**Tsjukotskij avtonomnyj okrug**  

| 

|  |  |
| --- | --- |
| **Tsjukotka sitt flaggTsjukotka sitt flagg** | **Tsjukotka sitt våpen** |
| Tsjukotka sitt flagg | Tsjukotka sitt våpen |

 |
| Tsjukotka på kartet over Russland |
| **Hovudstad** | Anadyr |
| **Areal**
- Totalt
- % vatn | Rangering: 7. 
737 700 km²
Ukjent |
| **Innbyggjartal**
- totalt
- folketettleik | Rangering: 84.
ca. 50 500 (2010)
ca. 0,07/km² |
| **Føderalt distrikt** | Fjerne Austen |
| **Økonomisk region** | Fjerne Austen |
| **Regionsnummer** | 87 |
| **Offisielt språk** | Russisk |
| **Guvernør** | Roman Valentinovitsj Kopin |
| **Nasjonalsong** |   |
| **Tidssone** | UTC +1200 |

**Tsjukotka** (russisk Чукотский автономный округ) er eit sjølvstyrt distrikt (*okrug*) i Russland og eit av føderasjonssubjekta i den russiske føderasjonen. Hovudstaden er Anadyr, arealet er 737 700 km² og innbyggjartalet er 50 500 (2010).

Tsjukotka ligg heilt aust i Russland og omfattar det austlegaste punktet på det eurasiske fastlandet. I aust er det berre skilt med nokre frå kilometer frå Alaska i USA. Landskapet er stort sett fjell og fjellvidder, med litt lågland rundt elva *Anadyr*. Høgste punktet er 1 843 meter over havet. Her finst førekomstar av tinn, kvikksølv, kol, gass og gull. Klimaet er arktisk - middeltemperaturen i januar er -29 grader celsius og i juli + 9 grader celsius. Havet rundt Tsjukotka er store delar av året frose.

Dei fremste næringsvegane er gruvedrift og reindrift.

Folkesetnad
-----------

Den etniske samansetjinga ved folketeljinga i 2010 var:

* Russarar: 49,6 %
* Tsjuktsjarar: 25,3 %
* Ukrainarar 5,7 %
* Inuitar: 3,0 %
* Evenarar: 2,8%
* Tsjuvanarar: 1,8 %

Etter oppløysinga av Sovjetunionen har folketalet i Tsjukotka gått kraftig ned. I 2010 var det under ein tredel av kva det var ved folketeljinga i 1989, då det budde 164 783 menneske her. Dette har i stor grad hendt fordi etniske russarar og andre folkegrupper frå andre delar av Russland har forlate regionen; i 1989 var 66,1 % av folket etniske russarar, medan dei i 2010 var under 50 %. Urfolket utgjer dermed ein stadig større del av folket - i 1989 utgjorde tsjuktsjarane berre 7,3 % av folket, mot 25,3 % i 2010.

Historie
--------

Tsjuktsjarar, inuitar og andre urfolk har budd i dette området sidan før-historisk tid. Dei første russiske oppdagarane kom til området på 1600-talet. Den første permanente russiske busetjinga oppstod ved elva Anadyr. På midten av 1800-talet kom amerikanarar til området og starta opp industriverksemd. Dei lokale folkeslaga levde endå som stammefolk på starten av 1900-talet.

Etter den russiske revolusjonen kom Tsjukotka under kontroll av dei kontrarevolusjonære (*kvitegardistane*). I juli 1920 vann styrkar frå Den raude arméen eit slag her, men i 1921 kom nye kvitegardistar frå Vladivostok og gjenoppretta kontroll. Først i 1923 fekk bolsjevikane endeleg kontroll over området - det var såleis eit av dei siste områda i Russland som kom under kommunistisk kontroll. Den 10. desember 1930 vart det autonome området oppretta.

Før 1991 var Tsjukotka eit autonomt område underlagt Magadan oblast. Med oppløysinga av Sovjetunionen i 1991 vart Tsjukotka eit føderasjonssubjekt direkte under den russiske føderasjonen.

I 2000 vart forretningsmannen og milliardæren Roman Abramovitsj vald til guvernør i Tsjukotka. Han kom ikkje frå området, budde der ikkje og vitja det sjeldan, men pløgde store summar inn i området og starta også leiteboring etter petroleum der. 21. oktober 2005 vart han utpeika av president Vladimir Putin som guvernør for ein ny femårsperiode. I 2008 gjekk han av som guvernør og vart erstatta av Roman Kopin.

Fotnotar
--------

1. 1 2  "Vserossijskaja perepis naselenija 2010" - Folketeljinga i Russland 2010

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Tsjukotka**

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |