Nobelprisen  

Nobelprisen i kjemi
  
1982

**Aaron Klug** (11. august 1926–20. november 2018) var ein litauiskfødd britisk kjemikar og biolog. I 1982 vart han tildelt Nobelprisen i kjemi. Han fekk prisen for arbeidet sitt med utvikling av elektronmikroskop og den strukturelle forklaringa si av biologisk viktige nukleinsyreprotein.

Bakgrunn
--------

Klug vart fødd i Želva i Litauen. Foreldra var jødiske og heitte Lazar og Bella (fødd Silin) Klug. Saman med foreldra sine flytta han til Sør-Afrika då han var to år gammal.

Han vart sterkt fascinert av boka *Mikrobejegerane* av Paul de Kruif. Han studerte medisin ved University of Witwatersrand i Johannesburg; han var særleg oppteken av kjemi, matematikk og fysikk. Så gjekk han vidare med krystallografi ved University of Cape Town. Han skreiv diplomarbeidet sitt under R. W. James om røntgenstrukturundersøkingar på krystall.

Etter studia i Sør-Afrika flytta han til England og fullførte doktorgraden sin ved Trinity College, Cambridge i 1953.

Forsking
--------

Han gjekk vidare til Birkbeck College ved University of London på slutten av 1953. I London arbeidde han saman med Rosalind Franklin ved John Bernals laboratorium. Dette arbeidet vekte ei livslang interesse for studium av virus og i denne perioden oppdaga han strukturen til tobakkmosaikkviruset. I 1962 byrja han ved det nyoppretta MRC Laboratory of Molecular Biology i Cambridge. I løpet av det neste tiåret nytta Klug metodar som røntgenkrystallografi, mikroskop og strukturmodellar til å utvikla eit elektronmikroskop. Dette mikroskopet dannar ein sekvens med todimensjonale bilete av krystall teke frå ulike vinklar for å danna tredimensjonale bilete av objektet.

Han mottok Louisa Gross Horwitz Prize av Columbia University i 1981. Frå 1986 til 1996 var han direktør ved Laboratory of Molecular Biology i Cambridge. Han vart slegen til riddar av dronning Elizabeth II i 1988. Han vart utnemnd til president av Royal Society og virka frå 1995 til 2000. Han vart tildelt Order of Merit i 1995 – dette er skikken for presidentane av Royal Society. [*treng kjelde*] Han var òg medlem av det vitskaplege styret ved Scripps Research Institute.

I 2005 vart han tildelt den sørafrikanske Mapungubwe-ordenen i gull for sine bidrag innanfor medisinsk forsking.

Prisar og utmerkingar
---------------------

(utval)

* 1982 – Nobelprisen i kjemi

Kjelder
-------

1. 1 2  «Aaron Klug (1926-)». Jewish Virtual Library. Henta 11. mars 2010.
2. ↑  «Nobelprisen i kjemi 1982». Nobelstiftelsen. 18. oktober 1982. Henta 1. januar 2020.
3. ↑  «National Orders awards 27. september 2005». State of South Africa. 29. september 2005. Arkivert frå originalen 30. september 2007. Henta 11. mars 2010.

* *Denne artikkelen bygger på «Aaron Klug» frå Wikipedia på bokmål, den 1. januar 2020.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* (en) Nobelprisen i kjemi 1982 hos Nobelprize.org
* (en) Aaron Klug hos Nobelprize.org i samband med tildelinga av Nobelprisen i kjemi 1982
* Aaron Klug interviews med Harry Kroto
* Aaron Klug article  av Bob Weintraub.
* The Official Site of Louisa Gross Horwitz Prize
* Aaron Klug interviewed by Alan Macfarlane 11 December 2007 (film)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* SUDOC
* MGP
* BBC Things

 |