recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**တက္ကသိုလ်တင်ခ** သည် မြန်မာနိုင်ငံသား စာရေးဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ တက္ကသိုလ်တင်ခကို ၁၉၄၀ ပြည့်နှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၇ ရက်နေ့၊ စနေနေ့တွင် သထုံခရိုင်၊ သိမ်ဆိပ်မြို့နယ်၊ ကတိုက်ကလေးကျေးရွာတွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ မိဘများမှာ အဖ ဦးချစ်ကျော်၊ အမိ ဒေါ်သန်းရင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ တာမွေအစိုးရအထက်တန်းကျောင်းမှ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၇ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ၊ သင်္ကြန်အထူးထုတ် မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာတွင် *ပွဲသဘင် မနွှဲချင် သဘင်နွမ်းတာပ* လေးချိုးကဗျာကို တက္ကသိုလ်မောင်တင်ခ ကလောင်အမည်ဖြင့် ပထဦးဆုံးအကြိမ် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခြင်း ခံရသည်။ ၁၉၅၉ ခုနှစ် သက်လျာမဂ္ဂဇင်း ကဗျာပြိုင်ပွဲတွင် *ပညာ* လေးလုံးစပ်ကဗျာကို တက္ကသိုလ်တင်ခအမည်ဖြင့် ဒုတိယဆုရရှိကာ ပုံနှိပ်ဖော်ပြခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ မြန်မာ့အလင်း၊ ဟံသာဝတီ သတင်းစာများတွင် ကဗျာ၊ ဆောင်းပါးများစွာ ရေးသားခဲ့သည်။

၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဝိဇ္ဇာအထွေထွေဂုဏ်ထူးဖြင့် (မြန်မာစာအဓိက)ဘွဲ့ ရခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ − ၆၁ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၌ မြန်မာစာနည်းပြအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ အောင်ဆန်းသူရိယလှသောင်းကျောင်းတွင် (၁၉၆၀ − ၆၄) ခုနှစ်အထိ အထက်တန်းနည်းပြဆရာအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်ဗိုလ်လောင်းသင်တန်း အမှတ် (၃၁) သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ (၁၉၆၅ − ၆၉) ခုနှစ်များတွင် အမှတ် (၉၇) ခြေလျင်တပ်ရင်း၌ တပ်စုမှူး၊ တပ်ခွဲမှူးတာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ 

၁၉၆၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် စစ်တက္ကသိုလ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ရောက်ရှိပြီး နည်းပြဆရာ၊ လက်ထောက်ကထိက၊ ကထိက၊ ပါမောက္ခ၊ လက်ထောက်စာပေညွှန်ကြားရေးမှူး တာဝန်များကို အဆင့်ဆင့် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၄ − ၇၉ ခုနှစ်တွင် မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ကို ဂုဏ်ထူးဖြင့် အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ကုန်းဘောင်ခေတ် သုတစကားပြေကျမ်းများလေ့လာချက်စာတမ်း တင်သွင်းခဲ့သည်။ ရှုမဝ၊ မြဝတီ၊ ငွေတာရီ၊ စန္ဒာ၊ သောင်းပြောင်းထွေလာ မဂ္ဂဇင်းများ၊ လုပ်သားပြည်သူ့နေ့စဉ်၊ မြန်မာ့အလင်းနှင့် ကြေးမုံသတင်းစာများတွင် ကဗျာ၊ စာပေဆောင်းပါးများစွာ ရေးသားခဲ့သည်။

(၁၉၈၉-၉၃) ခုနှစ်များတွင် လုပ်သားပြည်သူ့​နေ့စဉ် (ယခု မြန်မာ့အလင်း) စာ​ပေအနုပညာကဏ္ဍတွင် မြန်မာစာ​ပေမှ ရှာ​ဖွေ​တွေ့ရှိချက်များနှင့် အခြား စာ​ပေယဉ်​ကျေးမှုအနုပညာ သုတ​ရေးရာများကို စဉ်ဆက်မပြတ် ​ရေးသား​ဖော်ပြခဲ့ပြီး ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် ​ဆောင်းပါး ၃၄ ပုဒ် ​ရွေးထုတ်ကာ ​ဆောင်းပါး​ပေါင်းချုပ်စာအုပ်ကို *မြန်မာ့ဇာတိမာန်အဘိဓာန်* အမည်ဖြင့် ဂုဏ်ထူးစာ​ပေမှ ပုံနှိပ်ထုတ်​ဝေခဲ့သည်။ ပြင်ဦးလွင်မြို့စာ​ပေနှင့်စာနယ်ဇင်းဥက္ကဋ္ဌ၊ မြန်မာနိုင်ငံစာ​ပေနှင့်စာနယ်ဇင်းအဖွဲ့ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ(၁) တာဝန်များ ထမ်း​ဆောင်လျက်ရှိသည်။

၁၉၉၃ ခုနှစ်၊ အမျိုးသားစာပေဆု၊ သုတပဒေသာ (ဝိဇ္ဇာပညာရပ်)ဆုအတွက် တက္ကသိုလ်တင်ခ၏ *မြန်မာ့ဇာတိမာန်အဘိဓာန်* စာအုပ်ကို ဂုဏ်ထူးတိုက်စာပေတိုက်က ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၉၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာနသို့ ပြောင်းရွှေ့ရောက်ရှိခဲ့ပြီး သတင်းနှင့်စာနယ်ဇင်းလုပ်ငန်း ဦးဆောင်ညွှန်ကြားရေးမှူး တာဝန်များ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

မြန်မာ့အလင်း၊ ကြေးမုံ၊ နယူးလိုက်အော့ဖ်မြန်မာ သတင်းစာများ၊ နိုင်ငံတကာသတင်းဂျာနယ်၊ ရွှေမောင်းသံဂျာနယ်၊ နိုင်ငံဂုဏ်ရည်မဂ္ဂဇင်းနှင့် အခြားဂျာနယ်မဂ္ဂဇင်းများတွင် ကဗျာ၊ ဆောင်းပါးများ ရေးသားပြုစုခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  *နဝမတန်း − မြန်မာစကားပြေ*။ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန။

 ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာန မြန်မာစာနှင့် ဘာသာစကားပညာရေးဦးစီးဌာန Archived 28 October 2019 at the Wayback Machine.
တက္ကသိုလ်ဆုမြိုင်(၁၉၁၄-၁၉၈၄)
----------------------------

တက္ကသိုလ်ဆုမြိုင်ဟု ထင်ရှားသော သတင်းစာဆရာ၊ စာရေးဆရာ၊ ကျောင်းဆရာ ဦးဆုမြိုင်ကို ၁၉၁၄ ခု၊ ဇူလိုင်လ ( ၈ ) ရက်နေ့တွင် မကွေးတိုင်း နတ်မောက်မြို့၌ အဖ အထက်တန်း ရှေ့နေကြီး ဦးမင်းဇင်၊ အမိ ဒေါ်ဒေါ်ချစ်တို့က ဖွားမြင်သည်။ မွေးချင်း ( ၁၃ ) ယောက်တွင် သတ္တမမြောက်သား ဖြစ်သည်။
နတ် မောက်မြို့ ဒီပင်္ကရာကျောင်း ဆရာတော်ဦးသောဘိတထံတွင် စတင်ပညာသင်ကြားသည်။ ထို့နောက် ၁၉၂၈ ခုနှစ်တွင် ပျော်ဘွယ်မြို့ အမျိုးသား အထက်တန်းကျောင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ပညာသင်ကြားခဲ့ရာ ၁၉၃၂ ခုနှစ်တွင် ( ၁၀ ) တန်း အောင်မြင်သည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် ပညာဆက်လက်သင်ကြားပြီး ၁၉၃၈ ခုတွင် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ( B.A ) ရရှိခဲ့သည်။
တက္ကသိုလ်တွင် ပညာသင်ကြားနေစဉ် ၁၉၃၆ ခုနှစ်မှစ၍ စာပေနှင့် စာနယ်ဇင်းလောကသို့ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ သူရိယသတင်းစာ သတင်းထောက်၊ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် စစ်ကိုင်းကျောင်းဆောင် သဟာယအဖွဲ့က ထုတ်ဝေသော စစ်ကိုင်းဂုဏ်ရည် မဂ္ဂဇင်း အယ်ဒီတာ စသည်ဖြင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ထို့ နောက်တိုးတက်ရေး၊ နဂါးနီ၊ အိုးဝေ၊ ဘားမားဂျာနယ်တို့တွင် ဆောင်းပါးများကို ရေးသားရင်း ဆယ်သန်းသတင်းစာ၌ အယ်ဒီတာအဖြစ် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဆုမြိုင်၏ ပထမဆုံး စာအုပ်ဖြစ်သော ‘လွတ်လပ်ရေးတိုက်ပွဲ’ အမည်ကို နဂါးနီစာအုပ်အသင်းက ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် မိတ္ထီလာမြို့ အမျိုးသား အထက်တန်းကျောင်း၌ အမျိုးသားကျောင်းဆရာအဖြစ် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်လျက် ၁၉၄၀ ပြည့်ကာလ အတွင်း ‘ရောင်နီ’ ၊ ‘ထောင်ထွက်ကြီး’ စသည့် ဝတ္ထုများကို ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။
တက္ကသိုလ်ဆုမြိုင်သည် တော်စတွိုင်း၏ ဝတ္ထုများကိုလည်း ဘာသာပြန်သည်။ ‘ထူးတဲ့ကိုး’ ၊ ‘နည်း ၁၀၈’၊ ‘နည်း ၉၉’ စသည့် ကျမ်းများကိုလည်း ရေးသားပြုစုခဲ့သည်။ ဦးအာဏ ကလောင်အမည်နှင့် ‘သင့်ဘဝခရီးစဉ်’ အမည်ရှိ စာအုပ်ကိုလည်း ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဦးဆုမြိုင်သည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကာလအတွင်း နတ်မောက်မြို့တွင် အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ဆယ်တန်းကျောင်းကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် နတ်မောက်မြို့၌ပင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းအထိမ်းအမှတ် နိုင်ငံတော် တိုးမြှင့်ကျောင်းကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၈ မှ ၁၉၅၅ ခုနှစ်အထိ ထိုကျောင်း၌ပင် ကျောင်းအုပ်ဆရာကြီး အဖြစ် အမှုထမ်းသည်။
၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် နတ်မောက်မြို့ အရှေ့ပိုင်း ပါလီမန် အမတ်အဖြစ် အရွေးခံရသည်။ ဦးဆုမြိုင်သည် နတ်မောက်မြို့ ဒီပင်္ကာရာ ကျောင်းတိုက် ဆရာတော် ဦးဥတ္တရ ၏ ခမည်းတော်လည်း ဖြစ်သည်။
ဦးဆုမြိုင်သည် ၁၉၈၄ ခု၊ စက်တင်ဘာလ ( ၂၆ ) ရက်၊ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် မကွေးမြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်၌ ဇနီး ဒေါ်သန်းတင်နှင့် သားတစ်ယောက် ကျန်ရစ်သည်။

ကိုးကား
-------
၁၉၅၂ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနုသည် ပြည်တော်သာ ၅နှစ်စီမံကိန်းကို ကြေညာခဲ့သည်။ ပြည်တော်သာစီမံကိန်းသည် တော်ဝင်လယ်သမားများနိုင်ငံအဖြစ် ဖွင့်ဆိုသည်။ ထိုစီမံကိန်းသည် ဦးနု၏ နိုင်ငံရေးပန်းတိုင်ဖြစ်သော ငြိမ်းချမ်းရေး၊ ကြီးပွားချမ်းသာရေးနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာလောကနီတိများကို အခြေခံသော ဒီမိုကရက်တစ်ဆိုရှယ်လစ်နိုင်ငံတော် တည်ထောင်ရေးဖြစ်သည်။ စက်မှုလုပ်ငန်းကို အခြေခံသော စီးပွားရေးတည်ဆောက်ခြင်းသည် ပြည်တော်သာစီမံကိန်း၏ ပင်မဗဟိုအတွေးအခေါ်ဖြစ်ပြီး ကိုလိုနီခေတ် ကုန်ကြမ်းသာ ထုတ်လုပ်သော စီးပွားရေးအခြေအနေကို ပြောင်းလဲရန်ဖြစ်သည်။ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် စက်မှုထွန်းကားရေး မျှတစွာ ဖွံ့ဖြိုးရမည့်ရည်မှန်းချက်လည်း ထားရှိသည်။

အကြံပေးအဖွဲ့
------------

Knappen, Tippetts and Abbott (KTA) Engineering Company ၏ ကြီးကြပ်မှု အောက်တွင် လုပ်ကိုင်သော စီးပွားရေးအကြံပေးအဖွဲ့ Robert R. Nathan Associates မှ စီးပွားရေးပညာရှင်များမှ စီးပွားရေးနှင့် အင်ဂျင်နီယာပိုင်းဆိုင်ရာများကို ရေးဆွဲခဲ့သည်။ ကနဦးပိုင်းတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှ နိုင်ငံခြား ထောက်ပံ့ငွေများနှင့် လည်ပတ်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် အမေရိကန် ကျောထောက်နောက်ခံပေးထားသော ကူမင်တန်တရုတ်ဖြူကျူးကျော်စစ်အပေါ် အငြင်းပွားမှုကြောင့် ထောက်ပံ့မှုများကို ရပ်တန့်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် လက်ကျန်အချိန်များကို ဗမာအစိုးရ၏ ကိုယ်ပိုင်ဘတ်ဂျက်ငွေဖြင့် လည်ပတ်ခဲ့သည်။ KTA သည် အများအားဖြင့် ဆောက်လုပ်ရေးစီမံကိန်းများတွင် အဓိက လုပ်ဆောင်ပြီး စီးပွားရေးကဏ္ဍအတွက် Nathan company မှ Robert Nathan နှင့် ထိုကုမ္ပဏီ၏ အဓိက စီးပွားရေးပညာရှင် Louis Walinsky တို့ကို ဦးဆောင်ရန် ထပ်မံစာချုပ် ချုပ်ခဲ့သည်။ Nathan ကုမ္ပဏီသည် Roosevelt နှင့် Truman အစိုးရတို့နှင့် ခိုင်မာသော ဆက်ဆံရေးရှိပြီး အမေရိကန်အစိုးရ၏ နိုင်ငံ့စာရင်းကိုင်လုပ်ငန်းကို စတင်ထူထောင်ပေးသော စွန့်ဦးတီထွင်သူများဖြစ်ကြသည်။ ထိုကုမ္ပဏီသည် ပြည်တော်သာစီမံကိန်းကဲ့သို့သော လုပ်ငန်းများကို စစ်ပြီးခေတ်နောက်ပိုင်းတွင် ပြင်သစ်၊ ကိုရီးယား၊ အီရန်၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ နိုင်ဂျီးရီးယားနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတို့တွင် လုပ်ဆောင်ဖူးသည့် အတွေ့အကြုံများရှိသည့် ကုမ္ပဏီဖြစ်သည်။

ဆောင်ရွက်ပုံ
------------

KTA ၏ အကြံပေးချက်များသည် ဗမာ့နိုင်ငံ၏ ငွေရေးကြေးရေးအခြေအနေကို အလွန်ပိုတွက်မိသည့် ပြဿနာကို ရင်ဆိုင်ရသည်။ အကြံပေးချိန်တွင် ကိုရီးယားစစ်ပွဲကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံပို့ကုန် မျက်နှာပန်းလှနေချိန်ကို ရေရှည်တည်မြဲမည်ဟု ယူဆပြီး အစီအစဉ်ရေးဆွဲခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ရေရှည်တည်တံ့နိုင်သော ငွေရေးကြေးရေးစနစ်တစ်ခုကို တည်ဆောက်ရန် အရေးကြီးသည့်ကဏ္ဍကို လျော့တွက်ခဲ့သည်။ ပြည်ထောင်စုစိုက်ပျိုးရေးဘဏ်ကို ထူထောင်ပြီး အရင်းအနှီးထုတ်ပေးရန် အစီအစဉ်တချို့ပါသော်လည်း လုံလောက်မှု မရှိခဲ့ချေ။ 

အစီအစဉ်သည် လယ်သမားများကို ငွေကြေးအရင်းအနှီးများ ထုတ်ပေးကာ ကူညီပေးဖို့ ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း ငွေကြေးအင်အား၊ အတတ်ပညာရှင်အင်အားနှင့် နည်းပညာအင်အား မလုံလောက်ခဲ့သည့်အပြင် စီမံခန့်ခွဲ့မှု အားနည်းသောကြောင့် အပြောင်းအလဲကို ဖော်ဆောင်ရန် လုံလောက်သော ထိရောက်မှုမရှိခဲ့ချေ။

ကိုးကား
-------

Fiery dragons : banks, moneylenders and microfinance in Burma, Sean Turnell, 2009
**ပြည့်တန်ဆာ**ဟူသည် လိင်ဆက်ဆံမှုကိစ္စများအတွက် အဖိုးအခ ရယူ၍ လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်သူ လိင်လုပ်သား ဖြစ်သည်။ **commercial sex worker** ဟူ၍လည်းခေါ်သည်။

ပြည်ကြီးတန်ဆာ ဟူသော ပြည့်တန်ဆာဟူသည်မှာ ယဉ်ကျေးသော မြန်မာအသုံးအနှုန်းဖြင့် ခေါ်တွင်စေခဲ့သော (**မိန်းမရွှင်**) (**ညဉ့်ငှက်**)ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ပါဠိအဘိဓာန်တွင် ပြည့်တန်ဆာ ပရိယာယ်ကို (၆)မျိုးပြဆိုရာ **နာဂရသောဘိနိ**ပုဒ်ကို အကြောင်းပြု၍ မြန်မာလိုပြည့်တန်ဆာဟူသည့် ယဉ်ကျေးဖွယ်ရာ ဝေါဟာရဖြစ်ထွန်းလာသည်ဟု ဆိုရပေမည်။ 

**နာဂရံပြည်ကို၊ သောဘိနီ....တင့်တယ်စေတတ်၏။ (သို့) တန်ဆာဆင်တတ်၏။ ဣတိ...ထို့ကြောင့် နာဂရံဘိနီ ...ပြည့်တန်ဆာမည်၏ဟု ဝိဂြိုဟ်ပြုကြသည်။** ယနေ့ခေတ်တွင် **ဇိမ်မယ်၊ အပြာမယ်** ဟူသော ဝေါဟာရသစ်ဖြင့် ရန်ကုန်မြို့လူထုက အသိအမှတ်ပြုရ သကဲ့သို့ ယဉ်ကျေးခြင်း မပြည့်တင်းဘဲ အဓိပ္ပာယ်လည်း မငုံမိချေ။ မြန်မာမင်းများ အုပ်ချုပ်ပုံစာတမ်း၌ ဤသို့ အရေးတယူ ဖော်ပြထားကြောင်း တွေ့ရပေသည်။ (ရတနာပုံခေတ် ရှေ့ရုံးတော် အရာရှိတို့ ဆောင်ရွက်ရသော ဝတ္တရားများတွင် ပြည့်ကံကျွေး သွေးမစွန်း၊ စဏ္ဍာဠ၊ အစုများမှာ နေရာတကျရှိအောင် ဆောင်ရွက်ဆင့်ဆိုရသော အမှုထမ်းလည်း ပါရှိလေကြောင်း သိရှိရသည်။ 

**ပြည့်ကံကျွေး** ဆိုသည်မှာ ဤနေရာ၌ ပြည့်တန်ဆာမကို ဆိုလိုသည်။ ပြည့်တန်ဆာဆိုသည်မှာလည်း နှစ်မျိုးနှစ်စား ရှိသေးသည်။ ပထမမျိုးမှာ သတ်မှတ်ထားသောနေရာတွင် ပြည့်တန်ဆာဟူ၍ အတိအလင်း ထင်ရှားစွာ ပြည့်တန်ဆာ လုပ်သူဖြစ်သည်။ ဒုတိယ အမျိုးအစားမှာ သတ်မှတ်ထားသောနေရာတွင် မနေဘဲ မြို့တွင်း၊ ရွာတွင်းမှာနေပြီး မထင်မရှား ပြည့်တန်ဆာလုပ်သူ အားလုံးကို ဆိုလိုသည်။ သတ်မှတ်နေရာတွင် အထင်အရှား ပြည့်တန်ဆာလုပ်သူကို **ဇိမ်မယ်** ဟူ ၍၎င်း၊ **မိန်းမသွမ်း** ဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်ဝေါ်၍ သတ်မှတ်ထားသောနေရာတွင် မနေဘဲ တိတ်တိတ်ပုန်း ပြည့်တန်ဆာလုပ်၍ ၍ငွေရှာသော မိန်းမများကို **ကွိတ်** ဟူ၍လည်းကောင်း၊ **မိန်းမပေါ့** ဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ 

ပြည့်တန်ဆာ အလုပ်သည်လည်း စီးပွားရေးကြပ်တည်းသဖြင့် ယခုမှ ပေါ်ပေါက်လာသော အလုပ်မဟုတ်ဘဲ၊ အလွန်ရှေးကျသော ခေတ်အခါကပင် ကမ္ဘာ့အနှံ့အပြား၌ တည်ရှိခဲ့သော အလုပ်မျိုးဖြစ်ပေသည်။ သို့သော် ကျေးလက်တောရွာတို့၌ကား ပြည့်တန်ဆာလုပ်ငန်းကို မတွေ့ရပေ။ ဆိုးရွားလှသော ဂျပန်ခေတ်ကာလပင် တောရွာဒေသများ၌ ပြည့်တန်ဆာများ မရှိသလောက် ရှားပါးခဲ့သည်။ ယင်းသို့ဖြစ်ရခြင်းမှာ မြန်မာတို့ ကိုးကွယ်သော ဘာသာတရား၏ အဆုံးအမကြောင့်၎င်း၊ မိသားစုစိတ်ဓာတ်၊ ဆွေမျိုးဉာတိစိတ်ဓာတ် စသည်တို့ မွေးမြူနိုင်ခဲ့ပြီး ပေါင်းသင်းဆက်ဆံမှု ကောင်းကြသဖြင့်၎င်း၊ အဝတ်အစား လော်လည်မှုကင်းပြီး ရိုးသားစွာ နေတတ်ကြသော ဓလေ့ကြောင့်၎င်း ဖြစ်တန်ရာ၏။

အမ်စတာဒမ်၌ ဈေးစကားပြောနေသည့် ပြည့်တန်ဆာတစ်ဦးအား တွေ့ရစဉ်

ကိုးကား
-------

1. ↑  သန်းထွန်း(လှည်းကူး) ရေး ဂျပန်ခေတ် ရန်ကုန်ဆောင်ကြာမြိုင်မှတ်တမ်းနှင့် သမိုင်းပုံရိပ်၊ ၂၀၁၈၊ ဒီဇင်ဘာ၊ စာ -၅၇
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

အရှင်ဥပဝါဏထေရ်၏ လျှောက်ထားချက်အရ "အဇ္ဈတ္တိကာယတန ၆-ပါးနှင့် ဗဟိဒ္ဓါယတန ၆-ပါးတို့ ပေါင်းဆုံရာ၌ ဗဟိဒ္ဓါယတနတို့ကို (ဉာတပရိညာဖြင့်) ထင်ထင်ရှားရှား သိနေ၏၊ ဗဟိဒ္ဓါယတနတို့၌ တပ်မက်မှုရာဂကိုလည်း ထင်ထင်ရှားရှား သိနေ၏၊ ငါ၏ အဇ္ဈတ္တသန္တာန်၌ အာရုံ ၆-ပါးတို့၌ တပ်မက်မှု ရာဂ" ရှိနေ၏-ဟု (ဉာတပရိညာဖြင့်) သိနေ၏၊

ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းတော်သည် အဇ္ဈတ္တိကာယတနနှင့် ဗဟိဒ္ဓါယတနတို့ ပေါင်းဆုံရာဝယ် ဗဟိဒ္ဓါယတနတို့ကို ထင်ထင်ရှားရှား သိနေ၏၊ ဗဟိဒ္ဓါယတနတို့၌ တပ်မက်မှုရာဂါကို (ကိလေသာမရှိတော့သဖြင့်) ထင်ထင်ရှားရှား ဖြစ်နေသည်ကို မသိတော့၊ မိမိသန္တာန်၌လည်း ရာဂမရှိတော့ဟု သိနေ၏-ဤသည်ကား သန္ဒိဋ္ဌိက, အကာလိက, ဧဟိပဿိက, ဩပနေယိက, ပစ္စတ္တံ ဝေဒိတဗ္ဗ ဝိညူဟိ ဖြစ်သော တရား ပေတည်း"ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -သံ၊၂၊၂၆၈-၉။ သံ၊မြန်၊၂၊၂၆၀-၃။ သံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၅။ သံ၊ဋီ၊၂၊၂၉၃။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ သဠာယတနဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-သဠာယတနသံယုတ္တ၊ (၇)၂-မိဂဇာလဝဂ္ဂ၊ အဋ္ဌမသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
ဥပနိသာသုတ် နှင့် မရောထွေးပါနှင့်။

| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

(၄)သုတ် ရှိပါသည်။ ဥပနိသာသုတ်ဟုလည်း ရှိသေး၏

ဤကား ရုပ်, ဤကား ရုပ်၏အကြောင်း, ဤကား ရုပ်၏ချုပ်ခြင်း-ဟုသိသူ ဤအတူ ဝေဒနာ, သညာ, သင်္ခါရ, ဝိညာဏ်တို့ကို ယုံမှားမရှိ သိမြင်သောပုဂ္ဂိုလ်၏ အာသဝေါတရားတို့ ကုန်ခြင်းဖြစ်၏ဟု ဟောတော်မူ၏၊ မသိမမြင်သူအား အာသဝေါ တရားတို့ကုန်၏ဟု ဟောတော်မမူဟု ဘုရားရှင်က ရဟန်းတို့အား ဟောတော်မူပြီးလျှင် (၁)ခယဉာဏ၊ (၂)ဝိမုတ္တိ၊ (၃)ဝိရာဂ၊ (၄)နိဗ္ဗိဒါ၊ (၅)ယထာဘူတဉာဏဒဿန၊ (၆)သမာဓိ၊ (၇)သုခ၊ (၈)ပဿဒ္ဓိ၊ (၉)ပီတိ၊ (၁၀)ပါမောဇ္ဇ (၁၁)သဒ္ဓါ၊ (၁၂)ဒုက္ခ၊ (၁၃)ဇာတိ၊ (၁၄)ဘဝ၊ (၁၅)ဥပါဒါန်၊ (၁၆)တဏှာ၊ (၁၇)ဝေဒနာ၊ (၁၈)ဖဿ၊ (၁၉)သဠာယတန၊ (၂၀)နာမရူပ၊ (၂၁)ဝိညာဏ၊ (၂၂)သင်္ခါရ၊ (၂၃)အဝိဇ္ဇာ-ဟူသော ရှေ့တရား၏ အကြောင်း "ဥပနိသ"ကား နောက်တရားဖြစ်၏ "ပဋိလောမအားဖြင့်၎င်း၊ (၁)အဝိဇ္ဇာ၊ (၂)သင်္ခါရ၊ (၃)ဝိညာဏ၊ (၄)နာမရူပ၊ (၅)သဠာယတန၊ (၆)ဖဿ၊ (၇)ဝေဒနာ၊ (ဂ)တဏှာ၊ (၉)ဥပါဒါန၊ (၁၀)ဘဝ၊ (၁၁)ဇာတိ၊ (၁၂)ဒုက္ခ၊ (၁၃)သဒ္ဓါ၊ (၁၄)ပါမောဇ္ဇ (၁၅)ပီတိ၊ (၁၆)ပဿဒ္ဓိ၊ (၁၇)သုခ၊ (၁၈)သမာဓိ၊ (၁၉)ယထာဘူတဉာဏဒဿန၊ (၂၀)နိဗ္ဗိဒါ၊ (၂၁)ဝိရာဂ၊ (၂၂)ဝိမုတ္တိ၊ (၂၃)ခယေဉာဏ-ဟု အနုလောမ "ဥပနိသ" ရှေ့တရားသည် နောက်တရား၏ ဥပနိသဖြစ်ပုံကို၎င်း တောင်ထိပ်၌မိုးရွာသော ဥပမာဖြင့် အကျယ်အားဖြင့် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌-အဿုတဝန္တပုထုဇဉ်၏ ဝိညာဏာဒိဝဋ္ဋပူရဏဖြစ်ပုံနှင့် သုတဝန္တ ကလျာဏပုထုဇဉ်၏ ပုထုဇဉ်ဘဝ ဝိမုတ္တိသာဂရကိုပြည့်စေ၍ တည်ပုံ, အထက်ပါဓမ္မတို့၏ အဖွင့်များကို လေ့လာနိုင်ပါသည်။

---

သီလပျက်စီးသော ဒုဿီလပုဂ္ဂိုလ်အား အဝိပ္ပဋိသာရအကြောင်း ပျက်စီး၏။ အဝိပ္ပဋိသာရမရှိ အကြောင်းပျက်စီးသည်ရှိသော် ပါမောဇ္ဇ, ပီတိ, ပဿဒ္ဓိ, သုခ, သမ္မာသမာဓိ, ယထာဘူတဉာဏဒဿန, နိဗ္ဗိဒါဝိရာဂ, ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿန-တို့တွင် ရှေးရှေးဓမ္မတို့မရှိခဲ့လျှင် နောက်နောက်ဓမ္မတို့၏ အကြောင်းပျက်စီးပုံကို သစ်ပင်ဥပမာဖြင့် ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် အကျယ်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

---

အထက်သုတ်အတိုင်း ရဟန်းတို့အား အရှင်သာရိပုတ္တရာ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

---

အထက်သုတ်အတိုင်း အရှင်အာနန္ဒာထေရ်က ရဟန်းတို့အား ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -သံ၊၁၊၂၆၇-၉။ သံ၊မြန်၊၁၊၂၅၂-၅။ သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၄၉-၅၂။ သံ၊ဋီ၊၂၊၆၃-၈။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ နိဒါနဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-နိဒါနသံယုတ္တ၊ ၃-ဒသဗလဝဂ္ဂ၊ တတိယသုတ်။
2. ↑  -အံ၊၃၊၂၅၉-၂၆၀။ အံ၊မြန်၊၃၊၂၆၀-၁။ အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၈၇။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ဒသကနိပါတ၊ ပဌမပဏ္ဏာသက၊ ၁-အာနိသံသဝဂ္ဂ၊ တတိယသုတ်။
3. ↑  -အံ၊၃၊၂၆၀-၁။ အံ၊မြန်၊၃၊၂၆၁။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ... စတုတ္ထသုတ်။
4. ↑  -အံ၊၃၊၂၆၁-၂။ အံ၊မြန်၊၃၊၂၆၂-၃။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ... ပဉ္စမသုတ်။
5. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အရှင်ဥပဝါဏမထေရ်၏ လျှောက်ထားချက်အရ "ဥပဝါဏ ... ဒုက္ခကို ဖဿဟူသော အကြောင်းတရားကို စွဲ၍ဖြစ်သောတရားဟု ငါဘုရား ဟောတော်မူ၏၊ ဤသို့ပြောဆို သူသည် ငါဘုရားဟောတော်မူသည့်အတိုင်း ပြောဆိုသူမည်၏၊ ငါဘုရားကိုစွပ်စွဲရာလည်း မရောက်၊ ငါဘုရား၏တရားကို အစဉ်လိုက်၍ ပြောဆိုရာလည်း ရောက်၏။ အကြောင်းနှင့် တကွ အယူသို့ကျရောက်ခြင်းသည် ပညာရှိတို့ကဲ့ရဲ့ဖွယ် တစုံတခုသို့လည်း မရောက်နိုင်၊ ဥပဝါဏ... ဒုက္ခကို ကိုယ်တိုင်ပြုအပ်၏-ဟု ပညတ်သော သမဏဗြာဟ္မဏများ၊ ဒုက္ခကို သူတပါးတို့သည် ပြုအပ်၏-ဟု ပညတ်သော သမဏ ဗြာဟ္မဏများ၊ ဒုက္ခကို ကိုယ်တိုင်လည်း ပြုအပ်၏, သူတပါးတို့လည်း ပြုအပ်၏-ဟု ပညတ်သော သမဏဗြာဟ္မဏများ၊ ဒုက္ခကို ကိုယ်တိုင်ပြုအပ်သည်လည်း မဟုတ်, သူတပါးတို့ပြုအပ်သည်လည်းမဟုတ် အကြောင်းကင်း၍ဖြစ်၏ဟု ပညတ်သော သမဏဗြာဟ္မဏများ ထိုသမဏဗြာဟ္မဏတို့သည် ဖဿကိုထား၍ ခံစားကြကုန်လတ္တံ့ ဟူသော ဤအကြောင်းမျိုးသည် မရှိ"ဟု အကျယ်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

---

အရှင်ဥပဝါဏမထေရ်၏ လျှောက်ထားချက်အရ "ဝိဇ္ဇာဖြင့် စရဏဖြင့် ဝိဇ္ဇာ စရဏဖြင့် ဝဋ်ဒုက္ခ၏အဆုံးကို ပြုနိုင်သည်ဖြစ်ငြားအံ့၊ ဤသို့ဖြစ်လျှင် ပြင်းစွာစွဲလမ်းမှု ဥပါဒါန်ရှိသည်ဖြစ်၍ သာလျှင် ဝဋ်ဒုက္ခဆုံး၏အဆုံးကို ပြုနိုင်သည်ဖြစ်ရာ၏၊ ဝိဇ္ဇာ စရဏမရှိဘဲ ဝဋ်ဒုက္ခ၏အဆုံးကို ပြုနိုင်သည်ဖြစ်လျှင် ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်သည် ဝဋ်ဒုက္ခ၏ အဆုံးကို ပြုနိုင်သည်ဖြစ်ရာ၏၊ ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်သည် ဝိဇ္ဇာစရဏနှင့် ကင်း၍ဖြစ်၏။ စရဏနှင့် မပြည်စုံသူသည် အမှန်သဘောကို (မဂ်ဉာဏ်ဖြင့်) မသိ, မမြင်နိုင်၊ စရဏနှင့် ပြည့်စုံသူသည်သာ အမှန်သဘောကို (မဂ်ဉာဏ်ဖြင့်) သိနိုင် မြင်နိုင်၏၊ အမှန်သဘောကို (မဂ်ဉာဏ်ဖြင့်) သိနိုင်, မြင်နိုင်သူသည်သာ ဝဋ်ဒုက္ခ၏အဆုံးကို ပြုနိုင်၏"ဟု အရှင်သာရိပုတ္တရာ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

(ထေရ၊၂၅၆။ အပ၊၁၊၇၈။ ထေရ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၉၃-၉။ အပ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၈-၉။)

ကိုးကား
-------

1. ↑  -သံ၊၁၊၂၇၆-၇။ သံ၊မြန်၊၁၊၂၆၂-၃။ သံ၊ဋီ၊၂၊၇၁။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ နိဒါနဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-နိဒါနသံယုတ္တ၊ ၃-ဒသဗလဝဂ္ဂ၊ ဆဋ္ဌသုတ်။
2. ↑  -အံ၊၁၊၄၈၂-၃။ အံ၊မြန်၊၁၊၄၉၆-၇။ အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၅၁-၂။ အံ၊ဋီ၊၂၊၃၅၁။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ စတုက္ကနိပါတ၊ စတုတ္ထပဏ္ဏာသက၊ (၁၈)၃-သဉ္စေတနိယဝဂ္ဂ၊ ပဉ္စမသုတ်။
3. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
**ဥပဝါနထေရ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်၏။

ဘဝဇာတ်ကြောင်း
-------------

### တံခွန်အလှူပြုခြင်း

ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရားလက်ထက်တွင် ဖြစ်၏။ ဥပဝါနထေရ်သည် ဟံသာဝတီအမည်ရှိသည့် မြို့တွင် သူခစားအမှုလုပ် ဖြစ်၏။ ပဒုမုတ္တရမြတ်စွဘုရားသည် ပရိနိဗ္ဗာန်စံဝင်သောအခါ လူတို့သည်လည်းကောင်း၊ နတ်တို့သည်လည်းကောင်း မြတ်စွဘုရား၏ ဓာတ်တော်များကို စေတီပုထိုးတည်ရန် ပြုလုပ်နေကြ၏။ ထိုသို့ ပြုလုပ်နေသည်ကို ဥပဝါနထေရ်သည် မြင်၏။

ထို့နောက် ဥပဝါနထေရ်သည် လျှော်ဖွပ်ထားသော အပေါ်ရုံပုဆိုးကို တံခွန်ပြုလုပ်ကာ ကောင်းကင်သို့ ပစ်တင်၏။ ထိုအခါ အဘိသမ္မတအမည်ရှိသည့် နတ်စစ်မှူးသည် တံခွန်ကို ယူကာ ကောင်းကင်၌ ဆောင်သွား၏။ ထိုအခါ တံခွန်သည် လေထဲ၌ တဖျပ်ဖျပ်လွန့်လူးနေသည်ကို ဥပဝါနထေရ်မြင်ရသဖြင့် လွန်ကဲစွာ ရွှင်မြူးဝမ်းမြောက်ခြင်း ဖြစ်ပေါ်၏။

### တံခွန်လှူရခြင်း၏ အကျိုးကျေးဇူး

ထို့နောက် ဥပဝါနထေရ်သည် ရဟန်းတစ်ပါးထံသို့ ချဉ်းကပ်ကာ တံခွန်လှူရခြင်း၏ အကျိုးကို မေး၏။ ထိုအခါ ရဟန်းသည် ဥပဝါနထေရ်ဖြစ်သည့် သူခစားအား အင်္ဂါလေးပါးရှိသော သူရဲ၊ ခြောက်သောင်းသော တရိယ၊ ခါးသေး ရင်ချီသော ရှစ်သောင်းခြောက်ထောင်သော မိန်းမများ တို့သည် သင့်အား ခြံရံလတ္တံ့။ ထို့ပြင် ကမ္ဘာသုံးသောင်းပတ်လုံး နတ်ပြည်တွင် စံရလတ္တံ့။ သိကြားမင်းအဖြစ်ကို အကြိမ်ရှစ်ဆယ် ရလတ္တံ့။ အကြိမ်တစ်ထောင် စကြဝတေးမင်းဖြစ်လတ္တံ့။ ပဒေသရာဇ်မင်းအဖြစ်မူ မရေတွက်နိုင်အောင် ဖြစ်လတ္တံ့ဟု မိန့်တော်မူ၏။

ထို့နောက် ကမ္ဘာတစ်သိန်းအထက်တွင် ပွင့်တော်မူမည့် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထံတွင် ရဟန်းပြု၍ ဥပဝါန အမည်ဖြင့် ရဟန်းဖြစ်မည်ဟု မိန့်တော်မူ၏။

ထိုကဲ့သို့ ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကမ္ဘာတစ်သိန်းထက်တွင် တံခွန်ကို လှူခဲ့သည့်အ ကျိုးကြောင့် ဥပဝါနထေရ်သည် ထိုအချိန်မှစကာ အပါယ်လေးဘုံသို့ လုံးဝမကျရောက်ခဲ့ရပေ။

### ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားလက်ထက်

ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားလက်ထက်တွင် ဥပဝါန အမည်ဖြင့် ရဟန်းပြုတော်မူ၏။ ဥပဝါနထေရ်သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4  *ထေရာပဒါန်ပါဠိတော်၊ သုဘူတိဝဂ်*။
ရေမြင်း (ငါး)
-------------

ပါဏဗေဒအလိုအားဖြင့် ဟစ်ပိုကမ်းပတ် အန်တိုကိုရမ်ခေါ် 
ရေမြင်းကို တစ်ခါတစ်ရံ ရေ နဂါးဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ထို 
ငါးသည် ဆင်နတ်သီးဒီးမျိုးရင်းတွင် ပါဝင်လေသည်။ ရေမြင်း 
သည် ထူးခြားသည့် ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသော ငါးကလေးဖြစ်သည်။ 
မြင်းကလေးတစ်ကောင်၏ ဦးခေါင်းနှင့် ထိုငါးကလေး၏
ဦးခေါင်းသည် တူသဖြင့် ယင်းအားရေမြင်းဟု အမည်ပေးကြခြင်း 
ဖြစ်သည်။ အပူပိုင်းနှင့် သမပိုင်းဒေသရှိ ပင်လယ်သမုဒ္ဒရာများ 
တွင် ရေမြင်းမျိုးစိတ်ပေါင်း လေးဆယ်ခန့် ရှိသည်ကို တွေ့ရ 
သည်။

ရေမြင်း၏ကိုယ်လုံးသည် နဂါး၏ကိုယ်နှင့် တူခြင်းကြောင့် 
ရေနဂါးဟုလည်း ခေါ်ဝေါ်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ကိုယ်ပေါ်၌ အရိုး 
ကဲ့သို့ မာကျောသော အခွံနှင့် ဆူးများရှိသည်။ ရေမြင်း၌ ရှည် 
လျားသော နှုတ်သီးနှင့် အဖျား၌ သေးငယ်သောပါးစပ် ရှိသည်။ 
ထို့ပြင် ရေမြင်း၌ စူ၍ထွက်နေသော မျက်စိများလည်း ရှိသည်။ 
ရေမြင်း၏ အရွယ်သည် နှစ်လက်မမှ နှစ်ပေအထိ ရှည်၍ 
သွယ်ပြောင်းသောအမြီးဖြင့် ရေထဲ၌ ပေါက်သော ပင်လယ် 
ကျောက်ပွင့်အပင်များတွင် ရစ်ပတ်ကာ မတ်မတ်နေတတ်သည်။ 
အမြီး၌ ဆူးတောင်မရှိချေ။ ကျောဆူးတောင်၊ ရင်ဆူးတောင်များ 
ဖြင့်သာ ကူးလူးသွားလာသည်။ ရေကူးမသန်ချေ။ အင်္ဂလန်ပြည် 
လန်ဒန်မြို့ တိရစ္ဆာန်ဥယျဉ်အတွင်း၌ ထိုကဲ့သို့ ထူးခြားသော 
တိရစ္ဆာန်များကို မွေးမြူရန် အထူးပြုလုပ်ထားသည့် ကန်များ 
ရှိသည်။ အဖိုသည် မိမိအမြီးအောက်ဘက်၌ ရှိသော အိတ်ထဲ 
တွင် ဥများကို သယ်ယူကာ ထိုအိတ်ထဲ၌ပင် သားပေါက်စေ 
သည်။ ရေမြင်း၏ အရောင်၊ ဆူးနှင့် အခွံမာများသည် မှော်ပင် 
များနှင့် တူသဖြင့် ယင်းအား ရုတ်တရက် မမြင်နိုင်ချေ။
ရေမြင်းသည် အနီးအနား၌ ဖြတ်သန်းသွားလာသော ရေ 
သတ္တဝါငယ်ကလေးများနှင့် အခြားငါးမျိုးများ၏ ဥများကို 
စုပ်ယူ၍ စားသောက်လေသည်။ ကင်းဝန်မင်းကြီးသည် မြန်မာ 
သက္ကရာဇ် ၁၂၃၆ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံသို့ သံတော်အရာရှိ
ကြီးအဖြစ် သွားရောက်စဉ်အခါ ပါရစ်မြို့ရှိ ဗူးလွန်ဥယျာဉ်သို့ 
အလှည့်အပတ် အကြည့်အရှု သွားရောက်သည့်အကြောင်း 
ပြင်သစ်နိုင်ငံသွား နေ့စဉ်မှတ်တမ်းစာတမ်းတွင် ဖော်ပြရာ၌-
*.၎င်းဥယျာဉ်အတွင်း တိုက်ကြီးတစ်ခုနှင့် လှောင်၍* 
မွေးထားသည့် ငါးအမျိုးမျိုးများကို တွေ့မြင်ရသည်မှာ အရှည် 
တစ်ညိ|ုခန့် တစ်ထွာခန့် နဂါးရုပ်ငယ်ကဲ့သို့ ကျောက်ကုန်းလယ် 
တွင် ဆူးတောင်ကို လှုပ်လျက်၊ ဥက္ခောင်းကို အထက် အမြီးကို 
အောက်ထား၍ ရေထဲတွင် မတ်ရပ်သွားသည့် ရေမြင်းခေါ်သည့် 
ငါး၊ .ဆိုခဲ့သည့် ရေတိရစ္ဆာန်မျိုးများတွင် ရေမြင်းခေါ်သည့် 
တိရစ္ဆာန်ကို ငါတို့မြန်မာနိုင်ငံ ရွှေတိုက်တွင် နဂါးသေခြောက် 
အမှတ်အသားနှင့် တွေ့မြင်ဖူးသည်။*ဟု ရေမြင်းအကြောင်း* 
ပါရှိလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁)
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

အမှု—**ဆွမ်းစားသောရဟန်းအနီး၌ သောက်ရေ-ယပ်ခတ်မှုဖြင့် ပြုစုခြင်း။** 

အမှုသည်—**အမတ်ကတော်ဟောင်း ဘိက္ခုနီ။**

အမတ်နှင့် ကတော်ဟောင်း
---------------------

သာဝတ္ထိမြို့၌ အမတ်ကြီးတစ်ယောက်သည် ရဟန်းပြုလုပ် သွားသဖြင့် အမတ်ကတော်လည်း ဘိက္ခုနီပြုလုပ် သွားလေသည်၊ တစ်နေ့သ၌ အမတ်ဟောင်း ရဟန်းသည် အမတ်ကတော်ဟောင်း ဘိက္ခုနီထံမှာ ဆွမ်းစားနေစဉ် ကတော်ဟောင်း ဘိက္ခုနီသည် လက်တဘက်ဖြင့် သောက်ရေခွက်ကိုကိုင်၍ လက်တဘက်ဖြင့် ယပ်ခတ်ပေးနေ၏၊ ထိုသို့ ပြုစုနေရင်း(ရှေးဟောင်းနှောင်း ဖြစ်တွေကို တွေးမိကာ) "ဟိုတုန်းကလဲ အရှင်ဘုရား ထမင်းစားနေပလားဆို ဒီလိုဘဲ ပြုစုခဲ့ရတယ်နော်"ဟုပြောလေရာ, "ဟင်းဟင်းမတော်ဘူး, ဒီလိုစကားတွေ မပြောနှင့်" ဟု တားမြစ်ငေါက်ငမ်း လေသော်...အောင်မ, ဟိုတုန်း ကတော့ငါ့ကို ဟိုလိုပြု ဒီလိုပြုနှင့် ပြုချင်တိုင်းပြုခဲ့ပြီးတော့, အခုမှဒီစကား ကလေးကိုမခံနိုင်ဘူးလား" ဟု ပြောပြောဆိုဆို ကိုင်ထားသောရေခွက်ကို ထိပ်ပေါ်ပစ်ချ၍ ယပ်တောင်နှင့် ရိုက်လေတော့သတည်း၊ ထိုသို့ဖြစ်ပုံကို အခြားဘိက္ခုနီတို့က ကဲ့ရဲ့ကြ၍ ဘုရားရှင်သိတော်မူသောကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။

သိက္ခာပုဒ်
----------

ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ဘိက္ခုဿ ဘုဉ္ဇန္တဿ ပါနီယေန ဝါ ဝိဓူပနေန ဝါ ဥပတိဋ္ဌေယျ, ပါစိတ္တိယံ။

မြန်မာပြန်
----------

အကြင်ဘိက္ခုနီသည် ဆွမ်းစားနေသောရဟန်း၏ အနီး၌ သောက်ရေဖြင့် သော်လည်းကောင်း, ယပ်ဖြင့်သော်လည်းကောင်း, တည်နေ့အံ့၊ (သောက်ရေ ယပ်ခတ်မှုဖြင့် ပြုစုလုပ်ကျွေးအံ့၊) ထိုဘိက္ခုနီမှာ ပါစိတ်အာပတ် သင့်၏။

မှတ်ချက်
--------

ဤသိက္ခာပုဒ်၏ ဝတ္ထုကြောင်း၌ ရိုက်နှက်မှုပါသော်လည်း ရိုက်နှက်မှုသည် ဤသိက္ခာပုဒ်နှင့် မဆိုင်၊ ရေ-ယက်တက်ရည်-နွားနို့ စသော အရည်ဖြင့်လည်းကောင်း, ယပ်ဖြင့်လည်းကောင်း, ပြုစုမှုသာဆိုင်၏။ ဘိက္ခုနီက ဘိက္ခုကို ပုတ်ခတ်ရိုက်နှက်လျှင် ဒုက္ကဋ်အာပတ်သင့်၏။ (ဘိက္ခုနီခန္ဓက)။

ကိုးကား
-------

1. ↑  အရှင်ဇနကာဘိဝံသ (၁၉၉၆)။ *ဘုရားဥပဒေတော်ကြီး*။
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

အမှု—**သံဃာ့အထံမှ ဝုဋ္ဌာပန သမ္မုတိ မရဘဲ ဥပဇ္ဈာယ် ဆရာမ ပြုလုပ်မှု။** 

အမှုသည်—**ဘိက္ခုနီအများ။**

ကဲ့ရဲ့ ခံရခြင်း
---------------

တဆယ့်နှစ်ဝါရသော်လည်း သံဃာ့အထံမှ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ လုပ်ဖို့ရန် "ဝုဋ္ဌာပန သမ္မုတိ" မရသေးဘဲ ဥပဇ္ဈာယ်လုပ်၍ ဘိက္ခုနီပြုပေးကြသဖြင့် သူတို့ ကိုယ်တိုင်က ဘိက္ခုနီ ဝါများသလောက် ဝိနည်းနားမလည်သေးရကား သူတို့၏ တပည့်များလည်း အပ်-မအပ်ကို နားမလည်ကြ၍ အခြားဘိက္ခုနီတို့က ဆရာကို ကဲ့ရဲ့ကြသဖြင့် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။

သိက္ခာပုဒ်
----------

ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ပရိပုဏ္ဏဒွါဒသဝဿာ သံဃေန အသမ္မတာ ဝုဋ္ဌာပေယျ, ပါစိတ္တိယံ။

မြန်မာပြန်
----------

တဆယ့်နှစ်ဝါပြည့်သော်လည်း သံဃာ့အထံမှ ဝုဌာပန သမ္မုတိ မရသေးဘဲ ဥပဇ္ဈာယ်လုပ်၍ ဘိက္ခုနီပြုပေးသော ဘိက္ခုနီမှာ ပါစိတ် အာပတ် သင့်၏။

မှတ်ချက်
--------

ဘိက္ခုနီတို့သည် ၁၂-ဝါရ၍ ဥပဇ္ဈာယ် ဆရာ လုပ်လိုသောအခါ သံဃာ့ထံ၌ ဝုဋ္ဌာပန သမ္မုတိ (ဥပဇ္ဈာယ်လုပ်နိုင်သော သမ္မုတိ)ကို တောင်းရသေး၏။ ထိုသို့ တောင်းသောအခါ သံဃာက သူ၏ဝိနည်း နားလည်မှု ရှိ-မရှိကို စဉ်းစား၍ ဆရာလုပ်လောက်သော အရည်အချင်း ရှိမှ ဝုဋ္ဌာပနသမ္မုတိပေးရ၏၊ ထိုသမ္မုတိရသူမှသာ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ လုပ်နိုင်သည်။ 

ဘိက္ခုနီများလည်း ဥပဇ္ဈာယ် လုပ်ချင်တိုင်း မလုပ်ရ, ၁-ဆယ်ဝါရ ပြီးခြင်း, ၂-ဒွေမာတိကာကို အကျယ်ဖွင့်ပြသော ဝိဘင်း ၂-ဖြာကို နားလည်ခြင်း, ၃-ရဟန်းခံ သိမ်သမုတ်စသော ကံကြီးကံငယ် လုပ်ထုံးကို နားလည်ခြင်း, ၄-မဟာဝါ စူဠဝါခန္ဓကတို့၌ လာသော သိက္ခာပုဒ်များကို နားလည်ခြင်း, ၅-နာမ်တရား ရုပ်တရားကို ခွဲခြားဟောပြနိုင်ခြင်း ဤဂုဏ်အင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသူမှသာ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ (ကျောင်းထိုင် ဘုန်းကြီး)လုပ်နိုင်၏။ ထိုသို့ မပြည့်စုံသေးလျှင် ကျောင်းထိုင်ဘုန်းကြီး မလုပ်ရသေး၊ ထိုဂုဏ်အင်္ဂါနှင့် ပြည့်စုံသော ဆရာ တစ်ပါးပါးကို မှီခို၍ နေရသည်။ 

[ဆောင်] ဆယ်ဝါပြည့်တင်း, ဝိဘင်းနှစ်ဖြာ, ကမ္မာကမ္မ, ခန္ဓကပုဒ်, နာမ်ရုပ်ပိုင်ပိုင်, ဟောပြနိုင်, ကျောင်းထိုင် ငါးအင်္ဂါ။

ကိုးကား
-------

1. ↑  အရှင်ဇနကာဘိဝံသ (၁၉၉၆)။ *ဘုရားဥပဒေတော်ကြီး*။
**ပရိယတ္တိ** သည် အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ Onalaska တွင် တည်ရှိသည့် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာဆိုင်ရာ အကျိုးအမြတ်မယူသည့်အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ယင်းသည် စာအုပ်များထုတ်ခြင်း၊ ဖြန့်ဝေခြင်း၊ ရောင်းချခြင်း၊ လှူဒါန်းခြင်း၊ တရားဓမ္မများသင်ကြားမှု မီဒီယာများတွင် ကူညီခြင်း စသည်တို့ကို လုပ်ဆောင်လျက် ရှိသည်။ ၎င်းအဖွဲကို "မြောက်အမေရိက၏ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာလေ့လာသူများအတွက် စာအုပ်များထောက်ပံ့ရာ" ဟု Tricycle: The Buddhist Review က ဆိုခဲ့သည်။

ပရိယတ္တိစာအုပ်တိုက်မှ စာအုပ်ပေါင်း ၉၀၀ နီးပါးကို ထုတ်ဝေပြီး ဖြစ်သည်။ ပရိယတ္တိသည် ၎င်း၏ ဝဘ်ဆိုက်မှတစ်ဆင့် အခမဲ့ဝန်ဆောင်မှုများစွာကိုလည်း အထောက်အပံ့ပေးထားသည်။ ၎င်းတို့တွင် ပရင့်မထုတ်ရသေးသည့် စာအုပ်များ၊ ပို့ကဒ်များနှင့် "နေ့စဉ် ဗုဒ္ဓ၏ ဩဝါဒစကားများ" ကို အီးမေးဖြင့် ပို့ခြင်း စသည်များကို လုပ်ဆောင်ပေးလျက်ရှိသည်။

ပရိယတ္တိသည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတွင် အခြေစိုက်သည့် ဗုဒ္ဓစာပေထုတ်ဝေရေးအဖွဲ့ (BPS) မှ ထုတ်ဝေသည့် စာအုပ်များ၊ လန်ဒန်အခြေစိုက် ပါဠိစာပေအဖွဲ့ (PTS) မှ ထုတ်ဝေသည်များနှင့် ပိဋကတ်သုံးပုံကို မြောက်အမေရိကတွင် ပြန်လည်ထုတ်ဝေသည့် တစ်ဦးတည်းသော ထုတ်ဝေသူလည်း ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် အိန္ဒိယနိုင်ငံအခြေစိုက် Vipassana Research Institute(VRI) and Motilal Banarsidass များမှ ရှာဖွေရန်ခက်ခဲသည့် ထုတ်ဝေသည့်စာများအပါအဝင် အခြားထုတ်ဝေသူများ၏ စာပေများကို စုဆောင်းထားရှိသည်။

ပရိယတ္တိသည် VRI နှင့် BPS တို့မှ ထုတ်ဝေသည့် စာပေများကို ပြန်လည်ထုတ်ဝေခြင်းနှင့် ကိုယ်တိုင်ထုတ်ဝေမှုများအပါအဝင် စာအုပ် ၃၀ ကျော်ကို ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။

သမိုင်း
-------

ပရိယတ္တိ၏ သမိုင်းကြောင်းသည် ၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် မြောက်ကယ်လီဖိုးနီးယားရှိ ဝိပဿနာတရားအားထုတ်သူများ စတင်ခဲ့သည့် အိမ်အခြေစိုက်အီးမေးအော်ဒါဝန်ဆောင်မှုမှ စတင်ခဲ့သည်။ ၎င်းဝန်ဆောင်မှုဖြင့် ဆရာကြီး ဦးဘခင်နှင့် ဦးဂိုအင်ကာတို့၏ တရားအားထုတ်လေ့ကျင့်မှုဆိုင်ရာ စာအုပ်များကို အနောက်နိုင်ငံများမှ ဝယ်ယူရရှိနိုင်သည်။ ထိုအားထုတ်မှုကြောင့်ပင် Vipassana Research Publications of America (VRPA) ကို ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၎င်းကို ဦးဂိုအင်ကာ၏ တွန်းအားပေးမှုဖြင့် တရားအားထုတ်ဖော်တစ်ဦးက လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ VRIမှ ထုတ်ဝေသည်များကို အနောက်နိုင်ငံများတွင် စာအုပ်ထုတ်ဝေမှုများ လုပ်ဆောင်နိုင်ရန်အတွက် ဖြစ်သည်။ ၎င်းအဖွဲ့နှစ်ခုတို့သည် ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် ပူးပေါင်းကာ ပရိယတ္တိဖြစ်လာခဲ့သည်။

ပြင်ပလင့်များ
-------------

* Pariyatti home page
* Vipassana meditation as taught by S. N. Goenka in the tradition of Sayagyi U Ba Khin

ကိုးကား
-------

1. ↑  Wilhelm, Steve. "Dhamma Works: The Pariyatti Book Service," Archived 3 March 2016 at the Wayback Machine. "Tricycle: The Buddhist Review", Winter 2002, p. 84
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ရာဂ, ဒေါသ, မောဟတရားဆိုးတို့ လွှမ်းမိုးခံရသော ကုသိုလ်စိတ်ကုန်နေသော တပ်မက်မောသူ, စိတ်ဆိုးနေသူ, တွေဝေနေသူသည်

(က) မိမိ, သူတစ်ပါး နှစ်ဦးသား၏ ပျက်စီးအောင်အားထုတ်သူ။

(ခ) ကာယ, ဝစီ, မနောဒုစရိုက်များကို ပြုလုပ်, ပြောဆို, ကြံစည်သူ၊

(ဂ) မိမိ, သူတစ်ပါး နှစ်ဦးသားတို့၏အကျိုးစီးပွားကို အမှန်အတိုင်းမသိသူ ဖြစ်ပုံ။ ယင်း တရားဆိုးသုံးပါးကို ပယ်စွန့်လိုက်သောအခါ ထိုမလိုလားအပ်သော သဘာဝများ မဖြစ်တော့ခြင်းသည် သန္ဒိဋ္ဌိက, အကာလိက, ဧဟိပဿိက, ဩပနေယျိက, ပစ္စတ္တံ ဝေဒိတဗ္ဗဝိညူဟိ-ဖြစ်ပုံကို ဗြာဟ္မဏလူမျိုး ပရိဗ္ဗာဇကတစ်ဦး၏ မေးလျှောက်ချက်အရ ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

---

ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့တော် ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဘုရားရှင်သည် သိပ္ပိနိကာမြစ်အနီး ထင်ရှားကျော်ကြားသော အန္နဘာရ အစရှိသော ပရိဗိုဇ်များနေရာ ပရိဗိုဇ်ကျောင်းသို့ကြွရောက်တော်မူပြီး "အဂ္ဂည, ရတ္တည, ဝံသည, ပေါရာဏိက-ဝိသညူသမဏဗြာဟ္မဏတို့ အပ္ပဋိကုဋ္ဌဖြစ်သော အနဘိဇ္ဈာ, အဗျာပါဒ, သမ္မာသတိ, သမ္မာသမာဓိ-ဟူသော တရားလေးမျိုးတို့ကို ယင်းတရား လေးမျိုးနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်တရားလေးမျိုးရှိသူကို သမဏဗြာဟ္မဏ-ဟူ၍ သတ်မှတ်သော အကြောင်းမရှိပုံ၊ ယင်းတရားလေးပါးတို့ကို ကဲ့ရဲ့တားမြစ်သောသူအား မျက်မှောက်ဘဝမှာပင် အဓမ္မိကဝါဒ, ကဲ့ရဲ့ဖွယ်အရာတို့ရောက်လာပုံ၊ ဥက္ကလာဇနပုဒ်သား မိစ္ဆာအယူ ၃-ပါးရှိသူ ဝဿနှင့်ဘည နှစ်ဦးတို့သည်ပင် သူတစ်ပါးတို့ ကဲ့ရဲ့စွပ်စွဲ ခြင်းမှကြောက်ခြင်းကြောင့် မပယ်ခဲ့ကြပုံကို အကျယ်တဝင့်ချဲ့ဖွင့်၍ ပရိဗိုဇ်တို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ်ရာတို့နှင့်တကွ မိစ္ဆာအယူရှိသူကို ဘုရားရှင်သည်ပင် အယူစွန့်ရန် မဟောနိုင်ပုံတို့ကို အကျယ်ဖွင့်ပြထားပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -အံ၊၁၊၁၅၇။ အံ၊မြန်၊၁၊၁၇၆-၇။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ တိကနိပါတ၊ ၂-ဒုတိယပဏ္ဏာသက၊ (၆)၁-ဗြာဟ္မဏဝဂ္ဂ၊ စတုတ္ထသုတ်။
2. ↑  -အံ၊၁၊၃၃၈-၃၄၀။ အံ၊မြန်၊၁၊၃၅၄-၆။ အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၈၈-၉။ အံ၊ဋီ၊၂၊၂၇၇-၉

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ စတုက္ကနိပါတ၊ ၁-ပဌမပဏ္ဏာသက၊ ၃-ဥရုဝေလဝဂ္ဂ၊ ဒသမသုတ်။
3. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
**ပရိဝါ** (ပါဠိ: **ပရိဝါရ**; Parivara) သည် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာရှိ ဝိနည်းငါးကျမ်းထဲမှ ပဉ္စမမြောက်နှင့် နောက်ဆုံးကျမ်းစာဖြစ်သည်။ ဝိနည်းပိဋကတ်ကို သင်္ဂါယနာတင်သောပုံစံဖြင့် *ဘိက္ခုဝိဘင်း*၊ *ဘိက္ခုနီဝိဘင်း*၊ မဟာဝဂ်၊ စူဠဝဂ်၊ ပရိဝါ ဟူ၍ ပိုင်းခြားပြီး ကျမ်းစာအနေဖြင့် ပါရာဇိကဏ်၊ ပါစိတ်၊ မဟာဝါ၊ စူဠဝါ၊ ပရိဝါ ဟူ၍ ပိုင်းခြားထားကြသည်။

ပရိဝါရပါဠိတော် (သို့) ပရိဝါပါဠိတော် (သို့) ပရိဝါကျမ်းစာကို ဓမ္မပုစ္ဆာဝိသဇ္ဇနာ (အမေးအဖြေပုံစံဖြင့် ရေးသားဖွဲ့ဆိုထားသော အနှစ်ချုပ်အချက်များ) ပုံစံဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားကာ လက်စွဲကျမ်းသဘောမျိုးနှင့် တူပေသည်။ ဝိနည်းကျမ်းများတွင်ပါရှိသော စည်းမျဉ်း၊ စည်းကမ်း၊ ဥပဒေ၊ ဆောင်ရွက်ပုံစသည်များအားလုံးကို သီးသန့်အပိုင်းများဖြင့် ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ကိုင်တွယ်ထားသည်။ 

ပရိဝါကျမ်းသည် ရဟန်းတို့၏ အမူအကျင့်များကို စည်းကမ်းဖြင့် ထိန်းသိမ်းရန်နှင့် သံဃာအဖွဲ့အစည်း၏ အုပ်ချုပ်မှုပိုင်းဆိုင်ရာများကို စည်းကမ်းဖြင့်သတ်မှတ်ရန်အတွက် သံဃာအဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာစည်းမျဉ်းဥပဒေများကို မည်သို့မည်ပုံရေးဆွဲထားသည်ကို ရှင်းပြထားသည်။ ထို့အပြင် ဤကျမ်းစာ၌ ဝိနည်းပိဋကတ်ကို အာဂုံဆောင်ခဲ့ကြသော အရှင်ဥပါလိမှစ၍ အရှင်သီဝအထိ ဝိနည်းဓိုရ်ရဟန်းတော်များကို စဉ်ဆက်ပြသဖော်ပြထားသည်။ ပရိဝါကျမ်းစာသည် ငြင်းခုံမှုများ ရဟန်းတို့ကြားပေါ်ပေါက်လာပါက ပြေလည်စေရန် သံဃာဝိနိစ္ဆယဆောင်ရွက်ချက်များ ကျင့်သုံးမှုဆိုင်ရာ မူများ၊ လမ်းညွှန်ချက်များကိုလည်း ဖြည့်ဆည်းဖော်ပြထားသည်။

ဤကျမ်းစာတွင် သီဟိုဠ်မှ ရဟန်းတော်အမည်များလည်းပါဝင်သဖြင့် ဤကျမ်းစာကို သီဟိုဠ် (သို့) သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတွင်ပြုစုသော ကျမ်းဟူ၍ အချို့ကယူဆကြသည်။[]

ပါဝင်ဖွဲ့စည်းမှု
----------------

အပိုင်းအနေဖြင့် ၁၉ ပိုင်းဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားသည်။

1. ဘိက္ခုဝိဘင်္ဂ
2. ဘိက္ခုနီဝိဘင်္ဂ
3. သမုဋ္ဌာနသီသင်္ခေပ
4. အန္တရပေယျာလ
5. သမထဘေဒ
6. ဧကုတ္တရိကနယ
7. ဥပေါသထာဒိပုစ္ဆာဝဿဇ္ဇနာ
8. ဂါထာသင်္ဂဏိက
9. အဓိကရဏဗေဒ
10. အပရဂါထာသင်္ဂဏိက
11. စောဒနာကဏ္ဍ
12. စူဠသင်္ဂါမ
13. မဟာသင်္ဂါမ
14. ကထိနဘေဒ
15. ဥပါလိပဉ္စက
16. အတ္ထာပတ္တိသမုဋ္ဌာန
17. ဒုတိယဂါထာသင်္ဂဏိက
18. သေဒမောစနဂါထာ
19. ပဉ္စဝဂ္ဂ

ကိုးကား
-------

1. 1 2  Ko Lay  (1991)။ Myanmar Pitaka Association (ed.)။ *Guide to Tipitaka* (အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဖြင့်)။ Kuala Lumpur, Malaysia: Sin Jayanti Buddhist Temple။
2. ↑  ဆဋ္ဌသံဂါယနာတင် ဝန်ဆောင်သံဃအဖွဲ့, ed. (၁၉၆၅)။ *ပါဠိတော်မြန်မာကျမ်းများ၏ ကျမ်းဦးမှတ်ဖွယ်များ*။ ရန်ကုန်မြို့: မြန်မာနိုင်ငံ ဗုဒ္ဓသာသနာ့အဖွဲ့။
3. ↑  *ပရိဝါပါဠိတော်မြန်မာပြန် (ဒုတိယအကြိမ်)*။ ရန်ကုန်၊ ကမ္ဘာအေး: သာသနာရေးဦးစီးဌာန။ ၁၉၉၂။
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

**ပရိဏတသိက္ခာပုဒ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် ရဟန်းတော်များ လိုက်နာစောင့်ထိန်းရန် ပညတ်တော်မူခဲ့သည် နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ်တစ်ခု ဖြစ်၏။

သမိုင်း
-------

မြတ်စွာဘုရားသည် သာဝတ္ထိမြို့၊ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်တွင် သီတင်းသုံးနေတော်မူ၏။ သာဝတ္ထိမြို့၌ အသင်းတစ်သင်းသည် သံဃာအား သင်္ကန်းနှင့် ဆွမ်းကို လှူရန် စီရင်၏။ ထိုအခါ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် ထိုလှူဒါန်းမည့်သူများထံမှ သင်္ကန်းတို့ကို တောင်း၏။ ထိုအခါ အလှူရှင်တို့သည် မလှူနိုင်ကြောင်း၊ မိမိတို့သည် နှစ်စဉ် သင်္ကန်းနှင့် ဆွမ်းကို လှူကြသည်ဟု ဆို၏။

ထိုအခါ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် "သံဃာသည် အလှူရှင်တို့ ပေါများ၏။ ငါတို့အား မလှူပါက အဘယ်သူသည် ငါတို့အား လှူပါမည်နည်း" ဟု ဆို၏။ အတင်းအကြပ်ဆိုသဖြင့် သင်္ကန်းကို ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့ကို လှူလိုက်၏။

ထို့နောက် ရဟန်းတို့ကို ဆွမ်းဖြင့် လှူဒါန်း၏။ ရဟန်းတို့လည်း သင်္ကန်းကို ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့အား လှူလိုက်သည်ကို မသိသဖြင့် "ဒါယကာတို့ သံဃာအား သင်္ကန်းကို လှူကြလော့" ဟု ဆို၏။ ထိုအခါ အလှူရှင်တို့သည် ဖြစ်ကြောင်းကုန်စင် ပြောပြ၏။

အလိုနည်းသော ရဟန်းတို့သည် ကဲ့ရဲ့ကြကုန်၏။ ထိုအကြောင်းကို မြတ်စွာဘုရားအား လျှောက်ထား၏။။ မြတ်စွာဘုရားသည် ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့အား "ရဟန်းတို့ သင်တို့သည် သိလျက် ညွတ်ပြီးသော သံဃိကလာဘ်ကို မိမိတို့အား ညွတ်စေကြကုန်သည် ဆိုသည်မှာ မှန်ပါသလော" ဟု ဆို၏။ ထိုအခါ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့လည်း "မှန်ပါသည်" ဘုရားဟု ဝန်ခံ ဖြေကြား၏။ 

ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ကဲ့ရဲ့တော်မူကာ အောက်ပါသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူ၏။

သိက္ခာပုဒ်
----------

"အကြင်ရဟန်းသည် သိလျက် ညွတ်ပြီးသော သံဃိကလာတ်ကို မိမိအား ညွတ်စေငြားအံ့၊ (ထိုရဟန်းအား) နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ် သင့်၏" ဟု မိန့်တော်မူ၏။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3  *ဝိနည်းပိဋက၊ ပါရာဇိကဏ်ပါဠိတော်မြန်မာပြန်*။
Schematic cross section of a pressurized caisson

ကေဆွန်
------

မြစ်ကူးချောင်းကူး တံတားကြီးများကို ဆောက် 
လုပ်ရာ၌ တံတား အုတ်တိုင်ကျောက်တိုင်ကြီးများကို ရေပြင် 
အောက်မြေကြီးထဲသို့ အတော်နက်အောင်စိုက်၍ ဆောက်လုပ် 
ထားရလေသည်။ ယင်းသို့ ရေပြင်အောက်ရှိ မြေကြီးထဲတွင် 
အုတ်မြစ်ချ၍ တိုင်စိုက်ထူရန်မှာ လွယ်ကူသောအလုပ် မဟုတ် 
ပေ။ အလုပ်သမားများသည် ရေအောက်မြေကြီးထဲတွင် 
အုတ်မြစ် ချ၍ တိုင်စိုက်ထူနိုင်အောင် ကေဆွန်ခေါ် ရေလုံ 
သေတ္တာများ သို့မဟုတ် ပြွန်ခေါင်းများ ထိုးချပြီးသော် ထိုပြွန် 
ခေါင်းထဲ တွင်ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်မှ ဖြစ်နိုင်ပေသည်။

ရှေးအခါက ရေထဲ၌တိုင်စိုက်လိုသည့်အခါတွင် သစ်သား 
မြေစေးတို့ဖြင့် ရေကာရိုင်ပတ် ပြုလုပ်၍ ရေထုတ်ပြီးမှ တိုင် 
စိုက်ထူလေ့ရှိသည်။ ယခုအခါတွင်လည်း ထိုနည်းအတိုင်း 
လိုက်နာနေကြပေသေးသည်။ သို့သော် ရေနက်လျှင် သာမန်ရေ 
ကာရိုင်ပတ်ဖြင့် တိုင်စိုက်ထူရန် မဖြစ်နိုင်သောကြောင့် ကေဆွန် 
ခေါ် ပြွန်ခေါင်းများကို အသုံးပြုရလေသည်။
ထိုသို့အသုံးပြုသော ကေဆွန်များမှာ အများအားဖြင့် လေ 
အားသုံးကေဆွန်များ ဖြစ်သည်။ အလုပ်သမားများ ဆင်း၍ 
အလုပ်လုပ်နေသော အောက်ဆုံးအဖျားပိုင်းသည် အောက်ပိတ် 
မရှိဘဲ သဲထဲရွှံ့ထဲသို့ ထိုးစိုက်စူးဝင်နိုင်ရန်အတွက် ချွန်ထက်ရ 
၏။ ဤသို့ဖြင့် ကေဆွန်ကို တဖြည်းဖြည်း မြေမာ သို့မဟုတ် 
အောက်ခံကျောက်ပျဉ်ထိအောင် ထိုးစိုက်နိုင်သည်။ ကေဆွန် 
အတွင်းရှိ မြေများ သဲများစသည်တို့ကို တူးခြစ်ပြီးသော် ကွန် 
ကရစ် လောင်းထည့်ပေးခြင်းဖြင့် တန်တားတိုင်ကြီးများကို 
အုတ်မြစ်ချ စိုက်ထူနိုင်ခဲ့လေသည်။

သို့သော် ဤသို့ရေအောက်မြေထဲတွင် အလုပ်လုပ်ကိုင်ရသည် 
မှာ လွယ်ကူသည်မဟုတ်ပေ။ ကေဆွန်၏အောက်ဆုံးအကန့်တွင် 
အလုပ်သမားများမြေကြီးကို တူးခြစ်ထုတ်ပစ်နေဆဲမှာပင် ထို 
အကန့်အထက်ရှိအပိုင်းတွင် ကွန်ကရစ်လောင်းထည့်ပေးရသည်။ 
ဤသို့ဖြင့် ကေဆွန်သည် ပို၍ လေးလံလာသည့်အလျောက် 
မြေကြီးထဲသို့ပို၍စူးဝင်လေသည်။ ကွန်ကရစ်ထုကိုဖေါက်၍ ပြွန် 
ကြီးတစ်ခု တပ်ဆင်ထားရာ ထိုပြွန်တစ်လျှောက်တွင် အလုပ် 
သမားများဆင်းတက်ရန်အပြင် ပစ္စည်းကရိယာများကို ချပေး 
ပြန်တင်ရန်နှင့် မြေများသယ်ယူရန်အတွက် လမ်းပေါက်နှစ်သွယ် 
ရှိလေသည်။

အလုပ်လုပ်နေသောအကန့်ထဲတွင် လေဖိအား တသမတ် 
တည်း ရှိနေအောင် ပြုပေးခြင်းဖြင့် ရွှံ့နှင့်ရေများ အတွင်းသို့ 
စိမ့်မဝင်နိုင်ပေ။ အလုပ်သမားများ တက်ဆင်းနေစဉ်နှင့်၊ ပစ္စည်း 
ကရိယာများနှင့် မြေကြီးများကို ချပေးသယ်တင်နေစဉ်အခါ 
များတွင် လေဖိအားတသမတ်တည်းရှိအောင် လမ်းပေါက်များ 
အတွင်း၌ အံဖုံးတံခါးများ အထက်အောက်တပ်ဆင်ထားသော 
လေဖိအား ညှိခန်းများထားရှိ၏။ အလုပ်သမား တစ်ယောက် 
ယောက် အောက်သို့ ဆင်းမည့်အခါ အောက်အံဖုံးတံခါးကို 
ပိတ်၍ အထက် တံခါးကိုဖွင့်ပေးသည်။ ထိုသူ လေဖိအားညှိခန်း အတွင်းသို့ရောက်လျှင် အထက်တံခါးကိုပိတ်လိုက်ပြီးသော် 
လေဖိအားညှိခန်း အတွင်းရှိ လေဖိအားကို အောက်အလုပ်လုပ် 
နေရာအကန့်ရှိ လေဖိအားနှင့် တူညီအောင်တိုးပေးရ၏။ 
ထိုနောက် အောက်တံခါးကိုဖွင့်ကာ အလုပ်သမားကို အလုပ် 
လုပ်နေရာ အကန့်သို့ ချပေးသည်။

အလုပ်သမားတစ်ယောက်ယောက် အပေါ်သို့တက်မည့်အခါ 
အထက်ပါနည်းကို ပြောင်းပြန်ပြုလုပ်ပေးလေသည်။ သို့သော် 
အထက်သို့တက်ရာ၌ လေဖိအားညှိခန်းအတွင်းသို့ လူရောက် 
လျှင် လေဖိအားကို အထူးဖြည်းညှင်းသက်သာစွာ လျှော့ပေး 
ရ၏။ ရုတ်ခြည်းလျှော့ပေးလျှင် သွေးကြောများအတွင်းရှိ သွေး 
ထဲ၌ လေဖိအားကြောင့် ပျော်ဝင်နေသောလေသည် ပလုံစီထ 
တတ်ပြီးသော်၊ ထိုမှတစ်ဆင့် နာကျင်ကိုက်ခဲ၍ ကြောက်စရာ 
ကောင်းသော ကေဆွန် ခေါ် ရောဂါတစ်မျိုး ဖြစ်ပေါ်စေတတ်သည်။
[1]

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁)
**ကနေဒါ ရော့ကီးတောင်တန်းဥယျာဉ် ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ** သည် ကနေဒါ ရော့ကီးတောင်တန်း တွင် တည်ရှိသော ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းတွင် တဆက်တည်းဖြစ်နေသော ဥယျာဉ် ၇ ခု ပါဝင်ပြီး ၎င်းတို့ထဲတွင် အမျိုးသားဥယျာဉ် ၄ ခုပါဝင်သည်။ အမျိုးသားဥယျာဉ်များမှာ

* ဘန်းဖ် အမျိုးသားဥယျာဉ်
* ဂျက်စပါ အမျိုးသားဥယျာဉ်
* ကူးတနေး အမျိုးသားဥယျာဉ်
* ယိုဟို အမျိုးသားဥယျာဉ်

တို့ဖြစ်ကြပြီး ဗြိတိသျှကိုလံဘီယာ၏ ခရိုင်ဥယျာဉ်များမှာ

* ဟမ်ဘာ ခရိုင်ဥယျာဉ်
* အဆင်းနဘွိုင်းတောင် ခရိုင်ဥယျာဉ်
* ရော့ဘ်ဆန်တောင် ခရိုင်ဥယျာဉ် တို့ ဖြစ်ကြသည်။

ဥယျာဉ်များတွင် တောင်ကုန်းများ၊ ရေခဲမြစ်များနှင့် ရေပူစမ်းများ ပါဝင်ပြီး မြောက်အမေရိက မြစ်များ၏ မြစ်ဖျားခံရာ ဒေသဖြစ်ကာ

* ဆက်ဆကာချီဝမ်မြစ်
* အက်သာဘတ်စကာမြစ်
* ဖရေဆာမြစ် တို့ ပါဝင်သည်။

ထိုဒေသသည် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် နှင့် ဇီဝဆိုင်ရာ မျိုးကွဲများ ရှိခြင်းကြောင့် ထင်ရှားသည်။ ၁၉၈၀ မှ ၁၉၈၄ အထိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ စာရင်းတွင် ကိုယ်ပိုင်ပါဝင်ခဲ့သော ဘားဂတ်စ် ယှေလကျောက် ဒေသလည်း အပါအဝင်ဖြစ်ပြီး ထို့နောက်တွင် ကနေဒါ ရော့ကီးတောင်တန်း အမျိုးသားဥယျာဉ် သတ်မှတ်မှုအတွင်း ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ref>The Burgess Shale။ Royal Ontario Museum။ 20 March 2019 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  24 June 2012 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။</ref>

ကိုးကား
-------

1. ↑  World Heritage Committee: Eighth Ordinary Session။ UNESCO (1984)။  24 June 2012 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
သံ၊ ကြေး စသော သတ္တုများကို ဂဟေဆော်ရာ၌ 
လည်းကောင်း၊ သုတ်လိမ်းထားသော ဆေးဟောင်းများကို အပူရှိန်ပေး၍ ခြစ် 
ခွာယူရာ၌လည်းကောင်း၊ အသုံးပြုလေ့ရှိကြသော လေပန်းမီးခွက်ကို တွေ့မြင် 
ဖူးကြပေမည်။
လေပန်းမီခွက်မှ မြည်သံတရှူးရှူးဖြင့် ထွက်နေသောမီးသည် အပူ 
ရှိန်အလွန်ပြင်းထန်၏။ အပူရှိန်ပြင်းထန်ရခြင်းမှာ လေထုအတွင်းမှ အော် 
ဆီဂျင်ကို အပိုသွင်းယူ၍ လောင်စာဖြစ်သောဓာတ်ငွေ့နှင့် ရောစပ်ပေးထား 
သောကြောင့် ဖြစ်ပေသည်။ သဘောမှာ ဗွန်ဆင်မီးတိုင်နှင့် အတူတူပင်ဖြစ် 
၏။
လေပန်းမီးခွက်တွင် ရေနံ၊ အရက်ပျံ၊ ဓာတ်ဆီ၊ သို့မဟုတ် 
ဗင်ဇင်းတစ်ခုခုကို လောင်စာအဖြစ်အသုံးပြုနိုင်သည်။ လောင်စာသည် အပူ 
နှင့်ဖိအားကြောင့် အရည်ဘဝမှ အငွေ့အဖြစ်သို့ပြောင်းလဲသွားသည်။ လောင် 
စာကို ပြွန်ထိပ်ရှိ အလွန်သေးငယ်သော အပေါက်ကလေးမှ ပန်းထွက်စေ၍ 
လေကိုမူ အပေါက်ကြီးများမှဝင်စေသည်။ မှုတ်ထုတ်လိုက်သော လောင်စာ 
သည် အလွန်ကြီးမားသောအရှိန်ဖြင့် ထွက်လာသည်နှင့်အမျှ လေကလည်း 
တိုး၍ ဝင်လိုက်လာသည်။ သို့သော် ရေနံထက် အငွေ့ပိုပျံလွယ်သော လောင် 
စာများကို အသုံးပြုသည့် လေပန်းမီးခွက်မျိုးတွင် ပြုလုပ်စီမံထားပုံမှာ သာ 
မန် လေပန်းမီးခွက်နှင့် တစ်နည်းတစ်ဖုံကွဲလွဲပေသည်။
လေပန်းမီးခွက်ကို လွယ်ကူပေါ့ပါးစွာ ယူဆောင်သွားလာနိုင် 
သည်။ လေတိုက်နေစဉ်မှာပင် အကာအရံမလိုဘဲ အသုံးပြုနိုင်သည်။ လောင် 
စာအိုးထဲ၌ လေဖိအားအလွန်နည်းသွားသော အခါမျိုးတွင် လောင်စာရည် 
ပန်းထွက်ရာပြွန်ထိပ်၌ အရောင်ရှိ၍မီးခိုးများသောမီးမျိုးဖြင့် တောက်လောင် 
တတ်လေသည်။ ကောင်းစွာတောက်လောင်သော လေပန်းမီးခွက်မီးတွင် 
အရောင်မရှိချေ။ အသေအချာကြည့်လျှင် ထိုမီးသည် ပြွန်ထိပ်ရှေ့မှ အနည်း 
ငယ်ခွာ၍ လောင်စာငွေ့နှင့်လေတို့ရောစပ်သော နေရာရောက်မှ တောက် 
လောင်သည်ကို တွေ့ရသည်။ ရေနံလေပန်းမီးခွက်တွင် လေထိုးတံပါ၍ လေ 
ကိုလိုသလို ထိုးပေးရန်လို၏။ သို့သော် အရက်ပျံ၊ ဗင်ဇင်း၊ သို့မဟုတ် 
ဓာတ်ဆီကို လောင်စာအဖြစ်အသုံးပြုသော လေပန်းမီးခွက်များတွင်မူ လေ 
ထိုးတံမလိုချေ။ လေပန်းမီးခွက်တွင် အသင့်အတင့် ပူလာသည်နှင့်တစ်ပြိုင် 
နက် မီးသည် အလိုလိုအရှိန်ရသွားလေသည်။
ရေနံလေပန်းမီးခွက်ကို အသုံးပြုမည်ကြံလျှင် ရှေးဦးစွာ ရေနံအိုး 
ထဲ၌ ရေနံလေးပုံသုံးပုံခန့်ထည့်ထား၍ လေပေါက်ကိုပိတ်ထားရ၏။ ထို့ 
နောက် ပြွန်နှုတ်သီးအောက်ဘက်ရှိ ခွက်ငယ်တွင် အရက်ပျံ အနည်းငယ် 
ထည့်၍ မီးရှို့ပေးရသည်။ အတန်ကြာ၍ လေထိုးတံဖြင့် လေတစ်ချက် နှစ် 
ချက် ထိုးပေးသောအခါ ပြွန်ရှေ့၌မီးစွယ် စတင်ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ထိုမီးစွယ် 
သည် ပထမတွင် အသံကျယ်စွာ မြည်နေမည်ဖြစ်သော်လည်း မကြာမီပင် 
မြည်သံမှန်လာကာ အပူရှိန်လည်း တဖြည်းဖြည်းနှင့် အလွန်ပြင်းထန်လာလေ 
သည်။
အရက်ပျံ၊ ဓာတ်ဆီစသည်တို့ဖြင့် ထွန်းရသော လေပန်းမီးခွက် 
များတွင်မူ ဆီထွက်သည့်အပေါက်၌ အပ်ကလေးဖြင် စီမံထားသော အခင်ပါ 
ရှိ၍ ထိုအခင်ကို ခလုတ်ဖြင့်လိုသလို ပိတ်နိုင်၊ ဖွင့်နိုင်လေသည်။ ဤ 
လေပန်းမီးခွက်မျိုးကို လျင်မြန်စွာထွန်းညိ|နိုင်သော်လည်း ပေါက်ကွဲတတ် 
သဖြင့် သတိနှင့် ကိုင်တွယ်အသုံးပြုရန်လိုပေသည်။
အိမ်သုံးလေမီးဖိုများကို ပြုလုပ်ထားပုံ သဘောမှာလည်း လေပန်း 
မီးခွက်နှင့် အတူတူပင် ဖြစ်လေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂)
အင်ဂျက်တာ ဆိုသည်မှာ ဆီဖြန်းခေါင်း ဖြစ်ပြီး ဆိုလင်နွိုက်ဗားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းတွင် ကွိုင်တစ်ခုပါဝင်ပြီး ယင်းကွိုင်သို့ လျှပ်စစ်ဗို့အားတစ်ရပ်ပေးသွင်းသောအခါ လျှပ်စစ်သံလိုက်ဓာတ် ဖြစ်ပေါ်လာပြီး အတွင်းရှိ အပ်ဗားအား ဆွဲသွင်းစေခြင်းဖြင့် ထိပ်ဝပွင့်ကာ ဆီပိုက်လိုင်းမှ ဆီများအား အင်ဂျက်တာ ထိပ် အပေါက်ငယ်များမှ တစ်ဆင့် အင်ဂျင် မန်နီဖိုး လေဝင်လမ်းအတွင်းသို့ ဖြန်းသွင်းပေးပါသည်။ အင်ဂျက်တာတွင် အဆက်အသွယ်ဝါယာ နှစ်ပင်ပါပြီး တစ်ပင်သို့ အပေါင်းဗို့အားတစ်ရပ် ပုံသေပေးထားပြီး အနှုတ်ဗို့အား ပေးပို့ခြင်းကို ကရိုင်းရှပ်တည်နေရာ အာရုံခံမှ ရရှိသည့် အချက်ပြအပေါ်မူတည်၍ အင်ဂျင်ထိန်းချုပ်ယူနစ် အတွင်းမှ 
မိုက်ခရိုကွန်ထရိုလာက ထိန်းချုပ်ပါသည်။ အင်ဂျက်တာ သို့ အနှုတ်ဗို့အားပေးပို့ခြင်းကို 
ထရန်စစ်စတာ ကို အဖွင့်အချက်ပြ အပိတ်အချက်ပြ ပေးပို့ကာ ပွင့်စေ ပိတ်စေခြင်းဖြင့် ထိန်းချုပ်သည်။ အင်ဂျက်တာ ကောင်းမကောင်း စစ်ဆေးရာတွင် 

* ၁။ လျှပ်စစ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကောင်းမကောင်းစစ်ဆေးခြင်း
* ၂။ စက်မှုပိုင်းဆိုင်ရာ ကောင်းမကောင်းစစ်ဆေးခြင်း ဟူ၍ နှစ်ပိုင်းပါဝင်သည်။

လျှပ်စစ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စစ်ဆေးခြင်းဆိုသည်မှာ ကွိုင် ခုခံမှုကို တိုင်းတာ စစ်ဆေးခြင်းဖြစ်ပြီး စက်မှုပိုင်းဆိုင်ရာ စစ်ဆေးခြင်းဆိုသည်မှာ အင်ဂျက်တာ အတွင်း အပ်ဗားမလုံ၍ လောင်စာဆီ ယိုစိမ့်မှု ရှိမရှိ စစ်ဆေးခြင်း ဆီထွက်လမ်းနှင့် အတွင်းတွင် အညစ်အကြေးစုပုံသဖြင့် လောင်စာဆီ ထွက်လမ်း ပိတ်နေမှုရှိမရှိစစ်ဆေးခြင်း တို့ဖြစ်သည်။ အင်ဂျက်တာ ကွိုင်ခုခံမှု မည်မျှရှိသည်ကို တိုင်းတာရန် ခုခံမှုတိုင်း မျိုးစုံတိုင်းမီတာအသုံးပြုရန် လိုအပ်သည်။
ရောဘတ် ရှူးမန်းကို ၁၈၅၀ တွင် တွေ့ရပုံ
ရောဗတ်ရှူးမန်းသည် ဂျာမန်လူမျိုး ဂီတအနုပညာရှင် တစ်ဦးပေတည်း။ တေးဂီတရေးစပ်သည့်ဘက်တွင် ရှူးဗတ်နှင့် တစ်တန်းတည်း ထားရ၍ စန္ဒရားအတီးနှင့် စန္ဒရားတီးကွက် တီးလုံး ရေးသားရာတွင် ဂီတပါရဂူကြီးများဖြစ်ကြသော ဖရက် ဒရစ်ရှိုပန်နှင့်လည်းကောင်း၊ ဖရန့်လဇ္နှင့်လည်းကောင်း တန်းတူထားရသော ဂီတ ပါရမီရှင်ကြီး ဖြစ်ပေသည်။

  

အနောက်တိုင်းဂီတလောက၏အဖိုးတန်ပတ္တမြားကြီးများ ဖြစ်ကြသော ရှိုပန်၊ ရှုးဗတ်၊ ဗရမ်းယိုဟန်းနက်၊ ဗေးရလီအိုးနှင့် မင်ဒယ်ဇုန်တို့ နွံထဲ နစ်နေခဲ့ခြင်းကို ရှူးမန်းက ဖော်ထုတ်အရောင်တင် အကွက်ဖော်ပေးခဲ့ရာ ထိုအချက်တစ်ခုတည်းနှင့်ပင် ရှူးမန်းအား ဂီတလောကကို ကျေးဇူးပြုသော ဂုဏ်ထူးဆောင်ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးအဖြစ် နေရာထား လေးစားကြရပေ သည်။ 

ရှူးမန်းသည် ဂျာမနီနိုင်ငံ ဆက်ဆွန်နီပြည်နယ်၊ ဆဗစ်ကောင်းမြို့သားဖြစ်သည်။ ၁၈၁ဝ ပြည့်နှစ် ဇွန်လ ၈ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့၏။ မိဘများသည် စာအုပ်ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသူများ ဖြစ်ကြ၍ ပစ္စည်းဥစ္စာ ကုံလုံကြွယ်ဝသည်။ ရှူးမန်းသည် ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတဝါသနာထုံခဲ့သည်။ ဖခင်ကြီးကွယ်လွန်ပြီးနောက်တွင် မိခင်၏အလိုဆန္ဒအရ ဟိုင်ဒယ်ဗတ် တက္ကသိုလ်၌ ဥပဒေပညာကို နှစ်နှစ်မျှ ဆည်းပူးခဲ့ရသည်။ သို့သော် ရှူးမန်းသည် ဂီတဘက်သို့ ပို၍ စိတ်အားသန်နေသဖြင့် မိခင်က အလျှော့ပေး ရလေသည်။

ရှူးမန်းတွင် စန္ဒရားအတီးကျော်တစ်ဦး ဖြစ်လာရန် ရည်မှန်းချက် ရှိခဲ့သည်၊ ငယ်စဉ်ကပင် စန္ဒရားတီး ကျွမ်းကျင်သည်။ ထိုကြောင့် လိုက်ပဆစ်မြို့မှ နာမည်ကျော်စန္ဒရားဆရာကြီး ဖရက်ဒရစ်ဗိ၏ထံတွင် ပညာဆည်းပူးသည်။ ပညာဆည်းပူးနေစဉ် စန္ဒရားတီးသည့် လက်အနေအထား စံနစ်သစ်တစ်ခုကို တီထွင်ရာမှ ယာဘက်လက်ကို ထိခိုက်အနာတရ ဖြစ်သွားသောကြောင့် သူ၏ဘဝလမ်းကြောင်းသည် တစ်မျိုးတစ်ဖုံ ပြောင်းလဲ ခဲ့လေသည်။

ယာဖက်လက် မသန်တော့သဖြင့် မြော်မှန်းချက်အတိုင်း စန္ဒရားအတီးကျော် မဖြစ်နိုင်တော့သော်လည်း ဂီတဝါသနာကို မစွန့်နိုင်သော ရှူးမန်းသည် တေးဂီတများ ရေးစပ်ခြင်းပြုသည်။ ၁၈၃၄ ခုနှစ်တွင် ဂီတ မဂ္ဂဇင်းတစ်စောင်ကို တည်းဖြတ်ထုတ် ဝေသည်။ ထိုမဂ္ဂဇင်းမှတစ်ဆင့် ရှိုပန်၊ ဗရမ်း၊ မင်ဒယ်ဇုန်၊ ဗေးရလီအိုး စသော နွံနစ်ပတ္တမြား ဂီတပါရမီရှင်များ၏ အရည် အသွေးကို ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ ထိုမဂ္ဂဇင်းမှ ရှူးမန်း၏ ဂီတဆောင်းပါးများသည် သူ့ခေတ်က ဂီတလောကကို အတော်ပင် လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့လေသည်။

ရှူးမန်းရေးစပ်သော တေးဂီတများသည် များသောအားဖြင့် စန္ဒရားတေးဂီတများ၊ စန္ဒရားတီးလုံးတီးကွက်များ ဖြစ်သည်၊ ယင်းတို့သည် အနောက်တိုင်းဂီတလောက၌ လူကြိုက်များ၍ ထင်ရှားသော တေးဂီတများ ဖြစ်ကြပေသည်။ ၁၈၄ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ရှူးမန်းသည် မိမိ၏စန္ဒရားဆရာ ဖြစ်သော ဗိ၏သမီး ကလာရာနှင့် လက်ထပ်လိုက်သည်၊ ဗိကသဘောမတူသဖြင့် တရားတပေါင်ဖြစ်ကြရသေးသည်။ ကလာရာသည် ဥရောပ တိုက်၌ အတော်ဆုံးသော စန္ဒရားအတီးကျော်တစ်ဦးဖြစ်၍ ရှူးမန်း၏ တေးဂီတများကို ပွဲထုတ်ပေးသည်။ ရှူးမန်းသည် သူတို့နှစ်ဦး လက်ထပ်ကြသည့်နှစ်မှ ၁၈၅၄ ခုနှစ်အတွင်း ဇနီးသည်၏ အားပေးမှုကြောင့် တေးဂီတအပုဒ်ပေါင်း ၂၅ဝ ကျော်ကို ရေးစပ်ခဲ့သည်။ ရှူးမန်းသည် အလုပ်ဇွဲကောင်းသူဖြစ်ရာ ကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်လာသည်။ ထို့ကြောင့် စိတ်ဂယောင်ချောက်ချား ဖြစ်တတ်သည့်ဝေဒနာ ပေါ်ပေါက်လာတတ်သည်။ ဇနီး ဖြစ်သူကလည်း ဂရုတစိုက် ပြုစုကုသရှာသည်။ သို့သော် တဖြည်းဖြည်း ရောဂါရင့်လာသဖြင့် ၁၈၅၄ ခုနှစ်တွင် သတိလက်လွတ်ဖြစ်ကာ ရိုင်းမြစ်ထဲ ခုန်ချသည်။ သို့သော် ကယ်သူဦး၍ အသက်မသေခဲ့သော်လည်း မကြာခဏ စိတ် ဖောက်ပြန်လာသဖြင့် စိတ္တဇဆေးရုံတစ်ခုသို့ ပို့ထားရသည်။ နှစ်နှစ်မျှအကြာ ၁၈၅၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ထိုဆေးရုံ၌ပင် ကွယ်လွန် အနိစ္စရောက်သွားရှာလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁)
The Burmese Harp (သို့) Harp of Burma၊ ဂျပန်ဘာသာဖြင့် (ビルマの竪琴 Biruma no tategoto)၊ မြန်မာ ဘာသာဖြင့် "ဗမာ့စောင်း" သည် ဒါရိုက်တာ Kon Ichikawa ရိုက်ကူးသော စစ်ဆန့်ကျင်ရေး အဖြူအမဲ ရုပ်ရှင် ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ် မြန်မာပြည်ရောက် ဂျပန်စစ်သား တစ်စုကို ဇာတ်အိမ်တည်ထားကာ မြန်မာပြည်တွင် လာရောက် ရိုက်ကူးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ မြန်မာပြည် ရိုက်ကွင်းများအတွက် အေဝမ်း ရုပ်ရှင်မှ ကူညီပေး ခဲ့သည်။ ဤရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား သည်ဒါရိုက်တာ Kon Ichikawa အား ကမ္ဘာသိစေခဲ့ သည့်အပြင် အော်စ ကာဆု နောက်ဆုံး စကာတင် စာရင်းဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၅ခုနှစ်တွင် အထက်ပါ ဒါရိုက်တာမှ သရုပ် ဆောင် သစ်များ အသုံးပြုကာ ဆေးရောင်စုံ ပြန်လည် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။

ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း
--------------

အရာခံဗိုလ် Mizushimaသည် ဗိုလ်ကြီး Inouye၏ တပ်စိတ်မှ ဖြစ်ပြီး မြန်မာစကားအား ကျွမ်းကျင်စွာ ပြောဆိုနိုင် သည်သာမက မြန်မာလူမျိုး နှင့်ပါ ရုပ်ချင်းတူ သူဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် မြန်မာ့စောင်းကောက်ကို ကျွမ်းကျင်စွာ တီးခတ်နိုင်သူ လည်းဖြစ်သည်။ Mizushima သည် မြန်မာ စစ်မြေပြင် တွင် တိုက်ခိုက်ရင်း တပ်စု စိတ်ဓာတ် မြှင့်တင်းရေး အတွက် သာမက အမိမြေကိုလွမ်းသည့် အကြောင်းများကို စောင်း ကောက်တီးကာ သီချင်းဆို လေ့ရှိသည်။ တပ်စု တစ်စုလုံး ရွာတစ်ရွာ အရောက်တွင် ဂျပန်တို့ ချွင်းချက် မရှိ လက်နက်ချကြောင်း ကြားသိ ရသည်။ ထို့ကြောင့် ထိုသတင်းကို မသိသေးပဲ တောင်ပေါ်တွင် ဆက် လက်တိုက်ပွဲ ဝင်နေသည့် ဂျပန်တပ်စိတ် တစ်စိတ် ကို သတင်းပေးရန် Mizushima ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ 

ဗြိတိသျှတို့ဘက်မှ မိနစ်၃၀ အပစ်အခတ်ရပ်ပေး ချိန်တွင် ထိုတပ်စိတ် ခိုအောင်းရာ ဂူတွင်းသို့ ဝင်၍ လက်နက် ချရန် ဖျောင်းဖျခဲ့ရာ လက်မခံ ကြပေ။ သို့ဖြစ်၍ Mizushimaမှ တိုတပ်စိတ် အစား အလံဖြူတက်ပြ ရာတွင် အထင်အမြင်လွဲကာ မေ့မျောအောင် ဝိုင်းဝန်း ထိုးကြိတ် ပြီး ဂူထဲတွင် ပစ်ထားခဲ့ကြသည်။ မိနစ်၃ဝပြည့်၍ ဗြိတိသျှတို့က လက်နက် ကြီးဖြင့် ပစ်ခတ်ရာ ထိုတပ်စိတ် တစ်စိတ်လုံး သေးဆုံးသွား ခဲ့ပြီးဂူထဲ တွင်မေ့မျော ကျန်ခဲ့သူ Mizushima သာ အသက်ရှင် ကျန်ရစ် ခဲ့သည်။ 

ဗိုလ်ကြီး Inouyeနှင့် တပ်စိတ်လည်း Mizushima သေဆုံးပြီ အထင်နှင့် မုဒုံရှိ စစ်သုံ့ပန်း စခန်းသို့ လိုက်ပါသွား သည်။ Mizushima သည်မုဒုံရောက် သူ၏တပ်စိတ်နှင့် ပြန်လည်တွေ့ဆုံ နိုင်ရန် ရဟန်း အယောင်ဆောင်ကာ ခြေလျင်ခရီး နှင်လေသည်။ လမ်းတစ်လျှောက် နေရာအနှံအပြား တွင် အစုလိုက် အပြုံလိုက်သေဆုံး နေကြသော ဂျပန်စစ်သား အလောင်းများကို မြင်တွေ့ရာမှ ကောင်းမွန်စွာ သင်္ဂြိုဟ်ပေးရန် သူ့တာဝန်သာ ဖြစ်ကြောင်း စဉ်းစား မိသည်။ ထို့ကြောင့် Mizushima သည် လမ်းတစ်လျှောက် မြင်မကောင်းအောင် သေဆုံးနေကြသော ဂျပန်စစ်သား အလောင်းများကို တစ်ဦးတည်း လိုက်လံမြုပ်နှံ သင်္ဂြိုဟ်ရင်း မုဒုံသို့ ရောက်ရှိ လာခဲ့သည်။ သို့သော် မုဒုံ အရောက်တွင် ၎င်း၏တပ်နှင့် အတူဂျပန် မပြန်လိုတော့ပဲ ကျန်ရှိနေသေးသော အလောင်းများကို လိုက်လံ မြုပ်နှံရင်း ငြိမ်းချမ်းသော ဗုဒ္ဓဘာသာ ရဟန်းအဖြစ်ဖြင့် မြန်မာပြည်တွင် နေရစ် ခဲ့တော့သည်။

သရုပ်ဆောင်များ
--------------

| အမည် | ဇာတ်ကောင် |
| --- | --- |
| Rentaro Mikuni | ဗိုလ်ကြီး Inouye |
| Shoji Yasui | အရာခံဗိုလ် Mizushima |
| Jun Hamamura | တပ်သား Ito |
| Taketoshi Naito | တပ်သား Kobayashi |
| Ko Nishimura | ဘာဘာ ( Akira Nishimura) |

ရရှိခဲ့သည့် ဆုနှင့်စကာတင်စာရင်းများ
-----------------------------------

* ၁၉၅၇ အော်စကာဆု၊ အကောင်းဆုံး နိုင်ငံခြားဘာသာ စကားပြောရုပ်ရှင် (နောက်ဆုံးစကာတင်စာရင်း)။
* ၁၉၅၇ Mainichi film၊ အကောင်းဆုံး နောက်ခံဂီတ Akira Ifukube။
* ဗင်းနစ် ရုပ်ရှင်ပွဲတော်၊ OCIC Award၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဆု Kon Ichikawa။
* ဗင်းနစ် ရုပ်ရှင်ပွဲတော်၊ San Giorgioဆု၊ Kon Ichikawa။
* ဗင်းနစ် ရုပ်ရှင်ပွဲတော်၊ ရွှေခြင်္သေ့ဆု၊ Kon Ichikawa (နောက်ဆုံးစကာတင်စာရင်း)။