recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**မြင့်မြတ်သော** (အတိုကောက် **မမ** ၊ မိန့်ခွန်းများ၌ **မြင့်မြတ်သော**) ဟူသည် ( ဒုတိယ) သို့မဟုတ် ( တတိယ) တန်းစားဘွဲ့တော်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ထိုဘွဲ့ကို လက်ရှိ သို့မဟုတ် ယခင်စိုးစံသော မင်းဆက် ၏ အဖွဲ့ဝင်အချို့ကို ရည်ညွှန်းရာတွင် အသုံးပြုသည့် တရားဝင်အသုံးအနှုန်းဘွဲ့တော် ဖြစ်သည်။ ယေဘူယျအားဖြင့် ၎င်းကို ကျားမခွဲ၍ "နာမည်နောက်ဆုံးတစ်လုံး + မြင့်မြတ်"၊ "နာမည် နောက်ဆုံးတစ်လုံးနှစ်ကြိမ် + မြင့်မြတ်" (မမ)၊ "အမြင့်တော်သားများ"ဟု ကျားမခြုံငုံ၍လည်းကောင်း သုံးစွဲသည်။ "ဧကရာဇ် (ခ) စိန်ကဲ့သို့ပြိုင်ဘက်မရှိသော", "တော်ဝင်သော" သို့မဟုတ် "အိန္ဒြေ ရှိသော" စသည့် အဆင့်အတန်းကို ညွှန်ပြသော ဂုဏ်ထူးဝိသေသ ရှိသော အခြားနာမဝိသေသနများနှင့် ပေါင်းစပ်လေ့ရှိသော်လည်း ၎င်းကို တစ်ယောက်တည်း အတွက်အသုံးပြုနိုင်သည်။

*မြင့်မြတ်သောဟူ*သည် မြင့်မြတ်ခြင်း သို့မဟုတ် အရည်အသွေးဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းကို ရရှိသူတို့အတွက် သုံးစွဲသည့် အသုံးအနှုန်းဖြစ်သည်။

ဥရောပသမိုင်း
------------

ဥရောပတိုက်ကြီး
--------------

ဓနသဟာယဘုံ
---------

ကိုလိုနီခေတ် သုံးပြုမှု။
------------------------

သမ္မတစနစ်နှင့် တော်ဝင်မဟုတ်သော အသုံးပြုမှု
------------------------------------------

### စပိန်စကားပြောကမ္ဘာ

### တခြားနေရာ

ကွဲပြားမှုများနှင့် ဦးစားပေးမှု
-------------------------------

အမှန်တကယ်ဦးစားပေးမှုမှာ ရာထူးအဆင့်ပေါ်တွင်မူတည်ပြီး တစ်ခါတစ်ရံတွင် ဘုရင်စနစ်အပေါ်တွင် ပိုမိုတိကျသော်လည်း၊ မိန့်ခွန်းပေါ်တွင်မဟုတ်ဘဲ ဤဘွဲ့ရရှိထားသူများသည် အောက်ပါအတိုင်း အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် ရရှိလေ့ရှိသည်-

* မြင့်မြတ်သည့် ဧကရာဇ်အနွယ်တော်ဖြစ်တော်မူသော ပုဂ္ဂိုလ် (တော်ဝင်)  မြင့်မြတ်တော်မူလှသော စိန်ကိုယ်တော်ကြီးဘုရား၊ မြင့်မြတ်တော်မူလှသော စံတော်မူ ဥဿဖယားစုဘုရားကြီးဘုရား
* ထိပ်တင်တော်ဘုရားမြတ်နှင့် ထိပ်တင်စုဘုရားမြတ်ဘွဲ့တို့သည် ကုန်းဘောင်၊ ပြင်စည်နှင့် ပြင်ဦးလွင် ( တော်ဘုရား အိမ်)အိမ်တော် ၏ အငယ်တန်းအိမ်တော်များတွင် အသုံးပြုကြသည်။
* မြင့်မြတ်သည့် ဧကရာဇ်အနွယ်တော်ဖြစ်ပါသော ပုဂ္ဂိုလ် (ဘွဲ့တော်)
* မြင့်မြတ်တော်မူလှသော၊
* ကြီးကျယ်ခမ်းနားမြင့်မြတ်သော မြို့စားကြီး ဘွဲ့ကို လူဇင်ဘက်နိုင်ငံ၏ ဘုရင့်ဆွေမျိုး အငယ်တန်းအဖွဲ့ဝင်များက အသုံးပြုသည်။
* မြင့်မြတ်သော
* ဂုဏ်သရေနှင့်ပြည့်စုံမြင့်မြတ်သော ပုဂ္ဂိုလ် (ဘွဲ့တော်) ဘွဲ့ကို ဟိုက်ဒရာဘတ်နယ်စိုးစံသူ မင်းသားအတွက် အသုံးပြုသည်။
* မြင့်မြတ်သော ဆူလတန် (ဘွဲ့တော်)ဘွဲ့ကို အီဂျစ်ဆူလတန် ဟူစိန်ကာမယ်၏ သားတော်၊ ချွေးမနှင့် သမီးတော်များအတွက်သုံးသည်။
* တည်ငြိမ်မြင့်မြတ်သော မြို့စား (ဘွဲ့တော်)
* His Eminent နှင့် Hybrid ( HMEH ) ကို 1630 ခုနှစ်တွင် Grand Master of the Knights of Malta မှ ကာဒီနယ် (ဘုရားကျောင်းမင်းသား) နှင့် တန်းတူ ရိုမန်အင်ပါယာ၏ မင်းသား အဖြစ် ဖန်တီးခဲ့သည်။
* တည်ငြိမ်ကြီးကျယ်မြင့်မြတ်သော
* တည်ငြိမ်မြင့်မြတ်သော
* မြင့်မြတ်ကျော်ကြားသောအရှင်သူမြတ်

ကြည့်ရန်
--------

* လေးစားမြတ်နိုးဖွယ်ကောင်းသော
* ကြည်ညိုဖွယ်ကောင်းသော
* သခင်

ကိုးကား
-------
***ချစ်လှစွာသော အမုန်း*** ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီးသည် ၂၀၁၆ ခုထုတ် မြန်မာရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။ ခရေဖြူ ရုပ်ရှင်အတွက် ပုညခင်၏ ဝတ္တုကို အခြေခံ၍ ဝိုင်း ဇာတ်ညွှန်းခွဲ ရိုက်ကူးသည်။ အောင်ရဲလင်း၊ သက်မွန်မြင့်၊ ဝတ်မှုန်ရွှေရည်တို့ အဓိကပါဝင်ထားသည်။

ဇာတ်ကြောင်း
-----------

မိုးစက်မေသည် ဆရာမတစ်ယောက်ဖြစ်ပြီး သူမမိခင်မှာ ကွယ်လွန်ခဲ့၍ ဖခင်နှင့်အတူနေထိုင်သူဖြစ်သည်။ တနေ့သောအခါ ဖခင်သည် အချစ်မပါပဲ သူ၏ အမှားများကြောင့် လက်ထပ်ခဲ့ရသော မိန်းကလေးတစ်ယောက်ကို အိမ်သို့ခေါ်ဆောင်လာသည်။ ထိုမိန်းကလေး၏အမည် ***အမုန်း*** ဟု ခေါ်သည်။ ဖခင်ကို ချစ်ကြောက်ရသော သမီးဖြစ်သူ မိုးစက်မေမှာ ဖခင်ကို မလွန်ဆန်နိုင်ခဲ့။ ဤသို့ သူမထက်ငယ်ရွယ်သူ အမုန်းမှာ မိထွေးဖြစ်လာခဲ့ရသည်။ ဇာတ်လမ်းအစတွင် မိုစက်မေအနေဖြင့် အမုန်းအား အမြင်မကြည်ခဲ့။ နောက်ပိုင်းတွင်မှ မိုးစက်မေ အမုန်းကို နားလည်လာသည်။ ထို့အတူ သနားလာခဲ့သည်။

သူမနှင့် သူမ၏ သူငယ်ချင်းဖြစ်သူ ဂါမဏိတို့သည် အမုန်းအား ကူညီပေးနိုင်ဖို့ ကြိုးစားလာခဲ့ကြသည်။ ဣန္ဒြေကြီးသော မိန်းကလေးဖြစ်သူ မိုးစက်မေမှာ သူမ၏ သူငယ်ချင်းဖြစ်သော ဂါမဏီကို ချစ်သော်လည်း ဖွင့်မပြောနိုင်ခဲ့။ တနေ့ မိုးစက်မေဖခင် မသန်မစွမ်းဖြစ်၍လာခဲ့သည်။ သို့သော် အမုန်းမှာ သူမ၏ ခင်ပွန်းဖြစ်သူကို ကောင်းမွန်စွာပင် ဆက်ဆံခဲ့သည်။ ဇာတ်လမ်းအဆုံးတွင်တော့ ဂါမဏိနှင့် မိုးစက်မေ လက်ထပ်ခဲ့ကြပြီး မိုးစက်မေဖခင်နှင့် အမုန်းတို့သည် သူတို့သားသမီးများ၏ အဘိုးနှင့်အဘွား ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်။ မိုးစက်မေသည် အမုန်းအား ညီမလေးတစ်ယောက်လို ချစ်ခင် မေတ္တာရှိ၍ သွားတော့သည်။

သရုပ်ဆောင်များ
--------------

* ဂါမဏိ အဖြစ် အောင်ရဲလင်း
* မိုးစက်မေ အဖြစ် သက်မွန်မြင့်
* အမုန်း အဖြစ် ဝတ်မှုန်ရွှေရည်
* ဦးတိုးမင်း အဖြစ် ဇင်ဝိုင်း
* အန်တီမေ အဖြစ် နွဲ့နွဲ့စန်း

ဆုတံဆိပ်
--------

၁၈ ရက် မတ်လ ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ပြည်သူရင်ပြင်၌ ကျင်းပသော ၂၀၁၆ ခုနှစ် မြန်မာ့ရုပ်ရှင် အကယ်ဒမီဆု ချီးမြှင့်ပွဲ၌ သက်မွန်မြင့်သည် ၂၀၁၆ ခုနှစ်အတွက် အကောင်းဆုံးအမျိုးသမီး ဇာတ်ဆောင်ဆုကို ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။

| ခုနှစ် | ဆု | ရရှိသူ | အမျိုးအစား | ရလဒ် |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ၂၀၁၆ | မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု | သက်မွန်မြင့် | အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီး ဇာတ်ဆောင်ဆု | ဆုရရှိ |
| ဝတ်မှုန်ရွှေရည် | အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီး ဇာတ်ဆောင်ဆု | ဆန်ခါတင် |
| ဇင်ဝိုင်း | အကောင်းဆုံး အမျိုးသား ဇာတ်ပို့ဆု | ဆန်ခါတင် |

ကိုးကား
-------
**မစ္စစ် ဘမောင်ချိန်** (အပျိုအမည် - ကလယ်ရီဘဲလ် အိုင်ရင်း ဖိုး၊ အင်္ဂလိပ်: Claribel Irene Po) (၁၉၀၅-၁၉၉၄) သည် ကရင်လူမျိုး ဝန်ကြီးဟောင်း ဖြစ်သည်။ ခင်ပွန်းဖြစ်သူ ဘမောင်ချိန်၏အမည်နှင့် ထင်ရှားခဲ့သည့် ပထမဆုံး ကရင်ပြည်နယ်ဌာနဝန်ကြီး ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော အစိုးရအဖွဲ့၌ ပါဝင်ခဲ့သည့် ပထမဆုံး အမျိုးသမီးဝန်ကြီးလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။

အစောပိုင်းဘဝနှင့်မိသားစု
------------------------

ပုသိမ်မြို့တွင် ဒေါက်တာ စံစီဖိုး (San C. Po) (၁၈၇၀-၁၉၄၆) နှင့် ဒေါ်အေမီလူနီ (Amy Loo-Nee)တို့မှ ၁၉၀၅ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ မွေးချင်း ၇ ဦးအနက် ပဉ္စမမြောက်ဖြစ်သည်။

မိဘများမှာ ကရင် ပညာတတ်လူတန်းစားများဖြစ်ပြီး အင်္ဂလန်နှင့် အမေရိကန်သို့ သွားရောက် ပညာသင်ဖူးသည်။ မိခင်မှာ ၁၈၈၄ ခုတွင် ဖွဲ့သည့် ကရင်အမျိုးသားအသင်း (Karen National Association) ၏ တွဲဖက်တည်ထောင်သူ ဖြစ်သည်။ အဆိုပါအသင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ပထမဆုံးသော နိုင်ငံရေးအသင်းအဖွဲ့ ဖြစ်ခဲ့သည်။

ငယ်စဉ်က မိခင်၏ အေဘီအမ် သာသနာပြုကျောင်းတွင် ပညာသင်ယူဆည်းပူးခဲ့၏။ ၁၉၂၈ ခုနှစ်တွင် ဂျပ်ဆင်ကောလိပ်မှ အင်္ဂလိပ်စာပေ အဓိကဖြင့် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရသည်။ 

ဘွဲ့ရပြီးနောက် ပုသိမ်၌ပင် ဆရာပြန်လုပ်သည်။ ၁၉၃၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဆရာဖြစ်သင်ကောလိပ်မှ လက်မှတ်ရရှိပြီး အထက်တန်းပြဆရာမအဖြစ် ဝင်လုပ်သည်။ 

၁၉၃၅ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန်၌ ပညာသင်ခဲ့သည့် လမ်းအရေးပိုင် ဦးဘမောင်ချိန်နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ရာမှ မစ္စစ်ဘမောင်ချိန်ဟု ထင်ရှားလာသည်။ အိမ်ထောင်ကျပြီးနောက် ပုသိမ်၊ ပခုက္ကူနှင့် ရန်ကုန်မြို့များတွင် ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခဲ့သည်။

သမီး ၂ ယောက် မွေးခဲ့ရာ နှစ်ဦးစလုံး ဆေးပညာ သင်သူများပင် ဖြစ်သည်။

ဝန်ကြီးဖြစ်လာပုံ
----------------

၁၉၄၉ ခုနှစ်၊ ပြည်တွင်းစစ်ကာလအတွင်း တိုက်ပွဲဖြစ်နေသော ကရင် လက်နက်ကိုင် တပ်ဖွဲ့များနှင့် ဖဆပလအစိုးရအကြား ငြိမ်းချမ်းရေးကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ထင်ရှားခဲ့ပြီး ၁၉၅၁ ခုနှစ်၊ ကရင်ပြည်နယ်ထူထောင်သောအခါ ကရင်အစိုးရအဖွဲ့ (Union Karen League) ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာသည်။

၁၉၅၂ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ပထမဆုံးရွေးကောက်ပွဲကို ကျင်းပကာ အနိုင်ရအမတ်များနှင့် အစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့သည်။ မစ္စစ်ဘမောင်ချိန်က ဟံသာဝတီခရိုင်မှ အရွေးခံရပြီး အောက်လွှတ်တော်အမတ် ဖြစ်လာသည်။ ဤတွင် ကရင်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်၏။ ထိုစဉ်က နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်သည် ဦးနု ဖြစ်သည်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ကရင်ပြည်နယ်ဌာနဝန်ကြီးအဖြစ် နိုင်ငံတော်သမ္မတကြီး ဦးဘဦးရှေ့မှောက်၌ ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုခဲ့သည်။ လက်နက်ကိုင် ကရင်လူငယ်များကို ဥပဒေဘောင်အတွင်း ဝင်ကာ ပြည်နယ်တိုးတက်ရေး၌ ပူးပေါင်းစေရန် အဓိက အာရုံစိုက်ခဲ့သည်။

ဝန်ကြီးဖြစ်ပြီး တနှစ်အကြာ ၁၉၅၃ ခု၊ မတ်လ ၄ ရက်တွင် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်သည်။ အင်္ဂလန်သံအမတ်ကြီးအဖြစ် လုပ်ကိုင်ရန် ကမ်းလှမ်းသော်လည်း ခင်ပွန်းဖြစ်သူ ကန့်ကွက်သဖြင့် ငြင်းပယ်လိုက်သည်။

​နောက်ပိုင်းဘဝ
--------------

၁၉၅၁ ခုကတည်းက ခရစ်ယာန်ကလျာဏယုဝအသင်း၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ခရစ်ယာန်ကလျာဏယုဝအသင်း၏ အမှုဆောင် ဖြစ်ခဲ့သည်။ နောင်သော် အာရှတိုက်လုံးဆိုင်ရာ ခရစ်ယာန်အသင်း၏ ဒုဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခရစ်ယာန်ဘာသာပြန့်ပွားရေးကို အာရုံစိုက်လုပ်ကိုင်သွားသည်။ 

၁၉၆၁ ခုတွင် ဗမာပြည်ခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်းများကောင်စီ (Burma Council of Churches) ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာသည်။

၁၉၉၄ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ ရက်တွင် ကွယ်လွန်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  YWCA is honored to have Mrs. Ba Maung Chain။ *Young Women Christian Association*။  ၆ မေ ၂၀၁၆ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. 1 2 3  မြန်မာ့ပထမဆုံးအမျိုးသမီးဝန်ကြီး မစ္စစ်ဘမောင်ချိန်။ ဧရာဝတီ။
3. ↑  နှစ် ၁၀၀ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးတွင် အမျိုးသမီးဝန်ကြီး ၄ ဦးသာရှိသည်း။
4. ↑  Getrud Wellmann-Hofmeier (3 Oct 2018) "Claribel Ba Maung Chain (Irene Po) (1905-1994)". Myanmar-Institut.
ဩစတေးလျနိုင်ငံ ဝိတိုရိယပြည်နယ်မှ စမ်းချောင်းတစ်ခု
မိုးရွာသောအခါ မိုးရေအချို့သည် မြေအောက်သို့ စိမ့်ဝင် 
သွားကြသည်။ ထိုရေသည် မြေအောက်တွင် မြင့်ရာမှ နိမ့်ရာသို့ 
မြေပွများကို ထိုးဖောက်ကာ၊ ကျောက်လွှာထပ်အထိရောက်သွား 
၏။ ကျောက်လွှာသို့ ရောက်သောအခါ၊ ကျောက်လွှာကို ထိုး 
ဖောက်ရန် မလွယ်ကူသောကြောင့် ကျောက်လွှာအပြင်တွင် 
တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ ရွေ့ရှားစီးသွားလျက်ရှိသည်။ ယင်း 
သို့ စီးသွားနေရာဝယ် မြေပြင်သို့ ထွက်ပေါက်ကို တွေ့သော 
အခါ၊ နောက်မှာ ရေ၏ဖိနှိပ်အားနည်းသည့် နေရာများတွင် 
အပြင်သို့ယိုစီး၍ ကျရုံမျှကျ၏။ အချို့ နေရာများ၌ကား ဖိနှိပ် 
အားပြင်းထန်လှသဖြင့် နောက်မှ ပြွန်နှင့် ထိုးပေးသကဲ့သို့ 
ရေသည် အရှိန်နှင့် ပန်းထွက်လေ၏။ ထိုနည်းဖြင့် တစ်ဖြည်း 
ဖြည်းရေစိမ့်ထွက်သောအခါ စိမ့်ဟုခေါ်၍ ရေအားသန်သဖြင့် 
ပန်းထွက်သောအခါ စမ်းဟုခေါ်၏။

စမ်းရေများ၏ အပူအအေးသည် ဖြတ်သန်း၍ စီးသွား 
သော ကျောက်နှင့် မြေသားတို့၏ အပူအအေးပေါ်တွင် တည် 
သည်။ နွေရာသီ အပူနှင့် ဆောင်းရာသီ အအေးဓာတ်တို့သည် 
မြေအောက်သို့ ပေပေါင်းအနည်းငယ်လောက်သာ ရောက်သည်။ 
မြေမျက်နှာပြင်နှင့်ကပ်၍ စီးထွက်လာသော စမ်းရေတို့သည် 
နွေရာသီတွင်ပူ၍ ဆောင်းရာသီတွင် အေးနေတတ်သည်။ မြေ 
အောက် နက်သောနေရာမှ ထွက်သောစမ်းရေသည် အစဉ်မပြတ် 
အေး၍ နေတတ်၏။ မြေအောက်အလွန် နက်သောနေရာမှထွက် 
သော စမ်းရေသည် အစဉ်မပြတ်အေး၍ နေတတ်၏၊ မီးတောင် 
အရပ်ဒေသများတွင် ကျောက်များသည် မြေမျက်နှာပြင်နှင့် 
ကပ်လျက် တည်ရှိကြသော်လည်း ပူ၏။ ထို့ကြောင့် မြေ 
အောက်ပေပေါင်းများစွာနက်သော နေရာများနှင့် မီးတောင်အရပ် 
ဒေသများမှလာသော စမ်းရေများသည် ပူ၍နေတတ်လေသည်။
မြေအတွင်းမှဖြစ်စေ၊ တောင်ကြား၊ ကျောက်ကြားများမှဖြစ် 
စေ၊ တသွင်သွင်စိမ့်၍သော်လည်းကောင်း၊ ပန်း၍သော်လည်းကောင်း၊ ထွက်နေတတ် 
သော ရေစမ်းတစ်မျိုးရှိ၏။ ထိုစမ်းရေသည် အများအားဖြင့် 
ပူနွေးစွာရှိတတ်ခြင်းကြောင့် ရေပူစမ်းဟူ၍ အခေါ်များကြ၏။ 

သို့ရာတွင် မပူသောစမ်းများလည်းရှိ၏။ ထိုထူးခြားသော
စမ်းများကား၊ ရေထဲ၌ မြေအောက်ရှိဓာတ်ဆေးများရောနှော
ပါဝင်နေသော ဆေးစမ်းများပင် ဖြစ်ကြသည်။ 

ဆေးစမ်းရေတွင် ရောဂါဝေဒနာအချို့ကို ပျောက်ကင်းစေနိုင် 
သော သတ္တိရှိခြင်းကြောင့် လူအများသည် ထိုဆေးစမ်းများသို့ 
သွားရောက်၍ ရေချိုးလေ့ရှိကြ၏။ ရေပူနှင့် ရေအေးစမ်းဟူ၍ 
နှစ်မျိုးရှိရာတွင် ရေပူစမ်းက ရေအေးစမ်းထက်ပို၍ အကျိုးထူး 
လေ့ရှိပေသည်။ 

ဆေးစမ်းရေများတွင် များသောအားဖြင့် ဆိုဒီယမ်၊ ပိုတက် 
ဆီယမ်၊ လစ်သီယမ်၊ မက်ဂနီဇီယမ်၊ ကယ်လဆီယမ်၊ ကန့်၊ 
စိန်သတ္တု၊ သံ၊ မန်ဂနိ၊ ဖလူအိုရင်း၊ အိုင်အိုဒင်၊ ဗရိုမင်း၊ 
ရူဗီဒီယမ် စသော မြေအောက်ရှိ ဓာတ်သတ္တုများ အနည်းဆုံး 
၁၅ မျိုးခန့် ပါဝင်နေတတ်သည်။ ထိုဓာတ်သတ္တုများအပြင် 
ကာဗွန်နစ်အက်ဆစ်၊ ဟိုက်ဒရိုဂျင်၊ နိုင်ထရိုဂျင်၊ အောက်စီဂျင် 
နှင့် အမ်မိုးနီးယား စသော ဓာတ်ငွေ့များလည်း ပါဝင်နေတတ် 
ကြရာ၊ ယင်းတို့ကြောင့် ရောဂါဘယများ ပျောက်ကင်းကြ 
ဟန်တူပေသည်။ တစ်ဖန် ဆေးစမ်းရေအများမှာပင် ရေဒီယမ် 
သတ္တိ ရှိသည်ကိုတွေ့ရရာ ဆေးစမ်းရေတို့၌ ထူးခြားသော 
အစွမ်းသတ္တိရှိခြင်းမှာ ထိုရေဒီယမ်းသတ္တိကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင် 
စရာအကြောင်းရှိသည်ဟု ယူဆရပေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄)
**ဒူရှန်ဘဲ အလံတိုင်** သည် တာဂျစ်ကစ္စတန် ၊ ဒူရှန်ဘဲမြို့ ရှိ နိုင်ငံများနန်းတော်ရှေ့ တွင် တည်ရှိသည့် အလံတိုင်တစ်ခုဖြစ်သည်။ 

၁၆၅ မီတာ (၅၄၁ ပေ)  ရှိပြီး တည်ဆောက်ပြီးစီးခဲ့သည့် ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှစ၍ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အမြင့်ဆုံးလွတ်လပ်စွာ ရပ်တည်နိုင်သည့် အလံတိုင်ဖြစ်ပြီး ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ဂျက်ဒက်ချ်အလံတိုင် စိုက်ထူခဲ့သည့် အချိန်အထိ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အမြင့်ဆုံး ဖြစ်ခဲ့သည်။  

ထိုအလံတိုင်တွင် ၃၀ m × ၆၀ m (၉၈ ft × ၁၉၇ ft) ရှိပြီး ၇၀၀ ကီလိုဂရမ် (၁,၅၄၀ ပေါင်) လေးသော တာဂျစ်ကစ္စတန်နိုင်ငံတော်အလံအား လွှင့်တင်ထားသည်။ 

ဤအလံတိုင်သည် ၁၆၂ မီတာ (၅၃၁ ပေ) မြင့်သော အဇာဘိုင်ဂျန် ရှိ အမျိုးသား အလံတိုင်၊ ၁၆၀ မီတာ (၅၂၅ ပေ) မြင့်သော မြောက်ကိုရီးယားရှိ Kijŏng-dong မှ ပန်မွန်ဂျုံအလံတိုင် နှင့် ၁၃၃ မီတာ (၄၃၆ ပေ) မြင့်သော တာ့ခ်မင်နစ္စတန် ရှိ အက်ရှ်ဂါဘတ် အလံတိုင်တို့ထက် ပို၍ မြင့်မားပါသည်။

ဆောက်လုပ်ရေး
------------

အလံတိုင်တွင် ၁၂ မီတာရှိ သံမဏိပြွန်တိုင်များကို ကရိန်းဖြင့်မ၍ တွဲစပ်ထားသည်။  ဆန်ဒီရေဂိုမြို့ အခြေစိုက် Trident Support ကုမ္ပဏီမှ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ကုမ္ပဏီသည် အဇာဘိုင်ဂျန် အမျိုးသားအလံတိုင် တည်ဆောက်ရေးတွင်လည်း တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ကုန်ပစ္စည်းများကို D&F Logistics LLC - Dubai မှတင်ပို့သည်။ 

အလံတိုင်၏၏ဒီဇိုင်းအဆင့်ကို ၂၀၀၉ ခုနှစ်ဇူလိုင်လတွင်စတင်ခဲ့သည်။ တိုင်၏အပိုင်းအစများကို ၂၀၁၀ အောက်တိုဘာလတွင် ဒူဘိုင်း တွင် တည်ဆောက်ပြီးစီးခဲ့သည်။ ထို့နောက် ထိုအပိုင်းများကို ဒူရှန်ဘဲမြို့သို့ တင်ပို့ခဲ့ပြီး အလံတိုင်ဆောက်လုပ်ခြင်းကို တာဂျစ်ကစ္စတန်၏ အမျိုးသားအလံနေ့ ၂၀၁၀ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၂၄ ရက်တွင် စတင်ခဲ့သည်။  နောက်ဆုံး အလံတိုင် စိုက်ထူခြင်းကို ဧပြီနှင့် မေ ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင်းတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ တာဂျစ်ကစ္စတန်နိုင်ငံတော်အလံအား ပထမဆုံးအကြိမ် စမ်းသပ်လွှင့်တင်ခြင်းကို မေလ ၂၄ ရက် ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

အလံသည် ဒေါ်လာ ၃.၅ သန်းကုန်ကျပြီး ၂၀ ပြည့်နှစ် တာဂျစ်ကစ္စတန်နိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးအတွက် ဂုဏ်ပြုသော စီမံကိန်းများတွင် အသုံးပြုသည့် ဒေါ်လာသန်း ၂၁၀ ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။

ကိုးကားချက်များ
---------------

1. ↑  Wer baut den hoechsten Fahnenmast။ Asia Plus (9 September 2008)။  14 December 2011 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  Tallest Unsupported Flagpole။ Guinness World Records။  8 March 2018 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  Tallest unsupported flagpole။ Guinness World Records (24 May 2011)။  14 December 2011 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. ↑  "Tajikistan shows off world's tallest flagpole"၊ *Reuters*၊ August 31, 2011။ 14 December 2011 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
5. ↑  Ashgabat, Turkmenistan - 133 Meters Tall (1 September 2009)။ 13 November 2011 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  14 December 2011 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
6. ↑  Parfitt၊ Tom။ "Tajikistan aims to capture tallest flagpole record"၊ *The Guardian*၊ 24 November 2010။ 14 December 2011 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
7. ↑  Dushanbe's flagpole enters Guinness Book of Records (1 September 2011)။  14 December 2011 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
8. ↑  Our Projects: Dushanbe, Tajikistan - 165 Meters Tall။  14 December 2011 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
9. ↑  Tajiks splash out $210 million on independence pomp (9 September 2011)။  14 December 2011 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။

  



| မှတ်တမ်း |
| --- |
|
| ယခင်ကဘာကူး အလံတိုင် | **ကမ္ဘာအမြင့်ဆုံး အလံတိုင်**မေ ၂၀၁၁ - စက်တင်ဘာ ၂၀၁၄ | ဆက်ခံသူဂျက်ဒက်ချ် အလံတိုင် |
**ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့** (အင်္ဂလိပ်: Karenni Nationalities Defence Force; အတိုကောက်: **KNDF**) သည် ၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်းကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ဖြစ်သည်။ အဖွဲ့တွင် တရားဝင်ကြေညာထားသော PDF များပါရှိသည်။ KNDF တွင် အဓိကအဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည့် ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ (KNPP) ကဲ့သို့သော အဖွဲ့အစည်းအချို့လည်း ပါဝင်သည်။ "ဒီမှာ EAOs တွေက အများသူငှာနဲ့ သဘောတူညီမှုရှိတယ်" ဟု KNDF မှ တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက မှတ်ချက်ပြုသည်။ ယခုအချိန်တွင် စစ်အစိုးရနှင့် KNDF အကြား တိုက်ပွဲအရှိန်ပြင်းလာနေ၍ တိုက်လေယာဉ်များနှင့် တင့်ကားများကို စစ်အစိုးရက အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။

ရည်ရွယ်ချက်
-----------

အင်တာဗျူးတစ်ခုတွင် KNDF မှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူတစ်ဦးက KNDF သည် ကယားပြည်နယ်ရှိ ကွဲကွာနေသော လူငယ်အင်အားစုအားလုံး၏ ပေါင်းစပ်မှုဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အရေးကြီးသော ပြဿနာမှာ စစ်ကောင်စီကို စည်းစနစ်တကျ အကွဲကွဲအပြားပြားဖြင့် တိုက်ခိုက်မည်ဆိုပါက ၎င်းတို့၏ အောင်ပွဲ အခွင့်အလမ်းမှာ အနည်းငယ်မျှသာ ဖြစ်သည်။ KNDF သည် စစ်ကောင်စီကို တွန်းလှန်ရန် အဖွဲ့တဖွဲ့အဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ၎င်းတို့တွင် လက်နက်ခဲယမ်းမီးကျောက် ပြတ်လပ်မှုမှာ အဓိကပြဿနာဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ပြောခဲ့သည်။

ရည်မှန်းချက်
------------

KNDF ၏ ရည်မှန်းချက်မှာ စစ်အာဏာရှင်ကို ဖြုတ်ချရန်ဖြစ်၍ အခြားသော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် အတူတူပင် ဖြစ်သည်။ ကရင်နီပြည်နယ် အတွင်းရှိ ပြည်သူများ၏ စည်းလုံးညီညွတ်မှု ရှိစေရန်၊ ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ရန်နှင့် ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ (KNPP) ၏ ရပ်တည်ချက်ကို အထူးဂရုပြု ဆောင်ရွက်ရန်လည်း ဖြစ်သည်။

ကာကွယ်ရေးမူဝါဒ
--------------

KNDF သည် NUG နှင့် CRPH တို့၏ ကာကွယ်ရေးမူဝါဒကို လိုက်နာကြောင်း KNDF ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူထံမှ သိရသည်။

NUG ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနသည် ကာကွယ်ရေး လုပ်ငန်းကို ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ထိန်းချုပ်ပြီး ဖက်ဒရယ်စနစ် အရ လည်ပတ်နိုင်စေရေး ရည်မှန်းချက်ဖြင့် ကာကွယ်ရေး မူဝါဒ (၇)ချက််ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

မူဝါဒတွင် ခေါင်းဆောင်မှု၊ ကာကွယ်ရေးမူဝါဒရေးဆွဲမှုနှင့် အကောင်အထည်ဖော်မှု၊ စစ်ဘက်ကဏ္ဍတွင် ဥပဒေပြုရေးနှင့် တရားစီရင်ရေးဆိုင်ရာ အပြန်အလှန်ထိန်းကျောင်းမှု၊ ကာကွယ်ရေးစီမံခန့်ခွဲမှု၊ နိုင်ငံတကာအသိအမှတ်ပြု ဥပဒေများနှင့် ကျင့်ဝတ်များ လိုက်နာမှု၊ ခေါင်းစဉ်နှင့် တာဝန်သတ်မှတ်မှု၊ ဘဏ္ဍာရေးစီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် အရင်းအမြစ်ခွဲဝေမှုတို့ ပါဝင်သည်။

KNDF ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ၏ ပြောကြားချက်အရ NUG ၏ ကာကွယ်ရေး အစီအစဉ်များနှင့်အညီ တည်ထောင်ခဲ့သည့် KNDF တွင် ကရင်နီပြည်နယ် အခြေစိုက် PDF သုံးခု၊ ရှမ်းပြည်အခြေစိုက် PDF နှစ်ခုနှင့် EAO အများအပြား ရှိသည်။

အခြားကြည့်ရန်
-------------

* ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်
* ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်
* ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3  An interview with the Karenni Nationalities Defense Force (KNDF) information officer | Burma News International။  2022-03-25 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  Thousands flee air strikes as fighting erupts in Myanmar။  2022-03-25 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  Defence Policy – ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန။  ၂၅ မတ် ၂၀၂၂ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. ↑  ကရင်နီတိုင်းရင်းသားများ ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (KNDF) မှ၊ NUG ၏ ကာကွယ်ရေးမူဝါဒများကို အကောင်အထည်ဖော်ပါ | မြန်မာ့သတင်း နိုင်ငံတကာ။  2022-03-25 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**လက်ပ်တစ် မက်ဂနာ**သည် ရောမခေတ် လစ်ဗျားနိုင်ငံတွင် ထင်ရှားသော မြို့တော် တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဘာဘာ နှင့် ပျူးနစ် တို့မှ အစပြုခဲ့သော်လည်း ထိုမြို့ခံဖြစ်သော ဧကရာဇ် ဆက်ပတီးမီးယပ်စ် ဆီးဗီးယပ်စ် (၁၉၃-၂၁၁) လက်အောက်တွင် အလွန် ကျယ်ပြန့်လာခဲ့သည်။

လယ်ဂျီယို ၃ ဩဂတ်စတာသည် ထိုမြို့တွင် နေထိုင်၍ ဘာဘာ တို့၏ ကျူးကျော်မှုမှ ကာကွယ်ခဲ့သော်လည်း ၂၃၈ ခုနှစ် ဂျော်ဒီယန် ၃ လက်အောက်တွင် တပ်မကြီးအား ဖျက်သိမ်းပြီးနောက် ၃ ရာစု နှောင်းပိုင်းတွင် ကျူးကျော်မှုများကို လက်ယပ်ခေါ်သကဲ့သို့ ဖြစ်ခဲ့လေသည်။ ဒိုင်အိုကလက်ရှန်း သည် မြို့တော်အား ခရိုင်မြို့တော် အဖြစ် ပြန်လည်သတ်မှတ်ခဲ့ပြီးနောက် မြို့တော်သည် ပြန်လည် ကြီးပွား တိုးတက်လာခဲ့သည်မှာ ၄၃၉ ခုနှစ် ဗန်ဒယ်တို့၏ လက်အောက်သို့ ကျရောက်သည့် အချိန် အထိပင် ဖြစ်သည်။ ၅၃၃ ခုနှစ်တွင် အရှေ့အင်ပိုင်ယာသို့ ပြန်လည် ထည့်သွင်းခဲ့သော်လည်း ဘာဘာတို့၏ နှောင့်ယှက်ဖျက်စီးမှုများကို ဆက်လက် ခံခဲ့ရပြီး ယခင်ကကဲ့သို့ အရေးပါသော မြို့တော် ပြန်ဖြစ်မလာခဲ့တော့ပေ။ ၆၄၇ ခုနှစ်တွင် မွတ်စလင်တို့၏ ကျူးကျော်မှု ခံခဲ့ရပြီးနောက် စွန့်ပစ်ခဲ့ကြသည်။

လက်ပ်တစ် မက်ဂနာ၏ အပျက်အစီးများသည် လစ်ဗျားနိုင်ငံ ခေါင်န်းဒေသတွင် တည်ရှိပြီး ထရီပိုလီမြို့၏ အရှေ့ဘက် ၈၁မိုင် (၁၃၀ ကီလိုမီတာ အကွာ) ဝါဒီ လက်ဘ်ဒါမှ ပင်လယ်နှင့် တွေ့ဆုံသော ကမ်းရိုးတန်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ထိုနေရာသည် မြေထဲပင်လယ်ဒေသအတွင်း ရောမတို့၏ အပျက်အစီးများကို အကောင်းဆုံး ထိန်းသိမ်းထားနိုင်သော နေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------
**မော်တင်စွန်းစေတီတော်**သည် ဧရာဝတီတိုင်း ပုသိမ်ခရိုင် ငပုတောမြို့နယ် ဟိုင်းကြီးကျွန်းအနီး ပင်လယ်ကမ်းစပ်ရှိ မော်တင်အငူတွင် တည်ရှိသည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

ဥက္ကလာပမြို့မှ တဖုဿနှင့် ဘလ္လိက ကုန်သည်ညီနောင်တို့သည် လင်းလွန်းပင်ခြေရင်းတွင် သီတင်းသုံးနေသည့် မြတ်စွာဘုရာထံမှ ဆံတော်ရှစ်ဆူကို ရရှိခဲ့ကြသည်။ ကုန်သည်ညီနောင်တို့သည် ပြန်လာရာ လမ်းခုလပ်တွင် ဆံတော်နှစ်ဆူကို မော်တင်နဂါးရစ်ဝဲအငူတွင် နေသည့် နဂါးမင်းက ခိုးယူခဲ့သည်။ 

ထို့နောက် ဇယသေန နဂါးမင်းသည် ထိုဆံတော်တို့ကို ဌာပနာကာ ၁၀၃ ခုနှစ်၊ ဝါဆိုလပြည့်နေ့တွင် စေတီတာ်ကို တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သည်။ ထိုစေတီသည်သာသနတော်မှာ ပထမဆုံးတည်သည့်စေတီဖြစ်ပြီ ရွှေတိဂုံစေတီတော်ထက်ပင်သက်တမ်းပိုစောကြောင်းသိရှိရသည်။[]

မြတ်စွာဘုရားသည် ၈ ဝါမြောက်တွင် သုဝဏ္ဏဘုမ္မိသထုံပြည်သို့ ကြွလာခဲ့သောအခါ မော်တင်တောင်ထိပ်သို့ ရောက်၏။ ထို့နောက် နဂါးမင်းတည်ခဲ့သည့် စေတီတော်သည် ရောင်ခြည်တော်ကွန့်မြူးသဖြင့် မြတ်စွာဘုရားသည် စေတီတော်ကို လက်ယာရစ် ပတ်၏။ ဒုတိယအကြိမ် ကြွတော်မူလာသည့်အခါတွင်လည်း လက်ယာရစ် ကြွတော်မူ၏။

အနော်ရထာမင်းနှင့် ကျန်စစ်သားမင်းတို့လည်း မော်တင်အငူသို့ ရောက်ရှိကာ စေတီတော်ကို ပူဇော်ခဲ့ကြသည်ဟု ဆိုကြသည်။

ပြုပြင်မွမ်းမံမှုများ
---------------------

အလောင်းစည်သူမင်းကြီးသည် တိုင်းခန်းလှည့်လည်ရာ စေတီတော်ရှိရာ နဂါးရစ်အငူ မော်တင်စွန်းသို့ ရောက်လာ၏။ ထိုနေရာသို့ ရောက်သောအခါ ဖောင်တော်သည် အလိုအလျောက် ရပ်တန့်သွား၏။ ထို့နောက် စေတီတော်ကို တက်ရောက် ပူဇော်၏။ ထိုစေတီတော်၏ အနီးတွင် မင်းမြှောက်တန်ဆာ ငါးငါး၊ သင်္ကန်း၊ နတ်ရုပ်တုများ နှင့် ဓာတ်တော်များကို ဌာပနာကို ဖောင်တော်ဦးစေတီတော်ကို တည်ထားခဲ့သည်။ 

မော်တင်စေတီတော်ကိုမူ ဉာဏ်တော် အတောင်၄၀ အထိ မြှင့်တင်ကာ ရာတနာအုတ်ကျောက်တို့ဖြင့် မွမ်းမံခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ဖောင်တော်ဆိပ်စေတီတော်ကိုလည်း ကျောက်ဆောင်ပေါ်တွင် တည်ခဲ့လေသည်။

ကိုးကား
-------
လူ၏ စိတ်ဆန္ဒအရ အမျိုးမျိုး လှုပ်ရှားလုပ်ကိုင်နိုင်စွမ်းရှိသော 
ကိုယ်ခန္ဓာ၏ အလွန်အသုံးဝင်သည့်အစိတ်အပိုင်းမှာ လက်ဖြစ်၏။ လူတို့၏ လက်နှင့် တိရစ္ဆာန်တို့၏ လက်သည် အလွန်ကွာခြား၏။ လူနှင့် အတူဆုံး အနီးစပ်ဆုံးဟုဆိုကြသည့် လူဝံပင် လူကဲ့သို့ လက်ကို စိတ်လိုရာအသုံးပြုနိုင်သော သတ္တိမရှိချေ။ အပူ အအေး၊ နာကျင်မှုစသော အာရုံတို့ကို ကလေးများလောက်ပင် သိလွယ် ထိလွယ်ခြင်းမရှိပေ။ ယင်းသို့ဖြစ်ရခြင်းမှာ လူ၏ ဦးနှောက်မှာ တိရစ္ဆာန်၏ဦးနှောက်ထက် အသိဉာဏ်အရာတွင် ပို၍ကောင်းသောကြောင့်ပင်တည်း။

  

လက်ဖဝါးအရေပြားအောက်တွင် အဖုမွှားများရှိ၏။ ထိုအဖုမွှား 
များတွင် ဦးနှောက်မှလာသော နာဗ်ကြောများသန်နေ၏။ လက်သည် အလွန် အံ့ဩဖွယ်ကောင်းသော အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်ဆိုက မမှားနိုင်ချေ။ လက်၏ ဖွဲ့စည်းထားပုံနှင့် အသုံးဝင်ပုံတို့မှာ အတော်ပင် ဆန်းကြယ်လေသည်။ ပခုံးနှင့် လက်မောင်းသည် ဆုံလည်ဆက်သဘောမျိုးဖြင့် ဆက်နေ၏။ လက်မောင်းနှင့် လက်ရုံးသည်လည်း ပတ္တာဆက်ကဲ့သို့ ဆက်ထား၏။ ထိုနေရာကို တံတောင်ဆစ်ဟုခေါ်၏။ လက်မောင်းတွင် အရိုးကြီး 
တစ်ချောင်းသာရှိသော်လည်း လက်ရုံးတွင် လက်ဖျံရိုးကြီး၊ လက်ဖျံရိုးငယ်ဟူ၍ အရိုးနှစ်ချောင်းရှိ၏။ လက်မောင်းရိုးကား အဖျားကြီး၍ လုံးပြီးလျှင် တံတောင်ဆစ်ဖက်သို့ ကျသောအခါ အနည်းငယ် ပြား၍နေသည်။ ထိုမှလွန်သော် အရိုးလေးခုစီ နှစ်တန်းပေါင်း အရိုးရှစ်ခုရှိသော လက်ကောက် ဝတ်ရိုးရှိ၏။ လက်ဖဝါးတွင်မူကား လက်ဖဝါးရိုး ငါးချောင်းရှိသည်။ ထိုအရိုးငါးချောင်းမှ လက်ချောင်းငါးချောင်း သွယ်၍ဆင်း၏။ ထိုလက်ချောင်း 
ငါးချောင်းတို့တွင်လည်း အရင်းဆစ်ရိုးငါးခု၊ အလယ်ဆစ်ရိုး လေးခုနှင့် အဖျားဆစ်ရိုး ငါးခုဟူ၍ အဆစ်ရိုးကလေးပေါင်း ၁၄ ခု ရှိသည်။ လက်မတွင် အလယ်ဆစ်ရိုးမရှိချေ။ ထိုအဆစ်ကလေးများသည် ပျော့ပျောင်းသော အရွတ်များဖြင့် ဆိုင်းလျက်ရှိ၏။ လက်မောင်းရိုး၊ လက်ဖျံရိုး၊ လက်ကောက်ဝတ်ရိုး၊ လက်ဖဝါးရိုးနှင့် လက်ဆစ်ရိုးစသည်တို့မှာ ပြွန်ကဲ့သို့ ခေါင်းပွဖြစ်၍ အတွင်း၌ ခြင်ဆီနှင့် ပြည့်နေလေသည်။ လက်ကို လှုပ်ရှားစေနိုင်သော ကြွက်သားစိုင်တို့သည် များသောအားဖြင့် လက်ရုံးတွင်ရှိကြ၏။ ထိုကြွက်သားစိုင်တို့ကို ခိုင်မာသော ကြွက်သားကြောများက လက်ရိုးများဖြင့် ဆက်၍ပေးထားရာ ကျွန်ုပ်တို့၏ လက်ချောင်းများကိုချိုးကြည့်လျှင် ထိုကြွက်သားကြောများအား မျက်စိဖြင့်လည်း မြင်နိုင်၍ လက်ဖြင့်လည်း စမ်းသပ်တွေ့ရှိနိုင်သည်။ လက်များကို အထက် 
အောက်သို့လည်းကောင်း၊ ဝဲယာသို့လည်းကောင်း လှုပ်ရှားပေးသောအခါ လက်ပြင်ရိုးနှင့် လက်မောင်းရိုးတို့သည် ချွတ်ချော်တိမ်းပါးသွားခြင်းမရှိချေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ထိုအရိုးနှစ်ခုမှာ ဆုံလည်ဆက် သဘောမျိုးဖြင့် ဆက်နေခြင်းကြောင့်တစ်ကြောင်း၊ ကြွက်သားကြောတို့ဖြင့် ဆိုင်းလျက်ရှိခြင်း
ကြောင့်တစ်ကြောင်းဖြစ်သည်။ အရိုးတစ်ခုနှင့်တစ်ခု ပွတ်တိုက်ရာတွင် မပွန်းမပဲ့စေခြင်းငှါ အရိုးများတွင် အရိုးနုတစ်ထပ် ခံလျက်ရှိလေသည်။ အရိုးအဆစ်တိုင်း၌လည်း အမြှေးတစ်ထပ် အုပ်လျက်ရှိသည်။ ယင်းအမြှေးတွင် အဆီဖြင့် ပြွမ်းလျက်ရှိ၏။ ထိုအဆီသည် အမြဲစွတ်စိုစေးချွဲနေသော ကြောင့်လည်း လက်ကိုအမျိုးမျိုးလှုပ်ရှားရာတွင် ပိုမိုပြေပြစ်စေသည်။ လက်တွင် လက်မအသုံးဝင်ပုံမှာ အတော်ပင် ဆန်းကြယ်၏။ လက်မသည် ကိုင်တွယ်ကောက်ယူရာ၌ မည်သည့်လက်ချောင်းဖြင့် ကောက်သည်ဖြစ်စေ သူကဖေးမပေးရသည်။ သူမရှိက ကိုင်တွယ်၍မဖြစ်နိုင်ချေ။ 

== ကိုး
ကား ==

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂)
၂၀၂၂ ခုနှစ်မှစ၍ ဗြိတိန်နိုင်ငံ၏ မိဖုရားတမ်းပလိတ်:SHORTDESC:၂၀၂၂ ခုနှစ်မှစ၍ ဗြိတိန်နိုင်ငံ၏ မိဖုရား
"ဘုရင်မ ကမီလာ"ကို ဤနေရာသို့ ညွှန်းသည်။ အခြား အဓိပ္ပာယ်များအတွက် ဘုရင်မ ကမီလာ (သံတူကြောင်းကွဲ)ကို ကြည့်ပါ။

**ကမီလာ** (၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွား) သည် တတိယမြောက် ချားလ်စ်ဘုရင်၏ ဇနီးအဖြစ် ဗြိတိန််နိုင်ငံနှင့် အခြားဓနသဟာယဘုံတို့၏ မိဖုရားဖြစ်သည်။

ကမီလာသည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံရှိ အရှေ့ဆက်ဆက်စ်နှင့် တောင်ကန်ဆင်တန်တွင်ကြီးပြင်းခဲ့ပြီး အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံနှင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံတို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် သူမသည် ဗြိတိသျှတပ်မတော်အရာရှိ အင်ဒရူး ပါကာ ဘိုလ်စ်နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး သူမတွင်ကလေးနှစ်ယောက်ရှိသည်။ ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် ကွာရှင်းပြတ်စဲခဲ့သည်။ အမီလာနှင့် ချားလ်စ်တို့သည် ၎င်းတို့၏ ပထမအိမ်ထောင်တစ်ခုစီမတိုင်မီနှင့် ကာလအတွင်း အချိန်အခါအလိုက် အချစ်ရေးတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့၏ ဆက်ဆံရေးသည် လူမှုကွန်ယက်များတွင် အလွန်အမင်း လူသိများခဲ့ပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝန်း စိစစ်မှုကို ဆွဲဆောင်ခဲ့သည်။

ကွန်းဝေါလ်၏ မြို့စားကတော်အဖြစ် ကမီလာသည် သူမ၏ခင်ပွန်းနှင့်အတူ အများသူငှာ ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သူမသည် နာယကတစ်ဦး၊ သမ္မတ သို့မဟုတ် ပရဟိတအဖွဲ့များနှင့် အဖွဲ့အစည်းများစွာ၏ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။ ကမီလာသည် ၁၉၉၄ ခုနှစ်မှစတင်၍ သူမ၏ဂုဏ်ထူးဆောင်ဆုများနှင့်ဆုများစွာကိုရရှိထားသည့်အရိုးပွရောဂါအကြောင်းသတိပြုမိစေရန်လှုံ့ဆော်ခဲ့သည်။ မုဒိမ်းမှု၊ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ စော်ကားမှု၊ စာတတ်မြောက်မှု၊ တိရိစ္ဆာန်သက်သာချောင်ချိရေးနှင့် ဆင်းရဲမွဲတေမှုစသည့် ကိစ္စရပ်များကိုလည်း အသိပညာပေးခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် ကမီလာသည် သူမ၏ယောက္ခမ ဒုတိယ အယ်လီဇဘက်ဘုရင်မကြီး ဒုတိယမြောက် အဲလစ်ဇဘက်ဘုရင်မ နတ်ရွာစံတော်မှုပြီးနောက် မိဖုရားဖြစ်လာခဲ့သည်။
**အရန်တပ်ဖွဲ့ဥပဒေ** (အင်္ဂလိပ်: The Reserve Forces Law) သည် နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ လက်ထက် ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေက လက်မှတ်ထိုးပြဋ္ဌာန်းခဲ့သော ဥပဒေ ဖြစ်သည်။ နုတ်ထွက်ခွင့် သို့မဟုတ် အငြိမ်းစားယူခွင့်ရှိသည့် တပ်မတော်သားများကို နုတ်ထွက်ခွင့် သို့မဟုတ် အငြိမ်းစားယူပြီးနောက် အရန်တပ်ဖွဲ့တွင် နောက်ထပ် (၅)နှစ် ထပ်မံ စစ်မှုထမ်းခိုင်းခြင်း ဖြစ်သည်။

၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၂၈/၂၀၁၀ ဖြင့် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပြီး The Myanmar Reserve Forces Act ကို ရုပ်သိမ်းခဲ့သည့် အရန်တပ်ဖွဲ့ဥပဒေကို ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃ ရက်နေ့မှစတင်၍ အာဏာတည်စေရမည်ဖြစ်ကြောင်း ယင်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၊ ပုဒ်မခွဲ (ခ)အရ သတ်မှတ်လိုက်သည်ဟု နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီမှ အမိန့်ကြေညာစာအမှတ် ၃၂/၂၀၂၄ ဖြင့် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
---------------

* အရန်တပ်ဖွဲ့ဝင်ဆင့်ခေါ်ရေး ဗဟိုအဖွဲ့
* မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေ

ကိုးကား
-------

1. ↑  "စစ်တပ်အင်အား ပိုမိုကြီးမားရေး အရန်တပ်ဖွဲ့ဥပဒေကိုပါ ပြဋ္ဌာန်း" (in my)၊ *Radio Free Asia*၊ ၁၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၁။
2. ↑  "အရန် တပ်ဖွဲ့ဥပဒေ ဟာ တပ်မတော်သား အခွင့်အရေး ချိုးဖေါက်တဲ့ ဥပဒေ" (in my)၊ *BBC News မြန်မာ*၊ ၁၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၁။

ပြင်ပလင့်များ
-------------

* မြန်မာဥပဒေသတင်းအချက်အလက်ရှိ အရန်တပ်ဖွဲ့ဥပဒေ
* မြန်မာဥပဒေသတင်းအချက်အလက်ရှိ အရန်တပ်ဖွဲ့ဥပဒေ (အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့်)
ပြင်သစ်နှင့် အမေရိကန်တို့ကို အောင်မြင်စွာ တိုက်ထုတ်နိုင်ခဲ့သည့် ဗီယက်နမ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ငုရင် ဂီယက်( Vo Nguyen Giap ) သည် ၂၀၁၃ စက်တင်ဘာ ၅ ရက်၌ အသက် ၁၀၂ နှစ် အရွယ်တွင် ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။

၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် ဒိန်ဖန်ဖူး (Dien Bien Phu) ၌ ပြင်သစ်တပ်ဖွဲ့များကို အောင်မြင်စွာ ဦးဆောင် တိုက်ထုတ်နိုင်ခဲ့ရာ ဒေသတွင်းတွင် ပြင်သစ် ကိုလိုနီ အုပ်ချုပ်မှှု အဆုံးသတ်သွားခဲ့သည်။
တောင်ဗီယက်နမ် တပ်ဖွဲ့များကို ကူညီနေခဲ့သည့် အမေရိကန် တပ်များကို ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သော ၁၉၆၈ ခုနှစ် တက် (Tet) စစ်ဆင်ရေုးကို မြောက်ဗီယက်နမ်တို့ ပြုလုပ်ခဲ့စဉ်က ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ငုရင် ဂီယက် သည် မြောက်ဗီယက်နမ်၏ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီး ဖြစ်သည်။ အမေရိကန် တပ်ဖွဲ့များ ဗီယက်နမ်မှ ဆုတ်ခွာရေးတွင် ထိုစစ်ဆင်ရေးမှာ အဓိက ကျသည့် စစ်ဆင်ရေး တစ်ခုဟု ဆိုကြသည်။
ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ငုရင် ဂီယက် သည် စစ်မဟာဗျူဟာ နှင့် ပတ်သတ်သည့် စာအုပ်စာတမ်း တချို့ကိုလည်း ရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ငုရင် ဂီယက် မှာ လယ်သမား မိသားစုမှ မွေးဖွားလာခဲ့သူ ဖြစ်ပြီး၊ ထိုအချိန်က ပြင်သစ် အင်ဒိုချိုင်းနား ပိုင်နက် အတွင်းရှိ Quang Binh ပြည်နယ် အလယ်ပိုင်းတွင် ဖွားမြင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
သူသည် အသက် ၁၄ နှစ် အရွယ်တွင် မြေအောက် တော်လှန်ရေး လှှုပ်ရှားမှှု အဖွဲ့ တစ်ဖွဲ့ထဲသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် ဟိုချီမင်း ခေါင်းဆောင်သည့် အင်ဒိုချိုင်းနား ကွန်မြူနစ် ပါတီ၏ အဖွဲ့ဝင် တစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့ပြီး၊ ဗီယက်နမ်ကို ဂျပန်များ မကျူးကျော်မီတွင် ဟိုချီမင်းနှင့် အတူ တရုတ်နိုင်ငံသို့ ထွက်ပြေး လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။
တရုတ်နိုင်ငံသို့ တိမ်းရှောင်နေစဉ် ကာလအတွင်း ၌ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး Giap သည် စစ်တပ် တစ်ခု ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကျူးကျော် ဝင်ရောက်လာသော ဂျပန်များကို ပြောက်ကျားစစ် ဆင်နွှဲရန်အတွက် အင်ဒိုချိုင်းနား သို့ ပြန်လာခဲ့သည်။
သူ ဗီယက်နမ် ပြင်ပသို့ ရောက်ရှိနေချိန်တွင် သူ၏ ပထမ ဇနီးမှာ အဖမ်းခံခဲ့ရပြီး ပြင်သစ်အကျဉ်းထောင် တစ်ခုထဲတွင် သေဆုံးသွားခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် သူသည် ထပ်မံ လက်ထပ်ခဲ့ပြီး သမီး သုံးဦးနှင့် သား နှစ်ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။
ပြင်သစ်တို့ကို တိုက်ထုတ်ခဲ့သည့် စစ်ပွဲအတွင်းက သူ၏ အခန်းကဏ္႑အပြင်၊ ၁၉၆၈ ခုနှစ်က၊ အမေရိကန် တပ်ဖွဲ့များကို တိုက်ထုတ်ခဲ့သည့် တက် (Tet) စစ်ဆင်ရေးတွင် သူ၏ ဦးဆောင်မှှုကို ဂုဏ်ပြုမှတ်တမ်းတင်ခဲ့ကြသည်။ 
သူ၏ အမိန့်အောက်တွင် မြောက်ဗီယက်နမ် တပ်ဖွဲ့များသည် မြို့ပေါင်း ၄၀ ကျော်ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြကာ၊ ထိုစဉ်က တောင်ဗီယက်နမ်၏ မြို့တော် ဖြစ်သည့် ဆိုင်ဂုံသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ကြကာ အမေရိကန် သံရုံးကိုလည်း ခေတ္တ သိမ်းပိုက် ခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် သူ့အနေဖြင့် ထိုစစ်ဆင်ရေးတွင် ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ ပါဝင်ခဲ့ခြင်းမျိုးတော့ မဟုတ်ပေ။ သူသည် ထိုစဉ်က ဘူဒါပက်စ်မြို့တွင် ရောက်ရှိနေခဲ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။
ထိုစစ်ပွဲ အပြီးတွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ငုရင် ဂီယက် သည် သူ၏ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီး ရာထူးကို ဆက်လက် ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
သို့ရာတွင် အစိုးရ အဖွဲ့၏ ဘေးဖယ်ပထုတ်ထားမှှုကို ခံခဲ့ရပြီး၊ နောက်ထပ် ခြောက်နှစ်အကြာ ၌ အစိုးရ အဖွဲ့မှ အငြိမ်းစား ယူခဲ့သည်။
ဆဲလ်လူလာအဆင့် ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်၏ ရိုးရှင်းသောမြင်ကွင်း
**ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်** (Metabolism) ဆိုသည်မှာ သက်ရှိသတ္တဝါများရှိ အသက်ကိုစောင့်ထိန်းပေးသော ဓာတုဓာတ်ပြုမှုတခုဖြစ်သည်။ ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်၏ အဓိကလုပ်ဆောင်ချက် ၃ ခုရှိပြီး ယင်းတို့မှာ အစားအစာရှိ စွမ်းအင်မှ ဆဲလ်အဆင့်ထိ ကူးပြောင်းမှု၊ ပရိုတိန်း၊ နယူကလိယပ် အက်ဆစ်နှင့် အချို့သော ကာဗွန်ဟိုက်ဒရိုက်သို့ စွမ်းအင် ကူးပြောင်းမှုနှင့် ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်နှင့်သက်ဆိုင်သော စွန့်ပစ်ပစ္စည်းများအား စွန့်ထုတ်မှု စသည်တို့ဖြစ်သည်။ 

သက်ရှိသတ္တဝါအချို့၏ ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်နှင့်သက်ဆိုင်သောစနစ်သည် မည်သည့်ဓာတုပစ္စည်းက အာဟာရဖြစ်သည် သို့မဟုတ် အဆိပ်အတောက်ဖြစ်သည်ဆိုသည်ကို ဆုံးဖြတ်ကြသည်။ ဥပမာ အချို့သော ပရိုကာယုတ် (Prokaryote) တို့သည် ဟိုက်ဒရိုဂျင် ဆာလဖိတ် (Hydrogen sulfide) ကို အဟာရအဖြစ် အသုံးပြုသော်လည်း ယင်းဓါတ်ငွေ့သည် တိရစ္ဆာန်များအတွက် အဆိပ်ဖြစ်စေသည်။ 

ကင်ဆာဖြစ်နေသောဆဲလ်နှင့် သာမာန်ဆဲလ်တခု၏ ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်သည် မတူညီကြပေ။ ယင်းကဲ့သို့ မတူညီသောအချက်ကို လေ့လာပြီး ကင်ဆာရောဂါ ကာကွယ်ဆေးများ ဖန်တီးရာတွင် အသုံးချနိုင်ပေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑   "Understanding the Intersections between Metabolism and Cancer Biology"  (February 2017). *Cell* **168** (4): 657–669. doi:10.1016/j.cell.2016.12.039. PMID 28187287.
ကိုယ်ခံပညာ ဆိုသည်မှာ မိမိ၏ လုံခြုံမှုအတွက် ခုခံကာကွယ်သော နည်းပညာများကိုဆိုလိုသည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် ကိုယ်လုံပညာဟုလည်းခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲကြသည်။ မည်သူမဆို မိမိ၏လုံခြုံမှုကို ထိပါးနှောက်ယှက်လာလျှင် ခုခံကာကွယ်ခွင့်ရှိပေရာ ခုခံကာကွယ်မှုနည်းပညာများသည်လည်း နိုင်ငံအလိုက် လူမျိုးစုအလိုက် အမျိုးမျိုး ပေါ်ထွန်းလာကြပေသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရှေးမြန်မာ ဘုရင်များလက်ထက်မှ စ၍ ဓားခုတ်လှံထိုး ပညာရပ်များအပါအဝင် အခြားပညာရပ်ကို မြန်မာယောက်ျားများအဖို့ အဌာရဿ ၁၈ ရပ် အနေဖြင့်သင်ကြားလေ့ကျင့်ခဲ့ကြရပေသည်။ 
တတိယ မြန်မာနိုင်ငံကို ထူထောင်ခဲ့သော အလောင်းမင်းတရား(ဦးအောင်ဇေယျ) လက်ထက်မှစ၍ မြန်မာ့သိုင်းဟု ခေါ်သော ဗန်တို၊ ဗန်ရှည် ပညာ မှာ ထွန်းကားလာခဲ့ပေသည်။

ကိုယ်ခံပညာအနေဖြင့် မိမိအား နှောက်ယှက်ထိပါး စော်ကားသူများအား အချိန်မဆိုင်းပဲ ချက်ချင်း ခုခံကာကွယ်ခြင်းဖြစ်ပေရာ မိမိအနေဖြင့် လက်ချည်းသက်သက်(လက်နက်မဲ့) ခုခံကာကွယ်ခြင်း၊ နီးစပ်ရာ လက်နက်ဖြင့် ခုခံကာကွယ်ခြင်း ၊ ကြိုတင်စီမံထားသော လက်နက်ဖြင့် ခုခံကာကွယ်ခြင်း စသည်ဖြင့် အမျိုးအစား ခွဲခြားနိုင်ပေသည်။

**လက်နက်မဲ့ ခုခံကာကွယ်ခြင်း**
လက်နက်မဲ့ ခုခံကာကွယ်ခြင်းမှာ မိမိအနေဖြင့် တိုက်ခိုက်သူ၏ မမျှော်လင့်နိုင်သော တိုက်ခိုက်မှုကို ရုတ်တရက် လျင်မြန်စွာ ရှောင်တိမ်းကာ ၎င်းတိုက်ခိုက်သူအား မိမိကို ဆက်လက်မတိုက်ခိုက်နိုင်စေရန် ချက်ချင်း ပြန်လည် ခုခံထိန်းချုပ်ကာကွယ်ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ မိမိမှ ကြိုတင် တိုက်ခိုက်ခြင်း မဟုတ်ပဲ မိမိအား လာရောက်ထိပါးမှသာ တုံ့ပြန်ကာကွယ်ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။

**နီးစပ်ရာ လက်နက်ဖြင့် ခုခံကာကွယ်ခြင်း**
မိမိကို လာရောက်တိုက်ခိုက်သူအား နီးစပ်ရာ လက်နက်ဖြင့် ခုခံကာကွယ်ခြင်း သည် သာမန်လူများအဖို့ လက်နက်မဲ့ခုခံကာကွယ်ခြင်းထက် ပိုမိုထိရောက်သောနည်းလမ်းဖြစ်သည်။ 
ဥပမာအားဖြင့် မိမိက စာရေးနေစဉ် လာရောက်ထိပါးနှောက်ယှက်ပါက မိမိအနေဖြင့်အနီးစပ်ဆုံး လက်နက်ဖြစ်သော မိမိစာရေးနေသည့် ဘောလ်ပင် သို့မဟုတ် ခဲတံဖြင့် ပြန်လည်ခုခံခြင်း မျိုးကို ဆိုလိုသည်။ 

**ကြိုတင်စီမံထားသော လက်နက်ဖြင့် ခုခံကာကွယ်ခြင်း**
ကြိုတင်စီမံထားသော လက်နက်ဖြင့် ခုခံကာကွယ်ခြင်းမှာ မိမိအနေဖြင့် ကိုယ်ခံပညာ တစ်ရပ်ရပ်ကို တတ်ကျွမ်းထားသဖြင့် တုတ်၊ ဓား ၊ လှံ စသည်တို့ကို
မိမိနှင့် တကွ ဆောင်ထားပြီး လာရောက်ထိပါးနှောက်ယှက်သူများကို ခုခံကာကွယ်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့သိုင်းတွင် ဗန်ရှည်ပညာမှာ တုတ်၊ ဓား၊ လှံ စသည့် 
လက်နက်များကို စံနစ်တကျ ကိုင်တွယ် ခုခံတတ်စေရန် သင်ကြားပေးသော နည်းစံနစ် ဖြစ်ပေသည်။

ကိုယ်ခံပညာမှာ မိမိအနေဖြင့် လာရောက်ထိပါးသူများကိုသာ ခုခံကာကွယ်ခြင်းဖြစ်ပြီး ၎င်းထိပါးသူများအား အကျိုးနစ်နာစေရန် ရည်ရွယ်တိုက်ခိုက်ခြင်း မရှိရပေ။
မိမိနှင့် မိမိပတ်ဝန်းကျင် လုံခြုံမှု အတွက်သာ ကိုယ်ခံပညာကို အသုံးပြုရပေသည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

ကိုယ်ခံပညာများသည် ရှေးယခင် သက်ဦးဆံပိုင်ဘုရင်များလက်ထက်တွင် စစ်ပွဲများတွင်အသုံးပြုရန် ကိုယ်ခံပညာ (ဝါ) စစ်အသွင်ဆောင်သောတိုက်ခိုက်ရေးအနုပညာ (Martial Art) အဖြစ်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် သာမန်ပြည်သူများပါ မိမိကိုယ်ကို ခုခံကာကွယ်ခြင်း(Self-defense) အဖြစ်အသုံးပြုလာကြသည်။
ကိုယ်ခံပညာသမိုင်းကြောင်းများကို အမျိုးအစားခွဲကြည့်လျှင် အဓိကအားဖြင့် ဥရောပကိုယ်ခံပညာသမိုင်းကြောင်းနှင့် အာရှကိုယ်ခံပညာသမိုင်းကြောင်း ဟူ၍တွေ့နိုင်ပေသည်။
ကလျာဏီကျောက်စာမှာ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၈၄၁ ခုနှစ်တွင် ဟံသာဝတီဘုရင် ဓမ္မစေတီမင်းကြီး ထိုးစိုက်ခဲ့သော ကျောက်စာဖြစ်၍ ယခုအခါ ပဲခူးမြို့ အနောက်မျက်နှာ မဇင်းချောင်းရပ်ကွက် ရွှေသာလျောင်းဘုရားလမ်း ကလျာဏီသိမ်တော်ကြီး၏ တောင်ဘက်အနီးတွင် တည်ရှိသည်။ 

ဓမ္မစေတီမင်းသည် ဟံသာဝတီသား မထေရ်ကြီးများကို တောင်းပန်၍ သက္ကရာဇ် ၈၃၇ ခုနှစ် တပို့တွဲလတွင် သီဟိုဠ်ကျွန်းသို့ စေလွှတ်ကာ သိက္ခာသစ် တင်စေသည်။ မထေရ်ကြီးများသည် သက္ကရာဇ် ၈၃၈ ခုနှစ် ဒုတိယ ဝါဆိုလတွင် မြတ်စွာဘုရား ရေသုံးသပ်တော်မူခဲ့သော ကလျာဏီမြစ်၌ မဟာဝိဟာရဝါသီဂိုဏ်းမြတ်၏ အဆက်အနွယ်ဖြစ်သော ရဟန်းသံဃာတော်များထံမှ ရဟန်းအဖြစ် ထပ်မံခံယူလျက် နတ်တော်လဆန်း ၈ ရက် တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ဟံသာဝတီသို့ ပြန်ရောက်လာ၍ ကလျာဏီသိမ်ကို သမုတ်ကြသည်။ ယင်းကို အကြောင်းပြု၍ ဓမ္မစေတီမင်းက ကျောက်စာစိုက်ထူထားရာ ကလျာဏီကျောက်စာဟု တွင်သည်။ 

ကလျာဏီသိမ်တော်ကြီး
ထိုကျောက်စာကို ပါဠိဘာသာ၊ မွန်ဘာသာတို့ဖြင့် ရေးထိုးထားသည်။ ကျောက်စာတိုင်အမြင့် ၇ ပေ၊ အကျယ် ၄ ပေ ၂ လက်မ၊ထု ၁ ပေ ၃ လက်မ၊ ၂ မျက်နှာစီရေး။ တစ်မျက်နှာလျှင် စာကြောင်းရေ ၇၀ ရှိ၍ တစ်လက်မအလျားတွင် စာလုံး ၃ လုံးစီဝင်အောင် ရေးထိုးထားသည်။ မြောက်ဘက် ကျောက်စာတိုင် ၃ ချပ်တွင် ပါဠိဘာသာကို မြန်မာအက္ခရာဖြင့် ရေးထိုးသည်။ တောင်ဘက် ကျောက်စာတိုင် ၇ ချပ်တွင် ပါဠိဘာသာ ကျောက်စာ ၃ ချပ်၏ အဓိပ္ပာယ်ကို မွန်ဘာသာဖြင့် ရေးထိုးထားသည်။ ထိုကျောက်စာများကို ကမ္ဗည်းကျောက်စာဌာနမှ ကျောက်စာရုံ ဆောက်လုပ်ကာ စောင့်ရှောက်သိမ်းဆည်းထားသည်။ 

ကျောက်စာထိုး သက္ကရာဇ်များ အတိတ် သာသနာ ၂၀၂၃၊ အနာဂတ် သာသနာ ၂၉၇၇၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၈၄၀၊ ခရစ်နှစ် ၁၄၇၉ အသီးသီး ဖြစ်သည်။ 

ယင်းကျောက်စာများတွင် မဇ္ဈိမဒေသ သာသနာဝင်၊ ပုဂံ သာသနာဝင်၊ ဟံသာဝတီ သာသနာဝင်၊ ကလျာဏီသိမ် သမုတ်ခြင်း အကြောင်း၊ ရာမညတိုင်း စေတီသမိုင်း၊ ရွှေမော်ဓောစေတီသမိုင်း စသည်တို့ကို အကျယ်တဝင့် အသေးစိတ် ရေးထိုးဖော်ပြထားသဖြင့် သာသနာဝင်နှင့် သမိုင်းအဖို့ များစွာ အထောက်အပံ့ရသည်။ 

ကလျာဏီကျောက်စာပါ ပါဠိများကို ရန်ကုန်မြို့ ဘုရားဖြူတိုက် ဆရာတော် အသျှင်ရာဇိန္ဒသည် သက္ကရာဇ် ၁၃၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် မြန်မာဘာသာနိသျှ ပြန်ဆိုခဲ့သည်။ ထိုထက်စော၍ သက္ကရာဇ် ၁၁၁၁ ခုနှစ်ကလည်း ပုဂံမြို့နှင့် မြစ်တစ်ဘက်ကမ်း တန့်ကြည်တောင် အနောက်တောင်မြင့်ရွာ သုံးထပ်ကျောင်း ဆရာတော် အသျှင်ဓမ္မစာရီ မထေရ်သည် နိသျှပြန်ဆိုခဲ့ဘူးသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁)
လမ်းညွှန်မှာကြားချက်အရ ပြည်နယ်တိုင်း အသီးသီးမှ ထင်ရှားသော နေရာဒေသ၊ အဆောက်အဦးများ ထည့်သွင်း တည်ဆောက် စေခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် အကျယ် အဝန်း(၅၆.၆၇) ဧက အား မြေယာရှုခင်း စတင်အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက် တည်ဆောက်ခဲ့ရာ ကျပ်ငွေသန်းပေါင်း (၂၂၀၀၀) ခန့် ကုန်ကျခဲ့ပြီး (၂၀၀၆) ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့သည်။ ဥယျာဉ် အတွင်းလေ့လာနိုင်သော ထင်ရှားသော အထိမ်းအမှတ် များမှာ အောက်ဖော်ပြပါအတိုင်းဖြစ်သည်။

1. ကချင်ပြည်နယ် - ခါကာဘိုရာဇီတောင်
2. ကယားပြည်နယ်- တောင်ကွဲစေတီ
3. ကရင်ပြည်နယ် - ဇွဲကပင်တောင်
4. ချင်းပြည်နယ် - ရိဒ်ရေကန် ၊ နတ်မတောင်
5. စစ်ကိုင်းတိုင်း - ကောင်းမှုတော်စေတီ ၊စစ်ကိုင်းတောင်
6. တနင်္သာရီတိုင်း - ဘုရင့်နောင်အငူ
7. ပဲခူးတိုင်း - ကမ္ဘောဇသာဒီနန်းတော်
8. မကွေးတိုင်း - ရေနံမြေ
9. မန္တလေးတိုင်း - မြနန်းစံကျော်ရွှေနန်းတော်၊ ကျုံးမြို့ရိုး၊ ပုပ္ပါးတောင်ကလပ် ၊ ပိတ်ချင်းမြောင်လှိုင်ဂူ
10. မွန်ပြည်နယ် - ကျိုက်ထီးရိုးစေတီ
11. ရခိုင်ပြည်နယ် - သျစ်သောင်းပုထိုးတော်ကြီး
12. ရန်ကုန်တိုင်း - ရွှေတိဂုံစေတီတော် ၊မြို့တော်ခန်းမ
13. ရှမ်းပြည်နယ် - အင်းလေးကန် ၊ဖောင်တော်ဦးဘုရား ၊ဂုတ်ထိပ်တံတား
14. ဧရာဝတီတိုင်း - ချောင်းသာကမ်းခြေ ၊မော်တင်စွန်းဘုရား

ဥယျာဉ်သည် အမျိုးသားကန်တော်ကြီးဥယျာဉ်နှင့် တစ်ဆက်တည်း ထိစပ်လျက်ရှိပြီး မနိမ့်မမြင့် တောင်ကုန်းလေးများ အဖြစ် တည်ရှိနေသည့် မြေမျက်နှာ သွင်ပြင်ပေါ်တွင် မြေခင်း အလှရောင်စုံပန်း အလှပင်များနှင့် ဒေသရင်းအပင်များ ဝေဆာစွာ စိုက်ပျိုးထားသည့်အကြား ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းများရှိ အထင်ကရ သဘာ၀နေရာများ ၊ အဆောက်အဦးများကို တစ်နေရာတည်းတွင် လေ့လာမှတ်သားနိုင်သည်။

အမျိုးသားအထိမ်းအမှတ်ဥယျာဉ်အား ပြည်တွင်း ၊ ပြည်ပခရီးသွား ဧည့်သည်များ လာရောက်အပန်းဖြေ အနားယူရာတွင် သဘာ၀ ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် အလှအပများအား ရှုမြင်ခံစားခြင်းနှင့်အတူ ပြည်နယ် ၊တိုင်းအလိုက် ထူးခြား ထင်ရှားသည့် အထင်ကရ သဘာ၀အထိမ်းအမှတ်များနှင့် ဖန်တီးမှု အထိမ်းအမှတ် အလှအပများကို တစ်နေရာတည်းတွင် ပြည်ထောင်နယ်သဖွယ် ဆက်စပ်စုစည်း ခံစားနိုင်စေရန် ရည်ရွယ်၍ တည်ထောင်ဖွင့်လှစ်လျက် ရှိသည်။
**ဝေမွန်ဦး** (၁၉၈၈-၂၀၂၁) သည် **ရေမွန်** (Raymond) အမည်ဖြင့် လူသိများသော မြန်မာနိုင်ငံသား တေးရေး၊ တေးဆို၊ ဂီတပညာရှင်ဖြစ်သည်။

ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး
-----------------

ဂီတနယ်၌ ကျော်ကြားသူများဖြစ်သည့် တေးရေးတေးဆို စောခူဆဲနှင့် အဆိုတော် ခင်မြတ်မွန်တို့မှ ၁၉၈၈ ခု၌ ရန်ကုန်၌ မွေးသည်။ ငယ်အမည်မှာ တွတ်ပီဖြစ်ပြီး မွေးချင်းညီမ တစ်ယောက်ရှိသည်။ ငယ်စဉ်ကပင် မိဘများ ကွာရှင်းကြပြီး ရေမွန်ကို မိခင်က စောင့်ရှောက်သည်။

ဒဂုံ (၁) ၌ အထက်တန်းအောင်မြင်သည်အထိ ပညာသင်သည်။

ဂီတခြေလှမ်း
-----------

အထက်တန်းဖြေဆိုပြီးနောက် ယခင်ကပင် အစပျိုးရင်းဖြစ်သော အီးဒီးရော့တ်စ် (Idiots) အမည်ရှိ ရော့ခ်ဂီတဝိုင်းကို အောင်ရဲ၊ ဖိုးလုံး၊ ကျော်ခိုင်တို့နှင့်အတူ ပေါင်းထောင်သည်။ ရေမွန်က ဂစ်တာနှင့်တေးဆိုအဖြစ် ပါဝင်သည်။ ရေမွန်သည် ဂီတအမျိုးအစားမရွေးနားဆင်တတ်သူဖြစ်ပြီး ရပ်ပ်ပါ (Rapper) ဂျေးမီ (J Me) ၏ သီချင်းဖြစ်သော မငိုနဲ့တော့ သီချင်းတွင်လည်း ပါဝင်အားဖြည့်သီဆိုခဲ့သေးသည်။

အက်ဆိုင်အာ ရော့ခ်ဟောက်စ် (SIR Rock House) အမည်အောက်တွင် အီးဒီးရော့တ်စ်၊ ရီဇင်န် (Reason)၊ ဝမ့်တက်ဒ် (Wanted)၊ ဘစ်ဂ်ဘက်ဂ်ဟူသော ရော့ခ်အနွယ်ဝင် ဂီတဝိုင်းများ ပေါင်းကာ ရှိုးပွဲများ၊ သီချင်းခွေများ ထုတ်ခဲ့သည်။

အီးဒီးရော့တ်စ်အဖွဲ့အမည်အောက်တွင် *လူအဂီတ* (၂၀၁၁)၊ *ခေ​တ်သစ်ကျောက်* (၂၀၁၆) တေးစီးရီးများ ထုတ်သည်။ *ဘာလို*
နေသေးလဲ*၊* ချန်ခဲ့*၊ ဝမ်းနည်းတတ်တဲ့ချစ်သူ၊ ဆုလာဘ်၊ မင်းနဲ့နီးဖို့ နှင့် တခန်းရပ်* သီချင်းများမှာ အထူးထင်ရှားသည်။

ပရဟိတလှုပ်ရှားမှု
-----------------

ကလင်းရန်ကုန် (Clean Yangon) အကျိုးအမြတ်မယူအဖွဲ့၏ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ပြီး ကိုဗစ်ကာလ၌ အသွားအလာကန့်သတ်ချက်ကြောင့် စားဝတ်နေရေးအဆင်မပြေသော မိသားစုများကို ဆန်နှင့်ဟင်းချက်စရာများ လှူသည်။

ဘဝနိဂုံး
--------

၂၀၂၁ အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်သည်နောက် မြို့ပြဆန္ဒပြပွဲများတွင် ပေါ်ပေါ်ထင်ထင်ပါဝင်သည့်အတွက် နိုင်ငံတော်အကြည်ညိုပျက်စေမှု၊ ၅၀၅ (က) ဖြင့် ဖမ်းမိန့် အထုတ်ခံရသည်တွင် လွတ်မြောက်နယ်မြေခေါ်သော တော်လှန်ရေးအင်အားစုတို့ရှိရာသို့ ပူးပေါင်းသည်။

၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ဇွန်လ ၂၃ ရက်နေ့မနက်တွင် အစာအိမ်သွေးကြောပေါက်ကာ ရုတ်တရက်ကွယ်လွန်သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၃၂ နှစ်သာရှိသေးသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  "Clean Yangon အဖွဲ့မှာ လုပ်အားပေးခဲ့တဲ့ အဆိုတော်ရေမွန်"။ ၂၀၂၀-၀၆-၀၁

ပြင်ပလင့်များ
-------------

* ဖေ့စ်ဘွတ်ခ် ပေါ်ရှိ ရေမွန်
* SoundCloud ပေါ်ရှိ ရေမွန်
* Youtube ပေါ်ရှိ Idiot Band
ရိန်းဘိုးထရောက် ၊*Oncorhynchus mykiss*
ဘီဝါ ထရောက် သို့ ဘီဝါ ဆယ်လမွန် ၊*Oncorhynchus masou rhodurus*
**ထရောက်ငါး**၏ အပေါ်ပိုင်းသည် အများအားဖြင့် ညို၍ အောက်ပိုင်းမှာ ငွေရောင်ပေါက်နေတတ်သည်။ တစ်ကိုယ်လုံး တွင် အမည်းပြောက်များ ရှိသည်။ သို့သော် မျိုးစိတ် ကွဲပြားခြား နားသည်နှင့်အမျှ ငါး၏အရောင်အဆင်းတို့လည်း ကွဲလွဲတတ် သည်။ ထိုသို့ ကွဲလွဲမှုများရှိခြင်းကြောင့် ငါးအကြောင်း ကျွမ်းကျင် သူများပင်လျှင် ထိုငါးနှင့်စပ်လျဉ်း၍ သဘောကွဲလွဲကြလေသည်။

သိပ္ပံပညာရှင်များက ထရောက်ငါးကို အဓိကအားဖြင့် နှစ် မျိုးခွဲကြလေသည်။ ထိုနှစ်မျိုးမှာ ထရောက်မျိုးနှင့် ချားမျိုးတို့ ဖြစ်သည်။ ချားမျိုးမှာကား အလွန်အရသာရှိသော ငါးမျိုးဖြစ် သည်။ ပင်လယ်၌ ကျက်စားသော ထရောက်မျိုးနှင့် ရေချိုတွင် ကျက်စားသော ထရောက်မျိုးဟု နှစ်မျိုးခွဲ၍ ရှိပြန်သည်။ ထိုငါး နှစ်မျိုးစလုံးသည် အရသာရှိ၍ မျှားရန်အတွက် ကောင်းသဖြင့် တန်ဖိုးထားကြသည်။

ထရောက်ငါးများကို ကမ္ဘာ့မြောက်ပိုင်းတွင် တွေ့ကြရသည်။ ထိုအပိုင်းရှိ အင်းအိုင်၊ မြစ်၊ ချောင်းများအတွင်း၌ ထရောက် ငါးမျိုး မြောက်မြားစွာနေကြသည်။ ပင်လယ်တွင်း၌နေသည့် ထရောက်ငါးများသည် ဥအုချိန်သို့ ရောက်သောအခါ မြစ် ချောင်းများရှိရာသို့ ဆန်တက်လာကြသည်။ ဥအုချိန်မှာ နွေကူး ဥတုအစလောက်တွင်ဖြစ်သည်။ နွေကူးဥတုသို့ရောက်၍ ရေပူ လာသောအခါ ဥများပေါက်ကြသည်။ ရေစီးသန်၍ ကျောက် စရစ်များရှိသောရေတွင် ထရောက်ငါးသည် အလွန်အပွားမြန်သည်။

ဆောင်းဥတုတွင် ထိုငါးများသည် မြစ်ချောင်းကို စုန် ဆင်းလာကြပြီးလျှင် ပင်လယ်တွင်း၌ နေကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာနိုင်ငံဘာသာပြန်စာပေအသင်း (၁၉၆၁)။ "*ထရောက်ငါး*"။ in စွယ်စုံကျမ်းစာတည်းအဖွဲ့ (ed.)။ *မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း*။ **၅** (ပထမအကြိမ် ed.)။ ဟေဇယ်၊ ဝပ်ဆင်နှင့် ဗိုင်းနေး ပုံနှိပ်လုပ်ငန်း၊ အင်္ဂလန်။: စာပေဗိမာန်။
17.보 기=ဥပမာ

18.문장= စာကြောင်း

19.완성하다= ပြည့်စုံအောင်လုပ်သည်။

20.어느= ဘယ်

21.발음 = အသံထွက်

22.직업= အလုပ်အကိုင်

23.회사원= ကုမ္ပဏီဝန်ထမ်း

24.주부 = အိမ်ရှင်မ

25.경찰관 = ရဲသား

26.소방관= မီးသတ်သမား

27. 공무원= အစိုးရဝန်ထမ်း

28. 점원= ဆိုင်ဝန်ထမ်း

29. 의사 = ဆရာဝန်

30. 간호사 = သူနာပြု

31.요리사= စားဖိုမှူး

32.운 전기사 = ကားမောင်းဆရာ

33.기술자= နည်းပညာရှင်

34.목 수=လက်သမား

35.농부= လယ်သမား

36.어부= တံငါသည်

37.그림= ရုပ်ပုံ

38.알맞다= မှန်ကန်သည်။

39.말= စကား

40.연결하다= ဆက်သွယ်သည်။

41.활동= လှုပ်ရှားမှု

42.국적= မွေးရပ်နိုင်ငံ

43.묻다= မေးသည်။

44.무엇= ဘယ်အရာ

45.문화=ယဉ်ကျေးမှု

46.인사= နှုတ်ဆက်ခြင်း

47.예절= ကျင့်ဝတ်

48.자신=မိမိ

49.-보다= - ထက်

50. 나이가 많다 =အသက်ကြီးသည်

51.지위=ရာထူး

52.높다= မြင့်သည်။

53.처 음= ပထမဆုံး

54.만나다= တွေ့ဆုံသည်

55. 직장= လုပ်ငန်းခွင်

56.동료= လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်

57.알다= သိသည်။

58.어리다= ငယ်ရွယ်သည်။

59.친하다= ရင်းနှီးသည်။

60. 들어가다 = ဝင်သွားသည်။

စာသားမှအသံပြောင်းလဲပေးသောစနစ် (Text to Speech, TTS)
---------------------------------------------------

ယခုသင်ဖတ်ရှုနေတဲ့ စာပိုဒ်ကို သင့်ဘေးနားမှ တစ်စုံတစ်ယောက်က အသံထွက်ဖတ်ရှုပေးနေမယ်ဆိုရင် သင့်အတွက် အဆင်မပြေနိုင်ဘူးလား။
ဒီလိုသာဆိုရင် သင့်မျက်လုံးကို အနားပေးထားလို့ရသလို အခြားအလုပ်တစ်ခုခုကိုလည်း တစ်ပြိုင်တည်း လုပ်ကိုင်လို့ရနိုင်မယ်လေ။
ဥပမာ သင်မီးပူတိုက်နေတုန်း ဘေးနားက သင်ဖတ်ရှုလိုတဲ့ စာများကို ဖတ်ပေးနေမယ်ပေါ့။ ဒါပေမယ့် သင်လိုအပ်တဲ့အချိန်တိုင်း ဘေးနားမှာ စာဖတ်ပေးမယ့်
လူတစ်ယောက်အမြဲရှိနေဖို့ဆိုတာ မဖြစ်နိုင်ဘူးလေ။ ဒါတွေအားလုံးအဆင်ပြေသွားစေဖို့ စာသားမှအသံပြောင်းလဲပေးသောစနစ်က ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။

စာသားမှအသံပြောင်းလဲပေးသောစနစ် ဆိုတာဘာလဲ
---------------------------------------

ကွန်ပျူတာ၊ မိုဘိုင်းဖုန်းနှင့် အခြားသော ကွန်ပျူတာဆက်စပ် ပစ္စည်းများပေါ်တွင် စာသားများကို အသံထွက်၍ ဖတ်ရှုပေးနိုင်သည့်စနစ် ဖြစ်ပါတယ်။

စာသားမှအသံပြောင်းလဲပေးသောစနစ် ဘာကြောင့်လိုအပ်တာလဲ
-------------------------------------------------

ဤစနစ်ကို မျက်မမြင်တွေ၊ အမြင်အာရုံအားနည်းနေသူတွေ၊ အဖိုးအဖွားတွေအတွက်သော်လည်းကောင်း၊ စာဖတ်ဖို့ အချိန်သီးသန့်မပေးနိုင်သူတွေအတွက်သော်လည်းကောင်း၊ လုပ်ငန်းပိုင်းဆိုင်ရာလိုအပ်ချက်များကြောင့်သော်လည်းကောင်း နေရာများစွာမှာ အလွန်အသုံးဝင်ပါတယ်။

စာသားမှအသံပြောင်းလဲပေးသောစနစ် ကို စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေမှာ ဘယ်လိုအသုံးချမလဲ
---------------------------------------------------------------------------

စာသားမှအသံပြောင်းလဲပေးသောစနစ်ကို ဘယ်လိုအကောင်အထည်ဖော်လဲ
-------------------------------------------------------

အခြားနိုင်ငံများ၏ အတွေ့အကြုံနှင့် အခြေအနေများ
---------------------------------------------

လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အကောင်အထည်ဖော်နေမှု အခြေအနေများ
--------------------------------------------------------

ကျမ်းကိုး
---------

NLP
**သုစိပုဘာ ဝိလိသိဓာ** ဆိုသည်မှာ သျှင်မဟာရဋ္ဌသာရ၏ ဆုံးမစာ ပင်ဖြစ်သည်။

စာသင်သားတို့အား ဆုံးမသော ဧကပိုဒ်ရတု
-----------------------------------

သုစိပုဘာ ဝိလိသိဓာ  

အက္ခရာစွဲသုံး ဤရှစ်လုံးကို  

သီကုံးပန်းသွင် နေ့တိုင်းဆင်လော့  

  

စာသင်ပျိုနု အခြေပြုတို့  

ဥဇုဘူတ လုံ့လပြင်းစွာ  

သူ့ထက်ငါဟု နှုတ်မှာရွရွ ကြိုးပမ်းကလျှင်  

သိပ္ပကျေးဇူး အထူးသိမြင်  

ပညာရှင်ဟု မထင် မပေါ် မကျော်စောဘဲ  

တီမှာလွဲအံ့  

  

အရဲကြိုးကုတ် ကြက်ရဲသုတ်သို့  

အားထုတ်ခုံမင်  

မသင်မအံ မကြံမမေး  

ဆွေးနွေးရောနှော  

ဟောပြောမဲ့ထွေ  

ပေချပ်ရေဖြင့် ကုန်စေဆန်းသာ  

သင်ချေပါလည်း  

ဘယ်မှာဂုဏ်ရှင် ကျော်စောထင်လိမ့်  

  

စာသင်ဟူက  

ကျမ်းထိုမျှကို တွေ့ကမရှောင်  

ကြောင်ပုစွန်စား ကြွပ်ကြွပ်ဝါးသို့  

လွှသွားပမာ ကျောက်ထက်စာသို့  

လိုရာရအောင် ကြံဆောင်လေ့ကျက်  

အနက် အဓိပ္ပာယ် နှုတ်ဝယ်ရွရွ ထားချေမှတည့်  

တစ်စပေါ်လျှင် ချည်စငင်သို့  

သဘင်ပွဲမှောက် ဆိုရေးရောက်က  

လန့်ကြောက်မရှိ   

သတိမြဲခိုင် ကျောက်တိုင်ပမာ  

ကေသရာသို့ ရွံ့ရှာမဲ့လျှင်  

 ဆိုခင်းနည်းနာ အဖြာဖြာကို  

မကြာနှုတ်လျှောက် ခန့်ချင့်ထောက်လော့  

  

အံ့လောက်ဖွယ်သာ ဂါထာပါဌ်သား  

စကားဝိုက်လည်  

စဉ်ရှည်ရှေးတီး စကားကြီးက  

စသည်ထိုထို ဝိဂြိုဟ်ဝစနတ် ဓာတ်ရပစ္စည်း  

ထုံးနည်းပမာ  

ဂါထာဆန်းဂိုဏ်း ကရိုဏ်းဌာန်စစ်  

ဖွင့်လှစ်ဋီကာ အဋ္ဌကထာပါဠိ အောက်ထက်ညှိ၍  

ကဝိလက္ခဏာ အဖြာဖြာကို  

သေချာဆည်းဆ ဆိုဝံ့ကလျှင်  

ဘဝဤတွင် ခုမျက်မြင်လည်း  

မထင်ဘယ်မှာ ရှိဘိရာအံ့  

သံသရာလည်း ပမာကဲလွန်  

အဆုံးစွန်မူ ညီမွန်တုလွတ်  

သုံးလူ့နတ်ဝယ်  

အကျွတ်ဘယ်မှာ ဝေးတော့မည်။

ခက်ဆစ်ရှင်းလင်းချက်
-------------------

* သု = သုဏေယျ… နာကြားရာ၏။
* စိ = စိန္တေယျ.. ကြံစည်ရာ၏။
* ပု = ပုစ္ဆေယျ.. မေးမြန်းရာ၏။
* ဘာ = ဘာသေယျ.. ရွတ်ဖတ်ရာ၏။
* ဝိ = ဝိစာရေယျ .. စူးစမ်းဆင်ခြင် စိစစ်ရာ၏။
* လိ = လိခေယျ.. ရေးမှတ်ရာ၏။
* သိ = သိက္ခေယျ.. သင်ကြားရာ၏။ (တစ်ပါးသူအားပြန်လည်သင်ကြားရာ၏)
* ဓာ = ဓာရေယျ.. နှုတ်တက်ဆောင်ရာ၏။

ကျမ်းကိုး
---------

1. *မြန်မာစာညွန့်ပေါင်းကျမ်း*။ ပထမတွဲ။ စာပေဗိမာန်။ နိုဝင်ဘာ ၁၉၉၁။ p. စာ(၆၁)။
အချုပ်အခြာအာဏာဆိုသည်မှာ တိုင်းပြည်တစ်ခုကို စည်းကမ်းနည်းလမ်းကျနစွာဖြင့် မောင်းနှင် ထိန်းသိမ်းနိုင်ရန် အတွက်၎င်း၊ ပြည်သူတို့၏ အကျိုးစီးပွားတိုးတက်မှုကို ကာကွယ်ရန်အတွက်၎င်း လိုအပ်သည့်အာဏာမျိုးဖြစ်သည်။ အချုပ်အခြာပိုင်ဆိုင်မှုရှိမှသာလျှင် မိမိတို့တိုင်းပြည်နှင့်လူမျိုး အကျိုးကိုဖော်ဆောင်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင်ခြင်းသည် လွတ်လပ်သော တိုင်းပြည်တစ်ပြည်၏ အဓိက ဝိသေသလက္ခဏာ တစ်ရပ်ပင် ဖြစ်သည်။ အချုပ်အခြာ အာဏာကို အပိုင်းသုံးပိုင်းဖြင့် ခွဲခြားသတ်မှတ်သည်။ထိုအရာကို အချုပ်အခြာ အာဏာဟုခေါ်သည်။

အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာ
----------------

အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာကို ပြည်သူတို့ရွေးကောက်ထားသည့် သက်ဆိုင်ရာ နိုင်ငံ့အကြီးအကဲက ကိုင်တွယ် အုပ်ချုပ်သည်။ ပါလီမန် ဒီမိုကရေစီ စနစ် ကျင့်သုံးသည့်နိုင်ငံများတွင် ဝန်ကြီးချုပ်၊ သမ္မတစနစ်ကျင့်သုံးသည့် နိုင်ငံများတွင် သမ္မတ များက အုပ်ချုပ်ရေး အကြီးအကဲအဖြစ်နှင့် ၎င်းအုပ်ချုပ်ရေးအာဏာကို စွဲကိုင်ကျင့်သုံးသည်။

ဥပဒေပြုရေးအာဏာ
--------------

ဥပဒေပြုရေးအာဏာ ကိုမူ လူတစ်ဦးတစ်ယောက်၏ ဦးစီးမှုအောက်တွင် ထားလေ့မရှိပဲ ပြည်သူတို့ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ထားသည့် ကိုယ်စားလှယ်များ ဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားသော လွှတ်တော်သို့ အပ်နှင်းထားသည်။ ထို လွှတ်တော်၏ တာဝန်မှာ နိုင်ငံတွင် လိုအပ်သည့် ဥပဒေများကို အချိန်အခါ နှင့် အခြေအနေအရ သတ်မှတ်ပေးရန်ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ဆုံးဖြတ်ရာတွင် ဥပဒေတစ်ရပ်ကို အတည်ပြု၊ မပြုမဲပေးခြင်းစနစ် ကို ကျင့်သုံးသည်။

တရားစီရင်ရေးအာဏာ
----------------

တရားစီရင်ရေးအာဏာကို တရားသူကြီးချုပ်နှင့် ဗဟိုတရားရုံးချုပ် အဖွဲ့ဝင် တရားသူကြီးများထံ အပ်နှင်းသည်။ ပြစ်မှုဆိုင်ရာ ကိစ္စတစ်ခုကို အဆုံးအဖြတ်ပေးခြင်းသည် အတွေ့အကြုံရင့်ကျက်မှု နှင့် သက်ဆိုင်ရာ ဥပဒေသ များကိုကျေညက်စွာ နားလည်မှု တို့ပေါ်တွင် မူတည်သဖြင့် တရားသူကြီးချုပ်ရာထူးကို ပြည်သူတို့ရွေးကောက်ခြင်းဖြင့် ခန့်အပ်မရနိုင်ပေ။ တရားသူကြီးချုပ်နှင့် အဖွဲ့ဝင်များကို နိုင်ငံ့အကြီးအကဲ (သမ္မတ၊ ဝန်ကြီးချုပ်) ကရွေးချယ်ပေးပြီး လွှတ်တော်က အတည်ပြုပေးခြင်းဖြင့် ခန့်အပ်လေ့ရှိကြသည်။
**ဂန်ဂရာမယကျောင်းတော်** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ကိုလံဘိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် အရေးအပါဆုံးကျောင်းတော်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ကျောင်းတော်သည် ယဉ်ကျေးမှုအမြင်နှင့် ယခုခေတ်ဗိသုကာလက်ရာများကို ပေါင်းစပ်ထားသည်။ ဘေရာရေကန်တွင် တည်ရှိသည်။ ၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် တည်ဆောက်ပြီးစီးခဲ့သည်။

ထင်ရှားသည့် ပုဂ္ဂိုလ်များ
-------------------------

ကျောင်းတော်တွင် စာပေတွင်ကြေပွန်တတ်မြောက်ကြသည့်သူများဖြစ်ကြသည့် Ratmalana Sri Dharmarama Thero, Waskaduwa Sri Subhuti Thero, Weligama Sri Sumangala Thero, Welivitiye Dhammaratna Thero, and Pandit Batuwantudawe တို့သည် သီတင်းသုံးနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။

ဗိသုကာ
------

ကျောင်းတော်၏ ဗိသုကာသည် သီရိလင်္ကာ၊ ထိုင်း၊ အိန္ဒိယ၊ တရုတ် စသည့်လက်ရာများကို ရောနှောကာတည်ဆောက်ထားသည်။

ကျောင်းတော်တွင် အဆောက်အဦများစွာ ပါဝင်သည်။ ၎င်းသည် ဘေရာရေကန်မှ သိပ်မဝေးသည့်နေရာတွင် တည်ရှိသည်။ ကျောင်းတော်တွင် ဝိဟာရများ (ကျောင်း)၊ စေတိယများ (ဘုရား)၊ ဗောဓိပင်၊ Mandiraya ဝိဟာရ၊ ဆီးမမလက (ရဟန်းများစုဝေးရာခန်းမ)နှင့် ဓာတ်တော်တိုက်တို့ ပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် ပြတိုက်တစ်ခု၊ စာကြည့်တိုက်တစ်ခု၊ နားနေခန်း၊ အထပ်သုံးထပ်ပါသည့် ပရိဝေန၊ စာသင်ကြားရ ခန်းမများ၊ ဒါနပြုရာအခန်း စသည်တို့လည်း ကျောင်းပရဝုဏ်တွင် ပါဝင်ကြသည်။

လာရောက်လည်ပတ်သူအများစုသည် ဆီးမမလက၏ ဗိသုကာကို ကြည့်ရှုလေ့လာရန် လာရောက်ကြသည်။ ၎င်းကျောင်းတော်သည် မူဆလင်ဘာသာဝင် ထောက်ပံ့သူဖြစ်သည့် Geoffrey Bawa ၏ လှူဒါန်းမှုဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည်။

သမိုင်း
-------

လက်ရှိလုပ်ဆောင်မှုများ
----------------------

ကျောင်းတော်တွင် ဗုဒ္ဓဘာသာဝတ်ပြုခြင်း စသည်တို့သာမကပဲ သင်ကြားရေးနေရာတစ်ခုအဖြစ် လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။ ကျောင်းတော်တွင် သက်ကြီးရွယ်အိုများအတွက် ဂေဟာ၊ အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းသင်ကြားရာကျောင်း၊ မိဘမဲ့ကလေးဂေဟာ အဖြစ် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ ကျောင်းတော်သည် မတူညီသည့်ဒေသများမှ ဝတ်ပြုသူများကို မတူထူးခြားစွာ ဆွဲဆောင်လျက်ရှိသည်။

ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
---------------

* ဆီးမမလက

ပြင်ပလင့်များ
-------------

* Gangaramaya Temple
* Gangaramaya, More Than A Temple Archived 9 May 2021 at the Wayback Machine.
* Podi Hamuduruwo: On The Path Of Virtue Archived 24 January 2021 at the Wayback Machine.
* For The Greater Good Archived 13 May 2021 at the Wayback Machine.
* Supatipanno Bhagavato Savaka Sango: A Life By Example Archived 11 May 2021 at the Wayback Machine.
* Gangaramaya Podi Hamuduruwo - Monk with a Purpose Archived 22 January 2013 at Archive.is
* Gangaramaya Nawam Maha Perahera 2013 Archived 9 April 2013 at Archive.is
* Navam Maha Perahera

ကိုးကား
-------

1. ↑  Gangaramaya Temple။ John Keells Hotels Group။ 10 May 2012 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  9 May 2021 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။