recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Det sivile venezuelanske flagget.
Det venezuelanske statsflagget.
**Det venezuelanske flagget** er ein vassrett trikolor i gult, blått og raudt med ein stjerneboge i midtstripa. Det kan også ha riksvåpenet øvst til venstre. Flagget blei offisielt teke i bruk av Venezuela i 1811. 

Flagget blei utforma av fridomskjemparen Franciso de Miranda i 1806. 3. august er flaggdagen i Venezuela (Día de la Bandera). Dagen viser til datoen då Miranda heiste flagget i Venezuela for første gong. Flaggdagen blei før 2006 feira den 12. mars etter ei tidlegare heising.

Soge
----

Flagget blei utforma som ein rein trikolor av Franciso de Miranda i 1806, som først heiste det ombord skipet Leandro i Jacmel-bukta på Haiti den 12. mars 1806. 3. august same året blei det for første gong heist i Venezuela. 14. juli 1811 blei det heist som nasjonalflagg på hovudplassen i Caracas.

Den gule stripa blei dobla i vidde i 1819 då flagget blei brukt av Stor-Colombia. I 1836 blei stripene gjort like breie igjen og sju stjerner i ein runding blei lagt til i midten. Dei symboliserte provinsane som først erklærte sjølvstende frå Spania: Barcelona, Barinas, Caracas, Cumaná, Margarita, Mérida og Trujillo.

I 1954 blei riksvåpenet lagt til i øvre venstre hjørne. Denne endringa gjeld berre statsflagget, og dekkjer ikkje flagget brukt av sivile, handelsskip og liknande.

Det venezuelanske flagget og ein statue av Simón Bolívar.
I 2006 blei dei sju stjernene utvida til åtte for også å rekna provinsen Guyana med til dei som erklærte sjølvstende. Dette var allereie blitt fastsett av Simón Bolívar i 1817 , utan at det då hadde fått følgjer. Det nye flagget blei innført av den mektige presidenten Hugo Chávez, som også fekk hesten i riksvåpenet vend frå høgre mot venstre. Endringane førte til sterke protestar frå opposisjonen i Venezuela.

Bakgrunnsstoff
--------------

Kjelder
-------


* *Complete Flags of the World*, Dorling Kindersley, femte utgåve 2008.
* The Flag Day (Día de la Bandera) ved FOTW Flags Of The World, flagspot.net
* Greg Morsbach, New Venezuela flag divides nation, BBC News, 13 March 2006
**Torkild Olsson Fosse** (16. februar 1828–1. juli 1902) var ein lærar og stortingsmann frå Sauland i Telemark. Han var medlem av Venstre.

Fosse var son til ein gardbrukar. Han vart seminarist frå Holt seminar i 1846 og var i dei komande åra privatlærar. I 1854 vart han lærar ved borgarskulen i Tromsø, frå 1856 også timelærar ved middel- og realskulen i byen. Han avla eksamen til artium i 1864, men tok ikkje studiar fatt. I staden heldt han fram som lærar i Tromsø og han var bibliotekar ved Tromsø kommunale bibliotek. Han slutta lærargjerninga i 1898.

Fosse var i over 20 år medlem av bystyret i Tromsø, og ordførar i fleire år. Han representerte bykrinsen Tromsø og Bodø på Stortinget frå 1883 til 1888. Perioden 1883-85 var han medlem av justiskomiteen, samt 1883 av traktatkomiteen. Medan han 1886-88 var medlem av Lagtinget og av justiskomite nr 2.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak:*Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
* Biografisk informasjon om Torkild Fosse NSD Norsk senter for forskningsdatas politikararkiv

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
**Det tyske krosstoget** (òg kalla **krosstoget i 1197** eller **krosstoget til Henrik VI**) var ei krosstog som keisar Henrik VI av Det tysk-romerske riket sette i gang etter det mislukka krosstoget til Fredrik I, som òg vert kalla «keisarkrosstoget» Krosstoget enda totalt mislukka. Henrik VI døydde av feber i Messina i oktober 1197 og mange av kommandantane reiste attende til Tyskland for å verne om sine interesser føre det neste keisarvalet. Dei gjenverande adelege i krosstoget erobra Sidon og Beirut før dei reiste attende til Tyskland.

Bakgrunn
--------

I 1187 erobra Saladin Jerusalem frå krossfararstatane. I eit forsøk på å ta byen tiblake vart det tredje krosstoget sett i gang av kong Filip II August av Frankrike, kong Rikard Løvehjarta av England og den tysk-romerske keisar Fredrik I Barbarossa. Fredrik Barbarossa døydde etter å drukna i Anatolia og det tyske krsstoget, som kan ha bestått av mellom 100 000 og 150 000 mann, vendte heim att Det heilage landet vart verande ein sterk muslimsk skanse. 

Den eldre son til Fredrik, Henrik VI, erklærte eit nytt krosstog og håpte at den massive slagkrafta til det tredje krosstoget framleis kunne utnyttast, og mange mann svarte:

* To erkebiskopar
* Ni biskopar
* Fem hertugar

Mange lågadelege vart òg med i krosstoget og etter kvart var ein mektig arme på veg søraustover.

Det tyske krosstoget
--------------------

Henrik VI valde å utnytte faren sin trugsel om å ta Austromarriket og sendte ei trugande brev til den austromerske keisaren Isak II Angelus. Isak hadde vorte styrta i april 1195 av broren Aleksius III Angelus. Aleksius underla seg kravet til Henrik VI med ein gong og samla inn høge skattar frå sine undersåttar for å betale krossfararane 5000 pund gull. Før Henrik kom seg vidare døydde han, men då var alt ein stor del av tyskarane på veg mot Palestina. Krossfararane gjekk i land ved Akko i september 1197 og erobra Sidon og Beirut. Då meldinga om at keisaren var død nådde krossfararane returnerte dei heim att utan fleire sigrar.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Crusade of 1197» frå Wikipedia på engelsk, den 1. januar 2009.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
	+ Jonathan Riley-Smith (1990). *Atlas of the Crusades*. New York: =Facts on File.
	+ John Julius Norwich (1997). *A Short History of Byzantium*. New York: Vintage Books.

1. ↑  The Crusades, C. 1071-c. 1291 av Jean Richard, Jean Birrell, s. 237
2. 1 2 3  John Julius Norwich (1997). *A Short History of Byzantium*. New York: Vintage Books. s. 298.
3. ↑  John Julius Norwich (1997). *A Short History of Byzantium*. New York: Vintage Books. s. 297.
4. ↑  Riley-Smith (1990) s.64
**Torkel Knutsson Lillefosse** (5. juli 1868–9. januar 1946) var ein norsk botanikar frå Strandebarm i Hordaland.

Lillefosse var son til ein plassemann på Litle-Fosse og dreiv sjølv husmannsplassen som nygift i 1900. Han var elles treskjerar. Nokre år seinare busette han seg i kyrkjebygda i Strandebarm og var gartnar, kalla «Kumunegartner» i folketeljinga 1910.

I årevis dreiv han og samla inn plantar i Hordaland og Sogn og Fjordane, plantesamlingar som skal vere dei største og mest allsidige frå desse fylka. Samlingane er i dag fordelt på dei botaniske musea i Bergen og Oslo.

Frå 1921 var Lillefosse statsstipendiat og arbeidde sidan på heiltid med å granske floraen i Vest-Noreg. Han skreiv *Strandebarms flora*, eit arbeid om vegetasjonen i heimbygda som vart prenta i 1940.

Kjelder
-------

* Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1957
* Næss, Anders (1947). *Strandebarm og Varaldsøy i gamal og ny tid*. Strandebarm og Varaldsøy bygdeboknemnd. s. 29–31.
* *Attersyn historisk biletbok frå Kvam. [bind 1]*. Bygdejol forl. 1997. s. 80. ISBN 8291520046.
* Jens Holmboe. «Torkel Knutsen Lillefosse». *Norsk biografisk leksikon*. Første utgave. Bind 8. 1938

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
Tysklands føderale høgsterett, *Bundesgerichtshof*, i Karlsruhe.
**Det tyske rettssystemet** er eit system av domstolar som tolkar og gjer seg nytte av lovene i Tyskland.

Historie
--------

Det tyske rettssystemet er som fleire av dei kontinentaleuropeiske rettssystema prega av romarretten. Frå 1200-talet til 1500-talet byrja denne å verte importert frå Nord-Italia. Romarretten vart dels sidestilt med, dels tok den over for dei enkelte germanske stamme-rettssystema. Romarretten pregar den tyske retten i dag særskilt gjennom den systematiske rettsutviklinga på 1800-talet.

Grunnleggjande for den tyske retten i dag er òg, ikkje minst, erfaringane frå 1933 til 1945 med den barbariske naziretten. Desse gav grunnlaget for ein omfattande debatt om rettspositivismen og den "over-positive" retten. Debatten gjekk m.a. på "når er rett ikkje lenger rett", eksistensen av ein naturrett og skiljet mellom positiv rett og moral. Desse spørsmåla fekk dels svar gjennom utviklinga av det internasjonale menneskerettsomgrepet.

Rettsområde (Rechtsgebiete)
---------------------------

* Privatrecht (Privatrett)

Den tyske privatretten er regulert gjennom ei rad enkeltlovar (Einzelgesetzen) men har sentrum i lovasamlinga *Bürgerliches Gesetzbuch* (BGB) (norsk: den borgarlege/sivile lovboka), som byrja å verka frå 1. januar 1900. I Austerrike er den tilsvarande lovsamlinga *Allgemeines Bürgerliches Gesetzbuch* (ABGB) og i Sveits *Schweizer Zivilgesetzbuch* (ZGB).
* Öffentliches Recht (Offentleg rett) omfattar normer som gjer kompetanse til å nytte offentleg vald eller å gje offentlege plikter.

* Strafrecht (Strafferett)
**Torkell Arnold Tande** (11. september 1901–8. februar 2001) var ein norsk prest og politikar fødd i Nissedal. Han var sokneprest i Sannidal frå 1930 til 1970, dei siste sju åra også prost i Bamble prosti. Frå 1954 til -65 representerte han Venstre på Stortinget. Dagny Tande Lid var systera hans.

Prestesonen Tande vart sjølv prest. Han var elles ordførar i Sannidal frå 1937 til han i 1941 vart avsett av nazi-styret. I 1945 vart han på ny ordførar. Ved stortingsvalet 1945 vart han fyrste varamann for Venstre i Telemark, noko han var heilt fram til 1954. Då Neri Valen døydde i januar 1954, heilt i byrjinga av ein fireårsbolk, rykte Tande opp til fast stortingsplass. Gjennom to attval hadde han rom mellom stortingsrepresentantane til 1965. I 1960 var han elles medlem av Europarådet, fire år tidlegare tok han vervet som formann i En Verden-rørsla si stortingsgruppe.

Tande var formann i Sannidal historielag frå 1945 og i lang tid framover. I den eigenskap var han medredaktør til bygdebøkene for Sannidal og Skåtøy.

Kjelder
-------

* *Norsk Allkunnebok*, X. bandet. 1966

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
**Auxerre** er ein by og kommune sentralt i Frankrike. Han er *préfecture* (administrasjonsstad) i departementet Yonne i regionen Bourgogne-Franche-Comté. Byen har om lag 40 000 innbyggjarar og ligg ved elva Yonne.

Auxerre er eit kommersielt og industrielt senter med industriar som næringsmiddelindustri, trevare og batteri. Han er òg kjend for vinen som vert produsert her, inkludert den vidkjende typen chablis.

Historie
--------

Auxerre var ein gong ein blømande gallo-romersk by langs ein av hovudvegane i området, Via Agrippa, og ved elva Yonne. På 200-talet vart byen eit bispesete og hovudstad i ein romersk provins. På 400-talet var det bygd ei domkyrkje i byen. Seint på 1000-talet og tidleg på 1100-talet vart det bygd bymurar av dei føydale hertugane av Auxerre. 

Bourgeois-verksemder vart oppretta i lag med tradisjonelt jordbruk og vinproduksjon frå 1100-talet, og Auxerre utvikla seg til ein kommune med eige rådhus. Byen vart ein del av Frankrike under kong Ludvig 11, og det gjekk hardt utover staden under Hundreårskrigen og Hugenottkrigen. I 1567 vart byen erobra av hugenottar, og mange katolske byggverk vart øydelagd. Festningsvollane frå mellomalderen vart jamna jorda på 1700-talet. 

På 1800-talet vart infrastrukturen i byen kraftig bygd ut, inkludert ein jernbanestasjon, eit psykiatrisk sjukehus og forgardane, og nye bydelar vart utvikla på den høgre breidda av Yonne. 

I 1995 fekk Auxerre nemninga «By av kunst og historie».

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Auxerre**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Verdsmeisterskapen på skeiser 1982 for menn** vart avvikla i Assen i Nederland helga 20. og 21. februar. 33 utøvarar frå 17 land deltok i meisterskapen, av dei fire frå Noreg.

Hilbert van der Duim frå Nederland vart verdsmeister framom Sovjetunionens Dmitrij Botsjkarov og med norske Rolf Falk-Larssen på tredjeplass. Gaétan Boucher frå Canada var kjappast på 500-meteren, Duim fekk bestetid på 1500 m, medan Dmitrij Botsjkarov vann både 5000 m og 10000 m.

### Skeise-VM 1982


| Plass | Utøvar | Land | Poeng |
| --- | --- | --- | --- |
| Gull | Hilbert van der Duim |  Nederland | 168,410 |
| Sølv | Dmitrij Botsjkarov |  Sovjetunionen | 168,771 |
| Bronse | Rolf Falk-Larssen |  Noreg | 169,320 |
| 4 | Frits Schalij |  Nederland | 169,412 |
| 5 | Tomas Gustafson |  Sverige | 169,613 |
| 6 | Tom Erik Oxholm |  Noreg | 170,764 |
| 7 | Viktor Sjasjerin |  Sovjetunionen | 170,901 |
| 8 | Jan Junell |  Sverige | 171,754 |
|

Dato: 20./21. februar 1982

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Wereldkampioenschap schaatsen allround mannen 1982» frå Wikipedia på nederlandsk, den 24. november 2020.*
**Torleiv Jørgensson Stadskleiv** (10. oktober 1865–17. august 1946) var ein norsk biletkunstnar frå Bø i Telemark, der han budde mest heile livet.

1895
På 1880-talet var Stadskleiv ei tid elev hos Erik Werenskiold og Christian Krohg. Kring 1900 studerte han i København under leiing av Kristian Zahrtmann.

Våren 1895 flytta den unge og talentfulle biletkunstnaren Halfdan Egedius til Bø. Egedius og Stadskleiv utvikla ein tett vennskap og påverka kunsten til einannan. Egedius kjende verk *Drømmeren* portretterar Stadskleiv.

Stadskleiv, som var ein framifrå teiknar, henta dei fleste av sine landskapsmotiv frå skog- og fjellnaturen i Telemark. Bileta er gjerne forma i ein romantisk stil, som i mangt kan minne om kunsten til Werenskiold og Egedius.

I 1967 gav Aschehoug ut ein biografi om Torleiv Stadskleiv, skriven av bilethoggaren Dyre Vaa.

Stadskleiv er heidra med ein statue på Bø stasjon.

Kjelder
-------

* «Torleiv\_Stadskleiv» i *Store norske leksikon*, snl.no.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* Norsk kunstnerleksikon
* VIAF
* ULAN
* KulturNav

 |
**Verdsmeisterskapen på skeiser 1987 for menn** vart avvikla i Heerenveen i Nederland helga 14. og 15. februar. 35 utøvarar frå 18 land deltok i meisterskapen, av dei fire frå Noreg.

Nikolaj Guljajev frå Sovjetunionen vart verdsmeister på ny verdsrekord i full firkamp. Landsmannen Oleg Bozjev enda på andreplassen for tredje året i rad, hårfint føre Michael Hadschieff frå Austerrike. Om laurdagen gjekk Bae Ki-tae frå Sør-Korea kjappaste 500-meteren, før nederlendaren Leo Visser sette verdsrekord med 6.47,0 på 5000 m. Sundagen flytte Guljajev verdsrekorden på 1500 m til 1.52,70, sameleis forbetra norske Geir Karlstad verdsrekorden på 10 000 meter til 14.03,9.

### Skeise-VM 1987


| Plass | Utøvar | Land | Poeng |
| --- | --- | --- | --- |
| Gull | Nikolaj Guljajev |  Sovjetunionen | 159,356 |
| Sølv | Oleg Bozjev |  Sovjetunionen | 169,558 |
| Bronse | Michael Hadschieff |  Austerrike | 160,567 |
| 4 | Leo Visser |  Nederland | 160,808 |
| 5 | Gerard Kemkers |  Nederland | 161,545 |
| 6 | Viktor Sjasjerin |  Sovjetunionen | 161,707 |
| 7 | Rolf Falk-Larssen |  Noreg | 162,129 |
| 8 | Christian Eminger |  Austerrike | 162,406 |
| 9 | Benoît Lamarche |  Canada | 162,730 |
| 10 | Hein Vergeer |  Nederland | 162,779 |
| 11 | Geir Karlstad |  Noreg | 162,884 |

Dato: 14./15. februar 1987

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Wereldkampioenschap schaatsen allround mannen 1987» frå Wikipedia på nederlandsk, den 30. november 2020.*
**Torlaug Løkensgard Hoel** (fødd i 1939) er ein norsk professor emeritus i skriving, pedagogikk og norsk didaktikk ved Noregs teknisk-naturvitskaplege universitet NTNU.

Ho vart cand.mag. ved Universitetet i Oslo i 1966 og cand.philol. same staden i 1973 med hovudoppgåva *Draumen om frigjering: eit hovudtema i Hans Børlis lyrikk* i nordisk. I 1995 vart Hoel dr. art. ved Universitetet i Trondheim på avhandlinga *Elevsamtalar om skriving. Responsgrupper i teori og praksis*.

Hoel arbeidde som adjunkt ved Gerhard Schønings vidaregåande skule frå 1967 og seinare som lektor. Ho var amanuensis/førsteamanuensis ved Pedagogisk seminar, Universitetet i Trondheim (i dag Program for lærarutdanning, NTNU) frå 1980, og professor frå 1999. Frå 2002 til 2005 var ho prodekan ved Fakultet for samfunnsvitskap og teknologileiing. Torlaug Løkensgard Hoel er medlem av Det Kongelige Norske Videnskabers Selskab.

I 2012 fekk Torlaug Løkensgard Hoel og Sissel Lie NTNUs likestillingspris for innsatsen sin gjennom fleire år, der dei har halde fleire opprykkurs for kvinnelege forskarar i førsteamanuensisstillingar, vore mentorer i NTNU sine mentorprogram og halde skrivekurs for kvinnelege stipendiatar.

Bibliografi
-----------

### Utvalde bøker

* 1990 *Skrivepedagogikk på norsk. Prosessorientert skriving i teori og praksis*. Cappelen ISBN 978-82-021-2391-8
* 2000 *Skrive for å lære*, med Olga Dysthe og Frøydis Hertzberg. Abstrakt forlag. ISBN 978-82-7935-293-8
* 2008 *Skriving ved universitet og høgskolar*. Universitetsforlaget ISBN 978-82-150-1339-8
* 2008 *Det store spranget: ny som lærer i skole og barnehage*, med Brit Hanssen, Rachel Jakhelln og Sissel Østrem. Tapir akademisk forlag. ISBN 978-82-519-2282-1

Kjelder
-------

1. ↑  «Torlaug Løkensgard Hoel - ein lærar som lyttar». *Universitetsavisa*. 24. november 2006. Arkivert frå originalen 23. april 2016.
2. ↑  «Likestillingsprisen 2012». ntnu.no.

* *Denne artikkelen bygger på «Torlaug Løkensgard Hoel» frå Wikipedia på bokmål, den 21. juli 2019.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Publikasjonar av Torlaug Løkensgard Hoel i forskingsdokumentasjonssystemet Cristin

* Publikasjonar av Torlaug Løkensgard Hoel i BIBSYS

* Miniportrettet: Torlaug Løkensgard Hoel
* Hoels profilside, NTNU

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
**Verdsmeisterskapen på skeiser 1975 for menn** vart avvikla på Bislett stadion i Oslo helga 8. og 9. februar. 32 utøvarar frå 16 land deltok i meisterskapen, av dei fire frå Noreg. 

Harm Kuipers frå Nederland vart verdsmeister, utan å ha vore mellom dei to beste på nokon distanse. Distansesigrane gjekk til nordmenn på dei tre fyrste distansane; Jan Egil Storholt på 500 meter, Sten Stensen på 5000 meter og Amund Sjøbrend på 1500 meter. Ingen av desse kom på den endelege sigerspallen, det gjorde derimot Vladimir S. Ivanov frå Sovjetunionen, som fekk bestetid på milløpet og vart andremann i kampen om laurbærkransen.

### Skeise-VM 1975


| Plass | Utøvar | Land | Poeng |
| --- | --- | --- | --- |
| Gull | Harm Kuipers |  Nederland | 176,002 |
| Sølv | Vladimir S. Ivanov |  Sovjetunionen | 176,050 |
| Bronse | Jurij Kondakov |  Sovjetunionen | 176,382 |
| 4 | Sten Stensen |  Noreg | 176,572 |
| 5 | Masayuki Kawahara |  Japan | 176,787 |
| 6 | Dan Carroll |  USA | 177,194 |
| 7 | Amund Sjøbrend |  Noreg | 177,588 |
| 8 | Jan Egil Storholt |  Noreg | 177,614 |
| 9 | Viktor Varlamov |  Sovjetunionen | 178,153 |
| 10 | Aleksandr Vladimirov |  Sovjetunionen | 178,177 |
| 11 | Göran Claeson |  Sverige | 178,312 |
| 12 | Terje Andersen |  Noreg | 178,962 |
| 13 | Piet Kleine |  Nederland | 178,986 |

Dato: 8./9. februar 1975

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Wereldkampioenschap schaatsen allround mannen 1975» frå Wikipedia på nederlandsk, den 15. november 2020.*
Sirona og Apollon
**Sirona** (namnet er blitt tolka som 'guddommeleg stjerne'), truleg den same som **Dirona** og **Divona**, var ei gudinne dyrka av keltarar i fastlandseuropa frå Ungarn til Bretagne. Ho blei sett i samband med heilage kjelder og kunne lækja og gje grøde. 

Sirona blei avbilda åleine eller saman med Apollo Grannus. Statuar av henne kan til dømes vera saman med ein hund, ein slange, egg, korn, druer og anna frukt.

Sirona-funn avmerkte på europakartet.
Sirona blei særleg dyrkar av treveriane i Moseldalen. Det er mellom anna gjort funn som har med Sirona å gjera mellom anna i Hochscheid mellom Mainz og Trier, i Sainte-Fontaine nær Freyming, og i Mainz. 

Gudinna blei erstatta med Borvo, som er omtalt som sonen hennar, i fleire stader av den keltiske verda.

Sjå òg
------

* Damona
* 116 Sirona, ein asteroide oppkalla etter gudinna

Kjelder
-------


* James McKillop (1998), «Apollo», *A Dictionary of Celtic Mythology*, Oxford University Press, Oxford Reference Online, henta 31. januar 2008

Bakgrunnsstoff
--------------

* Presentasjon av Sirona-tempel i Alzey Arkivert 2005-05-18 ved Wayback Machine. (tysk)
* Sirona på tempelsøyle i Vienne-en-Val (fransk)
**Verdsmeisterskapen på skeiser 1970 for menn** vart avvikla på Bislett stadion i Oslo helga 14. og 15. februar 1970. 33 utøvarar frå 13 land deltok i meisterskapen, av dei fem frå Noreg. 

Ard Schenk frå Nederland vart verdsmeister, tre veker etter han hadde vorte europameister. Norske Magne Thomassen vart andremann, nederlendaren Kees Verkerk kom på tredjeplass. Thomassen vann 500-meteren, Schenk sigra på 1500 meter og hans landsmann Jan Bols var best på begge dei lengste distansane.

### Skeise-VM 1970


| Plass | Utøvar | Land | Poeng |
| --- | --- | --- | --- |
|  | Ard Schenk |  Nederland | 173,487 |
|  | Magne Thomassen |  Noreg | 173,893 |
|  | Kees Verkerk |  Nederland | 174,433 |
| 4 | Jan Bols |  Nederland | 175,470 |
| 5 | Dag Fornæss |  Noreg | 175,717 |
| 6 | Göran Claeson |  Sverige | 176,697 |
| 7 | Sten Stensen |  Noreg | 177,038 |
| 8 | Bjørn Tveter |  Noreg | 177,278 |
| 9 | Eddy Verheijen |  Nederland | 177,430 |
| 10 | Bård Henriksen |  Noreg | 177,827 |
| 11 | Johnny Höglin |  Sverige | 178,382 |
| 12 | Kimmo Koskinen |  Finland | 178,922 |

Dato: 14./15. februar 1970

Kjelder
-------

*Sportsboken 1970*. Norsk kunstforlag. Oslo 1970.
Antennetårn på Crystal Palace transmitter i London.
**Radiosendar**, òg kjend under omgrepet ***transmitter*** (gjennom-sendar, formidlar) er ei elektronisk innretning som sender eit elektromagnetisk signal som formidlar innhald i form av radio, television, eller telekommunikasjon. 

Døme på radiosendarar er WLAN-sendar i berbar PC, mobil basestasjon, sendaren i ein mobiltelefon, eller store installasjonar som radisendarane på Tryvann i Oslo.

Dei første radiosendarane var gnistsendarar, oppfunne og patentert av Nikola Tesla. Gnistsendarane kunne berre brukast for telegrafi, og dei beslagla så store frekvensområde at dei vart forbodne. Dei vart etterfølgde av røyrsendarar som kan modulerast med lydar og andre signal. Røyrsendarar og transistor består av ein oscillator som er ein forsterkar med positiv tilbakekopling slik at han oscillerer, og eit frekvensbestemmande ledd som kan vera ein krystall. Oscillatoren vert gjerne etterfølgd av eitt eller fleire forsterkartrinn. Det siste trinnet vert kopla til antenna. Amplitudemodulering kan skje i det siste trinnet. Frekvensmodulering kan skje i oscillatoren.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Radiosendar» frå Wikipedia på bokmål, den 28. november 2017.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* International Telecommunication Union
* Jim Hawkins' Radio and Broadcast Technology Page
* WCOV-TV's Transmitter Technical Website

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* NKC

 |
Koordinatar: 40°24′N 26°40′E﻿

**Gelibolu**, òg kjend som **Gallipoli** (frå gresk Καλλίπολις, *Kallipolis*, «vakker by»), er ein by og eit distrikt i provinsen Çanakkale i Marmararegionen i Aust-Thrakia, den europeiske delen av Tyrkia. Byen ligg heilt sør på Gallipolihalvøya ved sundet Dardanellane, 3 km frå Lapseki på andre sida av sundet. Byen har kring 25 000 innbyggjarar (2010).

Den makedonske byen Kallipolis vart grunnlagd på 400-talet fvt. Byen har ei rik historie som marinebase for forskjellige herskarar. Keisar Justinian I bygde festningsverk i Gallipoli og nokre austromerske ruinar er framleis synleg her. Etter at forsvarsverka i byen vart øydelagde av eit jordskjelv vart han erobar av tyrkarane i 1354 og vart ein del av Det osmanske riket i Europa. 

I 1854 vart Gallipoli okkupert av franske og britiske styrkar under Krimkrigen. Mange soldatar døydde der av kolera og ligg gravlagd på ein lokal gravplass. Bulgararane truga byen under den første balkankrigen. Under den første verdskrigen vart byen åstad for mange slag under Gallipolifelttoget. Byen vart okkupert av grekarar i 1920-1922, men gjeven attende til Tyrkia då den tyrkiske sjølvstendekrigen var over.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Gelibolu» frå Wikipedia på engelsk, den 29. august 2012.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Καλλίπολις,
Henry George Liddell, Robert Scott, *A Greek-English Lexicon*, at Perseus project
2. 1 2  Gallipoli i Tyrkia in the 1911 Encyclopædia Britannica

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* GeoNames

 |
*For andre tydingar av oppslagsordet, sjå translasjon.* 
Translasjonen av relikviane til Korbinian av Freising frå Freising til Merano. Frå eit panel i krypten til domkyrkja i Freising.
**Translasjon** i religion er særleg vanleg i katolsk og ortodoks kristendom og viser til overføring av relikviar frå ein stad til ein annan. Ofte blir overføringa gjort til ein stad med høgare religiøs status eller med særleg tyding for helgenen relikviane stammar frå. 

Ofte kan dagen ein translasjon fann stad feirast som ein festdag på linje med dødsdagen til helgenen han gjeld.
Translasjonsdagen til Johannes Chrysostomos den 27. januar er til dømes ei viktig feiring.

Den mest kjende translasjonen i nordisk katolsk kristendom fann stad 3. august 1031 då leivningane etter Heilag-Olav blei ført til eit kapell der Kristkyrkja i Nidaros etter kvart voks fram.

Kjelder
-------

1. ↑  The Translation of the Relics of St. John Chrysostom, fatheralexander.org.

---

* Mæhlum, Lars. «Translasjon: kristendom» (19. august 2009), *Store norske leksikon*. Fri artikkel henta 23. januar 2015.

* *Delar av denne artikkelen bygger på «Translation (relic)» frå Wikipedia på engelsk, den 23. januar 2015.*
Hovudbygningen og den sørlege (store) kuppelen med det 36 tommar store James Lick-teleskopet.
**Lick-observatoriet** er eit astronomisk observatorium, eigd og drive av University of California. Det ligg på toppen av Mount Hamilton i Diablofjella like aust for San Jose i California. 

Lick-observatoriet er det første permanente observatoriet på ein fjelltopp i verda. Observatoriet vart bygd mellom 1876 og 1887, etter ei gåve frå James Lick på $700 000 (kring 22 millionar i 2014-dollar). Lick vart sidan gravlagd på staden der det framtidige teleskopet stod.

Viktige oppdagingar
-------------------

Himmellekamar som vart oppdaga ved Lick-observatoriet: 


|  |  |
| --- | --- |
| 
* Fleire Jupitermånar
	+ Amalthea
	+ Ananke
	+ Elara
	+ Himalia
	+ Lysithea
	+ Sinope (omstridd)
* Jordnære asteroidar (29075) 1950 DA

 | 
* Fleire eksoplanetar
	+ Kvintiple planetsystem
		- 55 Cancri
	+ Triple planetsystem
		- Upsilon Andromedae (med Whipple observatoriet)
	+ Doble planetsystem
		- HD 38529 (med Keck-observatoriet)
		- HD 12661 (med Keck)
		- Gliese 876 (med Keck)
		- 47 Ursae Majoris

 |

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Lick Observatory» frå Wikipedia på engelsk, den 22. juni 2016.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  The Building of Lick Observatory
2. ↑  Kirby-Smith, H.T. (1976). *U.S. Observatories*. New York, USA: Litton Educational Publishing, Inc. ISBN 0-442-24451-7.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Lick-observatoriet**
|  |
| --- |
| **Perikum** |
|  |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Planteriket Plantae |
| **Overrekkje:** | Landplantar Embryophyta |
| **Rekkje:** | Karplantar Tracheophyta |
| **Underrekkje:** | Frøplantar Spermatophytes |
| **Orden:** | Vierordenen Malpighiales |
| **Familie:** | Hypericaceae |
| **Stamme:** | Hypericeae |
| **Slekt:** | **Perikum** *Hypericum*L. 1753 |

**Perikum** (*Hypericum*) er ei planteslekt i perikumfamilien. Ho omfattar rundt 450 artar, mest urter med motstilde blad og gule blomar.

Blada har oljekjertlar som viser seg som lyse prikkar når ein held dei mot lyset. 

I Noreg finst det fem viltveksande perikumartar. Dei vanlegaste er firkantperikum (*H. maculatum*) og prikkperikum (*H. perforatum*).

Perikumbrennevin er eit gammalt universalmiddel i Noreg. I helsekostsamanheng blir perikumpreparatar ofte selde under namna «johannesurt» eller «perikumolje».

Kjelder
-------

* «perikum» (25. januar 2017) i *Store norske leksikon*, snl.no.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* NKC
* Dyntaxa
* ITIS
* EOL

 |
| Elderslie  |
| --- |
| skotsk-gælisk | Ach na Feàrna |
| Wallace MonumentWallace Monument Wallace Monument |
| Plassering |
| 

Elderslie is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Storbritannia |
| Konstituerande land |  Skottland |
| Region | Renfrewshire |
| Tradisjonelt grevskap | Renfrewshire |
| Geografi |
| Innbyggjarar  - By (2001) | 5 180 |
| Koordinatar |  55°50′″N 4°29′″W﻿Koordinatar: 55°50′″N 4°29′″W﻿ |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | PA5 |
| Telefon-retningsnummer | 0 1505 |
| 
 Commons har multimedium som gjeld: **Elderslie**
 |

 **Elderslie**  er ein landsby i regionen Renfrewshire  i Skottland. Han har kring 5000 innbyggjarar. Den gamle stavemåten for staden er «Ellerslie». Landsbyen ligg 4 km unna Paisley og ligg midtveges mellom Paisley og Johnstone. Elderslie er kjent for å vere den sannsynlege fødestaden for den skotske nasjonalhelten William Wallace.

Historie
--------

Elderslie er *Ach-na-Feàrna* i skotsk-gælisk, men namnet kjem frå *Alder lea*, eller *elloern* på gammal-engelsk der «li» tyder «snever». Landsbyen vart grunnlagt i 1398, sjølv om det var busetjing i området lenge før den tida, som *Eldersly*. Timothy Ponts kart frå 1596 har merkt staden som *Ellersley*. 

William Wallace-monumentet vart avduka han 28. september 1912 av Sir Thomas Glen-Coats. Det vart forma av J. C. Murrey frå Westminister. Det er rundt 12 meter høgt og fundamenta er 7 meter over bakken. Kvar einaste august blir «Wallace Day» arrangert med ein marsj frå sentrum av Johnston til monumentet. 

William Wallace vart fødd i Elderslie rundt 1271. Ei lokal segn om eiketreet «Wallace Oak» fortel at Wallace unngjekk å bli fanga av engelskmennene ved å gøyme meir enn 100 av mennene sine i eit gigantisk tre. Treet forfall grunna alder og suvernierjegerar som fjerna barken. Ein avlegg frå ei 300 år gamle Wallace-barlind vart planta på utsida av den nye skotske parlamentsbygningen i Edinburgh. 

I nærleiken av vegen som går til Gleniffer Braes finst større helleristningar med mange sirklar og groper som blir kalla for «kopp-og-ring»-markeringar, ikkje ulik tilsvarande som finst på vestkysten i Noreg. Dei blir trudd å vere minst 3000 år gamle og kan vere symbol på velstand og mengd.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Elderslie» frå Wikipedia på bokmål, den 4. november 2011.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* GeoNames

 |
**Ishockey under Vinter-OL 1992** vart arrangert i ein ishall i turistsenteret Méribel i Les Allues kommune i tida frå 8. til 23. februar 1992. Eit mannskap frå det nyleg oppløyste Sovjetsamveldet vann gullmedaljane under den vage nemninga «Samveldet av uavhengige statar». Det eks-sovjetiske laget vann med 3-1 over Canada i finalen. Tsjekkoslovakia tok bronseplassen etter 6-1 over USA.

Turneringa
----------

12 land deltok i turneringa, som tok til med ei opningsrunde med seks lag likt fordelt på to grupper. Dei fire beste laga i kvar av gruppene gjekk vidare til utslagsspel, der laga fekk kvartfinalemotstandar basert på plassering i gruppene.

### Kvartfinalane

* Canada – Tyskland 4-3 eeo
* USA – Frankrike 4-1
* «Sovjetsamveldet» – Finland 6-1
* Tsjekkoslovakia – Sverige 3-1

### Semifinalane

* Canada – Tsjekkoslovakia 4-2
* «Sovjetsamveldet» – USA 5-2

Finalen
-------

* «Sovjetsamveldet» – Canada 3-1

Etter to mållause periodar skåra Vjatsjeslav Butsajev for det sovjetiske laget tidleg i den tredje perioden, klokka viste 41.01. Eit knapt kvarter skulle gå før lagkameraten Igor Boldin la på til 2-0 etter 55.54 minutts spel. Deretter reduserte Chris Lindberg til 1-2 ved 57.20, og så var Vjatsjeslav Bykov frampå etter 58.51 minutts tid og fastsette resultatet til 3-1.

6 100 tilskodarar var på plass i ishallen i Méribel, fullt hus.

### «Sovjetsamveldet» sitt meistermannskap

Målvakter: Nikolaj Khabibulin, Mikhail Sjtalenkov, Andrej Trefilov   

Forsvarar: Sergej Bautin, Dmitrij Jusjkevitsj, Vladimir Malakhov, Dmitrij Mironov, Darius Kasparaitis, Igor Kravtsjuk, Oleksij Zjytnyk, Sergej Zubov   

Løparar: Igor Boldin, Nikolaj Borstsjevskij, Vjatsjeslav Butsajev, Vjatsjeslav Bykov, Andrej Khomutov, Jevgenij Davydov, Jurij Khmyljov, Andrej Kovalenko, Aleksej Kovaljov, Sergej Petrenko, Vitalij Prokhorov, Aleksej Zjamnov

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Olympische Winterspiele 1992/Eishockey» frå Wikipedia på tysk, den 10. april 2020.*
Tidvasspyttar i Porto Covo i Portugal.
**Tidvasspytt** eller **strandpytt** er ein pytt danna av havvatn ved klipperike kystar der vatnet samlar seg i holrom i klippene. Mange av desse pyttane finst berre som separate vassmassar ved lågvatn.

I tidvasspyttar kan ein finna hardføre organismar som sjøstjerner, sjøroser og muslingar. Desse må tola endringar i vasstand, temperatur og salt- og oksygeninnhald. Vind, havstraumar, solstråling og predatorar kan alle utgjera farar.

Galleri
-------

* Ein tidvasspytt i Santa Cruz i California i med sjøstjerner, sjøroser og svampar.Ein tidvasspytt i Santa Cruz i California i med sjøstjerner, sjøroser og svampar.
* Kjempande sjøroserKjempande sjøroser
* Tidvasspytt i MaineTidvasspytt i Maine

Kjelder
-------

1. ↑  «Botanical Beach Tide Pools». British Columbia Parks. 5. september 2008. Arkivert frå originalen 24. juli 2008.

* *Denne artikkelen bygger på «Tidevandspyt» frå Wikipedia på dansk og «Tide pool» frå Wikipedia på engelsk, den 16. mars 2023.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* BBC Things
* NDL

 |
Bruk av eldbor i Samburu.
**Eldbor** er ein primitiv reiskap ein kan bruka til å skapa eld ved hjelp av friksjon gjennom å rotera ein trepinne raskt i eit hol på eit trestykke som står stille.

Slike bor kan ha mange ulike utformingar, som handbor, bogebor eller pumpebor. Pinnen er vanlegvis 1–2 cm tjukk og har ein butt ende. Både pinnen og trestykket ein roterer han mot bør vera at tørt, mellom-mjukt tre utan kvae, som som gran, seder, balsam, yucca, osp, svartlind, hestekastanje, selje eller amerikalerk.

Prinsippet med metoden er å skapa varme gjennom friksjonen gjennom enden av trepinnen og trestykket med hol i. Etter ei stund omforma varmen treet i kontaktsona til kol, som blir omdanna til pulver av friksjonen. Ved å halda fram friksjonen vil kole til slutt danna ei lita gnist som kan bli bruka til å laga eld i ei knusksamling - eit laus samling av brennbart materiale.

Galleri
-------

* Bruk av eldbor i Black Moshannon State ParkBruk av eldbor i Black Moshannon State Park
* 
* 
* HandborHandbor
* PumpeborPumpebor
* Eldmakarutstyr frå Ongmagsalik på GrønlandEldmakarutstyr frå Ongmagsalik på Grønland
* BogeborBogebor

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Fire drill (tool)» frå Wikipedia på engelsk, den 21. oktober 2022.*

1. ↑  Frederick Webb Hodge (1. juli 2003). *Handbook of American Indians North of Mexico V. 1/4*. Digital Scanning Inc. s. 402–. ISBN 978-1-58218-748-8.
2. ↑  Roger Bradley Ulrich (2007). *Roman Woodworking*. Yale University Press. s. 30–. ISBN 0-300-10341-7.
3. ↑  Nisha Garg; Amit Garg (30. desember 2012). *Textbook of Operative Dentistry*. JP Medical Ltd. s. 103–. ISBN 978-93-5025-939-9.
4. 1 2  Beard, Daniel (2014) [1920]. *Camp-Lore and Woodcraft*. Courier Corporation. ISBN 978-0-486-80079-0.
**Ishockey under Vinter-OL 1976** vart arrangert i tida frå 2. til 14. februar 1976 i Innsbruck. Kampane vart avvikla på to ulike arenaer i OL-byen, Olympiahalle og Messehalle. Sovjetunionen tok gull, Tsjekkoslovakia sølv og Vest-Tyskland bronse.

Turneringa
----------

12 land deltok i turneringa, som tok til med ei cuprunde. Vinnarane av dei seks cupkampane møttest så til seriespel. Medaljane vart fordelt etter poenghaust og innbyrdes målskilnad.

Finalerunda
-----------

| Plass | Lag | Kampar | Sigrar | Uavgj. | Tap | Målskår | Poeng |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  Sovjetunionen | 5 | 5 | 0 | 0 | 40 - 11 | 10 |
| 2 |  Tsjekkoslovakia | 5 | 3 | 0 | 2 | 17 - 10 | 6 |
| 3 |  Vest-Tyskland | 5 | 2 | 0 | 3 | 21 - 24 | 4 |
| 4 |  Finland | 5 | 2 | 0 | 3 | 19 - 18 | 4 |
| 5 |  USA | 5 | 2 | 0 | 3 | 15 - 21 | 4 |
| 6 |  Polen | 5 | 0 | 0 | 5 | 9 - 37 | 0 |

### Sovjetunionen sitt meistermannskap

Målvakter: Vladislav Tretjak, Aleksandr Sidelnikov   

Forsvarar: Valerij Vasiljev, Vladimir Lutsjenko, Jurij Ljapkin, Gennadij Tsygankov, Sergej Babinov, Aleksandr Gusev   

Løparar: Boris Mikhajlov, Valerij Kharlamov, Aleksandr Maltsev, Vladimir V. Petrov, Aleksandr Jakusjev, Vladimir Sjadrin, Boris Aleksandrov, Viktor Sjalimov, Sergej Kapustin, Viktor Zjlutkov.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Olympische Winterspiele 1976/Eishockey» frå Wikipedia på tysk, den 19. april 2020.*
**Tiend** er ei skatteform der ein betaler ein tidel av inntekta si til eit kyrkjesamfunn eller liknande religiøst samfunn ein gong årleg. 

Vi kjenner tiend frå det antikke Midt-Austen, mellom anna frå Babylon. Det gamle testamentet har fleire skildringar av tiend til dømes 1 Mos 14, 18-20, der Abraham betaler tiend til kong Melkisedek, og 3 Mos 27, 30, kor israelittane vert pålagt å betale tiend til JHVH. Og i 5 Mos 14, 22 står det «Kvart år skal du gje tiend av alt det som veks på marka.».

Praksisen vart òg tatt i bruk i kristne kyrkjesamfunn. Først var det ikkje noko formalisert tiendsystem, men idéen var nemnt på fleire kyrkjemøte fram til han vart godteken av pave Hadrian I i 787. I nokre kristne trussamfunn praktiserer ein framleis tiend som ei sjølvvald religiøs handling, det vil seie at medlemmene frivillig betaler 1/10 av inntekta si til kyrkja.

Tiend som norsk skatteordning
-----------------------------

I Noreg vart tiend sett i verk under styret til Sigurd Jorsalfar (1103-1130). Skatten gav alle påbod å betale 1/10 av innkome til kyrkja. Tienda vart så fordelt med ¼-del kvar på kyrkja, biskop, prest og fattige. Korntienda skulle betalast av bruttoavlinga, som kvart tiande kornband på åkeren, men berga, ført i hus og treska av skattytaren. 

### Kongetiend

Som ei følgje av reformasjonen i 1536 og kyrkjeordinansen av 1537 skulle tienda delast på tre, ved at parten som hadde gått til dei fattige, *bondeparten*, fall bort. Bispen sin part tilfall etter den tid kongen. Ved lovbod frå 1801 vart kongetienda gjort om til ei grunnbyrde på fast eigedom, som vart betalt inn «in natura» etter kapitaltakst eller i reine pengar. Først i 1918 vart grunnbyrden sett ut av kraft.

Kjelder
-------

* «Tiende» på Wikipedia på bokmål
* «Tiende» på Dansk Wikipedia
* Kåre Lunden i *Norges landbrukshistorie* band II, Det Norske Samlaget 2002 ISBN 82-521-5584-7

Bakgrunnsstoff
--------------

* Om tiend i Kristian Vs norske lov Arkivert 2004-12-25 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN
* HDS
* NKC
* NDL

 |
Frå spelet *Vikingguten* ved Stiklestad Nasjonale Kultursenter i 2010
**Stiklestad Nasjonale Kultursenter** er ein skipnad som forvaltar den historiske arven på Stiklestad. I samband med feiringa av olsok vart *Spelet om Heilag Olav*, av Olav Gullvåg, synt fram for fyrste gong i 1954. Denne store framsyninga i friluft, der bygdefolket hjelper til som statistar, vart spelt på nytt i 1955 og har vore heldt årleg sidan 1960. Spelet hadde frå fyrsten av eit sterkt amatørpreg, men har sidan vorte profesjonalisert samstundes som det har heldt fram med å ha ein omfattande medverknad frå lokale krefter. Musikken er skriven av Paul Okkenhaug. Rundt spelet har det etter kvart utvikla seg ein festival, Olsokdagane, med marknad, konsertar og utstillingar. Eit kulturhus stod ferdig i 1992.

Kjelde
------

* «Stiklestad – stiklestad nasjonale kultursenter» i *Store norske leksikon*, snl.no.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Stiklestad Nasjonale Kultursenter

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF

 |
KNM «Narvik» ligg ved kai i Trondheim
KNM «Oslo» på øvelse ved nordlandskysten i 1971
**Oslo-klassen** er ein klasse av norske fregattar, nytta av Den Kongelege Norske Marinen.

Hovudoppgåva til Oslo-klassen er å beskytte sjøvegane langs kysten av Noreg. Viktig sjøtransport av personell og utstyr vert beskytta mot åtak frå undervassbåtar, overflateeiningar og fly. Skipa har eit mannskap på 125, og er utstyrt med SSM- og SAM-rakettar, kanonar, torpedoar, antiubåtrakettar og miner, i tillegg til ei rekkje mottiltaksvåpen.

Det vart opphavleg bygd fem fregattar av Oslo-klassen ved Marinens Hovedverft i Horten, og dette var ein del av flåteplanen frå 1960. Fregattane vart bygd i åra frå 1963 til 1966, men dei har blitt moderniserte fleire gongar. Fregattane vart døypte KNM «Oslo», KNM «Bergen», KNM «Stavanger», KNM «Trondheim» og KNM «Narvik». I dag seglar tre av fregattane, KNM «Bergen», KNM «Trondheim» og KNM «Narvik». 

Oslo-klassen er no dei einaste fregattane og eskortefartøya i det norske Sjøforsvaret.

Oslo-klassen skal erstattast av Fridtjof Nansen-klassen, og skal overlappe med desse frå 2005. Siste Oslo-klasse vil truleg segle fram til 2009.

Kjelder
-------

* Forsvarsnett[*daud lenkje*]
Stiklestad kyrkje
**Stiklestad** er ein stad og eit sokn i Verdal kommune i Trøndelag. Her stod den 29. juli 1030 eit av dei mest kjente slaga i noregshistoria, slaget på Stiklestad. I den samanhengen vert spelet om Heilag Olav framført her kvar sommar.

Stiklestad Nasjonale Kultursenter er eit aktivt senter med museum, friluftsscene, gravfelt, Stiklestad kyrkje, kurs, konferansesenter, restaurant og hotell. I nærområdet ligg Stiklestad barneskole.

Historikk
---------

Kong Olav Haraldsson, støtta av mellom anna svenske og islandske fylgjesmenn, møtte ein norsk bondehær som var leidd av mellom anna Kalv Arneson, Hårek frå Tjøtta og Tore Hund. Slaget enda med at kongen fall. Gjennom dauden sin på Stiklestad vart Olav Haraldsson til Heilag-Olav og St. Olav, martyr for kristendommen og Noregs helgenkonge. Festdagen hans, Olsok, vart lagt til datoen for slaget, og vart den viktigaste norske kyrkjefesten i mellomalderen. Offisiell flaggdag frå 1930. Ei kyrkje vart reist på staden der Olav fall. Steinen han hella seg mot då han døydde vart etter tradisjonen bygd inn i alteret. Til kyrkja gjekk det valfartar i mellomalderen. Den noverande, rundboga langkyrkja skriv seg frå 1100-talet. Ho vart restaurert 1928 før Olavsfesten og dekorert av Alf Rolfsen. Under restaureringa kom gamle veggbilete for dagen. Eit nytt katolsk kapell vart innvigd på Olavsdagen 1929. Hovudbygningen på Stiklestad gård frå 1700-talet står no på Norsk Folkemuseum. Stiklestad er også namn på fleire andre gardar.

Fyrste ledd i namnet er visstnok elvenamnet Stikl, til stikle, 'hoppe'.

Bilete
------

Utsyn over Stiklestad, med Stiklestad kyrkje til venstre

Kjelder
-------

* «Stiklestad» i *Store norske leksikon*, snl.no.

* *Delar av denne artikkelen bygger på «Stiklestad» frå Wikipedia på bokmål, den 19. mai 2011.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Heimeside for Stiklestad Nasjonale Kultursenter

Koordinatar: 63°47′46.6″N 11°33′38.9″E﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames
* SSR (namn)

 |
Udsigt gennem tre af de nordvestlige buer i Colosseums tredje stokværk av C.W. Eckersberg frå 1815–1816. Olje på lerret 32 × 49,5 cm. Måleriet tilhøyrer Statens Museum for Kunst i København og har museumsnummer KMS3123
«**Udsigt gennem tre af de nordvestlige buer i Colosseums tredje stokværk**» (den fulle tittelen er: *Udsigt gennem tre af de nordvestlige buer i Colosseums tredje stokværk. Tordenskyer trækker op over byen*) er eit måleri av den danske kunstmålaren C.W. Eckersberg, utført i 1815–1816.

Måleriet er utført under det tre år lange studieopphaldet Eckersberg hadde i Roma og framstiller ein utsikt over byen sett frå Colosseum. Han måla motivet ute i det fri, noko som var heilt nytt blant danske kunstnarar på denne tida.

Eckersberg, som i Danmark har fått tilnamnet «Guldaldermaleriets far», var den første i den danske målarkunsten som interresserte seg for å måle landskap og byrom. Både valet av eit utsyn over Roma som motiv, og måten utsynet over byen er ramma inn på ved hjelp av bogane i veggen i Colosseums tredje etasje (tredje stokværk), var noko heilt nytt. Detaljane har vore viktige for han, slik det går fram av både sjølve målarstykket og av den utførlege tittelen han gav det. Likevel er ikkje dette ei skildring av motivet slik det strengt tatt såg ut for han, men ei så ven og forførande framstilling som det var mogleg å gjere ved hjelp av klassiske verkemiddel i form av stramme, reine liner og harmonisk balanse. Biletet kan eigenleg sjåast som ein konstruksjon ettersom det ikkje er ein utsikt, men tre, som har blitt sette saman til eitt motiv. Motivet utrykker kunstnarens personlege syn på utsikten, sett med hans auge.

Måleriet har eit dramatisk ljos av uver med grå skyer som møter ei sterk sol. Då alle detaljane i bakgrunnen er teikna med presisjon, kan Eckersberg ha nytta kikkert. Sansen for detaljane og den presise teknikken som pregar dette måleriet, vart eit ideal for dei kommande vidgjetne danske målarane i den perioden som går under nemninga *gullalderen* i den danske målarkunsten, frå om lag 1815 til 1850. 

Å sjå gjennom buer vart eit mykje nytta motiv på 1800-talet. Eckersberg har brukt same teknikken i mellom anna måleriet *Klostergården i S. Maria in Aracoeli, Rom* frå same tid.

*Udsigt gennem tre af de nordvestlige buer i Colosseums tredje stokværk* er stilt ut på Statens Museum for Kunst i København og vart tatt opp i den danske Kulturkanonen i 2006.

Referansar
----------

1. ↑  Udsigt gennem tre af de nordvestlige buer i Colosseums tredje stokværk frå Statens Museum for Kunst
2. ↑  *Med Rom i søgeren frå Kulturkanonen*, arkivert frå originalen 8. juni 2012, henta 28. mai 2012
**Oslo Idrettslag** er eit idrettslag heimehøyrande i Oslo, stifta 3. september 1893. Idrettslaget er aktivt med i friidrett, kunstløp og lengdeløp på skeiser og i symjing.

Laget vart stifta som Kristiania Idrætsforening og dreiv med friidrett, skeiseløp og nordiske greiner på ski. I tida før 1930 var mange nasjonale friidrettsmeistrar medlem i idrettslaget, fremst av desse stod Ferdinand Bie, olympisk meister i femkamp i 1912. Laget skifta namn til Oslo Idrettslag i 1924 då byen Kristiania skifta namn til Oslo.

Etter 1945 hevda skeiseløparar som Odd Lundberg, Roald Aas, Alv Gjestvang, Per Ivar Moe, Lisbeth Korsmo, Per Bjørang og Jørn Didriksen seg i internasjonale tevlingar. Kari Karlsen var Noregs beste høgdehoppar i ein periode på 1970-talet. Symjarane Inger Nordbø, Rolf Bagle, Lars Krogh, Ulf Gustavsen, Beda Leirvåg og Trine Krogh er dei fremste lagsmedlemene som har sanka Oslo Idrettslag hundrevis av NM-titlar i symjeidretten.

Handballaget til Oslo Idrettslag vann utandørs-NM i 1956, 1957, 1958. Handballgruppa er sidan lagd ned.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Oslo Idrettslag» frå Wikipedia på bokmål, den 5. september 2017.*
**Ucayali-regionen** er ein innlandsregion i Peru. Han ligg i regnskogen Amazonas og grensar til Brasil i nordaust, mot Madre de Dios-regionen i søraust, mot Cuzco-regionen i sør, mot Junín, Pasco og Huánuco i vest og mot Loreto i nord. 

Regionen har namn etter elva Ucayali. Flatevidda er på 101 831 km² og han har 402 445 innbyggjarar (2005). Regionhovudstaden er Pucallpa.

Politisk inndeling
------------------

Regionen er delt inn i 4 provinsar som igjen er delt inn i til saman 26 distrikt. Liste av namn på provinsane med provinshovudstadnamn i parentes:

1. Atalaya (Atalaya)
2. Coronel Portillo (Pucallpa)
3. Padre Abad (Aguaytía)
4. Purús (Esperanza)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Ucayali Region» frå Wikipedia på engelsk, den 18. oktober 2009.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Arkivert 2021-02-13 ved Wayback Machine.

| * v
* d
* e
Regionar i Peru |
| --- |
| Amazonas**·** Ancash**·** Apurímac**·** Arequipa**·** Ayacucho**·** Cajamarca**·** Callao**·** Cuzco**·** Huancavelica**·** Huánuco**·** Ica**·** Junín**·** La Libertad**·** Lambayeque**·** Lima metropol |  |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |