recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Emil Løvlien** (fødd 22. september 1899 på Løten, daud 4. juni 1973) var ein norsk arbeidar og politikar frå Løten i Hedmark. Han var formann i Norges Kommunistiske Parti frå 1946 til 1965, og den siste stortingsrepresentanten vald frå ei NKP-liste.

Liv og gjerning
---------------

Løvlien var yngste son til ein gardbrukar i Løten. Han melde seg inn i Arbeidarpartiet i 1918, ved partisplittinga i 1923 fylgde han Norges Kommunistiske Parti. Som skogsarbeidar var han i 1920-åra sentral i arbeidet med å organisere skogsarbeidarane i Hedmark.

Åra 1931-34 studerte Løvlien ved Kominterns Lenin-skule i Moskva. Vel heimkomen vart han i 1934 vald til politisk sekretær i kommunistpartiet då ein landskonferanse gjorde fleire omrokkeringar i partileiinga. Då okkupasjonsmakta forbaud partiet 16. august 1940 vart han arrestert, men sett fri etter kort tid. I 1943 flykta han til Sverige grunna si rolle i motstandsarbeidet i Hedmark.

I 1945 var Løvlien ein av 11 NKP-kandidatar som vart vald inn på Stortinget. Året etter tok han over som partiformann. I kraft av leiarstillinga var han mellom dei fremste i partioppgjeret med Peder Furubotn i 1949. Same året fall han ut av Stortinget, til liks med dei andre NKP-kandidatane. Ved stortingsvalet hausten 1953 kom han inn som ein av tre representantantar for partiet. Han fekk som den einaste NKP-representanten fornya tillit i 1957, men tapte mandatet i 1961. Dette vart sett i samanheng med at det nye partiet Sosialistisk Folkeparti stilte komkurrenande liste i fem fylke. Hedmark var ikkje eitt av desse, men mange oppfatta det som om Løvliens mandat forsvann i "dragsuget" etter SF. Dette skapte nok ein del bitterheit mot det nye partiet og den fremste politikaren i SF, Finn Gustavsen.

Formann Løvlien stod i spissen for den såkalla «avstaliniseringa», men då NKP la om delar av programmet midt på 1960-tallet, tok Reidar T. Larsen over som partileiar. Løvlien var likevel medlem i sentralstyret til han døydde.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Emil Løvlien» frå Wikipedia på bokmål, den 19. desember 2015.*

1. ↑  Side 370.

Bakgrunnsstoff
--------------

* «Emil Løvlien». Stortinget.no.

* Politiske talar av Emil Løvlien, virksommeord.uib.no

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* BIBSYS
* Norsk biografisk leksikon
* Store norske leksikon
* Historisk befolkningsregister
* Lokalhistoriewiki
* PolSys
* VIAF

 |
**Zurab Noghaideli** (fødd 22. oktober 1964 i Kobuleti i Adsjaria) er ein georgisk politikar, og var statsminister i Georgia frå 11. februar 2005 til 16. november 2007.

Noghaideli oppnådde ein grad i fysikk ved Statsuniversitetet i Moskva i 1988. Frå 1989 til 1990 var han ved det estiske vitskapsakademiet. Tidleg i 1990-åra vart han aktivt medlem i Det grønne partiet i Georgia. Han vart vald inn i parlamentet i 1992. Frå 2000 til 2002 var han finansminister under president Eduard Sjevardnadze, men han rauk etterkvart uklar med han, og fekk sparken i 2002. Etter at Sjevardnadze vart styrta i den fredelege «roserevolusjonen» i november 2003 vende Noghaideli attende til regjeringa. I februar 2004 vart han igjen finansminister. Då statsminister Zurab Zjvania brått døydde i ei ulukke i februar 2005 nominerte president Mikheil Saakasjvili Noghaideli som ny statsminister. Han vart godkjend av nasjonalforsamlinga med 175 mot 24 røyster den 17. februar.

16. november 2007 gjekk han av som statsminister av helsemessige grunnar. Han hadde gått gjennom ein hjarteoperasjon i april same året. Han trekte seg deretter frå politikken.

Noghaideli er no ikkje medlem av noko politisk parti. Han er gift og har eitt born.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Personprofil på nettsidene til Det georgiske tryggjingsrådet Arkivert 2007-09-27 ved Wayback Machine. på engelsk.
Faksimile frå originalutgåva av diktet «Peer Gynt».
**Firehundreårsnatta** er ei nemning, skapt av Henrik Ibsen, som skildrar den 434 år lange unionen mellom Danmark og Noreg. I «dansketida», spesielt under einevelde, var det i fyrste rekke det som vart oppfatta som urettferdige skattar og den ofte arrogante haldninga til dei stort sett danske embetsmennene som skapte misnøye [*treng kjelde*]. Den norske nasjonalrørsla vart ikkje kveikt før på 1800-talet.

Nasjonalrørsla på 1800-talet
----------------------------

Det var fyrst i 1867, over eit halvt århundre etter at unionen var oppløyst, at Henrik Ibsen nytta – det ikkje så lite nedsettande – omgrepet «Firehundreaarig Natten» («firehundreårsnatta»), i diktet «Per Gynt». Men at dansketida vart sett på som ein mørk periode ser ein alt i 1814, då presten og forfattaren Nicolai Wergeland, under arbeidet med grunnlova, i eit innlegg[*treng kjelde*] utrykte seg med desse orda:

«Intet, ærede Medborgere, Intet anseer jeg mer fordærveligt for Fædrelandet, end Gjenoprettelsen af Foreningen med Danmark, Kilden til den Afmagt, Fædrelandet er sunket i».

Konsekvensar for det norske skriftspråket
-----------------------------------------

Etter som kongen heldt til i København var det det danske språket som vart nytta av prestar og andre embetsmenn. Prestane tala dansk i kyrkja og det var vel så ymse med kva kyrkjelyden skjøna av det som vart sagt frå preikestolen. Likeeins tala futane og medhjelparane deira dansk, eller fornorska dansk, på haust- og vårtinga. Men lensmennene var som oftast lokale bønder, som tala bygdemål. Med unnatak av i byane vart difor dei norske dialektane ikkje så mykje påverka av dansk.

Skriftspråket, derimot, var i heile dansketida og lagt utover 1800-talet dansk, og det gamle norske skriftspråket frå tida før Kalmarunionen kom heilt bort. Ikkje før Ivar Aasen freista å rekonstruera det norske skriftspråket, ved at han utvikla landsmålet, fekk Noreg att noko av det gamle skriftspråket sitt. Men på grunn av språkstriden mellom det nye landsmålet til Aasen og fornorska dansk – som utvikla seg til riksmål og bokmål – er det norske skriftspråket framleis strekt påverka av dansk. Det er vel i denne samanhengen «firehundreårsnatta» påverkar Noreg mest i dag. Men ho har òg ført til at nordmenn har lettare for å forstå nabospråka svensk og dansk enn svenskar og danskar har for å forstå norsk og spesielt kvarandre.

Referansar
----------

1. ↑  A. Torp, *Skandinavisk nabospråkforståelse – ideal eller virkelighet?*, Språkrådet → Språknytt 2004/3–4.
Koordinatar: 31°18′46.3″N 44°57′36.6″E﻿

**Sawasjøen** (arabisk بحيرة ساوة) er ein endorheisk innsjø i Muthanna guvernement nær Eufrat i Irak. Han ligg 23 km vest for Al-Samawa. Innsjøen har ingen tilsig eller utsig, men får vatn frå Eufrat gjennom eit system av sprekker som transporter vatn under bakken. Vassnivået varierer frå tørke- til regntidene. Innsjøen tørkar ikkje inn, fordi det er likevekt mellom vasstilførselen og fordampinga.

April 2022 hadde innsjøen tørka bort.

Skildring
---------

Sawasjøen er ein unik innsjø i Irak og blant innsjøane med høgast saltinnhald i Irak. Innsjøen har ei langstrekt form og er 4,47 km lang og 1,77 km brei. Det er fleire rare faktorar med innsjøen. Ein av dei er at vassflata ligg 1-4 høgare enn det meste av landområdet rundt, og sjølv 5–7 m høgare enn Eufat som renn i nærleiken. Ein gipsformasjon ligg kring innsjøen og somme stader er formasjonen seks meter høg. Formasjonane er blitt danna av fordamping av det salte vatnet og saltsediment som er avsett på overflata.

Dyre- og planteliv
------------------

På grunn av det salte vatnet, veks det ikkje planter i eller nær innsjøen. I sjøen lever det algar og ein fiskeart, arabisk tannkarpe. Det er mykje fugl rundt innsjøen, 25 artar med fastbuande og trekkfuglar er obsertvert i og kring innsjøen. Innsjøen har stort sett vadefugl som ender og sothøner.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Sawa lake» frå Wikipedia på engelsk, den 11. september 2017.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  «Innsjøene forsvinner: - Vi har mistet alt», Dagbladet, 22. mai 2022
2. ↑  «Bull. Iraq nat. Hist. Mus.».
3. ↑  «Iraqi Academic Scientific journal».
*Denne artikkelen handlar om byen i Sveits. For andre tydingar av oppslagsordet, sjå Zug (fleirtyding).* 

| **Zug** |
| --- |
| Zugsjøen og gamlebyen i Zug og ZytturmZugsjøen og gamlebyen i Zug og Zytturm Zugsjøen og gamlebyen i Zug og Zytturm |
| Plassering |
| 

Zug is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Sveits |
| Kanton | kantonen Zug |
| Distrikt | *ingen* |
| Språk | tysk |
| Borgarmeister | Dolfi Müller |
| Geografi |
| Flatevidd - kommune |  35 km² |
| Innbyggjarar  - kommune (desember 2010)   - folketettleik | 26 327   752,2 /km² |
| Koordinatar | 47°10′0″N 8°31′0″E﻿Koordinatar: 47°10′0″N 8°31′0″E﻿ |
| Høgd over havet | 425 moh |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 6300 |
| **Nettstad:** www.stadtzug.ch |

**Zug** (fransk *Zoug*, italiensk *Zugo*, retoromansk *Zug*, latin *Tugium*) er ein tysktalande by og kommune i Sveits. Kommunen har 26 327 innbyggjarar (2010) og eit areal på 35 km². Kommunesenteret ligg 425 meter over havet. 

Byen Zug er hovudstad i kantonen Zug og ligg ved Zugsjøen og ved foten av fjellet Zugerberg. På dei lågareliggande fjellsidene veks mange frukttre og Zugs mest kjende jordbruksprodukt er kirschwasser. Dei fleste innbyggarane talar tysk og er katolikkar.

Utsikt over Zug frå Zugerberg, oktober 2005

Historie
--------

Byen er omtala første gongen i 1240. År 1273 kjøpte Rudolf av Habsburg byen. Zug vart sidan styrt av ein fut, som formelt var godkjent av habsburgarane og ei rådsforsamling. Fleire område på den kringliggjande landsbygda, til dømes Baar, Menzingen og Aegeri, hadde alle si eiga *Landsgemeinde* (kommune), men vart styrt av ein einaste fut, også han var utpeika av habsburgarane. Desse områda vart kalla *Aeusser Amt*. 27 juni 1352 gjekk både byen Zug og *Aeusser Amt* inn i det ferske sveitsiske eidsforbundet.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Zug» frå Wikipedia på svensk, den 21. september 2011.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Zug**

* Offisiell nettside (tysk)
* Bilete av Zug[*daud lenkje*]
* Bilete av og historia til Zytturm

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* HDS
* NKC
* GeoNames

 |
Prøvetaking frå overflata av ein isbre. Det vert stadigi tetttare firn mellom overflatesnøen og blåisen.
Firnfelt på toppen av Säuleck i Hohe Tauern
**Firn** (frå tysk *Firn* med same tyding) er ein delvis kompakt, grovkorna snø, særleg på isbrear, som har lege over fleire somrar utan å smelta. Det er is som er i eit mellomstadium mellom snø og isbreis. Firn kan sjå ut som våt sukker, men er hard og vanskeleg å spa i. Tettleiken varierer vanlegvis frå 550 kg/m³-830 kg/m³ og ein finn det ofte under snø som har falle ved enden av isbreen. 

Den lågaste høgda der firn vert akkumulert på ein isbre vert kalla **firngrensa**, og ein kan sjå dette som grensa mellom blåisen til breen og det samanhengande snødekket over. Den delen av breen som ligg over firngrensa vert òg kalla **firnfelt**. 

Det neste trinnet i omvandlingsprosessen frå snø til breis vert kalla firn-is og vert danna framfor alt gjennom trykket av snøen over.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Firn» frå Wikipedia på engelsk, den 8. september 2011.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* USGS Glossary of Selected Glacier and Related Terminology
* Fundamentals of Physical Geography
Zumbatrening.
Verdsrekordforsøk i zumbadans i Bydgoszcz i 2013.
**Zumba** er ei treningsform basert på aerobic og dans utført til latinamerikansk musikk. Ho blei skapt på 1990-talet av Alberto «Beto» Perez. Namnet «zumba» har inga spesiell tyding, men blei vald tilfeldig som eit merkevarenamn.

Bakgrunn
--------

Beto Perez grunnla zumba ved eit tilfelle på 1990-talet, då han arbeidde som aerobicinstruktør i Colombia. Ein dag hadde han gløymd å ta med seg den vanlege musikken til ein time, og brukte i staden musikk han tilfeldigvis hadde i bilen - hovudsakleg latinamerikansk musikk - som han improviserte trinn til. Etter å ha oppnådd suksess i Colombia flytta han til Miami og grunnla eit zumbaselskap med Alberto Perlman og Alberto Aghion. Dei selde intruksjonsvideoar og byrja å trena instruktørar. Selskapet selde også zumba-merka produkt, som klede, og gav instruktørar tilgang til eit zumbanettverk..

Skildring
---------

Målet for alle zumba-treningsøkter er å røra seg raskt og ha det morosamt. Deltakarane vert oppfordra til å riste på hoftene, sleppe seg laus i dei latinske rytmane, og late som om dei er på fest. Alle kan delta på Zumba, og ein stiller ingen krav til form. Programmet inneber latinske rytmar med enkle dansetrinn, som omfattar intervall og motstandstrening. Dansetrinna er lånt frå merengue, samba, salsa, reggaeton, cumbia og flamenco.

Zumba er også vorte populært i Noreg og vert tilbydd på mange treningssenter.

Kjelder
-------

1. ↑  Janice Lloyd, «Zumba brings the dance party into the health club» Arkivert 2011-10-29 ved Wayback Machine. *USA Today*, 10. oktober 2011
2. ↑  «Zumba Fitness Trademark Usage & Zumba Logo Guide - Zumba.com».
3. ↑  Issie Lapowsky (26. mai 2010). «Zumba Turns Dancers Into Entrepreneurs». Inc. Arkivert frå originalen 24. januar 2021. Henta 22. mai 2016.
Firth of Forth frå Calton Hill
Forth Bridges kryssar fjorden.
Satellittbilete av fjorden og området rundt
Kart over fjorden
Edinburgh-Fife luftputefartøy
Ro-Pax-ferja «Blue Star 1» går under Forth Bridge i fjorden på veg frå Rosyth til Zeebrugge.
**Firth of Forth** (skotsk-gælisk *Linne Foirthe*) er ein *firth* eller fjord i Nordsjøen i Skottland mellom Fife i nord og West Lothian, City of Edinburgh og East Lothian i sør. Den indre delen av fjorden vert rekna som estuaret til elva Forth. I romartida vart fjorden kalla *Bodotria*.

Geografi og økonomi
-------------------

Fjorden vart forma under den siste istida.

I elva kan ein merke tidvatnet heilt opp til Stirling, men generelt vert enden av fjorden rekna for å vere ved Kincardine-brua.

Det ligg mange byar langs kysten, samt eit petrokjemisk industriområde ved Grangemouth, ei kommersiell hamn i Leith, eit tidlegare verft ved Methil som bygde oljeplattformer, skipsopphoggingsverft ved Inverkeithing og eit marineverft ved Rosyth.

Kincardine Bridge, Clackmannshire Bridge og Forth Road Bridge og jerbanebrua Forth Bridge fører trafikk over fjorden. 

Det er òg planar om å starte ei luftputebåtrute over fjorden mellom Edinburgh og Kirkcaldy.

Den indre fjorden, mellom bruene Kincardine og Forth, har mista omtrent halvparten av det tidlegare litorale området sitt etter at området vart fylt. Desse områda vert nytta til jordbruk, industri og store oskebasseng med avfall frå kolkraftverket Longannet Power Station nær Kincardine.

Fjorden har status som ein stad av særleg vitskapleg interesse og øyane i fjorden er erklært eit særskilt verneområde med over 90 000 hekkande sjøfugl kvart år. Det er eit fugleobservatorium på Isle of May.

Øyar i Firth of Forth
---------------------

* Bass Rock
* Craigleith
* Cramond
* Eyebroughy
* Fidra
* Inchcolm
* Inchgarvie
* Inchkeith
* Inchmickery med Cow og Calf
* The Lamb
* Isle of May

Busetnader langs kysten
-----------------------

* Nordsida
	+ Aberdour, Anstruther
	+ Buckhaven, Burntisland
	+ Cellardyke, Crail
	+ Culross
	+ Dalgety Bay, Dysart
	+ Earlsferry, East Wemyss, Elie
	+ Inverkeithing
	+ Kincardine, Kinghorn, Kirkcaldy
	+ Leven, Lower Largo
	+ Methil
	+ North Queensferry
	+ Pittenweem
	+ Rosyth
	+ St Monans

* Sørsida
	+ Aberlady, Athelstaneford
	+ Blackness, Bo'ness
	+ Cockenzie, Cramond
	+ Dirleton, Dunbar, Dunglass
	+ Edinburgh
	+ Fisherrow
	+ Grangemouth, Granton, Gullane
	+ Inveresk
	+ Leith, Longniddry
	+ Musselburgh
	+ North Berwick
	+ Port Edgar, Portobello, Port Seton
	+ Prestonpans
	+ South Queensferry
	+ Whitekirk

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Firth of Forth» frå Wikipedia på engelsk, den 12. januar 2010.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  «Plans lodged for Forth hovercraft». Edinburgh Evening News. 7. januar 2010. Henta 12. januar 2010.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Isle of May fugleobservatorium Arkivert 2006-07-07 ved Wayback Machine.

Koordinatar: 56°10′N 2°45′W﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* GeoNames
* BBC Things

 |
**Border Region** er ein statistisk region i Irland på NUTS-nivå III, og ein tidlegare administrativ region. Namnet på regionen viser til at han ligg langs grensa mellom Republikken Irland og Nord-Irland, som er del av Storbritannia. Regionen omfattar ikkje begge sidar av grensa, men dei irske fylka Cavan, Donegal, Leitrim, Monaghan og Sligo. Border Region dekkjer 11 516 km2, 16,4 % av totalarealet til staten, og har eit folketal på 392 837, 8,28 % av det totale folketalet i Irland. NUTS-koden er IE041.

Dei største byane i regionen er Letterkenny og Sligo, begge med folketal like over 19 000.

Tidlegare administrativ region
------------------------------

Border Region frå 2003 til 2018
Border Region var tidlegare ein administrativ region leia av Border Regional Authority, som hadde 38 innvalde representantar. Dei kom saman ein gong i månaden og blei nominerte frå dei seks lokale råda i regionen:

* Donegal County Council
* Louth County Council
* Cavan County Council
* Monaghan County Council
* Sligo County Council
* Leitrim County Council

Regional Authority-ordninga blei oppløyst i 2014 og erstatta av ei med Regional Assembly.
Etter reforma i 2014 har regionar på NUTS-nivå III ikkje hatt noka administrativ rolle.

### Utskiljing av Louth

Under Commission Regulation (EU) 2016/2066, som blei verksam i 2018, blei County Louth overført til Mid-East Region, slik at Border Region blei redusert frå 6 til 5 county. Flyttinga hadde samanheng med Louth si plassering langs vegen mellom Dublin og Belfast og sterke økonomiske band til Stor-Dublin, sjølv om Louth har grense motl Nord- Irland. Endringa hadde fleire følgjer. County Louth hadde 24,6 % av innbyggjarane i Border-regionen, og var det nest folkerikaste fylket der, etter Donegal. Dei to største byane i regionen, Dundalk og Drogheda, blei tekne ut, og regionen mista kystslinja si mot Irskesjøen. Louth var òg det einast fylket frå Leinster i regionen.

Kjelder
-------

1. 1 2  Irish Region Office - Regions of Ireland: Border Region Arkivert July 19, 2011, ved Wayback Machine.
2. ↑  Border Regional Authority - Profile of the Region
3. ↑  «Revision to the Irish NUTS2 and NUTS3 regions». cso.ie.
4. ↑  (eISB), electronic Irish Statute Book. «electronic Irish Statute Book (eISB)». *www.irishstatutebook.ie*.
5. ↑  «WDC, Revisions to NUTS Level II». *Western Development Commission*. Arkivert frå originalen 7. februar 2022. Henta 7. februar 2022.
6. ↑  «CSO, notes on revisions to NUTS». *CSO*.

* *Denne artikkelen bygger på «Border Region» frå Wikipedia på engelsk, den 7. februar 2022.*

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Border Region**
| **Savognin** |
| --- |
| Horisonten til SavogninHorisonten til Savognin |
| 

|  |
| --- |
| Kommunevåpenet til Savognin |
| **Kommunevåpenet til Savognin** |

 |
| Plassering |
| 

Savognin is located in

 |
| Styresmakter |
| Land |  Sveits |
| Kanton | Graubünden |
| Distrikt | Albula |
| Geografi |
| Flatevidd - kommune |  22,23 km² |
| Innbyggjarar  - kommune (desember 2010)   - folketettleik | 960   43,2 /km² |
| Koordinatar | 46°35′0″N 09°35′0″E﻿Koordinatar: 46°35′0″N 09°35′0″E﻿ |
| Høgd over havet | 1207 moh |
| Diverse annan informasjon |
| Postnummer | 7460 |
| **Nettstad:** www.savognin.ch |

**Savognin** (lokal dialekt *Suagnign*, italiensk *Savognino*, tysk **Schweiningen**) er ein kommune i distriktet Albula i kantonenen Graubünden i Sveits. Kommunen har 960 innbyggjarar (2010) og eit areal på 22 km². Kommunesenteret ligg 1207 meter over havet.

Savognin
53% av innbyggarane har retoromansk som morsmål, 37% tysk. Tendensen er slik at tysk kjem til å ta over som morsmål innan ein generasjon.

Kommunen ligg i Surses kreis. Savognin ligg i eit breitt dalsøk kalla Sotgôt, som dannar den nedre delen av Sursesdalen (òg kalla Oberhalbstein).

Kommunen består av ein del av hovuddalen mellom fjella Piz Arblatsch (3203 moh, høgaste punktet i kommunen) i sørvest og Piz Mitgel (3159 moh) i nordaust. Nabokommunar er Cunter, Tiefencastel, Filisur, Tinizong-Rona, Mulegns, og Riom-Parsonz.

Fram til kring 1960 bestod kommunen av fem fråskilde landsbyar som var spreidd langs elva Julia. Dei fem landsbyane var Son Mitgel, Naloz, Sot Curt, Sur Curt og Sur Tocf.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Savognin» frå Wikipedia på tysk, den 10. januar 2012 og «Savognin» frå Wikipedia på engelsk, den 30. mars 2012.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Offisiell nettstad[*daud lenkje*]

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* VIAF
* GND
* HDS
* GeoNames

 |
Pocorn.
Maiskorna etter å ha vorte tekne av maiskolbane og gjort til råstoff for mellom anna pocorn.
**Popkorn** (frå engelsk *popcorn*) er ein matrett laga av rista maiskorn (*corn* er den USA-amerikanske nemninga for mais). Retten vert laga ved at korn frå puffmais (*Zea mays* var. *microsperma*) vert varma i matolje i ei gryte, eller i ein mikrobølgjeomn. Maiskorna har eit tjukt, hardt skal, men inni dei er det stivelsesrikt materiale og litt vatn. Når kornet vert varma opp, går vatnet inne i det over til damp, som får kornet til å vida seg ut til det sprekk, samstundes som stivelsen vert gjort om til skum som størknar i varmen. Somme typar mais passer betre til å lage popkorn av enn andre.

Popkorn er ei gamal oppfinning, laga av folket i Amerika allereie for mange tusen år sidan.

Sjå òg
------

* Caramel corn

Kjelder
-------

1. ↑  «popkorn» i Nynorskordboka.

* «Popcorn» (14. februar 2009). I *Store norske leksikon*. Fri artikkel henta 11. mai 2015.


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* GND
* LCCN

 |
|  |
| --- |
| **Buksbom** |
| BuksbomBuksbom |
|
| **Utbreiing og status** |
| **Status i verda:** LC LivskraftigUtbreiinga av Buksbom Utbreiinga av Buksbom |
|
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Planteriket Plantae |
| **Overrekkje:** | Landplantar Embryophyta |
| **Rekkje:** | Karplantar Tracheophyta |
| **Underrekkje:** | Frøplantar Spermatophytes |
| **Orden:** | Buksbomordenen Buxales |
| **Familie:** | Buksbomfamilien Buxaceae |
| **Slekt:** | Buksbomslekta *Buxus* |
| **Art:** | **Buksbom** *B. sempervirens* |
|
| **Vitskapleg namn** |
| ***Buxus sempervirens***L. 1753 |

**Buksbom** (*Buxus sempervirens*) er ein plante i buksbomslekta som veks i områda kring Middelhavet, i Vesleasia og Kaukasus, og vert mykje nytta som hageplante.

Busken har stive greiner og veks i ei open og rund form. Knoppane er er eggforma med grøne skjel. Blada er ovale eller tilnærma sirkulære med ei rett «avskåre» tupp, tjukke, med blank og sterkt grøn overside og matt grøn underside. Blomane er gulgrøne, sit samla ved bladhjørna og angar med ei karakteristisk, god duft. Frukta er ein kapsel med tre rom, men frøa treng eit varmare klima enn her i landet for å modne. Veden er gulaktig og særs hard og tung og egnar seg godt for biletskjering, til plater for trestikk (xylografi), til musikkinstrument (blåseinstrument som til dømes obo), og vart i tidlegare tider ofte nytta til verktøy av ulike slag.

Buksbom er funnen i Noreg nord til Trøndelag.
Han vart nytta som hageplante i kyststroka med dei mildaste vintrane frå Oslofjorden og nordover mot Vestlandet.

Galleri
-------

* Grein med blomarGrein med blomar
* Treforma vekstTreforma vekst
* Buskaktig vekstBuskaktig vekst
* Over- og underside av bladOver- og underside av blad
* BlomeBlome
* Snitt gjennom frøkapselSnitt gjennom frøkapsel
* Klipte hagebuskar av buksbomKlipte hagebuskar av buksbom

Kjelder
-------

1. ↑  «Buksbom Buxus sempervirens L.». artsdatabanken.no. Henta 6. september 2021.
2. ↑  «buksbom». *Store norske leksikon*. Henta 6. september 2021.

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Buksbom**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GND
* Dyntaxa
* ITIS
* EOL

 |
Koordinatar: 47°25′0″N 10°59′0″E﻿

**Zugspitze** er det høgaste fjellet i Tyskland, og ligg på grensa til Austerrike i distriktet Garmisch-Partenkirchen i Bayern. Det går ein tannhjulsbane (*Zugspitzbahn*), frå turiststaden Garmisch-Partenkirchen til toppen. Det går òg to kabelvogner frå basen til toppen, ein på den tyske sida av fjellet ved Eibsee, og den andre frå Austerrike. Toppen er som regel overfyllt av turistar. 

Ein kan òg gå til topps, anten til beins eller på ski. Frå foten av fjellet til toppen tek dette ein til to dagar, og det er mat og losji på enkelte av stiane opp. Om vinteren er Zugspitze ein populær skistad med fleire skibakkar på begge sider. The Zugspitzplatt er det høgastliggande skisenteret i Tyskland, og har derfor snø året rundt. 

Grensa mellom Tyskland og Austerrike går rett gjennom fjellet. Det er eit kontrollpunkt på toppen av fjellet, men sidan Tyskland og Austerrike begge er med i Schengen er ikkje grenseovergongen lenger bemanna. 

Zugspitze høyrer til Wettersteinkjeden i Dei nordlege kalksteinsalpane. Namnet kjem av dei mange snørasa (*Lawinenzüge*) som går i dei bratte fjellsidene. 

På toppen av fjellet står ei hytte kalla *Münchner Haus*, og i over 100 år har det vore ein vêrstasjon her, som framleis er i drift. 

I 1770 nådde nokre lokale folk toppen av fjellet, men dei første namngjevne personane var eit lag av landmålarar 27. august 1820. Laget var leia av Løytnant Josef Naus, som hadde med seg to folk kalla Maier og G. Deutschl. .

Første gong nokon kom seg til toppen om vinteren var 7. januar 1882, og desse var F. Kilger, H. og J. Zametzer og H. Schwaiger.

Ein kan kome seg til toppen via fleire ruter, og høgdeskilnaden mellom Garmisch-Partenkirchen og toppen er heile 2 200 m, ei utfordring for sjølv erfarne fjellklatrarar. 

  

Utsyn frå Zugspitze sørover mot Austerrike. Gullkorset til venstre markerer det høgaste punktet i Tyskland.
Utsyn frå Zugspitze nordover mot Tyskland. Merk Eibse i midten og Garmisch-Partenkirchen til høgre.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Zugspitze på Distantpeak.com
* Datagenererte panoramabilete
	+ Nord Sør Indeks

Kjelder
-------

1. ↑  www.guardian.co.uk/international/story/0,,1877123,00.html

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* Store norske leksikon
* VIAF
* GND
* LCCN
* NKC
* GeoNames

 |
Eit firkløver - her i form av ein kvitkløver (*Trifolium repens*).
**Firkløver** er ei uvanleg fireblada form av den elles trebladige kløveren, til vanleg kvitkløver eller raudkløver. Denne varianten kan koma av ein kombinasjon av genetikk og ytre miljøfaktorar.

Symbol
------

I vestleg kulturhistorie er firkløveren eit lukkesymbol, spesielt når ein tilfeldigvis kjem over ein utan å ha leitt etter slike.

* Frå sportsbilane til Alfa RomeoFrå sportsbilane til Alfa Romeo
* Merket til 4H-rørslaMerket til 4H-rørsla
* Lykkesymbol på tysk postkort frå 1900Lykkesymbol på tysk postkort frå 1900
* Dekorativt element i kyrkja Santa Maria del Pi i BarcelonaDekorativt element i kyrkja Santa Maria del Pi i Barcelona
* Dekorasjon på eit amerikansk bombefly.Dekorasjon på eit amerikansk bombefly.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Firkløver» frå Wikipedia på bokmål, den 30. oktober 2018.*

Referansar
----------

1. ↑  «firkløver». *Store norske leksikon* (på norsk). 30. juli 2018.
Camera obscura-kasse der motivet føre holet blir projisert via ein spegl inne i kassa som eit lysbilete på ei matt glasplate oppå kassa.
Eit camera obscura i ein bygning i Mülheim an der Ruhr i Tyskland viser biletet av den opplyste utsikta utanfor bygningen projisert på ei flate i et mørkt rom innanfor.
**Camera obscura** (latinsk for *mørkt rom*) eller **holkamera** er ei enkel form for projeksjonsapparat eller avbildingsmaskin. Innretninga består av eit mørkt avlukke med eit lite hol der ljoset frå omgivnadene føre holet slepp inn, og dermed avbildar seg som eit opp-og-ned-vendt lysbilete på bakveggen inne i avlukket.

Slike innretningar vart tidlegare brukt som hjelp for nøyaktig avteikning av utsnitt av den synlege røyndomen, og dannar grunnlag for episkopet og fotografiapparatet. Eit fotoapparat blir framleis kalla «kamera», det vil seie «kammer».

Verkemåte
---------

Prinsippet bak camera obscura kan demonstrerast enkelt med ei mørk kasse eller eit avblenda rom med eit hol eller lite lysopning i den eine sidan. Ljoset som blir reflektert frå ein gjenstand eller eit landskap utanfor kassa eller rommet, vil skine igjennom holet og treffe ein del av bakveggen som eit lysbilete der motivet står opp-og-ned og er speglvendt. Ein teiknar kan leggje eit papir eller eit anna teikneunderlag på veggen der projeksjonen treffer, og streke opp og kopiere motivet over på underlaget. Metoden sørgar for at perspektiv og storleiksforhold blir korrekt attgjeve, og avbildninga virkar dermed meir røyndomstru. Djupneskarpleiken er uavgrensa. Skarpleiken er avhengig av storleiken på holet.

Camera obscura kan òg utstyrast med optiske linser og spegl for å forsterke ljoset som slepp inn og få fleire detaljar i lysbiletet. Motivet blir likevel litt forteikna som følgje av aberrasjon, det vil seie optiske avbildingsfeil.

Det finst fleire camera obscuraer i verda, òg i Noreg.Det største[*daud lenkje*] av desse står i Trondheim, der det er mogleg for vitjande å stå inne i sjølve kameraet.

Sjå òg
------

* Kamera
* Projeksjonsapparat
* Camera lucida
* Pantograf
* Perspektiv
* Trompe l'oeil

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Camera obscura» frå Wikipedia på bokmål, den 15. juli 2012.*

Bakgrunnsstoff
--------------
Ei japansk kvinne bukker for ein spekkhoggar.
**Bukking** er ein helsingsgest som skjer ved at ein bøyer overkroppen framover. Eit vanleg bukk er ikkje djupare enn at ein kan halde blikkontakten med den ein helsar på. Når ein helsar på særleg høgtståande personar, bør ein bukke djupare, ved eit djupt bukk kan overkroppen og hovudet danne ein kvartsirkel. Ved **nikking** bøyer ein hovudet, medan ryggen vert halden rett. Bukket kan ved visse høve verte kombinert med eit handtrykk. Både gutar og jenter, menn og kvinner kan bukke; jenter og kvinner kan i staden velje å neie. 

Nikkande engelskmann frå 1600-talet. Etsing av Wenzel Hollar.

Historie
--------

Bukking har røter attende til oldtida. I det gamle Egypt helsa ein stormenn ved å bøye seg heilt ned og kysse jorda. Gjennom det gamle Hellas kom skikken med djup bukking til Europa. Enno er det slik at dess meir høgtståande folk ein helsar på, dess djupare bukkar ein. 

I dag er bukking utbreidd som helsingsmåte i Aust-Asia, men er mindre vanleg i Europa. Her er det likevel framleis vanleg for artistar, som skodespelarar eller dansarar, å bukka etter ei framsyning.

Thailandske dansarar i ulike stadium av bukking etter ei framsyning.

Kjelder
-------

* Waldemar Brøgger: *Skikk og Bruk* J.W. Cappelens Forlag 1960

Bakgrunnsstoff
--------------

 Commons har multimedium som gjeld: **Bukking**
Koordinatar: 77°10′N 61°08′W﻿

Planløysinga til Camp Century
**Camp Century** er ein tidlegare geofysisk stasjon på innlandsisen på Grønland, kring 120 km austom Thule. Stasjonen vart oppretta i 1959, i utgangspunktet som ein amerikansk militærbase, og var den første basen for overvintring på innlandsisen på Grønland.

Han er mest kjend som geofysisk stasjon, der dei første djupe kjerneboringane gjennom innlandsisen vart gjort i perioden 1963–66. For første gongen lukkast det å bore heilt ned til botnen av innlandsisen, som her var 1390 meter tjukk. Dette var ein eineståande ingeniørmessig prestasjon; tidlegare hadde det berre lukkast å bore ein kjerne på 70 m i Antarktis. Borekjernen gav grunnlag for klimastudiar og rekonstruksjon av klima i tidlegare tider ved hjelp av iskjerneanalysar frå seinare boringar på Grønland og i Antarktis. Ved hjelp av oksygenisotopanalysar av borekjernen fekk ein forholdsvis sikre informasjonar om temperaturvariasjonar i lufta gjennom dei siste 100 000 åra.

Prosjekt Iceworm
----------------

Prosjekt Iceworm var kodenamnet på eit topphemmeleg prosjekt for US Army under den kalde krigen for å byggje eit nettverk av mobile atombomemissilar under innlandsisen på Grønland. Det ultimate målet var å plassere mellomdistansemissil under isen, nær nok Moskva til å kunne nå mål i Sovjetunionen. Prosjektet vart halde skjult for danske styresmakter. For å studere om det var mogeleg å arbeide under isen, vart eit offentleg «dekkprosjekt» kalla Camp Century. Usikre istilhøve under innlandsisen gjorde at prosjektet vart skrinlagt i 1966.

Kjelder
-------

* Camp Century. (2009, 14. februar). I Store norske leksikon. Henta 21. november 2013 frå .
Great Island is located in
Plasseringa til Great Island i Irland

**Great Island** (*Oileán Mór an Barraigh* på irsk) er ei øy i Cork Harbour, like utanfor Cork på Irland, ved munningen av elva Lee. Byen Cóbh ligg på øya, som er forbunde via ein vegfylling til Fota Island i nord, som igjen er forbunde til fastlandet via ei anna vegfylling. Ei jernbanelinje går på begge sider av øya til Cóbh.

Namnet på øya er omsett frå det irske, som tyder «Great island of the Barrys», og viser til ein mektig normannisk familie som slo seg ned i området. Det opphavlege namnet på øya var *Oilean Ard na Neimhad*, 'den høge (eller viktige) øya til Neimhad'. Neimhad var ein leiar som invaderte Irland i gamal tid. 

Øya skal ha over 16 000 innbyggjarar.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Great Island» frå Wikipedia på engelsk, den 14. oktober 2007.*

Bakgrunnsstoff
--------------

* Cobh jernbanestasjon Arkivert 2011-06-06 ved Wayback Machine.
* Bilete og informasjon
* Historia til Cobh Arkivert 2005-09-24 ved Wayback Machine.

Koordinatar: 51°52′N 8°17′W﻿

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* GeoNames

 |
CND-symbolet, teikna av Gerald Holtom i 1958. Det var seinare eit universelt fredssymbol nytta i mange utgåver verda over.
**Campaign for Nuclear Disarmament** (CND, «Kampanjen for kjernefysisk nedrusting») er ein organisasjon som kjempar for kjernefysisk nedrusting i Storbritannia og for internasjonal kjernefysisk nedrusting og tettare internasjonale reguleringar gjennom avtalar som Ikkjespreiingsavtalen. Han er imot militære handlingar som kan føre til bruk av atomvåpen, kjemisk krigføring eller biologiske våpen, og mot bygging av atomkraftverk i Storbritannia. 

CND vart skipa i 1957, og sidan den gong har dei i periodar fronta fredsrørsla i Storbritannia. Dei hevdar å vere den største fredskampanjen retta mot ei sak i Europa. Sidan 1958 har dei organisert Aldermaston-marsjen som vert halde kvar påske frå Trafalgar Square i London til Atomic Weapons Establishment nær Aldermaston.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Campaign for Nuclear Disarmament» frå Wikipedia på engelsk, den 14. oktober 2009.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑  «BBC NEWS : Magazine : World's best-known protest symbol turns 50». 20 March 2008. Henta 14. oktober 2009.

Bakgrunnsstoff
--------------

* Heimeside
* Historia til CND

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* GND
* LCCN
* ISNI
* SUDOC

 |
**Aredhel Ar-Feiniel**, den kvite frua av Gondolin, er ei alvisk kongedotter i J.R.R. Tolkiens legendarium. Ho er dotter av Fingolfin og søster av Turgon. Ho var kvitleitt og svarthåra, etter skildringa i Silmarillion.

### Liv

Aredhel kom med brørne og faren frå Valinor etter opprøret til Fëanor, og kom med tida til å setja bu i Gondolin saman med broren Turgon. Med tida vart ho rastlaus der, og kravde å få reise ut for å finne frendene sine, sønene til Fëanor, som ho hadde hatt mykje å gjera med i Valinor. Etter noko rådslaging let Turgon ho fara, men ho villa seg bort på vegen og vart snara i den trollbundne skogen Nan Elmoth, der ho vart møtt av mørkalven Eöl, som tok ho til kone. Dei budde saman i mange år, og ingen visste kvar ho var faren av. Saman fekk dei sonen Maeglin. 

Som åra gjekk, vart Aredhel rastlaus att, og braut opp frå Nan Elmoth med Maeglin for å finne frendene sine, først Caranthir, og deretter Turgon. Eöl følgde etter, og han fann jamvel vegen heilt til Gondolin, der han laut stå til rette framfor Turgon. Han nekta plent å godkjenne Turgons herrevelde, og slengde eit forgifta spjut etter Maeglin, men Aredhel kasta seg mellom og døydde. Eöl vart sidan kasta ut frå ein høg klippe, og Maeglin vart verande i Gondolin.

### Utvikling av legendariet

The Book of Lost Tales kallar Aredhel for *Isfin*, men grunndraga i forteljinga er dei same. I seinare versjonar av teksten kan det sjå ut som om ein kan setja opp Aredhel som motpol til Galadriel (djerv mot overmodig).

.
**Ivar Aarseth** (5. oktober 1889–31. juli 1972) var ein norsk målar, byråkrat og politikar frå Bogge i dagens Nesset kommune. Han representerte Arbeidarpartiet og valkrinsen Trondheim og Levanger på Stortinget i periodane 1925-30 og 1934-45. 

Aarseth vart fødd i dåverande Veøy herad, men voks opp på garden Bogge i Eresfjord & Vistdal herad, dit foreldra flytta og dreiv eit småbruk. Han reiste i ungdomsåra til Molde og lærte seg til målar, og arbeidde så i målaryrket i Molde og seinare i Trondheim fram til 1918. Ved sidan av arbeidet sitt i Trondheim tok han fag ved den tekniske kveldsskulen i byen. Frå 1918 til 1931 var han desinfektør i Trondheims sunnhetsvesen, og deretter kontrollør ved Trondheim trygdekasse. I 1945 fekk han jobben som styrar ved Noregs Bank si avdeling i Trondheim. Under andre verdskrigen vart han arrestert hausten 1944, og sona ei straff på eit halvt års sikring ved Berg interneringsleir.

Aarseth var medlem av Trondheim bystyre frå 1919 til 1945. Gjennom desse åra var han styreformann i ei rad kommunale utskot og verksemder, som til dømes Boligrådet, Husnemnda, Trondheim Energiverk A/S og Trondheim Sporvei A/S. Han var også ei tid formann i Trondheim Arbeiderparti og styremedlem i Arbeider-Avisa A/S.

Aarseth representerte valkrinsen Trondheim og Levanger og Arbeidarpartiet på Stortinget i periodane 1925-30 og 1934-45. Dei to fyrste periodane var han fyrst medlem og deretter nestformann i Lønningskomiteen. Perioden 1934-36 var han medlem i Kommunalkomitéen, medan han i 1937-45 var formann i same komiteen.

Kjelder
-------

* Stortingsbiografi Arkivert 2016-08-10 ved Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Historisk befolkningsregister
* PolSys

 |
**Ivar Berntsen** (10. desember 1875–16. mai 1948) var ein norsk kontor- og bankmann og politikar, fødd i Glemmen i Østfold. Han var stortingsmann for Høgre valbolken 1919-21.

Ivar Berntsen var son til ein båtsmann. Han var sjølv sjømann i ungdomen. 1894-97 utdanna han seg til underoffiser i Halden. Elles var han i yngre år sysselsett ved snikkarverkstaden til Kværner Brug i hovudstaden, dessutan arbeidsformann ved ein sekkefabrikk i same byen. Etter å ha arbeidd på eit kontor i Fredrikstad, var han politisekretær i byen frå 1901. I 1908 vart han tilsett heradskasserar i det nye Kråkerøy herad, jamsides var han likningssekretær og fattigforstandar i heradet. Frå 1917 hadde han kasserarjobben i Glemmen og Kråkerøy Sparebank til han trekte seg tilbake i 1944.

Ved stortingsvalet 1918 vart Berntsen vald til å representere einmannskrinsen Glemmen («Glemminge») i tingperioden 1919-21. Han vart vald på eit Høgre-program. På Stortinget var han medlem i Sosialkomitéen. I Krakerøy hadde han posisjonen som varaordførar 1922-?

Kjelder
-------

* Stortingsbiografi

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* PolSys

 |
**Ivanka Khristova** (19. november 1941–24. februar 2022) var ein bulgarsk tidlegare friidrettsutøvar frå Oskovitsa som tevla i kulestøyt. Ho vann gullmedaljen i øvinga i OL 1976, og bronsen i OL 1972.

Khristova vart nummer seks i kuletevlinga under Sommar-OL 1968. Året etter kom ho på fjerdeplass i friidretts-EM, etter å sett bulgarsk rekord med 18,04 meter. Ved sommarleikane 1972 tok Khristova bronsemedaljen med 19,35 meter, langt bak sølvvinnar Margitta Gummel frå Aust-Tyskland.

I byrjinga av juli 1976 sette Khristova verdsrekord i kulestøyt med 21,87 m, ein rekord ho straks forbetra til 21,89 m. Den 26. juli tok Helena Fibingerová frå Tsjekkoslovakia over rekorden med eit støyt på 21,99 m. Fem dagar seinare var det klart for OL-finale i kvinnene si kuletevling i kanadiske Montreal. Her leia Nadesjda Tsjisjova frå Sovjetunionen tevlinga til og med fjerde omgang. I femte omgang tok Khristova leiinga med eit støyt på 21,16 m, ei liing som heldt seg til tevlinga var over.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* OL 1964 i Tokyo: Nr 10 - 15,69 m
* OL 1968 i Mexico by: Nr 6 - 17,25 m
* EM 1969 i Aten: Nr 4 - 18,04 m
* EM 1971 i Helsinki: Nr 6 - 17,78 m
* OL 1972 i München: Bronsemedallje - 19,35 m
* EM 1974 i Roma: Nr 4 - 19,17 m
* OL 1976 i Montreal: Gullmedalje - 21,16 m, framom Nadesjda Tsjisjova (20,96 m)

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Iwanka Christowa» frå Wikipedia på tysk, den 12. august 2016.*
**Are Nakkim** (fødd 13. februar 1964) er ein tidlegare friidrettsutøvar som representerte Moss Idrettslag. Han vann sølvmedaljen på 10000 meter i EM i friidrett 1990, og vart noregsmeister åtte gongar på til saman fire ulike distansar. Kjellaug Nakkim var mor hans, og journalisten Kyrre Nakkim ein yngre bror.

Aktiv
-----

Nakkim var Noregs beste langdistanseløpar frå midt på 1980-talet til inn i 1990-åra. Mellom 1984 og 1990 tok han åtte gull-, tre sølv- og tre bronsemedaljar i ulike NM-tevlingar, alt frå 1500 m til 10000 m og 3000 m hinder. Alle desse åra vart han noregsmeister, med unnatak for 1987 då han vart fråløpt av Truls Nygård både på 5000 m og 10000 m, samt spurtslått av Roger Gjøvaag i hinderløypa.

På 10000-meteren under EM i friidrett 1990 i Split spurtslo Nakkim italienaren Stefano Mei og spaniaren Antonio Prieto, og kom inn til sølvmedalje med tida 28.04,0, den suverene vinnaren Salvatore Antibo frå Italia klarte han ikkje å fylgje.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

* EM 1990 i Split: Sølvmedalje på 10000 m

### Medaljar norske meisterskap

* 1984: Gull på 10000 m og bronse på 3000 m hinder
* 1985: Gull på 3000 m hinder og bronse på 5000 m
* 1986: Gull både på 3000 m hinder og på 5000 m
* 1987: Sølv både på 5000 m, 10000 m og 3000 m hinder
* 1988: Gull på 5000 m
* 1989: Gull på 5000 m og bronse på 1500 m
* 1990: Gull både på 1500 m og på 5000 m

Nakkim sette norsk rekord på 10000 meter med 27.32,52 meter under Bislett Games den 14. juli 1990, ein rekord som er gjeldande i 2012.

### Personlege rekordar

| Distanse | Tid | År |
| --- | --- | --- |
| 1500 meter | 3.42,90 | 1986 |
| 5000 meter | 13.19,82 | 1989 |
| 10000 meter | 27.32,52 | 1990 |
| 3000 meter hinder | 8.24,13 | 1989 |
| Maraton | 2.21.59 | 1989 |

Kjelder
-------

* *Sporstboken*, aktuelle årgangar

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* Store norske leksikon

 |
**Varietet** vert definert i lingvistikken som ei språkform som vert delt av ei viss gruppe talarar. Det er ein paraplyterm som inkluderer både *språk* og *dialekt*. Bruken av omgrepet *varietet* unngår å skilje mellom *språk,* *dialekt, sosiolekt,* *etnolekt* ol*.* Motivasjonen for ein slik paraplyterm, er at grensa mellom desse termane, f.eks. *språk* og *dialekt* kan vere vanskelege å definere vitskapleg.[*treng kjelde*]

Dette vil seie at det som i daglegtalen vert kalla norsk språk, er ein varietet. Det same gjeld trøndske dialektar (eller geolektar), slik dei er talte i Trøndelag. Tradisjonelle sosiolektar som Oslo øst og Oslo vest, er også døme på varietetar. Andre døme på varietetar med lang eksistens i Noreg er dei ulike samiske språka, til dømes nordsamisk og sørsamisk. Dei er ulike varietetar, og dei er samstundes avstandsspråk (altså ikkje gjensidig forståelege).

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «Varietet (lingvistikk)» frå Wikipedia på bokmål, den 21. oktober 2022.*
|  |
| --- |
| ***She Wears My Ring***  Song av Jimmy Sweeney |
|  |
| **Innspelt** | 1960 |
| **Selskap** | REO Records |
| Låtskrivar(ar) | Felice Bryant, Boudleaux Bryant, Narciso Serradel Sevilla |
|

**La golondrina** (spansk for 'Svala') er ein song skriven i 1862 av den meksikanske legen Narciso Serradell Sevilla (1843-1910), som på den tida var i eksil i Frankrike. Den spanske teksten bruket biletet om ei svale i fugletrekk på lengselen til heimlandet. Det vart signaturlåten for meksikanarar i eksil. Songen vart spelt inn første gongen i 1906 av Señor Francisco. Ein gitarinstrumental vart spelt inn av Chet Atkins i 1955. Songen er òg blitt spelt inn av Caterina Valente (1959), Nat King Cole (1962), Plácido Domingo (1984), Flaco Jiménez (1992, instrumental) og Caetano Veloso (1994).

Felice & Boudleaux Bryant skreiv ein engelsk tekst dei kalla, «She Wears My Ring», som først vart spelt inn av Jimmy Sweeney (òg kjend som *Jimmy Bell*) i 1960 og andre kjende versjonar vart gjort av Roy Orbison (1962), Ray Price og Solomon King (begge 1968) og Elvis Presley (1973).

Songen vert mykje nytta i filmen *The Wild Bunch* frå 1969, regissert av Sam Peckinpah med musikk av Jerry Fielding. 

Songen vart spelt in av den då 13 år gamle Heintje og gjekk til topps på den tyske singellista i august 1968 med tittelen «Du sollst nicht weinen». I juni 1970 spelte den då ni år gamle Anita Hegerland inn songen på svensk som «Mitt sommarlov» og denne toppa Svensktoppen i sju veker og VG-lista i tre veker.

Kjelder
-------

* *Denne artikkelen bygger på «La golondrina» frå Wikipedia på engelsk, den 23. juni 2017.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

1. ↑   La golondrina (mp3)
2. ↑  «Recordings by 'Senor Francisco'». The Online 78 rpm Discographical Project. Arkivert frå originalen 4. mars 2016. Henta 26 January 2015.
3. ↑  «Låtar du trodde var svenska - *Mitt sommarlov - La golondrina*». Arkivert frå originalen 26. oktober 2013. Henta 26 January 2015.
4. ↑   Wayback Machine
5. ↑   Wayback Machine
6. ↑  «En sån dag». Svensk mediedatabas. 1970. Henta 12 May 2011.
7. ↑  «Svensktoppen - *1970*». Henta 26 January 2015.
8. ↑  «En sån dag». Norwegiancharts. 1970. Henta 12 May 2011.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **Føregangar**«Cotton Fields»The Beach Boys | **Toppen av VG-listaAnita Hegerland**3 veker, veke 40–veke 42, 1970 | **Etterfylgjar**«Lookin' Out My Back Door»Creedence Clearwater Revival |
La stravaganza, op. 4
**La stravanganza** («Den ekstraordinære») er ei samling solokonsertar, op. 4, skriven av Antonio Vivaldi i 1712-1713. Samlinga vart først publisert i 1714 og var tileigna Vettor Delfino. Alle konsertane vart skrivne for solofiolin, strykarar og basso continuo; men i nokre av satsane krev det ekstra soloistar (som ein andrefiolin eller ein solocello).

Konsertane
----------

Verka har følgjande satsar:

**La Stravaganza, Op. 4, konsert nr. 1** i B-dur, RV 383a:

1. Allegro]
2. Largo e Cantabile
3. Allegro

**La Stravaganza, Op. 4, konsert nr. 2** i E-moll, RV 279:

1. Allegro
2. Largo
3. Allegro

**La Stravaganza, Op. 4, konsert nr. 3** i G-dur, RV 301:

1. Allegro
2. Largo
3. Allegro Assai

**La Stravaganza, Op. 4, konsert nr. 4** i A-moll, RV 357:

1. Allegro
2. Grave e sempre piano
3. Allegro

**La Stravaganza, Op. 4, konsert nr. 5** i A-dur, RV 347:

1. Allegro
2. Largo
3. Allegro (moderato)

**La Stravaganza, Op. 4, konsert nr. 6** i G-moll, RV 316a:

1. Allegro
2. Largo
3. Allegro

**La Stravaganza, Op. 4, konsert nr. 7** i C-dur, RV 185:

1. Largo
2. Allegro (molto)
3. Largo
4. Allegro

**La Stravaganza, Op. 4, konsert nr. 8** i D-moll, RV 249:

1. Allegro
2. Adagio - Presto - Adagio
3. Allegro

**La Stravaganza, Op. 4, konsert nr. 9** i F-dur, RV 284:

1. Allegro
2. Largo
3. Allegro

**La Stravaganza, Op. 4, konsert nr. 10** i C-moll, RV 196:

1. Spirituoso
2. Adagio
3. Allegro

**La Stravaganza, Op. 4, konsert nr. 11** i D-dur, RV 204:

1. Allegro
2. Largo
3. Allegro assai

**La Stravaganza, Op. 4, konsert nr. 12** i G-dur, RV 298:

1. Spirituoso e non presto
2. Largo
3. Allegro

Kjelder
-------


* *Denne artikkelen bygger på «La stravaganza» frå Wikipedia på engelsk, den 21. juli 2010.*


| * v
* d
* e
Musikkverk av Antonio Vivaldi med opusnummer |
| --- |
| Op. 1**·** Op. 2**·** Op. 3 (*L'estro Armonico*)**·** Op. 4 (*La stravaganza*)**·** Op. 5**·** Op. 6**·** Op. 7**·** Op. 8 (*Il cimento dell'armonia e dell'inventione*)**·** Op. 9 (*La cetra*)**·** Op. 10**·** Op. 11**·** Op. 12 |
| Musikkverk av Vivaldi**·** Ryom-Verzeichnis |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritetsdata | 
* WorldCat
* VIAF
* LCCN
* BNF
* BNF (data)
* BNE
* BBC Things

 |