recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |
| --- |
| **၁၉၅၃** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဩဂုတ်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၄၀** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဩဂုတ်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၅၇** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဩဂုတ်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
**ပြည်ပျက်ကို မကြုံပါရစေနှင့်** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။ သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

အကြောင်းအရာ
-----------

ဓာတ်ကြီးလေးပါးပြောင်းလွဲ၍ သောကြာကြယ်၊ ဗုဒ္ဓဟူးကြယ်တို့၏ ထူးခြားဖြစ်ပျက်ဟန်များကို ဖွဲ့ဆိုရေးသားထားသော ဓာတ်ကြီးလေးပါးဖွဲ့ သံချို ဖြစ်သည်။

ပြည်ပျက်ကို မကြုံပါရစေနှင့်
---------------------------

အတ္တောရယ်အညီပ၊ ဓာတ်ကောလီ လောကီအကျတွင်ဖြင့်၊ ဒိဋ္ဌိအမြင်ဗေဒင်နှင့်ရှုပြန်တော့၊ ကိစ္စစဉ် အပြေစုတို့က၊ ပွေမှုပင်တမင်ဖန်လို့၊ သူပုန်ရန် ပြည်မငြိမ်းနိုင်ဘု၊ ကိန်းပါပ ဓာတ်အဝင်။  

  

ဘိလပ်စံကယ်ဆယ်၍၊ ဓာတ်လယ်မှာ ရပ်တယ်ကြရသူရဇ္ဇတခ ပြောင်းလျှင်ဖြင့် ခေတ်ဟောင်းကိုကြုံလို့ တွေ့ယန်ငဲ့၊ အောက်မေ့စိတ်တွင်။  

  

သီဟရယ်ကေသရာတို့ ဂြိုဟ်ဇီဝါ ဒီလာနင်းလို့၊ ကြွက်မင်းဂြုဟ် ကြာသပတေးတို့ကြောင့်၊ မြို့ကျေးနယ် ရွာလယ်တောမှာလ၊ ပွက်ပွက်ဝေအောင် ကြွက်တွေက ပေါပြန်တော့၊ မြက်ရှောကြွေ စနေမွေးပါလို့၊ ခက်သော်ပွေ မကျေအေးသော်လဲ၊ ပြေး သေပျောက်ပုန်းခိုဝင်၊ ဇမ္ဗူခွင်တကြော။  

  

ကမောက်ကမန်နှင့်၊ အကောက်ဉာဏ်ဖောက်ပြန်ဆူးပါဘိ၊ သောက်ရှူးကြယ် အဟုတ်မြူးသည့်ပြင်၊ ဗုဒ္ဓဟူးကြယ် ဥဒည်ကထွက်မဲ့၊ နက္ခတ်ကယ် လူမြင်ခံခဲ့လျှင်၊ ပူပင်ရန် လူရှင်ရဟန်းငယ်တို့၊ ပင်ပန်းစွာ ကမ္ဘာဝေသို့၊ သတ္တဝါတွေမှာ တခါတလေပွက်တတ်သတဲ့၊ ပြည်ပျက်ကို မကြုံပါရစေလို့၊ ဓမ္မဖြူစင်ပြုမူ၊ ကောင်းတွေနဲ့၊ ဘဂဝါအရှင်မှာ၊ ဆုယူတောင်းကြတော့ ကျမ်းဟောင်းစာအဆိုကဖြင့်၊ အဇဋာတခိုမှာ ကမ္ဘာအလိုနှင့် ထိန်းသော်လဲ၊ သတ္တဝါဆိုဆို ကြမ္မာထိုလို့ ယိမ်းသည်ကြောင့်၊ ဝါဆိုလျှင် ပါပဂြိုဟ်က၊ သိမ်းလိမ့်မယ်၊ ကိန်း အတတ်ဟော။

ခက်ဆစ်
------

၁။ အတ္တော = အနက်အဓိပ္ပာယ်။

၂။ သူရဇ္ဇ = တနင်္ဂနွေဂြိုဟ်။

၃။ သီဟ = ခြင်္သေ့၊ အင်္ဂါဂြိုဟ်။

၄။ ကေသရာ = ခြင်္သေ့။

၅။ ဂြိုဟ်ဇီဝါ = ကြာသပတေးဂြိုဟ်။

၆။ ဥဒည် = နေထွက်ရာအရှေ့အရပ်၌ရှိသောတောင်။

မှတ်ချက်
--------

ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် နာမည်ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော နာမည်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၂၇** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဩဂုတ်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၄၅** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဩဂုတ်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၃၈** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဩဂုတ်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၅၉** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဩဂုတ်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၃၂** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဩဂုတ်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၂၉** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဩဂုတ်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၄၂** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဩဂုတ်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၂၁** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဩဂုတ်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၆၄** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဩဂုတ်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
ဟားဖရန့်ဇ (ခရစ် ၁၅၈ဝ· ၁၆၆၆)
---------------------------

ကမ္ဘာကျော်နယ်သာလန် ပုံတူရေးပန်းချီကျော်များအနက် ဖရန့်ဇဟားလည်း အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ စင်စစ်သော်ကား ဖရန့်ဇဟားသည် နယ်သာလန်နိုင်ငံတွင် ပန်းချီကျော်ရမ်းဗရန့်နောက်အထင်ရှားဆုံးသော ပန်းချီကျော် တစ်ဦးဖြစ်သည်။

  

သူ့ကိုနယ်သာလန်နိုင်ငံ အန့်တဝပ်မြို့တွင် ၁၅၈ဝ ပြည့်၊ သို့မဟုတ် ၁၅၈၁ ခုနှစ် တွင်မွေးဖွားခဲ့သော်လည်း ဟာလင်မြို့၌သာ အနေများလေသည်။ ၁၆၁၆ ခုနှစ်မှစ၍ ပန်းချီကားများ ဆွဲခဲ့သည်။ သူ့ခေတ်ကအတော်ပင် ကျော်ကြားခဲ့သော်လည်း အစဉ်သဖြင့်ငွေကြေးပြဿနာနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရလေသည်။ ထိုသို့ဖြစ်ရသည်မှာသူ့တွင် သားသမီးများပြားခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ သို့သော် နောက်တွင်သူ့ကို ဟာလင်မြို့သူမြို့သားများက ငွေကြေးကူညီပေးကမ်းသဖြင့် ချောင်လည်ခဲ့ရသည်။ ဖရန့်ဇဟားသည် ၁၆၆၆-ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်သည်။ 

  

ဟားသည် အဆင့်အတန်းအမျိုးမျိုးမှ လူများ၏ ပုံတူရုပ်များကိုရေးဆွဲခဲ့သော်လည်း လူစုလူဝေးနှင့် နေထိုင်ပုံများကိုရေးဆွဲရာတွင်အထူးသဖြင့်လူကြိုက် များလေသည်။ ဟားသည် ပုံတူရေးပန်းချီဆရာအဖြစ် အထူးထင်ရှားကျော်ကြားသည်ဖြစ်ရာ များသောအားဖြင့် လုပ်သားပြည်သူလူထုထဲမှလူများ၏ ပုံတူများကို ရေးဆွဲခဲ့သည်။ ခပ်ရွှင်ရွှင်ရုပ်ပုံတို့သာများသည်။ သဘာဝအလှအပဟူသည် နန်းတွင်းတွင်သာတွေ့ရသည်မဟုတ်၊တောတောင်ရေမြေနှင့်လူထုထဲတွင်လည်း တွေ့ရှိနိုင်ကြောင်းဖော်ပြခဲ့လေသည်။ ဟား၏လက်ရာပန်းချီကားပုံပေါင်း၂၈ဝခန့် ကျန်ရှိခဲ့သည့်အနက်အထင်ရှားဆုံးမှာ*ရယ်နေသောမြင်းသည် တော်*ပန်းချီကားဖြစ်သည်။ အခြားထင်ရှားသော ပန်းချီကားများမှာ*လာဗိုဟီမီယန်*၊*ဟာလင်ကစုန်းမဟီလီဗော့ဗီ*၊နှင့်*စိန်အင်ဒရူး၏အရာရှိများ*စသည်တို့ဖြစ်လေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃)
|  |
| --- |
| **၁၉၃၇** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဩဂုတ်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
A simplified plan of Wat Phra Singh
A detailed plan of Wat Phra Singh
Wihan Luang
Wihan Lai Kham
The *Phra Buddha Sihing* statue inside Wihan Lai Kham
The ubosot of Wat Phra Singh
**ဖရာဆင့်ကျောင်းတော်**(အင်္ဂလိပ်: Wat Phra Singh; ထိုင်း: วัดพระสิงห์; ပါဠိ: Siṅgha Varamahāvihāra; မြန်မာ: သိင်္ဃဝရမဟာဝိဟာရ) သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ မြောက်ပိုင်းရှိ ချင်းမိုင်မြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အာနန္ဒာ မဟီဒေါ မင်း (ရာမ ၉) သည် တော်ဝင်ဥယျာဉ်ကို ပထမအဆင့်အဖြစ် ၁၉၃၅ ခုနှစ်တွင် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

တည်နေရာ
-------

ဖရာဆင့်ကျောင်းတော်သည် ချင်းမိုင်မြို့ဟောင်း၏ အလယ်မှ အနောက်ဘက်အပိုင်းတွင် တညရျိသည်။ ထိုမြို့ဟောင်းတွင် မြို့နံရံများ၊ ကျုံးများ တည်ရှိသည်။ အဓိကဝင်ပေါက်ကို "ဆင့်" ဟုခေါ်သည် ခြင်္သေ့ကို အစောင့်ထားထားသည်။ ကျောင်းတော်သည် ချင်းမိုင်ရှိ Rachadamnoen အဓိကလမ်းမကြီး၏ အဆုံးတွင် တည်ရှိသည်။ လမ်းသည် ကျောင်းတော်၏ အရှေ့ဘက်တွင် ရှိပြီး Ping မြစ်သို့ Tapae ဂိတ်မှ သွားနိုင်သည်။

အမည်
----

ဖရာဆင့်ဆိုသည်မှာ Phra-Put-Tha-Shi-Hing ကို အတိုကောက်သုံးနှုန်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဆင့် (ခြင်္သေ့) ကို ရည်ညွှန်းခေါ်ဝေါ်ခြင်း မဟုတ်ပေ။

ရုပ်ပုံများ
-----------

* Murals inside Wihan Lai KhamMurals inside Wihan Lai Kham
* Murals inside Wihan Lai KhamMurals inside Wihan Lai Kham
* Murals inside Wihan Lai KhamMurals inside Wihan Lai Kham
* Kulai ChediKulai Chedi
* Tunnel between Kulai Chedi and Wihan Lai KhamTunnel between Kulai Chedi and Wihan Lai Kham
* Ho Trai (temple library)Ho Trai (temple library)

ကိုးကား
-------



| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ရ တော်ဝင်ကျောင်းတော်များ |
| --- |
| ပထမအဆင့် | 

|  |  |
| --- | --- |
| ရာဇဝရမဟာဝိဟာရ | 
* ဇေတုဝနဝိမလမင်္ဂလာရာမကျောင်းတော်
* ပဌမစေတီ
* ဗုဒ္ဓပါဒကျောင်းတော်
* မဟာသတ်ယုဝါရထရန်ဆရစ်ကျောင်းတော်
* သုဒသနကျောင်းတော်
* အရုဏ်ကျောင်းတော်

 |
| ရာဇဝရဝိဟာရ | 
* နိဝေသဓမ္မပဝတ္တိကျောင်းတော်
* ပဝရနိဝေသကျောင်းတော်
* ပဉ္စမပဝိတ္တတုသိတကျောင်းတော်
* ပရမဓာတုဇယာကျောင်းတော်
* သီရိရတနမဟာဓာတုကျောင်းတော်၊ သုခေါဒယ
* ရာဇပဝိဓာဌိတကျောင်းတော်
* Wat Ratchapradit
* ရာဇဩရသာကျောင်းတော်
* သုဝဏ္ဏတာရာရာမကျောင်းတော်
* သေနာသနာရာမကျောင်းတော်

 |
| ဝရမဟာဝိဟာရ | 
* ဉာဏသင်္ဝရာရာမကျောင်းတော်
* Wat Phra That Phanom
* ဓာတုဟရိဘုဉ္ဇယကျောင်းတော်
* မဟာဓာတုကျောင်းတော်
* သီရိမဟာဓာတုကျောင်းတော်
* သီရိရတနမဟာဓာတ်ကျောင်းတော်
* ဖရာဆင့်ကျောင်းတော်

 |

 |
| ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓကျောင်းတော်များစာရင်း |
|  |
| --- |
| **၁၉၄၆** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဩဂုတ်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
ဆီမာရန်းမြို့ မြင်ကွင်း
**ဆီမာရန်းမြို့** သည် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ အလယ်ဂျားဗားပြည်နယ်၏ မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ဒတ်ချ်ကိုလိုနီခေတ်က အဓိက ဆိပ်ကမ်းမြို့ ဖြစ်ခဲ့ပြီး ယနေ့တိုင်အောင် အရေးပါသော ဒေသတွင်း ဗဟိုဌာနနှင့် ဆိပ်ကမ်းမြို့ ဖြစ်နေသေးသည်။ အာဆီယံ သန့်ရှင်းသော ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားမြို့စံနှုန်း အဖွဲ့က အရှေ့တောင်အာရှရှိ အသန့်ရှင်းဆုံး ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားမြို့အဖြစ် ၂၀၂၀ မှ ၂၀၂၂ အထိ သတ်မှတ် ကြေညာခဲ့သည်။

  

ဧရိယာအကျယ်အဝန်း ၃၇၃.၇၈ စတုရန်း ကီလိုမီတာ (၁၄၄.၃၂ စတုရန်းမိုင်) မျှ ရှိပြီး မြို့တော်၏ လူဦးရေမှာ ခန့်မှန်းခြေ အားဖြင့် ၁.၈ သန်း ရှိသဖြင့် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ သတ္တမမြောက် လူဦးရေအများဆုံး မြို့ ဖြစ်ကာ ဂျကာတာမြို့၊​ဆူရာဘာယားမြို့၊ ဘန်ဒေါင်းမြို့၊​ဘီကာစီမြို့၊​မယ်ဒန်မြို့ နှင့် တန်ဂီရန်းမြို့ တို့ နောက်မှ လိုက်သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ် လူဦးရေစာရင်းအရ မြို့ပြဒေသတွင် နေထိုင်သူ ၃,၁၈၃,၅၁၆ ဦး ရှိပြီး မြို့နှစ်မြို့ နှင့် ခရိုင် ၂၆ ခု ပါဝင်သည်။ ဆီမာရန်း မက်ထရိုပိုလစ်တန်ဒေသ တွင် လူဦးရေ ၆ သန်းခန့် ရှိသည်။ မြို့တော်၏ လူဦးရေမှာ ဂျားဗားလူမျိုးများ အများစု ဖြစ်ပြီး များပြားလှစွာသော တရုတ်လူမျိုးများလည်း ရှိသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  "Semarang named cleanest tourist destination in Southeast Asia"။ 20 January 2020 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  Jumlah Penduduk Kota Semarang (in id)။ Dinas Kependudukan dan Pencatatan Sipil Kota Semarang (October 2015)။ 7 August 2020 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  28 December 2016 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  Indonesia: Java (Regencies, Cities and Districts) – Population Statistics, Charts and Map။
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

ဤဝဂ်၌ မိစ္ဆာပဏိဟိတစိတ္တသုတ်၊ သမ္မာပဏိဟိတစိတ္တသုတ်၊ ပဒုဋ္ဌစိတ္တသုတ်၊ ပသန္နစိတ္တသုတ်၊ အာဝိလစိတ္တသုတ်, အနာဝိလစိတ္တသုတ်, မုဒုကမ္မညစိတ္တသုတ်, လဟုပရိဝတ္တစိတ္တသုတ်, ဥပက္ကိလိဋ္ဌသုတ်, ဝိမုတ္တသုတ်အားဖြင့် သုတ်ပေါင်း ၁၀-သုတ်ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

၁။ မိစ္ဆာပဏိဟိတစိတ်ဖြင့် အဝိဇ္ဇာကို ဖောက်ခွဲနိုင်ခြင်း, ဝိဇ္ဇာဉာဏ်ကိုဖြစ်စေခြင်း၊ နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ခြင်း မဖြစ်နိုင်ဟုလည်းကောင်း။

၂။ သမ္မာပဏိဟိတစိတ်ဖြင့် အဝိဇ္ဇာကို ဖောက်ခွဲခြင်း, ဝိဇ္ဇာဉာဏ်ကိုဖြစ်စေခြင်း နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ပုံကိုလည်းကောင်း။

၃။ ပဒုဋ္ဌစိတ်ကြောင့် အချို့သတ္တဝါတို့ ကွယ်လွန်ပြီးနောက် အပါယ်၌ဖြစ်(ကျ)ပုံကို လည်းကောင်း။

၄။ ပသန္ဓေစိတ်ကြောင့် (အချို့သတ္တဝါတို့) နတ်ပြည်၌ ဖြစ်ရပုံကိုလည်းကောင်း။

၅။ အာဝိလစိတ်ကြောင့် အတ္တတ္ထ, ပရတ္ထ, ဥဘယတ္ထကို မသိနိုင်ပုံ အလမရိယ ဉာဏဒဿနဝိသေသ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မကို မျက်မှောက်မပြုနိုင်ပုံကိုလည်းကောင်း။

၆။ အနာဝိလစိတ္တကြောင့် အတ္တတ္ထ, ပရတ္ထ, ဥဘယတ္ထကို သိနိုင်ပုံ၊ အလမရိယ ဉာဏဒဿ ဝိသေသ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ပုံကိုလည်းကောင်း ဥပမာန ဥပမေယျတို့ဖြင့်လည်းကောင်း။

၇။ ဘာဝိတ, ဗဟုလီကတဖြစ်သောစိတ်သည် မုဒုကမ္မနိယဖြစ်ပုံကိုလည်းကောင်း။

၈။ စိတ်၏လျင်မြန်စွာဖြစ်မှု၌ ဥပမာမရှိပုံကိုလည်းကောင်း။

၉။ ဖြိုးပြိုးပြက်ပြက် အရောင်တလက်လက်ထွက်နေသောစိတ်သည် အာဂန္တုက ဥပက္ကိလေသတို့ကြောင့် ညစ်နွမ်းပုံကိုလည်းကောင်း။

၁၀။ ပြိုးပြိုးပြက်ပြက် အရောင်တလက်လက်ထွက်နေသောစိတ်သည် ဥပက္ကိလေသတို့မှ လွတ်မြောက်နိုင်ပုံကိုလည်းကောင်း။ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူပါသည်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ်များကို ပြည့်စုံစွာ ဖွင့်ပြထားပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -အံ၊၁၊၇-၉။ အံ၊မြန်၊၁၊၉-၁၁။ အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၄၂-၄၆။ အံ၊ဋီ၊၁-၉၀-၁၀၀။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ဧကကနိပါတ၊ ပဉ္စမဝဂ္ဂ၊
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

ပဌမ သမ္မတ္တနိယာမသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသူသည် သူတော်ကောင်းတရားကို နာသော်လည်း ကုသိုလ်တရားတို့၌ မဖောက်မပြန် မြဲသော သဘော (အရိယာမဂ်) သို့ သက်ဝင်ရန် မထိုက်တန်ကြောင်းနှင့် တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသူသည် သူတော်ကောင်းတရားကို နာသော်လည်း ကုသိုလ်တရားတို့၌ မဖောက်မပြန် မြဲသော သဘော (အရိယာမဂ်) သို့ သက်ဝင်ရန် ထိုက်တန်ကြောင်းကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။

ပဌမ သမ္မတ္တနိယာမသုတ်
--------------------

ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသူသည် သူတော်ကောင်းတရားကို နာသော်လည်းကုသိုလ်တရားတို့၌ မဖောက်မပြန်သော သဘောရှိသည့် မြဲသောသဘော (အရိယာမဂ်) သို့ သက်ဝင်ရန်မထိုက်တန်။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - 

* ဟောကြားသော တရားကို မထီမဲ့မြင် ပြု၏။
* တရားဟော ပုဂ္ဂိုလ်ကို မထီမဲ့မြင် ပြု၏။
* မိမိကိုယ်ကို မထီမဲ့မြင် ပြု၏။
* စိတ်ပျံ့လွင့်သည်ဖြစ်၍ စိတ်မတည်ကြည်ဘဲ တရားနာ၏။
* မသင့်သောအားဖြင့်လည်း နှလုံးသွင်း၏။

ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသူသည် သူတော်ကောင်းတရားကို နာသော်လည်းကုသိုလ်တရားတို့၌ မဖောက်မပြန်သော သဘောရှိသည့် မြဲသောသဘော (အရိယာမဂ်) သို့ သက်ဝင်ရန်မထိုက်တန်။

ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသူသည် သူတော်ကောင်းတရားကို နာသည်ရှိသော့်ကုသိုလ်တရားတို့၌ မဖောက်မပြန်သော သဘောရှိသည့် မြဲသောသဘော (အရိယာမဂ်) သို့ သက်ဝင်ရန်ထိုက်တန်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ - 

* တရားကို မထီမဲ့မြင် မပြု။
* တရားဟော ပုဂ္ဂိုလ်ကို မထီမဲ့မြင် မပြု။
* မိမိကိုယ်ကို မထီမဲ့မြင် မပြု။
* စိတ်မပျံ့လွင့်သည်ဖြစ်၍ စိတ်တည်ကြည်လျက် တရားနာ၏။
* သင့်သောအားဖြင့်လည်း နှလုံးသွင်း၏။

ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသူသည် သူတော်ကောင်းတရားကို နာသည်ရှိသော်ကုသိုလ်တရားတို့၌ မဖောက်မပြန်သော သဘောရှိသည့် မြဲသောသဘော (အရိယာမဂ်) သို့ သက်ဝင်ရန်ထိုက်တန်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4 5 6 7  *အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ အင်္ဂုတ္တိုရ်ပါဠိတော် မြန်မာပြန်၊ ပဉ္စကနိပါတ်၊ ၄-စတုတ္ထပဏ္ဏာသက (စတုတ္ထသုတ်ငါးဆယ်)၊ (၁၆) ၁- သဒ္ဓမ္မဝဂ် ၁ - ပဌမ သမ္မတ္တနိယာမသုတ်*။
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

ပဌမသေနာသနသိက္ခာပုဒ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် ရဟန်းတော်များ လိုက်နာစောင့်ထိန်းရန် ပညတ်တော်မူခဲ့သည့် သုဒ္ဓပါစိတ်အာပတ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

သမိုင်း
-------

သိက္ခာပုဒ်
----------

"အကြင်ရဟန်းသည် သံဃာ၏ ဥစ္စာ ‘သံဃိက’ ဖြစ်သော ညောင်စောင်း ‘ခုတင်’ ကိုသော်လည်းကောင်း၊ အင်းပျဉ် ‘ခုံရှည်’ ကိုသော်လည်းကောင်း၊ ဘုံလျှို ‘ဖုံ’ ကိုသော်လည်းကောင်း၊ ဖျာအခင်းကိုသော်လည်းကောင်း၊ လွင်တီးခေါင်၌ ခင်း၍လည်းကောင်း၊ ခင်းစေ၍ လည်းကောင်း ဖဲသွားသော် ထိုသံဃိက ညောင်စောင်း၊ အင်ပျဉ် စသည်ကို မသိမ်းငြားအံ့ မသိမ်းစေငြားအံ့၊ မပန်ကြားမူ၍ ဖဲသွားငြားအံ့။ (ထိုရဟန်းအား) ပါစိတ်အာပတ် သင့်၏ဟု မိန့်တော်မူ၏။

ထိုအခါ ရဟန်းတို့သည် လွင်တီးခေါင်ပြင်တို့၌ စောစီးစွာ အိပ်ရာနေရာကို သိမ်းဆည်းကြ၏။ ထိုသို့ သိမ်းဆည်းသည်ကို မြတ်စွာဘုရားသည် မြင်တော်မူ၏။ ထို့နောက် ရဟန်းတို့အား "မိုးနှင်း မစိုစွတ်ဟု မှတ်အပ်သော မဏ္ဍပ်၌သော်လည်းကောင်း၊ သစ်ပင်ရင်း၌ သော်လည်းကောင်း၊ ကျီးငှက် သိမ်းစွန်တို့ ကျင်ကြီးမစွန့်သော အရပ်၌သော်လည်းကောင်း ရှစ်လတို့ပတ်လုံး အိပ်ရာနေရာကို ထားရန် ခွင့်ပြု၏" ဟု မိန့်တော်မူ၏။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3  *ဝိနည်းပိဋက − ပါရာဇိကဏ်ပါဠိတော်မြန်မာပြန်၊ ဘူတဂါမဝဂ်*။
မြေစွန်းဝန်
-----------

မြေစွန်းဝန်သည် တိုက်ပွဲစည်းရာတွင် မပါဝင်ဘဲ ကြွင်းကျန်ရစ်သော၊ နောင်မှဖြစ်ပေါ်လာသော ကျေးရွာနယ်ပယ်များအား စုစည်းအုပ်ချုပ်ရသူ ဖြစ်သည်။ ပင်လယ်၊ မြစ်ချောင်းများအား အစွဲပြု၍ မြေစွန်းနယ်များ၊ မကြာခဏ ပြောင်းလဲဖြစ်ပေါ် တက်ပါသည်။ အထူးသဖြင့် ဧရာဝတီ မြစ်ကမ်းတစ်ဘက်၌ နယ်မြေသစ်များ ပေါ်ပါက်လာတက်ရာ မြေစွန်းဝန်က စီမံခန့်ခွဲရ၏။ အင်္ဂလိပ်မြန်မာ ဒုတိယစ်ပွဲအပြီးတွင် ပင်းလယ်ကမ်းရိုးတန်းနှင့် စစ်တောင်းမြစ်ဝှမ်းဒေသားများ၊ ဧရာဝတီမြစ်ဝကျွန်ပေါ်ဒေသားများအားလုံးမှာ ဗြိတိသျှလက်အောက်သို့ ရောက်ရှိသွားရာ မြေစွန်ဝန်ရာထူးကိုလည်း ဖျက်သိမ်းဖြစ်ခဲ့သည်။

ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦးကာလ
-------------------

ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦးကာလ ဆင်ဖြူရှင် ( မြေဒူးမင်း ) ( ၁၇၆၃ - ၁၇၇၆ ) နန်းတက်စ ၁၅ စက်တင်ဘာ ၁၇၆၃ ခုနှစ်တွင် မြေစွန်းဝန် ဘယနန္ဒသူသည် လက်ဝဲရံတိုင်ဦးစီးသော ၅၀ တော်သွေးသောက်အဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းရာ၌ ပါဝင်ခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိရ၏။ မြေစွန်ဝန် ဘယနန္ဒသူ၏ ရာထူးကို ဦးဇံဆိုသူက ဆက်ခံခဲ့ဟန်တူသည်။ နေမျိုးဇေယျကျော်သူဘွဲ့ခံ ဦးဇံသည် မကြာမီဝန်ထောက်အရာတိုးမြှင့် ခန့်အပ်ခံခဲ့ရရာ မြေစွန်းဝန်ထောက်ဟူ၍ အမည်တွင်ခဲ့၏။ မြေစွန်းဝန်ထောက် ဦးဇံသည် မြေဒူးမင်းလက်ထက်၌ သာမက စဉ့်ကူးမင်းလက်ထက်တွင်ပါ မြေစွန်းဝန်အဖြစ် ဆက်လက်အမှုထမ်းခဲ့ဟန်တူသည်။

မြေစွန်းဝန် ဦးအိမ်
------------------

ဗဒုံမင်း ( ဘိုးတော်ဘုရား ) ( ၁၇၈၂ - ၁၈၁၉ ) လက်ထက်တွင် မြေစွန်းဝန်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသူမှာ ကျော်ထင်နော်ရထာဘွဲ့ခံ ဦးအိမ်ဖြစ်သည်။ မြေစွန်းဝန် ဦးအိမ်သည် ဝန်ထောက်ရာထူးဖြင့်ပါ အမှုထမ်းခဲ့ရာမှ မြေစွန်းဝန်ထောက်ဟု အမည်တွင်ခဲ့သည်။ မြေစွန်းဝန်ထောက် ဦးအိမ်၏ အမည်ကို ၁၈၀၇ ခုနှစ် မှတ်တမ်း၌ စတင်တွေ့ရှိရ၏။သို့ဖြစ်၍ ယင်းနှစ်မတိုင်မီကာလတွင် ဦးအိမ်အား ဝန်ထောက်ရာထူးခန့်အပ်လိုက်ရာ မြေစွန်းဝန်ရာထူးကိုလည်း လက်လွှတ်ခဲ့ရလေသည်။ ဦးအိမ်သည် ဝန်ထောက်ရာထူးရရှိပြီနောက် ၃၁ အောက်တိုဘာ ၁၈၁၁ ခုနှစ်တွင် တောင်ငူမင်းသားပုန်ကန်မှု၌ ပါဝင်ခဲ့သဖြင့် စီရင်ခံခဲ့ရလေသည်။

ဇေယရာဇသင်္ကြန်
--------------

မြေစွန်းဝန် ဦးရာ၏ ရာထူးကို ဇေယရာဇသင်္ကြန်က ဆက်ခံခဲ့သည်။ ၁၈၀၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလအတွင်း ဆင်ဖြူတော်အမရပူရသို့ ရောက်ရှိလာစဉ် မြေစွန်းဝန်ဇေယရာဇသင်္ကြန်သည် အခါတော်စောင့်ပညာရှိတစ်ဦးအဖြင့် ဆင်ဖြူတော်သိမ်း အခမ်းအနားသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။

မြေစွန်းဝန်ဦးကံဘေ
-----------------

ဇေယရာဇာသင်္ကြန်ရာထူးကို ဦးကံဘေက ဆက်ခံခဲ့သည်ဟု မှန်းဆရ၏။ မြေစွန်းဝန် ဦးကံဘေသည် နောင်ဝန်ထောက်ရာထူး တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရ၏။

စစ်ကိုင်းမင်းလက်ထက်
-------------------

စစ်ကိုင်းမင်း ( ဘကြီးတော် ) ( ၁၈၁၉ - ၁၈၃၇ ) လက်ထက် မြေစွန်းဝန်မှာ စည်သူနော်ရထာဖြစ်သည်။ စည်သူနော်ရထာအား ၁၈၁၉ ခုနှစ် စစ်ကိုင်းမင်းနန်းတက်စတွင် မြေစွန်းဝန်ရာထူးခန့်အပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၃ နိုဝင်ဘာ ၁၈၁၉ ခုနှစ်တွင် စစ်ကိုင်းမင်း ထီးဆောင်းမဂင်္လာ အခမ်းအနားကျင်းပစဉ် မြေစွန်းဝန်နော်ရထာအား နေမျိုးမင်းထင်နော်ရထာဘွဲ့ ပြောင်းလဲပေးအပ်ခဲ့သည်။
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

ဘုရားရှင် သက္ကနိုင်ငံ ကပိလဝတ္ထုမြို့တော် နိဂြောဓာရုံကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မဟာပဇာပတိဂေါတမီကိုယ်တိုင် ဘိက္ခုနီပြုလိုကြောင်း လျှောက်ထားခဲ့ပါသည်၊ သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် ဘုရားရှင်ခွင့်ပြုတော်မမူပါ၊ မိထွေးတော်ကြီးနှင့် သာကီဝင် မင်းသမီးများကိုယ်တိုင် ဆံပင်ကိုရိတ်ပယ်၍ ဖန်ရည်စွန်းသောအဝတ်တို့ ဝတ်ရုံကြပြီး ဆင်းရဲပင်ပန်းစွာ ဘုရားရှင်ရှိတော်မူရာ ဝေသာလီမြို့ မဟာဝုန်တော ကူဋာဂါရကျောင်းတော်သို့ စွန့်စွန့်စားစား လိုက်လာကြသည့်အခါ အရှင်အာနန္ဒာကိုယ်တိုင် ဘုရားရှင်အား ဘိက္ခုနီပြုခွင့် သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် လျှောက်ထားတောင်းပန်ခဲ့ပါသည်၊ ဘုရားရှင် ခွင့်ပြုတော်မမူပါ၊ အရှင်အာနန္ဒာက မာတုဂါမများ ရဟန်းပြုခြင်းကြောင့် သာသန ဓမ္မများ ခံစားခွင့် ရှိနိုင်/မရှိနိုင်ကို လျှောက်ထားသည့်အခါ ရှိနိုင်ကြောင်း မိန့်ကြားတော်မူသဖြင့် မိထွေးတော်ကြီး၏ ဘုရားရှင်အား ကျေးဇူးများလှပုံကို လျှောက်ထား၍ ဆက်လက်ပြီး ရဟန်းမ ပြုခွင့်လျှောက်ထားသည့်အခါမှ "ဂရုဓမ်ရှစ်ပါးတရားကို လက်ခံကျင့်သုံးနိုင်လျှင် မိထွေးတော်ကြီး ရဟန်းမဖြစ်ကြောင်း" မိန့်ကြားတော်မူပါသည်။

အရှင်အာနန္ဒာထေရ်သည် ဘုရားရှင်ထံတော်မှ ဂရုဓမ်ရှစ်ပါးတို့ကို သင်ယူပြီး မိထွေးတော်ကြီးအား ဤဂရုဓမ်ရှစ်ပါးတို့ကို အသက်ထက်ဆုံးကျင့်နိုင်ပါလျှင် မိထွေးတော်ကြီး၏ ဘိက္ခုနီအဖြစ် ကိစ္စပြီးကြောင်း မိန့်ကြားသည့်အခါ မိထွေးတော်ကြီး က "ဥပမာစကားဖြင့် ဂရုဓမ်ရှစ်ပါးတို့ အသက်ထက်ဆုံး မလွန်ကျူးပဲ ကျင့်သုံးလိုက်နာ မည်ဖြစ်ကြောင်း ခံယူပါကြောင်း"လျှောက်ထားပါသည်။ အရှင်အာနန္ဒာက ဘုရားရှင်အား မိထွေးတော်ကြီး၏ လျှောက်ထားသည့်စကားတို့ကို လျှောက်ထားသည့်အခါ ဘုရားရှင်က "မာတုဂါမများ ဘိက္ခုနီဖြစ်လာခြင်းကြောင့် သာသနာတော် သဒ္ဓမ္မသည် အနှစ်ငါးရာသာတည်တော့မည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ယောက်ျားနည်း၍ မိန်းမများနေသော အိမ်ဥပမာ, ရောဂါပိုးဝင်နေသော သလေးခင်း ဥပမာ, ကြံခင်း ဥပမာတို့ဖြင့် မိန့်တော်မူပြီး တဖက်ဆည်ကန်ပေါင်ရိုး ဥပမာဖြင့် ဂရုဓမ်ရှစ်ပါးတို့ကို ဘိက္ခုနီများ အသက် ထက်ဆုံး လွန်ကျူး၍ မကျင့်ကြရန် မိန့်ကြားတော်မူသည့်သုတ်။

(ဤဂရုဓမ်ရှစ်ပါးဖြင့် ဘိက္ခုနီသာသနာစတင်ခွင့်ပြုတော်မူသည့်သုတ်။)

အဋ္ဌကထာ၌-ဤဂေါတမီသုတ်ဖြစ်ပေါ်ချိန်၊ သာကီဝင်မင်းသမီးများမှာ မဟာသမယသုတ်တော်လာ ရဟန္တာအရှင်များ၏ ဇနီးများဖြစ်ပုံ၊ ဘိက္ခုနီသာသနာကို လွယ်လွယ်ကူကူခွင့်ပြုတော်မမူခြင်း အကြောင်း၊ ကပိလဝတ္ထုမှ ဝေသာလီသို့ (၅၁)ယူဇနာ ခရီးကို ခြေလျင်လာကြပုံ၊ ဘုရင်မင်းများက စောင့်ရှောက်ပို့ဆောင်ကြပုံ၊ အရှင်အာနန္ဒာ၏ မင်းမျိုးများကိစ္စမေးမြန်းချက်၊ အဘိဝါဒန, ပစ္စုဋ္ဌာန, အဉ္ဇလီကမ္မ, သာမိစိကမ္မ အဖွင့်၊ မိထွေးတော်ကြီး၏ ဒေါမနဿများ ငြိမ်းပျောက်သွားပုံ၊ တဖက်ဆည်ကန် ဥပမာ အဖွင့်၊ သာသနာနှစ်ငါးထောင်အဖွင့်တို့ကို လေ့လာနိုင်ပါသည်။

ဋီကာ၌-မဟာပဇာပတိအဖွင့် အာပါဒိကာ-အစရှိသောပုဒ်တို့၏အဖွင့် သဒ္ဓမ္မငါးထောင်နှင့် ဆက်စပ်၍ ဖွင့်ဆိုချက်ကို ပြည့်ပြည့်စုံစုံဖွင့်ပြထားပါသည်။ သာသနာတော်သုံးရပ် ဆက်စပ်ပုံကိုလည်း ဖွင့်ပြထားပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -အံ၊၃၊၁၀၁-၆။ အံ၊မြန်၊၃၊၁၀၁-၅။ အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၃၅-၈။ အံ၊ဋီ၊၃၊၂၄၂-၄။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ အဋ္ဌကနိပါတ၊ ဒုတိယပဏ္ဏာသက၊ (၆)၁-ဂေါတမီဝဂ္ဂ၊ ပဌမသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

အမှု—**အသက် ၂ ဝ မပြည့်သေးသောကုမာရီဘူတ သာမဏေမကို ရဟန်းပြုပေးမှု။** 

အမှုသည်—**ဘိက္ခုနီအများ။** 

ယောက်ျားတို့မသွားလာအပ်ဘူး၍ အပျိုစင်ဖြစ်နေသော မိန်းမသားတို့သည် စိတ်ရော ကိုယ်ပါ နုနယ်ကြ၏၊ ထို့ကြောင့် အအေးအပူစသော ဒုက္ခများကို ယောက်ျားတို့ သွားလာအပ်ဘူးသော (ဂိဟိဂတာ) မိန်းမများလောက် ခံနိုင်ရည်မရှိကြ၊ အသက် ၂ဝ-အရွယ် ရောက်မှသာ ထိုဒုက္ခများကို ခံနိုင်ရည်ရှိကြ၏၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၏ အမှုရှင် ဖြစ်သော ဘိက္ခုနီ ဆရာမကြီးတို့သည် ဤအကြောင်းကို သတိမထားဘဲ ငယ်ဖြူသာမဏေမတို့ကို ဘိက္ခုနီပြုပေးမိသဖြင့် အခြားဘိက္ခုနီတို့က ကဲ့ရဲ့ ကြသောကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။

သိက္ခာပုဒ်
----------

ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ဦနဝီသတိဝဿံ ကုမာရိဘူတံ ဝုဋ္ဌာပေယျ, ပါစိတ္တိယံ။

မြန်မာပြန်
----------

အသက် ၂၀ မပြည့်သေးသော အပျိုစင်သာမဏေမကို ဘိက္ခုနီပြုပေးသော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာမမှာ ပါစိတ်အာပတ်သင့်၏။

ကိုးကား
-------

1. ↑  အရှင်ဇနကာဘိဝံသ (၁၉၉၆)။ *ဘုရားဥပဒေတော်ကြီး*။
ဂေါတမဗုဒ္ဓသည် နေရာဒေသအမျိုးမျိုးတွင် သီတင်းသုံးနေထိုင်ခဲ့သည်။ အများဆုံးသီတင်းသုံးခဲ့ရာနေရာများမှ သံဃာတော်အများအတွက် လှူဒါန်းခဲ့သည့် ကျောင်းတော်များတွင် ဖြစ်သည်။ တစ်ခါတရံတွင်မူ တစ်ဦးတစ်ယောက်၏ ဖိတ်ကြားချက်အရ အိမ် သို့မဟုတ် ဥယျာဉ် စသည်တို့တွင်လည်း သီတင်းသုံးခဲ့သည်။ ထို့ပြင် တောထဲ၌လည်း တစ်ပါးတည်း သီတင်းသုံး နေထိုင်တော်မူခဲ့သည်။ ထိုဂေါတမဗုဒ္ဓနေထိုင်ခဲ့ရာ နေရာများ အားလုံးသည် Gangetic Plain (အိန္ဒိယနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းနှင့် နီပေါနိုင်ငံတောင်ပိုင်း) တွင် တည်ရှိသည်။

ကျောင်းတော်များ
---------------

ကျောင်းတော်များကို သံဃာက ပိုင်ဆိုင်သည်။ ဤကျောင်းတော်များကို ဗုဒ္ဓ နှင့် သံဃာတော်များသို့ လှူဒါန်းခဲ့ကြသည်။

Savatthi:

* Jetavana. The following huts were used by Buddha: Gandhakuti, Kosambakuti
* Pubbarama. Migaramatupasada
* Rajakarama

Rajagaha: 

* Veluvana: Kalandakanivapa
* Jivakambavana
* Gijjhakata

Kosambi:

* Kukkutarama
* Ghositarama
* Pavarika-ambavana
* Badarikarama

Vesali:

* Kutagarasala
* Ambavana

Kapilavatthu:

* Nigrodharama

Saketa:

* Kalakarama

ဥယျာဉ်များ
----------

ဗုဒ္ဓသည် တစ်စုံတစ်ဦး၏ ဥယျာဉ် သို့မဟုတ် တောထဲတွင် ဧည့်သည်အဖြစ် သီတင်းသုံးခဲ့သည်။

Kosambi:

* Udakavana

Nalanda:

* Pavarika's mango grove

Thullakotthika:

* Koravya's Migacira Park

Kammassadhamma:

* The fire-hut of a brahmin of the Bharadvaja-clan.

တောဧရိယာ
--------

ဤနေရာများကို ပိုင်ဆိုင်သူ မရှိပေ၊ ပုံမှန်အားဖြင့် နေထိုင်သူလည်းမရှိပေ။
Bodhgaya:
- Mahabodhi tree and surroundings

Benares:
- Isipatana (Sarnath)

Gaya:
- Gayasisa hill

Savatthi:
- Andhavana

Kosambi:
- Simsapavana

Campa:
- Grove of Champaka-trees

Parileyyaka: 
- Rakkhitavanasanda: Bhaddasala tree

Saketa:
- Anjanavana

Vesali:
- Beluvagama village

Mathura:
- Gundavana

And many other places...

(သီတင်းသုံးခဲ့ခြင်း ရှိမရှိ သေချာရေရာမှုမရှိသည့်) နေရာများ
----------------------------------------------------------

Mithila:

* Makhadeva ambavana

Alavi:

* Aggalava Cetiya (shrine)

Pataligama:

* Kukkutarama

Bhaddiya:

* Jatiyavana

Kajangala:

* Veluvana
* Mukheluvana

Kimbila:

* Veluvana

Rajagaha (Other places):

* Sítavana
* Pipphaliguha (Pipphali cave)
* Udumbarikáráma
* Moranivápa: Paribbájakáráma
* Tapodarama
* Vediyagiri: Indasálaguhá
* Sattapanniguhá
* Latthivana
* Maddakucchi
* Supatitthacetiya
* Pásánakacetiya
* Sappasondikapabbhára
* the pond Sumágadhá.

Vesali:

* Pátikáráma
* Válikárám
* Udena cetiya
* Gotamaka cetiya
* Sattambaka cetiya
* Bahuputta cetiya
* Sárandada cetiya
* Kapinayha cetiya

ကိုးကား
-------

1. ↑  Mentioned in "Suciloma Sutta" in the Sutta Nipata
2. ↑  Mentioned in "Alavaka Sutta" in the Sutta Nipata
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

အမှု—**အတူတကွ အသက်မွေးနေထိုင်သော တပည့်မကို ၂-နှစ် လောက်မျှ မချီးမြှောက် မစောင့်ရှောက်မှု။** 

အမှုသည်—**ထုလ္လနန္ဒာ။** 

ထိုသို့ မစောင့်ရှောက်သဖြင့် တပည့်ဖြစ်သူသည် ဝိနည်းနှင် ဆိုင်ရာဝယ် နားမလည်ဘဲဖြစ်နေ၍ ("တပည့်မကောင်း ဆရာ့ခေါင်း" နှင့် အညီ) ဆရာမဖြစ်သူကို အခြားဘိက္ခုနီတို့က ကဲ့ရဲ့ကြသောကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။

သိက္ခာပုဒ်
----------

ယာ ပန ဘိက္ခုနီ သဟဇီဝိနိံ ဝုဋ္ဌာပေတွာ ဒွေ ဝဿာနိ နေဝ အနုဂ္ဂဏှေယျ န အနုဂ္ဂဏှာပေယျ, ပါစိတ္တိယံ။

မြန်မာပြန်
----------

အတူတကွ အသက်မွေးလေ့ရှိ၍ "သဟဇီဝိနီ"မည်သော တပည့်မကို ဘိက္ခုနီအဖြစ်သို့ ထမြောက်စေပြီးနောက် ၂-နှစ်ပတ်လုံး ကိုယ်တိုင်လည်း မချီးမြှောက်, သူတစ်ပါးကိုလည်း မချီးမြှောက် စေသောဘိက္ခုနီမှာ ပါစိတ်အာပတ်သင့်၏၊ အတူနေသောတပည့်မကို သဟဇီဝိနီ = သဒ္ဓိဝိဟာရိနီဟုခေါ်၏, သဟ = အတူတကွ+ ဇီဝိနီ-အသက်ရှည်လေ့ရှိသူ။

မှတ်ချက်
--------

စာသင်ပေးခြင်း, ဆုံးမဩဝါဒပေးခြင်းကို "ချီးမြှောက်ခြင်း" ဟု ခေါ်၏။ ထိုချီးမြှောက်မှုကို ကိုယ်တိုင်တတ်နိုင်လျှင် ကိုယ်တိုင်ပြုရသည်၊ ကိုယ်တိုင်မတတ်နိုင်လျှင် တတ်နိုင်သူ့ထံ အပ်နှံ၍ ပြုပေးစေရသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  အရှင်ဇနကာဘိဝံသ (၁၉၉၆)။ *ဘုရားဥပဒေတော်ကြီး*။
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

**ကဗဠာဝစ္ဆေဒကသိက္ခာပုဒ်** **(ကဗဠဝဂ်)**

ဆွမ်းလုပ်ကို ကိုက်ဖြတ်စားမှု
----------------------------

ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် ဆွမ်းလုပ်ကို (အဆုပ်ဖြစ်အောင် လုပ်ပြီးနောက်) ကိုက်ဖြတ်၍ စားကြကုန်၏၊ [ယခုအခါ ကိုက်ဖြတ်စားမှု စေးကပ်သောထမင်း ကောက်ညှင်းများကို ဆုပ်ပြီးမှ ကိုက်ဖြတ်၍ စားသကဲ့သို့တည်း။] ထိုအပြုအမူကိုလည်း လူတို့ကဲ့ရဲ့ကြသောကြောင့်...

"န ကဗဋာ ဝစ္ဆေဒကံ ဘုဉ္ဇိဿာမီတိ သိက္ခာ ကရဏီယာ"။ ဟု ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော် မူရလေသည်။

မြန်မာပြန်
----------

"ဆွမ်းလုပ်ကို ကိုက်ဖြတ်၍ မစားအံ့"ဟု အလေ့အကျင့်ကို ပြုရမည်။ ["အနာပတ္တိ-ခဇ္ဇကေ (ခဲဘွယ်မုံ့ သရည်စာ) ဖလာဖလေ (သစ်သီးကြီးငယ်) ဥတ္တရိဘင်္ဂေ (လက်သုပ်)" ဟု ခြွင်းချက်ရှိသောကြောင့် ပြောင်းဖူး ငှက်ပျောသီးစသည်ကို ကိုက်ဖြတ်၍ စားသော်လည်း အာပတ်မသင့်၊ ထိုခြွင်းချက်တွင် မပါဝင်သော သားငါးတို့ကိုကား သွားဖြင့် ကိုက်ဖြတ်၍ မစားအပ်-ဟု မှတ်သင့်၏၊ လက်စသည်ဖြင့် ဖြတ်ခြင်းကား ဤသိက္ခာပုဒ်နှင့် မဆိုင်။]

ကိုးကား
-------

1. ↑  အရှင်ဇနကာဘိဝံသ (၁၉၉၆)။ *ဘုရားဥပဒေတော်ကြီး*။
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

အမှု—**၂-နှစ်ပတ်လုံး သိက္ခာမကျင့်ရသေးသော သိက္ခမာန်ကို ရဟန်းပြုပေးမှု။** 

အမှုသည်—**ဘိက္ခုနီအများ။**

သိက္ခမာန်
---------

"သိက္ခမာန"ဟူသော ပါဠိကို "သိက္ခမာန်"ဟု မြန်မာပြန်ကြ၏၊ [သိက္ခမာန = ကျင့်နေဆဲ ဖြစ်သော ကျင့်၍ မပြီးသေးသော ရဟန်းလောင်းဖြစ်သူ။] မိန်းမတို့သည် ၁-ပထမ သာမဏေရီ ပြုလုပ် ရ၏၊ ၂-ထို့နောက် အသက်ပြည့်သော်လည်း ရဟန်းမပြုရသေးဘဲ သိက္ခမာန်ဘဝ၌ ၂-နှစ်လုံးလုံး သိက္ခာပုဒ် ၆-ပါးကို ထိန်းသိမ်းနေ ရ၏၊ သိက္ခာပုဒ် ၆-ပါးကား-ပါဏာတိပါတ, အဒိန္နာဒါန, အဗြဟ္မစရိယ, မုသာဝါဒ, သုရာမေရယ, ဝိကာလဘောဇန တို့မှ ရှောင်ကြဉ် ရမှုများတည်း၊ ထိုသို့ သိက္ခမာန် ဖြစ်ဖို့ရန်လည်း (ရဟန်းခံသလို) ဘိက္ခုနီသံဃာက ဉ တ်ကမ္မဝါစာဖြင့် သိက္ခာသမ္မုတိ ပေးရလေသည်။ ရိုးရိုးသာမဏေရီများလည်း ထို ၆-ပါးမက ၁၀-ပါးလုံးပင် ထိန်းရပါ၏၊ သို့သော် ရိုးရိုးထိန်းမှုကား သိက္ခာပုဒ်ပျက်လျှင် ဆိုင်ရာဒဏ်ကို ထမ်းရုံ, လူဝတ်လဲ၍ သိက္ခာပုဒ်များကို နောက်ထပ် ဆောက်တည်ရုံမျှဖြင့် ပြီးနိုင်၏၊ သိက္ခမာန်အဖြစ်ဖြင့် ကျင့်နေသူကား သိက္ခာပုဒ် ၆-ပါးတွင် တစ်ပါးပါးပျက်လျှင် အစမှစ၍ ပြန်ပြီးဆောက်တည်ရ၏၊ ဥပမာ ၂-နှစ်ပြည့်ခါနီးမှ သိက္ခာပုဒ်တစ်ပါး ပျက်သွားလျှင် ပထမရက်က ပြန်၍ ထိန်းရ၏၊ "၂-နှစ်နီးပါး ထိန်းပြီးသားရက်တွေ အလကား ဖြစ်သွားကြလေသည်"ဟူလို၊ ဤသို့ ၂-နှစ် တိတိ သိက္ခာပုဒ် ၆-ပါးကို မပျက်စီးအောင် ထိန်းပြီးသူဖြစ်မှသာ တဆင့် တက်၍ ရဟန်းပြုပေးရသည်။ 

ထိုဘိက္ခုနီများကား ထိုသို့ ၂-နှစ်တိတိ မကျင့်ရသေးသော သိက္ခမာန်ကို ရဟန်းပြုပေးကြသဖြင့် ထိုသိက္ခမာန်တို့သည် ဝိနည်းတော်နှင့်စပ်၍ ပြုအပ်သောအမှု မပြုအပ်သောအမှုကို နားမလည်ရကား အခြားဘိက္ခုနီတို့က ဆရာလုပ်သူကို ကဲ့ရဲ့ကြသောကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။

သိက္ခာပုဒ်
----------

ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ဒွေ ဝဿာနိ ဆသု ဓမ္မေသု အသိက္ခိတသိက္ခံ သိက္ခမာနံ ဝုဋ္ဌာပေယျ, ပါစိတ္တိယံ။

မြန်မာပြန်
----------

၂-နှစ်တို့ပတ်လုံး ၆-ပါးသော သိက္ခာပုဒ်တို့၌ မကျင့်ရသေးသော သိက္ခမာန်ကို ဘိက္ခုနီပြုပေးသော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာမမှာ ပါစိတ်အာပတ်သင့်၏။

ကိုးကား
-------

1. ↑  အရှင်ဇနကာဘိဝံသ (၁၉၉၆)။ *ဘုရားဥပဒေတော်ကြီး*။
**လျှပ်စစ်လိပ်ကျောက်**သည် မြေထဲပင်လယ်နှင့် မြောက်အမေရိကတိုက် ကမ်းခြေတဝိုက်တွင် တွေ့ရလေ့ရှိသော ငါးတမျိုးဖြစ်သည်။ ထိုငါး၏ ခန္ဓာကိုယ်မှာ ပြား၍ အမြီးဖက်သို့ ရှုးသွားသည်။ ပါးစပ်သည်ကိုယ်၏အောက်ဘက်တွင် ရှိ၏ ကိုယ်၏အပေါ်မှာ မည်း၍အောက်ပိုင်းမှာ ဖြူသည်။ ထိုငါးမျိုးသည် လေးပေအထိ ရှည်လေသည်။

ထိုငါးသည် ရေကူးနှေးသည့်အပြင် ပါးစပ်နှင့်သွားများမှာလည်း အစာဖြစ်သော အခြားငါးများကို ဖမ်းယူနိုင်စွမ်းမရှိကြချေ။ ထိုကြောင့် လျှပ်စစ်လိပ်ကျောက်သည် ပင်လယ်အောက်ခြေတွင် ငြိမ်သက်စွာ နေလေ့ရှိပြီးလျှင် မိမိ၏လျှပ်စစ်ဓာတ်အား သက်ရောက်နိုင်သောနေရာသို့ အစာဖြစ်မည့်ငါးတကောင် ရောက်ရှိလာသောအခါတွင်လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို ထုတ်လွှတ်လေသည်။ ထိုအခါ ငါးသည် လျှက်စစ်ဓာတ်ကြောင့် မေ့သွားသဖြင့် လွယ်ကူစွာပင် လျှက်စစ်လိပ်ကျောက်၏အစာ ဖြစ်သွားရလေသည်။ ကြီးမားသန်စွမ်းသော လျှပ်စစ်လိပ်ကျောက် တကောင်သည် လူတယောက်ကို တခဏမျှမေ့သွားအောင် လျှပ်စစ်ဓာတ်ထုတ်လွှတ်နိုင်လေသည်။ ထိုသို့မေ့သွားရာမှ ရေနစ်၍ သေဆုံးသွားနိုင်လေသည်။ လျှပ်စစ်လိပ်ကျောက်တွင် လျှပ်စစ်ဓာတ် ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်မှာ ငါး၏ ဦးခေါင်းအနီးတွင် ပရစ်ဇင် (သုံးမြှောင့်တုံး)ပုံသာဏ္ဌန်ဖြစ်သော ထောင်လိုက်တည်ရှိသည့် ကြွက်မျှင်ခန်းများအစုလိုက်တည်ရှိနေခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ ငါး၏အပေါ်ပိုင်းသည်လျှပ်စစ်ဓာတ် ဖြစ်ပေါ်သည့် နေရာ၏ အဖိုစွန်းဖြစ်၍ အောက်ပိုင်းသည် အောက်ပိုင်းသည် အမစွန်းဖြစ်သည်။ လျှက်စစ်လိပ်ကျောက်သာ ကုန်းပေါ်တွင်ရှိလျှင် လျှပ်စစ်ဓာတ် ဖြစ်ပေါ်စေရန် နှစ်နေရာတွင် ထိပေးရလေသည်။ ရေထဲတွင်မူ တနေရာတွင်သာ ထိပေးရန်လိုသည်။ ထိုသို့ဖြစ်ရသည်မှာ ရေသည်အကောင်းမွန်ဆုံး လျှပ်စစ်ကူးပစ္စည်းတမျိုးဖြစ်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ လျှပ်စစ်လိပ်ကျောက်သည် ရေးမျိုးရင်းတွင်ပါဝင်၍ ယင်းကို ပါဏဗေဒ အလိုအရ တော်ပီဒို မာမိုရေတာဟုခေါ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2  Finucci, B. Chartrain, E. Derrick, D. Dossa, J. Pacoureau, N. VanderWright, W.J. & Williams, A.B. (2021). "Torpedo marmorata". *The IUCN Red List of Threatened Species* **2009**. IUCN.
2. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂)
The tomb of King Mindon on the grounds of Mandalay Palace in 1903.
**ကုန်းဘောင်ခေတ် အုတ်ဂူများ** သည် ကုန်းဘောင်မင်းဆက်ဘုရင်များ ဆောက်လုပ်ခဲ့သည့် သင်္ချိုင်းဂူများ ကို ဆိုလိုသည်။ ထိုအုတ်ဂူများသည် မြန်မာ့တော်ဝင်နေပြည်တော်များဖြစ်ကြသည့် မန္တလေး၊ အမရပူရနှင့် အင်းဝတို့တွင် ဖြန့်ကျက်တည်ရှိသည်။

သင်္ဂြိုဟ်သည့်ဓလေ့
------------------

Tomb of King Bagyidaw in Amarapura.
Tomb of King Bodawpaya in Amarapura.
Tomb of Shwebo Min.
Tomb of Laungshe Queen.
မြန်မာဘုရင်တစ်ပါး နတ်ရွာစံသည့်အခါတွင် သူ၏ထီးဖြူကို ချိုးပစ်ရပြီး ထို့နောက်တွင် ကြီးမားသည့် ဗုံနှင့်မောင်းကို နန်းတော်၏ အရှေ့ဘက်မျှော်စင်မှ တီးခတ်ရသည်။ ဤသို့ ပြုလုပ်ရခြင်းသည် ဘုရင်အပါအဝင် တော်ဝင်မိသားစုဝင်များ သေဆုံးသည့်အခါ လုပ်ဆောင်ရသည့် ဓလေ့တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မီးသင်္ဂြိုဟ်သည့်အခါတွင်လည်း ပြာများကို ကတ္တီပါအိတ်အတွင်းသို့ထည့်ကာ မြစ်အတွင်းသို့ သွန်ပစ်ရသည်။ မင်းတုန်းမင်းကြီးသည် ထိုဓလေ့ထုံးတမ်းကို ပထမဆုံး ချိုးဖောက်ကာ မီးသင်္ဂြိုဟ်ခြင်း မပြုဘဲ အလောင်းကောင်ကို နဂိုအတိုင်း ယခုသူ၏ အုတ်ဂူရှိသည့်နေရာတွင် မြှုပ်နှံခဲ့သည်။ ဤသည်မှာလည်း သူ၏ ဆန္ဒအရ လုပ်ဆောင်ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

အုတ်ဂူများစာရင်း
----------------

### အမရပူရ

### မန္တလေး

### ရွှေဘို

ရတနာဂီရိ
--------

ရန်ကုန်
-------

ကိုးကား
-------

1. ↑  Nisbet 1901, p. 204.
2. ↑  DAS 1963, p. 23.
3. ↑  DAS 1963, p. 29.
4. ↑  DAS 1963, p. 27.