recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Regionar** er den øvste administrative inndelinga av i Italia. Landet fekk ein grad av regionalt sjølvstyre etter den italienske grunnlova frå 1948, som seier at grunnlova si rolle er å anerkjenne, verne og fremme lokalt sjølvstyre slik at tenestene på statsnivå skal vere så desentraliserte som mogeleg, og tilpasse lovene og prinsippa som opprettar sjølvstyre og desentralisering. 

Fem regionar (Friuli-Venezia Giulia, Sardinia, Sicilia, Trentino-Alto Adige og Aostadalen) har derimot fått ein spesiell sjølvstyrt status der dei kan opprette sine eigne lover på enkelte lokale område, basert på kultur, geografisk plassering og nærværet av etniske minoritetar. Dei andre 15 vanlege regionane vart først effektivt oppretta tidleg i 1970-åra. 

Kvar region har eit innvald regionsstyre og ein *Giunta Regionale* (hovudstyre) som vert leia av ein direkte vald president. Giunta er avhengig av regionsstyret og må gå av om det ikkje eer har tillit. 

Regionane fungerte hovudsakleg for å desentralisere drifta av staten. Ei konstitusjonell reform i 2001 gav regionane utvida fullmakter, særleg som lovgjevande makt og det meste av statsdrifta vart avskaffa. 

I 2005 la Silvio Berlusconi-regjeringa fram eit forslag om ein stor reform av grunnlova der regionane ville få mykje større makt på område som helse og utdanning. I juni 2006 vart forslaget avslått etter ei folkeavstemming med 61,7 % mot 38,3 % stemmer.

Provins- og kommunestyra følgjer liknande prinsipp. Styra og *giunte* vert styr av provinspresidentar og borgarmeistrar. 

Regionane i ItaliaRegionane i Italia

| Region | Hovudstad |
| --- | --- |
| 1. Abruzzo | L'Aquila |
| 2. Aostadalen (Valle d'Aosta/Vallée d'Aoste) | Aosta (Aoste) |
| 3. Puglia (stundom *Puglie*) | Bari |
| 4. Basilicata | Potenza |
| 5. Calabria | Catanzaro |
| 6. Campania | Napoli |
| 7. Emilia-Romagna | Bologna |
| 8. Friuli-Venezia Giulia | Trieste |
| 9. Lazio (Latium) | Roma |
| 10. Liguria | Genova |
| 11. Lombardia | Milano |
| 12. Marche | Ancona |
| 13. Molise | Campobasso |
| 14. Piemonte | Torino |
| 15. Sardinia (Sardegna) | Cagliari |
| 16. Sicilia | Palermo |
| 17. Trentino-Alto Adige | Trento |
| 18. Toscana | Firenze |
| 19. Umbria | Perugia |
| 20. Veneto | Venezia |

Sjå òg
------

* Provinsar i Italia
* Kommunar i Italia
* Rangering av regionar i Italia

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Regions of Italy» frå Wikipedia på engelsk, den 30. november 2007.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* CityMayors
* Regionsstyret i Italia på Italia.gov.it
* Regionsstyret i Italia på Governo.it

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  | 

|  |
| --- |
| **Regionar i Italia** |
| Abruzzo  | Basilicata  | Calabria  | Campania  | Emilia-Romagna  | Friuli-Venezia Giulia  | Lazio  | Liguria  | Lombardia  | Marche  | Molise  | Piemonte  | Puglia  | Sardinia  | Sicilia  | Toscana  | Trentino-Alto Adige  | Umbria  | Valle d'Aosta  | Veneto |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* LCCN

 |
*For det svenske bladet, sjå Puck i Sverige.* 

*Puck*-framsida 6. april 1901.
***Puck*** var eit amerikansk humorblad som kom ut frå 1871 til 1918.

Historie
--------

Vekebladet blei skipa av den austerriksk-fødde Joseph Keppler i St. Louis i Missouri. Det kom ut i engelsk- og tyskspråklege utgåver frå mars 1871. Etter fem år blei den tyske versjonen av *Puck* flytta til New York, der den første utgåva kom ut 27. september 1876. Den engelske versjonen følgde etter med si første utgåve derfrå den 14. mars 1877.

Den engelskspråklege versjonen av bladet fortsette å koma ut i over 40 år under ulike eigarar og redaktørar. I 1916 blei det kjøpt av selskapet til William Randolph Hearst, som hadde vore knytt til bladet i fleire år. Bladet fortsette å koma ut i to år. Den siste utgåva kom ut 5. september 1918.

Eit typisk blad på 32 sider hadde ein politisk vitseteikning i fargar på framsida og ein ikkje-politisk teikning i fargar på baksida. I tillegg hadde det ei midtside i fargar, som oftast med politisk emne. Elles hadde det fleire humoristiske tekstar med illustrasjonar i svart-kvitt, ei side med leiarar som kommenterte saker i tida, og dei siste sidene var vigde reklame.

Namnet Puck kom frå alven Puck i skodespelet *A Midsummer Night's Dream* av Shakespeare. Som maskot for bladet blei Puck teikna som ein nesten naken gutunge eller putto på framsida av bladet, med sitatet «What fools these mortals be!» frå skodespelet. Denne figuren er også avbilda over inngangen til Puck Building i Nolita i New York, der bladet blei laga.

### Kjende bidragsytarar

Gjennom åra tilsette *Puck* mange tidlege vitseteiknarar, som Louis Dalrymple, Bernhard Gillam, Livingston Hopkins, Frederick Burr Opper, Louis Glackens, Albert Levering, Frank Nankivell, J.S. Pughe, Rose O'Neill, Charles Taylor, James Albert Wales og Eugene Zimmerman.

Kjelder
-------

1. ↑  Jeremy Glass (24. november 2014). «5 Defunct Magazines that Changed America». *Thrillist*. Henta 1. mai 2016.

* *Denne artikkelen bygger på «Puck (magazine)» frå Wikipedia på engelsk, den 23. april 2019.*
**Svend Halvorsen Aspaas** (fødd 1736 i Ålen, død 1816 på Røros) var ein norsk byggmeister, arkitekt og kyrkjebyggar. Han leia mellom bygginga av dei store åttekantkyrkjene i stein: Røros kyrkje, Vang kyrkje (Ridabu) og Sør-Fron kyrkje. For Stor-Elvdal kyrkje var han og arkitekt.

Svend Aspaas kom tidleg til Røros koparverk. Som 17-åring byrja han i lære som smiegut og seinare vart han underbyggmeister og frå 1803 overbyggmeister ved koparverket. Han vart i 1769 sendt til Kongsberg for å få meir opplæring i gruvebygging, i 1784 var han og Falun. Der lærte han seg bruk av slaggstein som byggemateriale. 

For generalveimester nordenfjelds, oberstløytnant Nicolai Frederik Krohg, konstruerte han fleire bruer, og han sette opp damanlegg i Bymarka ved Trondheim for Ila mølle.

Sør-Fron kyrkje

Kyrkjebyggjar
-------------

Ved byggingen av Røros kyrkje i 1779-84, kom han i 1780 med som leiar av murarbeidet, etter at arbeidet var påbegynt av murmester Mohr fra Trondheim. Aspaas har truleg ikkje å ha delteke i utforming av kyrkja. Aspaas leia oppføringa av den åttekanta Sør-Fron kyrkje i Gudbrandsdalen i perioden 1786-92. Folket i Fron kjente godt tilhøva på Røros gjennom handel med korn, og dei fekk i 1786 Aspaas til å lage eit overslag over materialbruken ved ei steinkyrkje. Hans kunnskap om muring av høge murar var naudsynt for dette arbeidet og hans kunnskap om konstruksjon av bruer kom til nytte ved oppføring av den enorme takkonstruksjonen. Som takk for arbeidet gav bygdefolket Aspaas eit sølvbeger "for Froens Hovedkirkes hældige Bygning".

Vang kyrkje (Ridabu) ved Hamar vart bygd i 1806-10 med sokneprest Abraham Pihl som arkitekt. Pihl måtte dra på eit lengre oppdrag for kongen, og Aspaas var det naturlege valget for å overta Pihls oppgåve som utførande byggmester.

Den enaste kyrkja som Aspaas sikkert var både arkitekt og byggmeister for er Stor-Elvdal kyrkje. Han leverte teikning og modell til kyrkja i 1807 og leia sjølv arbeidet som ikkje vart fullført før Aspaas døde. Kyrkja i Stor-Elvdal er i si hovudform ei sterkt forenkla utgåve av Røros kyrkje, eller helst Tynset kyrkje som førebilete, men med sentraltårn som Sør-Fron kyrkje.

Svend Aspås skal og ha vore arkitekt for Støren kyrkje. Harry Fett gav også Aspaas æra for Buvik kyrkje og Svatsum kyrkje, sjølv om Støren og Buvik også vart rekna som utført av ein elev av Aspaas.

Sonen Runar Aspaas skal ha teikna den åttekanta Tolga kyrkje.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Anders Reitan *Ålen*, 1936.
* Kåre Hosar: *Sør-Fron kirke. Lokal bakgrunn og impulser utenfra.* Magisteravhandling Univ. i Oslo 1988
* Kåre Hosar og Arne Fauske: *Sør-Fron kyrkje 1792-1992*, 1992
* Norsk biografisk leksikon: Svend Aspaas

1. ↑  Støren på kyrkjebyggdatabasen lese 14.2.13
2. ↑  Hosar, Kåre (1988): *Sør-Fron kirke. Lokal bakgrunn og impulser utenfra*. Magisteravhandling i kunsthistorie. Universitetet i Oslo.
|  |
| --- |
| **Bladsongarfamilien** |
| Austsongar, Phylloscopus trochiloidesAustsongar, *Phylloscopus trochiloides* |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Fuglar Aves |
| **Overorden:** | Neoaves |
| **Orden:** | Sporvefuglar Passeriformes |
| **Underorden:** | Passeri |
| **Familie:** | **Bladsongarfamilien** PhylloscopidaeF. Boie, 1826 |

**Bladsongarfamilien**, Phylloscopidae, er ein nyleg skildra biologisk familie av små insektetande sporvefuglar tidlegare plassert i songarfamilien, Sylviidae. Medlemmene finst i Eurasia, i Afrika og lappsongar hekkar aust i Alaska. Dei fleste lever i skog og kratt og fangar ofte føda i flukt. 

Artane har ofte fjørdrakt som er grønleg over med gult på undersida, eller meir avdempa med grågrøne til gråbrune farger. Fargene varierande lite med årstidene eller ikkje i det heile. Halane er ikkje veldige lange, og inneheld 12 fjører. 

Frå 2019 er alle 77 artane i familien plasserte inn i den eine slekta *Phylloscopus*, etter eBird/Clements Checklist v2019 Før 2019 gjorde 11 artar ut for eit eiget takson på slektsnivå, med namnet *Seicercus*.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Phylloscopidae» frå Wikipedia på engelsk, den 16. oktober 2010*

1. ↑  Schulenberg T.S.; M. J. Iliff; S. M. Billerman; B. L. Sullivan; C. L. Wood; T. A. Fredericks. (august 2019), *eBird/Clements Checklist v2019* (CSV), Cornell Lab of Ornithology, henta 14. september 2020
Additiv fargeblanding
James Clerk Maxwells fargebilde fra 1861
**Additiv fargeblanding** eller **additiv fargesyntese** oppstår ved at ljos med ulik bølgjelengd vert sendt ut frå ei ljoskjelde. Auget oppfattar det utsende ljoset som ulike fargar, avhengig av blandingsforholdet mellom primærfargane. Fargar på ein TV- eller dataskjerm og fargar projisert via ein projektor oppstår som eit resultat av additiv fargeblanding.

Som primærfarger brukast raudt, grønt og blått (RGB). Like delar av primærfargane raudt og grønt gjev sekundærfargen gult, like delar blått og grønt gjev cyan, medan blått og raudt gjev sekundærfargen magenta. Når alle tre primærfargene blir blanda i like delar, oppfattar auget det som kvitt. Ved å variere lysstyrken for primærfargene i ulike blandingsforhold, vil ein få fram alle fargar i spekteret.

Den additive fargesyntesen bryt med vår intuitive forståing av korleis fargar oppstår som eit resultat av blanding av fargar, som når ein t.d. blander blå og gul farge frå eit maleskrin og får grønt. Skilnaden skuldast at når vi ser fargar reflektert frå ei overflate - og ikkje som direkte utsendt ljos - og det er cyan, magenta og gult som fungerer som primærfarger, medan raudt, grønt og blått blir sekundære fargar. Ein slik fargesyntese kallast subtraktiv fargeblanding.

Både additiv og subtraktiv fargeblanding er eit resultat av korleis auget oppfattar fargar, og ikkje ibuande eigenskapar ved ljoset. Det er stor skilnad på gult ljos (med ei bølgjelengd på 580 nm) og ei blanding av raudt og grønt ljos. For auget gjer det likevel ingen skilnad.

Oppfinninga av additiv fargeblanding er kreditert James Clerk Maxwell, som i 1861 fekk fotografen Thomas Sutton til å ta tre bilete av eit ruta skjerf - med raudt, grønt og blått filter føre linsa. Dei tre bileta vart framkalla og deretter projisert på ein skjerm via tre projektorar utstyrt med dei same tre filtera. Resultatet vart eit komplett fargebilete.

Sjå òg
------

* Subtraktiv fargesyntese

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Additiv fargesyntese» frå Wikipedia på bokmål, den 16. februar 2012.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
**Nävsjön** er ein innsjø i Kolmården 19 km sørvest for Nyköping. Innsjøen ligg på grensa mellom kommunane Nyköping og Norrköping i landskapet Södermanland i Sverige. Innsjøen har eit overflateareal på 0,91 km², og gjennomsnittsdjupna 1,9 meter. Nävsjön vert drenert gjennom Näveån til Bråviken.

Nävsjön er òg namnet på eit ca. fire hektar stort naturreservat som består av gammal barskog og Hällmark. Rundt innsjøen går det ein ca. åtte km lang rundsløyfe som er ein del av Sörmlandsleden. Naturreservatet inngår i det europeiske nettverket for verdifulle naturområde (Natura 2000).

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Nävsjön» frå Wikipedia på bokmål, den 16. juni 2012.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Jonas Edlund, Naturvärdeinventering av 75 sjöar i Norrköpings kommun Arkivert 2011-11-25 ved Wayback Machine. s. 52.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Nävsjöns Sportfiske
* Sörmlandsleden Nävsjön runt Arkivert 2010-08-22 ved Wayback Machine.
* Naturreservatet Nävsjön

Koordinatar: 58°39′27″N 16°42′43″E﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
| Addlestone  |
| --- |
| St. Paul's kyrkje i AddlestoneSt. Paul's kyrkje i Addlestone St. Paul's kyrkje i Addlestone |
| Plassering |
| 

Addlestone is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Storbritannia |
| Konstituerande land |  England |
| Grevskap | Surrey |
| Distrikt | Runnymede |
| Geografi |
| Innbyggjarar  - By (2001) | 16 657 |
| Koordinatar |  51°22′″N 0°29′″W﻿Koordinatar: 51°22′″N 0°29′″W﻿ |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | KT15 |
| Telefon-retningsnummer | 0 1932 |
| 
 Commons har multimedium som gjeld: **Addlestone**
 |

**Addlestone** er ein by i Surrey i England, omtrent midtveges mellom Weybridge og Chertsey. Han er administrasjonssenter for distriktet Runnymede. Byen ligg nær kryss 11 på ringvegen M25, og har jernbanesambans til London frå Addlestone stasjon.

Historie
--------

Namnet er av angelsaksisk opphav, og tyder truleg *Attels dal*, det vil seie ein dal som var eigedomen til ein person ved namn Attel. I 1241 nemnast staden som *Attelsdene* og i 1610 er han oppført på kartet til John Speede som *Adleston*.

Fram til jarnbana kom i 1848 var Addleston ikkje så mykje meir enn ei klynge småhus rundt *The George*, dei eldste vertshusa til byen. På grunn av nærleiken til Weykanalen frå det 1600-talet og Basingstokekanalen frå 1700-talet voks det fram noko industri der. Det viktigaste føretaket var Coxes Lock mølle, ei vassmølle som dreiv eit jernverk på 1700-talet.

I 1838 vart det bygd ei kyrkje i Addlestone, og i 1857 vart eit eige sokn oppretta. Det kom meir industri til byen, blant anna Louis Blériot sin flyfabrikk.

Trivia
------

I H.G. Wells-boka *Klodenes krig* landa det andre av ti romskip på Addlestone Golf Links.

*Croach Oak* er eit eiketre som står i Addlestone. Det blir sagt å vere eit av dei eldste i England. Treet var lengje kjent som *Wycliffe's Oak*, etter John Wyclif som skal ha halde preiker på staden, utan av det er kjent om han verkeleg gjorde det. I 1810 vart det sett opp eit gjerde rundt det, fordi lokale ungjenter reiv av bark for å lage ein kjærleiksdrykk og dermed nesten tok livet av treet.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Addlestone» frå Wikipedia på bokmål, den 18. juli 2011.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Helmut Rahn** (16. august 1929–14. august 2003) var ein tysk fotballspelar frå Essen som vart matchvinnar då Vest-Tyskland i 1954 overraskandane vann verdsmeisterskapen i fotball i Sveits med 3-2 mot favoritten Ungarn. Han var angrepsspelar, ofte frå ein vengposisjon.

Rahn spelte på Rot-Weiss Essen frå 1951 til 1959. Med laget frå heimbyen var han med å vinne DFB-pokalen 1953 og bundesligaen i 1955. Sesongen 1959/60 gjorde han teneste i FC Köln. Sidan spelte han tre sesongar i nederlandsk SC Enschede, før han 1963-65 avslutta med MSV Duisburg.

Rahn landslagsdebuterte for Vest-Tyskland i november 1951 i Istanbul. Få veker seinare skåra han sitt fyrste av 21 landslagsmål då Vest-Tyskland i heimbyen hans vann 4-1 over Luxembourg. Under Fotball-VM 1954 spelte høgrevengen fire av dei fem kampane til Vest-Tyskland. I finalen i Bern den 4. juli 1954 mot Ungarn utlikna han i det 18. minutt til 2-2, før han i det 84. minutt skåra det avgjerande målet til 3-2. Fire år seinare spelte Rahn alle Vest-Tysklands kampar i Fotball-VM 1958 i Sverige, ein meisterskap der vesttyskarane tapte 3-6 mot Frankrike i kampen om bronsen. Rahn var landslagskaptein i to kampar våren 1957 og alle seks landskampane i 1958/59-sesongen. I sin 40. og siste landskamp i Ludwigshafen den 27. april skåra han det andre målet då Portugal måtte reise heim med tap 1-2.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Helmut Rahn» frå Wikipedia på tysk, den 17. juni 2018.*

* eu-football

| * v
* d
* e
Vest-Tyskland sitt landslag – VM i fotball 1954 (verdsmeistrar) |
| --- |
| 
* 1 Turek
* 2 Laband
* 3 Kohlmeyer
* 4 Bauer
* 5 Erhardt
* 6 Eckel
* 7 Posipal
* 8 Mai
* 9 Mebus
* 10 Liebrich
* 11 Metzner
* 12 Rahn
* 13 Morlock
* 14 Klodt
* 15 O. Walter
* 16 F. Walter (kaptein)
* 17 Herrmann
* 18 Biesinger
* 19 Pfaff
* 20 Schäfer
* 21 Kubsch
* 22 Kwiatkowski
* Landslagstrenar: Herberger

 | Flagget til Vest-Tyskland |
|  |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* Munzinger (sport)
* Discogs (artist)

 |
**The New School for Social Research** var eit universitet i New York, grunnlagt i 1919 av ei gruppe intellektuelle pasifistar. Somme av desse hadde undervist ved Columbia University, men fekk ikkje halde fram der på grunn av pasifismen sin. 

Det er (2006) i alt 1 628 studentar ved *New School*, opp til doktorgradsnivå. Skulepengane var det same året US$ 19 810, som er relativt lite i amerikansk samanheng for eit universitet på så høgt fagleg nivå.

Rektor sidan 2000 er den tidlegare demokratiske senatoren Robert Kerrey.

Blant grunnleggjarane var Charles Beard, den norsk-ætta Thorstein Veblen, James Harvey Robinson, Wesley Clair Mitchell, John Dewey og Alvin Johnson. Seinare kom fleire andre til som lærarar, mellom dei Aron Gurwitch, Albert Salomon, Alfred Schütz, Karl Löwith, Marie Jahoda, Hannah Arendt, Hans Jonas, antropologen Claude Lévi-Strauss, språkforskaren Roman Jakobson og Henri Bonnet. Den norske sosiologen Arvid Brodersen var òg her ein lang periode (1949-1974) etter Den andre verdskrigen. I denne perioden var skulen eit senter for fenomenologi i USA. 

Då det kom mange intellektuelle til USA i mellomkrigstida og under Den andre verdskrigen, gjekk skulen òg under namnet *eksiluniversitetet*, og han vart særleg særleg kjend for sitt fakultet for politikk og sosialvitskap.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Nettstaden til New School for Social Research

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «The New School for Social Research» frå Wikipedia på bokmål, den 29. mai 2011.*
Klaverinnspeling av Erik Damskier
**«Dronning Dagmars Død»** (eller «Droning Dagmars dødelige Affgang») er ei gammal dansk folkevise som handlar om dronning Dagmar av Danmark, som var gift med Valdemar Sejr og døydde i barsel.

Utgåver
-------

Ei utgåve av visa kom ut i Anders Sørensen Vedel si songbok *Hundredvisebogen*. Denne er blitt spreidd til nabolanda.
Det finst også ein versjon i 3. del av Svend Grundtvig sitt verk *Danmarks gamle Folkeviser* som DgF 135.

Frå Noreg har Ludvig Mathias Lindeman skrive opp to melodiar til visa, ein frå Vestfold og ein frå Solør.

I TSB katalogen er visa typologisert som *C 6*. I tillegg til Danmark (*DgF 135*) er visa også kjend i Sverige og på Færøyane.

Innspelingar
------------

Birgitte Grimstad song visa på debutplata si *Brigitte Grimstad* i 1966 med ein dansk melodi. Teksten og den danske melodien står i Birgitte Grimstad si bok *Menneskeviser* frå 1972.

I 1996 sang Sinikka Langeland inn songen med ein melodi frå Solør på ein CD som var bilag til Norsk folkeminnelag sitt skrift nr. 142. Han blei også gjeven ut separat som «Stengen var af røde guld» i 1987. Langeland syng også songen på «Lille Rosa: Kjærlighetsballader» frå 2000.

Kjelder
-------

1. ↑  Svend Grundtvig (1862). *Danmarks gamle Folkeviser, udgivne af Svend Grundtvig. Tredje Del.*

* *Denne artikkelen bygger på «Dronning Dagmars død» frå Wikipedia på dansk og «Dronning Dagmars død» frå Wikipedia på bokmål, den 21. januar 2020.*

Bakgrunnsstoff
--------------

|  |  |
| --- | --- |
| Wikisource | Teksten til **Dronning Dagmars død** ved Wikisource. |
*Denne sida finst òg på høgnorsk — sjå «Hn/Moster».*
*For moster i tydinga «mor si syster», sjå tante*

---

**Moster** er ei øy søraust i Bømlo kommune i Sunnhordland. Øya har ei flatevidd på 12 km2. Røyksundkanalen skil Moster frå Øya Bømlo. Det var på Moster kong Olav Tryggvason byrja freistnadene på å kristna Noreg, og etter tradisjonen skal han ha reist den fyrste kyrkja i landet her i 995. Moster gamle kyrkje som står i dag, reknar ein med er frå kring 1150. Gamlekyrkja ligg i tettstaden Mosterhamn.

Det var på Mostratinget på Moster i 1024 kong Olav den heilage og bisp Grimkjell sette den sokalla kristenretten - som sidan vart vedteken på dei ymse lagtinga. Slik vart kristendomen til statsreligion i Noreg.

Det årvisse sogespelet Kristkongane på Moster (òg kalla Mostraspelet) av Johannes Heggland har sidan 1984 vorte sett opp i Moster amfi. Handlinga i dette stykket krinsar kring hendingane som førte til kristninga av Noreg. I 1995 var det ei storstilt høgtiding av tusenårsjubiléet for kyrkja i Noreg i samband med Mostraspelet.

Moster kommune 1916-1963
------------------------

**Moster** var frå 1916 til 1963 eit eige herad i Hordaland fylke. Kommunen hadde 1316 innbyggjarar då Finnås kommune vart delt i tre den 1. juli 1916. Samstundes vart òg Bømlo og Bremnes kommunar skipa. Kommunen Moster omfatta øya Moster og den søraustlege delen av øya Bømlo.

1. januar 1963 vart Moster, Bremnes og Bømlo slegne saman til den nye Bømlo kommune. Moster hadde ved samanslåinga 1834 innbyggjarar.

### Folketalsutvikling

**Folketalsutvikling for tidlegare Moster kommune frå 1916 til 1963:**

| 1.7.1916 | 1.12.1920 | 1.12.1930 | 3.12.1946 | 1.1.1951 | 1.1.1961 | 1.1.1963 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1316 | 1318 | 1474 | 1710 | 1736 | 1797 | 1834 |
|

Fotnotar
--------

1. ↑  Statistisk årbok for kongeriket Norge 40de årgang, 1920 (Det statistiske centralbyrå, 1921)
2. 1 2  Statistisk årbok for Norge 69. årgang, 1950 (Statistisk sentralbyrå, 1950)
3. 1 2  Folkemengd i Moster 1. januar kvart år frå 1951, frå Statistisk sentralbyrå

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
**Helse Førde** er eit føretak som administrerer somatiske sjukehus og psykiatriske institusjonar i Sogn og Fjordane. Føretaket vart oppretta i 2001 og overtok i 2002 ansvaret for sjukehusdrifta frå Sogn og Fjordane fylkeskommune.

Helse Førde HF (helseføretak) har ansvaret for dei offentlege spesialisthelsetenestene i Sogn og Fjordane. Det omfattar tre klinikkar og ein divisjon, fordelt på fire sjukehus og andre somatiske og psykiatriske institusjonar i Nordfjord, Sunnfjord og Sogn. Føretaket har i tillegg ansvaret for ambulansetenesta i fylket.

Helse Førde hadde i 2011 om lag 2 200 tilsette og eit samla budsjett på 2 milliardar kroner. Administrasjonen held til ved i Førde sentrum Førdeården. Helse Førde er den største arbeidsplassen i Sogn og Fjordane. Føretaket er eigd av det statlege Helse Vest.

Clara Øberg er styreleiar og Jon Bolstad er Adm. Direktør.

Historie
--------

Første styreleiar var Per Ytrehus, og første direktør var Leif Kapstad.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Helse Førde

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* ISNI
* BR orgnr

 |
*For andre tydingar av oppslagsordet, sjå Long Island (fleirtyding).* 

Fylke på Long Island
**Long Island** er ei øy i den amerikanske delstaten New York. Ho er rundt 190 km lang og 20–32 km brei, og deler seg i to greiner ved den austlege enden, kjende som North Fork og South Fork.

Vest på øya ligg fylka Kings og Queens, og aust for dei er fylka Nassau og Suffolk.

Geologisk er øya danna av to ryggar av istidsmorenar som hovudsakleg består av grus og laus stein over djupt grunnfjell. Teknisk sett er øya eigentleg ei halvøy skilt frå fastlandet av East River, eit tidvassestuar frå Hudsonelva. Den austre sida av øya er framleis delvis prega av landbruk, og inneheld no mange vingardar i tillegg til tradisjonelle gardsbruk. Fiske er òg ein industri på øya, i landsbyane Northport and Montauk.

Sidan andre verdskrigen har Long Island fått eit stadig større forstadspreg og er i nokre område fullt ut urbanisert. South Fork inkluderer området kjent som The Hamptons, som er ein populær sommarstad for velståande innbyggarar frå New York.

Sjå òg
------

* Long Island Music Hall of Fame

Kjelder
-------

1. ↑  Infoplease.com: *Long Island*

* *Denne artikkelen bygger på «Long Island» frå Wikipedia på bokmål, den 27. februar 2022.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Long Island**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* SUDOC
* NKC
* GeoNames
* BBC Things

 |
Trefarga drops.
Sakumadrops frå Japan.
Berlingots-drops frå Nantes i Frankrike med avrunda pyramideform.
**Drops** eller **bongbong** er ein type lite, hardt sukkertøy. Det kan ha smak av frukt, krydder eller urter. Mange drops er syrlege på smak. Dei kan vera harde heilt gjennom eller vera fylt med eit mjukare stoff, til dømes 
bruspulver eller sjokolade.

Vanlege dropssmakar er ulike typar frukt og bær, som bringebær, pære eller sitrusfrukter, eller urter og krydder som anis, ingefær, lakris, mentol eller peparmynte. Nokre kan ha smak frå korn, som bygg(malt). Det finst også sjokoladedrops.

Den opphavlege drops-forma var rundleg,
men det er seinare blitt utvikla ei rekkje former, som kuler, ovalar, sylinderar, rektangel eller puter,
eventuelt gjeven form ved at dei to sidene er klemde saman i ulike retningar til ein avrunda pyramide. 
Drops kan også ha meir forseggjorte fasongar, til dømes etter det som har gjeve smaken.
Drops kan også støypast fast på ein liten pinne og brukast som slikkepinne.

Drops kan ha ein enkelt, ofte sterk farge, eller fleire fargar som til dømes kan danna eit stripemønster. Striper er eit kjenneteikn på dropstypar som polkagrisar eller engelske *humbugs* eller *bullseyes*.

Ordsoge
-------

Ordet drops kjem frå den engelske fleirtalsforma av *drop*, som tyder 'drope'.

Omgrepet blanda drops kan visa til ei blanding av litt av kvart i ulike samanhengar.

Drops kan også vera slanguttrykk for ei ungjente.

Nokre typar drops
-----------------

* Kongen av Danmark
* Polkagris
* Smørmalt (med malt og feitt)

Galleri
-------

* BringebærdropsBringebærdrops
* Kongen av DanmarkKongen av Danmark
* PæredropsPæredrops
* Sitrusdrops forma som sitrusbåtarSitrusdrops forma som sitrusbåtar
* Innpakka myntedropsInnpakka myntedrops
* Mokkazungen*Mokkazungen*
* Mint humbugs*Mint humbugs*
* SlikkepinnarSlikkepinnar

Kjelder
-------

Fotnotar

1. ↑  «Fylte drops med sjokolade.». Røros helsekost. Henta 24. mai 2018.
2. ↑  «drop, n.». *OED Online*. Oxford University Press. mars 2018. (krev abonnement (help)).
3. ↑  «DROPS : NORSKE DROPS Anisputer». Røros helsekost. Henta 24. mai 2018.
4. ↑  «Humbugs and Bullseyes». Lolly Shop Wangi. Henta 24. mai 2018.
5. ↑  «drops» i Nynorskordboka.
6. 1 2  «drops». *Det Norske Akademis ordbok*. Henta 24. mai 2018.
7. ↑  «Smørmalt». Røros helsekost. Henta 24. mai 2018.
|  |
| --- |
| ***I'll Go Crazy***  Singel av James Brown og The Famous Flames |
|  |
| B-side | I Know It's True (I Found Someone) |
| **Utgjeve** | 1960 |
| **Sjanger** | Rock 'n' roll, R&B, blues |
| **Lengd** | 2:10 |
| **Selskap** | Federal12369 |
| Låtskrivar(ar) | James Brown |
| James Brown og The Famous Flames-kronologi |
| «Got to Cry»(1959) | *I'll Go Crazy* | «Think»(1960)
 
 |

«**I'll Go Crazy**» er ein rhythm and blues-song frå 1960 av James Brown and The Famous Flames. Han nådde 15. plass på R&B-lista til *Billboard*. Han vart framført av gruppa som den første songen på det særs populære konsertalbumet *Live at the Apollo*. Songen vert kanskje best hugsa for teksten i mellomspelet: 

«You gotta live...  

For yourself...  

For yourself..and nobody else!»

«I'll Go Crazy» har vorte spelt inn av mange andre artistar, som The Rolling Stones, The Residents, The Moody Blues, The Buckinghams, Chris Isaak, Jerry Garcia og David Grisman, Buddy Guy, The Nighthawks, The Blues Magoos, Tommy Quickly, Graham Bonnet, The Honeycombs på konsert i Tokyo, og Clarence Clemons. Han vart framført av Dan Aykroyd i hyllesta skodespelaren hadde til Brown då han vart innlemma i Kennedy Center Honors i 2003. 

Songen vart nytta på *Late Show With David Letterman* som kjenningsmelodien for «Who Said It?»-innslaget.

Medverkande
-----------

James Brown and The Famous Flames: Bobby Byrd, Bobby Bennett, Lloyd Stallworth.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «en:» frå Wikipedia på engelsk, den 4. mai 2012.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  James Brown 45s Arkivert 2009-07-07 ved Wayback Machine..
Koordinatar: 40°23′0″N 27°18′0″E﻿

**Biga Çayı** er ei lita elv i provinsen Çanakkale nordvest i Tyrkia. Elva spring ut ved foten av Ida og renn hovudsakleg nordaustover mot Marmarahavet. Ho ligg om lag 50 km aust for Dardanellane. Ho renn forbi byane Çan og Biga og munnar ut i Marmarahavet ved Karabiga. Ho vert òg kalla berre **Can** (*Çan Çayı*) and the **Kocabas** (*Kocabaş Çayı*)

Biga var i antikken **Granikós**.

Breidda nær den moderne byen Biga var åstad for slaget ved Granikos, utkjempa i 334 fvt. mellom den makedonske armeen til Aleksander den store og styrkane til Det persiske riket under Darius III. Dette var den første første sigeren til Aleksander over persarane. I antikken vart elva skildra som ei kraftig, turbulent elv med bratte breidder og varierande djupne. 

Det er òg ein dal på Mars som er kalla opp etter elva, **Granicus Valles**, som ligg ved 29,72° N, 131,0° E og som er 750 km lang.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Biga Çayı» frå Wikipedia på engelsk, den 11. august 2012.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* «Çanakkale». *Voice of Anatolia* (på tyrkisk). Turkey Directorate General of Press and Information. Arkivert frå originalen 25. august 2007. Henta 11. august 2012.

1. ↑  "Republic of Tyrkia 2002"[*daud lenkje*] NW quadrant, CIA Map Number 802565, July 2002, U.S. Central Intelligence Agency

Bakgrunnsstoff
--------------

* Livius.org: Granicus - bilete av elva
* Kart over elva[*daud lenkje*]

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* NKC
* GeoNames

 |
**Humbug** er på norsk eit synonym for svindel, juks eller bløff, og viser til noko som tilsynelatande kan verka overbevisande, men som er lureri. Ordet stammar frå eit engelsk slanguttrykk av ukjent opphav, i bruk frå ca 1750.

Ordet er fyrst registrert i skriftleg norsk i ein artikkel i *Morgenbladet* frå 1825 som omtaler ein britisk ærekrenkingssak. I 1912 blei Jens Arnfred Olesen den siste i Noreg som blei dømt for blasfemi etter at han publiserte artikkelen «Den store humbugen». Dette fekk han ti kroner i bot for.

I Charles Dickens si bok *Ei juleforteljing* bryt Ebenezer Scrooge ut med «Bah, humbug!» når det er snakk om jula. I filmen *Trollmannen fra Oz* blir trollmannen karakterisert av Dorothy som berre «humbug».

Kjelder
-------

1. ↑  «humbug» i Nynorskordboka.
2. ↑  Oppslagsord *Humbug* i Caprona, Yann de (2013): *Norsk etymologisk ordbok: tematisk ordnet*, Oslo: Kagge forlag, ISBN 978-82-489-1054-1
3. ↑  «Humbug», *Online Etymology Dictionary*
4. ↑  «Morgenbladet 1825.11.29», *Morgenbladet* 29. november 1825, s. 2. Nasjonalbiblioteket
5. ↑  «Lovens liv etter døden», *Aftenposten* 2. februar 2009
6. ↑  Johanson, Ronnie (3. august 2009): «Fritænkere i hundre år», kronikk i *Bergens Tidende*

* *Denne artikkelen bygger på «Humbug» frå Wikipedia på bokmål, og «Humbug» frå Wikipedia på svensk den 28. november 2022.*
*For andre tydingar av oppslagsordet, sjå Smørbukk (fleirtyding).* 
***Smørbukk*** er ein norsk teikneserie med namn etter hovudkarakteren, ein gut kalla Smørbukk. Teiknserien tok til i 1938 og er dermed den lengstlevande norske teikneserien.

Historie
--------

Serien vart starta i Norsk Barneblad sommaren 1938. Då illustrerte Jens R. Nilssen folkeeventyret Smørbukk. I dei neste nummera av Norsk Barneblad heldt serien om Smørbukk fram. No var det ikkje guten frå eventyret, men ein matglad liten gut som vart ute for mange krevjande situasjonar.

I 1941 kom første Smørbukkheftet til jul. Etter det har Smørbukk kome kvar jul, unnateke 1944, då det var papirmangel. Kvart hefte har ei sjølvståande forteljing.

Frå 1963 til 1970 vart det utgjeve vårhefte. Det har og kome eit feriehefte.

Personar
--------

Hovudpersonen i serien er Smørbukk. I starten var han ein gut på 5-6 år. Seinare har han etter kvart vakse til ein ungdom på 15-16. Han vert oftast presentert i ein raud islendar. Den vart han først teikna med i Norsk Barneblad i 1950. Frå 1955 har han og hatt islendaren i julehefte.

I dei fleste hefta er Trond med. I starten var han granneguten som Smørbukk ofte var uven med. Seinare har dei vorte kameratar som har opplevd mange eventyr i lag.

Storesøstera til Smørbukk heiter Bjørg. Ho er framstilt som den fornuftige motsetnaden til Smørbukk. Stundom er ho til plage. Andre gonger er ho med på eventyra.

Ein del andre personar som er mindre viktige er med i mange av forteljingane. Det er foreldra til Smørbukk, foreldra til Trond, læraren og lensmannen.

Teiknarar
---------

Den som skapte figuren Smørbukk var Jens R. Nilssen. Han var teiknar frå 1938 til 1959. 

Solveig Muren Sanden tok over som illustratør i 1959. Ho teikna jule- og vårhefta til i 1981. 

Håkon Aasnes har teikna sidan 1982.

Forteljarar
-----------

Redaktøren i Norsk Barneblad Andreas Haavoll skreiv dei første fortellingane, til 1942 saman med Øyvind Dybvad. Så fortalde Dybvad åleine til og med 1954. Då skreiv Haavoll i eit julehefte. 

Den nye redaktøren for Norsk Barneblad, Johannes Farestveit, overtok i 1956. Han fortsette i samarbeid med Muren Sanden til 1979. 

Etter 1980 skreiv Olav Norheim og Velle og Gard Espeland. I 1984 finn vi Ingvar Moe som forteljar.

Frå 2000 har Håkon Aasnes fortalt.

Anna
----

I 1973 fekk Johannes Farestveit og Solveig Muren Sanden Kulturdepartementet sin teikneseriepris for illustrasjonar og tekst i teikneserien Smørbukk.

Kjelder
-------

1. ↑  Jon Gisle (9. juni 2017). *Smørbukk*. *Store norske leksikon*.

* Smørbukk på nett[*daud lenkje*]
* Julehefta av Smørbukk

Bakgrunnsstoff
--------------

* Smørbukk Arkivert 2016-03-25 ved Wayback Machine. (offisiell nettstad hjå Norsk Barneblad)
* Smørbukk på nett[*daud lenkje*]
Inline-skøyter på ein innandørs slalåmbane
**Rulleskeiser** har ei utforming som liknar skeiser, men i staden for eit blad til å gå på is med, er det festa hjul under dei. 

Rulleskeiser finst i tre hovudformer. Den eine er *quad skates*, som har fire hjul på kvar skøyte, to og to parvis. Desse kan stå rett opp og ned i seg sjølv. Den andre typen er *inline skates*, som har fire eller fleire hjul under i ei rekkje. Desse er meir tilpassa same gangmåte og teknikkar som isskeiser, og den tredje er *aggressive inline*, med små hjul og stiv og solid sko som vert nytta i rampe eller til å trikse med.

Dei siste åra har det komme ein ny variant som ligg mellom vanleg inline og aggressive når det gjeld hjulstorleik og stivleik. Denne varianten går under namnet «FreeSkates» og er populær blant dei som vil ha ei skeise som er solid for å tole hopp og triks og samtidig lett å manøvrere. «FreeSkates» høver godt for inline hockey, rollersoccer og freestyle skating.

Bruk av rulleskeiser er ei form for hjulsport, akkurat som bruk av skateboard.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Rulleskøyter» frå Wikipedia på bokmål, den 5. desember 2008.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* BBC Things
* NDL

 |
|  |
| --- |
| ***I'll Remember You***  Song av Kui Leefrå albumet *The Extraordinary Kui Lee* |
|  |
| **Utgjeve** | 1966 |
| Låtskrivar(ar) | Kui Lee |
|


|  |
| --- |
| ***I'll Remember You***  Song av Don Hofrå albumet *The Don Ho Show!* |
|  |
| **Utgjeve** | 1965 |
| **Selskap** | Reprise |
|
|


|  |
| --- |
| ***I'll Remember You***  Song av Elvis Presleyfrå albumet *Spinout* |
|  |
| **Utgjeve** | 1966 |
| **Innspelt** | 1966 |
| **Produsent** | Felton Jarvis |
|
|

«**I'll Remember You**» er ein song skriven av Kui Lee i 1964. Mange artistar, inkludert Elvis Presley (1966), Andy Williams, Tony Bennett, Herb Alpert og Roger Williams, har spelt inn songen, og han vart framført av Tommy Sands i 1968 *Hawaii Five-O*-episoden «No Blue Skies». Den kanskje mest kjende versjonen vart framført av venen til Lee, Don Ho.

Dottera til Frank Sinatra, Nancy Sinatra, vitja nattklubben Honey's med nokre vener. Der høyrde ho Don Ho framføre songen, og fortalte om artisten til faren, som nettopp hadde starta sitt eige plateselskap. Don Ho og musikarane hans spelte inn den første plata for Reprise Records året etter: «Tiny Bubbles» og «I'll Remember You» på andre sida.

Innspelingar
------------

* 1965: Don Ho
* 1966: Elvis Presley
* 1966: Andy Williams
* 1966: Jack de Mello
* 1966: Kui Lee
* 1967: The Sandpipers
* 2007: Tia Carrere

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «I'll Remember You» frå Wikipedia på engelsk, den 4. desember 2016.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Enomoto, Catherine Kekoa. «Kui Lee: 'One of the all-time geniuses of Hawaii.'» *Honolulu Star-Bulletin*. May 15, 1997
| Luxor, أَلْأُقْصُر |
| --- |
| Ei gate i Luxor, oktober 2004. Ei gate i Luxor, oktober 2004. |
| Styresmakter |
| Land  Guvernement | Egypt  Luxor |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  416 km² |
| Innbyggjarar  - By (2006) | 451,318 |
| Koordinatar | 25°41′″N 32°39′″E﻿Koordinatar: 25°41′″N 32°39′″E﻿ |
| Tidssone | +2 (UTC) |
| Diverse anna |
| **Heimeside:** |

**Luxor**, (arabisk: أَلْأُقْصُر - *Al 'Uqṣur*), er ein by langs austbreidda av Nilen i Egypt og hovudstad i guvernementet Luxor. 

Luxor ligg på same staden som den egyptiske oldtidsbyen Theben. Namnet Luxor tyder «borgene», og kjem av dei veldige ruinane etter Theben som finst her. Luxor er særleg kjend for Kongedalen og Dronningdalen som hyser mange store graver etter herskarane av det gamle Egypt. I nærleiken av Luxor ligg også ruinane etter templet etter dronning Hatshepsut, Karnak-templet, minnetemplet etter farao Ramses II og minnetemplet etter farao Ramses III. Ruinane etter Theben ligg på UNESCO si verdsarvliste.

Kjelde
------

* 

* «Luxor» i *Store norske leksikon*, snl.no. *henta inn 27. april 2012.*

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
|  |
| --- |
| ***«Bigger than Us»***  Song av Michael Rice |
|  |
| **Land** | Storbritannia |
| **Språk** | Engelsk |
| **Utgjeve** | 8. mars 2021 |
| **Sjanger** | Pop, ballade, neosoul |
| **Lengd** | 03:04 |
| **Selskap** | Spinnup |
| Låtskrivar(ar) | Laurell Barker, Anna-Klara Folin, John Lundvik, Jonas Thander |
|

Michael Rice framfører «Bigger than Us» under ei av prøvene i Tel Aviv i 2019.
**«Bigger than Us»** (norsk 'større enn oss') er ein britisk popsong frå 2019, skriven av Laurell Barker, Anna-Khara Folin, Jonas Thander og John Lundvik. Han vert framført av songaren Michael Rice. Songen vann BBC-tevlinga *Eurovision: You Decide* 8. februar 2019 og var det britiske bidraget i Eurovision Song Contest 2019 i Tel Aviv i Israel. Der enda songen på sisteplass; den fjerde sisteplassen til Storbritannia i Eurovision Song Contest.

Bakgrunn
--------

«Bigger than Us» var blant bidraga i songtevlinga *Eurovision: You Decide* på BBC i februar 2019. Eit dommarpanel og tv-sjåarane valde songen til vinnar. «Bigger than Us» skulle i utgangspunktet ha delteke i Melodifestivalen 2019, framført av songaren John Lundvik. Til slutt valde Lundvik ein annan song og sende i staden «Bigger than Us» inn til *Eurovision: You Decide*.

Lundvik stilte opp i Melodifestivalen 2019 med songen «Too Late for Love» og vann tevlinga. Dimed konkurrerte Lundvik mot sin eigen song, «Bigger than Us», i Eurovision Song Contest 2019.

«Bigger than Us» deltok i finalen av Eurovision Song Contest laurdag 18. mai 2019 i Expo Tel Aviv. Songen hadde startnummer 16 i finalen, og avslutta på sisteplass med 11 poeng. Dette var fjerde gongen Storbritannia enda sist i tevlinga. Songen tok seg heller ikkje inn på den britiske singellista. Dette var fyrste gong på 55 år at eit britisk bidrag ikkje kom inn på singellista.

Kjelder
-------

1. ↑  «Find out how YOU can decide who represents the UK at Eurovision in 2019 …» (på engelsk). 8. februar 2019. Henta 23. februar 2019.
2. ↑  «SVT tvingade John Lundvik att byta låt». Henta 7. mars 2019.
3. ↑  «John Lundvik vann Melodifestivalen» (på svensk). 9. mars 2019. Henta 10. mars 2019.
4. ↑  «Eurovision 2019: This is the running order of the Grand Final!». EBU. 16. mai 2019. Henta 17. mai 2019.
5. ↑  «Storbritannia i Eurovision Song Contest». EBU. mai 2019. Henta 24. mai 2019.
6. ↑  «United Kingdom's Michael Rice finishes in last place at Eurovision» (på engelsk). 18. mai 2019. Henta 24. mai 2019.
7. ↑  «Eurovision: Where every UK entry has reached on the Official Singles Chart» (på engelsk). Henta 24. mars 2020.

* *Denne artikkelen bygger på «Bigger than Us» frå Wikipedia på bokmål, den 23. desember 2021.*
**Smørås** er ein gard i Fana i Bergen. Han ligg på nordvestsida av Smøråsfjellet mellom Apeltunvatnet og Kalandsvatnet.

Namn
----

Forstavinga «smør» skal syne til godt beite for kyrna.

Historie
--------

Ein liten del av garden låg under Birkeland kyrkje og etter kvart under Fana kyrkje, men det meste vart bondegods alt tidleg på 1600-talet. Sidan 1892 har garden vore delt i fem bruk, og det er framleis gardsdrift her.

Geografi
--------

Grensene til garden går frå Iglevatnet og sørover langs Nøttveitbekken, Steintræbakken og Steintrælia vidare sørover til Bjørnevatn. Grensa følgjer så ryggen av høgdedraget mellom Smørås og Hamre og nordaustover, nordover og til slutt nordvestover til vestenden av Tranevatnet. Garden grensar til Skjold i nordvest, Nøttveit i vest, øvre og nedre Titlestad, indre Hamre og Hatlestad i sør, Valle og Kirkebirkeland i aust, Lilletvedt i nordaust og Øvsttun i nord.

Andre tydingar
--------------

Smørås har gjeve namn til mellom anna: 

* Smørås idrettslag
* Smørås skole
* Smøråsvegen

Kjelder
-------

* Gunnar Hagen Hartvedt (2003). *Bergen Byleksikon* (4 utg.). Oslo: Kunnskapsforlaget. ISBN 82-573-1036-0.
* Bergenskart - stednavnskart Arkivert 2020-02-17 ved Wayback Machine.

| * v
* d
* e
Fana |
| --- |
| Brattland**·** Dyngeland**·** Fanahammaren**·** Fjøsanger**·** Helldalsåsen**·** Hop**·** Kaland**·** Kirkebirkeland**·** Krokeide**·** Midtun**·** Nattland**·** Nesttun**·** Nordvik**·** Paradis**·** Rådal**·** Skjold**·** Smørås**·** Storetveit**·** Sædalen**·** Totland**·** Øvsttun |
**Pauline Scanlon** er ein irsk songar frå Dingle i County Kerry. Ho syng irsk tradisjonsmusikk og nyskriven musikk. 

Dingle høyrer til det irsktalade området i Irland, Gaeltacht. 

Scanlon har sunge profesjonelt sidan ho var 15. Ho har turnert over heile verda saman med Sharon Shannon, og har opptredd på *The Late Late Show* på RTÉ. I 2003 var ho med på Sharon Shannon sitt album *Libertango* der ho song «A Case of You», ein song opphavleg skriven av Joni Mitchell.

Det første soloalbumet hennar, *Red Colour Sun*, kom ut på Daisy Label i 2004 (Compass Records i USA). Det blanda tradisjonell irsk musikk med moderne påverknad. I januar 2006 fullførte ho eit nytt prosjekt med Donough Hennessy saman med Darrell Scott, Kenny Malone, Stuart Duncan og andre. Albumet *Hush* komut 15. august 2006 på Compass Records.

Scanlon sang bakgrunnsvokal for Belinda Carlisle på *Voila* frå 2007, og for gælisk-americana-artisten Kyle Carey på albuma *Monongah* og *North Star*.

Tidleg i 2009 danna Scanlon og Éilís Kennedy ei gruppe dei opphavleg kalla Dingle White Females og seinare Lumiere. Gruppa gav ut debutalbumet *Lumiere* 11. september 2009 på Sony Ireland. Eit andre album, *My Dearest Dear*, følgde i mars 2013. Scanlon gav ut soloalbumet *Gossamer* i mai 2016.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Pauline Scanlon» frå Wikipedia på engelsk, den 25. februar 2019.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Pauline Scanlon sin nettstad
* Lumiere

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* MusicBrainz (artist)
* Discogs (artist)
* AllMusic (artist)

 |
**Andreas Johannesson Lavik** (18. august 1854–18. desember 1918) var ein norsk gardbrukar, ferdatalar og stortingsmann frå Eksingedalen i dagens Vaksdal kommune. Andres, Johannes og Dore Lavik var brørne hans.

Lavik gjekk i yngre på folkehøgskule. Åra 1878-85 arbeidde han som indremisjonær i Bergen. Deretter var han gardbrukar i Kvinnherad fram til 1899. Under opphaldet i Kvinnherad var han ordførar 1886-94, og forlikskommissær. I 1899 flytta Lavik til Bergen og var sidan sekretær for Vestlandske Indremisjon og redaktør av medlemsorganet *Sambåndet*.

Lavik var 3. representant frå Søndre Bergenhus på Stortinget 1889-91, vald for Moderate Venstre. Han var medlem av tollkomiteen. Nesten heile 1890-sesjonen var han permittert grunna sjukdom. I 1908 vart han medlem av kyrkjekommisjonen.

Han døydde i Bergen.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* PolSys
* VIAF

 |
**Andreas Johannes Haavoll** (25. september 1869–6. mars 1958) var ein norsk bankmann, lærar og redaktør, fødd i Ørsta på Sunnmøre. Han er i dag mest kjend for å ha skapt teikneserien om Smørbukk.

Biografi
--------

Andreas Haavoll vart stadig meir involvert i bladarbeid i løpet av livet sitt. I 1903 skreiv han for Kristiansundsbladet *Nordmør*.

1910 flytta han til hovudstaden, då han gjekk inn som medeigar og forretningsførar for nynorskavisa *Den 17de Mai*. Då redaktøren Rasmus Steinsvik døydde i 1913, vart Haavoll bladstyrar. Denne stillinga hadde han stundom åleine, stundom saman med andre i åra fram til 1917, då han trekte seg ut av dette tiltaket.

Haavoll var ansvarleg utgjevar av *Norsk Barneblad* frå 1912. Frå 1916 heilt fram til 1956 var han redaktør av bladet. Dei to fyrste åra delte han stillinga med Arne Falk, åra 1949-54 med Øyvind Dybvad. Mest heile denne tida dreiv han Norsk Barneblads Forlag, som gav ut mange barnebøker på nynorsk.

Teikneserien Smørbukk vart til då teiknaren Jens R. Nilssen illustrerte folkeeventyret om Smørbukk i Norsk Barneblad i 1938. Frå og med neste nummer av Norsk Barneblad som kom ut 30. juni 1938, var Smørbukk blitt ein eigen teikneserie. Illustrasjonane var ved Nilssen, og historiene vart skrivne av Haavoll, Øyvind Dybvad og Johannes Farestveit m. fl.

Norskdomsmannen Haavoll var aktivt med i dei fleste nynorsktiltak i Oslo. I 1939 vann han Melsom-prisen for utgjeving av barnebøker.

Kjelde
------

* Fjukstads.net om Andreas Haavoll. Sida refererer til "Ingen jul uten juleheftene". Arkivert 2011-10-03 ved Wayback Machine.
**Taro** er ei 126 km lang elv nord i Italia og ei av sideelvane til Po frå høgre. Nesten heile elva renn innanfor provinsen Parma, vest for byen Parma. Taro munnar ut i Po nord for byen. 

Taro har eit nedslagsfelt som dekkjer 2 026 km² og dei viktigaste sideelvane er Ceno, Recchio og Stirone. Både Taro og Ceno har sitt utspring frå Monte Penna (1 735 moh) i Appenninane.

Vassføringa til elva varierer stort gjennom årdet. Om sommaren kan ho tørke heilt opp, medan ho i tunge regnperiodar kan få opp til 1000 m³/s, og i store flaumsituasjonar opp mot det dobbelte, som 9. november 1982.

Tarodalen var ein strategisk viktig stad i mellomalderen og vart kryssa av Via Francigena, hovudvegen mellom Roma og Frankrike i dette området. 

20 km av elva mellom Fornovo di Taro og Ponte Taro utgjer eit verna område kalla *Taro regoinale naturpark* med mange småøyar av sand og grus og variert dyre- og planteliv. 

Då Frankrike okkuperte Italia under napoleonskrigane gav elva namn til eit departement (sjå departementet Taro).

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Taro River» frå Wikipedia på engelsk, den 26. november 2007.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Taro naturpark

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* SUDOC

 |