recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
အမည်မသိအနုပညာရှင်တစ် ဦး ၏ ၁၈၉၇ ထုတ် *ဂိုဟာရို၏ဖခင်ဝတ္ထု* ၏ ခေါင်းစဉ်စာမျက်နှာ။ ဖီလာဒဲဖီးယားတွင် George Barrie & Son မှထုတ်ဝေသည် 
***ဂိုဟာရို၏ဖခင်*** ( ပြင်သစ်အသံထွက်: [lə pɛʁ ɡɔʁjo] , သို့မဟုတ် ***အဘ ဂိုဟာရို)*** ပြင်သစ်လူမျိုးဝတ္ထုရေးဆရာနှင့်ပြဇာတ်ရေးဆရာများကတစ်ဦး 1835 ဝတ္ထုတစ်ခုဖြစ်သည် ဂုဏ်အသရေက de Balzac, *မိမိ၏မြင်ကွင်းများ de la တုprivéeအပိုင်းများတွင်ပါဝင်သည်* (1799-1850), ဝတ္ထု sequence ကို *, La ဟာသ humaine* ။ သက်ကြီးရွယ်အိုများအရူးဖြစ်ကြ Goriot, အမည်ရှိလျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ် In-ပုန်းခိုပြစ်မှုဆိုင်ရာ-: 1819 ခုနှစ်ပဲရစ် Set ကြောင့်သုံးဇာတ်ကောင်များ၏လိမ်ယှက်ဘဝတွေကိုအောက်ပါအတိုင်း Vautrin နှင့်အမည်ရှိသောနုံဥပဒေကျောင်းသား Eugene က de Rastignac ။ 

မူလကထုတ်ဝေ အမှတ်စဉ် 1834-35 *၏ဆောင်းရာသီကာလအတွင်းပုံစံက Le ဖေရက်၏အနက် Goriot* ကျယ်ပြန့် Balzac ရဲ့အရေးအပါဆုံးဝတ္ထုစဉ်းစားသည်။  ၎င်းသည် Balzac ၏စိတ်ကူးယဉ်ကိုခွဲခြားသည့်အခြားစာအုပ်များတွင်ပါ ၀ င်ခဲ့သောဇာတ်ကောင်များကိုပထမဆုံးရေးသားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဝတ္ထုကိုသူ၏ လက်တွေ့ကျ ပုံစံ၏ဥပမာအဖြစ်မှတ်ချက်ပြုသည်။ ဇာတ်ကောင်နှင့် subtext ကိုဖန်တီးရန်အသေးစိတ်အချက်အလက်များကိုအသုံးပြုသည်။ 

အဆိုပါဝတ္ထုသည်ပြင်သစ်လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်းအပြောင်းအလဲများစွာဖြစ်ပေါ်စေသည့် Bourbon ပြန်လည်ထူထောင်ရေး ကာလအတွင်းဖြစ်ပျက်ခဲ့သည်။ တစ် ဦး ချင်းစီ၏မြင့်မားသောလူမှုအဆင့်အတန်းကိုရရှိရန်ကြိုးပမ်းမှုသည်စာအုပ်၏အဓိကအကြောင်းအရာဖြစ်သည်။ ပါရီမြို့သည်ဇာတ်ကောင်များအပေါ်တွင်လည်းအထင်ကြီးစေသည်   အထူးသဖြင့်ပြင်သစ်တောင်ပိုင်းပြည်နယ်များတွင်ကြီးပြင်းလာသူလူငယ် Rastignac ။ Balzac သည် Goriot နှင့်အခြားသူများမှတစ်ဆင့်မိသားစုနှင့်လက်ထပ်ထိမ်းမြားမှုသဘောသဘာဝကိုခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ။ ဤအဖွဲ့အစည်းများအပေါ်အဆိုးမြင်အမြင်ကိုပေးသည်။ 

အဆိုပါဝတ္ထုရောထွေးပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်းမှဖြန့်ချိခဲ့သည်။ အချို့ဝေဖန်သူများကစာရေးသူအားသူ၏ရှုပ်ထွေးသောဇာတ်ကောင်များနှင့်အသေးစိတ်အာရုံစိုက်မှုအတွက်ချီးမွမ်းခဲ့သည်။ အချို့ကမူအဂတိလိုက်စားမှုနှင့်လောဘကြီးမှုတို့ကြောင့်သူ့ကိုပြစ်တင်ရှုတ်ချခဲ့သည်။ Balzac's အကြိုက်ဆုံးစာအုပ်သည်လူကြိုက်များသောလူကြိုက်များမှုကိုအလျင်အမြန်ရရှိခဲ့ပြီးမကြာခဏဆိုသလိုရုပ်ရှင်နှင့်ဇာတ်စင်အတွက်အဆင်ပြေသည်။ ၎င်းသည်ပြင်သစ်ဟူသောအသုံးအနှုန်းကို Rastignac ဟူသောအသုံးအနှုန်းကိုဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပြီး၊ သူ၏အခြေအနေကိုပိုမိုကောင်းမွန်စေရန်မည်သည့်နည်းလမ်းကိုမဆိုအသုံးပြုလိုသောလူမှုရေးတောင်တက်သမားတစ် ဦး ဖြစ်သည်။ 

1. ↑  Hunt, p. 95; Brooks (1998), p. ix; Kanes, p. 9.
ဘိုးအင်း ၇၄၇ သည် ကိုယ်ထည်ဗျက်ကျယ်သော စီးပွားရေး လုပ်ငန်းသုံး ခရီးသည်တင် လေယာဉ် နှင့် ကုန်တင်လေယာဉ် ဖြစ်ပြီး ဂျမ်ဘိုဂျက် သို့ ကောင်းကင်၏ ဘုရင်မ (Queen of the Skies) ဆိုသော အမည်ဖြင့် အချို့က ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ ဘိုးအင်း ၇၄၇ သည် တစ်ကမ္ဘာလုံး နေရာတကာတွင် အလွယ်တကူ တွေ့ရှိ မှတ်မိနိုင်သော လေယာဉ်ဖြစ်ပြီး ကိုယ်ထည် ဗျက်ကျယ်သော လေယာဉ်များတွင် ပထမဆုံး ထုတ်လုပ်သော လေယာဉ် အမျိုးအစား ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ရှိ ဘိုးအင်း၏ စီးပွားရေး လုပ်ငန်းသုံး လေယာဉ်ပျံ ဌာနခွဲမှ ထုတ်လုပ်သည်။ မူလပထမ ၇၄၇ လေယာဉ်ပျံမှာ ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်များက ထင်ရှားပြီး ကြီးမားသော ဘိုးအင်း ၇၀၇ ၏ နှစ်ဆခွဲမျှ ရှိသည်။ ပထမဆုံးအကြိမ် အဖြစ် ၁၉၇၀ တွင် လုပ်ငန်းသုံး အနေနှင့် စတင်ပျံသန်းခဲ့ပြီးနောက် ၇၄၇ သည် ခရီးသည် အများဆုံး တင်ဆောင် နိုင်သည့် စံချိန်ကို ၃၇ နှစ်မျှ တင်နိုင်ခဲ့သည်။

အင်ဂျင် ၄လုံး တပ်ထားသော ၇၄၇ သည် ၎င်း၏ ကိုယ်ထည် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကို နှစ်ထပ် တည်ဆောက်ထားသည်။ ၎င်းသည် ခရီးသည်တင်၊ ကုန်တင် နှင့် အခြား ဗာရှင်းများဖြင့် ရရှိနိုင်သည်။ ဘိုးအင်းသည် ဘုလုံးနှင့် တူသော ၇၄၇ ၏ အပေါ်ထပ်ကို ပထမတန်း ခရီးသည်များ အတွက်နှင့် ထိုင်ခုံ အပိုရရှိရန် အတွက် တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး လေယာဉ်ပျံကို ထိုင်ခုံဖြုတ်၍ အရှေ့ပိုင်း ကုန်တံခါး တပ်ဆင်ရုံမျှဖြင့် ကုန်တင် လေယာဉ် အဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ ဘိုးအင်း မှာ ထိုသို့ ပြုလုပ်ခဲ့ရသည့် အကြောင်းမှာ ကုမ္ပဏီ အနေနှင့် အသံထက်မြန်သော ခရီးသည်တင် လေယာဉ်များ ပေါ်ကထွက်လာမှုကို မျှော်လင့်ခဲ့ပြီး (၁၉၆၀နှစ်များ အစောပိုင်းက ထိုလေယာဉ်ပျံများ အကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။) အကယ်၍ ၇၄၇ နှင့် အခြားသော အသံလောက် မမြန်သည့် လေယာဉ်ပျံများ ခေတ်ကုန်သွားပါက ကုန်တင်လေယာဉ် အဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်ရန် အတွက် ဖြစ်သည်။ ၇၄၇ သည် အစင်းရေ ၄၀၀ မျှ ရောင်းချပြီးချိန်တွင် ခေတ်ကုန်သွားမည်ဟု မျှော်လင့်ခဲ့သော်လည်း ဝေဖန်သူတို့၏ မျှော်လင့်ချက် အတိုင်း မဖြစ်ပဲ ၁၉၉၃ တွင် အစင်းရေ ၁၀၀၀ ကျော် သွားခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ဇွန်လတွင် ၁၄၁၈ စင်းမျှ တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး အခြား ပုံစံကွဲ အမျိုးမျိုးဖြင့် တည်ဆောက်ရန် အော်ဒါမှာထားသည်မှာ ၁၀၉ စင်းမျှ ကျန်နေသေးသည်။
**ဂိုဏ်းလှပ်လို့ကွင်း** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။ သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

အကြောင်းအရာ
-----------

ဂိုဏ်းလှပ်လို့ကွင်း
-------------------

စိုင်ဝေလာ တေဇာထက်ပါဘိ၊ ခွာခွက်ရေရွှေဖလားနှင့်၊ ငွေနားမွန်ကျူချွန်လှီးလေသို့၊ နှုတ်သီးမှာ ရွှေတာဖုံးပါလို့၊ မျက်လုံးဝယ် ကြွက်ဂယ်လောင်းနှင့်၊ ခေါင်းရေဆုတ် ရွှေယုန်နှယ်။  

  

နာနှစ်စုံကြာအုံပွင့်ကဲ့သို့၊ မြုံနှင့်ရင်တင်ကျဖီးလို့၊ အမြီးဆံနှုန်းပြိုင်ဆရင်ဖြင့်၊ အုန်းခိုင်ကျဘွယ်။  

  

စက်ပဒေါင်းကဲ့သို့၊ လက်ကောင်းပုံမောင်းအုံက ပွေ့ပါလို့၊ ခေါင်းရှေ့မှာ ပွေကာရှုပ်ကရော့၊ ပလုပ်တုတ် ပုံတောင် နှက်လေသို့၊ လေးဘက်ကျခြေလှမ်းကျယ်၊ မန်းနယ်ထိပြိုင်ဘက်ကင်း။  

  

တိုက်အလုံး ရိုက်ချုန်းကာ အာကာခြုံလို့၊ သမ္ဘာဟုန်အခြေပြောင်တဲ့၊ ရွှေတောင်ပိုင် မောင်မောင်ဆင့်၏၊ ဖဲပွင့်ညိုကျောက်ပတ္တမြားကဲ့သို့၊ မြှောက်စားတင် အရင်မြင်းနှင့်၊ ရထားတွင် ထပ်ကာသွင်းရလျှင်၊ နတ်နင်းသည့် အဿဓိုရ်ကဲ့သို့၊ မြမြင့်မိုရ်ဘွေအာလိန် နှင့်၊ တာဝတိန် ဘုံစဉ်ထိစေထဲ့၊ နေမိကျော် ဆယ်စောင်ဇာတ်ကယ်နှင့်၊ နှိုင်းစာနာ မတိုင်းတာအပ်မည်ကြောင့်၊ ဂိုဏ်းလှပ်လို့ကွင်း။

ခက်ဆစ်
------

၁။ စိုင်ဝေလာ = မြင်းကိုခေါ်သော အမျိုးအမည်စကား။

၂။ ကျူချွန် = ကျူဝါး၏ အရွက်ချွန်။

၃။ ပလုပ်တုတ် = ဆိုင်းထဲတွင်ရှိသည့် ဗျောတီးရာတွင် သုံးသောဗုံငယ်။

၄။ ပုံတောင် = သားရေဖြင့် ကြက်ထားသည့် နှစ်ဖက်ပိတ်ဗုံရှည်။

၅။ အဿဓိုရ် = တိမ်ညွန့်သို့ ပျံသည့်မြင်းမျိုး။

၆။ အာလိန် = မြင့်မိုရ်တောင်ကို တက်သော အာလိန်ငါးဆင့်။

မှတ်ချက်
--------

ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော ခေါင်းစဉ်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------
၁၉၅၆ခုနှစ် မေလ ၇ရက်တွင် အီဗန်နိုဗို Ivanovo ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူသည် စတီလ်း(သံမဏိ) စက်မှုလုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်သော ရုရှားစီးပွားရေးသမား ဖြစ်သည်။
ဖော့ဘ်စ် Forbes မဂ္ဂဇင်း၏ ဖော်ပြချက်များအရ သူ့တွင်အသားတင်ပိုင်ဆိုင်မှု ဒေါ်လာ ၁၅.၈သန်းခန့်ရှိပြီး ရုရှား၏ အချမ်းသာဆုံးဖြစ်သည်။

နောက်ကြောင်းရာဇဝင်
------------------

ဗာလာဒီမာ လစ်စင်န် သည် ၁၉၉၆ တွင် နိုဗိုလီပတ်စ်ခ် စတီးလ် Novolipetsk Steel (NLMK) ၏ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ပြီး ၁၉၉၈ တွင် ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာသည်။
၁၉၉၃ ခုနှစ်မှစတင်၍ ရုရှားနိုင်ငံ၏ နာမည်ကြီး သတ္ထုထုတ်လုပ်သည့် NLMK၊ MMK၊ Sayansk နှင့် Novokuznetsk Aluminium စက်ရုံများအပါအဝင် အဓိက သတ္တုလုပ်ငန်းရှင်များအဖွဲ.တွင် ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင် အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

ယခင်ကလည်း ကာဇတ်စတန် Kazakhstan ရဲ့ သံမဏိစက်ရုံကြီး ၄ ရုံအနက်တစ်ခုဖြစ်သော ကာရာဂန်ဒါ Karaganda သံမဏိစက်ရုံတွင် လက်ထောက်အင်ဂျင်နီယာချုပ် နှင့် လက်ထောက်ညွှန်ချုပ် အလုပ်လုပ်ခဲ့သည်။ ဆိုက်ဘေးရီရား မက်တာလာဂျစ် Siberian Metallurgic Institute မှ ဘွဲ.ရပြီး သူလာချာမက် မက်တလ်စ် ဝက်စ် Tulachermet Metals Works စက်ရုံတွင် အလုပ်သမာခေါင်းအဖြစ် အလုပ်စခဲ့ပြီး ရာထူးအဆင့်ဆင့် တက်ပြီး ဌာနစိတ်မန်နေဂျာ မှ အလုပ်မန်နေဂျာ ဖြစ်လာသည်။

၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ်တွင် MScဘွဲ့ ၊ PhD(ဒေါက်တာဘွဲ့) နှင့် စီးပွားရေးတွင် DSc ဘွဲ့များရရှိခဲ့သည်။ သတ္တုနှင့်ပတ်သက်သော နည်းစနစ်များကို မူပိုင်ခွင့်မှတ်ပုံတင်ထားပြီး သတ္တုနှင့်ဆိုင်သော ဆောင်းပါးများပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။

အမျိုးသားစီးပွားရေးတက္ကသိုလ် Academy of National Economy၏ ပါမောက္ခ ဖြစ်လာပြီး ဝန်ကြီးများကောင်စီမှ ချီးမြှင့်သောသိပ္ပံ နှင့် အင်ဂျင်နီယာထူးချွန်ဆု(၁၉၈၉)၊ ရုရှား၏ သတ္တုဂုဏ်ထူးဆောင် ပုဂ္ဂိုလ်(၁၉၉၉)၊ the Knight of the Order of Honour of the Russian Federation ဆု (၂၀၀၀) နှင့် the Knight of the Order of St.Sergiy Radonezhsky ဆု(၂၀၀၁) များရရှိထားသည်။

ဒေါက်တာ လစ်စင် သည် ၁၉၅၆ ခုနှစ် မေလ ၅ရက် နေ.တွင် အီဗန်နိုဗို Ivanovo ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ အိမ်ထောင်သည် တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ကလေး ၃ ယောက်ရှိသည်။ ကလေးများမှာ ပီရာချီစလပ်(၃၈နှစ်)၊ ဒီမစ်သရီ(၂၇နှစ်) နှင့် အာလက်ဇန်ဒါ(၁၆နှစ်) တို.ဖြစ်သည်။

အပိုဆောင်းကြည့်ရှုစရာများ
-------------------------

* Forbes.com: Forbes World's Richest People Archived 2 May 2008 at the Wayback Machine.
ထမ်းဆမ်းလိုဏ်ဂူအဝင်ဝ
ထမ်းဆမ်းဂူအတွင်းတစ်နေရာ
**ထမ်းဆမ်းလိုဏ်ဂူ** သည် တောင်ကြီးမြို့ မှ ဟိုပုံးသို့ ၁၂ မိုင်၊ ဟိုပုံးမှ လွိုင်လင် လမ်းအတိုင်း ၁၄ မိုင်ခန့်တွင် တည်ရှိသည်။ ကားလမ်းအောက်ဘက် ပေ ၁၅၀ ခန့်တွင် ရှိပြီး ဂူ အမြင့်က အမြင့်ဆုံးနေရာတွင် ပေ ၆၀ ခန့် မြင့်ပြီး အကျယ်ဆုံးနေရာတွင် ပေ ၂၀၀ ခန့် ကျယ်ပါသည်။ ထမ်းဆမ်းဂူသည် သက်ရင့်ထုံး ကျောက်ဂူ အတွင်း အလွန်လှပသော ကျောက်စက်ပန်းဆွဲများ ပုံစံအမျိုးမျိုး၊ မြေပေါ်မှ ထိုးထွက်နေသော ကျောက်သားတိုင် ပုံစံ အမျိုးမျိုး တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။

ကျောက်စက်ပန်းဆွဲများသည် အဖြူရောင်၊ အဝါရောင်၊ အညိုရောင် စသည် ဖြင့် အရောင်အမျိုးမျိုး ရှိသကဲ့သို့ သစ်သီးပုံများ၊ လှံ၊ ဓားပုံများ၊ လိုက်ကာကဲ့သို့ အတွန့်အလိပ်များ၊ ထီးဖြူ၊ မီးခိုးရောင် ပုံသဏ္ဌာန်များ စသည်ဖြင့် လှပစွာ ရှိသည်။ ကျောက်သားတိုင်များ ၏ အရစ်လိုက် ဖွဲ့စည်းဖြစ်ပေါ်နေမှုများ၊ နံရံများ၌ ကျောက်စက် ပန်းဆွဲများ ကျနေပုံများသည် လွန်စွာထူးခြား လှပသည်။

ဆရာတော် ဦးပေါရိဿ (ဟိုပုံးကိုရင်လေး)သည်၎င်း၏ အိပ်မက်အရ ရှာဖွေ တွေ့ရှိခဲ့ပြီး ၂၀၀၉ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၆ ရက်နေ့မှစ၍ ဖွင့်နိုင်အောင် ကြိုးပမ်း ခဲ့သည်။

ဂူအရှည် မှာ အတိအကျ မသိရသော်လည်း ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသမှ ပအိုဝ်း တိုင်းရင်းသားများက ပေ ၆၀၀၀ ခန့် အထိ ရှင်းလင်းပြီး ဖြစ်သည်။ ဝင်ရောက်လေ့လာနိုင်သည့် ဂူအလျားမှာ ပေ ၃,ဝဝဝ ခန့် ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑   နေမင်းသန့် (၂၀၁၂-၀၁-၂၆)။ အံ့မခန်း ထမ်းဆမ်းလိုဏ်ဂူတော်အံ့မခန်း ထမ်းဆမ်းလိုဏ်ဂူတော်။  ၂၀၁၂-၀၇-၀၂ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
ငြိမ်းအဖွဲ့တခုဖြစ်သော ကချင်ဒီမိုကရေစီသစ် တပ်မတော် (NDAK) မှ စစ်ဖက်အရာရှိများအား နယ်ခြားစောင့်တပ်အဖြစ် ပြောင်းလဲ ရာထူးပေးအပ်ပွဲကို ၂၀ဝ၉ခုနှစ်နိုဝင်ဘာလ (၈) ရက်တွင် ကချင်ပြည်ဒီမိုကရေစီသစ်တပ်မတော် (အန်ဒီအေကေ) ဌာနချုပ်ရှိရာ တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ် ပန်ဝါမြို့တွင် နယ်ခြားစောင့်တပ်ရင်း၌ တာဝန်ယူမည့်သူများအား ရာထူးအဆင့်ပေးအပ်သည့် အခမ်းအနား ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

ကချင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းတိုင်းမှူး ဗိုလ်ချုပ်စိုးဝင်းနှင့် ကာကွယ်ရေးဌာနမှ နယ်ခြားစောင့်တပ်ညွန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မောင်မောင်အုန်းတို့ တက်ရောက်သည့် အစိုးရအသိအမှတ်ပြု ရာထူးအပ်နှံပွဲကို NDAK ၏ ပန်ဝါမြို့ ဌာနချုပ်တွင် ကျင်းပခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

"နိုင်ငံဝန်တော်ဝန်ထမ်းဖြစ်သွားတော့ နိုင်ငံတော်လစာတို့ လုပ်ပိုင်ခွင့်တို့ ရသွားပြီ။ အဝတ်အစားလည်း ရပြီ။ ဆေးဝါးလည်းရပြီ။ တပ်ရင်း၊ တပ်ရင်းမှူး ဆိုတာတွေ ပေးအပ်တာပေါ့နော်။ ကိုယ့်ဒေသမှာ ကိုယ်လုပ်ပိုင်ခွင့်ရတာပေါ့" NDAK ဥက္ကဋ္ဌ ဇခုန်တိန်ယိမ်းက မဇ္ဈိမကို ပြောသည်။

ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနမှ တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်မည့် နယ်ခြားစောင့်တပ်၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်သူ NDAK တပ်ဖွဲ့ဝင်များအား လစာ အများဆုံး ၂ သိန်းခွဲမှ အနည်းဆုံး ၅ သောင်းကျော်ထိ စစ်အစိုးရက ယခုလမှစတင်ကာ ရာထူးအလိုက် ထုတ်ပေးသွားမည်ဟု သူကဆက်ပြောသည်။

NDAK သည် ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် KIA မှ ခွဲထွက်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် စစ်အစိုး ရနှင့် အပစ်အခတ် ရပ်စဲခဲ့သည်။ စစ်အစိုးရက နယ်ခြားစောင့်တပ် အဖြစ်အသွင်ပြောင်းရန် အပစ်ရပ် တိုင်းရင်းသားအဖွဲ့များအား ဖိအားပေးမှုများ ရှိလာပြီးနောက် ယခုနှစ် ဇွန်လ ၂၄ ရက်နေ့က နယ်ခြား စောင့်တပ်အဖြစ် လက်ခံခဲ့သည်။

နယ်ခြားစောင့်တပ်တွင် အသက် ၁၈ နှစ်မှ ၅၀ အကြားသာ ထမ်းဆောင်ခွင့်ရှိမည်ဟု သတ်မှတ်ထားသဖြင့် NDAK ဥက္ကဋ္ဌ ဇခုန်တိန်ယိမ်းသည် တပ်တွင်း၌ တာဝန်ယူနိုင်တော့မည် မဟုတ်သဖြင့် ပန်ဝါဒေသ ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေးအပါအဝင် ဖွံ့ဖြိုးရေး လုပ်ငန်းများကိုသာ ဆက်လက်ဦးဆောင် သွားမည်ဟု သိရသည်။

NDAK နယ်ခြားစောင့်တပ်ကို ချီဗွေမြို့အရှေ့ဘက် ဝေါ်ချုံးဒေသ ဖီမော်ကျေးရွာအနီးတွင် တပ်ရင်း ၁၀ဝ၁၊ ပန်ဝါဒေသ လုပြည် ကျေးရွာအနီးတွင် ၁၀ဝ၂၊ ချီဖွေမြို့နယ် ကန်ပိုင်တီးမြို့အနီး ဂမ်ခွန်းကျေးရွာ အနီးတွင် ၁၀ဝ၃ စသည်ဖြင့် တပ်ရင်း ၃ ရင်း ဖွဲ့စည်းနေရာချထားပြီး ဖြစ်သည်။

အရာရှိ အဆင့် ၁၈ ဦး၊ အခြားအဆင့် ၃၀၈ ဦးပါဝင်သော နယ်ခြား စောင့်တပ်တွင် တပ်မှူးမှာ အပစ်ရပ်အဖွဲ့မှ ဖြစ်သော်လည်း မြန်မာ့တပ်မတော်မှ ဗိုလ်မှူးအဆင့်ရှိ အရာရှိ တဦး၊ ဗိုလ်ကြီးအဆင့်ရှိသူ ၂ ဦးနှင့် အခြားအဆင့်ရှိ ၂၇ ဦးတို့ကိုလည်း ထည့်သွင်းရမည် ဖြစ်သည်။
၁၉၄၈ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၄) ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော်သည် ဗြိတိသျှအစိုးရအုပ်ချုပ်ခဲ့သည့် လက်အောက်မှ လွတ်လပ်ရေးရရှိခဲ့ပြီး နောက်ထပ် ၆ ရက်အကြာ ဇန်နဝါရီလ (၁၀) ရက်နေ့ကို ကချင်ပြည်နယ်နေ့ သတ်မှတ်ပေးလိုက်သည်။

ထိုနေ့တွင် မြစ်ကြီးနားမြို့၊ စီတာပူမနောကွင်း၌ နံနက် ၈ နာရီတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဦးဆုံးသော သမ္မတကြီး စဝ်ရွှေသိုက်ကိုယ်တိုင်တက်ရောက်၍ မနော မဏ္ဍပ်ကြီးဖွင့်လှစ်ကာ ပထမဆုံးသော ကချင်ပြည်နယ်၏ ပြည်နယ်ကောင်စီကို စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

အဆိုပါ ပြည်နယ်ကောင်စီ အစည်းအဝေး၌ ဦးဆမားဒူးဝါး ဆင်ဝါးနောင်အား ကချင်ပြည်နယ်၏ ပထမဆုံးသော ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်လျက် နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ ရှေ့မှောက်တွင်ပင် ကျမ်းသစ္စာ ကျိန်ဆိုစေခဲ့သည်။ ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေကျမ်းကို ကချင်ပြည်နယ်၏ ဥက္ကဋ္ဌသစ်ဖြစ်သော ဦးဆမားဒူဝါဆင်ဝါးနောင်၏ လက်သို့ နိုင်ငံတော် သမ္မတကြီးမှ အပ်နှံပေးခဲ့သည်။ 

ထို့ပြင် ကချင်ပြည်နယ် အစိုးရကိုလည်း ထိုနေ့တွင်ပင် ဖွဲ့စည်းလျက် ဇန်နဝါရီလ (၁၀) ရက်နေ့ကို "ကချင်ပြည်နယ်နေ့" ဟူ၍ သတ်မှတ် အတည်ပြုထားခဲ့ခြင်းဖြစ် သည်။ ထိုနေ့မှစ၍ နှစ်စဉ် ဇန်နဝါရီ (၁၀) ရက်နေ့ ရောက်တိုင်း ပြည်နယ်အစိုးရမှ ကြီးမှူး၍ မြစ်ကြီးနား၊ စီတာပူမနောကွင်းကြီးတွင် ကချင်ပြည်နယ်နေ့ အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ကချင်ရိုးရာ မနောပွဲတော်ကြီးကို ကျင်းပလေ့ရှိခဲ့ကြသည်။

ဤကဲ့သို့ ဖြစ်ပေါ်လာသော ကချင်ပြည်နယ်နေ့ အထိမ်းအမှတ် မနောပွဲတော်သည် ၁၉၆၂ ခုနှစ် တော်လှန်ရေးအစိုးရ တက်လာသည့်အချိန်မှ စပြီး၊ ခေတ်ကာလတစ်ခု မှေးမှိန်သွားခဲ့လေသည်။ ၁၉၉၃ ခုနှစ် ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးရခါစ တစ်ဖန် ကချင်ပြည်နယ်နေ့မနောပွဲတော်ကြီးအား ပြန်လည် ကျင်းပလာခဲ့ကြသည်။ သို့သော်အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် နှစ်စဉ် ကျင်းပနိုင်ခွင့်မရှိခဲ့ပေ။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်မှစ၍သာ ကချင်ပြည်နယ်နေ့ မနောပွဲတော်ကြီးအား နှစ်စဉ်ကျင်းပနိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ယခုနှစ်ကျရောက်မည့် ကချင်ပြည်နယ်နေ့သည့် ၆၃ ကြိမ်မြောက် ကချင်ပြည်နယ်နေ့ မနောပွဲတော် အထိမ်းအမှတ်နေ့ဖြစ်သည်။ မြန်မာစစ်အစိုးရ မြောက်ပိုင်းတိုင်း စစ်ဌာနချုပ်မှ တိုင်းမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇေယျာအောင်မှ ဦးဆောင်ကာ မနောပွဲတော်အား ကျင်းပနေခြင်းဖြစ်သည်။
ဗိုလ်ချုပ် စိန်ထွား
**ဗိုလ်ချုပ်စိန်ထွား**သည် တပ်မတော် စစ်ဆေးရေး အရာရှိချုပ်၊ သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ မြို့မ အမျိုးသား အထက်တန်းကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ မြို့မ ရဲခေါင် တပ်ဖွဲ့ဝင် တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည်။ နှစ်ပေါင်းများစွာ ထုတ်ဝေခွင့် ရပ်နားထားသော မြို့မဝံသာယုဝ မဂ္ဂဇင်းအား ၁၉၉၃ ခုနစ်မှစပြီး မြို့မမဂ္ဂဇင်း အမည်ဖြင့် ပြန်လည်ထုတ်ဝေနိုင်ရေး အတွက် အထူးကူညီမှု ပြုခဲ့သည်။ ၁၉၉၅ ခုနှစ် မြို့မကျောင်း၏ ၇၅နှစ်ပြည့် စိန်ရတု ကို အထက ၂ ဒဂုံ၊ အထက ၃ ဒဂုံ တွင် ကျင်းပခဲ့ရာတွင် ဗိုလ်ချုပ် စိန်ထွားသည် ရှေ့နေချုပ် ဦးသာထွန်း၊ ဆရာမကြီး ကထိက ဒေါ်မြင့်သန်း၊ ဗိုလ်ချုပ် သောင်းတင်၊ ဗိုလ်ချုပ် ချစ်လှိုင်၊ ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဘုန်းမြင့်၊ ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းဝင်း၊ ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မောင်လှ နှင့် ဗိုလ်မှူးကြီး လှဘူး စသော မြို့မဟောင်းများနှင့်အတူ မြို့မကျောင်း စိန်ရတု နာယက အဖြစ် ဦးစီးဦးဆောင်မှုပြုခဲ့သည်။ 

ရွှေတိဂုံဘုရား ဘက်စုံ ပြုပြင်ရေးတွင် ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခင်ညွန့် နှင့် အတူ ဦးဆောင်မှုပြုခဲ့သည်။ [1] ဗိုလ်ချုပ်စိန်ထွားသည် National Working Committee for Women Affairs (NWCWA) တွင် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ [2]

ဇနီးမှာ ဒေါ်ခင်အေးဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑
2. ↑  Two views on women's rights in Burma
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မြို့သူမြို့သားများ လုံခြုံ, ပျော်မွေ့ချမ်းသာစေရန် ပြင်ပရန်သူတို့ မနှိပ်စက်, မဖျက်ဆီးနိုင်ရန် ပစ္စန္တ ( နယ်စပ် ) မြို့တော် အခြံအရံ ()မျိုးနှင့် အာဟာရ (၄)မျိုးတို့ကို ပမာထားတော်မူ၍ မာရ်နတ် မနှိပ်စက်နိုင်ရန် အလိုရှိတိုင်းမပြုနိုင်ရန် အရိယာသာဝကသည် သူတော်ကောင်းတရား (၇)ပါးနှင့် အာဘိစေတသိက, ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရဖြစ်သော ရူပါဝစရ ဈာန် (၄)ပါးဟူသော အာဟာရ (၄)ပါးတို့ကို အလိုရှိတိုင်း မဆင်းရဲ မငြိုမငြင် မပင်မပန်းပဲရအောင် အားထုတ်ရမည် အစရှိသည်ဖြင့် ရဟန်းတော်တို့အား ဘုရားရှင် အကျယ်ဝေဖန်၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -အံ၊၂၊၄၇၈-၄၈၃။ အံ၊ မြန် ၂။ ၅၉၉-၆၀၄။

-အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၈၁-၄။ အံ၊ဋီ၊၃၊၁၈၉-၁၉၁။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ သတ္တကနိပါတ၊ ၇-မဟာဝဂ္ဂ၊ တတိယသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
ပိုလန် LM-60D 60mm မော်တာ၊ 2000 ခုနှစ်ဝန်းကျင်မှ ခေတ်မီခြေလျင်တပ်ရင်း 
စိန်ပြောင်းသည် သယ်ဆောင်ရန် လွယ်ကူသည့် အမြှောက်အသေးစားကလေး တစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ ခြေမြန်တပ်များ အသုံးပြုသော အကြီးဆုံး စိန်ပြောင်းမှာ ၈၁ မမ စိန်ပြောင်း ဖြစ်သည်။ စိန်ပြောင်းသည် ခြေမြန်တပ်များအတွက် လက်နက်ကြီး တစ်ခု သဖွယ် ဖြစ်သော်လည်း အမြှောက်တပ်များ အတွက်မူ အသေးစား ပစ်ကူလက်နက် တစ်ခုသာ ဖြစ်သည်။ အမြှောက်တပ်များသည် ၉၀မမ စိန်ပြောင်း၊ ၁၂၀ မမ စိန်ပြောင်းစသော လက်နက်များကို အသုံးပြုကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ပေါက်ကွဲနိုင်သော ကျည်ဆန်များ (နည်းပညာအရ ဗုံးများဟု ခေါ်ဆိုသည်)  ပြင်းထန်သော ပဲ့ထိန်းဒုံးကျည်များ ပစ်လွှတ်သည်။ စိန်ပြောင်းများကို ကျည်မျိုးစုံဖြင့် အနီးကပ် ပစ်ခတ်ရန်အတွက် သွယ်ဝိုက်သော လက်နက်များအဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။

### ဒီဇိုင်း

ခေတ်မီ စိန်ပြောင်းအများစုတွင် အဓိက အစိတ်အပိုင်းလေးခု ပါဝင်သည်- စည်၊ အောက်ခံပြား၊ ဘစ်ပုဒ် နှင့် မြင်ကွင်း။ ခေတ်မီစိန်ပြောင်းများသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ၆၀မမ မှ ၁၂၀မမ တို့ဖြစ်သည်။။ ခေတ်မီ စိန်ပြောင်းသည် မာကျောသောလက်နက်ဖြစ်ပြီး လည်ပတ်ရန်အတော်လေးရိုးရှင်းပါသည်။ ၎င်းတွင် အသုံးပြုသူများက ကျည်ကို ပစ်လွှတ်ရသည့် စည်တစ်ခုပါရှိသည်။ စည်ကို ယေဘူယျအားဖြင့် ၄၅ မှ ၈၅ ဒီဂရီ (၈၀၀ မှ ၁၅၀၀ မီလီမီတာ) အကြားထောင့်တွင် ထားရှိပြီး မြင့်မားသောထောင့်သည် ပိုတိုသော အလျားလိုက် လမ်းကြောင်းကို ထုတ်ပေးသည်။ အချို့သော မော်တာများတွင် ကြိုးချိတ် သို့မဟုတ် အစပျိုးယန္တရား ဖြင့် လုပ်ဆောင်သော ရွေ့လျားပစ်ခတ်ရန်ပင် ရှိသည်။

အချက်အလက် ၈၁ မီလီမီတာ L16 မော်တာ | တာဝန်ခံ | Muzzle အလျင် | အပိုင်းအခြား |
| --- | --- | --- |
| မူလတန်း | ၇၃ ဒေါ် | 180-520 မီတာ |
| တာဝန်ခံ ၁ | ၁၁၀ ဒေါ် | 390-1,120 မီတာ |
| တာဝန်ခံ ၂ | ၁၃၇ ဒေါ် | 580–1,710 မီတာ |
| တာဝန်ခံ ၃ | ၁၆၂ ဒေါ် | 780–2,265m |
| တာဝန်ခံ ၄ | ၁၉၅ ဒေါ် | 1,070–3,080 မီတာ |
| တာဝန်ခံ ၅ | ၂၂၄ ဒေါ် | 1,340–3,850 မီတာ |
| တာဝန်ခံ ၆ | ၂၅၀ ဒေါ် | 1,700–4,680m |

 အမေရိကန်စစ်သားများက 60 mm မော်တာဖြင့် ပစ်ခတ်သည်။ မှတ်ချက်- ပျံသန်းရာတွင် 60 မီလီမီတာ အမြောက်နှင့် နောက်ထပ် အမြောက်ကျည်များကို ပစ်ခတ်ရန် အသင့်ဖြစ်နေပါပြီ။

ကိုးကား
-------

1. ↑  mortar" definition, Oxford Dictionary of English (in en)။ Oxford University Press။ 9 October 2019 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  10 January 2022 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  Hogg, Ian V.: The Illustrated Encyclopedia of Ammunition, p. 126
ကာမိုနီကာ တောင်ကြား သို့ **ဗယ်လ်ကာမိုနီကာရှိ ကျောက်ထွင်းပန်းချီများ** သည် အီတလီနိုင်ငံ ဘရက်ရှာ ခရိုင်တွင် တည်ရှိပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် သမိုင်းမတင်မီခေတ်က ကျောက်ထွင်းပန်းချီများ အများဆုံး စုစည်းနေရာ နေရာ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထိုစုစည်းမှုကို ယူနက်စကိုမှ ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် အသိအမှတ်ပြုခဲ့ပြီး အီတလီနိုင်ငံတွင် ပထမဆုံး ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း ခံရသည်။ ယူနက်စကိုမှ ရုပ်ပုံနှင့် သင်္ကေတ ၁၄၀,၀၀၀ ကျော်ကို အသိအမှတ်ပြုခဲ့သော်လည်း ထပ်မံတွေ့ရှိမှုများ အရ ကက်တလောက် အတွင်း ပါဝင်သော ပန်းချီများမှာ ၂၀၀,၀၀၀  နှင့် ၃၀၀,၀၀၀  ကြား အထိ ရှိသည်။ ကျောက်ထွင်းပန်းချီများသည် တောင်ကြား၏ မျက်နှာပြင် အားလုံးတွင် ပြန့်ကျဲတည်ရှိနေသော်လည်း ဒါဖို ဘွာရီယို တယ်ရမီ ဒေသ၊ ကာပို ဒီ ပွန်တယ် ဒေသ၊ နက်ဒရိုဒေသ၊ ချင်ဗယ်ဂိုဒေသ နှင့် ပတ်စ်ပါးဒို ဒေသတို့တွင် အများဆုံး စုစည်းတည်ရှိလျက် ရှိသည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2  Rock Drawings in Valcamonica - UNESCO World Heritage Centre။  29 June 2010 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  Piero Adorno, *Mesolitico e Neolitico*, p. 16.
3. ↑  *Introduzione all'arte rupestre della Valcamonica* (in Italian)။ Archeocamuni.it။  11 May 2009 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**ဗယ်လက်တာမြို့** သည် မော်လတာနိုင်ငံ ၏ မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ဒေသခံတို့က အီလ်ဘဲ့ သို့ မြို့တော် ဟု မော်လတာ ဘာသာစကားဖြင့် ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ ပထဝီ အနေအထားအရ မော်လတာနိုင်ငံ အရှေ့တောင်တိုင်း တွင် တည်ရှိပြီး မော်လတာ ပင်မကျွန်းကြီး၏ အရှေ့အလယ်ပိုင်း ဒေသတွင် တည်ရှိကာ အနောက်ဘက် ကမ်းရိုးတန်းတွင် မာဆမ်းရှက် ဆိပ်ကမ်းသို့လည်းကောင်း အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် ဂရန်း ဆိပ်ကမ်းသို့ လည်းကောင်း ဆက်သွယ်အသုံးပြုနိုင်သည်။ သမိုင်းဝင်မြို့တော်တွင် နေထိုင်သူ ၆,၄၄၄ ဦး (မတ်လ ၂၀၁၄ စာရင်း အရ)  ရှိပြီး မက်ထရိုပိုလစ်တန် ဒေသတွင် နေထိုင်သူ ၃၉၃,၉၃၈ ဦး ရှိသည်။  ဗက်လက်တာမြို့သည် ဥရောပ၏ တောင်ဘက် အကျဆုံး မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ဥရောပသမဂ္ဂတွင် နီကိုးရှားမြို့ ပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက် တောင်ဘက် အကျဆုံး မြို့ ဖြစ်သည်။

ဗယ်လက်တာမြို့တွင် ၁၆ ရာစုမှစ၍ တည်ဆောက်ခဲ့သော အဆောက်အဦးများ ရှိသည်။ ထိုစဉ်က စိန့်ဂျွန်း အုပ်ချုပ်ခဲ့စဉ်က တည်ဆောက်ခဲ့သော နိုက်ဟော့စပစ်တဲလ်လာ အဆောက်အဦး ကဲ့သို့သော အဆောက်အဦးများ ဖြစ်သည်။ မြို့တော်သည် အဓိကအားဖြင့် ဘာရော့ခ်ဗိသုကာ ပုံစံရှိပြီး အချို့သော ဒေသများတွင် မန်းနရစ် ဗိသုကာ၊ နီယိုကလပ်စစ်ကယ် ဗိသုကာ နှင့် မော်ဒန် ဗိသုကာ လက်ရာများ ရှိသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြောင့် မြို့တော်တွင်း အရေးပါသော အပျက်အစီးများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး အဓိကအား ဖြင့် တော်ဝင်အော်ပရာ ပြဇာတ်ရုံ ပျက်စီးခဲ့ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၀ တွင် ယူနက်စကိုမှ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Estimated Population by Locality 31st March, 2014။ Government of Malta (16 May 2014)။ 21 June 2015 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  12 November 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  Population by sex and age groups on 1 January (15 April 2015)။  18 July 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  City of Valletta။  18 July 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ၁-မိမိကိုယ်ကို မိမိစွပ်စွဲခြင်း၊ ၂-ပညာရှိတို့က(ဉာဏ်ဖြင့်)စိစစ်၍ ကဲ့ရဲ့ခြင်း၊ ၃-မကောင်းသော ကျော်စောသံ ပျံ့နှံ့ခြင်း၊ ၄-တွေဝေလျက်သေရခြင်း၊ ၅-ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးနောက် အပါယ်ဒုဂ္ဂတိဝိနိပါတငရဲ၌ဖြစ်ရခြင်း-ဟူသော မနောဒုစရိုက်ရှိသူ၏ အပြစ်ငါးမျိုးတို့ကိုလည်းကောင်း။

၁-မိမိကိုယ်ကိုမိမိ မစွပ်စွဲခြင်း၊ ၂-ပညာရှိတို့က ဉာဏ်ဖြင့်စိစစ်၍ ချီးမွမ်းခြင်း၊ ၃-ကောင်းသောကျော်စောသံ ပျံ့နှံ့ထွက်ပေါ်ခြင်း၊ ၄-မတွေမဝေသေရခြင်း၊ ၅-ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ ကွယ်လွန်ပြီး နတ်ပြည်သို့ရောက်ရခြင်း-ဟူသော မနော သုစရိုက်ရှိသူ၏ အကျိုးငါးပါးကိုလည်းကောင်း ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခဒေသနာတော်ဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

---

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ၁-မိမိကိုယ်တိုင် မိမိကိုယ်ကိုစွပ်စွဲခြင်း၊ ၂-ပညာရှိတို့က(ဉာဏ်ဖြင့်)စိစစ်၍ ကဲ့ရဲ့ခြင်း၊ ၃-မကောင်းသော ကျော်စောသံ ပျံ့နှံ့ထွက်ခြင်း၊ ၄-မသူတော်တရား၌တည်ခြင်း၊ ၅-သူတော်ကောင်းတရားမှကင်းခြင်း-ဟူသော မနောဒုစရိုက်ရှိသောပုဂ္ဂိုလ်၏ အပြစ်ငါးပါး။

၁-မိမိကိုယ်တိုင် မိမိကိုယ်ကို မစွပ်စွဲခြင်း၊ ၂-ပညာရှိတို့(ဉာဏ်ဖြင့်)စိစစ်၍ ချီးမွမ်းခြင်း၊ ၃-ကောင်းသောကျော်စောသံ ပျံ့နှံ့ထွက်ခြင်း၊ ၄-မသူတော်တရားမှ ကင်းခြင်း၊ ၅-သူတော်ကောင်းတရား၌တည်ခြင်း-ဟူသော မနောသုစရိုက်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ အကျိုးအာနိသင်ငါးပါးတို့ကို ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -အံ၊၂၊၂၃၄။ အံ၊မြန်၊၂၊၂၉၈။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ပဉ္စကနိပါတ၊ ၅-ပဉ္စမပဏ္ဏာသက၊ (၂၅) ၅-ဒုစ္စရိတဝဂ္ဂ၊ စတုတ္ထသုတ်။
2. ↑  -အံ၊၂၊၂၃၅။ အံ၊မြန်၊၂၊၃၀၀။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ အဋ္ဌမသုတ်။
3. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
မြန်မာနိုင်ငံ ခရစ်ယာန်အသင်းတော်များ ကောင်စီသည် ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရစ်ယာန်အသင်းတော်များနှင့် ခရစ်ယာန်အဖွဲ့အစည်းများ မိတ်သဟာယဖွဲ့ပြီး ခရစ်ယာန်သာသနာလုပ်ငန်းဆိုင်ရာများတွင် စုစည်းညှိနှိုင်းလက်တွဲဆောင်ရွက်ရန်အတွက် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။

ကောင်စီ၏ ရည်ရွယ်ချက်
--------------------

ခရစ်ယာန်ကောင်စီဆိုသည်မှာ ခရစ်ယာန်အသင်းတော်များ၊ ခရစ်ယာန်အဖွဲ့အစည်းများတို့၏ အဖွဲ့ချုပ်၊ အသင်းချုပ်မဟုတ်ပေ။ သက်ဆိုင်ရာ အသင်းတော်များ အသင်းအဖွဲ့များ အတူတကွ စုဝေးတိုင်ပင်နိုင်ရန်နှင့် အားလုံးတို့အတွက် အကျိုးတူလုပ်ငန်းများ ဖော်ထုတ်ကြရန်အတွက် စုစည်းထားသောအဖွဲ့တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ကောင်စီတွင် ပါဝင်ကြသောအသင်းတော်နှင့်အသင်းအဖွဲ့များအတွက် ဥပဒေပြုပြဋ္ဌာန်းနိုင်သောအခွင့်အာဏာမရှိပါ။  

ကောင်စီများကိုထူထောင်ဖွဲ့စည်းရခြင်းသည် ခရစ်ယာန်အသင်းတော်များနှင့် ခရစ်ယာန်သာသနာ၏အကျိုးအတွက်လည်းကောင်း၊ အခြားဘာသာဝင်များအားလုံး အကျိုးအတွက်လည်းကောင်း ခရစ်ယာန်များစုပေါင်းလက်တွဲလုပ်ဆောင်ကြနိုင်ရန် ဖွဲ့စည်းကြခြင်းဖြစ်သည်။

ရူပါရုံ
-------

ဘုရားသခင်၏သာသနာတော်မြတ်တည်းဟူသော မြန်မာနိုင်ငံရှိအသင်းတော်များ တစ်လုံးတစ်၀တည်းဖြစ်ခြင်း၊ လူသားတစ်ရပ်လုံးညီညွှတ်ခြင်းနှင့် တလောကလုံးပြည့်စုံကြွယ်၀သော အသက်တာအတွက်မြန်မာ့ရေခံမြေခံနှင့်လျှော်ညီစွာအသင်းတော်များအားလုံး စုစည်းလက်တွဲအစေခံဝန်ထမ်းရန်။

အဖွဲ့ဝင်များ
------------

* မြန်မာနိုင်ငံနှစ်ခြင်းခရစ်ယာန်အဖွဲ့ချုပ်
* မြန်မာနိုင်ငံခရစ်ယာန်အသင်းတော် (အင်္ဂလီကန်)
* အထက်မြန်မာပြည်မက်သဒစ်အသင်းတော်
* မာရာဧဝံဂေလိအသင်းတော်
* မြန်မာနိုင်ငံပရက်စ်ဘီတေးရီးယာန်အသင်းတော်
* အောက်မြန်မာပြည်မက်သဒစ်အသင်းတော်
* လွတ်လပ်သောပရက်စ်ဘီတေးရီးယာန်အသင်းတော်
* လုသာရင်ဗက်လင်ဟမ်အသင်းတော်
* စိန့်ဂါဗြေလအသင်းတော်သမဂ္ဂ
* မြန်မာပြည်ကယ်တင်ခြင်းတပ်အသင်းတော်
* အမျိုးသားချင်းထောက်ပံ့သည့်ကရင်နှစ်ခြင်းသာသနာပြုအသင်း
* မြန်မာနိုင်ငံလီဆူခရစ်ယာန်အသင်းတော်
* လွတ်လပ်သောဧဝံဂေလိအသင်းတော်
* လွတ်လပ်သောတိုင်းရင်းသားသာသနာပြုအသင်းတော်
ပုံသဏ္ဌာန် : အပင်
နှစ်ကြာခံ မြက်ပင်မျိုး ဖြစ်သည်။ ကျူပင် နှင့် တူသည်။ ၁၈ ပေ ထိ မြင့်သည်။ မြေအောက်၌ မြစ်အုံ ရှိသည်။ ထိုမှ မြေပေါ်ပိုင်း ပင်စည် ထွက်သည်။ ပင်စည်၌ အခေါင်း ရှိသည်။ ပင်စည် ချောမွတ်ပြီး အဆစ်များ၌ အဖြူရောင် အရစ်များ ရှိသည်။
အရွက်
ရွက်လွှဲ ထွက်သည်။ ၁ ပေ - ၂ ပေ ခန့်ထိ ရှည်သည်။ သေးသွယ် ရှည်လျားသော ပုံသဏ္ဌာန် ရှိကာ အဖျားသို့ ရှူးသွားပြီး အောက်သို့ ငိုက်ကျ နေသည်။ ရွက်ပြား ချော၏။ ပင်စည်ကို တင်းကျပ်စွာ ကုပ်ထားသော ရွက်အိမ်ရှိသည်။ ရွက်ရင်း ပတ်လည် နူးညံ့သော အမွေးများ ရှိသည်။ ရွက်နား ရှသည်။
အပွင့်
ပန်းခိုင် ပေါ်တွင် အညိုရောင် အပွင့်လေးများ ပွင့်သည်။ ပန်းပွင့်၌ ပွင့်ခံ ရွက်မာ ၂ ခု ရှိသည်။ ငှက်တောင်ပုံ လှံစွပ်ပုံ ရှိသည်။ ထိပ်ဘက်၌ အလွန်သေးငယ်သော အသွား ၂ ခု ရှိသည်။ ကိုင်းပွင့် နှင့်တူသည်။
အမြစ်
မြစ်အုံ ရှိသည်။ မြစ်မြွှာ များစွာ ဖြာသည်။
အသုံးပြုနိုင်သည့်
အစိတ်အပိုင်းများ : အမြစ်အုံ။
မြန်မာနိုင်ငံတွင်
တွေ့နိုင်သောနေရာများ : မြန်မာ နိုင်ငံ အနှံ့ အပြား အမြင့်ပေ ၃၅၀၀ ထိ ပေါက်ရောက်သည်။ ဗန်းမော်၊ ကသာ၊ ပြင်ဦးလွင်၊ သရက်နယ် များတွင် အများဆုံး တွေ့သည်။
ပေါက်ရောက်ပုံ
သဘာ၀ အလျောက် ပေါက်ရောက်သည်။
အသုံးဝင်ပုံ : အာနိသင်
မြန်မာ ဆေးကျမ်း များအလိုအရ အလိုကျူသည် အေး၏။ ခါး၏။ ချို၏။ ဖန်၏။ ဝမ်းမီးကို တောက်စေ၏။ လေသလိပ် ကို ကြေစေ၍ သည်းခြေကို ပယ်တတ်၏။ သွေးဖောက်ပြန် ခြင်းကို ပျောက်ကင်းစေ တတ်၏။ နှလုံး၊ ဆီးအိမ်၊ သားအိမ် တို့၌ ပူခြင်း ၊ နာကျင် ကိုက်ခဲခြင်းနှင့် ရေယုန် ရောဂါ တို့ကို ပျောက်ကင်းစေ တတ်၍ နှုတ်ကို မြိန်စေ၏။ သုက်ကို ပွားစေ၏။ ဆီးကို စင်ကြယ်စေ၍ အသက်ရှူစေအား ကို ဖြစ်စေသည်။
အသုံးပြုပုံ-
အမြစ်အုံ
၁။ အမြစ်အုံ ကို ပြုတ်သောက် ခြင်းဖြင့် ဆီးကို စင်ကြယ် စေ၏။ ညောင်းကျ ရောဂါနှင့် အသားအရေ ယားယံခြင်းကို ပျောက်ကင်း စေပြီး ရာသီသွေး ကိုလည်း ကျဆင်းသည်။
၂။ အလိုကျူ ပြုတ်ရည်တွင် ကြွေပုပ်မှုန့် ထည့်ဖျော် သောက်ပါက အမျိုးသမီးများ ရိဖြူ ရိနီ ကျဆင်းခြင်း ပျောက်၏။
၃။ အလိုကျူ ရွက်ခြောက်ကို လက်ဖက်ခြောက် ရော၍ သောက်ပါက ကာမအားကို ဖြစ်စေ၏။ သွေးအန် သွေးကျ ရောဂါနှင့် အညောင်း အညာ အကိုက်အခဲ များကိုလည်း ပျောက်ကင်းစေပြီး နှုတ်ကို မြိန်စေ၏။
၄။ အလိုကျူသည် ဆီးကောင်း စေတတ်သဖြင့် ဆီးဆေး များစွာ တို့တွင် ထည့်သွင်း အသုံးပြုရ၏။ အထူးသဖြင့် ဆီးကျောက်တည် ရောဂါ၊ ဆီးအိမ် ကိုက်ခဲသော ရောဂါ၊ ဆီးအောင့် ရောဂါ၊ ဆီးနီ၊ ဆီးဝါ၊ ဆီးကျန်ခြင်းနှင့် ဒူလာသွေးဝမ်း ၊ မီးယပ် သွေးဝမ်း ရောဂါများ အတွက် အလိုကျူ ၁၀ ဆကို ကြွေပုပ် ၅ ဆ၊ သိန္ဓော ၂ ဆ၊ ဆင်နှာမောင်း ၅ ဆ၊ လိပ်ကျောက်ဆူး ၁ ဆ တို့နှင့် ရော၍ အခြောက်လှန်း အမှုန့်ပြု ကွမ်းသီးခန့် လုံး၍ နံနက်ည တစ်ကြိမ်စီ သောက်သုံးပါက ရောဂါများ ပျောက်ကင်း ချမ်းသာစေပြီး လူကို ကျန်းမာ ရွှင်လန်း ၀ဖြိုးစေ၏။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Lansdown, R.V. (2013). "*Arundo donax*". *The IUCN Red List of Threatened Species* **208**. IUCN. doi:10.2305/IUCN.UK.2013-1.RLTS.T164340A1043245.en.
2. ↑  *Arundo donax* L.။ Board of Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew (2017)။  12 July 2020 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑
အဝင်ဝရှိ ဆိုင်းဘုတ်
**ဟက်စမက်ရှ်အင် ကျွဲခုန်** သည် ကနေဒါနိုင်ငံ အယ်လဗားတားပြည်နယ် ဖို့တ်ဒ်မက်လောက်ဒ်မြို့၏ အနောက်မြောက်ဘက် ၁၈ ကီလိုမီတာအကွာ ဟိုင်းဝေး ၇၈၅ တွင် တည်ရှိသည်။ ပရေရီမြက်ခင်းပြင်မှ စတင်မြင့်တက်သွားသော ရော့ကီးတောင်တန်း၏ ခြေရင်းတောင်ကုန်းများတွင် ရှိသည်။ ၎င်းသည် ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ဘလက်ဖု အင်ဒီးယန်းလူမျိုးတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု ပြတိုက် တည်ရှိရာ နေရာ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပီးကာနီ နေးရှင်း၏ ပွဲတက်ဥသျှောင်ဖြစ်သော ဂျိုးခရိုးရှူး စီနီယာသည် ထိုနယ်မြေကို ဖော်ဆောင်ရာတွင် အခရာကျသူ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ဂျိုးခရိုးရှူး စီနီယာ နေအိမ်အား သူ၏ အမှတ်တရ အဖြစ်ထားရှိသည်။ သူသည် သူ၏ ဘဝအား ရှေးဦးနေ လူမျိုးတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုကို ထိန်းသိမ်းရန် နှင့် ရှေးဦးနေနှင့် ရှေးဦးနေမဟုတ်သော လူတို့အကြား ဆက်ဆံရေး မြှင့်တင်ရန် ကြိုးပမ်းမှုတို့ကြောင့် ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ဘလက်ဖု အင်ဒီးယန်းလူမျိုးတို့၏ အသိပညာနှင့် ထုံးစံများကို ထိန်းသိမ်းနိုင်ခြင်း အတွက် အမျိုးသား ရှေးဦးနေလူမျိုး အောင်မြင်မှု ဆု ကို ပေးအပ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ။ 2 March 2018 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  4 March 2018 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမသန်စွမ်းသူများ အားကစားကော်မတီ အမှတ်တံဆိပ်
**မသန်စွမ်းအိုလံပစ် အားကစားပွဲတော်** (အင်္ဂလိပ်: Paralympic Games) သည် နိုင်ငံတကာမသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲဖြစ်သည်။​​အိုလံပစ်ကဲ့သို့ပင် နွေရာသီနှင့် ​ဆောင်းရာသီအားကစားပွဲ​တော်၂ခုကျင်းပသည်။အားကစားပွဲ​တော်ကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမသန်စွမ်းသူများ အားကစားကော်မတီ (International Paralympic Committee)မှ ကြီးကြပ်သည်။

အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမသန်စွမ်းသူများ အားကစားကော်မတီ (IPC)
----------------------------------------------------

A white building with trees next to it fronting a street with a car driving pastIPCဌာနချုပ်
ပါရာလမ်းပစ်အမှတ်အသားများ (၁၉၈၈-၁၉၉၄)
မသန်စွမ်းအားကစား​ကော်မတီ အမှတ်တံဆိပ် (၂၀၀၄ - ၂၀၁၉)
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမသန်စွမ်းသူများ အားကစားကော်မတီ(International Paralympic Committee)သည် အဖွဲ့ဝင် ၁၇၆နိုင်ငံပါဝင်​သော နိုင်ငံတကာမသန်စွမ်းအားကစားအဖွဲ့ချုပ်ဖြစ်သည်။ဌာနချုပ်မှာ ဂျာမနီတွင်ရှိသည်။

အမည်နှင့် အမှတ်အသားများ
-----------------------

A flag with three red, green, and blue swooshes on a white background. It is attached to a flagpole and is framed by a blue skyပါရာလမ်းပစ်အလံ
မူလက ​ကျောရိုးဒဏ်ရာ ရရှိထားသူများအတွက်ရည်ရွယ်​သော အားကစားပွဲဖြစ်၍ "paraplegic"ဟု အမည်​ပေးခဲ့သည်။သို့​​သော် အိုလံပစ်နှင့်အပြိုင်ကျင်းပသဖြင့် ၁၉၈၈ဆိုလ်း​နွေရာသီမသန်စွမ်းအိုလံပစ် အားကစားပွဲတော်မှစ၍ "Paralympic"ဟုတရားဝင်အမည်​ပေးခဲ့သည်။

ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန်
-----------------

* အိုလံပစ် အားကစားပွဲတော်
* မြန်မာအသင်း၏ ပါရာလမ်းပစ်ပြိုင်ပွဲရလဒ်

ကိုးကား
-------
**မြန်မာနိုင်ငံဆန်စပါးလုပ်ငန်းအသင်း** (*Myanmar Rice Industry Association-MRIA*) ကို ၂၀၁၀ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ စတင်ဖွဲ့စည်းပြီးနောက် ရက်ပေါင်း ၂၀ အတွင်း၌ပင် ဧရာဝတီတိုင်းအတွင်းရှိ မြို့နယ်ပေါင်း ၂၀ ကျော်နှင့် ပဲခူးတိုင်းအရှေ့ခြမ်း၊ ပဲခူးတိုင်းအနောက်ခြမ်း မြို့နယ်များတွင်ပါ အသင်းများ ထပ်မံတိုးချဲ့ ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်ဟု MRIA ဥက္ကဋ္ဌ ဦးချစ်ခိုင်က ပြောဆိုသည်။
မြန်မာနိုင်ငံဆန်စပါးလုပ်ငန်းအသင်းအနေဖြင့် မြို့နယ်အဆင့် အသင်းများကို ဖွဲ့စည်းရာတွင် ဆန်စပါးကဏ္ဍနှင့် သက်ဆိုင်သည့် နယ်ပယ်လေးခုမှ သက်ဆိုင်သူများကို လျှို့ဝှက်မဲပေးစနစ်ဖြင့် ရွေးချယ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
*ဆန်စပါးကဏ္ဍနဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ နယ်ပယ်လေးခုဆိုတာက အခြေခံ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သူ တောင်သူ၊ ဆန်စက်လုပ်ငန်းရှင်၊ ဆန်စပါးကုန်သည်နဲ့ အခု အခြေခံစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်တဲ့ တောင်သူတွေကို အရင်းအနှီး ပံ့ပိုးမှုပြုလုပ်နေတဲ့ မြို့နယ်အလိုက် ဆန်စပါးအထူးပြုကုမ္ပဏီလုပ်နေတဲ့ သူတွေကိုဆိုလိုတာပါ။ အဲဒီအတွက် မြို့နယ်အဆင့်အသင်းမှာ တောင်သူကစပြီး အထူးပြုကုမ္ပဏီလုပ်ကိုင်သူတွေ အထိပါဝင်ပါတယ်။ မြို့နယ်အဆင့် အသင်းတွေမှာပါဝင်တဲ့သူတွေ ကိုရွေးချယ်တဲ့အခါမှာ လျှို့ဝှက်မဲပေးစနစ်နဲ့ မဲပုံးထောင်ပြီးရွေးပါတယ်* ဟု ဦးချစ်ခိုင်က ရှင်းပြခဲ့သည်။  
  

*ဆန်စပါး အဓိကစိုက်ပျိုး ထုတ်လုပ်တဲ့ တိုင်းနဲ့ပြည်နယ်အားလုံးမှာ ဖွဲ့စည်းဖို့စီစဉ်ထားတယ်။ အခု စိုက်ပျိုးစရိတ်၊ သွင်းအားစုတွေ ကို ပံ့ပိုးပေးတယ်။ အခု ဒေသတိုင်း မှာ တောင်သူတွေစိုက်ပျိုးနေတဲ့ မျိုးတွေက အနည်းဆုံးငါးမျိုး၊ ခြောက်မျိုး လောက်ရောထွေးနေတဲ့ စပါးမျိုးတွေ ဖြစ်နေတယ်။ နိုင်ငံတကာ ဈေးကွက်ဝင်တဲ့မျိုးနဲ့ ပြည်တွင်းဈေးကွက်ဝင်မျိုးကို အရင်ဆုံးခွဲခြားမယ်။ ပြီးတဲ့အခါ ရှိပြီးသားလက်ရှိဒေသ မျိုးတွေကို ပြန်သန့်စင်မယ်။ ဆန်စက်တွေရဲ့နည်းပညာ၊ အရည်အသွေးတွေကို မြှင့်သွားဖို့ရှိတယ်။ ဆန်စပါး ထွက်ရှိမှု၊ စားသုံးမှုနဲ့ ပြည်ပတင်ပို့မှုအပိုင်းတွေ တည်ငြိမ်ဖို့အတွက် အခုကတည်းက အစီအစဉ်တွေ ဆွဲနေပါတယ်*ဟု ဦးချစ်ခိုင်က ရှင်းပြခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

Weekly Eleven News Journal
**မမ္မတ်ဆင်ကြီးများ** (Mammoths) သည် သမိုင်းမတင်မီ ရှေးနှစ်ပေါင်းများစွာက ရှိခဲ့ဘူးကြသော ဆင်အမျိုးဝင် တိရစ္ဆာန်ကြီးများဖြစ်ကြသည်။ ယင်းတို့၏ အရိုးများနှင့် အခြားရုပ်ကြွင်းများကို ကမ္ဘာအရပ်ရပ်တွင် တွေ့ရသည်။ မမ္မတ်ဆင်ကြီးတို့၏ ကိုယ်လုံးကိုယ်ထည်မှာ ယခုခေတ် အကြီးဆုံး အာရှတိုက်ဆင်၏ ကိုယ်အရွယ်လောက်ပင် ရှိသည်။ သို့သော်လည်း ယင်းတို့၏ အစွယ်မှာ ယခုခေတ် ဆင်အစွယ်များနှင့်မတူဘဲ အပေါ်သို့ ကော့လန်နေပေသည်။ တစ်ကိုယ်လုံးမှာလည်း ယခုခေတ် ဆင်များကဲ့သို့ အရေထူကြီး များဖြင့် ပြောင်ချော၍ မနေဘဲ ကိုယ်ထည် အနှံ့ ရှည်လျားသော အမွေးအမှင်များဖြင့် လွှမ်းအုပ်လျက်ရှိပေသည်။ တစ်ကြိမ်တစ်ခါမျှ မတွေ့မြင်ရဘူးသော ရှေးမမ္မတ်ဆင်ကြီးမျိုး၏ ပုံပန်းကို အရိုးတစ်ခု တည်း လေ့လာရုံဖြင့် မလုံလောက်ပေ။ အရိုးကို ကြည့်ရရုံနှင့် ထိုတိရစ္ဆာန် ပိန်သည် ၊ ဝသည်ကို တိတိကျကျ သိဖို့ ခဲယဉ်းပေ သည်။ ဆိုက်ဗီးရီးယားနယ်တွင် ရှေးပဝေဏီ ခေတ်ကတည်းက ရေခဲပြင်တွင် မြုပ်နေသော ယင်းဆင်ကြီးမျိုးကို အမှတ်မထင် တူးဖော်တွေ့ရှိရလေသည်။ ထိုဆင်ကြီးသေဆုံးခဲ့သည်မှာ ကြာပြီဖြစ်သော်လည်း မြေကြီးသည် ထူးဆန်းစွာ ရေခဲခန်းပမာ ထိုဆင်သေကို မပုပ်မသိုးရအောင် ကောင်းစွာသိုမှီး၍ ထားပေသည်။ ထိုကြောင့် မျက်လုံး၊ အမွေးအမှင်တို့နှင့်တစ်ကွ အရေစသည်တို့မှာ မည်သို့မျှ ပျက်စီးခြင်း မရှိသည်ကို တွေ့ရသည်။

ယင်းတို့၏ အထက်ဖက်သို့ ကော့တက်နေသော အစွယ်ကြီးမှာ အလေးချိန် ပေါင် ၂၅ဝ မျှ ရှိလျက် ၊ အလျား ၁၂ ပေ ကျော်မျှ ရှည်သည်ကိုပင် တွေ့ရသည်။ ဆင်စွယ်များတွင် ထိုအစွယ်ကြီးသည် များစွာကျော်စော ထင်ရှားပေသည်။ လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၂ဝဝ ခန့်က ယနေ့တိုင် တစ်နှစ်လျှင် ဆိုက်ဗီးရီးယားနယ်မှ ရှာဖွေရရှိသော ထိုဆင်စွယ်မျိုးပေါင်း အစုံ တစ်ရာခန့်မျှကို မှန်မှန် တင်ပို့ရောင်းချခဲ့ရလေသည်။ ထိုသတ္တဝါကြီးများ၏ အဓိကအစာမှာ ရှေးခေတ် ထင်းရှူးပင်ပေါက်များနှင့် အသီးများဖြစ်သည်ဟု သိရ၏။ ဤရှေးဆင်ကြီးမျိုး သည် ရှေးနှစ်ပေါင်း ထောင်သောင်းမက ကြာသောအခါကတည်းက နွံအိုင်ကြီးများထဲတွင် နစ်မြုပ်ခြင်းဖြင့်သော်လည်းကောင်း၊ အခြားနည်းတစ်မျိုးမျိုးဖြင့်သော်လည်းကောင်း သေဆုံးခဲ့ကြရာတွင်၊ အေးမြလွန်းသော ရာသီဥတုကြောင့် ယခုတိုင် မပျက်မစီးဘဲကျန်ရှိနေကြခြင်း ဖြစ်သည်။ အချိန်ကာလ ဤမျှကြာမြင့်ခဲ့သော်လည်း အချို့ဆင်ကြီးများ၏ အသားမှာယခုတိုင် လတ်ဆတ်လျက် ်ရှိနေသေးရာ၊ ဟင်းပင်ချက်စားနိုင်သည်ဟု အဆိုရှိလေသည်။ ယင်းတို့ ကျက်စားခဲ့သော ဒေသများမှာ ဆိုက်ဗီးရီးယား နယ်သာလျှင် ဖြစ်သော်လည်း အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ ဥရောပတိုက် အလယ်ပိုင်းနှင့် မြောက်အမေရိကတိုက်တို့တွင်လည်း အနှံ့အပြား ကျက်စားခဲ့ဘူးကြပေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑   "Case 2726: *Mammuthus* Brookes 1828 (Mammalia Proboscidea) proposed conservation and *Elephas primigenius* Blumenbach, 1799 (currently *Mammuthus primigenius*) proposed designation as the type species of *Mammuthus*, and designation of a neotype"  (1990). *Bulletin of Zoological Nomenclature* **47** (1): 38–44. doi:10.5962/bhl.part.2651.
2. ↑   "Opinion 1661: *Mammuthus* Brookes, 1828 (Mammalia, Proboscidea): conserved, and *Elphas primigenius* Blumenbach, 1799 designated as the type species"  (1991). *Bulletin of Zoological Nomenclature* **48** (3): 279–280.
3. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)
**ကောင်းကင်ဘုံကျောင်းတော်**(တရုတ်: 天坛; ပင်ယင်: *Tiāntán*) သည် ဘေဂျင်းမြို့ အလယ်၏ အရှေ့တောင်ဘက်အပိုင်းတွင် တည်ရှိသည့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာအဆောက်အဦးများဖြင့် ဖွဲ့စည်းတည်ရှိသည့် နေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤနေရာသို့ Ming နှင့် Qing မင်းဆက်ကာလများရှိ အုပ်ချုပ်သူများသည် နှစ်စဉ်အခမ်းအနားဖြင့် ကျင်းပ၍ ရောက်ရှိလာကြကာ သီးနှံများကောင်းမွန်စွာရိတ်သိမ်းနိုင်ရန် ဆုတောင်းမှုများ ပြုလုပ်ကြလေ့ရှိသည်။

သမိုင်း
-------

Temple of Heaven on an 1898 postcard
ကျောင်းတော်ကို Ming မင်းဆက်အုပ်စိုးသည့်ကာလ Yongleမင်းလက်ထက် ၁၄၀၆ ခုနှစ်မှ ၁၄၂၀ အတွင်းတွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ Yongle မင်းသည် ဘေဂျင်းရှိ Forbidden City ကို တည်ဆောက်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ယခုအချိန်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ၊ Dongcheng Beijing တွင် တည်ရှိသည်။ ၁၆ ရာစုတွင် ၎င်းနေရာကို Jiajing ဘုရင်လက်ထက်တွင် တိုးချဲ့မှုများလုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး အမည်ကိုလည်း ကောင်းကင်ဘုံကျောင်းတော်ဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။ Jia ging သည် ဘေဂျင်းတွင် အခြားသောထင်ရှားသည့် ကျောင်းတော်သုံးခုကိုလည်း တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့မှာ အရှေ့ဘက်တွင် နေကျောင်းတော် (日壇), မြောက်ဘက်တွင် ကမ္ဘာမြေကျောင်းတော် (地壇), အနောက်ဘက်တွင် လကျောင်းတော် (月壇) တို့ ဖြစ်သည်။ Qianlong ဘုရင်၏ အမိန့်ဖြင့် ကောင်းကင်ဘုံကျောင်းတော်ကို ၁၈ ရာစုတွင် ပြုပြင်မွမ်းမံမှုများ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ ပြုပြင်လုပ်ဆောင်မှုများ လုပ်ဆောင်ရာတွင် ဘတ်ဂျက်ငွေ မလောက်ငှမှုများကို ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် ဤပြင်ဆင်မှုသည် အင်ပါယာဆိုင်ရာခေတ်ကာလများအတွင်း အကြီးမားဆုံးသော ပြင်ဆင်မှု ဖြစ်ခဲ့သည်။

ကျောင်းတော်ကို ဒုတိယဘိန်းစစ်ပွဲ (Second Opium War.) တွင် အင်္ဂလိပ်-ပြင်သစ် မဟာမိတ်အဖွဲ့က ပိုဆိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၀၀ ပြည့်နှစ် ကြေးစားသောင်းကျန်းသူများခေတ်ကာလတွင် ရှစ်နိုင်ငံမဟာမိတ်အဖွဲ့ (Eight-Nation Alliance)က ပိုင်ဆိုင်ပြီး ကျောင်းတော်ကို ပီကင်းရှိယာယီခံတပ်နေရာဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး တစ်နှစ်ကြာမြင့်ခဲ့သည်။ Qing မင်းဆက်ကျဆုံးသည့်ကာလတွင် ကျောင်းတော်သည် ထိန်းသိမ်းမှုမရှိဘဲ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ ထိုကဲ့သို့ ကျောင်းတော်ကို လျစ်လျူရှုပစ်ထားသဖြ်င့ နောက်ပိုင်းနှစ်များတွင် ကျောင်းတော်ရှိ ခန်းမများစွာတို့သည် ပြိုလဲပျက်စီးခြင်းများဖြင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။

၁၉၁၄ ခုနှစ်တွင် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မနိုင်ငံ၏ သမ္မတဖြစ်သူ Yuan Shikai သည် ကျောင်းတော်တွင် မင်မင်းဆက်ကာလဆုတောင်းမှုပွဲကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထိုပွဲသည် သူကိုယ်တိုင် တရုတ်၏ ဘုရင်အဖြစ် ကြေညာသည့် အားထုတ်ကြိုးစားမှုလည်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၁၈ ခုနှစ်တွင် ကျောင်းတော်ကို ပန်းခြံတစ်ခုအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲပစ်ကာ အများပြည်သူအတွက် ပထမဆုံးအဖြစ် ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။

၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ကျောင်းတော်သည် ယူနက်စကိုကမ္ဘာအမွေအနှစ်စာရင်းဝင်နေရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၎င်းတွင် ကျောင်းတော်၏ ဗိသုကာနှင့် မြင်ကွင်းဒီဇိုင်းသည် ရိုးရှင်းပြီး ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ကြီးမားသော အရပ်သားများ၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာမှုကို ဖော်ပြသည့် နေရာတစ်ခုဟု ရေးသားဖော်ပြထားသည်။ ထို့အပြင် ကျောင်းတော်၏ ဒီဇိုင်းနှင့် ပုံစံသည် ရာစုနှစ်များစွာသော ကာလတို့၏ ဗိသုကာနှင့် အစီအစဉ်များကို လွှမ်းမိုးကာ ဖော်ပြလျက်ရှိသည်ဟုလည်း ဖော်ပြထားသည်။

ပြင်ပလင့်များ
-------------

* Official website of the Temple of Heaven Park (in တရုတ်)
* Chinadaily news
* "Temple of Heaven: meeting the Paradadise (El Templo del Cielo: un encuentro con el Paraíso)", Mauricio Percara (2015)

ကိုးကား
-------

1. ↑  Temple of Heaven: an Imperial Sacrificial Altar in Beijing - UNESCO World Heritage Centre (1998-12-02)။  2016-10-31 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**"ကောင်းကင်ယံမှ ပျော်ရွှင်ခေါင်းလောင်းသံ (အင်္ဂလိပ်: Ding Dong Merrily on High)"** သည် ခရစ်စမတ် သီချင်းတစ်ပုဒ် ဖြစ်သည်။ ဘာသာရေးမဆန်သည့် အကတေးသွားပုံစံဖြစ်၏ ။ Jehan Tabourot (၁၅၁၉-၁၅၉၃) မှရေးသားသည့် အကစာအုပ် Orchésographie မှ Branle de l'Officialal" ခေါင်းစဉ်တွင်ပါရှိသည်။

သီချင်းစာသားများကို ရေးသူမှာ အင်္ဂလိပ်တေးရေးသူ ဂျော့ ရတ်ကလစ်ဖ် ဝတ်ဝါ့ဒ် (၁၈၄၈-၁၉၃၄) ဖြစ်၍ ဤခရစ်စမတ်သီချင်းကို ၁၉၂၄တွင် ၎င်း၏ *ကိန်းဘရစ်ချ် ခရစ်စမတ်သီချင်းစာအုပ် : ခရစ်စမတ်၊ အီစတာ နှင့် အခြားရာသီလိုက်ပွဲတော်များအတွက် သီချင်း (၅၂)ပုဒ်* တွင် ပထမဆုံး ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသည်။ ဝတ်ဝါ့ဒ်သည် ဘုရားကျောင်းခေါင်းလောင်းမြည်သံကို စိတ်ဝင်တစားရှိကာ ဤသီချင်းကိုရေးရာ၌လည်း ထိုခေါင်းလောင်းသံများက မလွဲမသွေ အကူအညီဖြစ်စေခဲ့သည်။ အခြားသော ခရစ်စမတ်သီချင်းစာအုပ်များစွာကိုလည်း ရေးသားခဲ့ကာ ဓမ္မတေးကဗျာသီချင်များ (Songs of Syon)၊ ကောင်းလီ ခရစ်စမတ်သီချင်းစာအုပ် (The Cowley Carol Book) စသည်တို့ပါဝင်သည်။ နိုင်ငံခြားဘာသာစကားလုံးများ ပါဝင်ရေးသားသောပုံစံသည် ဝတ်ဝါ့ဒ်၏ ရှေးဟောင်းကဗျာလင်္ကာများကို နှစ်သက်မြတ်နိုးသော ဝိသေသတစ်ခုဖြစ်သည်။ *ချားလ်စ်ဝတ်*ဆိုသူက ကိန်းဘရစ်ချ် ခရစ်စမတ်သီချင်းစာအုပ်မှ ဝတ်ဝါ့ဒ်၏ စာသားကို သံစဉ်သွင်းခဲ့သည်။ များမကြာသေးမီက ဆာ ဒေးဗစ် ဝစ်လ်ကော့ခ်မှ *အုပ်စုဖွဲ့အပြိုင်သီဆိုရန် ခရစ်စမတ်သီချင်းများ* ဒုတိယစာအုပ်အတွက် ပြုပြင်စီစဉ်မှုတစ်ခုပြုခဲ့သေးသည်။ 

  

ဤသီချင်း၌ လက်တင်ဘာသာစကားဖြင့် သံပြိုင်ထပ်ကျော့ပိုဒ်ပါဝင်သည်။  ထိုစာသားများမှာ :

>  *Gloria, Hosanna in excelsis!*  
> 
> [Glory! Hosanna in the highest!]

ဤ၌ *Gloria* တွင်ပါရှိသော *o* အိုသရသံကို အတက် အကျ မစ်လစ်ဇ်မာ သံစဉ်အသွား တစ်လျှောက် ချောမွေ့စွာ အသံရှိန်ဆွဲယူထားသည်။

အင်္ဂလိပ်စာသား
--------------

Ding Ding! merrily on high in heav'n the bells are ringing:

မှတ်စု
------

1. ↑  စာလုံးအသံတစ်ခုတည်းကို နုတ်စ်အမျိုးအမျိုးဖြင့်သီဆိုခြင်း

ကိုးကား
-------

1. ↑  Thoinot Arbeau (1589). *Orchesographie*. Langres. p. 90–93.
2. ↑   YouTube ပေါ်ရှိ Branle de l'official
3. ↑  Ding Dong Merrily on High lyrics
4. ↑  Ding Dong Merrily on High Lyrics – French Christmas Songs – Latin Christmas Carol Gloria in Excelsis Deo Lyrics
**မမျိုးပွားအင်္ဂါ ဖြတ်တောက်ဖယ်ရှားခြင်း ဓလေ့** (အင်္ဂလိပ်: Female genital mutilation; အတိုကောက် **FGM**) သည် မမျိုးပွားအင်္ဂါ ပြင်ပအစိတ်အပိုင်းများ အားလုံး သို့မဟုတ် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကို ဖြတ်တောက်ဖယ်ရှားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤအလေ့အကျင့်ကို အာဖရိက၊ အာရှနှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းတို့တွင် တွေ့ရသည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံပေါင်း ၃၀ ရှိ အမျိုးသမီး သန်း ၂၀၀ ခန့်သည် ဤကဲ့သို့ ပြုလုပ်ထားသည်ဟု ယူနီဆက်ဖ်က ခန့်မှန်းထားသည်။

ဓားသုံးသည့် ရိုးရာ အရေပြားဖြတ်တောက်ကိရိယာဖြင့် ဆောင်ရွက်လေ့ရှိသည်ဖြစ်ရာ ဖွားမြင်သန့်စင်ပြီးသည်မှ အရွယ်ရောက်သည့်အချိန်နှင့် ယင်းနောက်ပိုင်းအချိန်ထိ FGM ကို ကျင့်သုံးသည်။ နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကိန်းဂဏန်းအရေအတွက် အရသိနိုင်သော နိုင်ငံတစ်ဝက်ခန့်ရှိ မိန်းကလေးငယ်အများစုမှာ အသက် (၅) နှစ်မတိုင်မီ ဖြတ်တောက်ခံရပြီးဖြစ်သည်။ နိုင်ငံ (သို့) လူမျိုးစုပေါ်မူတည်ပြီး ကျင့်သုံးမှုပုံစံ ကွဲပြားသည်။ မအင်္ဂါစေ့ အမိုးနှင့် အင်္ဂါစေ့ခေါင်း ကို ဖယ်ရှားခြင်း၊ မအင်္ဂါ အတွင်း နှုတ်ခမ်းသားကို ဖယ်ရှားခြင်း၊ မအင်္ဂါအတွင်းအပြင်နှုတ်ခမ်းသားနှင့် မအင်္ဂါနှုတ်ခမ်းဝအပိတ်တို့ကို ဖယ်ရှားခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ ယောနိကို ချုပ်ပစ်ခြင်း ဖြစ်စဉ်တွင် ဆီးသွားရန်နှင့် ဓမ္မတာရာသီသွေးဆင်းနိုင်ရန် အပေါက်ငယ်တစ်ခုသာ ချန်ထားလေ့ရှိပြီး လိင်ဆက်ဆံရန်နှင့် ကလေးမီးဖွားချိန်မှသာ ယောနိပေါက်ကို ချဲ့သည်။

ယင်းကျင့်ထုံးသည် ကျားမလူနေမှုဘဝ တန်းတူညီမျှမှုမရှိခြင်း၊ အမျိုးသမီးသမီးတို့၏ လိင်မှုကို ထိန်းချုပ်ရန် ကြိုးပမ်းမှု နှင့် သန့်စင်ခြင်း၊ မလော်လည်ခြင်းနှင့် လှပခြင်းစသည့် အတွေးအခေါ်တို့တွင် မြစ်ဖျားခံသည်။ ဂုဏ်ကျက်သရေအရင်းခံဟုရှုမြင်သော၊ ထိုသို့ဖြတ်တောက်ခြင်း မပြုလျှင် မိမိတို့၏ သမီးများနှင့် မြေးမများ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းမှ ဖယ်ကြဉ်ခံရမည်  ကို စိုးရိမ်သည့် အမျိုးသမီးများကိုယ်တိုင် ကမကထပြုပြီး ဆောင်ရွက်လေ့ရှိသည်။ မကြာခဏ ပိုးဝင်ခြင်း၊ ဆီးသွားရန်နှင့် ရာသီသွေးစွန့်ရန် ခက်ခဲခြင်း၊ ကာလကြာရှည် အနာတရဖြစ်ခြင်း၊ အကျိတ်ဖြစ်ခြင်း၊ ကလေးရရန်မစွမ်းနိုင်ခြင်း၊ မီးဖွားစဉ် နောက်ဆက်တွဲ ကျန်းမာရေးပြဿနာများပေါ်ပေါက်ခြင်းနှင့် သွေးအလွန်အမင်းဆင်းခြင်းစသည့် ကျန်းမာရေး အန္တရာယ်များဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ ကျန်းမာရေးအကျိုးကျေးဇူးရနိုင်သည်ဟု မသိရှိသေးပါ။

၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်များမှ စတင်ပြီး နိုင်ငံတကာကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများ ရှိလာရာ FGM ဓလေ့ကို စွန့်လွှတ်ရန် ကျင့်သုံးသူများကို တိုက်တွန်းခြင်းနှင့် ထိုသို့ကျင့်သုံးလေ့ရှိသော နိုင်ငံအတော်များများတွင် ဥပဒေထုတ်တားမြစ်ခြင်းနှင့် ကန့်သတ်ထိန်းချုပ်ခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်ပြီးဖြစ်သော်လည်း ဥပဒေစိုးမိုးမှု အားနည်းနေဆဲဖြစ်သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ်မှစတင်ပြီး ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ကြီးက ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်သူများကို ယင်းဓလေ့ကို ဆောင်ရွက်ပေးခြင်းမပြုရန် နှိုးဆော်ပန်ကြားပြီးဖြစ်ရာ ၎င်းတို့တွင် အမိဝမ်းမှကျွတ်ပြီးနောက် မအင်္ဂါကို အပိတ်ချုပ်ပစ်ခြင်းနှင့် အမှတ်အသားအနေဖြင့် မအင်္ဂါစေ့အမိုးကို "nicking" ပြုလုပ်ခြင်းတို့လည်းပါဝင်သည်။ မနုဿဗေဒပညာရှင်များက ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုလွတ်လပ်ခွင့် (cultural relativism) နှင့် အားလုံးရပိုင်သည့် လူ့အခွင့်အရေး (universality of human rights) နှင့်ပတ်သက်ပြီး မေးခွန်းထုတ်ခဲ့ကြရာ ယင်းအပြုအမူအား အတိုက်အခံဆန့်ကျင်မှုမှာလည်း အဝေဖန်ခံရမှု မလွတ်ပေ။

ကိုးကား
-------

1. ↑  UNICEF 2016.
2. ↑  For the circumcisers and blade: UNICEF 2013, 2, 44–46; for the ages: 50.
3. 1 2  Abdulcadir et al. 2011.
4. ↑  UNICEF 2013, 15; [[#CITEREF|]].
5. ↑  WHO 2018.
6. ↑  Shell-Duncan 2008.
မပုပ်မသိုးသော ဆရာတော်များ
-------------------------

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထူးဆန်းသော ပုဂ္ဂိုလ်များစွာပေါ်ထွက်လျက် ရှိရာ ထိုပဂ္ဂိုလ်များစွာအနက်မှ ပျံလွန်တော်မူသည်မှာ နှစ်ပေါင်းများစွာကြာသော်လည်း ရုပ်ကလာပ်တော်မှာ မပုပ်မပွ ၊မပုပ်မသိုးဘဲ တည်ရှိနေသော ဆရာတော်များကို ဆိုလိုသည်။

### ဆရာတော် ဦးကဝိ (စွန်းလွန်းဆရာတော်)

ဆရာတော် ဦးကဝိ(စွန်းလွန်း ဆရာတော်ဘုရားကြီး)
ဆရာတော် ဦးကဝိ (စွန်းလွန်းဆရာတော်) ဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် သက္ကရာဇ် ၁၂၃၉ ခုနှစ်၊ တစ်ပေါင်းလဆန်း ၂ ရက်၊ တနင်္လာနေ့ နံနက် ၃ ချက်တီးကျော်အချိန်၌ အထက်မြန်မာပြည်၊ မြင်းခြံမြို့အနီး စွန်းလွန်းရွာ အဖဦးသန့်၊ အမိ ဒေါ်တုတ်တို့မှ မီးရှူးသန့်စင် ဖွားမြင်တော်မူသည်။ ဆရာတော်ဘုရားကြီးသည်ထွက်သက်၊ ဝင်သက်၊ အာနာပါဏ မှစ၍ ထိ၊ သိ၊ သတိ အစရှိသော တရားအားထုတ်မှုများကို သဒ္ဓါဝိရိယ၊ ဇွဲသန်သန်နှင့် နေ့ညမပြတ် အားထုတ်သွားရာ ၁၂၈၂ ခုနှစ်၊ ဝါဆိုလပြည့်ကျော် ၁၃ ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့ ည ၁ဝနာရီအချိန်တွင် ပထမအကြိမ် တရားထူးကို တွေ့ရလေ သည်။ ၁၂၈၂ ခုနှစ် ဝါခေါင်လပြည့်ကျော် ၁၃ ရက်၊ စနေနေ့ည ၁ဝ နာရီအချိန်တွင် ဒုတိယအကြိမ် တရားထူးကို တွေ့ရပြန်သည်။ ၁၂၈၂ ခုနှစ် တော်သလင်းလပြည့် ကျော် ၁၃ ရက်၊ တနင်္လာနေ့ည ၁ဝ နာရီအချိန်တွင် မိမိခန္ဓာ ကိုယ်၌ ပြင်းပြလှသော ဝေဒနာများကို ခံစားရပြီးနောက် တတိယအကြိမ်မြောက် တရားထူးကို တွေ့ရပြန်၏။၁၂၈၂ ခုနှစ်၊ သီတင်းကျွတ်လပြည့်ကျော် ၁၃ ရက်၊ အင်္ဂါနေ့ ည ၁ဝ နာရီအချိန်တွင် စတုတ္ထအကြိမ်မြောက် တရား ထူးကို တွေ့ရပြန်လေသည်။၁၃၁၄ ခုနှစ်၊ ကဆုန်လပြည့်ကျော် ၉ ရက် စနေနေ့ညနေ၄:၄၅ အချိန်တွင် ပျံလွန်တော်မူသည်မှာ နှစ်ပေါင်း ၆၀ ကျော်ရှိပြီဖြစ်သော်လည်း ယခုတိုင်မပုပ်မသိုးတည်ရှိနေပါသည်။

  

### ဆရာတော် ဦးကေသရ

ဆရာတော် ဦးကေသရ
ဆရာတော်အရှင်ကေသရသည် ရန်ကုန်တိုင်း၊ ထန်းတစ်ပင်မြို့နယ်၊ နဲသမိန်စံပြကျေးရွာ မြောက်ဘက်ကျောင်းတွင် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၃၃ ခုနှစ် သက်တော် ၇၇ နှစ်၌ ပျံလွန်တော်မူသည်မှာ နှစ်ပေါင်း ၄၀ ကျော်ရှိပြီဖြစ်သော်လည်း ယခုတိုင်မပုပ်မသိုး တည်ရှိနေပါသည်။

ဗီဒီယိုဖိုင်ကို ဤမှာကြည့်ပါ[]  



  

### ဆရာတော် ဦးသုဇာတ

ဆရာတော် ဦးသုဇာတ
ဆရာတော်ဦးသုဇာတသည် ရခိုင်ပြည်နယ် ၊ သံတွဲမြို့ ၊ သံတွဲ - ဂွလမ်းပေါ်ရှိ ဇလွန်-မဒေး ကျောင်းတိုက်တွင်တည်ရှိပြီး သက်တော် ၈၀ ၊ဝါတော် ၆၀ ၊ ၁၉၈၄ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၂၅ ၊မွန်းလွဲ ၂ နာရီ ၄၅ မိနစ်တွင် ပျံလွန်တော်မူသည်မှာ နှစ်ပေါင်း ၃၀ ရှိပြီ ဖြစ်သော်လည်း ယခုတိုင်မပုပ်မသိုး တည်ရှိနေပါသည်။

ဗီဒီယိုဖိုင်ကို ဤမှာကြည့်ပါ[]  


### ကိုးကား

1. 
2. 
3. Archived 7 March 2016 at the Wayback Machine.
4.
**အမှတ် (၁) ပြည်ထောင်စု အဝေးပြေးလမ်းမကြီ** (အင်္ဂလိပ်: National Highway 1; **NH1**) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အဓိက တောင်-မြောက် လမ်းမကြီးတစ်ခုဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းတလျောက် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ရန်ကုန်မြို့နှင့် မန္တလေးမြို့တို့ကို ဆက်သွယ်သည့် ပထမဦးဆုံး ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးဖြစ်သည်။ ၄၁၅ မိုင် (၆၆၈ ကီလိုမီတာ) ခန့် ရှည်လျားသည်။ ရန်ကုန်မှ မိတ္ထီလာအရောက်တွင် အရှေ့ဘက်သို့ အမှတ် (၄) ပြည်ထောင်စု အဝေးပြေးလမ်းမကြီးနှင့် ဆက်သွယ်လျက်ရှိပြီး မြောက်ဘက်တွင် မန္တလေးမြို့အထိ ဆက်သွယ်ထားသည်။

အမှတ်(၁) နိုင်ငံတကာ အဝေးပြေးလမ်းမကြီး AH 1 ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည့် မိတ္ထီလာ-နေပြည်တော်-ညောင်လေးပင်-ဘုရားကြီး လမ်းပိုင်း ၏ အစိတ်အပိုင်းလည်းဖြစ်သည့်အတွက် နိုင်ငံတကာအရည်အသွေးမှီအောင် လေးလမ်းသွားနိုင်လွန်ကတ္တရာ လမ်းမကြီး အဖြစ်အကောင်အတည်ဖော်နေပြီဖြစ်သည်။ 

ရန်ကုန်မြို့၊ ပဲခူးမြို့၊ ညောင်လေးပင်မြို့၊ ဖြူးမြို့၊ တောင်ငူမြို့၊ ပျဉ်းမနားမြို့၊ တပ်ကုန်းမြို့၊ ရမည်းသင်းမြို့၊ ပျော်ဘွယ်မြို့၊ မိတ္ထီလာမြို့၊ ကျောက်ဆည်မြို့ စသည့် မြို့ကြီးများအပါအဝင် မြို့ငယ်ပေါင်း ၅၀ ကျော်ကို ဖြတ်သန်းဖောက်လုပ်ထားသည်။ 

လမ်းမကြီး၏ အစမှာ ရန်ကုန်မြို့၊ လှည်းကူးမြို့နယ်၊ အမှတ်(၃) လမ်းဆုံမှစ၍ ၀ မိုင် စတင်၍ မန္တလေးမြို့ ၆၂ လမ်းဆုံတွင် မိုင် ၄၁၅ အဆုံးဖြစ်သည်။ မန္တလေးတွင် လမ်းမကြီး အဆုံးသတ်ပြီးနောက် အမှတ် (၃) ပြည်ထောင်စု အဝေးပြေးလမ်းမကြီးနှင့် 21°58′58″N 96°5′14″E﻿ / ﻿21.98278°N 96.08722°E﻿ / 21.98278; 96.08722 တွင် ဆက်သွယ်ထားသည်။

ရန်ကုန်-မန္တလေး အမြန်လမ်းမကြီး ဖောက်လုပ်ပြီးနောက်ပိုင်းတွင် အမှတ်(၁) ပြည်ထောင်စု အဝေးပြေးလမ်းမကြီးပေါ်တွင် ယာဉ် ကျပ်တည်းမှု အနည်းငယ် ကျဆင်းခဲ့သည်။

ယာဉ်ကြောကျပ်တည်းမှုအများဆုံးမြို့ကြီးများမှာ ပဲခူးမြို့၊ ညောင်လေးပင်မြို့၊ တောင်ငူမြို့၊ မိတ္ထီလာမြို့ဖြစ်ကြသည်။

ကိုးကားချက်
-----------
မြန်မာဘာသာဖြင့် သင့်လျော်သော အမည်မရှိသေးသောကြောင့် ဤဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်ကို အခြားဘာသာစကား / စာဖြင့် ရေးသားထားခြင်း ဖြစ်သည်။

**Take That** သည် ဂယ်ရီ ဘားလိုး (Gary Barlow)၊ ဟောင်းဝပ်ဒ် ဒေါ်နယ် (Howard Donald)၊ ဂျေဆင် အောရိမ့်ဂျ် (Jason Orange)၊ မာ့ခ် အိုဝင် (Mark Owen) နှင့် ရောဘီ ဝီလျမ်စ် (Robbie Williams) စသည့် တေးသံရှင်များ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည့် ဗြိတိသျှ ခေတ်ပေါ် ပေါ့ပ်ဂီတအဖွဲ့ဖြစ်သည်။ ဂယ်ရီသည် ပင်တိုင်အဆိုရှင်ဖြစ်သည့် အပြင် အဓိက တေးရေးသမားလည်း ဖြစ်သည်။ Take That အဖွဲ့သည် ယူကေတစ်နိုင်ငံတည်းတွင်ပင် လူကြိုက်အများဆုံး ၄၀ (top 40) စာရင်းဝင် သီချင်း ၂၅ ပုဒ်၊ လူကြိုက်အများဆုံး ၅ (top 5) စာရင်းဝင် ၁၆ ပုဒ်ရှိခဲ့ပြီး ယင်းတို့အနက် ၁၁ ပုဒ်မှာ နံပါတ် ၁ နေရာတွင် ရှိခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ ထုတ်ဝေခဲ့သည့် တေးအယ်လ်ဘမ်များအနက် ၆ ခုမှာ နံပါတ် ၁ နေရာ ရခဲ့ဖူးသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  How rich is Take That's Gary Barlow? | This is Money
2. ↑  Robbie Williams reunites with 'captain' Gary Barlow | Metro News။ 5 December 2012 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  25 December 2010 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  Take That progress: Robbie shines but Gary's in charge - BBC News
4. 1 2  everyHit.com search results
**ရှလကန်** သည် အီသီယီုးပီးယားနိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကန်သည် Abijatta-Shalla အမျိုးသားပန်းခြံတွင် တည်ရှိသည်။

အကျဉ်းချုပ်
-----------

ကန်သည် အရှည် ၂၈ ကီလိုမီတာ၊ အကျယ် ၁၂ ကီလိုမီတာ၊ မျက်နှာပြင်ဧရိယာ ၃၂၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ ရှိသည်။ အမြင့်ဆုံးအနက်သည် ၂၆၆ မီတာဖြစ်ပြီး ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၁၅၅၈ မီတာတွင် တည်ရှိသည်။ ဤကန်သည် အီသီယိုးပီးယားလွင်ပြင်ကန်များတွင် အနက်ဆုံးဖြစ်သည်။

ကန်၏ ကြမ်းပြင်တွင် ဆာလဖာများ ရှိသည့်အတွက် လူသိကြသည်။ 

ရှလကန်၏ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ရေပူစမ်းများဖြင့် ပြည့်နေပြီး ရေများသည်လည်း ဆူပွက်နေသည်။ ကန်၏ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ နေရာများတွင် အက်ကွဲကြောင်းများရှိနေကာ ၎င်းတို့သည် ငလျင်လှုပ်ခတ်မှုနှင့် ပေါက်ကွဲများများကြောင့် ဖြစ်သည်။ ရေပူစမ်းမှ ဆူနေသည့်ရေများသည် ဆူထွက်နေသဖြင့် ကန်ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ လေထုသည် အတော်လေး စိုထိုင်းလျက်ရှိသည်။ ကန်၏ တောင်ဘက်ဆုံးအပိုင်းတွင်  flamingoes မျိုးစိတ်များစွာနှင့် ငှက်များကို တစ်ခါတရံ တွေ့ရတတ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  *Statistical Abstract of Ethiopia for 1967/68*
2. 1 2  Baxter, R. M. "Lake Morphology and Chemistry", in Taylor, W.D. and Tudorancea, C. eds. *Ethiopian Rift Valley Lakes* (Leiden: Backhuys Publishers, 2002)
**ရှရီမန်ဂျုံပင်**သည် အမြင့်သုံးပေခန့် ရှိ၍ နှလုံးပုံအရွက် 
များ ထွက်သည်။ ထိုအပင်၏အပွင့်များ၌ ဝတ်ရည်များ ရှိ 
သဖြင့် ပျားများလာရောက်ကြသည်။ ရှရီမန်ဂျုံပင်မှ ရရှိသော 
ပျားရည်သည် လူကြိုက်အများဆုံး ဖြစ်သည်။ အရောင်မှာ နက် 
၍ အနံ့ကောင်းသည်။

ရှရီမန် ဂျုံပင်၏ အသီးရောင်မှာ အမည်း၊ သို့မဟုတ် 
ညိုမှိုင်းရောင်ဖြစ်၍ သုံးမျက်နှာရှိသည်။ ဂျုံ၊ ပြောင်းနှင့် စပါး 
တို့သည် ကောက်နှံများ ဖြစ်ကြပြီးလျှင် မြက်မျိုးရင်းဝင်များ 
ဖြစ်ကြ၏။ ရှရီမန် ဂျုံမှာမူ ထိုကောက်နှံများနှင့် အဆက် 
အသွယ် မရှိသော်လည်း ယင်းအား ကောက်နှံဟူ၍ပင် ယူဆကြ 
လေသည်။

ရှရီမန်ဂျုံပွင့်တစ်ပွင့်မှ အစေ့တစ်စေ့ ရရှိနိုင်သည်။ ထို 
အစေ့များကို စုဆောင်းပြီးလျှင် မုန့်အဖြစ်နှင့်ဖြစ်စေ၊ ကြက်ငှက် 
များအတွက် အစာအဖြစ်နှင့်ဖြစ်စေ အသုံးပြုကြသည်။ ရှရီမန် 
ဂျုံတွင် စတာ့(ကစီ) အမြောက်အမြား ပါရှိသော်လည်း ဂျုံနှင့် 
စပါးတို့ကဲ့သို့သော ကောက်နှံစစ်များမှာကဲ့သို့ အဆီနှင့် ပရို 
တင်းများ မရှိလှချေ။

ရှရီမန်ဂျုံပင်သည် အာရှတိုက် အလယ်ပိုင်းတွင် မူလ 
ပေါက်ရောက်သည်။ ထိုနောက်တွင် တရုတ်ပြည်သို့ ယူဆောင် 
သွားပြီးလျှင် စိုက်ပျိုးယူကြသည်။ တရုတ်ပြည်၌ ရှရီမန်ဂျုံပင် 
ကို နှစ်ရာပေါင်းများစွာ စိုက်ပျိုးခဲ့ကြလေသည်။ ထိုနောက် 
အာရှတိုက်မှတစ်ဖန် ဥရောပတိုက်သို့ ယူဆောင်၍ စိုက်ပျိုးကြ 
သည်။ ထိုနောက်မှ ရှရီမန်ဂျုံပင်ကို အမေရိကတိုက်သို့ ယူ 
ဆောင်ပြီးလျှင် စိုက်ပျိုးကြသည်။ တစ်ခါက ရှရီမန်ဂျုံသည် 
အရေးပါခဲ့သော်လည်း ယခုအခါတွင်မူ ရှေးကကဲ့သို့ အရေး 
မပါလှတော့ချေ။

ရှရီမန်ဂျုံကို ကမ္ဘာက ရှေးကကဲ့သို့ ဂရုမမူကြသော်လည်း 
ထိုအပင်ကို အမြောက်အမြားပင် စိုက်ပျိုးလျက် ရှိကြပေသေး 
သည်။ ထိုသို့စိုက်ပျိုးကြသည်မှာ ထိုရှရီမန် ဂျုံသည် ခံနိုင်ရည် 
ရှိပြီးလျှင် အပင်၌ ရောဂါကျရောက်ခြင်း နည်းပါးသောကြောင့် 
ဖြစ်သည်။ စိုက်ပျိုးရာ၌လည်း မြေကြီးကို ဂရုတစိုက် ပြုပြင် 
ပေးရန် မလိုချေ။ ရှရီမန်ဂျုံသည် မြေဩဇာ ညံ့ဖျင်းသော မြေ၌ 
လည်း ပေါက်နိုင်သည်။ ထို့ပြင်အခြားကောက်နှံမျိုးများအတွက် 
ရေများလွန်းသော နေရာများတွင်လည်း ပေါက်နိုင်သည်။ နှင်း 
ပေါက်ခဲနှင့် အခြားအဖျက်အဆီးများရှိသော နေရာမျိုးတွင် 
စိုက်ပျိုးလေ့ရှိကြသည်။ ရှရီမန်ဂျုံသည် အပွားလွယ်သဖြင့် 
အစေ့များကို ကျဲကျဲ စိုက်ရသည်။ ပေါက်ရာတွင် သိပ်သည်းစွာ 
ပေါက်သဖြင့် အခြားမလိုလားအပ်သည့် အပင်များကို ပျက်စီး 
သွားနိုင်စေသည်။ 

အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် ရှရီမန်ဂျုံပင်ကို အမဲအဖြစ်နှင့် မွေးမြူ 
ထားသော ငှက်များရှိရာ ဒေသတွင် နယ်နိမိတ်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ 
ငှက်စာအဖြစ်လည်းကောင်း စိုက်ပျိုးလေ့ ရှိကြသည်။
ရှရီမန်ဂျုံ၏ ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ ဖက်ဂိုပိုင်ရမ် 
အက်စကူလင်တမ် ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁)