recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**အော်တာနေးတစ် ကန်းထရီးဂီတ** (အင်္ဂလိပ်: Alternative Country; တစ်ခါတစ်ရံ alt-country, insurgent country (သို့) American ဟုလည်း ခေါ်ပြီး) ကန်းထရီးဂီတ၏မျိုးခွဲတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ mainstream (သို့) pop country ဂီတမှ ကွဲပြားသော ပုံစံများပါဝင်သည်။ country ဂီတတီးဝိုင်းများဖော်ပြရာတွင် rock ၏ ဇစ်မြစ်များ၊ bluegrass, rockabilly, honky-tonk, alternative rock, folk rockနှင့် punk တို့ လွှမ်းမိုးမှုများကို ပေါင်းစပ်ထားသည်။

Punkနှင့် country တို့ ပေါင်းစပ်တီထွင်ရန်ကြိုးစားခဲ့သည့်တီးဝိုင်းမှာ Jason and Scorchers နှင့် ၁၉၈၀ southern California cowpunk ဖြစ်ရပ်နှင့်အတူ the long Ryders တို့လည်းပါဝင်သည်။ ဤပုံစံများကို Uncle Tupelo ၏ ၁၉၉၀ album No Depression ထဲတွင် ပေါင်းစပ်ထားသည်။ ဤ album ကို ပထမဆုံး '*alt-country* album ကဲ့သို့ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ Ucle Tupelo အုပ်စု အဓိကဆက်နွယ်နေသော တီးဝိုင်းများမှာ Wilco, Son Volt နှင့် Battle Rockets တီးဝိုင်းတို့ဖြစ်သည်။ အခြားလွှမ်းမိုးခဲ့သည့် တီးဝိုင်းများမှာ Blue Mountain, Whiskeytown နှင့် Blood Orange နှင့် Drive-By Truckers စသည့်တီးဝိုင်းများဖြစ်သည်။

အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ခြင်းနှင့်ဝိသေသလက္ခဏာများ
-----------------------------------------

၁၉၉၀တွင် alternative country သည် alternative rock နှင့် ယှဉ်ပြိုင်လာခဲ့ပြီး ကွဲပြားခြားနားသော ဂီတပညာရှင်များကို ဖော်ပြခဲ့ပြီး mainstream country ဂီတအပေါ်သက်ရောက်စေခဲ့သည်။ မကြာခဏ strong punkနှင့် rock&roll ပေါင်းစပ်ထားသည့် lo-fi sound များအတွက် Nashville၏ လွှမ်းမိုးများမှာ ထုတ်လုပ်ခြင်းတန်ဖိုးများ မြင့်တက်လာမှုကို ရှောင်ခဲ့သည်။ စာသားများမှာ အေးစက်
ခြင်း(သို့) လူမှုရေးအကြောင်းအရာများဖြစ်ပြီး အလွန်စိတ်ထိခိုက်ခံစားရသော အကြောင်းအရာများလည်းပါဝင်သည်။ traditional American Folk music မှ စီစဉ်ထားသော ဂီတဆိုင်ရာပုံစံများမှာ အနည်းငယ်သာကျန်ရှိသည်။ mainstream rock(သို့)countryမှ blue grass, rockabillyနှင့် honky-tonk ဟူ၍ ဂီတကို ဝေခွဲ၍ မရနိုင်ပေ။ alternative country အနုပညာရှင်များ လှုပ်ရှားမှုကို ငြင်းပယ်မူကြောင့် ခွဲခြားဖော်ပြရာတွင် ရှုပ်ထွေးစေသည်။ ဂီတပညာရှင်များမှာ alternative country ဖြစ်သည်ဟု ပြန်လည်သုံးသပ်၍ အခိုင်အမာဆိုသည်။ လူသိအများဆုံး magazine ဖြစ်သည့် No Depression သည် ဤအမျိုးအစားအပေါ်နှစ်မြုပ်၍ alternative country ဂီတဟူ၍ ထင်ရှားစေခဲ့သည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

Alternative country သည် traditional American country ဂီတမှ ရေးဆွဲထားသည်။ အဓိကကိုးကား၍ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခဲ့သည့် အုပ်စုများမှာ Woody Guthrie, Hank Williams နှင့် The Carter Family အုပ်စုတို့ဖြစ်သည်။ အခြားအများစုလွှမ်းမိုးမှုမှာ country rock ဖြစ်သည်။ country ဂီတနှင့် rock&roll တို့ရောစပ်မှုရလဒ်ဖြစ်သည်။ country rock ကိုအစပျိုးခဲ့သည့် အနုပညာရှင်မှာ Gram Parsons ဖြစ်ပြီး Michael Nesmith, Steve Earle နှင့် Gene Clark တို့မှာလည်း အရေးပါသော ဆန်းသစ်တီထွင်သူများဖြစ်သည်။ တတိယမြောက်အကြောင်းရင်းမှာ punk rock ဖြစ်သည်။
အော်ဆီလိုစကုပ်တွင် အသုံးပြုထားသော ကက်သုတ်ရေး ကျုဘ် တစ်ခု၏ အတွင်းပိုင်း (၁) ဒီဖလက်ရှင် ဗိုးတေ့ခ် အီလက်ထရုတ် (၂) အီလက်ထရွန် ဂန်း (၃) အီလက်ထရွန်း ဘင်းမ် (၄) ဖိုးကပ်ဆင်း ကွိုင် (၅) ဖော့စဖာ သုတ်ထားသော ဖန်သားပြင်၏ အတွင်းပိုင်း
တက်ထရွန်းနစ်မှ ထုတ်လုပ်သော မော်ဒယ်လ် အမှတ် ၄၇၅အေ အန်နာလော့ အော်ဆီလိုစကုပ်
**အော်ဆီလိုစကုပ်** ဆိုသည်မှာ အချိန်နှင့် အမျှ ပြောင်းလဲနေသော ဆစ်ဂနယ် များ၏ ဗိုးတေ့ခ်ကို လေ့လာစမ်းသပ်နိုင်ရန် အတွက် ပြုလုပ်ထားသော အီလက်ထရွန်းနစ် စမ်းသပ် ကိရိယာ တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် ထိုဆစ်ဂနယ်ကို ဝင်ရိုးနှစ်ခုပါသော ဂရပ်ဖ်ဖြင့် ပြသလေ့ ရှိပြီး ဝိုင်ဝင်ရိုးတွင် ဗိုးတေ့ခ် ပြောင်းလဲမှုကို ပြသ၍ အိတ်စ်-ဝင်ရိုးတွင်အချိန်ကို ပြသလေ့ ရှိသည်။ ဝိုင်ဝင်ရိုးတွင် ဗိုးတေ့ခ်ကိုသာ မကဘဲ အခြားသော ပမာဏ ပြောင်းလဲမှုများကိုလဲ ပြသလေ့ ရှိသည်။

အော်ဆီလိုစကုပ်များကို လျှပ်စစ်လှိုင်းများ၏ လှိုင်းပုံသဏ္ဌာန် အတိအကျကို လေ့လာနိုင်ရန် အတွက် အသုံးပြုလေ့ ရှိသည်။ လှိုင်း၏ ပမာဏကိုသာ မကပဲ လှိုင်းတွန့်နေပုံ၊ လှိုင်းတစ်ခုနှင့် တစ်ခုအကြား အကွာအဝေး နှင့် လှိုင်းနှစ်ခု၏ အချိန်ပမာဏ ကွာခြားမှု စသည်တို့ကိုလည်း အော်ဆီလိုစကုပ်ကို အသုံးပြု၍ လေ့လာနိုင်သည်။

အော်ဆီလိုစကုပ်များကို သိပ္ပံပညာ၊ ဆေးပညာ၊ အင်ဂျင်နီယာပညာ နှင့် ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်းများတွင် အသုံးပြုလေ့ ရှိသည်။ ယေဘုယျသုံး အော်ဆီလိုစကုပ်များကို ဓာတ်ခွဲခန်းတွင် စမ်းသပ်ရန် နှင့် အီလက်ထရွန်းနစ် ကိရိယာများကို ပြုပြင် ထိန်းသိမ်းရာတွင် အသုံးပြုကြသည်။ အထူးပြုလုပ်ထားသော အော်ဆီလိုစကုပ်များကိုမူ မော်တော်ယာဉ်များ၏ လောင်စာဆီ လောင်ကျွမ်းမှု စနစ်များ နှင့် အီးစီဂျီ စက်များတွင် နှလုံးခုန်နှုန်း စသည်တို့ကို ပြသရန် အတွက် အသုံးပြုကြသည်။

သိပ္ပံ
**အော်ရင်းနိုးကိုးမြစ်**သည် တောင်အမေရိကတိုက်တွင် အကြီးဆုံးသောမြစ်တစ်မြစ် ဖြစ်သည်။ 
ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံနှင့်ဘရာဇီးနယ်စပ်ရှိ ပါရီမာတောင်တန်းများကို 
မြစ်ဖျားခံ၍ ဗင်နီဇွဲလား နိုင်ငံအလယ်ပိုင်းကိုဖြတ်ပြီးလျှင်၊ 
အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာထဲသို့စီးဝင်သည်။ သမုဒ္ဒရာကမ်းခြေသို့ 
မရောက်မီ မိုင် ၁၁ဝ ခန့်တွင် အော်ရင်းနိုးကိုးမြစ်သည် 
ချောင်းပေါင်း ၅ဝ ကျော်တို့ဖြင့်ဖြာထွက်၍ စတုရန်းမိုင် ၅ယဝဝဝ 
ခန့်ကျယ်ပြန့်သော မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်း 
သည်။ 

အော်ရင်းနိုးကိုးမြစ်သည် အလျားမိုင် ၁၄၈ဝ ခန့်ရှိ၍ 
ပင်လယ်ကူးသင်္ဘောများသည် မြစ်ဝမှ အထက်မိ်ုင် ၆၂ဝ တွင် 
တည်ရှိသော စယူဒတ်ဗိုးလီးဗားမြို့အထိ ဆန်တက်နိုင်သည်။ 
မြစ်ညာဘက်၌ရှိသော မိုင်းပူးရီးနှင့် အတူးရီးခေါ် ရေမှော်များ 
ရှိသောကြောင့် အထက်မြစ်ကြောင်း တစ်လျှောက်တွင်လည်း 
သင်္ဘောများ မိုင် ၅ဝဝ ခန့် ခုတ်မောင်းသွားလာနိုင်သည်။ 
မြစ်ဖျားမှအောက်ဘက် မိုင် ၁၅ဝ အကွာတွင် အော်ရင်းနိုးကိုး 
မြစ်မှ ခွဲထွက်စီးဆင်းသော ကက်စီကွီအာရီမြစ်သည် အမေဇုန် 
မြစ်လက်တက်ဖြစ်သော ရီအိုးနီဂရိုးမြစ်ထဲသို့ စီးဝင်လေသည်။ 
ထို့ကြောင့် အော်ရင်းနိုးကိုးမြစ်သည် အမေဇုန်မြစ်နှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသည်။ ထင်ရှားသော မြစ်လက်တက်များမှာ လက်ယာဘက်မှစီးဝင်သော မြစ်လက်တက်များမှ ဗင်တူအာရီမြစ်၊ ကောရာမြစ်၊ ကရိုနီမြစ်တို့နှင့် လက်ဝဲဘက်မှစီးဝင်သော ဂွာဗီအာရီမြစ်၊ မီတာမြစ်၊ အပူးရီးမြစ်တို့ ဖြစ်ကြသည်။[1]

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅)
**ဖိုမထိုးဘဲ ငွေမိုးသဲ** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။ သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

အကြောင်းအရာ
-----------

ကုမ္ပဏီလီမိတက်တစ်ခုသည် မုံရွာခရိုင်၊ သလ္လာဝတီမြစ် အနောက်ဘက် ကျောက်မျက်ရွာမှ မောက်သရက်ရွာအထိ သတ္ထုတွင်း တူးဖော်ရာတွင် ခဲ၊ ကြေး စသည့်သတ္တုများ ရရှိသည်ကို ဖွဲ့ဆိုထားသည့် သံချိုကဗျာ ဖြစ်သည်။

ဖိုမထိုးဘဲ ငွေမိုးသဲ
--------------------

ကန်းနီတောင်၊ ဗန်းချီတိုက်တွင်မှ၊ ချော်မိုက်စုံလုံဖို ပထဗျာနှင့်၊ ထိုဖေဇာ နေရာဟောင်းပေထင့်၊ လက်ပတောင်းတောင် မြောက်စောင်သို့ တက်ခဲ့ရင် ကျောက်မျက်တွေဗွေပလ္လင်နှင့်၊ ရွှေမြင်တင်တောင်ညိုစွန်းက၊ ဖိုးဝန်းမြေဂဟေစပ်ထိ၊ ထူးမြတ်လှ တောင်ထက်တောင်။  

  

ကုန်းတတွေ ရေသယံဇာနှင့်၊ အာနန္ဒာလောဟာသည့်လို့၊ ကြာစည့်သရံသံပရွက်နှင့်၊ ဒန်တွက်သည် ထိုတောင်ထွက်တွေက၊ သွတ်ကျွတ်ဖြူ မှန်အရောင်နှင့်၊ လျှံပြောင်ပြောင် ဖလ်ဆောင်ကျမ်းငဲ့ပြင်၊ ဗဟန်းရယ်ဖြူ အဝါပ၊ မြင်းသီလာ ဒုဌာနာဂဘွဲ့တွေက၊ စိမ်းပြာလဲ့မှောင်။  

  

အဂ္ဂိရပ်ကယ်လို့၊ သိမှတ်ခါ စာပေနှင့်၊ ဗမာတွေတာ ရှည်လျားလှပေါ့၊ ပြဒါးကိုဖိုနှင့် ထိုးကြ၊ ကိုယ်ကျိုးမှာ တွက်ကာကြည့်တော့၊ မျက်စိမှုန်မွဲရုံ ရှိရစ်ကဲ့၊ လိမိ အမည်တက်တဲ့၊ ဘိလပ်ပျော် ကုမ္ပဏီက၊ တပုံစီသုန္ဓရီကိုမွှေလို့၊ ကျောက်အထွေထွေမောက်မြေသရက်ထိ၊ ငွေချက်ရန် ချဉ်းကာကြည့်တော့၊ သင်းဖြစ်၏ သင်းဖြစ်ပေါင်၊ နှစ်နှစ်တောင်သည်ပိုး။  

  

ဓာတ်အစုတွေတို့၊ သတ္တုစုံလုံ ဖိုတယ်ဘို့၊ ကိုယ်စားလှယ် ထိုနယ်ရပ်သို့၊ နဲနာစုံ စွဲကာမှတ်မိလို့၊ လွှဲအပ်သူ ဆရာဧက၊ နာကြေးစင်ဘော်ပင် တွေ့ပြီမို့၊ တော်ရှေ့နေ ဦးစံလင်းနှင့်၊ အသင်းမှာ အတူဝင်တဲ့၊ စာရင်းတင် မောင်မောင်ဘတို့၊ ညောင်မြသွင်အရိပ်လွှမ်းတဲ့၊ ဆိပ်ကမ်းယံ ဧရာတယ်လို့၊ သေလာဆွယ် ရေပြာနိမိတ်တွင်မှ၊ ဇာဝိတ်လို ဖိုတည်ဆဲမို့၊ စပ်မဲတွေဟူသရွေ့တို့၊ လူစေ့အောင် စာမကုံးနိုင်ဘု၊ အရှည်နောင်တည်ထောင်အုံးပေကြ၊ သည်တောင်တွေ ပြည်ထောင်သုံးရပေလိမ့်၊ ဖုံးတော့ငွေမိုး။

ခက်ဆစ်
------

၁။ ကန်းနီတောင် = ကန္နီမြို့၏ တောင်ဘက်။

၂။ ဗန်းချီတိုက် = ဗန်းချီတိုက်နယ်။

၃။ အဂ္ဂိရတ် = မီးဖြင့် စီမံရသည့် လုပ်ရပ်ပညာ။

၄။ လိမိ = လီမိတက် (လိပ်) အစုစပ်ကုမ္ပဏီ။

၅။ သုန္ဓရီ = ဝသုန္ဓရ (ပါ) မြေရေအထု။

၆။ နဲနာ = နည်းနာ။

၇။ ဇာဝိတ် = ဝိဇ္ဇာ။

မှတ်ချက်
--------

ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် နာမည်ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော နာမည်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------
**ပဒိယဒိုရရာဇမဟာဝိဟာရ** (**ပဒိဒိုရရာဇမဟာဝိဟာရ** ဟုလည်း သိကြ, သီဟိုဠ်: **පදියදොර රජ මහා විහාරය**) သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ Padiyathalawa မြို့တွင် တည်ရှိသည့် ရှေးဟောင်းဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျောင်းတော်သည် Mahiyangana မြို့မှ ၃၄ ကီလိုမီတာခန့် (၂၁ မိုင်) အကွာ Peradeniya – Chenkaladi - Badulla အမြန်လမ်း (A5) ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ကျောင်းတော်ကို သီရိလင်္ကာနိုင်ငံအစိုးရက ရှေးဟောင်းသုတေသနနယ်မြေတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ၎င်းကို ၂၀၁၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် အစိုးရဂေဇက်အမှတ် ၁၈၈၄ တွင် ကြေညာခဲ့သည်။

ကျောင်းတော်
-----------

ကျောင်းတော်ကို Kavan Tissa (205–161 BC) လက်ထက်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်ရသည်။  ယခုအခါတွင် ယိုယွင်းပျက်စီးနေပြီဖြစ်သည့် ဘုရားတစ်ဆူသည် မြေကမူတစ်ခုနှင့် အုတ်အကျိုးအပဲ့အစအနနံရံတစ်ခုကဲသို့သာ ဆင်တူလျက်ကျန်ရှိတော့သည်။ ဘုရားစေတီ၏ အနီးအနားတွင် ဗုဒ္ဓ၏ ရုပ်ပွားတော်တစ်ခုရှိပြီး ၎င်းမှာ အမြင့် ၄ ပေ (၁.၂ မီတာ) ရှိသည်။ အနီးအနားရှိ အဆောက်အဦမှာမူ ယခုအခါတွင် ပျက်စီးနေသည့်အနေအထားဖြစ်ကာ ရဟန်းအိုများထားရှိရာကျောင်းဆောင် Dharmachakra ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ကျောင်းတော်၏ ကျန်ရှိနေသည့် အပျက်အစီးအကြွင်းအကျန်များတွင် ကျောက်သားတံခါးတစ်ခုနှင့် ကျောက်တိုင်များ တွေ့ရှိရပြီး ၎င်းသည် ကျောင်းတော်၏ ပရဝုဏ်နယ်မြေအဖြစ် သိရှိနိုင်သည်။ ကျောင်းတော်တွင် တည်ရှိနေသည့် ဗောဓိပင်ကို ဒေသခံ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များသည် ကြည်ညိုကြပြီး ဤအပင်သည် အနုရာဒပူရမြို့ရှိ ဇေယျာသီရိမဟာဗောဓိ၏ ပင်ပျိုပင်တစ်ပင် ဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။

ပြင်ပလင့်များ
-------------

* "PART I : SECTION (I) — GENERAL Government Notifications"  (10 October 2014). *The Gazette of the Democratic Socialist Republic of Sri Lanka* **1884**.

ကိုးကား
-------

1. ↑  Withanarachchi၊ Chandana Rohana (2005)။ *පෞරාණික ස්ථාන සහ ස්මාරක: අම්පාර දිස්ත්‍රික්කය (Ancient places and monuments: Ampara District)* (စင်ဟာလာဘာသာစကားဖြင့်)။ Department of Archaeology (Sri Lanka)။ p. 29။ ISBN 955-9159-44-5။
2. ↑  Padiyadora Rajamaha Viharaya – පදියදොර ඓතිහාසික පුරාණ රජමහා විහාරය။ amazinglanka။  7 September 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  President makes historic visit to Padiyathalawa။ Associated Newspapers of Ceylon Limited (2 July 2007)။  7 September 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**ဆာ ပီတာ ရောဘတ် ဂျက်ဆန်** (အင်္ဂလိပ်: Sir Peter Robert Jackson) သည် နယူးဇီလန် ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာ၊ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်သူတစ်ဦးဖြစ်၍ စာရေးဆရာ ဂျေ အာ အာ တော်ကီးန် ၏ဝတ္ထုများဖြစ်သော *လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်* သုံးကား (၂၀၀၁-၀၃) နှင့် ဟော့ဘစ်သုံးကား (၂၀၁၂-၁၄)ကို ရုပ်ရှင်အဖြစ်တင်ဆက်ရာတွင် ဒါရိုက်တာ၊ ဇာတ်ညွှန်းဆရာ၊ ထုတ်လုပ်သူအဖြစ် လူသိအများဆုံးဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ချီးကျူးထောပနာခံရသော ဇာတ်လမ်းဖြစ်သည့် *Heavenly Creatures* ( ၁၉၉၄)၊ သရော်သောရုပ်ရှင် *Forgotten Silver* (၁၉၉၅)၊ ကြောက်စရာဆန်ဆန်ဟာသကား *The Frighteners*(၁၉၉၆)၊ ခမ်းနားစွာ ပြန်လည်ရိုက်ကူးထားသည့် *King Kong* (2005)၊ သဘာဝလွန် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဇာတ်ကား *The Lovely Bones* (၂၀၀၉) နှင့် ပထမကမ္ဘာစစ်မှတ်တမ်းရုပ်ရှင်ဖြစ်သော *They Shall Never Grow Old*(၂၀၁၈) တို့ကို ဒါရိုက်အဖြစ်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ တွင် *District 9*, ၂၀၁၁တွင် *The Adventures of Tin Tin: The Secret of the Unicorn*၊ ၂၀၁၂ ၌ *West of Memphis*၊ ၂၀၁၈ တွင် *Mortal Engines* စသည့်ဇာတ်ကားများကို ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ 

ဂျက်ဆန်မှာ ၁၉၈၇ မှ ၁၉၉၂ အထိ ဇာတ်ကားတချို့ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ၎င်းကို ရုပ်ရုင်ထုတ်လုပ်ရေးနယ်ပယ်တွင် လူသိ ထင်ရှားစေသော ဇာတ်ကားမှာ ၁၉၉၄ တွင်ထွက်ရှိသော *Heavenly Creature* ပင်ဖြစ်ကာ ထိုဇာတ်ကား၏ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ညွှန်းအတွက် တွဲဖက်လုပ်ကိုင်သူ ဖရန်ဝေါ့ရှ်နှင့် ပူးတွဲ၍ အကယ်ဒမီဆု အတွက် လျာထားခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ဂျက်ဆန်သည် လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင် : ဘုရင်အဖြစ်ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခြင်း( *The Lord of the Rings : The Return of the King*)ဇာတ်ကားဖြင့် ဒါရိုက်တာဆုအပါအဝင် အကယ်ဒမီ သုံးဆု ဆွတ်ခူးခဲ့ပြီး တခြားသောဆုများမှာ ရွှေကမ္ဘာလုံးဆုတစ်ခု၊ စေတန်ထူးချွန်ဆုလေးခုနှင့် ဘက်ဖ်တာ( ဗြိတိသျှ ရုပ်ရှင်နှင့် ရုပ်မြင်သံကြား ထူးချွန်ဆု) သုံးခု တို့ဖြစ်ကြ၏။

### ကိုးကား

1. ↑  "'Lord of the Rings' director Peter Jackson to take on a war documentary"၊ *Newsweek*၊ 8 April 2018။
2. ↑  Brooks Barnes။ "Middle-Earth Wizard's Not-So-Silent Partner"၊ *The New York Times*၊ 30 November 2012။
ပီကန်းဘာရူးမြို့
ပီကန်ဘာရူးမြို့သည် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ ရီအောပြည်နယ်၏ မြို့တော် ဖြစ်ပြီး ဆူမတြာကျွန်း အရှေ့ပိုင်း၏ အဓိက စီးပွားရေး ဗဟိုဌာနဖြစ်သည်။ မြို့အမည်မှာ မလေးဘာသာဖြင့် ပီကန်း ဆိုသည်မှာ ဈေး ဘာရူးဆိုသည်မှာ အသစ်ဖြစ်သဖြင့် ဈေးသစ်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဧရိယာအားဖြင့် ၃၂.၂၆ km2 (၁၂.၄၆ sq mi) ရှိပြီး ၂၀၁၀ လူဦးရေ စာရင်းအရ လူဦးရေ ၁,၀၃၅,၈၃၄ ဦး ရှိကာ ၂၀၁၉ အလယ်ပိုင်း တရားဝင် ခန့်မှန်းချက်အရ ၁,၁၂၁,၅၆၂ ဦး ရှိသည်။မလက်ကာ ရေလက်ကြားသို့ စီးဝင်သော ဆီယက်မြစ်၏ ကမ်းပါးပေါ်တွင် တည်ရှိသဖြင့် ပီကန်းဘာရူးသည် စည်ကားသော ရေလက်ကြားကို တိုက်ရိုက်ဆက်သွယ်ထားကာ ရှေးယခင်ကပင် ကုန်သွယ်ရေးဆိပ်ကမ်းအဖြစ် သိကြသည်။ ပီကန်းဘာရူးအား ၁၈ ရာစုတွင် မီနန်းကာဘောင်းလူမျိုး ကုန်သည်များက ဈေးတစ်ခု အနေနှင့် တည်ထောင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

  

လူတို့ အခြေချနေထိုင်သည်မှာ ၁၇ ရာစု ကတည်းက ဖြစ်သည်။​၁၉ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် မြို့တော်သည် ကော်ဖီလုပ်ငန်း နှင့် ကျောက်မီးသွေး လုပ်ငန်းများအတွက် အထောက်အပံ့ ပေးရန် တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ဒတ်ချ်လူမျိုးတို့မှ စင်ကာပူနိုင်ငံ နှင့် မလက်ကာမြို့ တို့သို့ ကုန်စည်များ တင်ပို့နိုင်ရန် လမ်းများ ဖောက်လုပ်ခဲ့သည်။ မြို့တော်တွင် စူလတန် ဆာရစ်ဖ် ကာဆင် ၂ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်နှင့် ဆီယက် မြစ်ကမ်းတွင် တည်ရှိသောဆူနိုင်း ဒူကူး ဆိပ်ကမ်းတို့ ရှိသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Badan Pusat Statistik Kota Pekanbaru
2. ↑  Badan Pusat Statistik, Jakarta, 2019.
**P-51 Mustang** သည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ် နှင့် ကိုရီးယားစစ်ပွဲအတွင်း အသုံးပြုခဲ့သည့် အမေရိကန်တို့၏ တာဝေး တိုက်လေယာဉ် ဖြစ်ပြီး အခြား ပဋိပက္ခများကြားတွင်လည်း အသုံးပြုခဲ့သည်။Mustang ကို ၁၉၄၀ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် မြောက်အမေရိကလေကြောင်း (NAA)  မှ ဦးဆောင်သောအဖွဲ့မှ ဗြိတိန်ဝယ်ယူမှုကော်မရှင်၏ လိုအပ်ချက်ကို တုံ့ပြန်ရန်အတွက် ဒီဇိုင်းထုတ်ခဲ့သည်။ ဝယ်ယူရေးကော်မရှင်သည် တော်ဝင်လေတပ် (RAF) အတွက် လိုင်စင်အောက်တွင် Curtiss P-40 တိုက်လေယာဉ်များ တည်ဆောက်ရန် မြောက်အမေရိကလေကြောင်းသို့ ချဉ်းကပ်ခဲ့သည်။ အခြားကုမ္ပဏီတစ်ခုမှ ဒီဇိုင်းဟောင်းကို တည်ဆောက်မည့်အစား၊ မြောက်အမေရိကလေကြောင်းသည် ပိုမိုခေတ်မီသော တိုက်လေယာဉ်တစ်စင်း၏ ဒီဇိုင်းနှင့် ထုတ်လုပ်ရေးကို အဆိုပြုခဲ့သည်။ ရှေ့ပြေးပုံစံ NA-73X လေ ဖရမ်ကို စာချုပ်ချုပ်ဆိုပြီး ၁၀၂ ရက်အကြာ ၁၉၄၀ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့တွင် စတင်ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး အောက်တိုဘာလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် စတင်ပျံသန်းခဲ့သည်။  

 မြောက်အမေရိက NA-73X ၊ ကာဘရီတာလေဝင်ပေါက်တိုတိုနှင့် ဘောင်မဲ့၊ လုံးဝန်းသောလေကာမှန်ပါရှိသော- ထုတ်လုပ်မှု Mustang Mk Is တွင်၊ ဘောင်မဲ့လေကာမှန်ကို ကျည်ဆန်ခံနိုင်သော လေကာမှန်ကို ထည့်သွင်းထားသည့် သုံးပိုင်းခွဲယူနစ်ဖြင့် အစားထိုးခဲ့သည်။
 Inglewood စည်းဝေးပွဲလိုင်းတွင် P-51D

### အမေရိကန်တွင်အသုံးပြုမှု

 375th တိုက်လေယာဉ်တပ်စု ၏ P-51 Mustangs ၊ အဋ္ဌမမြောက်လေတပ် 1944 ခုနှစ်အလယ်ပိုင်း၊
#### Luftwaffe ကို တိုက်ခိုက်ခြင်း။

 အီတလီနိုင်ငံ၊ Ramitelli ရှိ All-Black American 332nd Fighter Group (the Tuskegee Airmen ) ၏ လေယာဉ်မှူးများ - ဘယ်ဘက်မှ Lt. Dempsey W. Morgran ၊ Lt. Carroll S. Woods ၊ Lt. Robert H. Nelron ၊ Jr. ၊ Capt. Andrew D. Turner နှင့် Lt. Clarence D. Lester
1944 ခုနှစ်အစတွင်၊ 8th လေတပ်၏တပ်မှူးအသစ်ဖြစ်သော Major General James Doolittle သည် ဗုံးကြဲလေယာဉ်များနှင့် အနီးကပ်ဖွဲ့စည်းပျံသန်းရန် တောင်းဆိုချက်ပြုခဲ့သည်။ ၎င်းတောင်းဆိုချက်မှာကား တိုက်လေယာဉ်အများစုကို Luftwaffe ကိုတွေ့နိုင်သည့်နေရာတိုင်းတွင် လွတ်လွတ်လပ်လပ် တိုက်ခိုက်နိုင်စေခဲ့သည်။ ရည်ရွယ်ချက်မှာ လေကြောင်း စိုးမိုးမှု ရရှိရန် ဖြစ်သည်။ ဂျာမန်တိုက်လေယာဉ်များကို ကြားဖြတ်ဟန့်တားရန်အတွက် Mustangများကို ဗုံးကြဲလေယာဉ်များရှေ့မှ အဝေးသို့စေလွှတ်ခဲ့သည်။ ဗုံးကြဲလေယာဉ်သမားများက မကျေမနပ်ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း ဇွန်လတွင် ထိုနည်းလမ်းမှာ အလုပ်ဖြစ်ကြောင်း သိခဲ့သည်။ 

 100 Fighter Squadron ၏ USAAF သံချပ်ကာ၊ 332nd Fighter Group ၊ 15th US လေတပ်သည် .50 caliber (12.7 mm) Browning စက်သေနတ်များကို အီတလီရှိ မြောက်အမေရိက P-51B Mustang ၏ အတောင်ပံများရှိ 1944 စက်တင်ဘာ *ခန့်၊*

ကိုးကား
-------

1. ↑  *P-51 Mustang Fighter*၊ Boeing.
2. ↑  Scutts၊ Jerry (13 November 1995)၊ *Mustang Aces of the Ninth & Fifteenth Air Forces & the RAF* (book)၊ p. 47၊ ISBN 9781855325838.
3. ↑  Hickman; Kennedy၊ "World War II: North American P-51 Mustang"၊ *Military History*၊ About၊ 1 July 2014 တွင် မူရင်း အား မော်ကွန်းတင်ပြီး၊ 19 June 2014 တွင် ပြန်စစ်ပြီး
4. ↑  North American P-51D Mustang။ National Museum of the United States Air Force (20 April 2015)။ 22 November 2016 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  22 October 2016 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
5. ↑  P-51 Mustang Facts။ Britannica။
6. ↑  Borth 1945, pp. 92, 244.
7. ↑  Kinzey 1996, p. 5.
ကမ္ဘာတစ်လွှား၌ ဗုဒ္ဓခြေတော်ရာချခဲ့သည့် နေရာမှာ (၁၁)နေရာဖြစ်ကြောင်းကို လေ့လာသိရှိရပေသည်။
၎င်းတို့မှာ-

1. အိန္ဒိယပြည်၊ ဘုံဘိုင်မြောက်ပိုင်း၊ နမ္မဒါမြစ်ထဲ၌ ခြေတော်ရာတစ်ဆူ။
2. အိန္ဒိယပြည်၊ ဘုံဘိုင်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ နမ္မဒါမြစ်အထက် သစ္စပန်တောင်ပေါ်၌ ခြေတော်ရာတစ်ဆူ။
3. အိန္ဒိယပြည်မြောက်ပိုင်း ဥဒယာနတိုင်း၌ ခြေတော်ရာတစ်ဆူ။(တရုတ်ဘုန်းတော်ကြီး ဖာယီယန်၏ မှတ်တမ်းအရ)
4. အိန္ဒိယပြည်၊ ပါတလိပုတ်မြို့တော်၏ တောင်ဘက်သုံးလိအကွာ၌ ခြေတော်ရာတစ်ဆူ။(ဖာယီယန်၏ မှတ်တမ်းအရ)
5. သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ (သီဟိုဠ်ကျွန်း) သုမနကုဋ(SriPada) တောင်ထိပ်၌ ခြေတော်ရာတစ်ဆူ။
6. မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ မယူကမ်းပုံစည်းကျွန်း၊ သာစည်ထောင့်ရွှာအနီး၌ ခြေတော်ရာတစ်ဆူ။
7. မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ စစ်တွေမြို့ ကုလားတန်မြစ်ဝရှိ ဖရုံကာကျွန်းစု၊ မြေငူကျွန်း၊ ဆံတော်ရှင်ဓာတ်တော်အနီးရှိ ပါဒခြေတော်ရာ(ရသေ့တောင်) ခြေတော်ရာတစ်ဆူ။
8. မြန်မာနိုင်ငံ၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ မန်းချောင်း(မန်းရွှေစက်တော်)၌ အောက်, အထက်ခြေတော်ရာနှစ်ဆူ။
9. မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း ဝနယ်၊ လွိုင်မူတောင် အရှေ့မြောက်ဘက် တောင်စောင်း၌ ခြေတော်ရာတစ်ဆူ။
10. မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မဟီ(မအီ)မြစ်အတွင်း၌ အထက် အောက် ဝဲယာ ခြေတော်ရာတစ်စုံ။
11. မြန်မာနိုင်ငံ၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုလောမြို့နယ်၊ ကမ္ဘာလှတောင်‌၌ ခြေတော်ရာတစ်ဆူ

စသည်တို့ ဖြစ်ကြကြောင်း ရန်ကုန်မြို့၊ တာမွေမြို့နယ်၊ ကျောက်မြောင်းရပ်၊ မဟာသုခပါဠိတက္ကသိုလ်မှ ဆရာတော် ဦးအရိယာဝံသ၏ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မအီစက်တော်ရာသမိုင်း စာအုပ်တွင် မှတ်တမ်းပြုထားသည်။

မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် မဟာသက္ကရာဇ် ၁၂၄ ခုနှစ်တွင် ရဟန္တာငါးရာနှင့်တကွ သုနာပရန္တ ယောနကတိုင်း (ယခု မြန်မာနိုင်ငံ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး မင်းဘူးခရိုင် မကုမြို့နယ် လယ်ကိုင်းကျောင်းတော်ရာ ဒေသ)သို့လည်း ကြွရောက်ခဲ့တော်မူ၏။

ဘုရားရှင်သည် သာဝတ္ထိပြည်၊ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်သို့ပြန်အကြွ နမ္မဒါမြစ် (ယခု မန်းချောင်း) အနီးသို့
ရောက်သည်တွင် နမ္မဒါနဂါးမင်း၏ တောင်းပန်ချက်ကြောင့် မြစ်ကမ်းနဖူး ကျောက်ဖျာထက်တွင်
လက်ဝဲခြေတော်ရာကို ချပေးခဲ့၏။ ယင်းကို အောက်ခြေတော်ရာဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။

ဆက်လက်၍ ကြွမြန်းစဉ် ထိုမြစ်အနီး သစ္စဗန္ဓကတောင်ပေါ်သို့ ရောက်ပြန်သော် ရသေ့၏
လျှောက် ထားတောင်းပန် ချက်ကြောင့် မကုလမြေကျောက်ပေါ်တွင် လက်ဝဲဘက်ခြေတော်ရာကို
တံဆိပ်ခတ်နှိပ်ပေးခဲ့ပြန်သည်။ ထိုအထက်ခြေတော်ရာကို အထက်စက်တော်ရာဟု သမုတ်ခဲ့ကြ သည်ဟုဆိုကြသည်။

သို့ဖြင့် ထိုနေရာများတွင် စေတီများ တည်ထားကာ နှစ်စဉ်ခြေတော်ရာဖူးရင်း စေတီများတွင်
ပွဲတော်များ ကျင်းပခဲ့လေသည်။ အဆိုပါ ခြေတော်ရာသည် ကာလအတန်ကြာ ကွယ်ပျောက်နေခဲ့ပြီး

တောင်ဖီလာဆရာတော်၏ ဖော်ထုတ်မှုဖြင့် ပွင့်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်ကြောင်း မှတ်သားရသည်။

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

**ပထမကထိနသိက္ခာပုဒ်** သည် မြတ်စွဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် ရဟန်းတော်များ လိုက်နာစောင့်ထိန်းရသည့် နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ် တစ်ခု ဖြစ်သည်။

သမိုင်း
-------

မြတ်စွာဘုရားသည် ဝေသာလီမြို့၊ ဂေတမကစေတီ ‘နတ်ကွန်း’ ၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူသောအခါ ရဟန်းတို့အား တိစီဝရိက် "သင်္ကန်းသုံးထည်" ကို ခွင့်ပြုထား၏။ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် တိစီဝရိက်ဖြင့်သာလျှင် ရွာသို့ ဝင်ကြ၏။ အခြားတစ်မျိုးသော တိစီဝရိက်ဖြင့် အရံအတွင်း၌ နေကြ၏။ အခြားတစ်မျိုးသော တိစီဝရိက်ဖြင့် ရေချိုးဆိပ်သို့ ဆင်းသက်ကြ၏။

ထိုအခါ အလိုနည်းသော ရဟန်းတို့သည် ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့အား "အဘယ်ကြောင့် သင်္ကန်းအပိုကို ဆောင်ဘိသနည်း" ဟု ကဲ့ရဲ့ကုန်၏။ ထိုအကြောင်းကို မြတ်စွာဘုရားအား လျှောက်ထားကြ၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် "သင်္ကန်းအပိုကို ဆောင်သည်မှာ ဟုတ်မှန်သလော" ဟု မေး၏။ ထိုရဟန်းတို့လည်း ဟုတ်မှတ်ကြောင်း ဝန်ခံ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ကဲ့ရဲ့တော်မူကာ အောက်ပါသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူခဲ့သည်။

*"အကြင်ရဟန်းသည် အပိုသင်္ကန်းကို ဆောင်ငြားအံ့၊ (ထိုရဟန်းအား) စွန့်ခြင်း (ဝိနည်းကံ) ရှိသော ပါစိတ်အာပတ် သင့်၏"* ဤသို့ပြကြကုန်လော့ဟု မိန့်တော်မူ၏။

ထိုသို့ သိက္ခာပုဒ်အား ပညတ်ပြီးသောအချိန်တွင် ဖြစ်၏။ အသျှင်အာနန္ဒာသည် သင်္ကန်းအပိုအား အသျှင်သာရိပုတြာကို လှူဒါန်းလို၏။ သို့သော် အသျှင်သာရိပုတြာသည် သာကေတမြို့သို့ ခရီးလွန်နေ၏။ နောင် ကိုးရက်သော်လည်းကောင်း၊ ဆယ်ရက်သော်လည်းကောင်း လွန်မြောက်သောအခါ အသျှင်သာရိပုတြာသည် ပြန်လာမည် ဖြစ်၏။ သို့သော် မြတ်စွာဘုရားသည် သိက္ခာပုဒ်အား ပညတ်ထားတော်မူပြီး ဖြစ်၏။

ထိုကြောင့် အသျှင်ဘုရားသည် ထိုအကြောင်းကို မြတ်စွာဘုရားအား လျှောက်ထား၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် "ရဟန်းတို့ ဆယ်ရက်အပိုင်းအခြားကာလပတ်လုံး အပိုသင်္ကန်းဆောင်ခြင်းငှါ ခွင့်ပြုသည်" ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူခဲ့သည်။

သိက္ခာပုဒ်
----------

"ရဟန်းသည် သင်္ကန်း (ကိစ္စ) ပြီးဆုံးလတ်သော် ကထိန်ကို နုတ်ပြီးလတ်သော် ဆယ်ရက်အပိုင်းအခြားရှိသော ကာလပတ်လုံး အပိုသင်္ကန်းကို ဆောင်နိုင်သည်။ ထိုကာလ (ဆယ်ရက်အပိုင်းအခြား) ကို လွန်သော ရဟန်းအား စွန့်ခြင်း (ဝိနည်းကံ) ရှိသော ပါစိတ်အာပတ် သင့်၏" ဤသို့ (ပြကြကုန်လော့ ဟု မိန့်တော်မူ၏။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3  *ဝိနည်းပိဋက၊ ပါရာဇိကဏ်ပါဠိတော်မြန်မာပြန်*။
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

**ပထမ အနိယတသိက္ခာပုဒ်**သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် ရဟန်းတော်များ လိုက်နာစောင့်ထိန်းရသည့် သိက္ခာပုဒ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

သမိုင်း
-------

မြတ်စွာဘုရားသည် သာဝတ္ထိုမြို့၊ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်တွင် သီတင်းသုံးနေတော်မူ၏။ ထိုအချိန်တွင် အသျှင်ဥဒါယီသည် သာဝတ္ထိမြို့ရှိ နေအိမ်များသို့ လှည့်လည်သွားလာ၏။ အသျှင်ဥဒါယီသည် အလုပ်အကျွေးအမျိုးတို့အား "ဤမည်သော သတို့သမီးသည် အဘယ်မှာနည်း" ဟု မေးမြန်းကာ ထိုသတို့သမီးနေရာ တိုက်ခန်းသို့ သွား၏။ ထိုအမျိုးသမီးနှင့်အတူတူ နှစ်ယောက်တည်း မေထုန်အမှုကို ပြုရန်အသင့်ဖြစ်သော အကာအရံရှိသည့် နေရာတွင် အမျိုးသမီးအား စကားပြော တရားဟော၏။

ထိုအချိန်တွင် ဝိသာခါသည် ဖိတ်ကြားထားသည်ဖြစ်၍ ထိုအမျိုးသမီး၏ နေအိမ်သို့ သွား၏။ ထိုအခါ ဝိသာခါသည် အသျှင်ဥဒါယီသည် မာတုဂါမနှင့်အတူတူ မေထုန်ပြုရန် အသင့်ဖြစ်သည့် အကာအရံရှိသည့် နေရာတွင်နေသည်ကို "အဘယ့်ကြောင့် ဆိတ်ကွယ်ရာ၌ နေထိုင်ဘိသနည်း၊ အသျှင်တို့သည် မေထုန်မှုကို အလိုရှိမည် မဟုတ်ပါ။ သို့သော် မကြည်ညိုသူတို့ ယုံကြည်စေရန် ခဲယဉ်းပါသည်" ဟု လျှောက်ထား၏။ သို့သော် အသျှင်ဥဒါယီသည် ဝိသာခါ၏ စကားကို မနာယူပေ။ ဝိသာခါလည်း ထွက်သွား၏။

ဝိသာခါသည် ထိုအကြောင်းကို ရဟန်းတို့အား လျှောက်ထား၏။ ရဟန်းတို့သည်လည်း ကဲ့ရဲ့ကုန်၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားအား လျှောက်ထားကြ၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် အသျှင်ဥဒါယီအား "မာတုဂါမနှင့် အတူတကွ တစ်ယောက်ချင်းချင်း မေထုန်ပြုရန် အသင့်ဖြစ်သော အကာအရံရှိသော ဆိတ်ကွယ်ရာတွင် ထိုင်နေသည်မှာ မှန်သလော" ဟု မေး၏။ အသျှင်ဥဒါယီလည်း မှန်ကြောင်း လျှောက်ထား၏။

ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် အသျှင်ဥဒါယီကို ကဲ့ရဲ့တော်မူကာ အောက်ပါသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူ၏။

သိက္ခာပုဒ်
----------

"အကြင်ရဟန်းသည် မာတုဂါမနှင့်အတူ တစ်ယောက်ချင်းချင်း မေထုန်အမှုကို ပြုခြင်းငှါ အသင့်ဖြစ်သော အကာအရံရှိသော ဆိတ်ကွယ်ရာ၌ ထိုင်နေငြားအံ့၊ ထိုရဟန်းကို ယုံကြည်ထိုက်သော စကားရှိသော ဥပါသိကာမသည် မြင်၍ ပါရာဇိကဖြင့်သော်လည်းကောင်း၊ သံဃာဒိသိသ်ဖြင့်သော်လည်းကောင်း၊ ပါစိတ်ဖြင့်သော်လည်းကောင်း သုံးပါးသော အာပတ်တို့တွင် တစ်ပါးပါးဖြင့် စွဲဆိုငြားအံ့။ ထိုင်နေသော ရဟန်းကို ဝန်ခံသော ရဟန်းကို ပါရာဇိကဖြင့်သော်လည်းကောငး်၊ သံဃာဒိသိသ်ဖြင့်သော်လည်းကောင်း၊ ပါစိတ်ဖြင့်သောလည်းကောင်း သုံးပါးသော အာပတ်တို့တွင် တစ်ပါးပါးဖြင့် ဆုံးဖြတ်ရမည်။ ယုံကြည်ထိုက်သော စကားရှိသော ထိုဥပါသိကာမ စွဲဆိုသော အာပတ်ဖြင့် ထိုရဟန်းကို ဆုံးဖြတ်ရမည်။ ဤအာပတ်ကား အမြဲမရှိ" ဤသို့ ပြကြကုန်လော့ဟု မိန့်တော်မူ၏။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3  *ဝိနည်းပိဋက၊ ပါရာဇိကဏ်ပါဠိတော်မြန်မာပြန်*။
ပထမဆုံး ဇာတ်လမ်းရုပ်ရှင် (၁၃-၁၀-၁၉၂၀)
-------------------------------------

မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းကို ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဦးထွန်းရှိန် ဈာပနသတင်းကားဖြင့် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့၏။ ဦးထွန်းရှိန်ဆိုသည်မှာ နိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးအတွက် အင်္ဂလန်နိုင်ငံသို့ သွားရောက်အရေးဆိုခဲ့သော (ဖေ-ပု-ရှိန်) ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့မှ ထင်ရှားကျော်ကြားလှသူ ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ယင်းသတင်းကားပြသပြီး မရှေးမနှောင်းကာလ၌ပင် ရုပ်ရှင် ဖခင်ကြီး လန်ဒန်အတ်ဦးအုန်းမောင်သည် ဇာတ်လမ်းရှာဖွေကြည့်သောအခါ ပီမိုးနင်း၏ ဝတ္ထုဇာတ်လမ်းကို သဘောကျနှစ်ခြိုက်ကြသည်နှင့် မြန်မာ့အဆွေ တိုက်ပိုင်ရှင် သူဌေး ဦးဘညွန့်၏သား ဦးညီပုနှင့် ဦးအုန်းမောင်တို့ ဇာတ်ညွှန်းရေးသားကြတော့သည်။ မင်းသားအဖြစ် မောင်ညီပု ၊ ဓာတ်ပုံဆရာနှင့် ဒါရိုက်တာအဖြစ် ဦးအုန်းမောင်က ဆောင်ရွက်မည်။ မင်းသမီးကိုတော့ မရီဆိုသူအား ရွေးချယ်ကြ၏။ ဤသို့ဖြင့် ပထမဆုံး ဇာတ်လမ်း ရုပ်ရှင်ကား ပေါ်ထွက်လာသည်။

  

ပထမဆုံး ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားအမည်မှာ **မေတ္တာနှင့်သူရာ** ဖြစ်သည်။ ကိုလိုနီခေတ်ဦးကာလ ဖြစ်သဖြင့် အင်္ဂလိပ်ဘာသာနှင့်ပါ (Lover & Liquor) ဟူ၍ အမည်ပေးကြသည်။ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်သူများက မင်းသား မောင်ညီပု ၊ မင်းသမီး မရီ ၊ လူကြမ်းနာမည်ကျော် ဘောလုံးသမား မောင်မောင်ချစ် ၊ ဦးပါကြီးနှင့် ဦးပုကြီးတို့ ဖြစ်ကြသည်။ ပထမဆုံး ဇာတ်လမ်း ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကို ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ် ၊ အောက်တိုဘာလ ၁၃ ရက်နေ့၌ ရွိုင်ရယ်စီနီမာ (Royal Cinema) ရုပ်ရှင်ရုံ၌ စတင်ပြသတော့မည့် သတင်းမှာ ထိုခေတ်ကာလ၏ စိတ်ဝင်စားဖွယ် သတင်းတစ်ပုဒ် ဖြစ်ခဲ့လေသည်။
မေတ္တာနှင့်သူရာ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီးမှာ ပေအရှည် ၇၅၀ဝ ရှိပြီး ကားပိုင်းငါးပိုင်း ပါဝင်သည်။ စတင်ပြသစဉ်က ချာလီချက်ပလင်၏ ဟာသဇာတ်ကားတိုကလေးနှင့် ပူးတွဲပြသခဲ့ခြင်းဖြစ်၏။ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား အကြောင်းသတင်းဖော်ပြရာတွင် ‘မြန်မာပြည်ရုပ်ရှင်ကား ကုမ္ပဏီ၏ ဥက္ကဋ္ဌလူကြီး ကိုအုန်းမောင် အမှူးပြု၍ ပြုလုပ်စီမံသော အဦးအစ ပထမမြန်မာ ဇာတ်ကားကြီး ဖြစ်သည်။ ဤကားသည် နိုင်ငံခြားမှ လာသော ကားများနှင့် ထပ်တူထပ်မျှဖြစ်အောင် ကြိုးစားအားထုတ်၍ အလွန်လှပယဉ်ကျေးသော နေရာများ ရွေးချယ်ပြီးသကာလ ကောင်းမွန်စွာ ဓာတ်ပုံများ ကူးခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းပြင် ဤဇာတ်ကားကြီးမှာ **မြန်မာတို့ရေးသော ဝတ္ထု ၊ မြန်မာလူမျိုးများက ကပြ၍ ၊ မြန်မာလူမျိုးတို့က ပုံရိုက်ခြင်းပြုပါသည်။**ဟူ၍ ဖော်ပြကြ၏။
**ဗမာပြည်လွတ်လပ်ရေး အမျိုးသမီးအဖွဲ့** လို့လည်း ခေါ်ဝေါ်ပါတယ်။ ၁၃၀၀ ပြည့် အရေးတော်ပုံကြီး ရဲ့ အကျိုးဆက် အဖြစ် ပေါ်ထွန်း လာတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ၁၉၃၉ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ-၂၉ ရက်နေ့မှာ ရွှေတိဂုံ အလယ်ပစ္စယံ ကွက်လပ်မှာကျင်းပတဲ့ ရန်ကုန်မြို့လုံး ဆိုင်ရာ မြို့လုံးကျွတ် အစည်းအဝေးကြီး တရပ်ကနေ ဖွဲ့စည်းခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ၉၁ ဌာန အုပ်ချုပ်ရေးသစ် ဆန့်ကျင်ရေး၊ ဖောက်ပြန်တဲ့ ညွန့်ပေါင်း အစိုးရသစ် ဖြုတ်ချရေး၊ နယ်ချဲ့ ဆန့် ကျင်ရေး၊ ဗမာပြည် လွတ်လပ်ရေး တို့အတွက် အမျိုးသမီးထု တရပ်လုံး ပါဝင် ဆောင်ရွက်နိုင်ရေး တွေရည်စူးပြီး ဖွဲ့စည်းခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ဒီးဒုတ် ဦးဘချို ရဲ့ဇနီး ဒေါ်လှမေ က ဆောင်ရွက်ပြီး အတွင်းရေးမှူး အဖြစ် မခင်မြ (ခင်မျိုးချစ်) က ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါတယ်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး ပြီးတဲ့ နောက်မှာတော့ အဖွဲ့ရဲ့ အမည်ကို **ဗမာပြည်လွတ်လပ်ရေးအမျိုးသမီး အစည်းအရုံး** လို့ ပြောင်းလဲ ခေါ်ဝေါ် ဖွဲ့စည်းပါတယ်။ ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်ခင်လှ၊ ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်သဲညွန့်၊ အတွင်းရေးမှူး ဒေါ်မြတင် တို့ ခေါင်းဆောင်တဲ့ အမျိုးသမီး အဖွဲ့အစည်းကြီး ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။

ကိုးကား
-------

* ဝင်းတင့်ထွန်း (ဩဂုတ် ၂၀၁၀)။ *ဗမာပြည် နိုင်ငံရေးပါတီအဖွဲ့အစည်း အသင်းအပင်းများ အညွှန်း*။ ပထမ အကြိမ်။ နေ့သစ်အင်အားစု၊ ဂျပန်။
ရှေးခေတ်ဂျပန် ယာမာတိုပြည်နယ် ကိုအစွဲပြု၍*Yamato သည်* ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ အတွင်းရှိဂျပန်၏အဓိကပြိုင်ဖက်ဖြစ်သော အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အရေအတွက်သာလွန်ကောင်းမွန်သောစစ်ရေယာဉ်စုကိုတန်ပြန်ရန်ဒီဇိုင်းပြုလုပ်ထားသည်။ သူသည် 1937 ခုနှစ်တွင်ရာထူးမှချခံခဲ့ရပြီး 1941 ဒီဇင်ဘာလတွင် ပုလဲဆိပ်ကမ်းကိုတိုက်ခိုက်ပြီး နောက်တစ်ပတ်အကြာတွင်တရားဝင်တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့သည်။ 1942 ခုနှစ်တစ်လျှောက်လုံး သူသည် ပေါင်းစပ်ရေတပ်၏ အထင်ကရ အဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး 1942 ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ရေတပ်ဗိုလ်ချုပ် Isoroku Yamamoto သည် Midway တိုက်ပွဲအတွင်း ဂျပန်အတွက်ဆိုးရွားစွာ ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည့် တံတားမှ ရေတပ်သင်္ဘောအား ညွှန်ကြားခဲ့သည်။ *Musashi သည်* 1943 ခုနှစ်အစောပိုင်းတွင် Combined Fleet flagship အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့ပြီး၊*Yamato သည်* အမေရိကန်၏ခြိမ်းခြောက်မှုများကို တုံ့ပြန်ရန်အတွက် Truk နှင့် Kure ၏ အဓိက ဂျပန်ရေတပ်အခြေစိုက်စခန်းများကြားတွင် ကျန်တစ်နှစ်တာကုန်ဆုံးခဲ့သည်။ 1943 ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင်၊*Yamato* သည် Kure တွင် ပြုပြင်ရန် လိုအပ်သော အမေရိကန် ရေငုပ်သင်္ဘောမှ တော်ပီဒိုဖြင့် ပစ်ခတ်ခံခဲ့ရပြီး 1944 ခုနှစ် အစောပိုင်းတွင် လေယာဉ်ပစ်သေနတ်များနှင့် ရေဒါများကိုလည်း ထပ်မံ တပ်ဆင်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၄ ခုနှစ်ဇွန်လတွင် ဖိလစ်ပိုင်ပင်လယ်တိုက်ပွဲတွင် ပါဝင်ခဲ့သော်လည်း တိုက်ပွဲတွင် သူမပါဝင်ခဲ့ပေ။

*Yamato သည်* ရန်သူ့မြေပြင်ပစ်မှတ်များကို ပင်မသေနတ်များဖြင့်ပစ်ခတ်သည့် တစ်ခုတည်းသော အကြိမ်မှာ Leyte ပင်လယ်ကွေ့တိုက်ပွဲအတွင်း ဖိလစ်ပိုင်ကို ကျူးကျော်တိုက်ခိုက်ရန် အမေရိကန်တပ်များကို စေလွှတ်ခြင်းခံရသော ၁၉၄၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ပို့ဆောင်မှုကိုနစ်မြုပ်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်နေချိန်တွင် ၎င်းတို့သည် Samar off တိုက်ပွဲတွင် US Navy's Task Force 77 ၏ အပေါ့စား အစောင့်အကြပ် သင်္ဘော အုပ်စုနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ အမေရိကန်၏လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့်ဂျပန်တို့သည် အင်အားကြီးမားသော အမေရိကန်ရေတပ်သင်္ဘောအုပ်စုတွင် ပါဝင်ပတ်သက်နေသည်ဟု ယုံကြည်လာပြီးနောက် ဂျပန်တို့သည် နောက်ပြန်လှည့်လာခဲ့သည်။

1944 ခုနှစ်အတွင်းပစိဖိတ်ဒေသရှိ ရေတပ်အင်အားချိန်ခွင်လျှာသည် ဂျပန်ကို ပြတ်ပြတ်သားသား ဆန့်ကျင်ခဲ့ပြီး ၁၉၄၅ ခုနှစ်အစောပိုင်းတွင် ၎င်း၏ရေတပ်သင်္ဘောများသည် ပင်မကျွန်း များတွင် လောင်စာဆီပြတ်လပ်မှုကြောင့် ဆိုးရွားစွာ ရပ်တန့်သွားခဲ့သည်။ မဟာမိတ်တပ်များ၏တိုးတက်မှုကို နှေးကွေးစေရန် အပူတပြင်းကြိုးပမ်းရာတွင်*Yamato* သည် 1945 ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အိုကီနာဝါ သို့ တစ်ကြောင်းသွားမစ်ရှင် အဖြစ် စေလွှတ်ခဲ့ပြီး ကမ်းခြေပျက်စီးသည်အထိ တိုက်ခိုက်ရန် အမိန့်ပေးကာ ကျွန်းကို ကာကွယ်ခဲ့သည်။ ကျူရှူး တောင်ဘက်တွင်အမေရိကန်ရေငုပ်သင်္ဘောများနှင့် လေယာဉ်များဖြင့် တာဝန်ပေးအပ်ခြင်းခံခဲ့ရပြီး ၁၉၄၅ ခုနှစ် ဧပြီလ ၇ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်လေယာဉ်တင်သင်္ဘောနှင့် တော်ပီဒိုဗုံးကြဲလေယာဉ်များဖြင့် နစ်မြုပ်ခဲ့ပြီး အမှုထမ်းအများစု ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။
အာဖရိကတိုက်ရှိ နိုင်ငံ၃ဝ မှ နိုင်ငံအကြီးအကဲများသည် ၁၉၆၃ ခုနှစ် မေလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် အီသီအိုးပီးယားနိုင်ငံ အဒစ်အဗားဗားမြို့တွင်
အာဖရိကညီညွတ်ရေး အဖွဲ့ကိုဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။ ယင်းအဖွဲ့ကို
အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် အိုအေယူဟု အတိုကောက်ခေါ်လေသည်။
အာဖရိကညီညွတ်ရေးအဖွဲ့၏ ရည်ရွယ်ချက်များမှာ အာဖရိက
နိုင်ငံများ သွေးစည်းညီညွတ်ရေး၊နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊
ကာကွယ်ရေး၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ သိပ္ပံနှင့် ကျန်းမာရေးကိစ္စများတွင်
အချင်းချင်းပူးပေါင်းဆောင် ရွက်ရေးနှင့် အပြန်အလှန် ကူညီရေး
တို့ဖြစ်သည်။
ကိုလိုနီဝါဒချုပ်ငြိမ်းစေရေးနှင့် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ၏ အချုပ်အခြာ
အာဏာ ပိုင်ဆိုင်မှုနှင့်လွတ်လပ်ရေး ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်
ရေးတို့မှာ အာဖရိကညီညွတ်ရေးအဖွဲ့၏ အဓိက ရည်ရွယ်ချက်
ဖြစ်လေသည်။
အာဖရိကညီညွတ်ရေးအဖွဲ့၏ အာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်းများမှာ
နိုင်ငံအကြီးအကဲများညီလာခံ၊ နိုင်ငံခြား ရေးဝန်ကြီးကောင်စီ၊
အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးချုပ်ရုံးနှင့် ဖြန်ဖြေစေ့စပ်ရေး ကော်မ
ရှင်တို့ဖြစ်သည်။
အာဖရိကညီညွတ်ရေးအဖွဲ့၏ အစည်းအဝေးများကိုကျင်းပရာတွင်
နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ ကောင်စီ အစည်းအဝေးကို ပဏာမ
ကျင်းပပြိးမှသာ နိုင်ငံအကြီးအကဲများ ညီလာခံကို ကျင်းပ
လေ့ရှိ၏။ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးများကောင်စီ အစည်းအဝေး
၏ သုံးသပ်ချက်များကို နိုင်ငံအကြီးအကဲများ ညီလာခံတွင်
ထပ်မံဆွေးနွေး သုံးသပ်ပြီး ဆုံးဖြတ်ချက်များ ချမှတ်လေ့ရှိ
သည်။
ယခုအခါ အာဖရိကညီညွတ်ရေးအဖွဲ့တွင် အဖွဲ့ဝင် ၄၆ နိုင်ငံ
ပါဝင်ပြီး အဖွဲ့၏ ဌာနချုပ်ကိုအီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံ အဒစ်အ
ဗားဗားမြို့တွင် ဖွင့်လှစ်ထားရှိသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄)
**ဦးအာ‌‌ဗေလှ** သို့မဟုတ် **ဦးအားဆန်** (၈ ဩဂုတ် ၁၉၅၅ - ၂၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား အာခါလူမျိုး နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ရှမ်းပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ဝင် အာခါတိုင်းရင်းသားလူမျိုး‌ရေးရာ ဝန်ကြီးအဖြစ် ၂၀၁၆ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။

အစောပိုင်းဘဝ
------------

ဦးအာဗေလကို ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ လွယ်မွေကျေးရွာအုပ်စု၊ နောင်လျန်ရွာတွင် ၁၉၅၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး ဖခင်မှာ ဦးစောကို ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၆ မှ ၁၉၉၈ ခုနှစ်အထိ ကျိုင်းတုံ၊ မိုင်းပျဉ်း၊ မိုင်းယန်း၊ အထူးဒေသ ၄ နှင့် အထူးဒေသ ၂ တို့တွင် စိုက်ပျိုးရေးဝန်ထမ်းအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၉ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၈ ခုနှစ်အထိ UNODC ၏ နယ်စပ်ဒေသမူးယစ်ဆေးဝါးထိန်းချုပ်ရေးအစီအစဉ်တွင် စိုက်ပျိုးရေးပညာပေးအရာရှိအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးဌာနမှူးအဖြစ် လည်းကောင်း၊ စီမံကိန်းညှိနှိုင်းရေးအရာရှိအဖြစ် လည်းကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၅ ခုနှစ်အထိ မယ့်ဖာ့လုံဖောင်ဒေးရှင်းတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

နိုင်ငံရေး
----------

ဦးအာဗေလှသည် ၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ရှမ်းပြည်နယ် အာခါတိုင်းရင်းသားလူမျိုး မဲဆန္ဒနယ်တွင် အာခါတိုင်းရင်းသားလူမျိုး‌ရေးရာ ဝန်ကြီးအဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဆက်လက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သော်လည်း ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။

ကွယ်လွန်ခြင်း
-------------

ဦးအာဗေလှသည် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ကျိုင်းတုံမြို့ နေအိမ်၌ လူကြီးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  "တိုင်းရင်းသား လူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဌာန ဝန်ကြီးများ ခန့်အပ် တာဝန်ပေး"၊ *Xinhua News Agency*၊ ၃၀ မတ် ၂၀၁၆။
2. 1 2 3  "အာခါတိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဦးအာဗေလှ ကွယ်လွန်"၊ ၂၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀။
3. ↑  ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်များ - တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်လွှတ်တော်(တိုင်းရင်းသားလူမျိုး)မဲဆန္ဒနယ်။  ၈ ဇွန် ၂၀၂၃ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. 1 2 3  "ရှမ်းပြည်နယ်၊ အာခါတိုင်းရင်းသား လူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဦးအာဗေလ အသက် ၆၆ နှစ်အရွယ်တွင် ကွယ်လွန်" (in my)၊ *Eleven Media Group Co. Ltd*၊ ၂၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀။
5. 1 2  "ရှမ်းပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ဝင် အာခါတိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဦးအာဗေလ ကွယ်လွန်" (in my)၊ *Tachileik News Agency*၊ ၂၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀။
**ရိုမဂျိ**သည် ဂျပန်ဘာသာစကား ရေးသားရာတွင် ရောမအက္ခရာများကို အသုံးပြုကာ ရောမအသံဖလှယ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤရေးသားနည်းစနစ်ကို ဂျပန်ဘာသာစကာဖြင့် ရိုးမဂျိ(ローマ字) ဟု ပြောဆိုကြသည်။ ရောမအက္ခရာဖြင့် အသံဖလှယ်ရာတွင် နည်းလမ်းအမျိုးမျိုး ရှိ၏။ ရောမအသံဖလှယ်ရာတွင် အဓိကနည်စနစ်သုံးခုရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ Hepburn romanization, Kunrei-shiki romanization (ISO 3602), and Nihon-shiki romanization (ISO 3602 Strict) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ Hepburn system အမျိုးမျိုးကိုလည်း ကျယ်ပြန့်စွာအသုံးပြုကြသည်။

ရောမအသံဖလှယ်ရာတွင် ကွဲပြားမှုများ
---------------------------------

| Kana | Revised Hepburn | Nihon-shiki | Kunrei-shiki |
| --- | --- | --- | --- |
| うう | *ū* | *û* |
| おう, おお | *ō* | *ô* |
| し | *shi* | *si* |
| しゃ | *sha* | *sya* |
| しゅ | *shu* | *syu* |
| しょ | *sho* | *syo* |
| じ | *ji* | *zi* |
| じゃ | *ja* | *zya* |
| じゅ | *ju* | *zyu* |
| じょ | *jo* | *zyo* |
| ち | *chi* | *ti* |
| つ | *tsu* | *tu* |
| ちゃ | *cha* | *tya* |
| ちゅ | *chu* | *tyu* |
| ちょ | *cho* | *tyo* |
| ぢ | *ji* | *di* | *zi* |
| づ | *zu* | *du* | *zu* |
| ぢゃ | *ja* | *dya* | *zya* |
| ぢゅ | *ju* | *dyu* | *zyu* |
| ぢょ | *jo* | *dyo* | *zyo* |
| ふ | *fu* | *hu* |
| ゐ | *i* | *wi* | *i* |
| ゑ | *e* | *we* | *e* |
| を | *o* | *wo* | *o* |
| ん | *n*, *n'* ( *m*) | *n* *n'* |

နေရာခြားခြင်း
-------------

ဂျပန်စာရေးသားရာတွင် စကားလုံးများကြား၌ နေရာခြားလေ့မရှိပေ။ အချို့သောအခြေအနေများဖြစ်သည့် စကားလုံးများသည် ကောင်းစွာရှင်းလင်းမှုမရှိသည့် အခြေအနေမျိုးတွင် နေရာခြားကာ ရေးလေ့ရှိသည်။

ဥပမာအားဖြင့် 結婚する အဓိပ္ပာယ် "လက်ထပ်သည်" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရှိသည့် စကားသည် 結婚 (*kekkon*, "လက်ထပ်ခြင်း") နှင့် する (*suru*, "ပြုလုပ်သည်") ကို ပေါင်းစပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုစကားလုံးကို ရောမအက္ခရာဖြင့် အသံဖလှယ်ပါက *kekkonsuru* ဟု ရေးသားကြပြီး အချို့သော ရေးသားသူများသည် နှစ်လုံးခွဲကာ *kekkon suru* ဟု ရေးကြသည်။

Roman letter names in Japanese
------------------------------

* A; *ē* or *ei* (エー or エイ)
* B; *bī* (ビー)
* C; *shī* (シー, sometimes pronounced *sī*, スィー)
* D; *dī* (ディー, alternative pronunciation *dē*, デー)
* E; *ī* (イー)
* F; *efu* (エフ)
* G; *jī* (ジー)
* H; *eichi* or *etchi* (エイチ or エッチ)
* I; *ai* (アイ)
* J; *jē* or *jei* (ジェー or ジェイ)
* K; *kē* or *kei* (ケー or ケイ)
* L; *eru* (エル)
* M; *emu* (エム)
* N; *enu* (エヌ)
* O; *ō* (オー)
* P; *pī* (ピー)
* Q; *kyū* (キュー)
* R; *āru* (アール)
* S; *esu* (エス)
* T; *tī* (ティー, and alternatively pronounced *tē*, テー)
* U; *yū* (ユー)
* V; *vi* (ヴィ, though often pronounced *bui*, ブイ)
* W; *daburyū* (ダブリュー)
* X; *ekkusu* (エックス)
* Y; *wai* (ワイ)
* Z; *zetto*, *zeddo* (ゼット, ゼッド)

ကိုးကား
-------
ကမ္ဘာ့ဝင်ရိုးစွန်းအရပ်များသို့ စွန့်စားသွားလာခဲ့သော နော်ဝေး 
လူမျိုး ရိုအဲအားမန်းဆင်သည် နော်ဝေးနိုင်ငံ အော့စလိုမြို့တော် 
တွင် ပညာသင်ကြား၍ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ကို ယူပြီးနောက် ဆေးပညာကို လေ့လာခဲ့၏။ သို့သော် ၁၈၉၄ ခုနှစ်တွင် ရေတပ်သို့ ဝင်ရောက် အမှုထမ်းခဲ့လေသည်။ ၁၉ဝ၃ ခုနှစ်တွင် အနောက် 
မြောက်လမ်းခရီးအတိုင်း အာတိတ်ဒေသသို့ *ဂျိုယာ*အမည်ရှိ တစ်ပင်တိုင်ရွက်သင်္ဘော ဖြင့် ထွက်ခွာသွားခဲ့၏။ သူ၏ 
ခရီးစဉ်မှာ အောင်မြင်၍ သံလိုက်မြောက်ဝင်ရိုးစွန်း၏ တည်နေရာကို စုံစမ်းရှာဖွေ သတ်မှတ်နိုင်ခဲ့ပေသည်။ နယ်သစ်ရှာဖွေ 
သူများအနက် အားမန်ဆင်ကို သိပ္ပံစနစ်ဖြင့် ရှာဖွေသူ တစ်ဦး ဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။ ထိုသို့ ယူဆကြသည်မှာ သူသည် 
ဂရုတစိုက်နှင့် စနစ်တကျ လုပ်ကိုင် လေ့ရှိခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။
၁၉၁ဝ ခုနှစ်တွင် *ဖရမ်*အမည်ရှိ သင်္ဘောဖြင့် မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းသို့ တစ်ဖန်ထွက်ပြန်ရာမှမမြှော်လင့်ပဲ တောင်ဝင်ရိုးစွန်းသို့ ရောက်သွားခဲ့ရာ အင်္ဂလိပ်လူမျိုးကပ္ပတိန်စကော့ထက် 
အားမန်ဆင်က ရက်သတ္တပတ် အနည်းငယ်စော၍ ရောက်ခဲ့၏။ 
၁၉၁၃ ခုနှစ်တွင် တောင်ဝင်ရိုးစွန်းမှ ပြန်ခဲ့ပြီးနောက် မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းသို့ ဆက်လက်ခရီးထွက်ရန် ကြံစည်နေခိုက် ပထမကမ္ဘာစစ်ကြီး ဖြစ်ပွားသဖြင့် မသွားရတော့ချေ။ စစ်ကြီး 
ပြီးသည့် အထိနားနေပြီးသော် တစ်ဖန်ခရီးပြန်ထွက်ရာ ဝင်ရိုးစွန်းဆီသို့စီးသော ရေစီးလမ်း မမှန်သည်ကို တွေ့ရသဖြင့် 
၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် လေယာဉ်ပျံဖြင့် မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းသို့ အရောက်သွားရန် ကြိုးစားခဲ့ပြန်သည်။ သို့သော် ထိုနှစ်တွင် မအောင်မြင်ခဲ့ချေ။ ၁၉၂၆ ခုနှစ် မေလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် 
အီတာလျံ လေကြောင်းဗိုလ်နိုဗိုင်းတို့နှင့် အတူ လေသင်္ဘော တစ်စင်းဖြင့် ထွက်ပြန်ရာ မြောက်ဝင်ရိုးဝန်းသို့ရောက်သဖြင့် 
နှစ်ပတ်ဝဲ၍ ကြည့်ခဲ့ပြီးနောက် မေလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ဗဲရင်းပင်လယ်ထဲရှိ ကျွန်းတစ်ကျွန်းပေါ်သို့ ဆင်းသက်ခဲ့ လေသည်။ ၁၉၂၈ ခုနှစ်တွင် ဂျင်နရယ် နိုဗိုင်း၏ လေယာဉ်ပျံမှာ မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းမှ အပြန်လမ်းခရီးတွင် ပျက်ကျခဲ့၏။ 
အားမန်ဆင်သည် နိုဗိုင်းကို ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရန် လေယာဉ် ပျံတစင်းနှင့် အလျင်အမြန် ထွက်ခွာသွားရာ သူလည်း ပြန်ရောက် မလာတော့ချေ။ ထိုနောက် လပေါင်းများစွာကြမှ 
ရေထဲ၌ မျောနေသော သူ၏လေယာဉ်ပျံအပျက်ကိုသာ တွေ့ကြ ရလေတော့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Østfold county, Borge in Borge, Parish register (official) nr. I 6 (1861–1874), Birth and baptism records 1872, page 114.။  25 July 2012 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  *[*လင့်ခ်သေ*]*,Roald Amundsen (1872-1928) | Norwegian Language Blog
3. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄)
ပုံသဏ္ဌာန် : အပင်
အပင်ငယ် မျိုး ဖြစ်သည်။ အမြင့် ၁၂ ပေ ခန့် ထိ မြင့်၏ ။ အကိုင်း ဖြာသည်။ ပင်စည် ခပ်မွဲမွဲ ညိုခြောက်ခြောက် အရောင် ရှိ၏ ။
အရွက်
ရွက်လွှဲ ထွက်သည်။ အရွက်မှာ ဘဲဥ ပုံမှ လှံစွပ်ပုံ အထိ ရှိသည်။ ထိပ်ဘက် ရှိ အရွက်များ သည် အရင်းဘက် ရှိ အရွက်များ ထက် ပိုကြီးသည် ။ ရွက်ထိပ် ချွန် ပြီး ရွက်ရင်း သွယ်သည်။ ရွက်ညှာ တိုသည်။ ရွက်နားညီ ၍ ရွက်ပြား ချောသည်။
အပွင့်
ရွက်ညှာရင်း မှ တစ်ပွင့် ချင်း ထွက်သည်။ ပြား၍ သေးငယ်သော အဝါရောင် ပန်းပွင့် လေးများ ဖြစ်သည်။ အပွင့် နုစဉ်တွင် ပွင့်ဖတ်များ တစ်ခုနှင့် တစ်ခု ဆက်နေပြီး အသား ထူသည်။
အသီး
လုံးဝိုင်းသည်။ ဆီးသီး ကင်းခန့် ရှိသည်။
အသုံးပြုနိုင်သည့်
အစိတ်အပိုင်းများ : အရွက်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင်
တွေ့နိုင်သောနေရာများ : ကချင် ပြည်နယ်တွင် အများ ဆုံးပေါက်ရောက်သည်။
ပေါက်ရောက်ပုံ
သဘာ၀ အလျောက် ပေါက်ရောက်သည်။
အသုံးဝင်ပုံ : အသုံးပြုပုံ-
အရွက်
၁ ။ မူးယစ်စေ တတ်သော အစားအစာ ကို သော် လည်းကောင်း ၊ အစား မှား လျှင် သော် လည်းကောင်း အရွက်ကို စားသုံး လျှင် ချက်ချင်း အဆိပ်ပြေ စေသည်။
၂ ။ မြွေဆိုး ၊ ပျား ၊ ကင်းမြီးကောက် နှင့် အခြား အဆိပ်ရှိ သတ္တဝါများ ကိုက်မိ ၊ တုပ်မိပါက ယင်းဆေးရွက် ကို ချက်ချင်း စားသုံးခြင်း ဖြင့် နှလုံးသို့ အဆိပ် မရောက် နိုင်ရန် ကာကွယ် ပေး သည်။ အရွက် ကို ဝါးပြီး ဝါးဖတ်နှင့် အနာ ပတ် လည် တွင် လည်း အုံပေးရ ၏ ။
၃ ။ အရိုး အဆစ် ကျိုးပဲ့၍ သွေးမထွက် သော ဒဏ်ရာ ရရှိသူ အား ဆေးရွက်ကို မလိမ်းဘဲ စားစေပါက အရိုး အဆစ်ကို ဆက်စေ၍ ကောင်းမွန် စေသည်။ (သွေးမထွက် ဘဲလိမ်းမိ ပါက သွေးပုပ်ငုပ် ၍ အနာရင်း ပြီး အောင့်တတ်သည်။)
၄ ။ သွေးထွက်သည့် ဒဏ်ရာ ဖြစ်ပါက အရွက် ကို စားခြင်း ၊ အနာပတ်လည် ဝါး၍ အုံပေးခြင်း ပြုနိုင်၏။
မှတ်ချက်။ ။ မလိုအပ် ဘဲ အရမ်းစားသုံး ပါက ကိုယ်ခန္ဓာ လေးလံ ထိုင်းမှိုင်း တတ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Genus: *Euonymus* L.။ *Germplasm Resources Information Network*။ United States Department of Agriculture (2007-10-05)။ 1 September 2009 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  10 November 2011 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑
**အာဘွိုင်း** (အင်္ဂလိပ်: Ah Boy) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ဟစ်ဟော့အဆိုတော်၊ တေးရေးနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင် ဖြစ်သည်။ မြန်မာဟစ်ဟော့ အဆိုအဖွဲ့ တစ်ခုဖြစ်သော *ရော့စတား* တွင် အဆိုရှင်အဖြစ် ပါဝင်ထားသည်။

ငယ်ဘဝ
-----

အာဘွိုင်းကို မြိတ်မြို့တွင် ၁၉၈၆ ခု၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၃ ရက်တွင် ဦးစိန်ဝမ်နှင့် ဒေါ်မဉ္ဇူထွန်း တို့မှမွေးဖွားသည်။ မွန်နှင့်တရုတ်စပ်သော လူမျိုးဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှာ ကျော်ဖြိုးထွန်း ဖြစ်သည်။ ဖခင်ဦးစိန်ဝမ်မှာ ထင်ရှားသော မော်လမြိုင်သား စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်ဖြစ်သည်။ မွေးချင်း ၃ ယောက်အနက် အကြီးဆုံးသား ဖြစ်ပြီး ညီမတစ်ယောက်၊ ညီတစ်ယောက် ရှိသည်။ အာဘွိုင်းသည် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် အကယ်ဒမီ လွင်မိုး၏ တူ တော်စပ်သူလည်း ဖြစ်သည်။

မြန်မာ နိုင်ငံတကာကျောင်း (International School of Myanmar) မှ အထက်တန်း အောင်သည်။

အနုပညာ လှုပ်ရှားမှု
-------------------

၂၀၀၂ ခု၊ ကျောင်းသားဘဝ၌ပင် အနုပညာလှုပ်ရှားမှု စသည်။ ရော့စတားအဖွဲ့တွင် ပါဝင်ကာ တစ်ကိုယ်တော်တေးစီးရီးထုတ်ရန် စိုင်းပြင်းသည်။ ၂၀၀၇ ခုတွင် *တရုတ်တန်း* အမည်ရှိ တေးစီးရီးကို ထုတ်ဝေနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင်မူ စီးပွားရေးဘက်ကို အလေးပါကာ ဂီတလှုပ်ရှားမှု နည်းသွားသည်။

စီးပွားရေး လှုပ်ရှားမှု
-----------------------

မိသားစုမှာ လုပ်ငန်းအများအပြား ပိုင်ဆိုင်ရာ မြန်မာလိုက်တင် အိုင်ပီပီ (Myanmar Lighting IPP) ကုမ္ပဏီနှင့် ဘီးဒေါ့ (Bedok) ဆောက်လုပ်ရေးတို့တွင် မန်နေးဂျင်းဒါရိုက်တာအဖြစ် တာဝန်ယူ လုပ်ကိုင်လျက် ရှိသည်။ 

ဖြူ့ (FUSE) ကလပ်ကိုလည်း စပ်တူပိုင်သည်။

တေးစီးရီးများ
-------------

| ခေါင်းစဉ် | ထုတ်ဝေနှစ် | ထုတ်ဝေသူ | မှတ်ချက် |
| --- | --- | --- | --- |
| *တရုတ်တန်း* | ၂၀၀၇ |  |  |

မိသားစု ဘဝ
----------

၂၀၀၆ ခုတွင် အဆိုတော် စင်ဒီနှင့် လက်ထပ်ရာ သမီး ၂ ယောက်ရသည်။ ထို့နောက် ကွာရှင်းကြသည်။

၂၀၁၂ ခု၊ ဇွန်လ ၂၃ ရက်တွင် စံရတီမိုးမြင့်နှင့် တတွဲတွဲ ဖြစ်လာသည်။ သို့သော်လည်း မကြာမီပင် ပတ်သက်မှု မရှိတော့ပေ။ 

၂၀၁၆ ခုတွင် မြန်မာ မော်ဒယ်နှင့် သရုပ်ဆောင် မြတ်ရတနာကျော်နှင့် စုံတွဲခုတ်သည်။ ၂၀၁၇ ခု၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၁ ရက်တွင် လက်ထပ်ရာ  သမီးဦး စကားလက်ဖြိုးထွန်း ကို ၂၀၁၈ ခုတွင် မွေးဖွားသည်။

ပြင်ပလင့်များ
-------------

* ဖေ့စ်ဘွတ်ခ် ပေါ်ရှိ အာဘွိုင်း

ကိုးကား
-------



1. ↑  Rock Star အဖွဲ့က Ah.boy ကို ပရိသတ်တွေ မှတ်မိနေကြဦးမှာပါ (in my)။ *Yatanarpon News*။  12 October 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။[*လင့်ခ်သေ*]
2. ↑  သူ့ရဲ့တာဝန်မကျေခဲ့မှုနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဖွင့်ဟလာတဲ့ Ah boy (in my)။ *Myanmar Hip Hop Channel* (18 February 2013)။ 12 October 2017 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  12 October 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑
4. ↑  အာဘွိုင်း … စီးပွားရေးပဲ လုပ်တော့မယ်။ *The Irrawaddy* (25 July 2013)။  12 October 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
5. ↑  အိမ်ထောင်ကွဲဖူးတဲ့ လူတစ်ယောက်မှာ အချစ်သစ် မတွေ့ရဖူးလို့ ဘယ်ဥပဒေမှာမှ ပြဋ္ဌာန်းမထားပါဘူး အာဘွိုင်း (in my)။ *Yatanarpon*။  12 October 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။[*လင့်ခ်သေ*]
6. ↑  အိမ်ထောင်သစ်ထူ ဖြစ်မလား Ah Boy (in my)။ *KMT News*။  12 October 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
7. ↑  San Yati Moe Myint Falls in Love with Ah Boy (in en)။ *Myanmar Celebrity News* (24 June 2012)။  12 October 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
8. ↑  ထိုင်းမှာ Pre wedding ရိုက်ကူးနေတဲ့ Ah-boy တို့စုံတွဲ (in my)။ *Shwe Mon* (26 September 2017)။ 29 September 2017 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  12 October 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
Autogyro
အော်တိုဂျိုင်ရို ဆိုသည်မှာ လေယာဉ်တစ်မျိုး 
ဖြစ်သည်။ အော်တိုဂျိုင်ရိုသည် မတ်မတ်နီးပါး ပျံတက်နိုင်ပြီး 
လျှင် မတ်မတ်နီးပါးလည်း ပျံ၍ဆင်းနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် 
သာမန်လေယာဉ်ပျံများကဲ့သို့ တက်ရန်၊ ဆင်းရန် နေရာကျယ် 
ကျယ်မလိုပေ။ အော်တိုဂျိုင်ရိုသည် ဟယ်လီကော့ပတာနှင့် ဆင် 
၏။ သို့သော် ဟယ်လီကော့ပတားနှင့် မတူချေ။ ဟယ်လီကော်ပတာ ကဲ့သို့လည်း လေထဲတွင် ရပ်တည်၍မနေနိုင်ချေ။ 

  

အော်တိုဂျိုင်ရိုကို အောင်မြင်စွာတည်ထွင်နိုင်သူမှာ 
ဟွန်ဒီလာစီယာဗာဆိုသူ စပိန်လူမျိုးတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ထိုယာဉ် 
ဖြင့် ၁၉၂၃ ခုနှစ်တွင်ပျံသန်းနိုင်ပြီးလျှင် နောက်ငါးနှစ်အကြာ 
တွင် စီယာဗာသည် အော်တိုဂျိုင်ရိုဖြင့် အင်္ဂလိပ်ရေလက်ကြား
ကို ကျော်ဖြတ်ခဲ့လေသည်။ ၁၉၂၈ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်လူမျိုး 
တစ်ဦးဖြစ်သူ ဟဲရိုးပစ်ကန်းက အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအတွင်း 
၌ ထိုလေယာဉ်ပျံမျိုးကို ပြုလုပ်ခဲ့လေသည်။ ထို့နောက် ဟဲရိုး 
သည် အော်တိုဂျိုင်ရိုစက်များကိုပြုလုပ်၍ ရောင်းချခဲ့လေသည်။
အော်တိုဂျိုင်ရိုကို အပေါ်သို့ပျံတက်နိုင်စေရန် ထိုယာဉ် 
၏ အပေါ်ဘက်တွင် တပ်ဆင်ထားသော ရိုတာခေါ် ပန်ကာ 
ဒလက်များက ဖန်တီးပေးကြသည်။ ထိုဒလက်များမှာသုံးလေးခု 
ရှိ၍ အလွန်ရှည်ကြသည်။ ထိုဒလက်များကို မတ်တတ်ဝင်ရိုး 
တစ်ခုတွင် တပ်ဆင်ထား၍ စက်ဖြင့်လည်စေသည်။ ဟယ်လီ 
ကော့ပတားတွင် အလားတူ ဒလက်များကို အစဉ်လည်လျက် 
ရှိစေရသော်လည်း အော်တိုဂျိုင်ရိုတွင်မူ ပထမစ၍ ပျံတက်စဉ် 
နှင့် အပေါ်သို့ပို၍ တက်လိုသောအခါများတွင်သာ လည်စေလေ 
သည်။ အော်တိုဂျိုင်ရို၏ ရှေ့ဘက်တွင် သာမန်လေယာဉ်ပျံများ 
နည်းတူ ပရိုပဲလာရှိသည်။ ထိုပရိုပဲလာဖြင့် အော်တိုဂျိုင်ရိုကို 
ရှေ့သို့ ပျံစေနိုင်သည်။

အော်တိုဂျိုင်ရိုကိုစ၍ ပျံစေရာတွင် ရိုတာခေါ်ဒလက် 
များကို မော်တာဖြင့်လည်စေသည်။ အော်တိုဂျိုင်ရို လေထဲသို့ 
ရောက်သွားသောအခါတွင် မော်တာနှင့် ရိုတာကို အဆက်ဖြတ် 
လိုက်သည်။ သို့ရာတွင် အော်တိုဂျိုင်ရို ရှေ့သို့ပျံသွားသဖြင့် 
ဖြစ်ပေါ်လာသော လေစီးကြောင်းကြောင့် ဒလက်များသည် 
ဆက်၍ အလိုအလျောက် လည်မြဲလည်လျက်ရှိလေသည်။ ထိုသို့ 
ဒလက်များ လည်မြဲလည်လျက်ရှိခြင်းကြောင့် အော်တိုဂျိုင်ရို 
သည် မြေပြင်ပေါ်သို့ကျမလာပဲ လေထဲတွင်ဆက်၍ တည်ရှိလေ 
သည်။ တစ်နည်းဆိုသော် အော်တိုဂျိုင်ရိုရှိ ဒလက်များသည် 
သာမန်လေယာဉ်ပျံများရှိ အတောင်များကဲ့သို့ ဆောင်ရွက်လေ 
သည်။

နောက်တီထွင်သော အော်တိုဂျိုင်ရိုများတွင် ရိုတာ 
တစ်ခုတည်းအစား နှစ်ခုမှ သုံးခုအထိ ရှိသော ရိုတာများကို 
တပ်ဆင်နိုင်ရန် ပုံစံများကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲပေးခဲ့ကြလေသည်။
အော်တိုဂျိုင်ရိုကို စမ်းသပ်ခဲ့ရာမှ နောင်သော် ဟယ်လီ 
ကော့ပတားကို တီထွင်လာနိုင်ခဲ့ကြလေသည်။
ဟယ်လီကော့ပတားမှ တစ်ဖန် ဂျိုင်ရိုပလိန်းခေါ် 
လေယာဉ်တစ်မျိုးကို တီထွင်လာနိုင်ခဲ့ကြပြန်သည်။ ထိုလေယာဉ် 
မျိုးကို ၁၉၂၄ ခုနှစ်ခန့်က ဂျာမနီနိုင်ငံတွင် ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ 
ဂျိုင်ရိုပလိန်းရှိ ဒလက်များကို မော်တာဖြင့် အစဉ်လည်နေစေ 
လေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Wragg၊ David W. (1973)။ *A Dictionary of Aviation* (first ed.)။ Osprey။ p. 147။ ISBN 9780850451634။
2. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅)
ကိုဩဒိနိတ်: 6°46′19″N 80°55′52″E﻿ / ﻿6.772°N 80.931°E﻿ / 6.772; 80.931

**အဒိရှမ်ခန်းမ သို့မဟုတ် အဒိရှိမ်ဘန်ဂလို** သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ Badulla ခရိုင်၊ Haputale အနီးတွင် တည်ရှိသည့် အိမ်တစ်လုံးဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် လက်ရရှိအချိန်၌ Saint Benedict ၏ အဒိရှမ်ကျောင်းအဖြစ် တည်ရှိသည်။ ကျောင်းတော်တွင် St. Sylvester ၏ အရိုးရုပ်ကြွင်းတည်ရှိသည်။

အဆောက်အဦကို ၁၉၃၁ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်မင်းမျိုးမင်းနွယ်တစ်ဦးနှင့် စိုက်ပျိုးရေးသမား Sir Thomas Villiers တို့က ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။ Sir Thomas Villiers သည် ကိုလံဘိုတွင် အခြေစိုက်သည့် ကုန်သွယ်ရေးနှင့် မြေယာအေဂျင်စီ George Steuart Co ကို တည်ထောင်သူ ဖြစ်သည်။ Sir Thomas Villiers သည် Lord John Russell ၏ မြေးတော်စပ်သူဖြစ်ပြီး Dukes of Bedford ၏ မျိုးရိုးနွယ်ဝင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ အဒိရှမ်ဟု အမည်ပြောင်းပြီးနောက်တွင် အဆောက်အဦကို R. Booth နှင့် F. Webster တို့က Tudor နှင့် Jacobean ပုံစံဖြင့် ဒီဇိုင်းချခဲ့ကြသည်။ တည်ဆောက်သည့် မြေသည် ၁၀ ဧက (၄၀၀၀၀ စတုရန်းမီတာ) ရှိသည်။ Sir Thomas အနားမယူခင်အချိန်အထိ အဒိရှမ်ခန်းမသည် ကိုလိုနီခေတ်၏ များစွာအရေးပါသည့် နေရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်း ၁၉၄၉ တွင် Sir Thomas သည် Vimala Wijewardene ပိုင်ဆိုင်သည့် Sedawatte Mills သို့ရောင်းချခဲ့သည်။ ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် ၎င်းကို ရိုမန်ကတ်သလစ်ချက်ကျောင်းမှ ဝယ်ယူခဲ့ပြီး ကျောင်းတော်တစ်ခုအသွင် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ဤအဆောက်အဦသည် ခေတ်ကာလတစ်လျှောက် ပရိဘောဂများ၊ အပြင်အဆင်များဖြင့် ကောင်းမွန်စွာ ထိန်းသိမ်းထားသည့် အဆောက်အဦ ဖြစ်သည်။ အများပြည်သူ လေ့လာနိုင်ရန် ဖွင့်လှစ်ထားသည်။

ပြင်ပလင့်များ
-------------

* Official Web Site for St. Benedict's Monastery, Adisham, Haputhale, Sri Lanka
* Archived 13 May 2021 at the Wayback Machine.

ကိုးကား
-------

1. ↑  Triple Jubilee year of St. Anthony's shrine, Wahacotte။ Sunday Observer (Sri Lanka)။ 24 September 2015 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  3 August 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  Priceless antiquity: Adisham Bungalow။ Sunday Observer (Sri Lanka)။ 24 September 2015 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  3 August 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
ကြက်မခွတ်တမ်း ကစားခြင်းကိုလည်း မြန်မာ ကလေးများ 
နှစ်ခြိုက်ကြလေသည်။
ကစားရာတွင် အရေအတွက်ကို မကန့်သတ်ချေ။ 
ကစားသူများသည် ရပ်နေကြပြီးလျှင် ခြေတဘက်ကို တလှည့်စီ 
မြှောက်ပြီးလျှင်-

ကြက်ဖတိန်ညင် တောကိုဝင်  

မောင်ရင်လာ လေးနှင့်ပစ်  

မပစ်ပါနှင့် မောင်ရင်ရယ်  

ကြက်တက်စူးပမယ်  

ဘယ်ဘက်က စူစူး  

ညာဘက်က စူးစူး  

ခွပ်လိုက်ကြစို့ သူငယ်ချင်း  

အောက်အစ်အစ်အွတ်

ဟူ၍ သံပြိုင်သီဆိုကြသည်။ နောက်ဆုံး 
စကားလုံးဖြစ်သော အွတ်ဆိုသည့် စကားလုံးသို့ ရောက်သော 
အခါတွင် အားလုံး ဆောင့်ကြောင့်ထိုင်လိုက်ကြပြီးသော် 
ခြေတဘက်ကို တလှည့်စီ ရှေ့သို့ထိုးလိုက် ပြန်သိမ်းလိုက် 
လုပ်ပြီးလျှင် အခြားတဘက်ကိုလည်း ရှေ့သို့တိုးလိုက် 
ပြန်၍သိမ်းလိုက်လုပ်ကာ ကစားကြသည်။ လက်များကိုမူ 
ခါးတွင်ထောက်ထားလေ့ရှိ ကြသည်။ ထိုသို့ခွပ်နေကြစဉ်တွင် 
ကြက်သွန်ဖြူ၊ ခုနစ်တက် နင်နှင့်ငါနှင့် တချက်ချက်ဟူ၍ 
လက်ညှိုးကလေးများကို ထောင်ကြပြီးလျှင် လက်ညှိုးချင်းကို 
ထိအောင် လုပ်ပေးကြလေသည်။ ထိုသို့ ကြက်ခွပ်ကြသည်မှာ 
တစ်စုံတစ်ယောက်က မောပန်းသဖြင့် မခွပ်နိုင်တော့သည်အထိ 
ဖြစ်သည်။

တစ်ခါတရံတွင် ကလေးများစု၍ တစ်ဘက်စီတွင် 
လူဦးရေချင်းတူအောင် နှစ်ဘက်ခွဲပြီးလျှင် တယောက်ချင်းကို 
ယှဉ်ပြိုင်၍ ခွပ်စေကြသည်။

ထိုသို့တစ်ဘက်စီမှ တစ်ယောက်ချင်းယှဉ်ပြိုင်ကြ 
သောအခါတွင် အားလုံးက ဝိုင်းဖွဲ့ကာ

ငါတို့ဘက်က နိုင်နိုင်   

ရွှေဖလားနှင့် ကြက်သားကိုင်  

သူတို့ဘက်က ရှုံးရှုံး  

ကြေးဖလားနှင့် ကြက်သားတုံး

ဟူ၍ သီဆိုလေ့ရှိကြလေသည်။ ထိုသို့ လူခွဲ၍ ကစားကာ 
တစ်ဦးချင်းယှဉ်ပြိုင်ရာ၌ အနိုင်များသည့်ဘက်မှ 
အနိုင်ရရှိလေသည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် တစ်ယောက်တည်းက 
ဆက်၍ လာပြိုင်သမျှကို မလျှော့တမ်း ခွပ်လေ့ ရှိသည်ကိုလည်း 
တွေ့ရလေသည်။

ထို့ပြင် ပေါ်လာသည်မှာ များစွာမကြာလှသေးဟုထင်ရသော 
အင်္ဂလိပ်ကြက်ဖခွပ်တမ်းကစားနည်းကိုလည်း မြန်မာကလေးများ 
နှစ်ခြိုက်စွာကစားကြသည်ကို တွေ့နိုင်သေးသည်။
ထိုကစားနည်းတွင် ကစားသူများသည် ရပ်၍ နေကြပြီးမှ 
အင်္ဂလိပ် ကြက်ဖ၊ ဗိုလ်ကြက်ဖ၊ အင်္ဂလိပ်ကြက်ဖ၊ ဗိုလ်ကြက်ဖ 
ဟုဆိုကာ ခုန်ကြယင်း ခြေတစ်ဘက်စီကို တစ်လှည့်စီရှေ့သို့ 
ထိုးထုတ်ကြလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၀)
**ဗုဒ္ဓ နှင့် ဗုဒ္ဓဝါဒ** သည် ဦးအေးမောင်၏ ထင်ရှားသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာစာပေတစ်ခု ဖြစ်၏။ ဦးအေးမောင်သည် ဤစာအုပ်ကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာသို့လည်း "THE BUDDHA AND HIS TEACHING" ဟူသော အမည်ဖြင့် ပြန်ဆိုရေးသားခဲ့သည်။

အကြောင်းအရာ
-----------

ဤစာအုပ်တွင် ပါဝင်သည်များမှာ အခြားသော ဘာသာရေးစာအုပ်များနှင့် မတူဘဲ တမူထူးခြားသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာကျမ်းအချို့တွင် ချွတ်ယွင်းချက်များရှိနေသည်ကို ဦးအေးမောင်က ကွက်ကွက်ကွင်းကွင်း ဖော်ပြရေးသားထားသည်။ ထို့ပြင် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့ သေပြီးနောက် လူသာသေ၍ ဝိညာဉ်သည် မသေဘဲ ရှိသည်ဟု အယူမှား အမှတ်မှားတို့ကိုလည်းကောင်း ဖော်ပြထားပေသည်။

ဦးအေးမောင်သည် အမှာစာတွင် အောက်ပါအတိုင်း ရေးသားထားသည် 

> ဆရာစွဲ၊ ကျမ်းဂန်စွဲ၊ ဝါဒစွဲမရှိဘဲ ဗုဒ္ဓဓမ္မနှင့် သံဃာအကြောင်း ခြေခြေမြစ်မြစ် စူးစမ်းလေ့လာလိုသော ပုဂ္ဂိုလ်များကို ရည်စူး၍ စီစဉ်ရေးသား ပြုစုထားသော စာအုပ်ဖြစ်သည်။
> 
> 

ဦးချစ်မောင်သည် ဤစာအုပ်တွင် အနောက်တိုင်းမှ ပညာရှင်တို့၏ လေ့လာတွေ့ရှိချက်များ၊ အခြားဘာသာတို့၏ အယူဝါဒများကိုလည်း လေ့လာတင်ပြထားပေသည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2  ဦးအေးမောင် (နိုဝင်ဘာလ၊ ၂၀၀၆)။ *ဗုဒ္ဓ နှင့် ဗုဒ္ဓဝါဒ*။ ၃၄၃/၁၈၊ အနောက်ရန်ကင်း၊ ရန်ကုန်မြို့: ရန်အောင်စာပေ။ `|date=` ရှိ ရက်စွဲတန်ဖိုး စစ်ဆေးရန် (အကူအညီ)CS1 maint: location (link)