recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ruinar av festninga på Ragnhildsholmen.
Grenseområdet mellom Noreg, Sverige og Danmark fram til 1658. Byen Konghelle er markert med talet 5 og festninga på Ragnhildsholmen med talet 6.
**Ragnhildsholmen** er ei bergkolle på den søndre stranda av Nordre älv på øya Hisingen i Göteborgs kommun i Sverige, der det i mellomalderen låg ei festning som vart bygd av den norske kongen Håkon 4. Håkonsson for å verne byen Konghelle på nordsida av elva i det som då var det norske Båhuslen.

Festninga vart bygd i fyrste halvparten av 1200-talet og lagt ned på byrjinga av 1300-talet. Deretter vart festninga herja av brann, og stein frå festninga vart truleg nytta som byggjemateriale i Båhus festning, som den norske kong Håkon 5. Magnusson byrja byggje i 1308 lengre opp i Nordre älv etter at den svenske hertug Erik Magnusson av Södermanland hadde fått makta over festninga på Ragnhildsholmen.

Festninga på Ragnhildsholmen ligg no som ein ruin. Arkeologiske granskingar og utgravingar gjekk føre seg i åra 1881-1882, og fleire ulike typar gjenstandar kom då for dagen.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Riksantikvarieämbetet – Fornsök, om festninga på Ragnhildsholmen.
Tisifra ISBN-kode
Trettensifra ISBN-kode
**ISBN** er kortforma for *International Standard Book Number* (*Internasjonalt standard boknummer*). **ISBN-systemet** er eit vanleg system for identifisering av bøker, og er meint for kommersiell bruk. I ISBN-systemet har kvart bokeksemplar eit eige og unikt ISBN-nummer for kvar variasjon eller utgåve av boka. **ISBN-systemet** vart skapt i Storbritannia i 1966.

Eit ISBN-nummer inneheld ni siffer og eitt kontrollsiffer. Det er delt opp i fire siffergrupper:

1. opphavsland eller språk (for eksempel 82 for Noreg),
2. utgjevar eller forlag,
3. tittel, variasjon eller utgåve av tittel,
4. eit kontrollsiffer som avgjer om dei andre ni siffera er rett samansett.

Siffergruppene er oftast skilde med bindestrek eller mellomrom. Dette er likevel ikkje naudsynt, fordi siffergruppene er laga med innleiingsteikn på ein slik måte at ingen kodar tek til på same måte. Siffergruppene har ingen fast storleik, så eit lite forlag vil for eksempel ha eit langt nummer for å gjere plass for store forlag med mange bøker.

På grunn av eit avgrensa tal ISBN-nummer i nokre siffergrupper vart ISBN-systemet utvida til 13 siffer, som ei tilpassing til EAN-systemet. Dette skjedde frå 1. januar i 2007. I første omgang vart talet 978 sett framfor det gamle ISBN-nummeret, og kontrollsifferet vart tilpassa i samsvar med dette. Det er tidlegare teke i bruk andre middel for å auke talet på tilgjengelege nummer, som bruk av bokstavar.

Sjå òg
------

* ISSN (International Standard Serial Number, sjå )
* ISEN (Internet Search Environment Number, sjå )
* ESBN (Electronic Standard Book Number, sjå )

Bakgrunnsstoff
--------------

* 
* ISBN-kontoret i Noreg

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* BNE
* NDL

 |
Koordinatar: 48°42′49″N 32°40′24″E﻿

**Znamianka** (ukrainsk Знам'янка) er ein by i Kirovohrad oblast (provins) i Ukraina. Byen har kring 21 221 innbyggjarar (2022).

Historie
--------

Znamianka ble grunnlagt i 1869 som en jernbanestasjon og oppkalt etter den nærmeste landsbyen, grunnlagt i 1730 av innfødte i Oryol-provinsen (i dag Znamianka Druha).

I 1886 bodde 143 mennesker her, og i 1913 - 6 tusen.

Under den Ukrainske uavhengighetskrigen 1917–1921 var Znamianka under kontroll av den ukrainske folkerepublikken og republikken Kholodny Yar. I 1920 erobret den sovjetiske hæren byen for tredje gang.

et monument over ofrene for Holodomor og politisk undertrykkelse
Minst 891 innbyggere i Znamianka døde under Holodomor og den sovjetiske undertrykkelsen. I 1938 fikk den status som by.

Under andre verdenskrig ble byen okkupert av nazistene fra 5. august 1941 til 9. desember 1943. Nazistene skjøt 753 sivile, torturerte 188 og tok 1121 til hardt arbeid i Tyskland.

Etter andre verdenskrig ble en ny jernbanestasjon bygget i 1952, på 1960-tallet - fem-etasjers bolighus, i 1977 - City Palace of Culture, på 1980-tallet - ni-etasjers boligbygg.

Under krigen i Donbas (2014-2022) deltok mer enn 1000 borgere i Znamianka i fiendtlighetene, 12 døde, og den sentrale gaten ble oppkalt etter en av dem (Viktor Golyi).

Under fullskalainvasjonen av Ukraina (2022-) ble Znamianka et tilfluktssted for flere tusen flyktninger fra sørøst i landet.

Galleri
-------

* smug foran jernbanestasjonensmug foran jernbanestasjonen
* sentralgatesentralgate
* parkereparkere
* BystyretBystyret
* plassen foran stasjonenplassen foran stasjonen
* damplokomotiv monument nær jernbanestasjonendamplokomotiv monument nær jernbanestasjonen
* 
* jernbane i byenjernbane i byen
* Mykola Lysenkos husMykola Lysenkos hus
* kunstobjekt "Jeg elsker Znamienka"kunstobjekt "Jeg elsker Znamienka"
* monument til Taras Shevchenkomonument til Taras Shevchenko

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Znamianka» frå Wikipedia på engelsk, den 1. oktober 2012.*


| * v
* d
* e
Kirovohrad oblast |
| --- |
| Administrativt senter: Kropyvnytskyj |
| Blahovisjtsjenske**·** Oleksandria**·** Svitlovodsk**·** Znamianka**·** Bobrynets**·** Dolynska**·** Hayvoron**·** Mala Vyska
**·** Novomyrhorod**·** **·** Novoukrajinka**·** Pomitsjna |  |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* NKC
* GeoNames

 |
**Anneliese Rothenberger** (fødd 19. juni 1924 i Mannheim, død 24. mai 2010 i Münsterlingen, Sveits) var ein verdskjend tysk sopran, operasongarinne og skodespelarinne. I løpet av karrieren sin vart ho særleg kjend for si tolking av musikken til Mozart og Richard Strauss. Mellom anna tolka ho rolla *Susanna* i Figaros bryllup av Mozart og for *Lulu* av Alban Berg. Ho innehadde ei rekkje utmerkingar og prisar.

Biografi
--------

I barndommen døydde broren hennar i ei ulukke og faren hennar av hjartesjukdom. Anneliese fekk songundervisning av Erika Müller i krigsåra 1942-1944. I 1943 i byteateret i Koblenz fekk ho for fyrste gong syngja på scenen framfor eit publikum. Grunna krigen vart teateret sperra i 1944, og Anneliese jobba ein periode på fabrikk før ho måtte evakuera til Thüringen seinhaustes 1944. Hausten 1945 vart ho engasjert som songarinne igjen og framførte sin fyrste songkveld i Hamburg med stykke av Mozart. I 1947 hadde ho sin fyrste konsert i Hamburg og vart tilsett ved statsoperaen i byen.

Anneliese Rothenberger tek imot Edison-prisen i 1969.
I 1951 debuterte ho som filmskodespelar, noko ho heldt fram med opp gjennom 1950- og 1960-åra. Ho song ved operaen i Hamburg frå 1949-1956, og vart tilsett ved operaen i Wien i 1958. Frå og med 1954 opptredde ho kvart år under Festspela i Salzburg. Same året gifte ho seg med journalisten Gerd W. Dieberitz.  I 1960 debuterte ho for fyrste gong på Metropolitan Opera i New York,  og opptredde heile 48 gonger der frå då av og til 1965. Anneliese Rothenberger fekk ein ny karriere i 1970-åra då ho vart programleiar for fjernsyn for fyrste gong. Seriane ho leidde, var m.a. *Anneliese Rothenberger Gibt Sich die Ehre* og *Traumland Operette*. Ho song på operascenen fram til 1983, og heldt sin siste konsert i 1989. Etter at ektemannen Dieberitz døydde i 1999, slo ho seg ned ved Bodensjøen i Sveits og budde der dei siste åra av livet sitt.

Fotnotar
--------

1. ↑  «Anneliese Rothenberger». *Store Norske Leksikon*. 15. februar 2009.
2. ↑  *Biografi på Annelieserothenberger.ch (tysk)*, arkivert frå originalen 24. juli 2013, henta 12. april 2013
3. ↑   Filmografi på imdb.com
4. ↑  *Biografi på Annelieserothenberger.ch (tysk)*, arkivert frå originalen 24. juli 2013, henta 12. april 2013
5. ↑   Store Norske Leksikon om Anneliese Rothenberger
6. ↑  «Anneliese Rothenberger, German Opera Singer, Dies». *New York Times* (på engelsk). 27.05.2010.
7. ↑   «Anneliese Rothenberger obituary». *The Guardian* (på engelsk). 26.05.2010.
**Sokkeldirektoratet** (**SODIR**), tidlegare **Oljedirektoratet**, er eit norsk statleg forvaltningsorgan med hovudkontor i Stavanger og kontor i Harstad. SODIR har om lag 215 tilsette. Direktoratet er styresmaktene sin reiskap for å regulere petroleumsverksemda i landet, slik at petroleumsressursane blir forvalta best mogleg med minst mogleg konsekvensar for miljøet. Sokkeldirektoratet er underlagd Energidepartementet. Saman fastset dei rammevilkår og regulerer utbreiinga av verksemda i samsvar med stortingsvedta og lovverk.

Sokkeldirektoratet forvaltar data og informasjon om ressursar, aktivitet og avtaleverk.

Soge
----

Oljedirektoratet (OD) blei oppretta i 1972, samtidig med Statoil. Fredrik Hagemann var direktør frå starten og fram til 1997. Tidlegare hadde direktoratet ein kombinert rolle som tilretteleggar for ressursforvaltninga og kontrollør i samband med arbeidsmiljø og tryggleik (HMS) på norsk kontinentalsokkel. Frå 2004 blei arbeidsmiljø- og tryggleiksfunksjonane skild ut og Petroleumstilsynet (Ptil) oppretta. Gunnar Berge var oljedirektør frå 1997 til 2007.

Bente Nyland blei konstituert som oljedirektør frå 26. juni 2007. Den 21. desember 2007 blei ho utnemnd til oljedirektør av Kongen i statsråd for ein periode på seks år. 

I januar 2009 fekk OD SSØ-prisen for 2009 frå Senter for statlig økonomistyring for sitt mot i val av organisasjonsform. Frå 1998 til 2009 utvikla Oljedirektoratet ein flat, lagbasert og fleksibel organisasjon – i motsetning til tradisjonelt hierarki.

Kjelder
-------

1. ↑  *Einingsregisteret*, Wikidata Q5380556
2. ↑  .

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* LCCN
* ISNI
* BR orgnr

 |
Stillehavet
Ein atoll i Kiribati i Stillehavet
**Stillehavet** er eit av verdshava. Med ei flatevidd på om lag 180 millionar km² (med randhav) dekker det halvparten av havflata i verda, og er dermed det aller største havet. Stillehavet grensar mot Sørishavet i sør og møter Polhavet i nord gjennom Beringsundet. Det var Fernando Magellan som gav havet namnet sitt då han runda sørspissen av Amerika i 1521 og opplevde eit svært roleg hav.

Land i Stillehavet
------------------

Stillehavet er omkransa av kontinenta Asia, Amerika og Australia. Det har òg eit utal spreidde småøyar som er danna av vulkanar eller korallrev. Saman med større øyar og det australske kontinentet utgjer desse verdsdelen Oseania.

Djupner
-------

Stillehavet har store djupner, store delar av det når ned 4 000 meter under havet. Øyane i 
havet ligg oppå smale vulkanske ryggar som ofte har svært djupe renner ved sida av seg. Rennene kan vera frå 5 000 til 11 000 meter djupe frå havoverflata. I ei av dei finn med det lågaste punktet i havet, Marianegropa, som ligg 10 924 m under havet.

Havstraumar
-----------

Kalde straumar austover, som Californiastraumen og Perustraumen, gjer den austre delen av havet kaldare enn den vestre. Varme ekvatorialstraumar vestover gjer at overflatetemperaturen i denne delen kan nå 30 °C.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Commons har multimedia som gjeld: **Stillehavet**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* NKC
* GeoNames
* BBC Things
* NDL

 |
**Askil Lænd Holm** (fødd 1. juni 1980) er ein norsk musikar frå Namsos.

Karriere
--------

Allereie i oppveksten i Namsos var Holm med i fleire band; dei mest kjende av desse er kanskje *Attack* som han spelte i i 10 år, og *Deadweight*. I 2001 gav han ut sin fyrste solo-EP; *The Boy with the Boomerang*, som fekk gode kritikkar. I 2002 var Askil Holm med på by:Larm i Kristiansand, og låta *The Boy with the Boomerang* vart her kåra til beste by:Larm-låt. 

Seinare i 2002 gav han ut debutplata *Seven Days in the Sun*, og i 2003 kom oppfylgjaren *Daydream Receiver* ut på Universal Records. Låta *Seven Days in the Sun* vart brukt som bakgrunnsmusikk i Thomas Giertsen sitt fjernsynsprogram *Kvinnen i mitt liv*, og låta *Daydream Receiver* vart inkludert i spelefilmen Agent Cody Banks av Harald Zwart. Holm framførte mange konsertar i 2003, og eitt av høgdepunkta var då han spelte med Kringkastingsorkesteret under innsamlingsaksjonen den hausten.

I 2006 vart Askil Holm kjend saman med Kurt Nilsen, Alejandro Fuentes og Espen Lind som gav ut coverlåtplata *Hallelujah - Live*. Dei vart særleg kjende for sin versjon av Leonard Cohen-songen *Hallelujah*; som vart kåra til *Årets hit* under Spellemannprisen 2006.

Askil Holm sitt neste soloalbum kom ut i 2007 i samarbeid med Martin Hagfors og Kyrre Fritzner, og fekk namnet *Harmony Hotel*. Plata har seld over 25.000 eksemplar. I 2009 har Holm spelt inn *Hallelujah Live 2* saman med Nilsen, Fuentes og Lind, samt gjeve ut eit nytt soloalbum: *Rolling the Slow Bus Home*. Etter dette har Holm vorte styremedlem i Rikskonsertene, delteke på eit stønadsalbum for jordskjelvofra på Haiti , blitt far  samt jobba med eit nytt, norskspråkleg album som er venta i 2012.

Diskografi
----------

* 2001: *The Boy with the Boomerang* (EP)
* 2002: *Seven Days in the Sun*
* 2003: *Daydream Receiver*
* 2006: *Hallelujah Live* - Lind, Nilsen, Fuentes & Holm
* 2007: *Harmony Hotel*
* 2009: *Hallelujah Live - Volume 2* - Lind, Nilsen, Fuentes & Holm
* 2009: *Rolling the Slow Bus Home*

Kjelder
-------

* *Bokmålswikipedia om Askil Holm, henta inn 13. desember 2011.*
* Biografi på Askil Holm si heimeside Arkivert 2016-03-04 ved Wayback Machine.

Fotnotar
--------

1. ↑   Regjeringen.no: Askilm Holm inn i styret for Rikskonsertene
2. ↑  *Askil Holm si heimeside: utgjevingar*, arkivert frå originalen 4. mars 2016, henta 13. desember 2011
3. ↑   VG, 06.07.10: Askil Holm ble pappa

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* ISNI
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)
* AllMusic (artist)

 |
**Majorstuen** er eit norsk folkemusikkensemble skipa i 2000. Majorstuen består av fem felespelarar frå ulike kantar av landet. I tillegg til at alle spelar fele, spelar nokre av medlemmane cello,bratsj og oktavfele. Bandet spelar tradisjonell og eigenkomponert musikk med utgangspunkt i den norske folkemusikken, og dei legg til nyare rytmiske og riffbaserte element.

Ensemblet har gjeve ut fem album, og blitt nominert til Spellemannprisen for to av utgjevingane. For debutalbumet *Majorstuen* mottok dei Spellemannprisen 2003 i klassa folkemusikk/gammaldans. Ensemblet blei kåra til Årets folkemusikere 2005 av Rikskonsertene som dei fyrste vinnarane i eit nystarta INTRO-folk, eit lanseringsprogram for unge lovande folkemusikarar. Majorstuen fekk dessutan Hilmar Alexandersens Musikkpris samme år. 

Majorstuen har spelt på ei rekkje festivalar i Noreg og utlandet, og elles spelt konsertar i land som Canada, Aserbajdsjan, Israel, Frankrike, Slovenia, Storbritannia, Tsjekkia, Mexico og Danmark.

Medlemmar
---------

* Jorun Marie Kvernberg: fele
* Synnøve S. Bjørset: fele
* Anders Löfberg: fele, cello
* Tove P. Hagen: fele, cello
* Bjørn Kåre Odde: fele, bratsj

Tidlegare medlemmar
* Gjermund Larsen: fele, oktavfele, (bratsj, cello)
* Ragnhild Furebotten: fele
* Andreas Ljones: fele, oktavfele, bratsj

Eige platemerke
---------------

**Majorstuen Fiddlers Company** (MFC) er Majorstuen sitt eige platemerke. Det blei skipa i 2004 ved utgjevinga av Majorstuen si andre plate, *Jorun jogga*. Plateselskapet har sidan då gjeve ut platene *Juledrøm*, *Skir* og *Live in Concert*. Gruppa Majorstuen sitt firma har også same namn, Majorstuen Fiddlers Company AS.

Audun Strype var lydteknikar på utgjevinga *Jorun jogga*, og Jan Erik Kongshaug og Peer Espen Ursfjord frå Rainbow studio var lydteknikarar på *Juledrøm* og *Skir*. På *Majorstuen – Live in Concert* gjorde Herman Kvelprud opptaka mens Tor-Magne Hallibakken miksa og mastra. Einar Olav Larsen var produsent på dei tre siste platene. Trond Kverno var produsent på *Jorun jogga* og debutplata *Majorstuen*.

Diskografi
----------

* *Jubel* (Majorstuen Fiddlers Company, 2020)
* *Skrible* (Majorstuen Fiddlers Company, 2018)
* *Kvitre* (Majorstuen Fiddlers Company, 2015) - tingingsverk til Førdefestivalen 2013
* *Live in Concert* (Majorstuen Fiddlers Company, 2012) – konsertalbum
* *Les Boréales compilation* (Buda Musique, 2012) – samlealbum
* *Skir* (Majorstuen Fiddlers Company, 2010)
* *Juledrøm* (Majorstuen Fiddlers Company, 2006)
* *Jorun jogga* (Majorstuen Fiddlers Company, 2004)
* *Majorstuen* (2L, 2002)

Bakgrunnsstoff
--------------

* Nettstad
* Facebookside

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Majorstuen\_band» frå Wikipedia på bokmål, den 30. januar 2014.*

.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* VIAF
* LCCN
* ISNI
* SUDOC
* NKC
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)

 |
**Steinkjer Fotballklubb**, frå 1921 til 1988 under namnet **Steinkjer Idretts- og Fotballklubb**, er eit idrettslag i Steinkjer stifta 29. mai 1910. Fotballaget spelar heimekampane på Guldbergaunet, eit stadion som vart teke i bruk i 1952. Laget spelar i gule trøyer og svarte bukser. Publikumsrekorden på 13 997 tilskodarar er frå ein semifinalekamp mot oslolaget Lyn i NM 1970.

### Soge

Laget var ein rein fotballklubb frå skipinga til 1921, då det vart slått saman med Steinkjer Idrettsforening. Fram til 1950-åra gjorde SIFK lite av seg i nasjonal fotball. Gunnar Dybwad var då den fremste spelaren på Steinkjer, og vart i 1951 den fyrste fotballspelaren frå eit lag nord for Trondheim som kunne kle på seg den norske landslagstrøya.

Steinkjer rykte i juni 1956 opp i Hovudserien, men måtte to år seinare nedatt i landsdelsserien. I 1961 vann Steinkjer si avdeling av landsdelserien og fekk spele mot alle dei beste laga i landet. I den såkalla maratonserien, 1. divisjon 1961-62, overraska laget stort og kneip sølvplassen med 41 poeng, like mange som Fredrikstad Fotballklubb, men med betre målskilnad. Einast seriemeister SK Brann med sine 46 poeng var betre i ein sesong som innleia det nye seriesystemet i Noreg. Hausten 1961 tok SIFK seg også til semifinalen i noregsmeisterskapen, tidlegare hadde klubben aldri nådd lenger enn 4. runde. Spelarar som Edgar Stakset, Jens Rosenlund, Olav Håkon Blengsli og Arne Kotte heldt alle høgt nasjonalt nivå.

Steinkjer vart nest sist i 1. divisjon 1963 og rykte ned i lag med Gjøvik/Lyn. Utover i siste del av 1960-åra og i 1970-åra kjempa klubben mange gongar om opprykk frå 2. divisjon. Hausten rykte Steinkjer opp, men 1979-sesongen vart eit vonbrot og SIFK var aldri i nærleiken av å berge vidare spel i toppdivisjonen. Spelarar som Dag Roar Austmo, Geir Jenshus, Finn Roy Vådahl, Tor Brevik og Joar Vaadal drog tyngste lasset fram til 1980.

Steinkjer nådde semifinalane i cupen i 1961, 1970, 1976, 1977 og 1983. Sidan 1987 har klubben spelt på nivå tre og fire i norsk seriefotball.

Kjelder
-------

* Magnus Breili: *Fotballboken*. 1967
* heimeside
Ei side frå <i id="mwBw">Vita Sancti Martini</i> av Sulpicius Severus
**Hagiografi** (frå gresk *hagios* og *grafein*, «å skriva om heilage») er biografiar av helgenar (heilage person) eller kyrkjeleiarar. Desse kristne skriftene er studiet av helgenar med fokus på livet til enkeltpersonar og mirakla deira. Studiet av helgenar som fenomen, utan fokus på dei enkelte helgenane, blir kalla *hagiologi*. Hagiografi kan òg visa til skriftene som resulterer frå studiet, som har utvikla seg som ein eigen litterær sjanger. Sjangeren var ideologisk viktig for den katolske kyrkja, den ortodokse kyrkja, den anglikanske kyrkja, dei orientalsk-ortodokse kyrkjer, og kyrkjene i aust. Andre religionar som buddhisme, hinduisme, islam og sikhisme har òg framstilt og halde oppe hagiografiske tekstar (som *Janamsakhis* i sikhismen) som handlar om helgenar, guruar og andre enkeltpersonar som ein meiner var fylte med ei form for heilag makt.

I dei fyrste hundreåra til den kristne kyrkja utvikla hagiografien seg til å bli ein viktig litterær sjanger. Han kombinerer historisk informasjon, som er interessant for akademikarar, med historier og legender som er inspirerande og dermed interessante for eit mykje breiare publikum. Dei fyrste skriftene var *martyrium*, som skildra døden til ein martyr. Seinare, og særleg etter at dei store forfølgingane ebba ut, byrja ein å fokusera på livet til helgenen meir enn døden hans, og dette kunne bli skildra i eit *vita* («liv»).

I mellomalderen var hagiografi eit viktig særstudium innan både historie og religion, og kunne ofte innehalda verdifulle nedteikningar av lokal historie og institusjonar. Dei kunne vera dokumentasjon på folkelege og populære kultar, skikkar og tradisjonar. Samtidig var hagiografi eit ideologisk verk som i stor grad ikkje var knytt til historiske kjensgjerningar. Fleire helgenbiografiar blei skrivne fleire hundreår etter at den påstått helgenen var død, og forfattarane tok seg store fridommar for å dikta inn kva ein ikkje visste. I mange tilfelle tenderte helgenbiografiane til å skriva av kvarandre, og der den eine helgenbiografien til forveksling var lik den andre, og den historiske verdien av desse forteljingane er minimale. I moderne tid kan omgrepet hagiografi bli nytta nedsettande om eit biografiar og forteljingar kvar forfattarane er ukritiske eller servile til emnet sitt. Delvis som ein reaksjon på dette finst det i dag hagiografiske miljøet bollandistene, oppkalla etter Jean Bolland, eit vitskapleg selskap i Belgia (Société des Bollandistes) som utgir *Acta Sanctorum*, ein særs omfattande, kjeldekritisk katalog over helgenar og livet deira.


1. ↑  «hagiography (n.)», *Online Etymology Dictionary*
2. ↑  Augustine, Jonathan (2012): *Buddhist Hagiography in Early Japan*, Routledge, ISBN 978-0415646291
3. ↑  Lorenzen, David (2006): *Who Invented Hinduism?*, Yoda Press, ISBN 978-8190227261, s. 120-121
4. ↑  Davies, S. (2008): *Archive and manuscripts: contents and use: using the sources*, 3. utg. Aberystwyth, UK: Department of Information Studies, Aberystwyth University, ISBN 978-1-906214-15-9, s. 5.20
5. ↑  Société des Bollandistes
**Lunds universitets historiska museum**, òg kalla **Historiska museet i Lund**, er eit arkeologisk museum som er ein part av det statlege Lunds universitet i byen Lund i Skåne i Sør-Sverige. Museet tek hand om det arkeologiske funnmaterialet frå Skåne, med unnatak for materialet frå sjølve bykjerna i Lund og for materialet frå Malmö kommun. Dessutan har museet eit regionalt ansvar for kyrkjekunst og mynt. I samlingane finst ikring ti millionar einskildgjenstandar, mellom anna funna frå dei arkeologiske utgravingane på jarnalderbuplassen i Uppåkra sør for byen.

Soge
----

Interiør.
Museet vart skipa i 1805 og ligg ved Krafts torg i denne gamle universitetsbyen. Opphavet til museet var ein donasjon til Lunds universitet i 1735 frå den svenske naturforskaren, legen og historikaren Kilian Stobæus (den äldre; 1690–1742) av den samlinga han hadde av naturalia og kuriositetar. Etter hans død vart den omfattande myntsamlinga hans innkjøpt til universitetet. Men på andre halvparten av 1700-talet hadde samlinga vorte så stor at museet 1802 måtte flytte til ein annan bygning. I 1805 vart samlinga delt, slik at naturalia vart samla i Zoologiska museet og Botaniska museet, medan arkeologiske og etnografiske gjenstandar danna grunnlaget for det som no vart Historiska museet, der delar av Kilian Stobæus samling no inngår i museets kuriosakabinett. I 2008 tok Historiska museet over Lunds universitets Antikmuseums samling i samband med at Antikmuseet vart lagd ned som eigen institusjon.

Museet hadde i 1918 teke i bruk sin noverande bygning, Lundagård, som var oppført i 1840-45. Arkitekt var Per Axel Nyström og byggjeleiar var Carl Georg Brunius. Bygningen hadde vore meint som bustad for biskopen i Lund, men vart på grunn av usemje aldri teke i bruk til dette føremålet. I 1848 bytta difor kyrkja dette huset mot eit nybygg universitetet hadde reist i Sandgatan, og frå 1849 hadde universitetets zoologiske, kjemiske og fysiske institusjonar tilhald i bygningen. I 1917 vart bygningen gjennomgripande renovert under leiing av domkyrkjearkitekten Theodor Wåhlin for å hyse Historiska museet och institutionen för arkeologi.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Lunds universitets historiska museum**

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* ISNI
* SUDOC
* KulturNav

 |
*For elva Vorma i Vormedalen i Hjelmeland kommune sjå Vorma i Vormedalen*

**Vorma** er ei elv som fraktar vatn frå Mjøsa til Glomma. Ho renn ut frå Mjøsa ved Minnesund og ut i Glomma om lag 30 kilometer lenger nede, ved Årnes. Elva går gjennom Eidsvoll og Nes kommune i Akershus.

Der Vorma renn saman med Glomma ligg den ti meter høge Funnefossen. I Vorma, sør for Eidsvoll, ligg Svanfossen, der vasstanden i Mjøsa blir regulert. Svanfoss sluse på 60 gonger 6 meter rundt Svanfossen blei opna i 1906.

Historie
--------

Elva skal ha fått namnet sitt fordi ho er «varm», i og med at vatnet frå Mjøsa sjeldan frys medan fjellvatnet i Glomma og Gudbrandsdalslågen ofte gjer det.

Eidsvoll mellom Minnesund og Vorma er lett å koma til med båt, og var ein viktig tingstad i norrøn tid. Her blei mellom anna Eidsivating halde.

I 1795 sperra eit skred ved Disen elva i 111 dagar slik at folk kunne gå tørrskodd over. For å hindra flaum måtte ein grava ein kanal rundt rasmassen.

Kjelder
-------

* 

* «Vorma» i *Store norske leksikon*, snl.no.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
Ein **koprolitt** er fossilisert dyreavføring. Koprolittar er klassifiserte som sporfossil i motsetning til kroppsfossil, då dei gjev bevis for åtferda til dyret, i dette tilfellet diett, i staden for morfologi. Namnet er avleidd frå dei greske orda κόπρος ('kopros', som betyr «møkk») og λίθος ('lithos', som betyr «stein»). Koprolittar vart først skildra av William Buckland i 1829. Før dette var dei kjende som «fossile grankonglar» og «bezoar-steinar». Dei tener eit verdifullt føremål innan paleontologi fordi dei gjev direkte bevis på predasjonen og kosthaldet til utdøydde organismar. Koprolittar kan variere i storleik frå nokre få millimeter til over 60 centimeter.

Som andre fossil har koprolittar fått mykje av den opphavlege samansetninga si erstatta av mineralførekomstar som silikat og kalsiumkarbonat. Menneskeleg avføring, på den andre sida, beheld mykje av den opphavlege organiske samansetninga si og kan rekonstitueres for å bestemme dei opphavlege kjemiske eigenskapane deira, sjølv om omgrepet koprolitt i praksis også blir brukt om gammalt menneskeleg fekalt materiale i arkeologiske samanhengar.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen inneheld omsett tekst frå «Coprolite» frå Wikipedia på engelsk, den 22. oktober 2023*

Fotnotar

1. ↑  «koprolitt» i *Store norske leksikon*, snl.no.
2. ↑  Gilbert MT, Jenkins DL, Götherstrom A, Naveran N, Sanchez JJ, Hofreiter M, et al. (mai 2008). «DNA from pre-Clovis human coprolites in Oregon, North America». *Science* **320** (5877): 786–9. Bibcode:2008Sci...320..786G. PMID 18388261. doi:10.1126/science.1154116.
3. ↑  Poinar H, Fiedel S, King CE, Devault AM, Bos K, Kuch M, Debruyne R (juli 2009). «Comment on "DNA from pre-Clovis human coprolites in Oregon, North America"». *Science* **325** (5937): 148; author reply 148. Bibcode:2009Sci...325..148P. PMID 19589985. doi:10.1126/science.1168182.
4. ↑  Goldberg P, Berna F, Macphail RI (juli 2009). «Comment on "DNA from pre-Clovis human coprolites in Oregon, North America"». *Science* **325** (5937): 148; author reply 148. Bibcode:2009Sci...325R.148G. PMID 19589984. doi:10.1126/science.1167531.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Koprolitt**
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |
| --- |
|  |
|  | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| a8 | b8 | c8 | d8 | e8 | f8 | g8 | h8 |
| a7 | b7 | c7 | d7 | e7 | f7 | g7 | h7 |
| a6 | b6 | c6 | d6 | e6 | f6 | g6 | h6 |
| a5 | b5 | c5 | d5 | e5 | f5 | g5 | h5 |
| a4 | b4 | c4 | d4 | e4 | f4 | g4 | h4 |
| a3 | b3 | c3 | d3 | e3 | f3 | g3 | h3 |
| a2 | b2 | c2 | d2 | e2 | f2 | g2 | h2 |
| a1 | b1 | c1 | d1 | e1 | f1 | g1 | h1 |

 |  |
|  |

 |
|  |

**Kongen** i sjakk er den viktigaste brikka, men òg den med minst handlingsrom. 

Den kvite kongen startar på feltet e1, medan den svarte startar på e8. Kongen kan flytta eitt felt i alle retningar (framover, bakover, sidelengs og diagonalt). I løpet av partiet kan kongen òg gjera éin rokade.

Viss ein ikkje kan hindra at kongen blir slått, seier ein at han er sjakkmatt, og spelet er tapt. 
Ein spelar har ikkje lov til å flytta kongen slik at motstandaren kan slå han, det vil seia å setja sin eigen konge i sjakk. Kan spelaren ikkje utføra andre trekk, seier ein at kongen er sett *patt*, og partiet endar med remis (uavgjort).

Kongen deltek vanlegvis ikkje aktivt i starten av eit parti, og ein vil vanlegvis prøva å plassera han trygt bak sine eigne bønder. I sluttspelet blir kongen gjerne meir aktiv, og blir ofte brukt til å hjelpe eigne bønder fram til forvandling.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Konge (sjakk)» frå Wikipedia på bokmål, den 11. desember 2005.*


| * v
* d
* e
Sjakkbrikker |
| --- |
| 
* Bonde
* Dronning
* Konge
* Løpar
* Springar
* Tårn

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GND

 |
**Øvresjøen** (engelsk *Lake Superior*, fransk *Lac Supérieur*, ojibwe *Gitchigami*) er den største av dei fem store innsjøane Great Lakes som ligg på grensa mellom Canada og USA. Han grensar til Ontario i Canada og Minnesota, Wisconsin og Michigan i USA.

Øvresjøen er med sine 82 000 km² den største ferskvatn-innsjøen i verda rekna i areal, Kaspihavet er større men er av saltvatn, og Bajkalsjøen i Sibir har større volum. Største lengde og breidde er 563 og 257 kilometer. Middeldjupna er 149 meter og han er 406 meter djup på det djupaste og inneheld 12 232 km³ vatn, kring 10 % av ferskvatnet på jordoverflata.

Strendene, inkludert øyene, har ei total lengde på 4 393 kilometer. Den største øya i innsjøen er Isle Royale. Over 200 elver har utløpet sitt i sjøen, dei største er Nippigon River, St. Louis River, Pigeon River, Pic River, White River, Michipicoten River og Kaministsquia River. 

Viktige byar ved Øvresjøen er Duluth, Thunder Bay, Marquette, Sault Ste. Marie, Ontario og Sault Ste. Marie, Michigan.

Namnet
------

På ojibwe er sjøen kalla «Gichigami», som tyder ‘stort vatn’, men sjøen er betre kjent som «Gitche Gumee». Dette kjem av at Henry Wadsworth Longfellow nytta dette namnet på sjøen i det episke diktet om Hiawatha som heiter The Song of Hiawatha. Øvresjøen er også referert til som «Gitche Gumee» i songen *The Wreck of the Edmund Fitzgerald* av Gordon Lightfoot. Det var franskmennene som gav sjøen namnet *le lac supérieur* eller Øvresjøen fordi han låg ovanfor Huronsjøen.

Dei store sjøane
----------------

Øvresjøen (mørkare blå) og dei andre store innsjøane
Dei store sjøane består av fem innsjøar; Øvresjøen, Michigansjøen, Huronsjøen, Eriesjøen og Ontariosjøen

Kjelder
-------

1. ↑  Minnesota Sea Grant. «Superior Pursuit: Facts About the Greatest Great Lake». University of Minnesota. Arkivert frå originalen 21. juli 2017. Henta August 9, 2007.
2. ↑  Bencomo, Phil (6. oktober 2015). «Just How Big is Lake Superior?». *Lake Superior Magazine* (på engelsk). Henta 9. juli 2021.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Øvresjøen**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* NKC
* BNE
* GeoNames

 |
Den Kongelege Mynt sett frå andre sida av elva,
tårnet på Kongsberg kyrkje i bakgrunnen.Foto: Erlend Bjørtvedt

Mynten fotografert i 1952.Foto: Halvor Vreim / Riksantikvaren

**Den Kongelige Mynt** eller **Mynten** vart skipa i 1686 som ein del av Kongsberg Sølvverk.
Verket nytta sølvet frå gruvene til å produsere mynt. Opphavleg vart det styrt frå København som eit av selskapa til Kongen. Seinare vart det leia av Finansdepartementet før det i 1962 blei 
overført til Noregs Bank.

Den første myntproduksjonsverkstaden i Noreg vart skipa av Kristian IV i Christiania i 1628. Verksemda vart skipa for å lage mynt av sølv frå gruvene i Kongsberg som blei funne i 1623. Dei første åra før 1628 vart sølvet sendt til Danmark for utmynting, men ein fann at det var enklare å leggja produksjonen til Noreg. I 1686 flytta verksemda til Kongsberg. 

I 1806 vart det lagt ned og alt utstyret selt eller sendt til myntverket i København og lokala selde. Men det starta att på same plassen i 1808. 

I 2001 blei Den Kongelige Mynt skilt ut som eige aksjeselskap heileigd av Noregs Bank. 30. juni 2003 vart
selskapet seld til eit privat aksjeselskap for 44 millionar kroner.

Bygningane
----------

Den Kongelige Mynt er samansett av fleire bygningar; smia, myntverksbygningen og myntmeisterbustaden.
Dei ligg samla på vestsida av Numedalslågen i Kongsberg og har adresse Hyttegata 3. Mynten vart 
freda av Riksantikvaren i 2004.

Norsk Bergverksmuseum held til i lokala.

Kjelder
-------

* Den kongelige mynt på Kongsberg fredet frå Riksantikvaren
* Salget av Den Kongelige Mynt Arkivert 2013-06-28 ved Wayback Machine. Noregs Bank 19. juni 2003

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Den Kongelige Mynt**

* 

* Den Kongelige Mynt i kulturminnesok.no, nettstaden til Riksantikvaren

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF

 |
Postkontorbygningen har mintgrøne veggar, sort saltak og rød teglpipe. 
Foto:
Martin Lie
 

**Postkontorbygninga i Ny-Ålesund** er den gamle postkontorbygninga i Ny-Ålesund på Spitsbergen, Svalbard. Postkontoret har ope i samband med anløp av cruisebåtar og er verdas nordlegaste postkontor. Ny-Ålesund blei oppretta som poststad i 1925, nedlagt i 1931 og gjenoppretta i 1946. Postnummeret til Ny-Ålesund er 9173. Postkontoret i Ny-Ålesund blei utnemnt til vekas kulturminne for veke 50 av Kulturminneåret 2009 og har årleg 30 000 besøkjande.

Postkontorbygninga blei oppført på si noverande plassering ein gong mellom 1919 og 1925 og det er uklårt om bygget blei transportert frå gruveområdet eller om det blei bygga på staden. Det blir anteke at bygninga blei brukt som bustad for gruvearbeidarane fram til 1929. Posttenesta i Ny-Ålesund blei i denne perioden utført i den opphavelege telegrafbygninga, som idag står mellom den kinesiske og fransk-koreanske forskingsstasjonen. I perioden etter andre verdskrigen blei postkontorbygninga brukt som skule om vinteren og postkontor om sommaren. Frå 1958 og frem til nedlegginga av gruvedrifta i 1963, som følgje av Kings Bay-ulukka, ble bygninga brukt som familiebustad.

Etter nedlegginga av gruvedrifta blei det halde sporadisk sommarope for turisttrafikken, der det blei selt postkort og suvenirar. I 1993 fekk postkontorbygninga funksjon som postkontor for Ny-Ålesund, men i 2001 blei posttenestene overført til den nye administrasjonsbygninga. Postkontorbygninga blei deretter sesongpostkontor, med sal av postkort, frimerke og suvenirar, der postkontoret opner ved anløp av cruisebåtar.

Galleri
-------

* 
* 
*

Kjelder
-------

1. ↑  Artikkel om postkontoret i Ny-Ålesund på hjemmesiden til Kulturminneåret 2009 Arkivert 24. juli 2011 på Wayback Machine.
2. ↑  Ny-Ålesund: det gamle postkontoret, Spitsbergen-Svalbard.no
3. ↑  Svalbard og Jan Mayen – priser og tollregler, Posten.no

* *Denne artikkelen bygger på «Svalbard museum» frå Wikipedia på bokmål, den 21. september 2023.*
**Jan Johan Langeland Hess** (3. februar 1874–29. juni 1948) var ein norsk fiskar, reiar, fiskehandlar og industrieigar frå Buskøyna i Solund. I tre tiår frå 1902 dreiv han omfattande næringsverksemd på fødestaden og i Florvåg.

Far til Hess dreiv landhandel, bakeri og dampskipsekspedisjon på Buskøya. Sjølv byrja Jan Hess som fiskar i open båt. År 1894 skaffa han seg ei Lister-skøyte. I 1902 stod han i spissen for kjøpet av det 86 fot lange fiskedampskipet «Solundir», nybygt frå verft i Kristiansand. Båten dreiv «sildefiske og bankfiske». I 1905 vart båten seld og aksjeselskapet oppløyst. Dei komande åra «kosta han fleire store havgåande farty for eiga rekning». «Under første verdenskrig eide Hess ikke mindre enn 10 dampskip engasjert i sildefiske, hvalfangst og selfangst», samt eit trankokeri i Ålesund. Mot slutten av verdskrigen kom Hess i store økonomiske vanskar og sat til sist att med tre dampskip: «Storeggen», «Bell» og «Ramoen», den siste innkjøpt frå Vartdal i 1918.

Same året 1918 flytta Hess til Florvågøya i Askøy i Nordhordland, der svigersonen Sølfest Andersen budde. Saman danna dei firma Hess & Andersen som mellom anna dreiv eit salteri og ein tønnefabrikk. I tillegg til dei båtane dei hadde hand om, skaffa dei nye: «Ask», «Buskø», «Havfruen» og «Snorre». I 1930 vakla firmaet. Kreditorar tok då mellom anna over fangstskuta «Buskø», som selfangstreiaren Elling Aarseth vart ny disponent for. I 1932 tok Bergens Kreditbank over eigedomane til Hess i Florvåg. Sjølv flytta han tilbake til Buskøyna.

Kjelder
-------

1. ↑  Kysten, 6. oktober 1902
2. ↑  Fiskarsoga for Sogn og Fjordane 1860-1980
3. ↑  Det nye Askøy bli til 1870-1940
Koordinatar: 59°44′20.638″N 10°12′12.247″E﻿

**Drammen stasjon** ligg 2,2 meter over havet på breidda av Drammenselva i den luten av Drammen som heiter Strømsø, og er ein stasjon for både Drammensbanen mot Oslo Sentralstasjon, Vestfoldbanen mot byane i Vestfold, Sørlandsbanen over Hokksund til Kristiansand og Stavanger, og Randsfjordbanen mot Hønefoss (strekninga Drammen – Hokksund på Sørlandsbanen er opphavleg ei strekning på Randsfjordbanen). Persontoga på Bergensbanen går òg om Drammen stasjon og over Randsfjordbanen på strekninga mellom Oslo Sentralstasjon og Hønefoss.

Drammen stasjon, som ligg 42 kilometer frå Oslo Sentralstasjon, vart opna 15. november 1866, då Randsfjordbanen vart teke i bruk, og er ombygd fleire gongar.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Drammen stasjon**

* Drammen stasjon i Norsk Jernbaneklubbs stasjonsdatabase.
* Drammen stasjon på Jernbaneverkets internettsider Arkivert 2014-02-02 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Lokalhistoriewiki
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
**Carl Stousland** (25. oktober 1860–23. august 1941) var ein norsk kjøpmann, bankmann og stortingsmann. Han representerte Venstre fram til 1909, perioden 1919-21 var han «uavhengig». Han var sentral i handelslivet og lokalpolitikken i Skien i ei årrekke. Henrik Ibsen var morbror hans.

Stousland var fødd i Skien, far hans var skipper. Frå 1874 til 1878 var han handelsbetjent i Brevik, deretter arbeidde han i onkelen Ole P. Ibsen si kolonialforretning i Skien fram til 1885. Han overtok då forretninga som dreiv fram til 1904. Frå 1888 dreiv han eiga assuranseforretning i Skien, og frå 1912 til 1932 var han børskommissær i byen. Stousland var stiftar i Skiens Kjøbmannsforening frå 1888 og formann i ti år framover. Frå 1912 til -23 var han formann i Skiens handelskammer.

Stousland var medlem av Skien bystyre frå 1888 til 1919. Han sat i formannskapet i fleire år, og i periodane 1897-99 og 1917-19 var han ordførar. Stousland var vararepresentant for Venstre på Stortinget for Skien i 1895, møtte i 1897 frå 5. juli. Ved stortingsvalet same hausten kom han inn på fast plass. Han hadde sete på Stortinget fire samanhengande periodar 1898 til 1909. Alle periodane fram til 1907 var han med i næringskomite nr 2, formann 1901-03. Elles var han sekretær i Stortinget 1900-03 og 1906-09, samt medlem av valkomiteen 1906-09. Fram til dess hadde han vore venstremann. Då han på ny kom på Stortinget, 1919-21, var han vald på ei partiuavhengig liste.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
* Biografisk informasjon om Carl Stousland NSD Norsk senter for forskningsdatas politikararkiv
**Christian Zetlitz Bretteville** (17. november 1800–24. februar 1871) var ein norsk offiser, embetsmann og politikar. 

Bretteville var fødd i Stavanger. Han vart student i 1821 og cand. jur. i 1826. Frå 1828 var han tilsett i Finansdepartementet, byråsjef 1836. 1839 var han ekspedisjonssekretær i avdelinga for det indre og 1840 for finansane. Frå 1842 var han borgarmeister i Christiania.

Bretteville var ordførar i hovudstaden 1841-42. På Stortinget 1848 representerte han Christiania og Lillehammer, der han var medlem av budsjettkomiteen og formann i komiteen om den dansk-tyske krig og om statslån, medlem av komiteen om pengekrisa og skattestellet i byane.

Våren 1850 fekk Bretteville plass i statsrådet som sjef for Finansdepartementet, seinare styrte han Indredepartementet i fleire periodar frå 1854 til han døydde i 1871. Han var konstituert statsminister i Stockholm frå 16. desember 1858 til juni 1859 og atter ei tid i 1861.

Bretteville mottok storkors av St. Olavs Orden i 1863. Han døydde 1871 i Christiania med han var indreminister.

Brettevilles gate i Oslo er kalla etter han.

Kjelde
------

* Lindstøl, Tallak:*Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
**Kvitsøy** er ein kommune, eit kyrkjesokn og ei øygruppe utanfor Stavanger i Rogaland fylke. 

Dei 365 øyar, holmar og skjer er til saman 5,73 kvadratkilometer. Kommunen vert omgjeve av dei ytre delane av Boknafjorden. Mot nord ligg Karmøy og Bokn, mot aust Rennesøy og Randaberg. 

Fire av øyane har fastbuande, opphavleg var her seks gardar med krøtter. Det finst to større busetnader, og dei ligg ved tidlegare fiskehamner: Ystabøhamn i vest og Leiasundet i aust.

Historie
--------

Steinkross i storleik 3,90 \* 1,87 meter, navigasjonsmerke og kristent symbol reist mellom 800 og 1050 e.Kr. Foto: Roar Johansen

Bustadhus ved Ydstebøhamn. Foto: Roar Johansen

Kvitsøy ligg midt i skipsleia og ho var tidleg ein viktig møteplass. Erling Skjalgsson og Olav Haraldsson hadde fredsmøte her i 1016 og gjorde semje om fred. Eit anna fredsmøte hende i 1208 då baglerkongen Filippus Simonsson og birkebeinarleiaren Inge Bårdsson gjorde «kvitsøysemja» om kven som skulle styre i Vika.

Den første kyrkja, St Clemens-kyrkja vart truleg bygd samstundes med Stavanger domkyrkje. I dag er kyrkjeruinane ein låg haug ved Leiasund rett nord for steinkrossen på Krossøy. Ei ny kyrkje i tømmer, Kvitsøy kyrkje vart bygd i 1620. 

Kvitsøy sokn er såleis eldgammal, men den vart eigen kommune først i 1923.

I kommunen kom det ein stor radiosendar i 1982, eit sendeanlegg for sendingar på kortbølgje- og mellombølgje. Radiosendaren vart omtala som «Kvitsøysendaren» eller som «Kvitsøy kringkastar», men er allereie historie ettersom kortbølgje- og mellombølgjesendarane var lagt ned i 2004 høvesvis 2006.

Sendaren er ikkje lagt ned heilt. Det er fortsatt litt drift via sendaren, men i betydeleg mindre grad enn tidlegare.

Næringsliv
----------

Tidlegare var fangst av sild, mort og hummar viktige levevegar. Hummarfisket hadde stor verdi frå starten på 1800-talet til ca 1955. I dag er mange tilsette i småindustri, på Kvitsøy trafikksentral og i kommunen. Trafikksentralen kom i 2003, erstattar lósstasjonen og syter for tryggleik på havet frå Ryvarden til Jærens rev.

Kjelder
-------

* Thomsen Hanne (red.): *Rogaland* Wigestrand forlag, Stavanger 2003
* Nettside hos Fornminneprosjektet i Rogaland Arkivert 2007-09-27 ved Wayback Machine.

1. ↑  SSB

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Kvitsøy kommune**

* Nettstad hos Kvitsøy kommune

| * v
* d
* e
Kommunar i Rogaland |
| --- |
| Bjerkreim  • Bokn  • Eigersund  • Gjesdal  • Haugesund  • Hjelmeland  • Hå  • Karmøy  • Klepp  • Kvitsøy  • Lund  • Randaberg  • Sandnes  • Sauda  • Sokndal  • Sola  • Stavanger  • Strand  • Suldal  • Time  • Tysvær  • Utsira  • Vindafjord | Rogaland fylke |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* Lokalhistoriewiki
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
**Xbox Live** (varemerkeverna som *Xbox LIVE*) er ei direktekopla leveringsteneste for fleirspelarmodus spele- og digitale medium. Tenesta er oppretta av og vert driven av Microsoft Corporation og er for tida den einaste direktekopla speletenesta for konsollar der brukarar må betale for å spele fleirspelarmodus gaming. Tenesta var fyrst tilgjengeleg for Xbox-konsollen i november 2002. Ein oppdatert versjon var tilgjengeleg for Xbox 360-konsollen etter at systemet blei lansert i september 2005. Tenesta er ein konkurrent til Sonys PlayStation Network. 

Tenesta var utvida i 2007 for Windows-plattforma, og vart kalla Games for Windows – Live , noko som gjer dei fleste aspekt av systemet tilgjengeleg på Windows-maskinar. Microsoft har annonsert planar om å utvide live til andre plattformer, til dømes mobiltelefonar, som ein del av Live Anywhere-tiltaket. På det nye mobile operativsystemet til Microsoft, Windows Phone, er Xbox Live- funksjonen med i Windows-telefonar som vart lansert frå slutten av 2010. Xbox Live vart avslutta for den originale Xbox-konsollen i mai 2010.

Xbox Live er tilgjengeleg som både ei gratis- og abonnementsbasert teneste, kalla Xbox Live Free og Xbox Live Gold. Gold-tenesta har fleire funksjonar. Før oktober 2010 var gratistenesta kalla Xbox Live Silver.

Kjelder
-------

1. ↑  "Microsoft Trademarks"
2. ↑  "Imagine A Live Anywhere!"
3. ↑  "Microsoft Unveils Windows Phone 7 Series"[*daud lenkje*]
4. ↑  "Microsoft Renames Xbox Live Silver to 'Xbox Live Free'".[*daud lenkje*]
5. ↑  "Xbox LIVE Membership | Xbox LIVE Subscription | Join Xbox LIVE"

* *Denne artikkelen bygger på «Xbox Live» frå Wikipedia på engelsk, den 12. august 2012.*
Koordinatar: 41°55′23″N 12°31′08″E﻿

**Sant'Agnese fuori le Mura** ('Heilage Agnes utanfor murane') er ein tidlegkristen basilika som ligg nord i Roma. Kyrkja er vigd til den unge jomfrumartyren Agnes, og huser relikviane hennar. Ho er bygd over katakombane der Agnes opphavleg blei gravlagd. Kyrkja er kjend for mosaikken i apsisen, som blei laga på 630-talet. 

Den første kyrkjebygningen på staden blei oppført på midten av 300-talet. Den noverande kyrkja blei bygd av pave Honorius I på 600-talet, og har i stor grad same struktur no som då. Kyrkja ligg Via di Sant'Agnese og Via Nomentana i Quartiere XVII Trieste nordaust i Roma. Ruinar av ein tidlegare basilika frå 300-talet, og kyrkjebygningen Santa Costanza, ligg like ved.

Galleri
-------

* Kyrkja fotografert i 1911Kyrkja fotografert i 1911
* FasadenFasaden
* InteriørInteriør
* TakTak
* Altar og apsisAltar og apsis
* Heilage Agnes, detalje av apsismosaikken.Heilage Agnes, detalje av apsismosaikken.

Kjelder
-------

* Tylenda, Joseph N.: *The Pilgrim's Guide to Rome's Principal Churches*, The Liturgical Press, Collegeville, Minnesota 1993 (engelsk). ISBN 0-8146-5016-3. OCLC 27066978.

* *Denne artikkelen bygger på «Sant'Agnese fuori le Mura» frå Wikipedia på svensk, den 8. august 2019.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Sant'Agnese fuori le mura**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GND
* GeoNames

 |