recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Tsju** (russisk Чу, *Tsju*; kirgisisk Чүй, *Tsjuj*; kasakhisk Шу, *Sju*) er ei elv nord i Kirgisistan og sør i Kasakhstan. Ho er litt over 1 000 kilometer lang og er ei av dei lengste elvane i Kirgisistan.

Tsju spring ut frå dei nordlege kirgisiske fjellkjedene vest i Tian Shan. Ho renn berre eit par kilometer frå Issyk-Kul (nær Balyktsji) utan at ho faktisk renn ut i innsjøen og snur i staden nordvestover. Etter ho har passert den smale Boomravinen (russisk *Boomskoje usjtsjlje*) renn ho ut i den relativt flate Tsjudalen, der den kirgisiske hovudstaden Bisjkek og den kasakhstanske byen Sju ligg. Mykje av vatnet til Tsju vert nytta til vatning i Tsjudalen, både på den kirgisiske og den kasakhstanske sida.

I Tsjudalen dannar Tsju grensa mellom Kirgisistan og Kasakhstan i meir enn 100 km, men renn så lenger inn i Kasakhstan, der ho som mange andre elvar som renn frå Nord-Kirgisistan til slutt berre forsvinn på steppa.

I mellomalderen var området strategisk viktig. Her låg Suajub, hovudstaden til Det vestlege tyrkiske khaganatet, og Balasagun, hovudstaden i Kara-Khitan.

Tsuj oblast, det nordlegaste og folkerikaste olbastet i Kirgisistan, er kalla opp etter elva. Det same er Tsju-gata, hovudgata i Bisjkek, og byen Sju i provinsen Zjambyl i Kasakhstan.

* I BoomravinenI Boomravinen
* Tsjudalen nedanfor TokmokTsjudalen nedanfor Tokmok
* Tsjudalen nær MiljanfanTsjudalen nær Miljanfan

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Chu River» frå Wikipedia på engelsk, den 13. januar 2008.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* GeoNames

 |
|  |
| --- |
| **Stare** |
| StarehannStarehann |
| StarehoeStarehoe |
|
| **Utbreiing og status** |
| **Status i verda:** LC Livskraftig**Status i Noreg:** NT Nær trugaUtbreiinga av Stare Utbreiinga av Stare |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Fuglar Aves |
| **Orden:** | Sporvefuglar Passeriformes |
| **Familie:** | Starefamilien Sturnidae |
| **Slekt:** | *Sturnus* |
| **Art:** | **Stare** *S. vulgaris* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Sturnus vulgaris***Linnaeus, 1758 |

Songen til ein stare
 *Sturnus vulgaris*
**Stare** eller **star** (*Sturnus vulgaris*) er ein sporvefugl i starefamilien (*Sturnidae*).

Kjenneteikn
-----------

Staren er om lag 22 cm lang, og kan kjennast att på den metallglinsande svarte fjørdrakta, og den sterkt karakteristiske vårsongen som inneheld hermelydar. Om hausten skiftar han fjørdrakta si til vinterdrakt som har små, kvite flekkar.

Utbreiing
---------

Staren finst over heile landet, og i Finnmark kan vert han oftast sett i område nær kysten. Han oppheld seg ikkje i tette skogområde og ein finn han heller ikkje i alpine skogområde, i motsetnad til på jordbruksmark. Utbreiinga har variert ganske mykje gjennom det siste hundreåret, og på 1970- og 80-talet, blei ein kraftig tilbakegang registrert pga. forgiftingar og vinteren. Det hekkar om lag 200 og 500 tusen par i Noreg.

Forplanting
-----------

Staren kan hekke i mange og ulike holrom, og para kan gjerne etablere seg inntil kvarande. Han nyttar fuglekassene dersom at det ikkje er holrom. Dei same fuglane kan kome tilbake fleire år på rad. Eldste norskmerka staren ein veit om var 23 år. Det er mykje fleire hannar enn hoer, så hannen forsvarar reiret sitt mot inntrengjarar. Likevel er han ikkje så godt beskytta for predatorar. Dei legg ofte eitt egg samstundes som dei tek eitt frå vertsparet. Egga er lyseblå og hoa legg 5 – 6 egg som blir ruga i tolv dagar, og det er frå siste egg er lagt. Ungane forlet kassa (reiret) etter 20 dagar. Det er då det er størst predasjonstrykk frå kråke og kattar.

Næring
------

Han har ein vegetabilsk næring som er: korn, frø, frukt, meitemark, sniglar, edderkoppar og meir.

Tilpassing
----------

Han kjem som ein av dei tidlegaste av trekkfuglane, som vanlegvis er tilbake i mars - i fyrste eller andre veke. Då er dei to månadar tidlegare før eggelegginga, noko som er uvanleg for ein trekkfugl. Dei vaksne, og ein god del ungfuglar kan fortsatt finnast i betydelege mengder ute ved kysten langt ut i oktober. Han kan også overvintre ein god del her.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Stare**

### Fotnotar

1. ↑  Artsdatabanken *Raudliste faktaark stare Sturnus vulgaris Linnaeus, 1758* Henta 5. februar 2022
2. ↑  Norsk RingmerkingsAtlas. Volum 2. Stavanger 2006
**Haltdalen nye stavkyrkje** står i Haltdalen i Holtålen kommune i Trøndelag fylke og er ei einskipa langkyrkje frå 2004.

Gamlekyrkja, Haltdalen stavkyrkje frå kring 1170, står på Sverresborg i Trondheim. 
Foto:
J. Morten Dreier
 

Ho er ein kopi av Haltdalen stavkyrkje frå siste halvdelen av 1100-talet. Kyrkja er eigd av stiftinga Haltdalen stavkirke og Gammelgården.

Gamlekyrkja vart riven og flytt til museum i Trondheim etter at Haltdalen kyrkje stod ferdig i 1881. 
Originalen står no på Trøndelag Folkemuseum på Sverresborg i Trondheim.
Haltdalen Historielag bad i 1986 om at Haltdalen stavkyrkje skulle flyttast attende til Haltdalen, men Trøndelag Folkemusem sette seg mot. 
Fylkeskonservator Jonas Gill Haanshuus foreslo i staden at det skulle byggjast ein kopi av stavkyrkja i Haltdalen, og i 1997 la han fram teikningar til ei slik kyrkje. 
På teikningane var det teke med svalgangar slik den gamle kyrkja opphavleg hadde. 
Stiftinga Haltdalen stavkirke og Gammelgården vart skipa med det mål å verkeleggjere planane. 
Vyrke til bygget vart henta i statsalmenningane i Haltdalen. 
Som i mellomalderen var det malmfuru som vart vald ut, og dei eldste trea som vart tekne ut var over 300 år gamle. 
Verksemda Ålen Laft bygde kyrkja og Arne Bergan leidde arbeidet. 
Det vart lagd vinn på at bygginga skulle skje likast råd slik gamlekyrkja var bygd; reiskapar og teknikkar skulle vere som dei hadde vore på 1100-talet.

Kyrkja vart vigsla av Nidaros-bispen 29. august 2004.

Stavkyrkja på Heimaey er også ein kopi av Haltdalen stavkyrkje.

Haltdalen nye stavkyrkje is located in Sør-Trøndelag
Plasseringa til Haltdalen nye stavkyrkje

Også stavkyrkja som vart gjeven i gåve frå Noreg til Island ved det islandske tusenårsjubileet for kristninga i 2000 er ein kopi av Haltdalen stavkyrkje. 
Ho står på Heimaey på Island.

Referansar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  «Haltdalen nye stavkirke» på nettstaden til Stiftelsen Haltdalen stavkirke og Gammelgården
2. ↑  *«Haltdalen stavkirke» på nettstaden til Holtålen kommune*, arkivert frå originalen 4. mars 2016, henta 10. juni 2009
3. ↑  *Jørgen Jensenius: «Haltdalen stavkirke» på nettstaden stavkirke.org*, arkivert frå originalen 8. juni 2009, henta 10. juni 2009
4. ↑  «Haltdalen stavkirke» på nettstaden til Trøndelag Folkemuseum
5. ↑  *«En stavkirke til Island - ny bok fra NIKU» på nettstaden til Norsk institutt for kuturstudier*, arkivert frå originalen 24. juli 2011, henta 10. juni 2009

Bakgrunnsstoff
--------------

* Om Haltdalen kyrkjelyd på nettstaden til Den norske kyrkja
* Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
* «Kirkebøker, Sør-Trøndelag» på nettstaden til Arkivverket

| * v
* d
* e
Kyrkjene og kapella i Gauldal prosti |
| --- |
| Aunegrenda • Berkåk • Brekken • Budal • Fagerhaug • Flå • Glåmos • Haltdalen • Haltdalen nye stavkyrkje • Hessdalen • Hitterdal • Horg • Hølonda • Innset • Kolbrandstad stavkyrkje • Lønset • Melhus • Nerskogen • Oppdal • Rennebu • Røros kapell • Røros kyrkje • Singsås • Soknedal • St. Mikael  • Støren • Ålen |
**Panhaggerty** (også kalla *pan haggerty, panackelty, panacalty, panaculty, panackas, panack* eller *pan hag*) er ein potetrett frå Nordaust-England. Retten består av skiva potet og lauk steikt i ei panne eller omnsform. I tillegg kan ein ha riven ost eller corned beef, kjøtdeig eller kjøtrestar, krydder, kraft og andre grønsaker i retten, som finst i mange ulike variantar. Pang haggerty kan vera hovudrett eller tilbehøyr i eit måltid. Retten blir typisk servert i karet han blei laga i.

Versjonen frå området rundt Wear (som Sunderland) blir typisk bakt i ei form med kjøtbitar, lauk, kraft og krydder med potetene som eit lok oppå. I området rundt Tees (som Middlesbrough) var det vanlegare å laga retten i ei panne utan kjøt, som eventuelt kunne serverast ved sida av. 

Retten kan førast tilbake til irske innvandrarar til området. Han blei særleg laga i gruve- og hamnearbeidarfamiliar. Retten kunne kokast sakte i løpet av dagen og brunast ved eldstaden. Ein kunne også laga han i ei stor panne med meir væske og eta han som ein lapskaus eller suppe.

Kjelder
-------

1. 1 2 3  «Regional recipes - NE England». foodytraveller.com. 15 December 2013. Arkivert frå originalen 29. desember 2016. Henta 4 February 2014.
2. ↑  Panhaggerty, Foods of England

Bakgrunnsstoff
--------------

* Diskusjon om panackelty-variantar ved theanswerbank.co.uk
* Panhaggerty ved Foods of England (med oppskrift)
**Benedikt Doll** (fødd 24. mars 1990) er ein tysk skiskyttar frå Titisee-Neustadt i Baden-Württemberg. Han vart verdsmeister på 10 km under VM i skiskyting 2017 i Hochfilzen. Doll har elles sikra seg tre VM-sølv i ulike stafettevlingar og tok to bronsemedaljar under Vinter-OL 2018 i Pyeongchang.

### Aktiv

Doll gjekk ein etappe for det tyske mannskapet som kom på sølvplass i 4 x 7,5 km stafett då VM i skiskyting 2016 fann stad i Oslo, gullet gjekk til Noreg. Året etter kneip han gullmedaljen på 10-kilometeren ved verdmeisterskapen i Hochfilzen, etter feilfri skyting slo han norske Johannes Thingnes Bø med 0,7 sekundar. Under dei olympiske vinterleikane 2018 i Sør-Korea tok Doll bronsen på jaktstarten, OL-bronse nummer to fekk han så i 4 x 7,5 km stafett. Ved VM i skiskyting 2019 i Östersund gjekk Doll som ankermann inn til sølv for to ulike stafettlag, høvesvis i mixstafett og i mannsstafett. I begge tvelingane stod norske lag i vegen for tyske triumfar.

Pr 19.3.2019 er VM-triumfen i Hochfilzen Dolls einaste siger i eit individuelt renn i verdscupen i skiskyting. To gongar har han vorte nummer 2 og ein gong nummer 3.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Benedikt Doll» frå Wikipedia på tysk, den 19. mars 2019.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* «Benedikt Doll». olympedia.org. Henta 26. oktober 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* ISNI
* Munzinger (sport)

 |
**Panel** er ein bordkledning brukt innvendig eller utvendig på veggar i hus. Utvendig panel vernar huset mot fukt og vind, og kan vere sett opp av høvla eller uhøvla material, som ståande eller liggande kleding. Innvendig panel er oftast høvla, i eit mangfald av profilar, som i velstandshus kan nærme seg det ornamentale. 

Ornamental panel i Slottet i Blois i Frankrike.

Innvendig panel
---------------

Innvendig panel er oftast 12–19 mm tjukke og frå 76 mm breie. Vanleg handelspanel er til dømes møllestuepanel, pernillepanel og laftpanel.

Utvendig panel
--------------

Utvendig panel – ofte kalla bordkledning – er sett opp av ståande eller liggande bord, oftast 18–24 mm tjukke og frå 96 mm breie. Vanlege paneltypar på hus er til dømes tømmermannspanel og vestlandspanel, på uthus òg låvepanel og lektpanel.

Andre tydingar
--------------

Eit panel kan og vere ei samansett gruppe personar som i ein gjeven samanheng skal take stilling til eit dagsaktuelt tema, gjerne med ordstyrar til stades og med spørsmål frå eit publikum.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Panel**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN

 |
Den nordlege delen av Tsjornohora med Hoverla
**Tsjornohora** (tyder *Svartfjellet*, ukrainsk Чорногора, polsk *Czarnohora*, ungarsk *Feketebérc*) er den høgaste fjellkjeda i Vest-Ukraina i Aust-Beskidane og Dei ukrainske Karpatane, som igjen er ein del av dei Ytre Aust-Karpatane.

Ho ligg ved sidan av Gorganyfjella. Den høgaste toppen i Tsjornohora er Hoverla (2062 moh) med andre høge toppar som Pop Ivan (2022 moh) og Petros (2020 moh). Fjella består av flysj.

Størstedelen av fjellrekkja dannar vasskiljet mellom elvane Prut og Tisza. Den nedre delen av Tsjornohora er busett av hutsular, som har gjeting som hovudnæring. Dei største turistsentera i Tsjornohora er Bystrets, Rakhiv, Verkhovyna, Vorokhta og Jasinia.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Chornohora» frå Wikipedia på engelsk, den 7. september 2012.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Tsjornohora Arkivert 2010-11-23 ved Wayback Machine. - bilete og informasjon på tsjekkisk
* ukrainsk Karpatane photos Arkivert 2020-11-24 ved Wayback Machine.
**Ida Bjørndalen**, gift Ida Bjørndalen Karlsson, (fødd 6. mai 1983) er ein norsk tidlegare handballspelar frå Spydeberg. Ho vart europameister 2014 med Noreg og vann meisterligaen 2009 med danske Viborg HK.

### Klubbspel

Rykkrom-spelar Bjørndalen spelte lokal handball med HK Trøgstad åra 2000-02. Sommaren 2002 melde ho overgang til toppserielaget Sola HK og var aktiv på laget frå Rogaland i tre sesongar. I 2005 fekk ho kontrakt med serievinnaren, Larvik HK, og vann to strake seriegull før ferda i oktober 2007 gjekk vidare til dansk klubbhandball. Gjennom ti år var Bjørndalen aktiv i høvesvis Viborg HK 2007-09, Kolding/Vejen 2009-14 og Esbjerg 2014-17, før ho la opp. Med Viborg vann ho meisterligaen 2009 og seriegull både i 2008 og 2009. Og med Esbjerg tok ho i 2016 sin tredje danske seriemeistertittel.

### Landslaggspel

Bjørndalen landslagsdebuterte 26. mars 2004, då Noreg tapte 25-27 på heimebane mot Spania. Fyrst åtte år seinare fekk ho sin meisterskapsdebut, under Handball-EM 2012 i Serbia var ho med å vinne sølv. Eit lite halvår etterpå imponerte ho med å skåre ti mål i landskampen mot Sverige 26. mai 2013, trass i norsk tap 25-28. I desember 2014 deltok ho då Noreg sikra seg EM-trofeet med finalesiger mot Spania. Bjørndalen spelte i alt 35 landskampar og stod for 40 nettkjenningar.

### Merittar

* Handball-EM 2012: Sølvmedalje etter 31-34 mot Montenegro
* Handball-EM 2014: Gullmedalje etter 28-25 mot Spania
* Norsk seriemeister: 2006 og 2007 med Larvik HK
* Dansk seriemeister: 2008 og 2009 med Viborg HK, 2016 med Esbjerg
* Vinnar av meisterligaen: 2009 med Viborg HK
* Finalist i cupvinnarcupen: 2010 med Kolding IF

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Ida Bjørndalen» frå Wikipedia på tysk, den 8. juni 2017.*
The **Icesave dispute**
**Icesave-avtalen** var ein avtale mellom regjeringane i Nederland, Storbritannia og Island om at Island skulle ta opp eit lån på 3,88 milliardar euro slik at dei kunne betale tilbake sparepengane til dei som hadde hatt innskot i den islandske nettbanken Icesave. Icesave, som var oppretta av den islandske Landsbankinn, hadde tilbode gunstig rente og fått mange nederlandske og britiske innskytarar. Desse tapte innskota sine då bankvesenet på Island gjekk overende under finanskrisa i hausten 2008.

Styremaktene i Nederland og Storbritannia forlangte at den islandske staten skal betale alle tapa til dei utanlandske innskytarane etter at bankvesenet på Island gjekk overende. For å greie dette, inngjekk regjeringa på Island ein avtale om å låne 3,88 milliardar euro, det tilsvarer meir enn 30 milliardar norske kroner, for å kunne betale Icesave-innskota attende.
Avtalen vart i første omgang forkasta av Alltinget i august 2009, men 30. desember 2009 vedtok Alltinget med 33 mot 30 røyster å godta avtalen. Imidlertid nekta presidenten å sanksjonere lovvedtaket og kravde at det i staden vart lagt ut til folkeavrøysting.

Folkerøysting
-------------

Folkerøystinga om Icesave-avtalen vart halden 6. mars. Statsminister Johanna Sigurdardottir oppfordra folk til å boikotte avrøystinga, som ho kalla både meiningslaus, trist og bortkasta. Ved valet sa eit stor fleirtal av dei røysteføre islendingane nei til Icesave-avtalen:

|  |
| --- |
| Avrøysting om lov nr. 1/2010 skal tre i kraft" |
| Valsokn | ja |  % | nei |  % | blank |  % | ugyldig |  % | til saman | valdeltaking (%) |
| Reykjavík norður | 561 | 2,1 | **23.548** | **91,3** | 1.546 | 6,0 | 126 | 0,5 | 25.781 | 58,6 |
| Reykjavík suður | 607 | 2,2 | **25.123** | **92,0** | 1.456 | 5,3 | 115 | 0,4 | 27.301 | 62,0 |
| Suðvesturkjördæmi | 507 | 1,3 | **36.873** | **94,6** | 1.504 | 3,9 | 110 | 0,3 | 38.994 | 65,7 |
| Norðvesturkjördæmi | 295 | 2,2 | **12.573** | **91,7** | 660 | 4,9 | 33 | 0,2 | 13.561 | 63,6 |
| Norðausturkjördæmi | 329 | 1,9 | **15.667** | **92,4** | 899 | 5,3 | 52 | 0,3 | 16.947 | 59,3 |
| Suðurkjördæmi | 300 | 1,4 | **20.613** | **95,2** | 679 | 3,1 | 55 | 0,3 | 21.647 | 66,2 |
| Til saman | 2.599 | 1,8 | **134.397** | **93,2** | 6.744 | 4,7 | 491 | 0,3 | 144.231 | 62,7 |

Kjelder
-------

* ABC-nytt
* Aftenposten
**Kuloj** (russisk Кулой) er ei elv i Arkhangelsk oblast i Russland og ei av sideelvane til Vaga frå høgre i nedslagsfeltet til Nordre Dvina.

Ho har ei lengd på 206 km og eit eige nedslagsfelt på 3 300 km². 53 km frå munningen har elva ei middelvassføring på 8,74 m³/s. Elva frys til i oktober-november, nokre gonger i desember, og vert isfri att i april eller tidleg i mai.

Dei største sideelvane hennar er Sivtsjuga frå venstre og Kolenga frå høgre. I nærleiken av elva ligg landsbyen Kuloj.

Kuloj spring ut frå Sonduzjskojesjøen i Vologda oblast, nordvest for byen Totma. Elva renn først nordaustover og seinare rett nordover før ho svingar vestover og ut i Vaga. I den øvre delen har elva ei bredde på 20-30 meter og i den nedre delen av breidda auka til 50-60 meter. Elva er svingete og renn forholdsvis raskt, men har ingen stryk.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Кулой (приток Ваги)» frå Wikipedia på russisk, den 16. oktober 2008.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
| TskhinvaliცხინვალიЧъребаЦхинвал(и) |
| --- |
| Horisonten til TskhinvaliHorisonten til Tskhinvali |
| Styresmakter |
| Land | Georgia |
| Geografi |
| Flatevidd | 17,46 km² |
| Innbyggjarar  - By (2021)   - folketettleik | 32 906   445/km² |
| Koordinatar | 42°14′″N 43°58′″E﻿Koordinatar: 42°14′″N 43°58′″E﻿ |
| Høgd over havet | 860 m |
| Tidssone | MSD (UTC+4) |
| Diverse anna |
| **Nettstad:** http://tskhinval.ru/ |

**Tskhinvali** (ossetisk Цхинвал; georgisk ცხინვალი) er hovudstaden i den *de facto* sjølvstendige republikken Sør-Ossetia, som internasjonalt vert rekna som ein del av Georgia. Ifølgje Georgia si offisielle administrative inndeling høyrer Tskhinvali til regionen Sjida Kartli. Byen ligg ved elva Store Liakhvi, om lag 100 km nordvest for den georgiske hovudstaden Tbilisi.

Historie
--------

Området rundt byen har vore busett sidan bronsealderen.

Eit bilete av Tskinvali av D. Rudnev frå 1886.
Tskhinvali vart først nemnd i georgiske skriftlege kjelder i 1398 som ein landsby i Kartli (Sentral-Georgia), men seinare kjelder gjev den georgiske kongen Asphagur av Iberia frå 200-talet som grunnleggjaren då han bygde ei festning her. Tidleg på 1700-talet var Tskhinvali ein liten «kongeleg by» og var stort sett folkesett av munkar. Tskhinvali vart annektert av Det russiske keisardømet i lag med resten av Aust-Georgia i 1801. Byen låg langs handelsvegen frå Nord-Ossetia til Tbilisi og Gori, og byen utvikla seg gradvis til ein handslby med ei blanding av jødisk, georgisk, armensk og ossetisk folkesetnad.

Då Sovjetunionen tok over landet, etter at Georgia hadde hatt to år med sjølvstende frå 1918 til 1920, vart Tskhinvali hovudstad i den autonome oblasten Sør-Ossetia innanfor Georgisk SSR. Dermed vart byen stort sett ossetisk på grunn av kraftig urbanisering og den sovjetiske politikken med å flytte ossetiske folk frå nærliggande landsbyområde og inne i byen. Byen var i praksis eit industrisenter med sagbruk og fabrikkar. Ifølgje ei folketeljing i 1989 hadde byen 42 934, medan det i dag berre er 32 906 att (2021).

Kjelder
-------

* Tsotniahsvili, MM. *History of Tskhinvali*. Tskhinvali, 1986

---

* *Denne artikkelen bygger på «Tskhinvali» frå Wikipedia på engelsk, den 29. mai 2007.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames

 |
**Rolf Theil**, tidlegare **Rolf Theil Endresen**, (fødd 30. oktober 1946 i Porsgrunn) er ein norsk professor og lingvist ved Universitetet i Oslo. Som språkforskar er han kognitivist, altså ein som ser språklege mønster og kategoriar i samanheng med menneskelege tenkjemåtar. Mellom fulaniane i Maasina i Mali går han under namnet Alfaa Hamiidu Bari.

Theil tok examen artium i 1965 og magistergraden i lingvistikk i 1975 med kinesisk og samisk som støttefag. Deretter var han professor i afrikansk og allmenn lingvistikk ved Universitetet i Oslo i 1994. Så lenge universitetet tilbaud afrikanske språkfag underviste han i fulfulde og hausa. Forskinga hans har også krinsa mykje kring afrikanske språk; til dømes har han laga ei rettskriving for språket nizaa. Han har elles eit tilsvarande prosjekt på gang med ei skulebok i norsk romani.

Theil er ellers kjend for å vere temmeleg språkmektig. Han kan om lag 50 språk og har mellom anna vorte definert som *glottoman* i språkprogrammet *Typisk norsk*.. Han har vore leiar i Landslaget for språklig samling frå 1987 til 1989 og redaktør for medlemsbladet *Språklig Samling*. Theil har også hatt eigne språkspalter i *Klassekampen* og i *VG*. I 2007 gav han ut ei populærvitskapleg bok med namnet *Skyformasjonane på San Franciscos sørhimmel i grålysninga 30. april 1882 og grunnane til at vi ikkje har sett namn på dei. Reiser mellom språk*.

Rolf Theil er gift og har ein son. Han er i dag busett i Jevnaker i Oppland.

Kjelder
-------

* «Rolf Theil» på Wikipedia på bokmål, innhenta 27. juli 2010.
* «Rolf Theil» i Allkunne, innhenta 27. juli 2010.

### Referansar

1. ↑  Trine Nickelsen: «Rolf Theil Endresen: Grenselaust forelska i språk Arkivert 2011-10-02 ved Wayback Machine.» i Apollon (01.03.2001).
2. ↑  Håkon M. Sverdrup: «Typisk norsk - program 8» på NRK.no (02.05.2005).
3. ↑  «Tillitsfolk Arkivert 2013-11-02 ved Wayback Machine.» på Samnorsk.no.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Publikasjonar av Rolf Theil i forskingsdokumentasjonssystemet Cristin

* Publikasjonar av Rolf Theil i BIBSYS

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC

 |
Franz Marc:*Tårn av blå hestar*, 1913
**Der Blaue Reiter** (tysk:den blå ryttaren) var ei tysk ekspresjonistisk kunstnargruppe. Ho vart danna i München i 1911 og var aktiv til 1914. Vasilij Kandinskij og Franz Marc var dei to målarane i gruppa med størst innverknad på samtidskunsten.

Der Blaue Reiter vart danna etter at kunstnargruppa 'Neue Künstlervereinigung' hadde refusert Kandinskij sitt måleri *Das Jüngste Gericht* frå ei utstilling. Kandinskij, Marc, og andre utbrytarar frå Neue Künstlervereinigung. Mellom desse fann ein August Macke og russarane Aleksej von Jawlensky og Marianne von Werefkin. 

I åra 1911-14 heldt gruppa fleire store utstillingar i Tyskland. Ho gav også ut bokverket *Almanach Der Blaue Reiter* som inneheldt artiklar av Kandinskij og Marc, samt samtidskunst og primitiv kunst. Primitivismen var ei viktig inspirasjonskjelde for medlemene av Der Blaue Reiter. Dei henta også inspirasjon fra mellomalderkunst og barnekunst, og var opptekne av abstrakt former. I det heile var Der Blaue Reiter ei vending bort frå ei eurosentrisk og konvensjonell oppfatning av biletkunsten.

Målarane i gruppa var ikkje forplikta til eit felles manifest, men kunstnarane søkte alle mot å uttrykke åndelege erfaringar gjennom kunsten sin. Dei hadde stor tru på den moderne målarkunsten, på samanhengen mellom biletkunst og musikk, og på dei åndelege og symbolske assosiasjonane i den enkelte fargen. Under sjølv målinga, skapinga av verket, la dei vekt på å tilnærme seg og utføre
biletuttrykket spontant og intuitivt.

Der Blaue Reiter var den eine av to tyske kunstnargrupper som var viktige for utviklinga av ekspresjonismen, den andre var Die Brücke som vart danna i Dresden i 1905. "Der Blaue Reiter" gjekk i oppløysing då 1. verdskrigen braut ut i 1914.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Der Blaue Reiter» frå Wikipedia på bokmål, den 23. september 2010.*

* *Denne artikkelen bygger på «Der Blaue Reiter» frå Wikipedia på tysk, den 23. september 2010.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* SUDOC
* NKC

 |
Nekrolog over Rolf Wickstrøm
**Rolf Wickstrøm** (fødd 9. desember 1912 i Oslo, død 10. september 1941) var ein norsk fagforeiningsmann som vart avretta under andre verdskrigen. 

Frå januar 1940 var Wickstrøm hovudtillitsvalt ved Skabo Jernbanefabrikk i Oslo. Han vart dømt og avretta 10. september 1941 under unntakstilstanden som følgde mjølkestreiken, noko historikar Harald Berntsen har omtalt som eit døme på terrorisme. Samstundes vart Viggo Hansteen avretta og lika dumpa. Dei vart ikkje funne før etter krigen, og flytta til Vår Frelsers gravlund i Oslo. På rettarstaden, Austre skytterlags bane på Årvoll i Oslo, vart det i 1948 reist ein minnebauta i granitt med bronserelieff. Bautaen er utført av Nic. Schiøll. Han har følgjande inskripsjon: «Viggo Hansteen, Rolf Wickstrøm. De første ofre i Norges frihetskamp 1940–45. Skutt av tyskerne 10. september 1941.»

Han etterlét seg kona Signe (1913-1996) og sonen Tore (f. 1938), som etter krigen vart sett bort til slektningar.

Rolf Wickstrøm er òg minna ved at ein parsell av Ring 3, Store ringvegen rundt Oslo, frå Sognsveien til Grefsenveien heiter Rolf Wickstrøms vei.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Lokalhistoriewiki
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI

 |
Sovjetisk frimerke gjeve ut til den internasjonale ballettkonkurransen i Moskva i 1969.
**Kultur i 1969** gjev eit oversyn over kulturhendingar på ulike felt i 1969.

Biletkunst
----------

Film
----

Litteratur
----------

**Prisar:**

* Samuel Beckett fekk Nobelprisen i litteratur.
* Første Bookerprisen gjekk til P.H. Newby for *Something to Answer For*.

**Utgjevingar:**

* Biografi: *I Know Why the Caged Bird Sings* av Maya Angelou
* Krim: *The Godfather* av Mario Puzo
* Romanar: *Tenda dos Milagres* av Jorge Amado, *The Edible Woman* av Margaret Atwood, *Travels with My Aunt* av Graham Greene, *The Four-Gated City* av Doris Lessing, *The Promise* av Chaim Potok
* Science fiction: *Dune Messiah* av Frank Herbert, *Slaughterhouse-Five* av Kurt Vonnegut

Musikk
------

Frå Woodstock-festivalen. Foto: Derek Redmond og Paul Campbell

Den kjende Woodstock-festivalen, som trekte nesten ein halv million, fann stad på ein gard i Bethel i New York i august. Under Isle of Wight-festivalen i Storbritannia opptrådde Bob Dylan for første gong sidan ei motorsykkelulukke i 1966. Også Elvis Presley vende tilbake til konsertlivet med 57 populære opptredenar i Las Vegas.

John Lennon og Yoko Ono heldt ein «bed-in» i Montreal i Canada og spelte inn «Give Peace a Chance» med melloma anna Tommy Smothers og Timothy Leary.

Under ein konsert med Rolling Stones i Altamont i California blei ein fan blei drepen av Hells Angels, ein motorsykkelgjeng som var blitt hyra som tryggleiksvakter. Seinare er hendinga blitt peika på av nokre kommentatorar som slutten på hippietida.

Creedence Clearwater Revival bygde på suksessen frå føre året med fleire albumutgjevingar og hitsongar. Dei fekk hitsongar med «Proud Mary», «Green River», «Bad Moon Rising» og «Down on the Corner»/«Fortunate Son».

Gilberto Gil og Caetano Veloso gav ut kvart sitt album med den nye musikktypen *tropicali*, ei blanding av bossanova, samba og andre brasilianske musikkstilar som gjorde stor suksess i heimlandet Brasil. Begge musikarane flytta til London etter å ha vore fengsla for verksemd mot regimet i heimlandet.

David Bowie gav ut debutsingelen «Space Oddity» om lag samstundes med den amerikanske månelandinga, og fekk ein stor hit. Resten av albumet *Man of Words/Man of Music* var lite tilgjengeleg for det store lag av lyttarar, men la grunnlaget for Bowie sin seinare store popularitet.

Bob Marley & the Wailers gav ut debutalbumet *Soul Shakedown* som fekk lite merksemd elles i verda, men byrja gruppa sin status superstjerner i heimlandet Jamaica. Musikken var meir ska enn reggae.

The Jackson 5 gav ut førstealbumet sitt, *Diana Ross Presents The Jackson 5*.

Skipinga av gruppene Masjina Vremeni i Russland, Black Sabbath, Judas Priest, Mott the Hoople Mott the Hoople og Steeleye Span i Storbritannia og The Doobie Brothers i USA

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «1969 in literature» frå Wikipedia på engelsk, og «1969 in music» frå Wikipedia på engelsk den 22. juni 2009.*
**Rolf Rämgård** (fødd 30. mars 1934) er ein svensk, tidlegare langrennsløpar og politikar for Centerpartiet, busett i Älvdalens kommun. Han vann ein sølvmedalje og ein bronsemedalje under vinterleikane i Squaw Valley i 1960, og var riksdagsrepresentant frå 1974 til -85.

Langrenn
--------

Rämgård deltok i 1958 i sin fyrste internasjonale meisterskap då han i Lahti vart nummer elleve på femmila under verdsmeisterskapen. Same sesongen vart han svensk meister på femmila, ein prestasjon han gjentok året etter.

Under vinter-OL 1960 i Squaw Valley var Rämgård nær ved å vinne 30-kilometren, men hamna tretten sekundar bakom landsmannen Sixten Jernberg i mål. På 50 km kom Rämgård på tredjeplass, i anvend tid over tre minuttar bak finnane Kalevi Hämäläinen og Veikko Hakulinen. Seinare i sesongen vart Rämgård nummer fire på femmila i Holmenkollen, bakom dei tre nordmennene Sverre Stensheim, Oddmund Jensen og Ingmund Holtås.

I sin siste sesong vart Rämgård nummer sju på 50 km i verdsmeisterskapen i Zakopane i Polen. Sidan i sesongen vann han sin største triumf då han gjekk til topps i 30 km i Svenska skidspelen i Falun, fire sekundar føre den nye finske toppløparen, Eero Mäntyranta.

Politikk
--------

Same året som han la konkurranseskia på hylla, 1962, fekk Rämgård plass i det lokale landstinget, ein plass han hadde i 36 samfulle år. Han var i lang tid kommunalråd i Älvdalens kommun. I 1974 vart han vald inn i den svenske Riksdagen for Centerpartiet og valkrinsen Kopparbergs län. Han vart gjenvald for to periodar og hadde sete i Riksdagen til 1985.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Rolf Rämgård» frå Wikipedia på svensk, den 30. januar 2013.*
**Rolf Steffensen** (fødd 31. august 1958) er ein norsk prest, forfattar og lokalpolitikar som representerer Arbeidarpartiet. Han vart vald til ordførar i Hamarøy kommune i 2007 og gjenvalt i 2011 for perioden fram til 2015. Han vart òg vald til leiar i Salten sitt regionråd i slutten av 2011 for perioden fram til 2015.

Steffensen er utdanna candidatus theologiæ og praktiserte som sokneprest for kyrkjelyden i Hamarøy fram til han fekk ordførarembetet. Han har verte med på å forfatte bøkene *I Guds hand*, *Konfirmantbibelen - Veilederhefte*, *Fadderbarnet mitt* og *Hjemlængsel: vandringer i Knut Hamsuns rike*.

Kjelder
-------

1. ↑  Salten Regionråd sin nettstad: Rolf Steffensen ny leder.... Besøkt 12. oktober 2012.
2. ↑  Kommunal Rapport: Rolf Steffensen Arkivert 2013-05-09 ved Wayback Machine.. Besøkt 12.10.2012.
3. ↑  Bibel.no og SNLs artikkel om Rolf Steffensen. Besøkt 12. oktober 2012.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* VIAF
* LCCN
* ISNI

 |
**Rolf Åge Berg** (fødd 14. april 1957) i Stjørdal er ein tidlegare skihoppar og hopptrenar frå Vassbygda i Stjørdal kommune i Nord-Trøndelag. Han representerte Idrettslaget Stjørdals-Blink og treningsgruppa Trønderhopp.

Karriere
--------

Berg var med på det norske hopplandslaget frå 1983, og debuterte i verdscupen den 30. desember 1983. Han vann NM i stor bakke i 1984, og kom på 2. plass i normalbakken. Berg kom på 5. plass i normal bakke under vinter-OL 1984 i Sarajevo.

1986-sesongen vart hans beste og hans siste som skihoppar. Han kom på tredjeplass i Bischofshofen under den tysk-austerrikske hoppveka den 6. januar 1986, og vart nummer fem samanlagt i hoppveka. 19. februar vann han verdscuprennet i St. Moritz i Sveits, hans einaste verdscupsiger. Under NM i 1986 vann han sølvmedaljen i både stor bakke og normal bakke.

Under VM i skiflyging 1986 i Kulm mista Berg kontrollen over skia etter sterkt luftpress ovanfrå. Han vart frakta til sjukehus med hjerneskaking, skamslått skulder og brot på korsbandet i det venstre kneet. Etter fallet vart han erklært 12 prosent invalid, og slutta som aktiv skihoppar. Trass i at han ikkje kunne fullføre sesongen, vart han nummer åtte i den totale verdscupen. 

Berg har seinare vore trenar, jamnast i Trønderhopp, men også trenar for mellom andre Espen Bredesen og Vegard Sklett, samt landslagstrenar i midten av 1990-åra.

### Besteplasseringar i internasjonale meisterskap og renn

* 1983: Nr 8 i Holmenkollen
* 1984: Nr 5 i normalbakken i OL Sarajevo. Nr 5 i Holmenkollen
* 1985: Nr 4 i Örnsköldsvik
* 1986: Siger i St. Moritz, ein andreplass og ein tredjeplass

### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap

* Ski-NM 1982: Nr 12 i storbakken på Rena
* Ski-NM 1983: Nr 9 i normalbakken i Mo i Rana
* Ski-NM 1984: Gullmedalje storbakken i Meldal, sølvmedalje i normalbakken på Kongsberg
* Ski-NM 1985: Nr 6 både i normalbakken i Bardu og i storbakken i Bærum
* Ski-NM 1986: Sølvmedalje både i normalbakken på Vang og i storbakken i Oslo
* Ski-NM 1987: Nr 5 i normalbakken i Sprova
* Ski-NM 1988: Nr 11 i storbakken på Rena

Kjelder
-------

1. 1 2  «- Et av de styggeste fallene jeg har sett». Aftenposten. 14. januar 2008.
2. 1 2  «Klar for nytt horrorshow i Harrachov». Dagbladet. 12. januar 2001.
3. ↑  «- Vil tilbake i toppen». Dagbladet. 1. november 1999.

Bakgrunnsstoff
--------------

* 

* (en) Rolf Åge Berg – Profil og resultatoversikt hos FIS
* Rolf Åge Berg i olympedia.org

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
**Villarricasjøen** (spansk: *Lago Villarrica*) ligg nord for Villarrica-vulkanen i Araucanía-regionen, Chile. Mot vest ligg byen med same namn og i aust byen Pucón. Sjøen er ein del av elvebassenget Toltén.

Om sommaren når vasstemperaturen 19 til 22 °C, vanleg temperaturen om vinteren har vore mellom 9 og 10 °C, noko som lettar reinsinga av vatnet. Men i dei siste åra er det registrert mellom 13° og 14° i månadene juni, juli og august, eit teikn på klimaendringar i området.

Innsjøen dekker eit areal på 176 km² og ei elliptisk form, med ei lengste akse på 23 km og den kortaste er 11 km.

Som dei fleste innsjøane i det sørlege Chile, skylder ho opphavet sitt til oppdemminga utført av ein endemorene frå siste istid. Hovudvasskjelda er Pucón-elva, som er eit resultat av samanløpet av elvene Liucura og Trancura , som har opphav i fjellkjeda aust for innsjøen.

Innsjøen har ei enkelt øyden øy kalla Aillaquillén, omtrent 300 meter i diameter på den breiaste delen. Øya er representert som ein historisk arv i våpenskjoldet til byen Villarrica, og ho ligg 3,5 kilometer frå næraste landside og 7,2 kilometer frå porten til byen Villarrica.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen inneheld omsett tekst frå «Lago Villarrica» frå Wikipedia på spansk, den 4. februar 2023*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Villarricasjøen**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Koordinatar: 32°52′37.56″N 35°6′23.9″E﻿

**Belus** eller **Belos** er ei lita elv nordvest i Israel, der glasmaking i følgje ei segn nemnt av Isidore av Sevilla vart oppfunnen. Cornelius Tacitus nemnte òg glasmaking ved Belus.

Elva er i dag identifisert som elva Na'aman (hebraisk נחל נעמן), sør for Akko.

Plinius den eldre (N.H. 5.19) nytta namnet 'Pacida', og nemtne at elva flaut frå Cendeviasjøen (i dag nedanfor Karmelberget) og 8 km mot sjøen nær «Ptolemais Ace», og vart hylla for den glashaldige sanden. 

I dag spring Na'amânelva ut frå kjelder nær Ein Afek, hovudsakleg Ein Nymphit, og flyt gjennom Zevulundalen til Akkobukta.
Ein Afek-kjelda danna tidlegare myrområde. Desse myrene vart drenerte tidleg på 1900-talet og erstatta av eit lite naturreservat kring ein liten innsjø. 

Na'amân er kring 10 km lang og flyt frå sør til nord, før ho munnar ut i Middelhavet.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Belus River» frå Wikipedia på engelsk, den 30. september 2014.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Etymologiae

Bakgrunnsstoff
--------------
| **Villarreal** |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Flagget til Villarreal | Byvåpenet til Villarreal |
| **Flagget til Villarreal** | **Byvåpenet til Villarreal** |

 |
| Plassering |
| 

Villarreal is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Spania |
| Autonom region | Valencia |
| Provins | Castellón |
| Grunnlagd | 20. februar 1274 |
| Borgarmeister | Juan José Rubert Nebot |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  55,1 km² |
| Innbyggjarar  - Totalt (2008)   - folketettleik | 50 626   918,8 /km² |
| Koordinatar | 39°56′″N 0°6′″W﻿Koordinatar: 39°56′″N 0°6′″W﻿ |
| Høgd over havet | 42 moh |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 12540 |
| **Nettstad:** www.ajvila-real.es |

**Vila-real** er ein by i Spania i provinsen provinsen Castelló i Regionen Valencia. Han ligg 7 km sør for provinshovudstaden Castelló de la Plana, 42 meter over havet. Han har kring 50 000 innbyggjarar og er den nest største byen i provinsen og den tiande største i Valencia.

Historie
--------

St. Jacques-tårnet
Byen vart grunnlagd i 1274 av kong Jakob I av Aragon (derfor namnet *Villareal*, «Kongebyen») for å styrkke område då det vart gjenerobra frå muslimane. Han låg strategisk til ved den gamle romarvegen Via Augusta, 65 km nord for byen València og nær byen Borriana, som på den tida var under muslimsk styre. Den opphavlege landsbyen, omgjeve av forsvarsmurar, vart utvida på 1300-talet. 

På 1500-talet vart jordbruksområda rundt utvida og utvikla ved at det vart bora brønnar og at tørt land vart omgjort til irrigerte sletter. Dette gjorde det mogeleg å starte kommersiell landbruk på 1600-talet. Byen gjekk inn på den tapande sida i den spanske arvefølgjekrigen. På den andre halvdel av 1700-talet vart dei første industriane oppretta, hovudsakleg innan tekstilindustrien. I denne perioden vart byen involvert i fleire opprør og krigar som råka Spania. 

På 1800-talet starta ein dyrking og handel med appelsiner, og dette førte til økonomiske oppgangstider i byen. Etter den spanske borgarkrigen i 1930-åra gjorde inntektene frå appelsinhandelen at ein kunne byggje ein fabrikk som produserte keramikkheller. 

Fotballklubben til byen, Villarreal CF, gjorde historie då dei nådde semifinalen i Champions League i 2006.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Villarreal**

 «Villarreal». *Encyclopædia Britannica* (11. utg.). 1911.  

* Offisiell side
* Vilapedia, wiki om Vila-real Arkivert 2013-04-16 ved Wayback Machine.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Villarreal» frå Wikipedia på engelsk, den 5. november 2009.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Frå 28. februar 2006 vart det einaste offisielel namnet på byen *Vila-real*; *Now Vila-real is not Villarreal*

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
|  |
| --- |
| ***Jobriath***  Studioalbum av Jobriath |
|  |
| **Utgjeve** | 15. juni 1973 |
| **Sjanger** | Glamrock |
| **Lengd** | 38:14 |
| **Selskap** | Elektra Records |
| **Produsent** | Jobriath, Edwin H. Kramer |
|
| Jobriath-kronologi |
| *Pidgeon*(1969) | *Jobriath* | *Creatures of the Street*(1974)
 
 |

***Jobriath*** er debutalbumet til den amerikanske glamrockartisten Jobriath, gjeve ut i 1973. 

Dave Thompson i Allmusic skreiv om albumet: «Storslått, grandiost, obsessivt, anmassande, bråkete, pretensiøst -- du kan bruka heile livet på å bla gjennom synonymordboka og likevel aldri setja fingeren på alt som gjer debuten til Jobriath til den legenda det er. Ein del av problemet er sjølvsagt omdømmet -- etter 20 år med å ha blitt hamra ut som hypen som øydela glamrocken i USA, er Jobriath i dag æra like mykje for statusen sin som homofil. Fjernar ein alt rundt så sit du framleis igjen med eit album som fortener all heider. Sjølvsagt er det rock -- «World Without End» og «Earthling» er til og med funkrock, og skuggar på smart vis David Bowie sine «Fame» og «Stay» slik at ikkje kan la vere å lure - men det er så mykje meir enn det. Røysta til Jobriath ligg ein stad mellom vaudeville og operatisk; tekstane hans oser av pantomime, romvesen og filmstjerner, og arrangementa hans får Queen til å høyrast ut som eit underpresterande garasjeband. Nokre år seinare kom Meatloaf til ta eit liknande grep om det store overskotet og tena ein million. Jobriath laga ein kvernstein, men parallellane er like tydelege. Storslått og grandiost, obsessivt og overberande, tidleg og pretensiøst – det er Jobriath. Kva anna forventa du?»

Plateomslaget vart fotografert av Shig Ikeda.

Innhald
-------

Alle songar er skrivne av Jobriath.

Side ein| Nr. | Tittel | Lengd |
| --- | --- | --- |
| 1. | «Take Me I'm Yours» | 4:14 |
| 2. | «Be Still» | 3:40 |
| 3. | «World Without End» | 3:43 |
| 4. | «Space Clown» | 2:37 |
| 5. | «Earthling» | 3:53 |
| 6. | «Movie Queen» | 1:50 |

Side to| Nr. | Tittel | Lengd |
| --- | --- | --- |
| 7. | «I'm a Man» | 3:35 |
| 8. | «Inside» | 3:52 |
| 9. | «Morning Starship» | 3:30 |
| 10. | «Rock of Ages» | 2:21 |
| 11. | «Blow Away» | 4:59 |

Medverkande
-----------

* Jobriath - vokal
* Billy Schwartz - gitar
* Steve Love - gitar
* John Syomis
* Andy Munson - bass
* Ken Bichel - klaverinstrument
* Peter Frampton - gitar
* Carl Hall - korvokal
* Tasha Thomas - korvokal
* Rhetta Hughes - korvokal
* Heather Macrae - korvokal
* Zenobia - korvokal
* Peggy Nestor
* Gerhard

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Jobriath (album)» frå Wikipedia på engelsk, den 13. april 2022.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. 1 2  Thompson, Dave. «Jobriath – *Jobriath*». *AllMusic*.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* MusicBrainz (release-group)

 |
| Villeurbanne |
| --- |
| Horisonten til VilleurbanneHorisonten til Villeurbanne |
| Styresmakter |
| Land  Region  Fylke | Frankrike  Auvergne-Rhône-Alpes Storbyområdet Lyon |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  14,52 km² |
| Innbyggjarar  - By (1999)   - folketettleik | 124 215   8 554/km² |
| Koordinatar | 45°46′00″N 04°52′49″E﻿Koordinatar: 45°46′00″N 04°52′49″E﻿ |
| Høgd over havet | 181 m |
| Diverse anna |
| **Heimeside:** Offisiell nettstad |

**Villeurbanne** er ein kommune i storbyområdet Lyon i regiøn Auvergne-Rhône-Alpes aust i Frankrike. Han ligg rett nordaust for Lyon, og i lag dannar dei det største storbyområdet i Frankrike etter Paris. Med 148 543 innbyggjarar ved byrjinga av 2014 er Villeurbanne den folkerikaste forstadskommunen i landet. Han er den 4. folkerikaste kommunen i Auvergne-Rhône-Alpes og den 20. største i Frankrike. Storbyområdet han dannar saman med Lyon er det andre folkerikaste i Frankrike, etter det til [[Paris].

Historie
--------

Det noverande sentrumet i Villeurbanne har vore busett heilt tilbake til 6000 fvt. Det noverande namnet kjem frå det galloromerske jordbruksomrdået som vart oppretta om lag samtidig med Lyon (då *Lugdunum*) og var kjend som *Villa Urbana* («byhuset»). Han vart så *Urbanum*, så *Villa Urbane* og til slutt *Villeurbanne*.

Villeurbanne har vore ein del av kongedømet Frankrike sidan 1349. Han var då fråskild Lyon av elva La Rize, ei tidlegare grein av elva Rhône.

Fram til 1800-talet var byen berre ei samling av forskjellige landsbyar med jorde og uutvikla land mellom. Desse landsbyane har stort sett overlevd, og dannar i dag bydelane Charpennes, Cusset, Croix-Luizet, Maisons-Neuves, osv 

I den industrielle perioden skaut økonomien i Villeurbanne i veret. Tekstilindustrien var den første som blømde, etter følgd av mekaniske og kjemiske fabrikkar. Fabrikkane trekte til seg mange imigrantar, hovudsakleg italienarar.

Omvandlinga frå eit bygdesamfunn til ein industriell by førte til at folketalet i Villeurbanne eksploderte frå 3 000 i 1928 til 82 000 i 1931. Ordførar Lazare Goujon (vald i 1924) engasjerte så byen i eit omfattande offentleg arbeidsprogram. Det mest synlege frå denne perioden er *Gratte-Ciel*, eit bustadkompleks av to art deco-tårn og mindre bygningar rundt langs Henri Barbusse avenue. Desse bygningane vart teikna av Môrice Leroux og er ein av dei mest kjende art deco-bygningane i Frankrike.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Villeurbanne**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Jochen Sachse** (fødd 2. oktober 1948) er ein tysk tidlegare friidrettsutøvar frå Frankenberg i Sachsen som representerte Aust-Tyskland. Han vann sølvmedaljen i sleggjekasting både under Sommar-OL 1972 og Friidretts-EM 1974.

Aktiv
-----

Jochen Sachse
Sachse vart femtemann ved Friidretts-EM 1969. Året etter sette han personbeste med 72,34 meter då han gjekk til topps i sleggjetevlinga i universiaden i Torino. Sommaren 1971 forbetra han seg til 72,76 m, eitt år seinare sette han austtysk rekord med eit kast på 74,76 meter. Under dei olympiske leikane 1972 i München smekka han til med 74,96 m i siste omgangen og tok sølvmedaljen, berre verdseinaren Anatolij Bondartsjuk frå Sovjetunionen kasta lengre i tevlinga og gjennom sesongen. Sachse vann ein ny sølvmedalje då EM 1974 fann stad i Roma, her vart han slått med 20 cm av Sovjets Aleksej Spiridonov, ein kar som sette verdsrekord like etter meisterskapen. 1975-sesongen flytta Sachse sin personlege rekord til 76,40 m, via 75,40 m og 76,04 m. I 1977 forbetra han sitt personbeste med fire centimeter til 76,44 m. Han la opp etter 1978-sesongen.

Sachse vart austtysk meister i sleggjekast i 1971, 1972, 1975 og 1976.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* EM 1969 i Aten: Nr 5 – 68,60 m
* EM 1971 i Helsinki: Nr 7 – 69,74 m
* OL 1972 i München: Sølvmedalje – 74,96 m, bakom Anatolij Bondartsjuk (75,50 m)
* EM 1974 i Roma: Sølvmedalje – 74,00 m, bakom Aleksej Spiridonov (74,20 m)
* OL 1976 i Montreal: Nr 6 – 74,30 m
* EM 1978 i Praha: Nr 9 – 71,56 m

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Jochen Sachse (Leichtathlet)» frå Wikipedia på tysk, den 21. mai 2021.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Munzinger (sport)

 |