recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Friedrich Wöhler** (fødd 31. juli 1800 i Eschersheim (Frankfurt am Main), død 23. september 1882) var ein tysk kjemikar, mest kjend for syntesen sin av urea (urinstoff) 1828. Dette var det første organiske stoffet som vart laga syntetisk frå heilt ikkje-organiske utgangsstoff. Dette førte til at ein gjekk bort frå teorien om at ein trong ei særleg «livskraft» (vitalitetsprinsippet) for å skape karbonsambindingar. Wöhler var òg først til å isolere mange av grunnstoffa.

Wöhler vart fødd i Eschersheim, i dag eit distrikt i Frankfurt am Main. I 1823 avslutta Wöhler medisinstudiane sine i Heidelberg ved laboratoriet i Leopold Gmelin som arrangerte eit høve for Wöhler å arbeide hos Jöns Jakob Berzelius i Stockholm. Frå 1825 til 1831 var Wöhler lærar ved yrkesskulen i Berlin, frå 1828 med tittelen professor. Frå 1831 til 1836 var han professor ved den høgare yrkesskulen (Polytechnikum) i Kassel. Etter Friedrich Stromeyer døydde i 1835 vart Wöhler i 1836 etterfølgjaren hans i professoratet i medisin, kjemi og farmasi ved Universitetet i Göttingen og arbeidde der til han døydde i 1882.

Wöhler var medlem av Vitskapsakademiet i Göttingen og vart i 1834 innvalt som utanlandsk medlem av den svensken Kungliga Vetenskapsakademien.

Priser og utmerkingar (utval)
-----------------------------

* 1872 – Copleymedaljen

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Friedrich Wöhler» frå Wikipedia på bokmål, den 7. november 2010.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Friedrich Wöhler**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
**Ole Svensson Nysetvold** (12. august 1827–14. august 1912) var ein norsk gardbrukar, ordførar og stortingsmann frå Holtålen i Sør-Trøndelag.

Nysetvold var fødd i Holtålen, der far hans var gardbrukar og lensmann. Sjølv gjekk han Klæbu seminar i 1845, men tok ikkje eksamen. I 1855 vart han gardbrukar på bruket Nysetvoll i Holtålen og dreiv dette, bortsett frå to år, 1860-62, då han budde i Tydal.

Han var ordførar i Holtålen 1858-60 og 1866-1905. I endå lenger tid var han medlem av forlikskommisjonen, 1856-60 og 1864-1905. Han var amtsrevisor i fleire år og nokre gongar var han konstituert utskiftingsformann.

Nysetvold var stortingsrepresentant frå Søndre Trondhjems amt 1874 til -79 og møtte i 1891 frå 2. juni. Han var i 1891 3. varamann. Perioden 1874-76 var han medlem av kyrkjekomiteen, 1877-79 av protokollkomiteen og i 1891 av Lagtinget og justiskomiteen.

Tildelt borgardådsmedaljen i sølv.

Han døydde på garden sin i Holtålen i 1912.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak:*Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
* Biografisk informasjon om Ole Svensson Nysetvold NSD Norsk senter for forskningsdatas politikararkiv

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
|  |
| --- |
| **Fjellpetrell** |
| FjellpetrellFoto: Tom TarrantFjellpetrellFoto: Tom Tarrant |
|
| **Utbreiing og status** |
| **Status i verda:** VU SårbarUtbreiinga av Fjellpetrell Utbreiinga av Fjellpetrell |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Fuglar Aves |
| **Orden:** | Stormfuglar Procellariiformes |
| **Familie:** | Stormfuglfamilien Procellariidae |
| **Slekt:** | *Procellaria* |
| **Art:** | **Fjellpetrell** *P. parkinsoni* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Procellaria parkinsoni***G. R. Gray, 1862 |

**Fjellpetrell** (*Procellaria parkinsoni*) er ein sjøfugl i stormfuglfamilien som hekkar på to øyar utanfor Nordøya på New Zealand og trekker til tropiske, austlege Stillehavet utanom hekketida.

Skildring
---------

Dette er ein stor petrell, 46 centimeter og 700 gram i gjennomsnitt. Han er einsfarga mørk brun, nær svart, men drakta blir meir brun med aukande alder, nebbet er skittengult med mørk nebbspiss. 

I den australske vinteren beitar fjellpetrellane i havområdet som strekkjer seg i høgd mellom nordspissen av Peru og sørlege Mexico, dei kan beite nær kysten og vestover i dette området, men vest for Galapagosøyane. Dei fleste fjellpetrellar hekkar på Great Barrier Island, men nokre òg på Little Barrier Island. Hekketida er frå midten av oktober med egglegging hovudsakleg i november og desember. Begge foreldra deltar i ruging i ca. 57 dagar totalt, og ungane er over 100 dagar når dei flyg. Dei kan hekke seks år gamle og kan ha levetid på minst 17 år. 

Basis i føda til fjellpetrellar er blekksprutar, med tillegg av fisk, krepsdyr og andre virvellause dyr. Dei er kjente for å følgje fiskebåtar, men er òg knytt til delfinar i beiteområdet i austlege Stillehavet, spesielt halvspekkhoggarar og *Peponocephala electra* (melonhovudkval).

Arten er klassifisert som sårbar av IUCN. Trugsmåla har vore introduserte framande dyreartar som villkattar, og nokre fuglar blir tatt ved linefiske. Estimata for storleiken på populasjonen er ca. 10 000 fuglar i 2005 og stabil.

Kjelder
-------

* Barrie Heather og Hugh Robertson, *The Field Guide to the Birds of New Zealand* (revised edition), Viking, 2005
* BirdLife International (2012) Species factsheet: *Procellaria parkinsoni Arkivert 2012-10-20 ved Wayback Machine.*. Henta frå  den 28. oktober 2012.

### Referansar

1. ↑  Pitman, Robert L. Ballance, Lisa T. *Parkinson's Petrel Distribution and Foraging Ecology in the Eastern Pacific: Aspects of an Exclusive Feeding Relationship with Dolphins*, The Condor, Vol. 94, No. 4 (Nov. 1992), pp. 825-835
2. ↑  Heather og Robertson, 2005
3. ↑  BirdLife International, 2012

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Fjellpetrell**
Den evangeliske kyrkja i Ramsau, bygt 1887-95
**Ramsau am Dachstein**, til dagleg Ramsau, er ein kommune i distriktet Liezen i delstaten Steiermark i Austerrike. Kommunen har vel 2 700 innbyggjarar (2011) og eit flatemål på i overkant 75 km².

Kommunen Ramsau am Dachstein, som ligg på eit fjellplatå, omfattar fleire landsbyar; Leiten, Rössing, Ramsau, Schildlehen, Vorberg og Hirzegg. Landsbyen Ramsau ligg 1 135 meter over havet.

Namnet Ramsau er første gong registrert stava som Ramsowe, i eit dokument frå ca 1120. Ramsau-platået høver godt til skisport, og har vorte eit senter for nordiske greiner i distriktet. 

VM på ski i nordiske greiner i 1999 vart arrangert i Ramsau. Norske verdsmeistrar var Bjarte Engen Vik, som vart dobbeltmeister i kombinert, medan Bente Martinsen (seinare Bente Skari) vann 5-kilometer langrenn for kvinner.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Ramsau» frå Wikipedia på bokmål, den 27. mars 2012.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* NKC
* GeoNames

 |
Koordinatar: 31°52′7.32″N 34°59′6.71″E﻿

**Sha'alvim** (hebraisk skrift שַׁעַלְבִים) er ein religiøs kibbutz sentralt i Israel, ein av berre to tilknytt til Agudat Israel (Chafetz Chaim er den andre). Han ligg nær byen Modi'in-Maccabim-Re'ut og høyrer til Gezer regionale kommune.

Historie
--------

Kibbutzen vart grunnlagd den 13. august 1951 av ei Nahal-gruppe frå Ezra-rørsla, på landområdet til den avfolka palestinsk-arabiske landsbyen Salbit. Han vart kalla opp etter ein bibelsk stad nemnt i Josva 19:42, Domarane 1:35 og 1. Kongebok 4:9. Åsen mellom kibbutzen og Nof Ayalon vert ofte kalla Tel Sha'alvim. Fram til seksdagarskrigen var han eit mål for fleire åtak frå Vestbreidda sidan han låg nær Den grøne linja. I følgje eit dokument teken frå den jordanske arabiske legionen, planla legionen å angripe landsbyen og massakrere alle innbyggjarane.

I 1961 vart ein yeshiva, Yeshivat Sha'alvim, grunnlagd i Sha'alvim, og vart seinare eit stor religiøst utdanningsanlegg i regionen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Sha'alvim» frå Wikipedia på engelsk, den 26. juli 2015.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  HaReuveni, Immanuel (1999). *Lexicon of the Land of Israel* (på hebraisk). Miskal - Yedioth Ahronoth Books and Chemed Books. s. 922. ISBN 965-448-413-7.

| * v
* d
* e
Gezer regionale kommune |
| --- |
| Kibbutzim | Gezer**·** Hulda**·** Na'an**·** Netzer Sereni**·** Sha'alvim |
| Moshavim | Azaria**·** Beit Uziel**·** Ganei Yohanan**·** Kfar Bin Nun**·** Kfar Bilu**·** Kfar Shmuel**·** Matzliah**·** Mishmar Ayalon**·** Pedaya**·** Petahya**·** Ramot Meir**·** Sitria**·** Yad Rambam**·** Yashresh**·** Yatzitz |
| Jødiske busetnader | Beit Hashmonay**·** Nof Ayalon |
| Fellesbusetnader | Ganei Hadar**·** Karmei Yosef**·** Mishmar David |
**Driveplikt** er i Noreg ei plikt til å drive ein landbrukseigedom. I praksis gjeld driveplikta gardsbruk med anten minst 100 dekar areal eller minst 20 dekar dyrka mark.

Den som tek over eigedom som han har odelsrett til, har plikt til å drive eigedommen i 5 år. Andre kjøparar kan som eit konsesjonvilkår få tilsvarande driveplikt.

Eigaren treng ikkje sjølv gjere det praktiske arbeidet, men han må stå økonomisk ansvarleg for drifta. Dersom kommunen meiner det vil vere ei god løysing, er det tilstrekkelg at han leiger bort jordbuksarealet til eit nabobruk på langsiktig skriftleg avtale. 

Driveplikt vert ofte sett i samanheng med buplikt på landbrukseigedom.

Kommunen gje fritak frå driveplikta. Dei vil då m.a. ta omsyn til

* om det i området der eigedomen ligg er bruk for jordbruksarealet som tilleggsareal
* kor viktig det er å halde det aktuelle jordbruksarealet i hevd.

Dersom kjøparen ikkje rettar seg etter eit pålegg om driveplikt, kan eigedommen i ytste konsekvens verte seld på tvangsauksjon.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Om driveplikt i Odelslova
* Om kontroll med bu- og driveplikt etter konsesjonslova
| **Novi Pazar** |
| --- |
|  |
| 

|  |
| --- |
| Byvåpenet til Novi Pazar |
| **Byvåpenet til Novi Pazar** |

 |
| Plassering |
| 

Novi Pazar is located in Serbia

 |
| Styresmakter |
| Land |  Serbia |
| Region | Sentral-Serbia |
| Distrikt | Raška |
| Borgarmeister | Mirsad Đerlek |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  742 km² |
| Innbyggjarar  - Totalt (2002)   - folketettleik - Byområde | 85 996   115,9 /km²54 604 |
| Koordinatar | 43°09′0″N 20°31′0″E﻿Koordinatar: 43°09′0″N 20°31′0″E﻿ |
| Tidssone - Ved sommartid | CET (UTC+1) CEST (UTC+2) |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 36300 |
| Bilnummer | NP |
| **Nettstad:** www.novipazar.org.rs |

**Novi Pazar** (serbisk Нови Пазар, tyrkisk *Yeni Pazar*) er ein by og ein kommune i Raška distrikt i Serbia i den geografiske regionen Sandžak. 
Byen har om lag 55 000 innbyggjarar, medan kommunen har om lag 85 000 innbyggjarar.

Namn
----

Namnet tyder «ny basar» på det lokale språket. Namnet kjem frå det tyrkiske ordet «pazar» og det serbiske/bosniske ordet «novi» som tyder «ny».

Historie
--------

Byen kom til liv som ein handelsenklave nær byen Ras, som var hovudstad i kongedømet Serbia i mellomalderen. Ras var ikkje ein ideell stad som stoppestad for handelsmennene som reiste langs handelsvegane på Balkan, og ein ny handelsstad vart grunnlagd nokre få kilometer frå hovudstaden (og derfor namnet på byen). 

Novi Pazar fekk formelt byrettar i 1459-1461 av Isa-beg Ishaković, som òg var grunnleggjaren av Sarajevo. Dei første skriftlege kjeldene nemner Novi Pazar på 1400-talet då Rådet i Republikken Ragusa sendte ein konsul til byen. Dette vitnar om at byen då alt truleg var utvikla med vegar til Dubrovnik, Niš, Sofia, Konstantinopel, Salonica (Thessaloníki), Sarajevo, Beograd og Budapest. Mange forfattarar skreiv om Novi Pazar og Evliya Celebi noterte at han var ein av dei største byane på Balkan på 1600-talet. 

Byen var sete for Novibazar Sanjak under Det osmanske riket frå 1400-talet til 1900-talet. 

Novi Pazar Sanjak vart okkupert og administrert av Austerrike-Ungarn frå 1878 til 1908. I 1908 kom området tilbake til Det osmanske riket, fram til 1912 då Serbia tok over under den første balkankrigen. Etter den første verdskrigen vart Novi Pazar mindre viktig.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Novi Pazar» frå Wikipedia på engelsk, den 23. mars 2009.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
Deltakarar i Bristol Halvmaraton
Løparar i Chicago Halvmaton
**Halvmaraton** er eit løp på 21.097,5 meter, eller altså halvparten av eit maratonløp. Det blir vanlegvis arrangert som eit landevegsløp. 
Før 1970-talet var halvmaratonløp sjeldne, men det blir no arrangert mange slike løp, både som halvmaratonklasse samtidig med eit maratonløp, og som eigne halvmaratonløp.

Det har vore ein auke i deltakinga i halvmaratonløp i dei siste åra. 
Ein vesentleg grunn til dette, er at halvmaraton er ei utfordrande distanse, men krev ikkje det same treningsgrunnlaget som maraton.

Verdsrekord
-----------

Verdsrekorden for menn er 58:33, sett av Samuel Wanjiru, Kenya, 17. mars 2007, i den Haag, Nederland. 

Verdsrekorden for kvinner er 1:06:25, sett av Lornah Kiplagat Nederland, 14. oktober 2007 i Udine, Italia.

Største tal deltakarar i halvmaratonløp
---------------------------------------

Det største halvmaratonløp i verda no skal vere Great North Run, halde på hausten kvart år i Newcastle Upon Tyne i England, med venta 52 000 løparar i 2009. 

Nesten like stort er Göteborgsvarvet som går i Göteborg i midten av mai kvart år. I 2009 hadde dei 30-årsjubileum, med 53 593 påmelde, 41 019 startande og 40 523 fullførande. Dette var fleire påmelde enn Great North Run hadde i 2008, og Göteborgsvarvet har som mål å bli størst i verda.

Det største nokon gong var Broloppet mellom København og Malmö med 79 719 fullførande, halde i samband med at Øresundbrua vart opna i 2000.

Kjelder
-------

1. 1 2  Hanc, John (July 24, 2008). «Sometimes Half Is Better Than Whole». *NY Times*. Henta 9. februar 2009.
2. ↑  *BUPA Great North Run*, arkivert frå originalen 16. januar 2013, henta 8. juni 2009
3. ↑  BBC SPORT | Athletics | Great North Run on the BBC
4. ↑  Bridge Race 2000 Arkivert 2004-11-19 ved Wayback Machine..
5. ↑  *Broloppet on susning.nu*, arkivert frå originalen 15. september 2005, henta 8. juni 2009
6. ↑  Broloppstider på nätet - men inga placeringar

Bakgrunnsstoff
--------------

* The best half-marathon times for men
* The best half-marathon times for women
* HalfMarathons.Net - Directory of half marathons in the USA and around the world

Norske halvmaratonløp
* Kondis.no har oversikt over alle norske halvmaratonløp - søk på terminlister og løp
* Se også her for ein oppdatert liste på kommande norske halvmaraton Arkivert 2015-12-22 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GND
* NKC

 |
**Johannes Andreasson Bøe** (29. desember 1882–oktober 1970) var ein norsk lærar og politikar frå Herøy i Møre og Romsdal, og som representerte Oppland og Arbeidarpartiet på Stortinget i åra frå 1925 til 1945. 

Bøe var son til ein gardbrukar på matrikkelgarden Indre-Bø i Herøy på Sunnmøre. I 1900 gjekk han mellomskulen i Volda, og tok i 1905 eksamen ved lærarskulen på Elverum. Dei neste åra var han lærar i Ålesund 1906, Balsfjord 1907-08, på Moldtustranda i Herøy 1909-11, Nordre Land 1911-14 og i Eidskog 1915. Frå hausten 1915 underviste han ved Randsfjord Folkehøgskule, i tida 1920-42 som fyrstelærar. Under andre verdskrigen var han aktiv i motstandsrørsla. Frå 1948 var han leiar av Noregs Bank si avdeling på Gjøvik.

Åra 1918-22 var Bøe formann i Jevnaker skulestyre. Han var varaordførar i heradet 1919-22 og deretter ordførar 1922-25. Hausten 1924 vart han så vald til stortingsmann for Arbeidarpartiet frå Oppland fylke, og sidan attvald ved dei neste fire stortingsvala. På Stortinget var han medlem i Landbrukskomiteen fram til 1930, deretter hadde han plass i Administrasjonskomiteen, frå 1937 som sekretær. Utanfor Stortinget var han elles medlem i Barnetrygdkomiteen av 1934.

I 1945 kom Bøe tilbake som ordførar i Jevnaker, ein posisjon han hadde til 1947. Han var formann eller sekretær i Jevnaker arbeiderparti gjennom fleire år, og i styret til *Oppland Arbeiderblad*.

Kjelder
-------

* Stortingsbiografi Arkivert 2017-04-05 ved Wayback Machine.
* «Johannes Bøe død», *Arbeiderbladet 1970.10.23* (Oslo): 10, 23. oktober 1970
* «Dødsdall - Takk - Personalia», *Arbeiderbladet 1970.10.22* (Norge, Oslo): 20, 22. oktober 1970

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
**Tamanghasset** (arabisk ولاية تمنراست ) eller **Tamanrasset**, òg kalla **Tamenghest** (på tamazightisk) er ein by med 76 000 innbyggarar i Sør-Algerie. Tamanghasset er hovudstaden i provinsen Wilaya de Tamanrasset. Byen ligg 1400 meter over havet i fjellkjeda Hoggar, på 22° 47' nordleg breiddegrad og 5° 31' austleg lengdegrad.

Under fransk okkupasjon av Algerie, frå 1830 til 1962, var Tamanghasset ein garnisonsby. Tamanghasset, som er den største Tuareg-byen, er eit populært turistmål og i åra før borgarkrigen i Algerie var Tamanghasset eit populært reisemål for dei som ynskte ein eksotisk ferie. Det er godt utval av overnattings- og serveringsplassar og kvar ettermiddag er det marknad. Rundt byen er det store ørkenområde og Hoggarfjella ligg i nærleiken, som er restar etter utdøydde vulkanar med høgder på litt under 3000 meter. Byen har òg ein forskningsstasjon.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Bilete frå Tamanghasset Arkivert 2007-02-25 ved Wayback Machine.
* Satellittbilete av Tamanrasset, maps.google.com.
* Aéroport de Tamanrasset[*daud lenkje*].
* Algérie :Tamanrasset - le mythe des touaregs reste vivant !

Kjelder
-------

1. ↑  Aéroport de Tamanrasset > Fiche technique[*daud lenkje*]
2. ↑  Observatoire Magnétique de Tamanrasset

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* SUDOC
* GeoNames

 |
**Johannes Chrysostomos** (f. 347 i Antiokia, død 14. september 407) var ein gresk kyrkjefader som blei utropt til helgen med minnedag 13. september. Han var vidkjend for retorikk- og preikeevnene sine. Namnet *Chrysostomos*, som er gresk for 'gullmunn', viser til denne evna.

Johannes verka først i Antiokia i Syria, men blei i 398 patriark i Konstantinopel. Der gjorde han seg til uvenn med mellom anna keisarinna Eudoxia gjennom å gå til åtak på det moralske forfallet generelt, ved hoffet hennar spesielt. Mannen med gullmunnen blei snart skulda for kjetteri for orda sine, og landsforvist av keisar Arkadios. Grunna folkeleg støtte fekk han snart koma tilbake, men blei seinare landsforvist på nytt. Denne gongen døydde han under den harde reisa til det utpeika eksilet sitt ved Svartehavet.

Bakgrunnsstoff
--------------

|  |  |
| --- | --- |
| Wikisource | Originaltekst av **Johannes Chrysostomos** ved Wikisource. |

|  |  |
| --- | --- |
| Wikisource | Originaltekst av **Johannes Chrysostomos** ved Wikisource (el). |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS

 |
|  |
| --- |
| ***If***  Singel av Breadfrå albumet *Manna* |
|  |
| **Utgjeve** | 1971 |
| **Sjanger** | Soft rock |
| Låtskrivar(ar) | David Gates |
|

«**If**» er ein poprocksong skriven av den amerikanske songar-låtskrivaren David Gates i 1971. Den første populære versjonen art spelt inn av gruppa hans Bread, og nådde fjerdeplassen på Billboard Hot 100 då han kom ut på singel i 1971. Songen låg òg tre veker på toppen av Easy Listening-lista.

Songen har blitt spelt inn av andre songarar og musikarar, som Petula Clark, Sergio Franchi, Cleo Laine, Perry Como, Frank Sinatra, Tom Jones, Jack Jones, Shirley Bassey, Herbie Mann, Julio Iglesias, Joe Pass, Ryoko Moriyama, Westlife, Olivia Newton-John, Dolly Parton, Scott Walker, Andy Williams, Frankmusik, og Damien Leith. 

Telly Savalas spelt inn ein nesten munnleg versjon av songen som nådde toppen av UK Singles Chart og låg der i to veker i mars 1975. Ein parodiversjon av Savalas-versjonen vart spelt inn av Chris Sanford og Bill Mitchell som Yin and Yan, og nådde 25. plassen i Storbritannia. 

I USA er versjonen til Bread den kortaste songtittelen som nådde Topp 10 fram til 1993, då Prince nådde sjuandeplassen med «7», og sidan av Britney Spears som nådde toppen av lista med «3» i 2009.

«If» har vore mykje nytta i bryllaup sidan han kom ut.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «If (Bread song)» frå Wikipedia på engelsk, den 3. mai 2014.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Whitburn, Joel (2002). *Top Adult Contemporary: 1961-2001*. Record Research. s. 39.
2. ↑
3. ↑
4. ↑  Weddings: First Dance Songs[*daud lenkje*], About.com.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Heile songteksten på MetroLyrics
**Talvik kommune** er ein tidlegare kommune i Finnmark. 

Kommunen vart oppretta i 1863 då dåverande Alta-Talvik kommune vart delt inn i kommunane Alta og Talvik. Alta og Talvik høyrde lenge saman i eitt prestegjeld. Hovudkyrkja låg i Talvik, kyrkjebygget stod ferdig i 1705. Dagens kyrkje vart vigsla i 1883. Hasvik sokn vart skilt ut frå prestegjeldet i 1720 og lagt til Loppa prestegjeld. Alta-Talvik formannskapsdistrikt vart oppretta i 1837. Kongeleg resolusjon av 25. februar 1857 bestemte at Alta skulle verte eige sokn og ei kyrkje skulle reisast. Alta og Talvik vart delt i to prestegjeld ved kgl. res. 27. september 1862. Etter utskiljinga i 1862 hadde Talvik kommune 1 938 innbyggjarar.

I 1964 vart kommunen slått saman med Alta til nye Alta kommune. Talvik kommune hadde 3266 innbyggjarar og utgjorde 1650 km2 før samanslåinga. Den tidlegare kommunen svarar til soknet.

Namnet er anten avleidd av trenamnet tall, 'furu', eller ei forvansking av det samiske Dálbmelukta, kan bety 'tåkebukta'.

### Folketalsutvikling

**Folketalsutvikling for tidlegare Talvik kommune frå 1862 til 1963:**

| 1862 | 1.12.1920 | 1.12.1930 | 3.12.1946 | 1.1.1951 | 1.1.1961 | 1.1.1964 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1938 | 2659 | 2913 | 3482 | 3490 | 3373 | 3266 |
|

Kjelder
-------

* «Talvik. – kommune» i *Store norske leksikon*, snl.no.

### Fotnotar

1. ↑  Statistisk årbok for kongeriket Norge 40de årgang, 1920 (Det statistiske centralbyrå, 1921)
2. 1 2  Statistisk årbok for Norge 69. årgang, 1950 (Statistisk sentralbyrå, 1950)
3. 1 2 3  Folkemengd i Talvik 1. januar kvart år frå 1951, frå Statistisk sentralbyrå
**1B1** er eit ensemble som består av musikarar som underviser ved Universitetet i Stavanger, musikkstudentar derifrå, frå Griegakademiet i Bergen og Universitetet i Agder, vidaregåande skular, kulturskular og medlemmar av Stavanger Symfoniorkester. Gruppa blei skipa i 2008 og har Jan Bjøranger som kunstnarisk leiar. Ensemblet har m.a. samarbeidd med Arvo Pärt, Clemens Hagen, Benjamin Schmid, Steve Reich, Tõnu Kaljuste og Lars Anders Tomter.

Ensemblet gav ut sin fyrste cd i 2012 saman med Martin Kuuskmann og Lars Anders Tomter. Den bestod av konsertar av J.S. Bach og Telemann for bratsj og fagott.

I 2014 gav ensemblet ut cd-en *Holberg Variations*, som inneheld tre svært ulike versjonar av Griegs Holbergsuiten saman med pianisten Christian Ihle Hadland og jazzkomponisten Erlend Skomsvoll. Cd-en vann Spellemannprisen 2014 i kategorien for klassisk musikk.

Fotnotar
--------

1. ↑  *Kavlifondet.no, 21.02.14: 1B1 satser med stor suksess. Vitja 06.02.15*, arkivert frå originalen 7. februar 2015, henta 6. februar 2015
2. ↑  Offisiell nettside
3. ↑  *1b1.no: Recordings. Vitja 06.02.15*, arkivert frå originalen 7. februar 2015, henta 6. februar 2015
4. ↑  *Stavanger kommune.no, 16.01.15: 1B1 vant Spellemann*, arkivert frå originalen 7. februar 2015, henta 6. februar 2015
**Johannes Olai Holsen** (27. mars 1910–18. september 1992) var ein hardingfelespelemann frå Viksdalen i Gaular kommune i Sogn og Fjordane.

Bakgrunn
--------

Johannes Holsen vart fødd våren 1910 og vaks opp på garden Hetle i Viksdalen i Gaular i Sunnfjord, som son av Nikolai Ludvigson Holsen (1871-1953) frå Holsen, Førde og Olina Holsen (f. Hetlem 1876-1968) frå Viksdalen, Gaular. Han vaks opp i ein søskenflokk på ni born. 
I 1933 flytta Johannes Holsen til Førde, og han var busett der heile sitt vaksne liv. Dei fyrste åra dreiv han ein kafé på Flaten saman med søstera si. Han utdanna seg som urmakar ved «Forskolene for Håndverks- og Industrilærlinger» i Bergen. Tilbake i Førde starta han sin eigen urmakarverkstad på Hafstad, og han hadde også ein frisørstol i forretninga der kundane også kunne få seg ein hårklipp om det trongst. I sommarhalvåret var Johannes ein mykje brukt spelemann i bryllaup i heile indre Sunnfjord, og kanskje spesielt i Viksdalen og elles i Gaular. Han var ein ivrig deltakar på både små og store kappleikar rundt ikring.

Opplæring/tradisjon
-------------------

Johannes Holsen byrja å spele hardingfele åtte år gamal. Det meste av spelet sitt lært han av far sin, Nikolai Holsen (f. 1871), og farfaren Ludvig Holsen (1839-1892). Holsen hadde ei Øverås-fele, bygd i 1931. 

Han gjorde innspelingar både for NRK Folkemusikkarkivet og Arne Bjørndals Samling, og det er særleg runddans- og bygdedansslåttar etter faren og farfaren som pregar repertoaret hans.

Musikalsk ettermæle
-------------------

Johannes Holden er ei viktig kjelde for Gaular Spelemannslag, Indre Sunnfjord Spelemannslag og Gro Marie Svidal.

Diskografi
----------

* *Hardingfelespel frå Sunnfjord* (Nils Furnes, Johannes Holsen og Knut Sandal) (ta:lik, 2005)

Bakgrunnsstoff
--------------

* Artikkel frå Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane
* Info om ta:lik si plateutgjeving *Hardingfelespel frå Sunnfjord*
* Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane sin utøvardatabase
* Lydopptak av Johannes Holsen kan du høyre her. Opptaka er gjort av Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane, musikkavdelinga.
Pemmikan-bolle.
**Pemmikan** (engelsk *pemmican*, frå cree *pimîhkân*, av *pimî*, 'feitt') er ei blanding av tørka kjøt, tørka bær og feitt som har høgt energiinnhald og held seg lenge. Konserveringsmetoden vart utvikla av nordamerikanske urfolk og spreidd til europeiske innvandrarar, koloniherrar og utforskarar. Pemmikan har blitt brukt blant anna på tidlege polarekspedisjonar og i militære stridsrasjonar. Blant anna brukte Roald Amundsen og Robert Falcon Scott pemmikan då dei gjekk til Sørpolen i 1911 og 1912.

Pemmikan blei opphavleg framstilt av bisonkjøt. Kjøtet blei skore opp i strimlar, lufttørka grundig, knust og mole saman med bøffelfeitt til ein fast deig. Denne blei stappa i skinnsekkar og tørka att. I tillegg til at kjøtet held seg lenge, kan pemmikan også brukast som reisekost, ettersom det er lite plasskrevande i høve til næringsinnhaldet. I dag blir pemmikan også laga industrielt til turbruk som ei blanding av tørka oksekjøt, oksetalg og ulike stive- eller sukkerhaldige stoff. 

I dag er Pemmikan òg merkenamn på eit energitilskot til hundar.

Kjelder
-------

1. ↑  Sinclair, J.M. (ed) *English Dictionary* Harper Collins: 2001. Oppgjeve av Engelsk Wikipedia.

* Pemmikan (14. februar 2009), *Store norske leksikon*. Fri artikkel henta 10. februar 2014.

---

* *Delar av denne artikkelen bygger på «Pemmikan» frå Wikipedia på bokmål, den 10. februar 2014.*
**Tambopata** er ei elv som høyrer til Amazonasbassenget, og er ei bielv til Madre de Dios. Ho renn gjennom regionen Madre de Dios, og Puno-regionen i Peru. I tillegg er ho grenseelv mot Bolivia gjennom ei kort strekning. Ho har ei total lengd på 402 km.

Elva vert fødd i dei snøkvite åsane som dominerer det peruansk-bolivianske Altiplano, i høgd over 3900 moh. Gjennom første nedstiginga mot låglandet i Amazonas dannar ho stryk og fossar i djupe dalar. 

Under 3000 moh går ho gjennom jungel i eit økosystem som har nesten permanent skydekke, kjent som tåkeskog eller 'yungas'. Når ho når fram til låglandet, under 500 m i Amazonasbassenget vert Tambopata ei roleg, brei og svingete elv gjennom jungelen i Amazonas. Ho Passerer byen San Rafael og tømmer seg i elva Madre de Dios ved regionhovudstaden Puerto Maldonado. 

Tambopata kryssar naturreservatet Tambopata-Candamo og får tilførsel av vatn frå elvane Mosojhuaico og Carama.

Kjelde
------

* *Denne artikkelen er basert på ei omsetjing av artikkelen Río Tambopata frå Spansk Wikipedia .*
**Malaika Mihambo** (fødd 3. februar 1994) er ein tysk friidrettsutøvar frå Heidelberg som vart europameister 2018, verdsmeister 2019 og olympisk meister 2021 i lengdehopp. Ho har ein personleg rekord på 7,30 meter frå verdsmeisterskapen 2019.

Aktiv
-----

Mihambo gjorde personbeste i lengdehopp med 6,90 meter i 2014. To år seinare tok ho bronsemedaljen i øvinga ved EM i friidrett 2016, før ho under Sommar-OL 2016 flytta sitt personbeste til 6,95 m i finalen og vart nummer 4. I Weinheim 26. mai 2018 forbetra ho rekorden sin til 6,99 meter, seinare same sommaren vart ho europameister med moderate 6,75 m.

2019-sesongen var Mihambo i sitt livs beste form. Ho forbetra den personlege rekorden til 7,07 m i Roma den 6. juni, vidare til 7,16 m i den tyske meisterskapen i Berlin 4. august, for så å toppe rekordreisa med 7,30 meter i VM finalen i Doha den 4. oktober. Under dei olympiske sommarleikane i Tokyo 2021 låg ho på tredjeplass før sjette og siste finaleomgang. I sitt siste forsøk landa ho på 7,00 meter og årsbeste, dermed la ho dei andre medaljevinnarane 3 centimeter bakom seg.

Mihambo vann den tyske meisterskapen i lengdehopp i 2016 og åra 2018-21.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* VM 2013 i Moskva: Utslått i kvalifiseringa (6,49 m =nr 18)
* EM 2014 i Zürich: Nr 4 – 6,65 m
* VM 2015 i Beijing: Nr 6 – 6,79 m
* EM 2016 i Amsterdam: Bronsemedalje – 6,65 m
* OL 2016 i Rio de Janeiro: Nr 4 – 6,95 m
* EM 2018 i Berlin: Gullmedalje – 6,75 m m, framom Maryna Bekh (6,73 m)
* VM 2019 i Doha: Gullmedalje – 7,30 m, framom Maryna Bekh-Romansjuk (6,92 m)
* OL i 2021 i Tokyo: Gullmedalje – 7,00 m, framom Brittney Reese (6,97 m)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Malaika Mihambo» frå Wikipedia på tysk, den 15. mai 2022.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* Munzinger (sport)

 |
**Ragnhild** er eit norsk kvinnenamn og førenamn. Namnet stammar frå norrøn tid og er sett saman av Ragn- og hild. Ein finn det att på Island som *Ragnhildur* og på Irland som *Ragnhailt*.

Ein kjenner til at namnet vart brukt frå 800-talet. Det heldt seg i bruk gjennom kristninga og reformasjonen, og var særleg mykje brukt i Oppland. 

Namnet er òg eit tradisjonelt kongeleg namn som var bore av fleire norske dronningar. I soga om Halvdan Svarte i Heimskringla skriv Snorre Sturlason om dronning Ragnhild Sigurdsdotter som drøymde store draumar om korleis etterslekta hennar skulle styra landet.

Ragnhild vart svært populært rundt 1930, då Prinsesse Ragnhild vart fødd og fekk dette namnet. Sidan har det tapa popularitet. Det er om lag 16 500 som heiter Ragnhild i Noreg i dag (SSB 2005).

Personar med Ragnhild som førenamn
----------------------------------

* Dronning Ragnhild Sigurdsdotter (800-talet)
* Ragnhild Jølsen , norsk forfattar
* Prinsesse Ragnhild, fru Lorentzen
* Ragnhild Sælthun Fjørtoft, TV-vertinne
* Ragnhild Furholt, norsk folkemusikksongar
* Ragnhild Gylver, norsk forfattar
* Ragnhild Grødal, norsk forfattar
* Ragnhild Hemsing, norsk filolinist
* Ragnhild Hveger, dansk symjar
* Ragnhild Nilstun, norsk forfattar
* Ragnhild Magerøy , norsk forfattar
* Ragnhild Myklebust, norsk idrettsutøvar
* Ragnhild Söderbergh, professor i barnespråk
* Ragnhild Vaishnavi, norsk komponist
* Ragnhild Lorentzen, dotter av prinsesse Ragnhild

Anna
----

* *Ragnhild* er namnet på ein trilogi og første boka i trilogien, skrive av Olav Duun

Bakgrunnsstoff
--------------

* Søk etter norsk namnestatistikk for Ragnhild hjå Statistisk Sentralbyrå
Sylvrevskinn.
Kongeleg hermelinpels (røyskattpels). Den dansk-norske kongen Christian VII (1749-1808).
**Pelsdyr** er slike dyr som vert jakta på eller oppdretta i fangenskap framfor alt av di pelsen på dyra (huda med håra på) kan nyttast som pelsverk, til dømes som klede for menneske i form av pelskåper og anna, som teppe (fell) eller anna. Dyr som vert jakta på eller oppala for å vere mat eller gjere nytte for seg på anna måte, som til dømes storfe, sau, reinsdyr, hare, vert ikkje rekna som pelsdyr i vanleg meining, sjølv om skinnet kan nyttast med håra på.

Dei viktigaste pelsdyra i kommersiell samanheng i Noreg er rev og mink, som i fangenskap er avla fram i ulike fargar, som til dømes som sylvrev. Jakta på selungar for pelsen si skuld var viktig i tidlegare tider, og spelar framleis ei viss kommersiell rolle, sjølv om slik pels ikkje er lett å omsetje i våre dagar. Vinterpelsen av røyskatt, kalla hermelin, har vore eit statussymbol for mellom anna kongar og rikfolk i gamal tid.
**Ragnhild Magerøy** (9. juli 1920–16. november 2010) var ein norsk forfattar fødd i Fræna. 

Magerøy skriv hovudsakleg historiske tekstar med stoff frå den nordiske mellomalderen og myter frå denne tida. Ofte tek ho for seg mindre kjende historiske skikkelsar, som Gunnhild Gormsdotter (gift med Eirik Blodøks), Ingerid Ragnvaldsdotter (gift med Harald Gille) og sonen hennar, biskopen Nikolas Arneson. Magerøy bidrog til auka interesse for den historiske romanen på 1960- og 1970-talet.

Ragnhild Magerøy har brukt historisk kjeldemateriale som verka til P. A. Munch og har utført fleire reiser for å samla bakgrunn til verka sine, mellom anna til Israel, Isle of Man, Skottland og Irland.

Ragnhild Magerøy har vore gift to gonger, med Idar Olsen frå 1945 til 1962 og med Nachman Kahan frå 1968 til han døydde i 1984. Ho budde ei tid i Oslo, Gjøvik og seinare Bærum før ho busette seg i Tønsberg. 

Magerøy vann Doblougprisen i 1975.

Verkliste
---------

### Skjønnlitteratur

* *Gunhild*, 1957
* *Forbannet kvinne*, 1958
* *Kjærligheten spør ikke*, 1960
* *Lengsel, men ingen vinge*, 1962
* *Dronning uten rike*, 1966
* *Mens nornene spinner*, 1969)
* *Himmelen er gul*, 1970
* *Nikolas*, 1972
* *Kvassere enn sverdet*, 1974
* *Baglerbispen*, 1976
* *Du*, 1977
* *De som dro Sudr*, 1979
* *Den lange vandringen*, 1980
* *Jorsal*, 1982
* *Miriams kilde* (noveller) 1985
* *Risens hjerte og andre fortellinger* (fortellingar) 1987
* *Den hvite steinen*, 1995
* *Hallfrid*, 1997
* *Blodig arv*, 2008

### Sakprosa

* *Spotlight på sagaen* (essay) 1991
* *Vesterhavs* (essay) 1999
* *Tusmørkefabler og sannferdige eventyr* (essay) 2003

Kjelder
-------

* kulturnett.no
* 

* «Ragnhild Magerøy – utdypning (NBL-artikkel)» i *Store norske leksikon*, snl.no.

Referansar
----------

1. ↑  Dødsannonse Aftenposten 23. november 2012

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Lokalhistoriewiki
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI

 |
Eit **plateselskap** er eit selskap som spesialiserer seg på produksjon, distribusjon og promotering av musikk- og videoopptak på ulike format, i hovudsak på CD, LP, DVD, SACD og tidlegare kassett.

Eit plateselskap kan vere, eller vere del av, eit stort, internasjonalt underhaldningskonsern, og vil då grunna marknadsføringa ofte operera med fleire platemerke, eller labelar etter det engelske «record label». Eit plateselskap kan òg vere eit mindre, uavhengig firma - då ofte med distribusjonsavtale med eit av dei store selskapa.

De fire store selskapa
----------------------

Dei fleste større plateselskap er i dag eigd av store multinasjonale verksemder som representerer den største delen av musikk- og filmindustrien, men talet uavhengige plateselskap har den siste tida auka. I 2005 blei 81.87% av all musikk som blei seld i USA distribuert av «dei fire store»: EMI, Universal Music, Sony BMG og Warner Music Group[*treng kjelde*]. Berre 18,13% blei seld av uavhengige plateselskap[*treng kjelde*].

Bakgrunnsstoff
--------------

* RIAA Radar Arkivert 2006-09-23 ved Wayback Machine. - Sjekk kva for nokre musikkutgjevingar som er gjevne ut av eit plateselskap som samarbeider med RIAA (engelsk)

* *Denne artikkelen bygger på «Plateselskap» frå Wikipedia på bokmål, den 12. februar 2009.*
**Malagarasi** er ei elv i vestlege Tanzania som renn gjennom Kigoma-regionen. Ei av sideelvane henna kjem frå Søraust-Burundi. Dette er den nest lengste elva i Tanzania etter Rufiji-Store Ruaha, og har det største vasskiljet i ei elv som renn ut i Tanganyikasjøen. *Malagarasi-Muyovozi Wetlands* er ein Ramsar-stad. Lokale folk kallar Malagarasi 'elva med vonde ånder'.

Malagarasi er 475 km lang.
Kjelda til elva ligg nær grensa mellom Tanzania og Burundi, og dei fyrste 80 km av elva danna grensa mellom dei to landa. Fleire sideelver frå Burundi-høglandet sluttar seg til den høgre breidda hennar. Etter samløpet med Lumpungu-elva kjem Malagarasi inn i Tanzania, formar ein sirkel og munnar ut på austsida av Tanganyikasjøen omtrent 40 km sør for Kigoma, nær Ilagala. Malagarasi er ei av dei viktigaste vasskjeldene til sjøen. 

Viktige sideelver er Ugalla og Moyowosi.

Flora og fauna
--------------

Treartar i Malagarasi-bekkenet er mellom anna *Albizia gummifera*, *Bridelia micrantha*, papyrusplante (*Cyperus papyrus*), *Diospyros mespiliformis*, morbærfiken (*Ficus sycomorus*), *Ficus verruculosa*, *Isoberlinia* spp. *Khaya senegalensis*, *Parkia filicoidea*, *Phoenix reclinata*, *Syzygium cordatum* og *Syzygium owariense*. 
Viktige gras i elvedalen er artar av *Hyparrhenia*, *Themeda* og *Echinochloa*.

Malagarasi-sardin (*Mesobola spinifer*) er endemisk i elva. Elva inneheld fleire fiskeartar som finst i Kongoelvbassenget men ikkje i Tanganyika. Den store ferskvass-kulefisken *mbu* (*Tetraodon mbu)*) finst derimot både i det sentrale og øvre Kongobassenget, Tanganyikasjøen og i Malagarasi.

Kjelder
-------

1. 1 2  Shick, Kate and Flaccus, Kathy. «Malagarasi River Delta Sedimentology: Evidence of Lake Level Changes in Lake Tanganyika» (PDF). Geology Department of the University of Arizona. Henta 30 May 2012.
2. ↑  Kisangani, Emizet F.; Bobb, F. Scott (2010). *Historical Dictionary of the Democratic Republic of the Congo*. Scarecrow Press. s. 299. ISBN 978-0-8108-5761-2. Henta 30. mai 2012.
3. ↑  Elf-Aquitaine (Company) (1992). *Bulletin des centres de recherches exploration-production Elf-Aquitaine*. Société nationale Elf-Aquitaine (Production). Henta 30. mai 2012.
4. ↑  *Maps* (Map). Google Maps.
5. ↑  «Malagarasi - Moyowosi», *www.feow.org*, henta 9. august 2021
6. 1 2  Hughes, R. H.; Hughes, J. S. (1992). *A Directory of African Wetlands*. IUCN. s. 244–. ISBN 978-2-88032-949-5. Henta 28 May 2012.
7. ↑  Tanzania Society (1980). *Tanzania notes and records*. Tanzania Society. s. 96–100. Henta 30. mai 2012.
8. ↑  Seegers, L. (November 15, 2011). «Mesobola spinifer (Bailey & Matthes, 1971) Malagarasi sardine». FishBase. Henta 29 May 2012.
9. ↑  Davies, Bryan Robert (31 July 1986). *The Ecology of River Systems*. Springer. s. 218. ISBN 978-90-6193-540-7. Henta 30 May 2012.

* *Denne artikkelen bygger på «Malagarasi River» frå Wikipedia på engelsk, den 9. august 2021.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
Ei kvinne speler sjakk i gravkammeret til Nefertari.
**Brettspel** er ein type spel som blir spelte på eit brett eller ei plate med særskilde brikker som skal flyttast rundt på dette i løpet av spelet. Kvart spel har særskilde reglar for korleis ein kan flytta brikkene. Ein bruker ofte tilleggsutstyr, som terningar eller kort, til å styra spelet. 

Brettspel varierer i utfordring frå pedagogiske spel for små born, spel mynta på hele familien, enkle spel med eit utal strategiske val til tunge spel med mange reglar som tek fleire dagar å spela gjennom.

Det finst eit utal brettspel med mange ulike føremål. Dei *klassiske brettspela* som dam, sjakk og backgammon er kjende over heile verda. Nyare spel kan vera tettare knytte til den verkelege verda, som Trivial Pursuit, Geni og Monopol. Ein ny type spel som særleg er mykje spelte blant ungdom er moderne strategispel, som Axis & Allies, Carcassonne og Risk.

Kjelder
-------

* nb:brettspill

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* BNE

 |
**Malakhra** (urduskrift ملاكهرا ) eller **malakhro** (sindhiskrift ملاکڙو) er ei sørasiatisk form for bryting som særleg er knytt til Sindh og sindhiar i India og Pakistan.

Brytarane (*malhoo*) bind eit reip rundt livet på kvarandre før ein kamp. Deretter held dei fast i reipet og prøver å kasta den andre i bakken. Det er ikkje lov å dra motstandaren ned med anna enn reipet. Brytarane har elles på seg eit lendeklede kalla *sandhra*.

Ein kamp tar som regel mindre enn eit minutt. Kampar blir gjerne haldne på fredagar eller ved høgtider, marknader og festivalar.
Malhooar og malakhrokampar blir gjerne støtta av rike føydalherrar eller andre mektige personar i lokalsamfunnet. I samband med kampar har brytarane også hjelparar som sikrer god kontroll over reipet.

Sjå òg
------

* Kusjti
* Bolikhela
* Inbuan

Kjelder
-------


* Natasha Raheel. «Malakhra lives on, thanks to a mulh-titude of reasons». *The Express Tribune* (January 3, 2015).
* «Malakhra». Fotoessay av Ameer Hamza ved demotix.com (10 February 2009)

---

* *Denne artikkelen bygger på «Malakhra» frå Wikipedia på engelsk, den 5. juli 2015.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Fjernsynsrapport om malakhra ved Samaa.tv
**Ragnar Toralf Kalheim** (22. desember 1926–26. mai 1974) var ein norsk fagforeiningsleiar og sosialist. 

Kalheim vart fødd i Nesbyen. Faren var rallar, og flytte mykje rundt med familien før dei endeleg slo seg ned i Tønsberg rett før krigen starta.

Han deltok i motstandsarbeid under andre verdskrigen, og gjekk inn i Norges Kommunistiske Ungdomsforbund. Kalheim blei ekskludert (utestengd) av NKU som Furubotn-tilhengar i 1949.

Frå same året arbeidde Kalheim som tømmermann ved Akers Mekaniske Verksted i Oslo. Han fekk snart tillitsverv i fagorganisasjonen, i Norsk Jern- og Metallarbeiderforbund (LO). Frå 1957 sat han i forbundsstyret, og i 1973 blei han vald til leiar for Avdeling 1 av Jern og Metall, den største fagforeininga i Noreg da.

Kalheim deltok i folkeaksjonar mot atomvåpen, NATO og norsk medlemskap i EF/EU. Han var nestleiar i «Folkebevegelsen mot EEC\*» frå 1970, og bidrog i høg grad til at det blei fleirtal for nei-sida. 

* (EEC=EF=EU).

Partimessig var Kalheim medlem av Det norske Arbeidarpartiet frå 1959 til 1973, da mange av EF/EU-motstandarane, som hadde organisert seg i Arbeidernes Informasjonskomite AIK, gjekk ut av partiet. Da hadde Kalheim alt ei god stund vore tilhengar av samling på venstresida i eitt breitt sosialistisk parti. Etter nei-sigeren i folkerøystinga i 1972, blei dette delvis verkeleggjort i og med opprettinga av Sosialistisk Valforbund i 1973, som blei til Sosialistisk Venstreparti i 1975. Kalheim var ein viktig faktor i denne samlingsprosessen til han brått døydde i 1974.

Kalheim stod for ein sjølvstendig og gradualistisk sosialisme, ein «sosialisme på norsk», som det kom til å heite nokre år seinare. Han ville gjere «den uverdige problemstillinga Moskva, Brüssel eller Washington heimlaus i norsk politisk tenking», og såg for seg ei gradvis utvikling av norsk sosialisme blant anna gjennom utvida arbeidarmakt i bedriftene. 

Kalheim sine synspunkt kunne vere omstridde på venstresida, men han var høgt verdsett, ikkje minst for sin vinnande personlegdom og folkelege radikalisme.

Kjelder
-------

* Fødselsdato + heimstad frå NBL-artikkel om Kalheim, skriven av Terje Halvorsen.

Bakgrunnsstoff
--------------

* «Ragnar Kalheim». Stortinget.no.


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Lokalhistoriewiki
* PolSys
* VIAF
* LCCN
* ISNI

 |
Koordinatar: 67°57′S 62°29′E﻿

**Smith Peaks** er ei gruppe fjelltoppar som ligg like sør for Mount Hordern i David Range i Framnesfjella. Det vart kartlagd av norske kartografar frå flyfoto tekne under Lars Christensen-ekspedisjonen, 1936-37. Det vart kartlagd på ny av ANARE (Australian National Antarctic Research Expeditions), 1957–60. og vart namngjeven av Australian Antarctic Names and Medals Committee (ANCA) etter F.A. Smith, som var dieselmekanikar ved Mawson-stasjonen, 1957.

Dunlop Peak
-----------

**Dunlop Peak** er ein av Smith Peaks, 1330 moh, som ligg 1 nautisk mil (1,9 km) sør for Mount Hordern i David Range i Framnesfjella. Det vart kartlagd av norske kartografar frå flyfoto tekne under Lars Christensen-ekspedisjonen, 1936-37. Det vart namngjeve av Australian Antarctic Names and Medals Committee (ANCA) etter R. Dunlop, forskar på kosmisk stråling ved Mawson-stasjonen i 1959.

Kjelder
-------

 Denne artikkelen inneheld stoff som er offentleg eige frå United States Geological Survey-artikkelen  «Smith Peaks» (innhald frå Geographic Names Information System).


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Asma Jilani Jahangir** (27. januar 1952–11. februar 2018) var ein menneskerettsaktivist og advokat frå Pakistan.

Jahangir vart sett i husarrest fleire gonger. Ho vart fengsla i 1983 for å delteke i kampen mot militærregimet til president Zia-ul-Haq. Ho førte òg ein aktiv kamp mot islamiseringspolitikken til ul-Haq, og forsvarte personar skulda for blasfemi, kvinner som stod i fare for æresdrap og religiøse minoritetar. I 1987 var ho med på å stifta den uavhengige Human Rights Commission of Pakistan (HRCP), og leidde organisasjonen i fleire år.

Asma Jahangir vart den første kvinnelege presidenten i Pakistans høgsterettsadvokatforeining, noko som vart sett på som ein siger for progressive krefter og kvinnerettar. Ho var visepresident for International Federation for Human Rights, FNs spesialrapportør for utanomrettslege avrettingar (1998–2004), for religions- og trusfridom (2004–2010), og for menneskerettssituasjonen i Iran (2016–2018). Ho sat i FN-panelet for gransking av Sri Lankas brot på menneskerettar, og drog på FN-oppdrag for å samla inn informasjon om israelske busetjingar.

Jahangir fekk fleire prisar. I 2014 fekk ho Right Livelihood Award, saman med den amerikanske IT-teknikaren og varslaren Edward Snowden, for forsvaret sitt for menneskerettar i Pakistan under «svært vanskelege og komplekse situasjonar og stor personleg risiko». I 2018 vart Jahangir posthumt tildelt Nishan-e-Imtiaz, den høgaste sivile utmerkinga i Pakistan.

Kjelder
-------

1. 1 2  Dawn.com (11. februar 2018), «Leading human rights lawyer Asma Jahangir passes away in Lahore», *DAWN.COM* (på engelsk), henta 10. november 2021
2. ↑  Ijaz, Saroop, «Asma Jahangir (1952-2018): The human rights icon from Pakistan was a feisty street fighter», *Scroll.in* (på engelsk), henta 10. november 2021
3. ↑  «Asma Jahangir, Junaid Jamshed, Afridi, Misbah among 141 nominated for Civil Awards», *www.thenews.com.pk* (på engelsk), henta 10. november 2021
4. ↑  «Pakistan set to honour Asma Jahangir, Fidel Castro on March 23», *The Express Tribune* (på engelsk), 17. mars 2018, henta 10. november 2021

* *Denne artikkelen bygger på «Asma Jahangir» frå Wikipedia på bokmål, den 10. november 2021.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Asma Jahangir**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* ISNI
* LIBRIS
* BBC Things
* Munzinger (iba)

 |
**Tom Kåre Staurvik** (fødd 13. februar 1970) er ein norsk tidlegare fotballspelar som vanlegvis spelte på midtbana, seinare også på midtstopparplass. Han var særleg kjend for sine harde skot og frispark.

Staurvik eliteseriedebuterte for Bodø/Glimt i 1993. I sin fyrste sesong var han med å vinne NM-cupen og sikre sølvmedaljen i eliteserien. Etter to sesongar i Glimt vart han overført til Rosenborg BK, ein klubb han vann både seriemeisterskap og cupmeisterskap med i 1995, medan han i 1996 fekk seriegull. Både i NM-finalen 1993 og i finaleomkampen 1995 kom Staurvik på skåringslista.

Sesongen 1996/97 spelte Staurvik for nederlandske NAC Breda. Sommaren 1997 gjekk han tilbake til Bodø/Glimt, der han spelte i fem år. Etter eit kort tilvære i kinesiske Shanghai Shenhua, var han 2002/03 knytt til GIF Sundsvall. Sidan var han ei tid spelande trenar i Harstad Idrettslag på nivå tre i norsk seriefotball.

Staurvik deltok i to landskampar i 1993-94. Han debuterte då Noreg vann 7-0 borte mot Færøyane i august 1993 då han kom inn og Erik Mykland gjekk ut i pausen.

### Merittar

* Noregsmeister 1992: Bodø/Glimt
* Noregsmeister 1995: Rosenborg
* Seriemeister 1995 og 1996: Rosenborg
* Seriesølv 1993: Bodø/Glimt

Kjelder
-------

* eu-football