| Castres |
| --- |
| Bygningar ved elva Agout i CastresBygningar ved elva Agout i Castres Bygningar ved elva Agout i Castres |
| Styresmakter |
| Land  Region  Departement | Frankrike  Midi-Pyrénées Tarn |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  98,17 km² |
| Innbyggjarar  - By (2005)   - folketettleik | 43 300   443/km² |
| Koordinatar | 43°36′″N 02°14′″E﻿Koordinatar: 43°36′″N 02°14′″E﻿ |
| Høgd over havet | 170 m |
| Tidssone | CET (UTC+1) |
| Diverse anna |
| Postnummer | 81100 |
| **Heimeside:** www.ville-castres.fr |

**Castres** (oksitansk *Castras*) er ein by og kommune sør i Frankrike. Han er *sous-préfecture* (underprefektur) i departementet Tarn. Byen har om lag 45 000 innbyggjarar, medan storbyområdet etter ei folketeljing i 1999 hadde 61 760 innbyggjarar. Castres er det tredje største industrisenteret i Midi-Pyrénées etter Toulouse og Tarbes, og det største industrisenteret i Languedoc mellom Toulouse og Montpellier.

Castres er mest kjend for å vere heimstad til sosialistleiaren Jean Jaurès, og for det store Goya-museumet med spanske måleri.

Geografi
--------

Castres ligg 172 meter over havet. Han ligg 45 km søraust for Albi, som er *préfecture* (hovudstad) i Tarn, og 79 km aust for Toulouse, hovudstaden i Midi-Pyrénées. Elvene Agout og Durenque renn gjennom byen.

History
-------

Castres voks opp rundt eit benediktinarkloster for St. Benoît, som ein meiner vart grunnlagd i 647, kanskje over ein gamal romersk festning (*castrum* på latinsk). Castres vart ein viktig stoppestad for pilegrimar på veg til Santiago de Compostela i Spania fordi klosterkyrkja frå 800-talet hadde leivningane til St. Vincent, ein kjend martyr frå Spania. Klosteret vart etter kvart mindre viktig, men byen fekk av Trencavel-familien, vicomtar av Albi, vere ganske sjølvstendige.

Under Albigensesarkrosstoget overgav byen seg til Simon de Montfort, og vart dermed ein del av kongedømet Frankrike i 1229. I 1317 oppretta Pave John XXII bispedømet Castres. I 1356 vart Castres gjort til grevskap av Kong Johan II av Frankrike. Byen leid derimot stort under Svartedauden i 1347-1348, og så på grunn av Edward, den svarte prinsen frå England som raserte området under Hundreårskrigen. I 1375 var det berre 4 000 innbyggjarar igjen i byen.

Rundt 1560 konverte dei fleste innbyggjarane i Castre til protestantisme. I krigane som fylgde protestantane på 1500-talet tok innbyggjarane protestantane si side, og lagde festningsverk i byen og oppretta ein sjølvstendig republikk. Castres var ein av dei største skansane til protestantane i Sør-Frankrike i lag med Montauban og La Rochelle. Henrik av Navarre, som leia den protestantiske gruppa og som seinare vart Kong Henrik IV av Frankrike, heldt seg i Castres i 1585. Kong Louis XIII gjorde slutt på krigen i 1629 og festnigsverka vart rive ned. Etter desse religiøse krigane blømde byen på ny. Den katolske kyrkja gjorde Castres til eit aktivt senter for motreformasjonen, og oppretta fleire nonnekloster i byen. Bispepalasset som vart bygd på denne tida er framleis den mest kjende bygningen i byen i dag. Ei ny domkyrkje vart òg bygd, etter at den gamle vart øydelagd under religionskrigane.

Castres vart no eit sete for *Chambre de l'Édit*, ein domstol som tok seg av saker som omhandla protestantar i Languedoc. Dette førte mange forretningar til Castres og i 1665 var det 7 000 innbyggjarar i byen. I 1670 vart *Chambre de l'Édit* flytta til Castelnaudary og Castres mista ei stor inntektskjelde på grunn av alle advokatane som flytta med. Kort tid etter kom opphevinga av ediktet i Nantes, og dei fleste protestantane valde å flytte i eksil. Ein ny pest i 1720-1721 råka byen, i tillegg til ein bybrann i 1724. I 1758 mista Castres dei sjølvstendige privilegia sine.

I 1760-åra var Castres kjend over heile landet. Pierre-Paul Sirven og kona hans, begge protestantar, vart skulda for å ha tatt livet av dottera si for å unngå at ho konverterte til katolisisme. Dei vart dømd til døden utan rettssak 29. mars 1764, men vart så forsvart av Voltaire, og til slutt frikjend i 1771.

Med den franske revolusjonen vart bispedømet oppheva, og byen vart opphavleg hovudstad i departementet Tarn i 1790, men nedgradert til hovudstad i eit arrondissement i 1797, medan Albi vart gjort til hovudstad av departementet.

Tekstilindustrien gjorde at Castres utvikla seg stort på 1800-talet, og vart etter kvart den største byen i departementet.

Byen byrja på 1900-talet å slite med å omskape seg frå ein industriby. Den geografiske plasseringa ved foten av Massif Central gjer at byen ligg borte frå dei store transportårene i Frankrike. Castres er framleis ikkje knytt til motorvegnettverket i Frankrike, som den einaste byen i landet på denne storleiken. Motorvegsamband med Tolouse, som berre ligg 79 km unna er derimot påbyrja.

Bakrgunnsstoff
--------------

* Hanndelskammeret i Castres-Mazamet Arkivert 2004-08-24 ved Wayback Machine.
* Goya-museumet Arkivert 2006-11-24 ved Wayback Machine.
* Reiseguide for Castres

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |