recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***Slipp Jimmy fri*** er ein norsk animasjonsfilm frå 2006. Filmen vart skriven og regissert av Christopher Nielsen.

Handling
--------

«Roy Arnie» drøymer om å drive sitt eige sirkus og erobre verda. Nøkkelen til at draumen hans skal gå i oppfylling er «Jimmy», ein elefant som er hekta på narkotika. Alt Roy Arnie treng å gjere for å få draumen til å verte sann er å sleppe «Jimmy» fri, men så rømer elefanten til vidda. Roy Arnie tek med seg to trøytte typar og jagar etter elefanten, men dei er ikkje åleine. Dyrevernarar, same-gangstarar og eit forfylla jaktlag vert òg med på elefantjakt. Elefanten, som er sterkt prega av abstinensar, har på si side slått seg saman med ein usedvanleg heltemodig elg.

Anna
----

Dette er den fyrste heilaftans dataanimerte spelefilmen frå Noreg. I januar 2004 vart det kjent at det totale budsjettet til filmen ville verte tre gonger så høgt som opphavleg planlagt, og premieren vart sett eitt år lenger fram i tid.

Sjølv om dette er ein norsk film, har filmskaparane valt å synkronisere lepperørslene til figurane til dei engelske stemmene, og deretter dubba filmen til norsk etterpå.

Filmen vart ein av dei to norske nominerte filmane til Nordisk Råds filmpris i 2006.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Nettsida til filmen Arkivert 2008-04-26 ved Wayback Machine.
* Slipp Jimmy Fri på snurrfilm.no Arkivert 2006-04-27 ved Wayback Machine.
Gotha
**Gotha** er ein by og ein kommune i landkrinsen Gotha i delstaten Thüringen i Tyskland. Kommunen har ei flatevidd på 69,6 km² og 45 000 ibuarar. Byen ligg 300 meter over havet i eit flatt jordbrukslandskap.

Byen er kjend frå 700-talet. Frå 1640 til 1826 var Gotha hovudstad i fyrstedømmet Sachsen-Gotha, der etter til 1918 ein av to hovudstader i hertugdømmet Sachsen-Coburg-Gotha. Hertugen heldt hus i Friedenstein-slottet, som dominerer det sentrale bybiletet.

Frå 1700-talet var Gotha eit kultur- og vitskapssenter. Særleg innafor vitskapane markerte byen seg, med naturmuseum og stjerne-observatorium. Også i den tyske forlagsbransjen spelte byen ei viktig rolle, fyrst og fremst gjennom kartografiske verk.

Tysk forsikringsbransje tok til 1820 i Gotha med skipinga av Gothaer Versichering. Eit halvt hundreår seinare vart Sozialdemokratische Partei Deutschlands, det tyske sosialdemokratiske partiet SPD grunnlagt i byen. Frå 1880-åra var Gothaer Waggonfabrik ein stor produsent av trikkar og fly i over hundre år. I dag lagar fabrikken tippvogner og tilhengarar. Ein høgskule som utdannar fagfolk til det offentlege har sete i Gotha.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Gotha» frå Wikipedia på tysk, den 17. februar 2021.*
Blandingsskog i Neila i Spania
**Blandingsskog** er ein type skog som består av både lauvtre og bartre. Slik skog finst blant anna i sentrale delar av Europa, delar av Vest-Asia, deler av Himalaya og i Aust-Asia, Sør- og Søraust-Australia, langs sørvestkysten og lengst sør i Sør-Amerika og i det austlege Nord-Amerika. I internasjonal biogeografi blir skogtypen gjerne omtalt som temperert lauvskog og blandingsskog (*temperate broadleaf and mixed forest,* forkorta TBMF).

I Noreg er det svært lite blandingsskog, men det finst ein del på Sørlandet og Sør-Austlandet. Denne består typisk av ei blanding av gran og bjørk, med innslag av andre lauvtre. Blandingsskog er meir vanleg i Sverige, der store delar av Sør-Sverige består av denne skogtypen. Likeeins er han vanleg i Danmark.

Dei mest næringsrike variantane av blandingsskog har ofte eit rikt dyreliv.

Kjelder
-------

1. ↑  WWF (2017) Temperate broadleaf and mixed forests. World Wide Fund for Nature, 2017. Besøkt 2017-12-28

* *Denne artikkelen bygger på «Blandingsskog» frå Wikipedia på bokmål, den 4. september 2021.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GND
* NKC

 |
**Blanca Fernández Ochoa** (22. april 1963–2019) var ein spansk alpin skirennar frå Madrid som vann bronsemedaljen i slalåm under Vinter-OL 1992. Alpinisten Francisco Fernández Ochoa var bror hennar.

Karriere
--------

Fernández Ochoa debuterte i verdscupen i 1981-sesongen. Ho tok sin fyrste verdscupsiger då ho i mars 1985 vann eit storslalåmrenn i Vail i USA. Sidan vann ho tre verdscuprenn i slalåm, det siste den 1. desember 1991. Til saman 20 gongar kleiv ho på sigerspallen etter renn i verdscupen, nesten alle i slalåm eller storslalåm.

Frå midt på 1980-talet til ho la opp høyrde ho til verdseliten i både slalåm og storslalåm, men klarde sjeldan å blande seg inn i medaljekampen i dei store meisterskapane. Ho vart nummer seks i storslalåm i Vinter-OL 1984 i Sarajevo, og nummer ni i same greine i Bormio-VM 1985. I 1987 kom ho på femteplassen både i slalåm og storslalåm under VM i alpine greiner 1987 i Crans-Montana, same plasseringa fekk ho i slalåm under vinterleikane 1988 i Calgary.

I VM i alpine greiner 1989 i Vail i delstaten Colorado vart Fernández Ochoa nummer fire i slalåm og åtte i storslalåm. Under dei olympiske vinterleikane 1992 i Albertville tok ho bronsemedaljen i slalåm, Petra Kronberger frå Austerrike vann gullet og Annelise Coberger frå New Zealand bronsen. Medaljen var den andre og hittil (2014) siste olympiske alpin-medaljen til Spania, broren tok den fyrste i 1972.

Blanca Fernández Ochoa la opp som alpinist etter OL-sesongen 1992.

Kjelder
-------

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar

* *Denne artikkelen bygger på «Blanca Fernández Ochoa» frå Wikipedia på tysk, den 17. desember 2014.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
**Ivo Viktor** (fødd 21. mai 1942) er ein tsjekkisk tidlegare fotballspelar frå Křelov, som var målvakt på Tsjekkoslovakia sitt lag som vann EM i fotball 1976. Han spelte 63 landskampar i åra frå 1966 til 1977. I si tid var han ei av dei beste målvaktene i Europa, og kom på tredjeplass i kåring om beste fotballspelaren i Europa i 1976 (Ballon d'Or). Fem gongar vart Viktor kåra til Tsjekkoslovakias beste fotballspelar, og to gongar til årets målvakt i Europa.

Frå 1960 til -63 stod Viktor ein sesong i mål for kvart av laga Železárny Prostějov, RH Brno og Spartak Brno. Sidan var han målvakt i topplaget Dukla Praha i fjorten sesongar, og fekk med seg tre seriegull og like mange nasjonale cuptriumfar før han ha la opp i 1977.

Viktor fekk sin landslagsdebut mot Brasil på Maracanã stadion i Rio de Janeiro i 1966. Fire år seinare vakta han målet då Tsjekkoslovakia rauk ut or fotball-VM 1970 i Mexico etter tre strake tap. Under EM i fotball 1976 utmerkte han seg med framifrå prestasjonar og bidrog mykje til at Tsjekkoslovakia vann turneringa. Særleg viktige redningar stod han for mot Nederland i semifinalen, såvel som mot Vest-Tyskland i finalen. Han vart også kåra til beste målvakt i EM og kom på tredjeplass i kåringa av årets fotballspelar i Europa.

### Merittar

* Europameister: 1976 med Tsjekkoslovakia
* Tsjekkoslovakisk seriemeister: 1964, 1966 og 1977 med Dukla Praha
* Tsjekkoslovakisk cupvinnar: 1965, 1966 og 1969 med Dukla Praha

### Prisar og utmerkingar

* Årets fotballspelar i Tsjekkoslovakia: 1968, 1972, 1973, 1975, 1976
* Tredjeplass i Ballon d'Or 1976
* Året fotballmålvakt i Europa: 1969 og 1976
* All star team Fotball-EM 1976

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Ivo Viktor» frå Wikipedia på engelsk, den 14. mai 2017.*


| * v
* d
* e
Tsjekkoslovakia sitt landslag – VM i fotball 1970 |
| --- |
| 
* 1 Viktor
* 2 Dobiaš
* 3 Migas
* 4 Hagara
* 5 Horváth (kaptein)
* 6 Kvašňák
* 7 B. Veselý
* 8 Petráš
* 9 Kuna
* 10 Adamec
* 11 Jokl
* 12 Pivarník
* 13 Flešár
* 14 Hrivnák
* 15 Zlocha
* 16 Hrdlička
* 17 Pollák
* 18 F. Veselý
* 19 Jurkanin
* 20 Albrecht
* 21 Čapkovič
* 22 Vencel
* Landslagstrenar: Marko

 | Flagget til Tsjekkoslovakia |
|  |


| * v
* d
* e
Tsjekkoslovakia sitt landslag – EM i fotball 1976 (europameistrar) |
| --- |
| 
* 1 Viktor
* 2 Dobiaš
* 3 Čapkovič
* 4 Ondruš (lagkaptein)
* 5 Pivarník
* 6 Jurkemik
* 7 Panenka
* 8 Móder
* 9 Pollák
* 10 Masný
* 11 Nehoda
* 12 Gögh
* 13 Barmoš
* 14 Biroš
* 15 Herda
* 16 Veselý
* 17 Švehlík
* 18 Galis
* 19 Petráš
* 20 Štambachr
* 21 Bičovský
* Landslagstrenar: Ježek

 | Flagget til Tsjekkoslovakia |
|  |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* ISNI
* NKC

 |
Nobelprisen  

Nobelprisen i medisin  
2004

Dr. **Linda B. Buck** (fødd 29. januar 1947) er ein amerikansk biolog. Ho vart tildelt Nobelprisen i medisin for 2004 saman med Richard Axel for studiane sine av luktreseptorar.

Buck og Axel skreiv først om det banebrytande arbeidet sitt, som opna vegen for å analysera luktemekanismane på genetisk og molekylært nivå, i 1991. Dei påviste at luktreseptorar høyrde til var G-proteinkobla reseptorar. Ved å analysera rotte-DNA slo dei fast at det finst rundt tusen ulike genar for luktreseporar i genomet til pattedyra.

Linda Buck vart fødd i Seattle i den amerikanske delstaten Washington. Ho tok bachelorgrad i psykologi og mikrobiologi i 1975 ved universitetet i byen, og tok doktorgrad i mikrobiologi ved University of Texas i Dallas i 198. Deretter arbeidde ho for Richard Axel ved Columbia University i New York. Ho arbeider no ved Fred Hutchinson Cancer Research Center med tilknyting til University of Washington og Howard Hughes Medical Institute.

Hovudinteressa til Buck er korleis nasen oppfattar lukter og feromonar, og korleis hjernen tolkar dei. Ho ser òg på mekanismane bak aldring gjennom å studera puberteten til mus og livsløpet til nematoden *Caenorhabditis elegans*.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Profil av forskingsinteresser og verkliste Arkivert 2012-07-17 ved Wayback Machine. (engelsk)
* Kort biografi på Howard Hughes Medical Institute (engelsk)
* Presentasjon av nobelprisvinnarane Axel og Buck (engelsk)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* ORCID
* LIBRIS
* NKC

 |
Koordinatar: 32°21′N 35°44′E﻿

**Ajloun**(arabisk عجلون, *‘Ajlūn*), òg skrive **Ajlun**, er det administrative senteret i Ajloun guvernement, ein fjellby nord i Jordan, 76 kilometer nordvest for Amman. Han er kjend for dei imponerande ruinane av ei borg frå 1100-talet, kalla Ajlunborga.

Ajlun guvernement har eit folketal på over 142 000 fordelt på 27 landsbyar og byar

Bydelar i Ajloun storbyområde
-----------------------------

Det er fem bydelar i Stor-Ajloun kommune:

Ajlunborga om kvelden.

|  | Bydel |
| --- | --- |
| 1 | Ajloun |
| 2 | Ain Janna |
| 3 | Anjara |
| 4 | Sakhra |
| 5 | Rawabi |
| 6 | Safaa |
| 7 | Khet Al-Laban |
| 8 | Kufranjeh |

Demografi
---------

I følgje folketeljinga i 2004 hadde byen Ajloun 7 289 innbyggjarar, medan heile Ajloun guvernement hadde kring 140 000 innbyggjarar i 2010. Muslimar utgjer majoriteten av folkesetnaden, men her finst òg kristne minoritetar.

Skildring
---------

Ajlunborga ligg på staden til eit gammalt kloster. Det vart ombygd til ei borg i 1184 av Izz al-Din Usama, ein general i hæren til Saladin. Borga kontrollerte vegen mellom Damaskus og Egypt. Borga markerer det lengste frankarane kom under krosstoga. Mamelukkane bygde eit høgt tårn ved borga. Ho vart erobra av mongolar i 1260 og vart delvis øydelagd i prosessen. Det vart òg gjort store skadar under eit kraftig jordskjelv i 1926-7.

I sentrum av Ajloun ligg Den store moskeen i Ajlun. Denne moskeen er den eldste som er bevart i Jordan og er datert til kring år 800. Bygget var tidlegare ei bysantinsk, kristen kyrkje, og ein har funne greske inskripsjonar på dei eldste delane. 

Tell Mar Elias ligg like utafor bygrensa. Her finn ein bysantinsk kyrkjemosaikk som vert avdekt om sommaren så at turistar kan få sjå. 

Ajloun skogsreservat ligg òg i nærleiken. Heile området skal ha vore ein av dei største skogane i Midtausten, men store delar vart hogge ned slik at tyrkarane kunne bruke tømmeret som brensel for jernbanen til Mekka.

Klima og geografi
-----------------

Ajlunfjella er kjende for den frodige vegetasjonen og dei tette, grøne skogane med fine høve for turar. Det høgaste fjellet er kring 1268 meter over havet. Ajlounfjella får noko snø kvar vinter, frå desember til mars.

Galleri
-------

* AjlunfjellaAjlunfjella
* AjlunborgaAjlunborga
* Frukost i AjlunFrukost i Ajlun
* Skogar kring AjlounSkogar kring Ajloun
* Sentrum av AjlounSentrum av Ajloun
* Den store Ajloun-moskeen.Den store Ajloun-moskeen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Ajloun» frå Wikipedia på engelsk, den 4. oktober 2015.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Jordan turistråd Arkivert 2014-06-16 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* GeoNames

 |
**Peder Anker Krohn** (fødd 20. februar 1794 i Søndre Land, død 6. mars 1857 i Larvik) var ein norsk jurist og embetsmann. Han var sorenskrivar og prokurator i Valdres, byfogd og postmeister i Kragerø i 1836-1846 og byfogd i Larvik frå 1846. Han gjekk i teneste hos sorenskrivar Thaulow. 

Krohn var son av offiseren Johan Jørgen Krohn og Bodil Marie Magelsen. Peder Anker Krohn var halvbror av Jens Christian Meinich. Faren var i mange år i teneste som vegmeister og fullmektig for Peder Anker. Gift første gong med Bolette Andrea Müller (død 1838), andre gong med Anna Holter Dorph. 

Krohn var stortingsrepresentant for Christians amt 1830-1832 og 1. suppleant for Kragerø og møtte i 1842-1844.

Referansar
----------

1. ↑  Holst, R. Sommerfelt (1931): Slekten Krohn fra Kronborg og Ringerike. Oslo: Morten Johansens Boktrykkeri.
2. ↑  Frydenlund, Bård (2009): Stormannen Peder Anker. En biografi. Oslo: Aschehoug.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Biografisk informasjon om Peder Anker Krohn NSD Norsk senter for forskningsdatas politikararkiv

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Historisk befolkningsregister
* Lokalhistoriewiki
* PolSys

 |
**Stina Talling** (fødd 5. februar 2003) er ein norsk youtubar og artist. Ho song BlimE!-låten i 2019, «Mer enn god nok». Ho deltok i Melodi Grand Prix 2021 med låten «Elevate».

Bakgrunn
--------

Talling er oppvaksen på Sotra utanfor Bergen. Som tiåring byrja ho å leggja ut sina eigne videoar på YouTube. Etter kvart fekk ho ei større sjåargruppe på videoplattforma, blant anna med dei personlege og humoristiske videoane sine. Per januar 2021 hadde kanalen hennar hatt 16,8 millionar visingar. Ho har òg sunge på fleire videoar og utgjeve musikk via Spotify. I 2019 fekk ho platekontrakt med Sony Music, og fekk ein stor hit med BlimE!-låten «Mer enn god nok» i 2019. Ho hadde den musikalske livedebuten sin under VG-Lista-showet på Rådhusplassen i Oslo same året. Ho har sidan gjeve ut låtar som «Fortid til framtid», «Jada Jada» med Cherie Mwangi, «En gang til» med Eirik Lyng, «Livet nå» og «En rakett til måneland» for Netflix-filmen *Månereisen* i 2020.

Ho har delteke i tv-seriar som *Influenserne* og dokumentaren *Tenåringssjokket*. I 2018 var ho nominert i kategorien «årets morosamaste» under Gullsnutten, og i 2019 var ho nominert i kategorien «stjerneskot» i Nickelodeon Kids' Choice Awards 2019.

Ho var blant deltakarane i Melodi Grand Prix 2021 på NRK1. Ho deltok med låten «Elevate» i delfinale 1 den 16. januar. Låten hadde ho skrive saman med Bård Bonsaksen, Hilda Stenmalm, Monika Engseth og Eirik Hella. Ho vart slått ut i delfinalen, men deltok i sistesjansen, 15. februar. Der vart ho slått ut av Jorn.

Kjelder
-------

1. ↑  «BlimE - Mer enn god nok - Stina Talling - BlimE-dansen 2019 - NRK Super - YouTube». Henta 11. januar 2021.
2. 1 2  «Alle ungdommer vet hvem Stina Talling fra Sotra er. Nå håper hun de «voksne» blir like sjarmerte.» (på norsk bokmål). Henta 11. januar 2021.
3. ↑  «Stina Talling deltar i MGP med låten "Elevate" | Sony Music Norway» (på norsk). Henta 11. januar 2021.
4. ↑  «Stina Talling - YouTube». Henta 11. januar 2021.
5. 1 2  Hyttebakk, Jon Marius (11. januar 2021). «Her er de første artistene i MGP 2021» (på norsk bokmål). Henta 11. januar 2021.
6. ↑  «Influenserne – Sesong 1 Episode 2» (på norsk). Arkivert frå originalen 13. januar 2021. Henta 11. januar 2021.
7. ↑  Rognsvåg, Silje (1. desember 2018). «Tenåringssjokket – foreldre får sjokk når barna blir tenåringar». Henta 11. januar 2021.
8. ↑  «Stina kan vinne prestisjepris» (på norsk). 27. februar 2019. Henta 11. januar 2021.

* *Denne artikkelen bygger på «Stina Talling» frå Wikipedia på bokmål, den 18. november 2021.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Stina Talling**
**Peder Ingvaldsson Ramsrud** (10. februar 1923–10. juni 2014) var ein norsk lekpreikar, forsikringsmann og politikar, fødd i Mesna i Oppland. Han representerte Oppland og Framstegspartiet på Stortinget i perioden 1989–93, og busett på Kolbu i Østre Toten.

Ramsrud voks opp på Biri, der far hans var gardsarbeidar og seinare bureisar. Sjølv gjekk han skulevinteren 1939/40 på folkehøgskulen Viken kristelige ungdomsskole og tok deretter indremisjonselskapet sin bibelskule og predikantkurs. Frå 1941 til 1957 reiste han så rundt som forkynnar, utsend frå Det norske lutherske Indremisjonsselskap. I denne tida skreiv han fleire songar, best kjend er «I romerbrevet åtte, jeg bor i nummer tre». Etter Ramsrud slutta som predikant, prøvde han å livnære seg som kunstmålar. Sidan arbeidde han i over tretti år i forsikringsbransjen til 1989.

Ramsrud melde seg i 1973 prompte inn i Anders Langes parti og vart med vidare då det endra namn til Framstegspartiet i 1977. Han var medlem 1977-85 i Østre Toten kommunestyre og 1981-91 i Oppland fylkesting, dei siste fire år med plass i fylkesutvalet. Hausten 1989 vart han vald til stortingsmann frå Oppland, som den fyrste representanten frå Framstegspartiet. I fireårsperioden 1989-93 var han så medlem i Landbrukskomiteen. Han vart ikkje attvald i 1993.

Kjelder
-------

* Stortingsbiografi

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* PolSys
* VIAF

 |
**Peder Anderssen Sønju** (24. juli 1840–6. september 1903) var ein gardbrukar og stortingsmann frå Øvre Eiker i Buskerud.

Far hans var gardbrukar på Sønju. Sjølv kjøpte han grannegarden Håve av far sin i 1858 og dreiv denne, i 1866 overtok han også Sønju. År 1872 flytta han til garden Guterud i Nore og dreiv denne. Han fungerte som lensmann i Nore 1874-76, fast tilsett i stillinga 1887-1903.

I to år var han medlem av formannskapet i Eiker og 1879-87 i Nore, seks av åra var han ordførar i Nore. Elles var han fire år styreformann i Nore Sparebank og medlem av forlikskommisjonen frå 1877. Han var styremedlem av amtet sitt landbruksselskap og hadde mange andre verv.

Sønju var 1883-85 4. representant og 1892-94 3. representant på Stortinget. Han vart vald for Buskeruds amt og partiet Venstre. I den fyrste perioden var han medlem av jarnbanekomiteen, medan han i den andre perioden var medlem av Lagtinget, landbrukskomiteen og valkomiteen.

Sønju døydde 1903 på garden sin i Nore.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak:*Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
* Biografisk informasjon om Peder Anderssen Sønju NSD Norsk senter for forskningsdatas politikararkiv

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
**Optikk i moderne stereomikroskop.**
  
**A** – Objektiv 
  
**B** – Galileisk teleskop (*roterande objektivholder*) 
  
**C** – Vender for val av forstørring
  
**D** – Interne objektiv
  
**E** – Prisme
  
**F** – Feltlinser eller kollektivlinser (*Relay lenses*)
  
**G** – Synsfeltblender (*Reticle*)
  
**H** – Augelinser
Ei **stereolupe** eller eit **stereomikroskop** er eit optisk hjelpemiddel for å kunne sjå detaljar som er for små å sjå med det blotte auge, men samstundes for store til å kunne observerast i eit vanleg mikroskop. Ofte blir denne kalla ei disseksjonslupe, sidan han blir nytta for å tillage preparat. Ei stereolupe kan kallast ein «omvendt kikkert» eller ein «nærkikkert» og forstørrar vanlegvis mellom 5 til 75 gonger. Ofte skjer det i fire «trinn»: t.d. 6x, 12x, 25x, 50x, men det finst òg (dyre) stereomikroskop med variabel zoomfunksjon. Vanlegvis er stereolupa montert på eit kort bordstativ, men t.d. for å studere herbariumsark er det ofte naudsynt med montering på ein lang arm. Det finst òg stereoluper med spesiell utforming for medisinsk observasjon og kirurgi.

Stereolupe med innebygt over- og underlys. 
Det som skil ei stereolupe frå eit mikroskop er dei to objektiva, eit sett linser for kvart auge, slik at ein kan sjå tre dimensjonar (stereoskopisk eller eit «stereo-bilete»). Eit mikroskop har i utgangspunktet berre éit sett linser (ein lysgang), men ofte er det to augelinser, men berre éit objektiv. Det vil seie at begge auge ser på same bilete, som då blir eit flatt bilete (ikkje-tre-dimmensjonalt eller eit «mono-bilete»). Eit vanleg mikroskop forstørrar vanlegvis fleire gonger, vanlegvis omtrent 400 gonger, eller opp til 1000 gonger. Det gjev særs liten djupneskarpleik og passar alt som er lite eller tynt. Ei stereolupe forstørrar vanlegvis berre 20 gonger, noko som gjev betre oversyn og større djupneskarpleik.

Stereoluper har mindre eigenforsørring enn vanlege lysmikroskop, opp til 50 – 75 gonger, men rimelege typar har ein fast forstørring på 20 gonger. Einskilde stereoluper har zoom og kan varierast mellom 30-50 gonger forstørring. Dei er eigna til å studere større objekt, som mineral, frø, plantedelar, insekt og andre organismar.

Ei stereolupe fungerer både med gjennomlysing (underlys) og påfallande lys. Nokre modellar har innebygd lampe, anten ein glødelampe, halogenlampe eller LED. Det finst enkle stereoluper, utan innebygd belysning. Ein vanleg skrivebordslampe fungerer vanlegvis godt. Men stereoluper kan ha innebygd lampe for påfallande belysning (overlys), og dyrare modellar med ein underliggande lampe i tillegg for gjennomlysning (underlys). Med LED-lamper, som brukar lite energi, er det mogleg å bruke batteri i staden for nettspenning, noko som gjer det enkelt å ta med seg stereolupen ut i felten (naturen).

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Stereolupe» frå Wikipedia på bokmål, den 12. november 2013.*
**Thomaí Apérgi** (fødd 23. desember 1988 i Tínos) er ein gresk songar. Apérgi gjorde sin første profesjonelle debut under Panik Records i 2012 med hennar fyrste singel «What's Your Name (Mia vradiá)». Ho er òg kjend for å ha delteke i EUROSONG 2013 - a MAD show, den greske uttakinga til Eurovision Song Contest i Malmö i Sverige. 

I april 2013 var ho ein av deltakarane i den fyrste sesongen av *Your Face Sounds Familiar* på ANT1.

Eurovision
----------

### *EUROSONG 2013 - a MAD show*

Apérgi deltok i *EUROSONG 2013 - a MAD show* med songen «One Last Kiss», og var ein av favorittane til å vinne. Ho enda derimot på tredje- og nest sisteplass, og fekk ikkje representere Hellas i Eurovision Song Contest 2013. 

### *EUROSONG 2015 - NERIT & MAD show (60 khrónia musikí)*

Saman med Legend vil Apérgi delteke med «Jazz & sirtáki» i *EUROSONG 2015 - NERIT & MAD show (60 khrónia musikí)*, den greske uttakinga til *Eurovision Song Contest 2015* i Wien i Austerrike.

Diskografi
----------

### Singlar

* 2012: *What's Your Name (Mia vradiá)*
* 2012: *You Keep Me Rolling*
* 2013: *One Last Kiss*
* 2013: *Summer Nights*
* 2013: Gine Gyrismos
* 2014: Keep Your Head Up
* 2015: Jazz & Syrtaki
* 2015: I Pio Oraia Mou Agapi
* 2017: O, Ti Agapisa Esy
* 2017: I Gynaika Pou Agapa
* 2018: Daddy

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Thomai Apergi» frå Wikipedia på engelsk, den 23. oktober 2013.*
**Stephen Kiprotich** (fødd 27. februar 1989) er ein ugandisk langdistanseløpar som i 2012 vart olympisk meister og i 2013 verdsmeister i maratonløping.

Aktiv
-----

Stephen Kiprotich under eit halvmaraton i Paris i 2014.
Sommaren 2010 sette Kiprotich personleg rekord på 10 000 meter med tida 27.58.0. Om hausten same året vart han femtemann i Fjelløp-VM i Kamnik i Slovenia. I 2011 kom han på sjetteplass individuelt i VM i terrengløp i Punta Umbría i Spania og vann bronse i lag med det ugandiske mannskapet. Noko seinare i sesongen debuterte han i maratonløp i Enschede i Nederland, der han sprang inn til siger på den gode tida 2.07.20. I VM 2011 i Daegu vart han nummer ni i maraton.

Seinvinteren 2012 kom Kiprotich på tredjeplass i Tokyo maraton. Eit knapt halvår etter sikra han seg gullmedaljen i maraton under Sommar-OL 2012 i London. På ein heit dag med høg luftfukt kom han der i mål på tida 2.08.01. Medaljen var den fyrste til Uganda i olympiske leikar sidan 1996, og den fyrste i gull etter hekkeløparen John Akii-Bua vart historisk i 1972. Året etter vann Kiprotich også maratonløpet i Friidretts-VM i Moskva. I 2015 stod han for ugandisk bestenotering med 2.06.33 då han vart andremann i Tokyo maraton, medan han Beijing-VM enda på sjetteplass på distansen.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* VM 2007 i Osaka: Utslått på 5000 m (14.04,2 =nr 29)
* VM 2011 i Daegu: Nr 9 i maraton – 2.12.57
* OL 2012 i London: Gullmedalje i maraton – 2.08.01, framom Abel Kirui (2.08.27)
* VM 2013 i Moskva: Gullmedalje i maraton – 2.09.51, framom Lelisa Desisa (2.10.12)
* VM 2015 i Beijing: Nr 6 i maraton – 2.14.43
* OL 2016 i Rio de Janeiro: Nr 14 i maraton – 2.13.32

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Stephen Kiprotich» frå Wikipedia på engelsk, den 12. juni 2019.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* BBC Things
* Munzinger (sport)

 |
Three Cliffs Bay
**Three Cliffs Bay** eller **Three Cliff Bay** er ei bukt på sørkysten av Gowerhalvøya i byen og grevskapet Swansea i Wales. Bukta er kalla opp etter tre klipper som spring fram i bukta. Pennard Pill, ei lita elv, munnar ut i sjøen midt i bukta. 

Stranda har ofte Blått Flagg-status. Nokre hundre meter innover frå stranda ligg Pennard Castle. Det vart bygd på 1100-talet og er omtalt i mange segner. Dei forskjellige strendene har sine eigne namn, som Pobbles Bay i aust og Tor Bay i vest. Strendene er fråskilde ved flo sjø, men heng saman ved fjøre. Det går stiar nordover til Pennard Burrows, aust til Pobbles og vest til Tor Bay. Ein kan òg nå Pobbles og Tor Bay frå stranda ved fjøre sjø. 

Three Cliffs Bay er i røynda ein del av den større bukta Oxwich Bay. Klippene rundt bukta består av kalkstein og er om lag 20 meter høge. Desse vert mykje nytta til fjellklatring.

Bakgrunnsstoff
--------------

* GowerUK.com - Three Cliffs Bay Arkivert 2009-09-18 ved Wayback Machine.
* Official tourist website for Gower

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Three Cliffs Bay» frå Wikipedia på engelsk, den 11. januar 2010.*

Koordinatar: 51°34′6″N 4°6′55″W﻿
Verknaden sterk kuling har på sjøen
**Sterk kuling** er vindstyrke 8 i Beaufortskalaen og den sterkaste av kulingkategoriane med ein vindsnøggleik på 17,2–20,7 m/s eller 63-75 km/t. Den eldre sjønemninga er klossreva kuling

Verknad på land
---------------

Vinden brekk av kvister på tre. Det er særs tung å gå mot vinden.

Verknad i fjellet
-----------------

Fjellet står i kok. Kvister og lav frå trea driv med vinden. Det er særs vanskeleg å gå på ski, og nesten umogeleg å bere skia på nakken. Snøfokk set ned sikta til under 100 m og det er umogeleg å orientere seg i terrenget. Det er særs vanskeleg å følgje sjølv godt kvista løyper.

Verknad på sjøen
----------------

Middel høge bølgjer (5,5 til 7,5 m) av større lengd. Bølgjekammane er ved å brytast opp i sjørokk, som driv i tydelege markerte strimer med vinden.

Andre språk
-----------

| Språk | Namn |
| --- | --- |
| Svensk | Hård vind (på land), hård kuling/kultje (til sjøs) |
| Dansk | Hård kuling |
| Færøysk | Skrið |
| Islandsk | Hvassviðri |
| Engelsk | Gale eller fresh gale |

Kjelder
-------

* «Sterk kuling» i *Store norske leksikon*, snl.no.

| * v
* d
* e
Beaufortskalaen |
| --- |
| Stille • Flau vind • Svak vind • Lett bris • Laber bris • Frisk bris • Liten kuling • Stiv kuling • Sterk kuling • Liten storm • Full storm • Sterk storm • Orkan |
**Avhengnad** er i medisinsk forstand ein tilstand som er prega av fysiologiske, kognitive og åtferdsmessige fenomen der ein person gjev bruk av eit stoff, ei gruppe med stoff eller ei åtferd, høgare prioritet til fortrenging av ei anna åtferd som personen tidlegare tilgav stor verdi.

Substans- eller aktivitetsavhengnad
-----------------------------------

Avhengnad kan delast opp i to undergrupper: *substansavhengnad*, dvs. fysisk eller psykisk skadeleg avhengnad av kjemiske stoff, og *aktivitetsavhengnad*, dvs. skadeleg avhengnad av aktivitetar som er økonomisk ruinerande eller svært tidkrevjande. Ein kan berre snakka om aktivitetsavhengnad når aktivitetane kan ha sosiale, interpersonlege, psykologiske eller økonomiske skadeverknader dersom bruken kjem ut av kontroll. Døme på aktivitetar som kan skapa avhengnad er t.d. hasardspel. Døme på stoff som gjev avhengnad er narkotika, nikotin og alkohol.

Internasjonale kriterium for avhengnad
--------------------------------------

Ifylgje International Classification of Disease skal noko berre kallast avhengnad viss minst tre av dei fylgjande kriteria er oppfylte: (Dette gjeld i fyrste rekkje substansavhengnad.)

* Sterk lyst, eller tvangskjensle, til å innta stoffet.
* Problem med å kontrollera inntaket av stoffet, i forhold til å starta, avslutta, og mengda som vert teken.
* Fysiologisk abstinens-tilstand som opptrer dersom bruken av substansen opphøyrer eller vert redusert, eller som syner seg med karakteristisk abstinensyndrom for det aktuelle stoffet, eller gjennom bruk av det same eller liknande stoff for å lindra eller unngå abstinenssymptom.
* Toleranseutvikling, slik at større dosar må til for å gje same effekten som tidlegare.
* Aukande likesæle i høve til andre gleder og interesser. Aukande tid brukt på å skaffa seg stoffet, på å bruka det, eller på å koma seg i form etter bruken av det.
* Åtferda og bruken held fram sjølv om openberre teikn på skadelege konsekvensar kjem til syne.

Sjå også:
---------

* Alkoholisme
* Narkomani
* Spelavhengnad

Kjelder
-------

* Store Norske Leksikon om avhengnad, skriven av Ingunn B. Skre.
* Bokmålswikipedia om avhengnad.
**Thomas Isidore Noël Sankara** (21. desember 1949–15. oktober 1987) var ein burkinsk politikar og kaptein i den burkinske hæren. Han var statsleiar i Burkina Faso (tidl. Øvre Volta) frå 1983 til 1987. 

Sankara kjempa i krigen mot Mali i 1975. I løpet av den militære karrieren stifta han ein kommunistisk organisasjon saman med m.a. Blaise Compaoré. Han vart medlem av regjeringa på byrjinga av 1980-talet, men gjekk seinare ut av denne regjeringa i protest mot det han meinte var ein arbeidarfiendtleg politikk. Seinare vart han med i ei ny regjering etter eit kupp, men vart seinare avsett og fengsla. Den 4. august 1983 vart Sankara president etter eit statskupp leia av Compaoré. I løpet av regjeringstida si gjennomførte han store sosiale reformer og kjempa mot korrupsjon og offentleg sløsing, og vart ein populær og respektert politikar. Under Sankara si regjeringstid skifta landet namn frå *Øvre Volta* til Burkina Faso.

Sankara vart drepen i eit nytt blodig statskupp 15. oktober 1987. Også dette kuppet var organisert av Sankara sin tidlegare kollega Blaise Compaoré.

Kjelder
-------

* CAPLEX
* Artikkelen Thomas Sankara på engelsk Wikipedia

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
**Thomas Stangassinger** (fødd 15. september 1965) er ein austerriksk tidlegare skirennar frå Hallein i forbundslandet Salzburg som vart olympisk meister i slalåm i 1994 og vann FIS-pokalen som verdas beste slalåmrennar i 1999.

### Aktiv

Stangassinger fekk ein mislukka VM-debut då han deltok i kombinasjonen i Bormio i 1985. Tre år seinare tok han eit lite steg opp då han vart nummer 13 i same øvinga under Vinter-OL 1988 i Calgary.

Frå 1989-sesongen spesialiserte Stangassinger seg på slalåm. Han vart nummer ni i greina ved VM i alpine greiner 1989 i Vail i delstaten Colorado. Den 3. desember 1989 vann han i Canada sitt fyrste verdscuprenn. Gjennom ti sesongar sikra han seg til saman ti sigrar i verdscupen og i alt 37 pallplasseringar, alle saman, unnateke ein andreplass i kombinasjon, kom i slalåm.

Stangassinger tok sølvmedaljen ved VM i alpine greiner 1991 i Saalbach, berre Marc Girardelli frå Luxembourg rann fortare. To år seinare vart det bronse i yndlingsgreina då VM i alpine greiner 1993 vart avvikla i japanske Morioka. Han kom i mål 11 hundredels sekund bak gullmedaljør Kjetil Andre Aamodt frå Noreg, og sju hundredels sekund bak sølvvinnar Girardelli.

Høgdepunktet for Stangassinger kom under Vinter-OL 1994 på Lillehammer, der han triumferte i slalåmrennet framfor det italienske håpet, Alberto Tomba.

I sine tre siste store meisterskap vart Stangassinger nummer seks i slalåm både i VM 1997, OL 1998 og VM 1999. I 1999-sesongen vann han slalåm-biten av verdscupen i alpine greiner 1999, etter å ha vorte nummer to i kampen om FIS-pokalen dei ti føregåande sesongane, 1997 og 1998, samt i 1994-sesongen. Han la opp etter 2000-sesongen.

Kjelder
-------

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar

* *Denne artikkelen bygger på «Thomas Stangassinger» frå Wikipedia på tysk, den 12. desember 2014.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* 

* (en) Thomas Stangassinger – Profil og resultatoversikt hos FIS
* «Thomas Stangassinger» (på engelsk). olympedia.org. Henta 25. januar 2023.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |
**Provinsen Catania**|
|  |
| **Nasjon** |  Italia |
| **Region** | Sicilia |
| **Hovudstad** | Catania |
| **Areal** | 3 552 km² |
| **Folketal** (2005) | 1 073 881 |
| **Folketettleik** | 302/km² |
| **Kommunar** | 58 |
| **Bilnummer** | CT |
| **Postnummer** | 95100, 95010-95049 |
| **Retningsnummer (tlf)** | 095, 0942, 0933 |
| **President** | Raffaele Lombardo |
|  |
| Plasseringa til Catania i Italia |

Vulkanen Etna ligger i Catania
**Provinsen Catania**  (italiensk *Provincia di Catania*; siciliansk *Pruvincia di Catania*) er ein provins i regionen Sicilia i Italia. Hovudstaden er byen Catania. Han har eit areal på 3 552 km² og totalt 1 073 881 innbyggjarar (2005). 

Provinsen grensar til Det joniske havet i aust, provinsen Messina i nord, provinsen Enna og provinsen Caltanissetta i vest og provinsen Siracusa og provinsen Ragusa i sør. 

Det er 58 kommunar i provinsen og dei største av desse er: 

| Kommune | Innbyggjarar |
| --- | --- |
| Catania | 305 717 |
| Acireale | 52 394 |
| Paternò | 49 006 |
| Misterbianco | 46 251 |
| Caltagirone | 39 299 |
| Adrano | 35 779 |
| Gravina di Catania | 28 018 |
| Aci Catena | 27 992 |
| Giarre | 26 821 |
| Mascalucia | 26 284 |
| Biancavilla | 23 308 |
| Belpasso | 22 032 |
| Tremestieri Etneo | 21 362 |
| San Giovanni la Punta | 20 526 |
| Bronte på Sicilia | 19 147 |
| Aci Castello | 18 084 |
| Scordia | 17 168 |
| Aci Sant'Antonio | 16 796 |
| Palagonia | 16 393 |
|

Endringar
---------

Det har vorte diskutert i mange år om ein skal dele provinsen Catania opp i tre separate provinsar, der den sørlege delen vert provinsen Caltagiorne, området nordaust for Etna vert provinsen Acireale-Giarre-Taormina. Den nye provinsne vil innehalde alle kommunane sør for elva Simeto i tillegg til kommunane Ragusa og Caltanisetta. Det var ei folkeavstemming i 1990-åra for å avgjere dette, men fleirtalet stemde nei, og ingenting har vorte gjort etter den tid.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Province of Catania» frå Wikipedia på engelsk, den 15. desember 2007.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Provinsen Catania**

* Offisiell side Arkivert 2008-09-28 ved Wayback Machine.
* Bilete, historie og ymse anna informasjon

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Thomas Wolsey**  eller **Wulcy** (fødd 1471 i Ipswich i England, død 29. november 1530 i Leicester) var ein kardinal i Den katolske kyrkja. Han var erkebiskop av York og *Lord Chancellor of England* frå 1514.

Han vart kreert til kardinal i september 1515 av pave Leo X. Det var hans andre konsistorium. Wolsey var kjent for den store prakta han omgav seg med, men var ein slu politikar som i mange år hadde øyret til den ureknelege kong Henrik VIII. Sjølv hadde han ambisjonar om å bli pave. Det som førte til fallet hans var den langvarige striden rundt ynsket til kongen om å bli skilt frå dronninga si for å kunne gifte seg med Anne Boleyn. Mot slutten av livet sitt vart han ført til Tower, skulda for høgforråding. Ei rettssak ville utan tvil enda med dødsdom, men Wolsley døydde i fengselet før saka kom opp. Ryktet sa at han hadde teke sitt eige liv.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Thomas Wolsey» frå Wikipedia på bokmål, den 24. desember 2010.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC

 |
Hagen til Det Kongelige Bibliotek med biblioteket i bakgrunnen
**Det Kongelige Biblioteks Have**, eller **Bibliotekhaven** – er eit hageanlegg på Slotsholmen i København. Det vart innvigd i 1920 på staden der den tidlegare Tøjhushavnen låg. Rundt hagen ligg Tøjhusmuseet, Det Kongelege Bibliotek og Provianthuset. 

I 1863–1864 vart den gamle krigshamna til kong Kristian IV, Tøjhushavnen, kasta igjen etter å ha lege unytta i mange år. I åra etter vart det oppført fleire militære verkstadsbygningar på staden. 

I 1898–1906 vart det oppført ein ny bygning til Det Kongelige Bibliotek på tomta etter teikningar av ppHans J. Holm]], og biblioteket flytta frå lokala i Frederik III sin gamle bibliotekbygning til den nye bygningen. I 1920 bygde hagearkitekten Jens Peder Andersen og arkitektane Thorvald Jørgensen og Johannes Magdahl Nielsen eit hageanlegg framfor biblioteket på det området der krigshamna tidlegare hadde lege. Eit lite basseng midt i hagen minner om hamna. I tillegg er det mura inn gamle fortøyingsringar frå krigshamna i muren ved enden av hagen. 

To indre gardar og forarealet mot hamna er utforma av Edvard Glæsel.
I 1923 vart anlegget premiert av Foreningen til Hovedstadens Forskønnelse.

Referansar
----------

1. ↑  Edvard Glæsel frå Weilbachs kunstnarleksikon

* *Denne artikkelen bygger på «Det Kongelige Biblioteks Have» frå Wikipedia på bokmål, den 16. oktober 2016.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Det Kongelige Biblioteks Have**
**Det Vestnorske Teateret** (tidlegare **Hordaland Teater**) er eit teater i Bergen kommune i Vestland fylke. Det vart etablert i 1988. Teateret har fast scene i Bergen sentrum, i Logen rett ved Den blå steinen, men er også eit turnerande teater. Det Vestnorske Teateret (DVT) har nynorsk som administrasjonsspråk og spelar på nynorsk og dialekt. Det Vestnorske Teateret har ei sterk satsing på bruk av ny dramatikk og ein identitet som er forankra i det vestnorske. Drifta vert i all hovudsak finansiert av den norske staten og den største eigaren, Vestland fylkeskommune.

Teatersjef er Solrun Toft Iversen (til sommaren 2023). Signaturprosjektet hennar var den musikalske vestlandskrønika *Heim*, som i fire delar tok føre seg store og små hendingar i regionen i perioden 1965-2005, der mange kjende forfattarar frå Vestland eller busett i Vestlands-regionen har skrive tekstar. Prosjektet vart avslutta med "Heimatt" i 2023 som var ei framsyning med høgdepunkt frå alle fire Heim-kapitla. Thomas Bye overtek som teatersjef august 2023.

Det Vestnorske Teateret har eit nybygg i bakgarden og har også renovert den gamle delen, ærverdige Logen. Dei har no ein scene 2 og moderne verkstader i nybygget. På Stend i Fana har ein framleis prøvescene og verkstad, i samme lokale som Hordamuseet held til. 

Administrasjonen har kontorlokale i den gamle delen av Logen, inngang ved "Den gode hensigt".

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad
Det Danske Institut i Athen.
**Det Danske Institut i Athen** i Aten i Hellas, skipa 2. april 1992, er ein ålmennyttig, sjølveigande institusjon (stifting) under Uddannelsesministeriet (Utdanningsdepartementet), og vert drive med økonomisk stønad frå Nationalmuseet, Syddansk Universitet, Aarhus Universitet, Københavns Universitet, Kulturministeriet (Kulturdepartementet) og Ministeriet for Børn og Undervisning (Departementet for born og undervisning). Instituttet har til føremål «at fremme forskning, undervisning og kulturformidling inden for Grækenlands og Middelhavslandenes arkæologi, historie, sprog, litteratur, billedkunst, arkitektur og kulturtraditioner».

Instituttet er godkjend av kulturdepartementet i Hellas som arkeologisk skule, som er eit vilkår for at danske arkeologar kan få løyve av styresmaktene i Hellas til å gjere arkeologiske granskinga og utgravingar i Hellas.

Andre tilsvarande institusjonar i Aten
--------------------------------------

Fleire land er representert i Aten med tilsvarande institusjonar, til dømes Noreg med Det Norske Institutt i Athen for klassiske studier, arkeologi og kulturhistorie, som universiteta i Tromsø, Trondheim, Bergen og Oslo står attom. Andre er American School of Classical Studies at Athens, Australian Archaeological Institute at Athens, Belgische School te Athene, British School at Athens, Canadian Institute in Greece, Deutsches Archäologisches Institut Athen, École française d’Athènes, Georgisches Institut in Athen, Irish Institute of Hellenic Studies at Athens, Nederlands Instituut in Athene, Österreichisches Archäologisches Institut Athen, Schweizerische Archäologische Schule in Griechenland, Scuola Archeologica Italiana di Atene, Suomen Ateenan-instituutti, Svenska institutet i Athen.

Bakgrunnsstoff
--------------

Internettsidene til *Det Danske Institut i Athen*
Ju-52 i nærleiken av Fornebu sjøflyhamn
**Det Norske Luftfartselskap** er eit tidlegare norsk flyselskap, skipa i 1933. Det var eit av selskapa som fusjonerte til SAS.

Selskapet dreiv innanlandsruter i Noreg frå 1935 etter at reiarlaga Fred. Olsen & Co. og Det Bergenske Dampskibsselskab hadde skote inn kapital. Seinare vart trafikken utvida til Skandinavia. I 1946 vart selskapet reorganisert og formelt skipa på nytt som fylgje av situasjonen under andre verdskrigen, og vart gjort til den norske eigaren i det felles svensk-dansk-norske flyselskapet Scandinavian Airlines System (SAS), som òg vart skipa dette året. I 2001 vart Det Norske Luftfartselskap, som frå 1996 hadde fått namnet SAS Norge, fusjonert med SAS, til liks med det svenske og det danske selskapet som var medeigarar av SAS.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Det Norske Luftfartselskap» frå Wikipedia på bokmål, den 22. september 2018.*

Litteratur
----------

* Bjørhovde, Bjørn; Sturk, Erik, ill. (1997): *SAS fly gjennom tidene*. Oslo: DNL/SAS historielag.
* Nerdrum, Johan (1988): *Fugl Fønix* : en beretning om Det Norske Luftfartselskap. Oslo: Gyldendal, ISBN 82-05-16663-3

Bakgrunnsstoff
--------------

* DNLs rutetabellar
* Hendingar med DnL-fly 1936-1950

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* LCCN

 |
***Vi har så korte armar***  — med undertittel *Tilstandsrapportar* — er ein roman av Olaug Nilssen som vart utgjeven i 2002.

Handling
--------

Liv og Ølgjer er to ungdomar på kring same alder frå bygda *Skoddeheimen* i Sogn og Fjordane fylke. Båe studerer dei i Bergen. I tilbakeblikk får lesaren glimt av oppveksten i ei bygd der skodda ligg tjukk i dagesvis og sola berre unntaksvis er framme. Når sola er framme, får ho folk til å gå ut, møtast og le saman.

Ein får inntrykk av at både Liv og Ølgjer har vore utsette for ei viss grad av mobbing, eller at dei i alle høve ikkje har vore med i gjengen. Det har derimot dei to fandenivoldske jentene — «vi» — som opnar og avsluttar romanen. Rett som det er kikar dei inn gjennom vindauga eller lyder ved dørene til hyblane til hovudpersonane. Desse kan like gjerne representera kjensla hovudpersonane har av å verta fylgde med eit vake blikk av omgjevnadane, dvs. hjembygda. Både Liv og Ølgjer prøver å bryta opp frå dei verdiane dei er oppvaksne med og finna sitt eige liv.

Ølgjer er den som ser ut til å lukkast best med det, medan Liv blir lamma av tanken på korleis ho tek seg ut framfor andre — anten det er studiekameratar eller Ølgjer, som ho gjerne vil elska og bli elska av. Mykje av romanen skildrar fantasiane til Liv i form av indre monolog eller .dagboksblad. Ho viser og tendensar til manisk reinsemd, og er sjølvsagt plaga av det noko lettvinte stellet til dei andre i hybelhuset.

Verkemiddel
-----------

Nilssen skriv ein typisk postmodernistisk prosa, med sitat, allusjonar og tekstbitar frå andre verk — særleg salmer. Handlinga vekslar mellom notid og fortid, og overgangane mellom ytre og indre plan, fantasi og røyndom er ofte umerkelege. Dialogane kan ta til i den verkelege verda for så å gå over til å bli indre samtalar Liv fører med andre. Lange parti kan minne om medvitsstraunmar der teksten blir styrt av assosiasjonar og tankesprang.

Tittelen kan visa til eit pessimistisk syn på om det er mogleg for menneske å nå kvarandre i meiningsfull kommunikasjon.
Gotisk skrift oppstod som ein kantete og gitterprega skriftstil i mellomalderen. Biletet viser eit utsnitt frå ei side i ein handskriven belgisk bibel frå 1407. Gutenberg utforma bokstavane til sin trykte bibel frå 1455 på grunnlag av denne typen skriveskrift.
**Gotisk skrift** er ei samlenemning for visse skriftvariantar av det latinske alfabetet der bokstavane er attgjevne med knekte bogar og tunge stammar. Gotisk skrift er både ei form for skriveskrifter og ulike trykkskrifter som etterliknar skriveskrifta. Gotiske skriftstilar var i bruk fram til tidleg på 1900-talet i Tyskland og område som var prega av tysk kultur, deriblant Skandinavia. Gotisk skrift er i dag heilt erstatta av skrifttypar som er forma etter mønster av italienske antikvabokstavar.

*Gotisk handskrift* er i Danmark og Noreg namnet på ei tysk løkkjeskrift som oppstod på 1500-talet som ei forenkling og vidareutvikling av den opphavlege kantete, gotiske handskrifta. Gotisk handskrift var vanleg skriveskrift i Noreg frå omkring 1600 til 1850.

Namnet
------

Gotisk skrift har fått namn etter gotikken, det vil seie stilideal og former innanfor gotisk kyrkjekunst og arkitektur frå 1150 til 1550. Adjektivet «gotisk» vart gjeve av italienarane under renessansen, som med det meinte at gotisk skrift var mellomalderleg og «barbarisk». 

Gotisk skrift, både skrivne og trykte variantar, har ulike nemningar på ulike språk, men kan omtalast med fellesnemninga *gebrochene Schrift* på tysk, *blackletter* på engelsk og *écriture gothique* på fransk.

Samlenemninga *gotisk skrift* vert ofte brukt litt upresist om den tyske formvarianten fraktur som dominerte nord-europeisk skriftkultur i firehundre år.
Koordinatar: 71°45′S 62°3′W﻿

**Angle Peak** er eit lite, men dominerande fjell som stig opp frå ein av utstikkarane på nordsida av Condor Peninsula i Antarktis. Fjellet ligg like sør for der Clinebreen møter Odomfjorden, på austkysten av Palmer Land. Det vart kartlagd av US Geological Survey i 1974, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter J. Phillip Angle frå Smithsonian Institution, som observerte fuglar utanfor vestkysten av Sør-Amerika i 1965, og i Antarktis i områda sørover til Marguerite Bay på Den antarktiske halvøya i 1966. Han samarbeidde med George E. Watson i å skrive *Birds of Antarctica in South Sub-Antarctica*, 1975.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Angle Peak» frå Wikipedia på engelsk, den 15. mars 2013.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Angle Peak» (innhald frå Geographic Names Information System).



|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
*For andre tydingar av oppslagsordet, sjå Jens Zetlitz Kielland (1873-1926).* 

**Jens Zetlitz Kielland** (5. januar 1816–7. januar 1881) var ein norsk konsul, forfattar og kunstnar. Han var direktør for Stavanger Sparebank og visekonsul for Portugal frå 1837. Han levde hovedsakelig som rentenist, medan han dreiv med måling, musikk og utskjering i elfenbein.

Kiellan var son av Axeliane Christine Kielland (1792–1855) og Jacob Kielland (1788–1863). Farfaren hans var Gabriel Schanche Kielland, medan morfaren var Jens Zetlitz.

Jens Zetlitz Kielland var gift med Christiane (Janna) Kielland, fødd Lange. Dei hadde åtte barn: Jacob Kielland, Kitty Kielland, Alexander Kielland, Axel Christian Kielland, Axeliane Christine Holm, Tycho Kielland, Dagmar Skavland og Jens Zetlitz Kielland. Jens var bestefar til Jens Zetlitz Monrad Kielland.

Han er representert i dei faste samlingane til Stavanger Museum (no del av MUST) med bildet *Fjordlandskap*.

Kjelder
-------

1. ↑  Utstillingsoversikt frå Den faste samling 150 år, Rogaland kunstmuseum nr. 1

* *Denne artikkelen bygger på «Jens Zetlitz Kielland» frå Wikipedia på bokmål, den 15. juli 2020.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister

 |