recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ဘာဂါဟတ် ဗလီမြို့တော်** သည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ ဘာဂါဟတ်ခရိုင်တွင် တည်ရှိသော ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာတွင် ၁၅ ရာစုအတွင်း ဘင်္ဂလား စူလတန် ဘုရင်တို့မှ တည်ဆောက်ခဲ့သော ဗလီအချို့ပါဝင်ပြီး အမိုးခုံး ခြောက်ဆယ် ဗလီ မှာ အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ အခြားသော ဗလီများတွင် ဆင်းအဲယား ဗလီ၊ အမိုးခုံး ကိုးခု ဗလီ၊ ခန်ဂျာဟန်၏ ဂူသင်္ချိုင်း၊ ဘီဘီ ဘက်ဂ်နီ ဗလီ နှင့် ရွန်ဗီဂျွိုင်းပူရ် ဗလီတို့ ပါဝင်သည်။ ထိုဗလီများမှာ စူလတန်ဘုရင် ဘင်္ဂလား၏ မာမွတ်ရှား မှ ဆန်ဒါဗန်တွင် နန်းရင်းဝန်အဖြစ် ခန့်အပ်သော တာ့ခ် စစ်ဖက်အရာရှိ အူလူး ခန် ဂျာဟန် နန်းရင်းဝန် ဖြစ်နေစဉ် အချိန်က တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ထိုနေရာသည် ဘင်္ဂလားစူလတန်ပြည်၏ ဒင်္ဂါးသွန်းရာ နေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဘာဂါဟတ်သည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ရှိ စူလတန်ခန်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သော ဗလီများ အသိပ်သည်းဆုံး စုဝေးတည်ရှိရာ နေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဖော်ဘီ မဂ္ဂဇင်းမှ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ပျောက်ဆုံးနေသာ မြို့တော် ၁၅ ခုတွင် တစ်ခု အဖြစ် ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသော သမိုင်းဝင်မြို့မှာ အင်ဒို-အစ္စလာမ်ဗိသုကာပညာကို အသုံးပြု၍ ဘင်္ဂလား စူလတန်ပြည် စတိုင်လ် တည်ဆောက်ထားသော အဆောက်အဦး ၅၀ ကျော် ရှိသည်။ ဘာဂါဟတ်ရှိ ဗလီများသည် ဘင်္ဂလားစူလတန်ပြည်ရှိ တည်ဆောက်ပုံများတွင် ခန်းဂျာဟန် စတိုင်လ်မူကွဲကို ဖော်ပြနေကြသည်။ ၎င်းတို့အား ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ ဖုံးလွှမ်း၍ မပီမပြင် ဖြစ်နေစေသော ခြုံနွယ်ပိတ်ပေါင်းများကို ရှင်းထုတ်ရာမှ ပြန်လည် ထွက်ပေါ်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာအား ယူနက်စကို မှ ၁၉၈၃ တွင် သတ်မှတ်ချက် စံနှုန်း နံပါတ် (၄) အရ "လူတို့၏ သမိုင်းကြောင်းရှိ ထင်ရှားသော ခေတ်တစ်ခုကို ဖော်ပြနေသော ပြောင်မြောက်သော ဗိသုကာလက်ရာ အစုအဝေး" အဖြစ် အသိအမှတ် ပြုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။  ၎င်းတို့ထဲတွင် အမိုးခုံး ၆၀ အမည်ရသော်လည်း တိုင်အလုံး ၆၀ နှင့် အမိုးခုံး ၇၇ ခုရှိသော ဗလီမှာ အထင်ရှားဆုံး ဖြစ်သည်။  ထိုဗလီများတွင် ရွှံ့စေးအနုပညာလက်ရာများနှင့် အာရာဘတ်စ်ခေါ် ကနုတ်ပန်းထွင်း လက်ရာများသည် ထူးခြားသည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2  Historic Mosque City of Bagerhat။ UNESCO။  15 May 2011 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. 1 2  Mikey Leung; Belinda Meggitt (1 November 2009)။ *Bangladesh*။ Bradt Travel Guides။ pp. 261–။ ISBN 978-1-84162-293-4။ 15 May 2011 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  "In Pictures: 15 Lost Cities of the World"၊ *Forbes*။ 14 May 2011 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. ↑  Evaluation Report: Historic Mosque City of Bagerhat (pdf)။ UNESCO။  15 May 2011 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
5. ↑  Buildings and Recommendations။ *Practical Survey of Individual Historic for Their Repair: a) Bagerhat and its environs* 16–22။ UNESCO (1980)။  15 May 2011 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
6. ↑  Historic Mosque City of Bagerhat။ Official plaque of the World Heritage Patrimone Mondal။  15 May 2011 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**ပွဲစားကြီး ဦးဖိုးသာ** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။ သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

ပွဲစားကြီး ဦးဖိုးသာ
-------------------

မဏ္ဍလာ ဟံသာနဂရ၊ ရာဇဝလ္လဘောနှင့်၊ ညွှန်ပြောဆိုကြည်ညိုအုံးဘို့၊ ပြည်လုံးကုန်ကြည့်မျှော်ရှုဝေရ၊ ရုံးဝန်စု ကော်မတီ။  

  

ဇောတိကာနာထပိဏ်တို့၊ ရတနာစိန်အထည်မျိုးတို့၊ သယ်ပိုးကာဆိုက်သည့်လှဲနှင့်၊ တိုက်ထဲသွင်ကာလောင်းလိုက်ရင်၊ ထင်းတောင်းရေကုဋေချင့်ရသတဲ့၊ ရွှေနှင့်ငွေသူ့ထက်မများပေဘု၊ လက်ဖျားမှာပုံကာ လောင်းချင်ငဲ့၊ မြို့ပေါင်းစုံ ပညာရှိတို့က၊ ရှေးပဝေသနိ၊ သူဋ္ဌေးတွေက မမီသော်ကြောင့်၊ တွေးမိကြသည်။  

  

ချိန်ရတီစိန်စီမံတဲ့၊ သိင်္ဂီလျှံ၊ ဆယ်လှော်နှစ်ကဲ့သို့၊ ငယ်ချစ်ဖော်ကတော်ပုငယ်နှင့်၊ အလှူအတူပြုပေကြ၊ ဓာတုရံမွေတော်ဆုံသည့်၊ ရွှေတိဂုံ စေတီမြတ်တွင်မှ၊ ပတ္တမြားအရောင်၊ ငါးဆောင်ပြဿဒ်ကယ်က၊ သိကြားနတ်ကြံကာစည်၊ ဖန်လှာသည်ထင့်အံ့မဆုံး။  

  

ရွှေသမ္ဘာ တေဇာကျော်ထဲ့၊ ဆရာတော် အာဘော်လှိမ့်လို့၊ ဗျာမိန့်သံဟောညွှန်ပြသော်ကြောင့်၊ လောကဝယ်ကြွယ်လို့ ဋ္ဌေး ပေတဲ့၊ ပစ္စေး ရွှေငွေများတို့၊ မြေးသားကိုမတွယ်တာဘု၊ အပါယ်ရွာ ကွယ်ကာပိတ်လို့၊ ညာနိဗ္ဗူဖိုလ်ထိလှမ်းရအောင်၊ လူ့ချမ်းသာကွမ်းယာတညက်ကယ်နှင့်၊ နန်းစက်ရုံဆုံရဟတ်လိုပ၊ ရစ်ပတ်လည် တချာချာမို့၊ နတ်ရွာတွင်ပြဿဒ်ဒကာမနားချင်ဘု၊ မှတ်နာယူပရမတ်စာ တရားငယ်နှင့်၊ အရဟတ္တမာ မြတ်ရာထိ သွားမည်ဟု၊ ထားထဲ့နှလုံး။

မှတ်ချက်
--------

ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် နာမည်ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော နာမည်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------
ယူအေအီးရှိ အမြန်ပြင် အစားအစာ စားသောက်ဆိုင်များဖြစ်သော McDonald's, Kentucky Fried Chicken, နှင့် Pizza Hut ဆိုင်များ
**အမြန်ပြင် အစားအစာ** (အင်္ဂလိပ်: fast food) ဆိုသည်မှာ လျင်မြန်စွာ ပြင်ဆင်သုံးဆောင်နိုင်ပြီး ပမာဏအများအပြား ထုတ်လုပ်ထားသော အစားအစာ ဖြစ်သည်။ အခြားအစားအစာများနှိုင်းယှဉ်လျှင် ယင်းအစားအစာတွင် အာဟာရတန်ဖိုး နည်းပါးစွာ ပါဝင်လေ့ရှိသည်။ အချိန်အနည်းငယ်အတွင်း ပြင်ဆင်နိုင်သော မည်သည့်အစားအစာကိုမဆို အမြန်ပြင် အစားအစာဟု သတ်မှတ်ကြသော်လည်း စားသောက်ဆိုင်တစ်ခု သို့မဟုတ် စတိုးဆိုင်တစ်ခုခုမှ ကြိုတင်အပူပေးထားသော သို့မဟုတ် ကြိုတင်ချက်ပြုတ်ထားသော ပါဝင်ပစ္စည်းများဖြင့် ရောင်းချပြီး ဝယ်ယူသူမှ ထုတ်ပိုးရယူနိုင်သော အစားအစာများကိုသာ ဤအသုံးအနှုန်းဖြင့် ရည်ညွှန်းလေ့ရှိသည်။

အမြန်ပြင် အစားအစာများကို ၁၈၆၀ ဆယ်စုနှစ်များက ဗြိတိန်တွင် ငါးနှင့် အာလူးကြော်ဆိုင်များအနေဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။ Drive-through စားသောက်ဆိုင်များသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ၁၉၅၀ ဆယ်စုနှစ်များတွင် စတင်ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။ "fast food" ဝေါဟာရကို ၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် Merriam–Webster အဘိဓာန်မှ အသိအမှတ်ပြု ဖော်ပြခဲ့သည်။[]

အမျိုးသား ကျန်းမာရေးသိပ္ပံ (National Institutes of Health) ၏ အဆိုအရ အမြန်ပြင် အစားအစာများသည် အိမ်ချက်ဟင်းလျာများနှင့်စာလျှင် အမြန်ရွေးချယ်စရာနည်းလမ်း ဖြစ်သည်။ ယင်းတို့တွင် ပြည့်ဝ အဆီ၊ သကြား၊ ဆားနှင့် ကယ်လိုရီများ မြင့်မားစွာ ပါဝင်သည်။ အမြန်ပြင် အစားအစာများကို များပြားစွာ စားသုံးခြင်းသည် အူမကြီးကင်ဆာ၊ အဝလွန်ခြင်းနှင့် ကိုလက်စထရောတက်ခြင်းတို့နှင့် ဆက်စပ်နေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Hellesvig-Gaskell၊ Karen။ Definition of Fast Foods | LIVESTRONG.COM။  May 3, 2016 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  13 Effects of Fast Food on the Body။  March 20, 2016 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  Susan Cohan Colon Cancer Foundation: Prevention: Eating Well/Diet။ 18 October 2016 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  27 August 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. ↑  Publications၊ Harvard Health။ Red meat and colon cancer – Harvard Health (in en-US)။ 22 December 2016 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  27 August 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
5. ↑  Snacking on sweets, fast food and fizzy drinks is linked to bowel cancer for the first time။  August 16, 2016 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။

ပြင်ပလင့်ခ်များ
---------------

* ဝစ်ရှင်နရီရှိ fast food အကြောင်း အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်
ကနုကမာ
------

ခုံး၊ ကမာ၊ ယောက်သွားစသော ခရုခွံများတွင် 
အထပ် ၃ ထပ်ရှိသည့်အနက် အချို့သော ခရုခွံတို့၌ အောက် 
ဆုံး သို့မဟုတ် အတွင်းဘက်အကျဆုံး အထပ်မှာ ချောမွှတ် 
ပြောင်လက်၍ ပုလဲရောင် ထနေသည်ကို တွေ့ဘူးကြပေမည်။ 
ဤအထပ်မှာ ကနုကမာအထပ်ဖြစ်၍ ဤအထပ်မျိုး ပါရှိသည့် 
ခရုခွံများကို ကနုကမာဟု ခေါ်ကြသည်။

ကနုကမာအထပ်တွင် ပါဝင်သောပစ္စည်းများမှာ ပုလဲတွင် 
ပါဝင်သော ပစ္စည်းများနှင့် အတူတူပင် ဖြစ်သည်။ ထုံးဓာတ် 
ပါသော ပစ္စည်းနှင့် ဦးချိုကဲ့သို့မာသော ပစ္စည်းတို့သည် 
အဆင့်ဆင့် အထပ်ထပ် တည်နေကြသည်။ ထိုအထပ်များ 
ပေါ်သို့ အလင်းကျရောက်သောအခါ အထပ်တို့၏ လွတ်နေ 
သော အစွန်းများက အလင်းကို ယိုင်စေသောကြောင့် စိမ်း၊ နီ၊ 
ဝါ၊ ပြာ စသော သက်တံ့ရောင်များ ဖြစ်ပေါ်လာ၍ လှပသော 
ကနုကမာရောင် ထွက်လာသည်။

ကနုကမာအထပ်ပါသော ခရုခွံများကို ကမ္ဘာ့အပူပိုင်းဒေသ 
များ၏ ကမ်းရိုးတန်းများတွင် တွေ့ရတတ်သည်။ တောင်ပင် 
လယ်ကျွန်းများ (ပစိဖိတ်တောင်ပိုင်းကျွန်းများ)၊ ဖိလစ်ပိုင် 
ကျွန်းစု၊ ဩစတြေးလီးယားတိုက်၊ ပနားမားနိုင်ငံ၊ ကာလီဖိုး 
နီးယား ပြည်တောင်ပိုင်း၊ ဂျပန်ကျွန်းတဝိုက်နှင့် မလ္လာယု 
ကျွန်းဆွယ် (ပသျှူးကျွန်းစွယ်)တို့တွင် အထူးပေါများသည်။ 
မြန်မာနိုင်ငံ ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်း တလျှောက်တွင်လည်း 
တွေ့ရသည်။ အကောင်းဆုံး ကနုကမာများကို ဩစတြေး 
လီးယားတိုက်နှင့် သီဟိုဠ်ကျွန်းတို့မှ ရသည်။ ပနားမား 
နိုင်ငံမှရသော ကနုကမာမှာ သေးငယ်၍ အသားထူသည်။ 
မြောက်အမေရိကတိုက်၊ မစ်စစ်စပီမြစ်နှင့် အခြားမြစ်များရှိ 
ရေချိုခုံးကောင်များမှလည်း ကနုကမာများကို ရရှိတတ်ပေသည်။
ကနုကမာဖြင့် ရင်ထိုး၊ ကြယ်သီး၊ လည်ဆွဲစသော လက် 
ဝတ်တန်ဆာများကို၎င်း၊ ဆေးလိပ်ခွက်၊ ပြာပန်းကန်၊ ဓားရိုး၊ 
ထီးရိုး၊ ဓာတ်ပုံဘောင်စသော လူ့အသုံးအဆောင်များကို၎င်း ပြု 
လုပ်ကြသည်။ သစ်သား၊ ယွန်းထည်စသည်တို့နှင့် ဖက်စပ်၍ 
လည်း တူရိယာနှင့် အိမ်သုံးပရိဘောဂများတွင် ပန်းကွက်များ 
ဖော်ရာ၌ ကနုကမာကို အသုံးပြုကြသေးသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် 
ကနုကမာဖြင့် ပြုလုပ်သော ပစ္စည်း အသုံးအဆောင် များကို 
အထူးသဖြင့် မြိတ်နယ်မှ ပြုလုပ်ရောင်းချလေ့ရှိသည်။

ယခုအခါ ပလပ်စတစ်ဖြင့်လည်း ကနုကမာအတုကို ပြုလုပ် 
ကြရာ ကနုကမာအတုမှာ ကနုကမာစစ် ကဲ့သို့ပင် လှပ၍ ကနု 
ကမာ အစစ်ထက် အဖိုးချိုသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁)
**ကျော်ရင်မြင့်** သည် မြန်မာစာရေးဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။

ငယ်ဘဝ
-----

ကျောင်းဆရာ ဦးဘရှိန်နှင့် ဒေါ်သိန်းရင် တို့မှ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မတ္တရာမြို့နယ်၊ သုံးဆယ်ပေးရွာတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ အမည်ရင်းမှာ ဦးကျော်ဆန်းမြင့် ဖြစ်သည်။ 
မန္တလေးတက္ကသိုလ်မှ ရူပဗေဒ ဘာသာရပ်အဓိကဖြင့် ၁၉၇၂-ခုနှစ်တွင် ဘွဲ့ရသည်။ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ ကားဒစ်တက္ကသိုလ်ရှိ သွန်မဆင် ဖောင်ဒေးရှင်း (Thomson Foundation) က ပေးသော သတင်းစာပညာဒီပလိုမာကို ၁၉၉၈ တွင် ရသည်။

စာပေလှုပ်ရှားမှု
----------------

၁၉၆၈ ခု၊ ဇန်နဝါရီလထုတ် ဒို့ကျောင်းသား စာစောင်တွင် ပထမဆုံး ပုံနှိပ်ကဗျာစာမူ ဖော်ပြခံရသည်။ ၁၉၉၁-ခုနှစ်မှ စတင်၍ ဓနစီးပွားရေး မဂ္ဂဇင်း မျက်နှာဖုံး ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့ပြီး ကုမုဒြာနှင့် မော်ဒန်သတင်းဂျာနယ်၊ စံတော်ချိန်သတင်းစာ၊ မန္တလေးအလင်း သတင်းစာများတွင် ဘဝဇာတ်ခုံ လူမှုဘဝရှုခင်းခေတ်သစ်ပုံပြင် စသည့် ပင်တိုင်ကဏ္ဍများ ရေးသားလျက် ရှိသည်။ 

"ဘဝဇာတ်ခုံ" စာအုပ်ဖြင့် ၂၀၀၈-ခုနှစ်တွင် ထွန်းဖောင်ဒေးရှင်း၊ စာပေဆု ချီးမြှင့်ခံရသည်။ "ဖေလင်းသစ်" ကလောင်အမည်ဖြင့်လည်း စာများရေးသည်။ ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် စာရေးဆရာမကြီး လူထုဒေါ်အမာ ဦးဆောင်ဖွဲ့စည်းသည့် ဗြဟ္မစိုရ် လူမှုကူညီရေးအသင်း ဖွဲ့စည်းရာတွင် ပါဝင်ပြီး ၂၀၁၂ အထိ အတွင်းရေးမှူး တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန် သတင်းစာပညာသင်တန်းကျောင်း၊ မန္တလေး သတင်းစာပညာသင်တန်းကျောင်းတို့၏ ဒါရိုက်တာ အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။ လက်ရှိတွင် စာအုပ်ပေါင်း ၂၆-အုပ် ရေးသား ထုတ်ဝေပြီး ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  စနေဝတ္ထုတိုများ စာအုပ်၊ ၂၀၁၈.ဒီဇင်ဘာ. ၂၅၊ စာ-၂
တရားသူကြီး **ဦးကျော်မြင့်** ကို အဖ အရေးပိုင် ဦးဖိန်း (ကေအက်စ်အမ်၊ အေတီအမ်)နှင့် အမိ ဒေါ်မိမိ တို့မှ မွေးဖွားခဲ့ပြီး မွေးချင်း ခုနစ်ယောက်ရှိသည်။ ဦးကျော်မြင့် သည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးအဖြစ် လုပ်ကြံခံရတဲ့ ဦးတင်ထွဋ်ရဲ့ ညီဖြစ်ပြီး တရားဝန်ကြီးချုပ် ဦးမြင့်သိန်း၊ တက္ကသိုလ်ကျောက်စာဖတ်နဲ့ သမာဓိမြို့ဝန် ဒေါ်မြမူ၊ ပါမောက္ခချုပ် ဒေါက်တာထင်အောင်၊ ခေတ်စမ်းစာဆို ခင်စောမူနဲ့ အင်္ဂလိပ်စာဌာနမှူး ဒေါ်တင်စောမူတို့ရဲ့ အစ်ကို ဖြစ်ပါတယ်။ အိုင်စီအက်စ် ဦးတင်ထွဋ် ၊ တရားဝန်ကြီးချုပ် ဦးမြင့်သိန်း၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၏ ပထမဆုံးပါမောက္ခချုပ် ဒေါက်တာထင်အောင် တို့ ညီအစ်ကို ၄ ဦးစလုံးမှာ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ ကိန်းဘရစ်တက္ကသိုလ်မှ ဘားအက်လော (Bar-at-Law) ဝတ်လုံဘွဲ့များရ၍ ထူးချွန်ထက်မြက် ထင်ရှားသူများ ဖြစ်ကြသည်။

အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်များ လုပ်ကြံမှု အထူးခုံရုံး
---------------------------------------------

ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့်တကွ အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်များ လုပ်ကြံခံရသော အမှုကို စီရင်ချက်ချသည့် အထူးခုံရုံးဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် ဂဠုံဦးစောနှင့် အပေါင်းပါများကို သေဒဏ်စီရင်ချက် ချမှတ်ခဲ့သည်။

ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
---------------

* အာဇာနည်နေ့

ကိုးကား
-------

1. ↑
2. ↑  ကမ်းဘရစ်ချ်တွင် ပညာသင်ခဲ့သော မြန်မာသမိုင်းတွင် အရေးပါသည့် ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများ (in my)။  ၁၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၁ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  လူမသိသူမသိ အာဇာနည်နေ့ အကြောင်း ၉ ချက် BBC News ၁၈ ဇူလိုင် ၂၀၁၇
4. ↑  လုပ်ကြံမှု ခုံရုံးတရားသူကြီးအိမ်ပစ်ခတ် BBC News ၁၈ ဇူလိုင် ၂၀၁၇
5. ↑  နိုင်ငံတော်လုပ်ကြံမှုတရားခံ ရန်ကြီးအောင်၏ ကြိုးတိုက်မှာတမ်း
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

ဥပဇ္ဈာယ်ယူထားသော တပည့်ကို သဒ္ဓိဝိဟာရိက အတူနေ တပည့်ဟု ခေါ်သည်။ (သဒ္ဓိ=အတူ+ဝိဟာရိက=နေလေ့ရှိသူ) ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ အပေါ်၌ တပည့်ကသာ ဝတ်ပြုရသည် မဟုတ်သေး၊ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ ကလည်း သဒ္ဓိဝိဟာရိက တပည့်များ အပေါ်၌ ပြုရသေးသည်။ ထိုသို့ သဒ္ဓိဝိဟာရိက တပည့်၌ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာသည် ပြုအပ်သော ဝတ်ဖြစ်သောကြောင့် **သဒ္ဓိဝိဟာရိကဝတ်**ဟု ဆိုရသည်။

သဒ္ဓိဝိဟာရိက ဝတ်များ
--------------------

ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာသည် သဒ္ဓိဝိဟာရိက တပည့်အား စာချပေးရခြင်း၊ ဆုံးမဩဝါဒ ပေးရခြင်း၊ မသင့်တော်ရာ၌ ကံမြစ်ခြင်းတို့ဖြင့် ချီးမြှောက် ထောက်ပံ့ရခြင်း၊ သပိတ်, သင်္ကန်းစသော ပရိက္ခရာမရှိခဲ့လျှင် ဥပဇ္ဈာယ်က ပေးသောအားဖြင့် ချီးမြှောက်ရခြင်း၊ ပေးစရာ အပိုမရှိလျှင် ဘယ်လို နည်းဖြင့် ငါ့တပည့် သပိတ်, သင်္ကန်း စသည် ရှိပါအံ့နည်းဟု ကြောင့်ကြ အားထုတ်ရခြင်း၊ တပည့် မကျန်းမာ ဖျားနာသောအခါ၌ တံပူပေး ရခြင်း၊ မျက်နှာသစ်ရေ ပေးရခြင်း၊ ယာဂုပေးရခြင်း၊ တပည့်နေရာ အမှိုက်ရှုပ်လျှင် လှည်းရခြင်းစသောဝတ်များကို တပည့်က ဆရာအပေါ်၌ အမြဲပြုရသကဲ့သို့ ဆရာကလည်း တပည့်အပေါ်မှာ ပြုရပေသည်။

အမှာ ဥပဇ္ဈာယဝတ်၌ တံပူပေးရခြင်းမှစ ရေမရှိလျှင် သန့်သက်ရေအိုး၌ ထည့်ရခြင်းတိုင်အောင် ဥပဇ္ဈာယ်က ပြန်ပြုရမည်ဟု ဆိုလိုသည်။ သဒ္ဓိဝိဟာရိက တပည့် သာသနာတော်၌ မမွေ့လျော်ခ် လည်းကောင်း၊ ကုက္ကုစ္စဖြစ်ခဲ့သော်လည်းကောင်း၊ ဒိဋ္ဌိအယူ ယူသော်လည်းကောင်း (တပည့်က ပယ်ဖျောက်ပုံ နည်းအတိုင်း) ဥပဇ္ဈာယ်က အခါမရွေး ပယ်ဖျောက်ရခြင်း၊ သံဃာဒိသိသ်သို့ ရောက်ခြင်းနှင့် စပ်သော ကိစ္စ, တဇ္ဇနီယ စသော ကံပြုရေးနှင့် စပ်သောကိစ္စ အဝဝတို့၌ လွတ်ငြိမ်း ပေါ့လျော့ ချမ်းသာမှု ရအောင် အားထုတ်ပြုလုပ်ရခြင်း၊ သင်္ကန်းဖွပ်ပုံ, ချုပ်ပုံ, ဆိုးပုံတို့ကို ညွှန်ပြသင်ပေးရခြင်း သူတပါးအား ညွှန်ပြစေရခြင်း၊ သဒ္ဓိဝိဟာရိက တပည့် မကျန်းမာခဲ့သော် အသက်ထက်ဆုံး ဥပဇ္ဈာယ်က လုပ်ကျွေးပြုစုရခြင်း၊ ငံ့လင့်၍ အခြားမသွားရခြင်း၊ ပြုစုသူရှိအံ့၊ ဆေးရှာပေး၍ သင့်အား ထိုသူပြုလတ္တံ့ဟု ဆို၍ ဖဲသွားနိုင်၏။

သဒ္ဓိဝိဟာရိကဝတ် မှတ်သားဖွယ် ပြီးပြီ။

ကိုးကား
-------

1. 1 2  ပဲခူးမြို့ ဓမ္မိကာရာမ ရွှေကျောင်းတိုက်ဆရာတော်။ *ရွှေဂူရှင်ကျင့်ဝတ် အကျယ်ကျမ်း*။
စာပတီးငှက် အမျိုးမျိုးရှိသည့် အနက် စာပတီးဖြူမျိုးကို သင်ပေါင်းစာဟုလည်း ခေါ်သည်။ သင်ပေါင်းစာသည် ပလိုစီအီဒီးမျိုးရင်းတွင် အက်စထရီဒိုင်နီးမျိုးရင်းခွဲ၌ပါဝင်၍ ပါဏဗေဒအလိုအရ လွန်ချူရာစထရိတ်တာ (*Lonchura striata*) အကူတီကောဒါးဟုခေါ်သည်။ အလျားလေးလက်မခွဲရှိ၍ ဖြူဖွေး သောဖင်ပိုင်းကို ပျံသန်းသည့်အခါ ကောင်းစွာတွေ့ရသည်။ ရွှင်လန်း ဖျတ်လတ်သော ငှက်မျိုးဖြစ်သော်လည်း စာကလေးများကဲ့သို့ လူနှင့်နီးနီးကပ်ကပ်ယဉ်ပါးမှုမရှိချေ။ တောတွင်းရွာများရှိ လယ်ကွင်းနှင့် တောင်ယာများတွင် များသောအားဖြင့်တွေ့ရ၍ စပါးပင်နှင့်ရိုးပြတ်များထဲတွင်အကောင် ၅ဝကျော် ကျော်ခန့်အုပ်ဖွဲ့၍ အစာရှာဖွေစားသောက်နေတတ်ကြသည်။ 

အစာစားသောက်သည့်အခါ တစ်ကောင်နှင့် တစ်ကောင် ပူးပူးကပ်ကပ်နေတတ်၍ပျံသန်းသည့်အခါတွင်လည်း ပျားအုပ်ကြီးပျံသွားသကဲ့သို့တစ်အုပ်ကြီးပျံ လေ့ရှိကြသည်။ ပျံသည့်အခါတစ်ရှိန်ထိုးထပျံလေ့ရှိသော်လည်း ခရီးဝေးဝေး ပျံသန်းလေ့မရှိချေ။ ကချင်ပြည်နယ်ရှိတောင်ယာများတွင် ဤငှက်မျိုးသည် စပါးများကိုကုန်လုမတတ်စားတတ်ကြသောကြောင့် အမြဲခြောက်လှန့်နေရသည်။ 

သင်ပေါင်းစာများသည် မိုးရာသီတွင်သားပေါက်ကြသည်။ အသိုက်ကိုရွာများ၊ လယ်ကွင်းများ နှင့်အတော်ဝေးသော တောထဲ၌မြက်များဖြင့်ပြုလုပ်သည်။ သို့သော်သပ်သပ်ရပ်ရပ် မရှိလှချေ။ သင်ပေါင်းစာမျိုးကို အရှေ့နိုင်ငံများတွင် အနှံ့အပြားတွေ့ရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင်ကားကွင်းပြင် များ၌အတွေ့ရအများဆုံးငှက်ဖြစ်သည်။ အခြေအနေ ကောင်းမွန်ပါကပေ ၅ဝဝဝအမြင့်အထိတွေ့မြင်နိုင်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  BirdLife International (2012). "*Lonchura striata*". *IUCN Red List of Threatened Species* **2012**. IUCN. old-form url
2. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃)
3. ↑  *သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန*၊ *သစ်တောဦးစီးဌာန* အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၆၉၀/၂၀၂၀
လေတူရိယာ
--------

လေတူရိယာစုတွင် ရှေးဦးစွာပေါ်ပေါက်ခဲ့သော 
တူရိယာမှာ ရိုးရိုးပြွေပင်ဖြစ်လေသည်။ ပြွေသည် 
အခေါင်းပါသောဝါးနှင့် အလားတူပစ္စည်းများမှ ပြုလုပ်ထားသည့်တူရိယာဖြစ်၍ 
အခေါင်းကို လေဖြင့် မှုတ်ကာ အသံဖြစ်စေရသည်။ နောက်တွင် ထိုတူရိယာဖြင့် 
အသံနိမ့် အသံမြင့်များဖြစ်စေရန် ဘေးတစ်လျှောက် အပေါက်ငယ်များ
ဖောက်၍ လက်ဖြင့်လိုသလို အဖွင့်အပိတ် ပြုပြင်ယူခဲ့ကြ၏။ ဤသို့ တစ်ဆင့်
ထက် တစ်ဆင့် တိုးတက်တီထွင်လာကြသောအခါ ပြွေမှာတစ်မျိုးတည်း 
မဟုတ်တော့ ဘဲ အမျိုးမျိုးဖြစ်လာတော့၏။ အချို့က ဝါးဖြင့်ပြုလုပ်ကြ၍ 
အချို့က သစ်သားများကိုထွင်း၍ ပြုလုပ်ကြသည်။ အချို့က သားရိုး ငါးရိုး 
ဆင်စွယ်များဖြင့်လုပ်ကြ၏။ မှုတ်ပုံ မှုတ်နည်း၊ အပေါက်ဖောက်ပုံ 
စသည်တို့တွင် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု မတူကြသော်လည်း ဤတူရိယာစု၏သဘောမှာ 
ပြွေသဘော ပင်ဖြစ်လေသည်။

  

မြန်မာတူရိယာတီးဝိုင်းများ၌ လေတူရိယာစုတွင် ပြွေ၊ နှဲကြီး၊ နှဲကလေးတို့သာ ပါဝင်တတ်သည်။ ပြွေကို များသောအားဖြင့် 
ဝါးဖြင့်ပြုလုပ် ၍ တစ်ခါတစ်ရံ ကြေးပိုက်များ၊ သံပိုက်များ ဖြင့်လည်းပြုလုပ်တတ်ကြ သည်။ နှဲကြီး နှဲကလေးတို့ကို သစ်သားဖြင့် ပြုလုပ်ရသည်။ 
ပြွေတွင် အသံ ဖြစ်စေသော လေပေါက်ကျယ်၍ မှုတ်သောလေအားဖြင့် အသံကိုပြုပြင်နိုင်သည်။ နှဲတွင် ထန်းဖူးမှပြုလုပ်သောအခင်ဖြင့် မှုတ်ရ၍ လေ
ပေါက်ကျဉ်းသည်။ နှဲနှင့် ပြွေတို့၌ အဖွင့်အပိတ်ခလုတ် တစ်စုံတစ်ရာ မတတ်ဆင်ချေ။ နှဲတွင် နှဲတံကို အခေါင်းထွင်းရာ၌ အဖျားဘက်သို့ အနည်းငယ်ကား၍ 
ထွင်းသည်။ နှဲတံအဆုံးတွင် အသံကျယ်စေရန် နှဲခြေခေါ် ဂေါ်လန်ကို စွပ်ထားလေ့ရှိသည်။ မှုတ်ရာတွင် ပြွေထက် မှုတ်အားများစွာလိုလေသည်။

  

အနောက်တိုင်း ခေတ်မီသံစုံတူရိယာဝိုင်းကြီးများတွင် လေတူရိယာစုသည် များစွာအရေးပါအရာရောက်ခဲ့ရုံမျှမက အရေအတွက်လည်း များ 
ပေသည်။ အချို့လေတူရိယာစုကို သစ်သားဖြင့်ပြုလုပ်၍ အချို့ကို ကြေးဖြင့် ပြုလုပ်ထား၏။ အမျိုးအစားခွဲခြားရာတွင် သစ်သားလေတူရိယာများကို 
တစ်စုထား၍ ကြေးလေတူရိယာများကိုလည်း တစ်စုထားလေသည်။
သစ်သားလေတူရိယာစုတွင် ပြွေစုဟုခေါ်သော ပစ်ကိုလို၊ ဖိုက်၊ 
ဖလဂျော်လက်၊ အိုးဗို၊ အင်္ဂလိပ်နှဲ (ကော်အန်ဂလေ)၊ ဗတ်ဆွန်း၊
ကလဲရီ 
နက်နှင့် ဆက်ဆိုဖုန်းတို့ပါဝင်သည်။ ယင်းတို့တွင် ပြွေစုတူရိယာ
များမှတစ် 
ပါး ကျန်တူရိယာများတွင် အသံဖြစ်စေရန် အခင်တပ်၍မှုတ်ရသည်။
ပါးစပ်ဖြင့် မှုတ်ရာတွင် ပြွေစုတူရိယာများကို ကန့်လန့်ကိုင်၍ 
မှုတ်ရသည်။ ပြွေခေါင်းများမှာ အရင်းအဖျားညီရ၏။ အိုးဗို၊ 
အင်္ဂလိပ်နှဲ၊ 
ဗတ်ဆွန်းတို့တွင် အခင်နှစ်ခုတပ်သည်။ ကျန်တူရိယာများတွင် 
အခင်တစ်ခု 
သာတပ်တည်။ အခေါင်းထွင်းရာတွင် ဆက်ဆိုဖုန်းမှတစ်ပါး 
အရင်းအဖျား 
အညီထားလေ့ရှိ၍ အိုးဗို၊ ကလဲရီနက်တို့တွင် အဖျား၌ ခပ်လန်လန်ထားလေ့ 
ရှိသည်။ ဆက်ဆိုဖုန်းတွင် အခင်တပ်သည့်နေရာ၌ သေး၍ 
အဖျားသို့ 
တဖြည်းဖြည်း ကား၍ထွင်းထားပြီးလျှင် အဝတွင် ကတော့မျက်နှာ
ဝကဲ့သို့ 
အနည်းငယ်လှန်ထားသည်။ အားလုံးသော သစ်သားလေတူရိယာ
များတွင် 
လေအပိတ်အဖွင့်အတွက် ခလုတ်များ တပ်ဆင်ထားသည်။
ကြေးလေတူရိယာများတွင် ထရမ်းပက်၊ ကောနက်၊ ထရွမ်ဗုန်း၊ 
ကျူဗာ၊ ပြင်သစ်ခရာစသည်တို့ပါဝင်၏။ 

* ခရာတံပိုးကဒိုး

ထြို့ပင် ဘာဂျာ၊ လက်ဆွဲဘာဂျာ၊ အကော်ဒီယန်၊ အော်ဂန် (ပြွန် 
စန္ဒရား)၊ အိတ်ပြွေတို့သည်လည်း လေတူရိယာများတွင် 
အကျုံးဝင်လေသည်။ 

  

သံစုံတီးဝိုင်းကြီးများတွင် အရေးပါအရာရောက်ဆုံးမှာ ကြိုးတပ်တူရိယာများပင်ဖြစ်သော်လည်း လေတူရိယာများမပါလျှင် မပြည့်မစုံနိုင်ရုံမက ဂီတသံမှာလည်း မြိုင်လိမ့်မည်မဟုတ်ချေ။ လေတူရိယာစုတွင်လည်း ဆိုခဲ့သော သစ်သားလေတူရိယာစုသည် အသံအသာဆုံးနှင့် အမြိုင်ဆုံးဖြစ် 
လေသည်။
မြန်မာတူရိယာစုတွင် နှဲနှင့် ပြွေတို့သည် မည်သည့်တူရိယာမျိုးထဲတွင် မပါလျှင်မမြိုင်သော တူရိယာများဖြစ်သည်။ တူရိယာအလွန်နည်းစွာ 
ပါဝင်သည့် စည်တော်၊ ဗျောစည် စသည်တို့၌ပင် နှဲပါရ၍ ဒိုးပတ်၊ အိုးစည်တို့တွင်လည်း နှဲ သို့မဟုတ် ပြွေ တစ်ခုခုပါရလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂)
တက္ကသိုလ်၊ ကောလိပ်၊ သိပ္ပံအသီးသီးတွင် သက်ဆိုင်ရာ ဘာသာရပ်များ မြန်မာဘာသာဖြင့် သင်ကြားရေးကို အထောက်အကူပြုရန်ဟူသော ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန၊ အထက်တန်းပညာဦးစီးဌာနက ထုတ်ဝေသော စာစောင်ဖြစ်သည်။

စာစောင်ကို ၁၉၆၆ မတ် မှ စ၍ တစ်နှစ်လေးကြိမ်ထုတ်ပုံစံဖြင့် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထုတ်ဝေစက စာစောင်တစ်ခုတွင် ဝိဇ္ဇာပညာရပ်ဆိုင်ရာဆောင်းပါးများ၊ သိပ္ပံပညာရပ်ဆိုင်ရာဆောင်းပါးများ၊ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပညာရပ်ဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများပါဝင်သည်။ ဆောင်းပါးများတွင် သုတေသန ဆောင်းပါးများ အလေးကဲသည်။ 

၁၉၇၂ ဇန်နဝါရီမှ စ၍ စာစောင်ကို သိပ္ပံစာစောင်နှင့် ဝိဇ္ဇာစာစောင်ဟု နှစ်မျိုးခွဲထုတ်ခဲ့သည်။ သိပ္ပံစာစောင်တွင် သိပ္ပံပညာရပ်ဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများနှင့် ယင်းနှင့် နှီးနွယ်သော အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပညာရပ်ဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများ ပါဝင်သည်။ ဝိဇ္ဇာစာစောင်တွင် ဝိဇ္ဖာ ပညာရပ်ဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးနှင့် ယင်းနှင့်နှီးနွယ်သော အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပညာရပ်ဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများ ပါဝင်သည်။ ယင်းသို့ စာစောင်ကို ဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံ နှစ်မျိုးခွဲထုတ်သည့် အချိန်မှစ၍ ကျောင်းသင်ဘာသာနှင့် တိုက်ရိုက်ဆက်သွယ်သော ဆောင်းပါကို ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ စာစောင်ကို တစ်နှစ်လျှင် ဝိဇ္ဇာစာစောင် လေးကြိမ်၊ သိပ္ပံစာစောင် လေးကြိမ် ခွဲထုတ်ခဲ့သည်။

အကိုးအကား
---------

1. ↑  မြန်မာစာပေအဘိဓာန်၊ ပထမတွဲ။ မလိခ။ ပကြိမ်။ ဩဂုတ်၊ ၂၀၁၆။ စိတ်ကူးချိုချိုစာပေ။ ရန်ကုန်
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ရတနာသုံးပါး၌ သက်ဝင်ယုံကြည်မှု၊ အရိယသီလ၊ အရိယဉာဏ၊ အရိယဝိမုတ္တိ ဤတရားခြောက်မျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော တပုဿသူကြွယ်သည် မြတ်စွာဘုရား၌ ဆုံးဖြတ်ခြင်းသို့ရောက်၏။ အမြိုက်နိဗ္ဗာန်ကိုမြင်၏။ အမြိုက်နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြု၍နေ၏ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

---

ဘုရားရှင် မလ္လနိုင်ငံ ဥရုဝေလကပ္ပနိဂုံးအနီး မဟာဝုန်တောအုပ်အတွင်း၌ နေ့သန့်တော်မူနေစဉ် တပုဿသူကြွယ်လျှောက်ထားသော လူတို့နှင့်မတူသော သာသနာ့ဝန်ထမ်း ရဟန်းတော်တို့၏ ထူးခြားချက်ကို အရှင်အာနန္ဒာက ဘုရားရှင်အား လျှောက်ထားပါသည်။

ဘုရားရှင်က ဤတပုဿသူကြွယ် လျှောက်ထားသောစကားသည် လျှောက်ထားသည့်အတိုင်း မှန်ပေ၏ဟု မိန့်ကြားတော်မူပြီး ကိုယ်တော်တိုင် အလောင်းတော်ဘဝမှ သဗ္ဗညုဘုရားရှင် ဖြစ်တော်မူသည်အထိ "နေက္ခမ္မသည် ကောင်း၏။ ဆိတ်ငြိမ်မှုသည် ကောင်း၏။"ဟု ရှုနေသော်လည်း ငါဘုရား၏စိတ်သည် နေက္ခမ္မ၌ မသက်ဝင် မကြည်လင် ကောင်းစွာမတည် နီဝရဏတို့မှ မကျွတ်လွတ်နိုင်ခြင်း အကြောင်းကို ဆင်ခြင်သည်ရှိသော် ကာမဂုဏ်တို့၌ အပြစ်မမြင်။ ထိုအပြစ်ကိုလည်း မလေ့လာ၊ ကာမမှထွက်မြောက်မှု နေက္ခမ္မ၏အကျိုးကိုလည်းမသိ၊ ထိုအကျိုးကိုလည်း မမှီဝဲဘူး၊ ထို့ကြောင့် "ထိုနေက္ခမ္မသည် ငြိမ်သက်၏"ဟု ရှုနေသော ငါဘုရား၏စိတ်သည် ထွက်မြောက်မှုနေက္ခမ္မ၌ မပြေးဝင် မကြည်လင် ကောင်းစွာမတည် လွတ်လွတ် မသက်ဝင် အစရှိသည်ဖြင့် အောက်အောက်သမာပတ်၏အပြစ်ကို သိမြင်ခြင်း အထက် အထက်သမာပတ်၏အကျိုးကို မှီဝဲခြင်း၊ အထက်အထက် သမာပတ်ကို ရရှိပုံတို့ကို တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -အံ၊၂၊၃၉၂။ အံ၊မြန်၊၂၊၄၉၆။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ဆက္ကနိပါတ၊ ၁၂-သာမညဝဂ္ဂ၊ တတိယသုတ်။
2. ↑  -အံ၊၃၊၂၃၃-၂၄၁။ အံ၊မြန်၊၃၊၂၃၂-၂၄၀။ အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၈၂-၃။ အံ၊ဋီ၊၃၊၃၀၄။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ နဝကနိပါတ၊ ပဌမပဏ္ဏာသက၊ ၄-မဟာဝဂ္ဂ၊ ဒသမသုတ်။
3. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

**ဒုဗ္ဗစသိက္ခာပုဒ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် ရဟန်းတော်များ စောင့်ထိန်းလိုက်နာရန် ပညတ်တော်မူခဲ့သည့် သံဃာဒိသိသ်အာပတ် တစ်ခု ဖြစ်၏။

သမိုင်း
-------

မြတ်စွာဘုရားသည် ကေသမ္ဗီမြို့၊ ဃောသိတာရုံကျောင်းတော် တွင် သီတင်းသုံးနေတော်မူချိန် ဖြစ်၏။ အသျှင်ဆန္နသည် မလျော်သောအကျင့်ကို ကျင့်၏။ ထိုအခါ ရဟန်းတို့သည် ဆုံးမကုန်၏။

ရဟန်းတို့က ဆုံးမသည်ကို အသျှင်ဆန္နသည် မနာခံဘဲ "ငါသျှင်တို့ သင့်တို့သည် အဘယ်ကြောင့် ငါ့ကို ပြောဆိုသင့်သည်ဟု ထင်မှတ်ကုန်သနည်း၊ ငါကသာလျှင် သင်တို့ကို ပြောဆိုရာ၏၊ ငါတို့၏ ဘုရားတည်း၊ ငါတို့၏ အရှင့်သားသည် တရားကို ထိုးထွင်းသိတော်မူအပ်ပြီ" အစရှိသဖြင့် ပြောဆို၏။ ထိုအခါ အလိုနည်းကုန်သော ရဟန်းတို့သည် သိက္ခာပုဒ်ဖြင့် ဆုံးမအပ်သည်ရှိသော် မိမိကိုယ်ကို မပြောဆိုသင့်သည်ကို အဘယ်ကြောင့် ပြောဆိုဘိသနည်းဟု ကဲ့ရဲ့ကြ၏။

ထိုအကြောင်းကို ရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားအား လျှောက်ထားကြ၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် ဆန္နရဟန်းကို မေးမြန်း၏။ အသျှင်ဆန္နသည် ဟုတ်မှန်ကြောင်း ဝန်ခံ၏။

မြတ်စွာဘုရားလည်း အသျှင်ဆန္နကို ကဲ့ရဲ့တော်မူကာ အောက်ပါသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူခဲ့သည်။

သိက္ခာပုဒ်
----------

"ရဟန်းသည် ပါတိမောက်လာ သိက္ခာပုဒ်ဖြင့် ဆိုဆုံးမခက်သောသဘော ရှိသည်သာလျှင် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့သည် သိက္ခာပုဒ်ဖြင့် ဆိုဆုံးမအပ်သည်ရှိသော် ‘အသျှင်တို့သည် အကျွန်ုပ်ကို တစ်စုံတစ်ခု ကောင်းသည်ကိုလည်းကောင်း၊ မကောင်းသည်ကိုလည်းကောင်း မဆိုပါအံ့။ အသျှင်တို့သည် အကျွန်ုပ်ကို ဆိုခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ကြပါကုန်လော့’ ဟု မိမိကိုယ်ကို မပြောဆိုသင့်သည်ကို ပြု၏။ ထိုရဟန်းကို ရဟန်းတို့သည် ‘အသျှင်သည် မိမိကိုယ်ကို မပြောဆိုသင့်သည်ကို မပြုပါလင့်၊ အသျှင်သည် မိမိကိုယ်ကို ဆိုသင့်သည်ကိုသာ ပြုပါလော့၊ အသျှင်ကလည်း ရဟန်းတို့ကို တရားနှင့်အညီ ဆိုပါလော့၊ ရဟန်းတို့ကလည်း အသျှင့်ကို တရားနှင့်အညီ ဆိုကြပါလိမ့်မည်။ ဤသို့အချင်းချင်း ဆိုဆုံးမခြင်း အချင်းချင်း အာပတ်မှ ထစေခြင်းဖြင့်သာလျှင် ထိုမြတ်စွာဘုရား၏ ပရိသတ်သည် ကြီးပွားခြင်းသို့ ရောက်နိုင်၏’ ဟု ဆိုရာ၏။ ဤသို့လျှင် ရဟန်းသည် ရဟန်းတို့က ဆိုအပ်သည်ဖြစ်လျက် ရှေးအတူပင် ပြုမူငြားအံ့၊ ထိုရဟန်းကို ရဟန်းတို့သည် ထိုအယူကို စွန့်စေခြင်းငှါ သုံးကြိမ်တိုင်အောင် ဆိုဆုံးမအပ်၏။ အကယ်၍ သုံးကြိမ်တိုင်အောင် ဆိုဆုံးမအပ်သည်ရှိသော် ထိုအယူကို စွန့်ငြားအံ့၊ ဤသို့စွန့်ခြင်းသည် ကောင်း၏။ အကယ်၍ မစွန့်ငြားအံ့ ထိုရဟန်းအား သံဃာဒိသိသ်အာပတ် သင့်၏" ဟု မြတ်စွာဘုရားသည် မိန့်တော်မူ၏။

ဖြတ်ထုံးများ
------------

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3  *ဝိနည်းပိဋက − ပါရာဇိကဏ်ပါဠိတော်မြန်မာပြန်*။
**ဘောလုံးအကယ်ဒမီ** (Myanmar Football Academy) ကျောင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံ ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်နှင့် ကမ္ဘာ့ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်(FIFA)တို့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ပြီး တည်ဆောက်သည့် ကမ္ဘာ့အဆင့်မီ ပရော်ဖက်ရှင်နယ် လက်ရွေးစင် ဘောလုံးသမားများ မွေးထုတ်ပေးမည့် ကျောင်းတစ်ကျောင်း ဖြစ်သည်။ ဘောလုံးအကယ်ဒမီသည် မန္တလေးမြို့ ချမ်းမြသာစည်မြို့နယ်၊ သိပ္ပံလမ်း တောင်ဘက်၊ ၇၃ လမ်းပေါ်၌ တည်ရှိသည်။ အကျယ်အဝန်းမှာ ၁၅ ဧကရှိပြီး လေ့ကျင့်ရေး ကစားကွင်းနှစ်ကွင်း၊ သဲသောင်ပြင်ဘော လုံးကွင်း တစ်ကွင်း၊ ဖူဆယ်ဘောလုံးကွင်း တစ်ကွင်း၊ စာသင်ဆောင်၊ ကာယကြံ့ခိုင်မှုလေ့ကျင့်ဆောင်၊ အစည်းအဝေးခန်းမ၊ နည်းပြဆောင်၊ ဧည့်သည်ဆောင်၊ ဘောလုံးအသင်း သုံးသင်းစာ နေနိုင်သည့်အဆောင်၊ လူ ၁၂၀ စားသောက် နိုင်သည့် စားဖိုဆောင်၊ မီးဖိုခန်းစသည်တို့ ပါရှိသည်။ အမေရိကန် ဒေါ်လာ တစ်သန်းကျော် ကုန်ကျသည်။ 

ကျောင်းအုပ်ကြီးမှာ ဦးစိုးညွန့် ဖြစ်သည်။ နည်းပြချုပ်အဖြစ် ဘရာဇီးနိုင်ငံသား ဝီလ်ဆင်သော လေးတိုးကို ငါးနှစ်တာဝန် ခန့်အပ်ထားသည်။ နိုင်ငံခြားနည်းပြချုပ် တစ်ဦး၊ မြန်မာနည်းပြ သုံးဦးတို့က တာဝန်ယူ သင်ကြားပေးမည်ဖြစ်သည်။ ၁၁ နှစ်အောက် (၃၀)ယောက် ၊ ၁၃ နှစ်အောက် (၃၀)ယောက်၊ ၁၅ နှစ်အောက် (၃၀)ယောက် ရွေးချယ်ထားသည်။ သင်တန်းကာလမှာ ငါးနှစ်ဖြစ်ပြီး တက်ရောက်အောင်မြင်သူအား ဘောလုံးအကယ်ဒမီက အသိအမှတ်ပြု အောင်လက်မှတ်ထုတ် ပေးမှာဖြစ်သည်။

၂၀၁၁-ခု၊ မတ်လ (၁၅)ရက်နေ့တွင် (FIFA)မှဥက္ကဋ္ဌ မစ္စတာ ဆတ် ဘလတ္တာက မြန်မာဘောလုံးအကယ်ဒမီ သင်တန်းကျောင်းကို ဖဲကြိုးဖြတ် ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  ၂၀၁၀-ခုနှစ် မေလ ၂၁ ရက်နေ့ထုတ် မြန်မာတိုင်း(မ်)ဂျာနယ်
သင်းအဝတ်အစားဝတ်ဆင်ထားသည့်လာအိုအမျိုးသမီးများ
သင်း ( လာအို: ສິ້ນ, လာအိုအသံထွက်: [sȉn] ; ထိုင်း: ซิ่น , RTGS: *sin*, ထိုင်းအသံထွက်: [sîn] ; Tai Nuea : ᥔᥤᥢᥲ) သို့ ( ထိုင်း: ผ้าซิ่น, RTGS: *pha sin* ), သည် ထိုင်းမြောက်ပိုင်းနှင့် အရှေ့မြောက်ထိုင်းအမျိုးသမီးများဝတ်ဆင်လေ့ရှိသော လာအိုနှင့် ထိုင်း အမျိုးသမီးများဝတ်ဆင်ကြသော ရိုးရာအ၀ တ်အထည်ဖြစ်သည်။ ဤအဝတ်အစား၏ ပုံစံကိုကြည့်ခြင်းဖြင့် ဘယ်ဒေသကလာသည်၊ ဘယ်အရပ်ကလာသည်ကို ကောင်းစွာသိနိုင်သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ယခုအခါ သင်းအဝတ်အစားကို အထူးပွဲများတွင် ဝတ်ဆင်လေ့ရှိလာကြပါပြီ။ သို့သော်လာအိုတွင် သင်းအဝတ်အစားကိုနေ့စဉ်ပုံမှန်ပုံမှန်ဝတ်ဆင်ကြသည်။[]

ဆက်စပ်ပစ္စည်းများ
-----------------

 ပုံမှန် တိုင်ယွမ်သင်းအထည် ။
သင်းထည်သို့ သင်း (အဝတ်အစား)ကို ပုံမှန်အားဖြင့် အစိတ်အပိုင်းသုံးမျိုးဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားသည်။

ချည်ထည်
-------

သင်း (အဝတ်အစား)ကို ပိုးထည် သို့မဟုတ်လက်လုပ်ချည် ဖြင့်ပြုလုပ်ကြသည်။ သူတို့၏ရိုးရာဝတ်စုံများတွင် ဒီဇိုင်းကာလာဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံသည် ဒေသအလိုက်အမျိုးမျိုးဖန်တီးယူကြသည်။အထူးသဖြင့်နာမည်ကြီး ရက်ကန်းသမားများကဖန်တီးလျှင် အကောင်းစားပိုးထည်များသည် အဝတ်တစ်စလျှင် ဘတ် ၅၀၀၀၀ ကျော်တန်ဖိုးရှိသည်။ ဈေးသက်သာသည့်အထည်များသည် ဘတ် ၃၀၀၀ ခန့်ကုန်ကျပါသည်။

ပြခန်း
------

* အီသန်စတိုင်ဝတ်ဆင်နေသောထိုင်းမိန်းကလေးအီသန်စတိုင်ဝတ်ဆင်နေသောထိုင်းမိန်းကလေး
* ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းသင်းအထည်ဝတ်ဆင်ထားကြသောထိုင်းမိန်းကလေးများထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းသင်းအထည်ဝတ်ဆင်ထားကြသောထိုင်းမိန်းကလေးများ
* သင်းအထည်ဝတ်ဆင်ထား​ကြသည့် လာအိုအမျိုးသမီးများသင်းအထည်ဝတ်ဆင်ထား​ကြသည့် လာအိုအမျိုးသမီးများ
* သင်းထည်ဝတ်ဆင်ထားသည့် လာအိုအမျိုးသမီးများသင်းထည်ဝတ်ဆင်ထားသည့် လာအိုအမျိုးသမီးများ

ကြည့်ရှုပါ
----------

* လုံချည်
* ပထိန်
* Sampot
* Sarong
* ထိုင်းရိုးရာအဝတ်အစား
* Xout lao

1. ↑  Template error: argument **title** is required.
ရှေးမွန်နှင့် ပျူပါရဂူတစ်ဦးဖြစ်သူ ဒိန်းမတ်လူမျိုး အင်္ဂလန်နိုင်ငံသား ဒေါက်တာ ချာလ်းအော့တိုဘလက်ဒင် (Dr. Charles Octo Blagden)(M.A.D.Litt)သည် ဒိန်းမတ်နိုင်ငံ ကိုပင်ဟေဂင်မြို့၌ ၁၈၆၄တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
၁၈⁠၈၈-မှစ၍ မလက္ကာ၊ စင်ကာပူ၊ ပီနန်မြို့များ၌ အုပ်ချုပ်ရေးမင်းကြီး၊ တရားသူကြီးအဖြစ် ဆောင်ရွက်စဉ် Willian W.Skeat နှင့် ပူးတွဲ၍ Pagan Races of Malay Peninsula အမည်ရှိ မနုဿဗေဒနှင့် ဘာသာဗေဒရှုထောင့်မှ စာအုပ်ကြီးနှစ်တွဲကို ၁၉၀၆-ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ကျန်းမာရေးကြောင့် ဝန်ထမ်းဘဝမှ အငြိမ်းစားယူကာ လန်ဒန်တက္ကသိုလ်သို့ ဝင်ရောက် ကတထကအဆင့်မှ ပါမောက္ခချုပ်အဆင့်သို့ တိုးမြှင်းခြင်းခံရသည်။
၁၉၁၉ ခုမှစ၍ မွန်နှင့် ပျူကျောက်စာများကို လေ့လာပြီး Epigraphia Birmanica (မြနာ်မာကျောက်စာများ) အတွဲ (၁) မှ (၄)ထိ မွန်ကျောက်စာများကို မင်ကူး (Rubbings)ပေါ်တွင် ဖတ်ရှုပြီ အင်္ဂလိပ်ဘာသာ ပြန်ဆိုခဲ့သည်။ ၎င်း၏ပြန်ဆိုချက်များကို ကျောက်စာဌာနမှ ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဘလက်ဒင်သည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ မရောက်ဖူးသော်လည်း သုတေသနစာအုပ်ပေါင်းများစွာ ပြုစုထုတ်ဝေခဲ့သည်။ သူ့အား ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ဂုဏ်ထူးဆောင် ပါရဂူဘွဲ့ (D.Litt)ကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ 
၁၉၄၈-ခုနှစ်တွင် လန်ဒန်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။
**သင်းကျစ်**ဟူသည်ကား လက်ယာနားပန်မှ လက်ဝဲ နားပန်တိုင်အောင် နဖူးပြင်ကို ပြည့်စေလျက် ဆင်ယင်ရသော မင်းတို့၏အဆောင်အယောင် မင်းမြှောက်တန်ဆာတစ်ပါး ဖြစ်သည်။ ရွှေစင်အတိ ပြီးသောဟူ၏။ ဘုရားအလောင်းတို့အား လက်ယာနားပန် တိုင်အောင် နဖူးပြင်ကိုပြည့်စေလျက် အသားလွှာတက်သော ဥဏှီသလက္ခဏာကို အတုမူ၍ မင်းတို့အား ရွှေပြားသင်းကျစ် ထုံးစံဖြစ်ကြောင်းကို သုမင်္ဂလဝိလာသနီ မည်သော ဒီဃ နိကာယ် အဋ္ဌကထာ စသော ကျမ်းများ၌ ဆိုသည်။ သင်းကျစ် ၂ မျိုးရှိလေသည်။ မကိုဋ်ရွှေပန်းနှင့် တစပ်တည်းပြုလုပ်အပ် သော မကုဋာဗဒ္ဓိက သင်းကျစ်၊ မကိုဋ်ရွှေပန်းနှင့် မစပ် သက်သက်ပြုလုပ်အပ်သော သုဒ္ဓိက သင်းကျစ်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် နဖူးသင်းကျစ်၊ ဘွဲ့သင်းကျစ်ဟူ၍ရှိကြောင်း ဖြင့်လည်း ဆိုကြသည်။ နဖူးသင်းကျစ်ကို ရည်၍ *သက်တင်စို့ လား၊ နဖူးဖျားဝယ်၊ ရွှေသားသင်းကျစ်၊ ရွှေမွန်ဇာစ်ဖြင့်၊ လျှပ်စစ်ပြောင်ပြောင်၊ ညဉ့်မိုက်မှောင်၌၊ တိမ်တောင်လင်းလင်း၊ ဝင်းဘိသောနှယ်၊ ရွှန်းရွှန်းကယ်မျှ* ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဘွဲ့ သင်းကျစ်ကို ရည်၍ *စတုမဟာရာဇ်၊ သင်းကျစ် နွဲ့နွဲ့၊ ရွှေဘွဲ့ ရေးရေး၊ အမည်ပေးသား၊ ကျော်သွေးနှံ့ချောက်၊ နတ် လေးယောက်* ဟူ၍လည်းကောင်း ပညာရှိတို့ စပ်ဆိုခဲ့ကြ သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)

|  |  |
| --- | --- |
|  | ဝစ်ရှင်နရီ၊ အခမဲ့အဘိဓာန်တွင် ***သင်းကျစ်*** ကို ရှာဖွေကြည့်ရှုပါ။ |

| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
မြန်မာ့အဝတ်ထည်များ |
| --- |
| အဝတ်ထည်များ | 
* လုံချည်
	+ ပုဆိုး
	+ ထဘီ
* အင်္ကျီ
	+ ထိုင်မသိမ်း
	+ တိုက်ပုံ
* သဘက်
* တော်ဝင်ဝတ်စုံများ
	+ ဒုယင်တော်
	+ မဟာလတာ
	+ ဝတ်လုံ
	+ သိုးရင်အင်္ကျီ
* စစ်တပ်ဝတ်စုံများ
	+ မျဉ်းတိုမျဉ်းရှည်

 |
| ဦးဆောင်းများ | 
* ခေါင်းပေါင်း
* ခမောက်
* မကိုဋ်
* သရဖူ
* စည်းပုံ
* ဖော့လုံး
	+ မောက်တို
	+ မောက်ရူ

 |
| အဆင်များ | 
* အချိတ်ဆင်

 |
| ခြေနင်းများ | 
* ညှပ်ဖိနပ်

 |
B-roll of the ceremony**ဟီရိုရှီးမားငြိမ်းချမ်းရေးအမှတ်တရပွဲတော်** နှစ်စဉ်ကျင်းပသည့် ဂျပန်တို့၏ ပွဲတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ 

နှစ်စဉ် ဩဂုတ်လ ၆ ရက်နေ့၊ A-Bomb Day တွင် ဟီရိုရှီးမားမြို့တွင် ကျင်းပသည်။ အက်တမ်ဗုံးကြောင့် သေဆုံးခဲ့ရသူများ အတွက် ရည်စူး၍ ကမ္ဘာ့ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် ဆုတောင်းမှုများ ပြုလုပ်ကြသည်။ ပွဲတော်ကို ဟီရိုရှီးမားငြိမ်းချမ်းရေးအမှတ်တရပန်းခြံရှိ အမှတ်တရရုပ်တုရှေ့တွင် ကျင်းပသည်။ ပါဝင်ဆင်နွှဲသူများတွင် သေဆုံးခဲ့ရသူများ၏ မိသားစုဝင်များနှင့် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ လူအများ ပါဝင်ကြသည်။ ပထမဆုံး ပွဲတော်ကို ဟီရိုရှီးမားမြို့တော်ဝန် Shinzo Hamai က ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။

၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် John V.Roos သည် ပွဲတော်သို့ ပထမဆုံးတက်ရောက်ခဲ့သည့် အမေရိန်ကန်သံအမတ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။

အခမ်းအနားအစီအစဉ်များ
--------------------

Satsuki Eda (President of the House of Councillors), Yōhei Kōno (President of the House of Representatives) and Yasuo Fukuda (Prime Minister) offered a silent prayer (August 6, 2008)

ဂျပန်နိုင်ငံပြင်ပရှိ ဟီရိုရှီးမားအတွက် အမှတ်တရ ပွဲတော်များ
----------------------------------------------------------

ကိုးကား
-------

1. ↑  Fackler၊ Martin။ "For First Time, U.S. Envoy Attends Ceremony at Hiroshima"၊ August 6, 2010။
ဗြိတိသျှဘုရင်မင်းမြတ်များ၏ အဓိကလုပ်ငန်းခွင်တမ်းပလိတ်:SHORTDESC:ဗြိတိသျှဘုရင်မင်းမြတ်များ၏ အဓိကလုပ်ငန်းခွင်
ကိုဩဒိနိတ်: 51°30′3″N 0°8′31″W﻿ / ﻿51.50083°N 0.14194°W﻿ / 51.50083; -0.14194

ဒုတိယမြောက် အဲလစ်ဇဘက်၏ တရားဝင် (၉၀) နှစ်မြောက် မွေးနေ့ကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် မွေးနေ့ပွဲကျင်းပနေစဉ်အတွင်း ဘာကင်ဟမ်နန်းတော်၏ ဝေဟင်မြင်ကွင်း။
**ဘာကင်ဟမ်နန်းတော်**သည် လန်ဒန်မြို့ရှိ တော်ဝင်နေထိုင်ရာဖြစ်ပြီး ဗြိတိန်ပြည်ထောင်စု၏ ဘုရင်မင်းမြတ်၏ အုပ်ချုပ်မှုဌာနချုပ်ဖြစ်သည်။ ဝက်စ်မင်စတာ၌ တည်ရှိပြီး နန်းတော်သည် နိုင်ငံတော်အခမ်းအနားများနှင့် တော်ဝင်ဧည့်ဝတ်ပြုခြင်း၊ အမျိုးသားရေး ရွှင်မြူး၊ ငိုကြွေးနေချိန်များတွင် ဗြိတိသျှလူမျိုးတွေအတွက် အချက်အချာကျသော နေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။

*ဘတ်ကင်ဟမ် ဟောက်စ်* ဟု မူလ က လူ သိ များ သော ၊ ယနေ့ နန်းတော် ၏ အဓိက အဆောက်အဦး သည် အနည်းဆုံး နှစ်ပေါင်း ၁၅၀ ကြာ ပုဂ္ဂလိက ပိုင်ဆိုင် မှု တွင် ရှိ ခဲ့ သော နေရာ တစ် ခု ပေါ်တွင် ၁၇၀၃ ခုနှစ် တွင် ဘတ်ကင်ဟမ် ၏ ဒူခ်ျ အတွက် တည်ဆောက် ခဲ့ သော မြို့ပြ အိမ်ကြီး တစ် ခု ဖြစ် ခဲ့ သည် ။ ၎င်း ကို ဘုရင် ဂျော့ခ်ျ ၃ က ၁၇၆၁ ခုနှစ် တွင် ဘုရင်မ ချားလက် အတွက် ပုဂ္ဂလိက နေအိမ် တစ် ခု အဖြစ် ရယူ ခဲ့ ပြီး ဘုရင်မ ၏ အိမ်တော် အဖြစ် လူ သိ များ လာ ခဲ့ သည် ။ ၁၉ ရာစုအတွင်း ဗိသုကာပညာရှင် ဂျွန်နက်ရှ်နှင့် အက်ဒ်ဝပ်ဘလိုတို့က ယင်းကို ချဲ့ထွင်ခဲ့ပြီး ဗဟိုရင်ပြင်တစ်ဝိုက်တွင် တောင်ပံသုံးလုံးဆောက်လုပ်ခဲ့ကြသည်။ ဘတ်ကင်ဟမ် နန်းတော်သည် ၁၈၃၇ ခုနှစ်တွင် ဘုရင်မ ဝိတိုရိယ ဘုရင်မဝင်ရောက်ရေးအတွက် ဗြိတိသျှဘုရင်၏ လန်ဒန်မြို့နေအိမ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။

ဗြိတိသျှတော်ဝင်မိသားစုသည် ထုံးတမ်းစဉ်လာအရ လူအုပ်ကိုနှုတ်ဆက်ရန် စုဝေးကြသည့် လူသိများသော လသာဆောင်ပါဝင်သည့် အရှေ့မျက်နှာပြင်အပါအဝင် ၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်းနှင့် ၂၀ ရာစုအစောပိုင်းများတွင် နောက်ဆုံးအဓိကတည်ဆောက်ပုံ ထပ်ဆင့်ဖြည့်စွက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ဂျာမန်ဗုံးတစ်လုံးက နန်းတော်အဆောက်အအုံကို ဖျက်ဆီးပစ်လိုက်သည်။ ဘုရင်မ ၏ ပြခန်း ကို ထို နေရာ တွင် တည်ဆောက် ခဲ့ ပြီး တော်ဝင် စုဆောင်း မှု မှ အနုပညာ လက်ရာ များ ကို ပြသ ရန် ၁၉၆၂ ခုနှစ် တွင် ပြည်သူလူထု ကို ဖွင့်လှစ်ပြသ ခဲ့ သည် ။

ဆာ ချားလ်စ် လောင်း ၏ အကြံပေးချက် အရ ၊ အများစု ဆက်လက် ရှင်သန် ခဲ့ သော ၊ မူရင်း - ၁၉ ရာစု အစောပိုင်း အတွင်းပိုင်း ဒီဇိုင်း များ ပါဝင် သည် ။ ဘုရင် အက်ဒ်ဝပ် ၂ သည် ဘယ်လီ အက်ပိုကီ ခရမ်း နှင့် ရွှေရောင် အစီအစဉ် တစ် ခု တွင် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ပြန်လည် ပြုပြင် ခြင်း တစ် ခု ကို ကြီးကြပ် ခဲ့ သည် ။ ဘရိုင်တွန် ရှိ တော်ဝင် ပြခန်း နှင့် ကာလ်တန် ဟောက်စ် မှ ယူဆောင် လာ သော ပရိဘောဂ များ နှင့် အံဝင်ခွင်ကျ များ နှင့်အတူ တရုတ် နိုင်ငံ ပြန်လည် ဖွဲ့စည်း မှု ပုံစံ တွင် ဧည့်ကြိုခန်း ငယ် အများအပြား ကို ပြင်ဆင် ထား သည် ။ နန်းတော်တွင် အခန်းပေါင်း ၇၇၅ ခန်းရှိပြီး ဥယျာဉ်သည် လန်ဒန်မြို့တွင် အကြီးဆုံး ပုဂ္ဂလိကဥယျာဉ်ဖြစ်သည်။ တရားဝင် နှင့် ပြည်နယ် အပျော်အပါး အတွက် အသုံးပြု သော ၊ ပြည်နယ် အခန်း များ ကို ၊ ဩဂုတ် လ နှင့် စက်တင်ဘာ လ အများစု အတွက် နှင့် ဆောင်း ရာသီ နှင့် နွေဦး တွင် အချို့ ရက် များ အတွက် နှစ်စဉ် ပြည်သူလူထု အတွက် ဖွင့်လှစ် ထား သည် ။

ကိုးကား
-------

Buckingham Palace - Wikipedia
Dc MotorDC Motor တလုံးကိုတွေ့မြင်ရစဉ်
**ဒီစီမော်တာ** (DC motor) ဆိုသည်မှာ ဒီစီလျှပ်စစ်စွမ်းအင်မှ စက်မှုစွမ်းအင်သို့ ပြောင်းပေးသည့် လည်ပတ်နိုင်သည့် လျှပ်စစ်ဆိုင်ရာ စက်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ သံလိုက်စက်ကွင်းမှထွက်သည့်အားကိုသုံးသည့် မော်တာများမှာ အသုံးအများဆုံးဖြစ်သည်။ ဒီစီမော်တာမျိုးကွဲအားလုံးမှာ အတွင်းပိုင်းဖွဲ့စည်းပုံ တူညီလုနီးပါးရှိပြီး  လျှပ်စီးကြောင်း ဦးတည်ရာကို ဟန်ချက်ညီညီ ပြောင်းလဲပေးကာ လည်ပတ်မှုရရှိစေသည်။

တည်ဆောက်ပုံ
-----------

**ဒီစီမော်တာ** တည်ဆောက်ထားပုံသည် ဒီစီဂျင်နရေတာ တည်ဆောက်ထားပုံနှင့် အတူတူပင်ဖြစ်သည်။ စက်ကွင်းဝါယာခွေနှင့် အာမေချာဝါယာခွေတို့ ဆက်သွယ်ပုံမှာလည်း ဒီစီဂျင်နရေတာမှာကဲ့သို့ပင် လမ်းခွဲဆက် ၊ တန်းဆက်နှင့် ထပ်ပေါင်းဆက်ဟူ၍ ၃ မျိုးရှိပေသည် ။ ဒီစီ စက်တလုံးကို အင်ဂျင်စက် တာဘိုင်စက် စသည်တို့နှင့်လှည့်ပေးသည်ရှိသော် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်ပေးမည်ဖြစ်သည်။

မော်တာလည်ပတ်ပုံ သဘောတရား
------------------------

ဒီစီစက်တလုံးအတွင်းသို့ သတ်မှတ်ဗို့အားပေးလျှင် မော်တာအတွင်း လျှပ်စီးကြောင်းစီးသည်။ တန်းဆက်မော်တာ (Series Motor) ဖြစ်ပါက လျှပ်စီးကြောင်းသည် တခုတည်းဖြစ်၍ စက်ကွင်းဝါယာခွေများ နှင့် အာမေချာဝါယာများ (Armature Winding) အတွင်းမှ ဖြတ်စီးမည်ဖြစ်သည်။ လမ်းခွဲဆက် (Shunt Motor) သို့မဟုတ် ထပ်ပေါင်းဆက်မော်တာ (Compound Motor) ဖြစ်လျှင် လျှပ်စီးလမ်းကြောင်း နှစ်ခုခွဲ၍ စီးဆင်းမည်ဖြစ်ရာ လမ်းခွဲတခုသည် လမ်းခွဲစက်ကွင်း ဝါယာခွေများတွင်းမှလည်းကောင်း ၊ နောက်တခုသည် တန်းဆက်စက်ကွင်းဝါယာခွေနှင့် အာမေချာဝါယာခွေများအတွင်းမှ စီးဆင်းမည်။

ကိုးကား
-------
ဘာကူးတက္ကသိုလ်၊ ဆေးပညာမဟာဌာနမှ ကျောင်းသားများ (၁၉၂၃ ခုနှစ်)
**ဘာကူးတက္ကသိုလ်**သည် အဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံ၊ ဘာကူးမြို့၌ တည်ရှိပြီး ၁၉၁၉ ခုနှစ် အဇာဘိုင်ဂျန် ဒီမိုကရက်တစ် နိုင်ငံ၏ ပါလီမန်ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် တည်ထောင်ထားသော တက္ကသိုလ်ဖြစ်သည်။ ကနဦးအစတွင် သမိုင်းနှင့် ဘာသာဗေဒ၊ ရူပဗေဒနှင့် သင်္ချာ၊ ဥပဒေ၊ နှင့် ဆေးပညာ မဟာဌာနတို့ဖြင့် စတင်ဖွဲ့စည်း တည်ထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ကျောင်းဖွင့်စ တက်ရောက်ခဲ့သော ကျောင်းသား အရေအတွက်မှာ ၁၀၉၄ ယောက်ဖြစ်သည်။ ဘာကူးတက္ကသိုလ်၏ ပထမဆုံးသော ပါမောက္ခချုပ်မှာ ကာဇန် တက္ကသိုလ်တွင် ခွဲစိတ်ကုပါမောက္ခအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော ဗာဆီးလီ အီဗန်နိုဗစ်ချ် ရာဇူမော့စကီးဖြစ်သည်။ 

၁၉၃၀ ခုနှစ်တွင် အဆင့်မြင့်ပညာရေး ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းပုံအရ အစိုးရမှ တက္ကသိုလ်အား ပိတ်သိမ်းရန် ညွှန်ကြားခဲ့ပြီး အဆင့်မြင့် ပညာရေး အင်စတီကျူအဖြစ် အစားထိုး ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ သို့ပေသော်လည်း ၁၉၃၄ ခုနှစ် တက္ကသိုလ်အား ပြန်လည်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ဒုတိယကမ္ဘာစစ်၏ ခတ်ခဲလှသော နှစ်များအတွင်း နည်းပါးလှသော တက္ကသိုလ်ဆရာများဖြင့် အလုပ်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ 

တက္ကသိုလ်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် နှစ်လေးဆယ်ပြည့်မြောက်ခဲ့သော ၁၉၅၉ ခုနှစ်အရောက်တွင် တက္ကသိုလ်၌ မဟာဌာန ၁၃ ရှိလာသည်အထိ တိုးတက်၍ လာခဲ့သည်။ အဇာဘိုင်ဂျန် ဆေးတက္ကသိုလ်နှင့် အဇာဘိုင်ဂျန် စီးပွားရေးတက္ကသိုလ်တို့သည်လည်း ဘာကူးတက္ကသိုလ်၏ သက်ဆိုင်ရာ ဌာနအသီးသီးတို့မှ ထုတ်နှုတ် တည်ထောင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ဘာကူးတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူများထဲတွင် အဇာဘိုင်ဂျန်သမ္မတဖြစ်ခဲ့သူများဖြစ်သည့် အဘူဖက် အယ်ချီဘေးနှင့် ဟေဒါ အာလီယဲ့ဗ်တို့ပါဝင်သည်။ ထို့ပြင် ရူပဗေဒဆိုင်ရာ နိုဗယ်ဆုရရှိခဲ့သူ လီယို လန်ဒါအူသည်လည်း ဘာကူးတက္ကသိုလ်တွင် ၁၉၂၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၂၄ ခုနှစ်အထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ 

ဘာကူးတက္ကသိုလ်သည် Academic Performance ကဲ့သို့သော နိုင်ငံတကာ တက္ကသိုလ်အဆင့် သတ်မှတ်သည့် အဖွဲ့အစည်းများ၏ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်အတွင်း ဝင်ခဲ့သော အဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံ၏ တစ်ခုတည်းသော တက္ကသိုလ်ဖြစ်ပြီး ၂၀၁၄- ၁၅ ခုနှစ်အတွက် Academic Performance ၏ တက္ကသိုလ်အဆင့်သတ်မှတ်ချက်မှာ ၁၈၇၂ ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  ဘာကူးတက္ကသိုလ် သမိုင်း (in ru)။  ၂၇ နို ၂၀၁၉ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  2014-2015 RANKING BY COUNTRY။ 4 March 2016 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  ၂၉ နို ၂၀၁၉ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ ဦးဘသန်း
------------------------

ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ ဦးဘသန်းဟု လူသိများသော သတင်းစာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဦးဘသန်းကို စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ စာရေးကလေးရွာအပိုင် ကန်ကြီးကုန်းကျေးရွာ ၌ ၁၈၉ရခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၈)ရက်နေ့တွင် အဖ ဦးရွှေအင်းနှင့် အမိဒေါ်ညိုတို့က ဖွားမြင်သည်။ ဦးဘသန်းသည် ဓနုဖြူမြို့ ဂန္ဓာရုံတိုက်၌ ပိဋကတ်စာပေများကို သင်ကြားခဲ့သည်။ ရဟန်းဘဝနှင့် မန္တလေး မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်၊ ပခုက္ကူတိုက်ဟောင်းတို့တွင် ပါဠိ၊ အဋ္ဌကထာ၊ ဋီကာတို့ကို သင်ကြားခဲ့သည်။
အသက် (၃၀) အရွယ်တွင် လူဝတ်လဲပြီး ဓမ္မစကြာတရား သတင်းစာကို ရန်ကုန်မြို့၌ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ မော်လမြိုင် ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ အထက်တန်းကျောင်း၌ ပါဠိနှင့် မြန်မာစာဆရာအဖြစ် (၂၄)နှစ်တိုင်တိုင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ရှင်ဗုဒ္ဓဃောသကျောင်းကို ဂုဏ်ပြုလိုသောကြောင့် 'ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ ဦးဘသန်း'ဟူသော ကလောင်အမည်ကိုယူကာ စာပေများကို ရေးသားခဲ့သည်။

ဦးဘသန်းသည် ရန်ကုန်မြို့ နိုင်ငံတော် ဗုဒ္ဓဘာသာအဖွဲ့တွင်လည်း ဒုတိယစာပြင်မှူးအဖြစ် (၁၂)နှစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ထိုဌာနမှ အငြိမ်းစားယူပြီးနောက် မြို့မအထက်တန်းကျောင်းတွင် အထက်တန်း မြန်မာစာပြဆရာအဖြစ် နှစ်နှစ် အမှုထမ်းခဲ့ပြန်သည်။ ဦးဘသန်းသည် နိုင်ငံတော်အစိုးရက အပ်နှင်းသော ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့ကိုရရှိခဲ့သည်။ ဦးဘသန်းသည် တိုးတက်ရေး၊ ကြီးပွားရေး၊ ရှုမဝ၊ မြဝတီမဂ္ဂဇင်းတို့တွင် သုတ ရသစာပေများကို ရေးသားခဲ့သည်။ ရေးသားပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များအနက် ထင်ရှားသောစာအုပ်များမှာ 'မင်္ဂလာသင်ခန်းစာ'၊ 'မော်လမြိုင်ရာဇဝင်'(၁၉၅၀)၊ ၁၉၅၇-၅၈ ခုနှစ်တွင် စာပေဗိမာန်ဆုရ 'နွယ်မြက်သစ်ပင် ကျေးဇူး'၊ 'ရွှေကျင်သာသနာ နှစ်တစ်ရာ'(သမိုင်း)(၁၉၆၂)၊ 'မဟာစည်ထေရ်မြတ်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'(သမိုင်း)(၁၉၆၇)တို့ဖြစ်သည်။
ဦးဘသန်းသည် စာပေလုပ်သားအဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ရန်ကုန်တိုင်း စာဆိုတော်နေ့ သက်ကြီးစာပေပညာရှင်အဖြစ် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်မှ ၁၉၈၃ခုနှစ်အထိ (၄)ကြိမ် ပါဝင်ကန်တော့ခံခဲ့ရသည်။
ဦးဘသန်းသည် ၁၉၈၄ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ (၁၄) ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီး ဒေါ်ယဉ်ကျွေနှင့် သားသမီးလေးယောက် ကျန်ရစ်သည်။

ကျမ်းကိုးစာရင်း
---------------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ် (၁၉၈၅)၊ စာ-၁၉၆ ၊ ၁၉၇။
**ဒိုးလုံး** (၁၉၇၈-၂၀၀၃) သည် ခရစ်ယာန်
ဘာသာဝင် ပအိုဝ်းလူမျိုး အော်တာနေးတစ် အဆိုတော်ဖြစ်သည်။

ငယ်ဘဝ
-----

ဦးခွန်စတင်းဖို့ဒ်နှင့် ဒေါ်နန်းဌေးဌေးယုတို့မှ ၁၉၇၈ ခုနှစ်၊ဇန်နဝါရီလ (၁၄) ရက်နေ့တွင်မွေးသည်။ အမည်ရင်းမှာ ခွန်နေလင်းနိုင် ဖြစ်သည်။

အနုပညာခရီး
----------

The Ants အဖွဲ့နှင့်အတူ တောင်ကြီးမှ ရန်ကုန်သို့ လာသည်။ နောင်သော် ထုတ်လုပ်သူနှင့် ပတ်သက်၍ သဘောထားမတိုက်ဆိုင်သောကြောင့် သီးသန့်ခွဲထွက်ကာ မိခင်က ထုတ်ဝေသူလုပ်၍ ကိုယ်တိုင် ခွေထုတ်သည်။ ကွင်း (Queen)၊ ဆဘက်ရှန်ဘာ့ (Sebastian Bach (Skid Row)), အဲလက်အင်ချိန်း (Alex in Chains) နှင့် ကတ်ကိုဘိန်း (Kurt Cobain) တို့ကို သဘောကျကြောင်း ဖွင့်ဟဖူးသည်။

ဘဝနိဂုံး
--------

၂၀၀၃ ခု၊ စက်တင်ဘာလ ၂ ရက်တွင် ကွယ်လွန်သည်။ ထိုအခါက အသက် ၂၅ နှစ် သာ ရှိသေးသည်။ ဇနီးသည် ချောစုခင် ကျန်ရစ်သည်။

တေး စီးရီးများ
--------------

| ခေါင်းစဉ် | ထုတ်ဝေနှစ် | ထုတ်ဝေသူ | မှတ်ချက် |
| --- | --- | --- | --- |
| *လူရွှင်တော်* | ၂၀၀၄ | Heart တေးထုတ်လုပ်ရေး | အဲလက်စ်၊ ဆုန်သင်းပါရ် တို့နှင့် တွဲ၍ |
| *အရိုးထိအောင် ရူး* | ၁၉၉၇ |  |  |
| *ပေါမိုက်တေလေ ငပေဒိုးလုံး* |  |  |  |
| *အလိုတော်အတိုင်း* | ၂၀၀၄ |  | နောက်ဆုံးစီးရီး |
| အကောင်းဆုံးတေးများ |  |  |  |
| *စားသုံးကြည့်* | ၂၀၀၂ |  | မျိုးကျော့မြိုင် နှင့် တွဲဖက်၍ |

ကိုးကား
-------


1. ↑  မဟေသီ မဂ္ဂဇင်း။ ၂၀၀၃၊ မတ်။
|  |
| --- |
| **၁၈၈၃** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဒီဇင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
**ဇီးကွက်စိန်**သည် တစ်ချိန်က မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုဂံမြို့ရှိ ထူးထူးခြားခြား အရပ်အရှည်ဆုံး ပုဂံမြို့သူ ဖြစ်သည်။

ငယ်ဘဝ
-----

ဇီးကွက်စိန်ကို ၁၃၁၈−ခုနှစ်၊ (၁၉၅၆)ခုနှစ်တွင် အဖ ဦးထွန်းသိန်း၊ ​ဒေါ်ငြိမ်းတို့မှ မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း လေးယောက်အနက် အငယ်ဆုံးသမီးဖြစ်ပြီး ကျန်သုံးယောက်မှာ ယောက်ျားလေးများဖြစ်ကြသည်။ ငယ်နာမည်မှာ မခင်စိန် ဖြစ်သည်။

ထူးခြားမှု
----------

အမေဖြစ်သူ ဒေါ်ငြိမ်းသည် ဇီးကွက်စိန်အား ကိုယ်ဝန်မရှိခင် ထူးခြားအိပ်မက် မက်ဖူးသည်။ အိမ်ဦးခန်း ခေါင်တိုင်တွင် ဆင်ဖြူတော် ဝပ်နေသည်ဟု မက်ခဲ့သည်။ ဇီးကွက်စိန် ကွယ်လွန်သောနေ့၌လည်း ဆင်တစ်ကောင်နှင့် ဆင်ဦးစီးတစ်ယောက် လာရောက်ကာ ရုပ်အလောင်းကို သေချာ ကြည့်သွားဘူးသည်။

ဘာကြောင့်ခေါ်
-------------

ဇီးကွက်စိန်ကို မွေးပြီး ၇-ရက်ပြည့် ကင်ပွန်းတပ်နေ့တွင် သူအိပ်သော ပုခက်၏ ရင်တားကြိုးတန်းပေါ်၌ ဇီးကွက်တစ်ကောင် လာရောက်နားသည့်အတွက် ဇီးကွက်စိန်ဟု ခေါ်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။

ဖြစ်စဉ်
-------

ဇီးကွက်စိန်ကို မွေးဖွားချိန်၌ သာမန်ကလေးတစ်ယောက် လိုပင် မွေးဖွားကြီးပြင်းလာပြီး ငါးနှစ်သမီးအရွယ်မှ စ၍ တဖြေးဖြေး ကြီးထွားလာသည်။ ၁၂-နှစ်သမီးအရွယ်တွင် သူ၏ အရပ်ရှည်သည့် သတင်းကို တစ်နိုင်ငံလုံးထိ သိရှိသွားကြလေသည်။ အရပ် ရှစ်ပေ ရှိပြီး သူစီးရန် ဖိနပ်ကို မြင်းခြံမြို့မှ အော်ဒါမှာယူရသည်။

ပုဂံရှိ ယွန်းအကြမ်းထည်လုပ်ငန်းကို လုပ်ကိုင်သည်။ အစားအစာကို ပုံမှန်လူများ စားသလောက်ပဲ စားသည်။ တစ်နေ့ကို သုံးလေးချိန်လောက် စားသည်။ အဝတ်အစားများ ဆိုလျှင်လည်း ပိတ်စ တစ်ကိုက်ကို အင်္ကျီချုပ်ဝတ်မရပေ။ သုံးတောင်ပိတ်စမှ လက်စက အင်္ကျီရသည်။ လက်ရှည်အင်္ကျီ တစ်ထည်ကို ပိတ်စ ငါးတောင်ခန့် ချုပ်၍ ဝတ်ရသည်။ လုံချည်တစ်ထည်ကို ခြောက်တောင် ချုပ်ရသည်။ မိန်းမလုံချည် သုံးကွင်းကို သူ့အတွက် နှစ်ကွင်းသာရသည်။

လောကနန္ဒာဘုရားကို ဘုရားဖူးလာရင်း ဧည့်သည်များက ဇီးကွက်စိန်ကို အထူးအဆန်းသဖွယ် လာရောက်ကြည့်ကြသည်။ လာကြည့်သူများက သူ့ကို စကားပြောကြသည်။ ဇီးကွက်စိန်ကလည်း ပြန်လည် စကားပြောသည်။ မတ်တတ်ရပ်ခိုင်းလျှင် မတ်တတ်ရပ်ပြသည်။

အသက် (၁၃)နှစ်အရွယ်တွင် မျက်စိ ကွယ်သွားသည်။ (၁၄)နှစ်အရွယ်တွင် ရန်ကုန်၌ မျက်စိကုသွားသောအခါ ဆရာဝန်က ဟော်မုန်းဓာတ်များ၍ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ အိမ်အပြင် လမ်းလျှောက်ရန် အိမ်ရှေ့ရှိ မန်ကျည်းပင် နှစ်ပင်ကို ကြိုးတန်းထားပြီး ကြိုးတန်းကိုင်၍ လမ်းလျှောက်ရသည်။ မျက်စိကွယ်ပြီးနောက် ခါးပါကိုင်းလာလေသည်။ နောက်ပိုင်း၌ သွားလာမှု သိပ်မလုပ်နိုင်တော့ပေ။

ကောင်းမှုကုသိုလ်
----------------

လောကနန္ဒာစေတီအပါအဝင် ဘုရားများကို ထီးတော်များလှူခဲ့သည်။ ရွာထဲက ကလေးများကိုလည်း တစ်လတစ်ကြိမ်၊ နှစ်ကြိမ် ဆန်ပြုတ်အမြဲ တိုက်ကျွေးသည်။

ဘဝနိဂုံး
--------

မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၄၁-ခုနှစ် (၁၉၇၉)ခုနှစ်တွင် ရေချိုးမှား၍ ကျန်းမာရေး မကောင်းရာမှ ကွယ်လွန်သွားလေသည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် (၂၃)နှစ် ရှိပြီဖြစ်သည်။ သေဆုံးပြီးနောက် သူ၏ ရုပ်အလောင်းကို မန္တလေးဆေးတက္ကသိုလ်သို့ လှူဒါန်းခဲ့သည်။ နေထိုင်မကောင်းသော အချိန်၌ နေခဲ့သည့် အိမ်ခြံဝင်းနေရာတွင် အထိမ်းအမှတ် ကျောက်တိုင် စိုက်ထူထားသည်။ ကျောက်တိုင်၏ ဘေးပတ်လည်တစ်ဖက်တစ်ချက်စီတွင် မဇီးကွက်စိန် အထိမ်းအမှတ် ကျောက်တိုင်၊ ၁၃၁၈-ခု မွေး၊ ၁၃၄၁-ခု ဆုံး၊ အရပ် ၈ ပေ ဟု ကမ္ပည်းထိုးထားသည်ကို ယနေ့တိုင် တွေ့မြင်နိုင်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  ဓာတ်ပုံသတင်းထောက် သာဉာဏ်(ရန်ကင်း)၊ သွေးချင်းတို့ဌာနေ ရတနာမြေမှ ကိုယ်တွေ့ခရီးသွားမှတ်တမ်း(၁၅.၇.၂၀၁၀)
|  |
| --- |
| **၁၈၅၇** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဒီဇင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
လေဒင်ဓာတ်အိုး
**လေဒင်ဓာတ်အိုး** ဆိုသည်မှာ လျှပ်စစ်ဓာတ်သိုလှောင်ရန်အတွက် ကနဦးကပေါ်ပေါက် အသုံးပြုခဲ့သော ကွန်ဒင်းဆာတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ၁၇၄၅ ခုနှစ်တွင် ဟော်လန်နိုင်ငံလေဒင်မြို့မှ စတင်ပေါ်ပေါက်သောကြောင့် လေဒင်ဓာတ်အိုးဟု တွင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်၏။ 

လေဒင်ဓာတ်အိုးမှာ အဝကျယ်သောဖန်အိုးအဖြစ်၍ အိုးဝကိုဖော့ဆို့ဖြင့်ပိတ်ထားသည်။ အိုး၏အတွင်းနှင့် အပြင်ဘက်တွင် အောက်ပိုင်းတဝက်မျှကို ပါးလွှာသောသံဖြူပြားဖြင့်ကပ်ထားလျက် ဖုံးအုပ်သည့်သံဖြူမှာလျှပ်စစ်ဓာတ်လိုက်ပစ္စည်းဖြစ်၍ သံဖြူပြားနှစ်ခုကြားရှိ ဖန်သည် လျှပ်စစ်ဓာတ်မလိုက်သည့်ပစ္စည်းဖြစ်သည်။

ကြေးဝါတိုင်တချောင်းကို အိုးအတွင်းဘက်သို့ သံဖြူပြားနှင့်ထိအောင် ဖော့ဆို့၌အပေါက်ဖောက်၍ စိုက်ထားသည်။ လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို ကြေးဝါတိုင်သို့ တနည်းနည်းဖြင့်လိုက်စေသောအခါ လျှပ်စစ်ဓာတ်သည် အိုးအတွင်းရှိ သံဖြူပြားသို့ရောက်သွား၏။ သံဖြူပြားနှစ်ခုကြားတွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်မလိုက်သည့်အတွက် ဤလျှပ်စစ်ဓာတ်သည် အိုးအပြင်ဘက်ရှိ သံဖြူပြားသို့ မကူးနိုင်ချေ။ သို့ရာတွင်အိုးအပြင်ဘက် သံဖြူပြားကို မြေကြီးနှင့်တနည်းတစ်လမ်းဆက်ထားမည်ဆိုပါက လျှပ်စစ်ညှို့မှုကြောင့် ထိုသံဖြူပြားတွင် အတွင်းဘက်သံဖြူပြားနှင့် ဆန့်ကျင်သော လျှပ်စစ်ဓာတ်ဝင်လာလေသည်။

ဤကဲ့သို့ အတွင်းအပြင်နှစ်ဖက်စလုံးရှိ သံဖြူပြားများ၌ ဓာတ်ဝင်နေချိန်တွင် လက်တစ်ဖက်ဖြင့် အပြင်ဘက်သံဖြူပြားကိုထိထား၍ ကျန်လက်ဖြင့် ကြေးဝါကိုတို့ကြည့်လျှင်ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် ဝိုင်ယာကြိုးဖြင့် တနည်းတလမ်းဆက်သွယ်၍ ကိုင်ကြည့်လျှင်ဖြစ်စေ ရုတ်တရက်ဓာတ်လိုက်ခြင်းမှာ လေဒင်ဓာတ်အိုးပေါ်စအချိန်က အထူးအဆန်းဖြစ်နေသည့်အတိုင်း မြို့တကာလျှောက် လှည့်ပြ၍စီးပွားရှာခြင်းဖြင့် ချမ်းသာသူသများပင် ရှိခဲ့ဖူးလေသည်။ အဆိုပါ သံဖြူပြားနှစ်ခုကို ဝိုင်ယာကြိုးဖြင့် ဆက်ကြည့်လျှင် ဓာတ်နှစ်ခုမှာ ဆန့်ကျင်နေသည့်အတွက် မီးပွင့်သည်ကိုလည်း တွေ့နိုင်ပေသည်။ သို့ရာတွင် လေဒင်ဓာတ်အိုးသာမက မည်သည့်ကွန်ဒင်ဆားမျိုးမှာမဆို ထိုသို့ပွင့်ထွက်သော လျှပ်စစ်မီးပွားသည် တသမတ်တည်း ဆက်တိုက်ပွင့်ခြင်းမရှိချေ။ အကြိမ်ပေါင်းများစွာ ရှေ့တိုးနောက်ငင်သွာားနေပြီးမှ တဖြည်းဖြည်းအားကုန်ပြီး ရပ်နားသွားသည်။ လျှပ်စစ်ဓာတ်၏ ဤသို့ ရှေ့တိုးနောက်ငင်လျင်မြန်စွာ လှုပ်ရှားမှုသည် ရေဒီယို လှိုင်းများကို ဖြစ်ပေါ်စေ၍ ဝိုင်ယာလက်နှင့် ရေဒီယိုအသံလွှင့်ရာတွင် ဤသဘောကိုပင် အခြေံပြုထားပေသည်။ လေဒင်ဓာတ်အိုးများကို ယခုအခါတွင် လက်တွေ့စမ်းသပ်ခန်းများ ၌သာ စမ်းသပ်မှုကိစ္စများအတွက် အသုံးပြုကြလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂)