recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***တရုတ်တန်း မိသားစု***သည် ၁၉၄၈ခုနှစ်တွင်ထုတ်ဝေသော ဝတ္ထုတစ်ပုဒ်ဖြစ်ပြီး စာရေးဆရာလင် ယုတန်က ရေးသားသည်။ ၁၉၂၀မှ ၁၉၃၀ကြားကာလ နယူးယောက်မြို့ရှိ တရုတ်တန်းမှ ဖောင်မိသားစု၏ အတွေ့အကြုံများသဖွယ် ဇာတ်လမ်းဆင်ရေးသားထားခြင်းဖြစ်သည်။

ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း
--------------

အထက်ပိုင်းအရှေ့ရပ်တွင် ပင်မင်းဆိုင်တစ်ဆိုင်ဖွင့်ထားသော တွမ်(စီနီယာ)သည် သူ့ဇနီး မေမေဖောင်နှင့် အခြားကလေးများနှင့်အတူ နယူးယောက်တွင် နေထိုင်လျက်ရှိရာ တရုတ်ပြည်တွင် ကျန်ရစ်သော သမီးငယ် အီဗာနှင့် သား တွမ်(ဂျူနီယာ)တို့ကို နယူးယောက်သို့ လိုက်လာရန် စီစဉ်ရာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။ သူတို့မိသားစုသည် အမေရိကန်ယဉ်ကျေးမှုနှင့် လိုက်လျောညီထွေနေထိုင်ကာ ဒီမိုကရက်တစ်ကျင့်စဉ်များကို အောင်မြင်စွာ လိုက်နာခဲ့သည်။ သူတို့မိသားစုကို မနာလိုသည့် အမေရိကန်များက ဝေဖန်တိုက်ခိုက်မှုကို ကြုံရသည်။

အီတာလျံ-အမေရိကန်တစ်ဦးဖြစ်သော ဖလော်ရာသည် မိသားစုသို့ ချွေးမအဖြစ် ရောက်ရှိလာသည်။ အခြား ဖောင်မိသားစုဝင်တစ်ဦးသည် အာမခံအရောင်းစာရေးအဖြစ့ အောင်မြင်လာပြီး ရုပ်ဝတ္ထုများကိုသာ စိတ်ဝင်စားမက်မောသည့် နိုက်ကလပ်အကမယ်တစ်ဦးကို အရူးအမူးချစ်မိသွားသည်။

အဓိက ဇာတ်ကောင်ဖြစ်သူ တွမ်(ဂျူနီယာ)သည် အဂ်လိပ်စကားကို လေ့လာသင်ယူရာ မိမိတို့ဘာသာစကားကို အလေးထားရကောင်းမှန်းမသိသော အမေရိကန်ကျောင်းသားလေးများထက် ပိုမိုထူးချွန်ခဲ့သည်။

၁၉၃၀ဝန်းကျင်တွင် ဂျပန်တပ်မတော်သည် တရုတ်ပြည်သို့ ကျူးကျော်ဝင်ရောက်ရာ အယ်လစီသည် စစ်ပွဲတွင် ကူညီရန် တရုတ်ပြည်သို့ပြန်သွားခဲ့သည်။

တွမ်(စီနီယာ)သည် လမ်းဖြတ်ကူးနေစဉ် ကားတိုက်မိပြီး သေလုမျောပါးဒဏ်ရာရသွားသည်။ ကားဖြင့်တိုက်သူ၏ မိခင်ရောက်လာပြီး မိသားစုကို လျော်ကြေးငွေလာပေးရာ ပမာဏမှာ တွမ်(ဂျူနီယာ)တစ်ယောက် ကောလိပ်တက်ရန်အပြင် တရုတ်တန်းရှိသူတို့စားသောက်ဆိုင် ဖွင့်ပွဲလုပ်ရန်ထိပါ လောက်ငှစေသည်။

ဝေဖန်ခံရချက်
------------

တရုတ်အမေရိကန်ပုံစံရေးသားမှုသည် ဝေဖန်ရေးဆရာများကို ဆွဲဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ချန်လော့ချွာက စာရေးဆရာ လင်သည် ဖောင်မိသားစုကို အလုပ်ကြိုးစားသော တရုတ်လူမျိုးအခြေချနေထိုင်သူများအဖြစ် ပုံဖော်ထားသည်ဟုဆိုသည်။ သို့သော် ထိုကာလက ဝင်ရောက်အခြေချသူများအတွက် နောက်ထပ်လူသစ်မခေါ်နိုင်စေရန် ကန့်သတ်ထားသော ဥပေဒရှိသည်ကိုတော့ မျက်ကွယ်ပြုထားသည်ဟု ချန်ကဆိုသည်။

လင် ကိုယ်တိုင်သည် အမေရိကန်တို့၏ ခွဲခြားနှိမ့်ချလှောင်ပြောင်မှုကို ကြုံခဲ့ရသူဖြစ်သောကြောင့် ဝတ္ထု၏ ဖော်ရွေသောဟန်သည် တမင်လုပ်ယူထားမှန်းသိလျက်ကပင် အမှတ်သတိထားစရာအချက်ဖြစ်နေသည်။
ထို့ကြောင့် ရစ်ချတ်ဂျင်းသည် လင် မူလရေးဖွဲ့ခဲ့သော လက်ရေးမူကိုရှာဖွေလေ့လာခဲ့ရာ အမေရိကန်တို့ကို လမ်းညွှန်ပြသသည့် တရုတ်-အမေရိကန်တို့အကြောင်း ဝတ္ထုတစ်ပုဒ်ရေးရန် သူ၏ ထုတ်ဝေသူ ရစ်ချတ် ဝဲလ်ရှ်က လင်ကို တိုက်တွန်းခဲ့သည်ဟု သိလိုက်ရသည်။ ဒေးဗစ် ပါလမ်ဘို-လျူသည် ထိုကဲ့သို့သော အာရှအမေရိကန်များ(နောက်ပိုင်းတွင် "ခေတ်သစ် လူနည်းစုများ"ဟုခေါ်)သည် အမေရိကန်ဒီမိုကရေစီသည် ကမ္ဘာ့စံဖြစ်ကြောင်းသက်သေပြခဲ့ပြီး ခေတ်သစ်သို့ အလျင်အမြန် အကူးအပြောင်းတွင် အမေရိကန်တို့ကို ရိုးရာစံတန်ဖိုးများကို သတိပြန်မူစေခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  *Chinatown Family* (New York: John Day, 1948; rpr. edited and with an Introduction by Cheng Lok Chua; Rutgers University Press, 2007).
2. ↑  Introduction, *Chinatown Family,* xiii.
3. ↑  Richard Jean So, "Collaboration and Translation: Lin Yutang and the Archive of Asian American Literature," MFS Modern Fiction Studies 56.1 (Spring 2010), 49-51.
4. ↑  David Palumbo-Liu, *Asian/American: Historical Crossings of a Racial Frontier* (Stanford University Press, 1999), 156.
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

နုပျိုသောသစ်ပင်ကို ယောက်ျားသည် ပေါင်းမြက်တို့ကို သုတ်သင်ခြင်း၊ မြေစာကျွေးခြင်း၊ ရေလောင်းခြင်းကိုပြုသကဲ့သို့ သံယောဇဉ်၏အကြောင်းဖြစ်ကုန်သော တေဘူမကတရားတို့၌ သာယာဖွယ်ဟု ရှုနေသောသူအား တဏှာသည် တိုးပွား၏။ တဏှာကြောင့် ဥပါဒါန်ဖြစ်၏အစရှိသည်ဖြင့် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ ဆင်းရဲဖြစ်ပုံကိုလည်းကောင်း၊ နုပျိုသောသစ်ပင်ကို အမြစ်ပါမကျန် တူးဖြတ်ပြီး အလုံးစုံကိုမီးရှို့ပြီး ပြာကို မြစ်အတွင်းမျှောလိုက်သကဲ့သို့ သံယောဇဉ်၏အကြောင်းဖြစ်သော တေဘူမကတရားတို့၌ အပြစ်ကိုရှု၍နေသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်အား တဏှာသည်ချုပ်၏။ တဏှာချုပ်ခြင်းကြောင့် ဥပါဒါန်ချုပ်၏အစရှိသည်ဖြင့် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒပဋိလောမဒေသနာတော်ဖြင့် ဒုက္ခ အားလုံး ချုပ်ငြိမ်းပုံကိုလည်းကောင်း၊ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -သံ၊၁၊၃၁၅-၆။ သံ၊မြန်၊၁၊၃၀၂-၃။ သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၇၉။ သံ၊ဋီ၊၂၉၈။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ နိဒါနဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-နိဒါနသံယုတ္တ၊ ၆-ဒုက္ခဝဂ္ဂ၊ သတ္တမသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
၁၉၉၅
ဇန်နဝါရီ
ဖေဖော်ဝါရီ
မတ်
ဧပြီ
မေ
ဇွန်
ဇူလိုင်
ဩဂုတ်
စက်တင်ဘာ
အောက်တိုဘာ
နိုဝင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာ

| ဇူလိုင်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား နေအိမ်အကျယ်ချုပ်အဖြစ် တားဆီးထား သည့်အမိန်အား နဝတအစိုးရမှ ပြန်လည် ရုပ်သိမ်းပေးခဲ့သည်။
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
၂၀၁၅
ဇန်နဝါရီ
ဖေဖော်ဝါရီ
မတ်
ဧပြီ
မေ
ဇွန်
ဇူလိုင်
ဩဂုတ်
စက်တင်ဘာ
အောက်တိုဘာ
နိုဝင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာ

| ဇူလိုင်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
**တန်ပေး** (/ˈtɛmpeɪ/; Javanese: ꦠꦺꦩ꧀ꦥꦺ, romanized: *témpé*, pronounced [tempe]) သည် ဂျာဗားရိုးရာ အစားအစာတစ်ခုဖြစ်ပြီး အချဉ်ဖောက်ထားသော ပဲပုပ်စေ့များမှ ပြုလုပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ပဲပုပ်စေ့များကို အတုံးသဏ္ဌာန် ချည်နှောင်၍ အချဉ်ဖောက်ခြင်းလုပ်ငန်းကို သဘာဝအတိုင်း ပြုလုပ်ထားသည်။ *Rhizopus oligosporus* သို့မဟုတ် *Rhizopus oryzae* ဟုခေါ်သည့် မှိုတစ်မျိုးကို အသုံးပြု၍ အချဉ်ဖောက်ခြင်းဖြစ်ပြီး ထိုလုပ်ငန်းစဉ်ကို တန်ပေးစတင်ပြုလုပ်ခြင်းဟု ခေါ်သည်။ 

  

အထူးသဖြင့် ဂျာဗားကျွန်းတွင် ပရိုတိန်းဓာတ်ကြွယ်ဝသော အဓိကအစားအစာအဖြစ် ကျော်ကြားသည်။ တို့ဟူးကဲ့သို့ပင် တန်ပေးကို ပဲပုပ်မှ ပြုလုပ်သော်လည်း မတူညီသော အာဟာရလက္ခဏာနှင့် ဖွဲ့စည်းပုံများရှိသည့် ပဲပုပ်ထုတ်ကုန်တစ်ခုဖြစ်သည်။ တန်ပေးအချဉ်ဖောက်ခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်နှင့် ပဲစေ့များအား ထိန်းသိမ်းခြင်းတို့သည် ပရိုတိန်းပါဝင်မှု၊ အမျှင်ဓာတ်နှင့် ဗီတာမင်ပါဝင်မှုတို့ မြင့်မားသည်။ ၎င်း၏ ခိုင်မြဲသော ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် မြေဓာတ်ပါသောအရသာတို့သည် သက်တမ်းကြာလာသည်နှင့်အမျှ သိသာလာသည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2  History of Tempeh။  2018-09-16 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  Tempeh။
3. ↑  Bennett၊ Beverly Lynn; Sammartano, Ray (2008)။ *The Complete Idiot's Guide to Vegan Cooking*။ Penguin။ p. 17။ ISBN 9781592577705။ 6 May 2011 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. ↑  Dragonwagon၊ Crescent; Gourley, Robbin (2002)။ *Passionate Vegetarian*။ Workman Publishing။ p. 639။ ISBN 9781563057113။ 6 May 2011 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**ငေးမှိုင်ကာ ကြေးတိုင်ကို မကြောက်နှင့်** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။ သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

အကြောင်းအရာ
-----------

၁၂၇၂ ခုနှစ် ဂြိုဟ်အသွားအလာကို ကြည့်ကာ မိုးအလွန်ကောင်းမည်။ ပြောင်း၊ ပဲ၊ စပါး ပေါများမည့်အကြောင်း ရေးဖွဲ့ထားသည်။

ငေးမှိုင်ကာ ကြေးတိုင်ကို မကြောက်နှင့်
-------------------------------------

မနုဿတ်ကယ်တို့၊ လုပ်ရပ်တွေ အလီလီနှင့်၊ တပသီဇာဓိုရ် ရတို့လို ပြာပုံချ လုံမကွဲနိုင်ဘု၊ ဂျုံ ကုလားပဲပါ ပြောင်းစပါးတို့၊ ရောင်းစားကငွေဖြစ်လှာ။  

  

ကြေးမပါရှေးခါခေတ်ကယ်က၊ လေးငါးနှစ်စာ ကြာကြာလှောင်မှ၊ စပါးတထောင်လျှင်၊ အပြားတထောင်နှင့်၊ အဖိုးငွေရသတဲ့၊ မိုးခေါင်မှသာ။  

  

ဇမ္ဗူတွင် လူနေများလို့၊ တခြားတနိုင်ငံက၊ ဆပါးဆန် ရှားပြန်တဲ့ အကြောင်းထင့်၊ ဆန်ပြောင်းတွေအကဲသာလို့ ရောက်ပြန်ခဲ့၊ ပဲနောက်မှာ မြောက်တာတပရင်းက၊ ယာခင်းပြင် ဝါပင်လုပ်မိရင်၊ တရုပ်တွေ ကုမ္ပဏီသူဋ္ဌေးနှင့်၊ ဆီချေးကသူထက်ငါ၊ လုယက်ကာအုံဝိုင်း။  

  

ခုနှစ်ဆယ်နှစ်သွယ်နှစ်ကယ်က၊ နယ်ရှစ်ခွင်တောင်သူပေါင်းတို့၊ တလင်းတွင် နှစ်တင်းချင်၍ရောင်းရ၊ တပေါင်းလပို့တွဲတော့၊ တတင်းခွဲဝယ်သွားလို့၊ စပါးဆန်ရုံမှာ ကြိတ်သတဲ့၊ ငါးစိတ်ချေငွေတွေပုံခဲ့၊ နွေနယုန်မေထုန်ကူးတွင်မှ၊ မိုးဦးစွန်အလွန်ရွာသော်ကြောင့်၊ နွံနာအောင် အခွန်တခါ ကောက်လိမ့်မထင့်၊ ငေးမှိုင်ကာ ကြေးတိုင်ကိုကြောက်ကြ၊ ပေးလောက်ရုံ ဘယ်မကပါဘု၊ ဆယ်ဆတိုင်ကြွယ်လို့ဖြိုးပါလိမ့်၊ မစိုးရိမ်မပူပင်ကြနှင့်၊ ပဲခိုးကညင် ဒဂုန်ချောင်းကဲ့သို့၊ မိုးအစဉ်ရိုးဝင်မြောင်းတွေနှင့်၊ ကောင်းလိမ့်နှစ်တိုင်း။

ခက်ဆစ်
------

၁။ မနုဿတ် = မသနုတ္ထ၊ လူသတ္တဝါများ။

၂။ တသပီဇာဓိုရ် = ဝိဇ္ဇာဓိုရ်၊ ဇော်ဂျီစသူတို့။

၃။ ကြေးတိုင် = လယ်ယာလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်သူတို့အား အခွန်ခွဲခန့်ကောက်သည့်ရုံး။

မှတ်ချက်
--------

ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် နာမည်ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော နာမည်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------
Ontaki, the greatest fall of the Nunobiki Falls.
View of Ontaki
Nunobiki waterfall near Kobe in Japan. Kusakabe Kimbei, around 1890
**နုနိုဘိခိ** (布引の滝, Nunobiki no Taki)သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခိုဘဲမြို့လယ်အနီးတွင် တည်ရှိသည့် ရေတံခွန်အစုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဂျပန်စာပေနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအတွက် ထင်ရှားအရေးပါသည့် နေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၌ နုနိုဘိခိရေတံခွန်ကို ခဲဂွန်ရေတံခွန်၊ နချိရေတံခွန်တို့နှင့်အတူတူ အလှပဆုံးရေတံခွန်တစ်ခု အဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။

နုနိုဘိခိရေတံခွန်သည် အွန်တခိ၊ မင်းတချိ၊ ဆုဆုမိဂဒခိနှင့် မဲအိုတိုဒခိ စသည့်ရေတံခွန်လေးခုတို့ဖြင့် ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည့် ရေတံခွန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

ပြင်ပလင့်များ
-------------

* တမ်းပလိတ်:Commons category inline
* Nunobiki Falls Archived 24 September 2016 at the Wayback Machine. (Kobe Convention & Visitors Association)
* One Hundred Scenes of Kobe: 27. Nunobiki Waterfalls (City of Kobe)
* Kobe Nunobiki Herb Gardens & Ropeway Archived 24 September 2016 at the Wayback Machine. (Kobe Convention & Visitors Association)
* Kobe Jewelry Box: Kobe Nunobiki Herb Gardens & Ropeway Archived 24 September 2016 at the Wayback Machine. (Kobe Convention & Visitors Association)

ကိုးကား
-------
**နူမိုကောကယ်ကာကွယ်ဆေးများ** (အင်္ဂလိပ်: Pneumococcal vaccine)သည် စထရပ်တိုကောကပ်စ် နူမိုနီရေး  *Streptococcus pneumoniae (English)*ဟုခေါ်သော ဘက်တီးရီးယားပိုးကို ကာကွယ်ပေးသော ကာကွယ်ဆေးတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ဤကာကွယ်ဆေးများသည် အဆုတ်ရောင်ခြင်း (pneumonia)၊ ဦးနှောက်အမြှေးရောင်ခြင်း (meningitis)နှင့် ပိုးမွှားများတကိုယ်လုံးတွင်ပျံ့နှံ့ကာ သွေးဆိပ်တက်ခြင်း(sepsis)တို့မဖြစ်အောင် ကာကွယ်ပေးနိုင်သည်။ ရောဂါပိုး၏ပဋိဇာတ်နှင့် သယ်ဆောင်ပေးသောပရိုတိန်းတို့ကို ပေါင်းစပ်ထားသော ကွန်ဂျုဂိတ်ကာကွယ်ဆေး(conjugate vaccine)နှင့် ပေါ်လီစက္ကရိုက်ပဋိပစ္စည်းဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ပေါ်လီစက္ကရိုက်ကာကွယ်ဆေး(polysaccharide vaccines)ဟူ၍ အမျိုးအစား (၂)မျိုးရှိသည်။ ဤကာကွယ်ဆေးများကို ကြွက်သား သို့မဟုတ် အရေပြားအောက်သို့ ထိုးနှံရသည်။

ကွန်ဂျုဂိတ်ကာကွယ်ဆေးကို ကလေးများအတွက် ပုံမှန်ထိုးသင့်သော ကာကွယ်ဆေးအဖြစ် သတ်မှတ်ရန် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့မှ အကြံပြုထားသည်။ အိတ်ခ်ျအိုင်ဗွီ ရောဂါပိုး (HIV)/ ခုခံအားကျဆင်းမှု ကူးစက်ရောဂါ (AIDS) ကူးစက်ခံနေရသူများကိုပါ ပေးသင့်သည်။ အကြိမ်ပေါင်း(၃)ကြိမ် သို့မဟုတ် (၄)ကြိမ်ထိုးပြီးပါက ပြင်းထန်သောရောဂါမဖြစ်အောင် (၇၁)မှ(၉၃)ရာခိုင်နှုန်းအထိ ကာကွယ်နိုင်သည်။ ပေါ်လီစက္ကရိုက်ကာကွယ်ဆေးသည် ကျန်းမာနေသောလူကြီးများအတွက်သာ အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိပြီး အသက်(၂)နှစ်အောက်ကလေးများနှင့် ကိုယ်ခံအားကျဆင်းနေသူများတွင် အကျိုးသက်ရောက်မှုမရှိပါ။

ဤကာကွယ်ဆေးများသည် ယေဘုယျအားဖြင့် စိတ်ချရသောဆေးဖြစ်သည်။ ကွန်ဂျုဂိတ်ကာကွယ်ဆေးထိုးသော ကလေးငယ်များ(၁၀)ရာခိုင်နှုန်းခန့်တွင် ဆေးထိုးသည့်နေရာ၌ နီရဲခြင်း၊ ကိုယ်ပူခြင်းနှင့် အိပ်ချိန်ပြောင်းလဲခြင်းတို့ ဖြစ်တတ်သည်။ ပြင်းထန်သည့် ဆေးမတည့်သည့်တုံ့ပြန်မှုများဖြစ်လေ့မရှိပါ။ 

ပထမဆုံး နူမိုကောကယ်ကာကွယ်ဆေးကို (၁၉၈၀)နှစ်ပိုင်းတွင် စတင်ရရှိခဲ့သည်။ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့မှ သတ်မှတ်ထားသည့် အခြေခံကျန်းမာရေးစနစ်အတွက် အဓိကလိုအပ်သောဆေးများထဲတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ (၂၀၁၄)ခုနှစ် ဆေးတစ်လုံး၏ လက်ကားဈေးမှာ (၁၇)ဒေါ်လာခန့်ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် (၂၅-၁၀ဝ)ဒေါ်လာခန့်ပေးရသည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4 5   "Pneumococcal vaccines WHO position paper--2012"  (Apr 6, 2012). *Wkly Epidemiol Rec* **87** (14): 129–44. PMID 24340399.
2. ↑  WHO Model List of EssentialMedicines။ *World Health Organization* (October 2013)။  22 April 2014 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  Vaccine, Pneumococcal။  6 December 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. ↑  Hamilton၊ Richart (2015)။ *Tarascon Pocket Pharmacopoeia 2015 Deluxe Lab-Coat Edition*။ Jones & Bartlett Learning။ p. 316။ ISBN 9781284057560။
နေအပြည့်ကြတ်ခြင်း
ကျွန်ုပ်တို့နေထိုင်ရာ ကမ္ဘာမြေကြီးသည် နေကို လှည့်ပတ်သည်။ ကမ္ဘာမြေကြီးကို လက လှည့်ပတ်သည်။ လ၏အချင်းသည် နေအချင်း၏ ၄၀၀-ပုံ ၁-ပုံသာ ရှိသည်။ သို့သော် နေသည် လထက် အဆ ၄၀၀-မျှ ကမ္ဘာမြေပြင်မှ ပိုဝေးသောကြောင့် ကမ္ဘာမှကြည့်လျှင် နေနှင့်လတို့ကို တရွယ်တည်းလိုပင် မြင်ရသည်။

လနှင့်ကမ္ဘာတို့သည် အလင်းပိတ်ဝတ္ထုများဖြစ်သဖြင့် နေနှင့်ဝေးရာဘက်တွင် အရိပ်မှောင်နှင့် အရိပ်ပျော့များ ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ထိုအရိပ်များကြောင့် နေ၊ ကမ္ဘာနှင့် လတို့ တတန်းတည်း ကျရောက်သည့်အခါတွင် နေကြတ်ခြင်း (သို့မဟုတ်) လကြတ်ခြင်း ဖြစ်ပေါ်သည်။

လကြတ်ခြင်းဖြစ်စဉ်
နေနှင့် ကမ္ဘာကြား တည့်တည့်သို့ လရောက်သည့်အခါ လသည် နေကို ဖုံးကွယ်သွားသည်။ ထိုအခါ လ၏အရိပ်သည် ကမ္ဘာပေါ်သို့ကျရောက်ခြင်းကြောင့် နေကြတ်ခြင်း ဖြစ်ပေါ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အပြည့်နီးပါး နေကြတ်ခြင်းကို ၁၅၀၇-ခုနှစ်မှစ၍ ၂၀၁၀-ဇန်နဝါရီလအထိ ၂၄-ကြိမ်ခန့် မြင်တွေ့ခဲ့ရကြောင်း စာရင်းများအရ သိရသည်။

နေနှင့်လ ကြားတည့်တည့်သို့ ကမ္ဘာရောက်သည့်အခါ ကမ္ဘာ၏အရိပ်သည် လပေါ်တွင် ကျရောက်သည်။ ထိုသို့ဖြစ်သည်ကို လကြတ်ခြင်းဟု ခေါ်သည်။ လကြတ်ခြင်းသည် လပြည့်နှင့် လပြည့်ကျော် တရက်နေ့များတွင် ဖြစ်ပေါ်တတ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  သုတရတနာသိုက် (ကိုဒန်ရှားကုမ္ပဏီ)
ဆွီဒင်နိုင်ငံ ဝမ်းမလန်းနယ်၊ လန်ဗန်ရှစ်တန်မြို့၌ ၁၈ဝ၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်သော **ဂျွန် အားရစ်ဆန်**(ခရစ် ၁၈ဝ၃-၁၈၈၉)သည် စာမရေးတတ်သေးမီ အရွယ်ကပင် စက် ကိရိယာပုံစံများကို စတင်ရေးဆွဲလာခဲ့သည်။ အသက်ရှစ်နှစ်အရွယ်တွင် မြို့ဘက် ဆိုင်ရာ အင်ဂျင်နီယာရုံး တစ်ရုံး၌ ပုံစံများကို ရေးဆွဲနေပြီ ဖြစ်၍ အသက် ၁၂ နှစ်တွင် ကမ္ဘာကျော် ယူတာတူးမြောင်းကို ဖောက် လုပ်သော ကုမ္ပဏီ၌ ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်လျက် ရှိပေ သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်မှ ၂၄ နှစ်အထိ စစ်တပ်တွင် ဝင်ရောက် အမှုထမ်းခဲ့ရာ ဉာဏ်ထက်မြက်သည့်အတွက် အချိန် အနည်းငယ်အတွင်း ဗိုလ်ကြီးရာထူးအထိ တိုးတက်ခဲ့လေသည်။ နောင်သော် ဆွီဒင်နိုင်ငံ၌ မကြီးပွားနိုင်သည်ကို သိသဖြင့် အားရစ်ဆန်သည် အင်္ဂလန်ပြည်သို့ ရွှေ့ပြောင်း နေထိုင်ပြီး နောက် ၁ဝ နှစ်အတွင်း တီထွင်မှုပေါင်း ၃ဝ ကျော်မျှကို ပြုလုပ်မှတ်ပုံတင်ခဲ့လေသည်။ သူ၏ တီထွင်မှုများအနက် အကျော်ကြားဆုံးမှာ စကရူးပရိုပယ်လာ (ဝက်အူရစ်ပန်ကာ)ခေါ် ငမန်းစက်ပင် ဖြစ်၏။ ထိုတီထွင်ချက်ကို အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာ ကို ပထမဦးစွာ ဖြတ်ကျော်ခုတ်မောင်း သင်္ဘောများ၌ တပ်ဆင် သုံးစွဲခဲ့ပေသည်။ အားရစ်ဆန်သည် ၁၈၃၉ ခုနှစ်တွင်အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ တစ်ဖန် ပြောင်းရွှေ့ နေထိုင်ပြန်၍၊၁၈၄၈ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ပြည်သားအဖြစ် ခံယူလေသည်။ ပထမတွင် အနေအထိုင် ဆင်းရဲခဲ့သည်။ သို့သော်အမေရိကန် ပြည်တွင်းစစ် ဖြစ်ပွားချိန်အတွင်း တောင်ပိုင်းသူပုန်တို့ဘက်မှ မယ်ရီမက် ဆိုသည့် သံသင်္ဘောကိုတိုက်ခိုက်နိုင်မည့် မော်နီတာခေါ် သံချပ်ကာ တိုက်သင်္ဘောကိုအစိုးရဖြစ်သော မြောက်ပိုင်း အတွက် အောင်မြင်စွာတည်ဆောက်နိုင်ခဲ့ရာမှ သူ့အမည်သည် ထင်ရှားလာလေသည်။ စစ်ပွဲအတွင်း မော်နီတာထက် သာလွန်ကောင်းမွန်သောအခြားစစ်သင်္ဘောများကိုလည်း တည်ဆောက်ပေးခဲ့သည်။ စစ်ပွဲပြီးဆုံးပြီးနောက် နယူးယော့မြို့တွင် နေသားတကျ နေထိုင်ကာအခြား တီထွင်မှုအမျိုးမျိုးကို စမ်းသပ်ကြံစည်ယင်း ၁၈၉၉ ခုနှစ်၊မတ်လ ၈ ရက်နေ့၌ ထိုမြို့မှာပင် ကွယ်လွန်လေသည်။ သူ၏ရုပ်အလောင်းကို ဆွီဒင်အစိုးရက တောင်းသည့်အတိုင်းပေးလိုက်၍ ဆွီဒင်နိုင်ငံတွင် မြုပ်နှံထား လေသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင်လည်း နောင်လာနောက်သားများသူ့အား အမှတ်တရ ချီးကျူးဂုဏ်ပြုနိုင်စိမ့် သောငှာ နယူးယော့မြို့ဗက်ထရီဥယျာဉ် အတွင်း၌ သူ၏ကြေးရုပ်ကို မားမားမတ်မတ်စိုက်ထူထားရှိပေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄)
**ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးသိန်းဌေး**သည် တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်မှု အရာရှိချုပ်ဖြစ်ပြီး ရန်ကုန်စက်မှုတက္ကသိုလ် ကျောင်းဆင်းတစ်ဦးဖြစ်သည်။ တပ်မတော် (ကြည်း) ဗိုလ်သင်တန်းကျောင်း အမှတ်(၅၈) ဗိုလ်လောင်းသင်တန်းမှ အရာရှိဖြစ်လာသူ ဖြစ်သည်။ ဒုတိယကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်မှု အရာရှိချုပ်အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ဦးသိန်းစိန်အစိုးရလက်ထက်တွင် မြန်မာ့စက်မှုဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာနနှင့် နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန တို့တွင် ပြည်ထောင်စု ဝန်ကြီးအဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ယခုအခါ တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်မှုအရာရှိချုပ် အဖြစ်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။

ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး
----------------

၁၉၅၅ ခု၊ စက်တင်ဘာလ ၇ ရက်တွင် တောင်ကြီးမြို့၌ မွေးသည်။

ရန်ကုန်စက်မှုတက္ကသိုလ်မှ စက်မှုအင်ဂျင်နီယာဘာသာဖြင့် ဘွဲ့ရသည့်နောက် ဗိုလ်သင်တန်းကျောင်း အပတ်စဉ် (၅၈) သို့ တက်ရောက်သည်။

စစ်မှုထမ်းဘဝ
------------

၁၉၉၈ ခု၊ ဦးစီးအရာရှိ (ပ) ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီးဖြစ်သည်အထိ ရုံးလုပ်ငန်းနှင့် နည်းပညာကိုသာ အားပြုလေ့လာသည်။ 

၂၀၀၁-၂ ကာလ ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် နယ်စပ်ပြဿနာဖြစ်နေချိန်တွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အား အဝေးပစ်လက်နက်များအကြောင်း တင်ပြခဲ့ရာ အထူးသဘောကျသဖြင့် ဗိုလ်မှူးချုပ်အဆင့်သို့ တိုးမြှင့်ခံရသည်။

၂၀၀၆ ခုတွင် ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်နှင့် ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်မှုအရာရှိချုပ် (ဒုထုတ်ချုပ်) ဖြစ်လာသည်။

၂၀၀၈ ခုတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးနှင့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရရွှေမန်းနှင့်အတူ မြောက်ကိုရီးယားသို့သွားကာ စစ်လက်နက်ထုတ်လုပ်ရေးအတွက် ဆွေးနွေးခဲ့သည်။

၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်မှုအရာရှိချုပ် (ထုတ်ချုပ်) ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်စွာခိုင်က စက်မှု(၁)ဝန်ကြီးအဖြစ် အရွေးခံသည်နောက် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးနှင့် ထုတ်ချုပ် ဖြစ်လာသည်။

၂၀၁၁ ခုတွင် သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်က နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်ထားသည်။ သို့သော် လုပ်လက်စ စစ်လက်နက်ပစ္စည်းစက်ရုံသစ်များအား စီမံရန်လိုအပ်သေးသောကြောင့် ၂၀၁၃ ခုတွင် မူလတာဝန်ကို ပြန်ထမ်းသည်။

မိသားစုဘဝ
---------

ဒေါ်မြင့်မြင့်ခိုင်နှင့် လက်ထပ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  ဝန်ကြီးဌာနဖျက်သိမ်းခြင်း (in Burmese)။ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး (5 September 2012)။ 10 November 2012 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  23 July 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  စက်မှု ဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန ဘာတွေ လုပ်မှာလဲ။
၁၉ ရာစု ဟွန် လူမျိုးများကို ဘာဘေးရီးယန်းများအဖြစ်သရုပ်ဖော်ခဲ့သည်။ 
**ဘာဘေးရီးယန်း** ဆိုသည်မှာ မယဉ်ကျေးသာ သို့မဟုတ် ရှေးဦးစရိုက် အတိုင်း ဖြစ်သော လူ တို့ကို ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ သတ်မှတ်ချက်သည် ပုံမှန်အားဖြင့် လူကြိုက်များ ရေပန်းစားသော ပုံစံတစ်ခု အပေါ်တွင် အခြေတည်၍ ယေဘုယျအားဖြင့် သတ်မှတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဘာဘေးရီးယန်းများသည် မည်သည့်နိုင်ငံ အတွင်းတွင် မဆို ရှိနေနိုင်ပြီး လူအချို့က သူတို့အား ယဉ်ကျေးမှု နည်းပါးသည် သို့မဟုတ် စည်းကမ်းကျနမှု မရှိဟု သတ်မှတ်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့အတူ ရှေးဦးစရိုက်ဖြစ်သော ယဉ်ကျေးမှု ရှိသည့် အဖွဲ့များ (ဥပမာ နိုမက်ခေါ် ခြေသလုံးအိမ်တိုင်များ) သို့မဟုတ် လူမှုရေး အဆင့်အတန်း (ဥပမာ ဝရမ်းပြေးများ) ကို ခေါ်ဆို သတ်မှတ်ကြခြင်း ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံ၏ အတွင်းနှင့် အပြင်တွင် ရှိနေနိုင်သည်။ 

ဘာဘေးရီးယန်း ဆိုသော အင်္ဂလိပ် ဝေါဟာရသည် ဂရိ: βάρβαρος မှဆင်းသက်လာသည် *(barbaros* PL ။ βάρβαροι *barbaroi)* ။ ရှေးဟောင်း ဂရိ တွင် ဂရိစကား မပြောတတ်သူများနှင့် ဂန္ထဝင်ဂရိ ဓလေ့ထုံးစံများကို မလိုက်နာသူများအား ထိုအသုံးအနှုန်းကို အသုံးပြု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။  ခုနှစ်တွင် ရှေးခေတ်ရောမ တွင် ထိုအသုံးအနှုန်းအား ရောမသား မဟုတ်သည့် လူမျိုးစုများ ဖြစ်သည့် ဂျာမန်များ၊ ကဲ့လူမျိုးများ၊ ဂေါလ်လူမျိုးများ၊ အိုင်ဘေးရီးယန်းများ၊ သရေးရှန်းများ၊ အီလီယန်းများ၊ ဘာဘာလူမျိုးများ နှင့် ဆာမာတီးယန်းများကို ရည်ညွှန်း သုံးနှုန်း ကြသည်။ အစောပိုင်း ခေတ်သစ်ကာလ နှင့် နောင်ပိုင်းတွင် ဘိုင်ဇင်တိုင်းဂရိ လူမျိုးတို့သည် တူရကီများအား နှိမ့်ချစွာ ခေါ်ဝေါ်သုံးနှုန်း လေ့ ရှိကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Amy Chua, Jed Rubenfeld (2014)။ *The Triple Package: How Three Unlikely Traits Explain the Rise and Fall of Cultural Groups in America*။ Penguin Press HC။ p. 121။ ISBN 978-1594205460။
2. ↑  Εκδοτική Αθηνών, ο Ελληνισμός υπό ξένη κυριαρχία: Τουρκοκρατία, Λατινοκρατία, 1980, page 34 (in Greek)
3. ↑  Justin Marozzi, The Way of Herodotus: Travels with the Man who Invented History, 2010, pages 311–315
ဖုန့်ဟွမ်မြို့ရှုခင်း
**ဖုန့်ဟွမ်ခရိုင်** (တရုတ်: 凤凰县; ပင်ယင်: *Fènghuáng Xiàn*)သည် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၊ ဟူနန်ပြညနယ်၊ မြောင်နှင့်ထူကျားလူမျိုးများ၏ ရှန်းရှီးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသတွင်တည်ရှိသည်။ လူမျိုးစု၏ဘာသာစကား၊ ဓလေ့ထုံးတမ်း၊ အနုပညာများနှင့် မင်ခေတ်နှင့်ချင်ခေတ်ရှေးဟောင်းဗိသုကာလက်ရာများကို ကောင်းစွာထိန်းသိမ်းထားသည့်ဒေသလည်းဖြစ်သည်။ မြို့ကိုတောင်တန်းဒေသတွင်တည်ထားပြီးမြို့လယ်တွင် ချောင်းတစ်ခုစီးဆင်းနေသည်။.  မြို့လူဦးရေ၏ထက်ဝက်သည် မြောင်နှင့်ထူကျားလူနည်းစုတိုင်းရင်းသားများဖြစ်ကြသည်။  ၁၈၅၄ မြောင်ပုန်ကန်မှု၏ဗဟိုချက်မဖြစ်ခဲ့ပြီးမြောင်လူမျိုးများစွာအရှေ့တောင်အာရှဒေသသို့ပြောင်းရွှေ့သွားခဲ့ရသည်။ မြောင် ရိုးရာနှင့်ဈာပနပွဲတော်များတွင် ဤမြို့မှာအရေးပါပြီး ဟန်တရုတ်လူမျိုးများအား မြောင်တို့၏ တိုက်ခိုက်မှုမှ ကာကွယ်ပေးရန် မင် မင်းဆက်က ခံတပ်ဆောက်လုပ်ပေးခဲ့သည့် တောင်ပိုင်း တရုတ်မဟာတံတိုင်း တရုတ်: 中国南方长城; ပင်ယင်: *Zhōngguó Nánfāng Chángchéng*; Miao: "Suav Tuam Choj") ရှိရာ နေရာလည်းဖြစ်သည်။ 

ဖုန့်ဟွမ်မြို့လမ်းပေါ်မှ မြောင်လူမျိုးအဘွားအို

ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်သတ်မှတ်မှုအခြေအနေ
--------------------------------

၁၉၂၀ပြည့်လွန်များက အစိုးရရုံးတစ်ခု၏တံခါး၊ တံခါးပေါ်ရှိစာလုံးများ၏အဓိပ္ပာယ်မှာ "ဖုန့်ဟွမ်စီရင်စု"ဟုအဓိပ္ပာယ်ရသည်။
ဖုန့်ဟွမ်ရှေးဟောင်းမြို့အား ၂၀၀၈၊ မတ် ၂၈ တွင် ယူနက်စကိုက ကမ္ဘာ့ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ်စာရင်းထဲသို့သွင်းခဲ့သည်။

မှတ်ချက်
--------

1. ↑   Census 2010
2. ↑  Fenghuang Ancient City - UNESCO World Heritage Centre
3. ↑  Wang (2007) p 135

မှီငြမ်း
--------

* Fenghuang Ancient City - UNESCO World Heritage Centre Accessed 2009-02-25.
* Wang, Y. et al. (2007),*Brand in China*, 五洲传播出版社. ISBN 7-5085-1086-0

ပြင်ပချိတ်ဆက်ရန်
----------------

* Official website of Fenghuang County government
ဒိန်းလူမျိုး ရုပ်တုဆရာ ထောဗာလဆင်(ခရစ် ၁၇၇ဝ-၁၈၄၄)သည် ၁၇၇ဝပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၉ရက်နေ့တွင် ဒိန်းမတ်နိုင်ငံ ကိုပင်ဟားဂင်းမြို့တော်၌ ဖွားမြင်လေသည်။ ဖခင်ဖြစ်သူမှာလည်း ရုပ်တုဆရာတစ်ဦးဖြစ်၍၊ လှေဦးပိုင်းများကို အရုပ်များထွင်းလုပ်ပေးခြင်းဖြင့် အသက်မွေးမြူသူဖြစ်သည်။ ထောဗာလဆင်သည် အသက် ၁၁ နှစ်အရွယ်ကစ၍၊ ကိုပင်ဟားဂင်းမြို့ရှိ သုခုမအနုပညာသင်ကျောင်းကြီးတွင် အနုပညာရပ်များကို ၁၂ နှစ်တိုင်တိုင် လေ့လာဆည်းပူးခဲ့သည်။ အသက် ၂၃ နှစ်အရွယ်တွင် ရွှေတံဆိပ်တစ်ခုနှင့် စကောလားရှစ်ဆုကိုရရှိသဖြင့် အီတလီနိုင်ငံ ရောမမြို့တော်သို့ သွားရောက်ကာပညာများဆည်းပူးလေသည်။ 

ရောမမြို့တော်တွင်နေထိုင်၍ များမကြာမီပင် ထောဗာလဆင်၏ဂုဏ်သတင်းမှာ ကျော်စောထင်ရှား လာခဲ့လေသည်။ ၁၈ဝ၉ ခုနှစ်တွင် ထုလုပ်ပြီးစီးသည့် ဂျေဆင်ကျောက်ရုပ်မှာ အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ ထိုနောက် ၁၈၁၉ ခုနှစ်တွင် နေရင်းဒေသ ကိုပင်းဟားဂင်းမြို့တော်သို့ ခေတ္တပြန်၍နေထိုင်ခဲ့၏။ ထိုအတွင်း ခရစ်မယ်တော် ဘုရားရှိခိုးကျောင်းကြီးကို ပန်းခက်ပန်းနွယ်တို့ဖြင့် မွမ်းမံခြယ်လှယ်၍၊ ထိုဘုရားရှိခိုးကျောင်းတွင်ရှိသည့် ခရစ်တော်နှင့် တပည့်တော် တဆယ့်နှစ်ဦးတို့၏ပုံကို ထုလုပ်လေသည်။ ထိုနာက်တစ်ဖန် ရောမမြို့သို့ ပြန်လာသောအခါ၊ သူ သည် စိန်ပီတာဘုရားရှိခိုးကျောင်းအတွက် သတ္တမပိုင်း ယပ်အထိမ်းအမှတ်ကျောက်ရုပ်ကို ထုထွင်းရလေသည်။ ၁၈၃၈ ခုနှစ် တွင် ဒိန်းမတ်ပြည့်ရှင် ဘုရင်မင်းမြတ်က ထောဗာလဆင်ကို ပြန်လာရန်ခေါ်သဖြင့် ကိုပင်ဟားဂင်းမြို့တော်သို့ ပြန်ရပြန်သည်။ ထိုနောက် ရောမမြို့သို့ နောက်ဆုံးအခေါက်အဖြစ် ခေတ္တမျှ အလည်သွားခဲ့သည်မှတစ်ပါး ၁၈၄၄ ခုနှစ်အထိ မိမိ ဇာတိဖြစ်သော ကိုပင်ဟားဂင်းမြို့တော်၌ စွဲမြဲစွာနေထိုင်ခဲ့၏။

အနိစ္စရောက်သောအခါ ကျန်ရစ်ခဲ့သောပစ္စည်းများနှင့် ရုပ်တုရုပ်လုံးများကို ပြတိုက်တစ်ခု ပြုလုပ်ထားရှိရန် မှာကြားခဲ့သဖြင့် ကိုပင်ဟားဂင်းမြို့တော်၌ ထောဗာလဆင်ပြတိုက်ကို ဖွင့်ထားလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၅)
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ဝဇ္ဇီနိုင်ငံ ဝေသာလီမြို့တော်အနီး မဟာဝုန်တော ကူဋာဂါရသာလာ ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် ဝဿဝလာဟက ပဇ္ဇုန္နစာတုမဟာရာဇ် နတ်မင်း၏သမီး ကောကနဒါက ဘုရားရှင်ကို ချီးကျူးရှိခိုး၍ မိမိ၏အမည်ကို လျှောက်ထားပြီး ဘုရားရှင်၏ သစ္စာလေးပါးတရားတော်ကို ရှေးက ကြားရုံမျှသာ ကြားရပြီး ယခုအခါ မျက်မှောက်သက်သေအဖြစ် သိမြင်ပုံ အရိယဓမ္မကို ကဲ့ရဲ့သော သူတို့ ရောရုဝငရဲ၌ ဆင်းရဲဒုက္ခခံစားနေရပုံ, အရိယဓမ္မကို ကျေနပ်စွာခံယူပြီး ရာဂ အစရှိသော ငြိမ်းအေးမှုနှင့်ပြည့်စုံသူတို့ နတ်ပြည်သို့ရောက်ရှိပုံကို ဘုရားရှင်အား လျှောက်ထားသည့်သုတ်။

---

ဘုရားရှင် ဝဇ္ဇီနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် "ယင်းနတ်မင်းကြီး၏ သမီး စူဠကောကနဒါက ရတနာသုံးပါးအား ရှိခိုးပူဇော်ပြီး အလုံးစုံသော လောက၌ စိုးစဉ်းအနည်းငယ်မျှ ကိုယ်, နှုတ်, စိတ်တို့ဖြင့် မကောင်းမှုကို မပြုရာ၊ ကာမတို့ကို ပယ်စွန့်၍ သတိသမ္ပဇဉ်ရှိသောသူသည် အကျိုးမဲ့နှင့်စပ်သော ဆင်းရဲဒုက္ခကို မမှီဝဲ တော့"ဟု ဘုရားရှင်အား လျှောက်ထားသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များ ပါရှိပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -သံ၊၁၊၂၅။ သံ၊မြန်၊၁၊၂၇။ သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၇၆-၇။ သံ၊ဋီ၊၁၊၁၁၇။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ သဂါထာဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ဒေဝတာသံယုတ္တ၊ ၄-သတုလ္လပကာယိကဝဂ္ဂ၊ နဝမသုတ်။
2. ↑  -သံ၊၂၊၂၈။ သံ၊မြန်၊၂၊၂၇-၈။ သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၇၇။ သံ၊ဋီ၊၁၊၁၁၇-၈။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ ... ဒသမသုတ်။
3. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
|  |
| --- |
| **၁၉၁၃** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဧပြီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
**ရွှေဘိုဘာမထီခင်အောင်** (၂ ဇန်နဝါရီ ၁၉၃၈ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား စာရေးဆရာနှင့် လက်ဝှေ့အားကစားသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှာ ဦးခင်အောင်ဖြစ်ပြီး ၁၉၃၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂ ရက်နေ့တွင် အဖ ဦးဖေခင် (အငြိမ်းစားရဲဝန်) (ခုံသမာဓိမြို့ဝန်)၊ အမိ ဒေါ်သန်းမေေတို့မှ ရွှေဘိုမြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဒဿမတန်း အထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။

စာပေရေးသားခြင်း
---------------

၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၂၈ ရက်နေ့ထုတ် ဗဟိုစည် သတင်းစာတွင် တရာခံ ဘယ်သူလဲ ခေါင်းစဉ်ဖြင့် ပါတော်မူနေ့ ဆောင်းပါး ဖော်ပြခံခဲ့ရာမှ စာပေနယ်သို့ ခြေချခဲ့သည်။ ၁၉၆၂-၆၃ ခုနှစ်တွင် လုံးချင်း အချစ်ရသဝတ္ထု သုံးပုဒ်၊ ၁၉၆ဝ မှ ၁၉၉၇ ခုနှစ်အထိ ဆောင်းပါးပေါင်းစုံ ၈၀ဝ ခန့် ရေးသားခဲ့သည်။ ဝတ္ထုတိုပေါင်း ၁၉ဝ မျှ ရေးသားခဲ့ပြီး ဇာတ်ညွှန်း၊ ရေဒီယို ဇာတ်လမ်းဟာသ ရှစ်ပုဒ် ရေးသားထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။

အားကစားသမားဘဝ
-------------

၁၉၅၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၅ ခုနှစ်အထိ ၁၅ နှစ်ကြာ လက်ဝှေ့ထိုးခဲ့ရာ ပွဲပေါင်း ၇၄ ပွဲအနက် ၆၃ ပွဲ အနိုင် ရရှိခဲ့သည်။ ချန်ပီယံဘွဲ့ ၁၃ ဘွဲ့ ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ သဲအိတ်ကြီး ၆၂ အိတ်ကို ဗလာလက်သီးဖြင့် ထိုးခဲ့သည့် စံချန်ကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် တဦးတည်း စံချိန် တင်ထားသည်။ အမျိုးသမီး လက်ဝှေ့သမားများ မွေး၍ ပွဲထုတ်မှုကိုလည်း မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရွှေဘိုမြို့ တမြို့တည်း၌ လွန်ခဲ့သော ၃၅ နှစ် ကတည်းက စတင်ခဲ့သည်။

ရွှေဘိုမြို့၊ အမှတ်(၉)ရပ်၊ သက်သာပန်းတောင်းရပ်ကွက်တွင် နေထိုင်လျက်ရှိသည်။

ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ
-----------------------------

1. ပြည်တွင်းအားနှင့်အတူ လက်ရွေးစင် ဆောင်းပါးများ ၂၀၀၀
2. လက်ဝှေ့ကြိုးဝိုင်းအတွင်းမှ သခင်မျိုးဟေ့ ဒို့ဗမာ ၂၀၀၁
3. ကမ္ဘာ့လက်ဝှေ့လောကမှ သုတအဖြာဖြာ ၂၀၀၄

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၃၁** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဧပြီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၄၁** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဧပြီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
**ဦးထွန်းရှိန်** (ကလောင်အမည် နတ်မောက်ထွန်းရှိန်)သည် အမျိုးသားစာပေဆုရ စာရေးဆရာတစ်ဦးဖြစ်ပြီး အထက်မြန်မာနိုင်ငံစာရေးဆရာအသင်း၏ ရာသက်ပန်နာယကနှင့် ဂုဏ်ထူးဆောင် အသင်းသားဖြစ်သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် မန္တလေးမြို့အကြောင်း စာအုပ်များစွာ ရေးသားခဲ့ပြီး ၂၀၁၉ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။

ဘဝအစနှင့် ပညာရေး
----------------

၁၉၃၈ခုနှစ်၌ မကွေးတိုင်း၊နတ်မောက်မြို့နယ် ဘော်အိုင်ကျေးရွာတွင် ဦးကျော်ဟန်၊ဒေါ်ညိုလေးတို့မှ ဖွားမြင်သည်။ မွေးချင်း ၈ဦးအနက် တတိယမြောက်သားဖြစ်သည်။

စာပေကဏ္ဍ
--------

ဦးထွန်းရှိန်သည် လုံးချင်းစာအုပ် ၉အုပ်၊ ဆောင်းပါး ၇၀၀ကျော်ရေးသားခဲ့သည်။ရတနာပုံသတင်းစာ၊ လုပ်သားသတင်းစာတို့တွင် အယ်ဒီတာ၊ ပန်တော်ဆက် မန္တလေးမဂ္ဂဇင်း၏ စာတည်မှူး၊ဟံသာဝတီသတင်းစာ၊ မန္တလေးယဉ်ကျေးမှုဂျာနယ်တို့တွင် သတင်းစာဆရာအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ မန္တလေးနေ့စဉ်သတင်းစာ စတင်ထုတ်ဝေစဉ်ကပင် အယ်ဒီတာချုပ်တာဝန်များ ထမ်းဆောင်ခဲ့ကာ ၂၂နှစ်တိုင် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။

၂၀၀၁ခုနှစ်တွင် မန္တလေးမြို့အကြောင်းရေးသားထားသော *ဝင်းတွေနဲ့တည်တဲ့နေပြည်* စာအုပ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၁ခုနှစ်တွင် *ရတနာပုံ မန္တလေး နိပါတ် ပန်းချီကျော်များနှင့် ဗုဒ္ဓဝင် ပညာပေး မြန်မာ့ နိပါတ် ပန်းချီလက်ရာများ* စာအုပ်ဖြင့်လည်းကောင်း အမျိုးသားစာပေဆုများ ရရှိခဲ့သည်။
၂၀၁၄ခုနှစ်တွင် *မန္တလေးခေတ် ပိဋကတ်စာအုပ်ဆိုင်များ* စာအုပ်ဖြင့် ထွန်းဖောင်ဒေးရှင်းစာပေဆုကို ရရှိခဲ့သေးသည်။

ကွယ်လွန်ခြင်း
-------------

ဆရာကြီးသည် ၂၀၁၉ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၃၀ရက်နေ့တွင် မန္တလေးဆေးရုံကြီး၌ နှလုံးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ရုပ်ကလာပ်ကို မန္တလေးမြို့ အောင်မြေသာစံမြို့နယ်ရှိ ၎င်း၏နေအိမ်သို့ ပြန်လည်သယ်ယူခဲ့ပြီး အေးရိပ်ငြိမ်သုသာန်တွင် သဂြိုဟ်ခဲ့သည်။

ရေးသားခဲ့သောစာအုပ်များ
----------------------

* ယနေ့မန္တလေး
* ဝင်းတွေနဲ့တည်တဲ့နေပြည်
* မန္တလေး ရတနာပုံဘုရားစုံ
* ရတနာပုံ မန္တလေး နိပါတ် ပန်းချီကျော်များနှင့် ဗုဒ္ဓဝင် ပညာပေး မြန်မာ့ နိပါတ် ပန်းချီလက်ရာများ
* မန္တလေးခေတ် ပိဋကတ်စာအုပ်ဆိုင်များ
* မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု မြန်မာ့​ရှေး​ဟောင်း ဘုန်း​တော်ကြီး​ကျောင်းကြီးများ

ကိုးကား
-------

1. 1 2  အမျိုးသားစာပေဆုများရှင် သတင်စာဆရာကြီး နတ်မောက်ထွန်းရှိန် နှလုံးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန် (1 February 2021)။
|  |
| --- |
| **၁၉၂၆** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဧပြီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၁၇** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဧပြီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
**အရှင်မဂ္ဂသညကထေရ်**  သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။

ဘဝဇာတ်ကြောင်း
-------------

### အတ္တဒဿီမြတ်စွာဘုရားလက်ထက်

အတ္တဒဿီမြတ်စွာဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုပြီးချိန်တွင် ဖြစ်၏။ အရှင်ပစ္စုပဋ္ဌာနသညကထေရ် သည် ဘီလူးဖြစ်နေ၏။ ထိုဘီလူးသည် အခြံအရံများဖြင့် ပြည့်စုံစွာနေရ၏။ သို့သော် ဘီလူးသည် "မိမိမှာ အရမတော်ပေ၊ ထို့အပြင် မကောင်းသော မိုးလင်းခြင်၊ မကောင်းသော ထခြင်းတို့ ဖြစ်ရ၏။ ငါသည် စည်းစိမ်ဥစ္စာပြည့်စုံပါလျက် မြတ်စွာဘုရားသည် ပရိနိဗ္ဗာန်စံဝင်ရ၏" ဟု တွေးနေ၏။ ထိုသို့ ဘီလူးတွေးနေသည်ကို "သာဂရ" အမည်ရှိသည့် သာဝကသည် သိတော်မူကာ ဘီလူးထံသို့ လာ၏။

ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရား၏ ဓာတ်တော်တို့ကို ဘီလူးအား ပုထိုးစေတီပြုလုပ်ရန် မိန့်တော်မူ၏။ ဘီလူးလည်း စေတီပြုလုပ်ကာ ငါးနှစ်ပတ်လုံး ကိုးကွယ်၏။

### အကျိုးခံစားရခြင်း

ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကမ္ဘာခုနစ်ရာထက်တွင် "ဘူရိပည" အမည်ဖြင့် စကြဝတေးမင်း လေးကြိမ် ဖြစ်ခဲ့၏။

### ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်

နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ပစ္စုပဋ္ဌာနသညကထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4  *ထေရာပဒါန်ပါဠိတော်၊ မဟာပရိဝါရဝဂ်*။
|  |
| --- |
| **၁၉၃၄** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဧပြီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
tatami ကြမ်းခင်းနှင့် ရှိုဂျိ (တံခါး) ပါသည့် **ဝရှိဆွတ်**
ရိုးရာ ဝရှိဆွတ်
***ဝရှိဆွတ်*** (ဂျပန်: 和室) သည် ဂျပန်စတိုင် အခန်းများကို ဆိုလိုသည်။ အင်္ဂလိပ်တို့ကမူ "tatami room" ဟု မကြာခဏ ခေါ်ကြသည်။ ဂျပန်တို့၏ အိမ် သို့မဟုတ် ရိုးရာ tatami ကြမ်းခင်းရှိသည့် တိုက်ခန်းတွင် ရှိသည့် အခန်းတစ်ခုကို ဆိုလိုသည်။ ဝရှိဆွတ်များသည် ဆွဲတံခါး (襖　- ဖုစုမ) များကို အသုံးပြုကြသည်။ ပတ္တတပ် တံခါးများထက် ဖုစုမများကို ဝရှိဆွတ်များတွင် ပိုမိုအသုံးပြုကြသည်။　ဝရှိဆွတ်တွင် ရှိုးဂျိဟုခေါ်သည့် အခန်းတစ်ခန်း ပါရှိပြီး ဧည့်ခန်းအဖြစ် ထားရှိသည်။ ထိုအခန်းတွင် ဂျပန်အခေါ် **အတိုကိုနိုမ** အလှဆင်ပစ္စည်းများကို ထားရှိသည်။

နောက်ပိုင်းတွင် ဂျပန်တို့၏ အခန်းအားလုံးနီးပါးသည် ဝရှိဆွတ်များ ဖြစ်လာကြသည်။ တတမိ (tatami) ကြမ်းခင်းပေါ်တွင် ဖုတွန်ဟုခေါ်သည့် ဂျပန်အခင်းတစ်မျိုးကိုထားရှိပြီး ဂျပန်လူမျိုးတို့သည် အိပ်စက်ကြသည်။ ထိုင်ရာတွင်လည်း တတမိအပေါ် သို့မဟုတ် တတမိအပေါ်တွင် ထားရှိသည့် ဇဘုတွန် အပေါ်တွင် ထိုင်ကြသည်။ လက်ရှိအချိန်တွင်မူ ဂျပန်လူမျိုးတို့၏ အိမ်အများစုတွင် ဝရှိဆွတ်အခန်းသည် တစ်ခန်းသာ ထားရှိသည်။ ဧည့်သည်များနှင့် လက်ခံတွေ့ဆုံရာတွင် တစ်ခါတစ်ရံ သုံးကြသည်။ ကျန်အခန်းများကိုမူ အနောက်နိုင်ငံများစတိုင် ပြုလုပ်ကြသည်။ အသစ်ဆောက်လုပ်လာကြသည့် ဂျပန်တိုက်ခန်းများတွင် ဝရှိဆွတ်သည် အားလုံး၌ မပါဝင်လာတော့ပေ။ ကြမ်းခင်းဖယောင်းပုဆိုးနှင့် သစ်မာများကိုသာ အခင်းအတွက် အသုံးပြုလာကြသည်။

ဝရှိဆွတ်၏ အရွယ်အစားကို တတမိဖျာ(tatami mats) ပမာဏဖြင့် တိုင်းတာသည်။ ရေတွက်ရာတွင် စကားလုံး ဂျိုး(畳) ကို သုံးသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် တတမိဖျာ အရွယ်အစားသည် ၆ သို့ ၈ ဖြစ်ပြီး ကိုယ်ပိုင်အိမ်များတွင် ရှိကြသည်။ ဖျာတစ်ဝက်စာ ၄.၅ ပို အသုံးပြုကြသည့် တတမိအခန်းများလည်း ရှိသည်။

ဝရှိဆွတ်တစ်ခုတွင် ပါဝင်သည့် ပရိဘောဂများတွင် မိသားစုဝင်များ ညစာစားရန် သို့မဟုတ် ဧည့်သည့်များကို ဧည့်ခံရန် စားပွဲခုံအနိမ့်တစ်ခု ပါဝင်သည်။ ဇဘုတွန် သို့မဟုတ် ကုလားထိုင်အနိမ့်ကို တတမိဖျာပေါ်တွင်ထားက ထိုင်ကြသည်။ **အကိုတဆွတ်** ဟု ခေါ်သည့် စားပွဲအနိမ့်များကို အသုံးပြုကြသည်။ ထိုစားပွဲတွင် အပူပေးပစ္စည်းများပါဝင်ပြီး ဆောင်းရာသီတွင် အသုံးပြုကြသည်။ ထိုစားပွဲသည် ဂျပန်တို့၏ အိမ်အများစုတွင် အရေးပါသည်။

ဆန်ကျင်ဘက် စကားလုံးဖြစ်သည့် *ရောရှိဆွတ်* (洋室) ၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ အနောက်တိုင်းစတိုင် အခန်းများဟု ဆိုလိုသည်။ ဝရှိဆွတ်အတွက် နောက်ထက် အသုံးအနှုန်းတစ်မျိုးမှာ *နိဟွန်းမ* (日本間) ဖြစ်သည်။ *ရောရှိဆွတ်* အတွက် အလားတူသည့် အသုံးအနှုန်းမှာ *ရောမ* (洋間) ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Washitsu (Japanese-style room) 和室 わしつ at tjf.or.jp
2. ↑  Japanese Kōjien dictionary, entries for "washitsu" and "yōshitsu"
**ကျွဲကျောင်းမင်သေ** သည် ပင်ပျောပင်ငယ်တစ်မျိုးဖြစ်၍ ၃ပေခန့်အထိ မြင့်၏။ အပင်တွင် အမွေးများရှိသည်။ အကိုင်းအခက် များနီကြောင်ကြောင် အရောင်ရှိပြီး ထောင်မတ်၍ ဖြာသည်။ ယင်းအကိုင်းအခက်တို့မှ အစေးများ ထွက်သည်။ အရွက်သည် ရွက်ဆိုင်ထွက်၏။ အနည်းငယ် ရွဲ့စောင်းနေသော ရှည်မျောမျော ဘဲဥပုံသဏ္ဌာန် ရှိ၍ ရွက်ထိပ်ချွန်သည်။ အလျား ၁ လက်မခန့် ရှည်၏ ။ ရွက်နားခွေးသွားစိပ်ရှိ၍ ရွက်ကြော ထင်ရှားသည်။ အပွင့်မှာ ကြားထွက်ပန်းခိုင်ဖြစ်၍ ပန်းခိုင်၏ ထိပ်ဘက်၌ သေးငယ်သော အပွင့်ကလေးများ အဆုပ်လိုက်ပွင့်၏။ အသီးသည် ပြောင်းစေ့နှင့် သဏ္ဌာန်တူသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့အပြား၌ ပေါက်ရောက်သည်။ မိုးရာသီ၌ သဘာဝအလျောက် အလေ့ကျပေါက်ရောက်သည်။

အသုံးပြုခြင်း
-------------

ပဉ္စငါးပါး နှင့် အစေး ကို အသုံးပြုကြသည်။ ပဉ္စငါးပါး ကြိတ်၍ ရသော အရည်ကို သောက်လျှင် သွေးအန်ရောဂါ ၊ ဝက်သက် ရောဂါ နှင့် ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်း ပျောက်၏။ ပြုတ်၍ သောက်လျှင် ပန်းနာ၊ ရှိုက်နာ၊ ပြွန်ချောင်းများရောင်တင်းသော ရောဂါပျောက်၏။ ကလေးများ အတွက်မူ ချောင်းဆိုးရောဂါ၌ သုံးရသည်။ ပဉ္စငါးပါး ကြိတ်၍ ရသော အရည်ကို ပွေး၊ ဝဲ ၊ ယားနာ ၊ အရေပြားရောဂါတို့၌ သုတ်လိမ်း ပေးလျှင် ပျောက်၏။ 

### အာနိသင်

မြန်မာဆေးကျမ်းများ အလိုအရ အစေးသည် ချို၏ ၊ စပ်၏ ၊ ငန်၏ ၊ ပူသောသတ္တိရှိ၏၊ သုက်ကိုပွားစေ၏ ၊ ကိုယ်ဝန်ကို တည်စေတတ်၏ ၊နှာစေး ၊ချောင်းဆိုး ၊ အအေးပပ် ၊အပူဝင်၊ အပူငုပ်တို့၌ အကျိုးပြု၏။ အရွက်သည် ချို၏ ၊ ဖန်၏ ၊ အပူကို နိုင်၏ ၊ အပင်ကြိတ်၍ ရသော အရည်သည် နှလုံးနှင့် အသက်ရှူလမ်းကြောင်း တစ်လျှောက် အတွက် လွန်စွာအကျိုးပြု၏ ။

ကိုးကား
-------

1. ↑  ကျွဲကျောင်းမင်သေ (Euphorbia hirta)။ *World Checklist of Selected Plant Families (WCSP)*။ Royal Botanic Gardens, Kew။  20 July 2019 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  *Euphorbia hirta* L.။ *Plants of the World Online*။ Royal Botanic Gardens, Kew။  2019-07-20 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑
၂၀၀၉
ဇန်နဝါရီ
ဖေဖော်ဝါရီ
မတ်
ဧပြီ
မေ
ဇွန်
ဇူလိုင်
ဩဂုတ်
စက်တင်ဘာ
အောက်တိုဘာ
နိုဝင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာ

| ဇူလိုင်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
၂၀၁၆
ဇန်နဝါရီ
ဖေဖော်ဝါရီ
မတ်
ဧပြီ
မေ
ဇွန်
ဇူလိုင်
ဩဂုတ်
စက်တင်ဘာ
အောက်တိုဘာ
နိုဝင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာ

| ဇူလိုင်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
၁၉၉၃
ဇန်နဝါရီ
ဖေဖော်ဝါရီ
မတ်
ဧပြီ
မေ
ဇွန်
ဇူလိုင်
ဩဂုတ်
စက်တင်ဘာ
အောက်တိုဘာ
နိုဝင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာ

| ဇူလိုင်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
၁၉၉၄
ဇန်နဝါရီ
ဖေဖော်ဝါရီ
မတ်
ဧပြီ
မေ
ဇွန်
ဇူလိုင်
ဩဂုတ်
စက်တင်ဘာ
အောက်တိုဘာ
နိုဝင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာ

| ဇွန်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
၂၀၀၄
ဇန်နဝါရီ
ဖေဖော်ဝါရီ
မတ်
ဧပြီ
မေ
ဇွန်
ဇူလိုင်
ဩဂုတ်
စက်တင်ဘာ
အောက်တိုဘာ
နိုဝင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာ

| ဇူလိုင်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
၁၉၉၈
ဇန်နဝါရီ
ဖေဖော်ဝါရီ
မတ်
ဧပြီ
မေ
ဇွန်
ဇူလိုင်
ဩဂုတ်
စက်တင်ဘာ
အောက်တိုဘာ
နိုဝင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာ

| ဇွန်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
၂၀၁၂
ဇန်နဝါရီ
ဖေဖော်ဝါရီ
မတ်
ဧပြီ
မေ
ဇွန်
ဇူလိုင်
ဩဂုတ်
စက်တင်ဘာ
အောက်တိုဘာ
နိုဝင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာ

| ဇူလိုင်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
‌

**တောင်ပီစူးငှက်**ကို **ဘီး‌တောင်ပို** ဟူ၍လည်း ‌ခေါ်ကြသည်။ ဇီဝ‌ဗေဒအလိုအားဖြင့် ထိုငှက်ကို ‘*ယူးပူပ အဲ‌ပေါ့*’ဟု‌ခေါ်သည်။ မျိုးရင်းမှာ ‘*အုပျူးပီဒီး*’ဖြစ်သည်။ အလျား ၁၂ လက်မရှိသည်။ ပျံသန်း‌နေခိုက်၌ အဖြူနှင့် အမည်းစင်းများကို မြင်ရ၏။ အ‌တောင်များကို လိပ်ပြာကဲ့သို့ ရိုက်ခတ်ကြသည်။ ဦး‌ခေါင်း၌ အ‌မောက်ပါရှိသည်။ သာမန်အချိန်၌ အ‌မောက်သည် လဲ‌နေ တတ်‌သော်လည်း လန့်ဖျပ်‌သောအခါ ‌ထောင်ထလာတတ် သည်။

သား‌ပေါက်ချိန်၌ ‌အော်သံမှာ ‌ပျော့‌ပျောင်း၍၊ ဟွပ် ဟွပ် ဟွပ်ဟု မြည်သည်။ ထို‌အော်သံကို အ‌ဝေးကပင် ကြားရသည်။ ‌အော်‌သောအခါ လည်ပင်းသည် ‌ဖောင်းကြွလာသည်။ ‌ခေါင်း လည်း ညိတ်လာသည်။

ထိုငှက်များသည် ‌မြေ‌ပေါ်၌ချည်းလိုပင် ကျက်စား‌လေ့ရှိကြ သည်။ လှန့်‌ချောက်လိုက်သည့်အခါကျမှသာ သစ်ပင်‌ပေါ်သို့ ပျံတက်သည်။ အ‌ကြောက်‌ပြေလျှင် ‌မြေ‌ပေါ်သို့ ပြန်ဆင်းသည်။ ယင်းတို့ကို စိုက်ခင်းများ၊ ထူထပ်‌သောမြက်ခင်းများ၊ ‌ခြောက် ‌သွေ့‌သော ဝါး‌တောများတွင် ‌တွေ့ကြရသည်။ တစ်‌ကောင်တည်း ဖြစ်‌စေ၊ ‌ခြောက်‌ကောင်ထက်မနည်း အုပ်စုဖွဲ့၍ဖြစ်‌စေ ကျက်စား တတ်ကြသည်။ ‌ခေါင်းကိုလှုပ်၍‌လျှောက်ရင်း ပပ်ကြားအက်များ ကိုနှိုက်၍၎င်း၊ သစ်ရွက်များကို လှန်‌လှော၍၎င်း ပိုးမွှားများနှင့် ခူ‌ကောင်များကို ရှာ‌ဖွေစားကြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံ၌ ‌တောင်ပီစူးငှက်ဥများကို မတ်လမှ ဇွန်လ အတွင်း ‌နေရာအနှံ့အပြားတွင်‌တွေ့ရသည်။ အသိုက်ကို သစ် ‌ခေါင်းများထဲတွင် ပြုလုပ်တတ်ကြသည်။ တစ်မြုံလျှင် ဥ‌ပေါင်း ၃ လုံးမှ ၁၀ လုံးအထိရှိသည်။ ဥအ‌ရောင်မှာ စိမ်းပြာ‌ဖျော့ ‌ရောင်မှ အညို‌ဖျော့‌ရောင်အထိ အ‌ရောင်အမျိုးမျိုးရှိသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ ၅