recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အရှင်ရာဓထေရ်၏ လျှောက်ထားချက်အရ ဒုက္ခဓမ္မသည် ခန္ဓာငါးပါးဖြစ်ပုံ ခန္ဓာတစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ၌ ဒုက္ခဓမ္မကို သိမြင်သော အရိယာသာဝက၏ နိဗ္ဗိန္ဒဉာဏ် ဖြင့်ပုံမှစ၍ ရဟန္တာဖြစ်သည့်အထိ အရှင်ရာဓထေရ်အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

---

(၁) ဒုက္ခဓမ္မအားလုံးတို့၏ သမုဒယ, အတ္တင်္ဂမတို့ကို မှန်ကန်စွာ သိမြင်သော ရဟန်းသည် (၂) ကာမတို့ကို သိမြင်ပုံ၊ (၃) ကာမတို့ကို သိမြင်သောရဟန်း၏ (သန္တာန်၌) ကာမတို့၌ ကာမစ္ဆန္ဒ၊ ကာမသ္နေဟ၊ ကာမမုစ္ဆာ၊ ကာမပရိဠာဟတို့ မကိန်းတော့ပုံ၊ (၄) အဘိဇ္ဈာ, ဒေါမနဿ-ဟူကုန်သော ပါပက အကုသလဓမ္မတို့ မကိန်းသောရဟန်း၏ စာရ, ဝိဟာရတို့ကို ထိုးထွင်း၍ သိနိုင်ပုံယင်းတို့၏ တစ်ခုစီ တစ်ခုစီ၏ အကျယ်ကို ဥပမာနှင့် တကွနှိုင်းခိုင်းပြီး ဟောတော်မူပုံကိုလည်းကောင်း၊ သံဝရ အသံဝရတို့၏ အကျယ်ကိုလည်းကောင်း, စာရ, ဝိဟာရတို့ကို ထိုးထွင်း၍ သိမြင်သော ရဟန်းသည် သိက္ခာချ၍ လူမထွက်တော့ပုံကိုလည်း ဂင်္ဂါမြစ် ဥပမာဖြင့် အကျယ်တဝင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်သည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များ ပါရှိသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  သံ၊၂၊၁၆၀။ သံ၊မြန်၊၂၊၁၅၂။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၂-ရာဓသံယုတ္တ၊ ဒုတိယဝဂ္ဂ၊ ဆဋ္ဌသုတ်။
2. ↑  -သံ၊၂၊၃၉၃-၆။ သံ၊မြန်၊၂၊၃၈၈-၃၉၁။ သံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၉၆-၇။ သံ၊ဋီ၊၂၊၃၄၀-၁။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ သဠာယတနဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-သဠာယတနသံယုတ္တ၊ (၁၉) ၄-အာသီဝိသဝဂ္ဂ၊ သတ္တမသုတ်။
3. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

သမဏဓမ္မကို မလိမ္မာသော ဗာလပုဂ္ဂိုလ်၏ ပြုကျင့်ရန် ခဲယဉ်းပုံ၊ သည်းခံ နိုင်ခဲပုံ၊ အရိယမဂ္ဂဓမ္မ၌ ကိလေသာဖြင့် စိတ်ဆုတ်နစ်နိုင်ပုံ ဘေးရန်များလှပုံကို အညတရနတ်သားက လျှောက်ထားလာပါသည်။

ကာမဝိတက်အစရှိသော မိစ္ဆာဝိတက်သုံးပါးတို့ အလိုသို့ လိုက်နေသော ရဟန်းသည်အာရုံတိုင်း အာရုံတိုင်း၌ ကိလေသာဖြင့် စိတ်ဆုတ်နစ်နေပုံ၊ ထိုဆုတ်နစ်နေသောစိတ်ကို မတားမြစ်ပါက သမဏဓမ္မကို အနည်းငယ်မျှသော နေ့ရက်မျှ ကျင့်နိုင် ရာအံ့နည်း။ လိပ်သည် မိမိ၏ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတို့ကို အခွံတွင်းသို့ သွင်းထားသသို့ ရဟန်းတော်သည် စိတ်အကြံအစည်တို့ကို ကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံ၌ထားလျက် တဏှာဒိဋ္ဌိတို့ဖြင့် တစ်စုံတစ်ခုသော အာရုံသို့မကပ်ပဲ၊ အခြားသူများကို မညှင်းဆဲပဲ၊ တစ်စုံ တစ်ယောက်ကိုမျှ မစွပ်စွဲပဲ ငြိမ်းအေးနိုင်ကြောင်းကို ဘုရားရှင်က ဟောကြားတော်မူပါသည်။ ဤသုတ်၌ သမဏဓမ္မတို့ကို ပြုကျင့်ပုံ အကျဉ်းချုပ်ကို ဟောတော်မူပါသည်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

---

အရှင်သာရိပုတ္တရာ ဝဇ္ဇီနိုင်ငံ ဥက္ကစေလမြို့ ဂင်္ဂါမြစ်ကမ်းဝယ် သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် သာမဏ္ဍကပရိဗိုဇ်၏ မေးလျှောက်ချက်အရ ပဗ္ဗဇ္ဇဒုက္ကရ၊ အဘိရတိ ဒုက္ကရ၊ ဓမ္မာနုဓမ္မပဋိပတ္တိဒုက္ကရ ဓမ္မာနုဓမ္မပဋိပန္နပုဂ္ဂိုလ်၏ ရဟန္တာဖြစ်ချိန်တို့ကို ဖြေဆို ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -သံ၊၁၊၇။ သံ၊မြန်၊၁၊၇။ သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၅။ သံ၊ဋီ၊၁၊၈၀။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ သဂါထာဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ဒေဝတာသံယုတ္တ၊ ၂-နန္ဒနဝဂ္ဂ၊ သတ္တမသုတ်။
2. ↑  -သံ၊၂၊၄၅၆။ သံ၊မြန်၊၂၊၄၅၀။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ သဠာယတနဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၅-သာမဏ္ဍကသံယုတ္တ၊ ဒုတိယသုတ်။
3. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
ဝါးတားပိုလိုကစားခြင်းကို ကန်ရေပြင် 
ကျယ်များ၌လည်းကောင်း၊ ရေကူးကန်များ၌လည်းကောင်း ကစားနိုင်သည်။ 
ကစားကွင်းမှာ ၁၉ ကိုက်မှ ကိုက် ၃ဝ ခန့်အထိ ရှည်လျား၍ ကိုက် ၂ဝ 
ခန့်ကျယ်ဝန်း၏။ ကစားကွင်း အစွန်းနှစ်ဖက်တွင် ၁ဝ ပေခန့် ကျယ်၍ 
ရေပြင်ပေါ်တွင် သုံးပေခန့်မြင့်သော ဂိုးတိုင်များ စိုက်ထူထားကာ ပိုက်ဖြင့် 
ကာထားသည်။ ကစားသူအရေအတွက်မှာ တစ်ဖက်လျှင်ခုနစ်ယောက်ဖြစ်၏။ 
ရှေ့တန်းသုံးယောက်၊ အလယ်တန်းတစ်ယောက်၊ နောက်တန်းနှစ်ယောက်နှင့် 
ဂိုးစောင့်တစ်ယောက်ဖြစ်သည်။ ကစားချိန်မှာ တစ်ချိန်လျှင် ငါးမိနစ်မှ ခုနစ် 
မိနစ်အထိဖြစ်၍ ကြားတွင်ခေတ္တနားကာ နှစ်ချိန်ကစားရ၏။ ကစားပုံမှာ 
လေထိုးထားသော ဘောလုံးကို တစ်ဖက်မှတစ်ဖက်သို့ လက်တစ်ဖက်တည်း 
ဖြင့် ရေကူးရင်း ပစ်ပေးကာ ဂိုးသွင်းကစားရခြင်းဖြစ်၏။ ကစားသူများသည် 
ဦးထုပ်ကျပ်ကလေးများကို ဆောင်းထားရ၍ တစ်ဖက်နှင့်တစ်ဖက် ဦးထုပ် 
အရောင်ခွဲခြားထားလေသည်။ စ ကစားသောအခါ ဒိုင်လူကြီးက ဘောလုံး 
ကို ကစားကွင်းအလယ်သို့ မြေ|ာက်ပစ်လိုက်ရ၏။ ရရာဖက်မှနေ၍ ဂိုးသွင်း 
နိုင်သည်အထိ ကစားသွားကြရ၏။ ဘောလုံးကို လက်နှစ်ဖက်နှင့် စုံကိုင် 
ထားလျှင်လည်းကောင်း၊ တစ်ဖက်လူကို ကန်ကျောက်ခြင်း၊ ရေနှင့်ပက်ခြင်း 
ပြုလျှင်လည်းကောင်း၊ တစ်ဖက်လူက လုသည့်အခါ ရေအောက်တွင် 
ဘောလုံးကိုနှစ်ထားလျှင်လည်းကောင်း ဝါးတားပိုလိုကစားခြင်းနှင့်ဆိုင်သော 
စည်းကမ်းများကို ဖောက်ဖျက်သည်မည်၏။

ဝါးတားပိုလို ကစားခြင်းမှာ များစွာစိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်း၍ 
အထူးသတိဝီရိယရှိစွာဖြင့် အားစိုက်၍ကစားရသော ကစားနည်းမျိုးဖြစ်သည်။ 
ကစားသူများအား ကျန်းမာရေးနှင့် ပြည့်စုံစေသည့်အပြင် ရေကူးပိုမိုကျင် 
လျင်စေ၍ ခွန်အားဗလ တိုးတက်စေနိုင်သောကြောင့် ဝါးတားပိုလိုကစား 
နည်းမှာ တစ်နေ့တခြား ခေတ်စားလာသည်။ ယင်းကစားနည်းကို အဂ‡လန် 
ပြည်တွင် ၁၈၇ဝ ပြည့်နှစ်က စတင်ကစားခဲ့၍ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ 
၁၈၉ဝ ပြည့်နှစ်လောက်မှ ရောက်သွားလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂)
ဝါးတားဂိတ် အရှုပ်တော်ပုံ ဆိုသည်မှာ ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်များအတွင်း အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော နိုင်ငံရေး အရှုပ်တော်ပုံ တစ်ခုဖြစ်ပြီး ဝါရှင်တန်ဒီစီ ရှိ ဒီမိုကရက်တစ် နေရှင်နယ် ကော်မတီ၏ ရုံးချုပ်အဆောက်အအုံဖြစ်သော ဝါးတားဂိတ် အဆောက်အဦးကို ဖောက်ထွင်းဝင်ရောက်ရာမှ စတင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုအရှုပ်တော်ပုံကြောင့် ၁၉၇၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၉ ရက်တွင် အမေရိကန် သမ္မတ ရစ်ချက် နစ်ကဆင် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်သည် အထိ ဖြစ်ခဲ့ရပြီး အမေရိကန် သမ္မတများတွင် ပထမဆုံး နှင့် တစ်ဦးတည်းသော နုတ်ထွက်မှု ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် နစ်ဆစ် အစိုးရ၏ အရာရှိ အချို့တို့ ရုံးတင် တရာစွဲခံရခြင်း၊ ပြစ်မှုကျူးလွန်ကြောင်း ထင်ရှားခြင်းနှင့် ထောင်သွင်း အကျဉ်းချခံရခြင်းတို့ ဖြစ်ခဲ့ရသည်။

ထိုအဖြစ်အပျက်သည် ၁၉၇၂ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၇ ရက်တွင် ဒီမိုကရက်တစ် နေရှင်နယ် ကော်မတီ၏ ရုံးချုပ် အဆောက်အအုံကို ဖောက်ထွင်းဝင်ရောက်ခဲ့သော လူ ၅ ဦးကို ဖမ်းဆီးမိရာမှ စတင်ခဲ့သည်။ အက်ဖ်ဘီအိုင်မှ သူခိုးများကို ပေးသော ပိုက်ဆံကို ၁၉၇၂ ခုနှစ် သမ္မတ ပြန်လည် အရွေးခံသည့် ကော်မတီ၏ ရန်ပုံငွေများနှင့် ဆက်စပ်နေကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ သမ္မတ၏ ဝန်ထမ်းများနှင့် ဆက်စပ်နေသော သက်သေအထောက်အထားများကို တွေ့ရှိခဲ့ပြီးသည့်နောက်တွင် ယခင် ဝန်ထမ်းအချို့တို့က ဆီးနိတ်လွှတ်တော် ဝါးတားဂိတ် ကော်မတီတွင် အစစ်ဆေးခံစဉ် လျှို့ဝှက်ချက်တို့ကို ဖွင့်ချခဲ့သည်။ သမ္မတ နစ်ဆင်အနေနှင့် သူ၏ ရုံးခန်းထဲတွင် တိပ်ခွေဖြင့် အသံဖမ်းသည့် စနစ်ကို တပ်ဆင်ထားပြီး အခြားသူများနှင့် စကားပြောနေစဉ် အသံဖမ်းထားကြောင်း ထွက်ဆိုခဲ့ကြသည်။ ထိုအသံသွင်းထားချက်များမှ သမ္မတကို ဒုက္ခ အကြီးအကျယ် ရောက်စေခဲ့ပြီး သူ့အနေနှင့် ဖောက်ထွင်းဝင်ရောက်မှု ကို ဖုံးကွယ်ရန် ကြိုးစားခဲ့ကြောင်း ပေါ်လွင်ထင်ရှားလာခဲ့သည်။ ပြင်းထန်သော တရားရုံးအမှုအခင်းများ ဖြစ်ပွားပြီးနောက် အမေရိကန် တရားရုံးချုပ်မှ သမ္မတအား တိပ်ခွေများကို လွှဲပြောင်း ပေးအပ်ရန် အမိန့်ချခဲ့ပြီး သမ္မတက အမိန့်အတိုင်း နောက်ဆုံးတွင် လိုက်နာခဲ့သည်။

အောက်လွှတ်တော်တွင် အစွပ်အစွဲခံရမည်မှာ သေချာသလောက်ဖြစ်ပြီ: ဆီးနိတ်လွှတ်တော်တွင် အပြစ်ရှိကြောင်း တွေ့ရှိမည်မှာ သေချာသလောက် ဖြစ်သဖြင့် နစ်ကဆင်သည် သမ္မတရာထူးမှ ၁၉၇၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၉ ရက်တွင် နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။ သူ၏ နောက်မှ သမ္မတဖြစ်သော ဂဲရက် ဖို့ဒ်က နစ်ကဆင်အား နုတ်ထွက်ပြီးနောက်တွင် အပြစ်မှ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့် ပေးခဲ့သည်။
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာကေတမြို့ အဉ္ဇနဘေးမဲ့တော၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် ကုဏ္ဍလိယပရိဗိုဇ်၏ လျှောက်ထားချက်အရ မြတ်စွာဘုရားသည် ဝိဇ္ဇာဝိမုတ္တိဖလာနိသံသရှိ၍သာ နေတော်မူပုံ၊ ဗောဇ္ဈင်ခုနှစ်ပါးတို့ကို ပွားများ ကြိမ်ဖန်များစွာ ပွားများခြင်းကြောင့် "ဝိဇ္ဇာဝိမုတ္တိပြည့်စုံပုံ သတိပဋ္ဌာန်လေးပါးတို့ကို ပွားများ, ကြိမ်ဖန် များစွာပွားများခြင်းကြောင့် "ဗောဇ္ဈင်ခုနစ်ပါးပြည့်စုံပုံ" သုစရိုက်သုံးပါးတို့ကို ပွားများ ခြင်းကြောင့် "သတိပဋ္ဌာန်လေးပါးပြည့်စုံလာပုံ"၊ ဣန္ဒြေတို့ကို စောင့်ရှောက်ခြင်းကြောင့် "သုစရိုက်သုံးပါးပြည့်စုံပုံ"၊ အဇ္ဈတ္တိကာယတန ၆-ပါးဟူသော ဣန္ဒြေ ၆-ပါး၌ထင်လာသော နှစ်သက်မြတ်နိုးဖွယ် ဗာဟိရာယတနတို့၌ ရာဂမဖြစ်အောင် စိတ်ကို စောင့်ရှောက်ပုံ၊ ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်ပုံ၊ မနှစ်သက်ဖွယ် မမြတ်နိုးဖွယ် ဗာဟိရာယတနတို့၌ ဒေါသမဖြစ်အောင် စိတ်ကို စောင့်ရှောက်ပုံ၊ ကိလေသာမဖြစ်ပုံမှ စ၍ ဝိဇ္ဇာ ဝိမုတ္တိပြည့်စုံပုံကို အကျယ်ဟောပြတော်မူရာ ဒေသနာတော်အဆုံး၌ ကုဏ္ဍလိယပရိဗိုဇ် ဥပါသကာအဖြစ်ခံယူပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -သံ၊ ၃၆၆-၈။ သံ၊မြန်၊၃၊၆၉-၇၂။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ မဟာဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၂-ဗောဇ္ဈင်္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ပဗ္ဗတဝဂ္ဂ၊ ဆဋ္ဌသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
တခချိဟိုလျှိုမြောင် 
**တခချိဟိုလျှိုမြောင်** (高千穂峡) သည် မိယဇခိစီရင်စု၊ နိရှိအုဆုကိခရိုင်၊ တခချိဟိုမြို့၊ မိတအိတွင် တည်ရှိသည့် ဂိုကဆဲမြစ်တွင် ဖြစ်ပေါ်တည်ရှိနေသည့် လျှိုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို သဘာဝအတိုင်း လှပစွာဖြစ်တည်နေသည့် ရှုခင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ မနအိရေတံခွန်၊ တမတရဲရေတံခွန်၊ အရရဂိရေတံခွန် စသည်တို့သည် အထူးထင်ရှားသည်။

အနှစ်ချုပ်
----------

မနအိရေတံခွန်
------------

မနအိရေတံခွန်သည် တခချိဟိုလျှိုမြောင်၏ အကျဉ်းပိုင်းသို့ စီးကျလျက်ရှိသည့် ရေတံခွန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံး ရေတံခွန် ၁၀၀ စာရင်းတွင် ပါဝင်သည်။ အိုနိုကိုရိုရေကန်၏ ရေများသည့် အောက်သို့စီးဆင်းလာကာ သဘာဝပန်းခြံတစ်ခု၏ ချောက်တစ်ခုထိပ်ဖျားမှ ရေများသည် ကျဆင်းလျက် မနအိရေတံခွန်ကို ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

ခရီးသွားလာမှု
-------------

ပတ်လည်ရှိ နေရာများ
------------------

ရုပ်ပုံများ
-----------

* တခချိဟိုလျှိုမြောင်နှင့် မနအိရေတံခွန်ကို အတူတွေ့ရပုံ (၂၀၁၁ ခုနှစ် မေလ)တခချိဟိုလျှိုမြောင်နှင့် မနအိရေတံခွန်ကို အတူတွေ့ရပုံ (၂၀၁၁ ခုနှစ် မေလ)
* လျှိုမြောင်ဘေး လူသွားလမ်း (၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ မေလ)လျှိုမြောင်ဘေး လူသွားလမ်း (၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ မေလ)
* ဆန်းနင်းတောင်စောက်ကွေ့ကြော  (၂၀၁၁ ခုနှစ် မေလ)ဆန်းနင်းတောင်စောက်ကွေ့ကြော (၂၀၁၁ ခုနှစ် မေလ)
* ယရိတိုဘိတံတား (၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ မေလ)ယရိတိုဘိတံတား (၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ မေလ)
* ကျောက်တုံးကြီးများ(၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ မေလ)ကျောက်တုံးကြီးများ(၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ မေလ)
* ခရီးသွားရာသီတွင် လှေအများဖြင့် စီးနင်းနေပုံ (၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ မေလ)ခရီးသွားရာသီတွင် လှေအများဖြင့် စီးနင်းနေပုံ (၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ မေလ)

ပြင်ပလင့်များ
-------------

* 高千穂町観光協会オフィシャルサイト
* 国指定文化財 データベース Archived 4 December 2015 at the Wayback Machine.（文化庁）

ကိုးကား
-------
ဗြိတိန်နိုင်ငံ လန်ဒန်မြို့ရှိ တော်ဝင်ပန်တျာကျောင်းမှ အကပညာ ဒီပလိုမာဘွဲ့ရ ဇာတ်မင်းသားကြီး ဦးတသက်စိန် (သောမတ်ဘိုးစိန်) ကို ရန်ကုန်မြို့၌ အဖ ဘုရားဒါယကာ
သဘင့် ဦးသျှောင် ဂရိတ် ဦးဖိုးစိန်၊ အမိ ဒေါ်ကြင်ယုံတို့မှ ၁၉၃ဝ ပြည့်နှစ် ဧပြီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားသည်။

ဦးတသက်စိန်သည် စစ်ကြိုခေတ်တွင် Diocesan Boys High School ကျောင်းတွင်ခြောက်တန်းအထိ ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီးဂျပန်ခေတ်တွင် ဥတ္တမဂျပန်စာသင်ကျောင်း၌ ဂျပန်စာကို ခင်ခရုခမ် အဆင့် အောင်မြင် သည်အထိ သင်ကြားခဲ့သည်။ စစ်ပြီးခေတ်၌ တီတီစီကျောင်းတွင် ၁ဝ တန်းအထိ ပညာဆက်လက်သင်ကြားခဲ့သည်။

ပညာသင်ကြားနေစဉ်ကပင် ဦးတသက်စိန်သည် ဇာတ်ပွဲများတွင် အိမ်ရှေ့မင်းသားအခန်းနှင့် လိုအပ်သော ဇာတ်ကောင်
နေရာများ၌ ပါဝင်ကပြခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၅၁ ခုနှစ်ခန့်က
သူငယ်ချင်း တစ်ဦး၏ လမ်းညွှန်မှုဖြင့် ဗြိတိန်နိုင်ငံ လန်ဒန်မြို့ရှိ
ဆောက်ဟမ်တန် (အေအက်စ်တီ) ကျောင်းတွင် လေယာဉ်မောင်း
သင်ရန် ရန်ကုန်မြို့သို့ ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်။

သို့သော် ဖခင်ဖြစ်သူ ဘုရားဒါယကာ ဦးဖိုးစိန်က
လေယာဉ်မောင်းသင်တန်း တက်ရောက်ခြင်းကို မနှစ်မြို့သဖြင့်
လန်ဒန်မြို့သို့ လိုက်သွားပြီး လွတ်လပ်ရေးမရမီက မြန်မာနိုင်ငံ
တွင် မဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစုံ သေနာပတိချုပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်
ခဲ့ဖူးသော လော့မောင့်ဘက်တန်ထံမှ ထောက်ခံစာကို ရယူ၍
သာမန်လူများ တက်ရောက်နိုင်ခဲသည့် တော်ဝင်ပန်တျာကျောင်းကို သားဖြစ်သူ
ဦးတသက်စိန်အား အပ်နှံပညာသင်ကြားစေခဲ့သည်။

ဦးတသက်စိန်သည် အဆိုပါပန်တျာကျောင်းမှ
တော်ဝင်နန်းသုံး ဓားခုတ်ပညာဒီပလို မာဘွဲ့ကိုလည်း
ကောင်း၊ Tap Dancing ခေါ် အသံထွက်စေရန် ဖိနပ်တွင် သံခွာ
တပ်၍ ကရသောခြေက ပညာဒီပလိုမာဘွဲ့ကို လည်းကောင်း
ရရှိခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ခြေကပညာတွင် ဆရာဖြစ်အဆင့်အထိ
ထူးချွန်ခဲ့သောကြောင့် ဤThe imperial society of Teachers Dancing ဆုတံဆိပ်ကို ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ချီးမြှင့်ခြင်းခံခဲ့ရ
သည်။

ဦးတသက်စိန်သည် ဖခင်ဖြစ်သူ ဂရိတ်ဦးဖိုးစိန်နှင့်
အတူ ဇာတ်ကခဲ့ရာ သူ၏ ခြေကပညာကို အခြေခံ၍ မြန်မာ့မူ
မြန်မာ့ဟန်မပျက် ဆန်းသစ်တီထွင်ကပြခဲ့သည်။ ဖခင်ကွယ်လွန်
ပြီးနောက် အစ်ကိုကြီး ဖြစ်သူဦးကက်နက်စိန်နှင့် အတူ စိန်မဟာ
သဘင်ဇာတ်တည်ထောင်ပြီး ကပြခဲ့သည်။ ထိုသို့ စိန်မဟာ
သဘင် လှည့်လည်ကပြရာတွင် တပ်မတော်သားများ အပန်းဖြေ
နိုင်ရန်အတွက် တပ်သဘင်ပွဲအဖြစ် ကပြခဲ့ဖူးသည်။ ထို့အပြင်
ဦးတသက်စိန်သည် ဆေးရုံရန်ပုံငွေ အလှူပွဲများ၊ မိခင်နှင့်ကလေး
စောင့်ရှောက်ရေး အလှူပွဲများ အဖြစ်လည်း ကပြပေးခဲ့ပြီး
လူမှုရေးလုပ်ငန်းကို တစ်တပ်တစ်အား ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

မန္တလေး၊ ရသေ့ကြီး ဦးခန္တီပြတိုက် ရန်ပုံငွေအတွက် ကပြဖျော်ဖြေ
ပေးခဲ့သဖြင့် ဦးတသက်စိန်အား သာသနာ့ အကျိုးဆောင်
ရွှေတံဆိပ်နှင့် ဂုဏ်ထူးဆောင်လက်မှတ်ကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။

ဦးတသက်စိန်သည် နောက်ပိုင်းတွင် ဇာတ်သဘင်
လောကမှအနားယူ၍ Tourist Burma ၌ ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်
များ လမ်းညွှန်လုပ်ငန်းကို ဂျပန်၊ အင်္ဂလိပ်နှင့် ဂျာမန် ဘာသာ
သုံးမျိုး ကျွမ်းကျင်စွာအသုံးပြုလျက် လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

ဦးတသက်စိန်သည် ၁၉၈၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ
၂၆ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်
တွင် ဇနီး ဒေါ်ရင်ရင်စိန်နှင့် သားသမီးခြောက်ယောက် ကျန်ရစ်
သည်။

ကိုးကား
-------

မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄)
|  |
| --- |
| **၁၉၁၄** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| နိုဝင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၁၀** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| နိုဝင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
**တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ**သည် ၁၉၇၁ခုနှစ်တွင် ထုတ်လုပ်ခဲ့သည့် မြန်မာရုပ်ရှင် *တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ*၏ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ဝင်တေးဖြစ်သည်။ ထိုရုပ်ရှင်၏ အဆုံးသတ်တွင် တေးသံရှင် တင်တင်မြမှ သီဆိုထားသည်။

ဂီတလုလင်မောင်ကိုကိုမှ ရေးစပ်ပေးထားသည်။ သီချင်း၏ အစပိုင်းကို ဆရာကြီးမင်းသုဝဏ်၏ ပန်းသည်ကဗျာ၏ ပထမ (၂)ပိုဒ်ကို ယူ၍ ရေးစပ်ထားသည်။နောက်ပိုင်းတွင် တေးသံရှင်များမှ ပြန်လည်သီဆိုခဲ့ကြပြီး လူကြိုက်များနေဆဲ ဇာတ်ဝင်တေးဖြစ်သည်။

၂၀၁၉ခုနှစ်တွင် The Voice Myanmar အဆိုပြိုင်ပွဲ၏ နောက်ဆုံးပွဲစဉ်တွင် ပြိုင်ပွဲဝင်တစ်ဦးသည် ဤသီချင်းဖြင့် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ သီချင်း၏ မူလပုံစံနှင့် ကွဲထွက်ပြီး အဓိပ္ပာယ်လွဲမှားစွာ သီဆိုခဲ့သည်ဟုဆိုကာ ဝေဖန်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။

မူရင်းအဆိုရှင် တင်တင်မြသည် ၂၀၂၀ပြည့်နှစ်တွင် ပြုလုပ်သည့်မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ရာပြည့် အထိမ်းအမှတ် အစီအစဉ်များတွင် ဤသီချင်းအား ပြန်လည်သီဆိုခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  "မမေ့နိုင်သော ကဗျာတေးတစ်ပုဒ်"။ 25 September 2021 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။ Archived from the original on 25 September 2021။
2. ↑  "ယနေ့ခေတ်တိုင်အောင် ရေပန်းစားနေဆဲဖြစ်သည့် နှောင်းခေတ်ဇာတ်ဝင်တေးသီချင်းများ"။
3. ↑  ""တစ်ကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ"သီချင်းက ရသ လုံးဝ ပျက်သွားတာ မဟုတ်ဘူးလို့ ဟေဇယ် ပြော"။
4. ↑  "အဆိုတော်ကြီး တင်တင်မြ သီဆိုသည့် "တကျော့နှစ်ကျော့တေးကိုသီ"ရုပ်ရှင်ဇာတ်ဝင်တေး(ရုပ်သံ)"။
|  |
| --- |
| **၁၉၂၀** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| နိုဝင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၂၉** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| နိုဝင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

အမှု—**ယောက်ျားကြီး ယောက်ျားငယ်တို့၌ ရောရောနှောနှော နေထိုင်၍ ကြမ်းတန်းသော သောက၏ တည်ရာဖြစ်သော စဏ္ဍကာဠီမည်သော သိက္ခမာန်ကို ရဟန်းပြုပေးလှူ။** 

အမှုသည်—**ထုလ္လနန္ဒာ။** 

ထိုသို့ ဘိက္ခုနီပေးမှုကြောင့် အခြားဘိက္ခုနီတို့က ကဲ့ရဲ့ကြသဖြင့် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။

သိက္ခာပုဒ်
----------

ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ပုရိသသံသဋ္ဌံ ကုမာရကသံသဋ္ဌံ စဏ္ဍိံ သောကာဝါသံ သိက္ခမာနံ ဝုဋ္ဌာပေယျ, ပါစိတ္တိယံ။

မြန်မာပြန်
----------

အသက် ၂၀ လွန်ပြီးသော ယောက်ျားကြီးတို့နှင့် ရောရောနှောနှော နေတတ်သော, အသက် ၂၀ မပြည့်သေးသော သတို့သားတို့နှင့်လည်း ရောရောနှောနှောနေတတ်သော (ကိုယ်နှုတ် စိတ်ပါ) ကြမ်းထန်းသော ယောက်ျားတို့၏ အတွင်း (မမြင်ရလျှင် မနေနိုင်လောက်အောင်) သောကကို သွင်းတတ်-(မိမိက မမြင်ရလျှင်လည်း သောကဖြစ်နေတတ်သဖြင့်) သောကဟူသော နေရာလည်းရှိသော သိက္ခမာန်ကို ရဟန်းပြုပေးသော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာမမှာ ပါစိတ်အာပတ်သင့်၏။

ကိုးကား
-------

1. ↑  အရှင်ဇနကာဘိဝံသ (၁၉၉၆)။ *ဘုရားဥပဒေတော်ကြီး*။
|  |
| --- |
| **၁၉၅၁** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| နိုဝင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၀၇** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| နိုဝင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

အမှု—**ကျောင်းပိုင်ဖြစ်သော ဥတုဖြီးသင်္ကန်းကို သူချည်း သုံးစွဲမှု။** 

အမှုသည်—**ထုလ္လနန္ဒာ။**

ကျောင်းသင်္ကန်း
---------------

ဘိက္ခုနီများ၏ ကျောင်း၌ ဥတုလာသူတို့ အသုံးပြုဖို့ရန် "ဥတုနှီး" သင်္ကန်းကို လှူဒါန်းထားတတ်ကြ၏၊ ထိုသင်္ကန်းကို သုံးရာ၌ထုံးစံမှာ ၂-ညဉ့်-၃ ည သုံးပြီးလျှင် ၄-ရက်မြောက်နေ့၌ ဖွပ်လျှော်၍ အခြားဥတုလာသူ (ဘိက္ခုနီ, သိက္ခမာန်မ, သာမဏေမ)တို့အား တဆင့်ပေးရ၏၊ ဥတုလာနေသူ ရှိပါလျက် ထိုသူအား တဆင့်မပေးလျှင် ဤသိက္ခာပုဒ်အရ ပါစိတ်အာပတ် သင့်၏၊ ဥတုလာသူ မရှိ၍ ဆက်လက်သုံးနေလျှင်ကား အနာပတ္တိ၊ ထုလ္လနန္ဒာကား ထိုသင်္ကန်းကို အခြားသူအား အလှည့်မပေးဘဲ သူ့ချည်း သုံးနေသဖြင့် အခြားဘိက္ခုနီတို့က ကဲ့ရဲ့ကြသောကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော် မူရလေသည်။

သိက္ခာပုဒ်
----------

ယာ ပန ဘိက္ခုနီ အာဝသထစီဝရံ အနိဿဇ္ဇေတွာ ပရိဘုဉ္ဇေယျ, ပါစိတ္တိယံ။

မြန်မာပြန်
----------

ဥတုနှီးသင်္ကန်းကို မစွန့်ဘဲ အသုံးပြုနေသူမှာ ပါစိတ် အာပတ်သင့်၏။

ခန္ဓာကျင့်ဝတ်
-------------

ဤသိက္ခာပုဒ်နှင့် စပ်၍ စူဠဝါ(ဘိက္ခုနီခန္ဓက) ပါဠိတော်၌ သိက္ခာပုဒ်များရှိသေး၏။ 

(က) ဘိက္ခုနီတို့သည် ဥတုလာနေစဉ် ကြိမ်ခတ်ထားသော ညောင်စောင်း အင်းပျဉ်(ခုတင်-ထိုင်ခုံ)တို့အပေါ်၌ ထိုင်ကြ အိပ်ကြလေရာ ခက်ထားသောကြိုး..ကြိမ်တို့ကို ဖေါက်၍ အောက်ကြမ်းပြင်ပေါ်၌ စိုရွှဲနေသောကြောင့် ဥတုနှီးသင်္ကန်းကို ခွင့်ပြုတော်မူလေသည်။ 

(ခ) ထိုဥတုနှိးသင်္ကန်း၌ သွေးများ ပေကျံနေပြန်ရကား အတွင်း၌ ဆို့ထားဖို့ရာ အတွင်းဆို့ အဝတ်ကို ခွင့်ပြုတော်မူရပြန်၏။ 

(ဂ) ထိုအတွင်းဆို့ အဝတ်သည် မမြဲဘဲကျွတ်ကျသောကြောင့် အတွင်းသို့ အဝတ်ကို ကြိုးငယ်ဖြင့် ဖွဲ့ချည်၍ ကြိုးစတစ်ခုဖြင့် ပေါင်၌ ဖွဲ့ချည်ထား ဖို့ရန် ခွင့်ပြုတော်မူရပြန်၏။ 
(ဃ) ထိုကြိုးသေးကလေး ပြတ်၍ ပြုတ်ကျပြန်သောကြောင့် ခါးတောင်း ကြိုက်၍ဖြစ်သော ခါးကြိုးတန်ဆာ တစ်မျိုးကို ခွင့်ပြုတော်မူရပြန်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  အရှင်ဇနကာဘိဝံသ (၁၉၉၆)။ *ဘုရားဥပဒေတော်ကြီး*။
ဥက္ကာခဲမှုန် နှင့် မရောထွေးပါနှင့်။
A *meteoroid* shown entering the atmosphere, becoming visible as a *meteor* and hitting the Earth's surface as a *meteorite*.
**ဥက္ကာခဲ** (အင်္ဂလိပ်: Meteoroid) ဆိုသည်မှာ အပြင်ဘက် အာကာသရှိ သေးငယ်သော ကျောက်ခဲ သို့မဟုတ် သတ္တုဆန်သော ကိုယ်ထည်ဖြစ်သည်။ ဥက္ကာခဲများသည် ဥက္ကာပျံများထက် သေးငယ်ပြီး စပါးစေ့ အရွယ်အစားမှ ၁ မီတာအရွယ်အစား ရှိကြသည်။ ဤအရွယ်အစားထက် ပိုသေးသောအရာများကိုမူ မိုက်ခရို ဥက္ကာခဲ သို့မဟုတ် ကြယ်ဖုန်မှုန်များအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ အများစုမှာ ကြယ်တံခွန် သို့မဟုတ် ဥက္ကာပျံများမှ အစိတ်အပိုင်းများဖြစ်ပြီး အခြားများမှာ လကမ္ဘာ သို့မဟုတ် အင်္ဂါဂြိုဟ်ကဲ့သို့သော ကိုယ်ထည်များနှင့် ထိတိုက်မိရာမှ လွင့်စဉ်လာသော အစိတ်အပိုင်းများဖြစ်သည်။ ဥက္ကာခဲများ ကမ္ဘာ့လေထုသို့ ဝင်လာသောအခါ အမြန်နှုန်းသည် တစ်စက္ကန့်လျင် ၂၀ ကီလိုမီတာဖြစ်လာပြီး ပူပြင်းလာကာ ကမ္ဘာ့ကောင်းကင်ယံ၌ ကြယ်ကြွေခြင်းအဖြစ် တွေ့ရသည်။ ကမ္ဘာ့လေထုထဲသို့ ဝင်လာပြီး မြေပြင်ပေါ်သို့ ကျရောက်လာသောအရာကိုမူ ဥက္ကာခဲမှုန် (Meteorite) ဟုခေါ်သည်။ ဥက္ကာခဲနှင့် အခြားသော အာကာသ ဖုန်မှုန်များ ခန့်မှန်းခြေ နှစ်စဉ် ၁၅၀၀၀ တန် ကမ္ဘာ့လေထုသို့ ဝင်ရောက်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Rubin, Alan E. (January 2010). "Meteorite and meteoroid: New comprehensive definitions". *Meteoritics & Planetary Science* **45** (1): 114–122. doi:10.1111/j.1945-5100.2009.01009.x. Bibcode: 2010M&PS...45..114R. )
2. ↑  Atkinson၊ Nancy (2 June 2015)။ What is the difference between asteroids and meteorites?။ Universe Today။
3. ↑  meteoroids။ The Free Dictionary။  1 August 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. ↑  Meteoroid။ *National Geographic*။ 7 October 2015 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  24 August 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
5. ↑  Meteors & Meteorites။ *NASA*။ 26 December 2003 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  1 August 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
6. ↑  Asteroid Fast Facts။ NASA (31 March 2014)။  1 August 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
7. ↑  Gary၊ Stuart (2011-12-22)။ "Survey finds not all meteors the same"။ *ABC Science*။ ABC။
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ကာမစ္ဆန္ဒ, ဗျာပါဒ, ထိနမိဒ္ဓ, ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စ, ဝိစိကိစ္ဆာ-ဟူသော ကုသိုလ်စိတ်ကို တားမြစ်ပိတ်ဆို့လွှမ်းမိုးတတ်, ဝိပဿနာပညာ, မဂ်ပညာကို အားနည်းအောင်ပြုတတ်သော တရားငါးပါးတို့သည် မိမိ၏အကျိုး, သူတပါး၏အကျိုး, မိမိ သူတစ်ပါး နှစ်ဦးသားတို့၏အကျိုးကို မသိနိုင်၊ အရဟတ္တဖိုလ်ကို မျက်မှောက်မပြုနိုင်ပုံ၊ ယင်းတရား ငါးမျိုးတို့ကို ပယ်စွန့်နိုင်မှ မိမိ သူတစ်ပါး နှစ်ဦးသားတို့၏အကျိုးကို သိနိုင်ပုံ၊ အရဟတ္တဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ပုံကို တောင်ကျချောင်းဥပမာဖြင့် တစ်မျိုးစီ တစ်မျိုးစီ ခွဲခြား၍ အကျယ် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

---

ကမ္မာဝရဏ (အာနန္ဒရိယကံ)၊ ကိလေသာဝရဏ (နိယတမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ)၊ ဝိပါကာ ဝရဏ (အဟိတ်ပဋိသန္ဓေ)၊ အဿဒ္ဓ၊ အစ္ဆန္တိက၊ ဒုပ္ပည-ဟူသော ဤတရား ၆-ပါးနှင့် ပြည့်စုံသူသည် သူတော်ကောင်းတရားကိုကြားနာသော်လည်း ကုသိုလ် တရားတို့၌ မဖောက်ပြန်သောသဘောဟူသော မဂ္ဂနိယာမသို့သက်ဝင်ရန် မထိုက်တန်၊ ထိုတရား ၆-မျိုး မရှိသောပုဂ္ဂိုလ်သည် သူတော်ကောင်းတရားကို ကြားနာသည်ရှိသော် ကုသိုလ်တရားတို့၌ မဖောက်ပြန်သောသဘောဟူသော မဂ္ဂနိယာမသို့သက်ဝင်ရန် ထိုက်တန်၏ဟု အကျယ် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။


---

အာဝရဏသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် ရဟန်းတို့အား ပိတ်ဆို့တတ် ပိတ်ပင်တတ် စိတ်ကိုလွှမ်းမိုးတတ် ပညာ၏ အားနည်းခြင်းကို ပြုတတ်သော တရားငါးမျိုးအကြောင်းကို သာဝတ္ထိပြည်၊ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -အံ၊၂၊၅၆။ အံ၊မြန်၊၂၊၆၉။ အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၆။ အံ၊ဋီ၊၃၊၂၂။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ပဉ္စကနိပါတ၊ ဒုတိယပဏ္ဏာသက၊ (၆) ၁-နီဝရဏဝဂ္ဂ၊ ပဌမသုတ်။
2. ↑  -အံ၊၂၊၃၇၉-၃၈၀။ အံ၊မြန်၊၂၊၄၇၉။ အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၄၀။ အံ၊ဋီ၊၃၊၁၄၆။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ဆက္ကနိပါတ၊ ဒုတိယပဏ္ဏာသက၊ ၉-သီတိဝဂ္ဂ၊ ဒုတိယသုတ်။
3. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
4. ↑  *အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ အင်္ဂုတ္တိုရ်ပါဠိတော် မြန်မာပြန်၊ ပဉ္စကနိပါတ်၊ ၂-ဒုတိယပဏ္ဏာသက (ဒုတိယသုတ်ငါးဆယ်)၊ (၆) ၁-နီဝရဏဝဂ်၊ ၁- အဝရဏသုတ်*။
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

အရှင်သာရိပုတ္တရာ, အရှင်မဟာမောဂ္ဂလ္လာန်-ဟူသော အဂ္ဂသာဝကမထေရ် နှစ်ပါးတို့ ပရိနိဗ္ဗာန်စံယူကြပြီး၍ မကြာမြင့်မီ ဝဇ္ဇီနိုင်ငံ ဥက္ကစေလမြို့အနီး ဂင်္ဂါမြစ်၏ သဲသောင်ပြင်ပေါ်ဝယ် သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်စွာထိုင်နေကြသော ပရိသတ်ကို စောင်းငဲ့၍ကြည့်ရှုတော်မူလျက် အဂ္ဂသာဝကမထေရ်နှစ်ပါး၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို မိန့်ကြားတော်မူပါသည်၊ အဂ္ဂသာဝကမထေရ်နှစ်ပါးတို့ ပရိနိဗ္ဗာန်ဝင်စံတော်မူ ငြားသော်လည်း ဘုရားရှင်၌ သောက, ပရိဒေဝ-ဖြစ်တော်မမူပုံကို ဥပမာဖြင့် မိန့်ကြားတော်မူ၍ သတိပဋ္ဌာန်လေးပါး ပွားများသောရဟန်းသည် အတ္တဒီပ, အတ္တသရဏ, အနညသရဏ, ဓမ္မဒီပ, ဓမ္မသရဏ, အနညသရဏ-ဖြစ်ပုံကိုလည်းကောင်း, ငါဘုရား သက်တော်ထင်ရှားရှိတော်မူစဉ် ဖြစ်စေ, ရွှေပြည်နိဗ္ဗာန်ဝင်စံတော်မူပြီးရာအခါ၌ ဖြစ်စေ သတိပဋ္ဌာန်တရားလေးပါးကို ပွားများသဖြင့် အတ္တဒီပ-စသည် ဖြစ်နေသောရဟန်းသည် "သိက္ခာကာမရဟန်းတို့တွင် အသာလွန်ဆုံးဖြစ်ပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -သံ၊၃၊၁၄၁-၂။ သံ၊မြန်၊၃၊၁၄၆-၈။ သံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၅၇။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ မဟာဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၃-သတိပဋ္ဌာနသံယုတ္တ၊ ၂-နာဠဝဂ္ဂ၊ စတုတ္ထသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

အမှု—**ငြိမ်းပြီးသောအဓိကရုဏ်းကို လှုံ့ဆော်ပေးမှု။**

အမှုသည်—**ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းများ**

ငြိမ်းပြီးသောကံကို ထပ်မံလှုံဆော်မှု
-----------------------------------

အဓိကရုဏ်းတခုသည် ဝိနည်းတော်နှင့်အညီသံဃာတော်များ ဆုံးဖြတ်သဖြင့် ငြိမ်းဧပြီးဖြစ်နေ၏။ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့ကား (ထိုသို့ဝိနည်းတော်နှင့်အညီ ငြိမ်းဧပြီးကြောင်း သိပါလျက်) "အကတံကမ္မံ=ကံကို မပြုအပ်သေး၊ ဒုက္ကဋံ ကမ္မံ (ပြုပြီး စေကာမူ) ကံကို မကောင်းသဖြင့် မတရားသဖြင့် ပြုအပ်ပြီ၊ ပုနကာတဗ္ဗံ ကမ္မံ-ကံကို ထပ်၍ ပြုသင့်၏၊ အနိဟတံ အဓိကရုဏ်းကို မနုတ်အပ်သေး၊ ဒုန္နိဟတံ (နုတ်အပ်ပြီး ဖြစ်စေကာမူ) မကောင်းသဖြင့် မတရားသဖြင့် နှုတ်အပ်၏၊ ပုန နိဟရိတဗ္ဗံ = ထပ်၍နုတ်သင့်၏"ဤသို့ပြောဆိုကာ ထပ်၍ကံပြုအောင် လှုံ့ဆော်ပေးကြလေသည်၊ ထို့ကြောင့်ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော် မူရသည်။

သိက္ခာပုဒ်
----------

ယော ပန ဘိက္ခု ဇာနံ ယထာဓမ္မံ နိဟတာဓိကရဏံ ပုနကမ္မာယ ဥက္ကောဋေယျ, ပါစိတ္တိယံ။

မြန်မာပြန်
----------

အကြင်ရဟန်းသည် တရားသဖြင့် ငြိမ်းစေအပ်ပြီးသော အဓိကရုဏ်းဟုသိလျက် တရားနည်းလမ်းအတိုင်း နှိမ်နင်းအပ်ပြီးသော အဓိကရုဏ်းကို ထပ်မံ၍ ကံပြုဘို့ရာ လှုံ့ဆော်ပေးအံ့၊ ထိုရဟန်းပါစိတ်အာပတ်သင့်၏။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3  အရှင်ဇနကာဘိဝံသ (၁၉၉၆)။ *ဘုရားဥပဒေတော်ကြီး*။
အာလန် ဂါစီယာကို ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် တွေ့ရပုံ
ပီရူးနိုင်ငံသမ္မတ အာလန်ဂါစီယာ ပဲရက်ဇ်ကို (1949-2019) ၁၉၄၉-ခုနှစ် မေလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ပီရူးနိုင်ငံ လီမာမြို့တော်တွင် မွေးဖွားသည်။ လီမာမြို့ စန်မားကော့စ် တက္ကသိုလ်မှ ဥပဒေဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့ပြီးနောက် စပိန်နိုင်ငံ မက်ဒရစ်မြိုနှင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံ ပါရီမြို့တို့ရှိ တက္ကသိုလ်များတွင် ဥပဒေနှင့် လူမှုရေး သိပ္ပံပညာဘွဲ့လွန် သင်တန်းများကို တက်ရောက်ဆည်းပူးခဲ့သည်။ ၁၉၇၈-ခုနှစ်တွင် ပီရူးနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာ၍ ပီရူးနိုင်ငံ၏လက်ရှိအခြေခံဥပဒကို ရေးဆွဲပြဋ္ဌာန်းသော ဥပဒေပြု လွှတ်တော်တွင် အမတ်အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ရသည်။

ဂါစီယာပဲရက်ဇ်သည် အလျံဇာ ပေါ်ပြူလာ ရီဗော်လူစီ ယွန်နာရီယာအမေရိကာနာ (အေပီအာရ်အေ) ပါတီ၏ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံ ရသည်။ ဂါစီယာ၏အတိုက် အခံများက ဂါစီယာသည် နိုင်ငံရေး အတွေ့အကြုံနည်းပြီး စီမံအုပ်ချုပ်မှု အတွေ့အကြုံ လုံးဝမရှိကြောင်းဖြင့်ဝေ ဖန်တိုက်ခိုက်ကြသော်လည်း ထောက်ခံသူတို့ကမူယင်း အားနည်းချက်သည် ပင်လျှင် အင်အားတစ်ရပ်ဖြစ်လာပြီး အစဉ်အလာအရ စစ်တပ်နှင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဘဏ်လုပ်ငန်းရှင်များ၏ ဖိအားပေးမှုကို လုံးဝဒူးထောက် အညံ့ခံမည့်သူ မဟုတ်ဟူ၍ ယုံကြည်ကြသည်။ စပိန်ဝန်ကြီးချုပ် ဖိလစ်ဂွန် ဇာလေ့မား ကွက်စ် ကဲ့သို့ပင် သဘောတရားထက် နိုင်ငံရေးအရ လက်တွေ့ဗျူဟာကို ဦးစားပေးတတ်သူ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ သို့ဖြင့် ၁၉၈၅-ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၄ ရက်နေ့က ကျင်းပသော ရွေးကောက်ပွဲတွင်ထောက်ခံမဲ ၄၅ ဒသမ ၇ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် ဦးဆောင်ခဲ့သည်။

မဲထက်ဝက်မကျော်၍ ဒုတိယအကြိမ် ရွေးကောက်ပွဲ ယှဉ်ပြိုင်ရန်ရှိသော်လည်း မဲအရေအတွက် ဒုတိယအများဆုံး ရသူက နုတ်ထွက်သွား၍ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင်သမ္မတအသစ်အဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက် ခံခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။ အေပီအာရ်အေပါတီသည်ပီးရူးနိုင်ငံတွင် ဝါအရင့်ဆုံး နိုင်ငံရေးပါတီကြီး ဖြစ်သော်လည်း ဂါစီယာ ပဲရက်ဇ်သည်သာ သမ္မတအဖြစ် ပထမဆုံးရွေးချယ် တင်မြှောက်ခံရသော အေပီအာရပ်အေ ပါတီခေါင်း ဆောင်ဖြစ်သည်။

ပီရူးနိုင်ငံတွင် ဒီမိုကရေစီအရ ရွေးချယ်တင်မြှောက် ခံထားရသောသမ္မတ တစ်ဦး၏ နေရာတွင် အနှစ် ၄ဝကျော် ကာလအတွင်းပထမဆုံး အကြိမ်အဖြစ် ဒီမိုကရေစီနည်းအရ ဆက်ခံခွင့်ရသူဖြစ်လာသည်။

သမ္မတ ဂါစီယာသည် ပြည်ပပို့ကုန်မှ ရသောဝင်ငွေ၏ ၁ဝ ရာခိုင်နှုန်းကိုသာ ပြည်ပကြွေးမြီး ဆပ်မည်ဟု ၁၉၈၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ကြေညာခဲ့သည်။ ပြည်ပ ကြွေးမြီဒေါ်လာသန်းပေါင်း ၁၄ယ၇ဝဝတင် ရှိသော ပီရူးနိုင်ငံ၏ အကျိုးစီးပွားအတွက် ထူးခြားသော အစီအမံဖြစ်သည်ဟုဆိုသည်။၁၉၈၇-ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ပုဂ္ဂလိကပိုင် ဘဏ် ၁ဝ ခု၊ ဘဏ္ဍာရေးကုမ္ပဏီ ခြောက်ခုနှင့် အာမခံကုမ္ပဏီ ၁၇ ခုတို့ကို နိုင်ငံပိုင်သိမ်းယူရန် စီစဉ်ခဲ့ပြန်သည်။ ယခင်က ရေနံတင်သွင်း နေရသောပီရူးနိုင်ငံသည် ဂါစီယာ၏ လက်ထက်တွင် ပြည်ပသို့တင်ပို့ရောင်းချနိုင်သော နိုင်ငံအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိလာသည်။
[1]

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃)
ဇမ်ဗီဇီမြစ်ကို နမီးဘီးယားနိုင်ငံ၊ ဇမ်ဘီယာနိုင်ငံ၊ ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံ နှင့် ဘော့ဆွာနာနိုင်ငံ တို့ ဆုံရာတွင် တွေ့ရစဉ်
အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာထဲသို့ စီဆင်းသော အာဖရိကတိုက်ရှိမြစ် များထဲတွင် ဇမ်ဗီဇီမြစ်သည် အကြီးဆုံးမြစ် ဖြစ်သည်။ မိုင် ၁၆ဝဝ ခန့်ရှည်လျားသည်။ မြစ်ဝမှစ၍ မိုင် ၃ဝဝ ခန့်အထိ 
ပေါ်တူဂီတို့က ပိုင်သည်။ မြစ်ဖျားခံရာဒေသမှာ ဘယ်လ်ဂျီယမ်ကွန်ဂိုနှင့် အန်ဂိုလာနယ်စပ်ဖြစ်သည်။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် ထက် ပေပေါင်း ၃၆ဝဝ ခန့်မြင့်သောဒေသတွင် မြစ်ဖျားခံ၍၊ ကွေ့ကောက်လျက်စီးဆင်းလာပြီးလျှင် ဇင်ဘာဘွေ တောင်ပိုင်း နှင့် မြောက်ပိုင်းကိုပိုင်းခြားကာ မိုဇမ်ဗစ်နယ်ကိုဖြတ်၍ စီးဆင်း လေသည်။ ဇမ်ဗီဇီမြစ်ဝကျွန်းပေါ် ဒေသမှာ စတုရန်းမိုင် ၂၅ဝဝ ခန့်ကျယ်ဝန်းသည်။ မြစ်သည် အထက်ပိုင်းတွင် ညီညာသော ကုန်းမြေပြင်ကို ဖြတ်သန်းလာ၍၊ ဝိတိုရိယရေတံခွန် တွင် မြေ နိမ့်သို့ စီးဆင်းလေသည်။ 

  

ထိုရေတံခွန် မှာ အလွန်မတ်စောက်၍ နိုင်အာဂရာ ရေတံခွန်ထက်ပင် ရေစီး သန်သည်။ ဇမ်ဗီဇီမြစ်မှာ နှစ်စဉ်ရေလွှမ်းမိုးခြင်းကြောင့် မြစ်ကမ်းနှစ်ဘက်တို့သည် 
ရွံ့ညွန်များဖုံးလွှမ်းမိုးခြင်းကြောင့် မြေဩဇာကောင်းမွန်သည်။ ထိုမြစ်ကြောင်းဖြင့် မိုင် ၄ဝဝ ခန့် တေတီ မြို့အလွန်အထိမီးသင်္ဘောဖြင့် သွားလာနိုင်သည်။ ဆေနာမြို့ အနီးတွင်
မြစ်ကိုဖြတ်၍ ဆောက်လုပ်ထားသော မီးရထား တံတားမှာ အင်ဂျင်နီယာပညာအောင်မြင်မှု တစ်ရပ်ပင် ဖြစ်ပေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄)
|  |
| --- |
| **၁၉၃၉** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဖေဖော်ဝါရီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ |  |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မာရ်နတ်ကို မုဆိုး, မာရ်နတ်၏ ပရိသတ်ကို မုဆိုး၏ ပရိသတ် ကာမဂုဏ် (၅)ပါးကို မြက်ခင်း, သားသမင်များကို သမဏဗြာဟ္မဏ-ဟု ဥပမာန, ဥပမေယျ အနေအားဖြင့် ဟောတော်မူပါသည်။
ပထမသမင်အုပ်စုဖြင့် သပုတ္တဘရိယ ပဗ္ဗဇ္ဇသမဏ, ဗြာဟ္မဏတို့ကို ဟောတော်မူပါသည်။ တဏှာဖြင့် တွေဝေခြင်း, မာနဖြင့် ယစ်မူးခြင်း, ပမာဒဖြင့် သတိလက်လွတ်ဖြစ်ခြင်းတို့ကို ဟောတော်မူပါသည်။

ဒုတိယသမင်အုပ်စုဖြင့် ဗြာဟ္မဏဓမ္မိက ပဗ္ဗဇ္ဇ သမဏ ဗြာဟ္မဏတို့ကို ဟောတော်မူပါသည်။
တတိယသမင်အုပ်စုဖြင့် မိစ္ဆာအယူရှိသော သမဏ ဗြာဟ္မဏတို့ကို ဟောတော်မူပါသည်။

စတုတ္ထသမင်အုပ်စုဖြင့် ဤသာသနာတော်ရှိ သမဏဗြာဟ္မဏတို့ကို ဟောတော်မူပါသည်။

သမာပတ်ကိုးပါး, အရဟတ္တဖိုလ်တို့ကို ရရှိအောင် အားထုတ်မှု ရရှိပေါက် မြောက်ခြင်းတို့ဖြင့် မာရ်နတ်မျက်စိဖြင့် မမြင်နိုင်ရာဒေသကို ဟောတော်မူပါသည်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားသိမှတ်ဖွယ်တို့ကို ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ဖွင့်ဆို ထားပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -မ၊၁၊၂၀၅-၂၁၅။ မ၊မြန်၊၁၊၂၁၂-၂၂၂။ မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၆၅-၉။ မ၊ဋီ၊၂၊၁၂၁-၄။

-မဇ္ဈိမနိကာယ၊ မူလပဏ္ဏာသ၊ ၃-ဩပမ္မဝဂ္ဂ၊ ပဉ္စမသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
**ငွေတိုးချစားသူ**ဆိုသည်မှာ ငွေချေးလုပ်ငန်းကို စီးပွားရေးလုပ်ငန်း တစ်ရပ်အဖြစ် လုပ်ကိုင်သူကိုသာ ငွေတိုးချစားသူဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ရင်းနှီးသည့် မိတ်ဆွေများကို လုပ်ငန်းသဘာဝအရ တစ်နှစ်လျှင် နှစ်ကြိမ်၊ သုံးကြိမ်မျှ ငွေချေးသူကို ငွေတိုးချစားသူဟု မခေါ်ဆိုနိုင်ပေ။ (Bishwa Nath Rai @. Kashi Nath Rai. 1948, B.L.R, H.C. 449) ၁၉၄၅-ခုနှစ်၊ ငွေတိုးချစားသူများ အက်ဥပဒေ ပုဒ်မ-၂(၆) အရဆိုလျှင် ငွေထုတ်ချေးသည့် အလုပ်ကို လုပ်ကိုင်သူ တစ်ဦးဦးအား ငွေတိုးချစားသူဟု ခေါ်ဆိုရမည် ဖြစ်သည်။ ငွေထုတ်ချေးခြင်းကို လုပ်ငန်းတစ်ခု အနေဖြင့် လုပ်ကိုင်မှသာ ထိုသူအား ငွေတိုးချစားသူဟု ခေါ်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။ လုပ်ငန်းအနေဖြင့် မဟုတ်ဘဲ မိတ်ဆွေတစ်ဦးဦးအား ကူညီသည့် အနေဖြင့် တစ်ခါတစ်ရံသာ ငွေထုတ်ချေးခြင်း ဖြစ်ပါမူ ထိုသူကို ငွေချေးစားသူ ဖြစ်သည်ဟု ကျဉ်းမြောင်းစွာ သတ်မှတ်ခြင်း မပြုနိုင်ပေ။ တစ်ဖက်မှလည်း ငွေထုတ်ချေးသည့် လုပ်ငန်းတစ်ခုထည်းကို အသက်မွေး ဝမ်းကျောင်း အလုပ်အဖြစ် လုပ်ကိုင်စားသောက်သူကိုမှသာ ငွေတိုးချစားသူ ဖြစ်သည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ကောက်ယူခြင်း မပြုနိုင်ပေ။ ဥပမာ ။ ။ လူတစ်ယောက်သည် ကုန်သည်အလုပ်ကိုလည်း လုပ်ကိုင်သည့်အပြင် ငွေထုတ်ချေးခြင်း လုပ်ငန်းကိုလည်း လုပ်ကိုင်နေပါမူ ထိုသူအား ငွေတိုးချစားသူ ဖြစ်သည်ဟု ကောက်ယူရမည်ဖြစ်သည်။ သာမန်ကုန်သည် တစ်ယောက်သာ ဖြစ်သည်ဟု မယူဆနိုင်ပေ။ [ဦးထွန်းရွှေနှင့် ဦးဝင်း၊ 1967 B.L.R. (C.C) 145]

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာနိုင်ငံ တရားစီရင်ထုံးများ၊ အခန်း(၉) ငွေတိုးချစားသူများ အက်ဥပဒေ၊ အပိုဒ်(၁၀)(က)ငွေတိုးချစားသူ အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုချက်တွင် အကျုံးဝင်မဝင်မှ ကောက်နှုတ်ချက်
|  |
| --- |
| **၁၉၃၀** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဖေဖော်ဝါရီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ |  |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၄၄** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဖေဖော်ဝါရီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ |  |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၄၀** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဖေဖော်ဝါရီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ |  |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
နိမ္မာနရတိနတ်ပြည်သည် တုသိတာနတ်ဘုံ၏အထက် ယူဇနာ(၄၂၀၀၀)ကွာသော ကောင်းကင်ပြင်တွင် ယာမာနတ်ပြည်၊ တုသိတာနတ်ပြည်များနည်းတူ ပန်းဆိုင်းဆွဲသကဲ့သို့ တည်ရှိသည်။ ထိုပြည်ရှိနတ်တို့သည် ပင်ကိုရှိပြီးသား စည်းစိမ်ထက် အလွန်အကဲ ခံစားလိုကြသည့်အခါ မိမိတို့ကိုယ်တိုင် စိတ်တိုင်းကျဖန်ဆင်း၍ မွေ့လျော်လေ့ရှိသော နတ်များဖြစ်ကြသည်။ 
အောက်နတ်ပြည်လေးထပ်တို့၌ အမြဲတမ်းထားသော ကိုယ်ပိုင်ဇနီးမောင်နှံ ရှိကြသကဲ့သို့ နိမ္မာနရတိနတ်ပြည်၌လည်း အမြဲတမ်း ဇနီးမောင်နှံများ ရှိကြသည်။ ထိုနတ်တို့သည် အပိုအလွန် စည်းစိမ်ခံစားလိုမှသာ မိမိတို့လိုရာ အဆင်း၊ အသံစသည်တို့ကို ကိုယ်တိုင်ဖန်ဆင်းကြ၍ ထိုဖန်ဆင်းသော အာရုံ၌ပင် မွေ့လျော်ပျော်ပိုက် နေတတ် ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ထိုနတ်တို့ကို `နိမ္မာနရတိနတ်'များဟုခေါ်ကြသည်။ 

(နိမ္မာန=လိုရာစည်းစိမ်ကို မိမိဘာသာ ဖန်ဆင်း၍ + ရတိ=မွေ့လျော်ကြသည့် နတ်များ၏ဘုံ)

မြတ်စွာဘုရား သက်တော်ထင်ရှားရှိစဉ်က အရှင်အနုရုဒ္ဓါမထေရ်မြတ်၏ မိဘုရားဟောင်း ဖြစ်ဖူးကြသော မနာပကာယိကာ မည်သော နိမ္မာနတိနတ်သမီးတို့သည် အရှင်အနုရုဒ္ဓါမထေရ်ထံ လာကြ၍ အမျိုးမျိုး ဖန်ဆင်းပြကြသတဲ့။

ထိုနတ်ပြည်ကို အုပ်ချုပ်သောနတ်မင်းကား **"သုနိမ္မိတနတ်မင်းကြီး"** ဖြစ်သည်။

ဝိသာခါကျောင်းအမသည် နိမ္မာနရတိနတ်ပြည်တွင် သုနိမ္မိတနတ်မင်းကြီး၏ နတ်မိဖုရားဖြစ်ရသည်။

ထိုနတ်တို့၏သက်တမ်းသည် သူတို့၏အရေအတွက်အားဖြင့် နှစ်ပေါင်း (၈၀၀၀)ရှည်၍ လူသားတို့၏ နှစ်အရေအတွက်အားဖြင့် ကုဋေ(၂၃၀)နှင့် လေးသန်း ရှိ၏။

လူတို့၏ နှစ်(၈၀၀)သည် နိမ္မာနရတိနတ်ပြည်၏ တစ်ရက်ဖြစ်သည်။

ကျမ်းကိုး
---------

1. ↑  မောင်ဝိဇ္ဖာ "ဗုဒ္ဓ နှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာအကြောင်း"
2. ↑  တက္ကသိုလ်သျှင်သီရိ"နတ်ပြည်ရောက်လူသားတို့၏ ဘဝအတွေ့အကြုံများ"

| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
ဗုဒ္ဓ​ကျမ်း​လာ ၃၁-ဘုံ |
| --- |
| ဗြဟ္မာဘုံ နှစ်ဆယ် | 
* ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဖာ
* ဗြဟ္မပုရောဟိတာ
* မဟာဗြဟ္မာ
* ပရိတ္တာဘာ
* အပ္ပမာဏာဘာ
* အာဘဿရာ
* ပရိတ္တာသုဘာ
* အပ္ပမာဏသုဘာ
* သုဘကိဏှာ
* ဝေဟပ္ဖိုလ်
* အသညသတ်
* အဝိဟာ
* အတပ္မါ
* သုဒဿာ
* သုဒဿီ
* အကနိဋ္ဌ
* အာကာသာနဉ္စာ ယတန
* ဝိညာဏဉ္စာယတန
* အာကိဉ္စ ညာယတန
* နေဝသည နာသညာယတန

 |  |
| နတ်ပြည်ခြောက်ထပ် | 
* စတုမဟာရာဇ်
* တာဝတိံသာ
* ယာမာ
* တုသိတာ
* နိမ္မာနရတိ
* ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီ

 |
| လူ့ဘုံ တစ်ဘုံ | လူ့ဘုံ |
| အပါယ် လေးဘုံ | 
* ငရဲ
* တိရစ္ဆာန်
* ပြိတ္တာ
* အသူရကာယ်

 |
| နိဗ္ဗာန်-စကြဝတေးမင်း-မြင့်မိုရ်တောင်-ယုဂန္ဓိုရ်တောင်-တောင်စဉ် ခုနှစ်ထပ်- သီဒါ ခုနစ်တန်- အိုင်ကြီး ခုနှစ်အိုင်- အာလိန်ငါးဆင့်-စူဠာမဏိစေတီ-သိကြားမင်း- မာရ်နတ်- ယမမင်း- အသုရာ- ဘုမ္မစိုး- အမ္ဗပါလီ-နဂါး-နယား-အတွင်း ၃၇ မင်း- အပြင် ၃၇ မင်း-ဗေဠုဝ (နတ်စောင်း) -ကိန္နရာ- လူခြောက်- မဟာဂီရိနတ်- မြနန်းနွယ်- ဇော်ဂျီ-ယူဇနာ-ဂဠုန်-ဘီလူး |
**တိန့်လိကျွင်း** (၂၉ ဇန္နဝါရီ ၁၉၅၃ – ၈ မေ ၁၉၉၅) (鄧麗君; *Teresa Teng*; テレサ・テン) သည် လွှမ်းမိုးမှု ကြီးမားပြီး လူကြိုက်များသည့် ထိုင်ဝမ် ခေတ်ပေါ်အဆိုတော် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူမအား ထရီဇာ တန် (Teresa Teng) ဟူ၍လည်း ခေါ်သေးသည်။ (တိန့်လိကျွင်း၏ တေးသံသည် တရုတ်အသိုင်းအဝိုင်းကြားတွင် သာမက ဂျပန်နှင့် အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံများတွင်ပါ လွှမ်းမိုးနေဆဲဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် တရုတ်လူမျိုးရှိသည့် နေရာတိုင်းတွင် တိန့်လိကျွင်း၏ အသံကို ကြားနိုင်သည် ဟု ပြောစမတ်တွင်ခဲ့သည်။ ကိုရီးယား၊ ဂျပန်၊ ထိုင်း၊ မလေးရှားနှင့် အင်ဒိုနီးရှား ပရိသတ်များအကြားတွင်လည်း သူမ၏ သီချင်းကို ကြိုက်နှစ်သက်ကြသည်။ 

တိန့်လိကျွင်းသည် သူမ၏ ရိုးရာသံစဉ်များ၊ အချစ်သီချင်းများကြောင့် လူကြိုက်များ ကျော်ကြားခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် "မောင်ဘယ်တော့ ထပ်လာမလဲ။" (何日君再來) နှင့် "တို့ရဲ့ခံစားချက်ကို လမင်းလေးသိတယ်။" (月亮代表我的心) စသည့် သီချင်းများသည် ဂန္ဓဝင်တေးအဖြစ် မှတ်တမ်းတင်နိုင်လောက်သည်။ သူမသည် ရုံးသုံးတရုတ်ဘာသာဖြင့် သာမက မင်နန် (ဖူကျန့်စကား)၊ ကွမ်တုန်း၊ ဂျပန်၊ အင်ဒိုနီးရှားနှင့် အင်္ဂလိပ်ဘာသာများဖြင့်လည်း သီဆိုခဲ့သည်။ သူမ၏ တေးစီးရီးများသည် အရှေ့အာရှတလွှား မည်သူမှလိုက်မမှီအောင် အရောင်းရဆုံး တေးစီးရီးများ ဖြစ်သည်။ 

ငယ်စဉ်ကတည်းက ရင်ကျပ်ပန်းနာရောဂါ ခံစားနေရသည့် တိန့်လိကျွင်းသည် ထိုင်းနိုင်ငံ ချင်းမိုင်မြို့တွင် အနားယူနေစဉ်အတွင်း ၁၉၉၅ မေလ ၈ ရက်နေ့ အသက် ၄၂ နှစ် အရွယ်တွင် ဘဝတပါးသို့ ကူးပြောင်းသွားခဲ့သည်။

ကျမ်းကိုး
---------
|  |
| --- |
| **၁၉၅၃** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဖေဖော်ဝါရီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ |  |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၁၆** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဖေဖော်ဝါရီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ |  |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------