recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Edinburgh International Harp Festival** er ein årleg harpefestival som blir halden i Edinburgh i Skottland. Han omfattar konsertar, verkstader og kurs for harpe, i tillegg til ei av dei største utstillingane av harpemakarar i verda. Festivalen blir organisert og promotert av The Clarsach Society, to fast tilsette og ei rekkje frivillige. Festivalen blir halden i april kvar år, og tiltrekkjer seg over 500 harpistar frå over 25 land.

Historie
--------

Harpemakarane Pilgrim Harps heldt den fyrste festivalen, som då blei kalla Celtic Harp Festival, i 1982, på same tid som den seinare nedlagde Edinburgh Folk Festival. Etter to år gjorde den raske veksten til det som no hadde blitt Edinburgh Harp Festival at ein trengde meir middel og hjelp til å drive han. Pilgrim Harps heldt fram med å støtya festivalen, men overførte leiinga til Edinburgh-greina til Clarsach Society. I 1991 overførte Edinburgh-greina ansvaret til foreldraorganisasjonen, The Clarsach Society. Festivalen har vore halden kvart år sidan han blei grunnlagd, men blei halden virtuelt i 2020 og 2021 på grunn av koronapandemien. I 2022 kom festivalen tilbake i eit hybridformat, med både virtuelle og personlege arrangement, og flytta til George Watson's College etter 20 år ved Merchiston Castle School.

I 2002 endra festivalen namn til Edinburgh International Harp Festival for å anerkjenna det aukande talet på internasjonale utøvarar og deltakarar som kom til arrangementet.

I 2006 sette festivalen ein verdsrekord godkjend av Guinness rekordbok for «største harpe-ensemble» då han samla ei gruppe på 201 harpistar som spelte saman.

Kjelder
-------

1. ↑  «About The Society». The Clarsach Society. Henta 3. februar 2022.
2. 1 2 3  «EIHF-The First Forty Years». Henta 19. september 2021.
3. ↑  Rudden, Liam (30. mars 2020). «Edinburgh's International Harp Festival goes global as it reinvents itself as a virtual online event». Edinburgh Evening News. Henta 19. september 2021.
4. ↑  «2022 Arts Preview: The Year Ahead in Folk & Jazz». The Scotsman. 1. januar 2022. Henta 3. februar 2022.
5. ↑  Glenday, Craig (29. april 2008). *Guinness World Records 2008*. ISBN 9780553589955. Henta 19. september 2021.

* *Denne artikkelen bygger på «Edinburgh International Harp Festival» frå Wikipedia på engelsk, den 29. august 2023.*
**Ünal Üstel** (fødd ) er ein tyrkisk-kypriotisk politikar som frå 12. mai 2022 har vore statsminister i den ikkje-anerkjende republikken Nord-Kypros.

Biografi
--------

Üstel er fødd i Páfos og utdanna ved odontologisk fakultet ved Istanbul University i 1983. Etter studia returnerte han til Nord-Kypros der han blei vald inn i parlamentet i 1991 frå valgkrinsen Kyrenia (Girne) for det (tyrkisk-)nasjonalistiske, konservative partiet Det nasjonale einskapspartiet (Ulusal Birlik Partisi, UBP). I 2001 og 2002 var han visepresident i parlamentet. Han blei attvald i 2003, 2009 og 2013. I perioden frå april 2011 til juni 2013 var han statsråd for turisme, kultur, ungdom og miljø i regjeringa til İrsen Küçük, før han igjen ble parlamentets visepresident fra 4. september 2013 til 9. oktober 2015.

Frå 20. februar 2021 til 5. november 2021 var Üstel helseminister i regjeringa til Ersan Saner.  Etter at Faiz Sucuoğlu danna ny regjering i november 2021 blei Üstel innanriksminister frå 21. februar 2022.

12. mai 2022 blei Üstel utnemnd til statsminister og danna eiga regjering.

Üstel er gift og har to barn.

Kjelder
-------

1. 1 2  «The task of forming the TRNC government was given to the Minister of the Interior, Üstel. - 247 News Bulletin». 247newsbulletin.com.
2. ↑  «KIBRIS GAZETESI :. İç Haberler». kibrisgazetesi.com.
3. 1 2  «Kim kimdir?» (på tyrkisk). www.starkibris.net.
4. ↑  «The task of forming the government in the TRNC was given to the Minister of Interior, Ustel.». turkeynewsen.com. 10. mai 2022.
5. ↑  «Northern Cyprus gets new health minister». www.aa.com.tr.
6. ↑  «KKTC'de UBP-DP-YDP koalisyon hükümeti kuruldu» (på tyrkisk). www.cumhuriyet.com.tr.

* *Denne artikkelen bygger på «Ünal Üstel» frå Wikipedia på bokmål, den 3. oktober 2023.*

Bakgrunnsstoff
--------------
Ein rullebane med terskel og rullebanenummer 24
**Rullebane** er eit område som er meint nytta for luftfartøy til å ta av og landa på ved ein flyplass. Ein rullebane kan ha fast dekke (betong, asfalt) eller laust (grus, gras).

Lengda på rullebanar blir som regel oppgitt i meter etter oppmoding frå den internasjonale organisasjonen for sivil luftfart (ICAO), men eininga fot blir framleis brukt for mange rullebanar i Nord-Amerika.

Nummerering
-----------

På dei fleste rullebanar kan ein utføra avgang og landing i to retningar, og i luftfarten blir dette vist til med eit tosifra tal som gjev den magnetiske retninga til banen på eit 360-graders kompass avrunda til næraste 10 heile grader og deretter dividert med 10 (viss 0 så bruker ein 36). Til dømes vil ei baneretning på 268 grader bli avrunda til 270 og angitt som 27. Nokon rullebaner kan ha restriksjonar på avgang og/eller landing i visse retningar.

Ved bruk av bane 18, blir det landa frå nord mot sør (sør er 180 grader). Den motsette baneretninga er 36 (landing mot nord, 360 grader). Vidare blir dette følgd for ein bane som ligg aust-vest – bane 09 ved avgang og landing mot aust og bane 27 ved avgang og landing mot vest. Dersom det er to parallelle rullebanar, skil ein dei frå kvarandre ved at det blir det lagt til ein «L» (for «left») på banen til venstre, og «R» (for «right») på banen til høgre. Til dømes har dei to parallelle rullebanane på Oslo lufthamn, Gardermoen nummera 01L/19R og 01R/19L. Der det er tre parallelle banar blir det lagt til ein «C» (for «centre») på banen i midten, dette ser ein til dømes ved Schiphol lufthamn i Amsterdam. Er det fire eller fleire rullebanar er det vanleg å forskyva talet eit hakk på nokre av banane, til dømes er det fire parallelle nord-sør rullebanar i Denver, og dei er nummererte 16R/34L, 16L/34R, 17L/35R og 17R/35L.

Nummeret viser at retninga til rullebanen er ca. 90 grader mot aust, R-en viser at det er den rullebanen som ligg til høgre av dei rullebanene som er parallelle.
Garborgsenteret sett frå Forum Jæren
**Nasjonalt Garborgsenter**, ofte kalla **Garborgsenteret**, er eit forfattarmuseum som opna 5. september 2012. Det ligg på Bryne i Time kommune, Arne Garborg sin heimkommune i barne- og ungdomsåra, og er ei avdeling i Jærmuseet. Senteret er samlokalisert med Time bibliotek, plassert mellom Forum Jæren og nye Bryne vidaregåande skule. Heile området har fokus på læring, næring og kultur.

Ideen om eit Garborg-senter sprang ut av 150-årsjubileet for Arne Garborg sin fødsel, Garborg-året 2001. I etterkant av jubileet tok Time Mållag initiativ til ei utgreiing av ideen om eit Garborgsenter. Ei arbeidsgruppe leia av Tarald Oma, dåverande leiar i Time Mållag, la i 2004 fram forprosjektet "Nasjonalt Garborgsenter på Bryne - for lesing og litteratur". Dette førte til at det blei sett ned ei styringsgruppe.

Prosjektet starta opp i oktober 2006 med Time Mållag, Time kommune og Rogaland fylkeskommune som initiativtakarar. Time kommune fekk ansvaret for å driva prosjektet. Frå 1. april 2008 tok Jærmuseet over arbeidet.

Garborgsenteret er ein nasjonal formidlingsarena for å fremja interessa for Arne og Hulda Garborg og deira tankar og visjonar. Målet er å inspirera til samfunnsengasjement, til å lesa og til å skapa. Det er eit levande senter for demokrati, kunnskap og skaparkraft. Målgruppa er eit allment publikum utan særskilte faglege føresetnader. Ungdom og unge vaksne er peika ut som hovudmålgrupper. Det er også Garborgsenteret som driv formidling i Garborgheimen og Knudaheio.

Anbodet om å produsera den interaktive utstillinga vart vunnen av Media Farm og Arkidea. I samband med denne har Media Farm utvikla spelet *Strid*.

Avdelingsdirektør er Inger Undheim.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Nettstad for Garborgsenteret

| * v
* d
* e
Jærmuseet |
| --- |
| Vitenfabrikken **·** Vitengarden **·** Tungenes fyr **·** Limagarden **·** Grødaland **·** Haugabakka **·** Varden **·** Vistnestunet **·** Nasjonalt Garborgsenter **·** Garborgheimen **·** Knudaheio |
**Innfjordtunnelen** er ein 6594 meter lang vegtunnel på E 136, i Rauma kommune i Møre og Romsdal. Tunnelen vart opna i 1991, og går frå Gridset ved Innfjorden til Veblungsnes for å erstatte eit rasfarleg stykke av vegen langsmed Romsdalsfjorden mellom Veblungsnes og Innfjorden. Denne strekninga vart permanent stengd etter eit steinskred i 1989 som tok eitt menneskeliv. Frå raset gjekk og fram til tunnelen vart opna, gjekk trafikken med ferje på ei stutt strekning.[*treng kjelde*]

Som med fleire andre tunnelar i Noreg er Innfjordtunnelen delvis plaga med kondens. Kondensen kan føre til farlege situasjonar fordi bilrutene plutseleg doggar når ein køyrer inn i tunnelen.

Sjå òg
------

* Runehamartunnelen
* Måndalstunnelen
* Vegtunnelar i Noreg
* Undersjøiske vegtunnelar i Noreg

Kjelder
-------

1. ↑  «Trafikkdata - Ev136 Innfjordtunnelen». Statens vegvesen.
2. ↑    Arkivert 2006-02-16 ved Wayback Machine.  Arkivert 2007-09-29 ved Wayback Machine.

Koordinatar: 62°34′5.2″N 7°41′10.0″E﻿
Koordinatar: 59°54′55.469″N 10°43′18.782″E﻿

Det Norske Nobelinstitutt i Henrik Ibsens gate 9 i Oslo.Foto: Bjørn Erik Pedersen

**Det Norske Nobelinstitutt** er ein institusjon som blei oppretta i 1904 for å støtte Nobelkomiteen i arbeidet med å avgjere kven som skal tildelast Nobels fredspris. Instituttet består av ei forskingsavdeling og eit bibliotek med 180 000 bind, hovudsakleg med litteratur om fredsarbeid, folkerett, internasjonal økonomi og moderne politisk historie, i tillegg til publikasjonar utgitt av internasjonale organisasjonar. Biblioteket er ope for publikum. 

Instituttet blir leia av ein direktør, frå 2015 Olav Njølstad, som også fungerer som Nobelkomiteen sin sekretær.

Nobelinstituttet ligg i Henrik Ibsens gate 9 i Oslo, det inngår i Parkkvartalet og er freda.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Nobels Fredspris, Den Norske Nobelkomite - offisiell nettside
* Nobelinstituttets bibliotek
* 

* Det Norske Nobelinstitutt i kulturminnesok.no, nettstaden til Riksantikvaren
Riksveg og europaveg E39 ved Knarvik.
*«Rv» omdirigerer hit. For partiet, sjå Raud Valallianse.* 
**Riksveg** er ein type veg som typisk blir driven av statlege styresmakter og som bind landsdelar eller land saman. Denne typen veg finst i fleire land under ulike namn, reglar og vegmerking.

Noreg
-----

I Noreg er riksvegar drivne av Statens vegvesen og staten ber utgiftene for planlegging, bygging, utbetring, vedlikehald og drift. Riksvegar er merkte med svart vegnummer på kvitt, firkanta skilt med svart bord.

Norske riksvegar har sidan 2010 vore delte inn i to kategoriar, europavegar og vanleg riksvegar. Tidlegare blei desse kalla *stamvegar*, og ein hadde med ein tredje kategori, andre riksvegar. Desse blei frå 2010 av fylkesvegar.

Nummerskiltet for riksveg 52.
Riksvegar er merkte med nummerskilt i kvite siffer på grøn bakgrunn og har, med nokre unntak, nummer som er lågare enn 20. 

Dei andre riksvegane har nummerskilt med svart skrift på kvit bakgrunn. Regionale riksvegar har to siffer i nummeret, medan meir lokale og kortare riksvegar har tre siffer.

Bortsett frå vegar med særskilt status eller vern er alle vanlege riksvegar er asfalterte. «Grusvegpakken» var prosjektet som sørgde for at alle dei gjenverande riksvegane som ikkje hadde verdi i følgje *Nasjonal verneplan for veger og bruer* fekk asfaltdekke. Riksveg 716 mellom Bergli og Valen på Frøya i Sør-Trøndelag var den siste riksvegstrekninga med grusdekke. Dei to kilometerane som stod igjen blei asfaltert den 17. desember 2003, mellom anna ved hjelp av dåverande samferdselsminister Torild Skogsholm.

Riksvegar som blir haldne som grusvegar i tråd med verneplanen er riksveg 252 (Tyin–Eidsbugarden), riksveg 258 (Grotli-Ospeli bru) og riksveg 886 (Bjørnstad–Jacobselv).

| * v
* d
* e
Norske riksvegar |
| --- |
| Europavegar | 
* E 6
* E 8
* E 10
* E 12
* E 14
* E 16
* E 18
* E 39
* E 45
* E 69
* E 75
* E105
* E 134
* E136

 |
| Hovudvegar | 
* 2
* 3
* 4
* 5
* 7
* 9
* 13
* 15
* 19
* 22
* 23
* 25
* 35
* 36
* 41
* 52
* 55
* 70
* 73
* 77
* 80
* 83
* 85
* 92
* 93
* 94
* 111
* 150
* 159
* 162
* 163
* 555
* 651
* 827

 |
| Sambandsvegar | 
* 12
* 21
* 40
* 42
* 44
* 110
* 120
* 191
* 282
* 354
* 451
* 509
* 580
* 658
* 681
* 706
* 833
* 853
* 862
* 881
* 887
* 892

 |

Kjelder
-------

* «riksvei» i *Store norske leksikon*, snl.no.

* *Denne artikkelen bygger på «Riksvei» frå Wikipedia på bokmål, den 2. juni 2011.*
Den store magellanske skya
**Den store magellanske skya** er ein liten galakse og den næraste eksterne galaksen til Mjølkevegen. Han ligg omtrent 170 000 lysår unna og har berre rundt 5–10 % av massen til Mjølkevegen. Han spenner over rundt 8° på den sørlege himmelhalvkula innanfor stjernebileta Gullfisken og Bordet, der han er lett synleg for det nakne auga. Den store magellanske skya er til liks med Den vesle magellanske skya namnsett etter Ferdinand Magellan som observerte dei under ferda hans rundt verda i 1519, men dei var kjende frå før denne datoen. Den fysiske diameteren til Den store magellanske skya er 25 000–30 000 lysår.

Den store magellanske skya liknar fyrst på ein irregulær galakse, men har ein sentralstav og kan henda ein spiralarm, so han vert generelt sett klassifisert som ein spiralgalakse. Ein av dei største kjende H II-regionane, Tarantelltåka, ligg i Den store magellanske skya.

Kjelder
-------

* Denne artikkelen byggjer på artikkelen «Large Magellanic Cloud» s. 222-23 i *Philip's Astronomy Encyclopedia* utgjeven i 2002.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Den store magellanske skya**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND

 |
**Bahá'u'lláh** (12. november 1817–29. mai 1892) var grunnleggjaren av bahai-religionen. Det opphavlege namnet hans var Mirza Husayn-Ali Núri, men han tok det arabiske namnet Bahá'u'lláh som tyder *Guds herlegdom*. Innan bahai blir Bahá'u'lláh rekna for å vera Guds bodberar for menneskja i dag.

Mirza Husayn-Ali Núri var fødd i Teheran i Iran. Han var ein tilhengjar av Báben, som grunnla religionen babisme. Ein av læresetningane i religionen var at «han som Gud skal syna fram» skal sameina alle menneske og religionar.

I 1863 i Bagdad openberra Bahá'u'lláh seg som den utvalde, den som babismen, og etter hans syn alle andre tidlegare religionar, hadde lova. Han skreiv brev til kongar og presidentar og formana dei om å leggje bort konfliktar og usemje og minske skattebyrda for dei fattige. Han bad dei komma saman til ein stor konferanse for å leggje fundamentet for «den største freden». Da dei ikkje lydde boda hans, erklærte han at dei kjem til å miste rikdommane sine. Krigar og katastrofar skal fortære land og område føre verdas likevekt blir oppnådd.

Bahá'u'lláh vart landsforvist frå Persia (noverande Iran) i 1850-åra, og reiste gjennom noverande Irak og Tyrkia i Det osmanske riket til Akko i det noverande Israel), der han døydde i 1892.

Verk
----

Den viktigaste boka hans, *Kitáb-i-Aqdas* (Den heilagaste boka), inneheld 190 vers med utførlege kommentarar. Denne boka blir i bahaitrua rekna som verdenscharteret for menneskja. Andre sentrale bøker er *Kitáb-i-Iqan* (Boka av vissheiter) og *Dei skjulte ord* (utgjeve posthumt). Ein del av bøkene hans er omsette til norsk.

Kjelder
-------

Bakgrunnsstoff
--------------

* Bahá'í-samfunnet i Noreg
* International Bahá'í Community

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* LIBRIS
* SUDOC

 |
**Skoltesamisk fonologi**, eller **skoltesamisk lydlære**, er grammatikken til språklydane i skoltesamisk.

Vokalar
-------

Skoltesamisk har eit rikt vokalsystem, med 10 vokalar fordelt over 4 ulike opningsgradar. Alle vokalane kan i tillegg vere korte eller lange. 

|  | fremre | midtre | bakre |
| --- | --- | --- | --- |
| trong | i (i) |  | u (u) |
| halvtrong | e (e) | ɘ (õ) | o (o) |
| halvopen | ɛ (e) | ɐ (â) | ɔ (å) |
| open | a (ä) |  | ɑ (a) |

Vokalane kan danne 12 ulike diftongar. Alle diftongane er fallande. Dei har enten *i*, *u* eller *e* som initial vokal. Åtte av diftongane dannar to parallelle system, der dei høge vokalane *i* og *u* har dei fremre og midtre halvtronge og halvopne vokalane *e, ɛ, ɘ, ɐ* som andre komponent.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | fremre | fremre og midtre | bakre og fremre | bakre og midtre | bakre |
| trong og halvtrong | ie (ie) | iɘ (iõ) | ue (ue) | uɘ (uõ) |  |
| trong og halvopen | iɛ (ie) | iɐ (iâ) | uɛ (ue) | uɐ (uâ) | uɔ (uå) |
| trong og open |  |  | ua (uä) |  |  |
| halvtrong og halvopen |  | eɐ (eâ) |  |  |  |
| halvtrong og open | ea (ea) |  |  |  |  |

Vokalane kan også vere korte eller lange, sjølv om det ikkje kjem fram av skriftspråket.

Konsonantar
-----------

Konsonantane i skoltesamisk går fram av denne tabellen. Skriftspråket sin versjon av lydane står i parantes.

|  | labial | dental / alveolar | postalveolar | palatal | velar |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| nasal | m (m) | n (n) |  | nʲ (nj) | ŋ (ŋ) |
| ustemd klusil ¹ | p (p) | t (t) |  |  | k (k) |
| stemd klusil ² | b (b) | d (d) |  |  | g (g) |
| ustemd affrikat ¹ |  | t͡s (c) | t͡ʃ (č) | c͡ç (ǩ) |  |
| stemd affrikat ² |  | d͡z (ʒ) | d͡ʒ (ǯ) | ɟ͡ʝ (ǧ) |  |
| ustemd sibilant |  | s (s) | ʃ (š) |  |  |
| stemd sibilant |  | z (z) | ʒ (ž) |  |  |
| ustemd frikativ | f (f) |  |  |  | x (h)³ |
| stemd frikativ | v (v) | ð (đ) |  | ʝ (j) | ɣ (ǥ) |
| vibrant |  | r (r) |  |  |  |
| lateral |  | l (l) |  | lʲ (lj) |  |
| halvvokalar | w (u) |  |  | j (i) |  |
|

¹Ustemde klusilar og affrikatar blir uttala aspirert etter vokalar og sonorante konsonantar.
²Stemde klusilar og affrikatar blir uttalt svakt stemd.
³Lyden / x / har også allofonen [ h ] initialt.
Konsonantane kan vere både korte og lange (geminatar) ordmedialt og -finalt, begge er vanlege. Konsonantlengd er det mogleg å skilje også i konsonantrekkjer, ikkje berre mellom vokalar: *kuõskkâd* ’røre’ : *kuõskâm* ’eg rører’.

Suprasegmental fonologi
-----------------------

Ein suprasegmental fonologisk prosess er ein prosess som involverer meir enn eitt segment, dvs. meir enn ein lyd.

### Skoltesamisk stavingsstruktur

Den sentrale suprasegmentale prosessen i skoltesamisk er palatalisering. Stavingar kan vere palataliserte eller upalataliserte. Viss dei er palatalisert er dei markert med palataliseringsteiknet *´* mellom kjerne (vokal) og koda (utlyd) i stavinga.

Litteratur
----------

* Feist, Tim: *A grammar of Skolt Saami.* Manchester, 2010.
| **Amaliáda****Lokalt namn Αμαλιάδα** |
| --- |
|  |
| Geografi |
|  |
| 

Amaliáda is located in Hellas
Amaliáda (Hellas)

 |
| **Stad** | Peloponnes |
| **Koordinatar** | 37°48′N 21°21′E﻿Koordinatar: 37°48′N 21°21′E﻿

 |
| Administrasjon |
| **Land** | Hellas |
| **Periferi  Periferieining  Kommune** | Vest-Hellas  Ilía  Ílida |
| **Hovudsete** | Amaliáda (16 763 innb.) |
| Demografi |
| **Folketal** | 28 520 (2011)
 |

**Amaliáda** (gresk Αμαλιάδα), eldre form *Amalias*, er ein by og ein tidlegare kommune på Peloponnes i Hellas. Frå 2011 er han ei kommunaleining i kommunen Ílida i periferieininga Ilía i periferien Vest-Hellas og hovudsete i kommunen. Byen ligg like sør for elva Piniós, 80 km frå Pátra, 20 km frå Pýrgos og 291 km frå Aten. Byen er den nest største i Ilía og den vestlegaste byen på Peloponnes.

Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Amaliáda 28 520 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 16 763 innbyggjarar.

Amaliáda er kalla opp etter Dronning Amalia og vart grunnlagd då to mindre kommunar, Kalítsa og Dervís Tselépi, vart slått saman i 1830.

Referansar
----------

1. 1 2  Folketeljing 2011, revidert
2. ↑  *Νόμος 3852/2010 - ΦΕΚ 87Α/7-6-2010  
Lov 3852/2010: Kallikratis-reforma*, arkivert frå originalen 30. juli 2023, henta 7. september 2023

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Arkivert 2004-09-24 ved Wayback Machine. (gresk)

Kjelde
------

* *Denne artikkelen er basert på ei omsetjing av artikkelen Amaliada frå Engelsk Wikipedia .*

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
**Ingrid Rønnaug Ofstad** (fødd 8. januar 1950) er ein norsk solidaritetsarbeidar, bistandsarbeidea og diplomat som har vore ambassadør i Nepal, Sør-Sudan og Angola.


Ofstad var nestleder i Sosialistisk Folkeparties Ungdom (SFU) fra 1973-75, nestleder i Sosialistisk Valgforbunds Ungdom 1973-74, nestleder og, etter at Kommunistisk Ungdom brøt ut, leder i Sosialistisk Ungdom 1975-76. Hun var aktiv i Norske Skolers Afrika Komite (NSAK), leder av U-landsgruppene og leder av Chileaksjonen i Norge i 1977-78.[*treng kjelde*]

Ofstad er Cand.mag. frå Universitetet i Oslo 1974 og har arbeidd som junioreksperter for FAO og i Norad, der ho starta karrieren som sakbehandlar og etterkvart avanserte til avdelingsdirektør. I 2000 vart ho utnemnd til ambassadør i Nepal.

2004–2006 var ho seniorrådgjevar i Utanriksdepartementet og 2006–2009 avdelingsdirektør.

I 2009 vart Ofstad utnemnd til generalkonsul i Juba i Sør-Sudan. I 2010 vart ho utnemnd til den første norske ambassadøren i Sør-Sudan. Frå 2012 til 2017 var ho ambassadør i Angola.

Kongen forfremja i 2010 Ofstad til kommandør av Den Kongelege Norske Fortenesteordenen for embetsforteneste.

Kjelder
-------

1. ↑  Offisielt fra statsråd, regjeringen.no, 28. juli 2000.
2. 1 2  Lundbo, Sten; Bech, Jon (12. oktober 2017). «Ingrid Rønnaug Ofstad». *Store norske leksikon* (på norsk).
3. ↑  Offisielt frå statsrådet 26. juni 2009, regjeringen.no.
4. ↑  Offisielt fra statsråd 12. august 2011, regjeringen.no.
5. ↑  Offisielt fra statsråd 22. juni 2012, regjeringen.no, besøkt 23. juni 2012.
6. ↑  Tildeling av ordener og medaljer: Søk i arkivet, kongehuset.no.

* *Denne artikkelen bygger på «Ingrid R. Ofstad» frå Wikipedia på bokmål, den 9. mai 2019.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
**Janez Janša** (fødd **Ivan Janša**, 17. september 1958 i Ljubljana i det dåverande Jugoslavia) er ein slovensk politikar. Han var statsminister i Slovenia 2004–2008, 2012–2013 og igjen 2020–2022.

Politisk karriere
-----------------

Janša vart først kjent i 1980-åra som forsvarsekspert for bladet Mladina, som opphavleg var organet til ungdomsavdelinga til det slovenske kommunistpartiet. I slutten av 1980-åra starta ein demokratiseringsprosess i Slovenia, og Mladina utnytta denne til å trykkja artiklar meir kritiske til det kommunistiske regimet enn det som før hadde vore mogleg. Janša stod bak ein serie artiklar kritiske mot den jugoslaviske hæren. I mai 1988 vart han arrestert, saman med tre andre, og stilt for retten i ein militær domstol tiltalt for å ha røpt militære løyndomar. Dei fire tiltalte vart dømde til fengselsstraffer på mellom seks månader og fire år.

### Forsvarsminister

I 1989 var Janša med på å stifta det første slovenske opposisjonspartiet, Den slovenske demokratiske unionen (*Slovenska demokratična zveza - SDZ*). Under det første frie valet i 1990 tok SDZ del i opposisjonskoalisjonen DEMOS (*Demokratične Opozicijske Stranke - Dei demokratiske opposisjonspartia*), som vann valet. Han vart forsvarsminister i Slovenia, ein posisjon han hadde under den slovenske sjølvstendekrigen i juni/juli 1991. Etter at SDZ vart splitta i 1992 vart han med i Slovenias sosialdemokratiske parti (*Socialdemokratski stranki Slovenije - SDS*) og heldt posten som forsvarsminister til mars 1994. Han måtte då gå av etter skuldingar om at han hadde misbrukt posisjonen sin. Han var igjen forsvarsminister frå juni 2000 til november 2000 i den kortvarige statsministerperioden til Andrej Bajuk.

### Statsminister

I mai 1993 vart han leiar for SDS. Partiet vert rekna som eit sentrum-høgre parti og skifta i 2002 namn til Det slovenske demokratiske partiet (*Slovenska demokratska stranka - SDS*). Ved parlamentsvalet 3. oktober 2004 vart SDS det største partiet med 29,1 % av røystene. Den liberale regjeringa gjekk av, og Janša vart statsminister, 9. november 2004. Han sat i ein valperiode, til november 2008. Ved parlamentsvalet i 2011 vart SDS det nest største partiet, med 26,2 % av stemmene. Janša vart statsminister i ein koalisjon med tre mindre parti.

Regjeringa til Janez Janša vart styrta i 2013 då han vart skulda for korrupsjon i ein ny rapport. Ei ny koalisjonsregjering vart danna, og den nye statsministeren vart Alenka Bratušek.

Kjelder
-------

1. ↑  «Janez Janša» i *Store norske leksikon*, snl.no.
2. ↑   Frankfurter Allgemeine Zeitung, 27. februar 2013: Slowenien: Vier Parteien suchen einen Anfang (tysk)
3. ↑   Frankfurter Allgemeine Zeitung, 20. mars 2013: Vier-Parteien-Koalition: Slowenien hat neue Mitte-Links-Regierung (tysk)

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Janez Janša**

* «President SDS Janez Janša» (på engelsk). Slovenian Democratic Party.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC

 |
**Thor Solberg** (fødd 16. mai 1938) er ein norsk tidlegare friidrettsutøvar frå Bergen. I tida frå 1962 til 1967 vann han fire gullmedaljar i noregsmeisterskap, fordelt på 800 meter og 3 000 meter hinder. Han var medlem i TIF Viking.

Aktiv
-----

Frå 1962 til 1964 var Solberg ein av landets beste 800-meterløparar. I 1961 sette han personbeste med 1.53,2. Sommaren 1962 vart han norsk meister på distansen, han stod også for norsk årsbeste med tida 1.51,5. Året etter forsvarte han den nasjonale meistertittelen på 800 m og han forbetra bestetida si til 1.50,2. Sitt livs beste 800-meter sprang han 1. juli 1964 på Bislett stadion i Oslo, i landskampen mot Be-Ne-Lux-landa vart han andremann på 1.49,3. Med tida 3.46,4 stod han for norsk årsbeste også på 1500 meter. 

Frå 1965 satsa Solberg på 1500 m og særleg 3000 meter hinder. På tampen av september 1965 sette han i Beograd personbeste i hinder på 8.53,6. 1966-sesongen presterte han 3.46,3 og livsbeste på 1500 meter. 20. september 1966 forbetra han den ti år gamle noregsrekorden på 3000 meter hinder med 2 sekund til 8.40,4 på Bislett stadion, Ernst Larsen hadde den gamle landsrekorden. På same bana den 23. august 1967, i landskamp mot Be-Ne-Lux, sikra Solberg og Arne Risa norsk dobbeltsiger. Solberg slo Arne Risa med 0,4 sekund og flytta sin norske hinderrekord til 8.38,4. Eit knapt år seinare tok Risa over som norsk rekordhaldar på 3000 m hinder.

### Medaljar i noregsmeisterskap

* 1961 i Bergen: Sølvmedalje på 800 m
* 1962 i Drammen: Gullmedalje på 800 m
* 1963 i Trondheim: Gullmedalje på 800 m
* 1964 i Gjøvik: Sølvmedalje på 1500 m
* 1966 i Bærum: Gullmedalje på 3000 m hinder
* 1967 i Trondheim: Gullmedalje på 3000 m hinder

Kjelder
-------

* Arbeiderbladet 2. juli 1964
* Arbeiderbladet 21. september 1966
* Arbeiderbladet 24. august 1967
**Oskar Lafontaine** (fødd 16. september 1943) i Saarlouis i Roden) er ein tysk sosialistisk politikar. Han var frå 1985 til 1998 statsminister i delstaten Saarland, og frå 1998 til 1999 finansminister i Tyskland. Frå 1995 til 1999 var han dessutan leiar i SPD, Det tyske sosialdemokratiske partiet. Lafontaine er medlem i det nyskipa venstrepartiet WASG, *Valalternativet for Arbeid og Sosial Rettferd*, som er i ferd med å smelte saman med Die Linkspartei PDS.

### Liv

Lafontaine er son av ein bakar som fall i Andre verdskrigen. Han er fysikar av utdanning. Han er gift tre gonger, og har to søner. 

I 1966 gjekk Lafontaine med i SPD, og vart vald inn i landsstyret til SPD i Saarland alt i 1968, frå 1977 til 1996 var han leiar der. I 1987 vart han vald til nestleiar i SPD for heile Tyskland. Etter valsigeren ved delstatsvalet i Saarland i 1990 vart han kanslarkandidat for SPD. Han vart livstruande skadd under valkampen ved eit attentat. Etter å ha tapt valkampen dette året mot Helmut Kohl, vart han verande ministerpresident i Saarland. Men i 1995 vart han vald til leiar i SPD, noko han var fram til 1999. 

Den 24. mai 2005 erklærte Lafontaine at han gjekk ut av SPD. Same dagen erklærte han seg budd til å støtte eit venstreforbund av WASG og PDS, *Partiet for Demokratisk Sosialisme*. Den 10. juni gjorde han og den kjende venstresosialisten Gregor Gysi det kjent at dei ville stille opp som kandidatar for eit venstreforbund av WASG og PDS. Leiinga i WASG og PDS vart einige om eit slikt forbund framfor det framskuva parlamentsvalet i september 2005. PDS er omdøypt til *Die Linkspartei* (Venstrepartiet), med tillegget PDS berre i dei austlege delstatane der PDS står sterkt. Dette var tenkt å gjere det lettare for medlemmer av WASG å stille på listene. Den 18. juni vart Lafontaine medlem i WASG og vart same dagen vald til førstekandidat på vallista til partiet i den viktige delstaten Nordrhein-Westfalen. Ved valet fekk Die Linkspartei PDS med WASG stor framgang, og prosessen for å smelte dei to saman til eitt einskapleg parti heldt fram. Det sameinte venstrepartiet i Tyskland heiter no Die Linke.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Oskar Lafontaine**
**Den iranske revolusjonen i 1979** er hendingane som førte til at monarkiet under sjah Muhammed Reza Pahlavi vart styrta og erstatta av ein islamsk republikk under ayatollah Ruhollah Khomeini.

Dei første store demonstrasjonane mot sjahen byrja i januar 1978. Mellom august og desember dette året var det mange store streikar og demonstrasjonar. 

Sjahen forlét Iran midt i januar 1979, og to veker seinare kom Khomeini tilbake frå eksilet sitt. Sjah-regimet braut saman 11. februar, da opprørsstyrkar slo regimetru styrkar i gateslag.

Ei folkeavstemming gjorde landet til islamsk republikk 1. april. Iran vart eit teokrati med Khomeini som øvste leiar i desember 1979. Følgjene av revolusjonen er sterkt omstridde, ikkje minst blant iranarane sjølve.

Kjelder
-------

1. 1 2 3  Afary, J. «Iranian Revolution». Encyclopedia Britannica.

* *Denne artikkelen bygger på «Iranian Revolution» frå Wikipedia på engelsk, den 27. juni 2009.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Den iranske revolusjonen**

* «Timeline of the Iranian revolution» (på engelsk). Reuters.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* GND
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* BBC Things

 |
**Islamsk Råd Norge** (**IRN**) er ein paraplyorganisasjon for muslimske organisasjonar i Noreg. Rådet vart oppretta 22. oktober 1993.

Opprettinga
-----------

Utviklinga av muslimske trussamfunn i Noreg hadde i 1980-åra gått i retning av fragmentering, då fleire nye moskéar vart oppretta for nye muslimske grupperingar, utan at det fanst nokon samlande organisasjon som kunne representera muslimane overfor det norske samfunnet. Det som utløyste eit nærmare samarbeid mellom menigheitene var ein invitasjon frå Mellomkirkelig Råd. Rådet ville gjerne etablera permanent kontakt mellom kristne og muslimske organisasjonar. Frå muslimsk side vart forslaget godt mottatt, men det fanst på den tida ingen enkeltorganisasjon som kunne representera muslimane i eit slikt forum. Den største moskéen, Central Jama'at-e Ahl-e sunnat, tok initiativet og starta prosessen som førte til stiftinga av Islamsk Råd Norge 22. oktober 1993, frå starten med fem moskéar som medlemmer. Kort tid etterpå vart Kontaktgruppa for Mellomkirkelig Råd for Den norske kirke og Islamsk Råd Norge oppretta. Sidan 1996 har IRN òg vore med i Samarbeidsrådet for Tros- og Livssynssamfunn, som omfattar alle dei store religionane i Noreg.

Medlemmer
---------

I mars 2006 hadde IRN 20 medlemsorganisasjonar, inkludert ein paraplyorganisasjon for Rogaland som i sin tur omfatta sju moskéar. I 1999 rekna ein med at om lag halvparten av muslimane i Noreg var med i moskéar som var med i IRN. Albanske, bosniske, pakistanske barelwi og deobandi, arabiske, tyrkiske, somaliske og gambiske moskéar er med i IRN. Desse er medlemmer:

* Albansk Islamsk Kultursenter
* Al-Khidmat Begravelsesbyrå
* Center Rahma
* Central Jamaat-e Ahl-e Sunnat Norway
* Den Islamske Informasjonsforeningen
* Den Islamske Forening i Bergen
* Det islamske fellesskap Bosnia og Hercegovina
* Det Islamske Forbundet
* Det Islamske Kultursenter i Nedre Eiker
* Det islamske Kultursenter i Drammen
* Det Islamske Kultursenter i Bergen
* Imam Bediuzzaman Camii
* Islamic Cultural Centre Norway
* Islamsk Kultursenter i Oslo
* Muslimsk Studentsamfunn
* Muslim societ Trondheim
* Muslimsk Fellesråd i Rogaland - 7 moskéar
* På rett vei
* Tawfiq Islamic Center
* The Islamic Movement

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* BR orgnr

 |
**Rudolph Tegner** (fødd 12. juli 1873 i København, død 5. juni 1950 i Esbønderup) var ein dansk skulptør (bilethoggar), som i første halvpart av 1900-åra var sterkt omdiskutert og møtte stor motstand i heimlandet, men etter kvart kunne hauste heider og ros utanlands, særleg i Frankrike. Han var son av Signe Elisabeth Puggaard og premierløjtnant, kammerjunker, grosserer og bankdirektør Jørgen Henry August Tegner, og gift i 1911 med kunstmålaren Elna Jørgensen (1889 – 1976), som vart hans viktigaste støttespelar livet gjennom.

Tegners kunstinteresse og talent for å skape skulptur vart vekt då han som 15-åring kom i kontakt med den antikke kulturen under ei vitjing på Akropolis i Aten i Hellas, og den antikke verda skulle komme til å engasjere og oppta han i hele hans kunstnariske arbeid. Han fekk kunstutdanninga si på Det Kongelige Danske Kunstakademi i København, som han fullførte på 2½ år av di han var så teknisk dyktig. Deretter budde han i Paris i fire år, der han han hadde eit lite atelier, og var saman med andre danske kunstnarar, mellom andre bilethoggararen og keramikaren Niels Hansen Jacobsen (1861-1941), bilethoggaren Jens Lund (1873-1946) og kunstmålar og bilethoggar med meire J.F. Willumsen. I Paris vart han kjent med symbolistisk kunst og art nouveau. Seinare vitja han Italia og let seg imponere av Michelangelos verk *Dag og natt* og *Morgen og kveld*, som etter hans syn var «gigantiske i Form og Udtryk, tungt hvilende i deres Marmorpragt».

*Sejren* frå 1921/1925
Rudolph Tegners skulpturar er særs iaugefallande ved sine monumentale former, og provoserte i si tid på grunn av sin storleik og ofte teatralske uttrykk. Han vart møtt med forvirring og motstand i den danske kunstverda, og måtte tole ei offentlig merksemd som skulle komme til å prege heile hans kunstneriske virke. Men han henta seg ny styrke og inspirasjon ved å reise i Hellas, Italia, Spania, Nære Austen, Nord-Afrika og Frankrike mellom dei slaga han måtte utkjempe heime.

I 1898 fekk Rudolph Tegner seg eit atelier på Lemchesvej 6 i Hellerup, som mora hans finansierte oppføringa av. Der budde han saman med systra si, Signe, frå 1904 og fram til han og Elna gifta seg i 1911. Frå 1926 og fram til Tegner døydde, budde ekteparet i eit hus i Meudon utanfor Paris i Frankrike, der Tegner òg hadde atelier.

I 1916 kjøpte Rudolph Tegner det særeigne naturområdet i Rusland ved Dronningmølle mellom Hornbæk og Gilleleje på nordkysten av Sjælland i Danmark. Her fekk han oppførte sit eige museum og mausoleum, Tegners Museum og Statuepark, planlagt av han sjølv, opna i 1938, og seinare overdrege til det offentlege.

Sjå og
------

Tegners Museum og Statuepark

Kjelder
-------

1. ↑  *Rudolph Tegner* på Kunstindeks Danmark / Weilbachs Kunstnerleksikon

Bakgrunnsstoff
--------------

* Internettsidene til Tegners Museum og Statuepark

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* BIBSYS
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* BNF
* BNF (data)
* SUDOC

 |
| Châteaubriant |
| --- |
| Horisonten til ChâteaubriantHorisonten til Châteaubriant |
| 

|  |
| --- |
| Byvåpenet til Châteaubriant |
| **Byvåpenet til Châteaubriant** |

 |
| Styresmakter |
| Land  Region  Departement | Frankrike  Pays-de-la-Loire  Loire-Atlantique |
| Geografi |
| Flatevidd - By |  33,62 km² |
| Innbyggjarar  - By (1999)   - folketettleik | 12 065   358/km² |
| Koordinatar | 47°43′″N 01°22′″W﻿Koordinatar: 47°43′″N 01°22′″W﻿ |
| Høgd over havet | 70 m |
| Tidssone | CET (UTC+1) |
| Diverse anna |
| Postnummer | 44110 |

**Châteaubriant** (bretonsk *Kastell-Briant*) er ein by og kommune nordvest i Frankrike. Han er *sous-préfecture* (underprefektur) i departementet Loire-Atlantique i regionen Pays-de-la-Loire, og har om lag 12 000 innbyggjarar. Innbyggjarane vert på fransk kalla *Castelbriantais* og *Castelbriantaise*.

Geografi
--------

Châteaubriant ligg 49 km nord for Ancenis, 68 km sør for Rennes, 69 km nord for Nantes og 85 km vest for Angers.

Historie
--------

Châteaubriant si historie byrjar på 1000-talet då Brient (ein utsending frå Greven av Rennes) oppretta eit slott på ein voll ved sida av la Chère. Han oppretta seinare priorinneklosteret St. Sauveur de Béré. Ein by utvikla seg rundt slottet og vart kalla Châteaubriant. Festninga vart ein del av forsvarslinja rundt Bretagne i lag med andre byar som Vitré (Ille-et-Vilaine) og Fougères, som danna den første forsvarslinja mot det franske kongeriket. 

Etter den franske revolusjonen møtte Brutus Hugo, ein ung republikansk løyntnant, den unge kvinna Sophie Trébuchet frå Châteaubriant. Dei fekk ein son i lag, Victor Hugo. Huset til Sophie Trébuchet står framleis i dag nær Maison de l'Ange, der turistkontoret ligg i dag. 

I oktober 1941 vart 27 kommunistiske gislar (fengsla av den republikanske rregjeringa og av Vichy-politiet hausten 1941) i interneringsleiren i Châteaubriant avlevert til nazistane, som skaut alle saman som hemn for mordet på den tyske oberstløyntnanten Karl Hotz den 20. oktober 1941 i Nantes. Den yngste av dei 27 gislane, Guy Môquet, var 17 år. Staden der dei vart avretta, kalla *Carrière des Fusillés*, er i dag eit av dei største minnesmerka for den nazistiske okkupasjonen i området.

Folkesetnad
-----------

Folketal sidan 1962| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 10 852 | 11 986 | 13 231 | 14 023 | 12 783 | 12 065 |

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Châteaubriant**

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* NKC
* GeoNames
* MusicBrainz (area)

 |
Utsvolta bønder og forbipasserande i Kharkiv i 1933.
**Holodomor** (ukrainsk **Голодомор**), er eit namn som har vorte bruka om ei stor hungersnaud i åra 1932-1933 i Ukraina og andre regionar i Sovjetunionen, særleg i Sør-Russland. Om offertala er det ulike meiningar, men det kan vere tale om fleire millionar. Ordet *holodomor* er samansett av det ukrainske ordet *holod*, som tyder 'hunger', og det gamle austslaviske ordet *mor*, som tyder 'død'. 

Om årsakene til Holodomor er det svært ulike oppfatningar. Særleg ein del ukrainske historikarar meiner at det dreidde seg om ei systematisk hungersnaud organisert av Stalin-regimet. Russiske historikarar seier derimot at hungersnauda var resultat av ein dårleg haust, og at problemet vart forsterka av tvangskollektiviseringa av landbruket og motstanden blant bøndene. Samtidig eksporterte Sovjetunionen korn. 

Nyare vestleg forsking tyder på at Holodomor kan forklarast av ei kjede av samanhengar der både den omsynslause tvangskollektiviseringa og ein dårleg haust er med. 

EU og USA er blant dei som har anerkjent hungersnauda som eit folkemord på ukrainarane. SN har derimot avvist dette.

Russland avviser termen folkemord om denne hungersnauda. Dei viser til at også menneske frå andre folkeslag enn ukrainarane var offer for sveltedøden under denne katastrofen. I somme russiske kretsar meiner dei Holodomor blir misbruka av visse kretsar i Ukraina for politiske formål.

Land som har anerkjent Holodomor som folkemord
----------------------------------------------

Kart over land som har anerkjent Holodomor som folkemord.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| * Andorra
* Argentina
* Aserbajdsjan
* Australia
* Belgia
* Brasil
* Canada
* Chile
* Colombia
* Ecuador
* Estland
* Georgia
* Holland
* Italia
* Lettland
 |  | * Litauen
* Mexiko
* Moldova
* Paraguay
* Peru
* Polen
* Slovakia
* Spania
* Storbritannia
* Tsjekkia
* Ukraina
* Ungarn
* USA
* Vatikanstaten
 | 



 |

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Holodomor» frå Wikipedia på tysk, den 5. oktober 2008.*

1. ↑  Aftenposten: Mintes Europas glemte tragedie 23. november 2008
2. ↑  Ifølgje avisa *Klassekampen* 4. oktober 2008

Sjå òg
------

* Hungersnauda i Bengal i 1943

Bakgrunnsstoff
--------------

* Holodomor.org (ukrainsk og engelsk)
* Findings of the Commission on the Ukraine Famine, U.S. Commission on the Ukraine Famine, Report to Congress. Adopted by the Commission, 19. april, 1988 Arkivert 2011-06-04 ved Wayback Machine. (engelsk)
* Joint declaration at the United Nations in connection with 70th anniversary of the Great Famine in Ukraine 1932-1933 (engelsk)
Ein graf av graf med 6 hjørne og 7 kantar.
Ei **grafisk framstilling** er i matematikk ein abstrakt representasjon av ei mengd objekt, der somme objekt er knytte saman. Dei samanknytte objekta er representerte av matematiske abstraksjonar kalla *hjørne*, *nodar* eller *punkt*, og samband som knyter somme av hjørnepara saman vert kalla *kantar* eller *linjer*. Typisk er ein graf synt som eit diagram med ei rekkje prikkar for hjørna, knytte samane av linjer eller kurver for kantane. Grafane er eit av objekta som vert studert i diskret matematikk.

Kantane kan vere ordna (asymmetriske) eller uordna (symmetriske). Til dømes om hjørna representerer folk på ein fest, og der er ein kant mellom to folk om dei handhelser, så er dette ein uordna graf, fordi om personen A handhelser på person B, så handhelser òg person B på person A. Men om det er ein kant frå person A til person B, når person A kjenner person B, så er denne grafen ordna, fordi det å kjenne nokon ikkje nødvendigvis er eit symmetrisk forhold (person B treng ikkje kjenne person A).

Grafane er hovudobjektet i studiet av grafteori. Ordet «graf» vart først nytta på denne måten av J.J. Sylvester i 1878.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Graph (mathematics)» frå Wikipedia på engelsk, den 15. november 2011.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  Gross, Jonathan L.; Yellen, Jay (2004). *Handbook of graph theory*. CRC Press. s. 35. ISBN 9781584880905.
**Spotify** (samantrukke av *spot* og *identify* ) er eit svensk rettigheitsverna musikkstreamingprogram som gjev brukarane høve til å lytta til eit internettbasert lydbibliotek.

Historie
--------

Spotify har vorte utvikla sidan 2006 av ei gruppe ved Spotify AB i Stockholm. Firmaet Spotify vart etablert av Daniel Ek og Martin Lorentzon, delgrunnleggjar av TradeDoubler, i Stockholm. Selskapet er lokalisert i Storbritannia og Sverige.

Spotify lèt folk strøyma musikk blant eit massivt utval songar via nettstaden eller appen deira. Dei tilbyr mellom anna musikk frå mange av dei store plateselskapa; til dømes Universal, EMI og Warner Music. Strøymetenesta har tre ulike abonnement: Spotify Free, Spotify Premium og Spotify Family, fyrstnemnde er gratisversjonen med reklame.

### Spotify Premium

Ein kan kjøpa "Premium Membership" for ei månadsavgift på kroner 99 (NOK) og få tilgang til alle songar utan reklameavbrot, samt få betre lydkvalitet (320 kbps). Ein får òg høve til å høyra spelelister når ein ikkje er tilkopla internett (offline) via mobiltelefon og liknande. Ein kan høyra musikk så mykje ein vil og ein får ingen reklame.

### Spotify Unlimited

Tidlegare kunne ein kjøpa "Daypass" for 9 kroner (NOK), men det har vorte erstatta av "Unlimited" (49 kroner i månaden), som tilbyd tilgang til heile Spotify-biblioteket. Du kan ikkje høyra på musikk "offline" med Unlimited, men du slepp reklamen.

### Spotify Free

Om ein har ein invitasjon, kan ein få "Spotify Free". Då har ein tilgang til alle songane i Spotify-biblioteket, men vil få spelt reklame mellom songane, samt at det vert synt reklame i hovudvindauget.

### Spotify Open

Dette liknar Spotify Free, men er tilgjengeleg for alle (ingen invitasjon trengst). Til gjengjeld er det fastsett ei maksimal lyttegrense på 20 timar i månaden.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen byggjer på «Spotify» frå Wikipedia på bokmål, den 03. januar 2011.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*

1. ↑   Spotify website Faq.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Spotify**

* Offisiell nettstad Edit this at Wikidata

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon
* VIAF
* NKC
* BBC Things
* MusicBrainz (label)

 |
**Den palestinske frigjeringsorganisasjonen** (**PLO**) (arabisk: *منظمة التحرير الفلسطينية*, engelsk: *Palestinian Liberation Organization*) er ein organisasjon som vart oppretta den 29. mai 1964 i Aust-Jerusalem, som den gongen var ein del av Jordan, etter initiativ frå den arabiske ligaen. Frå grunnlegginga heiter det at «palestinske arabarar har legitim rett til heimlandet sitt». Samtidig som PLO vart grunnlagd, vart også den palestinske frigjeringshæren (PLA) oppretta.

PLO fungerer som ein paraplyorganisasjon for fleire frigjeringsgrupperingar i Palestina-området; mellom andre Fatah og folkefronten for frigjering av Palestina.» Organisasjonen har, fram til Hamas vann fleirtal i eit demokratisk val i dei palestinske sjølvstyresmaktene, kravd og fått aksept for retten til å vere den einaste representanten for det palestinske folket i internasjonale fora.

Yasir Arafat var leiaren av PLO frå 1968 fram til han døydde den 11. november 2004, og Mahmoud Abbas tok over som leiar. Abbas vart òg seinare vald til president i Palestina.

I 1996 gjorde PLO eit intensjonsvedtak om at PLO-charteret skulle endrast, slik at utslettinga av staten Israel ikkje lenger var eit uttala mål. Intensjonsvedtaket vart ikkje følgt opp, og PLO-charteret er framleis ikkje formelt endra (2007). 

Regjeringa før den siste krisa i dei palestinske områda utgjekk frå ein organisasjon som står på utsida av PLO-systemet, Hamas. Det er no (pr. 2009) konflikt mellom PLO, med Fatah i brodden, og Hamas.

Kjelde
------

* Artikkelen «Palestinas frigjøringsorganisasjon» på Wikipedia på bokmål og riksmål.
* Artikkelen «Palestinske frigjøringsorganisasjon» på Store Norske Leksikon.
Makassarsundet
**Makassarsundet** (indonesisk *Selat Makassar*) er eit smalt, djupt sund mellom øyane Borneo og Sulawesi i Indonesia. I nord går sundet over i Sulawesihavet medan sundet i sør munnar ut i Javahavet. 
Sundet er 600–800 km langt og frå 120 til 370 km breitt.
Største djupna i Makassarsundet er 2 458 meter. Sundet er ein del av Wallacelinja. 

Hamnebyane Balikpapan på Borneo, og Makassar og Palu på Sulawesi, ligg på høvesvis vestida og austsida av Makassarsundet. Makassarsundet er vanleg rute for havgåande fartøy som er for store til å passere gjennom Malakkasundet.

Det finst ei rekkje øyar i sundet. Dei største er Lautøya og Sebuku.
Mahakam- og Karanganelva på Borneo renn ut i sundet.

4. februar 1942 vart utkjempa eit stort sjøslag mellom den japanske marinen på den eine sida og allierte styrkar frå Nederland og USA på den andre. Etter fem dagar mislukkast dei allierte i å hindra japanarane i å gå i land ved Balikpapan, og dei japanske styrkane kunne byrja okkupasjonen sin av Nederlandsk Borneo.

Kjelder
-------

1. ↑  «9DASHLINE — The ‘virtual maritime gate’ and Indonesia’s new capital», *9DASHLINE* (på engelsk), 17. august 2022, henta 27. juli 2023
2. 1 2 3 4 5  «Makassar Strait | Marine Life, Shipping Lanes & Trade | Britannica», *www.britannica.com* (på engelsk), henta 27. juli 2023

* *Denne artikkelen bygger på «Makassar Strait» frå Wikipedia på engelsk, den 1. august 2013.*


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GeoNames

 |