**Lars Vegard** (fødd 3. februar 1880 i Vegårshei, død 21. desember 1963 i Oslo) var ein norsk fysikar og polarlysforskar.

Han er særleg kjent for arbeidet med å kartlegge fargespektrumet til nordlyset. Spektralfordelinga gjev igjen opplysningar om samansetnaden av atmosfæren i nordlyshøgda. Vegard var den første som påviste at nordlysspektra inneheld informasjon om temperaturen til den gassen som sender ut lyset.

Vegard var den første som eksperimentelt påviste at òg hydrogen-emisjonar opptrer i nordlyset. Dette skjedde i 1939 etter fysiske observasjonar. I 1948 fann han dopplereffekten i hydrogenlinjene til nordlyset. Han publiserte 180 vitskaplege arbeid før han døydde.

Vegard tok examen artium i 1899 ved Ragna Nielsens skole og vart cand. real. i 1905 ved Det Kongelige Frederiks Universitet i Oslo. I 1906 og 1907 var han assistent for Kristian Birkeland og hjelpte til med å handsame resultat frå nordlysobservasjonane til Birkeland. I 1908 fekk han forskingsstipend og studerte elektrisitet hos J. J. Thompson i Cambridge. Hausten 1909 drog han vidare til Leeds og studerte røntgenstråling hos William Henry Bragg. I 1910 vart han amanuensis ved universitetet i Oslo. I 1911 drog han til Würzburg og Wilhelm Wien, som same haust vart tildelt nobelprisen i fysikk. I Würzburg eksperimenterte Vegard med anodestrålar (positive stråler) og skreiv avhandlinga *Über die Lichterzeugung in Glimmlicht und Kanalstrahlen*. Han vart dr. philos. på avhandlinga i Oslo i 1913. Same år vart han utnemnd til dosent ved universitetet, ei stilling han hadde til 1918 då han overtok professoratet i fysikk etter Kristian Birkeland. Vegard heldt på professoratet til 1952, då det vart overtatt av Roald Tangen.

Vegard var òg lokalpolitikar og representerte Venstre i Aker kommunestyre. Det står ei byste av han ved Vegårshei Sparebank. Eit portrett av han, måla av Henrik Sørensen, henger i foajeen i fysikkbygningen på universitetet i Oslo.

Verv og utmerkingar
-------------------

* Det Norske Videnskaps-Akademi, innvald 1914
* Initiativtakar til opprettinga av nordlysobservatoriet i Tromsø 1928
* Det norske institutt for kosmisk fysikk i Oslo, styreformann 1928–35 og 1939–55
* Den internasjonale fysiske union, visepresident 1932–40
* Fridtjof Nansens belønning for fremragende forskning, 1934
* Dekan mat.nat.-fakultetet, 1937-41
* St. Olavs Orden, 1952

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Lars Vegard» frå Wikipedia på bokmål, den 28. mai 2013.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*
* Alv Egeland; Bjørn Pedersen; Johs. G. Torstveit (2008). *Lars Vegard - Mennesket, forskeren og læreren*. Bokbyen forlag. ISBN 978-82-92920-03-9.
* Helge Kragh (2009). «The Spectrum of the Aurora Borealis: From Enigma to Laboratory Science». *Historical Studies in the Natural Sciences* (på engelsk) **39** (4): 377-417. ISSN 1939-1811.

1. ↑  Lars Vegard. (27.02.2013) I Store norske leksikon. Henta frå:
2. 1 2 3   Lars Vegard i Norsk biografisk leksikon
3. ↑  Lars Vegard (1912). «Über die Lichterzeugung in Glimmlicht und Kanalstrahlen». *Annalen der Physik* (på tysk) **344** (11): 111-169.
4. ↑  «Lanserte bok om Lars Vegard». Tvedestrandsposten. 20. juni 2008. Henta 13. februar 2013.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* Lokalhistoriewiki
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI

 |