**တတိယမြောက် ချားလ်စ်ဘုရင်** (ချားလ်စ် ဖိလစ် အာသာ ဂျော့ဂျ်၊ ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့၌ ဖွားမြင်) သည် ဗြိတိန်ပြည်ထောင်စုနှင့် ဓနသဟာယဘုံများ၏ ဘုရင်ဖြစ်ပြီး မယ်တော် အဲလိဇဘက် ဒုတိယမြောက်ဘုရင်မကြီး နတ်ရွာစံပြီးနောက် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် ထီးနန်းရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ်မှ ကွန်းဝေါလ်မြို့စားနှင့် Rothesay မြို့စားအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရပြီး ဗြိတိန်သမိုင်းတွင် အသက်အကြီးဆုံးနှင့် သက်တမ်းအရှည်ဆုံး အမွေဆက်ခံသူအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ဝေလမင်းသားအဖြစ် ၁၉၅၈ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၆ ရက်အထိ သက်တမ်းအရှည်ဆုံး နန်းဆက်ခံသူဖြစ်သည်။ အသက် (၇၃) နှစ်တွင် ချားလ်စ်သည် ဗြိတိသျှထီးနန်းကို အသက်အကြီးဆုံးပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် စတင်သူဖြစ်သည်။ လက်ရှိတွင် ဆီးကြိတ်ကင်ဆာရောဂါခံစားနေရကြောင်း နန်းတော်ကာဗီနတ်အဖွဲ့က ထုတ်ပြန်ထားသည်။ သူ၏ကိုယ်စား သူ၏သားတော် ဝီလီယံ မင်းသားက ပြည်တွင်းအများဆိုင်ရာပွဲတော်များတွင် တက်ရောက်နေလျက်ရှိသည်။

ချားလ်စ် ကို ဘာကင်ဟမ်နန်းတော်တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး မိခင်ဖြစ်သူ အဲလစ်ဇဘက်နှင့် ဖခင်ဖြစ်သူ အက်ဒင်ဗာရာမြို့စား မင်းသားဖိလစ်တို့၏ သားဦးဖြစ်ပြီး၊ သူသည် ယခင်ဘုရင် ဆဋ္ဌမမြောက် ဂျော့၏ ပထမဆုံးမြေးတော်ဖြစ်သည်။ သူသည် Cheam နှင့် Gordonstoun ကျောင်းများတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး ဖခင်နှစ်ဦးစလုံးသည် ငယ်စဉ်ကပင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဩစတြေးလျနိုင်ငံ၊ ဝိတိုရိယပြည်နယ် ရှိ Geelong Grammar School ၏ Timbertop ကျောင်းဝင်းတွင် တစ်နှစ်နေထိုင်ခဲ့သည်။ University of Cambridge မှ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ကို ရရှိပြီးနောက် ချားလ်စ်သည် ဗြိတိသျှ တော်ဝင်လေတပ်နှင့် တော်ဝင်ရေတပ်တွင် ၁၉၇၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၆ ခုနှစ်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် လေဒီ ဒိုင်ယာနာ စပင်ဆာနင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး သားနှစ်ယောက်ဖြစ်သည့် ဝီလီယံ မင်းသားနှင့် ဟယ်ရီတို့ ပါဝင်သည်။ ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် လင်မယားနှစ်ယောက်စလုံး ကွာရှင်းပြတ်စဲခဲ့ကြသည်။ ဒိုင်ယာနာသည် နောက်နှစ်တွင် ပါရီမြို့တွင် ကားတိုက်မှုတစ်ခုကြောင့် သေဆုံးသွားခဲ့သည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ချားလ်စ်သည် ၎င်း၏ ကာလရှည်လက်တွဲဖော် Camilla Parker Bowles နှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။

ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် ချားလ်စ်သည် သူ့အား ပတ်ဝန်းကျင်အဖွဲ့များမှ ဆုများနှင့် အသိအမှတ်ပြုမှုရရှိခဲ့သည့် Duchy of Cornwall ၏ မန်နေဂျာအဖြစ် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုကို ကာကွယ်ရန်အတွက် အော်ဂဲနစ်စိုက်ပျိုးရေးနှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များကို ပံ့ပိုးပေးခဲ့သည်။ သူသည် မျိုးရိုးဗီဇပြုပြင်ထားသော အစားအစာကို မွေးစားခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ထင်ရှားသောဝေဖန်သူဖြစ်သည်။ ချားလ်စ်၏ ဓာတ်ကြမ်း တိုက်ကုနည်း အတွက် ပံ့ပိုးမှုသည် ဝေဖန်မှု၏ ဘာသာရပ်ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ ပရဟိတလုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်မှုသည် ဝေဖန်မှုများကို ဆွဲဆောင်ခဲ့ပြီး အလှူရှင်များအား ဗြိတိန်နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့် ကမ်းလှမ်းမှု စွပ်စွဲချက်များနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပြီး Prince's Foundation နှင့်အတူ မြို့တော်ရဲတပ်ဖွဲ့က ငွေကြေးဆိုင်ရာ ရိုသေမှုစွပ်စွဲချက်များနှင့် ပတ်သက်၍ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေခဲ့သည်။

ငယ်ဘဝ၊ မိသားစုနှင့် ပညာရေး
--------------------------

ချားလ်စ်သည် သူ့အဖေနှင့်မိခင် အဘိုးအဘွားများနှင့်အတူ ခရစ်ယာန်ဘာသာ ကင်ပွန်းတပ်ပွဲ၌ သူ့အမေ၏ရင်ခွင်ထဲတွင် ရှိသည့်ဓာတ်ပုံ၊ ၁၉၄၈ ခုနှစ်
ချားလ်စ်ကို ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ဘာကင်ဟမ်နန်းတော်၌ ည ၉ နာရီ ၁၄ မိနစ်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် Canterbury of Archbishop Geoffrey Fisher မှ ၎င်းကို ဗတ္တိဇံနှစ်ခြင်းခံခဲ့သည်။ ဧကရာဇ်၏အကြီးဆုံးသားတော်အနေဖြင့်၊ Cornwall မြို့စား၊ Duke of Rothesay၊ Earl of Carrick၊ Baron of Renfrew၊ Lord of the Isles နှင့် စကော့တလန်မင်းသားနှင့် မဟာဘဏ္ဍာစိုးဟူသောဘွဲ့များကို အလိုအလျောက်ရရှိခဲ့သည်။ ချားလ်စ်သည် ၁၉၅၃ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂ ရက်နေ့တွင် ဝက်စ်မင်စတာ အက်ဘီ၌ မိခင်၏ နန်းတက်ပွဲကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။

ထိုအချိန်က အထက်တန်းစားကလေးများ၏ ဓလေ့ထုံးတမ်းအတိုင်း၊ ဘုရင်ခံတစ်ဦးဖြစ်သော Catherine Peebles အား ဘာကင်ဟမ်နန်းတော်တွင် သူနှင့် သူ၏ညီငယ်များဖြစ်သည့် Anne၊ Andrew နှင့် Edward တို့အတွက် အစောပိုင်းပညာရေးအတွက် တာဝန်ယူရန် ခန့်အပ်ခံရသည်။ ဘက်ကင်ဟမ်နန်းတော်သည် ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် ချားလ်စ်အား ကိုယ်ပိုင်ကျူရှင်ဆရာရှိမည့်အစား ကျောင်းဆက်တက်မည်ဟု ကြေညာခဲ့ပြီး ထိုနည်းဖြင့် ပညာသင်ကြားရန် ပထမဆုံးအမွေဆက်ခံသူဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် ချားလ်စ်သည် လန်ဒန်မြို့အနောက်ပိုင်းရှိ Hill House School တွင် အတန်းများစတင်ခဲ့သည်။ ချားလ်စ် ဘုရင်မကြီးအား ဘောလုံးလေ့ကျင့်ရန် ဘုရင်မကြီးအား အကြံပေးခဲ့သော ကျောင်းတည်ထောင်သူနှင့် ကျောင်းအုပ်ဆရာကြီး Stuart Townend ထံမှ ဦးစားပေး ကုသမှုကို မခံယူခဲ့ပါ။ 

ချားလ်စ်သည် ၁၉၅၇ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် ၎င်း၏မိဘများနှင့် ညီမတို့နှင့်အတူ
Jonathan Dimbleby ၏ ၁၉၉၄ ခုနှစ်၏ တရားဝင်အတ္ထုပ္ပတ္တိတွင် အဲလစ်ဇဘက်နှင့် ဖိလစ်တို့သည် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအရ ဝေးကွာသော မိဘများအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့ကြပြီး ဖိလစ်သည် ချားလ်၏ ထိလွယ်ရှလွယ်သဘောသဘာဝကို လျစ်လျူရှုကာ သူ့ကို အနိုင်ကျင့်ခံရသည့် Gordonstoun သို့ တက်ရောက်ရန် အတင်းအကြပ် ဖိအားပေးခံရသည်။ "Colditz in kilts" ကဲ့သို့ အထူး တင်းကျပ်သော သင်ရိုးညွှန်းတမ်းအတွက် မှတ်သားထားသော Gordonstoun ကို Charles မှ ဖော်ပြကြောင်း အစီရင်ခံတင်ပြသော်လည်း၊ နောက်ပိုင်းတွင် Gordonstoun အား ချီးကျူးခဲ့ပြီး ၎င်းသည် "ကျွန်ုပ်ကိုယ်တိုင်နှင့် ကျွန်ုပ်၏ကိုယ်ပိုင်စွမ်းရည်များနှင့် မသန်စွမ်းများအကြောင်း များစွာသင်ကြားပေးခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ၎င်းသည် ကျွန်ုပ်အား သင်ကြားပေးခဲ့ပါသည်။ စိန်ခေါ်မှုတွေကို လက်ခံပြီး စတင်လုပ်ဆောင်ပါ။" 1975 အင်တာဗျူးတစ်ခုတွင်၊ Gordonstoun တွင်တက်ရောက်ခဲ့သောသူသည် "ဝမ်းမြောက်မိသည်" နှင့် "နေရာ၏မာကျောမှု" သည် "ချဲ့ကားလွန်းသည်" ဟုပြောကြားခဲ့သည်။ ဩစတြေးလျနိုင်ငံ၊ ဝိတိုရိယပြည်နယ်ရှိ Geelong Grammar School ၏ Timbertop ကျောင်းဝင်းတွင် 1966 ခုနှစ်တွင် နှစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးခဲ့ပြီး ထိုအချိန်တွင် သူ၏ သမိုင်းနည်းပြဆရာ Michael Collins Persse နှင့် ကျောင်းခရီးစဉ်တွင် Papua New Guinea သို့ သွားရောက်လည်ပတ်ခဲ့သည်။ 1973 ခုနှစ်တွင် ချားလ်စ် သည် Timbertop တွင် သူ၏အချိန်ကို သူ၏ပညာရေးတစ်ခုလုံး၏ အပျော်ဆုံးအပိုင်းအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သည်။ Gordonstoun သို့ပြန်သွားသောအခါ ချားလ်စ်သည် သူ့အဖေကို ခေါင်းလေးဖြစ်လာအောင် အတုယူခဲ့သည်။ သူသည် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် GCE O-အဆင့် ခြောက်ခုနှင့် သမိုင်းတွင် A-အဆင့် နှစ်ခုနှင့် ပြင်သစ်၊ အဆင့် B နှင့် C အသီးသီးဖြင့် ထွက်ခွာခဲ့သည်။သူ၏ အစောပိုင်းပညာရေးတွင် ချားလ်စ်က နောက်ပိုင်းတွင် "ကျွန်တော် တတ်နိုင်သလောက် ကျောင်းမပျော်ဘူး၊ ဒါပေမယ့် တခြားနေရာတွေထက် အိမ်မှာနေရတာ ပိုပျော်တာကြောင့်ပဲ" ဟု နောက်ပိုင်းတွင် မှတ်ချက်ချခဲ့သည်။

ချားလ်စ်သည် ဗြိတိသျှစစ်တပ်မဝင်ဘဲ ၎င်း၏ A-အဆင့်များအပြီး တက္ကသိုလ်သို့ တိုက်ရိုက်ဆက်သွားသောအခါတွင် တော်ဝင်အစဉ်အလာကို ချိုးဖျက်ခဲ့သည်။ 1967 ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင်၊ Trinity College၊ Cambridge တွင် သူသည် Tripos ၏ ပထမပိုင်းအတွက် ရှေးဟောင်းသုတေသနနှင့် မနုဿဗေဒကို ဖတ်ရှုခဲ့ပြီး ဒုတိယအပိုင်းအတွက် သမိုင်းအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။[34][35] သူ၏ဒုတိယနှစ်တွင် Charles သည် Aberystwyth ရှိ University College of Wales တွင် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး Welsh သမိုင်းနှင့် ဘာသာစကားကို သက်တမ်းတစ်ခုအထိ လေ့လာခဲ့သည်။ ၁၉၇၀ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် Cambridge တက္ကသိုလ်မှ 2:2 ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (BA) ဘွဲ့ဖြင့် ဘွဲ့ရခဲ့ပြီး၊ တက္ကသိုလ်ဘွဲ့ကို ပထမဆုံးရရှိခဲ့သော ဗြိတိသျှအမွေဆက်ခံသူဖြစ်သည်။ ၁၉၇၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင် Cambridge မှ Master of Arts (MA Cantab) ဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့ပါသည်။ Cambridge တွင် Master of Arts သည် ဘွဲ့လွန်ဒီဂရီမဟုတ်ဘဲ ပညာရေးအဆင့်ဖြစ်သည်။

ဝေလမင်းသား
----------

### စစ်တပ် လေ့ကျင့်ရေးနှင့် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း

နန်းစံခြင်း
-----------

### လူထုသဘောထားစစ်တမ်း

ဗြိတိန်ထီးနန်းမတက်မီတွင် ချားလ်စ်၏ ထင်မြင်ယူဆချက်စစ်တမ်းများက ဗြိတိန်လူမျိုးများအပေါ် ကျော်ကြားမှု ၄၂ ရာခိုင်နှုန်း၊ 2019 BMG သုတေသနစစ်တမ်းအရ ဗြိတိန်နိုင်ငံသား ၄၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် ချားလ်စ်ကို ထီးနန်းရယူပြီးနောက် ထီးနန်းစွန့်လိုကြောင်း သဘောထားစစ်တမ်းကောက်ယူခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ထင်မြင်ချက် စစ်တမ်းတစ်ခုအရ ဗြိတိန်လူထု၏ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် သူ့အပေါ် ကောင်းမွန်သော ထင်မြင်ယူဆချက် ရှိကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။

### နန်းတက်ခြင်းနှင့် နန်းတက်ပွဲ အစီအစဉ်များ

အခြားကြည့်ရန်။ တတိယမြောက် ချားလ်စ်ဘုရင်၏ နန်းတက်ခြင်းကြေညာချက် နှင့် တတိယမြောက် ချားလ်စ်ဘုရင်နှင့် ကမီလာတို့၏ နန်းတက်ပွဲ
ချားလ်စ်သည် ၎င်း၏မိခင် ဒုတိယမြောက် အဲလစ်ဇဘက်ဘုရင်မကြီးကွယ်လွန်ပြီးနောက် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် ဗြိတိသျှထီးနန်းကို နန်းတက်ခဲ့သည်။ ချားလ်စ်သည် သက်တမ်းအကြာဆုံးဗြိတိသျှ အမွေဆက်ခံသူဖြစ်ပြီး၊ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် သတ္တမမြောက် အက်ဒဝပ်ဘုရင်၏စံချိန်ကို ကျော်လွန်ခဲ့သည်။ အသက် ၇၃ နှစ်တွင် ထီးနန်းစိုးစံလာသောအခါတွင် ၎င်းသည် အသက်အကြီးဆုံးဖြစ်ခဲ့ပြီး ယခင်စံချိန်တင်ထားသူမှာ ၁၈၃၀ ခုနှစ်တွင် ၆၄ နှစ်အရွယ် စတုတ္ထမြောက် ဝီလျံဘုရင်ဖြစ်သည်။

Operation Golden Orb ဟူသော ကုဒ်အမည်ဖြင့် ချားလ်စ်၏ နန်းတက်ပွဲအတွက် အစီအစဉ်များ ပြုလုပ်ထားသည်။ ကော်မတီကို Earl Marshal ၏အရိုက်အရာကိုဆက်ခံသော 18th Duke of Norfolk မှ Edward Fitzalan-Howard က ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်ဆောင်ရွက်ပါသည်။ စစ်ဆင်ရေးသည် မင်းမျိုးမင်းနွယ်များနှင့် အခြားသော ဂုဏ်သရေရှိ ခေါင်းဆောင်များနှင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ချားလ်စ် သို့မဟုတ် ဘုရင်မ၏ ပုဂ္ဂလိကရုံးများမှ သီးခြားဖြစ်သည်။ ချားလ်စ်၏ နန်းတက်ပွဲ အခမ်းအနားသည် ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် သူ့မိခင်၏နန်းတက်ပွဲထက် ပိုမိုရိုးရှင်းပြီး သေးငယ်မည်ဟု အစီရင်ခံစာများက အကြံပြုထားသည်။

ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရေးနှင့် အိမ်ထောင်ရေးများ
----------------------------------------

မှတ်စု
------

1. ↑  As the reigning monarch entitled to be called *His Majesty*, the King does not usually use a family name. But when one is needed, it is Mountbatten-Windsor.

ကိုးကား
-------

1. ↑  The Royal Family name။ *Official website of the British monarchy*။ 15 February 2009 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  3 February 2009 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑