recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
ရှင်ဣန္ဒမဉ္စူ (၁၁၂၃ − ၁၂၀၅) သည် ဘကြီးတော်ဘုရားလက်ထက်တော်အခါက ပြည်ကြီးဝန်မောင်စံကိုးကွယ်တော်မူခဲ့သည့် ထင်ရှားသော ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။

ဘဝ
--

ဆရာတော်ကို ၁၁၂၃ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၁၅ ရက်နေ့တွင် ပင်းတလဲမြို့စီရင်စု၊ ခွေးမြောင်ရွာတိုက်ဝင် လှည်းကူးမမြောက်ရွာတွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ မိဘနှစ်ပါးမှာ ဦးဘင်၊ ရှင်ကြီး ဖြစ်သည်။ ငယ်မည်မှာ ဦးကွယ်ဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်အခါကပင် မန်လည်ရွာတွင် ဦးရီးတော်စပ်သည့် ရှင်အာစာရထံတွင် ပညာများ သင်ကြားခဲ့သည်။

### သာသာနာ့ဘောင်သို့ ဝင်ခြင်း

အသက် ၁၅ နှစ်အရွယ်တွင် သာမဏေဝတ်ခဲ့သည်။ စဉ့်ကူးမင်းလက်ထက်တွင် မန်လည်ဆရာတော်ထံတွင်ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ အသက် ၂၂ နှစ်အရွယ်သို့ ရောက်သည့်အခါ မန်လည်ဆရတော်ကို ဥပဇ္ဈာယ်ပြု၍ ရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်ခဲ့သည်။ ရဟန်းပြုသည့်အခါ မဲထီးဆရာတော်၊ မုံတောဆရာတော်၊ တောင်ငူဆရာတော်တို့က ကမ္မဝါဥတ်တော်မူခဲ့သည်။

ဆရာတော်သည် အမရပူရမြို့ အရှေ့တောင်ယွန်း မိုးထိကျောင်းတောင်ဘက်ကျောင်းတွင ်သီတင်းသုံးသည်။ ဘကြီးတော်ဘုရားလက်ထက်တော်သို့ ရောက်သည့်အခါ ပြည်ကြီးဝန် မောင်စံပျော်က ကိုးကွယ်ခဲ့သည်။ သာယာဝတီမင်းလက်ထက်တွင် လက်ျာဝင်းမှူး စစ်တောင်းမြို့စားမင်းကြီး ကိုးကွယ်သည်။ 

ဆရာတော်သည် ဣန္ဒသာရသဒ္ဓမ္မဓဇမဟာဓမ္မရာဇဂုရုတံဆိပ်တော်ကို ခံယူရသည်။

ပျံလွန်တော်မူခြင်း
------------------

ဆရာတော်သည် ၁၂၀၅ ခုနှစ်၊ သီတင်းကျွတ်လပြည့်ကျော် ၁၁ ရက်နေ့တွင် ပျံလွန်တော်မူခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4  လှသမိန် (၁၉၆၁)။ *ဂန္ထဝင်ပုဂ္ဂိုလ်ကျော်များ အတ္ထုပ္ပတ္တိပေါင်းချုပ်*။ ရန်ကုန်မြို့: ဟံသာဝတီစာအုပ်တိုက်။ pp. ၅၂။
**တိန်းညက်ပင်** (ရုက္ခဗေဒအမည်၊ Caesalpinia sappan; အင်္ဂလိပ်အမည်၊ Sappan wood, brazil wood, bukkum wood)သည် အပင်ငယ်မျိုး ဖြစ်ပြီး၊ အမြင့်ပေ ၂၀ ခန့်အထိ မြင့်နိုင်သည်။ ပင်စည်အတွင်း သစ်သားသည် နီညိုရောင်အဆင်း ရှိပြီး၊ မာကျောသည်။ ပင်စည်၊ အကိုင်းများတွင် ဆူးများ ရှိကာ၊ မန်ကျည်းရွက်ကဲ့သို့ ပုံပန်းရှိသည်။ ရွက်လွဲထွက်သည်။ အကိုင်းထိပ်၌ ပန်းပွင့်သည်။ ပန်းပွင့်သည် အဝါရောင် ဖြစ်ကာ၊ အစေ့များက ညိုဝါရောင် အဆင်း ရှိသည်။

ပန်းပွင့်သောကာလ
---------------

ဧပြီလမှ ဇွန်လအထိ

အပင်ပေါက်ရောက်ရာဒေသ
-------------------

တောတောင်များတွင် အလေ့ကျ အရိုင်းပေါက်သည်။ သီးသန့် စိုက်ပျိုးလျှင်လည်း ဖြစ်ထွန်းသည်။

အသုံးပြုသောအစိတ်အပိုင်း
-----------------------

ပင်စည်အတွင်းသားကို သုံးသည်။ ဆောင်းတွင် အပင်ကို ခုတ်လှဲပြီး၊ ပင်စည်များကို ဖြတ်ပိုင်းကာ အပိုင်းစကလေးများအဖြစ် ထပ်မံ ပိုင်းဖြတ်ကာ အခြောက်လှန်း စုဆောင်းသည်။

ပါဝင်သောဓာတုဗေဒဒြပ်ပေါင်းများ
-----------------------------

အသားတွင် Brasilin နှင့် Brasilein ဓာတ်များ၊ မရှိမဖြစ်ဆီ ဖြစ်သော D.ocphellandrene, ocimene, tannin, gallic acid နှင့် saponin ဓာတ်များလည်း ပါဝင်သည်။

ဆေးအသုံး
--------

တိန်းညက်အသားသည် ဘက်တီးရီးယားပိုးများကို သေစေနိုင်သော အစွမ်း ရှိ၍ သွေးသား သန့်စင်ပေးသည်။ သွေးထိန်း၊ သွေးတိတ်စေသော သတ္တိလည်း ရှိသည်။ အစွမ်းထက်ဆေးအဖြစ် 

1. ဝမ်းကိုက်၊
2. ဝမ်းဖောဝမ်းရောင်၊
3. အစာအိမ်နှင့်အူတွင်းသွေးထွက်၊
4. သားအိမ်သွေးလုံးတည်၊
5. မီးဖွားပြီးနောက်သွေးသွန်၊
6. ထိခိုက်ဒဏ်ရာ၊
7. ပွန်းပဲ့၊
8. ဓမ္မတာလာစဉ်ကိုက်ခဲ၊
9. လေထိုးလေအောင့်၊
10. အနာစက်၊
11. အနာမီး၊
12. အနာပဆုပ်၊
13. မီးယပ်ဖြူဆင်း၊
14. သွေးအားနည်းရောဂါတို့တွင် ပေးနိုင်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  ဒေါက်တာအောင်နိုင် (ဖေဖော်ဝါရီ၊ ၂၀၀၀)။ *မသိသူကျော်သွားသိသူဖော်စား*။ နက္ခတ္တရောင်ခြည်။ p. ၂၃၁။ `|date=` ရှိ ရက်စွဲတန်ဖိုး စစ်ဆေးရန် (အကူအညီ)
**သမာဓိမုဒြာ = သမာဟိတမုဒြာ**

ယောဂမုဒြာ, ဈာနမုဒြာနှင့် တူသည်။ 

စိတ်တည်ငြိမ်၍ သမာဓိရနေဟန် ဖြစ်သည်။ 

ခြေနှစ်ဖက်ကို ထက်ဝယ်ဖွဲ့ခွေထိုင်ကာ ဖနောင့်နှစ်ခု အပေါ်သို့ ခြေဖဝါးလှန်ကာထိုင်၍ လက်ဝါး နှစ်ခုကိုလှန်ပြီး ခြေဖဝါးပေါ် တင်ထားသည်။ 

တခါတရံ လက်ျာလက်ခါးကို လက်ဝဲလက်ဝါးပေါ် ထပ်၍ လက်မချင်းထိကာ၎င်း, တခါတရံ လက်ညှိုးနှစ်ခုကို ကွေး၍ လက်မနှင့်ထိကာ တေ့ဆိုင်လျက်၎င်း ထားသော ဟန်မျိုးဖြစ်သည်။ 

ပုဂံမြို့၊ အာနန္ဒာဘုရား သဗ္ဗညုဘုရားများတွင် သမာဓိမုဒြာ ပုံတော်များကို ဖူးတွေ့ရပါသည်။ ဂျပန်ပြည်ရှိ ဒိုင်ဗုစု ရုပ်ပွားတော်ကြီး၏ ပုံတော်မျိုးဖြစ်သည်။ 

အမိတာဘာဘုရား ရုပ်ပွားတော်ကိုလည်း ဤမုဒြာဖြင့် တွေ့ရသည်။ 

အပ္ပမာဒမင်္ဂလာ, တပေါစမင်္ဂလာ, ဗြဟ္မစရိယမင်္ဂလာ, အရိယသစ္စာန ဒဿနမင်္ဂလာ, နိဗ္ဗာနသစ္ဆိကိရိယမင်္ဂလာများကို သရုပ်ဆောင်ထားသည်။ 

သန္တရသကို ပေါ်လွင်စေသည်။ 

ပညာပါရမီ, ဈာနပါရမီ, နိက္ခမပါရမီ, ဝီရိယပါရမီ, အဓိဋ္ဌာနပါရမီ စခန်းများသို့ ညွှန်ပြလျက် ရှိပေသည်။

သမာဓိမုဒြာ, ယောဂမုဒြာ, ဈာနမုဒြာပါသော ရုပ်ပွားဆင်းတုကို ကိုးကွယ်သူသည် တည်ကြည် ငြိမ်သက်ခြင်း, ဓာတ်အပြည့်အဝရခြင်း, စိတ်ဝေဒနာကင်းခြင်း, သောကပရိဒေဝငြိမ်းအေးခြင်း, ဉာဏ်ပညာတိုးခြင်း, သမထပေါက်ခြင်း, သိဒ္ဓိပြီးခြင်းစသော ကောင်းကျိုးချမ်းသာများကို ရရှိနိုင်ကြောင်း တန္တရာယာန ဂိုဏ်းဝင် ကျမ်းများ၌ ဖွင့်ဆိုထားပေသည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2  စဝ်ထွန်းမှတ်ဝင်း မဟာဝိဇ္ဇာ (ရန်ကုန်)၊ မဟာဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး (ဟားဗဒ်) အထက်တန်း သုတေသန ပညာရှင်ဘွဲ့ (ဟားဗဒ်) ညွှန်ကြားရေးမှူး၊ သုတေသနနှင့် ကျမ်းပြုဌာနခွဲ သာသနာရေး ဦးစီးဌာန။ *မြန်မာ့ရိုးရာ ပဋိမာ သိပ္ပံပညာ*။
**AIDS ဗိုင်းရပ်စ်**သည် Turbo Pascal 30.1a ဖြင့်ရေးသားထားပြီး .COM ဖိုင်များကို ဦးတည်တိုက်ခိုက်သည်။ MS-DOS ၏ အားနည်းချက်ကို ရှာဖွေကာ ဖန်တီးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ အမည်တူကူးစက်ခံ .COM နှင့် .EXE တွင် .COM ဖိုင်က လုပ်ငန်းများ အရင်လုပ်ဆောင်သည်။ ကူးစက်ခံရသော ဖိုင်များတွင် အောက်ပါ စာသားကိုတွေ့ရှိရသည်။

> 
> *ATTENTION I have been elected to inform you that throughout your process of collecting and executing files, you have accdientally (sic) ¶HÜ¢KΣ► [PHUCKED] yourself over: again, that's PHUCKED yourself over. No, it cannot be; YES, it CAN be, a √ìτûs [virus] has infected your system. Now what do you have to say about that? HAHAHAHAHA. Have ¶HÜÑ [PHUN] with this one and remember, there is NO cure for AIDS*
> 
> 
> 

ထိုစာသားပေါ်လာလျှင် ကွန်ပျူတာသည် နှေးကွေးသွားပြီး ပိတ်ပြီးပြန်ဖွင့်မှသာ ရနိုင်တော့သည်။ ကူးစက်ခံရသော ဖိုင်များအား မူရင်းဖိုင်များဖြင့် အစားထိုးကာ ပြန်လည် ပြုပြင်နိုင်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် AIDS II ဗိုင်းရပ်စ်သည်လည်း AIDS ဗိုင်းရပ်စ်ကို ပြန်လည်မွမ်းမံထားသည်ဟု ယူဆမှုများရှိသည်။

ကိုးကား
-------

* AIDS virus Archived 7 March 2009 at the Wayback Machine. by McAfee
* Computer Viruses (A), by Probert Encyclopaedia
* ရေးသူ – မြဝတီမင်းကြီး ဦးစ
* အဆို – ရီရီသန့်
* အတီး – ဦးရည်နွယ်
* သီချင်းအမျိုးအစား – ဘုန်းတော်ဘွဲ့ သန်းကောင်သီချင်းခံ

* ထောင်ရောင်နေကသာ ဘုန်းတော်ဘွဲ့ သန်းကောင်သီချင်းခံ (ရွှေဘိုမင်းလက်ထက် မြဝတီဝန်ကြီး)

(ထောင်ရောင်နေကသာ ရွှေဘုန်းဝင်း။ ညွှတ်ခလာ ရာမင်းမင်း)၂။ ဘွေသီဟာမြင့်မှာ ဖြာညီးလင်း၊ ဖြန့်ရှစ်ဆိုင် ကာထီးစင်း)၂။(ဇေယျာသံကျူး၊ညှင်းလို့လို့ မြွက်သာကြည်)၂။ (ကျွန်းလေးမည်ငယ်ကို၊စိုးသည့်ဥက္ကဋ္ဌ်)၂။ ကောင်းညွန့်ငယ်နေဇာ၊ရှစ်ဗြဟ္မာ၊လကျာ်သင်္ခ၊မြတ်သည်သာနှင့်လေး။ ကောင်းညွန့်ငယ်နေဇာ၊ရှစ်ဗြဟ္မာ၊လကျာ်ရှစ်ဗြဟ္မာ၊(လကျာ်သင်္ခ၊ လကျာ်သင်္ခ)၂။ မြတ်သည်သာနှင့်လေး။ ရေဖျန်းစံ၊ ရွေညီလာ၊ဖူးပွင့်စုံစွာ၊ ဆယ်ဖြာတည့်လန်းလန်း၊ပြည်ပြည်ထောင် တိုင်းခန်းက၊ ရှိပန်းဆင်လာ၊ရွှေမြေ အောင်ချာ၊ သည်သာဘုန်းပွင့်စီ၊ အမရရွှေဘုံပြည်၊ အနန်းနန်းက၊ သိန်းသန်းရောင်ခြည်၊ မှောင်မလည်၊ စံတည်စံကျွန်း၊ တထိန်ထိန်၊ ဖလ်ရှိန်စိန်ရောင်၊ ဝန်းလို့လို့၊ ထွန်းလျှံဖြာညီးပင်။ ဘယ်ရာဝင်မှသာ၊ ပုံပြင်တူနှုန်းနန်း၊ ဘုန်းကြိုင်လှိုင်လန်း၊ ဒီပါအောင်ခန်း၊ သိမ်းမြန်းစိုးယူ၊ ရှင်လူတည့်ငြိမ်းအေး၊ ကြေညာသင်းပျံ့မွှေး၊ သာနွှေးလွယ်ကာ၊ မျက်မြွာရွှန်းတင့်၊ မြတ်ရိန္ဒမာ၊ စကြာနှင့်သာ၊ အာကာပျံနင်း၊ ဆင်မင်းစိုးရ၊ လွှမ်းမိုးလွှမ်းမိုး၊ တေဇာတေဇာ၊ ခွန်သွင်းထံရင်း၊ ပုံလှာစုံစွာ၊ သိင်္ဂါရွှေသား၊ သိကြားဆက်သ၊ ရံရွေသော်တာ၊ ခြယ်လှယ်စီကာ၊ စံဆောင်ဘုံမှာ၊ သူဇာတည့်ပုံနှုန်းထား၊ ပုံနှုန်းထား၊ ယဉ်မူရာသား၊ များအများလှိုင်၊ ဘယ်တူပါနိူင်၊ သွန်းမြိုင်၊ ရွာပြိုင် ဆော်နှိုး၊ ဘုန်းသီတာမိုး၊ ကန်ဆည်လျှံဖြိုး၊ သီးမျိုးစုံစွာ၊ မာလာတည့် သောင်းသောင်း၊ ခြွေရံများနှင့်ရုံးပေါင်း ရုံးပေါင်း၊ ခက်ဖြာညွန့်ရှင်၊ စုံစုံလင်လင်စည်ပင်ပွားလို့၊ နတ်လူသာကြည်၊ စုရည်ဆက်ကာပန်း၊ ကျိပ်မာရင့်မုံ၊ ရွှေဖဝါးစက်တော်စုံငယ်ကိုလေး၊ ရွှေဘုံသာခန်း၊ စိန်ကြောင်လေ မှန်နန်းမှာ။

ပြင်ပလင့်ခ်များ
---------------

ထောင်ရောင်နေကသာ MP3[*လင့်ခ်သေ*]

ကိုးကား
-------

1. ↑   ထောင်ရောင်နေကသာ။  ၁၁ ၊ ၂၀၁၂ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။ဧပြီ ၂၀၁၂   တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**Ada ဗိုင်းရပ်စ်** သည် ကွန်ပျူတာ ဗိုင်းရပ်စ် တစ်ခု ဖြစ်ပြီး အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံတွင် ၁၉၉၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ ဗိုင်းရပ်စ်၏ သွင်ပြင်လက္ခဏာများမှာ Ada ဗိုင်းရပ်စ်သည် ကွန်ပျုတာ၏ မန်မိုရီပေါ်တွင်ခိုအောင်းနိုင်ပြီး အခြားဖိုင်များကို ကူးစက်ကာ ပြန့်ပွားစေသည်။ .COM ဖိုင်များနှင့် COMMAND.COM ကို အဓိက ပစ်မှတ်ထားသည်။ ကူးစက်ခံရသော ဖိုင်များသည် ၎င်းတို့ဖိုင်များ၏အစတွင် ၂၆၀၀ ဘိုက် ထပ်မံပေါင်းထည်းခြင်းခံရပြီး ထိုဖိုင်များထဲတွင် 

* COMMAND.COM
* PCCILLIN.COM
* PCCILLIN.IMG
* HATI-HATI !! ADA VIRUS DISINI !!Delete

စာသားများပါဝင်သည်။

CHKDSK ဖြင့် စစ်ဆေးရာတွင် စစ်စတန် မန်မိုရီသည် ၂၁၃၁၂ ဘိုက်မှ၂၁၂၉၆ ဘိုက်အထိသာ ကျန်ကြောင်းတွေ့ရှိရသည်။ Ada ဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်ခံရသော ကွန်ပျူတာများသည် ပုံမှန်မဟုတ်သော ကွန်ပျူတာမောက်နှိပ်သည့် အသံကဲ့သို့သော အသံများ ကြားရသည်။ ကွန်ပျူတာ၏ဟာ့စ်ဒစ် နေရာလွတ်များ ကျန်နေသေးသော်လည်း နေရာလွတ်မရှိကြောင်း သတိပေးနေတတ်သည်။ ဖလော်ပီဒစ်များ နှင့် အင်တာနက်မှ ဒေါင်းလုပ်ဆွဲသောဖိုင်များမှ အများဆုံးကူးစက်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  ADA - Malware - McAfee Labs Threat Center။ Vil.nai.com။ 7 March 2009 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  2014-04-10 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**2 tone** (သို့မဟုတ် **Two Tone**) သည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် Jerry Dammers နှင့် The Specials တို့ဦးဆောင်သော ၁၉၅၀ ska ရှင်သန်ရေးတစ်ခုဖြစ်သည်။ ska ဂီတနှင့် punk rock ဟန်ပန်တို့ကို ရောနှောထားခြင်းဖြစ်သည်။ Dammers တည်ထောင်ခဲ့သော record label မှ လာခဲ့ဖြစ်သည။ 2 tone Records သည် သာလွန်ထူးကဲသည်။ 2 tone ၏ mainstream စီးပွားရေးသည် UK တွင် ကြီးမားစွာ ကန့်သတ်ထားသော်လည်း ၁၉၈၀နှင့် ၁၉၉၀တွင် မြောက်အမေရိကန် ska punk လှုပ်ရှားမှုကို လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

2 tone အသံကို West Midland မှ Coventry တွင် ငယ်ရွယ်သော ဂီတသမားများက တည်ထောင်ခဲ့သည်။ အင်္ဂလန် ၁၉၆၀ မှ Jamaican ဂီတကြီးထွားချိန်တွင် ဖြစ်သည်။ သူတို့သည် ska,reggae နှင့် rocksteady တို့ကို punk rock နှင့် new wave တို့၏ အစိတ်အပိုင်းတို့နှင့် ရောစပ်ထားသည်။ ထိုအမျိုးအစားတွင် ပါဝင်သော တီးဝိုင်းများမှာ The Specials, The Selecter, The Beat, Madness တီးဝိုင်းများ၏ အဖွဲ့ဝင်များနှင့် The Bodysnatchers တို့ပါဝင်သည်။ ထိုဝေါဟာရကို The Special မှ Keyboard အတီးသမား Jerry Dummer တီထွင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ logoကို Peter Tosh ၏ အစောပိုင်း album cover photo များကို အခြေခံထားသည်။

2 tone အမျိုးအစားမှ တီးဝိုင်းအများစုသည် 2 tone Records တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။ 2 tone အသံနှင့် ဆက်စပ်နေသော record label နှစ်ခုမှာ Stiff Records နှင့် Go Feet Recordsတို့ဖြစ်သည်။ ဂီတသည် skinhead, rudies နှင့် mod revivalist ကြားထဲတွင် ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။

ပြတိုက်
-------

၂၀၁၀ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁ ရက်တွင် 2 tone ဗဟိုပြတိုက်တွင် Coventry University Student’s Union အဆောက်အဦးတွင် စားသောက်ဆိုင်နှင့်ကျင်းပရာနေရာကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ဩဂုတ် ၂၀၁၁တွင် Conventry မှ Stake ရွာသို့ ရွေ့ပြောင်းခဲ့သည်။ ကျင်းပပြသနေရာ Conventry Music Wall of Fame ၊ စားသောက်ဆိုင်နှင့်ဂီတပြပွဲများပါဝင်သည်။ အချက်အလက်အများစုမှာ The Slecter, The beat နှင့် The Specials ၏အဖွဲ့ဝင်များဖြစ်သည်။
ဝဋ္ဋသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

ဝဋ္ဋသုတ်
--------

### ပါဠိတော်

၁။ ပူရေန္တံ ဗောဓိသမ္ဘာရေ၊ နိဗ္ဗတ္တံ ဝဋ္ဋဇာတိယံ။

---ယဿ တေဇေန ဒါဝဂ္ဂိ၊ မဟာသတ္တံ ဝိဝဇ္ဇယိ။

၁။ပူရင်တံ ဗောဓိသမ်ဘာရေ

နိတ်ဗတ်တံ-ဝတ်တ-ဇာတိယံ

ယတ်သ တေဇေန ဒါဝက်ဂိ

မဟာသတ်တံ ဝိဝစ်ဇယိ

  

၂။ ထေရဿ သာရိပုတ္တဿ၊ လောကနာထေန ဘာသိတံ။

---ကပ္ပဋ္ဌာယိံ မဟာတေဇံ၊ ပရိတ္တံ တံ ဘဏာမ ဟေ။

၂။ထေရတ်သ သာရိပုတ်တတ်သ

လောကနာထေန ဘာသိတံ

ကပ်ပထာယိမ် မဟာတေဇံ

ပရိတ်တံ တံ ဘဏာမ ဟေ

  

၃။ အတ္ထိ လောကေ သီလဂုဏော၊ သစ္စံ သောစေယျ နုဒ္ဒယာ။

---တေန သစ္စေန ကာဟာမိ၊ သစ္စကိရိယ မုတ္တမံ။

၃။အတ်ထိလောကေ သီလ-ဂုဏော၊

သစ်စံ သောစေယ နုတ်ဒယာ

တေန သစ်စေန ကာဟာမိ

သစ်စ-ကိရိယ-မုတ်တမံ

  

၄။ အာဝဇ္ဇေတွာ ဓမ္မဗလံ၊ သရိတွာ ပုဗ္ဗကေ ဇိနေ။ 

---သစ္စဗလ မဝဿာယ၊ သစ္စကိရိယ မကာသဟံ။

၄။အာဝစ်ဇစ်တဝါ ဓမ်မဗလံ၊

သရိတ်တဝါ ပုတ်ဗကေ ဇိနေ

သစ်စ-ဗလ မဝတ်သာယ၊

သစ်စ-ကိရိယ မကာသဟံ

  

၅။ သန္တိ ပက္ခာ အပတနာ၊ သန္တိ ပါဒါ အဝဉ္စနာ။

---မာတာ ပိတာ စ နိက္ခန္တာ၊ ဇာတဝေဒ ပဋိက္ကမ။

၅။သန်တိပက်ခါ အ-ပတနာ၊

သန်တိပါဒါ အ-ဝင်စနာ

မာတာ ပိတာ စ နိတ်ခန်တာ

ဇာတ-ဝေဒ ပတိတ်ကမ

  

၆။ သဟ သစ္စေ ကတေ မယှံ၊ မဟာပဇ္ဇလိတော သိခီ။ 

---ဝဇ္ဇေသိ သောဠသကရီသာနိ၊ ဥဒကံ ပတွာ ယထာ သိခီ။

---သစ္စေန မေ သမော နတ္ထိ၊ ဧသာ မေ သစ္စပါရမီ။

၆။သဟ သစ်စေ ကတေ မယ်ယှံ၊

မဟာပစ်ဇလိတော သိခီ

ဝစ်ဇေသိ သောလသ-ကရီသာနိ

အုဒကံ ပတ်တဝါ-ယထာ သိခီ

သစ်စေန မေ သမော နတ်ထိ၊

အေသာ မေ သစ်စ-ပါရမီ

  

ဝဋ္ဋသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ။

ဝတ်တ-သုတ်တံ နိတ်ထိတံ။

### မြန်မာပြန်

၁။ သဗ္ဗညုတဉာဏ်ကို ရရှိခြင်း၏ အခြေခံဖြစ်သော ပါရမီတို့ကို ဖြည့်ကျင့်သော ဘုရားအလောင်းသည် နုစဉ်ဘဝက ငုံးငှက်မျိုး၌ ဖြစ်ရလေသည်။ 
ငုံးငယ်ကို ဤပရိတ်တော်၏ တန်ခိုးကြောင့် တောမီးကွင်းရလေ၏။

၂။ ဤပရိတ်တော်ကို အရှင်သာရိပုတ္တရာအား မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မူခဲ့၏။ ဤပရိတ်တော်သည် ကမ္ဘာတည်လိမ့်မည်။ တန်ခိုးလွန်စွာကြီး၏။ 
ယခုအခါ ထိုငုံးမင်းပရိတ်ကို ကျွန်ုပ်တို့ စုပေါင်းရွတ်ဆို ကြပါစို့။

၃။ လောက၌ သီလ၏ဂုဏ်ကျေးဇူးသည် ရှိ၏။ မှန်ကန်သော သစ္စာစကားသည် ရှိ၏။ ကိုယ်ရေး နှုတ်ရေး စိတ်ရေး လုံးဝစင်ကြယ်ခြင်းသည် ရှိပေ၏။
သတ္တဝါတို့အား ကြင်နာသနားခြင်းသည် ရှိပေ၏။ ဤသို့သော သစ္စာစကားဖြင့် အတုမရှိသော သစ္စာပြုခြင်းကို ငါဘုရား နုစဉ်က ပြုခဲ့ဖူးလေပြီ။

၄။ သစ္စာတရား၏ စွမ်းပကားကို ဆင်ခြင်သုံးသပ်ပြီး ရှေးရှေးသောဘုရားရှင်တို့ကို အောက်မေ့သတိရပြီး သစ္စာ၏အစွမ်းကို အမှီပြု၍ သစ္စာပြုခဲ့ဖူးလေပြီ။

၅။ အို တောမီး ငါ့မှာ အတောင်တို့ ရှိပါသော်လည်း မပျံနိုင်သေးပါ၊ ငါ့မှာ ခြေတို့ ရှိပါသော်လည်း မသွားတတ်သေးပါ၊ ငါ၏ မိဘတို့သည်လည်း ငါ့ကိုထား၍ ထွက်သွားကြလေပြီ၊ အို တောမီး ငါ့ကို ဖဲကြဉ်ပါလော့။

၆။ ချစ်သားသာရိပုတ္တရာ ငါဘုရားအလောင်း ငုံးငယ်က သစ္စာပြုလိုက်သောအခါ သစ္စာပြုပြီးသည်နှင့် တပြိုင်နက် တောမီးသည် ရေသို့ရောက်၍ ဖဲကြဉ်ရသကဲ့ 
သို့ ငါ့ကို ဖဲကြဉ်လေ၏၊ အရှိန်အလျှံကြီးမားလှသော တောမီးသည် မင်းပယ် ၁၆-ပယ်စာခန့်မျှ ကွင်းလေ၏။ ချစ်သားသာရိပုတ္တရာ ငါ၏သစ္စာစကားနှင့်တူသော တရားမည်သည် မရှိချေ၊ ဤပါရမီကား ငါဘုရား၏ သစ္စာ ပါရမီပင် ဖြစ်တော့သည်။

ရွတ်ဖတ်ရခြင်းအကျိုးများ
-----------------------

မီးဘေးလွတ်ကင်းစေနိုင်သည်၊ 

မိမိကိုယ်တိုင် မီးဘေး မသင့်ရအောင်၊ 

မိမိအိမ် မိမိရပ်ကွက် မီးဘေးကင်းအောင် သစ္စာပြုနိုင်သည်။

ကိုးကား
-------
၁၉၁၀ ခုနှစ်ထုတ် ၂၅၀ ကီလိုဝက် ရှိသည့် တာဘိုင်ရဟတ်စက်အား လျှပ်စစ်ဂျင်နရေတာနှင့်တိုက်ရိုက်ချိတ်ဆက်ထားသည်ကိုတွေ့ရပုံ
ရေနွေးငွေ့တာဘိုင် ရဟတ်စက်များသည် ဖိသိပ်ထားသော ရေနွေးငွေ့အား အပူစွမ်းအင်ထွက်ပေါ်လာစေပြီး ထိုစွမ်းအင်ဖြင့် အထွက်ပြွန်ရှိမောင်းတံကို လှည့်ပတ်စေခြင်းနည်းအသုံးပြု၍ စက်ကိရိယာအားအလုပ်လုပ်စေသော ကိရိယာတမျိုးကိုခေါ်ဆိုသည်။ ထိုကိရိယာ၏ခေတ်မီပုံစံအား ၁၈၈၄ခုနှစ်တွင် ချားလက်စ် ပါစန်စ် ဆိုသူက တီထွင်ဖန်တီးခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ပုံမှန်အားဖြင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုပ်လုပ်ရန်အတွက် ဂျင်နရေတာတစ်ခုဖြင့် ချိတ်ဆက်ထားလေ့ရှိသည်။ ရေနွေးငွေ့ထုတ်လုပ်ရန်အပူအား ကျောက်မီးသွေးအား လောင်ကျွမ်းစေခြင်း၊ အမှိုက်မီးရှို့စက်၊ အကြီးစားစက်မှုလုပ်များမှစွန့်ထုတ်သော စွန့်ပစ်အပူများ၊ နျူးကလီးယား ရီအက်တာများ သို့မဟုတ် သဘာာဝမှရရှိသည့် နေရောင်ခြည် သို့မဟုတ် မြေအောက်အပူရှိန်များကဲ့သို့သော လောင်စာများမှရရှိသည်။

ရေနွေးငွေ့တာဘိုင်ရဟတ်စက်များအား အရွယ်အစားမျိုးစုံဖြင့် တွေ့ရှိရပြီး ပန့်များနှင့် အခြားစက်ကိရိယားများ အတွက် အသေးဆုံး(၀.၇၅kW ထက်နည်း) မှ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်ရန်အတွက် အကြီးဆုံး (၁၅၀၀၀၀၀kW) ထိတွေ့ရတတ်သည်။[1][2]

အခြားအကြောင်းအရာများ
--------------------

တာဘိုင်ရဟတ်စက်များ

ကိုးကား
-------

1. ↑   Stodola 1927.
2. ↑   "Sir Charles Algernon Parsons". Encyclopædia Britannica. n.d. Retrieved 2010-09-19.
Chute spillway of Llyn Brianne dam in Wales
ရေပိုလွှဲဆိုသည်မှာ ဆည်တာတမံ များ၏ အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ တမံများ၏ သတ်မှတ်ရေအမှတ်ကိုထိန်းသိမ်းရန်နှင့် တမံများအ‌ပေါ်ရေကျော်မှုတာဆီးရန်ရေပိုလွှဲအားတည်ဆောက်ရခြင်းဖြစ်သည်။ အချို့နေရာများတွင် ရေကျော်ဟူ၍လည်း ပြောဆိုကြလေသည်။ ရေပိုလွှဲ တို့သည် တမံပေါ်ရေကျော် စီးဆင်းမှုမဖြစ်စေရန် တာဆီးပေးထားပြီး ရေကျော်မှုကြောင့် ဆည် တမံတို့ကို မပျက်စီးစေရန် ကာကွယ်ပေးထားခြင်းဖြစ်သည်။

ဆည်တမံတို့တွင် ရေအမှတ်ထိန်းညှိရန်နှင့် ရေပိုလွှဲအတွင်း ရေစီးဆင်း မှုတို့ကို ထိန်းညှိနိုင်ရန် အတွက် အနှိမ့်အမြင့်နှင့် ရေတခါးအကျဉ်းကျယ် လုပ်နိုင်သော ဂိတ်တံခါးများလည်း ထည့်သွင်း တည်ဆောက်တက်ကြသည်။ ထိုသို့ရေတံခါးထည့်သွင်းတည်ဆောက်ထားသော ရေပိုလွှဲတို့သည် တမံအာက်နား ရေကိုထိန်းသိမ်းနိုင်ခြင်းနှင့် အလုံးအရင်းနှင့်ဝင်လာသောရေတို့ကို ထိန်းညှိလွှတ်ပေးနိုင်ခြင်းတို့ ကြောင့် ရုတ်တရက် ရေကြီးရေလျှံမှုတို့နှင့်အတူ သတ်မှတ်ရေ အမှတ် ထက် မြောက်မြားစီးဆင်စေခြင်းကြောင့် ရေပိုလွှဲပျက်စီးစေခြင်းတို့ မှလည်း ကာကွယ်ပေးသည်။

တနည်းအားဖြင့်ဆိုသော် တမံပေါ် တွင်ရေစီးဆင်းနိုင်စေရန်ရေလမ်း ကြောင်းပေးထားပြီး ရေတိုက်စားမှု မဖြစ်နိုင်အောင်လည်းတည်ဆောက် ထားခြင်းဖြစ်သည်။ တမံအများစုတို့တွင် အောက်ခြေ ရေထုတ်ပြွန် တို့ဖြင့် ရေလွှတ်ခြင်းတို့ဖြင့် လုပ်ဆောင်စေပြီး တမံအနည်းငယ်တွင် ရေထုတ်ပြွန်အား ရေပိုလွှဲနှင့် တွဲလျှက် တည်ဆောက် ထားသည်လည်းရှိကြသည်။

Cross section of typical spillway with Tainter gates

#### လှေကားထစ် ရေဆင့် ရေပိုလွှဲ

A stepped chute baffled spillway of the Yeoman Hey Reservoir in England.

### ခေါင်းလောင်းအဝပုံစံ ရေပိုလွှဲ

Bell-mouth spillway of Hungry Horse Dam in operation.

### စွမ်းအင်ထိန်းချုပ်လျှော့ချခြင်း

A U.S. Bureau of Reclamation Type-III stilling basin

Gallery
-------

*
ဝဇီရစိန်မိုးကြိုးလက်နက်ကိုင်ထားဟန် ဖြစ်သည်။ 

အတွင်းဘက်လှည့်ထားသော လက်နှစ်ဖက်ကို လက်ကောက်ဝတ်နေရာလောက်တွင် ကြက်ခြေခတ်၍ ရင်ဘတ်ရှေ့၌ထားသောဟန် ဖြစ်သည်။ လက်ျာလက်တဖက်တွင် မိုးကြိုးသွားကို ကိုင်ထား၍ လက်ဝဲဘက်လက်တွင် (ဆည်းလည်း) ဆွဲလဲ, သို့မဟုတ် ခေါင်းလောင်းငယ်ကို ကိုင်ဆောင်ထားသည်။ 

မိုးကြိုးသွား၏ အဓိပ္ပါယ်မှာ သုညတခေါ် ပရမတ္ထသစ္စာ ဖြစ်သည်။ (ဆည်းလည်း) ဆွဲလဲ ခေါင်းလောင်း၏ အဓိပ္ပါယ်မှာ ပညာဖြစ်သည်။ ဆည်းလည်းသံ ခေါင်းလောင်းသံ ဟူသည် မည်သည့် အခါမျှ မဆိတ်သုဉ်းပဲ ဝေးလံသော ခရီးသို့ပျံ့နှံ့၍ သွားနိုင်ဘိသကဲ့သို့ ပညာ၏အသံ အရှိန်အဝါသည်လည်း ဝေးနီးနှံစပ် အရပ်ရပ်သို့ ပျံ့လွင့်၍ သွားနိုင်သော အနက်သဘောရှိသည်ဟု ပညာရှိများက မိန့်ဆိုတော်မူကြသည်။ 

အရိယသစ္စာနဒဿနမင်္ဂလာ, နိဗ္ဗာနသစ္ဆိကိရိယမင်္ဂလာ, ဗာဟုသစ္စမင်္ဂလာ, သိပ္ပဉ္စ မင်္ဂလာတို့ကို သရုပ်ဆောင်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ 

ပညာပါရမီ, သစ္စာပါရမီ, သီလပါရမီ, မေတ္တာပါရမီ စတို့ကို ရည်ညွှန်းဖော်ဆောင် ထားသည်။ 

အဗ္ဘုတရသ, သန္တရသတို့ကို ပေါ်လွင် ထင်ရှားစေသည်။ 

ပုံစံအားဖြင့် ဝဇီရာဓရ ဆင်းတုတော်များ သံဝရ ဆင်းတုတော်များ, တြိလောကဝိဇယနှင့် ယီဒမ်ဆင်းတုတော်များသည် ဤ ဝဇီရာဟုင်္ကရမုဒြာဖြင့် ရှိတတ်ပေသည်။ ပုဂံဆေးရေးပန်းချီရုပ်များ တွင်၎င်း, ဂန္ဓာရီ အင်းအိုင် အစီအရင်ပုံများတွင်၎င်း များစွာပင် တွေ့ရတတ်ပေသည်။ 

သိဒ္ဓိအမျိုးမျိုး သျှိုအမျိုးမျိုး အပါးသုံးဆယ်ပြီးပြည့်လိုသော် ဝဇီရာဟုင်္ကရမုဒြာဖြင့် ရုပ်ပွားဆင်းတုကို စီရင်၍ ကိုးကွယ်ရမည်ဟူ၍ ဝဇီရာယကျမ်းဂန်များ၌ တိကျပြတ်သားစွာ မိန့်ကြား ထားလေသည်။ 

ဩဇာအာဏာ ထက်မြက်ခြင်း, ဘုန်းတန်ခိုးကြီးထွားခြင်း, လာဘ်သပ်ပကာ ပေါများခြင်း, ရန်သူကို ချေမှုန်းနိုင်ခြင်း, နတ်ဆိုး ပြိတ္တာ နတ်ယုတ်မာတို့၏ရန်ကို ချဖျက် နှိမ်နင်းနိုင်ခြင်း, စုံး တစ္ဆေ ကဝေ မင်စာ စသည့် အောက်တန်းစား အနှောက်အယှက် အနှောင့်အမည်းများကို နှင်မောင်းဟန့် တားနိုင်ခြင်း, ဆုံးမဒဏ်ခတ်နိုင်ခြင်း စသော သတ္တိအကျိုးထူးများကို ရရှိနိုင်စေကြောင်း ဝဇီရာယာန ကျမ်းများက ပြဆိုထားသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  VAJRĀHUMKARA MUDRĀ (Buddha Supreme and Eternal)

IBI. p.440, 43.

Tibetan Collections vol.i. p.25.

Ic-T.L. p.22.

Mudra, Saunders. p.114. (Basaraunhongo-in)
2. 1 2  စဝ်ထွန်းမှတ်ဝင်း မဟာဝိဇ္ဇာ (ရန်ကုန်)၊ မဟာဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး (ဟားဗဒ်) အထက်တန်း သုတေသန ပညာရှင်ဘွဲ့ (ဟားဗဒ်) ညွှန်ကြားရေးမှူး၊ သုတေသနနှင့် ကျမ်းပြုဌာနခွဲ သာသနာရေး ဦးစီးဌာန။ *မြန်မာ့ရိုးရာ ပဋိမာ သိပ္ပံပညာ*။
**ရေပူစမ်းကျောင်းတော် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်** (အင်္ဂလိပ်: Spring Temple Buddha; တရုတ်: 中原大佛 နှင့် ရိုးရှင်းတရုတ်: 鲁山大佛; ရိုးရာတရုတ်: 魯山大佛) သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဒုတိယ အမြင့်ဆုံးရုပ်တု ဖြစ်သည်။ အမြင့်သည် ၂၀ မီတာ (၆၆ ပေ) ရှိသော ကြာပလ္လင်ပါဝင်ပါက ၁၂၈ မီတာ (၄၂၀ ပေ) ရှိသည်။ ဖော်သုရှန်း ရှုခင်းသာ ဧရိယာတွင် တည်ရှိသည်။ National Freeway အမှတ် ၃၁၁ နှင့် နီးကပ်စွာ တည်ရှိသည်။ ရုပ်ပွားတော်ကို ၁၉၉၇ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၈ တိုင်အောင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ရုပ်ပွားတော်၏ တည်နေရာမှာ ဟဲနန် ပြည်နယ် လူရှန်းစီရင်စု ကျောက်ချွင့်ရပ် တရုတ်နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။

အကြောင်းအရာ ဖော်ပြချက်
----------------------

အောက်ခံခုံသည် ၂၅ မီတာ (၈၂ ပေ) မြင့်သည်။ ရုပ်ပွားတော်သည် အောက်ခံခုံ၏ အပေါ်တွင် တည်ထား၏။ ထို့ကြောင့် ရုပ်ပွားတော်ကြီး တစ်ခုလုံး၏ စုစုပေါင်း အမြင့်သည် ၁၂၈+၂၅=၁၅၃ မီတာ (၅၀၂ ပေ) ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ရုပ်ပွားတော် တည်ထားသည့် တောင်ကုန်းကို ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။ အောက်ခံခုံကိုလည်း နှစ်ခု ဖြစ်အောင် လုပ်ခဲ့သည်။ အပေါ်ဘက်ရှိ အောက်ခံခုံသည် ၁၅ မီတာ ရှိ၏။ ထို့ကြောင့် ရုပ်ပွားတော်၏ စုစုပေါင်း အမြင့်သည် ၂၀၈ မီတာ (၆၈၂ ပေ) ဖြစ်သည်။

ရုပ်ပွားတော် တည်ထားကိုးကွယ်သည့် စီမံကိန်းတစ်ခုလုံး၏ ခန့်မှန်းကုန်ကျစရိတ်သည် ဒေါ်လာ ၅၅ သန်း ဖြစ်သည်။ ဒေါ်လာ ၁၈ သန်းကို ရုပ်တုတည်ဆောက်ရာတွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ တည်ဆောက်ရာတွင် copper cast ၁၁၀၀ ကို သုံးစွဲခဲ့သည်။ စုစုပေါင်း အလေးချိန်သည် ၁၀၀၀ တန် ရှိ၏။ ရုပ်ပွားတော်၏ အောက်ခြေသည် ဗုဒ္ဓဘုန်းကြီးကျောင်း ဖြစ်သည်။

ရုပ်ပွားတော်၏ အမည်သည် ထျန်းရွေ့ရေပူစမ်း ၏ အနီးတွင် ရှိသည်ကို အကြောင်းပြု၍ ခေါ်ဝေါ်သည်။ ထျန်းရွေ့ရေပူစမ်းသည် အပူချိန် 60°C ရှိ ရေများထွက်ပြီး ထိုဒေသတွင် အနာရောဂါများ ပျောက်ကင်းသည်ဟူသည့် ဂုဏ်သတ္တိများကြောင့် ထင်ရှားသည်။ ဖော်ချွမ် ကျောင်းကို ထန်မင်းဆက်လက်ထက်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ "Bell of Good Luck" ကိုလည်း ပြုလုပ်ထားခဲ့ပြီး နဂါးခေါင်းထိပ်တွင် ထားရှိခဲ့သည်။ ကြေးညိုများဖြင့် သွန်းထားသည့် ထိုခေါင်းလောင်းသည် ၁၁၆ တန် လေးသည်။

ရုပ်ပုံများ
-----------

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| Long shot |
| Long shot  |

|  |
| --- |
| Foot (as seen from human height) |
| Foot (as seen from human height)  |

 |

ကိုးကား
-------

1. ↑  (တရုတ်) 中国佛山金佛-153米卢舍那佛 - 墨宝斋 Archived 1 September 2008 at the Wayback Machine.
2. ↑  (တရုတ်) 世界第一大佛鲁山大佛 Archived 28 December 2008 at the Wayback Machine.
3. ↑  China enters biggest Buddhist statue race, BBC News, 6 May 2001
4. ↑  Fodushan Scenic Area။ 30 September 2018 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  3 November 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**ပိုင်** သို့မဟုတ် **ပါအိပ်** ( ပိုင် : Baipho, /pɛ̰˦˨xo̰˦/ (白和); အသံထွက်[pɛ̀tsī] )သည် အရှေ့အာရှလူမျိုးစုတစ်ခုဖြစ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံရှိ ဌာနေတိုင်းရင်းသားဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် တရုတ်နိုင်ငံမှတရားဝင်အသိအမှတ်ပြုထားသော လူမျိုးစု ၅၆ ခုအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၂၀၁၀ခုနှစ်လူဦးရေစာရင်းအရ ပိုင်လူမျိုးဦးရေ ၁.၉၃၃.၅၁၀ဦးရှိသည်။

အမည်များ
--------

ပိုင်လူမျိုးများသည် အဖြူရောင်ကို အလေးအမြတ်ထားသဖြင့် မိမိတို့ကိုယ်ကို "Baipzix" ( *pɛ˦˨ tsi˧*, Baizi, 白子), "Bai'ho" ( *pɛ˦˨ xo˦*, Baihuo, 白伙), "Bai yinl" ( *pɛ˦˨ ji˨˩*, Baini, 白尼) သို့မဟုတ် "Miep jiax" ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ ပိုင်လူမျိုးသည် တရုတ်ဘာသာတွင် 'လူဖြူ'ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် တရုတ်အာဏာပိုင်များက သူတို့ကိုပိုင်လူမျိုးဟု သတ်မှတ်လိုက်ပါသည်။

တည်နေရာ
-------

ပိုင်ဗိသုကာ
ပိုင်လူမျိုးများသည် အများအားဖြင့် ယူနန် ( တာလီဒေသ)နှင့်အိမ်နီးချင်း ကွေ့ကျိုး ( ပိကျယ် ဒေသ)၊ ဟူနန်( သင်ကြီးဒေသ) တို့တွင်နေထိုင်ကြသည်။ လူဦးရေ (၂) သန်းအနက် ၈၀ ရာနှုန်းသည်ယူနန်ပြည်နယ် ရှိ တာလီပိုင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု တွင်နေထိုင်ကြသည်။

ဘာသာစကား
--------

၂၀၀၃ခုနှစ်ခန့်မှန်းခြေ ကောက်ယူထားသောစာရင်းအရ ပိုင်ဘာသာစကားကို ပိုင်လူမျိုး (၁,၂၄၀,၀၀၀)ခန့်အပြင် ၎င်းနှင့်ဆက်နွယ်သည့် လူမျိုးစုအနွယ် အားလုံးတွင်ပြောဆိုကြသည်။ အချိန်ကြာမြင့်စွာ တရုတ်ဘာစကားလွှမ်းမိုးမှုကြောင့် ပိုင်ဘာသာစကား၏ မူလရင်းမြစ်ကို ရှာဖွေရန်ခက်ခဲနေပါသည်။ဤကိစ္စသည် ပညာရှင်များအကြား အငြင်းပွားစရာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ထိုဘာသာကို ရှေးတရုတ်စာနှင့် ညီအစ်မစာ သို့မဟုတ် သီးခြားအုပ်စုတစ်ခု (များသောအားဖြင့် တရုတ် - တိဘက် မိသားစုတွင်ပါဝင်သည် )ဟု အဆိုပြုထားသည်။

ပိုင်တို့သည် သူတို့ကိုယ်သူတို့ ပိုင်ဇိ၊ ပိုင်နိ သို့မဟုတ် ပိုင်ဟွော်ဟု ခေါ်ဆိုကြလေ့ရှိသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဟန်စကားလုံး မင်ကျာ(တာလီမှ ပိုင်တို့ကို ခေါ်ဝေါ်သောအမည်) အပါအဝင် အခြားနာမည် ၆၀လုံး ရှိပါသေးသည်။ တန်နှင့် ဆောင်မင်းဆက်လကါထက်၌ ပိုင်ကို တရုတ်အရေးအသားဖြင့်ရေးသားခဲ့ခြင်းနည်းတူ ဂျပန်စာ၌လည်း တရုတ်စာလုံးများကို Man'yōgana (万叶假名) ဂျပန်ရေးသားဖို့ရန် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ လက်တင်အခြေပြုအရေးအသားစနစ်ကို ၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင်တီထွင်ခဲ့သည်။

ထင်ရှားသောပိုင်လူမျိုးများ
--------------------------

* သွန်စိဖိင် (段思平) - တာလီနိုင်ငံကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။
* ချန်းညိချိင် (谌贻琴 ) - ကွန်မြူနစ်ပါတီဒုတိယအတွင်းရေးမှူး၊ ကွေ့ကျိုး ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး
* ဝင်ရှိကျီ (王希季) - လေကြောင်းအင်ဂျင်နီယာ၊ Long March 1 ဒုံးပျံကိုဒီဇိုင်းဆွဲသူ
* Xu Lin (zh) (徐琳) - ဘာသာဗေဒ၊ ခေတ်သုံးဘာသာစကားကိုခေတ်သစ်သဒ္ဒါကိုတည်ထောင်သူ နှစ်ဦးအနက်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
* ယင်ချာဝ်ယွေ(杨超越) - အဆိုတော်
* ယင်လိဖိင် (杨丽萍) - အကသမား
* ယင်ရုင်(楊蓉) - မင်းသမီး
* ယင် ယွန်တာဝ် (楊雲濤) - ကချေသည်
* ကျင်လေကျိန်ကျု (张乐进求) -ပိုင်၏ ဒဏ္ဍာရီဘိုးဘေး
* ကျင်လိကျူ (张丽珠) - မီးယပ်အထူးကု
* ကျင်ကျယ်ဘာဝ် (张结宝) - ယူနန်ပြည်နယ်အနောက်မြောက်ပိုင်းတွင် 1920 ကျော်တွင် တက်ကြွစွာပါဝင်ခဲ့သည်။
* ကျာဝ်ဖှန် (趙藩) - ပညာရှင်၊ စာလုံးအလှရေးသူနှင့်ကဗျာဆရာ
* ကျာဝ်ရှီမိင် (赵式铭) - ပိုင်ဘာသာစကားကို စနစ်တကျလေ့လာခဲ့သည့် ပထမဦးဆုံးပညာရှင်။
* ကျာဝ်ယန်ဆွန် (赵衍荪) - ဘာသာဗေဒပညာရှင်၊ ခေတ်သစ်ပိုင်ဘာသာစကား၏ သဒ္ဒါကိုတည်ထောင်သူနှစ်ဦး အနက်မှတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
* ကျိုးပါဝ်ကျုင်(周保中) - တရုတ်အရှေ့မြောက်ပိုင်းတွင်ဂျပန်တို့ကျူးကျော်မှုကိုဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည့်စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီး။

  

### ကိုးကား

1. ↑  The Bai Ethnic Group။  18 March 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  Tabulation on the 2010 Population Census of the People's Republic of China။
3. ↑  "On the genetic position of the Bai language" .

### ရင်းမြစ်များ
ဝဏ္ဏဓမ္မကျော်ထင် (၁၁၀၀ ခန့်) သည် ဆင်ဖြူရှင်မင်းလက်ထက်တွင် ထင်ရှားခဲ့သည့် ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဖြစ်သည်။

ဘဝ
--

ဝဏ္ဏဓမ္မကျော်ထင်ကို ပုခန်းကြီးမြို့စီရင်စု၊ ဖျသီးရွာ၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ငယ်မည်မှာ မောင်မြတ်အောင် ဖြစ်သည်။ 

ငယ်စဉ်ကပင် ရှင်သာမဏေပြုခဲ့ပြီး ကျမ်းဂန်ဓမ္မသတ်များကို လေ့လာခဲ့၍ ဆင်ဖြူရှင်လက်ထက်တွင် အမရပူရမြို့ မိုးကောင်းတံခါးအတွင်း ဝေယန်သာလွတ်ကျောင်းတိုက်တွင် သီတင်းသုံးခဲ့သည်။

ထို့နောက်တွင် လူထွက်၍ ဆင်ဖြူရှင်ထံ ခစားရာ သားတော်စဉ့်ကူးမင်းထံတွင် ဝဏ္ဏဓမ္မကျော်ထင်ဘွဲ့နှင့် အကြီးတော်အရာ၌ ထမ်းရွက်စေခဲ့သည်။ 

စဉ့်ကူးမင်းသား အထွတ်အမြတ်ရောက်ရှိလျှင် မဟာဇေယျသူရဘွဲ့ဖြင့် မြောက်ဘက် ၉ သင်း မြင်းဝန် ယင်းတော်မြို့စား အတွင်းဝန် ခန့်တော်မူခဲ့သည်။

အသက်အရွယ်ကြီးရင့်သောအခါ မင်းမျက်သင့်၍ ရဟန်းဝတ်လျက်နေရင်း ရွာသို့ ပြန်လေသည်။

စာပေများ ပြုစုခြင်း
-------------------

ဝဏ္ဏဓမ္မကျော်ထင် ပြုစုခဲ့သည့် စာပေများမှာ အောက်ပါတို့ ဖြစ်သည်။

၁။ ဝိနိစ္ဆယပကာသနီ ပါဌ်နိသျမိတ်လင်စုံ၊

၂။ မနောသာရရွှေမျဉ်း ပါဌ်နိသျမိတ်လင်စုံ၊

၃။ မနုဝဏ္ဏနာဓမ္မသတ် ပါဌ်နိသျမိတ်လင်စုံ။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3  လှသမိန် (၁၉၆၁)။ *ဂန္ထဝင်ပုဂ္ဂိုလ်ကျော်များ အတ္ထုပ္ပတ္တိပေါင်းချုပ်*။ ရန်ကုန်: ဟံသာဝတီစာအုပ်တိုက်။ pp. ၂၂၁။
**ပိုင်မြစ်** သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ မယ်ဟောင်ဆောင်စီရင်စု၊ ပိုင်ခရိုင်၊ Daen Lao တောင်တန်းများမှ စတင်မြစ်ဖျားခံ ဖြစ်တည်လာသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ မြစ်သည် ပထမဆုံး မြောက်ဘက်မှ တောင်ဘက်သို့ ဦးတည်ကာ စီးဆင်းပြီး ထို့နောက်တွင် အရှေ့မှ အနောက်သို့ စီးဆင်းကာ Mueang Mae Hong Son ခရိုင် သို့ စီးဝင်သည်။ ထို့နောက်တွင် ထိုင်း - မြန်မာနယ်စပ်ကို ဖြတ်သန်းသွားသည်။ ကယားပြည်နယ်ရှိ သံလွင်မြစ်သည် ဤမြစ်၏ မြစ်လက်တက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် ၁၈၀ ကီလိုမီတာ (၁၁၀ မိုင်) ရှည်လျားသည်။

ဤမြစ်၏ အမည်သည် လန်နဘာသာစကားဖြင့် "ဆင်ထီး" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ထိုင်းဘာသာစကားဖြင့် "ပလိုင်" ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ဖြစ်စဉ်ဇာတ်လမ်းမှာ ၁၄၇၇ ခုနှစ်တွင် ဘုရင် Tilokaraj သည် လန်နဘုရင့်နိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်သူမင်း ဖြစ်သည်။ သူ၏ သူ၏တစ်ဝမ်းကွဲတော်စပ်သူမင်းသား Si Chaiya အား Ban Don ကို တိုက်ခိုက်ရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် သူ၏ ဆင်ဖြူတစ်ကောင်သည် ထွက်ပြေးသွားသည့်အတွက် မြစ်ထဲတွင် ရေဖြတ်ကူးနေသည့် သူ၏ ဆင်ကို ပြန်လည်ရှာဖွေရန် စစ်သည်များကို စေခိုင်းခဲ့သည်။ 

ပိုင်မြစ်သည် ဖောင်စီးခြင်းအတွက် ထင်ရှားသည်။ မြစ်ထဲတွင် လျင်မြန်စွာ ရေစီးမှုသည် နိုင်ငံတကာ မြစ်ရေဆိုင်ရာအခက်အခဲစကေးတိုင်းတာချက်အရ အဆင့် ၁ မှ အဆင့် ၄ အထိ ရှိသည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ဒတ်ချ်လူမျိုးခရီးသွား အသက် ၂၆ နှစ်အရွယ် Susan van Amerom သည် PVC လှေပေါ်မှ ပြုတ်ကြကာ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရ၍ ပိုင်မြစ်ထဲတွင် သေဆုံးခဲ့သည်။ ပိုင်မြစ်မှနေ၍ တောင်တန်းသစ်တောများ၏ လှပသည့်ရှုခင်းများကို ကြည့်ရှုခံစားနိုင်သည်။ ခရီးသွားလာသူများသည် တိတ်ဆိတ်သည့် ကမ်းခြေနေရာများတွင် စခန်းချကာ နေထိုင်ကြသည်။

ပြင်ပလင့်များ
-------------

* Pai River in Mae Hong Son
* A New Cyprinid Fish, Hampala salweenensis, from the Mae Pai River
* Huai Nam Dang National Park

ကိုးကား
-------

1. ↑  Deja၊ Ong-Arg (23 December 2006)။ "ปาย" เปลี่ยนไป... (in thai)။ *Prachatai*။  7 September 2019 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  Rafting Along the Pai River။ Tourism Authority of Thailand (TAT)။ 2 April 2015 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  16 Mar 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ငြင်းခုံခြင်း၊ ခိုက်ရန် ဖြစ်ခြင်း၊ အချင်းချင်း ဆန့်ကျင်ဘက်ပြောဆိုခြင်း၊ နှုတ်လှံထိုး၍နေကြကုန်သော ရဟန်းတို့သည် မိစ္ဆာဝိတက်သုံးပါးကို ပွားများနေကြပြီး သမ္မာဝိတက်သုံးပါးကို စွန့်နေကြပုံ။

စိတ်တူကိုယ်မျှ ညီညွတ်ကြကုန်လျက် အချင်းချင်း ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ပြောဆိုကြကုန်လျက် နို့နှင့်ရောသော ရေပမာ ချစ်ခင်သောမျက်လုံးတို့ဖြင့် အချင်းချင်း ကြည့်ရှုနေနိုင်သောရဟန်းတို့သည် မိစ္ဆာဝိတက်သုံးပါးကို စွန့်လွှတ်ကြပြီး သမ္မာဝိတက် တရားသုံးပါးတို့ကို ကြိမ်ဖန်များစွာပွားများ၍နေကြပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

---

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ဆွမ်းဘုဉ်းပေးပြီးနောက် ဆွမ်းဘုဉ်းပေးရာအရပ်မှ ဖဲခွာ(ပြန်လာ)ကြကုန်ပြီး စည်းဝေးညီမူရာ တန်ဆောင်းဝန်း၌ စည်းဝေးကြပြီး ငြင်းခုံကြ၊ ရန်ဖြစ်ကြ၊ အချင်းချင်းဆန့်ကျင်ဘက်ပြောဆိုကြ၊ နှုတ်လှံ ထိုးကြလျက် နေကြကုန်သောရဟန်းတို့ကို အကြောင်းပြု၍ လူ့ဘောင်မှခွာရှောင်၍ ရဟန်းပြုလာကြသော ရဟန်းတို့အား ဤကဲ့သို့သော နေထိုင်ခြင်းသည် မသင့်လျော်ပုံကို မိန့်ကြားတော်မူ၍ သက်ဆုံးတိုင် အောက်မေ့အပ်၊ ချစ်ခင်ခြင်းကိုပြုတတ်၊ လေးစားရိုသေထိုက်၊ ချီးမြှောက်ခြင်း၊ ငြင်းခုံခြင်း၊ တပေါင်းတည်းဖြစ်နိုင်သော တရားဆယ်ပါးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -အံ၊၁၊၂၇၉။ အံ၊မြန်၊၁၊၂၉၇။ အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၃၆။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ တိကနိပါတ၊ ၃-တတိယပဏ္ဏာသက၊ (၁၃) ၃-ကုသိနာရဝဂ္ဂ၊ ဒုတိယသုတ်။
2. ↑  -အံ၊၃၊၃၂၅-၈။ အံ၊မြန်၊၃၊၃၂၅-၇။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ဒသကနိပါတ၊ ၁-ပဌမပဏ္ဏာသက၊ ၅-အက္ကောသဝဂ္ဂ၊ ဒသမသုတ်။
3. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
မြန်မာဘာသာဖြင့် သင့်လျော်သော အမည်မရှိသေးသောကြောင့် ဤဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်ကို အခြားဘာသာစကား / စာဖြင့် ရေးသားထားခြင်း ဖြစ်သည်။

**LanguageTool** သည် သဒ္ဒါစည်းမျဉ်းများ စစ်ဆေးပေးသည့် အခမဲ့နှင့် ပွင့်လင်းရင်းမြစ် ဆော့ဝဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ဒေါင်းလုပ်ရယူကာ အသုံးပြုနိုင်သည်။ LanguageTool ဝဘ်ဆိုက်သည်လည်း ညီအစ်မပရောဂျက်တစ်ခုဖြစ်သည့် LanguageTool Plus နှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ LanguageTool Plus သည် အင်္ဂလိပ်နှင့် ဂျာမန်ဘာသာစကား အမှားများကို စစ်ဆေးရှာဖွေဖြေရှင်းပေးသည့် အလုပ်ကို လုပ်ဆောင်ပေးသည်။ 

၎င်းဆော့ဝဲကို Daniel Naber က ၎င်းဒီ ဒီပလိုမာစာတမ်းအတွက် ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့သည်။ ၎င်းကို Python ဘာသာစကားဖြင့် ရေးသားထားသည်။ ယခုအခါ ဘာသာစကား ၃၁ မျိုးကို ထောက်ပံ့ပေးထားသည်။ ဘာသာစကားတစ်ခုချင်းစီသည် မိခင်ဘာသာစကားပြောသည့် လုပ်အားပေးကူညီသူများက တီထွင်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ အမှားများကို စုံစမ်းစစ်ဆေးသည့် လုပ်ဆောင်မှုပေါ် အခြေခံကာ စည်းမျဉ်းများကို ဖန်တီးကာ စာသားများကို မှန်မမှန် စစ်ဆေးသည်။

App သည် free and open-source ဖြစ်ကာ offline အနေဖြင့် အသုံးပြုရန် ဒေါင်းလုတ်ပြုလုပ်နိုင်သည်။ အချို့ဘာသာစကားများတွင် 'n-gram' ဒေတာကို အသုံးပြုထားသည်။ 'n-gram' ဒေတာဆိုသည်မှာ ကြီးမားပြီး စွမ်းရည်လုပ်ဆောင်မှုနှင့် I/O speed များအတွက် လိုအပ်သည်များကို ထိန်းသိမ်းပေးသည့် လုပ်ငန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဝဘ်ဘရောက်ဆာကို အသုံးပြုကာ LanguageTool ကို ဝဘ်ဝန်ဆောင်မှုတစ်ခုအနေဖြင့် အသုံးပြုနိုင်ပြီး ဆာဗာလုပ်ဆောင်မှုဘက်ခြမ်းတွင် 'n-grams' ဒေတာလုပ်ဆောင်မှုကို လုပ်ဆောင်သည်။ LanguageTool Plus သည်လည်း n-grams ကို ဖရီမီယံလုပ်ငန်းသုံးအတွက် အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် အသုံးပြုသည်။ 

LanguageTool ဝဘ်ဝန်ဆောင်မှုကို ဝဘ်ဘရောက်ဖြင့် ဝဘ်အသွင်အပြင်မှတစ်ဆင့် အသုံးပြုနိုင်သည်။ ၎င်းကို Microsoft Office, LibreOffice, Apache OpenOffice, Vim, Emacs, Firefox, Thunderbird, and Google Chrome တို့တွင် client-side plug-ins တစ်ခုအဖြစ် အသုံးချနိုင်သည်။ ၎င်း၏ ဝဘ်အပ်သည်လည်း ဝဘ်ဆိုက်များနှင့်အတူတကွ ပူးတွဲကာ လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Index of /download/။
2. ↑  Index of /download/ngram-data/။
3. ↑  Daniel Naber။ A Rule-Based Style and Grammar Checker။  30 June 2018 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. ↑  Supported languages (28 December 2016)။  29 December 2016 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
5. ↑  N-Gram Data Download Page (2019-03-30)။  2019-03-30 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
6. ↑  Integration On Websites – LanguageTool Wiki (2014-04-15)။  2014-05-03 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
မြန်မာဘာသာဖြင့် သင့်လျော်သော အမည်မရှိသေးသောကြောင့် ဤဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်ကို အခြားဘာသာစကား / စာဖြင့် ရေးသားထားခြင်း ဖြစ်သည်။

KDE (K Desktop Environment) ဟာ Free Software Project တစ်ခုဖြစ်ပြီး Desktop Environment ကိုလွယ်ကူစွာ အသုံးပြုနိုင်အောင် ပြုလုပ်ထားပါတယ်။ KDE ကို Linux OS များရဲ့ Desktop ပိုင်းမှာ အသုံးပြုပါတယ်။ Project ရဲ့ goal ကတော့ နေ့စဉ်အသုံးပြုနေရတဲ့ basic desktop function တွေနဲ့ application တွေကို ကောင်းစွာအသုံးချနိုင်ပြီး developer များအတွက် tool နှင့် documentation များဖြင့် system အတွက် stand-alone applications များရေးသားနိုင်ရန်ဖြစ်သည်။ KDE technology ကို အခြေခံပြီး standalone applications များရှိသည်။ KOffice, KDevelop, Amarok, K3b နှင့် အခြား project များ များစွာရှိသေးသည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

KDE ကို 1996 တွင် University of Tübingen (တူးဘင်ဂမ် တက္ကသိုလ်) ၏ ကျောင်းသားတစ်ဦးဖြစ်သူ Matthias Ettrich ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် သူသည် UNIX desktop နဲ့ပတ်သက်ပြီး စိတ်သောက ရောက်ရသူတစ်ဦးပါ။ သူက applications အတွက်မဟုတ်ပဲ look and feel ဖြစ်ရမယ်။ နောက်ပြီး ကောင်းစွာ အလုပ်လုပ်နိုင်ရမယ့် desktop environment တစ်ခုကို စတင်ခဲ့ပါတယ်။ သူက desktop တွေကို လွယ်လွယ်ကူကူ အသုံးပြုချင်တယ်။ အဲဒီအချိန်က desktop applications တွေကို သူ့ရဲ့ girlfriend က အသုံးမပြုနိုင်တာကြောင့် သူစတင်ဖို့ အကြောင်းရင်း တစ်ရပ်ဖြစ်လာပါတယ်။ Usenet ကလည်း သူရဲ့ KDE project ကို အရမ်းစိတ်ဝင်စားခဲ့တာကြောင့် KDE project က မွေးဖွားလာခဲ့ပါတယ်။ KDE ဟာ X11-based user environment ဖြစ်ပြီး HP,IBM , Sun တို့ဟာ Motif graphical widget toolkit ကို အခြေခံကာအသုံးပြုပြီး X/Open Company နဲ့အတူ interface များကို တိုးတက်အောင်ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။
မြန်မာဘာသာဖြင့် သင့်လျော်သော အမည်မရှိသေးသောကြောင့် ဤဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်ကို အခြားဘာသာစကား / စာဖြင့် ရေးသားထားခြင်း ဖြစ်သည်။

**JMdict** သည် ကြီးမားသည့် ဂျပန်ဘာသာစကားအဘိဓာန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် တတိုအဲဘ၌ ဂျပန်-အင်္ဂလိပ် ဘာသာပြန်စာကြောင်းပေါင်း ၁၉၁၀၀၀ ရှိပြီး ၎င်းတို့သည် မတူညီသည့် စကားလုံးအပေါင်းအစပ်များ ၂၆၇၀၀၀ ခုကို ဖော်ပြပေးသည်။ အဘိဓာန်ဖိုင်များသည် (Creative Commons Attribution-ShareAlike) ဖြင့် အခမဲ့အသုံးပြုနိုင်သည်။ ဤဝဘ်ဆိုက်ကို ကွန်ပျူတာ၊ မိုဘိုင်းဖုန်း စသည်တို့ဖြင့် အသုံးပြုမှုသည် ကျယ်ပြန့်စွာ တိုးတက်လာသည်။ ဤစီမံကိန်းကို ဂျပန်-အင်္ဂလိပ်ဘာသာကိုးကားမှုတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းကို Unihan ဒေတာဘေ့နှင့် အခြားသော ဂျပန်-အင်္ဂလိပ်စီမံကိန်းများကလည်း အသုံးပြထားသည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

JMdict စီမံကိန်းကို ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ကွန်ပြူတာဘာသာစကားပညာရှင် ဂျင်ဘရင်းက EDICT (a plain text flat file in EUC-JP encoding) နှင့်အတူ ဖန်တီးခဲ့သည်။ ၎င်းကို နောက်ပိုင်းတွင် UTF-8-encoded XML ဖိုင်တစ်ခုအဖြစ် ပြောင်းလဲကာ ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် Jmdict ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ပြင်သစ်၊ ဂျာမန်၊ ရုရှ အစရှိသဖြင့် အခြားသောဘာသာစကားများထည့်သွင်းမှုကိုလည်း ခွင့်ပြုထားသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  JMdict Entry Count။  27 October 2020 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. 1 2 3  "At 180,000 entries, Jim Breen's freeware Japanese dictionary is still growing"၊ *The Japan Times*၊ 25 June 2018။
3. ↑  Breen၊ Jim။ The EDICT Dictionary File။ Electronic Dictionary Research and Development Group။  8 October 2014 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. ↑  General Dictionary Licence Statement။  5 November 2020 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
မြန်မာဘာသာဖြင့် သင့်လျော်သော အမည်မရှိသေးသောကြောင့် ဤဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်ကို အခြားဘာသာစကား / စာဖြင့် ရေးသားထားခြင်း ဖြစ်သည်။

**Java virtual machine** (**JVM**)သည် virtual machine တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၊ computer ကို java program များ ၊ အခြား language နှင့်‌ ‌ရေးသားထားကာ java bytecode အဖြစ် compile လုပ်ထားသည်များကို run နိုင်စေပါတယ်။ jvmကို JVM implementation တွင်ဖော်ပြထား‌‌သော လိုအပ်ချက်များ(specification)အတိုင်းပြုလုပ်ထားသည်။ ယခုလို specification များသတ်မှတ်ထားတဲ့အတွက်ကြောင့် မတူညီတဲ့ စက်တွေမှာလည်း အလုပ်အတူတူလုပ်စေနိုင်ပြီးတော့ Java Development Kit (JDK) ကိုအသုံးပြုပြီးတော့ program ရေးသားသူများအနေနဲ့လည်း hardware platform တွေကို ထည့်သွင်းစဉ်းစား စရာမလိုတော့ပါဘူး။

JVM reference implementation ကိုတော့ OpenJDK project ကနေပြီးတော့ ပြုလုပ်ထားတာဖြစ်ပြီးတော့ open source code ဖြစ်ကာ HotSpot လို့ခေါ်တဲ့ JIT compiler ပါရှိသည်။ Commercial version များကိုတော့ Oracle Corporation မှရရှိနိုင်ပြီးတော့ OpenJDK runtime ပေါ်မှာပဲ အခြေခံတည်ဆောက်ထားတာဖြစ်ပါတယ်။ Eclipse OpenJ9 သည်လည်း OpenJDK အတွက် open source JVM တစ်ခုပင်ဖြစ်သည်။
**ဦးထွန်းလှိုင်**သည် မြန်မာ ရုပ်ရှင် ဒါရိုက်တာ၊ ရုပ်ရှင်ဓာတ်ပုံထူးချွန်ဆုရ အနုပညာရှင်ဖြစ်သည်။ ဦးထွန်းလှိုင်သည် အီးစီအေ(E.C.A) အကူအညီဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖွင့်လှစ်သော ရုပ်ရှင်ပညာသင်ကျောင်းတွင် ၁၉၅၂ ခုနှစ်မှ စတင်ပြီး ရုပ်ရှင်ဓာတ်ပုံပညာရပ်ကို လေ့လာသင်ယူခဲ့သည်။ ဦးထွန်းလှိုင်သည် ရုပ်ရှင်ဗဟုသုတပြန့်ပွားရေး (နောင် ရုပ်ရှင်မြှင့်တင်ရေး)တွင် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ရာမှ ဟောလိဝုဒ်မှ ဒါရိုက်တာ ဓာတ်ပုံဆရာ မစ္စတာ ဒိုကိုလပ်ဝက်(ဘ်)စတာနှင့် တွေ့ဆုံခွင့်ရရှိပြီး ထိုသူထံတွင် တပည့်ခံကာ ရုပ်ရှင်ဓာတ်ပုံပညာကို ဆက်လက်ဆည်းပူးခဲ့သည်။ ဆရာရင်းဖြစ်သူ မစ္စတာ ဒိုကိုလပ်ဝက်(ဘ်)စတာနှင့်တွဲဖက်ကာ မော်ကွန်းတင်ဇာတ်ကားများကို လက်တွေ့ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဗြိတိသျှဘားမား (နောင် ညွန့်မြန်မာ)ရုပ်ရှင်တွင် လက်ထောက်ဓာတ်ပုံဆရာအဖြစ် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ဗြိတိသျှဘားမားမှ အလုပ်ထွက်ပြီးနောက် အစိုးရရုပ်ရှင်နှင့် ပြဇာတ်ဌာနသို့ ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ပြီး တရုတ်ပြည်နယ်စပ် အိန္ဒိယနိုင်ငံနယ်စပ်နှင့် ချင်းဝိသေသတိုင်းများသို့ စွန့်စားသွားရောက်ကာ သတင်းကားများကို ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ယင်းနောက် မန္တလေးရုပ်ရှင်တွင် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ထိုကာလအတွင်း မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကတွင် ထင်ရှားသည့် ဒါရိုက်တာဦးသုခ၏ *ဘဝသံသရာ*ဇာတ်ကားကို ရုပ်ရှင်ဓာတ်ပုံဆရာအဖြစ် တာဝန်ယူရိုက်ကူးပေးခဲ့သည်။ 

ဦးထွန်းလှိုင်သည် ဒါရိုက်တာအဖြစ် *သိင်္ခ* ဇာတ်ကားကို ပထမဦးဆုံး ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ထို့နောက် *သွေးကိုဖွဲ့သော မေတ္တာ၊ တရေးချစ်ခွင့်ကြုံလာနိုး၊ ဂုဏ်ရှိန်မြင့်တဲ့ချစ်သူရယ်၊ သီတာသောင်ခြေဦး၊ အတူနေမယ် ပြောတဲ့မောင်၊ ကျမချစ်သူ သူ့အကြောင်း၊ တတိယလူ* စသော ဇာတ်ကားများကို ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ *သီတာသောင်ခြေဦး* ဇာတ်ကားတွင် ဓာတ်ပုံဆရာ၊ ဒါရိုက်တာ ဦးထွန်းလှိုင်သည် အခွင့်ရတိုင်း သူ၏ဓာတ်ပုံပညာစွမ်းကို ပြသခဲ့သည်။ ထွန်းသီရိရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေးကို တည်ထောင်ဦးစီးပြီး တစ်ဖက်ကလည်း သွေးသောက်၊ ရင်ခုန်သံ၊ ရုပ်ရှင်အမြုတေနှင့် ခေတ်မြန်မာမဂ္ဂဇင်းများတွင် ရုပ်ရှင်ပညာရပ်ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။ သူ၏တစ်သက်တာတွင် ဆည်းပူးလေ့လာခဲ့သော ရုပ်ရှင်ဓာတ်ပုံပညာကို မျိုးဆက်သစ်များ သင်ယူလေ့လာနိုင်ရန် စာအုပ်ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။ *ကမ္ဘာကျော် ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာကြီးများ* စာအုပ်ကို ပထမတွဲ၊ ဒုတိယတွဲ နှစ်တွဲခွဲကာ ပြုစုထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ဦးထွန်းလှိုင်သည် မန္တလေးရုပ်ရှင်မှ ဒါရိုက်တာမျိုးအောင် ရိုက်ကူးသည့် *မြတ်ပန်းဝတ်ရည်* ဇာတ်ကားဖြင့် ၁၉၅၇ ခုနှစ်အတွက် ရုပ်ရှင်ဓာတ်ပုံထူးချွန်ဆု ရရှိခဲ့သည်။

ယခုအခါ ဓာတ်ပုံဆရာ ဒါရိုက်တာ အကယ်ဒမီဦးထွန်းလှိုင်သည် အသက်အရွယ်အရ ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးရေးလုပ်ငန်းမှ အနားယူခဲ့ပြီဖြစ်သော်လည်း မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ရုပ်ရှင်ပညာရပ်စာပေများ ရေးသားလျက်ရှိသည်။

### ကိုးကား

စင်ကြယ်၊ မောင်၊ တက္ကသိုလ် မောင်လှသူ။ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ရေစီးကြောင်း။
ရှင်အရိယ (၁၂၄၈ - ၁၃၁၄) သည် "တတိယညောင်လေးပင်ဆရာတော်" ဟု သိကြသည့် ကျမ်းပြုဆရာတော် ဖြစ်သည်။

ဘဝ
--

ဆရာတော်ကို ၁၂၄၈ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလဆန်း ၂ ရက်နေ့တွင် ညောင်လေးပင်မြို့၊ ပုဇွန်မြောင်းအရပ်၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ မိဘနှစ်ပါးမှာ ကျောင်းဆရာကြီး ဆရာခေါင် - ဒေါ်ဒေါ်ခက် ဖြစ်သည်။ 

ငယ်စဉ်ကပင် ညောင်လေးပင်တောရ ပထမဆရာတော်ကြီးထံတွင် "ရှင်အရိယ" ဟူသည့် ဘွဲ့ဖြင့် သာမဏေဝတ်ခဲ့သည်။ စာပေလေ့လာဆည်းပူးခဲ့ပြီး အရွယ်ရောက်သည့်အခါ "ရှင်အရိယ" ဟူသည့် ဘွဲ့ဖြင့်ပင် ရဟန်းပြုခဲ့သည်။ ဥပစ္ဈာယ်ဆရာမှာ တောရဘုန်းတော်ကြီး ရှင်သီလ ဖြစ်သည်။ 

ဒုတိယညောင်လေးပင်တောရဆရာတော် ရှင်ဉေယျထံတွင် ပိဋကတ်ကျမ်းသင်ကြား၌ မန္တလေးမြို့၊ မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံရာမ ဆရာတော်ကြီးထံတွင်လည်း ပညာများ ဆက်လက်ကာ သင်ကြားခဲ့သည်။ 

ဆရာတော်သည် "ပရိယတ္တိသာသနာဟိတဓမ္မာစရိယဘွဲ့တံဆိပ်" နှင့် "အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတဘွဲ့တံဆိပ်များ" ကို ရခဲ့သည်။ ဆဋ္ဌသံဂါယနာ ဩဝါဒစရိယဆရာတော်အဖြစ်ဖြင့်လည်း တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။

ပျံလွန်တော်မူခြင်း
------------------

ဆရာတော်သည် ၁၃၁၄ ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လဆန်း ၁၄ ရက်နေ့တွင် ပျံလွန်တော်မူခဲ့သည်။

ကျမ်းများပြုစုခြင်း
-------------------

ဆရာတော်သည် အောက်ပါကျမ်များကို ပြုစုတော်မူခဲ့သည်။

၁။ ဓမ္မပဒဘာသာပြန်၊

၂။ ကထိန်အရသာ၊

၃။ ဓမ္မစကြာအရသာ၊

၄။ ဘာဝနာအရသာ၊

၅။ သတိပဋ္ဌာန်အရသာ၊

၆။ ရှင်သာမဏေဝိနည်း၊

၇။ ဦးသီလထေရုပ္ပတ္တိ၊

၈။ ဂုဏ်တော်အရသာနှင့် လက္ခဏာအရသာ၊

၉။ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်အခြေပြု၊

၁၀။ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်အရသာ၊

၁၁။ ဒွေမာတိကာအရသာ၊

၁၂။ ဥပါသကာလက်သုံး၊

၁၃။ ကဆုန်လပြည့်အရသာ၊

၁၄။ ဝိသုဒ္ဓိမဂ်အရသာ၊

၁၅။ သင်္ဂြိုဟ်အရသာ၊

၁၆။ ကမ္မဝါကံဆောင် အခဏ်း ၂၀၊

၁၇။ သိဿကောဝါဒစကားပုံ၊

၁၈။ ဆန်းအရသာနှင့် ဆန္ဒောမဉ္စရီအရသာ၊

၁၉။ ဝိနည်းငါးကျမ်းဘာသာပြန်နှင့် ဝိနည်းငါးကျမ်းအရသာ။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4  လှသမိန် (၁၉၆၁)။ *ဂန္ထဝင်ပုဂ္ဂိုလ်ကျော်များ အတ္ထုပ္ပတ္တိပေါင်းချုပ်*။ ရန်ကုန်မြို့: ဟံသာဝတီစာအုပ်တိုက်။ pp. ၁၆၈၊ ၁၆၉။
မုန့်လက်သုပ်ဟူသည်မှာ ထားဝယ်လူမျိုးတို့ အင်မတန်နှစ်သက်စွာ စားသုံးသော စားစရာတမျိုးပင်ဖြစ်သည်။ ထားဝယ်မုန့်ဟင်းခါးမှ မုန့်ဟင်းခါးရည်ကို မသုံးပဲ မုန့်လက်သုပ်ရည်ကိုသာ ထည့်၍ စားသုံးသည်ကို မုန့်လက်သုပ်ဟုခေါ်သည်။ မုန့်လက်သုပ်မှာ အုန်းရည်ပါသဖြင့် ချဉ်ပြုံးပြုံးဖြင့် အရသာရှိလှသည်။ အဆာပြေစားသုံးသော သရေစာ တမျိုးလည်းဖြစ်သည်။

မုန့်လက်သုပ်ရည် ချက်ပုံ
-----------------------

ချိုသည့်ပင်လယ်ငါးကို သုံးကြသည်။ ငါးကွမ်းညှပ်၊ ငါးမု၊ ငါးရွှေ၊ ငါးမာန်း စသည့် ပင်လယ်ငါးများကို သုံးပြုကြသည်။ ချက်ပြုတ်မည့်ငါးကို တုံးကြီးကြီးတုံးရသည်၊ သန့်စင်အောင် ရေဆေးရမည်၊ ငါးတုံးများကို ဆားနယ်ပြီး အုန်းရည်(ပုန်းရည်) ထားဝယ်စကားဖြင့် (အောင်းရယ်)နှင့် ထည့်ပြုတ်ရသည်။ ကျက်ပြီဆိုလျှင် အအေးခံရသည်၊ ငါးများကိုအရိုးနွာရသည်။ ကြက်သွန်ဖြူ၊ စပါးလင် ဂျင်းများကို ဆီသတ်ပြီး ပြန်ချက်ရသည်။ ကြက်သွန်နီဥများကို ကြီးလျှင် နှစ်ခြမ်းခွဲကာ သေးလျှင်အလုံးလိုက်ထည့်ပြီး ချက်ရသည်၊ ပွက်ပွက်ဆူလာပြီလျှင် မုန့်လက်သုပ်ဟင်းရည် တမျိုးရရှိပါပြီ။

စားသောက်ပုံ
-----------

ပုဂံလုံး ထားဝယ်အခေါ် (ဟင်းဇား) ထဲသို့ မုန့်တီပင်အတန်သင့်ထည့်ထာ အထက်ပါ မုန့်လက်သုပ်ရည်ကို မုန့်တီပင်များ အပေါ်သို့ရောက်အောင် ထည့်သည်။ အရန်ဆာပလာများမှာ ငရုတ်သီးအစိမ်း၊ ပဲပင်ပေါက်အစိမ်း၊ ငံပြာရည်၊ သံပရာရည်၊ အချိုမှုန့်၊ ဆားတို့ဖြင့် ရောနှောကာ စားသုံးကြသည်။ ထားဝယ်မုန့်ဟင်းခါး ရောင်းသည့်ဆိုင်းတိုင်းတွင် မုန့်လက်သုပ်ကို ရနိုင်သည်သာဖြစ်သည်။

| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
မုန့်ဟင်းခါး အမျိုးမျိုး |
| --- |
| 
* မုန့်ဟင်းခါး
* မုန့်လက်သုပ်
* ထားဝယ်မုန့်ဟင်းခါး
* ကရင် မုန့်ဟင်းခါး
* ရခိုင် မုန့်ဟင်းခါး
* တောင်ငူ မုန့်ဟင်းခါး

 |

ကိုးကား
-------
**ရှင်သူရိယဝံသ** (၁၁၂၅ - ၁၂၀၁) သည် *သဲအင်းဆရာတော်*ဟု ကုန်းဘောင်လက်ထက်တွင် ထင်ရှားခဲ့သည့် သာသနာပိုင်ဆရာတော်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။

ဘဝ
--

ဆရာတော်ကို ၁၁၂၅ ခုနှစ်၊ နတ်တော်လဆန်း ၇ ရက်တွင် ပုခန်းမြို့၊ သဲအင်းရွာတွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ မိဘများမှာ ဦးအောင်စံ၊ ရှင်ပုံ တို့ ဖြစ်သည်။ ဆရာတော်၏ ငယ်မည်မှာ ဦးကြောင် ဖြစ်သည်။

ငယ်စဉ်အခါက အစ်ကိုတော်စပ်သူ ရှင်စန္ဒိထေရ်နှင့်အတူ အင်းဝမြို့တော် ဘုံကျော်တိုက် စရစ်ဆရာတော်၊ မိုးထိတိုက် ထန်းတပင်ဆရာတော်တို့ထံတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး သူရိယဟူသည့် ဘွဲ့ဖြင့် သာမဏေပြုခဲ့သည်။ 

၂၅ နှစ်အရွယ်တွင် ဗားကရာဆရာတော်ကြီးထံတွင် ဆည်းကပ်၍ ရဟန်းပြုခဲ့သည်။ ၁၁၆၁ ခုနှစ်မှစ၍ သဲအင်းရွာ၌ ကျောင်းတိုက်တည်၍ စာပေများ ပို့ချခဲ့သည်။ ၁၁၈၁ ခုနှစ် ဘကြီးတော်လက်ထက် ရွှေမြို့တော်သို့ ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် အိမ်ရှေ့မင်း (သာယာဝတီမင်း) က ကိုးကွယ်တော်မူခဲ့သည်။ 

ဆရာတော်သည် ၁၁၈၂ ခုနှစ်တွင် သဒ္ဓမ္မဝံသာဘိ သီရိဓဇမဟာဓမ္မရာဇာဓိရာဇဂုရုတံဆိပ်တော်ကို ရခဲ့ပြီး အင်းဝမြို့အနောက်ဘက် သဲအင်းကျောင်းတိုက်ကို အလှူခံကာ သီတင်းသုံးတော်မူခဲ့သည်။ ၁၁၉၁ ခုနှစ်တွင် သာသနာပိုင်အဖြစ် အပ်နှင်းခြင်းခံရသည်။ သူရိယဝံသာဘိသီရိပဝရာလင်္ကာရဓမ္မေသနာပတိမဟာဓမ္မရာဇဓိရာဇဂုရုတံဆိပ်တော်ကိုလည်း ရခဲ့သည်။

ပျံလွန်တော်မူခြင်း
------------------

ဆရာတော်သည် ၁၂၀၁ ခုနှစ်၊ သီတင်းကျွတ်လဆုတ် ၁၃ ရက်နေ့တွင် ပျံလွန်တော်မူခဲ့သည်။

ပြုစုခဲ့သည့် ကျမ်းများ
----------------------

ဆရာတော်သည် အောက်ပါကျမ်းတို့ကို ပြုစုခဲ့သည်။

၁။ ဝီထိလက်ရိုးကျမ်း၊

၂။ ပဋ္ဌာန်းသုံးချက်စု၊ ပစ္စည်းပြိုင်ရာသီစုကျမ်း၊

၃။ ယမိုက်ဆယ်ကျမ်းအရကောက်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4  လှသမိန် (၁၉၆၁)။ *ဂန္ထဝင်ပုဂ္ဂိုလ်ကျော်များ အတ္ထုပ္ပတ္တိပေါင်းချုပ်*။ ရန်ကုန်မြို့: ဟံသာဝတီစာအုပ်တိုက်။ pp. ၅၃၊ ၅၄။
ဂမုန်းပင်အမျိုးအစား အများအပြား ရှိသည့်အနက် ရှင်သီဝလိဂမုန်းဟု ခေါ်တွင်နေသော Mauna Loa ကို မြန်မာလူမျိုးများက မြတ်မြတ်နိုးနိုး စိုက်ပျိုးထားရှိကြသည်။ ရှင်သီဝလိဂမုန်း၏ ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ Spathiphyllum wallisii ဖြစ်ပြီး၊ peace lily၊ closet lily ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ လူသိများသော အမည်မှာ Mauna Loa ဖြစ်ပြီး၊ အလင်းရောင် အနည်းငယ် ရှိရုံမျှနှင့် ရှင်သန်နိုင်သော အပင်မျိုးဖြစ်သည်။ နေရောင်ခြည်ထိတွေ့ ရရှိဖို့ မလွယ်ကူသော ဟိုတယ် ဧည့်ခန်းမကြီးများ၊ စူပါမားကက်များနှင့် အဆောက်အဦး အကြီးကြီးအတွင်းမှာ ကောင်းမွန်စွာ ရှင်သန်ကြီးထွားနိုင်သည်။

မူလဇာတိ
-------

ရှင်သီဝလိဂမုန်း၏ မူလဇာတိနေရာသည် ဟာဝိုင်ယီဒေသမှ တောင်တန်းများဖြစ်သော Mountains of Mauna Loa နေရာဒေသဖြစ်သည်။ အရွက်များသည် တောက်ပသော အစိမ်းရင့်ရောင်ရှိပြီး လှပသည်။ ရှင်သီဝလိဂမုန်း အပွင့်သည် အဖြူရောင်ရှိပြီး အနံ့အနည်းငယ် (သင်းသင်းလေး) မွှေးသည်။ အစိမ်းရောင် ရိုးတံဖြောင့်ဖြောင့် အပေါ်တွင် အဖြူရောင်အပွင့် ငွားငွားစွင့်စွင့် ပွင့်နေသည်မှာ အင်မတန် ကြည့်ကောင်းပါသည်။ အစိမ်းနှင့် အဖြူ ဆန့်ကျင်ဘက်အရောင်နှစ်ခုကို ပေါင်းစည်းထားသော ပန်းပွင့်၏ အလှသည် ပန်းချီဆန်လှပါသည်။

စိုက်ပျိုးပုံ
-------------

ရှင်သီဝလိဂမုန်းပင်
အိမ်ခန်းတွင်း မည်သည့်နေရာမှာမဆို လှပနေတဲ့ ပန်းပင်ဖြစ်ပါတယ်။ ရှင်သီဝလိဂမုန်းပင်ဟာ စိုက်ထားပြီးလျှင် အထွေအထူးပြုစုပျိုးထောင်ဂရုစိုက်နေစရာမလိုအပ်သလို ရေအများကြီးလောင်းပေးဘို့လည်း မလိုအပ်ပါဘူး။ မြေဆီလွှာကို ရေအနည်းငယ်စိုစွတ်စေရုံမျှဖြင့်သာ စိုက်ပျိုးနိုင်ပါတယ်။ အပွင့်များများပွင့်စေလိုလျှင် အပင်ကိုပူနွေးစွတ်စိုသောနေရာမျိုးမှာ စိုက်ပျိုးထားရှိရပါမယ်။ ပူအိုက်တဲ့နေရာ ဒေသမျိုးမှာ အပွင့်များများပွင့်တတ်ပါတယ်။ ရေများများလောင်းမိလျှင် အခြားအိမ်တွင်းပန်းပင်များကဲ့သို့ အပင်သေသွားပါလိမ့်မယ်။ ပန်းအိုးအတွင်း မြေကြီးခြောက်သွေ့စပြုမှသာ တစ်ခါရေလောင်းပေးရံမျှဖြင့် လုံလောက်ပါတယ်။ စိုထိုင်းပြီးရေစီးကောင်းတဲ့ မြေဆီလွှာအနေအထားမျိုးက ရှင်သီဝလိဂမုန်းအတွက် အကောင်းဆုံးဖြစ်ပါတယ်။ အိမ်ခန်းအတွင်းမှာ ပန်းအိုးနှင့်အလှဆင်ပြီးထားတော့မယ်ဆိုလျှင် တံခါးပေါက်ဘေးနားမှာထားလျှင် အသင့်တော်ဆုံးပါပဲ။ နွေးပြီးစိုထိုင်းတဲ့နေရာမျိုးဟာ ရှင်သီဝလိဂမုန်းပင်အတွက် အကောင်းဆုံးဖြစ်ပါတယ်။ 

ပန်းပင်ကြီးထွားလာပြီး ပန်းအိုးထဲမှာ အမြစ်တွေကျလာပြီဆိုလျှင် ပိုမိုကြီးမားတဲ့ ပန်းအိုးအတွက်ရွှေ့ပြောင်းစိုက်ပေးဖို့ လိုအပ်လာပါတယ်။ အမြစ်များ ကြပ်သိပ်နေမယ်ဆိုရင် ပန်းပင် ကြီးထွားမှုကို နှောင့်နှေးစေပြီး နောက်ဆုံးမှာ အပင်ဟာ ကျုံလှီပြီး သေသွားမှာ တတ်ပါတယ်။ ရှင်သီဝလိဂမုန်းကို စိုက်တော့မယ်ဆိုရင် အပင်ကိုကောင်းစွာ ရေဆေး ရေလောင်းပေးလျှင် အမြစ်နှင့်မြေဆီလွှာတို့ ကောင်းစွာတွယ်ကပ်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အိုးပြောင်းစိုက်တော့မယ်ဆိုရင် အပင်ဘေးပတ်ပတ်လည်မှာ မြေကြီးကိုဖြေးညှင်းစွာ ဖြည့်ပေးတာကောင်းပါတယ်။ မြေကြီးကို ပြည့်ကြပ်သိပ်နေအောင်ဖြည့်တာဟာ အမြစ်ဆီကို လေရောက်စေခြင်းကို အဟန့်အတားဖြစ်စေတာကြောင့် မြေကြီးမွမွလေးတွေကို အသုံးပြုတာအကောင်းဆုံးပါပဲ။

ရှင်သီဝလိဂမုန်းပင်ဟာ အပင်ပွားလွယ်တဲ့ ပန်းပင်မျိုးဖြစ်ပါတယ်။ အမြစ်များကြီးထွားပြိး နောက်ထပ်အပင်သစ်တစ်ပင်ကို ဖြစ်စေနိုင်သလို ပန်းပွင့်ရဲ့ ဝန်မှုန်တံ ကြီးထွားရင့်မှည့်လာပြီး မျိုးစေ့များမှလည်း အပင်သစ်ဖြစ်စေပါတယ်။ အလင်းရောင်အများကြီးလည်းမလို၊ ရေလည်းအများကြီး လောင်းစရာမလိုဘဲ အိမ်ခန်းတွင်းမှာ စိမ်းစိုကာ လှပပြီး ပန်းချီဆန်တဲ့ မွှေးရနံ့သင်းသော အပွင့်ဖြူဖြူလေးတွေ ပွင့်တဲ့ ရှင်သီဝလိဂမုန်းပင်ကို ရွေးချယ်စိုက်ပျိုးမယ်ဆိုရင် မိမိအိမ်ခန်း၊ ရုံးခန်း အတွင်းမှာ လှပနေရုံတင်မကဘဲ လာဘ်လာဘလည်း တိုးပွားစေတယ်လို့ မြန်မာလူမျိုးများက အယူရှိကြပါတယ်။
**အရှင်သုစိန္တိတထေရ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။

ဘဝဇာတ်ကြောင်း
-------------

### အတ္တဒဿီမြတ်စွာဘုရားလက်ထက်

အတ္တဒဿီမြတ်စွာဘုရား လက်ထက်တော်အခါက ဖြစ်၏။ အရှင်သုစိန္တိတထေရ် သည် တောကြိုတောင်ကြား၌ သားအပေါင်းကို သတ်ကာ အသက်မွေးသည့် မုဆိုးဖြစ်၏။ တစ်နေ့သောအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုမုဆိုးအား ကယ်တင်လိုသည့်အတွက် တောင်သို့ ကြွလာ၏။ ထိုအချိန်တွင် မုဆိုးသည် ချေ၊ သမင်ကို သတ်၍ ချက်စားရန် တောင်တောင်သို့ ကပ်ရောက်၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် ဆွမ်းအလို့ငှါရပ်နေသည်ကို မုဆိုးမြင်သောအခါ မွန်မြတ်သော အသားတို့ကို လှူဒါန်း၏။ ထို့နောက် မုဆိုးသည် တောင်တောင်ထဲသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့၏။

### အကျိုးခံစားရခြင်း

ထိုသို့ အသားလှူခဲ့ရသည့် အကျိုးကျေးဇူးကြောင့် ကမ္ဘာတစ်ရာ့ငါးဆယ်ပတ်လုံး နတ်ပြည်တွင် မွေ့လျော်ခဲ့ရ၏။ သုံးဆယ့်ရှစ်ကမ္ဘာထက်တွင် "ဒီဃာယု" အမည်ြဖင့် စကြဝတေးမင်း ရှစ်ကြိမ် ဖြစ်ခဲ့၏။ ကမ္ဘာ့တစ်ရာ့ခြောက်ဆယ်ထက်တွင်လည်း "ဝရုဏ" အမည်ဖြင့် စကြဝတေးမင်း နှစ်ကြိမ် ဖြစ်ခဲ့၏။

### ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်

နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်သုစိန္တိတထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4  *ထေရာပဒါန်ပါဠိတော်၊ သကစိန္တနိယဝဂ်*။
လက်ဝဲဆရာတော် ရှင်သီလာစာရ (၁၁၃၁ - ၁၁၉၅) သည် ဘိုးတော်ဘုရားလက်ထက်တော်အခါက ထင်ရှားခဲသည့် ဆရာတော် ဖြစ်သည်။

ဘဝ
--

ဆရာတော်ကို ၁၁၃၁ ခုနှစ်တွင် သဇိုးလက်ဝဲရွာတွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ 

သမဏေပြုသည့်အခါ "ရှင်သီလ" ဘွဲ့ ခံယူခဲသည်။ အရွယ်ရောက်သည့်အခါ "ရှင်သီလာစာရ" ဘွဲ့ဖြင့် ရဟန်းပြုခဲ့သည်။ 

ဘိုးတော်ဘုရားလက်ထက် ၁၁၆၄ ခုနှစ်တွင် မင်းကွန်းစန္ဒာမုနိတန်ဆောင်း၌ ဥဘတောဝိဘင်းကို အာဂုံပြန်ဆိုရာ မင်းတရားကြီးသည် နှစ်သက်တော်မူသည့်အတွက် မြေးတော်အိမ်ရှေ့မင်း ကိုးကွယ်ရန် အပ်တော်မူသည်။ ဆရာတော်သည် မန်လည်သာသနာပြုဆရာတော်၏ တပည့်ဖြစ်သည့်အတွက် ကျမ်းဂန်ကျနသည်။ ဆရာတော်သည် တောရဆောက်တည်သည်သာများ၍ မင်းကွန်းရွှေမြင်တင်တောင်ခါးပန်းတွင် ပြာသာဒ်ဥမင်နှင့် တောကျောင်းဆောက်လုပ်လှူဒါန်းခဲ့သည်။

ဆရာတော်သည် "သီလာစာရသဒ္ဓမ္မာဘိဓဇမဟာဓမ္မရာဇာဓိရာဇဂုရု" တံဆိပ်တော် ရခဲ့သည်။ ထို့ပြင် တောနေသံဃာတို့၏ အဓိပတိသာသနာပြု သာသနာပိုင်ဆရာတော်အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။

ပျံလွန်တော်မူခြင်း
------------------

ဆရာတော်သည် ၁၁၉၅ ခုနှစ်တွင် ပျံလွန်တော်မူခဲ့သည်။

မှတ်စု
------

1. ↑  မင်းလှသီရိသီဟသူရ မှတ်တမ်းတွင် ဇာတိပုဂံလယ်ယာရွာဟု ရှိသည်။ သာသနာလင်္ကာရနှင့် မညီပေ။ ထိုမှတ်တမ်း၌ တံဆိပ်တော်ကို သီလာစာရ (သီရိ) သဒ္ဓမ္မာဘိဓဇမဟာဓမ္မရာဇာဓိရာဇဂုရုဟု ပြသည်။ သီရိတလုံး ပိုလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3  လှသမိန် (၁၉၆၁)။ *ဂန္ထဝင်ပုဂ္ဂိုလ်ကျော်များ အတ္ထုပ္ပတ္တိပေါင်းချုပ်*။ ရန်ကုန်မြို့: ဟံသာဝတီစာအုပ်တိုက်။ pp. ၆၄၊ ၆၅။