recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Shotts and Dykehead Caledonia Pipe Band** er eit sekkepipekorps av fyrste klasse frå Shotts i North Lanarkshire-regionen i Skottland. Korpset har vunne World Pipe Band Championships 16 gonger.

Historie
--------

Shotts and Dykehead Caledonia Pipe Band blei skipa i 1910 av *pipe major* Dugald MacFarlane. Korpset kjøpte den fyrste uniforma si med kiltar i McKenzie-tartan i 1914. Trass i at det deltok i mange tevlingar fekk ikkje korpset suksess før Tom McAllister tok over leiarrolla i 1929. I 1935 vann det verdsmeisterskapen i 2. klasse, og blei oppgradert til 1. klasse for sesongen 1936, då det vann den britiske meisterskapen på fyrste forsøk. Etter at tevlinga vart stoppa under andre verdskrigen, vann korpset verdsmeisterskapen i 1948 og 1952 under Tom McAllister, og det blei 21 store meisterskap under leiarskapen hans.

Sonen til Tom McAllister, John Kerr McAllister, tok over som pipe major i 1954, i samarbeid med trommeleiaren Alex Duthart. Under dette leiarskapet vann korpset fire VM på rad frå 1957 til 1960, ein rekord for den tida. Etter å ha mista fleire medlemmar, inkludert Alex Duthart, og ikkje tevla i 1963, blei Willie Stevenson utnemna som trommeleiar, og bandet tevla att i 1964.

John Kerr McAllister blei pensjonert i 1968, etter å ha leia bandet til å vinna 26 store meisterskap. Han blei etterfølgd av ein yngre bror, Tom McAllister Junior. Alex Duthart kom tilbake i 1970, og dei neste tolv åra før Tom pensjonerte seg, vann bandet 23 andre store meisterskap, inkludert VM i 1980. Alex pensjonerte seg i 1982 og Tom i 1984, og blei etterfølgd av John Scullion som leinade trommeslagar og James A. Bell som pipe major. Ved slutten av 1986 tok Robert Mathieson og Jim Kilpatrick, som var medlemmar av bandet, over som høvesvis pipe major og leiande trommeslagar. Bandet vann 30 store meisterskap under Mathieson, som pensjonerte seg ved slutten av 2010 og blei erstatta av Gavin Walker.

Diskografi
----------

* *World Champions* (1960)
* *Champions Supreme* (1965)
* *The Covenanter* (1968)
* *Parade of the Pipes* (1970)
* *Pipes & Drums* (1970)
* *Bagpipes, Brass & Accordion* (1971)
* *The Shores of Loch Katrine* (1974)
* *Bagpipe Marches and Music of Scotland* (1976)
* *Shotts & Dykehead Caledonia Pipe Band* (1976)
* *Champion of Champions* (1981)
* *Another Quiet Sunday* (1992)
* *By the Waters Edge* (1994)
* *The Pipe Major's Choice* (1999)
* *La Boum Ecosse* (2001)
* *Legendary House of Edgar Shotts & Dykehead Caledonia Pipe Band* (2005)
* *Rise* (2018)

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12  «About». shottspipeband.com. Henta 5 February 2015.
2. ↑  «Just Champion». *The Glasgow Herald*. 18 August 1980. s. 3. Henta 14 October 2022.
**Treliste**
**Klosaksdyr** (Chelicerata) er ei gruppe leddyr som er kjenneteikna ved at dei har seks par vedheng. Det fyrste paret er utvikla til klosakser eller chelicer, som blir nytta til å kutta opp og manipulera mat med. Det andre paret er vanlegvis utvikla som primitive gangbein, men kan vera meir spesialisert hjå meir avanserte artar. Dei fire siste para har stort sett gangbeinfunksjon. Hjå andre nolevande artar leddyr er det fyrste beinparet gjort om til antenner.

Klosaksdyra utvikla seg i havet for meir enn 445 millionar år sidan, men nokre har sidan utvikla boklunger og lever på land. Kor mange artar som finst er usikkert, ettersom ein reknar med at svært mange av dei framleis er uoppdaga.

Inndeling
---------

* Biota, liv
	+ Animalia, dyr
		- Arthropoda, leddyr
			* Chelicerata, klosaksdyr
				+ Arachnida, edderkoppdyr
				+ Dolkhalar, Merostomata
				+ Pycnogonida, havedderkoppar

1. ↑  Erik Tetlie, Odd & Rein, Jan Ove. (2006). Klosaksdyrene (Chelicerata) og deres slektskapsforhold. *Naturen* Oslo. **130**. 244-257.
2. ↑  Rudkin, D.M.; Young, G.A. & Nowlan, G.S. (January 2008), "The Oldest Horseshoe Crab: a New Xiphosurid from Late Ordovician Konservat-Lagerstätten Deposits, Manitoba, Canada", Palaeontology, 51 (1): 1–9, doi:10.1111/j.1475-4983.2007.00746.x
41°55′21.4″N 12°31′02.57″E﻿ / ﻿41.922611°N 12.5173806°E﻿ / 41.922611; 12.5173806

**Santa Costanza** er eit antikt romersk mausoleum for eldstedottera til den romerske keisaren Konstantin den store, Constantina, også kjend som Constantia, som blei teke i bruk som kyrkjebygning på 1200-talet. Kyrkja ligg ved Via Nomentana i distriktet Trieste nordaust i Roma, og høyrer til soknet Sant'Agnese fuori le Mura. Santa Costanza ingår i *Complesso monumentale di Sant'Agnese fuori le Mura*.

Skildring
---------

Grunnplanen til kyrkja.
Santa Costanza er ein rotundeforma bygning med kuppel og ambulatorium (omgang) med apsis og nisjer. Kuppelen har ein diameter på cirka 22,5 meter. Han er halden opp av tolv parvis stilte granittkolonnar med marmorkapitél i korintisk ordning. Eit vindauge i kuppeltamburen gjev interiøret lys. 

Kvelvet i ambulatoriet er dekorert med svært velbevarte romerske mosaikkar frå 300-talet av. Mosaikkane har mange ulike motiv: Nokre er døme på tidleg kristen kunst, andre er sekulære, og dei viser til dømes geometriske former, vinhaust, tregreiner med frukter, amforaer og eksotiske fuglar.

I apsisen (A) rett imot inngangen står ein kopi av porfyr-sarkofagen der Constantina opphavleg blei gravlagd. Den opphavlege sarkofagen er no i Vatikanmusea. Han er dekorert med kjerubar, påfuglar og akantusornament. I apsisen til høgre (E) finst det ein 400-talsmosaikk som framstiller Kristus som gjev nøklane til Peter. Dei er omgjevne av festongar og fargerike frukter. I apsisen til venstre (C) er det òg ein mosaikk frå 400-talet. Kristus står her på ein topp som frelsesvatnet flyt ut frå. Fire lam søker seg mot vasskjelda. På kvar side av Kristus står Peter og Paulus. Peter held ein bokrull med orda «DOMINVS PACEM DAT», 'Herren gjev fred'. Mosaikken er ramma inn av fruktgirlanderar.

Galleri
-------

* Kopi av Constantina sin porfyrsarkofag.Kopi av Constantina sin porfyrsarkofag.
* Kristus i majestet med Peter.Kristus i majestet med Peter.
* Kristus med Peter og Paulus.Kristus med Peter og Paulus.
* Mosaikk som viser ein vinhaust.Mosaikk som viser ein vinhaust.

Kjelder
-------

1. ↑  «Chiesa annessa Santa Costanza». *Vicariatus Urbis* (på italiensk). Diocesi di Roma. Arkivert frå originalen 16 november 2017. Henta 16. november 2017.
2. ↑  Tylenda 1993, s. 135
3. ↑  Tylenda 1993, s. 136

* *Denne artikkelen bygger på «Santa Costanza» frå Wikipedia på svensk, den 5. august 2019.*

### Bibliografi

* Ausenda, Marco: *Roma*, Touring Club Italiano, Milano 2002, 9 (italiensk), s. 775–776. ISBN 88-365-2541-5.
* Rendina, Claudio: *Guida insolita ai misteri, ai segreti, alle leggende e alle curiosità delle Chiese di Roma*, Newton & Compton, Roma 2000 (italiensk), s. 75. ISBN 88-8289-419-3.
* Tylenda, Joseph N.: *The Pilgrim's Guide to Rome's Principal Churches*, Liturgical Press, Collegeville, Minnesota 1993 (engelsk). ISBN 0-8146-5016-3.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Santa Costanza**

* Il Mausoleo di S. Costanza

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames

 |
**Huayan zong** (kinesisk skrift 華嚴宗, pinyin **huāyán zōng**, Wade-Giles *Hua-yen tsung*; sanskrit *Avatamsaka*) var ei skuleretning innan den kinesiske mahāyāna-buddhismen. Ho oppstod på 600-talet i Kina i den seinare delen av Sui-dynastiet, og hadde blomstringstida si under Tang-dynastiet. Retninga døydde ut i Kina på 900-talet, men hadde då spreidd seg vidare som *hwaeom jong* til Korea og deretter også til Japan, der ho blei kalla *kegon-shū*.

Grunnlaget for retninga var skismet mellom Madhyamika- og Vijnanavada-filosofane. Det hevda at dette skismet var *tilsynelatande* paradoks og sjølvmotseriingar, som opphøyrde i lys av Avatamsakasutraen (også kjend som Buddhavatamsakasutraen, på kinesisk *Huayan jing*, «Blomekranssutraen»).

Denne teksten lærer at alle ting heng saman og er avhengige av kvarandre og gir eit bilete av kvarandre. Alle levande vesen er buddhaer. Det er ikkje noko eigentleg skilje mellom verda og nirvana.

Skuleretninga blei etter tradisjonell forståing utforma av ei rekkje av fem «patriarkar» som var viktige for å utvikla læra. Den tredje og den femte av patriarkane var særleg viktige. Dei fem var (1) Dushun (杜順), (2) Zhiyan (智儼), (3) Fǎzàng (法藏), (4) Chengguan (澄觀) og (5) Zongmi (宗密). Ein annan viktig skikkelse i same samanheng var den lærde Lǐ Tōngxuán (李通玄). 

Kvar enkelt av desse «patriarkane» spelte ei vidt ulik rolle i utviklinga til rørsla. Dùshùn etablerte skulen som ei separat retning gjennom sine to «rot-tekstar», og Zhì Yăn formulerte læresetningane hans. Fǎzàng var den som forklarte læra til skulen såpass jordnær og konkret at ho blei allment forstått og anerkjend av hoffet. Chéng Guān og Zōng Mì utvikla læra vidare gjennom omfattande og ekstremt detaljerte kommentarar til Avataṃsaka-sūtraen.

I motsetning til skulen med dei ti stadiuma var huá-yán zōng synkronistisk, med eit verdsbilete som oppløyste skismet mellom Yogachāra og Madhyamika. Han oppfatta Avataṃsakasūtraen som den høgaste og endelege læra til Buddha.
**Mette Abildgaard Juulsager** (fødd 12. oktober 1988 i Horsens) er ein dansk konservativ politiker. Ho har vore vald til Folketinget frå Nordsjællands storkrins sidan 2015. Ho har vore både formann og politisk ordførar for den konservative folketingsgruppa.

Liv og virke
------------

Abildgaard vaks opp i landsbyen Føvling i dåverande Holsted kommune. Faren var lastebilsjåfør, og moren arbeidde på ein eldreheim. Ho tok studentereksamen ved Tørring Gymnasium i 2007 og kandidatutdanning (med graden cand.scient.soc.) i offentleg administrasjon og kommunikasjon ved Roskilde Universitet i 2013. Ho har sidan budd i København-området. Ho har vore kommunikasjonsrådgjevar for Betty Nansen Teatret og for IT-selskapet Solution Team.

Abildgaard melde seg inn i Konservativ Ungdom som 14-åring. I perioden 2009–2014 var ho 2. vara til dei konservative til Europaparlamentet. Abildgaard blei vald inn i regionrådet for Region Hovedstaden i 2014, og blei formann for den konservative gruppa, formann i kreftutvalget og medlem av helseutvalet og psykiatriutvalet. Hun blei styremedlem i Patienterstatningen og Professionshøjskolen Metropol i tillegg til medlem av helseutvalet i Danske Regioner. I 2015 blei Abildgaard vald til Folketinget frp Nordsjællands storkrins med 3 207 personlege røyster, etter å ha vore 1. vara i perioden 2011–2015.

Abildgaard har vore spesielt engasjert i kreftsaka. Ho har vore friviljug kampanjeleiar i Kræftens Bekæmpelse.

Privatliv
---------

I 2016 gifta Abildgaard seg med journalisten Jens Jacob Juulsager. Dei bur i København.

Kjelder
-------

1. 1 2 3 4 5  «Mette Abildgaard (KF)» (på dansk). Folketinget. Henta 8. mars 2019.
2. ↑  Wissendorff, Anya (19. juni 2015). «Føvling-pige på vej i Folketinget: Det er så vildt». *Horsens Folkeblad* (på dansk). Henta 18. juli 2015.
3. ↑  Mortensen, Mikkel Walentin (11. oktober 2018). «30 år fredag: Den konservative komet». *Berlingske* (på dansk). Henta 10. august 2020.
4. ↑  Skjoldan, Lise-Lotte (28. mai 2015). «På spring til Folketinget: Mette Abildgaard» (på dansk). altinget.dk. Henta 18. juli 2015.
5. ↑  «Mette Abildgaard. CV» (på dansk). Det Konservative Folkeparti. Arkivert frå originalen 1. juli 2015. Henta 18. juli 2015.

* *Denne artikkelen bygger på «Mette Abildgaard» frå Wikipedia på bokmål, den 24. mars 2024.*
**Katrin Elisabeth Dahl Jakobsen** (fødd 20. mai 1951 i Tórshavn) er ein færøysk lærar og politikar som representerer partiet Javnaðarflokkurin.

Karriere
--------

Jakobsen gjekk Trondheim lærerhøgskole og arbeidde som grunnskulelærar i Noreg før ho flytta tilbake til Færøyane i 1984. Ho blei då lærer ved Eysturskúlin i Tórshavn.

Jakobsen var vald inn på Lagtinget frå Suðurstreymoy 1998–2004. Ho var 2. vara i perioden 2004–2008 og vald inn på nytt frå Færøyanes felles valkrins 2008–2011. Ho var formann i Lagtingets kulturkomité 1998–2000 og Lagtingets næringskomité 2008–2011. Ho søkte ikkje attval til tinget i 2011.

Jakobsen var medlem av kommunestyret i Tórshavn i perioden 2005–2007.

Familie
-------

Jakobsen er enkje etter Martin Jakobsen (1951–2007), som og var kjend som Martin á Bakka, ein av gründerane av havbruksselskapet Bakkafrost, der ho framleis er medeigar. Konsernsjef Regin Jacobsen er nevøen deira.

Kjelder
-------

1. ↑  Dahl, Árni (2002). «Katrin Dahl Jakobsen». *Løgtingið 150 – Hátíðarrit* (PDF) **2**. Løgtingið. s. 297. Arkivert frå originalen (PDF) 27. september 2006. Henta 4. september 2021.
2. ↑  Bertholdsen, Áki (16. november 2010). «Katrin og Andreas gevast í politikki». *Sosialurin* (på færøysk). Henta 27. juli 2014. [*daud lenkje*]
3. ↑  *Býraðslimir í Tórshavn síðan 1909* (på færøysk). Tórshavnar kommuna. 2009. s. 29. Arkivert frå originalen 12. januar 2014. Henta 29. juni 2014.
4. ↑  «Historisk resultat på Færøyene» (på færøysk). iLaks. 25. februar 2014. Henta 27. juli 2014.

* *Denne artikkelen bygger på «Katrin Dahl Jakobsen» frå Wikipedia på bokmål, den 25. mars 2024.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* **Lua-feil i package.lua, line 80: module 'Module:External\_links/conf/offisiell nettstad' not found.**
* «Katrin Dahl Jakobsen» (på færøysk). Lagtinget.
*Sjå òg Storegut (fleirtyding)*
MF «Storegut» ved Tinnoset.Foto: SRS scandiline

**MF «Storegut»** er ei norsk jarnbaneferje som trafikkerte Tinnsjå i Telemark frå 1956 til 1991. 

Ferja vart bygt i stål av Glommen Mekaniske verkstad på ferjeslippen på Tinnoset i 1956. Ho var ein del av transportkjeda Rjukanbanen-Tinnsjøen-Tinnosbanen-Telemarkskanalen til trafikken på banen vart nedlagt i 1991. 

Da skipet vart sjøsett i 1956, var det den største innsjøferja i Nord-Europa. Ho tok over trafikken for DF «Ammonia», som gjekk over til å bli reserveferje. 

MF «Storegut» vart freda av Riksantikvaren i 2009. Frå i 2015 vart ho innskrive på UNESCO si verdsarvliste som ein del av Rjukan-Notodden industriarv.

Tekniske data
-------------

* Byggjeår: 1956
* Lengde: 82.11 m
* Tonnasje: 1 119 bruttotonn
* Maskinar: 3 stk 6 sylindra MWM dieselmotorar
* Kapasitet: 19-21 jarnbanevognar, 400 passasjerar

Kjelder
-------

1. 1 2  «Storegut / Fartøy». Riksantikvaren / Kulturminnesøk. Henta 21. september 2017.
2. ↑  «M/F Storegut». Rjukanbanen / Norsk industriarbeidermuseum. Henta 22. september 2017.
3. ↑  «Verdensarven på Rjukan og Notodden». Riksantikvaren. 6. juli 2015. Henta 21. september 2017.

* *Denne artikkelen bygger på «MF «Storegut»» frå Wikipedia på bokmål, den 22. september 2017, revisjon 17767343.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **MF «Storegut»**

* 

* MF «Storegut» i kulturminnesok.no, nettstaden til Riksantikvaren

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Lokalhistoriewiki

 |
**Vevelstad** er ein kommune på Helgeland i Nordland fylke. Han grensar mot Alstahaug kommune i nord, Vefsn kommune i aust, Brønnøy kommune i sør og mot Vega kommune over havet i vest. Næringsvegane er hovudsakleg jordbruk, fiske, fiskeforedling og treforedling. Kystriksvegen går gjennom kommunen.

Geografi
--------

Kommunen er djupt gjennomskoren av Vistenfjorden, som er rekna for den reinaste i Noreg. Det meste av arealet i kommunen er fastland, men han har òg nokre øyar, med Hamnøya som den største. Den høgaste toppen i kommunen er Vistkjerringa på grensa mot Vefsn.
Rundt 50 % av kommunen er verna som Lomsdal/Visten Nasjonalpark.

I 2023 hadde kommunen rundt 480 innbyggjarar. Den største busetnaden i kommunen er Vevelstad, som også huser kommunesenteret. Hamnøya i vest har rundt 20 fastbuande. Ved Vistenfjorden i nord er bygdene Stokkasjøen og Visthus, som har rundt 50 fastbuande. Heilt inne i Vistenfjorden bur det fastbuande både i Kilvågen, på Bønå og på Aursletta.

Historie
--------

Helleristninger i Vistnesdalen viser at det har budd folk i området sidan steinalderen.

Kultur
------

Vevelstad var deltakar i Skulpturlandskap Nordland med skulpturen *Opus for himmel og jord* av Oddvar I.N. Daren.

Vevelstad Bygdetun er ein del av Helgeland Museum.

Kommunevåpen
------------

Kommunevåpenet til Vevelstad er blått med tre flytande omvende sparrar i sølv eller kvitt. Det blei utforma av Odd P. Olsen og vedtatt brukt av kommunestyret 6. mai 1992, med godkjenning frå statsrådet 13. november same året.

Kjelder
-------

1. ↑  «Høyeste fjelltopp i hver kommune». Kartverket. Henta 27. juni 2017.
2. 1 2 3  «Fakta om kommunen - Hovedportal», *www.vevelstad.kommune.no*, henta 26. mars 2024

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Vevelstad kommune**

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

| * v
* d
* e
Kommunar i Nordland |
| --- |
| Alstahaug • Andøy • Beiarn • Bindal • Bodø • Brønnøy • Bø • Dønna • Evenes • Fauske • Flakstad • Gildeskål • Grane • Hadsel • Hamarøy • Hattfjelldal • Hemnes • Herøy • Leirfjord • Lurøy • Lødingen • Meløy • Moskenes • Narvik • Nesna • Rana • Rødøy • Røst • Saltdal • Sortland  • Steigen • Sømna • Sørfold • Træna • Vefsn • Vega • Vestvågøy • Vevelstad • Værøy • Vågan • Øksnes | Nordland fylke |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* Lokalhistoriewiki
* GeoNames
* SSR (namn)
* MusicBrainz (area)

 |
**Hui**, **Hudøy** eller **Hudø** er ei øy i Tønsbergfjorden i Færder kommune. Hudøy er på rundt 1,4 km² og har ein flott natur med alt frå svaberg, knausar og knattar til urørt skog.

Hui er ei av øyane i Tjøme sin skjergard som tidlegare hadde fast busetnad, men øya har ikkje vore busett sidan 1985. Rundt hundreårsskiftet budde det omkring 150 menneske der. Dei fleste levde av ein kombinasjon av jordbruk, fiske og skipsfart.

Øya er eigd av Oslo kommune, og er mest kjend for sine feriekoloniar eller sommarleirar for vanskelegstilte born frå byen. Feriekolonidrifta byrja på Hui i 1916. Feriekoloniane vart tidlegare drive direkte av Oslo kommune, men frå 1991 har kommunen samarbeida med Kirkens bymisjon gjennom Stiftinga Hudøy. Hudøy har i dag 59 bygg fordelt på 11 leirstader.

Forfattarane Alf Larsen (1885-1967) og Aasmund Brynildsen (1917-1974) kom begge frå Hudøy. Brynildsen utgav i 1974 memoarboka *Hudø. Bilder fra en barndom* med illustrasjonar av grafikaren Hans Gerhard Sørensen (1923-1999).

Kjelder
-------

1. ↑  «Hui». Kartverket / Faktaark. Henta 24. januar 2018.

* *Denne artikkelen bygger på «Hui» frå Wikipedia på bokmål, den 8. april 2008.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Kart og luftfoto over øya
* Stiftinga Hudøy
* Hudø gård Arkivert 2015-04-02 ved Wayback Machine.
* Alf Larsens barndomsrike på Hudø Arkivert 2007-09-30 ved Wayback Machine.
* Måleri med Hudøy-motiv Arkivert 2008-04-08 ved Wayback Machine.
* Oslo kommune sin feriekolonidrift
* Sommerlykke med hjemlengsel. 2019-06-24. Dagsavisen

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* LCCN
* SSR (namn)

 |
| **Sosnowiec** |
| --- |
| SosnowiecSosnowiec Sosnowiec |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Flagget til Sosnowiec | Byvåpenet til Sosnowiec |
| **Flagget til Sosnowiec** | **Byvåpenet til Sosnowiec** |

 |
| Plassering |
| 

Sosnowiec is located in Polen

 |
| Styresmakter |
| Land  Voivodskap |  Polen  Schlesiske voivodskap |
| Byrettar | 1902 |
| Borgarmeister | Arkadiusz Chęciński |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  91,06 km² |
| Innbyggjarar  - Totalt (2006)   - folketettleik | 225 202   2468/km² |
| Koordinatar | 50°18′0″N 19°10′0″E﻿Koordinatar: 50°18′0″N 19°10′0″E﻿ |
| Høgd over havet | 250 moh |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 41-200 til 41-225 |
| Telefon-retningsnummer | +48 32 |
| Bilnummer | SO |
| **Nettstad:** www.sosnowiec.pl |

**Sosnowiec** er ein by sør i Polen. Han ligg nær Katowice i Schlesiske voivodskap, og var ein av dei største byane i Øvre Schlesien industriområde. Historiske høyrde derimot Sosnowiec til Zagłębie Dąbrowskie og ikkje Schlesien. I dag har byen om lag 225 000 innbyggjarar.

Namnet på byen vert stundom skrive på mange forskjellige måtar, som Sosnowietz, Sosnowitz, Sosnowjyc (schlesisk), Sosnovits (jiddisk), Sosnovyts, Sosnowyts, Sosnovytz, Sosnowytz, Sosnovets (russisk) og Sosnovetz. Det er fem mindre byar i Polen som òg heiter Sosnowiec. Dei ligg i regionane Bydgoszcz, Kielce, Łódź, Łomża og Opole.

Historie
--------

Sosnowiec er ein forholdsvis ny by og fekk byrettar først i 1902. Han oppstod då fleire landsbyar og busetnader, som er langt eldre, vart slått saman. Den eldste av desse er Milowice, Sielec og Pogoń, medan Modzejów,Niwka, Środula og Radocha om lag er like gamle. Etter den tredje delinga av Polen vart Sosnowiec gjeven til Kongedømet Preussen og vart så ein del av Hertugdømet Warszawa og Kongress-Polen under Russland.

Rundt byen var det mange gode naturressursar og då jernbanen mellom Warszawa og Wien kom til staden i 1859, voks byen raskt. Då byen fekk byrettar av tsar Nikolaj II hadde han 60 000 innbyggjarar.

Sosonowiec leid under begge verdskrigane. Under den første verdskrigen vart det meste av industrien stengd eller øydelagd, og under den andre verdskrigen vart mange av innbyggjarane i byen terroriserte og mange avretta. I januar 1945 vart byen frigjord og utviklinga kunne starte på nytt att.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Sosnowiec» frå Wikipedia på engelsk, den 15. juni 2008.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Sosnowiec**

* Sosnowiec på eit gammalt bilete
* Bilete av Sosnowiec Arkivert 2003-08-04 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Nordre Follo** er ein kommune i Akershus fylke. Kommunen grensar til Oslo i nord, Bunnefjorden og Ås i vest, Indre Østfold i søraust og Enebakk i aust. Han er ein av dei folkerikaste i Noreg med  innbyggjarar.

Kommunen vart danna den 1. januar 2020 gjennom samanslåing av Ski og Oppegård kommunar i tidlegare Akershus fylke. I samband med samanslåinga vart ein del av Ås kommune (Tandbergløkka) flytta til Nordre Follo.

Kommunevåpenet er eit sølvfarga havreaks på blå bakgrunn. Havreakset står for den rike jordbrukstradisjonen i området. Blåfargen står for himmel og vatn, som fjorden, sjøar og vassvegar.

Geografi
--------

Terrenget i Nordre Follo er småkupert og stort sett skogkledd med lausmassar i forsenkingane. Berggrunnen består av gneis som er del av det søraustnorske grunnfjellsområdet. Skimorenen er eit aust-vestgåande ra som dannar vasskiljet mellom vassdraga nordover til Gjersjøen/Bunnefjorden og Mossevassdraget (nedbørfeltet til Kråkstadelva).

Norddelen av kommunen, Oppegård, blir nesten delt i to av den nord–sørgåande Gjersjøen. I nordaust finst åsar på opptil 216 meter over havet og i vest når Svartskogplatået opp til 163 meter over havet. Sør og vest i kommunen er landskapet flatare og lågare, men den høgaste toppen i kommunen, Tømmerås på 313,1 moh. ligg likevel i sør.

Sør- og vestdelen av kommunen er dekka av store marine lausavsetningar, og dannar store jordbruksområde. Korndyrking er den viktigaste driftsforma.

Folkesetnad
-----------

Nordre Follo er ein del av Stor-Oslo i Osloregionen. Folkesetnaden er konsentrert rundt bybandet langs jernbanen sørover frå Oslo. Østfoldbanen går aust for Gjersjøen gjennom Kolbotn, Langhus og så til administrasjonssenteret Ski.

Kjelder
-------

1. 1 2 3 4  Askheim, Svein (20. august 2020). «Nordre Follo». *Store norske leksikon* (på norsk bokmål). . Fri artikkel.
2. ↑  «Nordre Follo Kommune», *www.nordrefollo.kommune.no*, arkivert frå originalen 2. januar 2020, henta 2. januar 2020
3. ↑  Lovdata. (12.12.2017). Forskrift om sammenslåing av Oppegård kommune og Ski kommune til Nordre Follo kommune, Akershus
4. ↑  Ellen Margrete Ceeberg (30. mai 2018), «Tandbergløkka til Nordre Follo - Ås kommune», *www.as.kommune.no* (på norsk), henta 15. september 2020 [*daud lenkje*]
5. ↑  «Kommunevåpen», *Nordre Follo Kommune* (på norsk), henta 14. september 2020 [*daud lenkje*]
6. ↑  «Høyeste fjelltopp i hver kommune». Kartverket. 11. februar 2020. Henta 17. februar 2020.

| * v
* d
* e
Kommunar i Akershus |
| --- |
| Asker  • Aurskog-Høland  • Bærum  • Eidsvoll  • Enebakk  • Fet  • Frogn  • Gjerdrum  • Hurdal  • Lørenskog  • Nannestad  • Nes  • Nesodden  • Nittedal  • Oppegård  • Rælingen  • Skedsmo  • Ski  • Sørum  • Ullensaker  • Vestby  • Ås | Akershus fylke |
**Austertana** (nordsamisk *Juovlavuotna*, kvensk *Jouluvuono*) er ei bygd som ligg ved botnen av Leirpollen i Tana kommune i Finnmark i Troms og Finnmark fylke. Ho ligg rundt 30 kilometer nord-nordaust for kommunesenteret Tana bru, og busetnaden strekkjer seg frå Leirpollen og oppover nedre delen av Juladalen. Grunnkrinsen Austertana hadde 199 innbyggjarar 1. januar 2017.

Geografi
--------

Berggrunnen i området består av sparagmitt frå Varanger-istida i eokambrium. Verdas nest største kvartsittbrot som blir drive av Elkem ligg i Austertana.

Ved Austertana ligg Stangnestind, som er det høgaste fjellet på Varangerhalvøya med ei høgd på 724 meter over havet.

Den lengste sandstranda i Noreg ligg i Austertana. Ho er 13 km lang, og går frå Leirpollnes til Rødberget.
Ein del av staranda er halvøya Høyholmen, som er ein kjend stad for å sjå fuglar.

Det nordegaste punktet for bjørkeskog i Skandinavia er i Austertana.

Kjelder
-------

1. ↑  «Austertana». *Faktaark*. Kartverket. Henta 26. januar 2018.
2. ↑  Austertana på Norgeskart.no frå Statens kartverk
3. ↑  «Tabell: 04317: Folkemengde, etter grunnkrets». *20250101 Austertana*. Statistisk sentralbyrå. Henta 26. januar 2018.
4. ↑  «Austertana» (18. mars 2020) av Svein Askheim i *Store norske leksikon*, snl.no.. Fri ombruk.
5. 1 2  «Høyholmen i Tanamunningen naturreservat», *www.ut.no* (på norsk), henta 6. mai 2020

| * v
* d
* e
Busetnader på 28. lengdegrad aust (Noreg) |
| --- |
| 28. austlege lengdegrad | Austertana**·** Karlebotn**·** Nesseby**·** Polmak**·** Rustefjelbma**·** Skiippagurra**·** **Tana bru****·** Varangerbotn |
| I nærleiken | **Berlevåg****·** **Båtsfjord****·** **Kjøllefjord****·** Kongsfjord**·** Lebesby**·** **Mehamn****·** **Vadsø** |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
**Skiptvet** er ein kommune som ligg i Østfold fylke, om lag 70 km frå Oslo. Flatevidda er er 101,6 km², der 33 km² er jordbruksareal og 42 km² er produktiv skog. Kommunen grensar mot Våler i vest, Indre Østfold i nord og aust, Rakkestad i aust, og Sarpsborg i sør. Høgaste punkt er *Jonsrudåsen*, 225 moh. På det lokale talemålet vert kommunen omtala som *Skjetve*, og ein som kjem frå kommunen er ein skjetving.

Historie
--------

Ein reknar med at dei fyrste menneska slo seg ned i Skiptvet for kring åtte tusen år sidan. Spesielt slo mange seg ned i områda ved vassdraget Glomma, der det var gode leveforhold. I mellomalderen var Skiptvet ein del av Vingulmork, som seinare vart kjend som Østfold.

Namnet *Skiptvet* skal vera ei samansetting av to ord. Fyrste delen kan vera *Skagi*, som på norrønt språk tyder «noko som rager opp i landskapet». Ei anna tolking kan vera mannsnamnet *Skeggi*, «mann med skjegg». Siste delen av namnet, *-tveit*, er vanleg i gardsnamn frå vikingtida, og tyder «eit lite jordstykke». Den innkotne *p*-en er eit typisk eksempel på sekundær etymologisering.

Det har ikkje vore mykje industri i Skiptvet, men det fyrste føretaket som vart oppretta heitte *Skiptvet meieri*. Kring dette meieriet voks det fram ein liten tettstad. Området er i dag sentrum for kommunen, med namnet Meieribyen.

Biletgalleri
------------

* Skiptvet bygdetunSkiptvet bygdetun
* Hovudbygget på bygdetunet, frå LiverudHovudbygget på bygdetunet, frå Liverud
* Låven på bygdetunet, frå Taraldrud, bygd kring midt på 1800-taletLåven på bygdetunet, frå Taraldrud, bygd kring midt på 1800-talet
* Stabburet på bygdetunet, bygd kring midt på 1800-taletStabburet på bygdetunet, bygd kring midt på 1800-talet
* Minnesmerke ved Skiptvet kirke. Til minne om dei som ofra livet under andre verdskrigenMinnesmerke ved Skiptvet kirke. Til minne om dei som ofra livet under andre verdskrigen
* Skiptvet kirke sett frå nordvestSkiptvet kirke sett frå nordvest
* Skiptvet kirke sett frå nordaustSkiptvet kirke sett frå nordaust

Bakgrunnsstoff
--------------

* Skiptvet kommune (Offisiell nettstad)

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Skiptvet kommune**

| * v
* d
* e
Kommunar i Østfold |
| --- |
| Aremark  • Askim  • Eidsberg  • Fredrikstad  • Halden  • Hobøl  • Hvaler  • Marker  • Moss  • Rakkestad  • Rygge  • Rømskog  • Råde  • Sarpsborg  • Skiptvet  • Spydeberg  • Trøgstad  • Våler | Østfold fylke |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* Lokalhistoriewiki
* GeoNames
* SSR (namn)
* BR orgnr

 |
Ordet **evangelium** kjem av det greske ordet «evanggelion», som tyder «glad bodskap». I kristendomen har det to tydingar:

1. Den glade bodskapen om trua på Jesu Kristi daude og oppstode. Dette er den opphavlege tydinga ein finn i Det nye testamentet; jamfør Markus 1:1 og Romarbrevet 1:1
2. Dei fire kanoniske **evangelia** (Matteus, Markus, Lukas og Johannes) og sommetider òg andre skildringar av Jesu liv, daude og oppstode (til dømes Tomasevangeliet).

Paulus nytta ordet «evangelium» før dei boklege evangelia i Det nye testamentet kom til, då han i 1. Korintarbrev 15:1 minte kyrkjelyden i Korint på «det evangelium som eg forkynte dykk, som de òg tok imot, som de òg står støe i».

Somme granskarar i nyare tid har nytta ordet om ei tenkt grein av tidleg kristen litteratur (jamfør Peter Stuhlmacher, red. *Das Evangelium und die Evangelien*, Tübingen 1983).

Dei fire evangelia
------------------

Evangeliebit
Dei fire fyrste skriftene i Det nye testamentet i Bibelen kallar me dei fire kanoniske evangelia. Etter den kristne tradisjonen er dei nedskrivne av augevitne og apostlar av Jesus frå Nasaret og inspirerte av Gud, men mange bibelgranskarar tidfester evangelia til ættledden etter apostlane.

Den syriske apologeten Tatian (kring 170), freista å setja utdrag av dei fire evangelia skriftene saman til eitt skrift, kalla Diatessarom (= av fire). Dette skriftet vart brukt innan den syriske kyrkja i eit par århundre, men fekk elles lite å seia kyrkjehistorisk.

### Evangeliet etter Matteus

Dette er det fyrste av skriftene ein finn i Det Nye Testamentet. Det er ei vanleg oppfatning at Matteus hovudsakleg skreiv til jødane når han skreiv, for å vise dei at Jesus var den Messias som var lova gjennom Det gamle testamentet. Dette gjorde han mellom anna med å skriva Jesu ættetavle heile vegen attende til Abraham samt 63 tilvisingar til gamaltestamentlege profetiar.

### Evangeliet etter Markus

### Evangeliet etter Lukas

### Evangeliet etter Johannes

Apokryfe skrifter
-----------------

Dei Apokryfe skriftene er namnet på skrifter som gjev seg ut for å fortelja den bibelske historia, men som kyrkja likevel ikkje anerkjenner. Det finst både gamaltestamentlege og nytestamentlege apokryfer.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* NKC
* NDL

 |
Namnetrekket til Gunnar Heiberg.
**Gunnar** er eit mannsnamn som var særs populært i Noreg på 1920- og 1930-talet. Opphavet er norrønt, der 'gunn' er eit ord for strid, medan endinga -ar er avleidd av *harjaR*, som tyder 'krigar' eller 'hærførar'. Gunnar har namnedag den 9. januar i Noreg og Sverige.

Variantar av namnet er Gunner og Gunder. Det kan òg vera avleidd frå dei gammalhøgtyske orda *gund* og *heri* med same tyding som dei norrøne. På tysk finn ein dette namnet som Günther.

Runestein i Småland, reist for Gunnar son av Hroði av sonen Gunnkell.
Motstandsmannen Gunnar Sønsteby. Foto: Arne Flaaten

Bruk
----

*Gunnarr* er blant dei ti vanlegaste mannsnamna funne i nordiske runeinnskrifter frå norrøn tid, og namnet var derfor truleg utbreidd i Norden på denne tida. Det funne 56 runeinnskrifter med dette namnet. Av desse er fire funne i Noreg, Bohuslän og Jämtland. Den vanlegaste skrivemåten for namnet var kunarᚲᚢᚾᚨᚱ (*kunar*).

Gunnar var blant dei mest brukte namna for nyfødde gutar i Noreg i tida mellom rundt 1900 og rundt 1955.

Namneberarar
------------

Forfattaren Gunnar Staalesen. Foto: Nina Aldin Thune

* Gunnar Knudsen, (1848–1928), norsk statsminister
* Gunnar Heiberg (1857–1929), norsk forfattar
* Gunnar Berg (1863–1893), norsk biletkunstnar
* Gunnar Andersen (1890-1968), norsk fotballspelar og skihoppar
* Gunnar Myrdal (1898–1987), svensk økonom og politikar
* Gunnar Ekelöf (1907–1968), svensk forfattar,
* Gunnar Sønsteby (1918-2012), norsk motstandsmann under andre verdskrigen
* Gunnar Aasland (f. 1936), norsk jurist og høgsterettsdommar
* Gunnar Berge (f. 1940), norsk politikar, tidlegare finansminister og kommunalminister
* Gunnar Hansen (f. 1947), islandsk-amerikansk filmskodespelar
* Gunnar Staalesen (f. 1947), norsk forfattar
* Gunnar Pettersen (f. 1955), norsk handballtrenar
* Gunnar Bovim (f. 1960), norsk medisinprofessor, rektor ved NTNU frå 2013.
* Gunnar Wærness (f. 1971), norsk diktar
* Gunnar Eggen (f. 1946), norsk travtrenar og kusk

Kjelder
-------

* *Delar av denne artikkelen bygger på «Gunnar» frå Wikipedia på bokmål, den 19. mars 2009.*

Fotnotar

1. ↑  «Nordiskt runnamnslexikon». Arkivert frå originalen 25. februar 2011. Henta 19. mars 2009.

Bakgrunnsstoff
--------------

* SSB - Topp 10 gutenamn gjennom tidene
**Eystein Olavsson Fjærli** (12. august 1917–1985) var ein norsk yrkesoffiser (oberstløytnant), forsvarsstrateg, forfattar og politikar frå Molde. 

Då krigen kom til Noreg i april 1940, studerte han filologi. Som vernepliktig sersjant deltok han i kampane på Austlandet. Hausten 1940 reiste han i etterretningsoppdrag til Storbritannia, der han slutta seg til den norske brigaden i Skottland. Hausten 1943 vart Fjærli liaisonoffiser i den britiske *52. Mountain Division*, som vart sett inn i kampane i Nederland. 9. mai 1945 kom Fjærli til Noreg som sjefsliaisonoffiser for dei allierte styrkane på Sørlandet.

Etter krigen vart Fjærli yrkesoffiser, og tjenestegjorde mellom anna i Tysklandsbrigaden. Han vil av mange verta hugsa som ein kampglad debattant i aktuelle militærpolitiske spørsmål. 
Fjærli var interessert i krigshistoriske emne. Han skreiv fast i avisa Morgenbladet, i tillegg til vekebladet Vi Menn m.m.

Utgjevingar
-----------

* *Ikke-militært forsvar og norsk sikkerhetspolitikk* - debattskrift (1967), saman med Johan Jørgen Holst og Harald Rønning
* *NATO : strategi for frihet* - debattskrift (1968)
* *Tar vi forsvaret alvorlig?* - debattskrift (1969)
* *Krigens Svalbard* - krigshistorie (1979)
* *Den norske hær i Storbritannia 1940-1945* - krigshistorie (1982)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Historisk befolkningsregister
* VIAF
* LCCN
* ISNI

 |
**Gustav Adolph Lammers** (26. mai 1802–2. mai 1878) var ein norsk prest som stifta Noregs første indremisjonsforeining, stortingsmann og arkitekt for fleire kyrkjebygg.

### Prest

Lammers var fødd i København i Danmark og budde der til han var i kring seks år gammal. Han var 1814-18 elev på katedralskulen i Trondheim. Deretter gjekk han på katedralskulen i Kristiania til han i 1821 vart student. Cand. theol. i 1825.

Frå 1827 var Lammers prest ved hospitalet, tukthuset og dei 'Angellske stiftelser' i Trondheim. Han var sokneprest i Bamble frå 1835 til 1848. Deretter sokneprest i Skien frå 1848, allereie året etter gjorde han det kjent at han ikkje delte statskyrkja sitt syn på barnedåpen og nattverden. År 1853 stifta Lammers den første indremisjonsforeininga i landet.

I 1856 sa Lammers frå seg prestestillinga og melde seg ut av statskyrkja. Han stifta då frikyrkja «Den frie apostolisk-christelige Menighed». Lammers var forstandar for denne, og inspirerte folk andre stader i landet til å danne sine frikyrkjer. Mellom anna var han heilt nord til Finnmark i 1858, og i Stockholm i 1859. Nokre av desse meinigheitene vart leia av han personleg. 12. november 1860 sa Lammers frå seg forstandarskpen for meinigheita og melde seg inn att i statskyrkja.

### Stortingsmann

På stortinga 1839 og 1842 var Lammers stortingsrepresentant for Bratsbergs amt. Han var sekretær i kyrkjekomiteen ved begge høve.

### Arkitekt

Samstundes som Lammers studerte teologi i Kristiania, var han elev hos Hans Linstow ved *Den kongelige Tegneskole*.

Lammers var arkitekt då det i 1845 vart bygt ny kyrkje i Bamble. Bamble kyrkje vart reist i ein enkel nygotisk stil. Også korbileta var det han som måla. Han var elles arkitekt for den seinklassisistiske Hisøy kyrkje ved Arendal (1849), og eit bedehus i Skien (1850). Også fleire salmesamlingar stod han bak, mellom anna *Christelig Psalmebog* (1852).

Etter han i 1860 gav opp prestegjerininga budde han for ein stor del utanlands; Italia, Tyskland og Danmark. I denne perioden laga han fleire altartavler.

Lammers flytta tilbake til Skien eit par år før han døydde der i 1878.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
* Bokmålswikipedia

Bakgrunnsstoff
--------------

* Artemisia: Gustav Adolph Lammers
* Biografisk informasjon om Gustav Adolph Lammers NSD Norsk senter for forskningsdatas politikararkiv

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* Norsk kunstnerleksikon
* Lokalhistoriewiki
* PolSys
* VIAF

 |
**Segersjön** er ein liten innsjø mellom busetnadane Uttran og Segersjö i Botkyrka kommun. Innsjøen er grunn, og er omgitt av grasplenar og bustadeigedomar. Innsjøen vert nytta til bading, og på Segersjösiden av innsjøen er det ei lita sandstrand med grillplass og brygge.

Natur
-----

I innsjøen er det hornblad og gul og kvit nykkerose. Det veks òg enkelte andre sjøplanter her, men i mindre utstrekning. Av fisk er det mellom anna gjedde og mort i innsjøen.

Kultur
------

Ved Segersjön vart mange av dei tidlegaste einebustadane i Uttran sett opp, mellom anna budde skulptøren og løytnanten John Runer i den såkalla Rungarden mellom 1909 og 1945. Andre kjente hus frå Uttrans opphavlege busetnad er Larsbo, Skogsbergs og Tornvillan.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Segersjön» frå Wikipedia på bokmål, den 16. juni 2012.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*
* Andersson, Britt: *Möten med Uttran*, Botkyrka kultur-fritid, Tumba 1991. ISBN 91-87440-06-7. Libris 7764770.
* «Segersjön». Arkivert 2010-08-12 ved Wayback Machine. *Miljödatabasen*. Henta 9 mai 2011.

Koordinatar: 59°11′45″N 17°48′18″E﻿
**Rubeus Gygrid**, (på engelsk **Rubeus Hagrid**) (f. 6. desember 1928) er ein litterær figur, ein trollmann som bur i utkanten av den forbodne skogen ved trollmannsskulen Galtvort i bøkene om Harry Potter. Han er dobbelt så lang som andre menn.

Hagrid var son til ho-kjempa Fridwulfa og ein trollmann. Han vart oppfostra av faren, men er altså halvt kjempe. Kjemper er kjende for å vera svært brutale, i tillegg til at dei tidlegare var allierte med Voldemort, så familiebakgrunnen prøver Gygrid så godt han kan å skjula.

Han vart utvist frå Galtvort etter å ha vorte skulda for å ha opna Mysteriekammeret trass i at det eigentleg var Tom Venster som gjorde det. Rektor Albus Humlesnurr, som visste at han ikkje hadde gjort det, ordna det slik at Gygrid fekk bli på skulen som skogvaktar, nøkkelvakt og eigedomsforvaltar. Men Gygrid fekk aldri fullført utdanninga si, og har difor ikkje lov til å bruka trolldom.

Når Harry Potter og venene hans kjem til Galtvort, vert Gygrid snart ein god ven og viktig støttespelar for dei.

I Harry Potter-filmane vert Gygrid spelt av Robbie Coltrane.

Gygrid på andre språk er;

* Rubeus Gygrid
	+ Engelsk: *Rubeus Hagrid*
	+ Bulgaria: *Рубеус Хагрид* (Rubeus Hagrid)
	+ Kinesisk (PRC): 魯伯．海格
	+ Kinesisk (Taiwansk): 海格
	+ Dansk: *Rubeus Hagrid*
	+ Nederlandsk: *Rubeus Hagrid*
	+ Fransk: *Rubeus Hagrid*
	+ Tysk: *Rubeus Hagrid*
	+ Gammelgresk: *Ἁγριώδης*
	+ Moderne gresk: *Ρούμπεους Χάγκριντ"*
	+ Italiensk: *Rubeus Hagrid*
	+ Japansk: *Rubeus Hagrid* (*Rubius Haguriddo*, ルビウス・ハグリッド)
	+ LatI: *Rubeus Hagrid* (gen. *Rubei Hagridi*)
	+ Latvisk: *Rubeuss Hagrids*
	+ Polsk: *Rubeus Hagrid*
	+ Portugisisk(Brasil): *Rúbeo Hagrid*
	+ Russisk: *Рубеус Хагрид* (Rubeus Khagrid)
	+ Slovakisk: *Rubeus Hagrid*
	+ Thai: *รูเบอัส แฮกริด*
	+ Walisisk: *Rubeus Hagrid*

Kjæledyr
--------

Gygrid er svært glad i magiske vesen, spesielt farlege. 

### Hogg

Hogg er ein villsvinshund som dukkar opp i den fyrste boka. Når Gygrid, Harry, Hermine, Nilus og Draco er i den forbodne skogen, avslører Gygrid at Hogg er ein feiging.

### Andre

* Nussi (Kerberosen).
* Norbert (Norsk kamrygg).
**Halfdan Torp** (24. september 1849–12. mai 1888) var ein norsk sakførar og stortingsmann, fødd i Innvik i Nordfjord.

Torp var son til ein offiser. Sjølv vart han student frå Bergens katedralskule i 1868 og cand. jur. i 1872. Deretter var han eit par år fullmektig hos sorenskrivaren i Nedre Romerike, frå 1875 sakførar i Risør. Han var i fleire år medlem av bystyret i Risør, ei tid varaordførar. Tida 1876-82 redigerte han også 'Nedenes Amtstidende'.

Torp møtte 1885-sesjonen på Stortinget, i staden for Søren Hille. Han var då fyrste varamann frå Risør. I den neste perioden var han byen sin faste representant på tinget. I 1885 var han medlem av jarnbanekomiteen, 1886-88 av næringskomite nr 2.

Han døydde i 1888, under stortingsopphaldet i Kristiania.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
* Biografisk informasjon om Halfdan Torp NSD Norsk senter for forskningsdatas politikararkiv

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
*Denne artikkelen handlar om fjorden i Noreg. For vika i Antarktis, sjå Tønsberg Cove.* 
Tønsbergfjorden vest for Veierland. Stauper
**Tønsbergfjorden** er ein fjord som strekkjer seg i retninga nord-sør mellom øyane Tjøme og Nøtterøy i Færder kommune i aust og Sandefjord kommune i vest frå Ytre Oslofjord i sør mot Tønsberg i nord. Fjorden er om lag 25 km lang og er den lengste fjorden i Vestfold etter Oslofjorden. Han er merka som seglingslei for kystfarten, og har samband til Oslofjorden gjennom Vrengensundet og Kanalen i Tønsberg. Innseglinga til Tønsbergfjorden er markert av Tønsberg tønne, sørlegast og ytst på Østerøya i Sandefjord kommune på vestsida og Verdens Ende i Tjøme på austsida. Det ligg fleire kjende øyar i Tønsbergfjorden: Hudø eller Hui, Veierland og Håøya er dei mest kjende. Der fjorden deler seg i to av Veierland heiter den austlege delen Tjømekjæla og den vestlege delen Vestkjæla.

Ytst i fjorden ligg to større friområdefor fritidsflåten, Stauper i Sandefjord kommune, og Lindholmen i Tjøme.

Delen av Tønsbergfjorden som ligg vest for Nøtterøy vert òg kalla Vestfjorden og den inste delen av fjorden, mellom Kanalen i Tønsberg, Tønsberghus og Jarlsberg travbane heiter Byfjorden.

Av større bukter og sidearmar i Tønsbergfjorden finn ein Melsombukta, Lahellefjorden, Barkevika, Bergekilen, Trubervika, Strandvika, Ertsvika

Kjelder
-------

* *Delar av denne artikkelen bygger på «Tønsbergfjorden» frå Wikipedia på bokmål, den .*

Koordinatar: 59°14′32.500″N 10°22′53.015″E﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
|  |
| --- |
| **Trådtjønnaks** |
|  |
|
| **Status** |
| **Status i Noreg:** LC Livskraftig |

**Trådtjønnaks** (*Stuckenia filiformis*) er ei plante i trådtjønnaksslekta i tjønnaksfamilien. Arten har ei nordleg sirkumpolar utbreiing.

I Noreg er arten heimleg i grunt ferskvatn elle rbrakkvatn. Arten er nokså vanleg i mange delar av landet. I Raudlista 2021 er arten rekna som livskraftig (LC).

Trådtjønnaks finst i fleire former, og det kan vere at plantene i Noreg kan skiljast i to ulike underartar, men dette er ikkje utgreidd:

* sørleg trådtjønnaks (*S. filiformis* ssp. *filiformis*) omfattar i så fall låglandsplantene
* nordleg trådtjønnaks (*S. filiformis* ssp. *alpina*) omfattar planer i dal- og fjellstrøk og i nord

Hybriden med busttjønnaks (*S. filiformis* × *S. pectinata* eller *S.* ×*suecica*) er funnen spreidde stader nær kysten frå Agder til Troms, men finst truleg fleire stader der foreldreartane finst. Ein hybrid med sliretjønnaks (*S. filiformis* × *S. vaginata* eller *S.* ×*fennica*) er funnen i Brønnøy i Nordland.

Kjelder
-------

1. ↑  «Artsdatabanken: Trådtjønnaks». Artsdatabanken. Henta 22. februar 2024.
2. 1 2 3 4  Reidar Elven mfl. (2022). *Norsk flora* (8. utg.). Oslo: Det Norske Samlaget. s. 179.
3. ↑  «Raudlista: Trådtjønnaks». Artsdatabanken. 24. november 2021. Henta 22. februar 2024.
4. ↑  «PoWO: *Stuckenia* × *suecica*». Plants of the World Online. Henta 22. februar 2024.
5. ↑  «PoWO: *Stuckenia* × *fennica*». Plants of the World Online. Henta 22. februar 2024.

Bakgrunnsstoff
--------------

* *Artikkelen er ikkje kopla til Wikidata*
Utsyn over Hemsedal Skisenter med nokre av bakkene.
**Hemsedal skisenter** er eit skisenter som ligg i Hemsedal kommune i Buskerud fylke. Anlegget ligg på sørsida av dalen vest for tettstaden Trøym/Hemsedal.

Hemsedal skisenter er det nest største skisenteret i Noreg, med 42 bakkar og 21 heisar, inkludert fleire terrengparkar. Senteret har skiskule, barneheisar, bakkar for næmingar, utleige av ski, sportsbutikk, barnepass, restaurantar, kafear, matbutikk m.m. Det er også gode forhold for off piste og toppturar.

Hemsedal Skisenter AS eig og driv Hemsedal Booking som formidlar overnatting i Hemsedal. Hemsedal Skisenter er eigd av Skistar AB, som også driv skisenter i Trysil i Noreg, og Sälen, Vemdalen og Åre i Sverige.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Hemsedal skisenter» frå Wikipedia på bokmål, den 24. september 2012.*

* «Hemsedal Skisenter» av Rolf Bryhn i *Store norske leksikon*, snl.no.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Skistar
* Hemsedal Skisenter
* Hemsedal Turistkontor
* Hemsedal kommune

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF

 |
**Halvor Nielsen Hoel** (4. februar 1766–5. mars 1852) var ein norsk gardbrukar og stortingsmann frå Nes i Hedmark. Han er særleg kjend for si rolle under bondeopprøret i 1818.

Halvor Hoel var gardbrukar på storgarden Hol i Nes. Han tok over garden 1815 etter mor si som då hadde vore enkje i 31 år. Garden dreiv han til 1835, då den eldste av tre fostersøner tok over etter Halvor Hoel, som heile livet levde ugift.

Hoel vart 8. juli 1807 i Akershus stiftsoverrett frikjend frå ein tiltale om å ha «været medvirkende aarsak til mened, kirkeran og forehavt mord».

I 1815 vart han vald inn på stortinget frå Hedemarkens amt, men valet vart avvist med 57 mot 26 stemmer med tilvising til rettssaka i 1807. Ved valet 1818 vart han 1. varamann (suppleant).

Same året, 1818, var han aktiv i bondeopprøret som inntok hovudstaden. Sjølv sat han heime på Hol då det hende. 14. mars 1818 dømde høgsterett han til festningsarbeid i eitt år, og sakskostnader på 888 spesiedalar. Kong Karl Johan benåda han for festningarbeidet, men han måtte sette garden i pant for å bere sakskostnadene.

Halvor Hoel var ein eldre bror av Jacob Hoel.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
* Biografisk informasjon om Halvor Hoel NSD Norsk senter for forskningsdatas politikararkiv

Bakgrunnsstoff
--------------

* Halvor Hoel på Lokalhistoriewiki

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* Lokalhistoriewiki
* PolSys

 |