recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**လျှပ်စစ်ဓာတ်အားခွဲရုံ** (အင်္ဂလိပ်: Electrical Substation သည် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ ပို့လွှတ်ခြင်းနှင့် ဖြန့်ဖြူးခြင်းကဏ္ဍများတွင် ပါဝင်သော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဓာတ်အားခွဲရုံများသည် ဗို့အားအပြောင်းအလဲလုပ်ပေးခြင်းအပါအဝင် အခြားအရေးကြီးသော လုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်ပေးသည်။ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်ရာစက်ရုံများမှ သုံးစွဲသူများ အကြားတွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားသည် အမျိုးမျိုးသောဗို့အားများဖြင့် ခွဲရုံများကြားခံကာ စီးဆင်းနေသည်။ ဓာတ်အားခွဲရုံများတွင် ထရန်စဖော်မာများရှိပြိး ၎င်းတို့သည် မြင့်မားသောဗို့အားများဖြင့်လာသည့် ဓာတ်အားပို့လွှတ်ရေးလိုင်းများနှင့် ဗို့အားနိမ့် ဓာတ်အားဖြန့်ဖြူးရေးလိုင်းများအကြား ဗို့အားအပြောင်းအလဲ လုပ်ပေးကြသည်။ ဓာတ်အားခွဲရုံအမျိုးအစား၊ ဗို့အားအမျိုးအစားများအပေါ်လိုက်၍ ဓာတ်အားခွဲရုံအမျိုးမျိုးရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပင်မလျှပ်စစ်ဓာတ်အားခွဲရုံများကို အစိုးရ၏ လျှပ်စစ်နှင့်ပက်သက်သော ဝန်ကြီးဌာနက တည်ဆောက်ထိန်းချုပ်သည်။ 

**လျှပ်စစ်ဓာတ်အားခွဲရုံတစ်ခုတွင် ပါဝင်​သောအစိတ်အပိုင်းများ** 1. Primary power lines' side
2. Secondary power lines' side
1. Primary power lines
2. Ground wire
3. Overhead lines
4. Transformer for measurement of electric voltage
5. Disconnect switch
6. Circuit breaker
7. Current transformer
8. Lightning arrester
9. Main transformer
10. Control building
11. Security fence
12. Secondary power lines

လျှပ်စစ်ဓာတ်အားခွဲရုံများသည် အောက်ပါလုပ်ငန်းများကို လုပ်ဆောင်သည်။

* ဓာတ်အားလိုင်းများအား အဖွင့်၊ အပိတ်လုပ်ခြင်း။
* ဗို့အားမြှင့်တင်ခြင်း (သို့မဟုတ်) လျှော့ချခြင်း။
* ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများအား ချိတ်ဆက်ပေးခြင်း။
* ring main system ကိုအသုံးပြု၍ ဓာတ်အားပေးစနစ်အား တည်ငြိမ်အောင် ပြုလုပ်ပေးခြင်း။
* ဓာတ်အားလိုင်းများအား ဝန်အားပိုစေခြင်း(overload)၊ အပြစ်ဖြစ်စေခြင်း(Fault)တိုမှ ကာကွယ်ပေးခြင်း။

သ​ပြေဝ ပင်မဓာတ်အားခွဲရုံ

အမျိုးအစားများ
--------------

* Step up substations
* Primary grid substations
* Secondary substations
* Distribution substations
* Industrial substations
* Switching substations
* Mining substations
* Mobile substations
* Cinematograph substations

ပုံစံများ
---------

ဓာတ်အားခွဲရုံများ၏တည်ဆောက်ပုံကိုလိုက်၍ (မျိုးခွဲခြားနိုင်သည်။

1. Outdoor type
2. Indoor type

* + Basement or Underground type
	+ Pole mounted type

### Indoor type

Indoor type ခွဲရုံဆိုသည်မှာ ခွဲရုံဆိုင်ရာပစ္စည်းများကို အဆောင်အဦးအတွင်း တပ်ဆင်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဤပုံစံမျိုးသည် များသောအားဖြင့် ၁၁ကေဗွီ ဓာတ်အားလိုင်းများအတွက် အသုံးပြုလေ့ရှိပြီး ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာပြဿနာအချို့ (ဓာတ်ငွေ့၊ ဖုန်မှုန့် စသည်ဖြင့်) ကြုံတွေ့ရပါက ရံဖန်ရံခါတွင် ၃၃ကေဗွီနှင့် ၆၆ကေဗွီတို့အတွက်ပါ အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။

### Outdoor type

ပြင်ပပုံစံခွဲရုံများကို နှစ်မျိုးထပ်မံခွဲခြားနိုင်သည်။ ဓာတ်တိုင်များပေါ်တွင် တပ်ဆင်ထားသောပုံစံနှင့် မြေပေါ်တွင် (သို့မဟုတ်) မြေအောက်တွင် တပ်ဆင်ထားသောပုံစံများ ဖြစ်သည်။ ဓာတ်တိုင်များပေါ်တွင်တပ်ဆင်ထားသောပုံစံတွင် ဓာတ်တိုင်တစ်တိုင်၊ နှစ်တိုင်၊ လေးတိုင် စသည်ဖြင့် ဓာတ်တိုင်များပေါ်တွင် တပ်ဆင်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဤပုံစံမျိုးသည် ၁၅ကေဗွီအေ၊ ၁၀၀ကေဗွီအေနှင့် အထက်ရှိ ထရန်စဖော်မာများအတွက် အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။  မြေပေါ်တွင် (သို့မဟုတ်) မြေအောက်တွင် တပ်ဆင်ထားသောပုံစံများသည် ၂၀၀ကေဗွီအေနှင့်အထက် ထရန်စဖော်များအတွက် အသုံးပြုသည်။ ထိုထရန်စဖော်များသည် ဓာတ်တိုင်ပေါ်သို့တင်ရန်အတွက် လေးလံလှသည်။ ထို့ကြောင့် ထိုထရန်စဖော်များကို မြေသို့ချရပြီး ၃၃ကေဗွီဗို့အားနှင့်အထက်အတွက် အသုံးပြုသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  What is Pole Mounted Substation? Use, Capacity, Diagram။
အိန္ဒိယ တောင်ပိုင်း ဇုန်နယ်ဆိုင်ရာ ကောင်စီကို *ပန်းရောင်*ဖြင့် ပြသထားသည်
**တောင်ပိုင်း ဇုန်နယ်ဆိုင်ရာ ကောင်စီ** (အင်္ဂလိပ်: Southern Zonal Council) သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ဇုန်နယ်ဆိုင်ရာ ကောင်စီတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အန်ဒရာဒေသပြည်နယ်၊ ကာနာတာကာပြည်နယ်၊ ကီရာလာပြည်နယ်၊ လက်ခ်ရှားဝိလ်၊ ပူဒူချယ်ရီ၊ တမီးနာဒူပြည်နယ် နှင့် တယ်လန်ဂါနာပြည်နယ် တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။

ပြည်နယ်အချင်းချင်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်း အလေ့အထ ဖွံ့ဖြိုးလာစေရန် ရည်ရွယ်၍ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များကို ဇုန်ကြီး ခြောက်ခုအဖြစ် အုပ်စုဖွဲ့ထားသည်။ ဇုန်နယ်ဆိုင်ရာ ကောင်စီ ငါးခုကို ၁၉၅၆ ပြည်နယ်များ ပြန်လည်စီမံရေး အက်ဥပဒေ အပိုင်း ၃ အရ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

ကပ္ပလီကျွန်းနှင့် နီကိုဘားကျွန်းများ၊ လက်ခ်ရှားဝိလ် တို့သည် မည်သည့် ဇုန်နယ်ဆိုင်ရာကောင်စီအဖွဲ့တွင်မှ မပါဝင်သော်လည်း ယင်းတို့ကို တောင်ပိုင်း ဇုန်နယ်ဆိုင်ရာ ကောင်စီတွင် ပါဝင်ရန် အထူး ဖိတ်ခေါ်ခြင်း ခံရသည်။

ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
---------------

* မြောက်ပိုင်း ဇုန်နယ်ဆိုင်ရာ ကောင်စီ
* အရှေ့မြောက်ပိုင်း ဇုန်နယ်ဆိုင်ရာ ကောင်စီ
* အလယ်ပိုင်း ဇုန်နယ်ဆိုင်ရာ ကောင်စီ
* အရှေ့ပိုင်း ဇုန်နယ်ဆိုင်ရာ ကောင်စီ
* အနောက်ပိုင်း ဇုန်နယ်ဆိုင်ရာ ကောင်စီ

ကိုးကား
-------

1. 1 2  Genesis | ISCS
2. 1 2
3. ↑  Archived copy။ 15 April 2012 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  2012-03-25 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. ↑  THE STATES REORGANISATION ACT, 1956 (ACT NO.37 OF 1956) PART – III ZONES AND ZONAL COUNCILS (PDF)။  27 December 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
5. ↑  PRESENT COMPOSITION OF THE SOUTHERN ZONAL COUNCIL (PDF)။  27 December 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် မြေတွင်း၌ မြုပ်ထားရသည့် 
သစ်သားကိုဖြစ်စေ၊ မြေပြင်ပေါ်၌ ထားရသည့် သစ်သားကို 
ဖြစ်စေ၊ ကြာရှည်ခံအောင် ရေနံ သုတ်လိမ်းထားတတ်သည့် 
နည်းတူ၊ အနောက်နိုင်ငံများတွင် သစ်နှင့်ကျောက်မီးသွေးမှ 
ထုတ်ယူရရှိသော ကရီအိုစုတ်ဆီဖြင့် သစ်သားများကို သုတ် 
လိမ်းတတ်ကြ၏။

အထူးသဖြင့် မီးရထားသံလမ်းအောက်ခံ ဇလီဖားတုံးများမှာ 
အပူအအေးဒဏ်ကို အမြဲခံနေရသည့်အပြင်၊ နေ့စဉ်ခုတ်မောင်း 
လျက်ရှိသော မီးရထားတွဲများ၏ အလေးချိန်အားကြောင့် 
ဆွေးမြည့် ပျက်စီးလွယ်တတ်၏။ သို့ဖြစ်၍ ဇလီဖားတုံးများ 
ကြာရှည်ခံအောင် ကရီအိုစုတ်ဆီဖြင့် သုတ်လိမ်းထားလေ့ 
ရှိသည်။ ဓာတ်မီးတိုင်ကြေးနန်းတိုင် စသည်များကိုလည်း 
ထိုဆီဖြင့် သုတ်လိမ်းထားလေ့ရှိကြသည်။

ကျောက်မီးသွေးမှဖြစ်စေ၊ သစ်သားမှဖြစ်စေ၊ ထုတ်ယူပြီးခါစ 
၌ ကရီအိုစုတ်ဆီသည် အရောင်အဆင်း မရှိချေ။ သို့ရာတွင် 
အချိန်အတန်ကြာလာသည့်အခါ ညိုသွားသည်။ ထိုဆီ၏ အနံ့ 
မှာ အလွန်စူးရှ၏။

သင်းဝင်သားမှ ထုတ်ယူရရှိသည့် ကရီအိုစုတ်ဆီမှာ အနာ 
ခွဲစိတ်ရာ၌ ဖြစ်စေ၊ သွားများ ကုသရာ၌ဖြစ်စေ၊ အလွန် အသုံး 
ဝင်သော အန်တီဆက်ပတစ်(အပုပ်နိုင်ဆေး၊ အနာမယဉ်းဆေး) 
ဖြစ်ပေသည်။

ကျောက်မီးသွေးကတ္တရာမှ ထုတ်ယူရရှိသော ကရီအိုစုတ်ဆီ 
မှာ အရည်ပျစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁)
တိုကျိုရေကြောင်းသိပ္ပံနှင့်နည်းပညာတက္ကသိုလ် (အင်္ဂလိပ်ဘာသာ: Tokyo University of Marine Science and Technology) (ဂျပန်ဘာသာ: 東京海洋大学, Tōkyō Kaiyō Daigaku, အတိုအားဖြင့် 海洋大, Kaiyōdai) သည် ဂျပန်နိင်ငံရှိ နိုင်ငံပိုင်တက္ကသိုလ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပင်မကျောင်းပုရဝဏ်သည် ရှီနာဂါဝါကျောင်းပုရဝဏ်ဖြစ်ပြီး တိုကျိုမြို့ မီနာတိုမြို့နယ်တွင် တည်ရှိပြီး ဒုတိယပုရဝဏ်သည် အက်ချုးဂျီးမားကျောင်းပုရဝဏ်ဖြစ်ပြီး တိုကျိုမြို့ ခိုတိုမြို့နယ်တွင် တည်ရှိပါသည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

သင်တန်းများ
-----------

တိုကျိုရေကြောင်းသိပ္ပံနှင့်နည်းပညာတက္ကသိုလ်လက်အောက်တွင် ဘွဲ့ကြိုသင်တန်းများအတွက် မဟာဌာနကြီး(၃)ခု ရှိပြီး ဘွဲ့လွန်သင်တန်းများအတွက် ဘွဲ့လွန်မဟာဌာနတစ်ခုရှိပြီး မဟာဘွဲ့နှင့် ပါရဂူဘွဲ့များကို ချီးမြှင့်လျက်ရှိသည်။

### ဘွဲ့ကြိုသင်တန်းများ

#### အဏ္ဏဝါသိပ္ပံမဟာဌာန

အဏ္ဏဝါသိပ္ပံမဟာဌာနသည် ရှီနာဂါဝါကျောင်းပုရဝဏ်တွင် တည်ရှိပြီး အောက်ဖော်ပြပါ ဘွဲ့ကြိုသင်တန်းများကို ပို့ချလျက်ရှိသည်။

* အဏ္ဏဝါဇီဝဗေဒ
* အစားအသောက်သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာ
* အဏ္ဏဝါမူဝါဒရေးရာနှင့်ယဉ်ကျေးမှုပညာ

#### ရေကြောင်းအရင်းအမြစ်နှင့်ပတ်ဝန်းကျင်သိပ္ပံမဟာဌာန

ရေကြောင်းအရင်းအမြစ်နှင့်ပတ်ဝန်းကျင်မဟာဌာနသည် ရှီနာဂါဝါကျောင်းပုရဝဏ်တွင် တည်ရှိပြီး အောက်ဖော်ပြပါ ဘွဲ့ကြိုသင်တန်းများကို ပို့ချလျက်ရှိသည်။

* သမုဒ္ဒရာသိပ္ပံပညာ
* ရေကြောင်းအရင်းအမြစ်နှင့်စွမ်းအင်ပညာ

#### ရေကြောင်းနည်းပညာမဟာဌာန

ရေကြောင်းနည်းပညာမဟာဌာနသည် အက်ချုးဂျီးမားကျောင်းပုရဝဏ်တွင် တည်ရှိပြီး အောက်ဖော်ပြပါ ဘွဲ့ကြိုသင်တန်းများကို ပို့ချလျက်ရှိသည်။

* ရေကြောင်းသွားလာရေးစနစ်အင်ဂျင်နီယာ
* ရေကြောင်းအီလက်ထရောနစ်နှင့်စက်မှုအင်ဂျင်နီယာ
* ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးနှင့်သတင်းအချက်အလက်အင်ဂျင်နီယာ

### ဘွဲ့လွန်သင်တန်းများ

ဘွဲ့လွန်သင်တန်းများကို ရေကြောင်းသိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဆိုင်ရာသုတေသနဘွဲ့လွန်မဟာဌာနလက်အောက်တွင် ပို့ချလျက်ရှိပါသည်။ ဘွဲ့လွန်မဟာဌာနသည် ကျောင်းပုရဝဏ်၂ခုလုံးတွင် တည်ရှိပါသည်။ မဟာသိပ္ပံဘွဲ့၊ မဟာအင်ဂျင်နီယာဘွဲ့နှင့် ပါရဂူဘွဲ့များကို အပ်နှင်းလျက်ရှိသည်။

#### မဟာဘွဲ့သင်တန်းများ

* အဏ္ဏဝါဇီဝဗေဒ မဟာဘွဲ့

* အစားအသောက်သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာ မဟာဘွဲ့
* အဏ္ဏဝါမူဝါဒရေးရာနှင့်စီမံခန့်ခွဲမှုပညာ မဟာဘွဲ့
* ရေကြောင်းအရင်းအမြစ်နှင့်ပတ်ဝန်းကျင်သိပ္ပံ မဟာဘွဲ့
* ရေကြောင်းစနစ်အင်ဂျင်နီယာ မဟာဘွဲ့
* ရေကြောင်းနည်းပညာနှင့် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး မဟာဘွဲ့
* စားသောက်ကုန်ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်တွင်အန္တရာယ်ကင်းရှင်းရေးစီမံခန့်ခွဲမှု မဟာဘွဲ့

#### ပါရဂူဘွဲ့သင်တန်းများ

ပါရဂူဘွဲ့သင်တန်းတွင် ဘွဲ့၂မျိုး အပ်နှင်းလျက်ရှိပြီး ဘွဲ့အမည်နာမတစ်ခုချင်းအောက်တွင် အထူးပြု သုတေသနနယ်ပယ်များ ခွဲခြမ်းထားလျက်ရှိပါသည်။ အပ်နှင်းသော ပါရဂူဘွဲ့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။

* အသုံးချအဏ္ဏဝါဇီဝဗေဒ ပါရဂူဘွဲ့
	+ အသုံးချဇီဝဗေဒ
	+ အဆင့်မြင့်အစားအသောက်သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာ
	+ မျိုးရိုးဗေဒ
	+ ငါးကျန်းမာရေးစီမံခန့်ခွဲမှု
	+ ငါးမျိုးပွားမှုနှင့်အပြုအမူဆိုင်ရာဇီဝကမ္မဗေဒ
	+ ရေနေသက်ရှိဦးရေဗေဒ
	+ ငါးလုပ်ငန်းဂေဟဗေဒ
	+ ရေနေသက်ရှိများဇီဝလည်ပတ်မှုဆိုင်ရာပညာ

* အသုံးချရေကြောင်းပတ်ဝန်းကျင်စနစ် ပါရဂူဘွဲ့
	+ အဏ္ဏဝါဂေဟစနစ်ရေးရာ
	+ သမုဒ္ဒရာသိပ္ပံနှင့်နည်းပညာအင်ဂျင်နီယာ
	+ အသုံးချရေကြောင်းသွားလာရေးစနစ်အင်ဂျင်နီယာ
	+ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးအင်ဂျင်နီယာ
	+ ရေကြောင်းစက်မှုနှင့်စနစ်ဆိုင်ရာအင်ဂျင်နီယာ
	+ ရေကြောင်းစီးပွားရေး၊ မူဝါဒနှင့် ယဉ်ကျေးမှုရေးရာ
	+ ရေကြောင်းအန္တရာယ်ကင်းရှင်းရေးနည်းပညာအင်ဂျင်နီယာ
	+ ရေကြောင်းရှာဖွေရေးနှင့်အသုံးချအင်ဂျင်နီယာ

ကိုးကာချက်များ
--------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
Cornelis Cornelisz van Haarlem ၏ တိုက်တန်များ ကျရှုံးခြင်း ပန်ချီကား (၁၅၉၆–၁၅၉၈)
ဂရိဒဏ္ဍာရီတွင် **တိုက်တန်များ** (အင်္ဂလိပ်: Titans, Τiτᾶνες, အသံထွက် /ထိုက်တန်/ ) များသည် အတိတ်တစ်ချိန်က အိုလံပီယာ နတ်ဘုရားများဖြစ်ခဲ့ကြသည်။  ဂရိကဗျာဆရာ ဟီးဆီးရပ်၏ နတ်ဘုရား မျိုးရိုးပြဇယားတွင် ကမ္ဘာဦးက မိဘများဖြစ်သော ယူရာနပ်စ် (သို့) ယူရေးနပ်စ် (ကောင်းကင်) နှင့် ဂိုင်ယာ (မြေကမ္ဘာ) တို့၏ သားသမီး စုစုပေါင်း (၁၂) ဦးအဖြစ်ပြဆို၍ ကျားခြောက်ဦးမှာ အိုဆီးယန်နပ်စ် (Oceanus) ၊ ဆီးယပ်စ် (Coeus) ၊ ခရိုင်းယပ်စ် (Crius) ၊ ဟိုက်ပီးရီးယန် (Hyperion) ၊ အိုင်းယဲ့စ်ပစ်တပ်စ် (Iapetus) ၊ ခရိုးနပ်စ် (Cronus) ၊ နှင့် မခြောက်ဦးမှာ သီးယာ (Theia) ၊ ရီးယာ (Rhea) ၊ သီးမစ် (Themis) ၊ နီမောဇစ်နီး (Mnemosyne) ၊ ဖီးဘီ (Phoebe) ၊ တက်သစ် (Tethys) တို့ဖြစ်ကြသည်။ ခရိုးနပ်စ်က အမတော်သူ ရီးယာနှင့်အတူ ပထမဆုံး အိုလံပီယာနတ်ဘုရား မျိုးဆက်ကို မွေးထုတ်ခဲ့ရာ ဇူးစ်၊ ဟင်စတီယာ (Hestia) ၊ ဒစ်မီးတာ (Demeter) ၊ ဟက်ရာ (ဟီးရာ) (Hera) ၊ ဟေးဒီးဇ် (Hades) ၊ ပဆိုက်ဒန် (ပိုဆိုက်ဒန်) (Poseidon) တို့ဖြစ်ကြသည်။ တိုက်တန်တို့၏ မျိုးဆက်များကို ရံခါ၌ တိုက်တန်ဟူ၍ပင် ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ 

အိုလံပီယာနတ်ဘုရားများမတိုင်ခင်က တိုက်တန်များမှာ နတ်ဘုရားများဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ ဂရိဒဏ္ဍာရီ နန်းသိမ်းတိုက်ပွဲတွင် ၎င်းတို့ကို ဖြုတ်ချကာ ထိုဒဏ္ဍာရီ၌ ခရိုးနပ်စ်သည် ၎င်း၏ ဖခင် ယူရေးနပ်စ်ထံမှ နန်းလု၍ စကြဝဠာကို ၎င်း၏ တပည့်တပန်းများနှင့် အုပ်ချုပ်ခြင်းများအကြောင်း၊ ခရိုးနပ်စ်နှင့် တိုက်တန် အပေါင်းအပါတစ်စုကို တိုက်ခိုက်ချေမှုန်း၍ နန်းသိမ်းကာ ဇူးစ်နှင့် အိုလံပီယာနတ်များက မင်းလုပ်အုပ်ချုပ်ခဲ့ပုံအကြောင်းများပါဝင်သည်။ နန်းသိမ်းစစ်ပွဲပြီးနောက် ခရိုးနပ်စ်နှင့်အတူ ချေမှုန်းခံရသော တိုက်တန်များကို ကမ္ဘာမြေပေါ်မှ နှင်ထုတ်ပြီး မြေအောက်ကမ္ဘာတစ်ခုဖြစ်သော တားတာရပ်စ်တွင် အကျဉ်းချထားခဲ့သည်။ သို့သော် အချို့ကို ပြန်၍ လွှတ်ပေးခဲ့သည်။

မှတ်စု
------

1. ↑  တိုက်တန်များကို အိုလံပီယာနတ်ဘုရားဟူ၍ ခေါ်ဝေါ်ခြင်းမပြုကြ

ကိုးကား
-------

1. ↑  Hansen, p. 302; Grimal, p. 457 s.v. Titans; Tripp, p. 579 s.v. Titans; Rose, p. 1079 s.v. Titan; Smith, s.v. Titan 1..
အိန္ဒိယ မြောက်ပိုင်း ဇုန်နယ်ဆိုင်ရာ ကောင်စီကို *လိမ္မော်ရောင်*ဖြင့် ပြသထားသည်
**မြောက်ပိုင်း ဇုန်နယ်ဆိုင်ရာ ကောင်စီ** (အင်္ဂလိပ်: Northern Zonal Council) သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ဇုန်နယ်ဆိုင်ရာ ကောင်စီတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပြည်ထောင်စုနယ်မြေများဖြစ်သော ချန်ဒီဂါ နှင့် ဒေလီအမျိုးသားမြို့တော်နယ်မြေတို့နှင့် ပြည်နယ်များဖြစ်သော ဟာယနပြည်နယ်၊ ဟီမာချယ်ဒေသပြည်နယ်၊ ဂျမ်မူး နှင့် ကက်ရှမီးယားပြည်နယ်၊ ပန်ဂျပ်ပြည်နယ် နှင့် ရာဇဌာန်ပြည်နယ် တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။

ပြည်နယ်အချင်းချင်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်း အလေ့အထ ဖွံ့ဖြိုးလာစေရန် ရည်ရွယ်၍ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များကို ဇုန်ကြီး ခြောက်ခုအဖြစ် အုပ်စုဖွဲ့ထားသည်။ ဇုန်နယ်ဆိုင်ရာ ကောင်စီ ငါးခုကို ၁၉၅၆ ပြည်နယ်များ ပြန်လည်စီမံရေး အက်ဥပဒေ အပိုင်း ၃ အရ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
---------------

* အရှေ့မြောက်ပိုင်း ဇုန်နယ်ဆိုင်ရာ ကောင်စီ
* အလယ်ပိုင်း ဇုန်နယ်ဆိုင်ရာ ကောင်စီ
* အရှေ့ပိုင်း ဇုန်နယ်ဆိုင်ရာ ကောင်စီ
* အနောက်ပိုင်း ဇုန်နယ်ဆိုင်ရာ ကောင်စီ
* တောင်ပိုင်း ဇုန်နယ်ဆိုင်ရာ ကောင်စီ

ကိုးကား
-------

1. 1 2  Genesis | ISCS
2. 1 2
3. ↑  Archived copy။ 15 April 2012 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  2012-03-25 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
သျှမ်းပြည်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ၏အလံတော်
သျှမ်းပြည်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ RCSS/SSA ခေါင်းဆာင်မှာဗိုလ်မှူးကြီးယွက်စစ်ဖြစ်သည်။
နအဖ အစိုးရ နှင့်တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးရေး ဖြစ်မြောက်ဖို့ရန် RCSS/SSA ဘက်မှ အစဉ်တံခါးဖွင့် လက်ကမ်းကြိုဆို သော် လည်း တဘက်သတ်ဆန္ဒဖြင့် ဆွေးနွေးရေးကို မူမလိုလားကြောင်း သျှမ်းပြည်ပြန်လည်ထူထောင်ရေး ကောင်စီ RCSS /သျှမ်းပြည် တပ်မတော် SSA ယနေ့ (၂၅/၃/၀၉) တွင် ကြေညာချက်ထုတ်ပြန်၏။

RCSS/SSA ခေါင်းဆာင်ဗိုလ်ချုပ်းကြီးယွက်စစ်
မတ်ချ် ၂၅ ရက် သျှမ်းပြည်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ RCSS /သျှမ်းပြည်တပ်မတော် SSA တောင်ပိုင်းတပ်ဖွဲ့ ကြေညာ ချက်အရ အဓိက အကြောင်းအရာ ၄ ချက် ပါဝင်သည်။ 

1. လက်ရှိနိုင်ငံရေးပြဿနာကို မျှတ မှန်ကန်စွာဖြေရှင်း လိုလျှင် ၁၉၄၇ ပင်လုံ သဘောတူညီချက် ဇစ်မြစ်ကိုပြန်ကောက်ရမည်၊
2. ပြည်တွင်း ပြည်ပ နိုင်ငံရေးသမားများအားလုံး လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ပေးပြီး ၂၀၀၈ နားဂစ် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံမူကို အားလုံးပါဝင် ဝေဖန် ပြင်ဆင်ခွင့်ပြုပြီးမှ ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းရမည်။
3. ၁၉၉၀ ရွေးကောက်ပွဲတကယ့် အနိုင်ရပါတီများဖြစ်ကြသည့် NLD နှင့် SNLD တို့အားရွေးကောက်ပွဲ ဆိုင်ရာ ပါဝင် ဆွေးနွေးနိုင်သည့် အခွင့်ထူးများပေးရမည်၊ ၎င်းတို့အား ဘေးဖယ်ထားလျှင် အဓိပ္ပာယ်မရှိ၊။
4. နိုင်ငံရေး ပြဿနာ မဖြေရှင်းဘဲ မူးယစ်ပြဿနာ ဖြေရှင်း၍မရ၊ မူးယစ်ဆေးဝါးများ သျှမ်းပြည်မှ ထွက်ရှိသောကြောင့် ကိုယ်ပိုင် အုပ်ချုပ်ခွင့် အပြည့်အဝရရှိမှသာ အောင်မြင်အောင် အားလုံး စုပေါင်းပါဝင်ဖြေရှင်းနိုင်မည်။

သျှမ်းပြည်သည် အစိုးရ၏ ကိုလိုနီနယ်မြေမဟုတ်သည့် မျှတ တန်းတူ လွတ်လပ် စစ်မှန်သော ပြည်ထောင်စု အတွင်းမှ ပြည်ထောင်တခုဖြစ်ကြောင်း၊ သျှမ်းပြည်၏ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေး ကိစ္စအားလုံး သျှမ်းပြည်သားများ ကိုယ်တိုင် ဖြေရှင်းနိုင်သည့်အခွင့်အရေးများ ရှိရမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ထို့အပြင်ဗမာစစ်အစိုးရထိန်းချုပ် ခြယ်လှယ်မှုမရှိဘဲ ဘိန်း အစားထိုးသီးနှံများကို သျှမ်းပြည်သားများလွတ်လပ်စွာ စီမံဆောင်ရွက်စိုက်ပျိုးရောင်းဝယ်ခွင့် ရှိမှသာလျှင် မူးယစ်ဆေးဝါး ပြဿနာ ဖြေရှင်းနိုင်မည် ဖြစ်ကြောင်းလည်း ဗိုလ်ချုပ်ြကီးယွက်စစ်က ပြောဆိုသည်။
သွားပိုးစားရောဂါ သို့မဟုတ် သွားဖုံး​ရောဂါများ​ကြောင့် သွားနာခြင်းကို **သွားကိုက်ခြင်း**ဟု ​ခေါ်သည်။ သွား​ရောဂါ များ​ကြောင့်ဖြစ် နိုင်သလို သွား​ကြောင့်မဟုတ်ပဲ တစ်ခြား​ရောဂါများ​ကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ အဓိက ဖြစ်​စေ​သော အ​ကြောင်းအရာများအရာများမှာ သွားပိုးစား​ရောဂါသည် မွသွားလွှာအထိ ​ရောက်သွား​သော​ကြောင့်၎င်း၊ သွားကိုထိခိုက်မိ​သော​ကြောင့်၎င်း သွားမြစ်ထိပ် ပြည်တည်နာများကြောင့် ​သော်လည်း​ကောင်း သွားမျက်နှာပြင်​ပေါ်တွင် ​ကြွေလွှာများပြုန်းတီး၍ ဆင်စွယ်လွှာ​ပေါ်လာခြင်း​ကြောင့် ၎င်း ဖြစ်​စေနိုင်သည်။

သွားကိုက်ခြင်းဖြစ်​စေ​သော အ​ကြောင်းအရာများ
------------------------------------------

* သွားနှင့်ပက်သက်၍သွားကိုက်ခြင်း
* အခြား​ရောဂါများ​ကြောင့် သွားကိုက်ခြင်း

### သွားနှင့်ပက်သက်၍သွားကိုက်ခြင်း

#### ၁။မွသွားလွှာ​ရောင်ခြင်း

သွားတစ်​ချောင်းဖွဲ့စည်းမှုတွင် အတွင်းဆုံးအလွှာမှာ မွသွားလွှာဖြစ်ပြီး ထိုအလွှာထဲတွင် နာကျင်မှကို ခံစားရ​သော အာရုံ​ကြောများ ​သွေး​ကြောများတည်ရှိခြင်း​ကြောင့် သွားပိုးစား​ရောဂါဟာ မွသွားလွှာကို ​ရောက်​နေပြီဆိုပါက သွားကိုက်ခြင်းကို ခံစားရမည်ဖြစ်သည်။

#### ၂။သွားကျင်ခြင်း

မွသွားလွှာ၏ အ​ပေါ်ရှိ ဆင်စွယ်လွှာတွင် မွသွားလွှာနှင့်ဆက်ထား​သော tubules များရှိ​နေခြင်း​ကြောင့် ဆင်စွယ်လွှာတွင် သွားပိုးစားခြင်း ​ကြွေလွှာပြုန်းတီးခြင်း​ကြောင့် ဆင်စွယ်လွှာ​ပေါ်​နေမည် ဆိုပါကလည်း သွားကိုက်ခြင်းကိုခံစားရမည်ဖြစ်သည်။

#### သွားဖုံး​ရောဂါများ

သွားပတ်ပတ်လည်ရှိ သွားဖုံးများ​ရောင်ရမ်းခြင်း သွားဖုံးများပြည်တည်ခြင်း​ကြောင့်လည်း သွားကိုက်ခြင်းကို ဖြစ်​ပေါ်​စေသည်။

#### ထိခိုက်မိခြင်း

သွားကို ထိခိုက်မိ၍ဖြစ်​စေ မာ​ကျော​သောအရာများကို ကိုက်မိ၍ဖြစ်​စေ သွားမျက်နှာပြင်အက်ပြီး မွသွားလွှာကို ထိသွားလျှင်လည်း သွားကိုက်ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

**ဒုတိယ ဥပက္ခဋသိက္ခာပုဒ်**သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် ရဟန်းတော်များ လေးစားလိုက်နာရန် ပညတ်တော်မူခဲ့သည့် နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

သမိုင်း
-------

မြတ်စွာဘုရားသည် သာဝတ္ထိမြို့၊ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်တွင် သီတင်းသုံးနေတော်မူ၏။ တစ်ခုသောအချိန်တွင် ယောက်ျားတစ်ယောက်သည် အခြားယောက်ျားတစ်ယောက်အား "အသျှင်ဥပနန္ဒအား သင်္ကန်းဖြင့် ဖုံးလွှမ်းအံ့" ဟု ပြော၏။ ထိုယောက်ျားကလည်း မိမိသည်လည်း "အသျှင်ဥပနန္ဒာအား သင်္ကန်းဖြင့် ဖုံးလွှမ်းအံ့" ဟု ဆို၏။ ထိုသို့ ပြောသည်ကို ရဟန်းတစ်ပါးသည် ကြား၏။ ထို့နောက် ထိုရဟန်းအား ဤအကြောင်းကို ပြောပြ၏။

ထိုအခါ အသျှင်ဥပနန္ဒသည် ယောက်ျားတို့ထံသို့ ချဉ်းကပ်ကာ "သင်တို့သည် ငါ့ကို သင်္ကန်းဖြင့် ဖုံးလွှမ်းလိုပါက ဤသို့ သဘောရှိသော သင်္ကန်းဖြင့် ဖုံးလွှမ်းကြလော့၊ ငါမသုံးဆောင်သော သင်္ကန်းတို့ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းသော်လည်း အဘယ်ပြုအံ့နည်း" ဟု ဆို၏။

ထိုအခါ ယောက်ျားတို့သည် "ဤရဟန်းတို့ကို သင်္ကန်းဖြင့် ဖုံးလွှမ်းခြင်းငှါ မလွယ်ကူပေ၊ အဘယ်ကြောင့် အသျှင်ဥပနန္ဒသည် ငါတို့သည် ရှေးက မဖိတ်ကြားအပ်ဘဲ ချဉ်းကပ်၍ သင်္ကန်း၌ အထူးစီရင်ြခင်းသို့ ရောက်ဘိသနည်း" ဟု ကဲ့ရဲ့ကြ၏။ ထို့နောက် အလိုနည်းသော ရဟန်းတို့သည်လည်း ကဲ့ရဲ့ကြကုန်၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားအား လျှောက်ထားကြ၏။

မြတ်စွာဘုရားသည် အသျှင်ဥပနန္ဒအား "မှန်ကန်ပါသလား" ဟု မေးရာ "မှန်ကန်ကြောင်း" ဖြေကြား၏။ ထို့နောက် အသျှင်ဥပနန္ဒအား "သင်နှင့်ဆွေမျိုးတော်စပ်ပါသလား" ဟု မေးရာ "မတော်စပ်ကြောင်း" ဖြေကြား၏။

ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ကဲ့ရဲ့တော်မူကာ အောက်ပါသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူ၏။

သိက္ခာပုဒ်
----------

"ရဟန်းကိုသာလျှင် ရည်ညွှန်း၍ နှစ်ဦးကုန်သော ဆွေမျိုးမတော်စပ်ကုန်သော အိမ်ရှင်တို့သည်လည်းကောင်း၊ အိမ်ရှင်မတို့သည်လည်းကောင်း၊ အသီးသီးသော သင်္ကန်းဖိုးတို့ကို ‘ငါတို့သည် ဤအသီးသီးသော သင်္ကန်းဖိုးတို့ဖြင့် အသီးသီးသော သင်္ကန်းတို့ကို ဝယ်၍ ဤမည်သော ရဟန်းကို သင်္ကန်းတို့ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းကုန်အံ့’ဟု စီရင်အပ်ကုန်၏၊ အကယ်၍ ထိုရဟန်းသည် ထိုဒါယကာတို့သို့ ရှေးက မဖိတ်ကြားအပ်ဘဲ ချဉ်းကပ်၍ ‘ဒါယကာတို့ တောင်းပန်တိုက်တွန်းပါသည်၊ ငါ့ကို ဤအသီးသီးသော သင်္ကန်းဖိုးတို့ဖြင့် ဤသို့သလောရှိသည်လည်းဖြစ်သော သင်္ကန်းကို ဝယ်၍ နှစ်ယောက်ဖြစ်ကြသူတို့သည် တစ်ပေါင်းတည်း ဖြစ်ကြကုန်လျက် ဖုံးလွှမ်းကြကုန်လော့’ဟု ကောင်းသည်ကို အလိုရှိသည်၏ အဖြစ်ကို စွဲ၍ သင်္ကန်း၌ အထူးစီရင်ခြင်းသို့ ရောက်ငြားအံ့၊ (ထိုရဟန်းအား) နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ် သင့်၏" ဤသို့ (ပြကြကုန်လော့ဟု မိန့်တော်မူ၏။)

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3  *ဝိနည်းပိဋက၊ ပါရာဇိကဏ်ပါဠိတော်မြန်မာပြန်*။
**မွှားကြောင့်ဖြစ်သော ဦးနှောက်ရောင်ရောဂါကာကွယ်ဆေး** (အင်္ဂလိပ်: Tick-borne encephalitis vaccine)သည် မွှားကြောင့်ဖြစ်သော ဦးနှောက်ရောင်ရောဂါ (tick-borne encephalitis TBE)ကို ကာကွယ်ပေးသည့် ကာကွယ်ဆေးတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ဤရောဂါသည် ဥရောပတိုက် အလယ်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ပိုင်း၊ အာရှတိုက်မြောက်ပိုင်းတို့တွင် အဖြစ်များသည်။ ဤကာကွယ်ဆေးထိုးပြီး (၈၇)ရာခိုင်နှုန်းခန့်တွင် ခုခံအားဖြစ်ပေါ်လာကြသည်။ မွှားအကိုက်ခံရပြီးမှ ဤကာကွယ်ဆေးထိုးလျှင် အကျိုးသက်ရောက်မှုမရှိပါ။ ဤကာကွယ်ဆေးကို ကြွက်သားအတွင်းသို့ ထိုးနှံရသည်။ 

မွှားကြောင့်ဖြစ်သော ဦးနှောက်ရောင်ရောဂါ အဖြစ်များသည့်နေရာတွင်နေသောလူအားလုံးကို ဤကာကွယ်ဆေးထိုးထားသင့်သည်ဟု ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့မှ အကြံပြုထားသည်။ ရောဂါဖြစ်ပွားလေ့မရှိသောနေရာများတွင်တော့ ရောဂါကူးစက်ခံရနိုင်ခြေရှိသူများကိုသာ ဆေးထိုးသင့်သည်။ အကြိမ်ပေါင်း(၃)ကြိမ်ထိုးပြီးလျှင် နောက်(၃-၅)နှစ်ကြာတိုင်း ထပ်ဆင့်ထိုးသင့်သည်။ ဤကာကွယ်ဆေးကို ရရှိသည့်အမျိုးအစားပေါ်မူတည်၍ ကလေးအသက်တစ်နှစ် သို့မဟုတ် သုံးနှစ်တွင် အသုံးပြုရသည်။ 

မွှားကြောင့်ဖြစ်သော ဦးနှောက်ရောင်ရောဂါကာကွယ်ဆေးကြောင့် ပြင်းထန်သည့် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ ဖြစ်လေ့မရှိပါ။ ကိုယ်ပူခြင်း၊ ဆေးထိုးသည့်နေရာတွင် နီရဲခြင်းနှင့် နာကျဉ်ခြင်းတို့သာ ဖြစ်တတ်သည်။ ယခင်က ထုတ်လုပ်သောဆေးများသည် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ ပို၍ဖြစ်တတ်သည်။ ဤကာကွယ်ဆေးသည် ကိုယ်ဝန်ဆောင်နေစဉ်အတွင်း စိတ်ချစွာ အသုံးပြုနိုင်သည်ဟု ထင်ရသည်။

ပထမဆုံး ကာကွယ်ဆေးကို (၁၉၃၇)ခုနှစ်တွင် စတင်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့မှ သတ်မှတ်ထားသည့် အခြေခံကျန်းမာရေးစနစ်အတွက် အဓိကလိုအပ်သောဆေးများထဲတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ ဆေးတစ်လုံးကို ဗြိတိသျှပေါင် (၅၀-၇၀)ခန့် ပေးရသည်။ အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် ဤကာကွယ်ဆေး မရရှိနိုင်ပါ။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4 5   "Vaccines against tick-borne encephalitis: WHO position paper."  (10 June 2011). *Releve epidemiologique hebdomadaire / Section d'hygiene du Secretariat de la Societe des Nations = Weekly epidemiological record / Health Section of the Secretariat of the League of Nations* **86** (24): 241–56. PMID 21661276.
2. ↑  Demicheli V, Debalini MG, Rivetti A (2009). "Vaccines for preventing tick-borne encephalitis". *Cochrane Database Syst Rev* (1): CD000977. doi:10.1002/14651858.CD000977.pub2. PMID 19160184.
3. ↑  19th WHO Model List of Essential Medicines (April 2015)။ WHO (April 2015)။  May 10, 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. ↑  Tick-borne encephalitis - Prevention (2015-10-15)။  15 December 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
5. ↑  "3: Infectious Diseases Related to Travel"။ *CDC Health Information for International Travel 2016*။ Oxford University Press။ June 1, 2015။ ISBN 978-0199379156။
အိမ်
**အိမ်**သည် လူနေအိမ်တစ်ခုကဲ့သို့ပင် အသုံးဝင်သည့် အရာများ ပါဝင်သည့် အဆောက်အဦ ဖြစ်သည်။ အိမ်များကို သစ်သားများ၊ အုတ်များ၊ ကွန်ကရစ်များနှင့် အခြားသော ပစ္စည်းများဖြင့် ဆောက်လုပ်ကြသည်။ အိမ်တစ်လုံးတွင် ရေပိုက်ဆက်သွယ်မှုစနစ်၊ လေဝင်လေထွက်စနစ်နှင့် လျှပ်စစ်နှင့် ဆက်ဆိုင်သည့် စနစ်များကိုလည်း တပ်ဆင်ကြသည်။ မိုးရွာခြင်း၊ ဆီးနှင်းကျခြင်း စသည်တို့မှ ကာကွယ်ရန် အိမ်များတွင် မတူညီကြသည့် ခေါင်မိုးပုံစံများကို အသုံးပြုကြသည်။ ခေတ်သစ်အနောက်တိုင်းပုံစံအိမ်များတွင် အိပ်ခန်းများ၊ ရေချိုးခန်းများသည် တစ်ခု သို့မဟုတ် တစ်ခုထက်ပို၍ ပါဝင်လေ့ ရှိသည်။ ထို့ပြင် မီးဖိုချောင် သို့မဟုတ် ချက်ပြုတ်ရန် နေရာ၊ ဧည့်ခန်းများလည်း ပါဝင်ကြသည်။ အိမ်တစ်ခုတွင် သီးခြား ထမင်းစားခန်းတစ်ခုလည်း ပါဝင်သည်။ ထမင်းစားသည့် နေရာသည် သီးသန့်မပါဝင်သည့်အခါတွင် အခြားအခန်းတစ်ခုနှင့် တွဲကာ ပါဝင်သည်။ သမားရိုးကျစိုက်ပျိုးရေးပြုလုပ်သည့် လူနေမှုအဖွဲ့အစည်းတွင် အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်များ ဖြစ်သည့် ကြက်များ၊ နွားများကိုလည်း အိမ်များတွင် ထားကြသည်။ အိမ်တစ်ခုတွင် နေထိုင်ကြသည့် သူများကို အိမ်ထောင်စုဝင်များ ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။

များသောအားဖြင့် အိမ်ထောင်စုတစ်ခုသည် မိသားစုဝင်များ ဖြစ်သည်။ အချို့သောအိမ်များသည် မိသားစုဝင်တစ်ခုအတွက် သေးငယ်သည့် နေရာကလေးသာ ရှိသည်။ အချို့သော အိမ်များသည် မိသားစုဝင်အများအပြား နေနိုင်သည့် နေရာရှိသည်။ အိမ်များတွင် ထမင်းစားရန် နေရာ၊ အနားယူရန် နေရာများလည်း ပါဝင်လေ့ ရှိသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Schoenauer, Norbert (2000). *6,000 Years of Housing* (rev. ed.) (New York: W.W. Norton & Company).
2. ↑  housing papers။ clerk.house.gov။ 17 January 2013 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  December 18, 2012 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
လူဝီဒါ ကာဆာဗျန်ကာသည် ကော်စီကားကျွန်းသား ဆွေကြီးမျိုးကြီးမှ ဆင်းသက်သူဖြစ်သည်။ ၁၇၅၅ ခုနှစ်တွင် ကော်စီကားကျွန်း၌ ဖွားမြင်၍ ငယ်စဉ်ကပင် ပြင်သစ်ရေတပ်တွင် ဝင်ရောက် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှ ရေကြောင်း ဗိုလ်ချုပ် နယ်လဆင်၏ သင်္ဘောတပ်နှင့် ပြင်သစ် ရေတပ်တို့ ယှဉ်ပြိုင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရသော နိုင်းမြစ်တိုက်ပွဲ၌ ပြင်သစ် ရေကြောင်းဗိုလ်ချုပ်၏ သင်္ဘောဖြစ်သည့် လာအိုရီယင့် သင်္ဘောကို ကပ္ပတိန်အဖြစ် ဦးစီးအုပ်ချုပ်ခဲ့ရသည်။ 

ကာဆာဗျန်ကာသည် အထက်ပါတိုက်ပွဲ၌ သူ၏ ၁ဝနှစ် အရွယ် သားကလေး ဂျာကိုးမိုးကို သူနှင့်အတူ သင်္ဘောပေါ်သို့ ခေါ်လာခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲတွင် နယ်လဆင်၏ သင်္ဘောတပ်က အရေးသာ၍ ပြင်သစ် သင်္ဘောများမှာ အဆက်မပြတ် ပစ်ခတ် ခြင်းခံရရာ၊ ပြင်သစ်သင်္ဘောတပ်ကို အုပ်ချုပ်သူ ရေကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်ဗရူးဝီးမှာ ကျည်သင့်ကျဆုံး၍ ကာဆာဗျန်ကာမှာလည်း ဒဏ်ရာရသွားလေသည်။ သို့ရာတွင် ကာဆာဗျန်ကာသည် ပြင်သစ် သင်္ဘောတပ်ကို ကွပ်ကဲကာ ဆက်လက်၍ တိုက်မြဲ တိုက်နေ၏။

စိုးရိမ်စရာ ဖြစ်လာသောအချိန်တွင် သူ၏ သား ကလေး ဂျာကိုးမိုးအား ကုန်းပတ်တနေရာသို့ ပို့ပြီးလျှင် 'ငါ့သား သည်နေရာက ဘယ်မှ မသွားနှင့်'ဟု မှာထားခဲ့ လေသည်။ လာအိုရီယင့်သင်္ဘော ကြီးမှာ နယ်လဆင်၏ရေတပ်က 
ဝဲယာညှပ်၍ ပစ်ခတ်ခြင်းကြောင့် နောက်ဆုံးတွင် မီးစွဲလောင် လေတော့သည်။ သို့သော် ကာဆာဗျန်ကာသည် ထိုအချိန်အထိ အလျှော့မပေးသေးဘဲ ဆက်လက်၍ တိုက်ခိုက်ယင်း ကျဆုံး သွားလေသည်။

သူ၏သားကလေး ဂျာကိုးမိုး ဖခင်၏ မှာထားချက်ကို မပျက်မကွက် လိုက်နာပေသည်။ သင်္ဘောကုန်းပတ် တစ်ခု လုံးသို့ မီးတဖြည်းဖြည်း ကူးစက်တောက်လောင်လာသော်လည်း၊ သူ၏ဖခင်ထံမှ အခွင့်မရသဖြင့် ထားခဲ့သောနေရာမှ ခြေ တစ်လှမ်းမျှ မရွှေ့ဘဲ၊ နောက်ဆုံး၌ သင်္ဘောပေါ်ရှိ ယမ်းတိုက်ပေါက်ကွဲရာတွင် အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့၏။ ထိုကြေကွဲ မှတ်သားဖွယ်အဖြစ် အပျက်ကား ၁၇၉၈ ခု ဩဂုတ်လ ၁ 
ရက် နေ့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့လေသည်။

ကာဆာဗျန်ကာ သားအဖ၏ ဖြစ်အပျက်ကို ကဗျာလင်္ကာ အများအပြား ဖွဲ့နွဲ့ခဲ့ကြသည်။ ယင်းတို့အနက် မစ္စက်ဟယ်မန်း ၏ 'ကာဆာဗျန်ကာ'ကဗျာကို လူသိများကြပေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁)
**၂၀၂၀ နွေရာသီအိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲ**တွင် မြန်မာအသင်းသည် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်​ခဲ့သည်။၂၀၂၀ပြည့်နှစ်တွင် ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါကြောင့် အားကစားပြိုင်ပွဲကို ရွှေ့ဆိုင်းလိုက်ရသည်။ ထို့အတူ မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း ရောဂါပိုးဖြစ်ပွားခဲ့သဖြင့် ၂၀၂၀ပြည့်နှစ်အတွင်း အားကစားသမားများ ကောင်းမွန်စွာ လေ့ကျင့်နိုင်ခဲ့ခြင်းမရှိပေ။မြန်မာနိုင်ငံအိုလံပစ်ကော်မတီအနေဖြင့် အမျိုးသား ၁ဦးနှင့် အမျိုးသမီး ၁ဦးပါဝင်သော မြန်မာအားကစားအဖွဲ့ကိုစေလွှတ်ကာ အားကစားနည်း ၂မျိုးတွင် ယှဉ်ပြိုင်​စေခဲ့သည်။သို့သော်လည်း ဆုတံဆိပ် ဆွတ်ခူးနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ မူလက အားကစားနည်း၃မျိုးတွင် ကစားသမား ၃ဦးယှဉ်ပြိုင်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သော်လည်း ဂျူဒိုပြိုင်ပွဲဝင်မှာ သွားရောက်ယှဉ်ပြိုင်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။

ဝင်​ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခြင်း
------------------------

၂၀၂၁ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံရေးအခြေအနေများကြောင့် အချို့သော အားကစားသမားများအနေဖြင့် သပိတ်မှောက်သည့်အနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြု ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရန် ငြင်းဆန်မှုများ ရှိနေသည်။ နိုင်ငံရေးအခြေအနေကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံအိုလံပစ်ကော်မတီတွင်လည်း အကြီးအကဲများ အပြောင်းအလဲဖြစ်ပေါ်ခဲ့​သေးသည်။အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာအိုလံပစ်ကော်မတီကမူ မြန်မာနိုင်ငံ အိုလံပစ်ကော်မတီကိုသာ ဆက်လက်အသိအမှတ်ပြုထားသည်။မူလအစီအစဉ်များအရ ယခင် အားကစားနှင့်ကာယပညာဦးစီးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်၊ မြန်မာနိုင်ငံအိုလံပစ်ကော်မတီ အတွင်းရေးမှူးအဖြစ်မှ လက်ရှိတွင် ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစားဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီးဖြစ်သွားသော ဦးမျိုးလှိုင်ဦး​ဆောင်​သော မြန်မာအားကစားအဖွဲ့သွား​ရောက် ယှဉ်ပြိုင်မည်ဖြစ်သည်။

သို့သော် ထိုအဖွဲ့မှ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် တွေ့ရှိသူ ၂ဦး၊ ၎င်းတို့နှင့် ထိစပ်သူ ၂ဦးမှာ လိုက်ပါနိုင်ခြင်းမရှိတော့ဘဲ သေနတ်ပစ်နှင့် ကြက်တောင်မှ အားကစားသမား ၂ဦး၊နည်းပြ တစ်ဦး စုစုပေါင်း ၃ဦးသာ ဂျပန်နိုင်ငံသို့ သွားရောက်ခဲ့ကြသည်။ ရဲထွန်းနောင်သည် ဇူလိုင်လ၂၄ရက်နေ့တွင် ကျင်းပမည့် ပြိုင်ပွဲသို့လည်းကောင်း၊ သက်ထားသူဇာသည် ၂၅ရက်တွင် ကျင်းပမည့် ပြိုင်ပွဲသို့လည်းကောင်း ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရန်ရှိနေကြသည့်အတွက် ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် စစ်ဆေးရမည်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ၂၃ရက်နေ့ညပိုင်းတွင်ကျင်းပသော ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားသို့ တက်ရောက်နိုင်ခြင်းမရှိဘဲ မြန်မာနိုင်ငံအလံကို အိုလံပစ်ကော်မတီမှ အစားထိုးကိုင်​ဆောင်ပေးခဲ့သည်။

ကြက်​​တောင်
-----------

| ကစားသမား | ပွဲစဉ် | Group Stage | Elimination | Quarterfinal | Semifinal | Final / BM |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| OppositionScore | OppositionScore | OppositionScore | Rank | OppositionScore | OppositionScore | OppositionScore | OppositionScore | Rank |
| သက်ထားသူဇာ | Women's singles | အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံGregoria Mariska Tunjung**L** (11–21, 8–21) | ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံLianne Tan**L** (6–21, 8–21) | N/A | 3 | ဤအဆင့်သို့ တက်နိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ |

ဂျူဒို
------

ဂျူဒိုပြိုင်ပွဲဝင် ခြူးမြတ်နိုး​ဝေမှာ အ​ကြောင်းအမျိုးမျိုး​ကြောင့် သွားရောက်ယှဉ်ပြိုင်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။

​သေနတ်ပစ်
---------

| ကစားသမား | ပွဲစဉ် | Qualification | Final |
| --- | --- | --- | --- |
| Points | Rank | Points | Rank |
| ရဲထွန်း​နောင် | Men's 10 m air pistol | 576 | 14 | ဤအဆင့်သို့ တက်နိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ |

ရဲထွန်း​နောင်၏ ဝင်​ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မှု

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3  ကပ်ရောဂါကြား ကျင်းပတဲ့ တိုကျိုအိုလံပစ်ရဲ့ ထူးခြားချက်များ။
2. ↑  Three Myanmar athletes qualify for Tokyo Olympics။
3. ↑  မြန်မာလူမျိုး အားကစားသမားတစ်ယောက်အနေနဲ့ CDM မှာ ပါဝင်ချင်တယ်။
လီအွန်ဂျူး (၂၀၀၄)
**လီအွန်ဂျူး** (ကိုရီးယား: 이은주 ၁၉၈၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၂ - ၂၀၀၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၂) သည် တောင်ကိုရီးယား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်ဖြစ်သည်။ လူကြိုက်များသော *ရဲဘော်ရဲဘက်* (၂၀၀၄) နှင့် *ဖြောင့်ချက်ပေးစာ* (၂၀၀၄) ဇာတ်ကားတို့တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ အသက် ၂၄ နှစ်အရွယ်တွင် မိမိကိုယ်ကို အဆုံးစီရင်သွား၏။

ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး
----------------

၁၉၈၀ ပြည့်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၂ ရက်တွင် (မြောက်)ဂျောင်လာပြည်နယ်၊ ဂန်းဆန်မြို့တွင် မွေးသည်။ ငယ်စဉ်က စန္ဒရားတီးသင်ခဲ့ပြီး သရုပ်ဆောင်ဖြစ်ရန် စိတ်ကူးမရှိခဲ့။ ၁၉၉၀ နှစ်များကာလတွင် ဆိုးသို့ပြောင်းလာပြီးနောက် အထက်တန်းဆက်တက်စဉ် ကျောင်းဝတ်စုံဖြင့် ဓာတ်ပုံမိုဒယ်လုပ်ရာမှ လူသိများလာသည်။

အနုပညာလမ်းကြောင်း
-----------------

ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများတွင်ပါဝင်ရန် ဖိတ်ခေါ်ခြင်းခံရရာ ပထမဆုံးဇာတ်ကားမှာ ၁၉၉၉ ခုထွက် *ရောင်စုံထရောက်ငါး* ဖြစ်သည်။ ၎င်းတွင် ပတ်ချောင်ဝန်၏ ညီမအဖြစ် သရုပ်ဆောင်သည်။ 

ခေါင်းဆောင်မင်းသမီးအဖြစ် စပါရသော ဇာတ်ကားမှာ ဒါရိုက်တာ ဟွန်ဆန်းဆူ၏ *သူ့ရည်းစားတွေကြောင့်အဝတ်မဲ့သွားတဲ့အပျိုလေး* ဖြစ်၏။ ၎င်းနောက် သရုပ်ဆောင် လီဗြောင်ဟွန်၏ ၂၀၀၁ ခုထွက် နာမည်ကြီးဇာတ်ကား *ဆိုက်ဆိုက်မြိုက်မြိုက်* တွင် သရုပ်ဆောင်သည်။  နောက်ဇာတ်ကားများမှာ လူကြိုက်နည်း၏။ 

၂၀၀၄ ခုထွက် ကိုရီးယားစစ်ပွဲအကြောင်းရိုက်ကူးသည့် *ရဲဘော်ရဲဘက်* ဇာတ်ကားတွင် ပါဝင်သည်။ ထိုကားမှာ ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်သို့ပင် ပေါက်သော ဇာတ်ကားတည်း။  ထိုနှစ်တွင်ပင် နာမည်ကြီး ရုပ်သံဇာတ်လမ်း *မီးငှက်* တွင် ပါဝင်သည်။ နောက်တနှစ်၌ ဒါရိုက်တာ ဒန်နီယယ်ဘွန်း၏ *ဖြောင့်ချက်ပေးစာ* ဇာတ်ကားတွင် သရုပ်ဆောင်သည်။ ဤဇာတ်ကားကို ဘူဆန်နိုင်ငံတကာရုပ်ရှင်ပွဲတော်တွင် ပွဲပိတ်ဇာတ်ကားအဖြစ် ပြသခဲ့သည်။

ဘဝနိဂုံး
--------

ဒန်ကွက်တက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရပြီးမကြာမီ ၂၀၀၅ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၂ ရက်တွင် ဆောင်နမ်မြို့၊ ဘန်ဒန်ရပ်ရှိ တိုက်ခန်းတွင် မိမိကိုယ်ကို ကြိုးဆွဲချကာ အဆုံးစီရင်သွားသည်။ *ဖြောင့်ချက်ပေးစာ* ဇာတ်ကားတွင် ပါဝင်သော ဝတ်လစ်စားလစ်ဇာတ်ကွက်များကြောင့် အိပ်မပျော်ဖြစ်ကာ စိတ်ကျရောဂါခံစားနေရကြောင်း မိသားစုက ဆို၏။

ကိုးကား
-------


1. ↑  "Korean movie actress found dead". 24 February 2005 – via bbc.co.uk.
2. ↑  "Top Actress's Suicide Shocks Nation". The Chosun Ilbo. 2 February 2005.
3. ↑  Lee, Yong-sung (22 February 2005). "Actress Lee Eun-joo Commits Suicide". The Korea Times.
4. ↑  Paquet, Darcy. "Actors and Actresses of Korean Cinema: Lee Eun-ju".
5. ↑  "The Chosun Ilbo (English Edition): Daily News from Korea - Taegukgi Premiers in Japan". English.chosun.com.
6. ↑  Khang Hyun-sung in Seoul (2014-03-31). "Remorseful actress commits suicide over sexy film role | South China Morning Post". Scmp.com.
ဒမ်းရှတက်ဒ်၊ ဂျာမနီ ရှိ ဥရောပအာကာသအေဂျင်စီ မှ သုတေသီများက HTC Vive ဗွီအာရ် ခေါင်းစွပ်မျက်မှန် နှင့် ရွေ့ရှားမှုထိန်း ကရိယာ တို့ကို အသုံးပြု၍ အနာဂါတ် တွင် လကမ္ဘာ၌ အခြေစိုက် နေထိုင်မည့် အာကာသယာဉ်မှူး များကို မီးငြိမ်းသတ်နည်း သင်ကြားပေးရာတွင် အသွင်ယောင် ပကတိ သုံးရန် အလားအလာ ရှိပုံကို သရုပ်ပြနေစဉ်။
**အသွင်ယောင် ပကတိ**(အင်္ဂလိပ်: virtual reality) (ဗာတျူအယ် ရီအယ်လ်လီတီ) သို့မဟုတ် **ဗွီအာရ်** (အင်္ဂလိပ်: VR) ဆိုသည်မှာ ကွန်ပျူတာဖြင့် ဖန်တီးထားသည့် အတုအယောင် လောကတွင် 
ကွန်ပျူတာ ဖန်ဆင်းမှုကြောင့် တွေ့မြင်ခံစားရသော အတွေ့အကြုံ ကို ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ 

အသွင်ယောင် ပကတိ ကို ကွန်ပျူတာဖြင့် ဖန်ဆင်းရာတွင် အမြင်နှင့် အကြားအာရုံကို အဓိကထား၍ ဖန်တီးမှုပြုလေ့ ရှိသော်လည်း ဖန်တီးမှုတွင် အခြားအာရုံများပါ ပါဝင်နိုင်သည်။

လူသား၏အာရုံကို လွှမ်းခြုံစိုးမိုးနိုင်သော အသွင်ယောင်ပကတိ လောကတွင် ပကတိ နှင့် အသွင်တူ ကမ္ဘာလောကကို ဖန်ဆင်းနိုင်သလို စိတ်ကူးယဉ် ကမ္ဘာလောကကိုလည်း ဖန်တီးနိုင်သည်။

လက်ရှိ ဗွီအာရ် နည်းပညာ နှင့် ဖန်တီး မှုတွင် အသွင်ယောင် ပကတိ ခေါင်းစွပ် မျက်မှန် သို့မဟုတ် ရုပ်ပုံဖော်ပြစက်များ အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။ အသုံးပြုသူ ၏ အမြင်၊ အကြား၊ ထိတွေ့မှု နှင့် အခြား အာရုံများကို တီထွင်ဖန် ဆင်းရာတွင် အထူးပြုလုပ်ထားသော အခန်း သို့မဟုတ် ရုပ်ပုံများ ကို အသုံးပြု၍ အရိပ် အယောင် လောက တွင် တကယ်ရောက်ရှိ နေသကဲ့သို့ ထင်မှတ်ရအောင် ဖန်တီးသည်။

စကားလုံးရင်းမြစ်
----------------

ဗာတျူအယ် (အင်္ဂလိပ်: virtual) (မြန်မာဘာသာပြန် - အသွင်ယောင်) ကို "အနှစ် သာရအားဖြင့် အလားတူဖြစ် သော်လည်း အမှန် တကယ် မဖြစ်၊ မရှိ" ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ဖြင့် အင်္ဂလိပ်စာတွင် တစ်ဆယ့်လေး ရာစုနှစ် နှစ်ကတဲကစတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။
ဤ ဝေါဟာရကို ၁၉၅၉ ခုနှစ် ကတဲက စတင်၍ ကွန်ပျူတာလောက တွင် "ရုပ်ဝတ္ထုအား ဖြင့် အမှန်တကယ် မရှိ သော်လည်း ဆော့ဖ်ဝဲရ် ဖြင့် ဖန်တီးထားသောအရာ" ဟူသော ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ဖြင့် အသုံးပြုခဲ့သည်။

 ၂၀၁၀ ခုနှစ်က အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုရှိ အိုင်ဒါဟို အမျိုးသား ဓာတ်ခွဲခန်း၏ အဆင့်မြင့် စွမ်းအင်သုတေသန ဗဟိုဌာနမှ CAVE အသွင်ယောင် ပကတိ အခန်း

ကျမ်းကိုး
---------

1. 1 2  Online Etymology Dictionary။
ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဦးထွန်းတင် (တက္ကသိုလ်သက်ပန်)ကို ၁၉၂၃-ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၂၇) ရက်တွင် အဖ ဦးဖိုးစိန်၊ အမိ ဒေါ်ညွန့်တို့မှ
ရခိုင်ပြည်နယ်၊ သံတွဲမြို့၌ မွေးဖွားသည်။ 

ဦးထွန်းတင်သည် ၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်၌ ပညာသင်ယူသည်။ ၁၉၃၉ ခုနှစ် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ဥပစာတန်းစာမေးပွဲ၌ မြန်မာစာ (အထူး) ဘာသာရပ်အတွက် သာဒိုးအောင် ဆုရရှိ၍ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့နှင့် ဥပဒေဝိဇ္ဇာဘွဲ့များရရှိသည်။
ဦးထွန်းတင်သည် ထိုအချိန်မှစ၍ မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ၊ နဂါးနီဂျာနယ်၊ ဂန္ထလောကစာစောင်တို့တွင် ဆောင်းပါးနှင့် ဝတ္ထုတိုများ ရေးသားသည်။ မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာ၏ တက္ကသိုလ်သတင်းထောက် အဖြစ်လည်း ဆောင်ရွက်သည်။ ကလောင်အမည်များမှာ တက္ကသိုလ်သက်ပန်၊ တက်ထွန်းအောင်တို့ဖြစ်သည်။ 

ဦးထွန်းတင်သည် ၁၉၄၃-၄၄ ခုနှစ်တွင် ဂျပန် ဒိုမေသတင်းဌာန လက်ထောက်သတင်းအယ်ဒီတာ၊ ၁၉၄၄ ခုနှစ်တွင် ဗမာ့ကာကွယ်ရေး တပ်မတော် အချက်ပြဆက်သွယ်ရေးတပ် နိုင်ငံခြားသတင်းဌာန အယ်ဒီတာ၊ ၁၉၄၆-ခုနှစ်တွင် သတင်းစုံဂျာနယ် အမှုဆောင်အယ်ဒီတာ၊ ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှသတင်း ပြန်ကြားရေးဌာန နေ့စဉ်ထုတ်သတင်းလွှာ မြန်မာသတင်းအယ်ဒီတာ၊ ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ နိုင်ငံတော်အစိုးရ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန တတိယ အတွင်းဝန်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ပြီး ၁၉၈၃ ခုနှစ် တွင် ညွှန်ကြားရေးမှူးအဖြစ်မှ အငြိမ်းစားယူသည်။

  

ဦးထွန်းတင်သည် အငြိမ်းစားယူပြီးနောက် စာပေဗိမာန်မှ နှစ်စဉ်ထုတ်ဝေသော မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်များတွင် ကုလသမဂ္ဂ နှစ်ပတ်လည် အထွေထွေ ညီလာခံ၊ ကုလသမဂ္ဂ၏ ဆောင်ရွက်ချက်များနှင့် နိုင်ငံတကာရေးရာများကို ရေးသားခဲ့သည်။ ဦးထွန်းတင်သည် လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင် (တတိယအဆင့်)၊ လွတ်လပ်ရေးစည်းရုံးမှုတံဆိပ်၊ ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့၊ ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းကောင်း တံဆိပ်တို့ကို ရရှိသူဖြစ်သည်။ ဦးထွန်းတင်သည် ဒေါ်အေးမြင့်နှင့် လက်ထပ်ပြီး သားနှစ်ဦး၊ သမီးတစ်ဦး၊ မြေးငါးဦးနှင့် မြစ်ခုနစ်ဦး ထွန်းကားသည်။ ဇနီးနှင့်သား တစ်ဦးသည် ကွယ်လွန် ပြီးဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတော်တာဝန်များကို ကြိုးပမ်းထမ်းဆောင်ခဲ့သော ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဦးထွန်းတင် (တက္ကသိုလ် သက်ပန်) သည် ၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ (၁၇) ရက်တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။ [1]

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်(၂၀၁၈)
**သက်မွန်မြင့်**သည် မြန်မာနိုင်ငံမှ မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရ ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူမကို ၁၉၈၂-ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၃ရက်နေ့တွင် အဖ ဦးမြင့်ဦးနှင့် အမိ ဒေါ်မြိုင်တို့မှ ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ အမည်ရင်းမှာ ဇုန်ကျဲရ်မွေးဖြစ်ပြီး ချင်းတိုင်းရင်းသူဖြစ်သည်။ ပညာအရည်အချင်းမှာ ဘီအေဘွဲ့ ရရှိထားသည်။

၂၀၀၀-ပြည့်နှစ်တွင် မော်ဒယ်လ်သင်တန်း တက်ရာကနေ တိုင်ပင်ဖော် စီးရီးရိုက်ကူးလိုက်ရာ နာမည်ရလာသူ ဖြစ်သည်။ ကြော်ငြာသရုပ်ဆောင်လုပ်ရင်း ရုပ်ရှင်လောကထဲသို့ ရောက်ရှိလာသူ ဖြစ်သည်။

အကြောင်း
--------

သက်မွန်မြင့်သည် အခြေခံပညာကျောင်းသူဘဝက ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖူကူအိုကာမြို့တွင်နှစ်စဉ်ကျင်းပပြုလုပ်သည့် အာရှပစိဖိတ်ဒေသ ကလေးသူငယ်များ တွေ့ဆုံပွဲသို့ ချင်းပြည်နယ်ကိုယ်စားပြု တက်ရောက်ခဲ့သည်။ အနုပညာလောကအတွင်းသို့ မော်ဒယ်အဖြစ်ဖြင့် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် သူ့ကို ပရိသတ်များက သတိပြုမိလာသည်။ သူသည် ချင်းနှင့် ဗမာစပ်ဖြစ်ပြီး သူမ၏ ချင်းနာမည်မှာ ဇုံကျဲရ်မွေး (Zung Cer Mawi) ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့်သူမသည် မြန်မာစကားပြောရာတွင် ချင်းသံပါနေသည်။ ထို့ကြောင့် သူမသည် အနုပညာသားအချင်းချင်း ပြောဆိုဆက်ဆံရာတွင် အခက်အခဲများရှိခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ယခုအခါ ထိုပြဿနာများ မရှိတော့ပေ။ သူမသည် ဇာတ်ကား ၁၀၀ကျော် ရိုက်ကူးပြီး ဖြစ်သည်။ သူမသည် VCD သီချင်းများစွာတွင်ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ဖေဖော်ဝါရီမှတ်တမ်း၊ မမေးပါနဲ့ စသည့်သီချင်းများသည် သူမကို ပရိသတ်၏ ချစ်ခင်အားပေးမှုရစေခဲ့သော သီချင်းများဖြစ်သည်။ ၂၀၁၀ မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု ပေးပွဲ၌ အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးထူးချွန်ဆုကိုရရှိခဲ့ရာတွင်ပြေတီဦး နှင့် အတူသရုပ်ဆောင်ပါဝင်ခဲ့သော အာဒမ်ရယ် ဧဝရယ် ဒဿရယ် ဇာတ်ကားဖြင့်ဖြစ်သည်။ ပြေတီဦး မှာလည်း ထိုကားဖြင့်ပင် အကောင်းဆုံး မင်းသားဆုရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပပြုလုပ်သော ၂၀၁၆ ခုနှစ်အတွက် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု ပေးအပ်ချီးမြှင့်ပွဲ အခမ်းအနားတွင် သက်မွန်မြင့်သည် **ချစ်လှစွာသော အမုန်း** ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြင့် ဒုတိယမြောက် မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆုကို ရရှိခဲ့သည်။

လူမှုဘဝ
-------

သက်မွန်မြင့်သည် ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ(၁၄)ရက်တွင် စစ်နိုင်နှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။

ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုများ
----------------------

ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားစာရင်း| ခုနှစ် | ရုပ်ရှင်အမည် | ဒါရိုက်တာ | တွဲဖက်သရုပ်ဆောင်များ | ဇာတ်ကောင်နေရာ |  |
| ၂၀၁၀ | *အာဒမ်ရယ် ဧဝရယ် ဒဿရယ်* | ဝိုင်း (Own Creator) | ပြေတီဦး၊စိုင်းစိုင်းခမ်းလှိုင် | အကောင်းဆုံးအမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု | ဆုရရှိ |
| ၂၀၁၁ | *ပန်းကြာဝတ်မှုန်* | စင်ယော်မောင်မောင် | နိုင်းနိုင်း | အကောင်းဆုံးအမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု | ဆန်ကာတင် |
| ၂၀၁၃ | *စေတန်ရဲ့ကချေသည်* | ဝိုင်း(Own Creator) | နေတိုး | အကောင်းဆုံးအမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု | ဆန်ကာတင် |
| ၂၀၁၄ | *မာယာပရောဂျက်* | ဝိုင်း(Own Creator) | နေတိုး၊ဖွေးဖွေး | အကောင်းဆုံးအမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု | ဆန်ကာတင် |
| ၂၀၁၅ | *နက္ခတ်မှားတဲ့တိုက်ပွဲ* | ညွှန့်မြန်မာညီညီအောင် | နေတိုး၊ရတနာဖြူဖြူအောင် | အကောင်းဆုံးအမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု | ဆန်ကာတင် |
| ၂၀၁၆ | *ချစ်လှစွာသောအမုန်း* | ဝိုင်း(Own Creator) | အောင်ရဲလင်း၊ဝတ်မှုံရွှေရည် | အကောင်းဆုံးအမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု | ဆုရရှိ |
| ၂၀၁၉ | *ချည်* | ညွှန့်မြန်မာညီညီအောင် | နေတိုး၊ရွှေသမီး | အကောင်းဆုံးအမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု | တစ်ကြိုပေးခြင်းခံရ(ပွဲမကျင်းပရသေး) |
| ၂၀၁၉ | *သခင်ကြီးနှင့် ငပိတို့စရာ* | စတီးလ် (ဒွေးမေတ္တာ) | ထွန်းကိုကို၊ရွှေသမီး | အကောင်းဆုံးအမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု | တစ်ကြိုပေးခြင်းခံရ(ပွဲမကျင်းပရသေး) |

ဇာတ်လမ်းတွဲများ

1•••ရခဲ့သမျှအရာရာ

ကိုးကား
-------
**၂၀၂၀ အာရှပေါင်းစည်းရေးဖလားဘောလုံးပြိုင်ပွဲ** သည် အာရှ ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်မှ ဒုတိယအကြိမ်ကျင်းပရန်လျာထားခဲ့သော အာရှပေါင်းစည်းရေးဖလားပြိုင်ပွဲ ဖြစ်သည်။ အသင်းပေါင်း ဆယ်သင်း သည် ထိုပြိုင်ပွဲကို ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်ရှိသည်။ ခြောက်သင်းမှာ ၂၀၂၃ အာရှဖလား နှင့် ၂၀၂၂ ကမ္ဘာ့ဖလားအာရှဇုန် ပူးတွဲခြေစစ်ပွဲပထမအဆင့်တွင် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သောအသင်းများဖြစ်ပြီး ကျန်လေးသင်းမှာ ၂၀၂၃ အာရှဖလား ဒုတိယအဆင့် သီးသန့်ခြေစစ်ပွဲများတွင် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သောအသင်းများဖြစ်သည်။ သို့သော် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် ဖြစ်ပွားနေသော ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကပ်ရောဂါကြောင့် ၂၀၂၃ အာရှဖလား နှင့် ၂၀၂၂ ကမ္ဘာ့ဖလားအာရှဇုန် ပူးတွဲခြေစစ်ပွဲဒုတိယအဆင့် ကို ဆက်လက်ကျင်းပနိုင်ခြင်းမရှိဘဲ ၂၀၂၁ ခုနှစ်သို့ ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့ရသဖြင့် ၂၀၂၀ အာရှပေါင်းစည်းရေးဖလားဘောလုံးပြိုင်ပွဲ ကို ဖျက်သိမ်းရန် ၂၀၂၀ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် အာရှ ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်က ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။

နီပေါအသင်းမှာ လက်ရှိ ချန်ပီယံအသင်းဖြစ်သည်။

ခြေစစ်ပွဲအောင်အသင်းများ
-----------------------

အောက်ဖော်ပြပါ ခြောက်သင်းမှာ ၂၀၂၃ အာရှဖလား နှင့် ၂၀၂၂ ကမ္ဘာ့ဖလားအာရှဇုန် ပူးတွဲပထမအဆင့်ခြေစစ်ပွဲများတွင် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီး ယခုပြိုင်ပွဲကို ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်ရသောအသင်းများဖြစ်သည်။

* ဘရူနိုင်း
* မကာအို
* လာအို
* အရှေ့တီမော
* ပါကစ္စတန်
* ဘူတန်

ကိုးကား
-------
**၂၀၂၂ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား**သည် ၂၀၂၂ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၀ရက်​နေ့မှ ဒီဇင်ဘာလ ၁၈ရက်​နေ့အထိ ကာတာနိုင်ငံ၌ ကျင်းပမည့် ၂၂ကြိမ်မြောက် ကမ္ဘာ့ဖလား ဘောလုံးပြိုင်ပွဲဖြစ်သည်။ ကာတာနိုင်ငံသည် အာရပ်အဖွဲ့ချုပ်ဝင် အာရပ်ကမ္ဘာနိုင်ငံများတွင် ပထမဆုံး အိမ်ရှင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ဤပွဲသည် ၂၀၀၂ခုနှစ် တောင်ကိုရီးယား-ဂျပန် အိမ်ရှင်အဖြစ်လက်ခံကျင်းပသည့်ပွဲပြီးနောက် အာရှတိုက်စစ်စစ်တွင် လက်ခံကျင်းပသည့် ဒုတိယမြောက် ပွဲလည်းဖြစ်သည်။၂၀၁၈ ရုရှားနိုင်ငံပွဲသည် နယ်နိမိတ်သတ်မှတ်ချက်များအရ အာရှစစ်စစ်မဖြစ်ခဲ့ပေ။ ပြိုင်ပွဲဝင် ၃၂သင်းအဖြစ် နောက်ဆုံးကျင်းပသည့်ပွဲဖြစ်ကာ ၂၀၂၆ခုနှစ်မှစ၍ ၄၈သင်း ယှဉ်ပြိုင်ကြမည်ဖြစ်သည်။

ကာတာနိုင်ငံ၏ ပူပြင်းလှသော ရာသီဥတုကြောင့် ပြိုင်ပွဲကို နိုဝင်ဘာသို့ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ရပြီး မေ၊ ဇွန်၊ ဇူလိုင်လများနှင့် ဆောင်းဦးရာသီတွင် မကျင်းပသော ပထမဆုံးပြိုင်ပွဲဖြစ်သည်။ ပထမဆုံးပွဲစဉ်မှာ အိမ်ရှင်ကာတာနိုင်ငံနှင့် အီဂွေဒေါနိုင်ငံတို့အကြား ပွဲစဉ်ဖြစ်ပြီး ဗိုလ်လုပွဲစဉ်ကို ဒီဇင်ဘာလ ၁၈ရက်နေ့တွင် ကစားမည်ဖြစ်ပြီး ထိုနေ့မှာ ကာတာနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားနေ့ဖြစ်သည်။တခါတလေတွင်

ကိုးကား
-------

1. ↑  "Amir: 2022 World Cup Qatar a tournament for all Arabs"၊ *Gulf Times*၊ 15 July 2018။
2. ↑  Taylor၊ Daniel (15 July 2018)။ France seal second World Cup triumph with 4–2 win over brave Croatia။
Explosions in Beirut, Lebanonတမ်းပလိတ်:SHORTDESC:Explosions in Beirut, Lebanon

၂၀၂၀ ဩဂုတ် ၄ တွင် လက်ဘနွန်နိုင်ငံ ဘေရွတ်မြို့၌ ပေါက်ကွဲမှုအများအပြားဖြစ်ပေါ်ခဲ့ကာ အလွန်တရာအင်အားကြီးမားသည့် အဓိကပေါက်ကွဲမှုသည် ဘေရွတ်ဆိပ်ကမ်း၌ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ယင်းမတိုင်မီ မီးလောင်ကျွမ်းမှုတစ်ခုဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ဤပေါက်ကွဲမှုကြီးသည် လူပေါင်း (၂၂၀) ဦးကို သေကြေစေခဲ့ပြီး (၇,၀၀၀)ထက်မနည်း ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ပျက်စီဆုံးရှုံးမှုတန်ဖိုးမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း တစ်သောင်းမှ တစ်သောင်းခွဲကြားရှိသည်။ ဘေရွတ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး Marwan Abboud က ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်စဉ်ကြောင့် လူပေါင်း (၃၀၀,၀၀၀) အထိ အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ဖြစ်သည်ဟု ခန့်မှန်းပြောဆိုထားသည်။ အစိုးရသည် ရက်သတ္တပတ်နှစ်ပတ်အချိန်ကာလကို 'နိုင်ငံ၏ အရေးပေါ်အခြေနေ' ဟူ၍ ကြေညာခဲ့သည်။

ပေါက်ကွဲမှုသည် အစိုးရက စွန့်ပစ်ကုန်တင် သင်္ဘော MV Rhosus ထံမှ ဖမ်းဆီးသိမ်းယူထားသော အမိုနီယံ နိုက်ထရိတ် ၂,၇၅၀ tonne (၃,၀၃၀ short ton) နှင့်ဆက်စပ်နေသည်။ ထိုပစ္စည်းများကို စည်းစနစ်တကျမရှိဘဲ ဆိပ်ကမ်းတွင် သိုလှောင်ထားသည်မှာ ခြောက်နှစ်ခန့်ရှိပြီဖြစ်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ဘူမိဗေဒတိုင်းတာချက်အရ ငလျင်ပြင်းအား ၃.၃ ပမာဏရှိသော ဖြစ်စဉ်အဖြစ် ခွဲခြားဖော်ပြခဲ့သည်။ ထိုပေါက်ကွဲမှုဒဏ်လှိုင်းအားကို တူရကီ၊ ဆီးရီးယား၊ အစ္စရေးနှင့် တချို့သော ဥရောပအပိုင်းများမှ ခံစားခဲ့ကြရပြီး ကီလိုမီတာ (၂၅၀) ကျော်ဝေးသောဆိုက်ပရပ်စ်မှ ပေါက်ကွဲမှု အသံကို ကြားခဲ့ကြရသည်။ နျူကလီးယားမဟုတ်သော အကြီးမားဆုံး ပေါက်ကွဲမှုများထဲမှ တစ်ခုအဖြစ်သတ်မှတ်ယူဆကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Lebanon's government 'to resign over blast' (10 August 2020)။  10 August 2020 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  Bressan၊ David။ Beirut Explosion Generates Seismic Waves Equivalent Of A Magnitude 3.3 Earthquake။
3. ↑  Beirut explosion ‘one of the largest non-nuclear blasts in history’ (in en) (5 August 2020)။  10 August 2020 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. ↑  McKernan၊ Bethan။ "Beirut police fire teargas at protesters demanding justice over explosion" (in en-GB)၊ *The Guardian*၊ 8 August 2020။
5. ↑  Beirut blast one of "biggest ever non-nuclear" explosions (in en) (5 August 2020)။  10 August 2020 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
သုံးဆဲ့နှစ်ကောဌာသ
-----------------

ခန္ဓာကိုယ်၏ ၃၂ ပါးသော အဖို့အစုအစိတ်အပိုင်းများကို သုံးဆဲ့ နှစ်ကောဌာသဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ထိုခန္ဓာကိုယ် 
အစိတ်အပိုင်းများကား -  

၁။ ကေသာ-ဆံပင်။   

၂။ လောမာ -အမွေး။   

၃၊ နခါ-ခြေသည်းလက်သည်း။   

၄။ ဒန္တ-သွား။   

၅။ တစော-အရေ။   

၆။ မံသံ-အသား။   

၇။ နှာရု-အကြော။   

၈။ အဋ္ဌိ-အရိုး။   

၉။ အဋ္ဌိမိဉ္ဇံ-ရိုးတွင်းခြင်ဆီ။   

၁ဝ။ ဝက္ကံ-အညှို့။  

၁၁။ ဟဒယံ-နှလုံး။   

၁၂။ ယကနံ-အသည်း။   

၁၃။ သိလောမက-အမြှေး။   

၁၄။ ပိဟကံ-အဖျဉ်း။  

၁၅။ ပပ္ဖာသံ-အဆုတ်။   

၁၆။ အန္တံ-အူမ။   

၁ရ။ အန္တဂုဏံ-အူသိမ်။   

၁၈။ ဥဒရိယံ-အစာသစ်။   

၁၉။ ကရီသံ-အစာဟောင်း။  

၂ဝ။ မတ္တလုင်္ဂ - ဦးနှောက်။   

၂၁။ ပိတ္ထံ-သည်းခြေ။   

၂၂။ သေမှံ-သလိပ်။   

၂၃။ ပုဗ္ဗော-ပြည်။   

၂၄။ လောဟိတံ-သွေး။   

၂၅။ သေဒေါ-ချွေး။   

၂၆။ မေဒေါ-အဆီအခဲ။   

၂ရ။ အဿု-မျက်ရည်။  

၂၈။ ဝသာ-ဆီကြည်။   

၂၉။ ခေဠော-တံတွေး။   

၃ဝ။ သိင်္ဃာဏိကာ-နှပ်။   

၃၁။ လသိကာ-အစေး။   

၃၂။ မုတ္တံ-ကျင်ငယ်တို့ ဖြစ်သည်။   

ဤ၃၂ပါးသော ကောဋ္ဌာသတို့အနက် ဆံပင်မှ 
ဦးနှောက်အထိနှစ်ဆယ်သော ကောဋ္ဌာသအစုတို့သည် 
အဇ္ဈုတ္တအတွင်း ပထဝီဓာတ်များ ဖြစ်ကြကုန်သည်။ 

ပထဝီဓာတ်များ ဖြစ်ကြသော်လည်း ယင်းဆံပင်စသော 
ကောဋ္ဌာသဝတ္ထုတစ်ခုတစ်ခု၌ ပထဝီ၊ အာပေါ၊ တေဇော၊ 
ဝါယော၊ ဝဏ္ဏ၊ ဂန္ဓ၊ ရသ၊ ဩဇာ ဖြစ်သည့် 
ရုပ်ရှစ်ပါးတို့သည် ပေါင်းစုလျက် ရှိကြသည်။ ပေါင်းစုလျက် 
ရှိကြသော်လည်း ဆံပင်စသော ရုပ်ကလာပ်စုတို့၌ 
ပထဝီဓာတ်သည်များလျက်၊ ထင်ရှားလျက်ရှိသည်။ 
ယင်းသို့ပထဝီဓာတ်သာ လျှင်များလျက်၊ ထင်ရှားလျက်ရှိခြင်း 
ကြောင့်များရာထင်ရှားရာကိုအစွဲပြု၍ ပထဝီဓာတ်ဟု 
ခေါ်ဆိုသည်။ စင်စစ်ခိုင်မာကြမ်းတမ်းမှု 
သဘောလက္ခဏာမျှသာဖြစ်သည်။ 

တစ်ဖန်သည်းခြေမှကျင်ငယ်အထိ ၁၂ပါးသော 
ကောဋ္ဌာသအစုတို့သည် အဇ္ဈတ္တအတွင်းအာပေါ 
ဓာတ်မည်ကုန်၏။ ယိုစည်းခြင်း၊ ဖွဲ့စည်းခြင်းသဘော 
ရှိသောကြောင့် အာပေါဓာတ်မည်သော်လည်း 
ယင်းသည်းခြေစသော ကောဋ္ဌာသဝတ္ထုတစ်ခုတစ်ခုတွင်ပထဝီ၊ 
အာပေါ၊ တေဇော၊ ဝါယော၊ ဝဏ္ဏ၊ ဂန္ဓ၊ ရသ၊ဩဇာ 
ဖြစ်သည့်ရုပ်ရှစ်ပါးတို့သည် ပေါင်းစုလျက်ရှိကြသည်။ 
ပေါင်းစုလျက် ရှိကြသော်လည်း သည်းခြေစသော 
ကောဋ္ဌာသတို့၌အာပေါဓာတ်သည် များလျက်၊ထင်ရှားလျက် 
ရှိ၏။ ထိုသို့အာပေါဓာတ်သာလျှင် များလျက်၊ 
ထင်ရှားလျက်ရှိခြင်းကြောင့် များရာ၊ ထင်ရှားရာကိုအစွဲပြု၍ 
အာပေါဓာတ်ဟု ခေါ်ဆိုလေသည်။ 
စင်စစ်ယိုစည်းမှု၊ဖွဲ့စည်းမှု၊သဘောလက္ခဏာမျှသာဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃)
**မိုင်ဒင်း အမျိုးသားအားကစားကွင်း**  (အင်္ဂလိပ်: Mỹ Đình National Stadium၊ ဗီယက်နမ်: *Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình*)သည် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၊ ဟနွိုင်းမြို့ရှိ ဘက်စုံသုံးအားကစားကွင်းဖြစ်သည်။၄၀၁၉၂ဦး ဝင်ဆံ့ပြီး တိုင်းပြည်၏ ဒုတိယမြောက် အကြီးဆုံးကွင်းဖြစ်သည် ။ ၂၀၀၃ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၃ အရှေ့တောင်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲ၏ အဓိက ကျင်းပရာနေရာဖြစ်သည်။ ဗီယက်နမ်ဘောလုံးအသင်းများ၏ အိမ်ကွင်းဖြစ်ပြီး နိုင်ငံတကာ ချစ်ကြည်ရေးပွဲများကို လက်ခံကျင်းပလေ့ရှိသည်။ ကွင်း၏ အရှေ့နှင့်အနောက်ဘက် ပွဲကြည့်စင်များကို အမိုးမိုးထားပြီး ဝင်ဆံ့ဦးရေ၏ တစ်ဝက်ကို အမိုး မိုးပေးထားနိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

ဗီယက်နမ်နိုင်ငံအတွက် အမျိုးသားအားကစားကွင်းအသစ် ဆောက်လုပ်ရန် အကြံကို ၁၉၉၈တွင် စတင်ခဲ့ကြသည်။၂၀၀၀ပြည့်နှစ် ဇူလိုင်လတွင် ထိုစဉ်က ဗီယက်နမ်ဝန်ကြီးချုပ်က ကွင်းအသစ်တည်ဆောက်ရေးစီမံကိန်းကို အတည်ပြုခဲ့သည်။ဤသည်မှာ ၂၀၀၃ အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ လက်ခံကျင်းပရေးအတွက်လည်း ရည်ရွယ်သည်။
တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများကို ၂၀၀၂ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၃ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ပြီးစီးခဲ့ကာ ဩဂုတ်လတွင် မိုင်းဒင်း အမျိုးသားအားကစားကွင်းအဖြစ် အမည်ပေးခဲ့သည်။ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ အမျိုးသားနေ့ဖြစ်သော စက်တင်ဘာလ ၂ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

အတွင်းပိုင်း
------------

မိုင်ဒင်း အမျိုးသားအားကစားကွင်း
### ပွဲကြည့်စင်များ

ပွဲကြည့်စင် ၄ခုရှိကာ ပွဲကြည့်စင် အေနှင့် ဘီမှာ အရှေ့ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်ပွဲကြည့်စင်များဖြစ်သည်။ ထို ပွဲကြည့်စင် ၂ခုအား တန်ချိန် ၂၃၀၀လေးသော အမိုးဖြင့် မိုးထားကာ နှစ်ထပ်ပွဲကြည့်စင်များဖြစ်သည်။ အခြားပွဲကြည့်စင်နှစ်ခုဖြစ်သော စီနှင့် ဒီမှာ တစ်ထပ်ပွဲကြည့်စင်များဖြစ်သည်။ စုစုပေါင်း ၄၀၁၉၂ဦးဝင်ဆံ့ကာ အရေးကြီးပုဂ္ဂိုလ်များအတွက် ခုံပေါင်း ၄၅၀နှင့် သတင်းသမားများအတွက် ၁၆၀ ပါဝင်သည်။

### ကွင်း

မြက်ခင်းပြင်မှာ ၁၅၀မီတာ × ၆၇မီတာရှိပြီး ၎င်းကို ပြေးလမ်း ၈လမ်းပါသော ပတ်လမ်းက ပတ်ထားသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Làm trái phê duyệt vẫn trúng thầu (in vi)။
ဒုတိယအကြိမ် ‌တောင်သူလယ်သမား အစည်းအရုံးညီလာခံ 
ဗဟိုဦးစီးအဖွဲ့ တတိယအစည်းအ‌ဝေးအတွက် အကြိုညှိနှိုင်း 
အစည်းအ‌ဝေးကို ၁၉၈၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၃၀ ရက်‌နေ့ 
မွန်းလွဲ ၁ နာရီတွင် ရန်ကုန်မြို့ ကျိုက္ကဆံကွင်း ဆရာစံခန်းမ၌ 
ကျင်းပသည်။ အစည်းအ‌ဝေးသို့ ‌တောင်သူလယ်သမား အစည်း 
အရုံး ဗဟိုဦးစီးအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ လယ်ယာနှင့် သစ်‌တော်ဝန်ကြီးဌာန 
ဝန်ကြီး ဦးရဲ‌ခေါင်နှင့် အဖွဲ့ဝင်များ တက်‌ရောက်ကြသည်။
ဒုတိယအကြိမ် ‌တောင်သူလယ်သမား အစည်းအရုံး ညီလာခံ 
ဗဟိုဦးစီးအဖွဲ့ တတိယအစည်းအ‌ဝေးကို ၁၉၈၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ 
လ ၁ ရက် နံနက် ၉ နာရီတွင် စတင်ကျင်းပသည်။ အစည်း 
အ‌ဝေးသို့ မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ ဗဟို‌ကော်မတီ 
ဌာနချုပ် လူထုလူတန်းစား အဖွဲ့အစည်းများ ‌ရေးရာ‌ကော်မတီ 
အတွင်း‌ရေးမှူး ဦး‌အောင်ခင်၊ ပါတီလုပ်ငန်း စိစစ်‌ရေး‌ကော်မတီ 
ဝင်များ၊ ‌တောင်သူလယ်သမား အစည်းအရုံး ဗဟိုဦးစီးအဖွဲ့ 
ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများနှင့် ဗဟိုအလုပ်မှု‌ဆောင် ‌ကော်မတီဝင်များ၊ 
ပြည်နယ်နှင့်တိုင်း ‌ဒေသပါတီ ‌ကော်မတီ နယ်‌မြေများမှ ဗဟို 
ဦးစီးအဖွဲ့ဝင်များ၊ အလုပ်သမားအစည်းအရုံး ဗဟိုဦးစီးအဖွဲ့ 
ဌာနချုပ်မှ ပုဂ္ဂိုလ်များ၊ ဗဟိုလုပ်ငန်းဆိုင်ရာအဖွဲ့များမှ 
ကျွမ်းကျင်သူအဖွဲ့များနှင့် ဌာနဆိုင်ရာ ပုဂ္ဂိုလ်များ တက်‌ရောက် 
သည်။

ပထမ‌နေ့ အစည်းအ‌ဝေးတွင် နံနက်ပိုင်း သဘာပတိများ 
အဖြစ် ‌တောင်သူလယ်သမား အစည်းအရုံး ဗဟို ဦးစီးအဖွဲ့ 
ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးစိုးတို့ကလည်း‌ကောင်း၊ မွန်းလွဲပိုင်းတွင် ဗဟို 
ဦးစီးအဖွဲ့ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးချစ်‌ဆွေက လည်း‌ကောင်း ‌ဆောင် 
ရွက်ကြသည်။အခမ်းအနားမှူးများအဖြစ် နံနက်ပိုင်းတွင် တွဲဖက် 
အတွင်း‌ရေးမှူး ဦး‌ကျော်ကလည်း‌ကောင်း ‌ဆောင်ရွက်ကြသည်။
ပထမ‌နေ့ အစည်းအ‌ဝေးတွင် ‌ရှေးဦးစွာ အခမ်းအနားမှူးက 
‌တောင်သူလယ်သမား အစည်းအရုံး ဗဟိုဦးစီး အဖွဲ့ တတိယ
အကြိမ် အစည်းအ‌ဝေး စတင်ကျင်းပ‌ကြောင်းနှင့် အစည်းအ‌ဝေး 
သို့ တက်‌ရောက်ခွင့်ရှိသူ ဗဟိုဦးစီးအဖွဲ့ဝင် ၁၉၄ ဦး အနက် 
၁၈၉ ဦး တက်‌ရောက်သဖြင့် ရာခိုင်နှုန်း ၉ရ ဒသမ ၄၂ ရှိ၍ 
အစည်းအ‌ဝေး အထ‌မြောက်‌ကြောင်း ‌ကြေညာသည်။ ထို့‌နောက် 
‌တောင်သူလယ်သမား အစည်းအရုံး ဗဟိုဦးစီးအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ 
လယ်ယာနှင့် သစ်‌တောဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး ဦးရဲ‌ခေါင်က 
အဖွင့်အမှာစကား ‌ပြောကြားသည်။
ဒုတိယ‌နေ့ အစည်းအ‌ဝေးတွင် ပထမ‌နေ့က တင်သွင်းခဲ့‌သော 
ဗဟိုအလုပ်အမှု‌ဆောင် ‌ကော်မတီ၏ အစီရင်ခံစာအ‌ပေါ် ဗဟို 
ဦးစီးအဖွဲ့ဝင်များ၏ ‌ဆွေး‌နွေးချက်များနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ဗဟို 
အလုပ်အမှု‌ဆောင် ‌ကော်မတီကိုယ်စား ဗဟိုဦးစီးအဖွဲ့ အတွင်း 
‌ရေးမှူး ဦးသန်းယုနှင့် ဗဟိုအလုပ်အမှု‌ဆောင် ‌ကော်မတီဝင် 
လယ်ယာနှင့် သစ်‌တောဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးလှိုင်မြင့် 
တို့က ပြန်လည် ရှင်းလင်း‌ဆွေး‌နွေးကြသည်။ ထို့‌နောက် ဗဟို 
ဦးစီးအဖွဲ့ တတိယအကြိမ် အစည်းအ‌ဝေးသို့ တင်သွင်းခဲ့သည့် 
ဗဟိုအလုပ်အမှု‌ဆောင် ‌ကော်မတီ၏ အစီရင်ခံစာကို အတည်ပြု 
နိုင်‌ရေးအတွက် အခမ်းအနားမှူးက တင်ပြသည်။ သဘာပတိက 
ဗဟိုဦးစီးအဖွဲ့ဝင်များ၏ ဆန္ဒကိုရယူကာ အတည်ပြုသည်။ 

ဆက်လက်၍ ‌တောင်သူလယ်သမား အစည်းအရုံး ဗဟိုဦးစီး 
အဖွဲ့၏ တစ်နှစ်တာ လုပ်ငန်းလျာထားချက်များကို အခမ်းအနား 
မှူးက တင်ပြသည်။ သဘာပတိက ဗဟိုဦးစီးအဖွဲ့ဝင်များ၏ 
ဆန္ဒကို ရယူကာ အတည်ပြုသည်။ ထို့‌နောက် ဗဟိုဦးစီးအဖွဲ့ 
အစည်းအ‌ဝေး၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ငါးရပ်ကို သဘာပတိက 
အတည်ပြု လက်မှတ်‌ရေးထိုးပြီး နိဂုံးချုပ်အမှာစကား ‌ပြော
ကြားသည်။
ဒုတိယအကြိမ် ‌တောင်သူလယ်သမား အစည်းအရုံး ညီလာခံ 
ဗဟိုဦးစီးအဖွဲ့ တတိယအစည်းအ‌ဝေးကို ၁၉၈၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ 
လ ၂ ရက်‌နေ့ နံနက် ၁၁ နာရီ ၁၅ မိနစ်တွင် ‌အောင်မြင်စွာ 
ကျင်းပပြီးစီးသည်။

ကိုးကား
-------

မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ ၅
**အောရိန်းထရီရန်ပယ် အမိုးခုံး** သည် ပြင်သစ်နိုင်ငံ အရှေ့တောင်ပိုင်း အောရိန်း ကွန်မြူးန် (မြို့နယ်) တွင် တည်ရှိသော ထရီရန်ပယ် အမိုးခုံး တစ်ခု ဖြစ်သည်။  ထို အမိုးခုံးသည် မည်သည့်အချိန်က တည်ဆောက်ခဲ့သည် ဆိုသော အချက်ကို အငြင်းပွားမှုများ ရှိနေပြီး  လက်ရှိ သုတေသနများ အရ ထိုအဆောက်အဦးတွင် ရေးထိုးထားသော ခုနှစ်ကို သက်သေ အဖြစ် ယူဆကြပြီး ဩဂတ်စတက် အုပ်စိုးစဉ် (ဘီစီ ၂၇ မှ အေဒီ ၁၄ အထိ) ကာလဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ ထို အဆောက်အဦးအား ဂေါစစ်ပွဲအတွင်း အမှုထမ်းခဲ့သော စစ်မှုထမ်းဟောင်းများ နှင့် လယ်ဂျီယို ၂ ဩဂတ်စတာ တို့ကို ဂုဏ်ပြုရန် တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ရောမဧကရာဇ် တိုင်ဘားရီးယပ်စ်မှ ရိုင်းလန်း အတွင်းရှိ ဂျာမန် လူမျိုးစုများအား စစ်ဗိုလ်ချုပ် ဂျာမန်နီးကပ်စ်မှ အောင်ပွဲခံနိုင်ခြင်း အတွက် ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ထိုအမိုးခုံးတွင် အေဒီ ၂၇ ခုနှစ် တိုင်ဘားရီးယပ်စစ် ဧကရာဇ် အတွက် ရည်ညွှန်းရေးထိုးထားသော စာတမ်းများလည်း ရှိသည်။  မြောက်ဘက် (အပြင်သို့ မျက်နှာမူထားသော ) မျက်နှာစာတွင် တိုင်တန်းနဖူးစည်း၏ အောက်ဆုံးပိုင်းဖောင်းတန်း နှင့် နဖူးစည်းတို့ကို ဖြတ်ထုတ်ကာ ကြေးဖြင့် ရေးသွင်းထားသော စာတန်းကို ထည့်သွင်းထားသော်လည်း ယခုအခါ ပျောက်ဆုံးနေပြီ ဖြစ်သည်။ ထိုစာတန်းကို ပြန်လည် တည်ဆောက်ဖော်ထုတ်ရန် ကြိုးစားသော်လည်း မအောင်မြင်ပေ။ အမိုးခုံးအား အမျိုးမျိုးသော စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ရုပ်ကြွ အဆင်တန်ဆာများဖြင့် မွမ်းမံထားပြီး ၎င်းတို့တွင် ရေကြောင်းတိုက်ပွဲများ၊ တပ်ပျက်ခြင်း နှင့် ရောမတို့မှာ ဂျာမန်နစ် နှင့် ဂေါလ်တို့အား တိုက်ခိုက်နေပုံများ ပါဝင်သည်။ မြောက်ဘက်ခြမ်း စစ်ပွဲရုပ်ကြွတွင် ရောမ ခြေလျင်တပ်သား တစ်ဦးမှ လယ်ဂျီယို ၂ ဩဂတ်စတာ၏ ဒိုင်းကို သယ်ယူနေပုံ ပါဝင်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  It is situated 600 meters north from the town center by route N7.
2. ↑  Bibliography of scholarship that rejects the inscription as evidence for dating the construction is presented by James C. Anderson, Jr. "Anachronism in the Roman Architecture of Gaul: The Date of the Maison Carrée at Nîmes" *The Journal of the Society of Architectural Historians* **60**,1 (March 2001:68-79) p. 71 note 12; Anderson offers a revised date in the first half of the second century for the Maison Carrée: "in short, once the date of the Maison Carrée is called into question, the entire chronology for such Romano-Provençal monuments requires reassessment" (p. 72).
3. ↑  The traditional dating for the triumphal arches of Gallia Narbonensis is summarized in Pierre Gros, "Pour une chronologie des arcs de triomphe de Gaule narbonnaise", *Gallia* **37** (1979:55-83
4. 1 2  Bromwich၊ James (1993)။ *The Roman Remains of Southern France: A Guidebook*။ Routledge။ pp. 183–186။ ISBN 0-415-14358-6။
5. ↑  R. Amy, P.-M. Duval, J. Formigé, Ch. Picard, and A. Piganiol, *L'Arc d'Orange* (Paris, 1962).