* စေတီပုထိုးအမှတ်=၁၈၁၂/၁၁၁၀

ထီးလိုမင်းလိုဘုရားသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုဂံရှိ ဂူဘုရားတစ်ဆူ ဖြစ်ပြီး ပုဂံ-ညောင်ဦးကားလမ်းဘေးတွင် တည်ရှိလေသည်။ ထီးလိုမင်းလိုဘုရားသည် ကွမ်းတောင်ပေါက်လိုဏ် သုံးဆင့်ဂူဘုရား ဖြစ်ပြီး (၁၈)မတ်(၁၂၀၈) တွင် ဇေယျသိင်္ခ နားတောင်းများမင်း (ထီးလိုမင်းလို) အေဒီ (၁၂၁၁-၁၂၃၁) တည်ခဲ့သည်။ 

ထီးလိုမင်းလိုဘုရား

သမိုင်း
-------

အစဉ်အလာဆိုကြသည်မှာ ဖခမည်းတော် **နရပတိစည်သူ**မင်းသည် နတ်ရွာစံခါးနီး အချိန်တွင် သားတော်များအနက် တစ်ဦးကို နန်းရစေချင်သည်။ သို့ရာတွင် အများကျေနပ်အောင်ဟု သားတော်အားလုံးအလယ်တွင် ထီးဖြူစိုက်ကာ မင်းဖြစ်ထိုက်သူသို့ ထီးဖြူညွတ်စေသတည်းဟု အဓိဋ္ဌာန်သော် သူလိုလားသည့် ​**ဇေယျသိင်္ခ**မင်းသား ဘက်သို့ ထီးဖြူညွတ်လေသည်။ ထိုသို့ ထီးကလည်းလို၊ မင်းကလည်းလို၍ ထီးလိုမင်းလိုမင်းဟူ၍ ခေါ်တွင်ကြသည်ဟု ဆိုသည်။ တဖန် ထီးဖြူညွတ်ရာ၌ ဘုရားတည်ထားရာ ထီးလိုမင်းလို ဘုရားဟု ခေါ်တွင်လေသည်ဟု ဆိုကြသည်။ **နာတောင်မျာ** ဟူသော အမည်ကား ကျောက်စာလာ အမည်ဖြစ်သည်။ ထီးလိုမင်းလို ဟူသော ဝေါဟာရမှာ **တိလောကမင်္ဂလာ** (သုံးလောက ကျက်သရေဆောင်) ဟူသော ရှေးမွန်ဘာသာ အရေးအသားကို အဖတ်မှားရာက ထီးလိုမင်းလို ဟူ၍ ဖြစ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

ဗိသုကာ လက်ရာများ
----------------

**နာတောင်မျာ**မင်း သည် ထီးလိုမင်းလိုဘုရား တည်ရာတွင် မိမိ၏ဖခင် **နရပတိစည်သူ** မင်းကြီး တည်ထား ကိုးကွယ်ခဲ့သည့် **စူဠာမဏိ** ဘုရားပုံသဏ္ဌာန် အတိုင်း တည်ခဲ့သည်။ စေတီတော်သည် အရံတံတိုင်းအတွင်း တည်ရှိ၍ အောက်ခြေမှ ကွမ်းတောင်ထိပ်အထိ ဉာဏ်တော်ပေ (၁၅၀) ရှိ၏။ ဘေးတစ်ဖက် တစ်ချက်သည် ပေ (၁၄၀) ကျယ်၏။ လိုဏ်နှစ်ထပ်ရှိ ဂူအကြီးစား ဖြစ်လေသည်။ အာရုံခံခန်းမကြီးသည် အရှေ့ဘက် မျက်နှာမူ၍ အခြားသုံးဖက်တွင် လည်း ပေါင်းကူးမုခ်ခုံး အာရုံခံများ တည်ဆောက်ထားလေသည်။ 

ဂူအတွင်း ဝင်လိုက်သည်နှင့် တင်ပျဉ်ခွေ ဆင်းတုတော် လေးဆူကို လင်းလင်းကျင်းကျင်း ဖူးနိုင်ပေသည်။ ထို့ပြင် ပုဂံသားအချို့က သူတို့၏ မွေးသက္ကရာဇ်များ မပျောက်ပျက်စေရန် နံရံတွင် မင်စာဖြင့် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်ကို တွေ့နိုင်သည်။ (ဂန္ဓကုဋိ) နံရံတစ်ဖတ်တစ်ချက်ရှိ လှေကားဖြင့် အပေါ်တက်လိုက်သော် ဆင်းတုလေးဆူကို မြင်ရပြန်ဦးမည်။ ထိုအထပ်မှတဆင့် ကွမ်းတောင်အခြေအထိ တက်နိုင်လေသည်။ 

ထီးလိုမင်းလို ဘုရားတွင် နံရံဆေးရေး ပန်းချီ၊ အင်္ဂတေ ပန်းတော့လက်ရာ များနှင့် စဉ့်ကွင်း များကို လေ့လာနိုင်သည်။ ထီးလိုမင်းလို ဘုရားအတွင်းရှိ နံရံဆေးရေး ပန်းချီများမှာ ရာသီဥတုဒဏ်နှင့် ပိုးမွှားဒဏ်များကြောင့် ပျက်စီးယိုယွင်း လျက်ရှိသည်။ စင်္ကြန်ပတ်လမ်း ပေါင်းကူး မျက်နှာကျက်တွင် နံရံဆေးရေးပန်းချီ အနည်းငယ်နှင့် ဇာတာခွင်များ ရေးမှတ်ထားသည်ကို တွေ့ရသည်။

ထီးလိုမင်းလို ဘုရား အရှေ့ဘက် အတွင်းမုခ်ခုံး၏ တောင်ဘက် နံရံတွင် ခရစ်(၁၅)ရာစုနှစ်က ရေးထိုးခဲ့သည့် မိဖုရားစော တောကျောင်းနေ သဒ္ဓမ္မဒိဝါကရ မထေရ်၏ ဆုတောင်း မေတ္တာစာ ကမ္ပည်းမင်စာ (၁၄)ကြောင်းရှိသည်။

ထီးလိုမင်းလို ဘုရားတွင် အင်္ဂတေပန်းတော့ လက်ရာများရှိရာ ဘုရားအပြင်ဘက် ချင်မိတ် တိုးတန်း အောက်တွင် ပင့်ထောက်ခံ ထားသော သံကျောက်တုံးတန်းနှင့် ဘီလူး ပန်းဆွဲများ၊ အပေါ်ထပ် လိုဏ်ထောင့် တိုင်ဖုန်းပန်းများ၊ ဘီလူး ပန်းကိုက်နှင့် ခြူးပန်း ခြူးနွယ်များ၊ အဝင်မုခ်ဝရှိ ပန်းဆွဲများ၊ တိုင်ဖုံးပန်းများ၊ ပြတင်းပေါက်တံကဲရှိ အင်္ဂတေပန်း များကို လေ့လာနိုင်သည်။ ထီးလိုမင်းလို ဘုရား၏ အပေါ်ထပ် ပစ္စယာစိန်တန်း များနှင့် အောက်ခြေမှန်ကွက် များ၌ အစိမ်းရောင် အတွင်း အဝါရောင် ထည့်သွင်း ထားသော စဉ့်ကွင်းများဖြင့် တန်ဆာဆင် ထားသည်။ ထီးလိုမင်းလို ဘုရား၏ တိုင်မ နံရံအဆုံးတွင် ခြင်္သေ့ရုပ်ကို ကိုယ်ထည်နှစ်ခွ ဖြင့် တန်ဆာဆင် ထားသည်။

ကိုးကား
-------

|  |  |
| --- | --- |
|  | ဝီကီမီဒီယာ ကွန်မွန်းစ်တွင် ***Htilominlo*** နှင့် ပတ်သက်သော မီဒီယာ ရှိသည်။ |

1. ↑  ဦးကျော်အောင်(စာတည်းမှူး)၊ တက္ကသိုလ် ဘာသာပြန်နှင့်စာအုပ်ထုတ်ဝေရေးဌာန၊အဆင့်မြင့်ပညာဦးစီးဌာန - ပုဂံစေတီပုထိုးများ
2. ↑  မြတ်မင်းလှိုင်၏ မြန်မာပြည်ရှိ ရှေးဟောင်းဘုရား စေတီပုထိုးများ (ပ-တွဲ) ၂၀၀၃-ခု၊ ဇန်နဝါရီလထုတ်

  


| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
ပုဂံ |
| --- |
| သမိုင်းကြောင်း | 
* ပုဂံခေတ်
* ပုဂံမင်းဆက်
* ပုဂံခေတ်ကဗျာ
* မြစေတီကျောက်စာ
* တန္တရအယူဝါဒ

 |
| စွယ်တော်လေးဆူ | 
* ရွှေစည်းခုံစေတီ
* တန့်ကြည့်တောင်စေတီ
* လောကနန္ဒာစေတီ
* တုရင်တောင်စေတီ

 |
| ဘုရားပုထိုးများ | 
* ဂူပြောက်ကြီး (ဝက်ကြီးအင်း)
* ဂူပြောက်ငယ် (ဝက်ကြီးအင်း)
* ဆပဒစေတီ
* ကျောက်ဂူဥမင်ဘုရား
* ကုန်းတော်ကြီးဂူဘုရား
* သကျမုနိဂူဘုရား
* ထီးလိုမင်းလိုဘုရား
* အာနန္ဒာဘုရား
* ရွှေဂူကြီးဘုရား
* သံတော်ကြားဘုရား
* သဗ္ဗညုဘုရား
* ဓမ္မရံကြီးဘုရား
* ရွှေဆံတော်စေတီ
* ရှင်ပင်သာလျောင်း
* မင်္ဂလာစေတီ
* ပုထိုးသားများဂူဘုရား
* ကန်တော့ပလ္လင်ဘုရား
* မဟာဗောဓိစေတီ
* ဗူးဘုရား
* ဂူပြောက်ကြီး (မြင်းကပါ)
* ဂူပြောက်ငယ် (မြင်းကပါ)
* မြင်းကပါစေတီ
* ပေါ်တော်မူဘုရား
* မနူဟာဘုရား
* နန်းဘုရားကျောင်း
* အပယ်ရတနာဘုရား
* နဂါးရုံဂူဘုရား
* စိမ်းညက်အစ်မဘုရား
* စိမ်းညက်ညီမဘုရား
* နန္ဒာမညာဂူဘုရား
* သမ္ဘူလဘုရား
* ဘုရားသုံးဆူ
* လေးမျက်နှာဂူဘုရား
* ဓမ္မရာဇိကဘုရား
* စူဠာမဏိဘုရား
* မြစေတီ
* ပြဿဒါးကြီး (ပြဿဒ်ကြီး)
* အလိုတော်ပြည့်ဂူဘုရား
* ရှင်မထီးဘုရား
* ငကျွဲနားတောင်းစေတီ
* လောကထိပ်ပန်ဘုရား
* စိုးမင်းကြီးစေတီ
* ဖက်လိပ်ဘုရားများ
* စေတနာကြီးဘုရား (စည်စနာ)
* ဂူပြောက် (ဗိုလ်ချိုမိဂူပြောက်)
* တရုတ်ပြေးဘုရားကြီး
* ရပ်စောက်ဂူဘုရား
* တောင်ပုံလောကနာထ ဂူဘုရား
* တိုင်းချွတ်ဂူဘုရား
* ပုတ္တလင်ပုထိုး
* မြင်းပြဂူဘုရား
* ကျဆင်းဂူဘုရား
* အဇ္ဇဂေါဏဂူဘုရား
* ငလူးဂူဘုရား
* စောလှဝန်းဂူဘုရား
* မလာဖြစ်ဂူဘုရား
* မလုံးဖြစ်ဂူဘုရား
* လက်ပွတ်ကန်ဂူဘုရား
* သင်္ကန်းရုံဂူဘုရား
* သမန်းဂူဘုရား
* ဇံသီးဂူဘုရား
* ထောက်လှော်ကားဂူဘုရား
* တပ်ခလေးဂူဘုရား
* ပိန္နဲဂူဘုရား
* ဇေယျသွတ်ဂူဘုရား
* ကဇွန်းအိုဘုရား
* သုံးနယ်ခြားဂူဘုရား
* ဆင်များရှင်ဘုရား
* ရှင်ပင်သက်ရှည်ဘုရား
* သက်တော်ရစေတီတော်
* ထီးတန်ဆောင်ဘုရား
* ငှက်ပစ်တောင်ဘုရား
* နရသီဟပတေ့မင်းကောင်းမှုဘုရား
* အိမ်ရာကျောင်းငါးမျက်နှာ
* တန်ဆောင်းဂူဘုရား
* မြေပုံသာဘုရားလှ(လောကမုနိ)
* တာမနိဘုရား
* ချောက်ဘုရားလှ
* ချောက်ဘုရားလှငယ်
* ဂူနီဘုရား

 |
| အထင်ကရ နေရာများ | 
* ပုဂံမြို့ဟောင်း
* ပုဂံမြို့သစ်
* ပုဂံရှေးဟောင်းသုတေသနပြတိုက်
* ပုဂံနန်းတော်ရာ
* သရပါတံခါး
* ငှက်ပစ်တောင်
* မြင်းကပါ
* ဥပါလိသိမ်
* နတ်လှောင်ကျောင်း
* ရှင်အာနန္ဒာအုတ်ကျောင်း
* ကျန်စစ်သားဥမင်
* မြကန် -ပိဋကတ်တိုက်
* မီးမလောင်ကျောင်း
* စိုးမင်းကြီးကျောင်း
* အာမနာကျောင်း -ဖွားစောရွာ -မင်းနန်သူရွာ
* သူဌေးမုခ်ဂူ
* ကျောက်စာဂူ
* စာသင်ဂူ
* တုရင်တောင်
* မြကန်စက္ကူတိုက်
* တန့်ကြည့်တောင်
* သမီးဝှက်ဥမင်နှင့် မြားသဂူ
* သီရိပစ္စယာ

 |