recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Pendéli** (gresk Πεντέλη) eller *Pendelikó* (gresk Πεντελικό), tidlegare òg kalla *Pentelikon*, *Penteli*, *Pentele*, *Pentelikos*, *Pentelicus*, *Vrilissos* (gresk Βριλησσός) eller *Vrilittos* (gresk Βριληττός), i mellomalderen *Mendeli*, er eit fjell nordaust for Aten og sørvest for Marathónas i Hellas. Det har ei høgd på 1 109 moh. og er stort sett dekt av skog. Rundt fjellet finn ein stort sett busette område, særleg i Vrilíssia, Pendéli, Ekáli, Diónysos og nord for Jérakas.

Om fjellet
----------

Heilt sidan antikken har Pendéli vore kjend for marmoren her, som mellom anna vart nytta til bygginga av Akropolis og andre kjende bygningar i Aten. Det antikke dagbrotet er verna og marmor herfrå vert berre nytta til å reparere dei antikke bygningane i Aten. 

Eit kloster ligg midt på fjellet, nordaust for Aten.

Historie
--------

Ein skogbrann i juli 1995 øydela store delar av skogen på fjellet og den austlege halvdelen vart bustadområde i Atenområdet. Tre fjerdedelar av fjellsida på Pendéli gjekk med i brannen og det var den verste skogbrannen Aten og Hellas hadde hatt på 1900-talet. Ei rekkje brannar oppstod òg mellom 1998 og 2001, dei fleste var påsette. Som følgje av den store skogbrannen i 1995 vart området Dráfi tre år seinare råka av jordras som blokkerte vegane til området. I seinare år har fleire jordras råka området. 

I juni 2007, same dag som skogbrannen starta i Párnitha, vart fjellet igjen råka av ein mindre brann og eit titals hus og eigedomar gjekk med i flammane. I august same år vart fjellet nok ein gong råka av ein storbrann med flammar så høge som 50-60 meter. Opp til hundre bygningar gjekk igjen med i flammane. Igjen vart det rekna med at pyromanar hadde starta brannane.

Kjelde
------

* *Denne artikkelen er basert på ei omsetjing av artikkelen Penteli frå Engelsk Wikipedia .*

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Pennell Coast
Pennell Coast (Antarktis)

**Pennell Coast** er den delen av kysten av Antarktis som ligg mellom Cape Williams og Cape Adare. Han vart namngjeven av New Zealand Antarctic Place-Names Committee (NZ-APC) i 1961 etter løytnant Harry Pennell, Royal Navy, som var kommandør på «Terra Nova», ekspedisjonsskipet til den britiske antarktiskekspedisjonen, 1910-13. Pennell dreiv oseanografisk arbeid i Rosshavet i denne perioden. I februar 1911 segla han langs denne kysten for å setje i land ein ekspedisjon leia av løytnant Victor Campbell.

Namnet vert stundom laust nytta om både sjølve kysten og landet innanfor som strekkjer seg til vasskiljet i Southern Cross Mountains i søraust og Usarp Mountains i vest.

Langs kysten finn ein den 250 km lange Rennick Glacier (ein av dei største breane i Antarktis), Anare Mountains og nordenden av Bowers og Admiralty Mountains. Lenger inn i landet finn ein fleire små fjellkjeder som Freyberg Mountains og Concord Mountains, og to store firnområde, Rennick Neve og Evans Neve

Kjelder
-------

 Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Pennell Coast» (innhald frå Geographic Names Information System).

Koordinatar: 71°0′S 167°0′E﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Cristóbal de Morales** (fødd ca. 1500 i Sevilla, død mellom 4. september og 7. oktober 1553 i Marchena) var ein spansk renessansekomponist, den viktigaste spanske komponisten før Tomás Luis de Victoria.

Biografi
--------

Etter ei uvanleg tidleg og grundig klassisk utdanning der han studerte musikk med nokre av dei fremste komponistane på denne tida, fekk Morales i året 1528 stillingar i Avila og Plasencia. Innan 1535 var han vorte tilsett som songar (baryton) i Det sixtinske kapellet i Roma. Her arbeidde han i ti år under pontifikatet til pave Paul III. Medan han var der vart han adla av paven.

Etter ein periode utan å finne anna arbeid i Italia (hos keisaren og Cosimo de' Medici) vende Morales attende til Spania der han hadde ei rekkje arbeidsforhold, mange prega av finansielle og politiske problem.

Det finst belegg for å seie at han må ha vore ein vanskeleg person, særs klar over sitt eige talent og ute av stand til å kome overeins med personar med mindre musikalske evner. Han kravde enormt mykje av songarane sine, kom på kant med arbeidsgjevarar og framstod truleg som arrogant. Trass i dette vart han sett på som ein av dei beste komponistane i Europa rundt midten av 1500-talet.

4. september 1553 søkte han stilling som *maestro de capilla* i Toledo der han tidlegare hadde arbeidd, men døydde før 7. oktober same året.

Musikk og påverknad
-------------------

Morales skreiv nesten berre kyrkjemusikk. Alt var vokalmusikk sjølv om framføringane kan ha vorte akkompagnert av instrument. Han skreiv mange messer, nokre særs vanskelege som truleg er skriven for pavekoret. 

Morales var den første spanske komponisten som oppnådde internasjonal ry. Mange av komposisjonane til Morales vart trykt, noko som var uvanleg på hans tid. Mange kopiar vart spreidd ut over Europa, nokre fann òg vegen til den nye verda. Mange musikkskribentar og teoretikarar i hundreåra etter at han døydde rekna musikken til Morales for å vere den mest perfekte som nokon gong var vorte skriven. Ryet hans varte til langt inn på 1700-talet, då Andrea Adami da Bolsena, som skreiv biografiar over mange pavelege musikarar, hylla han som ein av dei viktigaste komponistane i Vatikanet mellom Josquin og Palestrina. 

*Parce mihi Domine* frå Morales' *Officium Defunctorum* vart brukt i tre versjonar (mellom anna som opnings- og avslutningsspor) på det bestseljande albumet *Officium* av Jan Garbarek og Hilliard Ensemble (1994).

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Cristóbal de Morales» frå Wikipedia på bokmål, den 5. april 2010.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*
* Basert på engelsk wikipedia-artikkel

1. 1 2  Stevenson/Planchart, Grove

Bakgrunnsstoff
--------------

### Notar

* Fritt tilgjengelege notar av Cristóbal de Morales i Werner Icking Music Archive (WIMA)
* Fritt tilgjengelege notar av Cristóbal de Morales i Choral Public Domain Library (ChoralWiki)
* Fritt tilgjengelege notar av Cristóbal de Morales ved International Music Score Library Project (IMSLP)


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
NASAMS i Bodø
**Norwegian Advanced Surface-to-Air Missile System**, forkorta **NASAMS**, er eit mobilt modulbasert luftvernsystem utvikla av Kongsberg Gruppen i samarbeid med Raytheon. Systemet er brukt av Luftforsvaret i Noreg. 

NASAMS bruker ei gruppe radarar som blir plasserte rundt området som systemet skal verne. Kvar radar er kopla til ei kontrollvogn som samlar og analyserer data frå radarane. Kontrollvognane kan kommunisere seg imellom med eit trådlaust kryptert nettverk. Når ein trugsel vert oppdaga, vil eit av dei mange lette utskytningsrampane avfyre eitt eller fleire missil. AMRAAM-missila har eigne radarar for å finne og øydeleggje måla og er ikkje avhengige av resten av systemet etter utskyting.

Ein av fordelane med NASAMS er at det er eit desentralisert system, for å minske skadeverknadene av eit eventuelt angrep. NASAMS er også utvikla for å vere eit mobilt system. Alle modulane kan raskt flyttast ved hjelp av kjøretøy.

Erfaringar viser at NASAMS-systemet er i stand til å utføre oppgåvene sine sjølv med mange manglar. Det treng ikkje å vere eit heilt batteri for å fungere tilnærma optimalt.

NASAMS nær ein flyplass
Finsk Sisu E13TP med NASAMS 2

Referansar
----------

1. ↑  *NASAMS - Surface Launched AMRAAM*, Kongsberg Gruppen, henta 4. november 2017

Bakgrunnsstoff
--------------

* Luftforsvaret om NASAMS II
* TU.no - *En av Norges største eksportsuksesser: Nå er ny versjon klar* (03.02.2016)
* kongsberg.com - *NASAMS - Surface Launched AMRAAM*

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
Skulpturområdet med museumsbygningen i bakgrunnen.
Innsyn i museet gjennom inngangsdøra.
**Tegners Museum og Statuepark** er eit kunstmuseum som ligg midt i eit freda hedeområde med lyng og einer sør for Dronningmølle på nordkysten av Sjælland i Danmark, i  Gribskov Kommune. Området er kalla Rusland, og det er fri tilgang til det for ålmenta heile året.

Museet er eit særeige monument over skulptøren Rudolph Tegner (1873-1950), planlagt og oppført av kunstnaren sjølv, opna i 1938, og seinare overdrege til det offentlege. I ein høg, bunkersliknande bygning av betong vert det synt fram ei fast samling av om lag 250 av Rudolph Tegners skulpturar og skulpturutkast i gips, leire, bronse og marmor, og i dei lyngkledde bakkene ikring museumsbygningen er det sett opp 14 av bronseskulpturane hans.

Tegner byrja arbeidet sitt med å kombinere kunst og natur etter å ha kjøpt det sentrale området av Rusland i 1916, der han først plasserte skulpturen '*Kong Ødipus og Antigone*. I 1924 kom skulpturgruppa *Kærlighedens Mysterium*, som femner om skulpturane *Kysset*, *Hengivenhed* og *Ofringen*, og seinare skulpturane *De tørstige Børn*, *I Mulmets Skød*, *Reden* og fleire.

Rudolph Tegners skulpturar er særs iaugefallande ved sine monumentale former, og provoserte i si tid på grunn av sin storleik og ofte teatralske uttrykk. Han vart møtt med forvirring og motstand i den danske kunstverda, og måtte tole ei offentlig merksemd som skulle komme til å prege heile hans kunstneriske virke. Men han henta seg ny styrke og inspirasjon ved å reise i Hellas, Italia, Spania, Nære Austen, Nord-Afrika og Frankrike mellom dei slaga han måtte utkjempe heime. Den siste parten av livet hadde han vinterbustad og atelier i Frankrike, og han hausta meir heider og ros for arbeida sine her enn i heimlandet.

Tegners kunstinteresse og talent for å skape skulptur vart vekt då han som15-åring kom i kontakt med den antikke kulturen under ei vitjing på Akropolis i Aten i Hellas, og den antikke verda skulle komme til å engasjere og oppta han i hele hans kunstnariske arbeid. Etter kunstutdanning på Kunstakademiet i København budde han i Paris i Frankrike nokre år, der han vart kjent med symbolistisk kunst og art nouveau, og vitja seinare Italia og let seg imponere av Michelangelos verk *Dag og natt* og *Morgen og kveld*, som etter hans syn var «gigantiske i Form og Udtryk, tungt hvilende i deres Marmorpragt».

Bakgrunnsstoff
--------------

* Internettsidene til Tegners Museum og Statuepark
* Rudolph Tegners Museums Venner Arkivert 2008-09-14 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* SUDOC

 |
Koordinatar: 33°38′36″N 35°51′35″E﻿

**Sultan Yacoub** (Sultan Yakoub, Sultan Yaakov) er ein landsby i Libanon aust i Beqaadalen, kring sju kilometer frå grensa til Syria.

Historie
--------

*For meir om dette emnet, sjå slaget ved Sultan Yacoub.*
Slaget ved Sultan Yacoub under Libanonkrigen, skjedde den 12. juni 1982. Under slaget vart ein kolonne med pansra køyretøy frå Det israelske forsvaret (IDF) angripen i eit bakhald i eit smalt pass nær Beqaadalen av syrarar. Atten IDF-soldatar døydde i slaget, som vart rekna som ein israelsk etterretningssvikt. Tre IDF-soldatar vart aldri funne. 

Etter den syriske evakueringa av Libanon i april 2005, var det framleis strid om suvereniteten over Sultan Yacoub. Folkefronten for frigjering av Palestina (PFLP) har ein base nær landsbyen og dusenvis av leiarar i PFLP er blitt tatt i å snike seg uloveleg inn i Beqaadalen til Sultan Yacoub.

I mai 2006 vart tre til åtte Katyusha-rakettar avfyrt til nordlege Israel frå Libanon. Det israelske forsvaret svarte med eit missil mot PFLP-basen i Sultan Yacoub.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Sultan Yacoub» frå Wikipedia på engelsk, den 22. september 2014.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  The International Coalition for Missing israelske Soldiers. Jerusalem Post (2004).
2. ↑  «*Syrian Tank-Hunters in Lebanon, 1982*», Tom Cooper & Yaser al-Abed
3. ↑  Heavily armed pro-Syrian Palestine sneaking illegally to Lebanon Arkivert 2006-06-30 ved Wayback Machine. Sunday, 25. september, 2005.
4. ↑  MEIB | NMidtausten Intelligence Bulletin.
5. ↑
**Sulitjelma** (pitesamisk: *Sulisjælbmá*, *Sulidælbmá*; lulesamisk: *Sulisjielmmá*; svensk: *Sulitelma*, populært kalla **«Sulis»**) er ein tettstad i Fauske kommune i Nordland. Sulitjelma har vegsamband til Fauske.

Namnet Sulitjelma er av pitesamisk opphav, med uklar tyding. Ei mogleg tolking er «terskelen til øyane», ei anna er «Sola sitt auga».

Historie
--------

Arkeologiske funn syner at Sulitjelma i meir enn tusen år har vore eit samisk område. Sommarbeite for tamrein er dokumentert attende til slutten av 1500-talet.

Først i 1848 slo dei norske rydningsfamiliane seg ned i Sulitjelma. 

Frå markeringa av 1. mai i Sulitjelma 1908.
Firmamerket til Sulitjelma gruber på slutten av 1800-talet.

I 1858 vart det funne kopar- og svovelkis i området og det vart sett i gang ei avgrensa prøvedrift. Først då den svenske industrimannen Nils Persson i 1887 sikra seg rettane til førekomsten, vart det sett i gang gruvedrift av større omfang. Då undersøkingsarbeidet slo fast at førekomsten var drivverdig, vart Sulitelma aktiebolag etablert i 1891. Etter dette opplevde bedrifta og staden ei nærast eksplosjonsarta utvikling. Allereie tidleg på 1900-talet var gruveselskapet det største bergverket, og den nest største industribedrifta i Noreg .

Gruveselskapet produserte både svovelkis og kopar. På det meste hadde selskapet 1750 tilsette, dette var i 1913.

I 1983 heimfall bergverkskonsesjonen til staten som med det overtok gruvedrifta. Den siste resten av bergverksdrift i Sulitjelma var lagt ned i 1991.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Lokalavis for Sulitjelma[*daud lenkje*]
* Sulitjelma historielag
* Informasjon om Sulitjelma
* Sulitjelma besøksgruve, Salten Museum Arkivert 2007-06-08 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* LCCN
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
| **Lecce** |
| --- |
| Luftfoto av LecceLuftfoto av Lecce Luftfoto av Lecce |
| Plassering |
| 

Lecce is located in Italia

 |
| Styresmakter |
| Land  Region  Provins | Italia Italia  Puglia  Lecce |
| Borgarmeister | Paolo Perrone |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  238 km² |
| Innbyggjarar  - Totalt (2005)   - folketettleik | 102,570   350/km² |
| Koordinatar | 40°21′″N 18°10′″E﻿Koordinatar: 40°21′″N 18°10′″E﻿ |
| Høgd over havet | 49 m |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 73100 |
| Telefon-retningsnummer | 0 832 |
| **Nettstad:** www.comune.lecce.it |

**Lecce** er ein by i Italia. Han er hovudstad i provinsen Lecce i regionen Puglia og har om lag 100 000 innbyggjarar.

Lecce vert stundom kalla «La Firenze del Sud» («Firenze i sør») på grunn av dei mange viktige barokkunstverka som finst her. Lecce ligg i området Salento, som utgjer «helen» på «den italienske støvelen». Ein annan viktig by her er Otranto. Lecce er eit viktig jordbruks- og industrisenter (olje, vin og keramikk).

Den såkalla «Leccesteinen» er er den viktigaste eksportartikkelen frå byen. Steinen er mjuk og smidig og er eit kjent materiale for bruk i skulpturar.

Historie
--------

Santa Croce i Lecce
I følgje ei segn fanst det ein by kalla *Sybar* her i tida før krigen mot Troja, grunnlagd av den italiske stamma Messapii. Seinare vart han okkupert av iapygearane og erobra av romarane på 200-talet fvt. som gav han det nye namnet *Lupiae*.

Under keisar Hadrian (100-talet evt.) vart byen flytta 3 km nordaustover og fekk namnet Licea eller Litium. Lecce fekk eit teater, eit amfiteater og var forbunde til den hadrianske hamna (i dag San Cataldo).

Etter Vestromarriket sitt fall vart Lecce ein del av gotarkrigen, då han vart plyndra av den austgotiske kongen Totila. Austromarane erobra han i 549 og han vart ein del av Austromarriket i fem hundre år, bortsett frå kortare avbrekk under sarasenarar, langobardar, ungararar og slavarar.

Etter normannarane erobra byen på 1000-talet vart Lecce ein viktig handelsby og heldt fram med å bløme under styra til Hohenstaufen og angevinane. Grevskapet Lecce vart eit len i Kongedømet Sicilia frå 1053 til 1463, då han vart direkte annektert til krona. Frå 1400-talet og fram over auka Lecce statusen sin som ein av dei viktigaste byane i Sør-Italia og frå 1630 vart det bygd flotte barokkmonument i byen. Den største trugselen var invasjon frå osmanarane og det vart bygd nye bymurar og ei borg av keisar Karl V den første halvdelen av 1500-talet.

I 1656 braut det ut pest i byen og mange tusen av innbyggjarane mista livet.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Lecce**

* Turistguide

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Lecce» frå Wikipedia på engelsk, den 5. januar 2008.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* SUDOC
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
Koordinatar: 33°13′15″N 44°30′23″E﻿

**Diyala** er ei elv og sideelv til Tigris. Ho oppstår ved samløpet mellom Sirwan og Tanjero i Darbandikhan-damen i Sulaimaniya guvernement i Nord-Irak. Elva har ei samla lengd på 445 km.

Løp
---

Samløpet mellom Bil og Sirwan
Elva spring ut nær Hamadan i Zagrosfjella i Iran. Ho renn så gjennom fjella, der ho i 32 km dannar grensa mellom dei to landa. Ho munnar ut i Tigris nedanfor Bagdad. Elva renn gjennom tronge kløfter i den øvre delen, men lenger nede er elvedalen ei viktig handelsrute mellom Iran og Irak. 

Elva flyt sørvest for Hamrinfjella.

Namn
----

Namnet har arameisk opphav frå Δέλαζ eller Diyalas. På kurdisk vert ho kalla Sirwan, som tyder 'ropande elv'. I tidleg islamsk tid danna den nedre delen av elva ein del av Nahrawankanalen. Diyala guvernement i Irak er kalla opp etter elva.

Historie
--------

Elva er nemnd i *Historia* av Herodotos som Gyndes. Her vert det sagt at kong Kyros den store tørrla elva med å grave 360 kanalar som straff etter at ein heilag kvit hest forsvann der. Elva gjekk attende til normal vassføring atter at kanalane forsvann i sanden. 
Slaget ved Diyala fann stad i 693 fvt. mellom styrkar frå Det assyriske riket og elamittane frå Sør-Iran. 

I mars 1917 slo britane Det osmanske riket ved samløpet til Tigris, noko som førte til at Bagdad fall, under det mesopotamiske felttoget i fyrste verdskrigen.

Demningar
---------

I Iran er Daryandammen under utbygging nær Daryan i provinsen Kermanshah. Føremålet med dammen er å leie store mengder vatn frå elva til Sørvest-Iran for vatningsføremål gjennom den 48 km lange Nosoud-tunnellen og for å skape vasskraft. I Irak når elva først Darbandikhan-dammen der det ligg eit vasskraftverk og vert lagra vatn for jordbruket. Ho renn så ned til Hemrin-dammen for liknande føremål. I den nedre Diayaladalen nær Bagdad vert elva kontrollert av Diyala-dammen som kontrollerer flaum og vatning i området nordaust for Bagdad. 

* Darbandikhan-dammen i Irak
* Bawanur-dammen (under utbygging) i Irak
* Hemrin-dammen i Irak
* Diyala-dammen i Irak
* Garan-dammen i Iran
* Daryan-dammen i Iran

Galleri
-------

* DarbandikhanDarbandikhan
* Darbandikhan-dammenDarbandikhan-dammen
* Diyala-dammenDiyala-dammen

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Diayala River» frå Wikipedia på engelsk, den 1. mars 2018.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  «Darian Dam» (på persisk). Iran Water Resources Management. Arkivert frå originalen 2. februar 2014. Henta 1. mars 2018.
2. ↑  «Water Tunnel Nosoud» (på persisk). JTMA. Arkivert frå originalen 23. januar 2013. Henta 1. mars 2018.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Diyala**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GeoNames

 |
Sivsko frå Nærbø i Hå på Jæren, no ved Norsk Folkemuseum.
**Sivsko** er ein type fottøy fletta av siv (som lyssiv). Typisk bruk er anten utanpå sko eller støvlar for å halda varmen, eller innandørs som tøflar. Sivsko blei laga i område med mykje tilgang på siv, som i Danmark og delar av Noreg. Halmsko og bastsko er liknande typar sko som alle gjev god varmeisolasjon.

Historie
--------

Historisk blei sivsko laga av fattige fiskarar og bønder til sal. Sivskoframstilling kunne vera ei viktig tilleggsnæring som gav ei lita, men fast inntekt.

Produksjonen i Danmark gjekk sterkt tilbake på 1960-talet, då levemønsteret i produksjonssatder som Randers endra seg og dei fleste sivskomakarane byrja arbeida ved fabrikkar. Bruken av skorne gjekk opp under energikrisa på 1970-talet. I dag er det få som produserer slike sko i både Noreg og Danmark, men det blir tidvis arrangert kurs.

Framstilling
------------

Trillebårlass med lyssiv.
Framstillinga av sivsko byrjar med innhausting av siv i våtmarksområde eller ein grunn fjord. Dei blir deretter tørka, og lagt til lagring når dei er blitt gule på farge.

Når ein skal laga sko blir dei tørre siva væta att i vatn for å gjera dei mjuke. Dei blir så fletta til strame remser som deretter blir vikla rundt ei plate som gjev solestorleiken. Til solen syr ein overdelen, og til slutt bankar ein skoen i fasong.

Kjelder
-------

1. ↑  Sivskoenes historie Arkivert 2019-03-04 ved Wayback Machine. sivsko.dk
2. 1 2  Sivskoenes historie i Randers, *Landsbyer i Randers Kommune*, Visit Randers
3. ↑  Bjørg Njå, husflidhandverkar Arkivert 2016-03-04 ved Wayback Machine. njaagarden.no
4. ↑  Kurs i sevsko på Folgehuset[*daud lenkje*], Jærmuseet (jaermuseet.no)
5. ↑  Sivsko høst i Randers Fjord (youtube.com)
6. 1 2  *Fremstilling af sivsko*, arkivert frå originalen 4. mars 2019, henta 18. september 2017

* sivsko i *Den Store Danske*

Bakgrunnsstoff
--------------

* sivsko.dk. Nettstaden til «Sivskomanden».
	+ Bildeforklaring av sivskoframstilling ved sivsko.dk
* Historien om Sivsko fra Randers
**Viktor Mikhailovitsj Tsjernov** (7. desember 1873–15. april 1952) var ein russisk politisk leiar og ein av grunnleggjarane av det Sosialist-Revolusjonære partiet (SR). Han vart rekna som den fremste teoretikaren i partiet. 

Han vart fødd i Novouzensk, ein by søraust for Saratov, der han gjekk gymnaset. På slutten av 1880-talet vart han med i revolusjonær aktivitet. Medan han studerte juss i Moskva vart han narodnik, og som mange andre vart han arrestert, fengsla og måtte fare frå landet. Han levde i Sveits, og slutta seg der til det Sosialist-Revolusjonære partiet i 1902. Han vart redaktør av partiorganet *Det revolusjonære Russland*. Han vende attende til Ryssland etter den russiske revolusjonen i 1905, og vart leiar for SR-fraksjonen i den andre dumaen. 

I Alexander Kerenskij si provisoriske regjering i 1917 vart Tsjernov landbruksminister. Han var òg den siste presidenten for den grunnlovgivande forsamlinga til ho vart oppløyst 6. januar 1918. Etter det vart han med i den anti-bolsjevikiske regjeringa i Samara, før han flykta til Europa og sidan til USA, der han døydde i 1952.

Kjelder
-------

Den engelskspråklege wikipediaen, artikkelen *Viktor Chernov*, som igjen mellom anna byggjer på

* britannica.com, sett 2. oktober, 2005.
* bartleby.com, sett 2. oktober, 2005.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
**Aïssa Djabir Saïd-Guerni** (fødd 29. mars 1977) er ein algerisk tidlegare friidrettsutøvar som vart verdsmeister på 800 meter i 2003 og på same distansen vann VM-bronse i 1999 og OL-bronse i 2000.

Aktiv
-----

Saïd-Guerni vart tredjemann på 800 m ved afrikameisterskapen 1998 i Dakar. Året etter vann han bronsemedaljen under verdsmeisterskapen i Sevilla og sølvmedaljen i afrikaleikane i Johannesburg. Den 3. september 1999 sprang han i Brussel sin snøggaste 800 meter nokon gong, klokka i måln på 1.43,09. I 2000-sesongen sigra han ved afrikameisterskapen på heimebane i Alger, før han under Sommar-OL i Sydney vann han ein ny bronsemedalje, slått med høvesvis åtte og to hundredels sekund av olympiameister Nils Schumann og sølvvinnar Wilson Kipketer. To år seinare forsvarte Saïd-Guerni afrikameistertittelen på 800 m i Alger.

Høgdepunktet for Saïd-Guerni kom i 800-metertevlinga under friidretts-VM 2003 i Paris. Inn mot målstreken kjempa han og russaren Jurij Borzakovskij og sørafrikanaren Mbulaeni Mulaudzi om gullmedaljen. Her lukkast Saïd-Guerni sikre seg gullet med ein margin på tre og ni hundredels sekund til dei nemnde utøvarane.

Saïd-Guerni nådde 800-meterfinalen både under Sommar-OL 2004 og friidretts-VM 2005, utan å kunne hevde seg i medaljestriden. Han la opp i 2007 etter fleire års skadeplagar.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* VM 1999 i Sevilla: Bronsemedalje på 800 m – 1.44,18
* OL 2000 i Sydney: Bronsemedalje på 800 m – 1.45,16
* VM 2003 i Paris: Gullmedalje på 800 m – 1.44,81, framom Jurij Borzakovskij (1.44,84)
* OL 2004 i Aten: Nr 7 på 800 m – 1.45,61
* VM 2005 i Helsinki: Nr 5 på 800 m – 1.45,31

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Djabir Saïd-Guerni» frå Wikipedia på engelsk, den 27. mai 2018.*

* «Djabir Saïd-Guerni» (på engelsk). Olympedia. Henta 14. mars 2023.
Brasilianaren Jádson set inn sigersmålet då Sjakhtar vann 2-1 over Werder Bremen i UEFA-cupfinalen 20. mai 2009
**FC Sjakhtar Donetsk** (ukrainsk ФК «Шахтар» Донецьк) er ein fotballklubb i Donetsk i Ukraina, skipa 24. mai 1936.

Sjakhtar vart den fyrste og einaste ukrainske klubben som vann UEFA-cupen, då han i 2009 gjekk til topps i den siste fotballturneringa i sitt slag; UEFA-cupen vart deretter erstatta av Europaligaen. Av andre ukrainske fotballklubbar er det einast Dynamo Kiev som har sigra i ei stor UEFA-tevling.

Sjakhtar er ein av dei eldste klubbane i Ukraina. Klubben er kulturelt samanvoven med den tungt industrialiserte og russifiserte Donetsk-regionen i det austlege Ukraina. Den har vore med i seriefotball heilt tilbake til den gongen det sovjetiske seriesystemet for fotball vart sett i gang. Sjakhtar vann den sovjetiske cupmeisterskapen i to år på rad, 1961 og 1962, og på ny i 1980 og 1983. I perioden 2002 til 2014 har klubben sikra seg ni ukrainske seriemeisterskap, medan den har vunne like mange cuptitlar i tida 1995-2013.

Klubben spelar heimekampane på Donbass Arena.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «FC Shakhtar Donetsk» frå Wikipedia på engelsk, den 16. juni 2014.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Sjakhtar Donetsk**

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata
Skildringa av sjabuotfeiring frå 1724.
**Sjabu‘ót** (frå hebraisk שָׁבוּעוֹת, [šābu‘ōt])), òg kalla *vekefesten* eller *jødisk pinse*, er ei jødisk høgtid som finn stad sju veker (49 dagar) etter pesah. På det religiøse planet er sjabu‘ót ei feiring av at jødane tok imot Toráen på Sinaifjellet — men sjabu‘ót er òg ein innhaustingsfest for mellom anna kveite.

Sjabu‘ót blir feira i éin dag i Israel, i samaritansk religion, i karaittisk jødedom, i reformjødedommen og ofte òg i rekonstruksjonistisk jødedom. I konservativ og ortodoks jødedom og annan tradisjonell jødedom utanom Israel feirar ein sjabu‘ót i to dagar.

*Ruts bok* blir tradisjonelt lesen under sjabu‘ót.

Kva dagar fell sjabu‘ót på?
---------------------------

* 2014: Solndegang 3. juni–solnedgang 5. juni
* 2015: Solndegang 23. mai-solnedgang 25. mai
* 2016: Solndegang 11. juni-solnedgang 13. juni

### Sjå òg

* Pinse *(kristen høgtid utsprungen av sjabu‘ót)*
* *Ruts bok*

Bakgrunnsstoff
--------------

| * v
* d
* e
Jødiske merkedagar |
| --- |
| pesah · ‘omer · sjabu‘ót · tisj‘á beáb · seliḥót · rosj hasjaná · kippúr · sukkót · sjeminí ‘aṣéret · simhat Torá · hanukká · tu bisjbát · purím |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)

 |
**Sivilombodet**, tidlegare **Sivilombodsmannen** (formelt *Stortingets ombodsmann for forvaltninga*), er Stortinget sin ombodsmann for den sivile forvaltninga. Sivilombodsmannen har til oppgåve å sikre at offentlege styresmakter (kommune, fylkeskommune og staten) ikkje gjer urett mot den enkelte borgaren.

Oppgåver
--------

Sivilombodsmannen kontrollerer den offentlege forvaltninga på grunnlag av klager frå folk som meiner at det er gjort urett og feil mot dei frå forvaltninga si side. Både statleg, kommunal og fylkeskommunal forvalting ligg under ombodsmannen sitt saksområde. Ombodsmannen kan òg ta opp saker av eige tiltak, altså utan at det ligg føre klage frå andre.

Det kostar ikkje noko å klage til Sivilombodsmannen. Alle kan gjere det ved å fylle ut eit klageskjema eller ved å skrive eit brev. Klaga må alltid vere skriftleg. Straks klaga er komen inn, går ein saksførehavar gjennom ho og vurderer om det ligg til ombodsmannen å handsame ho. Dersom saka ikkje kan handsamast, får klagaren ei grunngjeve melding om dette innan to veker.

Kjem ombodsmannen til at det er grunn til å sjå nærare på saka, får klagaren eit førebels svar før det vert vurdert om saka skal takast opp med det forvaltningsorganet som klaga gjeld. Er det etter ombodsmannen sitt syn grunnlag for nærare gransking, får forvaltningsorganet høve til å svare på klaga og på eventuelle spørsmål som ombodsmannen har stilt i tillegg. Klagaren får deretter høve til kommentere svaret frå forvaltningsorganet. Ombodsmannen vil til slutt seie si meining om saka. Eventuell kritikk frå ombodsmannen er ikkje formelt bindande for forvaltningsorganet, men det er praksis for at forvaltningsorganet vil fylgje tilrådingar og rette seg etter kritikk frå ombodsmannen.

Kjelder
-------

1. ↑  «Aage Thor Falkanger tiltrer som sivilombudsmann». Sivilombudsmannen. 16. juni 2014. Henta 4. mai 2016.
2. ↑  Talet på tilsette i følge Norsk samfunnsvitenskapelig datatjenestes forvaltningsdatabase

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata
* Utsegner frå ombodsmannen i saker av ålmenn interesse som har vore til førehaving

| * v
* d
* e
Stortinget |
| --- |
| Presidentskapen | Riksvåpen |
| Fagkomitear: | Arbeid og sosial · Energi og miljø · Familie og kultur · Finans · Helse og omsorg · Justis · Kyrkje, utdanning og forsking · 
Kommunal og forvalting · Kontroll og konstitusjon · Næring ·Transport og kommunikasjon · Utanriks og forsvar |
| Andre komitear: | Fullmaktskomiteen · Valkomiteen · Arbeidsordningskomiteen · Utvida utanriks- og forsvarskomité |
| Etatar: | Sivilombodet · Ombodsmannen for forsvaret · Ombodsmannen for sivile vernepliktige · Riksrevisjonen · EOS-utvalet |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* BR orgnr

 |
**Monte Amiata** er eit fjell i Antiappenninane i Toscana i Italia med ei høgd på 1 738 meter over havet. Det ligg i provinsane Grosseto og Siena.

Amiata er ein gamal, utdøydd vulkan med vulkansk stein og små innsjøar. Vatn frå fjellet fyller Fiora-akvedukten, som gjev vatn til mykje av det sørlege Toscana og område nord i Lazio. Elvane Fiora og Albegna har sine utspring her, sistnemnde i Buceto, som er ein utstikkar sørvest for sjølve massivet. 

Hovudnæringa i området er kastanjer, tømmer og i aukande grad turisme (skistader finst ved Prato delle Macinaie, Prato della Contessa, Rifugio Cantore og Pian della Marsiliana). I dei lågareliggande områda finn ein oliventre vinranker. Anna vegetasjon er mellom anna bøk og furu. I antikken vart det utvunne sinober her. 

Amiata omfattar kommunane Abbadia San Salvatore, Arcidosso, Castel del Piano, Piancastagnaio, Santa Fiora og Seggiano, alle i ei høgd på mellom 600 og 800 meter over havet.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Amiata» frå Wikipedia på engelsk, den 13. november 2007tittel=Monte Amiata.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* NKC
* GeoNames

 |
| Bujumbura |
| --- |
| Horisonten til BujumburaHorisonten til Bujumbura |
| Styresmakter |
|  | Burundi |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  650 km² |
| Innbyggjarar  - By (1996)   - folketettleik | Om lag 300 000   456/km² |
| Koordinatar | 3°23′″S 29°22′″E﻿Koordinatar: 3°23′″S 29°22′″E﻿ |
| Høgd over havet | 794 m |
| Plassering |
| Plassering av  BujumburaPlassering av Bujumbura |

**Bujumbura** er den største byen og den økonomiske hovudstaden i Burundi. Bujumbura var hovudstad i landet fram til 2019, då stausen blei ført tilbake til Gitega. Byen ligg ved det nordaustlege hjørnet av Tanganyikasjøen og er ein viktig hamneby. I 1994 hadde han eit estimert folketal på 300 000. 

I Bujumbura vert det mellom anna produsert tekstilar og såpe. Dei viktigaste eksportvarene i landet vert eksporterte herfrå, som kaffi, bomull, skinn og tinnmalm.

Utsyn over stranda i Bujumbura vest for byen

Vekst
-----

Bujumbura voks frå ein liten landsby etter han vart ein militærleir i Tysk Austafrika i 1889. Etter den første verdskrigen vart han det administrativet senteret i det belgiske folkeforbundmandatet Ruanda-Urundi. Namnet på byen vart endra frå **Usumbura** til Bujumbura då Burundi fekk sjølvstende i 1962. Sidan sjølvstendet har det ofte vore kampar i byen mellom dei to største etniske gruppene i landet, hutu-militsen mot den tutsi-dominerte hæren til Burundi.

Sentrumet av byen er ein koloniby med ein stor marknad, ein nasjonalstadion, ein stor moske, og ein katedral. Av museum i byen finn ein Burundi Livsmuseum og Burundi geologisk museum. Andre attraksjonar i nærleiken er Rusizi nasjonalpark, ein stein ved Mugere som visstnok er staden der David Livingstone og Henry Morton Stanley møttest (sjølv om ein meiner at møte deira fann stad i Ujiji i Tanzania), og kjelda til den sørlegaste sideelva til Nilen, lokalt kalla kjelda til Nilen. 

Det går ferjer frå Bujumbura til Kigoma i Tanzania. I tillegg ligg Bujumbura internasjonale flyplass og Bujumbura universitet i byen.

I kulturen
----------

Byen er òg staden der disneyfilmen *George of the Jungle* finn stad.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Bujumbura» frå Wikipedia på engelsk, den 4. april 2007.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Berezan** (ukrainsk: Березань; gammalgresk Borysthenes; tidlegare tyrkisk *Pirezin*) er ei øy i Svartehavet ved inngangen til Dnepr-Bugestuaret i Otsjakiv rajon i Mykolaiv oblast i Ukraina. Øya er kring 900 meter lang og 320 meter brei. Ho er skild frå fastlandet av ei 2 km breitt sund. 

Berezan var ein av dei tidlegaste greske koloniane i det nordlege Svartehavet. Øya vart først busett kring midten av 600-talet fvt. I mellomalderen var øya særs strategisk viktig sidan ein kan kontrollere munningen av Dnepr. I perioden under Kievriket var det ein viktig handelsstasjon her og det var her væringane først kom i kontakt med grekarane. Øya er kjend for runesteinen kalla Berezansteinen. Kievriket og Austromarriket kjempa om kontrollen over estuaret. 

Zaporosje-kosakkar fornya fortet på Berezan under striden deira mot krimtatarane og Det osmanske riket på 1500- og 1600-talet. Etter at nærliggande Otsjakov fall til russarane vart øya i lag med resten av Ny-Russland innlemma i Det russiske imperiet.

Den greske kolonien og den tilhøyrande nekropolisen har periodevis vorte grave ut sidan 1800-talet.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Berezan Island» frå Wikipedia på engelsk, den 6. september 2012.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*


Koordinatar: 46°36′N 31°24.6′E﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* GeoNames

 |
Hogst av bøkeskog i Kopaonik nasjonalpark i Serbia. Skogbruk i verna område bør vera berekraftig.
**Berekraftig skogbruk** er eit skogbruk der skogen vert forvalta med omsyn til at grunnlaget for vedvarande bruk av skogen og skogressursane vert teke vare på.

Det kan innebere at skogen skal skjøttast slik at framtidige generasjonar kan hogge like mykje tømmer som vi gjer i dag, at vilkåra for å utøve friluftsliv ikkje vert redusert og at det bilogiske mangfaldet vert teke vare på. 

Prinsippet om ei berekraftig utvikling er omtalt i rapporten til Brundtland-kommisjonen, og definert som ei utvikling som tilfredsstiller behova til dagens generasjon utan å øydeleggje høvet for komande generasjonar til å få dekt sine behov.

Målet om eit berekraftig skogbruk er lovfesta i formålsparagrafen til skoglova. Departementet har òg utarbeidd ei eiga forskrift om berekraftig skogbruk.

Gjennom prosjektet Levende Skog er det sett ein standard for eit berekraftig norsk skogbruk med 25 kravpunkt som
til saman dekker område og tiltak ein skal ta omsyn til ved utøving av skogbruk.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Forskrift om berekraftig skogbruk
* Lov om skogbruk
* Nasjonal handlingsplan for en bærekraftig utvikling Arkivert 2007-09-28 ved Wayback Machine.
* Nasjonal strategi for bærekraftig utvikling
**Berefjord** eller **Berrefjord** er ein liten fjord i Flekkefjord kommune, like sør for Åna-Sira. Fjorden er berre 1,5 km lang og har innløp rett sør for Holmen. Lenger inne i fjorden ligg Foreholmen. Fjorden har ei vinkelrett form og snur krapt austover om lag halvvegs. I det nordvestlege «hjørnet» i fjorden ligg Strandebakken, der det ligg eit forsamlingshus.

Det er fem gardar ved fjorden, Homma, Håskog, Vatland, Skarpenes og Polland, men det er ikkje lenger nokon fastbuande. Det er ei hyttegrend ved Vatlandstjødna like nordom Strandbakken, og det er veg frå Åna-Sira til Strandbakken. Fjorden er elles veglaus.

Referansar
----------

1. ↑   Jan Helge Trelsgård og Tordis Midtbø (1995). *Bygdebok for Åna-Sira og Berrefjord*. Åna-Sira: Eige forlag. s. 33.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Jan Helge Trelsgård og Tordis Midtbø (1995). *Bygdebok for Åna-Sira og Berrefjord*. Åna-Sira: Eige forlag.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* SSR (namn)

 |

  

Koordinatar: 58°16′03″N 06°27′48″E﻿
Berchtesgaden med fjellmassivet Watzmann
Berchtesgaden sett frå Kehlsteinhaus
**Berchtesgaden** er ein by i delstaten Bayern i det sørlege Tyskland. Byen ligg i distriktet Berchtesgadener Land, like ved nær grensa til Austerrike, rundt 30 km sør for Salzburg og 180 km søraust for München. Kommunen dekker eit areal på 35,6 km² og har om lag 7 700 ibuarar.

Byen ligg 572 meter over havet ved foten av det 2 713 moh høge fjellet Watzmann, den tredje høgste fjelltoppen i Tyskland. Den populære utsikststaden Kehlsteinhaus (*Ørnereiret*) ligg på det mykje lågare Kehlstein-fjellet (1 835 moh), gjev ei spektakulær utsikt for besøkande. Kehlsteinhaus var ein del av Adolf Hitler sitt Berghofkompleks.

Berchtesgaden var inntil 1802 sete for eit fyrsteprosti. Saman med nabolandsbyane var Berchtesgaden då ein delvis sjølvstendig geistleg stat i Det tysk-romerske riket.

Mellom 1868 og 1900 budde dei norske forfattarane Henrik Ibsen og Jonas Lie i opptil mange somrar i Berchtesgaden.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Berchtesgaden» frå Wikipedia på bokmål, den 14. april 2014.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
| **Berdsk Бердск** |
| --- |
| Horisonten til BerdskHorisonten til Berdsk |
|  |
| Byvåpenet til Berdsk |
| **Byvåpenet til Berdsk** | 
 |
| Plassering |
| 

Berdsk is located in Russland

 |
| Styresmakter |
| Land |  Russland |
| Føderasjonssubjekt | Novosibirsk oblast |
| GrunnlagdBystatus | 17161944 |
| Borgarmeister | Aleksander Terepa |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  70 km² |
| Innbyggjarar  - Totalt (2007)   - folketettleik | 93 300   1 332,9 /km² |
| Koordinatar | 54°45′00″N 83°06′00″E﻿Koordinatar: 54°45′00″N 83°06′00″E﻿ |
| Høgd over havet | 130 moh |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 63300x |
| Retningsnummer (tlf) | (+7)38341 |
| **Nettstad:** www.berdskadm.ru |

**Berdsk** (russisk Бердск) er ein by i Novosibirsk oblast i Russland med om lag 95 000 innbyggjarar (2007). Han ligg rundt 30 km sør for Novosibirsk. Berdsk vart opphavleg grunnlagt i området som i dag ligg under vatn i Novosibirsk-reservoaret (òg kjent som *Obhavet*) sidan 1957. Byen vart då flytta.

Historie
--------

Katedral i Berdsk
Den første busetnaden vart nemnt i åra 1713–1718, då russarane bygde ei festning ved samløpet mellom elvene Ob og Berd. Berdsk er dermed langt eldre enn den langt meir kjente nabobyen Novosibirsk. Berdsk fekk bystatus i 1944.

På 1950-talet vart bygginga av eit stort vasskraftverk sett i gang ved Novosibirsk. Dette medførte at Berdsk, som låg under vassnivået på det nye reservoaret, måtte flyttast. Mellom 1954 og 1957 vart bygningane i byen flytta til ein ny stad og det er no berre ein liten del av den opphavlege byen igjen på den opphavlege plasseringa. 

Under sovjettida prega tre verksemder byen, radiofabrikken, den elektromekaniske fabrikken og den kjemiske fabrikken. Dei siste to har overlevd tida etter Sovjetunionen fall. I tillegg har det kome til føretak innan næringsmiddelindustrien.

Bakgrunnsstoff
--------------

| * v
* d
* e
Byar i Novosibirsk oblast |
| --- |
| Administrativt senter: Novosibirsk |
| Coat of arms of Novosibirsk Oblast | Barabinsk • Berdsk • Bolotnoje • Iskitim • Karasuk • Kargat • Kupino • Kujbysjev • Ob • Tatarsk • Togutsjin • Tsjerepanovo • Tsjulym | Flag of Novosibirsk Oblast |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
Hunndalen sentrum.Foto: Øyvind Holmstad

Fabrikklokala til O. Mustad & Søn er gjort om til næringshage og husar ei rekkje ulike verksemder.Foto: Øyvind Holmstad

**Hunndalen** er eit nærings- og bustadområde i Gjøvik kommune i Innlandet. Området blir i dag rekna som ein av Gjøviks bydelar og ligg om lag tre kilometer vest for Gjøvik bysentrum.

Historie
--------

Hunndalen som industristad er eit av dei eldste i Oppland. Sjølve nerven i Hunndalen var den gong Toten Cellulosefabrikk (nedlagt 1981). Verksemda O. Mustad & Søn AS (produsent av fiskekrokar og jernvareutstyr) er framleis aktiv i området etter ei rekke nedbemanningar. Mustads gamle industriområde har dei siste åra blitt revitalisert med ei rekke nye foretak - og framstår i dag som Mustad Næringspark som ligg på grensa mellom Hunndalen bydel og Gjøvik sentrum. Den gamle og pittoreske mursteinsbusetnaden langs Hunnselva huser pr. 2008 ei rekke nye foretak, som for eksempel Telenor kundeservice, TESS, og diverse lokaleentrepenørar.

Kyrkje
------

Hunn kyrkjelyd omfattar Hunndalen og store delar av Nordbyen. Kyrkjebygget, nye Hunn kyrkje, ligg på grensa mellom dei to bydelane.

Skole, barnehage og fritid
--------------------------

I bydelen ligg det to skoler, Blomhaug barneskole med nesten 400 elevar og Vardal ungdomsskole. Hunndalen har òg ei rekke barnehagar, mellom dei Huskestua, Marka og Misjonshuset.

Fritidsklubben "Møteplassen" som er open på onsdagar er populær mellom dei unge i bydelen. 
Det er òg ein ballbinge på Vardal idrettsplass, nokre fotballbanar og ein leikeplass som ligg langs Hunnselva.

Kjente personar frå Hunndalen
-----------------------------

* Ole Evinrude
* Ingvild Flugstad Østberg, langrennsløpar
* Jan Erik Larssen, programleiar i Broom, tidlegare i Autofil
* Viggo Sandvik, tidlegare vokalist i Vazelina Bilopphøggers

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
Ein Drakme
**Drakme** (fleirtal drakmar; gresk δραχμή, pl. δραχμές) er:

1. Tidlegare valuta i Hellas som vart bytt ut med euroen og
2. Gamal mynteining som vart brukt i Hellas før Alexander den Store

6 obolar = 1 drakme
100 drakmar = 1 mina
6000 drakmar = 1 talent (athensk standard)
Ordet drakme kjem frå verbet *drassomai* (δρασσομαι), som tyder *å gripe*. Den opphavlege tydinga kan difor truleg best verte sett om som *ei handfull*. Dette utvikla seg til ei fast eining, opphavleg seks jernstenger av spesifikk lengd og tjukn. Talet vart teke vare på i inndelinga av drakmen i 6 obolar. Som mynteining rekna ein sølvverdien av dette, ca. 4,5 til ca. 6 gram sølv, eller tilsvarande verdi i anna metall. Den oftast brukte mynten var tetradrakmen, det vil seie fire drakmar (ca. 18 til ca. 24 gram sølv). Det er ikkje mogleg å samanlikne verdien direkte med moderne valutaer, men det kan nemnast at i 1. hundreåret f.Kr. var dagsløna for ein kroppsarbeidar om lag 1 drakme.

Den moderne mynteininga vart innførd etter at Hellas vart uavhengig i 1829. Han var delt i 100 lepta; på grunn av kraftig inflasjon etter andre verdskrigen og den påfølgjande borgarkrigen fall lepta-myntane etterkvart ut av bruk.

Då Hellas knytte valutaen sin til euroen 1. januar 2001 var kursen fastsett til 340,75 drakmar for 1 euro. Drakmemyntar og -setlar vart framleis brukte inntil nye euromyntar og -setlar vart innførde 1. januar 2002. Drakmen var på det tidspunktet den eldste mynteininga som var i bruk, men ikkje den eldste som har vore i kontinuerleg bruk.
Eit EKO K1-basspedal-brett frå 1970-åra.
**Basspedalar** er eit elektrisk musikkinstrument med fotstyrte pedalklaviatur med ei rekkjevidde på ein eller fleire oktavar. Dei første basspedalane frå 1970-åra bestod av eit pedalbrett og ein tonegenerator frå ein analog synthesizer pakka saman som ei eining. Basspedalane er plugga inn i ein bassforsterkar eller eit PA-system slik at lyden kan høyrast. Sidan 1990-åra har basspedalar vanlegvis vore nytta som MIDI-kontrollørar knytte til ein MIDI-kompatibel datamaskin, elektronisk synthesizer eller synthmodul for å skape musikalske tonar. 

Basspedalar tener same funksjon som pedalbrettet på eit pipeorgel eller elektrisk orgel, og skapar vanlegvis lydar i bassregisteret, som i orgelterminologi er 16'-pipa. Somme basspedalar har ein 8'-pipe (ein oktav høgare) som kan nyttast på eigahand eller kombinert med 16'-pipa. Basspedalar vert brukt av klaverspelarar for å utfylle det handspelte klaverinstrumentet, eller musikarar som speler andre instrument (til dømes elektrisk bass eller elektrisk gitar) eller heilt på eiga hand. Basspedaleiningar har vanlegvis mindre rekkjevidd (13 notar) enn pedalklaviaturet på eit kyrkjeorgel (som ofte er 32 pedalar). Basspedalar med større rekkjevidd er uvanleg, men finst, som 17 notar (C til E), 20 notar (C til G) og 25 notar (C til C to oktavar over). I tillegg har basspedalar vanlegvis kortare pedalar enn dei ein finn på eit kyrkjeorgel. 

Eit tidleg og populært basspedalapparat var Moog Taurus. Fleire rockegrupper brukte basspedalar, som The Doors, Yes, Genesis, Van der Graaf Generator, Led Zeppelin, Rush, U2 og The Police.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Bass pedals» frå Wikipedia på engelsk, den 13. september 2020.*
«**Auprès de ma blonde**» eller «**Le Prisonnier de Hollande**» er ein populær fransk song frå 1600-talet. Han dukka opp under eller like etter den fransk-nederlandske krigen (1672–78), under regjeringstida til Ludvig XIV, då franske sjømenn og soldatar ofte vart tekne til fange i Nederland. Songen er kjapp og livleg og passar militærmarsjar, og vert ofte spelt under paradar. Av same årsak vart han raskt populær som drikkevise og barnerim.

Melodien
Songen er den første av *Songs of the World* av The Norman Luboff Choir. Songen var meint å representere Frankrike på to album med songar frå heile verda. 

Elvis Presley song ein engelskspråkleg versjon kalla «I Love Only One Girl» for filmen *Double Trouble* i 1967.

Tekst med notar
---------------

\new Staff {
\relative c'' {
  \key f \major
  \numericTimeSignature 
  \time 6/8
  \tempo 4. = 102
  \autoBeamOff
  \partial 8

  a8^ \markup { \italic Couplet }
  a4 bes8 a4 g8
  f4. f8 r f
  c'4 c8 d4 d8
  c4. ~ c8 r a \break
  a4 bes8 a4 g8
  f4. f8 r f
  c'4 c8 d4 d8
  c4. ~ c8 r c \break
  d4 d8 d4 a8
  bes4. bes8 r bes
  c4 c8 c4 g8
  a4. ~ a4 r8 \break \bar "||"
  f4.^ \markup { \italic Refrain } g8 a bes
  a4. c
  g4 bes8 a4 g8
  f4 d8 c4. \break
  f g8 a bes
  a4. c
  g4 bes8 a4 g8
  f4. ~ f4 \bar "|."
} }
\addlyrics { 
\lyricmode {
    Dans les jar -- dins d'mon pè -- re,
    Les lau -- riers sont fleu -- ris.
    Dans les jar -- dins d'mon pè -- re,
    Les lau -- riers sont fleu -- ris.
    Tous les oi -- seaux du mon -- de
    Vien -- nent y fair' leurs nids.
  
    Au -- près de ma blon -- de,
    Qu'il fait bon, fait bon, fait bon.
    Au -- près de ma blon -- de,
    Qu'il fait bon dor -- mir_!
} }

  \layout {
    \context {
      \Score
      \remove "Metronome_mark_engraver"
    }
  }
  \midi {
    \context {
      \Score
      \remove "Metronome_mark_engraver"
      %tempoWholesPerMinute = #(ly:make-moment 360 8)
    }
  }

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Auprès de ma blonde» frå Wikipedia på engelsk, den 6. desember 2016.*