recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Alexander Sørloth
**Alexander Sørloth** (fødd 5. desember 1995 er ein norsk fotballspelar frå Trondheim som sidan september 2020 har kontrakt med RB Leipzig. I tida 2016-20 har han spelt 29 landskampar for Noreg. Sørloth er midtspiss og har sin styre som hovudspelar. Han er son til Gøran Sørloth.

Karriere
--------

### Klubbspel

Sørloth har vore innom ei rad fotballklubbar sidan debuten i Rosenborg BK i 2013. Sesongen 2015 spelte han på Bodø/Glimt, deretter halvtanna år for FC Groningen i Nederland og seks månader på danske FC Midtjylland. År 2018 lukkast han ikkje som Crystal Palace-spelar i England, så vårsesongen 2019 spelte han for belgiske Gent. 2019/20-sesongen hadde han stor suksess med tyrkiske Trabzonspor, ein klubb som vann den tyrkiske cupfinalen 2020, medan Sørloth vart toppskårar i serien med 24 fulltreffarar. I september 2020 skreiv han kontrakt med tyske RB Leipzig, mot 20 millionar euro til Crystal Palace.

### Landslagsspel

Sørloth debuterte på landslaget i 2016. Fyrst hausten 2019 byrja han markere seg i landskampane. Etter å ha skåra 2 mål i åra 2016-18, fann han vegen til nettmauskane 7 gongar i tida oktober 2019. oktober 2020.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Alexander Sørloth» frå Wikipedia på engelsk, den 24. oktober 2020.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
**Sanel Jahić** (fødd 10. desember 1981 Strasbourg) er ein fransk-bosnisk fotballspelar. Han spelar for APOEL i den kypriotiske fotballigaen, og det bosniske landslaget.

Jahić voks opp i Strasbourg i Frankrike og begynte å spela fotball for dei franske klubbene Strasbourg og Sochaux. Han spelte fast for det bosniske U21-landslaget. I november 2007 vart han kalla inn i A-landslagstroppen til den siste kvalifiseringskampen til fotball-EM i 2008, utan å spela kampen. I 2008 fekk han dei første A-landslagskampane sine, og spelte fleire kvalifiseringskampar til fotball-VM i 2010. Han skåra det første landslagsmålet sitt borte mot Belgia 28. mars 2009.

I klubbfotball spelar han for det meste som midtstoppar, men for landslaget har han òg spelt som vingback og i fleire posisjonar på midtbanen. Han var toppskårar i den bosniske ligaen på det tidspunktet då han reiste til gresk fotball midt i sesongen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen begynte med ei omsetjing frå engelsk wikipedia 22. mars 2010.*
**Magnar Rygg** (fødd 21. september 1948 i Gloppen, død 17. desember 2000) var ein norsk lærar og forfattar. Han tok artium ved Firda Gymnas 1967, og Volda lærarskule 1971. Magnar Rygg har vore lærar m.a. i Giske, Høyanger og Kåfjord. I Kåfjord var han også pedagogisk konsulent og skulesjef.

Magnar Rygg gav ut diktsamlingane *Vårt minutt* (1973), og *Berre vi hev oss heimatt* (1976). Han gav også ut barneboka *Måsen som ikkje vil døy* (1982) saman med illustratør Einar Aarø. I barneboka vert det skildra korleis Fuglefjellet i Ålesund vart sprengt vekk, frå synsvinkelen til fuglane.

Bibliografi
-----------

### Bøker

* 1973 – *Vårt minutt : dikt* (Oslo: Samlaget). ISBN 82-521-0281-6 I fulltekst ved nb.no

* 1976 – *Berre vi hev oss heim att : dikt* (Oslo: Samlaget). ISBN 82-521-0615-3 I fulltekst ved nb.no

* 1982 – *Måsen som ikkje vil døy* (Oslo: Samlaget). ISBN 82-521-2010-5 I fulltekst ved nb.no

### I tidsskrift - eit utval

* Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Magnar Rygg» frå Wikipedia på bokmål, den 25. april 2012.*

* Om Magnar Rygg i Allkunne Arkivert 2018-09-10 ved Wayback Machine.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Om Magnar Rygg i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* VIAF
* ISNI

 |
**Jan Rasmussen Sande** (18. juli 1760–11. januar 1847) var ein norsk sjømann, gardbrukar og stortingsmann frå Nøtterøy i Vestfold.

Far hans var leiglending på garden Sande i Nøtterøy. Sjølv tok han styrmannseksamen i Tønsberg og sigla omkring 1780 som skipper på «Frederikke Sofie» av Nøtterøy. Skipet vart kapra og brent av franskmenn, Frankrike låg då i krig med England. Sande sat deretter i fangenskap i Frankrike i tre år. Sigla som sjømann i mange år. På 1790-talet overtok han farsgarden Sande og dreiv denne, men heldt i mange år og fram som skipper.

Sande var 1. representant for Jarlsberg grevskap på Stortinget i 1821 og på omframstortinget 1822. I 1821 var han medlem av fire komitear, mellom dei var konstitusjonskomiteen, flaggkomiteen, og om navigasjonseksamen i Fredriksvern. Han var i 1821 mellom dei som leverte teikning til eit norsk flagg. Sande skal ha kunne ti ulike språk, mellom dei gresk og latin.

Han døydde 1847 på garden sin i Nøttterøy.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak:*Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
* Biografisk informasjon om Jan Rasmussen Sande NSD Norsk senter for forskningsdatas politikararkiv

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
**Werd** er ei den største øya i den vesle øygruppa Werdøyane vest i Bodensjøen like før Hochrhein forlet innsjøen. Han ligg i det sveitsiske området mellom Stein am Rhein og Eschenz.

Historie
--------

Werd var alt busett 5000 f.Kr. med styltehus. Ein har funne steinreiskapar frå mellomsteinalderen brukte av jeger-samlarar på øya. Mellom 1931 og 1935 vart det gjort utgravingar på øya under leiinga til Karl Keller-Tarnuzzer.

Vinteren 2005/2006 var tørr og vassnivået i Bodensjøen fall særs lågt. Dette avdekte store område ved breidda og nokre førhistoriske gjenstandar.

Sankt Othmar, den første abbeden i St. Gall-klosteret, vart send i eksil til Werd i 759. Han døydde på Werd den 16. november dette året. St. Othmar-kapellet på øya vart reist til minne om han på 1400-talet.

Øya er i dag eigd av benediktinske Einsiedeln-klosteret. Det vert i dag leigd ut til fransiskanarordenen.

Øygruppe
--------

Werd er den største øya i ei lita øygruppe. Ho har eit areal på 1,59 hektar og ligg i kommunen Eschenz. Ho er knytt til fastlandet via ei 125 meter lang trebru.

Dei to mindre øyane i gruppa ligg i kommunen Stein am Rhein i Kantonen Schaffhausen. Dei er ikkje busett og er ein del av eit natur- og fuglereservat.

Galleri
-------

* Brua over til fastlandetBrua over til fastlandet
* KlosteretKlosteret
* Spiralar i Rhinen før øyaSpiralar i Rhinen før øya

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Werd (Lake Constance)» frå Wikipedia på engelsk, den 6. november 2011.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* Heinz Finke: *Inselspaziergänge. Werd, Liebesinsel, Reichenau, Mainau, Dominikanerinsel, Lindau.*, 1991, ISBN 387685122X
* Karl Keller-Tarnuzzer: *Die Inselleute vom Bodensee*, 1935

Bakgrunnsstoff
--------------

* Fransiskanarmunkar på øya Werd Arkivert 2011-08-08 ved Wayback Machine.
* Bilete: Werd sett frå lufta Arkivert 2012-03-26 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* HDS

 |
| Béziers |
| --- |
| Domkyrkja St. Nazaire og Pont Vieux i BéziersDomkyrkja St. Nazaire og *Pont Vieux* i Béziers Domkyrkja St. Nazaire og *Pont Vieux* i Béziers |
| 

|  |
| --- |
| Byvåpenet til Béziers |
| **Byvåpenet til Béziers** |

 |
| Styresmakter |
| Land Region  Departement | Frankrike  Languedoc-Roussillon Hérault |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  95,48 km² |
| Innbyggjarar  - By (1999)   - folketettleik | 69 153   724,2/km² |
| Koordinatar | 43°20′″N 03°12′″E﻿Koordinatar: 43°20′″N 03°12′″E﻿ |
| Høgd over havet | 17 m |
| Tidssone | CET (UTC+1) |
| Diverse anna |
| Postnummer | 34500 |
| **Heimeside:** www.ville-beziers.fr |

**Béziers** (*Besièrs* på oksitansk og *Besiers* på katalansk) er ein by i Languedoc sørvest i Frankrike. Han er ein kommune og *sous-préfecture* i departementet Hérault, og har om lag 70 000 innbyggjarar, som vert kalla *biterrois.*

Hovudnæringa i Béziers er dyrking av vindruer og vinproduksjon.

Geografi
--------

Byen ligg i ein liten skrent over elva Orb, om lag 10 km frå Middelhavet. Ved Béziers går kanalen Canal du Midi over Orb som ein akvedukt kalla *pont-canal* («kanalbrua»).

Historie
--------

Staden har vore busett sidan steinalderen, og romarane grunnla ein by her på vegen mellom Spania og Italia. Dei grunnla byen på ny i 35-36 fvt. som ein koloni for krigsveteranar, og kalla han *Colonia Julia Baeterrae Septimanorum*. Steinar frå det romerske amfiteateret vart nytta til å byggje bymuren på 200-talet. 

Frå 900- til 1100-talet var Béziers senter for Grevskapet Béziers.

Kjelder
-------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Béziers**

* Offisiell turistside
* Bilete frå Béziers Arkivert 2007-01-30 ved Wayback Machine.
* Den gamle gravplassen i Béziers Arkivert 2016-02-01 ved Wayback Machine.
* Historia til Beziers

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
**Alexandra Haugland Beverfjord** (fødd 2. juni 1977) er ein norsk redaktør, journalist og forfattar. Ho vart ansvarleg redaktør og administrerande direktør i *Dagbladet* i april 2018.

Journalisme
-----------

Beverfjord starta journalistkarrieren i *Adresseavisa* i Trondheim der ho jobba meir eller mindre samanhengande frå 1996 til 2001. 
I 2001 vart ho tilsett i *Dagbladet*. Beverfjord er utdanna innan sosialantropologi, med mastergrad frå Noregs teknisk-naturvitskaplege universitet i 2002 på ei oppgåve om rehabilitering av unge rusmisbrukarar.
Ho vart utgåvesjef for Dagbladet Magasinet i 2005, og var nyheitsredaktør i Dagbladet 2010 til 2013.

1. oktober 2013 vart ho reportasjeredaktør i NRK Nyheiter, og var ein av fire redaktørar som leia nyheitsdivisjonen i rikskringkastinga. I oktober 2015 overtok ho som nyheitsdirektør i NRK Nyheiter etter Per Arne Kalbakk.

Forfattar
---------

Alexandra Beverfjord er forfattar ved sida av journalist- og redaktørgjerninga. Ho debuterte med romanen *Kretsen*, der handlinga var lagt til eit journalistmiljø i hovudstaden. I 2011 vart ho tildelt «Maurits Hansen-prisen - Nytt Blod» for debutromanen.

Bibliografi
-----------

* *Det bor et barn i mitt hjerte* (2009) Med Atle Dyregrov og Aida Løver. ISBN 978-82-05-38471-2
* *Kretsen* (2010) ISBN 978-82-05-40105-1
* *Kronprinsen* (2012) ISBN 978-82-05-43011-2

Kjelder
-------

1. 1 2 3  NRK (30. april 2018). «Beverfjord blir Dagbladets nye sjefredaktør». *NRK* (på norsk bokmål).
2. ↑  Alexandra Beverfjord: *En underverden : unge rusmisbrukere i rehabilitering* Hovedoppgave i sosialantropologi – Norges teknisk-naturvitenskapelige universitet, 2002
3. ↑  «Alexandra Beverfjord blir nyhetsdirektør i NRK». Henta 30. oktober 2015.

* *Denne artikkelen bygger på «Alexandra Beverfjord» frå Wikipedia på bokmål, den 30. oktober 2021.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Publikasjonar av Alexandra Beverfjord i BIBSYS
* Intervju med Alexandra Beverfjord

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI

 |
**Jan Roland Nilsen** (16. november 1787–9. oktober 1841) var ein norsk embetsmann og stortingsmann frå Bergen.

Nilsen var son til ein arbeidar. Sjølv vart han fut i Senja og Tromsø fogderi til han i 1822 vart sorenskrivar i same futedømmet. Frå 1837 var han stiftsamtsskrivar i Bergen, der han døydde fire år seinare.

Nilsen representerte Finmarkens amt på Stortinget i 1821 og 1830. I 1821 var han medlem av 16 komitear, sekretær i fem av dei. Han var sekretær i komiteen om skulelærarløna, om postgangen gjennom Sverige, om vinterpost til Finmarken over Haparanda. Elles var han medlem av komiteen om tiend og russefisket i Finmarken og rettspleia under Lofot-fisket, samt nordlandske kyrkje- og skulefond. Han møtte ikkje på omframtstortinget 1822. I 1830 var han visesekretær i Odelstinget og sekretær i næringskomiteen og i komiteen om «finmarkske forhold».

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
|  **Klassisk kinesisk** |
| --- |
| Med Hànzì-teikn | 古文 |
| Pīnyīn-transkipsjon: | gǔwén |
| Direkte tyding | 'antikt skriftspråk' |
|

**Wenyan** eller **klassisk kinesisk** (kinesisk skrift 文言文, pinyin *wényánwén*, 'litteraturspråk') skil seg sterkt frå moderne kinesisk standardtalemål både i grammatikk og ordforråd. Det bygger på korleis kinesisk blei skrive og talt for over 2000 år sidan. Språket er brukt i klassisk kinesisk litteratur og blei brukt som administrasjonsspråk i Kina, Korea, Japan og Vietnam fram til 1900-talet. Grundig kjennskap til klassisk kinesisk var ein føresetnad for å kunna bestå dei svært krevjande embetseksamenane som til og med Qīng-dynastiet regulerte rekrutteringa til administrative stillingar i Kina. Derfor er det illustrerande å samanlikna rolla til dette språket i Aust-Asia med den dominerande rolla som latin spelte i same tidsspenn i historia til Vest-Europa. 

Etter revolusjonen i 1912 blei det sett i gang fleire moderniseringsprogram for å bringa kinesisk meir i samsvar med moderne talespråk.

Klassisk kinesisk utanfor Kina
------------------------------

* I Korea er klassisk kinesisk kjent som hanmun
* I Japan er det omtalt som kanbun (漢文)
* I Vietnam brukar ein omgrepet chữ nho (字儒)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Wenyan» frå Wikipedia på bokmål, den 30. mars 2023.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Universitetet i Oslo tilbyr studiet KIN2111 – Klassisk kinesisk språk
* Intervju med Professor i Klassisk kinesisk ved UiO, Christoph Harbsmeier: Klassisk kinesisk taper mot det moderne

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* NDL

 |
Koordinatar: 51°29′56″N 0°36′31″E﻿

**Themsen** (engelsk: *River Thames*, uttale: ˈtɛmz) er ei elv i den sørlege delen av England. Elva er best kjent fordi den nedre delen renn gjennom sentrum av London, men elva renn òg gjennom mange andre byar, som Oxford, Reading, Henley-on-Thames, Windsor, Kingston upon Thames og Richmond upon Thames. Themsen er 346 kilometer lang, med eit nedbørfelt på 12 935 km².

Themsen er den nest lengste elva i Storbritannia og den lengste elva som i heilskapen sin ligg i England. Han har utspringet sitt ved Thames Head i Gloucestershire, og munnar ut i Nordsjøen gjennom Themsenestuaret mellom Kent og Essex. Elva er påverka av tidvatnet opp til Teddington Lock i dei vestlege forstadane til London. I London har tidvatnet ei høgd på opptil 7 meter. Nedbørfeltet omfattar ein stor del av det søraustlege og vestlege England og elva har over 20 sideelvar. Det ligg over 80 øyar langs elva, og han er heimstad for eit rikt dyre- og planteliv.

Elva har understøtta menneskeleg aktivitet frå kjelde til munning gjennom mange tusen år, og har gjeve folk bustader, vasskraft, mat og drikke. Han har òg fungert som ei hovudferdselsåre for internasjonal handel gjennom London hamn, både direkte til stader langs sine eigne breidder og gjennom tilknytingane til elva til det engelske kanalsystemet.

Themsen var under mellomalderen og seinare ei særs forureina elv. Dette var fordi alt av søppel og kloakk vart tømt i ho. Først på midten av 1800-talet anla Metropolitan Board of Works eit kloakkanlegg i London slik at utsleppa i elva vart sterkt avgrensa. Elva har i seinare år vorte eit viktig fritidsområde som understøtter turisme, båt- og friluftsliv, og andre aktivitetar som roing, segling og padling. Elva har hatt ein spesiell tiltrekking på forfattarar, kunstnarar, musikarar og filmmakarar, og han er godt representert innan kunst.

Blant dei mange bruene som kryssar Themsen er Tower Bridge den mest kjende. Populære landemerke som Big Ben, Houses of Parliament, London Eye og Tower of London ligg òg ved Themsen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Themsen» frå Wikipedia på bokmål, den 3. juli 2011.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Nettstad for Port of London Authority Arkivert 2008-02-22 ved Wayback Machine.
* Nettstad for PortCities London
* Port of London i 1819
* Port of Tilbury

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* NKC
* BNE
* GeoNames
* BBC Things

 |
**Jan Sverre Rodvang** (24. desember 1939–6. november 2020) var ein norsk fotballspelar som vart seriemeister 1964 og 1968, og noregsmeister 1967 og 1968, med oslolaget Lyn. Han var høgreback på det norske landslaget i 6 kampar i 1968-69.

Karriere
--------

### Klubbspel

Rodvang var sideback på Asker SK i åra fram til 1962. Frå 1963 til 1974 var han sideback på topplaget Lyn i Oslo, eit fotballag som hadde si stordomstid i 1960-åra. Han var med om å vinne seriemeisterskapen i 1964, klubben sin fyrste fotballtriumf noko gong. Sesongane 1966 til -68 spelte Lyn seg fram til finale i NM-cupen, dei to siste åra vann laget kongepokalen etter finalesigrar mot høvesvis Rosenborg BK og Mjøndalen IF. Hausten 1968 feira Lyn dobbeltriumf då det også vart siger i den nasjonale serien. Året 1968 vart avslutta med tap i kvartfinalane i Cupvinnarcupen mot FC Barcelona, begge oppgjera vart spelt i Spania og enda 2-2 og 2-3. I 1970 spelte Rodvang sin fjerde NM-finale, ein kamp Strømsgodset IF vann 4-2. Rodvang skåra eitt einast seriemål gjennom sine 12 seongar i Lyn.

### Landslagsspel

Rodvang spelte fem landskampar for Noreg i 1968 og ein i 1969. Den 6. november 1968 var han på plass då Noreg sensjonelt slo Frankrike 1-0 i ein VM-kvalifiseringskamp i Strasbourg, etter ei skåring av Odd Iversen midtvegs i den 2. omgangen.

Kjelder
-------

1. ↑  Dødsannonse[*daud lenkje*]

* *Denne artikkelen bygger på «Jan Rodvang» frå Wikipedia på italiensk, den 31. oktober 2018.*
* eu-football
**«The whole world is watching»** (norsk «heile verda ser på») var eit ikonisk, taktfast slagord som antikrigsdemonstrantar ropte utafor Chicago Hilton Hotel under Demokratane sitt landsmøte i 1968 i Chicago.

Hendinga vart send frå opptak onsdag kveld den 28. august, under den tredje dagen av landsmøtet. Demonstrantane byrja å rope dette då politiet fjerna dei med politibilar etter at demonstrantane blokkerte Michigan Avenue føre hotellet. 

Den spontane slagordet vart raskt kjend. Året etter var det tittelen på ein fjernsynsfilm om studentaktivisme.

The Chicago Transit Authority
-----------------------------

Spor 10 på debutplata til rockebandet Chicago frå 1969, då kjend som CTA (The Chicago Transit Authority), brukte verkelege lydklipp frå ropa, «The whole world is watching.» Sporet heiter «Prologue, August 29, 1968» og er 57 sekundar langt. Ropet heldt fram inn i neste song, «Someday (August 29, 1968)» men vert tona ut etter nokre sekund, og kjem attende igjen i midten av songen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «The whole world is watching» frå Wikipedia på engelsk, den 20. oktober 2015.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Perlstein, Rick (2008). *Nixonland: The Rise of a President and the Fracturing of America*. Simon and Schuster. s. 324. ISBN 978-0-7432-4302-5.
**Wilhelm Johannessen Foss** (5. desember 1816–15. november 1876) var ein norsk kjøpmann, skipsreiar, ordførar og stortingsrepresentant frå Arendal.

Foss var son av ein kjøpmann i Arendal. Han overtok handelsverksemda til faren i ung alder, og utvida denne mykje. Frå 1863 overlet han kjøpmannsforretninga til ein fullmektig, sjølv dreiv han reiarverksemd i stor stil. Truleg var han største skipsreiaren i byen.

Foss var medlem i Arendal bystyre, ordførar i 1861. Han var formann i Arendals skibsassuranceforening frå 1856, styreformann i den lokale sparebanken og medlem av forlikskommisjonen frå 1873.

Foss var 2. representant for Arendal og Grimstad på Stortinget 1859-60, medlem av næringskomite nr 2. Ved fem stortingsval var han suppleant (varamann) til Stortinget, møtte på det overordentlege storting 1864. Han var elles medlem av to kongelege kommisjonar; om loslova 1861 og om skipsmålinga 1867.

Han døydde i Barbu i 1876.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
**Alexander Ødegaard** (fødd 13. september 1980 i Førde) er ein norsk fotballspelar. Han spelar for moderklubben Førde Fotball.

Ødegaard starta karrieren sin i heimklubben Førde. Der spelte han til sommaren 1999 då han vart kjøpt opp av Sogndal. Det var her Ødegaard verkeleg fekk fart på karrieren sin. Sesongen 2004 vart det store gjennombrotet. Sogndal rykte ned denne sesongen, men Ødegaard scora 15 mål. Han fekk dermed prøve seg på landslaget og vann Kniksenprisen.

Hausten 2004 vart Ødegaard seld til Rosenborg for ti millionar kroner. Ødegaard vart ingen suksess i Rosenborg og vart seld til Viking i 2006 for sju millionar kroner, den dyraste spelaren til Viking nokonsinne. I januar 2011 drog han til den franske klubben Metz. Der vart det nedrykk og lite speletid. Høsten 2012 signerte han for monderklubben, 11 år etter han drog til Sogndal. Intressen rundt han er endå stor.

Alexander Ødegaard har spela på aldersbestemte landslag sidan 1996. I februar 2004 debuterte han på A-landslaget, og hadde (per desember 2004) spelt fire A-landskampar og scora eitt mål.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
Koordinatar: 59°54′50″N 10°44′03″E﻿

Theatercaféen ligg i fyrste høgda i den eldste delen av Hotel Continental.
Theatercaféen med gjestar og servitørar i 1973, etter at interiøret var ført attende til sin opphavlege glans.Foto: Leif Ørnelund (1914–1992)

**Theatercaféen** på hjørnet av Stortingsgata og Klingenberggata i Oslo, i fyrste høgda i den eldste delen av Hotel Continental, er namngjeten for å ha vore møtestad og stamrestaurant for kunstnarar og intellektuelle i årevis. Mellom dei som vanka her, var fleire av skodespelarane på Nationaltheatret, som ligg rett over på andre sida av Stortingsgata og hadde opna i september 1899.

Hotel Continental og Theatercaféen opna i 1900 med Foss Bryggeri som eigar. Då var Theatercaféen ein kafé i jugendstil etter mønster av kafeane i Wien, arkitekt hadde vore Adolf Bredo Stabell Greve (1871-1931). Inngangen låg på gatehjørnet, men vart i 1948 flytta opp til inngangen til hotellet, der han framleis er.

I 1909 overtok Caroline og Christian Boman Hansen drifta av hotellet og caféen, og frå då av har hotellet og Theatercaféen vore i familien Boman Hansens eige.

I 1949 vart Theatercaféen modernisert og mista mykje av det opphavlege særpreget. Men i 1971 vart kafeen brakt attende til den gamle jugendstilen, med Hans-Gabriel Finne (1916-2012) som arkitekt. Arbeidet baserte seg på eldre fotografi og på dei delene av originalinventaret som framleis var intakt. I 2010 vart det innreia eit nytt *chambre séparée*, og midt i lokalet ein eigen Theatercafébar.

Dei mange frå det norske kunst- og kulturlivet som trufast har gjesta hotellet og restauranten fekk etter kvart portretta sine hengd opp på veggane i restauranten. Dei fyrste kom på veggen i 1924, og med tida har samlinga auka til 81 portrett av forfattarar, skribentar, skodespelarar, kunstmålarar, fotografar, musikarar og komponistar. Teiknarane av dei fleste portretta har vore Henrik Lund, Gösta Hammarlund, Pedro og Ulf Aas, men her er òg arbeid av Finn Graff, Nils Aas, Per Palle Storm, Arne Raknes, Knut Hermod Knudsen, Kristofer Sinding-Larsen, Yukon Gjelseth, Odd Nerdrum og Arne Nøst.

«Valsekongen», pianist og komponisten av mellom anna fleire valsar, Reidar Thommessen (1889–1986), var i mange år leiaren av Theatercaféens vesle orkester, som hadde sin plass oppe på ein balkong i lokalet.

Litteratur
----------

* Paul Grøtvedt. *Caféen med veggene* : *levende portretter og morsomme døde*. Oslo 1991: J. M. Stenersen. ISBN 8272011778
* Walter Øverland. *Sett og hørt på Theatercaféen*; med tegninger av Pedro og fotografier. Oslo 1991: Norske forfatteres forlag ISBN 8299079209
* Ellen Brochmann. *Til bords og til veggs i Theatercaféen* : *taler holdt i Theatercaféen*. Oslo 1998: Theatercaféen.
* Caspar Brochmann: *Mors hus, Hotel Continental – en personlig affære gjennom 75 år* (dei fire siste kapitla er skrivne av Arne Hestenes). Oslo 1986: Grøndahl. ISBN 8250408365

Bakgrunnsstoff
--------------

Theatercaféen
Koordinatar: 60°49′19.82″N 9°34′9.58″E﻿

Portal frå Ulekjørka, no ved Nationalmuseet i København
Minnestein og kross på den gamle kyrkjestaden
Foto:
Jan-Tore Egge
 

**Ulekjørka** (Ule-kyrkja), også kjent som **Bagn stavkyrkje**, var ei stavkyrkje med heva midtrom (mastestavkyrkje) som stod i bygda Østre Bagn i Sør-Aurdal kommune i Innlandet fylke. Ho er ei av dei mange hundre tapte stavkyrkjene her i landet. Restar av ein portal er tekne vare på, og er no på Nationalmuseet i København.

I eit diplom frå 1375 blir «Bagns kirkiu sookn a Waldræs» omtala. Elles er lite kjent om kyrkja utover nokre sporadiske skriftlege kjelder. Det er heller ikkje kjent når kyrkja vart riven. Ifølgje *Bagn kirkes historie* (1968) var det truleg rundt 1700, men eit kapell som kan ha vore denne kyrkja blir omtala så seint som i 1796.

Kyrkjestaden
------------

Delar av kyrkjegardsmuren skal ha eksistert rundt 1840, men det vart pløyd i området rundt 1860, og det finst ingen synlege rester etter tufta i dag. Det er satt opp ein minnestein og ein enkel trekross på staden, og det går ein merkt sti inn til området frå fylkesveg 219.

Kjelder
-------

1. ↑  Portalen er i København, Hauglid *Norges stavkirker*, E.B. Hohler, Norwegian Stave Church Sculpture, Vol. I-II, s. 231
2. ↑  L. Hess Bing, Beskrivelse over Kongeriget Norge, Kbh. 1796
3. ↑  Sigrid Christie, Ola Storsletten, Anne Marta Hoff. Ule, forsvunnet kirke i *Norges kirker* utgitt av NIKU og KA

* Ulekjørkja i kulturminnesok.no, nettstaden til Riksantikvaren
**Karen Forkel** (fødd 24. september 1970) er ein tysk tidlegare friidrettsutøvarar frå Wolfen i Sachsen-Anhalt som gjennom 1990-åra høyrde til verdseliten i spydkasting for kvinner. Perioden 1990-94 vann ho to EM-sølv, VM-sølv og OL-bronse i øvinga.

### Aktiv

Knapt 20 år gammal var Forkel nær ved å verte europameister 1990 i Split. Med eit 67,56 meter langt kast enda ho 12 centimeter kortare enn vinnaren, Päivi Alafrantti frå Finland. I mai 1991 landa spydet på 70,20 m i eit stemne i Halle, Forkels lengste kast med den «gamle» spydtypen. Året etter vann ho bronsemedaljen under Barcelona-OL 1992 med eit bestekast på 66,86 m. Deretter kom Forkel på andreplassen både ved VM 1993 i Stuttgart og i EM 1994 i Helsinki, i begge meisterskapane klart slått av norske Trine Hattestad.

Forkels bestekast med den nye spydtypen målte 65,17 meter og vart oppnådd ved eit stemne i Erfurt i juli 1999. Ho kom ikkje med i den tyske troppa til Sommar-OL 2000 i Sydney og la opp ved sesongslutt.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* EM 1990 i Split: Sølvmedalje – 67,56 m, bakom Päivi Alafrantti (67,68 m)
* VM 1991 i Tokyo: Nr 12 – 57,90 m
* OL 1992 i Barcelona: Bronsemedalje – 66,86 m
* VM 1993 i Stuttgart: Sølvmedalje – 65,80 m, bakom Trine Hattestad (69,18 m)
* EM 1994 i Helsinki: Sølvmedalje – 66,10 m, bakom Trine Hattestad (68,00 m)
* OL 1996 i Atlanta: Nr 6 – 64,18 m
* VM 1997 i Aten: Utslått i kvalifiseringa (60,70 m=nr 14)
* VM 1999 i Sevilla: Nr 12 – 54,65 m

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Karen Forkel» frå Wikipedia på tysk, den 2. juli 2019.*
**Thelma Elizabeth Hopkins** (fødd 16. mars 1936) er ein britisk tidlegare friidrettsutøvar fødd i Kingston upon Hull som vart europameister i høgdehopp i 1954.

Aktiv
-----

Hopkins, som voks opp i Belfast og tevla for Nord-Irland i samveldeleikane, deltok både i høgdehopp og lengdehopp. Under sommarleikane 1952 i Helsingfors vart ho nummer fire i høgdetevlinga. To år seinare vann ho gullmedaljen i høgdehopp i friidretts-EM 1954 i Bern, etter å ha gått over 1,67 m som einaste deltakar. 

Den 5. mai 1956 sette Hopkins ny verdsrekord i høgdehopp med 1,74 meter i Belfast, dermed sletta ho den nærpå to år gamle rekorden til Aleksandra Tsjudina frå Sovjetunionen. Rekorden til Hopkins stod i berre ti veker. Den 14. juli 1956 sette Iolanda Balaș frå Romania ny verdsrekord i Bucureşti.

Hopkins fekk ein sølvmedalje under dei olympiske sommarleikane i Melbourne hausten 1956, ein sølvmedalje ho delte med Maria Pisareva frå Sovjetunionen. Med 1,67 m var dei sjansjelause mot Mildred McDaniel frå USA som sette ny verdsrekord med 1,76 meter.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Thelma Hopkins» frå Wikipedia på tysk, den 5. september 2014.*
**Karensdag** er namnet på éin eller fleire dagar som må gå før ein får ein rett. Ordet tyder opphavleg «ventedag».

Ein bruker karensdagar i den norske trygdeordninga for arbeidsløyse, der ein må venta tre dagar før ein får trygd. Fram til 1. juli 1978 var det òg brukt i samband med sjukdom, der ein måtte venta tre dagar frå sjukemeldinga før ein fekk sjukepengar.

I dei seinare åra har ein særleg diskutert bruk av karensdag i samband med eigenmelding for sjukefråver. Norske borgarlege parti meinte det ville føra til lågare sjukefråver dersom arbeidstakarane sjølv tapte på å melda seg sjuke ein dag. Innføring av denne typen karensdag i Sverige viste at sjukefråveret gjekk ned, men etterkvart auka igjen, anten fordi folk som gjekk sjuke på jobb spreidde smitte eller blei meir alvorleg sjuke, eller hadde fleire fråversdagar når dei først var blitt borte ein dag og hadde tapt ei dagsløn.

Kjelder
-------

* Bye, Bent Inge (31.08.2001), «- Alle parter taper på dårligere sykelønn»», *Bransjenytt*  CS1 maint: Date and year (link) (arkivert versjon)
**Den ukrainske opprørshæren UPA** (Українська повстанська армія) var ein ukrainsk geriljahær skipa 14. oktober 1942 i Volhynia. UPA var den militære delen av Organisasjonen av Ukrainske Nasjonalistar (OUN). Leiarane var Roman Sjukhevitsj og Stepan Bandera.

UPA var særleg aktive i kampen mot sovjetiske partisanar, og i kampen mot desse voks UPA, og var aktiv i mestedelen av det vestlege Ukraina. Åtak frå tyske fly tvinga dei kommunistiske partisanane til å dele seg i mindre grupper, og da gjekk UPA til åtak på desse og drap mange, særleg i Karpatane. 

Da Den raude hæren avanserte vestover i kampen mot Hitler-Tyskland sin hær, retta UPA åtak mot sovjetiske funksjonærar på alle nivå, både offiserar, politifolk, skulelærarar og postmenn. Også den ortodokse kyrkjeleiaren Oleksij og den pro-sovjetiske forfattaren Jaroslav Halan vart drepne av UPA-medlemmer.

UPA dreiv òg ein systematisk terror-kampanje mot den polske befolkninga i grenseområda, ein kampanje for etnisk reinsing. Talet på offer for denne terroren er uklart, men kan vere over 100 000. Den polske Heimehæren svara delvis med same mynt, mot ukrainske sivile. 

UPA spela ifølgje Encyclopaedia of the Holocaust òg ei rolle i jødeutryddinga i Ukraina, sjølv om forsvararane deira nektar for det. Det er vanskeleg å vite akkurat kor mange jødar UPA myrda, sidan ukrainske paramilitære deltok i fleire samanhengar – i Det ukrainske Hjelpepolitiet, den gruppa som kalla seg Bandera SB, sjølve UPA, osv. Ofte var dei same mennene aktive i fleire av desse. Den politiske delen av rørsla, OUN, vedtok på kongressen sin i 1941 ei fråsegn der det heiter at «jødane i Sovjetunionen er dei mest trufaste støttespelarane til bolsjevikregimet og fortroppen for moskovittisk imperialisme i Ukraina». Det er ingen tvil om at OUN og UPA ville ha ein mest mogleg mono-etnisk ukrainsk stat. 

Etter at Ukraina vart sjølvstendig i 1991, har tilhengarar av UPA prøvd å få organisasjonen anerkjend, med krigspensjon for veteranane, minnesmerke og paradar. Ukrainske veteranar frå Den raude hæren har sett seg kraftig imot dette. Den «vestvennlege» presidenten i Ukraina Viktor Jusjtsjenko støtta ei oppvurdering av UPA og likestilling av dei med sovjetiske veteranar.

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «Ukrainian Insurgent Army» frå Wikipedia på engelsk, den 22. juni 2007.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC
* NKC

 |
Themsenestauaret
Flyfoto av Blackwater-estauaret, ved kysten av Essex, den nordlege delen av Themsen-estauaret. Mersea Island til høgre.
**Themsenestuaret** er estuaret til Themsen, der denne elva munnar ut i Nordsjøen.

Det er ikkje letter å definere grensene til estuaret, sjølv om den fysiske botn av *sjøområdet*, nær Canvey Island ved kysten av Essex kystlengd er truleg den vestlege grensa. Den austlege grensa, som foreslått av Hydrological Survey av 1882-9, er ei linje trekt frå North Foreland i Kent via *Kentish Knock fyr* til Harwich i Essex. Det er til her dei typiske sandbankane langs estuaret strekkjer seg til. Estauaret har den nest største tidvassrørsla i verda, der vatnet kan stige med fire meter med ein snøggleik på 12-13 km/t. 

Estuaret er eit av dei største av 170 slike bukter langs kysten av Storbritannia. Det er ei stor skipsrute med tusenvis av rørsler kvart år som oljetankarar, containerskip, bulkskip og lekterskip på veg mot Port of London og Medway Ports i Sheerness, Chatham og Thamesport.

Ein av dei største vindfarmane i Storbritannia er under utvikling i estuaret, 8,5 km nord for Herne Bay. Farmen består av 30 vindturbinar som genererer totalt 82,4MW elektrisitet. Den mykje større London Array med ein kapasitet på 1GW er òg planlagt.

Greater Thames-estauaret
------------------------

Omgrepet **Greater Thames-estauaret**  vert nytta om kysten og dei lågtliggande områda som grensar til sjølve estuaret. Dette er kjenneteikna med marskland, mudderflater og opne strender, særleg North Kent Marshes og Essex Marshes. Stigande havnivå somme stader kan gjere det naudsynt å legge noko av desse landområda under vatn for å ta trykket av verneverka. Isle of Sheppey, Foulness Island og Mersea Island er ein del av kystlinja. 

På høgareliggande landområde er det nokre store busetnader, som Clacton-on-Sea (nord i Essex), Herne Bay i Kent, og Southend-on-Sea-området.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Thames Estuary» frå Wikipedia på engelsk, den 25. juli 2011.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  *Countryside Agency definition of the Greater Thames-estauaret*, arkivert frå originalen 27. februar 2006, henta 25. juli 2011
2. ↑  *Part of the Admiralty chart showing the sandbanks* (PDF), arkivert frå originalen (PDF) 29. februar 2008, henta 25. juli 2011
3. ↑  The Thames-estauaret Partnership

Koordinatar: 51°30′N 0°35′E﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GeoNames
* BBC Things

 |
Den vesle brystmuskelen (raud).
Den vesle brystmuskelen (raud) og skulderbladet (blå).
**Den vesle brystmuskelen** (*musculus pectoralis minor*) er ein slank, triangulær muskel i den øvre delen av brystet, like bakom den store brystmuskelen. Den støyter ytterpunktet av skuldra nedover og dreg skulderbladet ned og framover mot brystet.

Struktur
--------

Muskelen har utspring i øvre rand og ytre flate av tredje, fjerde og femte ribbein, nær ribbeinsbrusken, frå aponevrosane som dekker dei ytre mellomribbemusklane. Muskelfibrane passerer superiort og lateralt, og konvergerer i ei flat sene med feste i den mediale randen og øvre flata av ramnenebbet i skulderbladet.

### Relasjon

Muskelen er dekt på framsida, *superfisielt*, av ei tynn bindevevshinne, eller *fascie*, kalla det korakoklavikulære bandet. N. pectoralis medialis trengjer gjennom både muskelen og bindevevet.

Lymfeknutar i armhòla, *aksillære lymfeknutar*, er delt inn i høve til sine relative stoder til muskelen. Nivå I ligg lateralt, nivå II djupt og nivå III medialt til muskelen. Muskelen kløyver armhòlearterien i tre delar, men med motsett inndeling: første del ligg medialt, andre del djupt eller posteriort og tredje del lateralt til muskelen.

### Variasjon

Senefestet kan strekke over ravnenebbet til tuberculum majus i overarmsbeinet. Den kan vere kløyvd i fleire delar. Fråvær av muskelen er sjeldsynt, men kan førekoma ved somme uvanlege sjukdommar, til dømes ved Polands syndrom.

Funksjon
--------

Muskelen er ein depressor. Den trykker ned ytterpunktet av skuldra og dreg skulderbladet nedover og framover mot brystet, og skuv den nedre vinkelen av skulderbladet (*angulus inferior scapulae*) bakover.

Galleri
-------

* 
*

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Pectoralis minor muscle» frå Wikipedia på engelsk, den 11. november 2016.*

* *Denne artikkelen har bygd inn tekst frå ei offentleg utgåve av Gray's Anatomy.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Den vesle brystmuskelen**
**Ulf Guttormsen** (fødd 9. september 1942) er ein norsk politikar frå Trondheim. Han representerte Sør-Trøndelag og Arbeidarpartiet på stortinget i tida 1989-97. Han var vararepresentant i perioden 1977–1981.

Guttormsen utdanna seg ved yrkesskule og tekniske skular, både i heimbyen og eitt år i Stavanger. Han var læregut 1958-61 og mekanikar 1961-65 ved Ørens mekaniske verksted i Trondheim. Frå 1968 til -74 var han så reparatør hos Siemens A/S si avdeling i Trondheim.

Den lange perioden 1974-2000 arbeidde Guttormsen som fagforeiningsleiar. Fyrst var han i fire år distriktssekretær ved LO-kontoret, dei neste ti åra tente han Norsk Jern- og Metallarbeiderforbund i tilsvarande stilling. Frå 1988 til 2000 var han regionssekretær Fellesforbundet.

Guttormsen representerte Arbeidarpartiet i Sør-Trøndelag fylkesting frå 1984 til 1991, siste fireårsbolken med plass i fylkesutvalet. Gjennom stortingsvalet 1989 kom Guttormsen inn på Stortinget, der han vart verande i åtte år, etter attval i 1993. Han var 1989-93 medlem i Kyrkje- og undervisningskomitéen og 1993-97 medlem i Næringskomiteen. Den siste fireårsbolken var han også sekretær i Odelstinget.

Kjelder
-------

* Stortinsgbiografi

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
**Karen Sundt** (23. mai 1841–1. januar 1924) var ein norsk forfattar og journalist. Ho er kjend for sine «folkelege forteljingar som nådde fram til eit elles lite litteraturinteressert publikum». Eilert Sundt var farbror hennar.

Liv og gjerning
---------------

Sundt var fødd i Farsund, der faren var skipper, seinare vart han tollbetjent i Langesund og familien flytta dit i 1852. Ho gjekk Sagatun Folkehøyskole i 1873, og levde sidan i mange år som korrespondent og/eller journalist i ymse aviser. Mellom anna leverte ho stoff til Verdens Gang og, medan ho budde i Skien, til bladtiltak i distriktet. I 1886 var ho redaksjonssekretær i Østlandsposten i Larvik.

Frå 1892 var Sundt busett i Kristiania. Ho livnærte seg sidan som forfattar av romanar som i stor grad vart omsett gjennom kolportasje. I sin svært omfattande litterære produksjon tok ho opp tema som vedkom folk i små kår, og med sympati for figurane og deira livssituasjon. Ho skreiv meir røyndomsnært enn mange andre forfattarar av same sjangertype, meiner Willy Dahl.

Ho døydde ugift i hovudstaden.

Kjelder
-------

* *Norsk Allkunnebok*. X. bandet. 1965

Notar
-----

1. ↑  *Norsk Allkunnebok*. X. bandet:391

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* VIAF
* LCCN
* ISNI

 |
**Karender Olsen Dieseth** (10. juni 1846–2. juni 1915) var ein lærar, gardbrukar, agent og stortingsmann frå Åmot i Hedmark. På tinget høyrde han til dei meir radikale Venstre-representantane.

Dieseth var son til ein husmann. Sjølv tok han eksamen ved lærarskule i 1868. Deretter var han lærar i Frogn fram til 1875, dei neste sju åra var han lærar og kyrkjesongar i Nordby sokn i Ås. Han kjøpte gard i Ås i 1881, ein gard som han dreiv i ti år. Sidan budde han i Kristiania der han livnærte seg som agent ved sal av eigedommar.

Dieseth var medlem av heradsstyret i Ås 1876-88, og av Kristiania bystyre 1895-1901. Han var formann i 'Akershus folkevæbningssamlag'. Perioden 1883-85 var han fyrste varamann (suppleant) til Stortinget frå Akershus. Då Johan Sverdrup vart statsminister i juni 1884, rykte Dieseth inn på hans plass frå 27. juni 1884. Den neste valbolken, 1886-88, var han 1. representant frå amtet. Han var heile tida, 1884-88, medlem av protokollkomiteen.

Kjelder
-------

* Lindstøl, Tallak (1914). «Dieseth, Karender Olsen». *Stortinget og statsraadet: 1814-1914*. Kristiania: Steenske bogtrykkeri. s. 193.
* Haffner, Vilhelm (1949). *Stortinget og statsrådet: med tillegg til Tallak Lindstøl: Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Oslo: [Aschehoug]. s. 14.
* Biografisk informasjon om Karender O. Dieseth NSD Norsk senter for forskningsdatas politikararkiv

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
Den romerske mynten denarius har gitt namn til mange moderne valutaer.
**Denar** eller **dinar** er ein valuta med namn henta frå den romerske valutaen *denarius* (*denarii* i fleirtall). 

Éin denar tilsvarte i antikken éin gresk drakme, og var i nytestamentleg tid vanleg dagløn for ein arbeidar. Det gjekk 

- 4 drakmar eller denarar på 1 stater eller *sølvpenge*
- 100 drakmar på éin mine eller 100 denarar på eit pund
- 6000 drakmar eller denarar på ein talent.
Mange land bruker forskjellige denar-valutaer:

* Algerie – algerisk dinar
* Bahrain – bahrainsk dinar
* Irak – irakisk dinar
* Jordan – jordansk dinar
* Kuwait – kuwaitisk dinar
* Libya – libysk dinar
* Makedonia – makedonsk denar
* Serbia – serbisk dinar
* Tunisia – tunisisk dinar

Mange av desse landa tilhøyrde det gamle osmanske riket.

Kjelder
-------

1. ↑  Om *mynt* i *ordforklaringar* i Bibelselskapets omsetjing av Bibelen (2011)

* *Denne artikkelen bygde i utgangspunktet på «Dinar» frå Wikipedia på bokmål, den 6. mai 2013.*
Etterstadsletta
**Etterstadsletta** er ei gate på Etterstad i Oslo. Ho går i ein boge frå Biskop Jens Nilssøns gate i nordleg og austleg retning før den kjem attende til Biskop Jens Nilssøns gate. Samla dannar dei to gatene ein ring rund Etterstad. I nr 4. ligg OBOS si fyrste bustadsblokk frå 1931, med namn Etterstad 1. I nr 5 ligg Etterstad videregåande skole, tidlegare *Oslo teknisk-maritime skole.* Mesteparten av den øvrige busetnaden vert utgjort av bustadsblokker frå ulike tidsfaser: Frå 1947 til 1960 bygde OBOS ut store delar av området med lamellblokker, og dessutan fire store punktblokker øvst på området. I midten av bustadsområdet ligg Etterstadparken, eit langstrekt parkdrag orientert aust-vest. På 1980-talet bygde Selvaag ut området mot Alnaelva med terrasseblokker.

Etterstadsletta vart vedteke som gatenamn i 1951, men namnet har lenge vorte brukt i andre samanhengar. Alt på 1800-talet vart nemninga Etterstadsletta brukt om ekserserplassen som lå her.
Etterstadsletta har òg vore flyplass. I 1917 heldt Carl Cederström ei flyoppvisning der.

Kjelder
-------

1. ↑  «Oslo kommune – Bydelsoversikt (E)». Arkivert frå originalen 29. juli 2014.

* *Denne artikkelen bygger på «Etterstadsletta (Oslo)» frå Wikipedia på bokmål, den 9. oktober 2018.*

Litteratur
----------

* Knut Are Tvedt, red. (2010). «Etterstadsletta». *Oslo byleksikon* (5. utg.). Oslo: Kunnskapsforlaget. s. 159. ISBN 978-82-573-1760-7.
Eit skipsvrak oppdaga med SAS i 2015
**Syntetisk apertur-sonar** (**SAS**) er ein biletdannande, sidesjåande sonar med ei signalhandsaming som kombinerer sonarpulsar (ping) for å auke oppløysninga langs rørsleretninga. Metoden kan tolkast som om fleire sonarar plasserast etter kvarandre gjennom etterprosessering i programvaren og dermed bygg opp ein langt lengre sonar, noko som gjev ei tilsvarande auking i oppløysing. 

SAS har potensial for å produsere høgoppløyste sonarbilete med centimeteroppløysning over fleire hundre meters rekkjevidd. Ein viktig eigenskap er at for eit gitt system vil oppløysninga langs køyreretninga vere uavhengig av avstand (og frekvens). Biletkvaliteten vil likevel gå noko ned med avstanden fordi signalet vert svakare.

SAS som teknikk er nært knytt til syntetisk apertur-radar, med ein hovudskilnad i at sonar nyttar trykkbølgjer i vatn medan radar nyttar elektromagnetiske bølgjer i luft eller vakuum. To viktige konsekvensar er knytte til navigasjon og forplantningssnøggleik i vassvolumet. Sidan global navigasjon som GPS ikkje er tilgjengeleg under vatn, er dei høge krava til ping-til-ping navigasjon ei hovudutfordring som må løysast for eit fungerande SAS-bilete. Sidan forplantningssnøggleiken er rundt 1.500 m/s i vatn mot 300.000.000 m/s i vakuum, får ein òg heilt andre krav til maksimal forflytningsnøggleik for enkeltelement sonarsystem. Som ein konsekvens, er alle praktiske SAS-system i dag multielement sonarsystem.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Syntetisk apertur-sonar» frå Wikipedia på bokmål, den 24. november 2018.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Roy Edgar Hansen (2011), *http://www.intechopen.com/articles/show/title/introduction-to-synthetic-aperture-sonar Introduction to Synthetic Aperture Sonar[*daud lenkje*]*, Sonar Systems, N. Z. Kolev (red.), ISBN: 978-953-307-345-3, InTech.

Bakgrunnsstoff
--------------

* HISAS 1030 er en kommersielt tilgjengelig syntetisk apertur-sonar utviklet i Norge av Kongsberg Maritime og Forsvarets forskningsinstitutt.
Merke
**98. luftlandedivisjon** er ei luftlandeavdeling i det russiske forsvaret som er underlagt dei russiske luftlandestyrkane. Divisjonen er forlagt til staden Ivanovo.
Full nemning er 98. Garde Svirsk Raude Fane med Kutuzovorden etter namnet til Store Oktober luftlandedivisjon (russisk 98-я гвардейская воздушно-десантная Свирская Краснознамённая ордена Кутузова дивизия имени 70-летия Великого Октября.

Historie
--------

Divisjonen vart sett opp i desember 1943 som 98. infanteridivisjon basert på mange forskjellige regiment og brigadar, mellom anna 18. luftlandebrigade.[1]

Samansetjing i 2014
-------------------

* + 217. fallskjermlanderegiment forlagt til Ivanovo
	+ 331. fallskjermlanderegiment forlagt til Kostroma
	+ 1065. artilleriregiment forlagt til Kostroma
	+ 5. luftvernrakettregiment forlagt til Ivanovo
	+ 243. transportflyeskadrille forlagt til Ivanovo
	+ 36. luftmobile sanitetsavdeling forlagt til Ivanovo
	+ 215. etterretningsbataljon forlagt til Ivanovo
	+ 674. sambandsbataljon forlagt til Ivanovo
	+ 661. ingeniørbataljon forlagt til Ivanovo
	+ 15. verkstadbataljon forlagt til Ivanovo
	+ 1683. forsyningsbataljon forlagt til Ivanovo
	+ 969. luftlandeforsyningskompani forlagt til Ivanovo
	+ 728. feltpoststasjon forlagt til Ivanovo

Referansar
----------

1. ↑  Axis History Forum • View topic - 9th Guards Army
**Karen Brødsgaard** (fødd 10. mars 1978) er ein dansk tidlegare handballspelar frå Horsens. I perioden 1998-2004 vart ho dobbelt olympisk meister og europameister med Danmarks landslag.

Brødsgaard var linjespelar for Viborg HK i tida 1998-2003. Dei fire fyrste sesongane i Viborg var ho årleg med om å vinne den den danske serien. I tillegg sikra Viborg og Brødsgaard seg EHF-pokalen i 1999. Våren 2001 tapte Viborg finalen i meisterligaen mot Krim Ljubljana. På tampen av 2003-04 flytta Brødsgaard til Larvik HK, der ho i sin fyrste kamp var med å vinne NM-finalen 2003. Etter berre eit halvår i Noreg, skreiv ho kontrakt med Ikast. Sidan spelte ho for Aalborg i perioden 2007-10.

Brødsgaard debuterte for Danmark i februar 1998. Ho deltok då Danmark tapte EM-finalen 1998 mot Noreg. Sidan var ho med på OL-triumfen i Sydney i 2000, finalesigeren over Noreg under EM 2002 på heimebane, samt OL-sigeren 2004 i Aten. Ho skåra 2 mål i EM-finalen 2002 og tre mål i den dramatiske OL-finalen 2004 mot Sør-Korea. Brødsgaard deltok 140 landskampar og skåra 288 mål.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Karen Brødsgaard» frå Wikipedia på tysk, den 17. april 2021.*

* haslund.info
F/S Marjata
**Etterretningstenesta** (tidlegare **Forsvarets etterretningsteneste**, også kalla **E-tenesta**) er den sivile og militære utealandsetterretningstenesta i Noreg. Ho har det koordinerande og rådgjevande ansvaret for all etterretningsverksemd i Forsvaret. Etterretningstenesta hentar inn, bearbeider og analyserer informasjon som gjeld norske interesser, sett i høve til framande statar, organisasjonar og individ. Hensikten med etterretningsverksemd er å bidra til å gje norske styresmakter eit solid avgjerdslegrunnlag i saker som gjeld utanriks-, tryggleiks- og forsvarspolitikk. Sjefen for Etterretningstenesta er direkte underlagd Forsvarssjefen.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Etterretningstjenesten» frå Wikipedia på bokmål, den 10. mars 2019.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

Litteratur
* Borgersrud, Lars (2001): *Fiendebilde Wollweber. Svart propaganda i kald krig*, s. 25. Oktober, Oslo. ISBN 82-495-0050-4.
* Riste, Olav Moland, Arnfinn (1997): *Strengt hemmelig: norsk etterretningsteneste 1945-1970*. ISBN 82-00-12769-9.