ဓမ္မာစရိယဦးအေးနိုင်(၁၉၂၂-၂၀ဝ၉)
------------------------------

၁၉၂၂ - ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ(၂၄)ရက်၊ တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ဧရာဝတီတိုင်း ပန်းတနော်မြို့နယ်၊ ခနွဲကဘိုရွာ၌ အဖ-ကုန်သည်ကြီး ဦးဘဖေ၊ အမိ-ဒေါ်သော်တို့က မွေးဖွားသည်။ စတုတ္ထသားရတနာဖြစ်သည်။

၁၉၂၅ - (၃)နှစ်သားအရွယ်တွင် မိမိ၏အတိတ်ဘဝအကြောင်းကို ပြန်ပြောပြနိုင်သော လူဝင်စားတစ်ဦးဖြစ် ကြောင်းသိရသည်။ သတ္တမတန်းအထိ ပညာသင်ယူခဲ့သည်။

၁၉၃၇ - (၁၅)နှစ်သားအရွယ်တွင် ရှင်သာမဏေဝတ်ခဲ့။ ထို့နောက် ရဟန်းပြုခဲ့သည်။ (ရဟန်းအဖြစ်နှစ်ပေါင်း ၂၀နေခဲ့သည်။) ရဟန်းဘဝဖြင့်နေစဉ် ညောင်တုန်းမြို့ ရွှေဟင်္သာတောရကျောင်းတိုက်၊ မန္တလေးမြို့ မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက် သစ်၊ စည်ရှင်ကျောင်း၊ ရန်ကုန်မြို့ သရက်တောကျောင်းတိုက်၊ တောင်ဘီလူးကျောင်းကြီးတို့၌ လောကီ လောကုတ္တရာပညာရပ်များကို ဆည်းပူးခဲ့သည်။

၁၉၄၇(မြန်မာသက္ကရာဇ်-၁၃၀၉-ခု) - ရွှေကျင်နိကာယ သာသနာ့ပါလ ဓမ္မာစရိယ အောင်မြင်ခဲ့သည်။

၁၉၄၉(မြန်မာသက္ကရာဇ်-၁၃၁၁-ခု) - အစိုးရဂုဏ်ထူးဆောင် သာသနာ့ဓဇသီရိပဝရ ဓမ္မာစရိယအောင်သည်။

၁၉၅၆ - စာပေဗိမာန်မှ *အနာကင်းခြင်း၊ စောင့်ခြင်းသီလ* စသော ကြီးပွားကြောင်း(၆)ပါးကို တစ်ပါးလျှင် ဆောင်းပါးတစ်စောင်ကျစီ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်ကြောင်းကြေညာရာ၌ *အနာကင်းခြင်း*အကြောင်းဆောင်းပါးရှည်ဖြင့် တစ်နိုင်ငံလုံးတွင် ဒုတိယရရှိ။ (ပထမ-ဆုရသူမရှိ)။ ထိုဆောင်းပါးမှစ၍ စာပေနယ်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့။ စာနယ်ဇင်းများ တွင် ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။

၁၉၅၇ - ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဥပစာတန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။

၁၉၆၀(မြန်မာ-၁၃၂၂-ခု) - စေတိယင်္ဂဏ ဓမ္မာစရိယဂဏဝါစက(ရွှေတံဆိပ်ရ အဌကထာပြန်အကျော် ဝဋံသကာ ဘွဲ့၊ ဓမ္မာစရိယ စာချဘွဲ့များရရှိ)။ ရိုးရိုးစာချဘုန်းကြီးအဖြစ်(၁၅)နှစ်၊ ပါဠိတက္ကသိုလ်ကထိကစာချအဖြစ် ဓမ္မာ စရိယတန်း စာသင်သားများကို (၇)နှစ် စာပေကျမ်းဂန်များပို့ချခဲ့။ ဆဌသင်္ဂါယနာတင်ပွဲကြီး၌*ဆဌသံဂီတိ ပါဠိ ဝိသောဓကနှင့် ဆဌသံဂီတိကာရက*များအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

၁၉၆၂ - အသက်(၄၀)တွင် သာသနာ့ဘောင်၌ မနေနိုင်လောက်အောင် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် လေရောဂါကြောင့် လူဝတ်လဲခဲ့ရသည်။

၁၉၆၄ - တောင်စွန်းမြို့သူ ဒေါ်အေးသိန်း(အထည်ကုန်သည်)နှင့် ထိမ်းမြားခဲ့ရာ သားသမီး(၄)ယောက်ထွန်းကား ခဲ့သည်။

၁၉၆၅ - ရန်ကုန်ဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံတက္ကသိုလ်မှ *ဝိဇ္ဇာဘွဲ့*ရရှိ။ အစိုးရပညာရေးဌာနတွင် မူလတန်းပြဆရာ၊ အလယ်တန်းပြဆရာ၊ အထက်တန်းပြဆရာများအဖြစ်(၆)နှစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။

၁၉၇၀ - ၈၆ - ပညာရေးဌာနမှ သာသနာရေးဦးစီးဌာနသို့ ပြောင်းရွှေ့၍ စာတည်းကျမ်းပြုဌာနမှူး၊ လက်ထောက် ညွှန်ကြားရေးမှူးများအဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ အငြိမ်းစားယူပြီးနောက် ပိဋကတ်တော် အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန် စာပေဖြန့်ချိ ရေးအဖွဲ့ကြီးတွင် ဓမ္မရေးရာစာတည်းပညာရှင်အဖြစ် (၃)နှစ်တာဝန်ထမ်းခဲ့သည်။ စာနယ်ဇင်းများတွင် ဆောင်းပါးများရေး သားသည်။ ကျမ်းစာအုပ်၊ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ စာပေများလည်းရေးသား၊ ယခုအထိ(၁၆)အုပ်ရှိပြီဖြစ်သည်။ သာသနာ့ ရောင်ခြည် အယ်ဒီတာချုပ်၊ မြတ်ဆုမွန်မဂ္ဂဇင်း အယ်ဒီတာချုပ်များအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ မြတ်ဆုမွန်မဂ္ဂဇင်းတွင် *ဘာသာရေးအမေးအဖြေ*ကဏ္ဍဖွင့်၍ တစ်နိုင်ငံလုံး မေးသမျှ ဘာသာရေးမေးခွန်းများ ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့သည်။ မြန်မာ့ ရိုးရာရာသီပွဲတော်များအကြောင်း မြန်မာ့အသံမှ လစဉ်(၆)နှစ်တိုင်တိုင် အသံလွှင့်ဟောပြောခဲ့သည်။ ဝိုင်အမ်ဘီအေ အသင်းကြီး၌ မင်္ဂလာသင်တန်းကို နှစ်ပေါင်း(၃၀)၊ အဘိဓမ္မာသင်တန်းကို(၁၅)နှစ် ပို့ချပေးခဲ့သည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ဓမ္မာရုံ၌ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသူ ကျောင်းသားများအား ပရိတ်နှင့်ဓမ္မစကြာသင်တန်းနှင့် ပုဇွန်တောင် ရွှေဘုန်းပွင့်ဘုရား ဂေါပကအဖွဲ့ဝင်များအား ဂေါပကသင်တန်း၊ တောင်တန်းသာသနာပြု ဆရာတော်များအား သာသနာပြုသင်တန်းများ ပို့ချခဲ့သည်။

၁၉၈၀ - ဗုဒ္ဓအဘိဓမ္မာစေတသိတ်များအဖွင့်(၁)၊ ဆယ့်နှစ်လရာသီ မြန်မာ့ရိုးရာရာသီပွဲတော်များ စာအုပ်များ ထွက်သည်။

၁၉၈၂ - ဝိုင်အမ်ဘီအေ-ရုပ်ပိုင်းပို့ချချက်များ စာအုပ်ထွက်သည်။

၁၉၈၄ - ဗုဒ္ဓအဘိဓမ္မာစေတသိတ်များအဖွင့်(၃) ထွက်သည်။

၁၉၈၅-၈၆ - နိုင်ငံတော် သံဃမဟာနာယကအဖွဲ့ *ဝိသုဒ္ဓိမဂ်၊ အဘိဓမ္မာနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာယဉ်ကျေးမှု သင်တန်းပြ ဆရာနှင့် ဆရာလောင်းများ တစ်လမွမ်းမံသင်တန်းများ ပို့ချခဲ့သည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်(ဗိုလ်တစ်ထောင်နယ်မြေ) ဗုဒ္ဓ ဘာသာမိသားစုမှ ဆောင်ရွက်သည့် ဗုဒ္ဓတရားတော် အထက်တန်းဆင့် ရက်တိုသင်တန်းတွင် ဒါန၊ သီလ၊ ဘာဝနာ ကျင့်စဉ်များ (၂)နှစ်ပို့ချခဲ့သည်။ ပါဠိပိဋက စာပေပညာရှင်အဖြစ် စေတိယင်္ဂဏအသင်းကြီး၌(၂၈)နှစ်။ ပဲခူးဝိနယာဓိက အသင်းကြီး၌(၂၅)နှစ်။ မင်္ဂလာဗျူဟာ ရှင်သာမဏေကျော်စာမေးပွဲကြီး၌(၅)နှစ် သာသနာပြုဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။*

၁၉၉၀ - *ဖတ်စရာ မှတ်စရာ ဓမ္မရေးရာပဒေသာ*စာအုပ်ထွက်သည်။

၁၉၉၁ - *ဝိုင်အမ်ဘီအေ (၃၈)ဖြာမင်္ဂလာအမေးအဖြေ*စာအုပ်ထွက်သည်။

၁၉၉၂ - သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာနမှ အငြိမ်းစားယူပြီးနောက် ပိဋကတ်တော်(အင်္ဂလိပ်)ဘာသာပြန် စာပေဖြန့်ချိ ရေးအဖွဲ့ ကြီးတွင် ဓမ္မရေးရာ စာတည်းပညာရှင်အဖြစ် (၃)နှစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။

၁၉၉၃ - ၉၆ - သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာနတွင် အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။

၁၉၉၄ - နိုင်ငံတော်အစိုးရက*မဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ*ဘွဲ့ ချီးမြှင့်ခံရ။ *ဗုဒ္ဓယဉ်ကျေးမှု မြန်မာ့ဓလေ့ပွဲတော် များ*စာအုပ် ထွက်ရှိခဲ့သည်။

၁၉၉၅ - *မြတ်ဗုဒ္ဓ၏ကြီးပွားချမ်းသာရေးလမ်းညွှန်ချက်များ* စာအုပ်ထွက်။

၁၉၉၇ - *မြတ်ဗုဒ္ဓတရားတော်များနှင့် မြန်မာစကားပုံများ* စာအုပ်ထွက်။

၂၀ဝ၀ - ဝိုင်အမ်ဘီအေအသင်းကြီးမှ *မဟာမင်္ဂလဓမ္မဇောတိကဓဇ*ဘွဲ့ ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့။

၂၀ဝ၁ - *ဗုဒ္ဓကျမ်းလာ နတ်ဒေဝါများ* စာအုပ်ထွက်။

၂၀ဝ၃ - *ဗုဒ္ဓဘာသာဂုဏ်ရည်ကျမ်း*၊ *ပိဋကတ်ကျမ်းဂန်တော် အစွမ်းထက်ဂါထာ ပရိတ်တော်များ* စာအုပ် များထွက်။

၂၀ဝ၄ - *မြတ်ဗုဒ္ဓဂုဏ်ရည်နှင့်ဗုဒ္ဓါနုဿတိ ဘာဝနာပွားနည်း*စာအုပ်ထွက်။

၂၀ဝ၅ - *မရဏာနုဿတိ ဘာဝနာပွားနည်းများနှင့် အသုဘ ဘာဝနာပွားနည်းများ* စာအုပ်ထွက်။

ဆရာကြီးဦးအေးနိုင်သည် ယခုအခါ အသက်အရွယ်နှင့်ကျန်းမာရေးအရ ဝိုင်အမ်ဘီအေအသင်းကြီး၊ ပဲခူးဝိန ယာဓိကစာမေးပွဲ၊ ရန်ကုန်ရှင်သာမဏေကျော်စာမေးပွဲနှင့် စာပေဗိမာန်စာပေဆုအဖွဲ့ကြီးတို့၌သာ ပါဝင်ရွက်ဆောင် လျက်ရှိ။

ဆရာကြီးသည်-ရန်ကုန်မြို့ ဒဂုန်မြို့နယ်၊ ဗိုလ်ရာညွန့်လမ်း-အမှတ်(၇၃)တွင် မိသားစုနှင့်အတူ နေထိုင်ခဲ့သည် ။

### ထွက်ရန်ရှိသည့်စာအုပ် စာမူများ

1. မေတ္တာဂုဏ်ရည်၊
2. သတ္တဝါများနှင့်ကံတရား၊
3. အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟကျမ်းဦးရှုဘွယ်၊
4. မြတ်ဆုမွန် ဘာသာရေးအမေးအဖြေများ(၁၊၂)၊
5. ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် စာပေစာစုများ၊
6. မြတ်ဗုဒ္ဓမပွင့်မီက ကိုးကွယ်မှုနှင့်အယူဝါဒများ၊
7. ဖတ်စရာ မှတ်စရာ ဓမ္မရေးရာပဒေသာ၊
8. မြတ်ဗုဒ္ဓ၏ကျန်းမာရေး လမ်းညွှန်ချက်များ။

### ထင်ရှားသည့် စာအုပ်အချို့

1. မြတ်ဗုဒ္ဓ၏ကြီးပွားချမ်းသာရေးလမ်းညွှန်ချက်များ
2. ဗုဒ္ဓကျမ်းလာ နတ်ဒေဝါများ
3. ဆယ့်နှစ်လရာသီ မြန်မာ့ရိုးရာရာသီပွဲတော်များ
4. ဗုဒ္ဓယဉ်ကျေးမှု မြန်မာ့ဓလေ့ပွဲတော်များ
5. ဝိုင်အမ်ဘီအေ အဘိဓမ္မာ- ရုပ်ပိုင်းပို့ချချက်များ
6. ဗုဒ္ဓအဘိဓမ္မာ စေတသိက်များအဖွင့်
7. မြတ်ဗုဒ္ဓတရားတော်များနှင့် မြန်မာစကားပုံများ
8. ဗုဒ္ဓဘာသာဂုဏ်ရည်ကျမ်း
9. ဝိုင်အမ်ဘီအေ(၃၈)ဖြာ မင်္ဂလာအမေးအဖြေ
10. ပိဋကတ်ကျမ်းဂန်တော်အစွမ်းထက်ဂါထာ ပရိတ်တော်များ

ဘဝနိဂုံး
--------

ဓမ္မာစရိယဦးအေးနိုင် အသက်(၈၇)နှစ် အရွယ် ၂၃.၄.၂၀ဝ၉ ရက်တွင် ရွှေဂုံတိုင် အထူးကုဆေးခန်းတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  (၂၄.၄.၂၀ဝ၉)မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာမှ