recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
ရေချိုကန်များတွင် ဟိုင်ဒြာကောင်များကို တွေ့ရလေ့ရှိသည်။ ဆဲလ်မြောက်မြားစွာရှိသော တိရစ္ဆာန်များအနက် ဟိုင်ဒြာကောင်သည် အရှင်းဆုံး တိရစ္ဆာန်တစ်မျိုး ဖြစ်လေသည်။
အပ်ချုပ်စက်တွင် အသုံးပြုလေ့ရှိကြသော ချည်များတွင် ချည်လုံးကြီးကြီး အရွယ်ရှိသော ကိုယ်လုံးကိုယ်ထည် ရှိပြီးလျှင် တစ်လက်မ၏ လေးပုံတစ်ပုံနှင့် လက်မဝက်ခန့်ကြားအထိ ရှည်လေသည်။ ခန္ဓာကိုယ်၏ တစ်ဘက်စွန်းတွင် တုတ်များ၊ ကျောက်ခဲများနှင့် သစ်ရွက်များတွင် တွယ်ကပ်၍ နေနိုင်သော ခြေထောက်ရှိပြီးလျှင် အခြားတဘက်တွင် စမ်းလက်ဖမ်းလက်ခေါ် အမွေးကလေးများ ရှိသည်။ ထိုစမ်းလက်ဖမ်းလက်များသည် အရေအတွက်အားဖြင့် ငါးခုနှင့် ၁၂ ခုကြားတွင် ရှိလေသည်။

မိုက္ကရိုစကုပ်ဖြင့် ဟိုင်ဒြာကောင်ကို ကြည့်လျှင် ဟိုင်ဒြာကောင်သည် ယင်း၏ပုံသဏ္ဌာန်ကို အမြဲတစေ ပြောင်းလဲစေသည်ကို တွေ့ရလေသည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် ဟိုင်ဒြာကောင်သည် ယင်း၏ စမ်းလက်ဖမ်းလက်များကို ဆန့်ထုတ်လိုက်သဖြင့် ချည်မျှင်သေးကလေးများနှင့်တူသည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင်မူ ယင်း၏ စမ်းလက် ဖမ်းလက်များကို ဆွဲယူထားသဖြင့် ဟိုင်ဒြာကောင်သည် ဥကလေးတစ်လုံးနှင်တူပြီးလျှင် အစွန်းတွင် အဖုကလေးများကို တွေ့ရသည်။ ဟိုင်ဒြာကောင်သည် ယင်း၏ ခြေထောက်ကို ကျုံ့ယူခြင်းဖြင့် တစ်ဖြည်းဖြည်း ရွေ့နိုင်သည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင်မူ ရေ၏မျက်နှာပြင်တွင် တီကောင်မျိုး ရွေ့ရှားသကဲ့သို့ ရွေ့ရှား၍ သွားသည်။

ဟိုင်ဒြာကောင်သည် ရေသတ္တဝါကလေးများကို မှီဝဲ စားသောက်ကာ နေထိုင်လေသည်။ ဟိုင်ဒြာကောင်၏ စမ်းလက်ဖမ်းလက်များ၌ အဆိပ်ဆဲလ်ကလေးများရှိရာ ထို ဆဲလ်ကလေးများတွင် မျှားထစ်ကလေးများနှင့် အဆိပ်မျှင်ကလေးများရှိသည်။ ထိုအဆိပ်မျှင်ကလေးများကို မှိန်းများအား ပစ်လွှတ်သကဲ့သို့ ရေသတ္တဝါ ကလေးများကို အဆိပ်မွှန်၍ မေ့သွားစေသည်။ ထိုသို့ မေ့သွားသောရေသတ္တဝါကလေးများကို စမ်းလက် ဖမ်းလက်များဖြင့် ပါးစပ်အတွင်းသို့ သယ်ဆောင်ယူလေသည်။

ဟိုင်ဒြာကောင်သည် သားဖွားရာတွင် အဖူးကလေးများထွက်ခြင်းဖြင့် မွေးဖွားလေ့ရှိကြသည်။ အမိ ဖြစ်သော ဟိုင်ဒြာကောင်၏ခန္ဓာကိုယ်ပေါ်တွင် အဖုကလေးနှင့်တူသော အဖူး 
ကလေးများ ထွက်လာသည်။ ထိုအဖူးကလေး ကြီးထွားလာသောအခါတွင် ယင်း၌လည်း စမ်းလက်ဖမ်းလက်များ ပေါ်ပေါက်လာပြီးလျှင် ကြီးပြင်းလာသောအခါတွင် ဟိုက်ဒြာကောင်အသစ်အဖြစ်နှင့် ခွဲထွက်ကာ သီးခြားနေထိုင်လေသည်။ သန္ဓေအောင်ပြီး ဥများမှလည်း ဟိုင်ဒြာကောင်ကလေးများ ပေါက်ဖွားတတ်သေးသည်။ ထိုဥများသည် ယာယီလိင် ဩဂင်အတွင်း၌တိုးပွား၍လာပြီးနောက် ဟိုင်ဒြာကောင်ကလေးများ ပေါက်ဖွားလာသည်။ ထို့ပြင် ဟိုင်ဒြာကောင်ကို အပိုင်းပိုင်းဖြတ်လိုက်လျှင် အစိတ်အပိုင်းတိုင်းမှ ဟိုင်ဒြာကောင်အသစ်များ ဖြစ်ပေါ်လာလေ့ ရှိသည်။ များသောအားဖြင့် ကမ္ဘာအနှံ့အပြားတွင်ရှိတတ်သော ဟိုက်ဒြာမျိုးစိတ် အနည်းငယ်သည် များများ ရှိလေ့ မရှိသည့်အပြင် ယင်းတို့ကို ရေချိုတွင်သာ တွေ့ရလေ့ရှိသည်။ ဟိုင်ဒြာသည် ဆီလင်တာရေးတီးမျိုးစုတွင် ဟိုင်ဒြီဒီမျိုးရင်း၌ ပါဝင်လေသည်။ အတွေ့ရ ပို၍များသော ဟိုင်ဒြာ မျိုးစိတ်နှစ်ခုမှာ ဟိုင်ဒြာဖတ်စကာနှင့် ဟိုဒြာဗစ်ရစ်ဒစ် အစိမ်းရောင်များဖြစ်ကြလေသည်။

ဂရိလူမျိုးတို့၏ ကိုးကွယ်မှုဗေဒအရဆိုလျှင် ဟိုင်ဒြာကောင်သည် ဦးခေါင်းခုနစ်လုံးရှိသော အလွန်ကြီးမားသည့် သတ္တဝါကြီးဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ဦးခေါင်းတစ်လုံးကို ဖြတ်လိုက်လျှင် ထိုနေရာ၌ ချက်ချင်း ဦးခေါင်း နှစ်လုံး ပေါ်လာလေသည်။ ယင်း၏ အလယ်ဦးခေါင်းသည် မသေနိုင်ချေ။ ဟားကျူးလီးသည် အိုင်အိုလော၏ အကူအညီဖြင့် ထိုသတ္တဝါကြီးကို သတ်ပစ်လေသည်။ ဟားကျူးလီးက ဦးခေါင်းတစ်လုံးကို ဖြတ်လိုက်တိုင်းတွင် အိုင်အိုလောက လည်ပင်းကို မီးနှင့်ရှို့လိုက်လေသည်။ ယင်းတို့ နှစ်ဦးသည် မသေနိုင်သော ဦးခေါင်းကို ကျောက်တုံးတလုံးအောက်တွင် မြုပ်နှံလိုက်ကြလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2  *Hydra* Linnaeus, 1758။ *World Hydrozoa database*။ World Register of Marine Species (2011)။  2011-12-20 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄)
**စထရက်ပတိုမိုင်ဆင်** (အင်္ဂလိပ်: Streptomycin) သည် မိုက်ကိုဘက်တီးရီးယားများကို သေစေနိုင်သော ပဋိဇီဝဆေးတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းက ပင်နီဆီလင်နှင့် မရှေးမနှောင်း ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော ဆေးဖြစ်၏။ စထရက်ပတိုမိုင် ဆင်ကို တွေ့ရှိဖော်စပ်သူမှာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ရတ်ဂျာတက္ကသိုလ်မှ ဆဲလမင်းအေ ဝပ်စမင်း ဆိုသူဖြစ်၏။ စထရက် ပတိုမိုက်ဆင် သည် ပင်နီဆလင်ဖြင့်ထိရောက်စွာ မကုနိုင်သော အချို့ရောဂါ များကို ထိရောက်စွာ ကုသနိုင်သည်။ 

စထရက်ပတိုမိုင်ဆင်သည် မည်သည့် ရောဂါဝေဒနာကို တကယ်တမ်း ထိရောက်စွာ ပျောက်ကင်းစေနိုင်ကြောင်း ယခုထက်တိုင် တပ်အပ်သေချာစွာ မသိရသေးချေ။ ဆေးဖက်ဆိုင်ရာ သိပ္ပံပါရဂူတို့သည် ဆက်လက်၍ စမ်းသပ်လေ့လာနေဆဲပင် ဖြစ်၏။ စထရက်ပတိုမိုင်ဆင်သည် တီဘီရောဂါကုသရာတွင် အကောင်းဆုံးနှင့် အထက်မြက်ဆုံး ဖြစ်သည် ကိုကား ယုံကြည်ကြသည်။ သို့ရာတွင် တျူဗာကယ် ပိုးစွဲနာ ပျောက်ကင်းစေသည်ကို တပ်အပ်သေချာစွာ ဝန်မခံနိုင်သေး ချေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ဆေးဖြင့်ကုသရာတွင် အချို့သာ ပျောက်ကင်း၍ အချို့မှာ မပျောက်ကင်းသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ပင်နီဆလင်ကဲ့သို့ပင် စထရက်ပတိုမိုင်ဆင်သည် ရောဂါပိုးများတိုးပွား မလာအောင် တားဆီး ထားပြီးလျှင် ကိုယ်ခန္ဓာ အတွင်းရှိ ပိုးများကို ရောဂါပိုးများအား တွန်းလှန်ဖြိုဖျက် နိုင်သောအခြေ ပြန်လည်ရရှိအောင် ဖန်တီးပေးနိုင်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃)
ကမ္ဘာ့ဗုဒ္ဓဘာသာသံဃာ့ကောင်စီ (World Buddhist Sanga Council, WBSC) သည် သည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာအစိုးရမဟုတ်သည့်အဖွဲ့အစည်း (NGO) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာတစ်လွှားရှိ မတူညီသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုနှင့် သာသနာ့ဆိုင်ရာအဖွဲ့များကို ပိုမိုကောင်းမွန်လာစေရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ဗုဒ္ဓသာသနာပြန့်ပွားရေးအတွက် ဆောင်ရွက်မှုများကို ကူညီလုပ်ဆောင်ပေးလျက်ရှိသည်။ ၁၉၆၆ ခုနှစ် မေလတွင် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ကိုလံဘိုမြို့တွင် ဤအဖွဲ့အစည်းကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။

အဖွဲ့၏ လက်ရှိဥက္ကဋ္ဌမှာ ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံမှ Liao Zhong (釋了中) ဖြစ်သည်။ စေတနာ့ဝန်ထမ်းအဖြစ်ဆောင်ရွက်နေသည့် ဥက္ကဋ္ဌများမှာ ဟောင်ကောင်မှ Sik Kok Kwong (釋覺光), ကနေဒါမှ Tam-Chau တို့ ဖြစ်ကြသည်။ အဖွဲ့ဝင်များ၏ အကြီးအကဲခေါင်းဆောင်များမှာ Ven. K. Sri Dhammananda (ကွယ်လွန်ပြီး) နှင့် Ven. Somdej Phra Buddhacarya (deceased) (ကွယ်လွန်ပြီး) တို့ဖြစ်ကြသည်။

ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ
-------------------------------

ကမ္ဘာ့ဗုဒ္ဓဘာသာသံဃာ့ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများမှာ ထေရဝါဒ၊ မဟာယနနှင့် Vajrayana စသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာများ ကိုးကွယ်ကြသည့် နိုင်ငံများ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းနိုင်ငံများမှာ ဩစတြေးလျ၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ ဘရာဇီး၊ ကနေဒါ၊ ဒိန်းမတ်၊ ပြင်သစ်၊ ဂျာမနီ၊ ဟောင်ကောင်၊ အိန္ဒိယ၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ ဂျပန်၊ တောင်ကိုရီးယား၊ မကာအို၊ မလေးရှား၊ မွန်ဂိုလီးယား၊ မြန်မာ၊ နီပေါ၊ နယူးဇီလန်၊ ဖိလစ်ပိုင်၊ စင်္ကာပူ၊ သီရိလင်္ကာ၊ ဆွီဒင်၊ ထိုင်ဝမ်၊ ထိုင်း၊ အင်္ဂလန်နှင့် အမေရိကန်နိုင်ငံတို့ ဖြစ်ကြသည်။

ထေရဝါဒနှင့် မဟာယာနကို တညီတညွတ်တည်း ဖြစ်စေသည့်အချက်များ
------------------------------------------------------

ပထမညီလာခံတွင် တည်ထောင်သူအတွင်းရေးမှူး Venerable Pandita Pimbure Sorata Thera သည် Ven. Walpola Rahula အား မတူကွဲပြားသည့် ယုံကြည်မှုများအား ညီညွတ်စေနိုင်သည့် လိုရင်းဖြစ်သည့် နည်းလမ်းအချက်အလက်များကို ဖော်ပြန်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ ထိုအချက်အလက်များကို ကောင်စီသည် အကန့်အကွက်မရှိ ထောက်ခံခဲ့သည်။ ၎င်းတွင် မဟာယာနနှင့် ထေရဝါဒတို့အား တညီတညွတ်တည်းဖြစ်စေသည့် အချက် (၉) ချက် ရှိသည်။

ကိုးကား
-------

* Walpola Rahula; The Heritage of the Bhikkhu; (New York, Grove Press, 1974); pp. 100, 1137-138
* The Young Buddhist, Singapore : Buddha Yana Organization, 1982, p.161 -163
စတော့ဟုမ်းမြို့
စတော့ဟုမ်း (အင်္ဂလိပ်: Stockholm) မြို့သည် ဆွီဒင်နိုင်ငံ၏မြို့တော်ဖြစ်သည်။ စက်မှု လက်မှုလုပ်ငန်း၏ ဗဟိုအချက်အချာ ဌာနလည်း ဖြစ်၏။ 
၁၉၅၃ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၁၆၁,၇၈၇ ယောက် ရှိသည်။ ဤမြို့ကို ၁၂၅၅ ခုနှစ်တွင် ဆွီဒင်လူမျိုး နိုင်ငံခေါင်းဆောင်ကြီး ဗျာလဗို မြို့သား ဗျာယာ ဆိုသူက စတင် တည်ထောင်ခဲ့လေသည်။ မြို့အနေအထားမှာ တော်လဆီအွန် ပင်လယ်အော်နှင့်မေလာရေအိုင်ကြီးတို့၏ကမ်းခြေနှင့် ကျွန်းငယ် ကလေးများပေါ်တွင် ကျယ်ပြန့်စွာ တည်ရှိနေသဖြင့် အလွန်လှပ လေရကား၊ စတော့ဟုမ်းမြို့ကို ကမ္ဘာ့မြောက်ပိုင်း၏ ဗင်းနစ်မြို့ 
ဟူ၍ပင် ခေါ်ကြသည်။ တစ်ကျွန်းမှ တစ်ကျွန်းသို့ သွားလာရေး အတွက်လည်း ခိုင်ခံ့သော တံတားကြီးများ ဆောက်လုပ်ထား ၏။ ကျွန်းများ၌ ကျယ်ပြန့်သော ကမ်းခြေများရှိသဖြင့် လူ အများသည် ထိုဒေသသို့ လာရောက်ကာ ရေကူးခြင်း၊ နေစာလှုံခြင်းများ ပြုလုပ်ကြသည်။ ဆောင်းရာသီ ရေခဲသောအခါ၌ လည်း စတော့ဟုမ်းမြို့ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ရေခဲပြင်များတွင် စကိတ် စီးခြင်း၊ စကီးစီးခြင်း ပြုလုပ်ကြသည်။

စတော့ဟုမ်းမြို့တွင် ကြီးကျယ်ခမ်းနားသော ကစားကွင်းကြီးများ၊ ဥယျာဉ်ကြီးများနှင့် အဆောက်အအုံကောင်းကြီးများ ရှိသဖြင့် ဆွီဒင်နိုင်ငံ၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး လုပ်ငန်းများကို ဤမြို့၌ တွေ့မြင်နိုင်လေသည်။ ရှေးဟောင်းရာဇဝင် အဆောက်အအုံများဖြင့် ပြတိုက်ကြီးသဖွယ် ခမ်းနား လှသော စကန်ဆင် ဥယျာဉ်ကြီးမှာ ၁၆ဝဝ ပြည့်နှစ်မှစ၍ ယနေ့တိုင် မြို့သူမြို့သားများ၏ အပန်းဖြေရိပ်သာ ဖြစ်ပေသည်။ ၁၃ ရာစုနှစ်အတွင်းက ဆောက်လုပ်ခဲ့သော ရစ်ဒါဟုမ်း ဘုရားရှိခိုးကျောင်း၊ ၁၇၅၄ ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးသော ဘုရင့်နန်းတော်၊ 
ပါမောက္ခအော့စဗတ် ဆောက်လုပ်၍ ၁၉၂၃ ခုနှစ်တွင် ဆောက် လုပ်သော ဘုရင့်ကပွဲရုံကြီးများမှာ စတော့ဟုမ်းမြို့ရှိ ထင်ရှား ကျော်စော၍ ပိသုကာလက်ရာမြောက်သော အဆောက်အအုံကြီး များ ဖြစ်ကြသည်။ ထို့ပြင် စတော့ဟုမ်းတက္ကသိုလ်၊ ဆေးကျောင်း၊ စိုက်ပျိုးရေးကျောင်း၊ သစ်တောကျောင်း၊ အင်ဂျင်နီယာကျောင်း အစရှိသော အဆောက်အအုံများနှင့် ပြတိုက်အမျိုး မျိုးလည်း ရှိလေ၏။ စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများအဖြစ် အင်ဂျင်စက်၊ တံတား၊ သင်္ဘောစသော သံထည်ပစ္စည်းများ၊ စက္ကူနှင့် အစားအသောက်ကုန်ပစ္စည်းများ ထုတ်လုပ်သဖြင့် ထိုလုပ်ငန်း 
ရပ်များဆိုင်ရာ စက်ရုံများကိုလည်း စတော့ဟုမ်းမြို့၌ပင် တွေ့ မြင်နိုင်၏။

ဆောင်းရာသီ၌ သင်္ဘောဆိပ်တွင် ရေခဲမနေစေရန် ရေခဲခွဲစက်များဖြင့် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ထားသောကြောင့် ပင်လယ် သွားသင်္ဘောကြီးများမှာ စတော့ဟုမ်းဆိပ်ကမ်းသို့ ကောင်းစွာ ဝင်ထွက်သွားလာနိုင်ကြ၏။ စတော့ဟုမ်းမြို့သည် ဆွီဒင်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံး သင်္ဘောဆိပ် ဖြစ်လေသည်။

  

စတော့ဟုမ်း မြို့တော်ခန်းမမှ ၃၆၀ ဒီဂရီ ပတ်လည် ရိုက်ကူးထားသောပုံစတော့ဟုမ်း မြို့တော်ခန်းမမှ ၃၆၀ ဒီဂရီ ပတ်လည် ရိုက်ကူးထားသောပုံ

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃)
ဒါးတန်း ဦးသန့် ကိုယ်ရေးအကျဉ်း
-----------------------------

ဒါးတန်း ဦးသန့် 
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၆၈ တပို့တွဲလဆန်း ၆ ရက်တွင် အဖ သစ်ကုန်သည် ဦးစိုး၊ အမိ ဒေါ်ပုတို့က မန္တလေး ဒါးတန်းအရပ်၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
အေဒီ ၁၉၂၈ တွင် ဆိုင်းတန်း အရပ်မှ ဦးတော်လုံ၊ မြို့မငြိမ်းတို့နှင့် မြို့မတူရိယာအသင်းကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ မြို့မအသင်းအား ကျောထောက်နောက်ခံ ပြုခဲ့သူဟု ထင်ရှားခဲ့သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ် မတိုင်မီ အချိန်တွင် နိုင်ငံတကာ ဓာတ်ပုံပြိုင်ပွဲ တစ်ခု၌ ဒုတိယဆု ရခဲ့ဖူးသည်။
၁၉၅၆ တွင် မန္တလေးရုပ်ရှင် ကုမ္ပဏီအား တခြား စီးပွားဖက် ကိုးဦးနှင့် အတူ စတင် ထူထောင်ခဲ့သည်။
လေဘာတီ မမြရင်၏ 'ကသစ်ပန်း' သီချင်း ဓာတ်ပြား အဆုံးပိုဒ်၌ အကော်ဒီယံ သံဆန်းကို တီထွင်ခဲ့သည်။
ဂီတအနုပညာကို အထူး လေ့လာလိုက်စားခဲ့၍ ထင်ရှားခဲ့ပြီး ရုပ်ရှင် ပညာ၊ ဓာတ်ပုံ ပညာများတွင် ထူးချွန်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ မှ စ၍ အထက် မြန်မာနိုင်ငံ ဓာတ်ပုံအသင်း နာယက အဖြစ် ကွယ်လွန် အချိန်အထိ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

ဘဝနိဂုံး
--------

ဇနီးမှာ ဒေါ်အေးမြင့် ဖြစ်၍ သားသမီး ၉ ယောက် ထွန်းကားခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၆ တွင် ဒါးတန်း နေအိမ်၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ 
[1]

ကိုးကား
-------

1. ↑  လူထုဒေါ်အမာ - ပြည်သူချစ်သော အနုပညာသည်များ (ပဉ္စမအကြိမ်၊ ၁၉၉၇၊ ဒီဇင်ဘာ)
ငြိမ်းချမ်းသာယာမှုကို ပေးဟန်ဖြစ်သည်။ အဘယမုဒြာနှင့်တူသည်။ 

လက်ကို ဖူးမြင်သူ၏ဘက်သို့ (ရှေ့သို့) လှန်ပြကာ လက်ချောင်းများကို အပေါ်သို့ ထောင်ထားသော လက်ဟန်မျိုး ဖြစ်သည်။ 

ပုံစံအားဖြင့် ကူသျှန်ခေတ် မထူရာ ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကိုကြည့်ပါက ဤသန္တိဒမုဒြာဖြင့် တွေ့ရှိနိုင်ပေသည်။

မန္တလေးတောင်ပေါ်တွင် ဤမုဒြာဖြင့် ရုပ်ပွားတော်များကို တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။ ပုဂံခေတ် ဆင်းတုများနှင့် ဆေးရေးပန်းချီများတွင်လည်း ဤသန္တိဒမုဒြာကို လေ့လာတွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။ 

အသောက ဝိရာ ခေမမင်္ဂလာများကို သရုပ်ဆောင်ထားသည်။ 

ဝီရရသနှင့် သန္တရသတို့ကို ပေါ်လွင်စေသည်။ 

ဝီရိယပါရမီ, ခန္တီပါရမီ, ဥပေက္ခာပါရမီ, မေတ္တာပါရမီစခန်းများသို့ ရည်ညွှန်း ပုံဆောင်ပြထား ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ 

ဤသန္တိဒမုဒြာပါရှိသော ရုပ်ပွားဆင်းတုကို ကိုးကွယ်လျှင် ဘေးရန်ကင်းခြင်း, ငြိမ်းချမ်းသာယာခြင်း, စည်းစိမ်ကျက်သရေတိုးပွားခြင်း, ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ကျန်းမာချမ်းသာခြင်း, တရားထူးကိုရရှိခြင်း, သိဒ္ဓိပေါက်ခြင်း, ဆုတောင်းပြည့်ခြင်း, အကျိုးထူးများကို ရရှိနိုင်သည်ဟု တန္တရာယာန ကျမ်း ဂန်များ၌ာပြဆိုထားပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  SANTIDA MUDRĀ (see also Abhaya Mudrā) DHI. .250.
2. 1 2  စဝ်ထွန်းမှတ်ဝင်း မဟာဝိဇ္ဇာ (ရန်ကုန်)၊ မဟာဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး (ဟားဗဒ်) အထက်တန်း သုတေသန ပညာရှင်ဘွဲ့ (ဟားဗဒ်) ညွှန်ကြားရေးမှူး၊ သုတေသနနှင့် ကျမ်းပြုဌာနခွဲ သာသနာရေး ဦးစီးဌာန။ *မြန်မာ့ရိုးရာ ပဋိမာ သိပ္ပံပညာ*။
**ဆန်တီယားဂိုမြို့** (အင်္ဂလိပ်: **Santiago**; /ˌsæntiˈɑːɡoʊ/, US also /ˌsɑːn-/; စပိန်ဘာသာစကား: [sanˈtjaɣo])သည် တောင်အမေရိကတိုက်ရှိ ချီလီနိုင်ငံ၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။ အန်းဒီးတောင်တန်းအနောက်ဘက် သွယ်လျားသော ချီလီနိုင်ငံ၏ အလယ်ပိုင်းတွင်ရှိသည်။ အကျယ်အဝန်းမှာ စတုရန်းမိုင် ၈ မိုင်မျှရှိ၍ လူဦးရေ ၆,၂၆၉,၃၈၄ ဦး (၂၀၁၇ သန်းခေါင်စာရင်း)ရှိ၏။ မြို့တည်နေပုံမှာ အန်းဒီး တောင်စဉ်တန်းနှင့် ပစိဖိတ်ကမ်းခြေ တောင်တန်းတို့အကြားရှိ သာယာလှပသောတောင်ကြားတွင် ပင်လယ်ရေပြင်ထက် ၁၇ဝ၆ ပေမျှမြင့်သော ကုန်းထက်၌ တည်နေသည်။ ပင်လယ်ဆိပ်ကမ်းမြို့ဖြစ်သော ဗယ်လပရိုက်ဇိုမြို့ အရှေ့တောင်ဘက် ၁၁၆ မိုင် အကွာတွင်ရှိသည်။

ဆန်တီယားဂိုမြို့တော်သည် တောင်အမေရိကတိုက်တွင် အလှဆုံးသော မြို့ဖြစ်၏။ တောင်အမေရိကတိုက်တွင် စတုတ္ထမြို့ကြီးတစ်မြို့လည်း ဖြစ်သည်။ မြို့ထဲတွင် ကြီးကျယ်လှပသော ဥယျာဉ်ပန်းခြံကြီးများရှိရာ၊ မြို့၏သာယာခြင်းကို ပိုမိုတင့်တယ်စေသကဲ့သို့ရှိသည်။ မိုးရွာနည်းပါးသောဒေသဖြစ်၍၊ ထိုဥယျာဉ်၊ ပန်းခြံများကို ဆည်မြောင်းစနစ်ဖြင့် ရေသွင်းပေးရလေသည်။ မြို့တော်တွင် ဘုရားရှိခိုးကျောင်းကြီးများ၊ ၁၈၄၂ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်သော ချီလီတက္ကသိုလ်၊ သမ္မတ အိမ်တော်၊ နိုင်ငံတော်ဥပဒေပြုအဖွဲ့ တည်ရာဌာန၊ နိုင်ငံတော်ပြတိုက်၊ နိုင်ငံတော်စာကြည့်တိုက်နှင့် အခြားအဆောက်အအုံကြီးများ ရှိ၏။ အကျယ်အဝန်းဖြောင့်တန်းသော လမ်းကျယ်ကြီးများလည်းရှိရာ၊ ထိုအထဲတွင် အလာမေဒါလမ်းမကြီးကား အကျော်ကြားဆုံးဖြစ်လေသည်။ ထိုလမ်းမကြီးမှာ အရှေ့နှင့် အနောက်ဖြတ်သန်းလျက်ရှိရာ၊ လမ်းဘေးတွင် သစ်ပင်ကြီးများစိုက်ထား၍၊ ရေတစ်သွင်သွင် စီးဆင်းနေသော တူးမြောင်းကလေး များလည်း ရှိ၏။ ရေပန်းများ၊ ရုပ်လုံး ရုပ်တုများလည်းရှိသေးသည်။ မြို့လယ်ခေါင်တွင် ဆန်တာလူရှာ တောင်ကုန်းရှိ၍၊ အရှေ့ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်တို့တွင်လည်း တောင်ကြီးများရှိသဖြင့် နေဝင်ချိန်တွင် အခြားမည်သည့်မြို့တွင်မျှ မမြင်မတွေ့နိုင်သော ကြည်နူးသာယာလှသည့် ရှုမျှော်ခင်းကို ဆန်တိယားဂိုမြို့၌ တွေ့မြင်နိုင်ပေသည်။

ယင်းဆန်တိယားဂိုမြို့ကို တောင်အမေရိကတိုက်ရှိ အခြား နာမည်တူ မြို့များနှင့်ကွဲပြားစေရန်၊ ဆန်တိယားဂို သေချီလေ (ဝါ) ချီလီရှိ ဆန်တိယားဂိုမြို့ဟူ၍လည်း ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Sub-national HDI။ Area Database - Global Data Lab (in en)။ 15 October 2021 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  26 October 2021 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  မြန်မာနိုင်ငံဘာသာပြန်စာပေအသင်း (၁၉၆၀)။ "*ဆန်တီယာဂိုမြို့*"။ in စွယ်စုံကျမ်းစာတည်းအဖွဲ့ (ed.)။ *မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း*။ **၄** (ပထမအကြိမ် ed.)။ ဟေဇယ်၊ ဝပ်ဆင်နှင့် ဗိုင်းနေး ပုံနှိပ်လုပ်ငန်း၊ အင်္ဂလန်။: စာပေဗိမာန်။
သန့်ရှင်းသောတြိနတိကသီဒြယ်၊ ၂၀၁၅ ခုနှစ်
သန့်ရှင်းသောတြိနတိကသီဒြယ်၊ ၁၉၈၀
**သန့်ရှင်းသောတြိနတိကသီဒြယ်** (အင်္ဂလိပ်: Holy Trinity Cathedral) သည် ရန်ကုန်မြို့၊ လသာမြို့နယ်၊ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းလမ်းပေါ် (ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းဈေးဘေးနား) တွင် တည်ရှိသည့် ချတ်ကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

ဤကျောင်းတော်ကို မက်ဒရက်အခြေစိုက် ဗိသုကာပညာရှင်ဖြစ်သည့် Robert Chisholm က ဒီဇိုင်းရေးဆွဲခဲ့သည်။ နွေးထွေးစိုထိုင်းသည့် ရာသီဥတုအခြေအနေများနှင့် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် ဤကျောင်းတော်ကို ဆောက်လုပ်ထားသည်။. တည်ဆောက်မှုများကို ၁၈၈၆ ခုနှစ်တွင် စတ်ခဲ့သည်။ ကျောင်းတော်၏ အောက်ခံကျောက်ကို အိန္ဒိယမင်းသမီး Lord Dufferin က အုတ်မြစ်ချခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ၁၈၉၄ ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။ ပိုက်ဆက်သွယ်မှုသည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းက ပျက်စီးသွားခဲ့ရသည်။ ၎င်းကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်မှုများ လုပ်ဆောင်မှုမရှိခဲ့ဘဲ လျှပ်စစ်အစားထိုးပြင်ဆင်မှုများ လုပ်ဆောင်ခဲ့သသည်။ ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် မှန်စီရွှေချပြတင်းပေါက်များကို ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။ ဤကျောင်းတော်သည် ရန်ကုန်၏ အမွေအနှစ်စာရင်းတွင် ပါဝင်သည်။  ဤကျောင်းတော်သည် ယခင်က သာသနာပြုကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည့် အ.ထ.က (၁) - ပန်းဘဲတန်း (ယခင် - စိန့်မေရီကျောင်း) ဘေးတွင် တည်ရှိသည်။

ကသီဒြယ်ချတ်ကျောင်းတော်၊ ရန်ကုန်
လက်ရှိ ကျောင်းတိုက်ကို အုပ်ချုပ်နေသူမှာ Very Rev'd Reginald Bennett ဖြစ်သည်။ Very Rev'd Reginald Bennett သည် ရန်ကုန်မြို့၊ အင်းလျားလမ်း၊ အမှတ် ၁၀၄ ရှိ ဟိုလီခရော့ကောလိပ်၏ ကျောင်းဆရာတစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။ ဗြိတိသျှအုပ်စိုးနေစဉ်ကာလအတွင်း ဤကျောင်းတော်သည် ဗြိတိသျှစစ်တပ်နှင့် သမိုင်းကြောင်းအရ ခိုင်မြဲသည့် ပတ်သက်မှု ရှိခဲ့သည်။ ငယ်ရွယ်သည့်စစ်သားများအား အမှတ်တရအနေဖြင့် နံရံများတွင် ဂီတအမှတ်အသားများစွာ ရှိသည်။ သို့သော်လည်း ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ဥယျဉ်များရှိသော်လည်း မြေမြှုပ်သင်္ဂြိုဟ်ခြင်းမျိုး မရှိပေ။

အဆောက်အဦနှင့် အမှတ်တရများ
-------------------------

ဤကျောင်းတော်ကို နီညိုရောင်အုတ်များဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည်။ ၎င်းကို W.H. Jackson သည် အင်္ဂလိပ်သာသာနာပြုကျောင်းတစ်ခုအဖြစ် စတင်ခဲ့ပြီး မျက်မမြင်ကလေးငယ်အများအတွက် ကျောင်းအဖြစ် ၁၉၁၇ ခုနှစ်မှ သေဆုံးချိန် ၁၉၃၁ အထိ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Morris၊ Jan; Robert Fermor-Hesketh (1986)။ *Architecture of the British Empire*။ Vendome Press။ p. 176။
2. ↑
3. ↑
4. ↑  James၊ Richard Rhodes (2007)။ *The Road From Mandalay: A Journey in the Shadow of the East*။ AuthorHouse။ p. 293။ ISBN 978-1-4343-1224-2။
5. ↑  မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ။ 22 August 2007 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  27 June 2021 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
6. ↑  Holy Trinity Cathedral (18 April 2018)။  26 December 2019 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
ပက်ဒ်စတိုး ဆိပ်ကမ်း
**ပက်ဒ်စတိုး** သည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ ကွန်းဝေါလ်စ် မြောက်ဘက် ကမ်းရိုးတန်းရှိ မြို့တစ်မြို့ နှင့် ငါးဖမ်းဆိပ်ကမ်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကမ်မဲလ်မြစ်ဝ၏ အနောက်ဘက် မြစ်ကမ်းပါးတွင် တည်ရှိပြီး ဝိတ်ဒ်ဘရစ်ချ်မြို့၏ အနောက်မြောက်ဘက် ၅ မိုင် (၈.၀ ကီလိုမီတာ) အကွာ၊ ဘော့တ်ဒ်မင်းမြို့၏ အနောက်မြောက်ဘက် ၁၀ မိုင် (၁၆ ကီလိုမီတာ) အကွာ၊ နယူးကီးမြို့ ၏ အရှေ့မြောက်ဘက် ၁၀ မိုင် (၁၆ ကီလိုမီတာ) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ၂၀၀၁ ခုနှစ် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း၏ လူဦးရေစာရင်းအရ ပက်ဒ်စတိုးတွင် လူဦးရေ ၃,၁၆၂ ဦး ရှိခဲ့ပြီး  ၂၀၁၁ ခုနှစ် လူဦးရေ စာရင်းအရမူ လူဦးရေ ၂,၉၉၃ သို့ လျော့ကျသွားသည်။  ပက်ဒ်စတိုး အမည်နှင့် မဲဆန္ဒနယ် တစ်ခုလည်း ရှိပြီး မဲဆန္ဒနယ်တွင်မူ ထရီဗို့စ်ဟတ်ဒ် အထိ ပါဝင်ကာ မဲပေးနိုင်သူ ၄,၄၃၄ ဦး ရှိသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Parish population for North Cornwall district Archived 7 March 2005 at the Wayback Machine. Cornwall County Council and ONS, 2001
2. ↑  Parish population 2011။ 2 April 2015 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  10 February 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  Ward population 2011 census။ 2 April 2015 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  10 February 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
သန့်လေးသန့် စီမံချက်ဆိုသည်မှာ မြို့ရွာနှင့် ကျေးလက်ဒေသတို့တွင် အစားအစာသန့်ရှင်းခြင်း၊ ရေသန့်ရှင်းခြင်း၊ လက်သန့်ရှင်းခြင်းနှင့် အိမ်သာသန့်ရှင်းခြင်းတို့အတွက် စီမံကိန်းဖြစ် ဆောင်ရွက်သည့် လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်း စီမံချက်တွင် ယူနီဆက်၊ ဗဟိုကျန်းမာရေးပညာဌာနနှင့် အစိုးရမဟုတ်သည့် အဖွဲ့အစည်းများသည် ပူးပေါင်းပါဝင်ကြသည်။

သန့်လေးသန့်ဆိုသည်မှာ အစားအစာသန့်ရှင်းခြင်း၊ ရေသန့်ရှင်းခြင်း၊ လက်သန့်ရှင်းခြင်းနှင့် အိမ်သာသန့်ရှင်းခြင်းတို့ကို ခေါ်ဆိုသည့် အတိုကောက်အခေါ်ဖြစ်သည်။ ယင်း သန့်လေးသန့်အပြင် ပတ်ဝန်းကျင်သန့်ရှင်းရေးကိုပါ နောက်ပိုင်းတွင် ထည့်တွင်းပြောဆိုလာပြီး တချို့သော နေရာများတွင် သန့်ငါးသန့်ဟု ပြောဆို သုံးနှုန်းလေ့ရှိသည်။

အစားအစာသန့်ရှင်းခြင်း
---------------------

အကျယ်တဝင့် ဖော်ပြထားသောဆောင်းပါး - အစားအစာသန့်ရှင်းခြင်း
အစားအစာသန့်ရှင်းခြင်းဆိုသည်မှာ ရေကောင်းရေသန့်ရှိမှ၊ တစ်ကိုယ်ရည် သန့်ရှင်းရေးရှိမှ၊ ယင်လုံအိမ်သာရှိမှ အကျိုးဖြစ်ထွန်းနိုင်သည့် သန့်လေးသန့်ထဲမှ အရေးအကြီးဆုံး အနှစ်ချုပ် ဖြစ်သည်။

ရေသန့်ရှင်းခြင်း
----------------

အကျယ်တဝင့် ဖော်ပြထားသောဆောင်းပါး - ရေသန့်ရှင်းခြင်း
သန့်ရှင်းသော သောက်သုံးရေသည် အနည် အမှုန် ကင်းရသည်။ အရောင် အဆင်း၊ အနံ့ အရသာ ကင်းရသည်။ ကျန်းမာရေး ထိခိုက်စေသော ပိုးများနှင့် ဓာတ်သတ္တုများ ကင်းရမည်။ အနည် အမှုန်များတွင် ရောဂါပိုးများ ခိုကပ်နေသည်။ သံဓာတ်၊ ထုံးဓာတ်ကဲ့သို့ ဓာတ်သတ္တုများလည်း ပါရှိနေသည်။ ယင်းကြောင့် ကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်နိုင်သည်။

လက်သန့်ရှင်းခြင်း
-----------------

အကျယ်တဝင့် ဖော်ပြထားသောဆောင်းပါး - လက်သန့်ရှင်းခြင်း
လက်တွင် ကပ်ပါလာနိုင်သည့် မစင်အညစ်အကြေး အနည်းငယ်(တစ်ဂရမ်)တွင် လူတို့ကို ရောဂါဖြစ်ပြီး သေစေနိုင်သော ဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါပိုး ၁၀ သန်း၊ ဘက်တီးရီးယား ရောဂါပိုးပေါင်း ၁ သန်း၊ ကပ်ပါးရောဂါပိုးပေါင်း(ဥပမာ-သန်ကောင်၊ ဝမ်းကိုက်ပိုး) ၁ ထောင်နှင့် ကပ်ပါးရောဂါပိုး ဥပေါင်း(ဥပမာ-သန်ဥ) ၁ ရာ ပါဝင်သည်။ ကလေးမစင်သည်လည်း လူကြီးမစင်နည်းတူ ရောဂါပိုးများ ပါဝင်နေသည်။ လက်တွင်သာမက ငွေစက္ကူ၊ တံခါးလက်ကိုင်နှင့် ပန်းကန် ခွက်ယောက်များတွင်ပင် လူ့မစင်မှ ရောဂါပိုးများစွာ ကပ်ငြိနေနိုင်သည်။

အိမ်သာသန့်ရှင်းခြင်း
--------------------

အကျယ်တဝင့် ဖော်ပြထားသောဆောင်းပါး - အိမ်သာသန့်ရှင်းခြင်း
အိမ်သာသည် ယင်မလုံပဲ ယင်နှင့် မစင်ထိတွေ့နေပါက ယင်ကောင်မှ တစ်ဆင့် ဝမ်းနှင့် ပတ်သက်သည့် ရောဂါများ ကူးစက်ပြန့်ပွားနိုင်သည်။ အိမ်သာအသုံးပြုပြီးတိုင်း အိမ်သာခွက် ဇလားကို ရေဖြင့် စင်ကြယ်စွာ ဆေးကြောမှု မရှိလျှင် အိမ်သာ မသန့်ရှင်းပါ။ စနစ်မကျသော အိမ်သာများ၊ သန့်ရှင်းမှု မရှိသော အလေ့အကျင့်များကို ပြောင်းလဲပြင်ဆင်လေ့ကျင့်လျှင် ကျန်းမာရေးအတွက် အကျိုးရှိသည်။ ရပ်ရွာထဲတွင် ယင်မလုံအိမ်သာတစ်လုံးရှိရုံဖြင့် တစ်ရွာလုံးတွင် ယင်မှတစ်ဆင့် ဝမ်းနှင့် ပတ်သက်သော ရောဂါများ ကူးစက်ပြန့်ပွားနိုင်သဖြင့် ယင်မလုံသော အိမ်မှ အိမ်သာကို ယင်လုံအောင် ပြုပြင်ရန် ရပ်ရွာထဲမှ လူတိုင်းတွင် တာဝန်ရှိသည်။

ပတ်ဝန်းကျင်သန့်ရှင်းခြင်း
-------------------------

အကျယ်တဝင့် ဖော်ပြထားသောဆောင်းပါး - ပတ်ဝန်းကျင်သန့်ရှင်းခြင်း
ရောဂါဘယတို့သည် လူသားနှင့်ပတ်ဝန်းကျင်ကို အပြန်အလှန် သဟဇာတဖြစ်စွာ တည်မှီနေမှုပျက်ယွင်းလာသောကြောင့် ဖြစ်ပွားကြသည်ဟု လက်ခံယုံကြည်ကြသည်။ ကမ္ဘာကျန်းမာရေးအဖွဲ့ကြီး၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အရ ပတ်ဝန်းကျင် သန့်ရှင်းရေး ဆိုသည်မှာ လူသားတို့၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာဖွံ့ဖြိုးမှု ကျန်းမာခြင်းနှင့် အသက်ရှင်သန်မှုတို့ကို ထိခိုက်စေသော လူသား၏ ရုပ်ပတ်ဝန်းကျင်ရှိအချက်အလက်တို့အား ထိန်းချုပ်ရန်နည်းလမ်းများ ရှာဖွေဆောင်ရွက်ခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။

ကိုးကား
=======

ယူနီဆက်ဖ်၏ ပံ့ပိုးမှုဖြင့် ဗဟိုကျန်းမာရေးပညာဌာန သန့်လေးသန့် စီမံချက်မှ ထုတ်ဝေသည့် လက်ကမ်းစာအုပ်ငယ်များ
သံတော်ဆင့် ဦးသိမ်းမောင်
သတင်းစာ ဆရာကြီး **ဦးသိမ်းမောင်**ကို ၁၂၆ဝ ပြည့်နှစ် သီတင်းကျွတ် လဆန်း ၁၂ ရက် တနင်္လာနေ့တွင် မအူပင်မြို့အပိုင် မလက်တိုရွာကြီးတွင် ကျောင်းဒါယကာ ရွာသူကြီး ဦးဘိုးဆယ်၊ မမယ်မှီတို့က ဖွားမြင်ခဲ့လေသည်။

ဦးသိမ်းမောင်သည် ရန်ကုန်တွင် ပညာ ဆည်းပူးနေစဉ် ၁၂၈၁ ခုနှစ် (၁၉၂ဝ ပြည့်နှစ်) တွင် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် အက်ဥပဒေကို အကြောင်းပြု၍ တနိုင်ငံလုံး ကျောင်းသား သပိတ်ကြီး မှောက်ရာတွင် ပါဝင် ခဲ့လေသည်။ ထို့နောက် အမျိုးသားကျောင်းများ ပေါ်ပေါက်လာသော အခါ ကြည့်မြင်တိုင်တွင် ကွယ်လွန်သူ အာဇာနည် ခေါင်းဆောင်ကြီး သခင်မြ တို့နှင့်အတူ ကျောင်းဆရာ တဦးအဖြစ် တာဝန် ယူခဲ့သည်။

ထို့နောက် ၁၂၈၄ (၁၉၂၄) ခုနှစ်တွင် ကြယ်တံခွန် သတင်းစာမှ တဆင့် သူရိယသတင်းစာတိုက်သို့ ပြောင်းရွှေ့ အမှုထမ်းလေသည်။ သူရိယ သတင်းစာတိုက်သို့ ရောက်ပြီး မကြာမီမှာပင် *ရဲမြန်မာ* စာအုပ်ကို ရေးသား ပြုစုလေသည်။ ထို့နောက် ဆက်လက်၍ စာအုပ်ပေါင်း အမြောက်အမြားကို ရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့လေသည်။ *သတင်းစာဆရာ* ဟူသော အမည်ဖြင့် သတင်းစာ ပညာနှင့် ပတ်သက်သော ပညာပေး စာအုပ်ကို မြန်မာဘာသာဖြင့် ပထမဆုံး ထုတ်ဝေ ပြုစုခဲ့သည်။

ဂျပန်ခေတ်က ပထမဆုံး စာဆိုတော်နေ့ကို ကျင်းပနိုင်ရန် ကြိုးပမ်းသူ တဦးဖြစ်ပြီး၊ စာဆိုတော်နေ့ကို စတင် ကျင်းပခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ စာရေးဆရာ အသင်း ပထမဆုံး ဥက္ကဋ္ဌ၊ သတင်းစာ ဆရာအသင်း ဥက္ကဋ္ဌ၊ မြန်မာနိုင်ငံလုံး ဆိုင်ရာ ပုံနှိပ် ထုတ်ဝေသူများ သမဝါယမ အသင်း ဥက္ကဋ္ဌ စသည်ဖြင့် စာပေနယ်နှင့် ပတ်သက်သော အဖွဲ့အစည်းများတွင် တာဝန်ယူ၍ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

စစ်ပြီးခေတ်တွင် သံတော်ဆင့် သတင်းစာကို စတင် တည်ထောင် လုပ်ကိုင်သည်။ ၁၃၂၁ (၁၉၅၉) ခုနှစ်တွင်မူ သက်ဆိုင်ရာမှ တာဝန်ပေးချက် အရ မြဝတီ မဂ္ဂဇင်းတွင် ၂ နှစ်တိတိ အယ်ဒီတာချုပ် အဖြစ် အမှုထမ်းပြီး နောက်တွင် အငြိမ်းစား ယူခဲ့သည်။

အငြိမ်းစား ယူပြီးသည့် နောက်တွင်မူ ကျန်းမာရေး အခြေအနေမှာ ကောင်းကောင်းမွန်မွန် မဟုတ်တော့ပေ။ သို့ရာတွင် စာပေ၊ ဝတ္ထု၊ ဆောင်းပါးများကိုမူ ကြိုးကြားကြိုးကြား တတ်စွမ်းသမျှ ရေးသား နေရှာ ခဲ့ပေသေးသည်။ နောက်ဆုံး ပြုစု ရေးသားသော စာအုပ်မှာ *ရန်ကုန်သမိုင်း* ဖြစ်၏။ ယင်းသို့ နေရင်းမှ ရန်ကုန်မြို့ မင်္ဂလာဒုံ စစ်ဆေးရုံတွင် ၁၃၂၈ ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လဆုတ် ၂ ရက် သောကြာနေ့တွင် ကွယ်လွန် သွားရှာခဲ့လေ သတည်း။

ပြုစု ရေးသားသော စာအုပ် စာတမ်းများမှာ
------------------------------------

ရဲမြန်မာ၊ မင်းရဲကျော်စွာ၊ မဟာဗန္ဓုလ၊ ဘုရင့်နောင်၊ အလောင်းဘုရား၊ ဗညားနွဲ့၊ ရာဇသင်္ကြံ၊ သတင်းစာဆရာ၊ ဂီရိရတနာ ဆောင်းပါးမဟာ၊ ပန်တော်ဦး၊ သာသနာ ငါသာပြုရလျှင်၊ ကိုယ်တွေ့ယိုးဒယား၊ ကျော်ပုဂံ၊ ရွှေပြည်သာယာ အဖြည့်ခံစာ၊ ဘိုးရာဇာ အတ္ထုပ္ပတ္တိ၊ ပုဂံခေတ်ယဉ်ကျေးမှု၊ ပဲခူး မဟာစေတီသမိုင်း၊ ပင်တိုင်စံနှင့် သူရဲကောင်း၊ ရန်ကုန် ရာဇဝင်သမိုင်း၊ ရဲတပ်သမိုင်း (စာမူ)၊ လက်ဖက်ရည်ကြမ်းဝိုင်း၊ ရာဂ ဗွက်အိုင်၊ သိန်းခုနစ်ထွေ (ဝတ္ထု)၊ လူရုက္ခစိုး (ဝတ္ထု)၊ ဂျော်ဂွတ်တဲ့မေမေ စသည်တို့ပင် ဖြစ်လေသည်။

ကျမ်းကိုး
---------
**သီရိသုနန္ဒာမဟေ**ဘွဲ့ခံ **မိုးနဲမိဖုရား**သည် ရတနာပုံပထမနန်းစံ မင်းတုန်းမင်းတရားကြီး၏ မိဖုရားတစ်ပါးဖြစ်သည်။ ကုန်းဘောင်ဆက်မဟာရာဇဝင်၌မူ ဖခင်မိုးနဲစော်ဘွားကို အစွဲပြု၍ **မိုးနဲစော်ဘွားသမီး**ဟု ရည်ညွှန်းသည်လည်း ရှိသည်။ မိုးနဲမိဖုရားသည် လဲချားမိဖုရား၊ သီပေါမိဖုရား၊ သန္နီမိဖုရား၊ ကျိုင်းတောင်မိဖုရားတို့နှင့်အတူ မင်းတုန်းမင်း၏ ရှမ်းမိဖုရား ငါးပါးအနက် တစ်ဦးအပါအဝင်ဖြစ်ပြီး၊ ကုန်ဘောင်ခေတ်လွန်အထိ သက်ရှိထင်ရှားကျန်ရစ်သူ မိဖုရားကြီးလည်း ဖြစ်သည်။ 

၁၈၅၄ ခု ဇွန်လ ၁၆ ရက်နေ့၊ မင်းတုန်းမင်း၏ ဥကင်တော်ဖွင့်မင်္ဂလာတွင် သီရိသုနန္ဒာမဟေဘွဲ့ဖြင့် မိဖုရားလတ်ရာထူး ချီးမြှောက်ခံရသည်။ 

၁၈၆၀ ခု စက်တင်ဘာလ ၃ ရက်၊ ညဉ့် တစ်ချက်တီးကျော် ငါးမောင်းအချိန်တွင် သမီးတော်တစ်ပါး ဖွားမြင်သော်လည်း သုံးရက်ရှိလျှင်လွန်လေသည်။

သီပေါမင်းနန်းတက်အပြီး ၁၈၇၈ နိုဝင်ဘာလ ၁၈ ရက်တွင် အနောက်စမုတ် ပွဲတက်ဆောင် ပဒုမာသနပလ္လင်ရှေ့၌ အခြားမိဖုရားဟောင်းများ၊ မင်းသမီးများနှင့်အတူ သစ္စာတော်အပေးခံရသည်။ 

၁၈၈၃ ခု နိုဝင်ဘာ ၂၅ တွင် (ဖခင်အရိုက်အရာဆက်ခံသော) မောင်ဖြစ်သူ မိုးနဲစော်ဘွားသည် ရွှေဖဝါးတော်အောက် အခစားမဝင်၊ ထင်ယောင်ထင်မှား ကြံစည်သဖြင့် အစ်မဖြစ်သူ မိုးနဲမိဖုရား ထောင်တွင်အထားခံရသေးသည်။

ကိုးကား
-------

* မောင်မောင်တင်၊ ဦး (အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄)။ ကုန်းဘောင်ဆက် မဟာရာဇဝင်တော်ကြီး (တ)။ စတုတ္ထအကြိမ်။ ရန်ကုန်၊ တက္ကသိုလ်များ သမိုင်းသုတေသနဌာန၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်။
**ဆတ်ကျွဲ**ကို ဝိုင်းလ်ဒီးဘီးစ် ဟုလည်းကောင်း၊ နူး‌ ဟုလည်းကောင်း ခေါ်တွင် သည်။ နူး‌တောဆိတ်၊ နူး‌သမင် စသည်ဖြင့်လည်း ခေါ်တွင်သည်။ ဘိုဗီးဒီးမျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သည်။ မျိုးစိတ်နှစ်မျိုး ရှိသည်။ ဆတ်ကျွဲနက်နှင့် ဆတ်ကျွဲပြာတို့ ဖြစ်သည်။

အမည်ရင်းမြစ်
------------

ဝိုင်းလ်ဒီးဘီးစ် ဟူသောအမည်သည် ဒတ်ချ်  ဘာသာစကားဖြင့် နွားရိုင်းဟု ဆိုလိုသည်။ နူး‌ဟူသော အမည်မှာမူ ခွိုင်ခွိုင်လူမျိုးများက ခေါ်ဆိုသောအမည် ဖြစ်သည်။

အလေ့စရိုက်
----------

ဆတ်ကျွဲသည် အလွန်ထူးခြားသည်။ အခြား‌တောဆိတ်(အန်တီလုပ်)တို့ကဲ့သို့ ‌သေးသွယ်‌သော ‌ခြေ‌ထောက်နှင့် ခွာများရှိသည်။ ဦး‌ခေါင်းသည် ကျွဲဦး‌ခေါင်းနှင့်တူသည်။ လည် 
ဆံ‌မွေးနှင့် မြင်းမြီးကဲ့သို့ အမြီးလည်းပါရှိသည်။ လည်ပင်းပတ်လည်နှင့် နှာ‌ခေါင်း၊ ပါးစပ်တို့တွင် အ‌မွေးကြမ်းများရှိသည်။ ဆတ်ကျွဲတို့သည် အလွန်ရန်မူတတ်သည့် ‌တောဆိတ်မျိုးဖြစ်သည်။

တွေ့ရှိရာဒေသ
------------

**ဆတ်ကျွဲ**ကို ကင်ညာ၊ တန်ဇန်းနီးယား၊ တောင်အာဖရိက၊ ဘော့ဆွာနာ၊ ဇမ်ဘီယာ၊ ဇင်ဘာဘွေ၊ ဆွာဇီလန်၊ လီဆိုသို၊ မိုဇမ်ဘစ်၊ အင်ဂိုလာ၊ နမီးဘီးယားနိုင်ငံများတွင် တွေ့ရသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Benirschke, Kurt (2002). "Wildebeest, Gnu". Comparative Placentation. Retrieved 25 March 2014.
2. ↑  "Gnu". Merriam-Webster. Retrieved 14 January 2014.
3. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ (၅)
**မြေငူကျွန်း**သည် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်တွင်းတွင် တည်ရှိသည့် ကျွန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် ပါဝင်သည့် ကျွန်းတစ်ခုဖြစ်ကာ စစ်တွေမြို့၏ တောင်ဘက် ၅ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိပြီး အရှေ့ဘက်ရှိ ပိန္နဲချောင်းကျွန်းနှင့် ၂ ကီလိုမီတာခန့်ကျယ်သော ရေလက်ကြားဖြင့် ပိုင်းခြားထားသည်။

ပထဝီဝင်
-------

မြေငူကျွန်းသည် ရခိုင်ပြည်ရှိ ဖရုံကာကျွန်းများအနက် အနောက်ဘက် အစွန်ဆုံး ကျွန်းလည်းဖြစ်သည်။ မြေငူကျွန်းသည် ၃၃ ကီလိုမီတာရှည်လျားကာ အကျယ်မှာ ၃.၈ ကီလိုမီတာခန့်ရှိသည်။ မြငူကျွန်းတွင် ရွာပေါင်း ၂၂ ရွာရှိသည်၊ ကျွန်း၏ တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် ကုလားသိမ်ရွာနှင့် မြောက်ဘက်ပိုင်းတွင် သဲခုံရွာတို့ တည်ရှိသည်။ ပြိုင်းတောင်ကျေးရွာအုပ်စု၊ပြိုင်းတောင်ကျေးရွာသည်‌ေမြငူကျွန်းတွင်လူဦးရေအများဆုံးနေထိုင်သောကျေးရွာဖြစ်သည်။ ကျွန်းမြောက်ဖျားပိုင်း သဲခုံသောင်ပေါ်တွင် တည်ရှိသော သဲခုံရွာသည် နှစ်စဉ် ပင်လယ်ရေ တိုက်စားမှုကြောင့် ရွာတည်နေရာ အကျယ်အဝန်းမာ ဖြည်းဖြည်းချင်း တိုက်စားရေမြုတ်လာနေသည်။ 
မြေငူကျွန်းအား အရှေ့နှင့်အနောက်ကို တောင်တန်းမှနေရာယူထားသည်ကျွန်း၏ တောင်ပိုင်းနှင့် မြောက်ပိုင်းကို ကုန်းလမ်းခရီးဖြင့် သွားလာနိုင်ရန်အလို့ငှာ မြေသားလမ်း ဖောက်လုပ် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ 
ကျွန်း၏အရှေ့ဘက်တွင်ရွာချင်းစပ်ဖေါက်လုပ်ထားသောမြေသားလမ်းမရှိသောကြောင် ရေလမ်းသာအသုံးပြုနေရသည်။

ကိုးကား မြေငူကျွန်းသားများ
--------------------------

1. ↑  Explore Pyaingdaung in Myanmar

ပြင်ပလင့်ခ်များ
---------------

* မြေငူကျွန်းတည်နေရာ  Archived 26 April 2012 at the Wayback Machine.

| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ |
| --- |
| 
* အပေါ်ရဲကျွန်း
* ဘဲအင်းကျွန်း
* ဘီလူးကျွန်း
* Calventuras Islands
* မာန်အောင်ကျွန်း
* ကိုကိုးကျွန်း
* Da-that Island
* သမီးလှကျွန်း
* Double Island
* ခေါင်းဆေးကျွန်း
* ဂွကျွန်း
* ကိုင်းသောင်ကျွန်း
* ကလဂုတ်ကျွန်း
* Kokunye Kyun
* ကျွန်းကြီးကျွန်း
* Magyi Island
* မော့စကော့ကျွန်းများ
* မြေငူကျွန်း
* မြင်းကြီးကျွန်း
* နံ့သာကျွန်း
* အုန်းကျွန်း
* Pazin Kyun
* Polaunggyi Kyun
* Pontamau
* Preparis
* ရမ်းဗြဲကျွန်း
* သင်္ဘောကျွန်း
* Unguan
* ဝကျွန်း
* ဇလပ်တောင်ကျွန်း
* မြိတ်ကျွန်းစု
* Auriol Island
* Bentinck Kyun
* ခရစ္စတီးကျွန်း
* ဒေါင်းကျွန်း
* ကွမ်းသီးကျွန်း
* ကတန်ကျွန်း
* Kanmaw Kyun
* လမင်းကျွန်း
* လန်ပိကျွန်း
* လက်စွပ်အော်ကျွန်း
* မလိကျွန်း
* ငွေကျွန်း
* Sabi Island
* စခန်းသစ်ကျွန်း
* တနင်္သာရီကျွန်း
* သူဌေးကျွန်း
* သံကျွန်း
* သရောသဟန်ကျွန်း
* ဇဒတ်ကြီးကျွန်း
* ဂေါ်ရင်ဂျီကျွန်း

 |
| 
* မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်
* ကပ္ပလီပင်လယ်

 |
**အင်ရှာအလ္လာဟ်** (အာရပ်: ان‌شاءالله) သည် အာရပ်ဘာသာစကား (အာရဘီ) မှ စကားစု တစ်ခုဖြစ်၍ "ဘုရားရှင်၏ စိတ်ဆန္ဒ၊ အလို" (သို့) "ဘုရားရှင် အလိုရှိက" ဟူသောအနက်ရှိသည်။

ဤစကားစုကို များသောအားဖြင့် မွတ်စလင်များ၊ အာရပ်ခရစ်ရှန်များနှင့် အခြားဘာသာတရားရှိ အာရပ်စကားပြောဆိုသူများက သုံးနှုန်းကြ၍ အနာဂတ်တွင်ဖြစ်မည့်ကိစ္စရပ်များကို ရည်ညွှန်းရာ၌ သုံးစွဲကြ၏ ။ ဘုရားသခင်သာ အလိုမရှိပါက မည်သည့်အရာမျှမဖြစ်ပျက်နိုင်၊ ဘုရားရှင်၏ စိတ်ဆန္ဒသည် လူသားများ၏ စိတ်ဆန္ဒထက် သာလွန်ကြီးမြတ်ပေသည်ဟူသော ယုံကြည်ချက်ကို ဖော်ပြပေးသည်။

ဤစကားစုသည် စကားစပ်သဘောအရ ပြောင်းပြန်သဘောလည်း ရှိနိုင်သည်။ ညွှန်းဆိုသည့်သဘောမှာ မည့်သည့်အရာမျှဖြစ်မြောက်မည်မဟုတ်ဘဲ ဘုရားရှင်လက်တွင်းသို့သာ ဝကွက်အပ်ရန် ဟူသော အနက်ရှိပြီး ရံခါ ဖိတ်ကြားမှုများကို ငြင်းဆန်ရန်အတွက်လည်း အပျော့သဘောမျိုး သုံးစွဲနိုင်သည်။.

ဤဝေါဟာရကို အစ္စလာမ်ဘာသာ၏ ကိုရမ်ကျမ်းတွင်ဖော်ပြထားကာ ကိစ္စရပ်တစ်ခုကို မစတင်မီ အလ္လာဟ်၏ နာမတော်ဖြင့် အောင်မြင်ရန် အစပြုခြင်းဖြစ်ပေသည်။ ၎င်းစတင်ခြင်းသည်လည်း ဧကန်မလွဲ အမှန်ပင်အောင်မြင်မှုရရှိလိမ့်မည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရရှိ၏ ။

ကိုးကား
-------

1. ↑   "*Inshallah*: Religious invocations in Arabic topic transition"  (June 2010). *Language in Society* **39** (3): 357–382. doi:10.1017/S0047404510000199.
2. 1 2  John L. Esposito, ed. (2014)။ "Insha Allah"။ *The Oxford Dictionary of Islam*။ Oxford: Oxford University Press။ doi:10.1093/acref/9780195125580.001.0001။ ISBN 9780195125580။
3. ↑  Anthony Shadid။ "Allah – The Word"၊ 11 January 2010။
4. ↑  Ismail၊ Aymann (2020-09-30)။ The One-Word Mystery of the Presidential Debate That Roused Muslims (and Right-Wing Bloggers) (in en)။  2020-09-30 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
5. ↑  Abdur Rashid Siddiqui (2015-12-10)။ *Qur'anic Keywords: A Reference Guide*။ Kube Publishing Ltd.။ ISBN 9780860376767။
ပက်ပုန်း (ထိုင်း: พัฒน์พงศ์) သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဘန်ကောက်၊ ဘန်ရက် (Bang Rak) ခရိုင်တွင် ရှိသည်။ ဘန်ကောက်၏ လိင်လုပ်ငန်းတို့၏ အချက်အရာ မီးနီလင်းရပ်အဖြစ် ကမ္ဘာသိကျော်ကြားသော နေရာဖြစ်သည်။ နိုင်ငံခြားသားများကို ရည်ရွယ်၍ လုပ်ငန်းထူထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ညဈေးတန်းလည်း ရှိသည်။

နေရာ အခင်းအကျင်း
----------------

ပက်ပုန်း(၁)လမ်း သည် ပင်မလမ်းဖြစ်ပြီး မတ်တပ်ဆိုင် အမျိုးမျိုး ဖွင့်ထားသည်။ (၂)လမ်းသည်လည်း ထူးမခြားနားပင်။ ဂျရူဝန်လမ်း (ပက်ပုန်း(၃)လမ်း / ဆီလွမ်(၄)လမ်း) တွင်မူ မိန်းမလျာများကို တွေ့နိုင်သည်။ သာနီယာလမ်း၌မူ ဈေးမြင့် မတ်တပ်ဆိုင်များ ရှိသည်။

နောက်ခံသမိုင်း
--------------

ထိုနယ်မြေအား မူလပိုင်ဆိုင်သော ဟိုင်နန်ကျွန်းမှ ပက်ပုန်းပါနစ် မိသားစုကို အစွဲပြု၍ ပက်ပုန်းဟု ခေါ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုသူက ၁၉၄၆ ခုတွင် မြေကို စဝယ်သည်။ မူလက မြို့စွန်ရှိ မြေရိုင်းသာ ဖြစ်သည်။ တူးမြောင်းငယ်တစ်ခုနှင့် သစ်လုံးအိမ်တစ်လုံးသာ ရှိသည်။ ထိုမိသားစုက ပက်ပုန်း(၁)လမ်း ဖောက်ကာ လမ်းဘေးဝဲယာကို ဆိုင်များအဖြစ် အငှားချခဲ့သည်။ ထို့နောက် ပက်ပုန်း(၂)လမ်းကို ထပ်ဖောက်သည်။ ထပ်ဖြစ်လာသော ပက်ပုန်း(၃) လမ်းနှင့် သာနီယာလမ်းတို့မှာမူ အများပိုင်လမ်းများ ဖြစ်သည်။ သစ်လုံးအိမ်နှင့် တူးမြောင်းကို ပြုပြင်ကာ ဆိုင်များ ထပ်လုပ်သည်။ ကနဦးမှာ သာမန် စီးပွားရေးလုပ်ကိုင်ရာ နေရာဖြစ်သော်လည်း များပြားလာသော မတ်တပ်ဆိုင်နှင့် ကလပ်များက လမ်းကြောင်းတစ်ခုသို့ ပြောင်းလဲသွားခြင်း ဖြစ်သည်။
၁၉၆၈ ခုတွင် ထိုနေရာ၌ ညကလပ် အနည်းငယ်သာ ရှိသည်။ ဗီယက်နမ်စစ်ပွဲတွင် တာဝန်ထမ်းသည့် အမေရိကန်တပ်စုများ၏ ဖျော်ဖြေရေးအတွက် ရည်ရွယ်ရင်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၀ မှ ၈၀ ကြား ကာလရောက်သည့်အခါ ပက်ပုန်းသည်သာ အဓိကကျော်ကြားလာသည်။ ၁၉၉၀ အစောပိုင်းတွင် ပက်ပုန်းပါနစ် မိသားစုက ပက်ပုန်း(၁)လမ်း ၏ ဝဲယာကို ညဈေးအဖြစ် ပြောင်းလဲလိုက်သည်။
၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ဖျော်ဖြေရေးဇုန် အဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။ အဆိုပါ သတ်မှတ်ချက်ကြောင့် မတ်တပ်ဆိုင်များ၊ ကလပ်များအနေဖြင့် မနက် (၂) နာရီအထိ ဖွင့်ခွင့်ရသွားသည်။

ကိုးကား
-------
**ပခန်းငယ်ကျောင်း** သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရေစကြိုမြို့နယ်၊ ပခန်းငယ်ရွာတွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ သမိုင်းဝင်နေရာတစ်ခုဖြစ်ပြီး ကုန်းဘောင်ခေတ်လက်ရာ ကျွန်းသစ်သားကျောင်းတော်များတွင် အကြီးဆုံးကျောင်းလည်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် မြန်မာအစိုးရသည် ကျောင်းတော်ကို အခြားသော ကုန်းဘောင်ခေတ်၏ စံပြကျောင်းတော်များနှင့်အတူ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်စာရင်းတွင် ပါဝင်နိုင်ရန် တင်ပြခဲ့သည်။

သာသနာ့ရဟန်းများ၏ မှတ်တမ်းများအရ ကျောင်းတော်ကို တည်ဆောက်ရန် မင်းတုန်းမင်းက အမိန့်ပေးခဲ့သည်။ ၁၆ ဧက (၆.၅ ဟက်တာ) အကျယ်ရှိသည့် မြေပေါ်တွင် တရားရုံးဝန်ကြီးများနှင့် စော်ဘွားများက ပြီးစီးအောင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ကျောင်းတော်ကို မင်းတုန်းမင်းကြီး၏ ဦးလေးတော်စပ်သူ ပခန်းမင်းကြီးဦးရန်ဝေးက ပန်းဒူးဆရာတော် ဦးဝိသုဒ္ဓအား ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ဆရာတော်သည် မင်းတုန်းမင်း၏ ဆရာဘုန်းကြီး ဖြစ်ပြီး ကုန်းဘောင်ခေတ်ရဟန်းများတွင် ထင်ရှားသူတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။

ကျောင်းတော်ကို ဆောက်လုပ်ရာတွင် ခုနစ်နှစ်ကြာမြင့်ခဲ့ပြီး လက်သမား ၁၀၀ က ရိုးရာဗိသုကာနည်းပညာများဖြင့် ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။ ကျွန်းတိုင်လုံးပေါင်း ၃၃၂ တိုင်ကို အသုံးပြုထားကာ မြန်မာ့ဗိသုကာပညာရှင် Tha Gyi က လမ်းညွှန်မှုများအတိုင်း ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။ နှစ်များစွာ ကျောင်းတော်ကို ဂရုမစိုက်ဘဲ ပစ်ထားသည့်အတွက် ကျောင်းတော်ကြီးသည် ကျွန်းတိုင်များနှင့် အင်္ဂတေလက်ရာများသာ ကျန်ရှိတော့သည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2  Centre၊ UNESCO World Heritage။ Wooden Monasteries of Konbaung Period: Ohn Don, Sala, Pakhangyi, Pakhannge, Legaing, Sagu, Shwe-Kyaung (Mandalay) (in en)။  2018-10-20 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. 1 2 3 4  150-year-old Pakhan Nge Monastery falls into ruin (in en-US)။  2018-10-20 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျွန်းဖြင်တည်ဆောက်ထားသော ကျွန်းကျောင်းကြီး(၆)ကျောင် (in en-US)။ 21 October 2018 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  3 September 2020 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
ဟိုချီမင်းစီးတီးသည် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်ပြီး ယခင်က ဆိုင်ဂုံမြို့ဟု ခေါ်ဝေါ်သောမြို့ဖြစ်သည်။ တစ်ချိန်က ပရေးနော်ကာဟု ခေါ်ဝေါ်ကြပြီး ခမာလူမျိုးတို့၏ ဆိပ်ကမ်းမြို့ဖြစ်ခဲ့သည်။အင်ဒိုချိုင်းနားကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။

ဆိုင်ဂုံဆိုသော အမည်ဖြင့် ပြင်သစ်ကိုလိုနီ ကိုချင်ချိုင်းနား၏ မြို့တော်ဖြစ်ခဲ့ပြီး ၁၉၅၅ မှ ၁၉၇၅ ခုနှစ် အထိ တောင်ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ မြို့တော်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် ဆိုင်ဂုံအား အနီးရှိ ဂိုင်းဒင်းဒေသနှင့် ပေါင်းစပ်၍ ဟိုချီမင်းစီးတီးဟု အမည်ပြောင်းခဲ့သည်။

တရုတ် ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းနှင့် ၃၄ မိုင်မျှသာကွာဝေး၍ ဆိုင်ဂုံမြစ် ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးတွင် အချက် အခြာ ဌာနတစ်ခုဖြစ်၍ ပြင်သစ်နိုင်ငံနှင့် အမြဲပင်ဆက်သွယ် လျက်ရှိ၏။

ပြင်သစ်တို့မသိမ်းပိုက်မီအချိန်က ဆိုင်ဂုံမှာ 'ဂိုင်ဒင်သန်' ဟု ခေါ်တွင်၍ ကိုချင်ချိုင်းနားပြည် အောက်ပိုင်းမြို့တော်ဖြစ်ခဲ့ သည်။ ၁၈၅၉ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်တို့သိမ်းယူခြင်းခံခဲ့ရ၏။ ဆိုင်ဂုံနှင့်အနီးရှိ ရှော်လွန်မြို့တို့မှာ မီးရထား၊ ဓာတ်ရထား၊ မော်တော်ကားလမ်းနှင့် တူးမြောင်းများဖြင့် ဆက်သွယ်လျက်ရှိ သဖြင့် တစ်ဆက်တည်းကဲ့သို့ပင် ဖြစ်နေ၏။ ယင်းနှစ်မြို့တွင် ဆန်စက်၊ ဆပ်ပြာစက်၊ စီးကရက်စက်ရုံ၊ သစ်စက်၊ တိုင်ယာ 
စက်ရုံနှင့် သစ်သီးစည်သွတ်စက်ရုံ အမြောက်အမြားရှိသည်။ ဆိုင်ဂုံမြို့သည် ခေတ်မီမြို့ကြီးတစ်မြို့ဖြစ်၍ ပြင်သစ်တို့ အခြေစိုက်ခဲ့သဖြင့် အရိပ်အာဝါသကောင်းသောလမ်းကျယ်ကြီး များနှင့် ပြင်သစ်ဆန်၍ လှပသောတိုက်တာအဆောက်အအုံကြီး များစွာရှိ၏။ ၁၉၄ဝ ပြည့်နှစ် သန်းကောင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၁၈၉,၇၅ဝ ယောက်ရှိသည့်အနက် ပြင်သစ်နှင့် ဥရောပတိုက် သားများ တစ်သောင်းကျော်ခန့်ရှိလေသည်။

အင်ဒိုချိုင်းနား၏ ထွက်ကုန်ဝင်ကုန် ထက်ဝက်ခန့်မျှကို ဆိုင်ဂွန်မြို့ဆိပ်ကမ်းမှတစ်ဆင့် သယ်ယူပို့ဆောင်လျက်ရှိသည်။ ကြီးကျယ်သော ထွက်ကုန်များမှာ ဆန်စပါး၊ ကြက်ပေါင်စေး၊ ပြောင်း၊ ကျွန်းသစ်၊ သံဖြူ၊ လက်ဖက်ခြောက်၊ ငရုတ်ကောင်း နှင့် သားရေစိမ်းများဖြစ်ပြီးလျှင်၊ ဝင်ကုန်များမှာ အများအားဖြင့် ပြင်သစ်နှင့် အင်္ဂလိပ်ကုန်စည်များသာဖြစ်သော အထည်အလိပ်၊ ရေနံထွက်ပစ္စည်းများ၊ ဝါဂွမ်း၊ သံနှင့် သံမဏိစက် ကရိယာ၊ စက္ကူအစရှိသည်တို့ဖြစ်ကြ၏။ တရုတ်နိုင်ငံ၊ ယိုးဒယားနိုင်ငံ၊ စင်္ကာပူ၊ ဂျာဗားကျွန်းနှင့်လည်း ကုန်သွယ်ရောင်းဝယ်ဖောက် 
ကားလျက်ရှိလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄)
**ဟိုင်းအီးနား** သည် ဝံပုလွေနှင့် ခပ်ဆင်ဆင်တူသော တိရစ္ဆာန်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ဟိုင်းအီနာကောင်သည် စိတ်တက်ကြွသောအခါများတွင် ရူးသွပ်နေသူ၏ ရယ်သံကဲ့သို့သော အသံကို ပြုလုပ်တတ်လေသည်။ ဟိုင်အီးနားသည် ကြည့်၍ နှစ်မြို့ဖွယ်မကောင်းချေ။ ထိုတိရစ္ဆာန်သည် ကြောက်လည်းကြောက်တတ်သည်။ သို့သော် ယင်း၌ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော မျက်စိများ ရှိသည်။ ဟိုင်းအီနာကောင်၏ နားရွက်များသည် ရှည်၍ ထောင်နေကြလေသည်။ နောက်ခြေထောက်များသည် ရှေ့ခြေထောက်များထက် တိုသဖြင့် အကြည့်ရဆိုးပြီးလျှင် ကျောကုန်းနေပုံရလေသည်။ ခြေထောက်များတွင် ခြေချောင်းကလေးပေါင်း လေးချောင်းစီသာ ရှိသည်။ ငြိမ်သက်စွာ ရပ်၍နေသော တိရစ္ဆာန်တစ်ကောင်ကိုပင်ဟိုင်းအီနာကောင်သည် ကိုက်ခဲလေသည်။ သို့သော် မြင်းနှင့် ကျွဲ၊ နွားများသည် ယင်းအား တွေ့သောအခါ ကြောက်၍ အားကုန်ပြေးကြလေသည်။ နောက်ဆုံးတွင် အမောဆို့၍ သေကုန်ကြလေသည်။ ထိုကဲ့သို့သော အသေကောင်များနှင့် အခြား တိရစ္ဆာန်များ ကိုက်သတ်ထားသည့် တိရစ္ဆာန်များကို ဟိုင်းအီးနားများ တွေ့သောအခါတွင် စားကြလေသည်။ 

ရှေးအခါက ထိုတိရစ္ဆာန်များသည် အာဖရိကတိုက်နေ လူများ၏အိမ်သို့ ညဉ့်အခါဝင်ရောက်ပြီးလျှင် မိဘများ၏ နံဘေးတွင် အိပ်ပျော်နေကြသော ကလေးငယ်ကို ကိုက်ချီ၍ သွားတတ်ကြသည်။ ထိုကြောင့် လူများက ထို ဟိုင်အီးနားများကို လွန်စွာကြောက်ရွံ့ကြလေသည်။ ထိုတိရစ္ဆာန်သည် နေ့အခါများတွင် ဂူနှင့်တွင်းများတွင် အိပ်၍ နေတတ်ကြပြီးလျှင် ညဉ့်အခါများတွင်သာ ထွက်၍ အခြားသားရဲတိရစ္ဆာန်များ ကိုက်သတ်၍ ထားခဲ့သော အသေကောင်များကို ရှာဖွေ စားသောက်ကြသည်။ 

ဟိုင်းအီနာကောင်၌ သန်မာသည့် မေးရိုးကြီးများနှင့်သွားများရှိသည်။ ထိုသွားများဖြင့် ကျွဲ၊ နွားတို့၏ ခြေထောက်ရိုးများကိုပင် ကွဲအောင် ကိုက်နိုင်လေသည်။ အသားမရှိတော့သော အရိုးများကိုသာ တွေ့ရသောအခါမျိုးတွင် ဟိုင်းအီနာကောင်သည် ထိုနည်းဖြင့် အရိုးတွင်းရှိ ချဉ်ဆီကို ထုတ်ယူ၍ စားသောက်လေသည်။ 

ဟိုင်းအီနာကောင် သုံးမျိုးရှိရာ ဟိုင်းအီနာအကျား၊ အညိုနှင့် အပြောက်ဟူ၍ဖြစ်သည်။ ဟိုင်းအီနာအကျား၏အရောင်မှာ အညိုရောင်ဖြစ်ပြီးလျှင် ယင်း၏ ဘေးဘက်များ၌ အထက်နှင့်အောက် အမည်ကျားများ ရှိသည်။ ဟိုင်းအီနာအပြောက်နှင့် ဟိုင်းအီနာအညိုတို့သည် အာဖရိကတိုက်ရှိ ဆဟားရားသဲကန္တရ၏ တောင်ဘက်တွင် နေထိုင်ကြ၍ ဟိုင်းအီနာအကျားသည် အာဖရိကတိုက် အရှေ့ပိုင်းနှင့် အာရှတိုက်တောင်ပိုင်း၊ အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံမှ အိန္ဒိယနိုင်ငံအထိ ပြန့်နှံနေကြလေသည်။

ဟိုင်အီးနားသည် ဟိုင်ရေးနားမျိုးတွင်ပါဝင်၍ ဟိုင်အီးနားအကျားသည် ပါဏဗေဒအရ ဟိုင်ရေးနား ဟိုင်ရေးနား ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဟိုင်အီးနားအညိုကို ဟိုင်အင်နီဒီးဗရွန်နီယာ ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဟိုင်းအီနာအပြောက်ကို ကရိုလူတာ ကရိုလူတာဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်လေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄)

  


|  |  |
| --- | --- |
| Taxon identifiers | 
* Wikidata: Q42046
* Wikispecies: Hyaenidae
* ADW: Hyaenidae
* BioLib: 2119
* BOLD: 359596
* EoL: 7672
* Fossilworks: 41020
* GBIF: 5306
* iNaturalist: 41884
* IRMNG: 104702
* ISC: 107195
* ITIS: 621756
* MSW: 14000682
* NCBI: 9676

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Authority control | 
* LCCN: sh93004306
* GND: 4137921-4
* BNF: cb125368655 (data)
* NDL: 00562779
* NKC: ph120978

 |
**အိုင်ဘီ အော်နာ, အိုဘီအီး** (အင်္ဂလိပ်: I.B. Horner၊ အမည်ရှည် အင်္ဂလိပ်: Isaline Blew Horner) (၁၈၉၆-၁၉၈၁) သည် အင်္ဂလိပ်လူမျိုး စာပေပညာရှင်ဖြစ်ပြီး ပါဠိဘာသာတွင် ထိပ်တန်းဝင်ဖြစ်သည်။ ပါဠိစာပေအသင်း၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ၁၉၅၉ ခုမှ ကွယ်လွန်သည့် ၁၉၈၁ ခုအထိ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

ငယ်ဘဝ
-----

အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ အက်ဆက် (Essex) ပြည်နယ်ရှိ ဝဲသမ်စတူး (Walthamstow) ၌ ၁၈၉၆ ခု၊ မတ်လ ၃၀ ရက်တွင် မွေးသည်။ 

ကိန်းဘရစ်တက္ကသိုလ်ရှိ နယူးဟမ်း (Newnham) အမျိုးသမီးကောလိပ်မှ ကျင့်ဝတ်သိပ္ပံနှင့် ၁၉၁၇ တွင် ဘွဲ့ရသည်။ တက္ကသိုလ်၌ဆက်နေရာ ၁၉၁၈ ခုတွင် လက်ထောက်စာကြည့်တိုက်မှူးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၁၉၂၀ တွင် စာကြည့်တိုက်မှူးအဖြစ်လည်းကောင်း အလုပ်ရသည်။ ၁၉၂၁ တွင် သီရိလင်္ကာ၊ အိန္ဒိယနှင့် မြန်မာနိုင်ငံများသို့ လည်ပတ်စဉ် ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ထိတွေ့ခွင့် ရသည်။ 

အင်္ဂလန်သို့ ပြန်ပြီးနောက် နယူးဟမ်းကောလိပ်၏ အသင်းဝင်အဖြစ် ၁၉၂၃ ခုတွင် ဝင်သည်။ ၁၉၂၈ ရောက်သော် ဆာရာစမစ်ဆန် သုတေသနအသင်းတွင် ပါဠိရေးရာ ပထမဆုံးအသင်းဝင် ဖြစ်လာသည်။ ၁၉၃၀ ပြည့်တွင် ပထမဆုံးစာအုပ် *ရှေ့ဦးဗုဒ္ဓဘာသာကိုးကွယ်သော အမျိုးသမီးများ* (Women Under Primitive Buddhism) ကို ထုတ်ဝေသည်။ 

၁၉၃၄ ခုတွင် ကိန်းဘရစ်တက္ကသိုလ်မှ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရသည်။ ၁၉၃၉ မှ ၄၉ ခုများကို ကိန်းဘရစ်အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။

၁၉၂၆ ခုစ၍ အဲလစီ (Dr. Eliza "Elsie" Marian Butler) (၁၈၈၅-၁၉၅၉) ကို အဖော်ပြုကာ သွားလာနေထိုင်ရာ အဲလစီသေဆုံးသည့် ၁၉၅၉ ခုအထိပင် ဖြစ်သည်။

၁၉၃၆ ခုတွင် အဲလစီက မန်ချက်စတာတက္ကသိုလ်သို့ သွားသင်သည့်အခါ အော်နာလည်း လိုက်သွားသည်။ 

### ပါဠိစာပေအသင်း

၁၉၄၂ ခုတွင် ပါဠိကျမ်းစာအသင်း၏ ဂုဏ်ထူးဆောင်အတွင်းရေးမှူး ဖြစ်လာသည်။ မိဘများ၏ ကျန်းမာရေးအခြေအနေနှင့် အသင်း၌ ထိရောက်စွာ လှုပ်ရှားနိုင်ရေးအတွက် လန်ဒန်သို့ ၁၉၄၃ ခုတွင် ပြောင်းနေသည်။

၁၉၅၉ ခုတွင် အသင်း၏ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် ဘဏ္ဍာထိန်း ဖြစ်လာသည်။ ထိုမှစ၍ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူသည်မှာ ကွယ်လွန်သည်ထိပင် ဖြစ်သည်။

ဘွဲ့ထူးဂုဏ်တံဆိပ်များ
---------------------

၁၉၆၄ ခုတွင် သီရိလင်္ကာတက္ကသိုလ်မှ ပါဠိစာပေ၌ ပြောင်မြောက်စွာဆောင်ရွက်လုပ်ကိုင်မှုကြောင့် ဂုဏ်ထူးဆောင်ပါမောက္ခဘွဲ့ ပေးသည်။ ၁၉၇၇ ခုတွင် နိဗ္ဗနာလန္ဒမဟာဝိဟာရတက္ကသိုလ်မှ ဂုဏ်ထူးဆောင်ပါမောက္ခဘွဲ့ ပေးပြန်သည်။

၁၉၈၀ ခုတွင် ဒုတိယမြောက် အဲလိဇဘတ်ဘုရင်မက ဗုဒ္ဓစာပေ၌ ဘဝလုံးနှစ်ကာ ဆောင်ရွက်မှုကြောင့် အိုဘီအီးဘွဲ့ ပေးသည်။

ဘဝနိဂုံး
--------

၁၉၈၁ ခု၊ ဧပြီလ ၂၅ ရက်တွင် လန်ဒန်၌ ကွယ်လွန်သည်။

ကိုးကား
-------
အိုင်ယွန်ပြုရောင်ခြည် အန္တရာယ် သတိပေးသင်္ကေတ
**အိုင်ယွန်ပြုရောင်ခြည်** (အင်္ဂလိပ်: Ionizing radiation) ဆိုသည်မှာ အက်တမ် သို့မဟုတ် မော်လီကျူးများ၏ အီလက်ထရွန်များကို လွတ်မြောက်သွားအောင် အထိစွမ်းဆောင်နိုင်သည့် စွမ်းအင်ကို သယ်ဆောင်သော ရောင်ခြည်ကို ခေါ်သည်။ အိုင်ယွန်ပြုရောင်ခြည် သည် စွမ်းအင်မြင့်မားသည့် အလွန်လျင်မြန်စွာ ရွေ့လျားနေသည့် အက်တမ်အောက်အမှုန်များ၊ အိုင်ယွန်များနှင့် အက်တမ်အမှုန်များ သို့မဟုတ် လျှပ်စစ်သံလိုက် ရောင်စဉ်၏ စွမ်းအင်အမြင့်အပိုင်းတွင်ရှိသော လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းများ ဖြစ်နိုင်သည်။

ဂမ္မာရောင်ခြည်၊ အိတ်စ်ရေးရောင်ခြည်နှင့် အမြင့်ပိုင်း ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည် များသည် အိုင်ယွန်ပြုရောင်ခြည် ဖြစ်သော လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်း ရောင်စဉ်များ ဖြစ်ကြသည်။ အနိမ့်ပိုင်း ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်နှင့် ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်အောက် နိမ့်သော ကြိမ်နှုန်းရှိသည့် အလင်းရောင်၊ အနီအောက်ရောင်ခြည်၊ မိုက်ကရိုဝေ့ဗ်နှင့် ရေဒီယိုလှိုင်းများသည် အိုင်ယွန်ပြုရောင်ခြည်များ မဟုတ်ကြပါ။ ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်များမှာ အိုင်ယွန်ပြုရောင်ခြည် ဟုတ်ခြင်းမဟုတ်ခြင်း ခွဲ့ခြားရာမှာ တိကျတဲ့သတ်မှတ်မှုမရှိပါ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသည် အဆိုပါကွာခြားမှုသည် ၎င်းသက်ရောက်သည့် အက်တမ်နှင့် မော်လီကျူးများ၏ အခြေအနေပေါ် မူတည်၍ အိုင်ယွန်ပြုနိုင်စွမ်း ကွာခြားသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ရေဒီယိုသတ္တိကြွခြင်းတွင် ပေါ်ထွက်သည့် အယ်လ်ဖာအမှုန်၊ ဘီတာအမှုန်နှင့် နျူထရွန်များသည် အိုင်ယွန်ပြုနိုင်စွမ်းရှိသော အက်တမ်အောက် အမှုန်များ ဖြစ်ကြသည်။ ရေဒီယိုသတ္တိကြွ ရောင်ခြည်အားလုံးသည် အိုင်ယွန်ပြုရောင်ခြည်များ ဖြစ်ကြသည်။ အဘယ်ကြောင်ဆိုသော် ရေဒီယိုသတ္တိကြွခြင်းတွင် ထုတ်လွှတ်သည့် စွမ်းအင်သည် အိုင်ယွန်ပြုရန်အတွက် လိုအပ်သော စွမ်းအင်ထွက် လွန်စွာ ပိုမိုများပြား၍ ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------
ပုံသဏ္ဌာန် : အပင်
တစ်နှစ်ခံ ပင်ပျော့ပင်ငယ်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ၃ ပေခန့် ထိ မြင့်၏ ။ ပင်စည်ချောမွေ့၍ အစိမ်းရောင် ရှိပြီး သေးငယ်အမွှေးနုများ ရှိသည်။ ပင်စည်မှ အရွက် ထွက်၏ ။ ပင်စည် နှင့် အရွက်ကြားမှ ကိုင်းဖြာသည်။
အရွက်
ရွက်လွှဲထွက်သည်။ ဘဲဥပုံရှိ၍ ထိပ်ချွန်ပြီး ရွက်ရင်း အနည်းငယ် သွယ်သည်။ ရွက်နား ခွေးသွားစိပ်ရှိသည် ။ ရွက်ညှာ သေးသွယ် ရှည်လျားသည်။ ရွက်ပြားချောသည်။
အပွင့်
ပန်းခိုင် အစိမ်းရောင်ရှိ၍ အပွင့်သည် အလွန်ငယ်သည်။ ပင်စည် အစိမ်းရောင်ရှိ၍ အပွင့်သည် အလွန်ငယ်သည်။ ပင်စည်နှင့် အရွက်ကြားမှ ထွက်သည်။ ပန်းခိုင်အောက် နားတွင် ရွက်ဖတ်ငယ်များ ထူးခြားစွာ ပါရှိသည်။
အစေ့
အစေ့သည် ဝိုင်း၏ ။ ကြေမွတတ်၏ ။ ထိပ်ချွန်၍ ပြောင်ချော၏။
အသုံးပြုနိုင်သည့်
အစိတ်အပိုင်းများ : အရွက် ။
မြန်မာနိုင်ငံတွင်
တွေ့နိုင်သောနေရာများ : အလွန်အေးသည့် တောင်ပေါ်ဒေသမှလွဲ၍ မြေပြန့်ဒေသများတွင် အနှံ့အပြား ပေါက်ရောက်သည်။
ပေါက်ရောက်ပုံ
သဘာ၀အလျောက် အလေ့ကျပေါက်သည်။
အသုံးဝင်ပုံ : အာနိသင်
မြန်မာဆေးကျမ်းများအလိုအရ အရွက်ကို အန်ဆေးအဖြစ်သုံးက အဆုတ်အကူအညီ ပေး၏။ အဆစ်ရောင် ၊ အဆုတ်အအေးပတ်သော အဖျား ၊ ပန်းနာ ၊ လေပြွန်ချောင်းပူခြင်း စသည်တို့ကို သက်သာစေသည်။
အသုံးပြုပုံ-
အရွက်
၁ ။ ကြောင်ရိုသေပင်၏ အရွက်ရည်ကို ကလေးသူငယ်နာ ချွဲကျပ်ရောဂါအတွက် တမာရွက်ရည် နှင့် ရောစပ်တိုက်ပါက ဝမ်းသွားခြင်း ၊ အော့အန်ခြင်းကို သက်သာစေသည်။ ချွဲကျစေသည်။
၂ ။ အရွက်ပြုတ်ရည် ကို အန်ဆေးအဖြစ် တိုက်ပေးခြင်း ဖြင့် အဆုတ်ရောင်ခြင်း တို့ကို ပျောက်၏ ။
၃ ။ အရွက်ခြောက်ပြုတ်ရည်ကို တိုက်လျှင် အသက်ရှူလမ်းကြောင်း တစ်လျှောက်၌ ရှိသော အညစ်အကြေးပိတ်ဆို့ခြင်းကို ရှင်းလင်း စေပြီး အသက်ရှူပြွန်တံ ရောင်ခြင်းကို သက်သာစေ၏ ။ ပန်းနာရောဂါ ၊ မီးယပ်ကွက်ပေါ်သောရောဂါ ၊ သွေးတိုးရောဂါတို့ကို လည်း ပျောက်စေ၏။
၄ ။ အရွက်ကို ကြိတ်၍ အနာပေါ်၌ အုံပေးသော် အနာများပျောက်ကင်းစေ၏ ။
၅ ။ အရွက်ရည် သည် ဝဲခြောက် ၊ ပွေး ၊ ယားနာ စသော အရေပြား ရောဂါ တို့ကို ပျောက်ကင်းစေသည်။ တမာဆီနှင့် ရောလိမ်းသော် အမျိုးမျိုးသော ယားနာကို ပျောက်ကင်းစေ၏ ။
၆ ။ အရွက်ရည်ကို ကြက်ဆူဆီနှင့် ရော၍ အဆစ်အမျက်ကိုက်ရာတွင် လိမ်းပေးသော် ပျောက်ကင်းစေ၏။
၇ ။ ၎င်းအရည်ကို နားထဲသို့ ထည့်ပေးသော် နားပြည်ယိုခြင်း ၊ နားကိုက်ခြင်း ၊ နားလေထွက်ခြင်း ၊ နားအူခြင်း ပျောက်၏ ။
၈ ။ အရွက်ကို ငါးမြွေထိုးခြောက်နှင့် ကြော်စားက ဝမ်းထဲတွင် အူအတက် ရောင်စေသော ရောဂါကို ကာကွယ်သည်။ ဦးနှောက်ရောဂါနှင့် ဝမ်းမကောင်းခြင်း ၊ ဝမ်းပျက်ရောဂါဖြစ်ခြင်း ၊ ဝမ်းထဲ၌ ရစ်၍နာခြင်း များကိုလည်း ပျောက်ကင်းစေသည်။
၉ ။ အရွက်ကို ပြုတ်၍ သုပ်စားပါက အဆုတ်ရောဂါ ၊ ဦီးနှောက်ရောဂါ ၊ နားအူ ၊ နားကိုက်ရောဂါ ၊ ဗိုက်အောင့် ရောဂါ ၊ ဗိုက်နာရောဂါတို့ကို ပျောက်စေသည်။
၁၀ ။ အရွက်ကို ချက်ပြုတ်စားသောက်ပါက ပန်းနာရောဂါ ၊ မီးယပ်ကွက် ပေါ်သောရောဂါ ၊ သူငယ်နာရောဂါ ၊ သွေးတိုးရောဂါများ ပျောက်ကင်းစေသည်။
၁၁ ။ အရွက်ကို ပုစွန်ထုပ်နှင့် ကြော်စားပါက နွမ်းလျပင်ပန်းခြင်း ပျောက်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Acalypha indica L. Indian Acalypha, on India Biodiversity Portal. Accessed 31.07.2017.
2. ↑
လည်ပင်းကြီးရောဂါ
----------------

လည်းပင်းကြီးရောဂါသည် 
လည်ပင်း၏ ရှေ့ပိုင်းလည်စိနှင့် ရင်ပတ်ရိုးကြားရှိလည်ပင်း 
အဆမတန်ကြီးထွားနေသော ရောဂါဖြစ်သည်။ 
ထိုရောဂါသည် ယောက်ျားကလေးနှင့် ယောက်ျားကြီးများ 
တွင် ဖြစ်လေ့ရှိသည်ထက် မိန်းမကလေးများနှင့် 
မိန်းမကြီးများတွင် ပို၍ အဖြစ်များ၏။ 
အရွယ်ကြီးထွားခြင်းအလွန်မြန်မှု၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ရမှုနှင့် 
စိတ်လှုပ်ရှားမှု၏ ဒဏ်ကိုခံရခြင်းကြောင့်လည်း 
လည်ပင်းကြီးရောဂါ စွဲကပ်တတ်သည်။ 
အဆိုပါရောဂါသည် အသက်ဆယ်နှစ်နှင့် ၃ဝ ကြားရှိ 
ယောက်ျား၊ မိန်းမများတွင် ဖြစ်တတ်လေ့ရှိသည်။ 
လူလားမြောက်စကြီးထွား မှုလျင်မြန်သောအခါ၌ 
ဖြစ်ပေါ်သော လည်ပင်ကြီးရောဂါသည် များသောအား 
ဖြင့် အရွယ်ရောက်ပြီးသောအခါတွင် 
ပျောက်ကင်းသွားတတ်၏။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် 
သောက်ရေ၌ အိုင်အိုဒင်းဓာတ်အပါနည်းလျှင် ထိုရောဂါဖြစ်တတ် 
၏။ ထို့ပြင် မသန့်သည်ရေကို သောက်သဖြင့်လည်း 
ထိုရောဂါဖြစ်တတ်သည်။ 
ထိုရောဂါဖြစ်ရသည်မှာ သိုင်းရွိုက်ဂလင်းခေါ် ဒိုင်းပုံဂလင်း ဖြစ် 
ပျက်မှု မြန်ပြီးလျှင် ကြီးထွားလာခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ 
သို့မဟုတ် စစ်ထွက်ရည်များလွန်သဖြင့်မူရင်း 
တစ်ရှူးများ ကြီးထွားလာခြင်းကြောင့်ဖြစ် သည်။
လည်ပင်းကြီးရောဂါမဖြစ်ပေါ်စေရန် ပင်လယ်မှရရှိသော အစာ 
များနှင့် အိုင်အိုဒင်းဓာတ်ပါရှိသော ရေကိုစားသောက်ပေး
ရသည်။ အခြားနည်းဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော 
အိုင်အိုဒင်းဓာတ်ပါသည့် အစာများကိုစားပေးခြင်း 
ဖြင့်လည်း လည်ပင်းကြီးရောဂါကို ကာကွယ်နိုင်သည်။
လူ့ခန္ဓာကိုယ်တွင် ဂလင်းများ ရှိသည့်အနက် သိုင်းရွိုက်ဂလင်း 
သည် အရေးအကြီးဆုံး ဂလင်းများတွင်ပါဝင်လေသည်။ 
ထိုဂလင်းများတွင် ပြွန်မရှိချေ။ ထိုဂလင်းမှ 
စစ်ထွက်ရည်များက ကလေးများ၏ကြီးထွားမှုကို 
အုပ်ထန်းပေးသည့်အပြင် ကလေးနှင့်လူကြီးများ၏ 
ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းရှိ ဓာတ်ပြောင်လဲမှုနှုန်းကိုပါ 
ထိန်းသိမ်းပေးလေသည်။ ဓာတ်ပြောင်းလဲမှုနှုန်း၊ 
သို့မဟုတ် ဇီဝရုပ်အဖြစ်အပျက်များသူသည် 
စိတ်မြန်ကိုယ်မြန်ရှိပြီးလျှင် ထထကြွကြွ ရှိတတ်သည်။ 
ဇီဝရုပ် အဖြစ်အပျက် နည်းများသူသည် 
ထိုင်းမှိုင်းတတ်၏။ သိုင်းရွိုက်ဂလင်းသည် 
အသက်ရှူမှု၊သွေးတိုးမှု၊ ဦးနှောက်၏ 
အမှုဆောင်ရွက်မှုများနှင့် အခြားပြွန်မဲ့ဂလင်းများတွင်လည်း 
အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိလေသည်။
လည်ပင်းကြီးရောဂါကို ရောဂါ၏အခြေအနေကို စစ်ဆေး၍ 
လည်းကောင်း၊ လူနာ၊ အခြေအနေကို စစ်ဆေး၍
လည်ကောင်း ကုသပေးလေ့ရှိကြသည်။ 
တစ်ခါတစ်ရံတွင် ခွဲစိတ်၍လည်းကောင်း၊ တစ်ခါတစ်ရံတွင် 
အိပ်စရေး ရောင်ခြည်ဖြင့်လည်းကုသပေးလေ့ရှိပေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂)
**ကြောင်ရှမ်းရှမ်း** ( ၁၉၅၆ ဖွား) သည် တရုတ်လူမျိုး ဘီလျံနာ စီးပွားရေးသမား တစ်ဦးဖြစ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံး အဖျော်ယမကာ ကုမ္ပဏီတစ်ခု ဖြစ်သော နောင်ဖူးစပရင်းကို တည်ထောင်သူနှင့် ဥက္ကဋ္ဌလည်း ဖြစ်သည်။ သူသည် တရုတ်ဆေးဝါးကုမ္ပဏီကြီးဖြစ်သော ဝမ်တိုင်း ၏ပိုင်ရှင်လည်းဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ စက်တင်ဘာတွင် သူသည် တရုတ်ပြည်၏ အချမ်းသာဆုံး သူဌေး ဖြစ်သည်။ သူသည်အိန္ဒိယ၏ မာခက်ရှ် အမ်ဘာနီ ပြီးနောက် အာရှ၏အချမ်းသာဆုံးလူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။

ဘဝ အစပိုင်း
-----------

ကြောင် သည် အသက် ၁၂ နှစ်အရွယ် ဆဋ္ဌမတန်းတွင် ကျောင်းမှ ထွက်ခဲ့ပြီး တရုတ်ယဉ်ကျေးမှုတော်လှန်ရေး၏ ပရမ်းပတာဖြစ်စဉ်များတွင် အာဏာပိုင်များမှ သူ၏မိဘများအား အခြားအရပ်သားများနှင့်အတူ နှိပ်ကွပ် ခံရချိန်တွင် ဖြစ်သည်။ သူသည်နောက်ပိုင်းတွင်ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်သား၊ သတင်းထောက်နှင့် အဖျော်ယမကာရောင်းသူ အပါအဝင်အလုပ်များစွာတွင်လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီးနောက် သူ့ကိုယ်ပိုင်ကုမ္ပဏီကို စတင်ခဲ့သည်။

အလုပ်အကိုင်
-----------

၁၉၉၆ ခုနှစ်စက်တင်ဘာလတွင် သူသည် ရေသန့်ပုလင်း ထုတ်လုပ်သော နောင်ဖူးစပရင်း ကုမ္ပဏီ ကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီးနောက် ၎င်းသည် နှစ်အလိုက် ပုံမှန် တိုးတက်လာခဲ့ပြီး တရုတ်နိုင်ငံ၏ထိပ်တန်း အဖျော်ယမကာကုမ္ပဏီ ဖြစ်လာသည်။ သူသည်ဆေးဝါးကုမ္ပဏီကြီးဖြစ်သော ဝမ်တိုင်း ၏ဥက္ကဋ္ဌလည်းဖြစ်သည်။

ကိုးကားချက်များ
---------------

1. ↑  "Zhong Shanshan on Bloomberg"။
2. ↑  Business၊ Michelle Toh, CNN။ China has a new richest man။
3. ↑  Zhong Shanshan overtakes Mukesh Ambani to become Asia's richest person။
### မှန်တောင်ကျေးရွာရှိ ဘာသာရေး အဖွဲ့အစည်းများ

၁။ **မက်သဒစ်အသင်းတော်**

မက်သဒစ်အသင်းတော်သည် မှန်တောင်ရွာတွင် အစောဆုံးရောက်ရှိသောအသင်း ပင်မဖြစ်ပါသည်။ ၂၀၀၀ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် အသင်းတော်များ ပိုမိုများပြားလာကာ ဘုရားကျောင်းဗိမာန်တော်များကိုလည်း ပိုမိုဆောက်လုပ်လျှက်ရှိသည်။ 

၂။ **မြန်မာနိုင်ငံယုံကြည်သူများ အသင်းတော်**

မက်သဒစ် အသင်းတော်ပြီးလျှင် မြန်မာနိုင်ငံ ယေရှုခရစ်ယုံကြည်သူများအသင်းတော် ယခု (ယုံကြည်သူများ အသင်းတော်) သည် မှန်တောင်ကျေးရွာတွင်ဒုတိယအစောဆုံး အသင်းတော်အဖြစ် တည်ရှိသည်။ 

၃။ **ကျန်းမာသောအသင်းတော်** စသည်ဖြင့် ရှိပါသည်။ 

၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ ကျန်းမာသော အသင်းတော်သည် မှန်တောင်ကျေးရွာတွင် တတိယ နေရာတွင် နေရာယူကာရောက်ရှိလာသောအသင်းတော် ဖြစ်သည်။ ၎င်းအသင်းတော် တည်ထောင်သူမှာ သိက္ခာတော်ရ ဆရာတော် ဉီးဟုန်းဆောနှင့် ဆရာမ ဒေါ်ဆွေလေးတို့ ဇနီးမောင်နှံမှ စတင်အတည်ပြုခဲ့ကြောင်း အသင်းတော်၏ သမိုင်းမှတ်တမ်းများရ မှတ်သားရပါသည်။ 

#### မှန်တောင်ကျေးရွာ၏ အစိုးရ ပညာရေးကျောင်း

  

  

**မှန်တောင်ကျေးရွာ၏ ဘာသာရေးဘွဲ့ရသူများ**

  

  

**မှန်တောင်ကျေးရွာ၏ ဆယ်တန်းအောင်သူများစာရင်း**

  

**မှန်တောင်ကျေးရွာ၏ လူမှုရေး**

  

  

**မှန်တောင်ကျးရွာ၏ စီးပွားရေး**