recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Guru **Gobind Singh** dji (22. desember 1666–7. oktober 1708) var den tiande og siste av dei ti sikh-guruane og vart guru den 11. november 1675 som etterfølgjar etter far sin guru Teg Bahadur. Føre guru Gobind Singh døydde, utpeikte han den heilage skriftsamlinga *Guru Granth Sáhib* som den neste, evige sikh-guruen. Denne boka er dermed meir enn ei heilag bok for sikhane.

Guru Gobind Singh var fødd i Patna i Bihar i India. 

Rolla som sri guru Gobind Singh dji (òg stundom skrive som «Govind»), den tiande og siste av dei ti sikh-guruane og grunnleggjarane av sikh-trua, var monumental. Han levde som eit eksempel på sikh-trua gjennom eit liv med store personlege tap: Gobind miste far sin, mor si og alle dei fire sønene sine i den religiøse krigen mot Mughal-keisaren i si tid, Aurangzeb. Aurangzeb kravde at alle sikhar laut konvertere til islam eller bli drepne. Det var i denne krigen at guru Gobind leid så store personlege tap.

Guru Gobind Singh seiest å ha knote saman dei lause trådane i sikh-trua. Han erklærte seg sjølv som den siste sikh-guruen og utnemnde boka *Adi Granth*, no kjend som *Guru Granth Sáhib*, som den evige sikh-guruen. Men autoriteten som *Guru Granth Sáhib* fekk var ein andeleg autoritet; fysisk, tidsbunden autoritet vart gjeven til sikhane som heilskap. Guru Gobind grunnla òg sikhdåpen med mottaking av vigslevatn.

Det følgjande er ei oppsummering av dei viktigaste høgdepunkta i livet åt guru Gobind Singh dji:

* Han samla og redigerte boka *Dasam Granth Sáhib* (1428 s.)
* Han skreiv ymse baniar som sikhane reiterer dagleg: «Djáp Sáhib», «Tjaupai» o.a.
* Han lét byggje ymse gurdvaraer — slik som Kesh Garh Sáhib o.a.
* Han utvikla Anandpur Sáhib som eit hovudsenter for sikhismen.
* Han vidareutvikla strukturen i sikh-samfunnet ved innføring av ymse administrasjonssystem.
* Sendte det vidkjende brevet *Zafarnâmâ* til Aurangzeb.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Complete website on Sri Guru Gobind Singh Ji
* Biography with pictures on sikh-history.com Arkivert 2010-02-03 ved Wayback Machine.
* Video - Sri Guru Gobind Singh Ji
* A wealth of information about Guru Gobind Singh Ji,
* AllAboutSikhs.com Arkivert 2005-04-03 ved Wayback Machine.
* Sikhs.org,

### Lyd

* Sukhmani Sahib Mp3,Real Audio, Real Audio download Arkivert 2008-05-25 ved Wayback Machine.

Kjelder
-------

Fotnotar

1. ↑  panjabi ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ['guru: 'go:bind siṃgh ʥi:]

| * v
* d
* e
Sikh-guruane |
| --- |
| 1. Guru Nának 2. Guru Angad Dev 3. Guru Amar Das 4. Guru Ram Das 5. Guru Ardjan Dev 6. Guru Har Gobind 7. Guru Har Rai 8. Guru Har Krisjan 9. Guru Teg Bahadur 10. Guru Gobind Singh –
*Guru Granth Sáhib* |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC

 |
**Jean-de-Dieu Soult, 1. hertug av Dalmatia** (29. mars 1769–29. november 1851) var ein fransk militærleiar og politisk figur under Napoleon og den franske restaurasjonen. 

Jean-de-Dieu Soult verva seg til hæren som sekstenåring, og var sersjant i Strasbourg ved då den franske revolusjonen braut ut i 1789. Under krigen som følgde steig han i gradene og blei utnemnd til general av François-Joseph Lefebvre etter slaget ved Fleurus i 1794. Under slaget ved Stokach i 1799 tok han over som divisjonsgeneral for ein såra Lefebrve. 

Napoleon gav han ansvar for den sørlege delen av kongedømet Napoli i 1800. I 1804 var han ein av 18 personar som blei utnemnd til marskalk av Frankrike av keisar Napoleon. Soult utmerka seg under dei sigerfulle slaga ved Ulm, Austerlitz og Jena, og blei utnemnd til hertug av Dalmatia i 1807. I slaga ved Eylau og Heilsberg hadde han mindre hell. Frå 1808 til 1811 kommanderte Soult styrkar i Spania, der han mellom anna kjempa mot britiske styrkar under Arthur Wellesley (seinare hertugen av Wellington) og mot spanske geriljastyrkar.

Under det tyske felttoget i 1813 deltok Soult i slaget ved Bautzen i mai, men vende tilbake til Spania etter det franske nederlaget ved Vitoria. Han blei til slutt driven tilbake og nedkjempa av Wellesley ved Toulouse i april 1814, fire dagar etter at ein overvunnen Napoleon hadde abdisert. 

Under restaurasjonen støtta Soult den gjeninnsette Bourbon-kongen, men under dei hundre dagane til Napoleon i 1815 vende Soult seg til den tilbakevende keisaren og var generalstabsjef for han under slaget ved Waterloo.

Etter å ha blitt landsforvist ved den andre restaurasjonen blei Soult tilbakekalla i 1819, og var statsminister og krigsminister i fleire regjeringar. I 1847 utnemnde kong Ludvig Filip I han til generalmarskalk *(Maréchal général des camps et armées du roi)*. Då Ludvig Filip blei styrta ved februarrevolusjonen i 1848 erklærte Soult seg som republikanar.

I 1854 gav Jean-de-Dieu Soult ut sine *Mémoires* i tre band.

Kjelder
-------

1. ↑  Ofte kalla Nicolas Jean-de-Dieu Soult, men Nicolas skal ha vore eit aukenamn.

* «Soult, Nicolas-Jean de Dieu, Duc (duke) De Dalmatie» (2011). *Encyclopædia Britannica*. Encyclopædia Britannica Ultimate Reference Suite. Chicago: Encyclopædia Britannica.

* *Denne artikkelen bygger på «Jean-de-Dieu Soult» frå Wikipedia på engelsk, og «Nicolas Jean-de-Dieu Soult» frå Wikipedia på svensk den 27. april 2014.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Military History Encyclopedia on the Web, Soult

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Jean-de-Dieu Soult**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* HDS
* BNE

 |
**Näkten**, òg stundom skriven **Näckten**, er ein innsjø på grensa mellom Östersund kommun og Berg kommun sør i Jämtland i Sverige. Innsjøen, som er Sveriges 29. største innsjø, har eit overflateareal på 88 km², og ligg i ei høgd på 324 meter over havet. Innsjøen er over 40 km lang frå sør til nord, og har, ifølge tradisjon, 365 øyar, men innsjøen er òg påfallande smal, og er fleire stader berre tre kilometer brei. Innsjøen kan enkelte stader minne om Stockholms skjergard, mens på andre stader om trolske tjern. Näkten vert drenert til Storsjön via ei kort elv, Billstaån, som munnar ut ved Hackås.

Näkten er kjent for å vere ein bra innsjø for edelfisk. Fiske skjer for det meste av året, men unntak av bestemte tidsperioder for å verne om den spesielle Näcktenrøya.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Näkten» frå Wikipedia på bokmål, den 14. juni 2012.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  «Sjöarealer» (PDF). SMHI.  Arkivert 2005-05-30 ved Wayback Machine.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Näktenbygden

Koordinatar: 62°57′0″N 14°36′0″E﻿
|  |
| --- |
| ***«Chains on You»***  Song av Athena Manoukian |
|  |
| **Land** | Armenia |
| **Språk** | Engelsk |
| **Utgjeve** | 14. februar 2020 |
| **Sjanger** | R&B, hiphop |
| **Lengd** | 03:02 |
| **Selskap** | *Utgjeven på eige merke* |
| Låtskrivar(ar) | Athena Manoukian, DJ Paco |
|

**«Chains on You»** (norsk 'lenkjer om deg') er ein popsong av den gresk-armenske songaren Athena Manoukian. Songen skulle ha vore det armenske bidraget i Eurovision Song Contest 2020 i Rotterdam i Nederland, men 18. mars 2020 avlyste EBU Eurovision Song Contest på grunn av koronaviruspandemien i Europa vinteren 2020. Manoukian har skrive songen saman med DJ Paco, og songen vart utgjeven for digital nedlasting 14. februar 2020.

Eurovision Song Contest
-----------------------

«Chains on You» skulle ha representert Armenia i Eurovision Song Contest 2020, etter at Athena Manoukian vann den armenske songtevlinga *Depi Evratesil* 15. februar 2020. Vinnaren av denne tevlinga får representere Armenia i Eurovision Song Contest. «Chains on You» var favoritten hos både den internasjonale jurygruppa og den armenske jurygruppa, men songen vart berre nummer tre i telefonavrøystinga.

I januar 2020 vart Armenia trekt ut til å delta i den andre semifinalen av Eurovision Song Contest. Semifinalen skulle ha vore arrangert i Rotterdam Ahoy torsdag 14. mai. På grunn av koronavirusutbrotet i Europa vinteren 2020 vedtok EBU å avlyse Eurovision Song Contest for å hindra spreiing av koronaviruset SARS-CoV-2 og den medfølgjande sjukdomen covid-19. Songen fekk dimed aldri delteke i Eurovision Song Contest.

Utgjevingshistorikk
-------------------

| Region | Dato | Format | Merke | Ref. |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Diverse | 14. februar 2020 | Digital nedlasting, strøyming | Utgjeven på eige merke |  |

Kjelder
-------

1. ↑  «Athena Manoukian has won Depi Evratesil!». 15. februar 2020. Henta 15. februar 2020.
2. ↑  Granger, Anthony (20. mars 2020). «Belgium: Hooverphonic Will Compete At Eurovision 2021» (på engelsk). Henta 20. mars 2020.
3. ↑  «Armenia: Athena Manoukian wins Depi Evratesil 2020 with "Chains On You"» (på engelsk). 15. februar 2020. Henta 21. februar 2020.
4. ↑  Granger, Anthony (17. februar 2020). «Armenia: Full Results of Depi Evratesil Revealed» (på engelsk). Henta 21. februar 2020.
5. ↑  «Second Semi-Final of Rotterdam 2020». eurovision.tv. Henta 21. februar 2020.
6. ↑  Svendsen, Maiken (18. mars 2020). «Eurovision Song Contest avlyst» (på norsk bokmål). Henta 20. mars 2020.
7. ↑  «Chains on You - Single by Athena Manoukian on Apple Music». *Apple Music*. Henta 16. februar 2020.

* *Denne artikkelen bygger på «Chains on You» frå Wikipedia på bokmål, den 15. desember 2021.*
Koordinatar: 60°49′43″N 11°18′48″E﻿

Løten prestegard
Foto:
Jensens
 

Våningshus frå 1705, sidan drengestove og forpaktarbustad. I dag på Hedmarksmuseet.Foto: Jensens

**Løten prestegard** ligg nord for Løten kyrkje. Både kyrkja og prestegarden har vore på staden sidan mellomalderen. Den tidlegare prestegarden brann ned til grunnen i 1705, og dagens anlegg er frå etter dette. I 1732 bestod prestegardanlegget m.a. av våningshus, borgstue, drengestue, bryggerhus, mjølkekammer samt eit bustadshus til.

Gardsanlegget har vorte mykje endra etter dette. Ein gong i perioden 1796–1814 vart det oppført eit nytt våningshus, og våningshuset frå 1705 vart gjort om til drengestove, og frå 1879 forpaktarbustad. Denne har sidan vorte teken ned og flytta til Hedmarksmuseet. Etter at ny prest kom til staden i 1919, vart fleire bygningar (m.a. låven, stallåven, fjøset og grisehuset) rivne, og det vart oppført ny forpaktarbustad. Hovudbygningen er i dag freda.

Gardsdrifta er forpakta bort og ikkje ein del av presten si verksemd i dag.

Fotnotar
--------

1. ↑  Denne framstillinga bygger på skildringa hos Løten kommune. Opplysningsvesenets fond opererer med ein noko avvikande historikk.

Kjelder
-------

* Opplysningsvesenets fond
* Løten kommune Arkivert 2014-07-14 ved Wayback Machine.

* *Denne artikkelen bygger på «Løten prestegård» frå Wikipedia på bokmål, den 2. juli 2014.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Løten prestegard i kulturminnesok.no, nettstaden til Riksantikvaren
Trimurtien: Brahma, Visjnu og Sjiva avbilda i Ellora.
**Trimurti** (sanskrit trimūrti, devanagari त्रिमूर्ति, ‘tre former’) er eit omgrep i hinduismen om ei guddommeleg treeining, sett saman av Brahma, Visjnu og Sjiva. Dei tre har ulike kosmiske funksjonar: Brahma står for skapinga, Visjnu for å oppretthalde og verna, medan Sjiva er øydeleggjaren eller omformaren. Dei tre guddommane er også blitt kalla «den hinduistiske triaden» eller «den store treeininga»

Det var vanleg å framstilla trimurtien i hindukunst for rundt 2000 år sidan, men omgrepet fekk mindre tyding på grunn av bhakti- og vedantarørslene i det første tusenåret. Ein kan framstilla dei tre gudane som tre figurar saman, eller som ein figur med tre hovud eller tre andlet. Guden Dattatreja blir av og til rekna som ei personifisering av trimurtien.

I dei største noverande retningane innan hinduismen har Brahma ingen framtredande plass, medan anten Visjnu, Sjiva eller Devi blir oppfatta på monoteistisk vis som Isjvara. I den fjerde store noverande retningen i hinduismen, advaita-vedanta, er alle guddommar (særleg Visjnu, Sjiva, Devi, Surya, Ganesja og Skanda/Murugan) rekna som likeverdige manifestasjonar av brahman.
Blant mange vaishnavaer lever oppfatninga i modifisert form: Brahma og Shiva kan reknast som mindre openberringsformer av Visjnu.

* Trimurtigudane og makene deira sitjande på lotusblomar.Trimurtigudane og makene deira sitjande på lotusblomar.
* Prambanan-tempelet på Java frå 800-talet er vigd til trimurtien.Prambanan-tempelet på Java frå 800-talet er vigd til trimurtien.
* Trimurtien tilber gudinna Bhadrakali.Trimurtien tilber gudinna Bhadrakali.
* «Ekapada Trimurti», ei framstilling av Sjiva med éin fot som grunnlag for trimurtien.«Ekapada Trimurti», ei framstilling av Sjiva med éin fot som grunnlag for trimurtien.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Trimurti» frå Wikipedia på bokmål, den 13. august 2012.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Trimurti**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
**Jean-François de Troy** (27. januar 1679–26. januar 1752) var ein fransk målar og gobeleng-designer under rokokkoen, fødd i Paris. Han er i dag best kjend for sine lette, innsmigrande sjangermåleri med motiv frå livet til den franske eliten.

Han var av målarslekt, faren François de Troy (1645–1730) var ein etterspurd portrettmålar. Faren var den fyrste læremeisteren hans, og den som kosta på han den fyrste reisa til Italia. Troy budde i Roma frå 1699 til 1706, men under opphaldet besøkte han også mange av dei norditalienske byane.

*Tida avdekker sanninga*, 1733
*Østersmåltidet*, 1735

Liv og gjerning
---------------

Troy bygde, i hovudsak, sin suksess som målar gjennom store komposisjonar over historiske og allegoriske emne, til dømes *Tida avdekker sanninga* frå 1733. Ettertida har i staden rosa han for dei mindre, kammers-store og meir åndelege scenene med elegant selskapsliv. Desse måla han i Paris mellom 1725 og 1738, då han atter reiste til Roma.

I etterhand av den suksessen Antoine Watteau hadde med sine måleri, kom det ei bylgje av målarar som tok etter motiva og stilen til Watteau. Troy sine bilete, særleg *Varselet, eller guvernante Fidèle* frå 1723, er mellom dei aller beste av desse.

Mellom 1724 og 1737 arbeidde Troy på oppdrag for Versailles og Fontainebleau. Han gav form til to sett med biletteppe til gobelengar, begge over sju tema, namnleg *Esters historie* (1737–40) og *Historia om Jason* (1743–46).

Han var ein allsidig målar og gjorde *tableaux de modes*-bileta kjende, samstundes som han måla historier og mytologiar i ein fargerik og glidande stil som minner både om Paolo Veronese og Peter Paul Rubens.

I 1738 vart han utnemnd til leiar av det franske akademiet i Roma og budde der resten av livet. Jean-François de Troy døydde i Roma 1752.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Jean François de Troy» frå Wikipedia på engelsk, den 4. november 2012.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Jean-François de Troy**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS
* SUDOC
* ULAN

 |
**Bergen søvnsenter** er ein søvnklinikk med kontor på Bryggen i Bergen som diagnostiserer og behandlar søvnsjukdommar hjå menneske. Senteret vart etablert i 1996 ved fire medisinske spesialistar: 

* prof.dr.med. Bjørn Bjorvatn, søvnforskar;
* prof.dr.med. Fred Holsten, spes. i psykiatri;
* dr. med. Magne Tvinnereim, spes. i ØNH-sjukdommar og
* dr. Håvard Skeidsvoll, spes. i klinisk nevrofysiologi.

Sistnemnde har ikkje vore aktiv ved senteret sidan 1998, medan dei tre andre arbeider der framleis (pr. desember 2007).

Sjukdommane som søvnsenteret tek seg av er mellom anna periodiske bein(fot)rørslar (RLS), parasomniar, søvnapné og storsnorking, narkolepsi med og utan katapleksi, ekstrem dagtidstrøyttleik (hypersomni), insomni, jetlag, vinterdepresjonar og døgnrytmesjukdommar mellom både vaksne og barn.

Referansar
----------

1. ↑  Personleg kommunikasjon med dr. Holsten i desember 2007

Bakgrunnsstoff
--------------

Bergen søvnsenter Arkivert 2008-05-08 ved Wayback Machine.
**Bergen domkyrkje** er ei langkyrkje frå rundt 1150 i Bergen i Vestland. Kyrkja er bygd i stein og har sideskip og skrudhus. Ho har vore domkyrkje sidan 1537.

Kyrkja har 1000 plassar. Ho er 60,5 m lang og 20,5 m brei. Tårnet er 13 meter breitt medan koret er 13,5 meter breitt. 

Interiør i domkyrkja.

Historie
--------

Sideskipet.
Domkyrkja er bygd på restane av to tidlegare kyrkjer. Den eldste delen, som ein finn i murpartiet under vindauga i nordveggen, er bygd rundt 1150. Denne soknekyrkja, vigd til Olav den heilage, er omtalt i *Soga om Kong Sverre*.

Under regjeringstida til Håkon Håkonsson blei det bygd eit fransiskanarkloster litt sør for kyrkja, som blei ein del av dette. Kyrkja brann i 1248 og 1270. Ho kunne brukast på nytt i 1301 etter at Magnus Lagabøte hadde gjeve støtte til gjenreisinga av bygget. Magnus Lagabøte blei også gravlagd i kyrkja.

Kyrkja brann nok ein gong i 1463/64 og låg i ruinar då ho blei domkyrkje i 1537. Kristkyrkja på Holmen i Bergen, som blei riven i 1531, hadde tidlegare vore domkyrkje. Biskop Gjeble Pederson sørgde for å få gjenreist tårnet og reparert skader på bygningen før han døydde i 1557. Dette tårnet var over midtskipet og blei erstatta av tårn i vestenden på 1640-talet, då kyrkja fekk si noverande form. Etter bybrannen i 1702 blei det og utført større restaureringsarbeid, og kyrkja blei ikkje teken i bruk igjen før 1743.

I 1880-83 utførte arkitektane Christie og Blix ei ny større ombygging. Sideskipet blei rive og bygd opp på nytt, med fire gotiske søyler. Ein ønska å gje kyrkja tilbake mellomalderstilen, og fjerna derfor rokokkointeriøret. Domkyrkja fekk også eit nytt alter i kleberstein.

Kanonkula i veggen.
Kyrkja har og eit minne frå Slaget på Bergens våg mellom engelske og hollandske skip i 1665, i form av ei kanonkule som sit fast i veggen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Bergen domkirke» frå Wikipedia på bokmål, den 9. mars 2009.*

1. ↑  kulturnett.no

### Litteratur

* Lidén, Hans-Emil og Magerøy, Ellen Marie, *Norges Kirker, Bergen Bind II*, Oslo 1983, ISBN 82-05-14299-8 (bd.2)
* Knudsen, Jacob Frode, *Bergen Domkirke 700 år*, Bergen 2001

Bakgrunnsstoff
--------------

* «Bergen domkyrkje». *Kirkesøk*. Den norske kyrkja.
* 

* Bergen domkyrkje i kulturminnesok.no, nettstaden til Riksantikvaren
* Galleri Arkivert 2012-11-07 ved Wayback Machine. fra Kunsthistorie.com
* Kulturnett Hordaland
* Bergenskartet
* Kirker i Hordaland Arkivert 2005-09-09 ved Wayback Machine.

| * v
* d
* e
Kyrkjer i Bergen domprosti |
| --- |
| Bergen domkyrkje • Fridalen • Johanneskyrkja • Korskyrkja • Laksevåg • Landås • Loddefjord • Mariakyrkja • Nygård • Nykirken • Olsvik • Sandvikskyrkja • St. Jakob • St. Jørgen • St. Markus • Solheim • Årstad |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
| Belmopan |
| --- |
| Regjeringsbygget i Belmopan Regjeringsbygget i Belmopan |
| Kallenamn «*Hagebyen*»  |
| Motto «*City of Promise*» |
| Styresmakter |
| Land  Distrikt | Belize  Cayo |
| Grunnlagd | 1966 |
| Geografi |
| Innbyggjarar  - By | 17 000 |
| Koordinatar | 17°15′5″N 88°46′1″W﻿Koordinatar: 17°15′5″N 88°46′1″W﻿ |
| Høgd over havet | 76 m |
| Tidssone - Ved sommartid | CST (UTC-6) CDT (UTC-5) |
| Diverse anna |
| **Nettstad:** www.belize.gov.bz |
| Plassering |
|  |

**Belmopan** er hovudstad i Belize og har eit folketal på nesten 17 000. Byen ligg 76 meter over havet og sentralt i landet, ved Roaring Creek, like aust for Belizeelva. 

Kart over Belize.
Belmopan ligg 80 km sørvest for Belize City, den tidlegare hovudstaden i dåverande Britisk Honduras. Hovudstaden vart føreslått flytt etter at Belize City nesten vart jamna med jorda etter ein orkan i 31. oktober 1961. 
I 1966 vart Belmopan grunnlagd med støtte frå Storbritannia, og i 1970 flytta regjeringa i Belize hit. Regjeringsbygget vart bygd for å etterlikna klassisk mayaarkitektur. Byen vart den gong planlagd for 40 000 innbyggjarar, men det varme og fuktige klimaet har halde mange innbyggjarar unna. På grunn av dette er Belmopan ein av dei minste hovudstadane i verda.

Kjelder
-------

* «Belmopan» i *Store norske leksikon*, snl.no.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* LIBRIS
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
| **Kråkvåg** |
| --- |
| Geografi |
|  |
| **Stad** | Kråkvågfjorden |
| **Koordinatar** | 63°38′38″N 09°19′49″E﻿Koordinatar: 63°38′38″N 09°19′49″E﻿

 |
| **Høgaste punkt** | Høgfjellet (32 moh.)
 |
| Administrasjon |
| **Land** | Noreg Noreg |
| **Fylke** | Trøndelag

 |

**Kråkvåg** er ei øy og ei øygruppe i Ørland kommune i Trøndelag fylke. Øyane ligg lengst vest i kommunen, på utsida av Storfosna og like aust for Hitra.

Øyane som samla vert omtalt som Kråkvåg er eigentleg *Storslåttøya*, *Litjslåttøya*, *Kråkvågøy* og *Kommersøya*. Øyane husar om lag 50 innbyggjarar, og det er ein avgrensa men aukande hyttebygging. Folket på Kråkvåg lever av landbruk og fiskeforedling. Nokre pendlar òg til fastlandet, ein reise som er redusert fra 60 til 30 minuttar etter at brua kom.

Som ein del av Kystartilleriet vart **Kråkvåg fort** bygd inn i fjellet i løpet av 1980-talet, til ein kostnad på omkring 1 milliard kroner. Fortet er no i realiteten nedlagd, da det ikkje lenger har nokon rolle i dei gjeldande planer for forsvaret av Noreg. Investeringene var derimot viktig for utviklinga av det sivile samfunn, med auka ferjetrafikk, bygging av samfunnshus og ved at fyllmasse vart nytta til oppfylling av fjøreområde som i dag er landbruksjord. 

Det grunne havområdet (*svaet*) mellom Kråkvåg og Storfosna er freda som **Kråkvågsvaet fuglefredningsområde**. Fredinga var likevel ikkje til hinder for at det lèt seg gjere å bygge molo og bru mellom Kråkvåg og Storfosna. Brua vart opna hausten 2003. 

Øya hadde eigen skule fram til 2003. Borna går no på Storfosna skole. Den tidlegare skulen er overtatt av velforeininga. 

Øya har postkontor og postadresse **7152 Kråkvåg**. Postkontoret vart oppretta i 1949.

Kjelder
-------

1. ↑  *arkivkopi*, arkivert frå originalen 28. september 2007, henta 12. april 2008
2. ↑  Jon Bakken, mfl. *Posten 350 år, historisk utvikling i kommunene Ørland, Bjugn, Rissa*. Trondheim, 1997.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
**Kråkenes fyr** ligg lengst nordvest på øya Vågsøy i Kinn kommune i Vestland. Fyret vart oppretta i 1906, og vart automatisert i 1986. Kråkenes fyr er eitt av dei viktigaste turistmåla på Vågsøy.

Kråkenes fyrstasjon is located in Sogn og Fjordane
Plasseringa til Kråkenes fyrstasjon

Historie
--------

Fyret vart bygt i 1906 og lykta vart tend første gong i oktober dette året, etter at det i 1904 var løyvde 42 000 kroner til å byggje ein fyrstasjon her. I 1911 vart det bygt bustad for fyrassistenten på fyret. 

Bombeåtak under andre verdskrigen i 1945 førte til at fyret brann ned, men eit nytt bygg stod ferdig i 1950. Fyret vart elektrifisert i 1961. 

Den siste fyrvaktaren flytta frå stasjonen i 1982, men fyret vart først automatisert i 1986. I 1994 vart fyret restaurert av private leigetakarar og i 1997 vart det opna kafé i fyret med høve for overnatting og ein brudesuite.

Klima
-----

Kråkenes fyr i sterk vind.
Området er særs vêrhardt og vêrstasjonen som ligg her er den som oftast måler storm og orkan i landet. Frå 1982 og fram til i dag er det registrert om lag 150 tilfelle med vind opp i orkan styrke her. Dei høgaste vindkasta er målt til over 60 m/s (215 km/t). Dei mest utsette vindauga i fyret er forsterka med pleksiglas for at bølgjene ikkje skal slå dei inn. Bølgjene klatrar oppover klippene og kan nå ei høgd på 60 meter. Det harde vêret krev mykje vedlikehald av fyret og dette har gjort at målingsprodusenten Jotun testar måling her. Sørveggen på fyrbygningen er vorte kalla den mest vêrharde husveggen i heile landet. 

Målaren til fyret står på ein haug oppfor sjølve fyret, og ligg særs utsett til for vind. Vêrstasjonen har vore i drift sidan januar 1926, men vart flytta opp på haugen ovanfor fyret i oktober 1991. Stasjonen ligg i dag 75 meter over havet. 

|  | Jan | Feb | Mar | Apr | Mai | Jun | Jul | Aug | Sep | Okt | Nov | Des | År |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Temperatur (°C) | 2,8 | 2,6 | 3,2 | 4,7 | 8,2 | 10,8 | 12,6 | 13,0 | 11,1 | 9,0 | 5,5 | 3,8 | 3,8 |
| Nedbør (mm) | 117 | 84 | 90 | 62 | 55 | 61 | 84 | 110 | 162 | 164 | 153 | 138 | 1280 |

Sjå òg
------

* Fyr i Noreg

Bakgrunnsstoff
--------------

* kråkenesfyr.no

Kjelder
-------

* «Norsk fyrliste 2008 - side 245» (PDF - 15 mb). Kystverket.
* «Kråkenes fyrstasjon». Norsk Fyrhistorisk Forening.
* «Kråkenes fyr». Store Norske Leksikon.

| * v
* d
* e
Fyr i Vestland |
| --- |
| Austnes • Bardvågen • Dingenes • Geita • Hellisøy • Hendanes • Holmengrå • Kråkenes • Kvannhovden • Marstein • Rutletangen • Ryvarden • Røytingkalven • Skoltegrunnskaien • Skongenes • Slåtterøy • Sogneoksen • Stabben • Syllingsvåg • Ulvesund • Utvær • Vatlestraumen • Ytterøyane • Økshammaren |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
«Oak apple» på eit eiketre i Worcestershire i England. Foto: Bob Embleton

**Oak Apple Day**, også kjend som *Shick-Shack Day* og *Arbour Day*, er ein tradisjonell engelsk høgtidsdag. Dagen blei feira til minne om gjeninnføringa av monarkiet i Storbritannia i mai 1660. 29. mai blei innført som offentleg høgtidsdag av det engelske parlamentet i 1660, og avskaffa i 1859. Feiringa fortsette likevel blant folk, og dagen blir framleis markert nokre få stader i England, i visse landsbyar og ved nokre college i Oxbridge.

Ein feira gjerne dagen ved å pynta seg med galleple (eng. *oak apples*) eller eikeblad til minne om Slaget ved Worcester i 1651, der den framtidige Charles II av England gøymde seg for parlamenthæren i eit eiketre.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Oak Apple Day» frå Wikipedia på engelsk, den 31. mai 2008.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* House of Commons Journal Volume 8, 30 May 1660, Anniversary of the Restoration
* Samuel Pepys si dagbok 1. juni 1660 omtaler utnemningar høgtidsdagen.

---

* English culture: Oak Apple Day
* Customs at Great Wishford
* Picture of an Oak Apple
* Possible etymology of *shick-schack*
Koordinatar: 60°23′12.991″N 5°19′8.9904″E﻿

**Bergens Sjøfartsmuseum** er eit museum med base sentralt i Bergen by. Muséet vart stifta 13. april 1921, med A. R Brekkhus som fyrste formann. Stiftinga kom i stand på eit fellesinitaitiv frå Bergens Skipperforening og Bergens Rederiforening.

Sjøfartsmuséet flytta i 1927 inn i ei nybygd avdeling tilhøyrande Bergen Museum. Etter mange år med plassproblem stod eit eige nybygg klar i 1962, teikna av arkitekt Per Grieg. Bygget er i ein monumental, romantisk stil med kraftige steinvegger. Utstillingslokala er bygt rundt eit indre atrium med glassvegger.

Utstillingane dekker heile sjøfartshistoria frå dei eldste tider opp til vår tid. 
Her finst ei omfattande samling modellar av kjende fartøy og fartøytypar, samt skipsrestar frå mellomalderen og seinare. Muséet har ei rekke gamle kart, leidarbøker, konstruksjonsteikningar og skutemåleri frå 1700-talet og av yngre dato.

Tore L. Nilsen tok 1. juli 2011 over direktørstillinga ved sjøfartsmuséet etter Atle Thowsen. Bergens Sjøfartsmuseum driv forsking, bibliotek, arkivverksemd og gir ut *Sjøfartshistorisk Årbok*.

Kjelder
-------

* Store norske leksikon

Bakgrunnsstoff
--------------

* Bergens Sjøfartsmuseum Arkivert 2013-09-27 ved Wayback Machine.

| * v
* d
* e
Museum Vest |
| --- |
| Bergens Sjøfartsmuseum **·** Bjørn West Museet**·** Det Hanseatiske Museum og Schøtstuene**·** Fjell festning**·** Herdla museum**·** Kystmuseet i Øygarden**·** Nordsjøfartmuseet**·** Norges Fiskerimuseum |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* Lokalhistoriewiki
* VIAF
* LCCN
* ISNI
* KulturNav

 |
| **Belojarskij Белоярский** |
| --- |
| Horisonten tilHorisonten til  |
|  |
| Byvåpenet til Belojarskij |
| **Byvåpenet til Belojarskij** | 
 |
| Plassering |
| 

Belojarskij is located in Russland

 |
| Styresmakter |
| Land |  Russland |
| Føderasjonssubjekt | Khanty-Mansia |
| GrunnlagdBystatus | 19691988 |
| Geografi |
| Innbyggjarar  - Totalt (2008) | 20 087 |
| Koordinatar | 63°43′00″N 66°40′00″E﻿Koordinatar: 63°43′00″N 66°40′00″E﻿ |
| Tidssone- Ved sommartid | YEKT(UTC+5)YEKST (UTC+6) |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 862162 |
| Retningsnummer (tlf) | +7 34670 |

**Belojarskij** (russisk Белоярский) er ein by i Khanty-Mansia i Russland med om lag 20 000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Kazim, ei sideelv til Ob, rundt 330 km nordvest for Khanty-Mansijsk.

Historie
--------

Belojarskij vart grunnlagd i 1969 som eit støttepunkt for bygginga av ein gassrøyrleidning frå Jamalhalvøya til Nadym i den europeiske delen av Russland. 1973 vart han urbanliknande busetnad og i 1988 fekk han bystatus.

Økonomi og næringsliv
---------------------

Hovudnæringa i byen er drift og vedlikehald av gassrøyrleidningen til *Tjumentransgas* (russisk: Тюментрансгаз). Etter at det vart funne råolje i nærleiken starta selskapet *RITEKBelojarskneft* (russisk: РИТЭКБелоярскнефть) med utbygging av førekomstane 

Lokalt viktig er òg tamrein- og pelsdyrhald, samt fiske.

Kjelder
-------

* *Delar av denne artikkelen bygger på «Belojarskij» frå Wikipedia på bokmål, den 3. februar 2009.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Belojarskij**

| * v
* d
* e
Byar i Khanty-Mansia |
| --- |
| Administrativt senter: Khanty-Mansijsk |
| Belojarskij · Jugorsk · Kogalym · Langepas · Ljantor · Megion · Neftejugansk · Nizjnevartovsk · Njagan · Pokatsji · Pyt-Jakh · Raduzjnyj · Sovetskij · Surgut · Uraj | Flagget til Khanty-Mansi Autonomous Okrug |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Koordinatar: 78°0′S 166°30′E﻿

**McMurdoisen** er den delen av Rossisen som grensar til McMurdo Sound og Ross Island i nord og Minna Bluff i sør. Forsking har vist at denne isen skil seg mykje frå Rossisen og fekk derfor eit eige namn. A.J. Heine, som forska på isen i 1962-63 foreslo namnet på isen som grensa til Ross Island på Brown Peninsula, Black Island og White Island. Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) har utvida dette namnet til å gjelde heile isbremmen sørover til Minna Bluff.

I mars 2010 tok forskarar bilete av undersida av McMurdoisen og oppdaga ein levande amfipod der, 200 meter under overflata.

Kjelder
-------

1. ↑  «NASA discovers life hidden 600 feet below Antarktis ice». *CNN*. Henta 4. januar 2014.

 Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «McMurdo Ice Shelf» (innhald frå Geographic Names Information System).



|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* GeoNames

 |
Bygningen i Bergen som hyser Gulating lagmannsrett. Høghuset attom er Bergen rådhus.
**Gulating lagmannsrett** er ein av dei seks lagmannsrettane i Noreg, og har sete i Bergen. Domstolen held til i eit eige tinghus som er bygd ved Festplassen i sentrum av Bergen.

Lagdømmet omfattar fylka Rogaland, Hordaland og Sogn og Fjordane og i tillegg Sirdal kommune i Vest-Agder, sjå oversynet nedst på sida over dei tingrettane som høyrer til Gulating lagdømme. *Gulating lagmannsrett* er den nest største lagmannsretten i Noreg, både rekna etter talet på saker og talet på dommarar (33).

Lagmannsretten er ankedomstol over avgjerder i dei tingrettane som høyrer til lagdømmet - både i straffesaker og i sivile saker. Avgjerder i lagmannsretten kan ankast til Høgsterett, men det gjeld særskilde reglar for kva avgjerder som kjem til førehaving i Høgsterett.

Organisering
------------

Gulating lagmannsrett blir leida av ein førstelagmann (Magni Elsheim i 2015). Det er fem lagmenn og 27 fast utnemnde lagdommarar. Domstolen er delt i to dømmande avdelingar som blir leia av kvar sin avdelingslagmann. I tillegg er det er utgreiingsening med 5 juridiske utgreiarar, sekretariat og ei administrativ fellesavdeling. Gulating lagmannsrett held mange rettsmøte i Stavanger og den har faste kontor og rettslokale i Stavanger tinghus der det er tilsett ein konsulent og ein rettsbetjent. Elles blir det halde det rettsmøte andre stader når det er behov for det - særleg gjeld det i saker der det er naudsynt med synfaring.

Historie
--------

Namnet har domstolen fått frå det gamle Gulatinget som vart halde i noverande Gulen kommune i Sogn og Fjordane, og som dekte det same området som dagens domstol og meir enn det. Truleg er Gulating lagmannsrett ein av dei eldste rettsinstansane i kontinuerleg bruk i verda ved å kunne føra historia si attende til Gulatinget og Gulating lagdøme.

Førstelagmenn i Gulating lagdømme
---------------------------------

* Rune Fjeld
* Bjørn Solbakken

Bakgrunnsstoff
--------------

* Nettstaden til Gulating lagmannsrett

| * v
* d
* e
Lagmannsrettane |
| --- |
| Hålogaland | Frostating | Eidsivating | Gulating | Borgarting | Agder | Riksvåpenet |


| * v
* d
* e
Tingrettar i Gulating lagdømme |
| --- |
| Riksvåpenet | Bergen | Dalane | Fjordane | Hardanger | Haugaland | Jæren | Nordhordland | Sogn | Stavanger | Sunnhordland | Riksvåpenet |
| **Szolnok** |
| --- |
|  |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Flagget til Szolnok | Byvåpenet til Szolnok |
| **Flagget til Szolnok** | **Byvåpenet til Szolnok** |

 |
| Plassering |
| 

Szolnok is located in Ungarn

 |
| Styresmakter |
| Land  Region  Megye | Ungarn Ungarn  Den nordlege store sletta  Jász-Nagykun-Szolnok |
| Først nemnd i | 1075 |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  187,23 km² |
| Innbyggjarar  - By (2005)   - folketettleik | 76 331   408/km² |
| Koordinatar | 47°10′48″N 20°10′48″E﻿Koordinatar: 47°10′48″N 20°10′48″E﻿ |
| Tidssone - Ved sommartid | CET (UTC+1) CEST (UTC+2) |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 5000 |
| Telefon-retningsnummer | 56 |
| **Heimeside:** www.szolnok.hu |

**Szolnok** (utt. *Solnok*, rumensk *Solnoca*) er ein by i Ungarn, og fylkeshovudstad i fylket Jász-Nagykun-Szolnok sentralt i landet. Byen ligg der elva ved elva Zagyva munnar ut i Tisza.

Historie
--------

Området har vore busett sidan antikken. Før erobringa av Ungarn var han busett av skytianarar, keltarar og avarar. Ungararane busette seg i området på 900-talet. 

Byen, kalla opp etter hoffmarskalken i borga, vart først nemnd i 1075. På denne tida var han hovudstad i fylket Szolnok. Under den mongolske invasjonen vart byen forlaten. Kong Béla IV flytta nye busetjarar her, men han vart verande ein liten landsby i lang tid. 

I 1550–51, då Det osmanske riket truga å invadere landet, vart det bygd festningsverk rundt borga og ein bymur. Osmanarane omleira borga, som overgav seg 4. september 1552. Osmanarane bygde ein moske, eit offentleg bad og ein minaret, men dei fleste av desse har vorte øydelagd seinare. 

Byen vart frigjort frå det osmanske styret i 1685, men vart seinare øydelagd under revolusjonen leia av prins Rákóczi tidleg på 1700-talet. Fylket Ytre Szolnok vart mellombels ein del av Heves fylke.

Szolnok starta å kome på fote att på 1700-talet. Kontroll over elva Tisza og dampskiptrafikk på elva gjorde byen viktigare. Frå 1847 vart Szolnok forbunde til Pest med jernbane.

Innbyggjarane tok del i den ungarske revolusjonen i 1848 mot Habsburgstyret. I slaget ved Szolnok vart austerrikarane slått av hæren til general János Damjanich.

Etter Ausgleich voks folkesetnaden i byen og Szolnok vart viktigare. I 1876 vart Szolnok hovudstad i fylket igjen. I 1879 hadde han alt 16 000 innbyggjarar.

Byen leid kraftig under dei to verdskrigane. I 1944 vart han utsett for kraftig bombeåtak og vart frigjort frå den nazistiske okkupasjonen av den sovjetiske hæren, som berre fann eit fåtal av personar igjen i byen. 

I sosialistperioden blømde Szolnok igjen. Det vart bygd fabrikkar og turistar kom til byen då eit termalbad opna. 

Szolnok fekk status som by med fylkesrettar den 13. november 1990.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Szolnok» frå Wikipedia på engelsk, den 27. september 2007.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Luftfoto av Szolnok

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Kolstad Idrettslag** er eit idrettslag heiemhøyrande i bydelane Kolstad, Saupstad, Huseby i Trondheim kommune. Laget vart skipa 5. oktober 1972 og er aktivt med i fotball og handball. I 2023 gjekk mennene sitt handballag til tops i så vel toppserien som i noregsmeisterskapen. Kolstad IL spelar i heilraude drakter.

### Handball

Kolstad IL sitt handballag for menn har sidan 2015 spelt i eliteserien. I 2022 skreiv laget kontrakt med, mellolm andre, dei norske landslagsspelarane Torbjørn Bergerud og Magnus Gullerud. Saman med andre nysigneringar bidrog dei til at laget våren 2023 gjekk til topps i både NM-cupen og i seriespelet. Sander Sagosen, som var Kostad-spelar i 2012/13-sesongen, skal frå sommaren 2023 på ny kle på seg Kolstad-drakta. Også Mari Molid var medlem i Kolstad IL i yngre år.

### Fotball

Fotballaget til Kolstad gjesta nivå 2 i norsk fotball for menn ein sesong på 1990-talet, i 2019-sesongen deltok laget på nivå 4.

Kjelder
-------

* heimeside fotball
* heimeside handball
**Agnar Skeidsvoll** (fødd 28. desember 1900 i Bergen, død 26. juni 1963 same stad) var ein norsk redaktør, forfattar og disponent.

Han voks opp på garden Skeidsvoll i Tresfjord i Romsdalen. Skeidsvoll gjekk på Jærens folkehøgskule og handelsskule. Frå 1916 til 1920 arbeidde han i bank. I 1922 vart han journalist i *Gula Tidend*, eit arbeid han hadde fram til 1928, då han vart redaktør i *Firda Folkeblad*. Han hadde denne stillinga fram til 1934. I 1934 vende han attende til *Gula Tidend* som redaktør. Han arbeidde som redaktør fram til 10. april 1940, då drifta vart stansa grunna den andre verdskrigen. Etter krigen arbeidde han i to år, frå 1946 til 1948, som disponent i *Gula Tidend*, og deretter vart han på nytt redaktør i avisa. Han måtte gå av i 1953 på grunn av dårleg helse.

Etter krigen innførte han ein ny type stoff som avisredaktør – preikekritikk. Han var med på gudstenestene i dei ulike trussamfunna og vurderte preikene som talar. Preikekritikkane hans vart samla i éi bok i 1951.

Skeidsvoll var leiar for Norsk Bladmannalag frå 1936 til 1941, var lærar ved Bladmannaskulen i nokre år og var medredaktør for jubileumsskriftet til laget i 1938. Elles gav han mellom anna ut ei nynorsk reklamelære og ei namnebok. Skeidsvoll var også aktiv i fråhaldsrørsla, i kyrkjelege organ og i Bondeungdomslaget i Bergen, og han sat i styret for Vestmannalaget i åra 1946–1956.

Bibliografi
-----------

* 1929 – *Naturlækjaren O. Olvik* (Bergen: Lunde. 2. utgåve saman med Severin Eskeland i 1957).
* 1935 – *Norsk reklamelære for handel, yrke og skular* (Bergen).
* 1938 *Norske bladmenn og norske blad : 25 års skrift for Norsk bladmannalag og ei 80 års norsk bladsoga* (Bergen: Lunde. Medredaktør).
* 1938 – *Keilhau’ske fantasiverk um norske bønder* (Bergen).
* 1943 – *Norske manns- og kvinnenamn* (Oslo: Norli. Utvida utgåve i 1961).
* 1945 – *Humør på heimefronten, V* (Bergen: Varde. Illustrert av Magnus Hardeland).
* 1945 – *Heimland, du frie* (Bergen: Varde. Diktsamling).
* 1951 – *Kyrkja og sektene i søkjeljoset* (Bergen: Varde. Preikekritikk).
* 1959 – *Bygdebok for Tresfjord* (Tresfjord).

Kjelder
-------

* «Agnar Skeidsvoll» i Allkunne, innhenta 24. juli 2010.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* VIAF

 |
**Guineabukta** er ei bukt som ligg aust i Atlanterhavet, utanfor Vest- og Sentral-Afrika.
Elfenbeinskysten, Ghana, Togo, Benin, Nigeria, Kamerun og Ekvatorial-Guinea har kyst mot bukta, medan øystaten São Tomé og Príncipe ligg i henne. Bukta mellom Benin og utløpet av Niger er kjend som Beninbukta, medan bukta mellom Niger og Kapp Lopez blir kalla Biafra- eller Bonnybukta.

Den internasjonale hydrografiorganisasjonen (IHO) definerer grensa for bukta mot sjølve Atlanteren som «ei linje som går sørvest frå Kapp Palmas i Liberia til Kapp Lopez i Gabon».
Nullmeridianen og ekvator (lengdegrad 0 og breiddegrad 0) kryssar kvarandre i bukta.

Nigerelva er den viktigaste elva som renn ut i bukta.

Guineabukta er utan større sokkelområde, og skrånar raskt ned mot store havdjupner. Største djupna i Guineabukta er over 5000 meter.

Øyar
----

Det ligg fleire øyar i bukta. Dei største ligg i ei øyrekkje som går i sørvestleg-nordaustleg retning, og er ein del av den vulkanske Kamerunlinja.

Bobowasiøya høyrer til Ghana.

Annobón, også kjend som Pagalu og Pigalu, Corisco, Elobey Grande og Elobey Chico høyrer til Ekvatorial-Guinea.

Bioko ligg utanfor Ambazonian-regionen i Kamerun, men tilhøyrar Ekvatorial-Guinea, og husar hovudstaden i landet.

São Tomé og Príncipe er ein portugisiskspråkleg øystat som fekk sjølvstende frå Portugal i 1975. Han utgjer to øyar, São Tomé og Príncipe. Dei ligg 140 km unna kvarandre, og er kring 250 og 225 unna nordvestkysten av Gabon. Begge er del av Kamerunlinja. São Tomé, den sørlege øya, ligg like nord for ekvator.

Kjelder
-------

1. ↑  «Limits of Oceans and Seas, 3rd edition» (PDF). International Hydrographic Organization. 1953. Arkivert frå originalen (PDF) 8. oktober 2011. Henta 7. februar 2010.
2. ↑  Rosenberg, Matt (30. januar 2020). «Where Do the Prime Meridian and the Equator Intersect?». *ThoughtCo*. Henta 7. juli 2022.

* *Denne artikkelen bygger på «Gulf of Guinea» frå Wikipedia på engelsk, og «Guineabukta» frå Wikipedia på bokmål den 18. september 2010.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Guineabukta**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* NKC
* GeoNames

 |
*Ein allegori over Venus og Cupido*, 1540-45
*Eleonora di Toledo og sonen Giovanni*, 1544-45
**Agnolo di Cosimo** (17. november 1503–23. november 1572) vanlegvis kjend som **Il Bronzino** eller **Agnolo Bronzino**, var ein italiensk manieristmålar frå Firenze. Han er kjend både som målar av portrett og av religiøse motiv.

### Liv og gjerning

Bronzino var fødd i Firenze, og var først elev av Raffaellino del Garbo. Seinare gjekk han i lære hos Jacopo da Pontormo og vart mykje påverka av hans målestil.

Bronzino fekk i 1539 sitt fyrste oppdrag frå Medici-hoffet. Han vart sett til å lage dekorasjonar til bryllaupet mellom greven Cosimo I de' Medici og den rike Eleonora di Toledo, dottera til visekongen av Napoli. Ganske snart vart han hoffmålar for greven, noko han var det meste av si seinare levetid. Han spela elles ei viktig rolle i aktivitetane til *Accademia del Disegno* i Firenze, der han var stiftande medlem i 1563.

Bronzino måla portrettfigurar som kom til å ha innverknad på europeisk hoffportrettering i eit hundreår. I tillegg måla han også idealiserte portrett av fortidige poetar som Dante og Francesco Petrarca. Hans kanskje mest kjende verk er rekka av portrett av Cosimo I de' Medici, Eleonora og folk frå hoffet, som til dømes Bartolomeo Panciatichi og kona hans. Portretta av den genovesiske admiralen Andrea Doria, samt det mindre typiske måleriet av guden Neptun er også mellom hans fremste verk.

Gjennom to år, 1546-48, i Roma laga Bronzino ei rad religiøse måleri, så som *Jomfru Marias oppstode*. I ein del av hans religiøse måleri syner særleg elegante former, til dømes i *Laurentius martyrium* frå 1569. Alle dei usedvanleg forvrengte positurane i biletet kan sporast tilbake til Rafael eller Michelangelo, to målarar som Bronzino ver mykje inspirert av.

Målaren Alessandro Allori var favoritteleven hans, og Bronzino budde i Allori-familien sitt hus då han døydde i Firenze i 1572.

Bilde av Bronzino
-----------------

* Portrett av ei kvinne med skjødehund (1530-åra).Portrett av ei kvinne med skjødehund (1530-åra).
* Portrett av ein ung mann (1530-åra).Portrett av ein ung mann (1530-åra).
* Eleonora av Toledo (1543)Eleonora av Toledo (1543)
* Den heilage familien og heilage Anna med Johannes (ca. 1550)Den heilage familien og heilage Anna med Johannes (ca. 1550)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Agnolo Bronzino» frå Wikipedia på bokmål, den 15. mars 2013.*

Bakgrunnsstoff
--------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
**Agnar Hallsten Sjøvoll Christensen** (fødd 5. mai 1969) er ein norsk fotballtrenar, for tida hovudtrenar i Tromsø Idrettslag. Han er bror til Roar Christensen som spelte ni sesongar for TIL.

Karriere
--------

### Spelarkarriere

Christensen har spelt 569 kamper for Grovfjord Idrettslag. Han debuterte for A-laget då han var 16 år og 15 dagar, noko som er rekord for klubben.

### Trenarkarriere

Christensen var spelande trenar i Grovfjord Idrettslag i 1997. Han førte damelaget til Medkila Idrettslag til ein sensasjonell cup-triumf i 2003. Han vart henta som assistenttrenar til Tromsø IL før 2006-sesongen under Ivar Morten Normark. Christensen fortsette i denne rolla då Steinar Nilsen overtok trenaransvaret for TIL. Før Nilsen overtok, hadde Christensen hovudansvaret for TIL i to seriekampar.
Han vart hovudtrenar frå årsskiftet 2012/13.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Agnar Christensen» frå Wikipedia på bokmål, den 8. mai 2013.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  «Agnar Christensen» Arkivert 2016-03-05 ved Wayback Machine. *Grovfjord.net*.
2. ↑  «Agnar Christensen» Arkivert 2007-11-07 ved Wayback Machine. *Isberget.no*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Profil[*daud lenkje*] hos *TIL.no*
* Profil Arkivert 2007-11-07 ved Wayback Machine. hos *Isberget.no*
**Moldovsk** er namnet på det offisielle språket i Moldova. Lingvistisk sett er språket ein dialekt av rumensk, men den moldovske grunnlova av 1994 slår likevel fast at namnet på språket er moldovsk. I den moldovske sjølvstendeerklæringa frå august 1991, vart språket referert til som rumensk. I nyare tid har ein forsøkt å få språknamnet offisielt endra til rumensk fleire gonger, men så langt har ikkje dette ført fram. 

I 2004 rekna 60 % av innbyggjarane i Moldova at språket dei snakka, var moldovsk. Språket har fått tildelt eigne iso-kodar, men desse vart tekne bort att i 2002 og erstatta med dei rumenske kodane. Den dialekta som ein snakkar i dei nordaustlege delane av Romania blir også referert til som moldovsk. I tillegg er moldovsk eitt av tre offisielle språk som blir brukt i utbrytarrepublikken Transnistria, på lik linje med russisk og ukrainsk. 

Grammatisk sett er det få eller ingen skilnader mellom moldovsk og rumensk. Skilnadene mellom dei to språka ligg hovudsakleg i ordforrådet og i uttalen. Etter å ha lege under Russland og Sovjetunionen, har Moldova fleire russiske låneord enn rumensk har.

Historie
--------

Moldovarane har lenge referert til sitt eige språk som moldovsk trass i den store likskapen med rumensk. I 1938, under Stalin-tida vart Moldovsk SSR pålagt å bruka det kyrilliske alfabetet. Dette heldt dei fram med til 1989, då det latinske alfabetet vart offisielt innført. I Romania hadde det latinske alfabetet kome i bruk tidlegare, så det ortografiske skiftet gjorde det mogleg for moldovarane å lesa rumensk tekst utan større vanskar. I dag er det latinske alfabetet det offisielle og vanlege i Moldova, men framleis blir det kyrilliske brukt i Transnistria. 

I og med at det finst ein del leksikalske skilnader mellom dei to språka, vart det gjeve ut ei moldovsk-rumensk ordbok i 2003. Lingvistar ved det rumenske akademiet hevda at alle dei moldovske orda i grunnen var rumenske ord eller russiske lånord, og at ordboka var ein absurditet. Dette vart avfeidd frå forfattaren si side som rumensk kolonialisme.

Ei wikipediaside på moldovsk har òg vorte oppretta, og fekk litt over 400 artiklar. Artiklane vart skrivne på det utgåtte kyrilliske alfabetet. Prosjektet skapte meir harme og politisk debatt enn det faktisk opplyste, i og med at moldovske wikipediabrukarar helst var aktive på rumensk wikipedia, som vart skrive med det latinske alfabetet. Etter ei omgåande avstemning vart det vedteke å leggja ned moldovsk wikipedia i 2006.

Kjelder
-------

* Store Norske Leksikon om Moldova - språk

* *Denne artikkelen bygger på «Moldovan language» frå Wikipedia på engelsk, den 14. januar 2013.*