter rekordløpet, men der snubla og fall ho og ein annan favoritt, austtyske Gunhild Hoffmeister, og begge braut løpet. Seinare i Helsinki-EM sprang Falck den tredje etappen for det vesttyske laget som tok sølv i 4 x 400 m stafett.

Den 3. september 1972, på den olympiske heimebana i München, lukkast Falck å vinne den olympiske gullmedaljen på 800 m, hardt pressa av Nijolė Sabaitė frå Sovjetunionen. Vinnartida vart 1.58,55, Sabaitė fekk 1.58,65 og bronsevinnar Hoffmeister 1.59.16. Ei veke etter gullløpet sprang Falck på ny den tredje etappen for Vest-Tyskland, her enda ho opp med ein OL-bronse.

Falck vart i 1973 vesttysk meister på 800 m for tredje gong. Våren 1971 vann ho elles 800 m ved innandørs-EM i Sofia. Ho la opp i 1974.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* EM 1971 i Helsinki: Nr 8 på 800 – braut finaleløpet. Sølv i 4 x 400 m stafett
* OL 1972 i München: Gull på 800 m – 1.58,55. Bronse i 4 x 400 m stafett
* EM 1974 i Roma: Nr 5 i x 400 m stafett

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Hildegard Falck» frå Wikipedia på tysk, den 26. mai 2018.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* Munzinger (sport)

 |
|  |
| --- |
| **Raudvengmaursmett** |
| Hannfugl i Horto Florestal de São Paulo, BrasilFoto: Dario SanchesHannfugl i Horto Florestal de São Paulo, BrasilFoto: Dario Sanches |
|
| **Utbreiing og status** |
| **Status i verda:** LC LivskraftigUtbreiinga av Raudvengmaursmett Utbreiinga av Raudvengmaursmett |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Fuglar Aves |
| **Orden:** | Sporvefuglar Passeriformes |
| **Familie:** | Maurfuglar Thamnophilidae |
| **Slekt:** | *Herpsilochmus* |
| **Art:** | **Raudvengmaursmett** *H. rufimarginatus* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Herpsilochmus rufimarginatus***Temminck, 1822 |

**Raudvengmaursmett**, *Herpsilochmus rufimarginatus*, er ein liten maursmett i maurfuglfamilien. 

Raudvengmaursmett har naturlege habitat i subtropisk eller tropisk tørr skog, i fuktig låglandsskogar, i våt høgland opptil 1150 moh. og tørt buskland. Han finst frå i Panama i nord til Paraguay i sør gjennom landa Argentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Peru, Surinam og Venezuela. I Peru lever han i ei smal nord-sør stripe ved foten av austsida av Andes.

Dette er ein fugl på 11,5 cm og han veg ca. 10,5 gram. Hannfuglen har svart krone og stripe gjennom auge, overside og veng er grå og svart med to kvite vengeband. Primærfjørene og nokre sekundærfjører er kraftig raudleg til nøttebrun, strupen nesten kvit og undersida elles lys gul. Hoa liknar, men har raudbrun krone og grønleg overside. 

Dei beitar insekt og andre leddyr på bladverk høgt i trekroner, aleine eller i fleirartsflokkar.

Kjelder
-------

* Hilty, Steven L. (29. november 2002). *Birds of Venezuela*. Christopher Helm Publishers Ltd. ISBN 0713664185.
* Schulenberg, T. Stotz, D. Lane, D. O'Neill, J, & Parker, T. *Birds of Peru*. Christopher Helm, London. (2007) ISBN 978-0-7136-8673-9
* BirdLife International (2014) Species factsheet: *Herpsilochmus rufimarginatus*. Henta frå  den 21. august 2014.
Hildring ved norskekysten
Ei **hildring** er eit optisk fenomen, ei luftspegling, som gjer at lekamar på avstand ser ut til å vere høgare oppe enn dei i røynda er. 

Til dømes kan lekamar som ligg bak horisonten verte synlege, holmar og skjer kan sjå ut til å bli løfta opp av vatnet, og det kan sjå ut som dønningar på lang avstand ser ut til å tårne seg opp til høg sjø. 

Hildring oppstår når relativt varm luft kjem over ei kjøligare flate, som regel sjø, slik at lufta like over flata vert nedkjølt og ein får ein stor temperaturgradient. Kaldare luft har større tettleik enn varm luft, og når lyset skin gjennom to luftlag med forskjellig tettleik (altså forskjellig temperatur), vert det brote ved refraksjon. Lysstrålane vert derfor krumma på veg mot personen som ser i denne retninga, og lekamane verkar derfor å sveve i lufta eller verte høgare. Om hildringa vert ekstra kraftig, kan sjølv små lekamar fortone seg som store slott. Dette vert ofte kalla fatamorgana. 

Hildring er vanleg i roleg vêr langs norskekysten, særleg om sommaren.

Sjå òg
------

* Fatamorgana
* Luftspegling
* Refraksjon

Kjelder
-------

* «Hildring» i *Store norske leksikon*, snl.no.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Hildring**
**Wyomia Tyus** (fødd 29. august 1945) er ein USA-amerikansk tidlegare friidrettsutøvar frå Griffin i delstaten Georgia. Ho vann tre olympiske gullmedaljar og eitt sølv på sprintøvingar i 1964-68. Hennar personlege rekordar er 11,08 på 100 m og 23,08 på 200 m, begge frå OL-finalane i 1968.

Tyus deltok i Sommar-OL 1964 i Tokyo, der ho i eit mellomheat med tida 11,2 sekundar tangerte verdsrekorden på 100 meter, tilhøyrande Wilma Rudolph. I finalen vann ho gullmedaljen på tida 11,4, to tidels sekund framom landskvinna Edith McGuire. På avslutningsdagen i leikane fekk ho sølv då ho sprang andreetappen på USA sitt lag i 4 x 100 m stafett, det polske laget vann ganske klart.

I dei neste åra vann ho fleire nasjonale meisterskap på sprintdistansene, og i 1967 sigra ho på 200 meter ved dei panamerikanske leikane i Winnipeg. Under dei olympiske leikane i Mexico-byen hausten 1968 forsvarte ho OL-tittelen på 100 meter med ny verdsrekord i finalen; 11,0. På 200-meteren enda ho på sjetteplass, før ho så som ankerkvinne på det USA-amerikanske laget i 4 x 100 meter stafett passerte målstreken til ny verdsrekord, 42,88 sekundar, etter at Margaret Bailes, Barbara Ferrell og Mildrette Netter hadde lagt grunnlaget for rekorden.
aa

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Wyomia Tyus» frå Wikipedia på engelsk, den 8. august 2016.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* Munzinger (sport)

 |
*Denne artikkelen handlar om fjellet i Ringerike. For fjellet i Antarktis, sjå Oppkuven i Dronning Maud Land.* 
Koordinatar: 60°5′25.865″N 10°31′10.027″E﻿
**Oppkuven** (704 moh.) er ein kolle som ligg aust for Gyrihaugen og Lauvlia på Krokskogen i Nordmarka, i Ringerike kommune. Oppkuven er den høgaste toppen på Krokskogen, og ein av dei høgaste i heile marka. Oppkuven høyrer til Oppkuven-Smeddalen naturreservat.
For å komme til Oppkuven er det best å gå frå Heggelia. For å kunne komme til Heggelia kan ein gå eller sykle frå Damtjern eller gå eller gå på ski frå Lauvlia.
Frå Oppkuven er det god utsikt der du kan sjå over heile Nordmarka, Oslo, Norefjell og Ringkollen. 

På Oppkuven finn ein eit av Noregs eldste grantre, Gamla på Oppkuven.
Det vart undersøkt i 2003 og vart då estimert til å vere 458 år gamalt.

Kjelder
-------

1. ↑   Arkivert 2012-11-13 ved Wayback Machine. Gamla på Oppkuven

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
Statleg mottak for asylsøkjarar, oftast berre kalla **asylmottak**, er eit frivillig butilbod til asylsøkjarar som kjem til Noreg, det vil seia til utanlandske personar som sjølve ber om vern som flyktningar. For dei som har fått opphaldsløyve og skal busetja seg i ein kommune, tek integreringa til det norske samfunnet til medan de oppheld seg i asylmottaket. Elles er det aktivitetstilbod til alle bebuarar. Nokre asylsøkjarar finn seg andre bustader på eiga hand, men dei fleste bur i mottak.

**Transittmottak** (transitt tyder gjennomreise) er mottakssentralar oppretta som fyrste opphaldsstad for nyankomne som ynskjer asyl, der dei er medan søknadane deira vert vurdert. Derifrå går vegen anten ut att av landet, til asylmottak eller private butilhøve.

Staten har ansvaret for å oppretta og betala for asylmottaka og organiserer og driv desse og resten av mottaksapparatet gjennom Utlendingsdirektoratet (UDI). UDI står også for utlendingskontrollen og informasjonsarbeidet. Det er i dag 110 asylmottak i Noreg fordelt på 99 vertskommunar over heile landet.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Asylmottak» frå Wikipedia på bokmål, den 15. mai 2009.*
Element, frå v. Ingebrigt Håker Flaten, Paal Nilssen-Love og Gisle Johansen. Konsert i Sogndal, Noreg
**Paal Nilssen-Love** (fødd 24. desember 1974) er ein norsk batterist og perkusjonist fødd i Molde i Noreg.

Nilssen-Love voks opp i Stavanger, men studerte musikk ved jazzlinja ved Universitetet i Trondheim frå 1994. Her blei gruppa Element med Gisle Johansen (saksofon), Håvard Wiik (piano) og Ingebrigt Håker Flaten (kontrabass) danna. Denne gruppa var inspirert av John Coltrane sin kvartetts energi og modale spelestil.

I 1996 flytta Paal Nilssen-Love til Oslo. Sidan 1999 har han spelt trommer i jazzgruppa Atomic.

Våren 2001 gav han ut si første soloplate, *Sticks and Stones*. Same året spelte han med Pat Metheny og Arild Andersen på Moldejazz.

Han fekk Buddyprisen for 2006.

Kjelder
-------

### Referansar

1. ↑  Buddy-prisen til Paal Nilssen-Love

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* MusicBrainz (artist)

 |
**Oppegård** var ein kommune i Akershus fylke. Kommunen låg på austsida av Bunnefjorden, ein arm av Oslofjorden, og grensa i nord til Oslo, i vest til Ski, i sør til Ås og i vest til Nesodden kommune. Viktige tettstader var Oppegård, Svartskog og Kolbotn.

Geografi
--------

Oppegård kyrkje
Foto:
Torstein Furnes
 

Den lange, nord-sørgåande Gjersjøen delte kommunen i to. 

Østfoldbanen har frå gammalt av vore livsnerva i Oppegård. Han har desse stoppestadane i kommunen:
Kolbotn, Solbråtan, Myrvoll, Greverud og Oppegård.

Næringsliv
----------

Fleire store verksemder har etablert seg med kontor i kommunen, mellom anna IBM, Norgesbuss, Kodak, Volvo/Ford, DFDS Transport og Jernia.

Historie
--------

Oppegård var del av Nesodden fram til 1915, då han blei skild ut som eige herad. Kommunevåpenet har 17 trekantar som står for dei ulike gardane i kommunen: Oppegård,
Grønmo, Bålerud, Sjødal, Ormerud, Li, Kullebunden, Ekornrud, Greverud, Sætre, Kurud, Dal, Vasbunden, Hvitebjørn og Fløisbonn.

Den 1. januar 2020 var kommunen slegen saman med Ski kommune til Nordre Follo kommune.

Kjende Oppegårdfolk
-------------------

* Jan Petersen, politikar
* Roald Amundsen budde på Svartskog.

Kjelder
-------

1. ↑  «Forskrift om sammenslåing av Oppegård kommune og Ski kommune til Nordre Follo kommune, Akershus - Lovdata», *lovdata.no*, henta 2. januar 2020

Bakgrunnsstoff
--------------

* Oppegård kommune (Offisiell nettstad)

| * v
* d
* e
Kommunar i Akershus |
| --- |
| Asker  • Aurskog-Høland  • Bærum  • Eidsvoll  • Enebakk  • Fet  • Frogn  • Gjerdrum  • Hurdal  • Lørenskog  • Nannestad  • Nes  • Nesodden  • Nittedal  • Oppegård  • Rælingen  • Skedsmo  • Ski  • Sørum  • Ullensaker  • Vestby  • Ås | Akershus fylke |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* Lokalhistoriewiki
* GND
* ISNI
* GeoNames
* SSR (namn)
* MusicBrainz (area)

 |
Wuyi Shan med Yunu-tårnet
Skodde i Wuyi Shan
**Wuyi Shan** (kinesisk: 武夷山 pinyin: *Wǔyí Shān*), er eit fjellparti på grensa mellom provinsane Fujian og Jiangxi i Kina. Fjellpartiet dekker eit område på 60 km². I 1999 vart Wuyi Shan oppført på UNESCOs liste over verdsarven.

### Geologi

Dei fleste fjelltoppene og høgdene er av raud sandstein. Mange av dem er svært bratte, men samstundes flate på toppen. Den 60 km lange elva Jiuqu Xi buktar seg gjennom ei djup kløft mellom høgdene. Med sine 2 100 moh. er Wuyishan det høgste området i Fujian.

### Biologisk mangfald og naturmiljø

Wuyi Shan er det største og mest representative dømet på biologisk mangfald i subtropisk skog i Kina og i sørkinesisk regnskog. Økologien er intakt fra tida før istida for omkring 3 millionar år sidan. Området er relativt fritt for forureining.

### Historie

Wuyi Shan var sentrum for kongedømmet Minyue. På 600-talet vart Wuyipalasset nytta til keisarlege offerhandlingar. Fjella var viktige for taoismen. Området er også neokonfucianismens vogge, ei kulturell rørsle som verka inn på det kinesiske samfunnet frå 1000-talet.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF

 |

  


* *Denne artikkelen bygger på «Wuyi Shan» frå Wikipedia på bokmål, den 4. juni 2011.*
**Hilde Raastad** (fødd i 1960) er den første opne lesbiske presten i Noreg. I 2013 bad Raastad biskopen i Oslo om å bli løyst frå ordinasjonsløftet i protest mot det ho opplevde som homofobe kyrkjeleiarar.

Raastad vaks opp på Nordberg i Oslo der ho var aktiv i ungdomsforeininga og speidararbeidet i Nordberg kyrkjelyd. Ho tok presteutdanninga si i USA og Noreg.

Raastad vart ordinert som prest i 1995 av Rosemarie Köhn, og ho vart med det den første lesbiske presten i Noreg som var open om legninga si. Raastad inngjekk partnarskap med sambuaren sin same år. Sidan jobba ho for aksept og likeverd i den Norske kyrkja, men bad i 2013 dåverande biskop Ole Christian Kvarme om å bli løyst frå ordinasjonsløftet på bakgrunn av det ho opplevde som homofobe haldningar og meiningar frå biskopen som åndeleg leiar. Raastad protesterte mot at kyrkja som organisasjon ikkje anerkjende hennar val av livspartner og at dette var avgjerande for tilsetjing i kyrkja. På denne tida hadde Oslo bispedømeråd pålagd alle kyrkjelydane sine å ha med formuleringa «samlivsform kan bli vektlagt» i alle annonsar der det vart utlyst prestestillingar. Bispedømerådet hadde i 2004 og 2005 sagt nei til å tilsetje Raastad som vikarprest i Lofoten prosti på bakgrunn av at Raastad levde i eit homofilt partnarskap.

Etter at ho hadde vorte løyst frå ordinasjonsløftet sitt gav Raastad i 2015 ut boka *Rosa skjerf og nyfallen snø*, ein delvis sjølvbiografisk roman om lesbisk kjærleik og kampen for ei open kyrkje. Raastad har vore med i Åpen Kirkegruppe for lesbiske og homofile sidan 1990, og ho er aktiv i Europeisk forum for LHBT Christian Groups.

Kjelder
-------

1. ↑  Engesbak, Reidar (11. april 2013). «– Nå skal jeg leve». *blikk.no* (på norsk). Henta 15. november 2021.
2. 1 2  «Norges første lesbiske prest går av i protest mot Oslos biskop». *www.aftenposten.no* (på norsk bokmål). Henta 15. november 2021.
3. ↑  undefined, undefined (17. april 2013). «Takk, Hilde Raastad!». *dagbladet.no* (på norsk). Henta 15. november 2021.
4. ↑  «Tredje bispedømme med homoprester». *www.bt.no* (på norsk bokmål). Henta 15. november 2021.
5. ↑  Haga, Kristin Tufte (24. november 2015). «Presten som tar et rått oppgjør med Kirken». *Nordre Aker Budstikke* (på norsk). Arkivert frå originalen 15. november 2021. Henta 15. november 2021.
6. ↑  «Hilde Raastad (født 1960)». *Skeivt arkiv*. 3. august 2018. Henta 15. november 2021.

* *Denne artikkelen bygger på «Hilde Raastad» frå Wikipedia på bokmål, den 20. april 2022.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* VIAF
* ISNI

 |
**Ålesundsulykkene** var to katastrofer som svenske bankskøyter vart utsett for på veg til, og under, fiske på Storegga i 1868.

14. februar starta 10 bankskøyter frå Sotenäset i Bohuslän reisa mot Ålesund, som dei skulle ha til stasjon under bankfiske på Storegga. Den 19. februar var dei ved Stad. Det var då storm frå sør-sørvest. Det skøyteførarane som hadde vore i Ålesund før viste at dei måtte søkje under land når dei kom seg rundt Stad. Dei ukjende held fram eit stykke frå kysten. Dei meistra ikkje den sterke frålandsvinden. I alt vart 6 skøyter førte til havs. Ei av skøytene fekk kontakt med eit lokalkjent fartøy og kom seg til land i Trøndelag ni dagar etter stormen. Dei andre fem dukka ikkje opp. Alle dei 52 som var om bord miste livet. To av fartøya vart seinare funne som vrak utanfor Finnmarkskysten.

Den 15. juni same året forliste to andre av dei svenske bankskøytene i storm under fiske på Storegga. Ei av dei var DOGGERN, som saman med JEDDERN, var dei første svenskeskøytene som fiska på Storegga i 1861. Båe mannskapa, til saman 20 fiskarar, miste livet.

Dei omkomne i desse ulykkene kom frå eit lite område rundt Kungshamn på Bohuslänkysten. Mange av dei var slektningar. Dei som omkom i første ulykka let etter seg 17 enkjer, 49 farlause born og 21 eldre som miste forsørgjarane. Det vart sett i gang innsamlingsaksjonar som hjelpte dei etterlatne.

Fartøya, fiskereiskapar og anna utstyr var ikkje forsikra. Det var ein av grunnane til at det vart skipa assuranseselskap for fiskebåtar på vestkysten av Sverige året etter.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Ålesundsolyckorna» frå Wikipedia på svensk, den 10. april 2023.*

* *Strandpilten*. Medlemsblad for Kunghamns Hembygdsförening. Nr 12. Februar 2008

Bakgrunnstoff
-------------

* Bo Antonsson: *Ålesundsolyckan – stor katastrof för små fiskelägen*, Kungshamn 2013, ISBN 978-91-975956-0-5
***Oppland Arbeiderblad***, forkorta ***OA***, er ei dagsavis med hovudkontor i Gjøvik grunnlagt 1924, som kjem ut måndag til fredag. Avisa dekkjer Vestoppland og Valdres, og er den einaste dagsavisa i Gjøvik-regionen etter at konkurrenten Samhold/Velgeren vart lagt ned i 1998. Frå hausten 1998 vart OA tilgjengeleg som nettavis.

I 2004 mottok kulturredaksjonen i avisa, saman med Hamar Arbeiderblad, NBU-prisen for barnebokanmeldelsar.

Prisvinnarar
------------

Avisa er eigd av A-pressen ASA og sjefsredaktør er Jens Olai Jenssen.

Opplagstal
----------

Utvikling i nettoopplag.

| År | Nettoopplag |
| --- | --- |
| 2000 | 29 498
  |
| 2001 | 29 479
  |
| 2002 | 29 192
  |
| 2003 | 28 890
  |
| 2004 | 28 424
  |
| 2005 | 27 921
  |
| 2006 | 27 695
  |
| 2007 | 27 173
  |
| 2008 | 26 578
  |
| 2009 | 25 494
  |
| 2010 | 25 040
  |
| 2014 | 22 524
  |

Kjelder
-------

* «Oppland Arbeiderblad» *Store Norske Leksikon*

### Referansar

1. ↑  NBU-prisen
2. ↑  Mediebedriftenes Landsforening Opplag- og lesartal. Nettoopplaget er eit mål for betalt opplag.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Oppland Arbeiderblad - nettavis
**Alan Freed** (15. desember 1921–20. januar 1965), òg kjend som **Moondog**, var ein amerikansk DJ som vart internasjonalt kjend for å marknadsføre afroamerikansk rhythm and blues-musikk på radio i USA og Europa som rock and roll, og vert rekna som den første som kalla musikksjangeren dette. Mange store afroamerikanske artistar frå den første generasjonen rock and roll-artistar (som Bo Diddley, Little Richard og Chuck Berry) har hylla Alan Freed for haldningane han hans som var med å bryte ned rasegrensene for ungdomen på 1950-talet i USA. Karrieren hans vart øydelagd av payola-skandalen som råka kringkastingsindustrien tidleg i 1960-åra. Han gjekk ut på at radiokanalar fekk betalt av plateselskap for at dei skulle spele artistane deira.

Freed døydde 43 år gammal i Palm Springs i California i 1965 av urinforgifting og skrumplever etter mange år med alkoholmisbruk. I 1986 vart Freed ein del av den første gruppa som vart medlem av Rock and Roll Hall of Fame, som vart bygd i Cleveland til ære for Freed sin medverknad i marknadsføringa av rockesjangeren.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Alan Freed» frå Wikipedia på engelsk, den 6. september 2008.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:* 
		- *Big Beat Heat: Alan Freed and the Early Years of Rock & Roll*, av Jackson, John A. - Schirmer Books, 1991. ISBN 0-02-871155-6
		- *The Pied Pipers of Rock 'N' Roll: Radio Deejays of the 50s and 60s*, av Smith, Wes (Robert Weston). - Longstreet Press, 1989. ISBN 0-929264-69-X

Bakgrunnsstoff
--------------

* 
* Rock and Roll Hall of Fame om Alan Freed
* 

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC
* BNE

 |
**Alan Gowen** (19. august 1947–17. mai 1981) var ein fusion/progressiv rock-klaverspelar, mest kjend som medlem av Gilgamesh og National Health.

Historie
--------

Gowen vart fødd i North Hampstead i London. Han vart medlem av Assagai i 1971 før han skipa Sunship i 1972 med Jamie Muir (trommer, òg from Assagai) og Laurie Baker (bass). Bandet inkluderte òg Allan Holdsworth på gitar.

Han skipa Gilgamesh i 1973 og byrja eit samarbeid med Hatfield and the North, som til slutt førte til at National Health vart skipa med Hatfield and the North-klaverspelaren Dave Stewart i 1975. Gowen slutta i National Health i 1977, men kom attende ei kort stund for innspelinga av det førte albumet deira. 

I 1978 skipa Gowen Soft Heap med Elton Dean, Hugh Hopper og Pip Pyle. Med Dave Sheen som erstattar for Pyle, turnerte bandet som Soft Head sommaren 1978. Han spelte òg inn eit andre album med Gilgamesh det året. 

Gowen vart med att i National Health i 1979-1980 og spelte samstundes i Soft Heap på denne tida. *Before a Word is Said* (1981) vart spelt inn med Richard Sinclair (bass, ei kort stund i Gilgamesh), Phil Miller (gitar, frå National Health) og Trevor Tomkins (trommer, frå Gilgamesh), var det siste albumet Gowen spelte inn før han døydde av leukemi i 1981.

Diskografi
----------

* 1975 Gilgamesh - *Gilgamesh*
* 1978 National Health - *National Health*
* 1978 Soft Head - *Rogue Element*
* 1978 Gilgamesh - *Another Fine Tune You've Got Me Into*
* 1979 Soft Heap - *Soft Heap*
* 1980 Hugh Hopper & Alan Gowen - *Two Rainbows Daily* (CD reissue includes one half of 1980 live recording with Nigel Morris)
* 1981 Alan Gowen, Phil Miller, Richard Sinclair, Trevor Tomkins - *Before A Word Is Said*
* 1982 National Health - *D.S. al Coda* (hyllest til Gowen med hans komposisjonar)
* 1995 National Health - *Missing Pieces* (innspelinga frå 1975-6)
* 1996 Alan Gowen & Hugh Hopper - *Bracknell-Bresse Improvisations* (duoinnspeling frå 1978)
* 2000 Gilgamesh - *Arriving Twice* (innspelingar frå 1973-5)
* 2001 National Health - *Playtime* (innspelingar frå 1979)
* 2008 Soft Heap - *Al Dente* (konsertopptak frå 1978)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Alan Gowen» frå Wikipedia på engelsk, den 14. november 2019.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* Calyx on Alan Gowen


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)
* AllMusic (artist)

 |
**Hildegard von Bingen** (16. september 1098–17. september 1179) var ei tysk abbedisse som òg blei kjend som forfattar, mystikar, lege og komponist. Ein snakkar gjerne om henne som den største kvinna frå mellomalderen, og ho blir kalla den heilage Hildegard, sjølv om ho aldri offisielt er blitt nokon helgen.

Ho var det yngste barnet i ein stor tysk adelsfamilie, og etter skikken blei ho som det tiande barnet straks lova bort til kyrkja. Allereie som treåring skal ho ha hatt dei første religiøse syna sine, men kvidde seg for å fortelja andre om dei. Det var først i 1141 at ho byrja å fortelja om opplevingane sine, og å skriva dei ned, etter å ha fått bod om det frå Gud og med godkjenning frå paven.

Hildegard var åtte år då ho blei send til Jutta, søster til greven Meinhard av Sponheim, som levde som einebuar nær det benediktinske munkeklosteret Disibodenberg. Rundt Jutta voks det opp eit lite samfunn av nonner, og då Jutta døydde i 1136 blei Hildegard vald til ny leiar.

Etter å ha overtalt den benediktarabbeden fekk ho lov til å grunnleggja eit nytt nonnekloster. Det blei bygd på Rupertsberg, nær Bingen. Klosteret eksisterte fram til det blei øydelagd under Trettiårskrigen. Hildegard grunnla eit kloster til, Eibingen, på andre sida av Rhinen i 1165, og kryssa elva to gonger i veka for å sjå til dette. Eibingen overlevte Trettiårskrigen, men blei nedlagt i 1803. I 1904 blei klosteret gjenoppretta som *Benediktinerinnenabtei St. Hildegard* i nye bygningar.

Som styrar for klosteret kom Hildegard i kontakt med fleire høgtståande personar, og brevveksla med fleire pavar, keisaren Fredrik Barbarossa og den heilage Bernhard av Clairvaux. Ho skreiv òg fleire bøker, om visjonane sine, medisin og musikk.

Frå *Liber Divinorum Operum*
I dei siste tiåra er musikken til Hildegard av Bingen blitt trekt fram. Han har eit dramatisk uttrykk med store utsving i melodiane, og Hildegard er truleg blitt den mest innspela komponisten frå før 1600. Ho skreiv mellom anna *Ordo virtutem*, ein slags svært tidleg opera, og *Symphonia armonie celestium revelationum*, ei samling åndelege songar. 

Hildegard var ei uvanleg mektig kvinne for sin tid. Ho døydde i Rupertsberg, over 80 år gammal. Den katolske kyrkja feirar Hildegard på dødsdagen hennar, den 17. september. Ho er blitt saligerklært, men ennå ikkje kanonisert.

Verkliste
---------

* *Scivias*, 1141-1151
* *Liber simplicis medicinae* eller *Physica* og
* *Liber compositae medicinae* eller *Causae et curae*, 1152-1158
* *Liber vitae meritorum* 1158-1163
* *Liber divinorum operum* eller *De operatione Dei*, 1168-1173/74

Bakgrunnsstoff
--------------

Wikifrasar Wikifrasar har ei sitatsamling som gjeld: **Hildegard frå Bingen**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
***ÅmliAvisa*** er ei lokalavis for Åmli kommune i Agder og nabogrendene. Ansvarleg redaktør er Camilla Glad. Papiravisa blir gjeven ut éin gong i veka, på torsdagar.

Avisa kom ut med første nummer i mars 2008. Selskapet som står bak avisa er ÅmliAvisa AS, som er eigd av 107 aksjonærar: enkeltpersonar, lag, organisasjonar, bedrifter og Åmli kommune.

*ÅmliAvisa* fekk i juni 2008 prisen Årets nynorskbrukar, då ved redaktør Inger Stavelin. Opplagstala i 2016 var 1215 for papiravisa.

Redaktørar
----------

* Inger Stavelin (2008–2010)
* Peter Svalheim (2010–2013)
* Esben Holm Eskelund (januar til september 2014)
* Baard Larsen (oktober 2014 til mai 2015)
* Camilla Glad (mai 2015)

Kjelder
-------

1. ↑  «Åmli kommune, Aust-Agder». Allkunne. 18. desember 2017. Henta 16. november 2019.
2. ↑  «Årets nynorskbrukar». Allkunne. 7. mars 2019. Henta 16. november 2019.
3. ↑  «ÅmliAvisa». Store norske leksikon. 30. mars 2018. Henta 16. november 2019.

Bakgrunnsstoff
--------------

* ÅmliAvisa på Facebook
**Pablo César Aimar Giordano** (fødd  3. november 1979) er ein argentinsk tidlegare fotballspelar. Han var ein offensiv midtbanespelar med blendande teknikk. Med Valencia CF vart han spansk ligamneister 2002, 2004 og vinnar av UEFA-cupen 2004.

Karriere
--------

### Klubbspel

Aimar debuterte på River Plate i august 1996. I januar 2001 vart han overført til spanske Valencia CF mot 24 millionar euro. Fire månader seinare måtte han innsjå at laget tapte meisterligafinalen mot Bayern München etter straffeskyting. Sidan bidrog Aimar mykje til at Valencia vann La Liga i 2002 og 2004, våren 2004 gjekk klubben til topps også i UEFA-cupen. Sommaren 2006 flytta han over til Real Zaragoza. Då klubben hamna i økonomisk kaos i 2008 og rykte ned ein divisjon, tok Aimar steget over i portugisisk fotball. Perioden 2008-13 gjorde han teneste i Benfica, og var med om å verte seriemeister i 2010. Då klubben spelte finale i Europa-ligaen 15. mai 2013, sat han på reservebenken alle 90 minutta. Karrieren var i praksis over.

### Landslagsspel

Aimar deltok over ein periode på ti år, 1991-2009, i 52 av landskampane til Argentina. Han representerte landet i verdsmeisterskapane 2002 og 2006, og i to Copa América. I 2007 tapte han og lagkameratane finalen i Copa América med 0–3 overfor Brasil. Aimar skåra i alt 8 landslagsmål.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Pablo Aimar» frå Wikipedia på engelsk, den 2. juli 2021.*


| * v
* d
* e
Argentina sitt landslag – VM i fotball 2002 |
| --- |
| 
* 1 Burgos
* 2 Ayala
* 3 Sorín
* 4 Pochettino
* 5 Almeyda
* 6 Samuel
* 7 C. López
* 8 Zanetti
* 9 Batistuta
* 10 Ortega
* 11 Verón (kaptein)
* 12 Cavallero
* 13 Placente
* 14 Simeone
* 15 Husaín
* 16 Aimar
* 17 G. López
* 18 K. González
* 19 Crespo
* 20 Gallardo
* 21 Caniggia
* 22 Chamot
* 23 Bonano
* Landslagstrenar: Bielsa

 | Flagget til Argentina |
|  |

| * v
* d
* e
Argentina sitt landslag – VM i fotball 2006 |
| --- |
| 
* 1 Abbondanzieri
* 2 Ayala
* 3 Sorín (kaptein)
* 4 Coloccini
* 5 Cambiasso
* 6 Heinze
* 7 Saviola
* 8 Mascherano
* 9 Crespo
* 10 Riquelme
* 11 Tévez
* 12 Franco
* 13 Scaloni
* 14 Palacio
* 15 Milito
* 16 Aimar
* 17 Cufré
* 18 Rodríguez
* 19 Messi
* 20 Cruz
* 21 Burdisso
* 22 González
* 23 Ustari
* Landslagstrenar: Pekerman

 | Flagget til Argentina |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
**Martin Adolf Salbubæk** (22. desember 1891–23. oktober 1946) var ein norsk småbrukar og politikar frå Hasselvika i Rissa. Stortingsmann 1934-45 for Arbeidarpartiet.

Salbubæk var heile ungdomstida fiskar og jordbruksarbeidar heime hos foreldra. Han tok over småbruket Salbubekken i Fevåg i Stjørna etter dei, dyrka opp 50 dekar jord og bygde nye hus. Ved sida av småbruket dreiv han sildefiske og tok seg jobbar i fiskerinæringa.

Salbubæk melde seg inn i det Det norske Arbeidarparti i 1910. Gjennom mange år var han ein mykje aktiv organisasjonsbyggjar, stod såleis bak stiftinga av fleire lokale partilag i Trøndelag. Då Arbeidarpartiet vart splitta i 1923 støtta store delar av medlemsmassen i Trøndelag Komintern-linja. Desse var då med å danne Norges Kommunistiske Parti, mellom dei Salbubæk som var medlem i NKP eit par år før han melde seg inn att i DnA.

Frå 1922 til 1937 var Salbubæk heradsstyremedlem i Stjørna. Han hadde elles fleire andre kommunale verv. Hausten 1933 vart han vald inn på Stortinget som representant for Arbeidarpartiet og Sør-Trøndelag fylke. Tre år seinare vart han attvald og møtte på Stortinget til 1945. I begge valperiodane var han medlem i Sjøfarts- og fiskerikomiteen.

Under andre verdskrigen vart Salbubæk arrestert av den tyske okkupasjonsmakta og send til fangenskap i Tyskland. Han døydde «som følge av behandling i tysklandsfangenskap».

Kjelder
-------

Stortingsbiografi Arkivert 2018-07-14 ved Wayback Machine.

Notar
-----

1. ↑  Arbeiderbladet 26.10.1946

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Historisk befolkningsregister
* PolSys

 |
*For andre tydingar av oppslagsordet, sjå Oppenheim (fleirtyding).* 

| **Oppenheim** |
| --- |
| Horisonten tilHorisonten til  |
| **Byvåpen** | **Plassering** |
| Byvåpenet til Oppenheim | 

Oppenheim is located in Tyskland

 |
| Styresmakter |
| Land  Delstat  Regierungsbezirk‎  Landkreis | Tyskland Tyskland  Rheinland-Pfalz  {{{region}}}  Mainz-Bingen |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  7.09 km² |
| Innbyggjarar  - By (2006-12-31) | 6854 |
| Koordinatar | 49°51′20″N 08°21′37″E﻿Koordinatar: 49°51′20″N 08°21′37″E﻿ |
| Høgd over havet | 100 m |
| Tidssone - Ved sommartid | CET (UTC+1) CEST (UTC+2) |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 55276 |
| Telefon-retningsnummer | 06133 |
| Bilnummer | MZ |
| **Heimeside:** www.stadt-oppenheim.de |

**Oppenheim** er ein by i distriktet Mainz-Bingen i Rheinland-Pfalz i Tyskland. Byen er ein velkjend vinby i vindistriktet Rheinhessen og det ligg eit vinmuseum i byen. Byen ligg ved Rhinen mellom Mainz og Worms. 

Som landsby vart staden først nemnd i 765. I 1008 fekk Oppenheim marknadsrettar og i 1076 var han viktig under investiturstriden. Eit møte mellom fyrstane i Trebur og Oppenheim kalla fyrstane inn kong Henrik IV for å gjere hans «Kanossagang». Etter at Oppenheim vart gjeven attende til Riket i 1147 vart han i 1225 ein fri keisarby under Staufer-keisaren Fredrik II. 

På 1300-talet vart byen underlagd Kurfyrstedømet Mainz og frå 1398 høyrte han til Kurfyrstedømet Pfalz.

Den 14. september 1620 erobra spanske soldatar byen i trettiårskrigen. Spanjolane okkuperte byen fram til 1632. I 1688 erobra franske soldatar byen i niårskrigen (1688–1697). Byen vart verande under kurfyrstedømet Pfalz fram til 1797. Etter ha kome inn under franskmennene gjekk Oppenheim i 1816 til storhertugdømet Hesse-Darmstadt, noko han var fram til 1945. 

I mars 1945 klarte amerikanske soldatar å krysse Rhinen og ta og halde byen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Oppenheim» frå Wikipedia på engelsk, den 21. januar 2012.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad (tysk)
* Vin i Oppenheim

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
Statue av Clement Attlee.
**Clement Attlee** (3. januar 1883–8. oktober 1967) var statsminister i Storbritannia frå 1945 til 1951. Trass i sin naturlege blygskap og den lakoniske talestilen hans, vann han ein jordskredsiger over Winston Churchill ved valet i 1945, rett etter at Churchill hadde leidd landet gjennom andre verdskrigen. Han var den første statsministeren frå Det britiske arbeidarpartiet *Labour Party* som fekk sitje ein heil parlamentsperiode, og den første som hadde fleirtal i nasjonalforsamlinga. Den regjeringa han leidde nasjonaliserte viktige industriar og tenester, og skapte ein britisk velferdsstat som i hovudsak vart godtatt av alle dei fremste partia i landet fram til Margaret Thatcher vart statsminister. 

Attlee vart fødd i Putney i London i ein middelklassefamilie, og utdanna jurist ved University College i Oxford. Han vart sosialist etter å ha arbeidd mellom slumbarn i aust-London. Men han *lika* ikkje velgjerdsarbeid blant dei fattige, han ville avskaffe fattigdomen. Han slutta seg til Independent Labour Party i 1908. 

Attlee deltok i første verdskrigen, vart alvorleg såra og vart til slutt major. Han vart vald til ordførar i London-bydelen Stepney i 1919 og parlamentsmedlem for området i 1922. 

Attlee var med i dei to første Labour-regjeringane, som statssekretær i forsvarsdepartementet i 1924, så som «kanslar for hertugdømmet Lancaster», det vil seie statsråd utan portefølje og sidan sjef for postvesenet frå 1929 til 1933. Han vart nestleiar i partiet medan George Lansbury var leiar på 1930-talet.

Attlee og Labour var mot den ettergivande appeasementpolitikken som dei konservative regjeringane førte overfor dei fascistiske diktatura til Mussolini og Hitler. Da Lansbury gjekk av som leiar i 1935, vart Attlee interimleiar til etter valet same året, da han vart vald til leiar i leiarskapsstriden etter valet. Han var leiar i partiet til 1955, til dags dato den lengste perioden nokon partileiar har sete. 

I samlingsregjeringa under krigen spelte Attlee hovudrolla attmed Churchill, som visestatsminister og leiar for den sivile sida av krigspolitikken. Stor-sigeren i 1945-valet gjorde han til statsminister, og partiet hadde klare mål, blant anna nasjonalisering av viktige tenester og langdistansetransporten, og skapinga av den moderne velferdsstaten. India vart sjølvstendig, og britane trekte seg ut av Palestina. Attlee sin helseminister Aneurin Bevan kjempa mot det mektige lege-etablissementet, og skapte National Health Service, som enno består. 

Labour heldt fram ved makta etter valet i 1950, men no med sterkt redusert parlamentsfleirtal. Dette kom ikkje på grunn av tilsvarande tilbakegang i talet på veljarar, men på grunn av tilfeldigheitene i den britiske valordninga med fleirtalsval i einmannskrinsar og at dei konservative hadde tatt ein del veljarar frå Det liberale partiet. I 1951 tapte Labour likevel fleirtalet, og Attlee leidde partiet i opposisjon til 1955, da han trekte seg tilbake frå underhuset og vart utnemnd til Lord. Han døydde i 1967.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |