၂၀၂၂ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်အောက်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ နန်စီ ပလိုစီသည် ထိုင်ဝမ် ခေါ် တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံသို့ အာရှခရီးစဉ်၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအနေဖြင့် စင်ကာပူ၊ မလေးရှား၊ တောင်ကိုရီးယားနှင့် ဂျပန်နိုင်ငံများသို့ လည်ပတ်၍အပြီးတွင် ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ အမေရိကန်အိမ်ဖြူတော်သည် ထိုခရီးစဉ်ကိုတရားဝင်ထောက်ပံ့ခြင်းမရှိဟုဆိုခဲ့သည်။ သူမရောက်ရှိပြီး မကြာမီတွင် ပလိုစီသည် သူမ၏ခရီးစဉ်သည် "ထိုင်ဝမ်၏ဒီမိုကရေစီကို ထောက်ခံသည့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ မယိမ်းမယိုင်သော ကတိကဝတ်များ၏ လက္ခဏာဖြစ်ကြောင်း" ပြောကြားခဲ့သည်။ သူမသည် ဥပဒေပြုရေးယွမ်သို့ သွားရောက်ခဲ့ပြီး နောက်နေ့တွင် သမ္မတချိုင်အင်းဝမ်နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ထိုင်ဝမ်ပြည်သူများသည် သူမကိုယူကရိန်းအလံ၏ အရောင်များဖြစ်ကြသော အဝါနှင့်အပြာရောင်တို့ကို ဝတ်ဆင်၍ကြိုဆိုခဲ့ကြသည်။

ပလိုစီ ထွက်ခွာပြီးနောက်ပိုင်းတွင် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသည် ထိုင်ဝမ်ကိုဝန်းရံထား၍ စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုများကို စတင်ခဲ့ပြီး ဩဂုတ်လ ၄ ရက်မှ ၇ ရက်အထိ ပြုလုပ်ရန် စီစဉ်ထားသည်။

နောက်ခံ
-------

၂၀၂၂ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၂ ရက်နေ့ မနက်ချိန်အထိ နန်စီ ပလိုစီသည် ထိုင်ဝမ်သို့ အလည်လာမည်၊ မလာမည်ကို သေ‌သေချာချာ မသိရဖြစ်နေခဲ့သည်။ အမေရိကန် အမျိုးသားလုံခြုံရေးကောင်စီ ကိုယ်စားလှယ် ဂျွန် ကာဘီ (John Kirby) သည် ဩဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့၌ အ‌‌မေရိကန်နိုင်ငံ‌ရေးသမားက ထိုင်ဝမ်သို့အလည်လာခြင်းကို ဆန့်ကျင်လိုသောအားဖြင့် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံမှ ထိုင်ဝမ်အနားသို့ ဒုံးကျည်များပစ်ခတ်ခြင်း သို့မဟုတ် စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုများပြုလုပ်လာနိုင်ကြောင်း၊ ထိုသို့အကြမ်းအတမ်းလုပ်ရပ်များကို လုပ်ပါကလည်း အမေရိကန်အနေဖြင့် ရပ်ကြည့်နေမည်မဟုတ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ခရီးစဉ်
-------

နန်စီ ပလိုစီသည် သမ္မတချိုင်အင်းဝမ်မှ ပေးအပ်သော Order of Propitious Clouds ဆုတံဆိပ်ကိုရရှိခဲ့
လက်တုံ့ပြန်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ထားမှုများရှိသော်လည်းပလိုစီသည် ဩဂုတ် ၂ ရက် ညနေ ၁၀ နာရီ ၄၃ မိနစ်တွင် ထိုင်ပေမြို့သို့ စစ်လေယာဉ်ဖြင့်ရောက်ရှိလာပြီး တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဂျိုးဇက်ဝူမှကြိုဆိုခဲ့သည်။ သူမရောက်ရှိချိန်တွင် အာဏာရဒီမိုကရက်တစ်တိုးတက်ရေးပါတီနှင့် အတိုက်အခံကိုမင်တန်ပါတီ နှစ်ဖက်စလုံးက ထိုခရီးစဉ်ကိုထောက်ခံခဲ့ကြသည်။ ဩဂုတ်လ ၃ ရက်နေ့တွင် သမ္မတချိုင်အင်းဝမ်နှင့်တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး သမ္မတရုံးအဆောက်အအုံတွင် သမ္မတချိုင်သည် "First Class Order of Propitious Clouds" ဂုဏ်ပြုဆုတံဆိပ်ကို သူမအားချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ ပလိုစီသည် ဥပဒေပြုရေးယွမ်အား မိန့်ခွန်းပြောကြားခဲ့သည်။

ထိုခရီးစဉ်နှင့်ပက်သက်သည့် သတင်းထုတ်ပြန်ချက်ထဲတွင် သူမသည် "ထိုခရီးစဉ်သည် အမေရိကန်၏မူဝါဒကို မည်သို့သောနည်းနှင့်မျှ မဆန့်ကျင်ခဲ့ကြောင်း၊ ရှိရင်းစွဲအခြေအနေများကို မပြောင်းလဲလိုကြောင်း" ဆိုခဲ့သည်။ အမျိုးသားလုံခြုံရေးကောင်စီရှိ မဟာဗျူဟာမြောက် ဆက်သွယ်ရေးအတွက် အိမ်ဖြူတော်ညှိနှိုင်းရေးမှူး ဂျွန် ကာဘီ သည်လည်း ထိုခရီစဉ်ကာလအတွင်းပြုလုပ်ခဲ့သော သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် "သူမ၏ခရီးစဉ်သည် ထိုင်ဝမ်ပြည်ဆက်ဆံရေးအက်ဥပဒေ၊ အမေရိကန်–တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ ပူးတွဲကြေညာချက်သုံးရပ်နှင့် အာမခံချက်ခြောက်ချက်တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသောမိမိတို့၏ တရုတ်တစ်ပြည်ပေါ်လစီ၏မူဘောင်အတွင်း၌ရှိကြောင်း" ပြောကြားခဲ့သည်။

ပလိုစီသည် ဩဂုတ် ၃ ရက် ညနေ ၆ နာရီတွင် ထိုင်ဝမ်မှ ထွက်ခွာခဲ့သည်။

### ပလိုစီ၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့

နန်စီ ပလိုစီ ထိုင်ပေ ဆောင်ရှန်းလေဆိပ်သို့ ရောက်ရှိစဉ်
ဥက္ကဋ္ဌပလိုစီ၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့တွင် အောက်ဖော်ပြပါ အမေရိကန် အောက်လွှတ်တော် အဖွဲ့ဝင်များပါဝင်သည်။

* ဂရီဂေါ်ရီ မီးခ်စ် (Gregory Meeks) (ဒီမိုကရက်-နျူးယောက်)
* ရာဂျာ ကရစ်ရှနာမောသီ (Raja Krishnamoorthi) (ဒီမိုကရက်-အီလီနွိုင်း)
* ဆူဇန်း ဒယ်လ်ဘင်း (Suzan DelBene) (ဒီမိုကရက်-ဝါရှင်တန်)
* အင်ဒီ ကင်မ် (Andy Kim) (ဒီမိုကရက်-နျူးဂျာစီ)
* မာ့ခ် တာကာနို (Mark Takano) (ဒီမိုကရက်-ကယ်လီဖိုးနီးယား)

တုံ့ပြန်မှု
-----------

တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ (ပီအာစီ) သည် ထိုင်ဝမ်အစိုးရအုပ်ချုပ်ရာဒေသများကို မိမိပိုင်နယ်ဟုမှတ်ယူသောကြောင့် အမေရိကန်အစိုးရ၏ ရာထူးကြီးအမှုထမ်းမှ ထိုင်ဝမ်သို့အလည်ရောက်လာခြင်းသည် မိမိနိုင်ငံ၏အချုပ်အခြာအာဏာကို ထိပါးစော်ကားခြင်းဖြစ်ကြောင်း ထိုခရီးစဉ်အပေါ်အဆက်မပြတ်ဝေဖန်ခဲ့သည်။ အမေရိကန်သမ္မတ ဂျိုး ဘိုင်ဒင် နှင့် ပီအာစီခေါင်းဆောင် ရှီကျင့်ဖျင်တို့၏ တယ်လီဖုန်းခေါ်ဆိုကြရာတွင် ဘိုင်ဒင်အနေဖြင့် ပလိုစီကို တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံသို့ လာရောက်လည်ပတ်ခွင့်ပြုပါက အမေရိကန်သည် "မီးနှင့်ကစားရာရောက်သည်" ဟု ပီအာစီအစိုးရက သတိပေးခဲ့သည်။ ဩဂုတ် ၂ ရက်နေ့တွင် ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသံအမတ်က ထိုသို့ထိုင်ဝမ်သို့အလည်လာခြင်းသည် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ–အမေရိကန် ဆက်ဆံရေးကို ထိခိုက်စေနိုင်ကြောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

ထိုနေ့၌ပင် တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနသည် ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် လေတပ်မှ စစ်လေယာဉ် ၂၁ စင်းသည် ထိုင်ဝမ်၏လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးသတ်မှတ်ဇုန်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုများနှင့် လေ့ကျင့်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ ပြုလုပ်ရန်နေရာများ
ထိုင်ပေတွင် ပလိုစီ၏ဆင်းသက်လာမှုကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ဩဂုတ်လ ၂ ရက်‌နေ့ ညအချိန်တွင် ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်၏ အရှေ့ဘက်စစ်တလင်းဌာနချုပ်သည် ထိုင်ဝမ်ကျွန်း၏ မြောက်၊ အနောက်တောင်နှင့် အရှေ့တောင်ဘက်ဒေသများတွင် ပူးတွဲရေတပ်နှင့်လေတပ် စစ်ရေးလေ့ကျင့်ခန်းများကိုစတင်ခဲ့ရာ ထိုင်ဝမ်ရေလက်ကြားအတွင်းသို့ ဒုံးကျည်အမျိုးမျိုးတို့ကို စမ်းသပ်ပစ်ခတ်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ထို့အပြင် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသည် ထိုင်ဝမ်ကိုဝန်းရံထားသည့် ဒေသများတွင် ဩဂုတ် ၄ ရက်မှ ဩဂုတ် ၇ ရက်အထိ စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုများ ပြုလုပ်မည်ဟုကြေညာခဲ့သည်။တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနသည် ပေကျင်းရှိ အမေရိကန်သံအမတ်ကြီး နီကိုလက်စ် ဘန်းစ် (Nicolas Burns) ကို သမ္မန်ဆင့်ခေါ်ပြီး ထိုခရီးစဉ်နှင့်ပက်သက်၍ ပြစ်တင်ပြောဆိုခဲ့သည်။

ဩဂုတ် ၅ တွင် ထိုင်ဝမ်သို့ သွားရောက်လည်ပတ်မှုအပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ပလိုစီနှင့် သူမ၏မိသားစုကို အရေးယူပိတ်ဆို့မှုများပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ကြေညာခဲ့သည်။

အမေရိကန် အထက်လွှတ်တော် ရီပတ်ဘလစ်ကန် ခေါင်းဆောင် မစ်ခ်ျ မက်ကောနယ်အပါအဝင် ရီပတ်ဘလစ်ကန် အထက်လွှတ်တော်အမတ် ၂၆ ဦးတို့သည်လည်း ပလိုစီ၏ခရီးစဉ်ကို "အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ တရုတ်တစ်ပြည်ထောင်မူဝါဒနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိကြောင်း" မကြုံစဖူးထောက်ခံခဲ့ကြသည်။

ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
---------------

* တရုတ်တစ်ပြည်ထောင်စည်းမျဉ်း
* တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး
* ထိုင်ဝမ်–အမေရိကန် ဆက်ဆံရေး
* ရေလက်ကြားဆက်ဆံရေး
* ထိုင်ဝမ်၏နိုင်ငံရေးအခြေအနေ
* တရုတ်ပြည်တွင်းစစ်

ကိုးကား
-------

1. ↑  "Live Updates: Pelosi Arrives in Taiwan, Setting Up High-Stakes Standoff With China" (in en-US)၊ *The New York Times*၊ 2022-08-02။
2. ↑  "Китай-Тайвань: на тлі можливого візиту Пелосі зростає напруження" (in uk)၊ *BBC News Україна*။
3. ↑  Ненсі Пелосі летить на Тайвань: що потрібно знати про кризу між США і Китаєм (in uk)။ 2022-08-01 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  2022-08-02 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. ↑  Why is Pelosi's expected trip to Taiwan fueling tensions?။ 2022-08-02 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  2022-08-02 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
5. 1 2  "US speaker makes late-night landing"၊ *Taipei Times*၊ 3 August 2022။
6. ↑  Тайвань вистрелив по винищувачах Китаю, а Пелосі зустрічають у синьо-жовтих масках (in uk)။ 2022-08-02 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  2022-08-02 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
7. 1 2  Reuters။ "China to launch 'targeted military operations' due to Pelosi visit" (in en)၊ Reuters၊ 2022-08-02။
8. ↑  'If she dares': China warns Nancy Pelosi against visiting Taiwan (in en)။ *Al Jazeera* (August 1, 2022)။ 2022-08-01 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  2022-08-02 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
9. ↑  Літак Ненсі Пелосі рухається в бік Тайваню (in uk) (2022-08-02)။ 2022-08-02 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  2022-08-02 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
10. ↑  Pelosi expected to visit Taiwan, Taiwanese and US officials say။ CNN (August 2, 2022)။ 2022-08-02 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  2022-08-02 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
11. ↑  Pelosi set to visit Taiwan despite China warnings, sources say။ Reuters (2022-08-01)။ August 2, 2022 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  2022-08-02 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
12. ↑  Dawson၊ Bethany။ In a banned tweet, a top state-media commentator reportedly said China could 'forcibly dispel Pelosi's plane' and shoot it down if it flies to Taiwan (in en-US)။ August 3, 2022 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  2022-08-04 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
13. ↑  "Pelosi in Taiwan: Legislators from all major parties welcome Pelosi"၊ *Taipei Times*၊ 3 August 2022။
14. ↑  "Beijing can’t stand in way of more US visits to Taiwan, Pelosi says"၊ *South China Morning Post*၊ 3 August 2022။
15. ↑  "Pelosi hails Taiwan's free society as China holds military drills, vents anger"၊ *Reuters*၊ 3 August 2022။
16. ↑  Pelosi, Congressional Delegation Statement on Visit to Taiwan Archived 3 August 2022 at the Wayback Machine. (၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၂)
17. ↑  Press Briefing by Press Secretary Karine Jean-Pierre and NSC Coordinator for Strategic Communications John Kirby, August 2, 2022
18. ↑  "Pelosi departs Taiwan as furious China holds military drills"၊ *CNBC*၊ 3 August 2022။
19. ↑  Huizhong Wu။ "Pelosi says US will not abandon Taiwan as China protests"၊ August 3, 2022။
20. ↑  Pettypiece၊ Shannon (2022-07-28)။ Biden, Xi speak amid rising tensions, possible Pelosi trip to Taiwan (in en)။ NBC News။ 2022-08-02 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  2022-07-28 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
21. ↑  Desheng၊ Cao။ "Pelosi's Taiwan visit strongly condemned"၊ 2022-08-03။
22. ↑  "China says Pelosi Taiwan visit would undermine U.S.-China ties" (in en)၊ *Reuters*၊ 2022-08-01။
23. ↑  Shull၊ Abbie။ 21 Chinese warplanes, including more than a dozen fighter aircraft, flew through Taiwan's air defense zone on the day of Pelosi's visit (in en-US)။  2022-08-03 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
24. ↑  China vows military operations around Taiwan in response to Pelosi visit (in en) (2022-08-03)။  2022-08-02 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
25. ↑  Nancy Pelosi Arrives in Taiwan Despite Threats From China။ Bloomberg (2022-08-02)။  2022-08-02 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
26. ↑  US House Speaker Nancy Pelosi addresses Taiwan's parliament as China summons US ambassador။  3 August 2022 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
27. ↑  China sanctions Pelosi over 'provocative' visit to Taiwan (in en) (2022-08-05)။ 5 August 2022 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  2022-08-05 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
28. ↑  Foreign Ministry Spokesperson Announces China’s Sanctions on US House Speaker Nancy Pelosi (in en) (2022-08-05)။  2022-08-05 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
29. ↑  China sanctions Pelosi, sends 100 warplanes to Taiwan drills (in en) (2022-08-05)။  2022-08-05 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
30. ↑  Schonfeld၊ Zach။ "McConnell, 25 GOP senators back Pelosi Taiwan trip"၊ The Hill၊ August 2, 2022။