recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ချိအုတကန်** သည် မိုဇမ်ဘစ်နိုင်ငံနှင့် မာလဝီနိုင်ငံအကြား နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် တိမ်သည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ချီဝကန်၏ မြောက်ဘက်တွင် တည်ရှိပြီး အမရမ်ဘကန်၏ တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ ဤကန်တွင် ရေထွက်ပေါက် မရှိပေ။ 

ချိအုတကန်သည် ၃ - ၄ မီတာ တက်သည်။ အရွယ်အစားသည် ရာသီဥတုနှင့် မိုးရွာသွန်းမှုပေါ်မူတည်ကာ ၂၅ စတုရန်းကီလိုမီတာမှ ၁၃၀ စတုရန်းကီလိုမီတာအထိ ရှိသည်။ ချိအုတကန်နှင့် အမရမ်ဘကန်တို့သည် လုဂန်ဒမြစ်နှင့် ချိတ်ဆက်ကာ တည်ရှိနေကြသည်။ လုဂန်ဒမြစ်သည် ရုဗုမမြစ်၏ မြစ်လက်တက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ချိအုတကန်၏ ပျှမ်းမျှအနက်သည်၁.၁၃ မီတာ (၃ ပေ ၈ လက်မ)၊ ပျှမ်းမျှ ထုထည်သည် ၀.၂၂၅ ကုဗကီလိုမီတာ (၀.၀၅၄ ကုဗမိုင်) ရှိသည်။

ရုပ်ပုံများ
-----------

* Lake Chiuta - northern tipLake Chiuta - northern tip
* Lake Chiuta - middle partLake Chiuta - middle part
* Lake Chiuta - Nafisi InselbergsLake Chiuta - Nafisi Inselbergs
* Lake Chiuta - fishermen viewed from Chiuta Isl.Lake Chiuta - fishermen viewed from Chiuta Isl.
* Lake Chiuta - checking gillnetsLake Chiuta - checking gillnets
* Lake Chiuta - Chiuta Isl.Lake Chiuta - Chiuta Isl.
* Lake Chiuta - unique atmosphereLake Chiuta - unique atmosphere

ကိုးကား
-------
**ကြတ်ဂူ** သည် ကယားပြည်နယ်၊ လွိုင်ကော်မြို့တွင် တည်ရှိသည့် သဘာဝ ထုံးကျောက်လိုဏ်ဂူတစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူသေတို့၏ အခေါင်းများဟု ယူဆရသည့် သစ်သားအကျိုးအပဲ့များကြောင့် လူအများ စိတ်ဝင်တစား သွားရောက်လေ့လာကြသည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

ကြတ်ဂူသည် တစ်ဖက်ပိတ် ဂူအမျိုးအစား ဖြစ်သည်။ ၂၁၉၄ မီတာရှည်လျားသည်။ အတွင်းပိုင်းသို့ တဖြည်းဖြည်း ကျဉ်းသွားသည်။ ဂူပေါက်ဝမှ ပေ ၃၀၀ ခန့်တွင် အခေါင်းပုံစံ သစ်သားနှင့် သစ်သားအပိုင်းများကို တွေ့ရှိရသည်။ အချို့ကို အပိုင်းအစများ၊ အကျိုးအပဲ့များ အဖြစ်သာ တွေ့ရသည်။

တည်နေရာနှင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး
-------------------------------

ကြတ်ဂူသည် ကယားပြည်နယ်၊ လွိုင်ကော်မြို့၏ အရှေ့ဘက် ၁၀ မိုင်ခန့်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ဂူတည်ရှိရာ တောင်ကို ဒေသခံတို့က ကယားဘာသာစကားဖြင့် ရာစုကူ ဟု ခေါ်ကြသည်။ ဂူသည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၂၉၉၀ ပေတွင် တည်ရှိပြီး တောင်ခြေမှ အမြင့်ပေ ၁၂၀ တွင် တည်ရှိသည်။ ကြတ်ဂူတည်ရှိရာ တောင်ခြေသို့ ကားဖြင့် အလွယ်တကူ သွားရောက်နိုင်ပြီး တောင်ခြေမှတစ်ဆင့် ဂူသို့သွားရန် အုတ်လှေကားများ တပ်ဆင်ထားသည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3  လြိဳင္ေကာ္ႏွင့္ ၾကတ္ဂူပေဟဠိ | NPE။ 22 July 2020 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  26 August 2021 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. 1 2 3  ပဟေဠိဆန်တဲ့ ကြတ်ဂူ | Myanma Radio and Television။ 22 July 2020 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  22 July 2020 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**ဦးအေးမြင့်**သည် မြန်မာမှုဒီဇိုင်းပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။

ငယ်ဘဝ
-----

မောင်အေးမြင့်ကို ၁၉၃၀-ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ(၂)ရက်နေ့တွင် ၂၈-လမ်း၊ လမ်း(၈၀)နှင့်(၈၁)လမ်းကြား(ယခု-မြို့မရုပ်ရှင်ရုံ၏ မျက်နှာချင်းဆိုင်နေရာ) မန္တလေးမြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ အဖ ဦးကျောက် နှင့် အမိဒေါ်စံ(ဒေါ်မမလေး)တို့မှ ဖွားမြင်သော မွေးချင်း ခုနှစ်ယောက် အနက် တတိယမြောက် သားဖြစ်သည်။

ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ
---------------

ငယ်စဉ်က မန္တလေး၊ သာသနာပြုကျောင်း တက်ခဲ့ရသည်။ ဂျပန်ခေတ်တွင် ဂျပန်ကျောင်း တက်ခဲ့သည်။ 

ပန်းချီပညာကို ၁၉၄၆-ခုနှစ်မှာ စတင်လေ့လာသင်ကြားခဲ့ပြီး ဦးကြွယ်လေး(မန္တလေး)နှင့် ဦးခင်မောင်(ဘဏ်)တို့သည် သင်ဆရာ၊ မြင်ဆရာများ ဖြစ်ကြသည်။ 

၁၉၆၃-ခုနှစ်မှာ မစမ်းအေးနှင့် အိမ်ထောင်ကျသည်။ သားသမီး(၄)ယောက်၊မြေး(၃)ယောက် ထွန်းကားခဲ့သည်။ 

၂၀၀၀-ခုနှစ်မှ စတင်ပြီး ယခုအချိန်ထိ အမရပူရမြို့၊ မဟာဂန္ဓာရုံကျောင်းမြောက်ဘက်၊ အိမ်အမှတ်(၁၁၀)ပန်းပဲတန်းလမ်း၊ ဆင်စွယ်ပွတ်ရပ်ကွက်တွင် နေထိုင်ရင်း မြန်မာမှုဒီဇိုင်းများကို အာရုံထား သုတေသနပြု ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။

အနုပညာလုပ်ငန်း
--------------

၁၉၅၄-ခုနှစ် ၌ အမရပူရမြို့၊ဆောင်းဒါး ရက်ကန်းကျောင်း တွင် ပန်းချီနည်းပြအဖြစ် စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ 

၁၉၆၆-ခုနှစ်တွင် အီတလီ-မီလန်ပြပွဲ ပြခန်းပြင်ဆင်ရေး တာဝန်ဖြင့် အီတလီသို့ သွားခဲ့ရလေသည်။ 

၁၉၇၀-ခုနှစ်တွင် ငွေကြေးဒီဇိုင်း တာဝန်နှင့် အင်္ဂလန်နှင့် ဂျာမနီသို့ သွားရသည်။ ထိုနှစ်မှာပင် ဂျပန်နိုင်ငံမှာ ကျင်းပသော **Exop70** ကုန်စည်ပြပွဲ တာဝန်နှင့် ဂျပန်သို့ သွားရပြန်သည်။ 

၁၉၇၂-ခုနှစ်မှ ၁၉၇၇-ခုနှစ်အထိ ဝါဇီစီမံကိန်း စက်ရုံတွင်တံဆိပ်ခေါင်းဒီဇိုင်းများ၊ ထီလက်မှတ်နှင့် အခြား လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ဒီဇိုင်းများ ရေးဆွဲရန်အတွက် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ရလေသည်။ 

၁၉၇၉-ခုနှစ်မှာ ပန်းရိုးမ ပြက္ခဒိန်အတွက် ပန်းချီကားများ စတင်ရေးဆွဲခဲ့သည်။ 

၁၉၈၀-ခုနှစ်မှ ၂၀၀၆-ခုနှစ်အထိ စာနယ်ဇင်းဆိုင်ရာ မြန်မာမှု ဒီဇိုင်းများဖြစ်သော ရတနာမွန်၊ မြတ်ဆုမွန်၊ သစ္စာရောင်ခြည်နှင့် အခြားဘာသာရေး မျက်နှာဖုံးများကို ရေးဆွဲခဲ့ပြီး ပုဂံမှ ရွှေဇဝါယွန်းပန်းချီကားများကို ရေးဆွဲခဲ့သည်။

ရေးသားခဲ့သောစာပေများ
--------------------

1. **BurmeseDesignThroughDrawing (ရေးပုံတွေနှင့်ပြသော မြန်မာ့ဒီဇိုင်းများ)** စာအုပ်ကို တိုယိုတာ ဖောင်ဒေးရှင်း (Toyota Foundation)မှ ၁၉၉၃-ခုနှစ်၊ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ပုံနှိပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
2. **Ancient MyanmarDesign** ဟူသော စာအုပ်လည်း ထွက်ရှိမည်ဟု သိရသည်။
3. ရတနာမွန်၊ မြတ်ဆုမွန် စသော စာအုပ်များတွင် ရေးဆွဲခဲ့သော ဆရာ၏ လက်ရာများကို စုစည်း၍ **ပုံ(၁၀၀)စာ(၁၀၀)**စာအုပ်အဖြစ် လူထုတိုက် မန္တလေးမှ ထုတ်မည်ဟု ကြားသိရ၏။

ကိုးကား
-------

1. ↑  လျှပ်တစ်ပြက် ဂျာနယ် အတွဲ(၂)အမှတ်(၁၆)
2. ↑  နွယ်နီမဂ္ဂဇင်း(၂၀၀၉၊ ဧပြီ)
**ကျော်ရဲအောင်**သည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကတွင် အောင်မြင်ကျော်ကြားသော သရုပ်ဆောင် မင်းသားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ကျော်ရဲအောင်ကို ၁၉၆၆-ခုနှစ်၊ မေလ(၅)ရက်နေ့တွင် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ဘိုကလေးမြို့၌ အဖ ဦးမြင့်အောင်နှင့် အမိဒေါ်ခင်လှတို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ အမည်ရင်းမှာ ကိုကိုနိုင် ဖြစ်သည်။ 

၀ဇီရာရုပ်ရှင်တွင် ဖွင့်လှစ်သည့် ဒါရိုက်တာ ဘိုကလေးတင့်အောင် ဦးစီးသော ပြဇာတ်သင်တန်းကို တက်ရောက်သင်ကြားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာမှာ ဒါရိုက်တာ ကြည်စိုးထွန်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၉၀-ခုနှစ်တွင် ဒါရိုက်တာ ဇဗ္ဗူထွန်းသက်လွင် ရိုက်ကူးသော တို့ကပိုချစ်တယ် ဇာတ်ကားတွင် စိုးမြတ်သူဇာနှင့် တွဲဖက်၍ ပထမဆုံးခေါင်းဆောင်မင်းသားအဖြစ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ကြော်ငြာကဏ္ဍတွင် လှကလေးစိန်ထိုးမုန့် ကြော်ငြာဖြစ်သည်။ ၁၉၉၆-ခုနှစ်တွင် သားသမီးဇနီးကြင်ယာ ဇာတ်ကားဖြင့်လည်းကောင်း၊ ၂၀၀၇-ခုနှစ်တွင် ကိုးဆယ်ဆသာလိမ့်မယ် ဇာတ်ကားဖြင့်လည်းကောင်း အကယ်ဒမီ ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုကို နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ရရှိခဲ့သည်။
ကျော်ရဲအောင်သည် ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် မဆုမွန်နှင့် အိမ်ထောင်ကျပြီး သား ထူးမြတ်ကျော်ရဲအောင်နှင့် သမီး မှုံနံ့သာကျော်ရဲအောင် ဟူသော သားသမီးနှစ်ဦး ထွန်းကားသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မောင်ယဉ်ကျော်၊ ထင်ပေါ်ကျော်ကြား အနုပညာရှင်များ၏ ရုပ်ရှင်ဒိုင်ယာရီ
ဒေါက်တာလှဖေသည် အဖ ဦးခင်နှင့် အမိ ဒေါ်သန်းရီတို့မှ ၁၉၃၆ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ(၁၀)ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ 

၁၉၄၅ခုနှစ်မှ ၁၉၅၅ ခုနှစ်အထိ မြို့မအထက်တန်းကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး တက္ကသိုလ်ဝင် စာမေးပွဲဖြေဆိုအောင်မြင်၍ ၁၉၅၅ခုနှစ်မှ၁၉၅၇ခုနှစ်အထိရန်ကင်းကောလိပ်တွင် သိပ္ပံပညာဆည်းပူးခဲ့သည်။ 

၁၉၅၇ခုနှစ်မှ ၁၉၆၀ခုနှစ်အထိ အင်ဂျင်နီယာ ကောလိပ်တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၆၀ခုနှစ်မှ၁၉၆၅ခုနှစ်အထိ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် တွင်ပညာဆည်းပူးခဲ့ပါသည်။ ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် သိပ္ပံဘွဲ့ B.Sc. (ရူပဗေဒ) နှင့် ၁၉၇၀ ခုနှစ်တွင် M.Sc. (ရူပဗေဒ)ဘွဲ့ကို ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှရရှိခဲ့ပါသည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၆ ခုနှစ်ထိ Australia နိုင်ငံ၊ University of New South Wales တွင် ပါရဂူဘွဲ့ကို ‘Direct Measurement of p Wave Neutron Capture Cross Section’ ကျမ်းကြီး ပြုစု၍ Ph.D.(Nuclear Physics)ဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့ပါသည်။ 

၁၉၆၃ခုနှစ်မှ စ၍ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် နည်းပြအဖြစ်တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး မန္တလေးတက္ကသိုလ်နှင့်ပုသိမ်ကောလိပ်တို့သို့ရာထူးအဆင့်ဆင့် တိုးတက်ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ၁၉၈၂ခုနှစ်တွင် တောင်ကြီး ကောလိပ်ကျောင်းအုပ်ကြီးအဖြစ် တိုးမြှင့် တာဝန်ပေးခဲ့ပြီး ၁၉၈၆ခုနှစ်တွင် တောင်ကြီးဒီဂရီကောလိပ် ကျောင်းအုပ်ကြီး ဖြစ်ခဲ့ကာ ၁၉၈၉ခုနှစ်၌ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ၁၉၉၂ခုနှစ်မှ ၁၉၉၇ခုနှစ်အထိ မော်လမြိုင်တက္ကသိုလ်ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်နှင့် ပါမောက္ခချုပ်တို့ အဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ပြီး အငြိမ်းစားယူခဲ့ပါသည်။ 

၁၉၉၇ခုနှစ်မှ ၁၉၉၈ခုနှစ် အထိ သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန၊ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနတို့တွင် အကြံပေး ပုဂ္ဂိုလ်၊ဂုဏ်ထူးဆောင်ပါမောက္ခအဖြစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၈ခုနှစ်မှ ၂၀၀၄ ခုနှစ် အထိ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓသာသနာပြုတက္ကသိုလ် ဒုတိယ ပါမောက္ခချုပ် (စီမံ) အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့ပါသည်။

၂၀၀၅ခုနှစ်မှ ယနေ့အထိ မြန်မာနိုင်ငံ၊ ဝိဇ္ဇာနှင့်သိပ္ပံပညာရှင်အဖွဲ့၏ အမှုဆောင်အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ထမ်းဆောင် လျှက်ရှိပါသည်။
**သာသနာပြုမင်းကိုမျှော်** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။ သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

အကြောင်းအရာ
-----------

နတ်စက်ရောင်ဆရာတော်နှင့် ဇာဂရုပုဏ္ဏားတို့က သာသနာသက္ကရာဇ် ၂၄၀၀ ကျော်လျှင် သသနာ့ရာဇာပြုလိမ့်မည်ဟု ရေးခဲ့ကြောင်းကို ဖွဲ့ဆိုထားသည်။

သာသနာပြုမင်းကိုမျှော်
---------------------

ဂဏန်းမှာ ပြွမ်းကာတွဲ၊ ဝမ်းဘဲပမာသို့၊ ထံရင်းမှာ ချဉ်းကာကပ်ပါလို့၊ သွင်းအပ်သည့် စာတဘောင်နှင့်၊ နတ်စက်ရောင် ဆရာမွန်ငဲ့ပြင်၊ မင်းသာလွန် ကျွန်ယုံထားခဲ့သည့်၊ ပုဏ္ဏားကျော်ဇာဂရုတို့က၊ ကိန်းပြုလို့ သင်ခဲ့ပေ။  

  

ဒွေးအဋ္ဌာငယ်နှင့်၊ ဧက ဧကာပ၊ နှစ်ထောင်မှာ လေးရာလွှမ်းပါလို့၊ အစွန်ဝယ် ငါးဆယ်ဖြစ်ချေပေါ့၊ သက္ကရာဇ်ကောဇာ ငါးဆယ် ဖျောက်လိုက်တော့၊ တထောင်ပြင် နှစ်ရာမောက်၊ သာခြောက်ဆယ်ရှစ်ခုစွန်း၊ ဖြစ်ထွန်းသာသနာပွားစေဘို့၊ သိကြားဗြဟ္မာမပါလို့၊ ကာလမှာ အလွန်ကောင်းလိမ့်မတဲ့၊ ကျွန်ပြောင်းကာ သခင်ရွှေ့ရလိမ့်၊ အောက်မေ့မိချေ။  

  

မြတ်ရှင်ပင် သဗ္ဗညုကဲ့သို့၊ ယှဉ်တုကာ အာဏာမိုးပါလို့၊ တန်ခိုးရှိန်တေဇာနှင့်၊ ကျိတ်နှီးကာ အမှီရကာမှ၊ လောကရှိကျမ်းအလာမှာ၊ ရဟန်းရှင် လူတကာဟူသမျှတို့၊ သင်္ဃာပါဆွမ်းအဟာရကိုဖြင့်၊ နန်းကမှချီးမြှောက်ချေ၊ ဖောက်သွေလို့ မတိမ်း။  

  

မြေဝသုန် ရွှေဘုံသာက၊ သာသနာမြစ်စဉ်သို့ လျှောက်လိမ့်မတဲ့၊ သစ်တောက်ကယ်ပလ္လင်နှင့်၊ နောက်အစဉ် ရွှေနှင့်ပန်းပါတဲ့၊ မြို့နန်းတည်ခဲ့ ဟောင်းပေဂ၊ တကောင်းပြည် မန်လည်မှာ ရပ်သတဲ့၊ သည်ဇာတ်သည်လိုနှင့် ပြီးမှာဖြင့်၊ တတ်သီပုံးအခေါင်မို့၊ နတ်စက်ရောင် ဇာဂရုတို့၊ သာသနာရာဇာပြုမတဲ့၊ အာနုဘော် ဂုဏ်ကျော်ဇောပါလိမ့်၊ ဘုရားအလျာ သိကြားဗြဟ္မာနှင့် နှောရက်ကယ်မို့၊ ဂုဏ်ကျော်ဇောပါလိမ့်၊ ဘုရားအလျာ သိကြားဗြဟ္မာနှင့် နှောရက်ကယ်မို့၊ နှစ်ပါးဆရာ အလကားဝါလို့ မဟောတန်ဘုကွယ်၊ လောကတွက်ကိန်း။

မှတ်ချက်
--------

ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် နာမည်ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော နာမည်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------
ဗိုလ်ချုပ် **ကြည်အောင်** သည် မြန်မာနိုင်ငံ ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန နှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာနတို့တွင် ဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ သူသည် ၂၀၀၆ ခုနှစ် မေလတွင် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။

စစ်မှုထမ်းခြင်း
---------------

ဦးကြည်အောင်သည် ၁၉၉၅ ဇွန်လ ၁၈ ရက်မှ ၁၉၉၇ နိုဝင်ဘာ ၁၆ ရက်အထိ South Burma Sub District (SBSD) ဌာနချုပ်မှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီး
------------------

၁၉၉၇ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၅ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီသည် အစိုးရအဖွဲ့၏ ဝန်ကြီးချုပ်၊ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်များနှင့် ဝန်ကြီးများကို ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့ရာ ဗိုလ်ချုပ်ကြည်အောင်သည် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီး အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။

၁၉၉၉ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၃၀ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်က ဗိုလ်ချုပ် ခင်ညွန့်၊ ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီး ဗိုလ်မှူးကြီး တင်လှိုင်၊ ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်ကြည်အောင်နှင့် အခြားသူများအား အာဏာအလွဲသုံးစားပြုမှုဖြင့် အမှုဖွင့် တိုင်ကြားခဲ့သည်။ တစ်လခန့်အကြာတွင် ပြည်ထောင်စု တရားလွှတ်တော်ချုပ် တရားသူကြီးချုပ်က သက်သေခံမရှိသည့်အတွက် အမှုကို ပလပ်ခဲ့သည်။

ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီး
------------------

၂၀၀၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြည်အောင်အား ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးအဖြစ် ပြောင်းလဲခန့်ထားခဲ့သည်။ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးနေရာတွင် ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဆန်းအား ပြောင်းလဲ ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
စာရေးဆရာ၊ ကဗျာဆရာနှင့် ဂျာနယ်လစ်တစ်ဦး ဖြစ်သူ ဦးစိုးညွန့် သည် ဗိုလ်ချုပ်ကြည်အောင်လက်အောက်တွင် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ၂၀၀၃ ခုနှစ်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေစဉ် ကာလအတွင်း ဥရောပသမဂ္ဂကောင်စီသည် စစ်အစိုးရ အရာရှိများအား ဗီဇာနှင့် ပြည်ဝင်ခွင့်ပိတ်ပင်သည့် စာရင်းကို ၂၀၀၃ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့ရာ ဗိုလ်ချုပ်ကြည်အောင်နှင့် ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်ခင်ခင်လေးတို့ ပါဝင်ခဲ့သည်။

၂၀၀၆ ခုနှစ် မေလတွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြည်အောင်အား တာဝန်မှ အနားယူခွင့် ပြုခဲ့သည်။ ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ် ခင်အောင်မြင့်ကို အစားထိုး ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
၂၀၀၇ ခုနှစ် မေလတွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြည်အောင်၏ ဇနီးအမည်အား ဥရောပသမဂ္ဂ၏ ပိတ်ဆို့မှုစာရင်းမှ ဖယ်ရှားခြင်း ခံခဲ့ရသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Maung Aung Myoe (2009)။ *Building the Tatmadaw: Myanmar armed forced since 1948*။ Institute of Southeast Asian Studies။ p. 222။ ISBN 981-230-848-2။
2. ↑  The State Peace and Development Council Proclamation (Proclamation No. 2/97) (15 November 1997)။ 5 March 2012 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  2012-02-24 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  HUMAN RIGHTS YEARBOOK 1999-2000: BURMA။ Human Rights Documentation Unit။  2012-02-24 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. ↑  Myanmar reshuffles cabinet။ Xinhua (2002-09-14)။  2012-02-24 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
5. ↑  Khine Thazin Aung (12–18 October 2009)။ Poet Htilar Sitthu dies of liver cancer, aged 78။ *Myanmar Times*။ 19 April 2010 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  2012-02-24 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
6. ↑  COUNCIL DECISION 2003/461/CFSP။ European Union (20 June 2003)။ 29 September 2018 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  2012-02-23 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
7. ↑  Aung Lwin Oo (16 May 2006)။ Burma Cabinet Reshuffle။ *the Irriwaddy*။ 3 March 2011 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  2012-02-23 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
8. ↑  FINANCIAL SANCTIONS: BURMA/MYANMAR။ Bank of England (2 May 2007)။  2012-02-24 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**ရွှေလင်းရွာမှအံ့ကိုးဖြာ** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။ သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

အကြောင်းအရာ
-----------

ရွှေလင်းရွာ၏ အံ့ဖွယ်ကိုးပါး အကြောင်းကို ဖွဲ့ဆိုထားသည်။

ရွှေလင်းရွာမှအံ့ကိုးဖြာ
-----------------------

ရွှေလင်းမြေအံ့ဘွယ် ကိုး၊ စာထိုးကာ ရွှေမင်နှင့်၊ ကဝေရှင်နဘေ တင်လျှောက်ခဲပ၊ သပြေနှင်ပေတင် နောက်လူတို့မှာ၊ နည်းမှတ်လောက်ဖွယ်။  

  

စံရှစ်ရာ တယောက်ထင်းတွင်မှ၊ နောင်မင်းကျော် ဖြူမဟာငဲ့ပြင်၊ တအူချာ ညီတော်ပြုံးတို့မှာ၊ နောင်ဘုန်းကံ ဂုဏ်ရှိန်ကြောင့်၊ ဥဏ္ဏဒိန် မြော်ရင်ထွက်ရ၊ ညီမျက်နှာပျော်၍ ပြုံးရင်လှ၊ ထစ်ချုန်းကာရတနာမိုး၊ ဖြိုးကျအကယ်။  

  

ဧချိုငန်ပူရေပြွမ်းသည့်ပြင်၊ သာထန်းပင်ပဒေက၊ အင်နှစ်တွေထညံနို့၊ ပြည်စို့ကာ မကုန်ခန်းနိုင်ဘု့၊ နွေစမ်းအိုင် မထီလျှံမျှ၊ အညီမှန်ဝသန် ရောက်ပြန်တော့၊ ခန်းခြောက်ခါ ထိုသည်ဘုန်း၊ ပင်လုံးစံလျှော်ဖြူက၊ သွေးတူတူအမွှာဆင့်ပါလို့၊ မွှေးကြူကြူစကဝါပွင့်သည့်ပြင်၊ တီးသံဆင့် အသွယ်သွယ်၊ နာဘွယ်သည့် နတ်ဆိုင်း။  

  

ဇာတ်သမ္ဘာ၊ သတ္တဝါ ရွှေဘီလူးရယ်တို့၊ နှစ်ဦးစုံကိုယ်ထင်ပြသည့်ပြင်၊ အမ္ဗအန္တရာခေါ်တဲ့၊ သရက်တော် ခက်မော်ကိုးမှာတော့၊ ခြောက်မျိုးရသာဝင်၍၊ ဇရာရှင်လျှာတင်၍ ချစ်လျှင်၊ ခန္ဓာပင် ကညာစင်ဖြစ်ရသတဲ့၊ ဤခေတ်လို ကြုံချင်စမ်းပါဘိ၊ ကျမ်းထွက်သမိုင်း။

မှတ်ချက်
--------

ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော ခေါင်းစဉ်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------
**ဘုရင်ထွေး** (ကောဇာ ??? - ၈၉၄) သည် ပြည်မြို့နှင့် မြို့ရံ မြို့ကျေးများကို စိုးအုပ်သော ပဒေသရာဇ်မင်းတပါး ဖြစ်သည်။

ငယ်ဘဝ
-----

သာယာဝတီ ဆင်ဖြူရှင် သတိုးမင်းစောက နောင်တော် ပြည် ဆင်များရှင် မင်းကြီးစွာ မိဖုရား မရီးဖြစ်သူကို နန်းဆက်တင်ရာ ဘုရင်ထွေးကို မြင်သည်။

နန်းစံကာလ (၈၈၈-၈၉၄)
-------------------

၈၈၈ ခု၌ အဝပျက်ကာ ရှမ်းတို့လက်အောက် ရောက်သည်တွင် ပြည်မှာလည်း သတိုးမင်းစော လွန်သည်။ ထိုနှစ်တွင် ဘုရင်ထွေး နန်းတက်သည်။ 

### အဝမှ ရှမ်းတို့ စစ်ချီလာခြင်း

၈၉၄ ခုတွင် မိုးညှင်း စလုံနှင့် သား အဝ သိုဟန်ဘွားတို့ ပြည်သို့ စစ်ချီလာသည်။ အင်အားများသဖြင့် လက်ဆောင်ပဏ္ဏာဆက်ကာ အချေအငံဆိုရသည်။ မိုးညှင်း စလုံက မင်းနှင့် လက်ဆောင်တို့ကို ယူကာ ပြန်သည်။ ကနဦးက ဘုရင်ထွေးကို အဝတွင်ထားရန် စီမံသည်။ သို့သော် တပဲယင်းရောက်လျှင် အခြွေအရံနှင့်တကွ ပြန်စေသဖြင့် ပြည်သို့ ပြန်လာသည်။

ကြင်ဘက်နှင့် သားသမီးများ
------------------------

### အမည်မသိ မိဖုရား

1. သား ဘိုးတော်သခင်၊ နရပတိ အမည်ခံ၍ ပြည်၌ မင်းပြုသူ

### အမည်မသိ မိဖုရား

1. သမီး နရပတိမယ်တော်၊ စလင်း စည်သူကျော်ထင် မိဖုရား။ စလင်းပျက်သည်တွင် ဟံသာဝတီသို့ ပါသည်။ မင်းတရားရွှေထီးက ကျော်ထင်နော်ရထာ ညီ (နောက် ပြည် သတိုးဓမ္မရာဇာ ဖြစ်လာမည့်) နန္ဒယော်ဓါနှင့် လက်ဆက်ပေးသည်။

### ဘိုးတော်ချစ်မိ

ကလေး မင်းရဲကျော်စွာနှင့် ပြည် မင်းကြီးစွာ သမီး ခင်ဘုန်းထွတ်တို့ သမီး ဘိုးတော်ချစ်မိနှင့် စုံဖက်ရာ သားသမီး ၄ ဦး ရသည်။

1. သား ရှင်သရက်၊ မင်းခေါင် အမည်ခံ၍ ပြည်၌ မင်းပြုသူ
2. နှမ၊ မင်းခေါင် မင်းပြုစဉ် တပင်ရွှေထီးသို့ ဆက်ကာ လေးကျွန်းမိဖုရား အမည်ခံသူ၊ နောက် မင်းတရားရွှေထီးက ကျော်ထင်နော်ရထာ ညီ ဇေယနန္ဒနှင့် စုံဖက်ပေးသည်။
3. ညီမ ငယ်ကလွန်
4. မောင် ငယ်ကလွန်

ဘဝနိဂုံး
--------

၈၉၄ ခုတွင် ရှမ်းတို့လက်မှ ပြန်လွတ်လာသည်။ သို့သော် သား ဘိုးတော်သခင်မှာ နရပတိနာမံခံကာ မင်းပြုနှင့်ပြီ ဖြစ်သည်။ ၅ လမျှကြာသည်နောက် ဘုရင်ထွေး ပြန်ရောက်လာရာ ခမည်းတော်ကို မြို့သို့ အဝင်မခံ။ ဘုရင်ထွေးကား မြို့ပြင် နဝင်းချောင်းဘေးတွင် တဲနန်းထိုး၍ နေသည်။ ၁ လမျှအကြာတွင် နာမကျန်းဖြစ်ကာ လွန်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မှန်နန်းမဟာရာဇဝင်
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

အမှု—**အထင်သေးအမြင်သေးအောင်ပြောမှု**။ 

အမှုသည်—**မေတ္တိယ, ဘူမဇကရဟန်းများ**။

အရှင်ဒဗ္ဗအပေါ် အထင်းသေးအောင် ပြောမှု
------------------------------------

ဒုဋ္ဌဒေါသ သိက္ခာပုဒ်၌ (နေရာခင်းပေးခြင်း, ဆွမ်းလှည့်ချပေးခြင်းတို့ဖြင့်) အရှင်ဒဗ္ဗ၏ သံဃာ တာဝန်ဆောင်ပုံကို ပြခဲ့ပြီ၊ မေတ္တိယ-ဘူမက မည်သော ရဟန်းတို့သည် အရှင်ဒဗ္ဗအပေါ်၌ အခြားရဟန်းတို့က အထင်သေး အမြင်သေးဖြစ်အောင် အရှင်ဒဗ္ဗ၏ မဟုတ်မမှန်သော မကောင်းသတင်းကို လုပ်ကြံ၍ (ဒဗ္ဗသည် ဆန္ဒာဂတိလိုက်ပြီး နေရာခင်းပေးတယ်, ဆွမ်းလှည့်ချတယ်) ဟု အခြားရဟန်းတို့အား ပြောကြလေသည်၊ ထိုအမှကြောင့် "ဥဇ္ဈာပနကေ ပါစိတ္တိယံ"ဟု ပညတ်တော်မူရလေသည်။

အတင်းပြောမှု
------------

ထိုသို့ပညတ်တော် မူပြီးနောက် ထိုမေတ္တိယ-ဘူမဇက ရဟန်းတို့သည် အရှင်ဒဗ္ဗ၏ မကောင်းသတင်းကို အခြား ရဟန်းများထံ တိုက်ရိုက်မပြောကြတော့ဘဲ အခြားရဟန်းတို့၏ အနီးအပါး အခြားရဟန်းတို့ ကြားလောက်သည့်) နေရာ၌ "ဒဗ္ဗသည် ဆန္ဒာဂတိလိုက်၍ နေရာခင်းပေးတယ်, ဆွမ်းလှည့်ချပေးတယ်"ဟု သူတို့အချင်းချင်း အတင်း ပြောကြကုန်၏၊ ထိုသို့အတင်းပြောသံကို ကြားသောရဟန်းတို့က အရှင်ဒဗ္ဗကို 
ညှဉ်းဆဲကြလိမ့်မည်-ဟု သူတို့အယူရှိကြသည်၊ ထိုအတင်းပြောမှုကြောင့် "ခိယျနကေပါစိတ္တိယံ"ဟု အနုပညတ် ထပ်တော်မူရပြန်သည်။ ["ခိယျနကေ-ရှုံ့ချခြင်းကြောင့်"ဟု အနက်ပေးရာ၌ အမှန်မှာ "အတင်းပြောမှုပင်"ပင်]

သိက္ခာပုဒ်
----------

ဥဇ္ဈာပနကေ ခိယျနကေ ပါစိတ္တိယံ။

မြန်မာပြန်
----------

အထင်သေးအမြင်သေးစေကြောင်းစကားကို ပြောဆိုခြင်း (ကဲ့ရဲ့ခြင်း) ကြောင့်၎င်း, အပြစ်ကိုထင်ရှားပြခြင်း (ရှုံ့ချခြင်း) ကြောင့်၎င်း ပါစိတ်အာပတ်သင့်၏။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4  အရှင်ဇနကာဘိဝံသ (၁၉၉၆)။ *ဘုရားဥပဒေတော်ကြီး*။
စကိတ်စီးခြင်းဆိုသည်မှာ ဖိနပ်တွင် သံမဏိပြားကိုတပ်၍ 
ရေခဲပြင် သို့မဟုတ် မာကျောညီညာသော သမံတလင်း၊ 
ကတ္တရာစေးလမ်းစသော မျက်နှာပြင်များတွင် လျှောတိုက်၍ 
စီးနင်းသွားလာခြင်း ဖြစ်သည်။ သံမဏိပြားများ မပေါ်ပေါက် 
သေးသော ရှေးခေတ်ကမူ အရိုးကို ခြေထောက်တွင်ချည်ပြီးလျှင် 
တောင်ဝှေးကို အားပြု၍ ရေခဲပြင်များတွင် လျှောတိုက် စီးနင်း 
လေ့ရှိကြသည်။ ယင်းသို့ ခြေတွင် တပ်ဆင်စီးနင်းရသောအရာ 
ကိုပင် စကိတ်ဟုခေါ်သည်။ သံမဏိကို လူတို့ သုံးစွဲလာကြမှ 
သာ ရေခဲပြင်တွင် စီးနင်းရသော စကိတ်မှာ သံမဏိပြားဖြစ် 
လာ၍ အခြား မျက်နှာပြင်များ အတွက်မူ ရိုလာစကိတ်ခေါ် 
သံမဏိဘီးငယ်ကလေးများ တပ်ဆင်ထားသော စကိတ်မျိုးကို 
သုံးစွဲလာကြသည်။ စကိတ်စီးရာဌာကိုလိုက်၍ စကိတ်နှစ်မျိုး 
ရှိသကဲ့သို့ အလှစီး၊ အမြန်စီး စသော မိမိစီးနင်းမည့်ဟန်ကို 
လိုက်၍လည်း စကိတ်ပုံစံအမျိုးမျိုးရှိလေသည်။ စကိတ်စီးရာ 
တွင် အရေးကြီးသောအချက် ၄ ချက်ကို လိုက်နာရမည်။ ထို 
အချက်များမှာ (၁) ခြေထိပ်တို့ကို ဘေးသို့ ကာပေးရန်၊ (၂) 
ရှေ့သို့အားယူပြီးလျှင် ကိုယ်၏အလေးချိန်ကို ခြေနှစ်ဖက်ပေါ်၌ 
ထိန်းပေးရန်၊ (၃) ခြေကို တစ်ဖက်ပြီးတစ်ဖက် ကျဲကျဲလှမ်းရန်၊ 
(၄) ခြေချင်းဝတ်ကို မြဲမြံစွာ ထိ်န်းထားနိုင်ရန်တို့ ဖြစ်ကြ 
သည်။ ဆောင်းရာသီတွင် ရေခဲလေ့ရှိသော အလွန်အေးသည့် 
မြောက်ပိုင်းနိုင်ငံများတွင် စကိတ်စီးခြင်းအလေ့အထ ခေတ်စား 
လာခဲ့သည်မှာ နှစ်ပေါင်းအလွန်ကြာလေပြီ။ မြောက်ပိုင်းနိုင်ငံ 
များ ဖြစ်သော စကန်ဒီနေးဗီးယား၊ ဖင်လန်နှင့် ဟော်လန်နိုင်ငံ 
များမှာ စကိတ်စီးခြင်းကို ဦးစွာလိုက်စားခဲ့သော နိုင်ငံများ 
ဖြစ်သည်။ အမြန်စီး၊ အလှစီးစသော စကိတ်စီးပြိုင်ပွဲများကို 
ဥရောပတိုက်နှင့် မြောက်အမေရိကတိုက်တို့တွင် အနှံ့အပြား 
ကျင်းပလာခဲဲ့ကြသည်မှာ နှစ်ပေါင်း ၁ဝဝ ပင်ရှိပြီ ဖြစ်သော် 
လည်း ၁၉၂၄ ခုနှစ်ကျမှသာ ကမ္ဘာ့အိုလံပစ်ကစားပွဲများတွင် 
ဆောင်းရာသီ ပြေးခုန်ကစားပွဲ တစ်ခုအဖြစ်ဖြင့် ပါဝင်ခဲ့လေ 
သည်။ သိပ္ပံပညာဖြင့် ရေခဲပြင်များကို ဖန်တီးပြုလုပ်နိုင်စွမ်း 
ရှိလာသောအခါ ရေမခဲသောအရပ်များ၌ပင် ကစားရုံကြီးများ 
ဆောက်၍ စကိတ်စီးနိုင်ကြသည်။ ယခုအခါ အင်္ဂလန်ပြည်နှင့် 
တကွ ကမ္ဘာအရပ်ရပ်၌ ထိုကဲ့သို့သော ကစားရုံကြီး ပေါင်း ၃ဝ 
နီးပါးရှိလေသည်။

စကိတ် အမြန်စီးတွင် စကန်ဒီနေးဗီးယား လူမျိုးများကို 
မည်သူမျှ မမီချေ။ ဤခေတ်၌ ကမ္ဘာ့စကိတ် အလှစီးပြိုင်ပွဲတွင် 
ပထမစွဲသူမှာ နော်ဝေးနိုင်ငံမှ ဆိုနီယာဟိန်းအမည်ရှိ အမျီုးသမီး 
ဖြစ်လေသည်။ အမျိုးသားနှင့် အမျိုးသမီး နှစ်ယောက်တွဲ၊ 
စကိတ် အမြန်စီးပြိုင်ပွဲများ ကျင်းပသောအခါ အမျိုးသမီး 
များသည် အမျိုးသားများထက် စကိတ်စီးခြင်းတွင် ပိုမိုကျွမ်း 
ကျင်ကြောင်း တွေ့ရပေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃)
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

ဘုရားရှင် သဗ္ဗညုဘုရားရှင် ဖြစ်တော်မူပြီး သတ္တသတ္တာဟစံနေတော်မူစဉ် အဇပါလညောင်ပင်ရင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် "ဒုက္ကရစရိယာအကျင့်ကို ကျင့်ခြင်းမှ ငါလွတ်မြောက်ခဲ့လေပြီ၊ အကျိုးမဲ့နှင့်စပ်သော ထိုဒုက္ကစရိယာအကျင့်မှ လွတ်မြောက်ခြင်းသည် ကောင်းလေစွတကား၊ ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်၍ သဗ္ဗညုတဉာဏ်ကို ရခြင်းသည် ကောင်းလေစွတကား"ဟု စိတ်အကြံအစည် ဖြစ်တော်မူနေသော ဘုရားရှင်အား မာရ်နတ်ရောက်လာပြီး သတ္တဝါတို့သည် ခေါင်းပါးသောအကျင့်မှ ဖဲခွာကြကုန်သောကြောင့် မစင်ကြယ်ကြကုန်။ သင်သည် မစင်ကြယ် ပါပဲလျက် စင်ကြယ်၏ဟု မှတ်ထင်ဘိ၏။ စင်ကြယ်သောခရီးမှ လွဲချော်နေလေပြီဟု ပြောဆိုရာ မာရ်နတ်မှန်းသိတော်မူသဖြင့် အနတ္ထသံဟိတံ ဉတွာ အစရှိသောနှစ်ဂါထာဖြင့် အတ္တကိလမထအကျင့်ကို စွန့်လွှတ်ခဲ့ပုံ၊ သီလ, သမာဓိ, ပညာကျင့်စဉ်ကြောင့် အရဟတ္တဖိုလ်သို့ ရောက်တော်မူခြင်းကြောင့် သင်ရှုံးပြီဟု မာရ်နတ်အား ဘုရားရှင် မိန့်တော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ သိမှတ်ဖွယ်များကို ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -သံ၊၁၊၁၀၄။ သံ၊မြန်၊၁၊၁၀၁။ သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၅၅-၆။ သံ၊ဋီ၊၁၊၂၀၁-၂။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ ၄-မာရသံယုတ္တ၊ ပဌမဝဂ္ဂ၊ ပဌမသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
ဆင်ဖိုနီ ဆိုသည်မှာ သံစုံတီးဝိုင်းကြီးများတွင် တီးမှုတ်ရန် အတွက် ရေးစပ်ထားသော ဂီတသံစဉ်ဖြစ်သည်။ ထိုဂီတသံစဉ်များမှာ အလွန်ပင် ရှည်လျားနိုင်သည်။ သို့သော်လည်း ဆင်ဖိုနီများကို ပုံမှန်အားဖြင့် ၃ပိုင်း သို့မဟုတ် ၄ပိုင်း ခွဲစိတ် ထားလေ့ရှိပြီး ၎င်းတို့ကို မုဗ်မန့် ဟုခေါ်သည်။

ဆင်ဖိုနီ၏ ပထမဆုံး မုဗ်မင့်မှာ လျင်မြန်သော ဂီတသံစဉ်ဖြစ်နိုင်ပြီး ဆိုနာတာ ပုံစံဖြင့် အမြဲလို တွေ့ရလေ့ ရှိသည်။ ဒုတိယ မုဗ်မင့်မှာ နှေးကွေးသော မုဗ်မင့် ဖြစ်သည်။ တတိယ မုဗ်မင့်မှာ မင်းယူးအက် (minuet) သို့ စကီရာဇို (scherzo)သို့ မဟုတ် ထရိုင်ယို(trio) တစ်ခု ဖြစ်နိုင်သည်။ စတုတ္ထ မုဗ်မင့်ကို ဖိုင်နေး (Finale) ဟု ခေါ်ဆိုတတ်ကြသည်။ ထိုမုဗ်မင့်မှာ ရွန်ဒို ပုံစံ သို့မဟုတ် ဆိုနာတာ ပုံစံ သို့မဟုတ် ထိုပုံစံနှစ်ခုကို ပေါင်းစပ်ထားသော ပုံစံဖြင့် ရှိတတ်သည်။ ဆင်ဖိုနီကို ရေးသားနည်းပေါင်း မြောက်မြားစွာ ရှိသည်။ သို့သော်လည်း ဖော်ပြထားခဲ့သော ပုံစံမှာ ဆင်ဖိုနီ၏ ဖခင်ကြီးဟု ခေါ်ဆိုကြသော ဂျိုးဆက်ဖ် ဟေဒင် အသုံးပြုသည့် ပုံစံဖြစ်သည်။ ဂီတ ဖန်တီးသူ အများစုမှာ ထိုစဉ်မှ စ၍ သူ အသုံးပြုခဲ့သော ပုံသဏ္ဌန်ကို လိုက်လံ၍ သုံးစွဲခဲ့ကြသည်။ 

ဆင်ဖိုနီ ဆိုသည့် စကားလုံးမှာ ဂရိဘာသာစကားမှ ဆင်းသက်လာပြီး sym (အတူတကွ) နှင့် phone (အသံ) ကို ပေါင်းစပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။

သံစုံတီးဝိုင်းကြီးများကို ဆင်ဖိုနီ အော်ခက်စထရာ (symphony orchestra) ဟုခေါ်လေ့ ရှိကြပြီး သံစုံတီးဝိုင်းငယ်များကိုမူ ချိန်ဘာ အော်ခက်စထရာ (chamber orchestra) ဟု ခေါ်ဆိုလေ့ ရှိကြသည်။

ဆင်ဖိုနီ ဂီတကို ရေးစပ်သီကုံးသူများတွင် ဂျိုးဇက် ဟိုင်းဒင့်၊ မိုးဇတ် ၊ ဘီသိုဗင်၊ ဖရန့်ရှူးဗတ် ၊ ဖဲလစ်မန်ဒယ်ဆောန်၊ ရောဘတ် ရှူးမန်း၊ အင်တွန် ဘရန်ကာ၊ ဂျိုဟန် ဘရမ်၊ ပိုင်အိုတာ ချိုင်ကော့ဗ်စကီး၊ ဂူစတဗ် မာလာ၊ ဂျင်းန် ဆီးဗဲလီးယပ်စ် နှင့် ဒီမီထရိ ရှိုစတာကိုဗစ် တို့ ပါဝင်သည်။
ဝီလျံ မားဒေါ့
ဗြိတိသျှကျွန်းစုတွင် စက်မှုတီထွင်မှုများ ပေါ်ပေါက်လျက်ရှိသောအချိန်၌ ဗူလတန်နှင့်ဝပ်ကုမ္ပဏီသည် နာမည်ကြီးလှသည်။ ဗူလတန်နှင့် ဂျန်းဝပ်တို့သည်လည်း အသစ်တီထွင်သူများဖြစ်ကြ၏။ သူတို့၏ စက်မှုကုမ္ပဏီကြီး တိုးတက်ကြီးပွားလာရခြင်း၊ တီထွင်မှု များစွာတို့ကို အောင်မြင်စွာ ထုတ်လုပ်နိုင်ခြင်းတို့အတွက် ဗူလတန် နှင့် ဂျိမ်းဝပ်တို့၏ လုံ့လဝီရိယထက် ဝီလျံမားဒေါ့၏ ထွင်နိုင်သော ဉာဏ်ရည်ကို ပို၍ချီးကျူးသင့်လေသည်။

ဝီလျံမားဒေါ့ကား စကော့တလန်ပြည် အဲရှိုင်းယာနယ် အော့ကင်လက်မြို့အနီး၌ ၁၇၅၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်သူဖြစ်သည်။ ငယ်ရွယ်စဉ်မှစ၍ လက်မှုပညာတွင် စိတ်ကူးဉာဏ် ထက်သန်သူဖြစ်သည်။ သူ၏ 
ဖခင်မှာ လယ်သမားတစ်ဦး ဖြစ်ရကား မားဒေါ့သည် ငယ်စဉ်ကပင် သူ့ဖခင်၏ သိုးများ နွား များကို ထိန်းကျောင်းရင်း မြေလွှာများကို တူးယက်ကာ ကျောက်မီးသွေးရှိသော မြေလွှာတွေ့သည်နှင့်တပြိုင်နက် မီးမွှေး၍ 
ဓာတ်ငွေ့ ကို စမ်းကြည့်လေ့ရှိ၏။ ချောင်းငယ်မြောင်းငယ်များကို ဖြတ်ကူးရင်းလည်း တံတားနင်းကြမ်းများ လုပ်ထားခဲ့လေ့ရှိသည်။ တခါတရံမူ သစ်သားဖြင့်မြေရုပ်လုပ်၍ ရေနွေးငွေ့အားပေးကာ ၂ မိုင် ခရီးလောက်ကို ထိုအရုပ်မြင်းဆွဲသော ရေနွေးငွေ့အားနှင့် သွားသည့် လှည်းဖြင့် သွားလေ့ရှိလေသည်။ 

အီး၊ ဂျီ၊ ပက်ဝေါ့ ပြုလုပ်သော မားဒေါ့၏ ကိုယ်တပိုင်းပုံ ကျောက်ဆစ်ပန်းပု
အရွယ်ရောက်လာသောအခါ လျော်ကန်မည့် အလုပ်ကိုလုပ်ရန် ဗာမင်ဂမ်မြို့သို့လာခဲ့၏။ ထိုအခါ က ဗာမင်ဂမ်မြို့ရှိ ဗူလတန်နှင့် 
ဝပ်ကုမ္ပဏီမှာ ကြီးပွားထွန်းကား လျက်ရှိလေသည်။ မားဒေါ့သည် ဗူလတန်နှင့် ဝပ်ကုမ္ပဏီတွင် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ပြီးနောက် ၂ နှစ် ခန့်အကြာတွင် ကွန်းဝေါဒေသ ရှိ သတ္တုတွင်းများမှ ရေစုတ်စက်များကိုတပ်ဆင်ရာ၌ ကြီးကြပ်၍ လုပ်ကိုင်ရန် ခန့်အပ်ခြင်းခံရလေသည်။ မားဒေါ့သည် ကျောက်မီးသွေးဓာတ်ငွေ့ဖြင့် မီးထွန်းခြင်းကို စတင်တီထွင်ကာ ၁၇၉၂ ခုနှစ်တွင် သူ၏အိမ်၌ စတင်ထွန်းကြည့်ရာ အောင်မြင်သဖြင့် လူတို့၏ ချီးကျူးခြင်းကို ခံရသည်။ ရုံးများ၊ စက်ရုံများ၌ပင် ကျောက်မီးသွေးဓာတ်ငွေ့ဖြင့် မီးထွန်းကြလေသည်။

မားဒေါ့ကား ကျောက်မီးသွေး ဓာတ်ငွေ့နှင့် မီးထွန်းနည်းကိုသာမဟုတ်၊ ရေနွေးငွေ့နှင့် ခုတ်မောင်းသော စက်ခေါင်းကို ပိုမို ကောင်းမွန်တိုးတက်အောင် တီထွင်ပြုပြင်သူလည်း ဖြစ်လေသည်။ စက်၏ ဆွဲအားများကို မြင်းကောင်ရေအားဖြင့် နှိုင်းယှဉ်ခေါ်ဝေါ်၍ရ အောင် တွက်နည်းများကိုလည်း ရှာဖွေခဲ့သူဖြစ်၏။ ရေနွေးငွေ့ဖြင့် ပစ်ရသော သေနတ်ကိုလည်း မားဒေါ့ပင် တီထွင်လုပ်ကိုင်လေသည်။

ဓာတ်ငွေ့နှင့် ရေနွေးငွေ့တို့ဖြင့် ပြုလုပ်ရသော တီထွင်မှု မြောက်မြားစွာကိုလည်း ပြုလုပ်၏။ မားဒေါ့သည် အလုပ်လုပ်ရာ၌ ကြေး ငွေရမှုထက် အောင်မြင်မှုကိုသာ ပဓာနထားသည်။ မားဒေါ့ကား ဗြိတိသျှ စက်မှုလက်မှု 
လောကတွင် ဉာဏ်ဝီရိယ အရှိဆုံးနှင့် အထူးချွန်ဆုံး စက်မှုပညာကျော်ကြီးဖြစ်၏။ ၁၈၃၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်လေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)
ဝီလယ်မင်းနားဘုရင်မ(ခရစ် ၁၈၈ဝ - ၁၉၆၂)
------------------------------------

ဝီလယ်မင်းနားဘုရင်မသည် နယ်သာလန်နိုင်ငံကို အုပ်စိုးခဲ့သောဘုရင်မကြီးဖြစ်သည်။ ၁၈၉ဝ 
ပြည့်နှစ်တွင် ခမည်းတော် တတိယဝီလျံဘုရင် ကွယ်လွန်သဖြင့် ထီးနန်း 
အရိုက်အရာကိုဆက်ခံရရှိသည်။ သို့ရာတွင် အရွယ်မရောက်သေးသော 
ကြောင့် အစဦး၌ မယ်တော်ကရင်ခွင်ပိုက်အဖြစ်အုပ်ချုပ်ခဲ့ရသည်။ ၁၈၉၈ 
ခုနှစ်တွင် ဝီလယ်မင်းနားသည် အရွယ်ရောက်လာသဖြင့် ဘိသိက်ခံ၍ နန်း 
တက်အုပ်စိုးသည်။

ဝီလယ်မင်းနားသည် ၁၈၈ဝ ပြည့်နှစ် ဩဂုတ်လ ၃၁ ရက်နေ့ 
တွင် ဟိတ်မြို့တော်၌ဖွားမြင်၍ အမည်အပြည့်အစုံမှာ ဝီလယ်မင်းနား ဟယ် 
လီနာပေါလင်းမာရီယာ ဖြစ်သည်။ နန်းတော်၌ပင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ 

၁၉ဝ၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်နေ့တွင် မက္ကလင်မတ်ရှဗေရင်း နယ်စား 
ဟင်နရီနှင့်ထိမ်းမြားလက်ထပ်ခဲ့သည်။ ၁၉ဝ၉ ခုနှစ် ဧပြီလ ၃ဝ ရက်နေ့ 
တွင်တစ်ဦးတည်းသော သမီးတော် ဂျူးလီးယန္နား မင်းသမီးကို ဖွားမြင်ခဲ့ 
သည်။
ဘုရင်မကြီးသည် အနေအထိုင်ရိုးသား၍ နိုင်ငံ၏အုပ်ချုပ်မှု အခြေ 
ခံစည်းမျဉ်းကို တိကျစွာလိုက်နာကျင့်သုံးသူဖြစ်သည်။ ပထမကမ္ဘာစစ်အတွင်း 
က နယ်သာလန်နိုင်ငံကို ကြားနေနိုင်ငံအဖြစ်ထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။ ဘုရင်မကြီး 
သည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ဖြစ်ပွားသောအခါ၌လည်း ကြားနေနိုင်ငံဖြစ်ရန် ကြိုး 
စားခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ၁၉၄ဝ ပြည့်နှစ် မေလ၌ ဂျာမန်တပ်များသည် 
နယ်သာလန်နိုင်ငံတွင်းသို့ ကျူးကျော်ဝင်ရောက်ကြရုံမက၊ ဘုရင်မကြီးကိုပင် 
ဖမ်းဆီးရန်ကြံစည်ကြသည်။ ထိုကြောင့် ဘုရင်မကြီးနှင့်တစ်ကွ အစိုးရအဖွဲ့ 
တို့သည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံသို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ကြရလေသည်။ နယ်သာ 
လန် စစ်ပြေးအစိုးရသည် မဟာမိတ်နိုင်ငံတို့နှင့် ပူးပေါင်း၍ ဂျာမန်တပ်များ 
ကိုလည်းကောင်း၊ ဂျပန်တပ်များကိုလည်းကောင်း တိုက်ခိုက်ရာ၌ ကူညီခဲ့ 
သည့်အပြင် ဒပ်ချလူမျိုးတို့ စိတ်ဓာတ်မကျဆင်းရန်အတွက်ကိုလည်း ထိန်း 
သိမ်းပေးခဲ့သည်။ 

၁၉၄၅ ခုနှစ် မေလတွင် နယ်သာလန်နိုင်ငံသည် ရန်သူ၏ လက် 
အောက်မှ လွတ်မြောက်သောအခါ ဝီလယ်မင်းနားဘုရင်မသည် မိမိ၏ 
နိုင်ငံသို့ ပြန်ခဲ့လေသည်။ ထိုနောက် ဘုရင်မကြီးသည် ကျန်းမာရေးချို့တဲ့ 
လာသဖြင့် ၁၉၄၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့တွင် သမီးတော် 
ဂျူးလိးယန္နားမင်းသမီးအား ထီးနန်းကိုလွှဲအပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ် နိုဝင် 
ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် နှလုံးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်အနိစ္စရောက်လေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂)
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် အရှင်ပုဏ္ဏထေရ်၏ လျှောက်ထားချက်အရ "စက္ခုအစရှိသော ဝိညာဏ် ၆-ပါးတို့ဖြင့်သိအပ်ကုန်သော က္ကဋ္ဌ, ကန္တ, မနာပ, ပိယရူပ, ကာမူပသံဟိတ, ရဇနီယဖြစ်သော အာရုံ ၆-ပါးတို့၌ အလွန်အကဲ နှစ်သက်စွဲလမ်းကာ လွှမ်းမိုး၍တည်သောသူအား နှစ်သက်မှု "တဏှာ" ဖြစ်ပုံ၊ နှစ်သက်မှုတဏှာဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဆင်းရဲဒုက္ခဖြစ်ပုံ၊ ယင်းအာရုံ ၆-ပါးတို့၌ နှစ်သက်မှုတဏှာချုပ်ခြင်းကြောင့် ဆင်းရဲဒုက္ခချုပ်ငြိမ်းပုံတို့ကို တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ ဝေဖန်ပိုင်ခြား၍ ဘုရားရှင် (အလုပ်ပေးတရားကို) ဟောတော်မူပါသည်။

ဘုရားရှင်က သုနာပရန္တတိုင်းသားတို့နှင့် ဆက်ဆံရေး ကြမ်းကြုတ်ခက်ထန်ပုံ (၇)မျိုးကို မေးမြန်းတော်မူရာ၌ အရှင်ပုဏ္ဏထေရ်၏ သဘောထား (၇)မျိုး သီဟ နာလျှောက်ထားချက်ကို ဘုရားရှင်ကိုယ်တော်တိုင် သာဓုခေါ်တော်မူပြီး အရှင်ပုဏ္ဏထေရ်အား သုနာပရန္တတိုင်း၌ သီတင်းနေထိုင်ရန် ခွင့်ပြုတော်မူလိုက်ပါသည်။

အရှင်ပုဏ္ဏထေရ် သုနာပရန္တတိုင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူလျက် ထိုနှစ်ဝါတွင်း၌ အမျိုးသားငါးရာ, အမျိုးသမီးငါးရာတို့ ဥပါသကာငါးရာ, ဥပါသိကာငါးရာအဖြစ် ခံယူကြပါသည်။ ထိုဝါတွင်းမှာပင် ဝိဇ္ဇာဉာဏ်သုံးပါးကို မျက်မှောက်ပြုတော်မူ၍ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုတော်မူပါသည်။

ရဟန်းတို့ မေးမြန်းလျှောက်ထားချက်အရ အရှင်ပုဏ္ဏထေရ် ရဟန္တာဖြစ်၍ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုကြောင်းကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ အရှင်ပုဏ္ဏထေရ်၏ အဋ္ဌုပ္ပတ္တိနှင့် သုနာပရန္တတိုင်းအကြောင်းတို့ကို ဖွင့်ဆိုထားသည့် အကျယ်ဖွင့်ဆိုချက်များ ပါရှိပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -သံ၊၂၊၂၈၅-၇။ သံ၊မြန်၊၂၊၂၇၇-၂၈၀။ သံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၉-၂၅။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ သဠာယတနဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-သဠာယတနသံယုတ္တ၊ ၉-ဆန္နဝဂ္ဂ၊ ပဉ္စမသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
**သားစိုး** (၁၉၈၀-) သည် မြန်မာလူမျိုး အဆိုတော်နှင့် အသံဖမ်းအင်ဂျင်နီယာ ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ဂီတကို အနောက်တိုင်းလာ အီလက်ထရိုနှင့် ရောသည့် သီချင်းများဖြင့် ကျော်ကြားသည်။

ဂီတ လှုပ်ရှားမှုများ
--------------------

အထက်တန်းအောင်ပြီးနောက် *W.Y.W* အဖွဲ့ သူငယ်ချင်းများနှင့် ဖွဲ့သည်။ အဆိုပါအဖွဲ့မှာ ၁၉၉၈ ခုတွင် ကွဲသွားသည်။ သီရိဆွေ ထွက်သွားသည့် *Fi Gi-D* အဖွဲ့သို့ ကွိကွိ၊ ဘာဘူတို့နှင့် အတူ ဝင်သည်။ ၂၀၀၀ ပြည့်တွင် အဲလက်စ် က ခွေထုတ်ပေးသည့်အခါ အဖွဲ့အမည်ကို **သီအိုရီ** ဟု ပြောင်းလိုက်သည်။

၂၀၀၁ ခုတွင် လန်ဒန်ရှိ *အသံဖမ်းအင်ဂျင်နီယာကျောင်း* (School of Audio Engineering Institute) တွင် ကျောင်းတက်ကာ အီလက်ထရို ဂီတကို လေ့လာသည်။ ၃ နှစ်အကြာတွင် မြန်မာပြည် ပြန်လာသည်။

ပထမဆုံး တစ်ကိုယ်တော်အခွေ *ရောသမမွှေ* ကို ၂၀၀၆ ခုတွင် ထုတ်သည်။ မြန်မာဆိုင်းဝိုင်းကို စိန်လှငွေ၊ စိန်ဗိုလ်ဆင့်တို့က တီးပေးပြီး တေးနှောကျွမ်းကျင်သူ ဥက္ကာဦးသာ အကူအညီကို ရယူထားသည်။ အဆိုပါခွေမှာ နိုင်ငံတကာ စိတ်ဝင်စားမှုပါ ရခဲ့သည်။

ထို့နောက် *ရောချင်ရော မရောချင်နေ*၊ *ဖအေတူ မအေတူ*၊ *အမွှေ*၊ *မွှေလို့ မဝလို့*၊ *ရောတယ် မွှေတယ်*၊ *ငွေမြင်ရင် လင်လုပ်မည်* တို့ကို ၂၀၀၇ မှ ၂၀၁၁ အထိ တစ်နှစ်တစ်ခွေ ထုတ်ခဲ့သည်။

အရင်းအနှီးကြီးပြီး ကူးခွေများကြောင့် အမြတ်အစွန်းမရှိဟု ဆိုကာ ၂၀၁၂ တွင် ဂီတလောကမှာ ခဏနားရာ ၂၀၁၄ ခုရောက်မှ ပြန်ဝင်သည်။

တေးစီးရီးများ
-------------

| ခေါင်းစဉ် | ထုတ်ဝေနှစ် | ထုတ်ဝေသူ | မှတ်ချက် |
| --- | --- | --- | --- |
| ရောသမမွှေ | ၂၀၀၆ |  |  |
| ရောချင်ရော မရောချင်နေ | ၂၀၀၇ |  |  |
| ဖအေတူ မအေတူ | ၂၀၀၇ |  | ညီငယ် ဗုံဘုံ နှင့်အတူ |
| အမွှေ | ၂၀၀၈ |  |  |
| မွှေလို့ မဝလို့ | ၂၀၀၉ |  |  |
| ရောတယ် မွှေတယ် | ၂၀၁၀ |  |  |
| ငွေမြင်ရင် လင်လုပ်မည် | ၂၀၁၁ |  |  |
| ရောသမပေါင်းချုပ် | ၂၀၁၄ |  |  |
| အာလူး၊ သာကူး၊ နှာဘူး၊ ဂန်ဒူး | ၂၀၁၅ |  |  |
| ရောသမထပ်မွှေ | ၂၀၁၇ |  |  |

ကိုးကား
-------


1. ↑  ရတနာထွန်း (5 Mar 2012) "Musician Thxa Soe Ends Career to Make Money Archived 17 March 2013 at the Wayback Machine.". Myanmar Times.
မေနု၏ အမည်ရင်းမှာ မကျင်နု ဖြစ်သည်။ ၁၉၂၀ ခုနှစ်တွင် ပဲခူးမြို့ အဘဦးရွှေလှ အမိဒေါ်သိန်းတို့မှ မွေးဖွားသည်။ သားသမီး ငါးယောက်အနက် စတုတ္ထမြောက်သမီးဖြစ်သည်။ ခုနှစ်တန်းအထိ ကျောင်းပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၆ နှစ်အရွယ်တွင် ဒါရိုက်တာဦးပါကြီး ဇနီးဒေါ်ရင်ရင်တို့နှင့် ပတ်သက်ပြီး အေဝမ်းရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီတွင် တစ်လ(၃၀)ကျပ်ဖြင့် သုံးနှစ်စာချုပ်ချုပ်၍ ရုပ်ရှင်မင်းသမီးအဖြစ် ခန့်ထားခြင်းခံရသည်။

မေနုသည် ဒါရိုက်တာဦးလွန်းဖေ ရိုက်ကူးသော အိမ်တွင်းမင်းမဟာဂီရိ အသံတိတ် ဇာတ်ကားတွင် မင်းသားညွှန့်မောင်၊ မင်းသမီးမေမြင့်၊ မေညွှန့်တို့နှင့် တွဲဖက်၍ စတင်ကာ ဇာတ်ရံသရုပ်ဆောင်သာ ပါဝင်ရ၏။ ဆက်လက်ပြီး မိုးကြိုးဇာတ်ကားအပါအဝင် အသံတိတ်ရုပ်ရှင်ကား(၅)ကားတွင် ဇာတ်ရံအဖြစ် ပါဝင်ရိုက်ကူးပြီးမှ ဒါရိုက်တာဦးချင်းစိန်(ရွှေညာမောင်) ရိုက်ကူးသော ကေလာသ အသံတိတ်ဇာတ်ကား၌ ခေါင်းဆောင်မင်းသမီး အဖြစ် ပထမဆုံးသရုပ်ဆောင်ခွင့်ရသည်။ ဆက်လက်၍ ဒါရိုက်တာ ဦးဘရှင်၏ ကေလာသဇာတ်ကားတွင် သဘင်ဝန်ခင်မောင်နှင့်လည်းကောင်း၊ ဒါရိုက်တာ ဦးလွန်းဖေ၏ မြတ်ဂုဏ်တော်ဇာတ်ကားတွင် ဖာတစ်လုံးခင်မောင်နှင့် လည်းကောင်း တွဲဖက်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ သည့်နောက်ပိုင်း မနှင်းစိန်၊ မြစိမ်းတောင် စသည့် အသံတိတ် ဇာတ်ကားပေါင်း(၁၀)ကားကျော် အေဝမ်းရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီတွင် စာချုပ်ဖြင့်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။

စစ်ပြီးခေတ်တွင် တွေးရခက်ကြီး၊ မြဟေဝန်၊ ယျလေးလုံး၊ ချစ်ခွင့်မကြုံ၊ ချစ်စေတနာ၊ ဝေဘူဝေဘာ၊ စလေမင်းခွေး၊ သားရွှေဒေါင်းတောင်၊ ဖိုးကော် စသည့်အသံတိတ်၊ အသံထွက်ကားများ ဆက်လက်ရိုက်ကူးပြီး ၁၉၆၀ပြည့်နှစ်ခန့်တွင် စူဠာသမ္ဘဝ မဟာသမ္ဘဝ ဇာတ်ကားကို နောက်ဆုံးရိုက်ကူးပြီးခဲ့သည်။

အသက်(၅၀) ကျော်အရွယ်တွင်လည်း ဒါရိုက်တာရုပ်ရှင်မင်းသား ဝင်းဦး ရိုက်ကူးသော မုန်းပါတယ်မောင့်ကို၊ တစ်ကျော့နှစ်ကျော့တေးကိုသီ၊ အတွယ်အတာ၊ နွေမှာဝေသောနှင်း၊ လယ်လယ်၊ စေ့စပ်ကြောင်းလမ်းလက်ထပ်ခြင်း ဇာတ်ကားများတွင် ဇာတ်ရံသရုပ်ဆောင်အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သေးသည်။

စစ်ကြိုခေတ်ရိုက်ကူးနေစဉ်အတွင်း ၁၉၄၀ - ၄၁ ခုနှစ် အသက် (၂၀) အရွယ်တွင် အေဝမ်းရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီမှ စာရေးဆရာ ကြယ်တံခွန် (လူရွှင်တော် ရွဲ့ကြီး) ရေးသည့် လိပ်ပြာမောင်နှံ၊ တက္ကသိုလ်စိုးရေးသည့် အုံးစက်ရာ၊ စန်းသော်တာရေးသည့် သစ္စာနွယ် သီချင်းများ သီဆိုအသံသွင်းခဲ့ရာ ဂီတလောက၌လည်း ထင်ရှားကျော်ကြားခဲ့သည်။

၁၉၄၁ခုနှစ် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ဖြစ်ခါနီး စန္ဒရား အေဝမ်းခင်မောင်၊ ပြည်လှဖေ တို့နှင့်အတူ မြဗိမာန် သီချင်းကို ဓာတ်ပြားသွင်းခဲ့သော်လည်း အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် ထွက်မလာခဲ့ပေ။

၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်တွင် မြန်မာ့အသံ ဦးဇော်ဝင်း(ကွယ်လွန်)နှင့် အိမ်ထောင်ကျပြီး သမီးတစ်ယောက်ထွန်းကားခဲ့သည်။ ဒေါ်မေနုသည် ၁၉၉၉ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
မေရီချက်(ပ်)မင်း ကျောင်းမေရီချက်(ပ်)မင်း ကျောင်း
ကျောင်းတံဆိပ်

မေရီချက်(ပ်)မင်း နားမကြား သောကလေးများကျောင်း
--------------------------------------------

#### (Mary Chapman Teachers Training Callege & School for the Deaf Children)

မေရီချက်(ပ်)မင်း နားမကြားသော ကလေးများကျောင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ နားမကြားသော ကလေးများအတွက် ပထမဆုံးကျောင်းပင် ဖြစ်သည်။ ၁၉၂၀-ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန်သူ မစ္စ မေရီချက်(ပ်)မင်း (MissMaryChapman)က မြန်မာပြည်ရှိ မွေးရာပါ နားမကြား၊ စကားမပြောတတ်သော ကလေးသူငယ်များအတွက် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ 

မေရီချက်(ပ်)မင်းသည် ကျောင်းအတွက် မြေနေရာနှင့် အဆောက်အဦကို ကိုယ်ပိုင်ငွေဖြင့် ဝယ်ယူ လှူဒါန်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ စတင်တည်ထောင်သော နှစ်မှာပင် ပထမတိုးချဲ့အဆောက်အဦကို Mary Chapman Teachers Training Callege & School for the Deaf အမည်နှင့် မှတ်ပုံတင်ခဲ့သည်။ နားမကြားသော ကလေးငယ်များကို ပညာသင်ကြားပေးနိုင်မည့် ဆရာ၊ ဆရာမများကို ပျိုးထောင်ပေးခဲ့ပြီး နားမကြားသော ကလေးများကိုလည်း စာနှင့် သက်မွေးပညာရပ်များကို သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ 

၁၉၂၀-ခုနှစ်တွင် ရှမ်းလမ်း၌ တိုက်တစ်လုံးငှား၍ ကျောင်းဖွွင့်ပါသည်။ ကျောင်းသားတစ်ဦးနှင့် စပါသည်။ နားမကြားသော ကလေးများ စကားပြောနိုင်ကြောင်း လူထုက မယုံကြည်သောကြောင့် အစတွင် တော်တော်နှေးပါသည်။ ဒေါ်စိန်သာကို ပထမဦးဆုံး ဆရာဖြစ်သင်တန်း ပေးပါသည်။ 

၁၉၂၃-ခုနှစ်တွင် ယခုလက်ရှိ သံတမန်လမ်း၌ သစ်သားအိမ်နှင့် ခြံကိုဝယ်ပြီး Mary Chapman Teachers Training Callege & School for the Deaf ဟူ၍ အနောက်ဘက်၌ ၁၉၂၄-ခုနှစ်တွင် Miss Mary Chapman ၏ ကိုယ်ပိုင်ငွေနှင့် အင်္ဂလန်မှ နားမကြားသော ကလေးများကို ကူညီမစသော အသင်းတစ်ခု၏ အကူအညီဖြင့် တိုးချဲ့အဆောင် စ၍ဆောက်ပါသည်။ 

၁၉၂၆-ခုနှစ်တွင် ကျောင်းသား(၁၀)ယောက် တိုးလာသည်။ ထိုအချိန်၌ ဆရာဖြစ်သင်တန်းသို့ တက်ရန်လူ ရှာသော်လည်း လာလိုသောသူ ရှားပါသည်။ 

၁၉၂၈-ခုနှစ်တွင် ဒေါ်စိန်ကျော့နှင့် ဒေါ်အားပု နှစ်ယောက် ဆရာဖြစ်သင်တန်းတက်ရာ (၄)နှစ်ကြာပါသည်။ ဆရာဖြစ် သင်တန်းပေးသူ တစ်ယောက်သာ ဖြစ်ပြီး အင်္ဂလိပ်လို သင်ခြင်းဖြစ်သည်။ ကျောင်းသား/သူ စုစုပေါင်း(၁၂)ယောက်ရှိသည်။ 

၁၉၂၉-ခုနှစ်တွင် Mary Chapman နေမကောင်းသဖြင့် အင်္ဂလန်သို့ ပြန်သွားရာ ကျောင်းအုပ်အဖြစ် Miss Raymond ကို ထားခဲ့သည်။ 

၁၉၃၀-ခုနှစ်တွင် Mary Chapman ပြန်လာရာ ကျန်းမာရေး မကောင်းသေးသဖြင့် ဆရာဝန်အမိန့်အရ နောက်တစ်ကြိမ် ပြန်သွားရသည်။ အင်္ဂလန်တွင် (၁၀)နှစ်ကြာ နေ၍ ကွယ်လွန်သွားသည်။ ဤနှစ်၌ ၎င်းကျောင်းကို Bible Churchmen Missionary Society (B.C.M.S)သို့ လွှဲအပ်ပါသည်။ 

၁၉၃၀-ခုနှစ်တွင် Mr & Mrs Jereen တို့က ကျောင်းကို အုပ်ချုပ်ပါသည်။ 

၁၉၃၃၊ ၃၅-ခုနှစ်တွင် Miss Marshell က ကျောင်းအုပ်အဖြစ် ဆက်အုပ်ချုပ်ပါသည်။ ဒေါ်အေးခင်၊ ဒေါ်ရိုဒါ၊ ဒိုရာ ဆရာမ(၃)ဦးကို ခန့်ထား၍ ကျောင်းသား/သူ စုစုပေါင်း(၂၅)ယောက်ရှိသည်။ 

ဖိုင်:Deaf-children6.jpgမေရီချက်(ပ်)မင်း ကျောင်းသားများ
### ရည်ရွယ်ချက်

### ဆောင်ပုဒ်

**အနိုင်မခံ အရှုံးမပေး** ဟူသော ဆောင်ပုဒ် စာတန်းအား ကျောင်းတံဆိပ်တွင် ရေးထိုးထားသည်။

### လိပ်စာ

အမှတ်(၂)၊ သံတမန်လမ်း၊ ဒဂုံမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်မြို့။ ဖုန်း ၀၁-၂၂၁၈၇၂

ကိုးကား
-------

1. ↑  စံပယ်ဖြူ မဂ္ဂဇင်း

 Archived 18 April 2010 at the Wayback Machine.
**မေမေဝင်း** (၁၉၀၈-၁၉၈၁) သည် မြန်မာ သရုပ်ဆောင်နှင့် အငြိမ့်မင်းသမီး ဖြစ်သည်။

ငယ်ဘဝ
-----

မအူပင်မြို့နယ်၊ မလက်တိုရွာ၌ ဦးဖိုးစိန်၊ ဒေါ်အေးခင်တို့မှ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၇၀ ပြည့်တွင် မွေးသည်။ အမည်ရင်းမှာ ခင်မြမြ ဖြစ်သည်။

အနုပညာခရီး
----------

ငယ်စဉ်ကပင် ယူနိုက်တက်အတ်တစ် ကုမ္ပဏီမှ ထုတ်ပြီး ဒါရိုက်တာ ဆရာခန့် ရိုက်သော ဒိတ်ဒိတ်ကြဲ ဇာတ်ကားတွင် စပါသည်။

### မြန်မာအဆွေ အေဝမ်း

မြန်မာအဆွေ အေဝမ်းရုပ်ရှင်နှင့် လက်တွဲပြီးနောက် အေဝမ်းမြမြ အမည်နှင့် ညဉ့်ဦးယာမ်၊ စိမ်းရွှေရွှေ၊ ဒွေးညီနောင်၊ အောင်ပင်လယ်၊ သံခမောက် စသည့် ဇာတ်ကားများတွင် ပါဝင်သည်။

### ဗြိတိသျှဘားမား

ဗြိတိသျှဘားမား ကုမ္ပဏီက အသံထွက်ကားများ ရိုက်ရန် မင်းသမီးရှာရာ ဗြိတိသျှဘားမားသို့ ကူး၍ မေမေဝင်း အမည်နှင့် သရုပ်ဆောင်သည်။  ခေတ်ဆန်သူ ကို ရိုက်သည်။

ညွန့်မြန်မာ ရုပ်ရှင် (ယခင် ဗြိတိသျှဘားမား) ထုတ် ဒါရိုက်တာ ချန်ထွန်း ရိုက်သည့် အချစ်ဆုံး နှင့် ဗိုလ်အောင်ဒင် ဇာတ်ကားတို့မှာ အထူးအောင်မြင်သည်။

### သရုပ်ဆောင်သော ဇာတ်ကားများ

* ဒိတ်ဒိတ်ကြဲ
* ညဉ့်ဦးယာမ် (၁၉၃၃)
* စိမ်းရွှေရွှေ (၁၉၃၄)
* ဒွေးညီနောင် (၁၉၃၄)
* အောင်ပင်လယ် (၁၉၃၄)
* သံခမောက် (၁၉၃၅)
* ခေတ်ဆန်သူ (၁၉၃၆)
* ပန်းစေတီ
* နေနှင့်လ
* တော်လေးဝ
* ဒို့အမျိုး
* ရံရွေတော်
* လောကီပညာ
* အချစ်ဆုံး (၁၉၃၉)
* ဗိုလ်အောင်ဒင် (၁၉၄၀)
* သားဗိုလ်အောင်ဒင် (၁၉၅၅)

### အငြိမ့်မင်းသမီး

ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ဇာတိ မလက်တိုရွာသို့ စစ်ရှောင်သည်။ စစ်ပြီးနောက် စိန်အောင်မင်း၏ ဇာတ်နှင့်လိုက်ကာ ရှေ့ပိုင်းပြဇာတ်များတွင် ဝင်ကသည်။

မိသားစုဘဝ
---------

ငယ်စဉ်ကပင် ရဲအရာရှိ ဦးမောင်ဝင်းနှင့် အိမ်ထောင်ကျကာ ရန်ကုန်ရောက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ သမီး ဘေဘီဝင်းကို ဦးမောင်ဝင်းနင့် ရသည်။

ဘဝနိဂုံး
--------

၁၉၈၁ ခု၊ ဧပြီလ ၁၇ ရက်၊ မြန်မာနှစ်ဆန်းတရက်တွင် ရန်ကုန်၌ ကွယ်လွန်သည်။

ရည်ညွှန်းကိုးကား
----------------

1. ↑  ''ဗြိတိသျှဘားမား မေမေဝင်း''၊ ဂျာနယ်ကျော်။ အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၃။ ၁၉၃၉၊ ဇွန်။
2. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း နှစ်ချုပ် (၁၉၈၂)
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ကောသလနိုင်ငံ၊ သာဝတ္ထိမြို့၊ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ ဥဏ္ဏာဘဗြာဟ္မဏ၏ မေးလျှောက်ချက်အရ "စက္ခု, သောတ, ဃာန, ဇိဝှါ, ကာယ-ဟူသော ကျက်စားရာ အာရုံအမျိုးမျိုးရှိကြကုန်သော အချင်းချင်း၏ကျက်စားရာအာရုံကို မခံစားကုန်သော ရုပ်ဣန္ဒြေ ၅-ပါးတို့၏ မှီခိုရာကား (ကုသိုလ်, အကုသိုလ်ဇော)စိတ်ဖြစ်ပုံ၊ ထိုဣန္ဒြေ ငါးပါးတို့၏ ကျက်စားရာအာရုံကို (ကုသိုလ်, အကုသိုလ်ဇော)စိတ်ကပင် ခံစားပုံ၊ ဇောစိတ်၏မှီရာသည် (မဂ်နှင့် ယှဉ်သော)သတိဖြစ်ပုံ၊ သတိ၏ မှီခိုရာသည် (ဖလ) ဝိမုတ္တိဖြစ်ပုံ၊ ဝိမုတ္တိ၏ မှီခိုရာသည် နိဗ္ဗာန်ဖြစ်ပုံကို" ဘုရားရှင်က အဆင့်ဆင့် ဖြေကြားတော်မူပါသည်။ ဥဏ္ဏာဘဗြာဟ္မဏကြီးက နိဗ္ဗာန်၏မှီခိုရာကို ဆက်လက်မေးလျှောက်ရာ ဘုရားရှင်က "အမေးပုစ္ဆာ ပြဿနာလွန်သွားပုံ၊ အမေးပုစ္ဆာ၏အဆုံးကိုယူခြင်း မတတ်နိုင်ပုံကို"မိန့်ကြားတော်မူပြီး မဂ္ဂဗြဟ္မစရိယ၏မှီခိုရာသည် နိဗ္ဗာန်ဖြစ်ပုံ၊ နိဗ္ဗာန်လျှင် ပြီးဆုံးပုံ၊ နိဗ္ဗာန်သို့ သက်ဝင်ပုံကို မိန့်ကြားတော်မူပါသည်။ ဥဏ္ဏာဘဗြာဟ္မဏကြီးက ဘုရားရှင်၏ဒေသနာတော်ကို အဖန်ဖန်အထပ်ထပ် ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာစွာပြု၍ ပြန်သွားပြီးနောက် ဥဏ္ဏာဘဗြာဟ္မဏကြီး၏ ဈာန အနာဂါမ် ဖြစ်ပုံကို အရှေ့ဖက် လေသာပြူတင်းမှ နေရာင်ခြည်ဝင်ပုံ ဥပမာဖြင့် မိန့်ကြားတော်မူပါသည်။

အဋ္ဌကထာ၌-ဣန္ဒြေငါးပါးတို့ အချင်းချင်းအာရုံမခံစားပုံ ဥပမာ၊ ကုသိုလ်, အကုသိုလ်ဇောစိတ်၏ ဣန္ဒြေငါးပါးတို့၏ မှီခိုရာဖြစ်ပုံ ဥပမာများ၊ ဈာနအနာဂါမ် အကြောင်းကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

---

ဝံသနိုင်ငံ၊ ကောသမ္ဗီမြို့၊ ဃောသိတာရုံကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူသော အရှင်အာနန္ဒာအား ဥဏ္ဏာဘပုဏ္ဏား၏ မေးလျှောက်ချက်အရ (တဏှာ)ဆန္ဒကို ပယ်ဖျောက်ရန်အတွက် ဘုရားရှင်အထံတော်၌ မြတ်သောအကျင့်ကို ကျင့်သုံးပုံ၊ ဣဒ္ဓိပါဒ်လေးပါးကို ပွားများခြင်းသည် ဗြဟ္မစရိယ၏ကျင့်စဉ်ဖြစ်ပုံ၊ ကျောင်းသို့လာသော ဥဏ္ဏာဘပုဏ္ဏား၏ ဆန္ဒစသည် ငြိမ်းအေးသွားပုံ၊ ဥပမာဖြင့် ဗြဟ္မစရိယ၏ အပြီးအဆုံး ရှိပုံကို ရှင်းလင်းဟောကြားတော်မူသည့်အခါ ဥဏ္ဏာဘပုဏ္ဏား ဥပါသကာအဖြစ်ခံယူ သွားပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -သံ၊၃၊၁၉၁-၂။ သံ၊မြန်၊၃၊၁၉၇-၈။ သံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၇၇-၈။ သံ၊ဋီ၊၂၊၄၉၉-၅၀၀။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ မဟာဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၄-ဣန္ဒြိယသံယုတ္တ၊ ၅-ဇရာဝဂ္ဂ၊ ဒုတိယသုတ်။
2. ↑  -သံ၊၃၊၂၃၇။ သံ၊မြန်၊၃၊၂၄၀။ သံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၈၉။ သံ၊ဋီ၊၂၊၅၁၃။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ မဟာဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၇-ဣဒ္ဓိပါဒသံယုတ္တ၊ ၂-ပါသာဒကမ္ပနဝဂ္ဂ၊ ပဉ္စမသုတ်။
3. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်၍ ပွင့်တော်မူဟန်ဖြစ်သည်။ 

လက်ဝဲလက်ညှိုးနှင့် လက်မတို့ကို ထိထား၍၎င်း, လက်ျာလက်ညှိုးနှင့် လက်မတို့ကိုလည်း ထိထား၍၎င်း, နှလုံးသား ရှိလောက်ရာ အရပ် ရင်ဘတ်ကို ထိလုနီးပါးမျှ ထောင်ပြထားသော လက်ဟန်အနေအထားမျိုးဖြစ်သည်။ ကျန်လက်ချောင်းများကိုမူ အပေါ်သို့ ထောင်ထားသည်။ 
ဓမ္မစကြာမုဒြာပုံနှင့် ဆင်တူယိုးမှားဖြစ်သည်။ 

အရိယသစ္စာနဒဿနမင်္ဂလာနှင့် နိဗ္ဗာနသစ္ဆိကိရိယမင်္ဂလာများကို သရုပ်ဆောင်ထားခြင်း ဖြစ်လေသည်။

ဝိမုတ္တိရသနှင့် သန္တရသတို့ကို ပေါ်လွင်ထင်ရှားစေသည်။

ပါရမီဆယ်ပါးတို့၏ ပြီးပြည့်စုံခြင်းကိုလည်း ညွှန်ပြထားခြင်းသဘောရှိပေသည်။ ဗောဓိပက္ခိယတရား (၃၇)ပါးတို့၏ ပြီးဆုံးခြင်း အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်တော်မူခြင်းတို့ကို ညွှန်ပြသရုပ်ဆောင် ထားခြင်း ဖြစ်သည်ဟု အချို့ပညာရှိကြီးများက မိန့်မှာခဲ့ကြသည်။ 

ပုံစံအားဖြင့် ဂေါတမဗုဒ္ဓ၏ ရုပ်ပွားတော်, နာမသင်္ဂီတိဘုရားလောင်း၏ ဆင်းတုနှင့် ဝေရောစနရုပ်ပါးများကို ဤဥတ္တရဗောဓိမုဒြာဖြင့် တွေ့ရသည်။

အချို့ ပဋိမာသိပ္ပံပညာရှင်များ၏ အလိုအရ ရပ်တော်မူပုံများတွင် လက်နှစ်ဖက် လက်ညှိုး လက်မများ ထောက်ပြထိမိကာ ရင်အုပ်နှလုံးသားရှိရာလောက်တွင် မြှင့်တင်ပြထားပါက ဥတ္တရ
ဗောဓိမုဒြာဟုဆိုသည်။ ထိုင်တော်မူလျက်ပြလျှင် ဓမ္မစက္ကမုဒြာဟု ဆိုပါသည်။ ပုံစံအားဖြင့် နဂါးရုံဘုရားအတွင်း အရံဘုရား ရုပ်ပွားတော်နှစ်ဆူသည် ရပ်တော်မူလျက် ဥတ္တရဗောဓိမုဒြာဖြင့် ပြတော်မူကြပါသည်။ 

ပုဂံ အာနန္ဒာဘုရားတောင်မုခ်နှင့် မြောက်မုခ်ဝရှိ ရပ်တော်မူ နှစ်ဆူသည် ဥတ္တရဗောဓိမုဒြာဖြင့် ရှိကြပါသည်။ 

ဘုရားဆုပန်တောင်းသော မင်းကောင်း မင်းမြတ်တို့သည် သဗ္ဗညုတဗောဓိဉာဏ်ကို ရရှိရန်အတွက် ရည်စူး၍ ဥတ္တရဗောဓိမုဒြာပါသော ရုပ်ပွားဆင်းတုများကို ထုလုပ်စီရင်၍ ကိုးကွယ်တတ်ကြသည်။ ပိဋကတ်စာပေ ဗေဒင် မန္တရားတို့ကို သင်ယူကြရာ၌ အလွယ်တကူ တတ်မြောက်စေရန်အတွက် ဤ မုဒြာပါသော ဘုရားများကို ကိုးကွယ်တတ်ကြသည်။ တိုင်းပြည်အတွင်း ပညာရှင်များ ကျမ်းဂန် စာပေတတ်ကျွမ်းသူများ ထင်ရှားကျော်ကြား ပေါများစေရန်အတွက် ဤပုံမျိုးကို ကိုးကွယ်လေ့ ရှိကြသည်။ 

ဥတ္တရဗောဓိမုဒြာပါသောဘုရားကို ကိုးကွယ်သူသည် ဉာဏ်ပညာကောင်းခြင်း စာမေးပွဲ စာပြန်ပွဲတို့၌ အဖျက်အဆီး အဟန့်အတား မရှိအောင် မြင်ခြင်းအကျိုးကို ရရှိနိုင်ကြောင်း တန္တရာယာန ကျမ်းများ၌ ဖော်ပြပါရှိသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  UTTARABODHI MUDRĀ
ITL.p.22; IBBS.p.17.
see also Dharmacakra-mudrā
OBEP. Plate 192. a. Nagayon
Plate 202. a. Nagayon
Plate 277. a.b. Ananda. S.N.
Plate 307. a.b.c.d. Ananda.
2. 1 2  စဝ်ထွန်းမှတ်ဝင်း မဟာဝိဇ္ဇာ (ရန်ကုန်)၊ မဟာဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး (ဟားဗဒ်) အထက်တန်း သုတေသန ပညာရှင်ဘွဲ့ (ဟားဗဒ်) ညွှန်ကြားရေးမှူး၊ သုတေသနနှင့် ကျမ်းပြုဌာနခွဲ သာသနာရေး ဦးစီးဌာန။ *မြန်မာ့ရိုးရာ ပဋိမာ သိပ္ပံပညာ*။
ဓမ္မသစ်ကျမ်းအရ ယေရှုခရစ်တော်၏ လောကီမိခင်တမ်းပလိတ်:SHORTDESC:ဓမ္မသစ်ကျမ်းအရ ယေရှုခရစ်တော်၏ လောကီမိခင်
"မေရီ"ကို ဤနေရာသို့ ညွှန်းသည်။ အခြား အဓိပ္ပာယ်များအတွက် မေရီ (သံတူကြောင်းကွဲ)ကို ကြည့်ပါ။

``မာရီ´ သည် သက္ကရာဇ် သုညမှ အေဒီ ၃၃ မှ အေဒီ ၃၃ အထိ နေထိုင်ခဲ့သော အာရပ် (အစ္စရေး) အမျိုးသမီးဖြစ်သည်။ အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ဇနီး ဓမ္မသစ်ကျမ်း နှင့် ကုရ်အာန် နှစ်ခုစလုံးသည် မာရိအား ဓမ္မသစ်တွင် အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ဇနီးနှင့် မိခင်အဖြစ် ဖော်ပြထားပြီး လူသား၌ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်အဖြစ် ဖော်ပြထားပါသည်။
ခရစ်ယာန်ဓမ္မပညာ အရ၊ မာရိသည် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော် ဖြင့် ယေရှုကို ပဋိသန္ဓေယူခဲ့ပြီး ယေရှုမွေးဖွားရာ ဗက်လင် တွင် သူကိုယ်တိုင်ပြုလုပ်ခဲ့သော ကားစင်တင်သတ်ခြင်းသို့ ယောသပ်နှင့်အတူ လိုက်ပါသွားခဲ့သည်။

မှတ်စု
------

1. ↑  Per the Jewish customs surrounding marriage at the time, and the apocryphal Gospel of James, Mary was approximately 13–14 years old when giving birth to Jesus. Her year of birth is therefore contingent on that of Jesus, and though some posit slightly different dates (such as Meier's dating of c. 7 or 6 BC) general consensus places Jesus' birth in c. 4 BC, thus placing Mary's birth in c. 18 BC.

ကိုးကား
-------

1. ↑
2. ↑  Meier 1991, p. 407.
3. ↑  Sanders 1993, pp. 10–11.
**Navillera** (အခြားအမည်:Like a Butterfly)သည် တောင်ကိုရီးယားရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ပတ်အင်ဟွမ်၊ ဆုန်းဂန်၊ နာမွန်ဟီး တို့က အဓိကသရုပ်ဆောင်ထားကာ ၂၀၂၁ခုနှစ် မတ်လ ၂၂ရက်မှ ဧပြီ ၂၇ရက်နေ့အထိ tvN ရုပ်သံမှ ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် နက်ဖလစ် မှလည်း ကြည့်ရှုနိုင်ခဲ့သည်။ ကိုယ်စီအခက်အခဲမျိုးစုံဖြင့် ရင်ဆိုင်နေရသော (၂၃)နှစ်အရွယ် လူငယ်လေးနှင့် အသက် (၇၀)အရွယ် အဘိုးကြီးတို့၏ ပန်းတိုင်သို့ အရောက်သွားကြပုံကို ရိုက်ကူးထားသည်။

အနှစ်ချုပ်
----------

ငယ်စဉ်ကတည်းက ဘဲလေးအကကို သင်ကြားချင်ခဲ့သော်လည်း အခြေအနေအရ မသင်ခဲ့ရဘဲ စာပို့သမားဖြစ်ခဲ့ရသော အသက် (၇၀)အရွယ် အဘိုးအို ရှင်းဒေါ့ချွန်းသည် အလုပ်မှပင်စင်ယူပြီးနောက် ဘဝတစ်လျှောက်လုံး သင်ယူလိုခဲ့သည့် ဘဲလေးပညာသင်ယူရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ သူသည် ဘဲလေးသင်တန်းကျောင်းတွင် အသက်(၂၃)နှစ်အရွယ် အီချယ်ရို့နှင့် တွေ့ခဲ့သည်။

အီချယ်ရို့သည် ငယ်စဉ်ကပင် မိခင်ဖြစ်သူ ဘဲလေးအကမယ် ဆုံးပါးသွားပြီး ဖခင်ဖြစ်သူ ဘောလုံးနည်းပြနှင့် နေထိုင်ခဲ့ရသည်။ အခြားအားကစားများကို ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း သူသည် ဘဲလေးကခြင်းကိုသာ နှစ်သက်ခဲ့သည်။ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ သင်တန်းသားအား ကိုယ်ထိလက်ရောက် အပြစ်ပေးမှုဖြင့် ထောင်ကျခဲ့ရာ အီချယ်ရို့၏ ဘဝသည် ရုန်းကန်ခဲ့ရသည်။ ငွေကြေးပြဿနာကြောင့် သူ၏အိပ်မက်ကို စွန့်လွှတ်ရတော့မည့်အခြေအနေတွင် ရှင်းဒေါ့ချွန်းနှင့်တွေ့ပြီး စိတ်ပြောင်းသွားခဲ့ရသည်။

သားသမီးရေးများနှင့် စိတ်ရှုပ်မှုများကြားမှ ရှင်းဒေါ့ချွန်းသည် ၎င်း၏ အသက်အရွယ်ကို မမှုဘဲ မိသားစုဝင်များမသိရန် တိတ်တဆိတ်လေ့ကျင့်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် သူသည် မယ်လ်ဇိုင်းမားရောဂါကို ရင်ဆိုင်လာခဲ့ရပြီး မိသားစုဝင်များ၏ ကန့်ကွက်ခြင်းကိုပါ ခံခဲ့ရသည်။ သို့သော် အဆုံးတွင် အခက်အခဲများကြားမှ အဘိုးကြီး ရှင်းဒေါ့ချွန်းနှင့် လူငယ်လေး အီချယ်ရို့တို့သည် ပရိသတ်များအား ဖျော်ဖြေနိုင်ခဲ့သည်။

ရိုက်ကူးခြင်း
-------------

* ပတ်အင်ဟွမ် — ရှင်းဒေါ့ချွန်း
* ဆုန်းဂန် — အီချယ်ရို့
* နာမွန်ဟီး — ချွဲဟီနမ်

ကိုးကား
-------

1. ↑  Insider၊ Meaghan Darwish, TV။ What's Coming to Netflix This March, From Amy Poehler in 'Moxie' to Michelle Obama's 'Waffles + Mochi'။ 26 February 2021 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  16 March 2022 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**နည်းပညာ** ဆိုသည်မှာ သိပ္ပံ နှင့် အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာတို့ကို လူသား နှင့် လူသားတို့ အကျိုးအတွက် အသုံးချခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း နှစ်သန်းကျော်က လူတို့၏ ဘိုးဘေးများသည် ကျောက်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ကိရိယာများကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်မှာ နည်းပညာ၏ အစောဆုံး ဥပမာ တစ်ရပ်ပင် ဖြစ်သည်။ အခြားသော အစောပိုင်း ဥပမာများမှာ မီးအသုံးပြုမှုကို ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ အဝတ်အထည်များကို အသုံးပြုခြင်းနှင့် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေး တိုးတက်လာခြင်းတို့ပင်ဖြစ်သည်။

ထိုနည်းပညာများနှင့် အခြားနည်းပညာများမှာ လူတို့ သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ဆက်စပ်ယှက်နွယ်နေကြပုံကို များစွာ အထောက်အကူ ပြုပေသည်။ နည်းပညာ တိုးတက်မှုအများစုမှာ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် ပတ်သက်နေပြီး အစောဆုံး ဥပမာ အချို့မှာ ပင်လယ်တွင်း သွားနိုင်သော လှေများနှင့် ဘီး ကို တီထွင်ခြင်း စသည်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ယခုခေတ်နှင့် နီးစပ်သော ဥပမာများမှာ ရထားပို့ဆောင်ရေး၊ မော်တော်ကား၊ လေကြောင်းသွားလာရေး နှင့် အာကာသ စူးစမ်းလေ့လာရေး တို့ ဖြစ်ကြသည်။ အချို့သော နည်းပညာများမှာ လူတို့ တစ်ယောက်နှင့် တစ်ယောက် အပြန်အလှန် ဆက်ဆံမှုကို တိုးတက်စေသည်။ စာရေးသားမှု ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေမှု၊ တယ်လီဖုန်းနှင့် လောလောလတ်လတ် ပေါ်ပေါက်လာသော အင်တာနက် စသည်တို့ ပေါ်ပေါက်လာခြင်း ကို ဥပမာ အနေနှင့် ကြည့်နိုင်သည်။

**ဆက်လက်လေ့လာရန်...**
ပြင်  
**ကျန်းမာရေး Portal**
---------------------



 ကျန်းမာရေး၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်ကို အများက လက်ခံထားကြသည်မှာ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့၏ ပဋိဉာဏ်စာတမ်းပါ အတိုင်းပင်ဖြစ်သည်။ ထို အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်မှာ ရောဂါဘယ ကင်းရှင်းမှု နှင့် ကျန်းမာရေး ညံ့ဖျင်းမှု မရှိရုံမှသာ မကဘဲ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ၊ လူမှုရေး ဆိုင်ရာ လုံးဝပြည့်စုံနေသော အခြေအနေကို ကျန်းမာခြင်းဟု ခေါ်သည်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ယခုနှစ်ပိုင်း အတွင်း ဖြည့်စွက်ချက်အရ လူမှုရေးပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် စီးပွားရေးပိုင်းဆိုင်ရာတို့တွင် ရလာဒ်ကောင်းများ ထွက်ရှိနေသော ဘဝကို ဖြတ်သန်းနေသူဟူ၍ ထပ်မံ ဖော်ပြထားသည်။

  

**ဆက်လက်လေ့လာရန်...**

 
ပြင်  
*ရွေးချယ်ထားသော ဆောင်းပါး*
--------------------------

တမ်းပလိတ်:Portal:ကျန်းမာရေး/ရွေးချယ်ထားသော ဆောင်းပါး

ပြင်  
*ရွေးချယ်ထားသော ရုပ်ပုံ*
------------------------

တမ်းပလိတ်:Portal:ကျန်းမာရေး/ရွေးချယ်ထားသော ရုပ်ပုံ

ပြင်  
*ရည်ညွှန်းကိုးကား လင့်ခ်များ*
-----------------------------

တမ်းပလိတ်:Portal:ကျန်းမာရေး/ရည်ညွှန်းကိုးကား လင့်ခ်များ

 
ပြင်  
*Portal:ကျန်းမာရေး သတင်းများ*
-----------------------------

တမ်းပလိတ်:Portal:ကျန်းမာရေး/Portal:ကျန်းမာရေး သတင်းများ

ပြင်  
*ဆိုရိုးစကားများ*
-----------------

တမ်းပလိတ်:Portal:ကျန်းမာရေး/ဆိုရိုးစကားများ

ပြင်  
{{{title}}}
-----------

တမ်းပလိတ်:Portal:ကျန်းမာရေး/Selected biography

  


ပြင်  
*ခေါင်းစဉ်များ*   (အားလုံး)
---------------------------

တမ်းပလိတ်:Portal:မာတိကာ/အနှစ်ချုပ်/ကျန်းမာရေး

ပြင်  
{{{title}}}
-----------

တမ်းပလိတ်:Portal:မာတိကာ/အခြေခံခေါင်းစဉ်များ စာရင်း/ကျန်းမာရေး

ပြင်  
{{{title}}}
-----------

တမ်းပလိတ်:Portal:မာတိကာ/ခေါင်းစဉ်များ စာရင်း/ကျန်းမာရေး

ပြင်  
သက်ဆိုင်သော Portal များ   (အားလုံး)
-----------------------------------

တမ်းပလိတ်:Portal:မာတိကာ/Portals/ကျန်းမာရေး

ပြင်  
*ကဏ္ဍများ*
----------

တမ်းပလိတ်:Portal:ကျန်းမာရေး/ကဏ္ဍများ

*Purge server cache[*လင့်ခ်သေ*]*