**သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သပိတ်ကျင်းခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ မန္တ​လေးတိုင်း​ဒေသကြီး၏ မြောက်ဘက်အကျဆုံးမြို့နယ် ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ သပိတ်ကျင်းမြို့ဖြစ်သည်။

သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်၏ အဓိကလုပ်ငန်းသည် ဆန်စပါးစိုက်ပျိုးခြင်းဖြစ်၍ တောင်ယာစနစ်ဖြင့် လုပ်ကိုင်ခြင်းများ ပြားလေသည်၊ အင်းလုပ်ငန်းများကိုလည်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။ မြို့နယ်အတွင်း အဖိုးတန်သစ်တောများ မရှိချေ။ ဝါးပင် နှင့်ထနောင်းပင်များကိုသာ များသောအားဖြင့် တွေ့ရလေသည်။ မိုးကုတ်မြို့နယ်နှင့်နီးစပ်သော်လည်း အဖိုးတန်ကျောက် မျက်ရတနာများ ပြောပလောက်အောင် သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်အတွင်းမှ မထွက်ရှိသေးချေ။ သပိတ်ကျင်း မြို့နယ်၏ ဧရိယာ သည် ၉၉၅ စတုရန်းမိုင်ကျယ်ဝန်းသည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

သာသနာသက္ကရာဇ် ၄၃၂ခုနှစ်တွင် သပိတ်ကျင်းမြို့ကို ဦးသိန်းမောင်ဆိုသူမှ တည်ထောင်သည်ဟု သိကြရသည်။

သရေခေတ္တရာပြည် တိုးတက်လာချိန် သက္ကရာဇ် ၄၃၂တွင် နန်းတက်သော သီရိရာဇာမင်းလက်ထက်၌ အမတ်ကြီးတစ်ဦး၏သားဖြစ်သူ ကိုသိန်းမောင်သည် ကုန်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရန် လှေကြီးလှေငယ် နောက်ပါအခြံအရံများဖြင့် အထက်အညာသို့ ဧရာဝတီမြစ်အတိုင်း ဆန်တက်လာရာ သပိတ်ကျင်းမြို့တောင်ဘက် ၂မိုင်အကွာတွင် ရွာကြီးတစ်ရွာကို တွေ့ခဲ့သည်။ ထိုရွာသည် တွင်းထွက်ကျောက်သံပတ္တမြား လဲလှယ်ရောင်းချရာတွင် ထင်ရှားခဲ့သည်။ အထုးသဖြင့် မိုးကုတ်ကျောက်မျက်ရတနာများနင့် အောက်ပြည်အောက်ရွာမှ အဝတ်အထည်၊စားသောက်ကုန်များ လဲလှယ်ရောင်းဝယ်ခြင်းပြုကြသည်ဟု အဆိုရှိခဲ့သည်။ဦးသိန်းမောင်သည် ထိုရွာမှ ကျောက်သံပတ္တမြားနှင့် မိမိထံမှ ကုန်ပစ္စည်းများကို လဲလှယ်ခြင်းပြုပြီး နောက်ပါလက်ရွေးစင်၁၀ဦးကိုထားခဲ့၍ နေပြည်တော်သို့ ပြန်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် ဟင်္သာမော်၊ကြာညှပ်၊စမ္ပါယ်နဂိရ်၊တကောင်း စသောနေရာများတွင် ရွာများတည်ပြီး လူနေထိုင်၍ ထင်ရှားနေပြီဖြစ်သည်။

ကိုသိန်းမောင်သည် တိုက်လှေ၁၀စင်း၊ လှေသား၄၀၀တို့ဖြင့် ကုန်ပစ္စည်းများ၊စားနပ်ရိက္ခါအပြည့်တင်၍ ဒုတိယအကြိမ် ဆန်တက်လာပြန်သည်။ အညာသီဟတောဘုရားအနီးသို့ရောက်လျှင် မူလကစည်ကားသောရွာကြီးသည် သူပုန်များဖျက်စီးခံထားရသည်ကိုမြင်လျှင် ကိုသိန်းမောင်သည် တိုက်လှေ၁၀စင်းကိုနှင်၍ ရန်သူကို ချေမှုန်းစေခဲ့သည်။ ထိုစည်ကားသောရွာကြီးမှာ မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့ရသဖြင့် ထိုရွာကို ရွာဆိုးဟုအမည်တွင်ခဲ့သည်။

ထိုရွာသားများသည် မိုးကုတ်နှင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ပိုကောင်းသောနေရာသို့ ပြောင်းလာကာရွာသစ်တည်၍ ထိုရွာကို ရွာမဟုခေါ်တွင်သည်။ ထို့နောက် ဆိပ်ကမ်းနေရာကောင်းနှင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးကောင်းသောနေရာကို ထပ်မံရှာဖွေရာ တောင်ကုန်းများဝန်းရံပြီး အလယ်တွင်ချိုင့်ဝှမ်းတစ်ခုသာရှိသောနေရာကို တွေ့၍ ပြောင်းခဲ့ကြသည်။ သပိတ်ပုံရှိ၍ *သပိတ်ကုန်း*ဟုခေါ်ရာမှဧရာဝတီမြစ်ကျဉ်းအနီးရှိ၍ သပိတ်ကျင်းဟုအမည်တွင်ခဲ့သည်။ ရွာဆိုးနှင့်ရွာမမှ မြို့၏ရပ်ကွက်များဖြစ်လာသည်။

ပထဝီဝင်အနေအထား
--------------

မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၂°၅၄'၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၅ဒီဂရီ ၅၈မိနစ်နှင့် ၉၆ဒီဂရီ ၁၂မိနစ်အကြားတွင် တည်ရှိသည်။ အရှေ့မှ အနောက်သို့ ၂၄မိုင်၊ တောင်မှမြောက်သို့ ၇၅မိုင်ရှိပြီး ၉၉၀.၈၃စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။

### နယ်နိမိတ်

သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်၏ အရှေ့ဘက်တွင် မိုးကုတ်မြို့နယ်၊ ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ မဘိမ်းမြို့နယ်နင့် မိုးမတ်မြို့နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် စဉ့်ကူးမြို့နယ်၊အနောက်ဘက်တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းရှိ ကန့်ဘလူမြို့နယ်၊ ခင်ဦးမြို့နယ်နှင့် မြောက်ဘက်တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းရှိ ထီးချိုင်းမြို့နယ်တို့ တည်ရှိသည်။

### မြေမျက်နှာသွင်ပြင်

ပင်လယ်ရေမြေနှာပြင်အထက် ပေ၅၀၀အထက်တွင်တည်ရှိသည်။ သောင်းပွက်တောင်တန်းသည် တောင်မှမြောက်သို့ သွယ်တန်းနေသည်။ မြို့နယ်၏အနောက်ဘက်တွင် ဧရာဝတီမြစ်သည် မြောက်မှတောင်သို့စီးဆင်းနေသည်။ မြို့နယ်အတွင်းတွင် တောင်ကျချောင်း၆၀ခန့်ရှိသည်။

လူဦးရေ
------

သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်တွင်နေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများတွင် ဗမာလူမျိုးများ အများဆုံးနေထိုင်ကြသည်။ ထို့နောက် ကချင်၊ရှမ်း၊ချင်း၊ကရင်၊မွန်၊ကယားနှင့် ရခိုင်လူမျိုးများ အစဉ်လိုက်များပြားစွာနေကြသည်။ ကိုးကွယ်မှုအနေဖြင့် ဗုဒ္ဓဘာသာကို အများဆုံး ကိုးကွယ်ကာ ခရစ်ယာန်၊အစ္စလာမ်ကိုးကွယ်သူဦးရေမှာ အစဉ်လိုက်များပြားသည်။

စီးပွားရေး
----------

သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်သည် မန္တလေးတိုင်းအတွင်းရှိ စီးပွားရေးတိုးတက်မှုနှေးကွေးသော မြို့နယ်ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်နေလူထုသည် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းကို အဓိကထားလုပ်ကိုင်ကြသည်။ ထို့အပြင် ရွှေတူးဖော်ခြင်းကိုလည်း စီးပွားဖြစ် လုပ်ကိုင်ကြသည်။ မြို့နယ်၏အဓိကထွက်ကုန်မှာ စပါး၊ပဲမျိုးစုံနှင့် ကြံသီးနှံဖြစ်ပြီး မန္တလေးမြို့သို့ အဓိကရောင်းချသည်။ မန္တလေးမြို့မှ လူသုံးကုန်၊ စားသောက်ကုန်များ တင်သွင်းသည်။ အိမ်တွင်းစက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်း ၁၁၃ခုရှိသည်။

### ဈေးများ

#### သပိတ်ကျင်း

* မြို့မဈေး
* ရွှေရတနာဈေး
* သီရိမင်္ဂလာဈေး

#### တကောင်းမြို့

* မြို့မဈေး
* စည်ပင်ဈေး

ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး
-------------------

သပိတ်ကျင်းမြို့မှ မန္တလေး၊ရွှေဘို၊တကောင်းမြို့မှ မန္တလေးမြို့များသို့ ကားဖြင့်သွားလာနိုင်သည်။

ပညာရေး
------

### အခြေခံပညာ

#### အထက

အထက်တန်းကျောင်း ၇ကျောင်းရှိသည်။

* အထက သပိတ်ကျင်း
* အထက ဝါးဖြူတောင်
* အထက ဇရပ်ကွင်း
* အထက တွင်းငယ်
* အထက စမ္ပါယ်နဂိုရ်
* အထက ကြာညှပ်
* အထက တကောင်း

#### အထက(ခွဲ)/အလက

* အလက (ထ(ခွဲ)) ချောင်းကြီး
* အလက (ထ(ခွဲ)) ကံသာရွာ (လေးမိုင်)
* အလက (ထ(ခွဲ)) ပေါက်တပင်
* အလက (ထ(ခွဲ)) ဆယ်ဇင်းကုန်း
* အလက (ထ(ခွဲ)) ရေလည်ကျွန်း
* အလက ကျောက်ကြီး
* အလက လိပ်ကျ
* အလက အုန်းပိုင်
* အလက ရေထွက်
* အလက ကွင်း
* အလက ကျောက်ဖျာ
* အလက ဒေါင်းပုန်း
* အလက ကျောက်ဖြူ
* အလက တောင်လည်
* အလက ရွှေစကာ
* အလက လက်ပံကုန်း
* အလက ဖုန်ကုန်း
* အလက ကုက္ကိုကုန်း
* အလက ကျွန်းကြီး

#### အမက

မူလတန်း၊မူလွန်၊အလယ်တန်း(ခွဲ) ၈၂ကျောင်းရှိသည်။

ကျန်းမာရေး
----------

* မြို့နယ်ဆေးရုံ
* တကောင်းတိုက်နယ်ဆေးရုံ
* ကြာညှပ်တိုက်နယ်ဆေးရုံ
* တွင်းငယ်တိုက်နယ်ဆေးရုံ
* အမှတ်၂၀တပ်မတော်ဆေးရုံ

ထင်ရှားသောနေရာများ
------------------

### သပိတ်ကျင်း

* ကမ္ဘာအေးစေတီ
* မြို့ဦးတောင်စေတီ
* ကျောက်ဖားစေတီ
* လိပ်ကျရေတံခွန်

### တကောင်း

* လေးမျက်နှာဘုရား
* ဇိနအောင်ချာဘုရား
* ပေါက်ကျိုင်းဘုရား

ကိုးကား
-------

1. ↑  *သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ*။ ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ။ အတွဲ-၂။ နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန။ မေ ၂၀၁၅။ pp. ၅၈။
2. ↑  "Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map" Myanmar Information Management Unit (MIMU)
3. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃)
4. 1 2 3  သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်၏ ဒေသဆိုင်ရာအချက်အလက်များ။ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့ရုံး။[*လင့်ခ်သေ*]

  


| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး |
| --- |
| **မြို့တော်** : မန္တလေးမြို့
**မြို့နယ်ပေါင်း : (၂၈) မြို့နယ်** |
| မဟာအောင်မြေခရိုင် (၄) မြို့နယ် | 
* မဟာအောင်မြေမြို့နယ်
* ချမ်းမြသာစည်မြို့နယ်
* ချမ်းအေးသာစံမြို့နယ်
* ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ်

 |  |
| အောင်မြေသာစံခရိုင် (၃) မြို့နယ် | 
* အောင်မြေသာစံမြို့နယ်
* ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်
* မတ္တရာမြို့နယ်

 |
| အမရပူရခရိုင် (၁) မြို့နယ် | 
* အမရပူရမြို့နယ်

 |
| ပြင်ဦးလွင်ခရိုင် (၁) မြို့နယ် | 
* ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်

 |
| သပိတ်ကျင်းခရိုင် (၃) မြို့နယ် | 
* သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်
* မိုးကုတ်မြို့နယ်
* စဉ့်ကူမြို့နယ်

 |
| ကျောက်ဆည်ခရိုင် (၃) မြို့နယ် | 
* ကျောက်ဆည်မြို့နယ်
* စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်
* မြစ်သားမြို့နယ်

 |
| တံတားဦးခရိုင် (၂) မြို့နယ် | 
* တံတားဦးမြို့နယ်
* ငါန်းဇွန်မြို့နယ်

 |
| မြင်းခြံခရိုင် (၃) မြို့နယ် | 
* မြင်းခြံမြို့နယ်
* တောင်သာမြို့နယ်
* နွားထိုးကြီးမြို့နယ်

 |
| ညောင်ဦးခရိုင် (၂) မြို့နယ် | 
* ညောင်ဦးမြို့နယ်
* ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်

 |
| ရမည်းသင်းခရိုင် (၂) မြို့နယ် | 
* ရမည်းသင်းမြို့နယ်
* ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်

 |
| မိတ္ထီလာခရိုင် (၄) မြို့နယ် | 
* မလှိုင်မြို့နယ်
* မိတ္ထီလာမြို့နယ်
* ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်
* သာစည်မြို့နယ်

 |
| မြို့များ | 
* ကူမဲမြို့
* ကျောက်ဆည်မြို့
* ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့
* ငါ့သရောက်မြို့
* ငါန်းဇွန်မြို့
* စဉ့်ကိုင်မြို့
* စဉ့်ကူးမြို့
* ဆီမီးခုံမြို့
* ညောင်ဦးမြို့
* တံတားဦးမြို့
* တကောင်းမြို့
* တောင်သာမြို့
* နွားထိုးကြီးမြို့
* ပျော်ဘွယ်မြို့
* ပြင်ဦးလွင်မြို့
* ပုဂံမြို့
* ပုသိမ်ကြီးမြို့
* မတ္တရာမြို့
* မန္တလေးမြို့
* မြင်းခြံမြို့
* မြစ်ငယ်မြို့
* မြစ်သားမြို့
* မလှိုင်မြို့
* မိတ္ထီလာမြို့
* မိုးကုတ်မြို့
* ရမည်းသင်းမြို့
* ဝမ်းတွင်းမြို့
* သပိတ်ကျင်းမြို့
* သာစည်မြို့
* အမရပူရမြို့

 |


| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
သပိတ်ကျင်းမြို့နယ် |
| --- |
| **ခရိုင်**:ပြင်ဦးလွင်ခရိုင် **မြို့**: သပိတ်ကျင်းမြို့၊ တကောင်းမြို့ |
| ၇ မိုင်ချမ်းသာကျေးရွာအုပ်စု | 
* ၄ မိုင်ကံသာ
* ၆ မိုင်စခန်းသာ
* ၇ မိုင်ချမ်းသာ
* အုန်းတကူး

 |
| ကျောက်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု | 
* ကျောက်ကြီး

 |
| ကျောက်ဖျာကျေးရွာအုပ်စု | 
* ကျောက်ဖျာ

 |
| ကျောက်ဖြူကျေးရွာအုပ်စု | 
* ကျောက်ဖြူ
* တောင်လယ်

 |
| ကျောက်လှည်းဘီးကျေးရွာအုပ်စု | 
* ကျောက်ဖြူ
* ကျောက်လှည်းဘီး
* ပိုးဇနွယ်

 |
| ကျောက်အိုက်ကျေးရွာအုပ်စု | 
* ကျောက်အိုင်
* ညောင်ကုန်း

 |
| ကြာညှပ်ကျေးရွာအုပ်စု | 
* ကြာညှပ်
* ကိုးပင်
* ခရမ်းစပ်ကုန်း
* ဇင်းချောင်း
* ပုတီးဖြူ
* မြင်သာ
* ရွေစကာ

 |
| ချောင်းကြီးကျေးရွာအုပ်စု | 
* ကျောက်ဖြူ
* ချောင်းကြီး
* ရေထွက်

 |
| ဂွေးပင်မှော်ကျေးရွာအုပ်စု | 
* ကဘဲ့ကြီး
* ဂွေးပင်မှော်
* ပေသောင်

 |
| စမ္ပါယ်နဂိုရ်ကျေးရွာအုပ်စု | 
* စမ္ပါယ်နဂိုရ်
* ညောင်ရင်း
* ပန်းပင်
* မှတ်တော်မူ
* အုံးပိုင်

 |
| ဆယ်ဇင်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စု | 
* ဆယ်ဇင်းကုန်း
* မင်းကုန်း

 |
| တွင်းငယ်ကျေးရွာအုပ်စု | 
* တွင်းငယ်
* ဒေါင်းပုန်း
* ရှားတော

 |
| ပေါက်တပင်ကျေးရွာအုပ်စု | 
* ပေါက်တပင်

 |
| ဖုန်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု | 
* ဖုန်ကုန်း

 |
| မကျီးကုန်းကျေးရွာအုပ်စု | 
* ဆင်ညှပ်ကုန်း
* မကျီးကုန်း
* ရေယာဉ်

 |
| မိုင်းဒိုင်းကျေးရွာအုပ်စု | 
* ပေကုန်း
* မိုင်းဒိုင်း
* ရင်ခွင်
* ဥသျှစ်ကုန်း

 |
| ရေညာဦးကျေးရွာအုပ်စု | 
* ဗနွဲ
* ရေညာဦး

 |
| လက်ပံကုန်းကျေးရွာအုပ်စု | 
* ငလျင်ပျို
* လက်ပံကုန်း

 |
| ဝါးဖြူတောင်ကျေးရွာအုပ်စု | 
* ညောင်ပင်သာ
* ဖော့တော့
* မိုင်​အောင်သာယာ
* လမ်းလယ်ကျစ်
* ဝါးဖြူတောင်

 |
| ဝါးရုံကုန်းကျေးရွာအုပ်စု | 
* ဝါးရုံကုန်း
* သီးကုန်း

 |
| အင်းနက်ကျေးရွာအုပ်စု | 
* ကျွန်းကြီး
* ကုက္ကိုကုန်း
* ငါးချောင်းဒေါင့်
* ညောင်လေးပင်
* တောင်တလုံး
* ရေလည်ကျွန်း
* အင်းနက်

 |
| အုံးဇုံးကျေးရွာအုပ်စု | 
* ကမ်းပါးနီ
* ကျောက်ဖြာ
* ကွင်း (၂၉)
* ကွင်း (၃၀)
* ချောင်းကြီး
* ဇရပ်ကွင်း
* ဖက်ရှည်
* ရေထွက်
* လိပ်ကျ
* ဝက်သေ
* အုံးဇုံး

 |