recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
ကိုယ်ရေး အကျဉ်း (၁၉၈၂) ခုနှစ်မှ (၁၉၈၈) ခုနှစ်အထိ ရန်ကုန် ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ အထက်တန်း ကျောင်းသားဘဝနှင့် တက္ကသိုလ် ကျောင်းသား ဘဝတွင် တိုင်းပြည်ရှိ ထူးချွန်ကျောင်းသားများကို ချီးမြှင့်သော လူရည်ချွန်ဆုများ (၂) ကြိမ် ရရှိခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ် ပညာရေးအတွက် နိုင်ငံတော်ပညာသင်ဆု ရရှိခဲ့လေသည်။ (၁၉၈၈) ခုနှစ်တွင် စစ်အစိုးရ ဆန့်ကျင်ရေး ကျောင်းသားလှုပ်ရှားမှုများတွင် တက်ကြွစွာ ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သော ကျောင်းသားခေါင်းဆောင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ စစ်အစိုးရမှ တက်ကြွ လှုပ်ရှား သူများကို အပြင်းအထန် နှိမ်နင်းဖိနှိပ်သော ကာလတွင် ထိုင်းမြန်မာ နယ်စပ်ရှိ ဒုက္ခသည်စခန်း တစ်ခုသို့ သွားရောက်နေထိုင်ခဲ့ပြီး၊ ဒုက္ခသည်များ၏ လူမှုရေး ထောက်ပံ့ ပေးရေး လုပ်ငန်း များကို (၃) နှစ်တိုင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ပေးခဲ့သည်။

(၁၉၉၄) ခုနှစ်တွင် မက်ဂွိုင်းယား ဖဲလိုးရှစ်ဆု ရရှိပြီး၊ ကိုလံဘီယာ တက္ကသိုလ်၊ နိုင်ငံတကာရေးရာနှင့် လူမှုရေးရာ ကျောင်း (School of International and Public Affairs) တွင် (၂) နှစ် ပညာသင်ကြား ပြီးနောက် နိုင်ငံတကာ လေ့လာရေးဆိုင်ရာ မဟာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၉၆ − ၉၈ ခုနှစ်အတွင်း မြန်မာ့ စီးပွားရေး သုတေသန စီမံချက်အတွက် သုတေသန လက်ထောက် အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး၊ ဝါရှင်တန်ဒီစီ မြို့တော်ရှိ အမေရိကန် တက္ကသိုလ် စီးပွားရေး ပညာဌာနမှလည်း ဖွံ့ဖြိုးမှု ငွေရေး ကြေးရေးနှင့် ဘဏ်များဆိုင်ရာ စီးပွားရေး မဟာ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ကို (၂၀ဝ၂) ခုနှစ်တွင် ရရှိခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ ဒီမိုကရေစီ ရရှိရေးအတွက် ဆောင်းပါး အများအပြား ရေးသား ခဲ့ပြီး တက်ကြွစွာ ပါဝင်လှုပ်ရှားနေဆဲ ဖြစ်သည်။ (၁၉၉၈) ခုနှစ်မှ (၂၀ဝ၆) ခုနှစ်အထိ အမေရိကန် အခြေစိုက် မြန်မာ့ ဒီမိုကရေစီ ရန်ပုံငွေအဖွဲ့တွင် သုတေသနနှင့် ပေါ်လစီများဆိုင်ရာ ညွှန်ကြား ရေးမှူးအဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင် ခဲ့သည်။

၂၀၀၈ ခုနှစ် နာဂစ်မုန်တိုင်းဒဏ်ခံရပြီးနောက်ပိုင်း ပြန်လည်ထူထောင်ရေး အတွက် ထိခိုက်ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများကို လေ့လာရန်အတွက် မြန်မာနိုင်ငံတွင်းသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ထိုမှတဆင့် ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် မြန်မာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအဖွဲ့အစည်းအောက်ရှိ လူမှုစီးပွားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအဖွဲ့ တွင် (Myanmar Development Resource Institute - Centre for Economic and Social Development) ကို ဒေါက်တာဦးမြင့် ဦးဆောင်မှုဖြင့် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး အမှုဆောင် ညွှန်ကြားရေးမှူးတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်နေသည်။ ဒေါက်တာဇော်ဦးသည် ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် စီးပွားရေးနှင့်လူမှုရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးမူဘောင် (Framework for Economic and Social Development) ကို အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာနနှင့် အတူရေးဆွဲခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံအတွက် တင်ရှိနေသော ကြွေးမြီများ လျော်ပစ်ရေးကို ပညာရှင်အနေဖြင့် ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ပဲရစ်တွင် ကျင်းပသော မြီရှင်များကလပ် (Paris Club) တွင် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဦးဝင်းရှိန်နှင့်အတူ သမိုင်းဝင် ညှိနှိုင်းရေး ကို ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည်။ အကျိုးဆက် အနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံသည် ဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ်များနှင့် ပြန်လည် ဆက်ဆံခွင့်ရပြီး နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေး ပြန်လည် စတင်နိုင်ခဲ့သည်။ 

ရည်ညွန်း - The Voice Weekly  Archived 11 October 2011 at the Wayback Machine.
ဇော်မင်း အမည်ရှိ အခြားပုဂ္ဂိုလ်များအတွက် ဇော်မင်း (သံတူကြောင်းကွဲ) ကို ကြည့်ပါ။
သင်းအုပ်ဆရာ **ဦးဇော်မင်း** (မွေး ၁၉၆၁) သည် ထိုင်းနိုင်ငံ အမ်စီအေအသင်းတော်တွင် စီနီယာသင်းအုပ်ဆရာအဖြစ် အနှစ်၂၀ကျော် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူ ခရစ်ယာန်ဓမ္မဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ဖခင်မှာ ရန်ကုန်၊ ညီအစ်ကိုများ အသင်းတော်မှ သင်းအုပ်ဆရာ ဦးတင်မောင်တွန်းဖြစ်သည်။

၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ဆရာဖော်မင်း၊ ဆရာတူးဂျာ၊ ဆရာဒေါမနစ်၊ ဆရာချစ်ကိုကို စသဖြင့် ဘန်ကောက်ရောက်လာပြီး ဆရာဒေါက်တာဂျိမ်းစိန်ဇခိုင် မိသားစုအိမ်တွင် ဘုရားရှိခိုး၊ဆုတောင်းပွဲ ပုံမှန်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ချင်းလူမျိုး ဆရာကြီးတစ်ပါး၏ အကြံပေးချက်အရ ၁၉၉၀ ခုနှစ် မတ်လ (၉) ရက်နေ့ (သောကြာနေ့) တွင် လူ ၂၇ ယောက်ဖြင့် မိဿဟာယတစ်ခု စတင်ခဲ့သည်။ ဆရာဂျိမ်းဒေါက်တာဂျိမ်းစိန်ဇခိုင် မိသားစုနှင့် အသင်းသား ၅ ယောက်ခန့်၏ မတည်မှုဖြင့် ရပ်တည်ခဲ့ပြီး၊ ထိုင်းအေဂျီအသင်းတော်တစ်ခုတွင် ဘုရားရှိခိုးရန် နေရာရရှိခဲ့သည်။ ထိုမှတဆင့် အမ်စီအေအသင်းတော် ထူထောင်ခဲ့ပြီး ၇ နှစ်ကြာသောအခါ အသင်းတော်တွင် သစ်သားဘောင် ၄ ခု၊ တာလပတ်ဖြင့် ရေထည့်ပြီး နှစ်ခြင်းမင်္ဂလာပေးနိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၇ တွင် အပတ်စဉ် လူ ၂၅၀ ခန့် လာရောက်ဝတ်ပြုရာမှ ၂၀၀၈ တွင် ၃၅၀အထိရှိလာသည်။ ၂၀၁၂ တွင် နေရာအသစ်သို့ပြောင်းရွေ့ခဲ့သည်။

၂၀၀၈ နာဂစ်မုန်တိုင်းတွင် ဆရာဦးဇော်မင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ လွန်းပြန်အခေါက်ပေါင်းများစွာ သွားရောက်၍ ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများအတွက် တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ခဲ့ရသည်။

ကိုးကား
-------

* http://mcathailand.com တရားဟောချက် MCA Thailand Church Website, *ဒေသနာဗွီဒီယိုများ*
* ဘားမိစ်ဘိုင်ဘယ်, *ဆရာဦးဇော်မင်း*
**Web Developer** ဆိုသည်မှာ ပရိုဂရမ်မာတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ကလိုင်းရန့် ဆာဗာ များအသုံးပြု၍ အင်တာနက်ဝဘ်ဆိုဒ်တွေကိုဖန်တီးပြီး World Wide Web သို့တင်သည့်အပိုင်းအား အထူးပြုဖန်တီးသူဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ၎င်းသည် ဖန်တီးပြီးသော ဝဘ်ဆိုဒ်ကို ထိန်းသိန်းခြင်း နည်းပညာပြောင်းလဲမှုနှင့် လိုအပ်ချက်အပေါ်မူတည်ပြီး အဆင့်မြှင့်တင်ခြင်းတို့ကိုပြုလုပ်သည်။

Web Developer သည် များစွာသော စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် အများဆိုင်အဖွဲ့အစည်းများ အဓိကအားဖြင့် အွန်လိုင်းမှတဆင့်ဈေးရောင်းခြင်း (E commerce)၊ အွန်လိုင်းသင်ကြားရေးစနစ်များ၊ Web Portal နှင့် အင်တာနက်နှင့်သက်ဆိုင်သော ကုမ္ပဏီများအကြားတွင် ပိုမိုလိုအပ်ပါတယ်။ Project တစ်ခုလုံးကိုဖြစ်စေ၊ Project ရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုကိုဖြစ်စေ ပြုလုပ်ပေးရတတ်သည်။ Web Developer သည် Web Designer နဲ့အတူ အလုပ်လုပ်ရတတ်သည်။ ၎င်းသည် လုပ်ငန်းလိုအပ်ချက်နဲ့ကိုက်ညီတဲ့ ဝဘ်ဆိုဒ်တစ်ခုကို တည်ဆောက်နိုင်ရန်အတွက် အလုပ်ရှင်နှင့် နီးကပ်စွာ အလုပ်လုပ်ရန်လိုအပ်သည်။။ Web Developer သည် ဝဘ်ဆိုဒ်ရဲ့လုံခြုံရေးအတွက်လည်း တာဝန်ရှိသည်။ ယခုနောက်ပိုင်း ဝဘ်ဆိုဒ်များဟာ Static မဖြစ်နိုင်တော့ပေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် သုံးစွဲသူရဲ့ ထင်မြင်ချက်များပါ ပါဝင်လာကြခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဝဘ်ဆိုဒ်တစ်ခု၏ ပုံစံဟာ အမြဲတမ်း ပြောင်းလဲနေရပြီး အကြောင်းအရာများဟာလဲ ပြောင်းလဲနေသည်။ ဝဘ်ဆိုဒ်ကောင်းတစ်ခုဟာ ဘယ်တော့မှ ပြီးပြည့်စုံတယ်ဆိုတာမရှိပေ။ ဝဘ်နည်းပညာများဟာ အမြဲတမ်းအသစ်ပေါ်ထွက်လျက်ရှိပါတယ်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  What Is A Web Developer: Understanding What Is Web Development
ဟက်စ်, ရူးဒေါ့ (ခရစ်၁၈၉၄ -ဖွား၊ ခရစ်၁၉၈၇ သေ)
--------------------------------------------

ရူးဒေါ့ဟက်စ်၏ဖခင်သည် 
ဘာဗေးရီးယန်းလူမျိုးကုန်သည်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သက်စ်သည် 
အီဂျစ်နိုင်ငံအယ်လက်ဇန္ဒြီးယားမြို့၌၁၈၉၄ခုနှစ်တွင် 
ဖွားမြင်သည်။ ပထမကမ္ဘာစစ်တွင်ဟက်စ်သည် 
ဘာဗေးရီးယန်းစစ်တပ်၏ ခြေလျင်တပ်တွင်ဗိုလ်အဖြစ် 
ထမ်းဆောင်ခဲ့၍ နောင်တွင်လေတပ်သို့ ကူးပြောင်းကာ 
အမှုထမ်းခဲ့လေသည်။
စစ်ပြီးသောအခါဟက်စ်သည်နိုင်ငံရေးဘက်သို့ 
ကူးပြောင်းပြီးလျှင် အမျိုးသားဆိုရှယ်လစ်ပါတီသို့ ၁၉၂ဝ 
ပြည့်နှစ်တွင်ဝင်ရောက်ခဲ့လေသည်။ ၁၉၂၃ ခုနှစ်တွင် 
မြူးနစ်မြို့၌ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော ဆူပူမှုတွင်ပါဝင်ခဲ့သဖြင့် 
ဟစ်တလာနှင့်အတူအကျဉ်းချထားခြင်းကိုခံခဲ့ရသည်။ 
ထိုစဉ်ကသူသည် ဟစ်တလာ၏အတွင်းဝန်လည်းဖြစ်သည်။ 
ကိုယ်ရံတော်လည်းဖြစ်သည်။ ၁၉၃၂ ခုနှစ်တွင် သူသည် 
အမျိုးသားဆိုရှယ်လစ်ပါတီ၏ နိုင်ငံရေးဌာနမှူးဖြစ်လာသည်။ 
၁၉၃၄ ခုနှစ်တွင်ဖွဲ့စည်းသော အစိုးရအဖွဲ့၌ 
ဌာနလက်ကိုင်မရှိဝန်ကြီးတစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၉ ခုနှစ်၌ 
စစ်ဖြစ်လာသော အခါတွင် ဟက်စ်သည် ဟစ်တလာအား 
ဆက်ခံမည့်သူအဖြစ်ကျေညာခြင်းခံခဲ့ရသည်။ 
၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင်ဟက်စ်သည်ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် 
အချက်အလက်များကိုယူဆောင်ပြီးလျှင်မေလအတွင်း၌ 
စကော့တလန်ပြည်သို့လေကြောင်းဖြင့်သွားခဲ့သော်လည်း 
ဟစ်တလာကမူဟက်စ် ထိုသို့သွားခြင်းသည် 
သူ၏အမိန့်အရသွားခြင်းမဟုတ်ဟုဆိုလေသည်။ 
ဗြိတိသျှတို့ကလည်းဟက်စ်၏ပြောဆိုချက်များကိုနားမထောင်ဘဲ 
စစ်အကျဉ်းသားအဖြစ်ချုပ်ထားလိုက်ကြလေသည်။ ထိုအချိန်တွင် 
ဟက်စ်သည်ရူးဟန်ဆောင်နေခဲ့သည်။ သို့သော ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် 
သူ့အား ရာဇဝတ်သားအဖြစ် နျူးရမ်းဗပ်(နုရင်ဘတ်) မြို့၌ 
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ စစ်ခုံရုံးကစစ်ဆေးသောအခါ ထိုအချိန်က 
ရူးဟန် ဆောင်ခဲ့ကြောင်းဝန်ခံခဲ့လေသည်။ ထိုခုံရုံးကသူ့တွင် 
အပြစ်ရှိကြောင်းထင်ရှားသဖြင့်ထောင်ဒဏ် တစ်သက်တကျွန်း 
အပြစ်ပေးလိုက်လေသည်။ ဘယ်လင်မြို့ (လိပ်-ဘာလင်မြို့ ) သျှပန်းဒေါင်းရပ် မဟာမိတ်တို့၏ ထောင်၌ ခရစ်နှစ် ၁၉၈၇ ဩဂုတ်၁၇ ရက်တွင်မိမိကိုယ်မိမိ အဆုံးစီရင်ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃)
သွေးတိုးအား
-----------

သွေးတိုးအားဟူသည်မှာ 
လူ၏ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းရှိ သွေးလွှတ်ကြောနံရံ 
များကိုသွေးဖိခြင်း၊ သို့မဟုတ်သွေးတိုးခြင်းကိုဆိုလိုသည်။ 
သွေးတိုးအား၏အမြင့်သည်နှလုံးကျုံ့ ခြင်း၏အားနှင့်နှုန်း၊ 
သွေးကြောစုများတွင်ရှိသော သွေး၏ပမာဏ၊ 
သွေးကိုသယ်ဆောင်သောသွေး လွှတ်ကြောများ၏ 
ရုန်းကန်သတ္တိများပေါ်တွင်တည်သည်။

ဆရာဝန်တစ်ဦးသည် လူတစ်ယောက်၏ 
သွေးတိုးအားကို တိုင်းတာရာ၌ ပထမလက်မောင်းတွင် 
တင်းတင်းပတ်ထားသော ရော်ဗာအိတ်ထဲသို့လေကိုထိုးသွင်း၏။ 
ယင်းသို့ လေထိုးသွင်းရာဝယ် လက်မောင်းရှိသွေးလွှတ်ကြော 
များတွင် စီးနေသောသွေးများရပ်သွားသောအခါမှ 
လေသွင်းခြင်းကို ရပ်လိုက်သည်။ သွေးအစီးရပ်သွားသောအခါ 
တိုင်းတာသည့်ပြဒါးချိန်သည် သွေးတိုးအားမည်မျှရှိ 
သည်ကိုပြနေတော့၏။ ဤပြနေသောအမှတ်အသားကား 
နှလုံးကျုံ့ချိန်တွင်သွေးတိုးအားပြသော အမှတ်ကိုမူ 
နှလုံးပွချိန်သွေးတိုးအားဟုခေါ်သည်။ သွေးတိုးအားကို 
အတိအကျ တိုင်းတာလိုလျှင် ရော်ဗာအိတ်ထဲရှိလေ၏ 
အတင်းအလျော့ကိုလိုက်၍ သွေးလွှတ်ကြောများတွင် 
ဖြစ်ပေါ်လာသောအသံများ ကိုနားကြပ်နှင့်နားထောင်ရန် 
လိုအပ်ပေသည်။ နှလုံးကျုံ့ချိန်သွေးတိုးအားကို အကြမ်းဖျင်း 
သတ်မှတ်ရန်အတွက် လက်ကောက်ဝတ်တွင် 
သွေးခုန်ခြင်းစမ်း၍ မရနိုင်သည့်အချိန်၌ တိုင်းတာသည့် 
ပြဒါးချိန်ပေါ်ရှိ အမှတ်ကိုယူနိုင်ပေသည်။ 
နှလုံးပွချိန်သွေးတိုးအားအတွက်မူ ပြဒါးချိန်၌နှလုံး 
ကျုံ့စဉ်ပြဒါးမတက်တော့သောအမှတ်ကိုယူနိုင်ပေသည်။

နှလုံးကျုံ့ချိန်နှင့်နှလုံးပွချိန် သွေးတိုးအားတို့ 
ခြားနားခြင်းကိုသွေးခုန်အားဟုခေါ်သည်။ လူကြီးတိုင်း၏ 
အခြေမှန်နှလုံးကျုံ့ချိန်သွေးတိုးအားသည် ၁၂ဝ မီလီမီတာခန့် 
ရှိရာ ၁၅ဝ မီလီမီတာထက် ကျော်လွန်သွားပါက မြင့်သည်၊ 
သို့မဟုတ် ပြင်းသည်ဟုယူဆရသည်။ နှလုံးပွချိန်အခြေမှန် 
သွေးတိုးအားသည် နှလုံးကျုံ့ချိန်သွေးတိုးအား၏ 
သုံးပုံနှစ်ပုံခန့်ရှိသည်။ သို့သော် ၉ဝ မီလီမီတာထက် ပိုသော 
နှလုံးပွချိန်သွေးတိုးအားမှန်သမျှကို မြင့်သည်ဟုပင်ယူဆရသည်။ 

သွေးတိုးအားပြင်းခြင်း၏အကြောင်းရင်းကိုတိတိကျကျ 
မသတ်မှတ်နိုင်သောအခါ လိုအပ်သောသွေးတိုးအားပြင်းခြင်းဟု 
ခေါ်သည်။ တစ်သမတ်တည်းသွေးတိုးအားပြင်းရန်အတွက် 
နှလုံးသည်သာမန်ထက်အချိန်ပိုအလုပ် လုပ်ရပေမည်။
လူတစ်ယောက်၏သွေးတိုးအားသည် ကိုယ်အား 
စိတ်အားစိုက်ထုတ်မှု၊ စိတ်လှုပ်ရှားမှု၊ မောပန်း ခြင်းနှင့် 
ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းစသည်တို့ကြောင့် တစ်နေ့နှင့်တစ်နေ့၊ 
တစ်နာရီနှင့် တစ်နာရီမတူဘဲ ပြောင်းလဲနိုင်ပေသည်။ 

ယေဘုယျအားဖြင့်အသက်ကြီးလာသည့်အခါ သွေးတိုးအားမြင့် 
လာတတ်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော်သွေးလွှတ်ကြောများ၏ 
ရုန်းကန်သတ္တိနည်းလာမှုကိုအကြောင်းပြု၍ သွေးစီး 
မှုနှေးလာခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ သွေးတိုးအားပြင်းခြင်းအတွက် 
စိတ်သောကဖြစ်နေလျှင်လည်း သွေးတိုးအားသည် 
ရှိသင့်သည်ထက်ပို၍မြင့်တတ်ပေသည်။ အချို့သောသူများတွင် 
သွေးတိုးအား ပြင်းခြင်းသည် နှလုံးရပ်ခြင်း၊ 
လေသင်ဓုန်းထိခြင်းနှင့် ကျောက်ကပ်ရောဂါစသည်များဖြစ်စေပြီး 
လျှင်လူကိုသေစေနိုင်လေသည်။

သွေးတိုးအားနိမ့်ခြင်း၊ သို့မဟုတ်ပျော့ခြင်းသည် 
များသောအားဖြင့်စိုးရိမ်ရမည့်ရောဂါ မဟုတ် ချေ။ 
နာတာရှည်ရောဂါသည်များနှင့်နာလန်ထသူများသည် 
သွေးတိုးအားပျော့တတ်သော်လည်းကျန်းမာလာသည့်အခါ 
မူလသွေတိုးအားသို့ပြန်ရောက်နိုင်ကြသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် 
သွေးတိုးအားပျော့ ခြင်းသည် ကုစားရမည့်ရောဂါမဟုတ်ချေ။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃)
**အန်ညာ ပတ်ထရစ်ရှာ ဘရဲနန်** (အိုင်းရစ်: Eithne Pádraigín Ní Bhraonáin; အင်္ဂလိပ်: Enya Patricia Brennan) သည် အိုင်းရစ်အဆိုတော်၊ တေးရေးသူ၊ တေးထုတ်လုပ်သူနှင့် ဂီတတူရိယာတီးခတ်သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဂီတနှင့်ဆက်စပ်သော မိသားစုတစ်ခုတွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး အိုင်းရစ်စကားပြောနယ်မြေဖြစ်သည့် ဒေါနစ်ဂေါလ်ကောင်တီ၊ ဂွီးဒေါနယ်တွင်ကြီးပြင်းခဲ့သည်။ အန်ညာသည် ၁၉၈၀ ၌ သူမမိသားစုပိုင် ခဲလ်တစ်ကျေးလက်သီချင်းအဖွဲ့ ကလန်နဒ် (Clannad) သို့ ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်သည့်အချိန်မှစ၍ သူမ၏ဂီတခရီး စတင်ခဲ့လေသည်။ ၁၉၈၂ တွင် ထိုအဖွဲ့၏ မန်နေဂျာ၊ ထုတ်လုပ်သူ နစ်ကီ ရိုင်ယန်နှင့်အတူ အဖွဲ့မှထွက်ခွာ၍ တစ်ကိုယ်တော်ဂီတဘဝကို လျှောက်လှမ်းခဲ့ပြီး သူမ၏ တေးရေးသူမှာ ရိုင်ယန်၏ ဇနီးဖြစ်သည်။ အန်ညာသည် နောက်ပိုင်းလေးနှစ်တွင် ခေတ်သစ်ဂီတ (new age)၊ ခဲလ်တစ်၊ ဂန္ထဝင်၊ ဓမ္မသီချင်း၊ ကျေးလက်ရိုးရာဂီတ စသည်တို့တွင် ကီးဘုတ်၊ နောက်ခံသံအထပ်ထပ်တို့ဖြင့် တေးသီချင်းများဖန်တီးခဲ့သည်။

အန်ညာ၏ ပထမဆုံး တစ်ကိုယ်တော်ဖျော်ဖြေရေးသမားအဖြစ် ၁၉၈၄ ဖားမင်းသားရုပ်ရှင် (The Frog Prince) ၊ ၁၉၈၇ ဘီဘီစီ၏ မှတ်တမ်းရုပ်သံတွဲ ဆဲ့လ်တ်(လူမျိုးများ) (The Celts) တို့တွင် သီချင်းသီဆိုပါဝင်ခဲ့ပြီး ထိုဆဲ့လ်တ်ရုပ်သံတွဲမှ သီချင်းများကိုပင် စုစည်း၍ အန်ညာ (Enya) အမည်ဖြင့် ထိုနှစ်တွင်ပင် ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ ဝါနာဂီတအုပ်စုနှင့် ပူးပေါင်းခဲ့ကာ "Watermark" အခွေကိုထုတ်ဝေခဲ့ရာ ကမ္ဘာအနှံ့လူသိများလာခဲ့သည်။ ထိုအခွေမှ Orinoco Flow သီချင်းသည်လည်း နိုင်ငံတကာတစ်ကိုယ်တော်သီချင်း ပထမ(၁၀) စာရင်းထဲ့သို့ ရောက်ရှိခဲ့လေ၏ ။ ထို့နောက် သန်းပေါင်းများစွာရောင်းချခဲ့ရသော တေးအခွေများဖြစ်သည့် *Shepherd Moons* (၁၉၉၁) ၊ *The Memory of Trees* (၁၉၉၅) ၊ *A Day Without Rain* (၂၀၀၀) တို့ ထွက်ရှိခဲ့သည်။ ၂၀၀၅ ၌ *Amarantine* ၊ ၂၀၀၈ ၌ *And Winter Came...* စသည်တို့ ဖြန့်ချိခဲ့ပြီးနောက် အန်ညာသည် ဂီတလောကမှ ကာလရှည်ကြာ အနားယူခဲ့၍ ၂၀၁၂ တွင် ဂီတလောကသို့ တဖန်ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့၍ ၂၀၁၅ တွင် *Dark Sky Island* ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။

အန်ညာသည် အိုင်ယာလန်၏ အကောင်းဆုံးတစ်ကိုယ်တော် (ဂီတ)အနုပညာရှင်၊ ယူတူးအဖွဲ့ပြီးနောက် ဒုတိယရောင်းအားအကောင်းဆုံး အနုပညာရှင်ဖြစ်ပြီး အန်ညာ၏တေးသီချင်း၊ တေးအခွေများသည် အမေရိကတွင် ၂၆.၅ သန်းရောင်းချနိုင်ခဲ့၏ ။ ကမ္ဘာအနှံ့ ခန့်မှန်းရောင်းအား ၇၅ သန်းရှိသောကြောင့် အကောင်းဆုံးရောင်းအားရှိသည့် အနုပညာရှင်စာရင်းထဲတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။ *A Day Without Rain* (၂၀၀၀) သည် ခေတ်သစ်ဂီတတွင် ရောင်းအားအကောင်းဆုံးအခွေအဖြစ်ဆက်လက်ရပ်တည်နေ၍ ကမ္ဘာအနှံ့ ၁၆ သန်းကျော် ရောင်းချရပြီးဖြစ်သည်။ အန်ညာသည် ကမ္ဘာ့ဂီတဆု (World Music Award) ခုနစ်ကြိမ်၊ ဂရမ်မီဆု လေးကြိမ်၊ Ivor Novello Award တစ်ကြိမ်ရရှိထား၏ ။ လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင် : လက်စွပ်အဖွဲ့ဝင်များ (The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring- ၂၀၀၁) အတွက် ရေးသားသီဆိုသော *May It Be* သီချင်းနှင့်ပတ်သက်၍ အကယ်ဒမီဆု၊ ရွှေကမ္ဘာလုံးဆုများ လျာထားခြင်းခံခဲ့ရသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Tobin၊ Lee။ About Enya။ Enya.com။ 29 March 2014 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  17 April 2014 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  Thomas၊ Stephen။ Enya။  11 May 2012 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  Enya's New Alrates Winter။ NPR။  14 August 2009 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. ↑  RIAA: Top Selling Artists။ RIAA။  13 June 2012 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
5. ↑  Savage၊ Mark။ "Enya says tour would be 'very possible'"၊ *BBC News*၊ 23 October 2015။
6. ↑  New Age Albums။ *Billboard*။  17 January 2012 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
7. ↑  "Enrique triumphs at Monaco awards"၊ *BBC News*၊ 7 March 2002။
သက်ဆင် ရှင်နာဝပ်
**သက်ဆင် ရှင်နာဝပ်** (အင်္ဂလိပ်: Thaksin Shinawatra; ထိုင်း: ทักษิณ ชินวัตร) (၁၉၄၉ ဇူလိုင် ၂၆ ဖွား) သည် ထိုင်းနိုင်ငံမှ စီးပွားရေးသမားနှင့် နိုင်ငံရေးသမား တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ် ၂၀၀၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၆ ခုနှစ် အထိ တာဝန်ယူခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၀၆ ခုနှစ် စစ်တပ် အာဏာသိမ်းမှုတွင် ဖယ်ရှားခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ လက်ရှိ ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ် ယင်လပ် ရှင်နာဝပ် ၏ အစ်ကို ဖြစ်သည်။

သက်ဆင်သည် ထိုင်းနိုင်ငံမှ အအောင်မြင်ဆုံး မိုဘိုင်းဖုန်း ဆက်သွယ်ရေး ကုမ္ပဏီ အက်ဒ်ဗန့်စ် အင်ဖို ဆားဗစ် (Advanced Info Service) ကို တည်ထောင်ပြီးနောက်တွင် ဘီလီယံနာ သူဌေးတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သက်ဆင်သည် ၁၉၉၄တွင် ဖာလန် ဒါမ ပါတီ (Phalang Dharma Party) မှတဆင့် နိုင်ငံရေး လောကသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် အခြား အမတ်များနှင့် အတူ ပါတီမှာ ထွက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ထိုင်းရတ်ထိုင်း ပါတီကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၁ ခုနှစ် သမိုင်းဝင် ရွေးကောက်ပွဲတွင် အောင်ပွဲရပြီးနောက် သူသည် ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် သက်တမ်းပြည့် တာဝန်ထမ်းဆောင် ခဲ့ရသော ပထမဆုံး ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်သည်။ သက်ဆင်သည် ကျေးလက်ဒေသ ဆင်းရဲမွဲတေမှုများကို လျော့ချရန် ပေါ်လစီများစွာကို ထုတ်ဖော်ခဲ့ပြီး ၄ နှစ်အတွင်း ဆင်းရဲမွဲတေမှုကို တစ်ဝက်မျှ လျှော့ချနိုင်ခဲ့သဖြင့် အလွန် လူကြိုက်များခဲ့သည်။ သူသည် ဘတ် ၃၀ အစီအစဉ်ဟု လူသိများသော နိုင်ငံအတွင်း ပထမဆုံး အားလုံးနှင့် သက်ဆိုင်သော ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှု အစီအစဉ်ကို စတင်ခဲ့ပြီး လူကြိုက်များသော မူးယစ်ဆေးဝါး နှိမ်နင်းမှုများကိုလည်း ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သက်ဆင်သည် အခြေခံ အဆောက်အအုံ အများအပြားတွင် ရင်းနီးမြှုပ်နှံမှု ပြုခဲ့ပြီး လမ်းများ ဖောက်လုပ်ခြင်း၊ မြို့တွင်း ရထားများ ပြေးဆွဲခြင်း နှင့် သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ လေယာဉ်ကွင်း တည်ဆောက်ခြင်း တို့ ပါဝင်သည်။ ထိုသို့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ ပြုခဲ့သော်လည်း အများပြည်သူဆိုင်ရာ ချေးငွေမှာ ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် ဂျီဒီပီ၏ ၅၇ ရာခိုင်နှုန်းမှာ ၂၀၀၆ စက်တင်ဘာတွင် ၄၁ ရာခိုင်နှုန်း အထိ လျော့ကျလာခဲ့သည်။ ခြစားမှုများလည်း လျော့ကျလာခဲ့ပြီး နိုင်ငံတကာ ပွင့်လင်းမြင်သာမှု အဖွဲ့၏ ခြစားမှု လျော့ကျခြင်း ညွှန်းကိန်းတွင် ၂၀၀၁ မှ ၂၀၀၅ ခုနှစ်အတွင်း ၃.၂ မှ ၃.၈ အထိ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ထိုင်းရတ်ထိုင်း ပါတီမှ သမိုင်းတွင် မဲအများအဖြစ် မကြုံစဖူး ထူးခြားစွာ တပြည်လုံး အတိုင်းအတာဖြင့် အနိုင်ရခဲ့သည်။
နိုဘယ်ဆုရ ဆေးပညာရှင် အန်ဒရေ ဖရက်ဒရစ် ကော်နန်ကို ၁၈၉၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံ ပါရီမြို့၌ မွေးဖွားသည်။ ငယ်စဉ်က ဘောလုံးချန်ပီယံလည်းဖြစ်သည့်ပြင် ခြေလျင်တောင်တက် အားကစားကိုလည်း အထူးပင်ဝါသနာထုံခဲ့သည်။ ပထမကမ္ဘာစစ်တွင် ပြင်သစ်စစ်သည်တစ်ဦးအဖြစ် ရွပ်ရွပ်ချွံချွံပါဝင်ဆင်နွဲခဲ့၍သူရဲကောင်းမှတ်တမ်းဝင် ကြယ်သုံးပွင့်ဆု ချီးမြှင့်ခံရသည်။

ကော်နန်သည် ၁၉၃ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ပါရီတက္ကသိုလ်မှ ဆေးပညာဘွဲ့ ဆွတ်ခူးပြီးနောက် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုသို့ ပြောင်းရွေ့နေထိုင်သည်။ ကိုလံဘီယာတက္ကသိုလ် ဆေးကောလိပ်၌ စာပေပို့ချခဲ့သည်။ ဒစ်ကင်ဆန်ဒဗလျူရစ်ချတ်(၁၈၉၅-၁၉၇၃) နှင့် လက်တွဲ၍ အဆုတ်နှင့်နှလုံးဆိုင်ရာကုထုံးသုတေသနကို ပြုလုပ် သည်။ ကော်နန်သည် ၁၉၅၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၄ ခုနှစ်ထိ ဆေးပညာပါမောက္ခအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး နောက် ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် ဂုဏ်ထူးဆောင် ပါမောက္ခကြီးဖြစ်လာသည်။

ကော်နန်သည် ဗာရနာဖော့စမန်း (၁၉ဝ၄-၁၉၇၉)တွေ့ရှိထားပြီးသောနည်းကို ပိုမိုပြည့်စုံစေရန် ရစ် ချတ်နှင့်အတူလေ့လာဖြည့်ဆည်းနေစဉ် ရောဂါဖိစီးနေသော လူ့နှလုံး၏သဘောသဘာဝကို လည်းကောင်း၊ အခြေခံကျသော ခန္ဓာကိုယ် ချွတ်ယွင်းဖောက်ပြန်မှုကို တိကျစွာ ရှာဖွေနိုင်သောနည်းကိုလည်းကောင်း ထုတ်ဖော် ပေးနိုင်ခဲ့သည်။ ခုန်နေဆဲလူ့နှလုံး၏ အခန်းတစ်ခန်းထဲသို့ ချူပြွန်၏ တစ်ဘက်စွန်းကို သွင်းကာသွေးနမူနာထုတ်ယူ၍ ယင်းသွေးထဲ၌ အောက်ဆီဂျင်ပါဝင်မှု ပမာဏကိုကောက်ချက်ချနိုင်သည့် နည်းလမ်းကိုတိုးတက် ကောင်းမွန်အောင်ဖြည့်ဆည်းပေးခဲ့ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။

ကော်နန်သည် ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ချုပ်၏ လက်စကာဆေးပညာဆုကို ဆွတ်ခူးသည်။ ထို့ပြင် ရစ်ချတ်နှင့် ဖော့စမန်းတို့နှင့်အတူ ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် ဆေးပညာနှင့် ဇီဝကမ္မ ဗေဒဆိုင်ရာ နိုဘယ်ဆုကို ရရှိသည်။ နှလုံးရောဂါကုထုံး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ကြိုးပမ်းခဲ့သည့် ပြင်သစ်နိုင်ငံဖွား အမေရိကန် ဆေးပညာရှင် အန်ဒရေးဖရက်ဒရစ် ကော်နန်သည် ၁၉၈၈ ခုနှစ် မတ်လတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု မက်ဆာချူးဆက်ပြည်နယ် ဂရိတ်ဘာရင်တန်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁)
မြ-မျက်ရွဲ အုပ်စု(ခေါ်)ဘယ်ရယ် အုပ်စုဝင် တွင်းထွက်နှင့် ကျော်မျက်များဆိုသည်မှာ အခြေခံအားဖြင့် ဘယ်ရယ်လီယံ အလူမီနီယံ ဒြပ်ပေါင်းပေါ်တွင် အခြေခံထားသည့် တွင်းထွက်အုပ်စုတစ်မျိုးကို ဆိုလိုသည်။ ထို ဘယ်ရယ်လီယံ နှင့် အလူမီနီယံတို့ နှစ်ခု၏ ပါဝင်သော အချိုးအစားကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ ပေါင်းစပ်ပါဝင်လာသော အခြားဒြပ်စင်များကြောင့်သော်လည်းကောင်း ကွဲပြားခြားနားသည့် မျိုးစိတ်ကွဲများ ခြားနားသွားခြင်းဖြစ်သည်။ အရောင်ကွဲများစွာရှိပြီး အရောင်ပြောင်းတတ်သည့် ဂုဏ်သတ္တိကြောင့်လည်း ထင်ရှားရသည်။

မျိုးကွဲများ
------------

အဓိကကျသော အုပ်စုဝင် နှစ်မျိုးမှာ -

1. သုံးပန်လှကျောက်မျိုး (Chrysoberyl) နှင့်
2. မျက်ရွဲ (Beryl) (မြအုပ်စု)

သုံးပန်လှကျောက်မျိုး
--------------------

ထင်ရှားသည့် မျိုးစိတ်မှာ သုံးပန်လှကျောက်(Alexandrite) ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နေ့ခင်း နေအလင်းရောင်တွင် အစိမ်းရောင်ရှိကာ၊ တန်စတင်မီးရောင်အောက်တွင် အနီရောင်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားတတ်သဖြင့် အထူးကျော်ဇောပါသည်။ ထို့အပြင် ပျားရည်ဝါရောင်မှ စိမ်းဝါရောင်ထိရှိပြီး ထင်ရှားသည့် ကြိုးပါရှိသည့် သုံးပန်လှအုပ်စုဝင် ဘယ်ရယ်မျိုးကို မြန်မာအခေါ် သီလဂုတ်ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထိုသို့ ကြိုးပါဝင်ရခြင်းမှာ ၎င်းသီလဂုတ်အတွင်းရှိ အစဉ်လိုက်အတန်းလိုက် တည်ရှိနေကြသည့် အောင်းဝင်ငယ်ကလေးများကြောင့် ဖြစ်သည်။

မျက်ရွဲ (မြအုပ်စု)
------------------

* အရောင်မဲ့= ဂိုရှန်နိုက်( Goeshenite)
* အစိမ်းရောင်=မြ (Emerald) (ခရိုမီယံ ဒြမ်စင်အနည်းငယ် ပါဝင်သည်။)
* အပြာဖျော့ရောင်=မြပြာ(ခေါ်)အကွာမရင်း (Aquarmarine) (သံဓာတ် အနည်းငယ် ပါဝင်သည်။)
* အဝါရောင်= ဟီလီယိုဒေါ (Heliodor)
* ပန်းရောင်= မော်ဂန်နိုက် (Morganite)
* အနီရောင်= ဘိဇ်ဘိုက် (Bixbite) တို့ဖြစ်ကြသည်။

ထွက်ရှိရာဒေသများ
----------------

ပုံမှန် ဘယ်ရယ် အုပ်စုဝင်ကျော်များကို ဘရာဇီး ၊ သီရိလင်္ကာ ၊ နှင့် အိန္ဒိယ နိုင်ငံတို့မှ ထွက်ရှိပြီး ၊ ကြိုးပါသည့် ဘယ်ရယ်များကို သီရိလင်္ကာတစ်နိုင်ငံတည်းမှ အဓိကထွက်ပါသည်။ သုံးပန်လှကျောက် ကိုမူ ရုရှား၊ သီရိလင်္ကာ နှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့မှ ထွက်ရှိသည်။

ကျမ်းကိုး
---------
**ရိုးရှင်းတရုတ်စာလုံးများ** သို့မဟုတ် **ရှင်းရှိစာ**(簡體字)သည် အခြေခံတရုတ်သင်ပုန်းကြီးတွင်ပါဝင်သည့် တရုတ်စာလုံးများဖြစ်ပြီး တရုတ်ပြည်မကြီးတွင် အသုံးပြုပါသည်။ ဤစာလုံးများနှင့် ရိုးရာတရုတ်စာလုံးများကို လက်ရှိရေးသားနေသည့်တရုတ်စာအရေးအသား၏ စံသတ်မှတ်ချက်တစ်ခုတည်းမှအောက်မှပင် ရေးသားနေကြခြင်းဖြစ်သည်။တရုတ်ပြည်မကြီး၌ စာတတ်မြောက်ရေးကိုအားပေးသည့်အနေဖြင့် ၁၉၅၀နှင့် ၁၉၆၀ခုကတည်းကပင်တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံအစိုးရသည် ပုံနှိပ်စာအုပ်များတိုးမြှင့်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။  ထိုစာလုံးတို့ကို တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံနှင့် စင်ကာပူတွင် တရားဝင်အသုံးပြုကြပြီး၊ ရိုးရာတရုတ်စာလုံးများကို ဟောင်ကောင်၊ မကာအို၊ တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ ( ထိုင်ဝမ် )နှင့်ရံဖန်ရံခါ မလေးရှားနှင့် စင်ကာပူရှိ တရုတ်အသိုင်းအဝိုင်းတွင်အသုံးပြုကြသည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

### တရုတ်

#### ၁၉၄၉ခုနှစ်မတိုင်မီအခြေအနေ

#### တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ

### စင်္ကာပူနှင့်မလေးရှား

### ဟောင်ကောင်

### ဂျပန်

ရိုးရှင်းစွာရေးသားနည်း
----------------------

### ရိုးရှင်းစာလုံးများ၏ဖွဲ့စည်းပုံ

**နှစ်ခု သို့မဟုတ် နှစ်ခုထက်ပိုသော၊ များသောအားဖြင့် မူရင်း [ (စကားလုံးတစ်လုံးသို့မဟုတ်စကားလုံးများ၏) အခြားသို့မဟုတ်အခြားသူများကဲ့သို့တူညီသောအသံထွက်ရှိသော်လည်းကွဲပြားသောအဓိပ္ပာယ်၊ မူရင်းသို့မဟုတ်စာလုံးပေါင်း။ ] စာလုံးများပေါင်း​စပ်ခြင်း** -

ဖြန့်ဖြူးခြင်းနှင့်အသုံးပြုခြင်း
--------------------------------

ပညာရေး
------

ကွန်ပျူတာ encoding နှင့်ဖောင့်
------------------------------

ဝက်ဘ်စာမျက်နှာများ
------------------

ဝေဖန်မှု
--------

ကြည့်ရှုပါ
----------

* တရုတ်ဇာတ်ကောင်ရိုးရှင်းစွာအတွက်မရေရာဒွိဟ
* တရုတ်အက္ခရာရိုးရှင်းသောအစီအစဉ်
* ရိုးရာရိုးရှင်းသောတရုတ်ဇာတ်ကောင်များနှင့် ပတ်သက်၍ ဆွေးနွေးငြင်းခုံခြင်း
* Ryakuji
* Xin Zixing
* Shinjitai (新字体or新字體 - ဂျပန်ရိုးရှင်းသောစာလုံးများ)
* Shinjitai နှင့်ရိုးရှင်းသောစာလုံးများအကြားခြားနားချက်များ
* ရိုးရာတရုတ်စာလုံးများ

မှတ်စုများနှင့်ကိုးကားချက်များ
------------------------------

နောက်ထပ်ဖတ်ရန်
--------------

ပြင်ပလင့်များ
-------------

1. ↑  Refer to official publications: zh:汉字简化方案, zh:简化字总表, etc.
2. ↑  教育部就《汉字简化方案》等发布 50 周年答记者提问 Semi-centennial celebration of the publication of Chinese Character Simplification Plan and official press conference.
**ဂိုနဂေါလဝိဟာရ** သည် သီရိလင်ကာလနိုင်ငံ၊ အမ်ပါရာခရိုင် (Ampara)တွင် တည်ရှိသည့် ရှေးဟောင်းဂူကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျောင်းတော်ကို ဒေသခံများက ပန်းချိသီးဂိရိယ (သိဂိရိယငယ်) ဟု သိကြသည်။ ကျောင်းတော်သည် သိဂိရိယ (Sigiriya)ရှိ ဆေးရေးပန်းချီများနှင့် ဆင်တူသည့် ဆေးရေးပန်းချီများ ရှိသည်။ ကျောင်းတော်သည် Ampara – Gonagolla လမ်းရှိ Kohombana လမ်းဆုံ၏ အရှေ့ဘက် ၄.၈ ကီလိုမီတာ (၃.၀ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ကျောင်းတော်ကို သီရိလင်္ကာနိုင်ငံအစိုးရက ရှေးဟောင်းသုတေသနနယ်မြေတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ၎င်းကို ၂၀၁၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် အစိုးရဂေဇက်အမှတ် ၁၈၈၄ တွင် ကြေညာခဲ့သည်။

သမိုင်း
-------

ရှင်းလင်းသည့် အထောက်အထားတစ်ခုမှာ ကျောင်းတော်ရှိဂူများကို ရှေးခေတ် Vedda လူမျိုးများက ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ကြသည်ကို ကျောင်းတော်ပရဝုဏ်နယ်မြေအနီးအနားတွင် ရှိနေသည့် ဆေးရေးပန်းချီများကို ကြည့်ခြင်းဖြင့် သိနိုင်သည်။ ထိုအထဲမှ ကျောက်ဂူတစ်ခုတွင် ရှေးခေတ်နံရံဆေးရေးပန်းချီများ ကျန်ရှိနေသည်။ ၎င်းပန်းချီများသည် သိဂိရိယ (Sigiriya) ရှိ ဆေးရေးပန်းရီများနှင့် ဆင်တူနေသည်ကို မြင်တွေ့နိုင်သည်။ ထို့အပြင် ကျောင်းတော်အတွင်းတည်ရှိနေသည့် နှစ်ခုထက်ပိုသည့် ဂူများတွင်လည်း ၃ - ၅ ရာစုကာလက ဗြဟ္မဏီဘာသာစကားဖြင့် ရေးထိုးထားသည့် ကျောက်စာများကို မြင်တွေ့ရသည်။

သို့သော်လည်း ကျောင်းတော်အတွင်း အချို့သော တည်ဆောက်မှုများသည် ဘီစီ ၃ ရာစုက တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ရှေးဟောင်းကန်နှစ်ခု၏ အကြွင်းအကျန်များနှင့် အနုရာဒပူရခေတ် စေတီ၊ အနီးအနားရှိ နံရံဆေးရေးပန်ချီရှိသည့် ဂူများသည် ဘီစီ ၃ ရာစုကာလက ဖြစ်သည်ကို ဖော်ပြနေသည်။ စေတီတော်တစ်ခု၏ အပျက်အစီးများမှ Chatra ကျောက်တုံးများ၊ ကြီးမားသည့် အဆောက်အဦတစ်ခု၏ အပျက်အစီးများနှင့် ကျောက်တိုင်များ၊ ကျောက်ခင်းထားသည့် စောင်းတန်းများကို ကျောင်းတော်၏ ပရဝုဏ်ပတ်ပတ်လည်တွင် မြင်တွေ့ရသည်။

ဆေးရေးပန်းချီများ
-----------------

The remains of frescoes belong to 3rd century AD
၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် ရှေးဟောင်းသုတေသနဌာနသည် အေစီ ၃ ရာစုအချိန်ကာလက ရေးဆွဲခဲ့ကြသည့် ဆေးရေးပန်းချီများကို ကျောင်းတော်ရှိ ဂူတစ်ခု၏ အမိုးခုံးမျက်နှာကြက်တွင် တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ ပန်းချီတွင် ငယ်ရွယ်သည့် အမျိုးသမီးကချေသည်တစ်ဦးနှင့် ဗောဓိသတ္တဟု ယူဆရသည့် အမျိုးသားတစ်ဦး၏ ပုံကို မြင်တွေ့ရသည်။ အမျိုးသမီး၏ ရုပ်ပုံသည် သိဂိရိယရှိ အပျိုစင်ရုပ်ပုံများ (၅ ရာစု) နှင့် ချွတ်စွပ်နီးပါး တူလျက်ရှိသည်။ ဤကျောင်းတော်နှင် သိဂိရိယရှိ ရုပ်ပုံနှစ်ခုစလုံးသည် အနီ၊ အဝါ၊ အစိမ်းနှင့် အဖြူရောင်များကို အသုံးပြုကာ မျဉ်းပါးများကို အသုံးပြုကာ ရေးဆွဲထားသည်။ ထိုပန်းချီများမှလွဲ၍ အခြားသောပန်းချီများသည် သမိုင်းမတိုင်မီက Vedda က ရေးဆွဲခဲ့ကြသည်များ ဖြစ်ကြပြီး ၎င်းလက်ရာများကို ကျောင်းတော်ရှိ ဂူအနည်းငယ်တွင် မြင်တွေ့နိုင်သေးသည်။

ဝိဟာရရှိ ကျောက်စာများ
---------------------

### ကျောက်စာအပိုင်း ၁

### ကျောက်စာအပိုင်း ၂

ကိုးကား
-------

1. ↑  Gonagolla။ Department of Archaeology။ 6 March 2016 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  3 September 2016 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  Gazette 1884 & 10 October 2014, p. 922.
3. ↑  Gonagolla Monastery (Punchi Seegiriya), Ampara။ Easternsrilanka။ 15 September 2016 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  3 September 2016 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. ↑  Mural paintings in Sri Lanka, Process of evolution။ *Daily news* (4 February 2004)။  3 September 2016 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
5. 1 2  Frescoes at Gonagolla Punchi Sigiriya – ගොනාගොල්ල පුංචි සීගිරියේ බිතුසිතුවම්။ Amazing Lanka။  3 September 2016 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
၂၀၁၈ ခု၊ နိုဝင်ဘာတွင် မြင်ရသော အာဒိုဂန်
**ရီဂျစ် တိုင်ယစ် အာဒိုအန်** (တူရကီ: *Recep Tayyip Erdoğan* ၊ ၁၉၅၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၆ ဘွား) သည် တာကစ်လူမျိုး နိုင်ငံရေးသမားဖြစ်ပြီး ၂၀၁၄ ခုမှစ၍ ယနေ့တိုင် တူရကီနိုင်ငံ သမ္မတအဖြစ် တာဝန်ယူလျက် ရှိသည်။ ၁၉၉၄-၄၈ ကာလတွင် အစ္စတန်ဘူမြို့တော်ဝန်အဖြစ်၎င်း၊ ၂၀၀၃-၁၄ ကာလတွင် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ်၎င်း၊ တာဝန်ယူခဲ့သည်။ တရားမျှတရေးနှင့်တိုးတက်ရေးပါတီ (AKP) ကို ၂၀၀၁ ခုတွင် ထောင်ကာ ၂၀၀၂၊ ၂၀၀၇၊ ၂၀၁၁ ရွေးကောက်ပွဲများတွင် ဝင်ပြိုင်သည်။ ၂၀၁၇ ခုတွင် ပါတီဥက္ကဋ္ဌနေရာကို ပြန်ယူကာ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာဆန္ဒခံယူပွဲကို စီစဉ်ကာ သမ္မတသက်တမ်းကို တိုးသည်။ အစ္စလာမ္မစ်နိုင်ငံရေးသမားနောက်ခံမှလာသော်လည်း သူ့ကိုယ်သူ ရှေးရိုးစွဲဒီမိုကရက်တစ်အဖြစ် ပုံဖော်လေ့ ရှိ၏။ သမ္မတအဖြစ်တာဝန်ယူစဉ် လူကြိုက်များစေမည့် မူဝါဒများကို အကောင်အထည်ဖော်ကာ စည်းရုံးမှုရယူသည်။

ကိုးကား
-------



1. ↑  "Turkey's Davutoglu expected to be a docile Prime Minister with Erdogan calling the shots". Fox News. Associated Press. 21 August 2014.
2. ↑  Yildirim, A. Kadir; Lynch, Marc (8 December 2016). "Is there still hope for Turkish democracy?". *The Washington Post*.
3. ↑  Finchelstein, Federico (2019). *From Fascism to Populism in History*. University of California Press. p. 152.
ကစားနေဆဲ ဂိုခုံနှင့် အရုပ်များ ဓာတ်ပုံ ဂိုကစားနည်းသည် မျဉ်းအနက်များ ဆွဲထားသည့်ခုံပေါ် ကစားရပြီး ကျောက်တုံးဟုခေါ်သည့် ကစားရုပ်များကို မျဉ်းစုံများတွင်ချရသည်။ 
**ဂိုကစားနည်း**သည် ကစားသူနှစ်ဦးရှိပြီး တစ်ဦးက ပြိုင်ဘက်၏နယ်မြေကို ဝန်းရံသိမ်းပိုက်နိုင်အောင် ကြိုးစားရသော ကစားခုံပေါ် ကစားရသည့် မဟာဗျူဟာ ကစားနည်းတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ဂိုကစားနည်းကို ရှေးဟောင်းတရုတ်နိုင်ငံတွင် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၂၅၀၀ ကျော် ကတည်းက တီထွင်ကစားခဲ့ကြပြီး ယနေ့အထိ ဆက်လက်ကစား နေသည့် ရှေးအကျဆုံး ခုံပေါ်ကစားနည်းတစ်ခုအဖြစ် လက်ခံထားကြသည်။

ကစားနည်း စည်းမျဉ်းများမှာ အတော်ရိုးရှင်းသော်လည်း ဂိုကစားနည်းသည် စစ်တုရင်ကစားနည်းထက်ပင် များစွာပိုမိုရှုပ်ထွေးပြီး မြင်တွေ့နိုင်သည့် စကြဝဠာအတွင်းမှ စုစုပေါင်း အက်တမ်အရေအတွက်ထက်ပင် ရွေ့နိုင်သည့် အကွက်ပိုများသည်။ ကစားရုပ်များကို ကျောက်တုံးဟုခေါ်ပြီး ကစားသမားတစ်ဦးက အဖြူရောင်ကျောက်တုံးကို သုံးရပြီး ကျန်တစ်ဦးက အနက်ရောင်ကို သုံးရသည်။ မျဉ်း ၁၉ x မျဉ်း ၁၉ ဆွဲထားသော ကစားခုံပေါ်တွင် ကစားရပြီး ကစားသူ ၂ ဦးက ခုံပေါ်ရှိ နေရာလွတ်နေသော မျဉ်းစုံနေရာများတွင် ကျောက်တုံးများကို တလှည့်စီ ချရသည်။ စတင်ကစားသည့် လူသစ်များမှာ ပိုမိုသေးငယ်သော ၉ x ၉ နှင့် ၁၃ x ၁၃ ခုံများဖြင့် ကစားကြသည်။ သို့သော် ရှေးဟောင်းသုတေသနတွေ့ရှိချက်များအရ ၁၉ x ၁၉ ခုံကို စံအဖြစ် ကိုရီးယားတွင် ၅ရာစု၊ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ၇ ရာစုများတည်းက အသုံးပြုနေကြပြီဖြစ်သည်။

  

ခုံပေါ် ချပြီးသည်နှင့် ကျောက်တုံးများကို မရွေ့ရတော့ချေ။ သို့သော် အဖမ်း(အစား)ခံရပါက ခုံပေါ်မှ ဖယ်ရှားခံရသည်။ ကျောက်တုံးတစ်ခု(သို့မဟုတ်) ကျောက်တုံးတစ်စုသည် အနီးဆုံးထောင့်မှန်နေရာများရှိ ပြိုင်ဘက်ကျောက်တုံးများက ဝိုင်းရံခံရပါက အဖမ်းခံရခြင်းမှာ ဖြစ်ပေါ်သည်။ ပွဲပြီးသည့် အနေအထားကို သတ်မှတ်ထားခြင်း မရှိဘဲ ကစားပွဲတွင် မည်သည့်ကစားသမားကမှ နောက်ထပ်တစ်ကွက် ဆက်မရွေ့ချင်သည့်အထိ ဆက်ကစားရသည်။ ထိုသို့ ဆက်မကစားဘဲ ပွဲရပ်နားချိန်တွင် အဖမ်းခံရသည့်ကျောက်တုံးများနှင့် နယ်မြေပမာဏကို ရေတွက်သည်။ ကစားပွဲတွင် အနက်ရောင်ကျောက်တုံးကိုင်သည့် ကစားသမားက အရင်စရပြီး အဖြူရောင်ကျောက်တုံးဖြင့် ကစားသမားကို နောက်မှကစားရသဖြင့် လျော်ကြေးအနေဖြင့် ကိုမီ အမှတ်ကို ထပ်ပေါင်းပေးပြီး အမှတ်များသူက အနိုင်ဖြစ်သည်။ အရှုံးပေးခြင်းဖြင့်လည်း ကစားပွဲအဆုံးသတ်နိုင်သည်။

၂၀၀၈ နှစ်လယ်ပိုင်းတွင် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဂိုကစားသမား သန်း ၄၀ကျော်ရှိပြီး အဓိကအများစုမှာ အရှေ့အာရှဒေသမှ ဖြစ်သည်။ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၅ ၌ နိုင်ငံတကာဂိုအဖွဲ့တွင် အဖွဲ့ဝင် ၇၅ နိုင်ငံရှိသည်။ သတိပြုရန်မှာ ကလေးငယ်များသည် ကစားသည့်ကျောက်တုံးများကို မျိုချမိသည့် အန္တရာယ်ရှိနိုင်သဖြင့် အသက် ၆ နှစ်အောက် ကလေးများ မကစားသင့်ပေ။

ကိုးကား
-------

1. ↑  A Brief History of Go။ American Go Association။  March 23, 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  Shotwell၊ Peter (2008)၊ *"The Game of Go: Speculations on its Origins and Symbolism in Ancient China"* (PDF)၊ American Go Association
3. ↑  *About the IGF*၊ April 29, 2012 တွင် မူရင်း အား မော်ကွန်းတင်ပြီး၊ June 5, 2012 တွင် ပြန်စစ်ပြီး Unknown parameter `|deadurl=` ignored (`|url-status=` suggested) (အကူအညီ)
4. ↑  International Go Federation၊ *IGF members*၊ December 14, 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး

ကစားစရာများ
ဂိုမူလကား ဝလဒီစလော
မစ္စတာဝလဒီစလော ဂိုမူလကားသည် ပိုလန်နိုင်ငံအား ဖက်ဆစ်နာဇီတို့ လက်အောက်မှ လွတ်မြောက်ရန် တော်လှန် တိုက်ပွဲရာတွင်လည်းကောင်း၊ နိုင်ငံပြန်လည် ထူထောင်ရေး လုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်ရာတွင်လည်းကောင်း ပါဝင်ခဲ့သည့် ခေါင်းဆောင်များအနက် ထင်ရှား ကျော်ကြားသော ခေါင်းဆောင်တဦးဖြစ်သည်။

ဂိုမူကလားကို ပိုလန်တောင်ပိုင်း ကရတ်စနစ်မြို့၌ ၁၉ဝ၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် တောင်သူလယ်သမား မိဘနှစ်ပါးမှ မွေးဖွားသည်။၁၄ နှစ်အရွယ်တွင် မတ်လီနင်စာပေများကို လေ့လာ၍ ပိုလန်ကွန်မြူနစ်ပါတီသို့ ဝင်ရောက်သည်။ အလုပ်သမားသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ၁၉၂၇ ခုနှစ်တွင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က အာဏာရနေသော ဆာနုတ်ယာအစိုးရ၏ ဖက်ဆစ်ဆန်သော အပြုအမူများကို ဆန့်ကျင်ဟောပြောသဖြင့် နှစ်ကြိမ်တိုင် ထောင်ကျခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် မော်စကိုမြို့၌ ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်သော ကွန်မြူနစ်ပြန်ကြားရေး ဦးဆောင်အဖွဲ့ (ကိုမင်ဖောင်း)အစီအစဉ် ဖြင့် ပိုလန်ကွန်မြူနစ်ပါတီကို ၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် ပိုလန် အလုပ်သမားပါတီဟု အပြောင်းအလဲဖွဲ့စည်းသည်။ ၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင် ဂိုမူလကားသည် ပါတီအထွေထွေအတွင်းရေးမှူး အဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခြင်းခံရသည်။ ဂိုမူလကားဦးဆောင်သော 
ပါတီ၏ ပြည်သူ့တပ်သည် တောင်ကုန်းထူထပ်သော ကာပေသီယံခရိုင်တွင် အခြေစိုင်၍ နာဇီများကို တော်လှန် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။

၁၉၄၇ ခုနှစ် ဇန္နဝါရီလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကြီးတွင် ဂိုမူလကားတို့ အုပ်စုမှ အမတ်နေရာ ၄၄၄ နေရာအနက် ၃၈၂ နေရာ အနိုင်ရသဖြင့် 
အစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့သည်။ ဂိုမူလကားသည် ဗဟိုချုပ်ကိုင်သော စီးပွားရေးစီမံကိန်း စနစ်ကို လက်မခံသောကြောင့် ဆိုဗီယက် ကွန်မြူနစ်ပါတီနှင့် သဘောတရား ရေးရာတွင် ကွဲလွဲခဲ့သည်။ ဂိုမူလကား၏ အယူ အဆသည် အမျိုးသား ကွန်မြူနစ်ပါတီဖြစ်သည်ဟု ဆိုဗီယက်က ဝေဖန်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဂိုမူလကားသည် 
ပိုလန်အလုပ်သမား ပါတီမှ တာဝန်ဝန်းများကို ရုပ်သိမ်းခြင်း ခံရပြီးနောက် ၁၉၅၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၅၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလအထိ အစိုးရသစ်၏ ထိန်းသိမ်းခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ရာထူးဖယ်ရှားခြင်း ခံရပြီး ရှစ်နှစ်မျှကြာသောအခါ ပိုလန်နိုင်ငံတွင် စီးပွားရေး အကျပ်အတည်းဒဏ်ကြောင့် ဆန္ဒပြမှုများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ ထိုဆန္ဒပြ ကန့်ကွက်မှုများကြောင့် ဂိုမူလကား ပါတီတာဝန်များ ပြန်လည်ပေးအပ်ပြီး ခေါင်းဆောင်စေသည်။

မစ္စတာဂိုမူလကားသည် အိုဒရာနိုင်ဆာမြစ် နယ်နိမိတ်အထိ တိုးချဲ့ပိုင်ဆိုင်မှုကို တရားဝင်အောင် ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့သော်လည်း နိုင်ငံ၏ စားနပ်ရိက္ခာနှင့် စီးပွားရေး အကျပ်အတည်းကို ဖြေရှင်းမပေးနိုင်ခဲ့ချေ။

ပိုလန်နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး အကျပ်ဆိုက်မှုနှင့် ဈေးနှုန်း ကြီးမြင့်မှုများကြောင့် ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက် ဆန္ဒပြမှုများ တပြည်လုံးသို့ ပျံ့နှံလာရာ အဓိကရုဏ်ကြီးများအဆင့်သို့ 
ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ထို့အတွက် ၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂ဝ ရက်နေ့တွင် ပါတီခေါင်းဆောင် ဂိုမူလကား၊ သမ္မတမာရီယန် စပိုင်ချားစကီးနှင့် တာဝန်ရှိ အခြားခေါင်းဆောင်သုံးဦးတို့ ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့ရသည်။

မစ္စတာဂိုမူလကားသည် ၁၉၇၁ ခုနှစ်မှစ၍ နိုင်ငံရေး ပင်စင်ဖြင့် အေးချမ်းစွာ နေထိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ပါတီနှင့် အစိုးရပိုင်းမှ ဂိုမူလကား၏ နိုင်ငံရေးဆောင်ရွက်မှု 
များကို အသတ်အမှတ်ပြုပြီး နိုင်ငံရေးသိက္ခာ ပြန်လည်တင်ပေး ခဲ့သည်။

ဂိုမူလကားသည် ၁၉၈၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁ ရက် နေ့တွင် ကင်ဆာရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ဇနီးဖြစ်သူ ဂျူးလူမျိုး ဇိုဖီကျန်ရစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃)
ဂိုရီးကျွန်းသည် ဆီနီဂေါနိုင်ငံ ဒါကာမြို့၏ ခရိုင် ၁၉ ခုထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဒါကာမြို့ အဓိက ဆိပ်ကမ်းမှ ၁.၂ မိုင် (၂ ကီလိုမီတာ) အကွာတွင် တည်ရှိသော ၄၅ ဧက (၁၈.၂ ဟက်တာ)မျှ ကျယ်ဝန်းသော ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။

၂၀၁၃ ခုနှစ် လူဦးရေ စာရင်းအရ လူဦးရေ ၁,၆၈၀ ဦး ရှိသဖြင့် လူဦးရေ သိပ်သည်းမှုမှာ တစ်စတုရန်းမိုင်လျှင် ၅,၈၀၂ ဦး ရှိသဖြင့် ဒါကာမြို့ လူဦးရေ သိပ်သည်းမှု၏ တစ်ဝက်မျှသာ ရှိသည်။ ဂိုရီးသည် ဒါကာရှိ ခရိုင် ၁၉ ခုတွင် အသေးဆုံး နှင့် လူဦးရေ သိပ်သည်းမှု အနည်းဆုံး ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

ဂိုရီးကျွန်းသည် အတ္တလန္တိတ် ကျွန်ရောင်းဝယ်ရေး သမိုင်းကြောင်းအား စိတ်ဝင်စားသူများ အဓိက သွားရောက်ရာ နေရာ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အခြား ကျွန်ရောင်းဝယ်ရေး သမိုင်းတွင် အရေးပါသော နေရာများမှာ မြောက်ဘက်တွင် ရှိသော ဆီနီဂေါနိုင်ငံ တွင်းရှိ စိန့်လူးဝစ်မြို့နှင့် တောင်ပိုင်းရှိ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံ အဓိက မြစ်များ၏ မြစ်ဝများတွင် ဖြစ်သည်။  ယူနက်စကို၏ ကမ္ဘာ့ အမွေခံ နေရာတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  "Goree and the Atlantic Slave Trade", Philip Curtin, History Net, accessed 9 July 2008
2. ↑  *Les Guides Bleus: Afrique de l'Ouest* (1958 ed.), p. 123
3. ↑  21 World Heritage Sites you have probably never heard of။ Daily Telegraph။
စိုက်ပျိုးရေး၊ **မြက်ခင်း** သို့မဟုတ် ကျက်စားရာတွင် မြက် နှင့် ပဲပင် များ အဓိက ပါ၀င် သော အစာ သီးနှံ များ သည် ရိတ်သိမ်း ရန် ရည်ရွယ် ၍ ရိတ်သိမ်း ရန် ရည်ရွယ် သည် ( နောက် ပိုင်း တွင် ၊ မြက်ရိတ်ခြင်း။ ") ။

ဤပတ်ဝန်းကျင်များသည် ၎င်းတို့၏ သဘာဝ အဆင့်အတန်း၊ တောရိုင်းမြက်ခင်းများ (အများစုနှင့် သဘာဝအတိုင်း မြက်များဖုံးလွှမ်းနေသော နေရာများ) သို့မဟုတ် အချို့သော သဘာဝ မြက်ခင်းများ ပေါ်တွင် မူတည်၍ ဤပတ်ဝန်းကျင်များသည် အနည်းနှင့်အများ အမှတ်ရနေပါသည်။

 တောအုပ်တောရွာမှာ နွားကျက်စားတယ်။
 ( Cogne, Italy) တွင် မြက်ရိတ်ခြင်း။
 ပန်းပွင့်သောမြက်ခင်းများ ( Roville-devant-Bayon ၊ Meurthe-et-Moselle တွင်) ရိတ်ရန်အဆင်သင့်။
 မတ်စောက်သော တောင်စောင်းများတွင် တိရိစ္ဆာန်များ ထပ်ခါတလဲလဲ ဖြတ်သန်းခြင်းသည် အနည်းငယ် တိုက်စားခြင်း သို့မဟုတ် တစ်ဆက်တည်း ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံ အသွင်အပြင်ကို အထောက်အကူ ဖြစ်စေပါသည်။
 ဤ Highland နွား ကဲ့သို့သော Hardy မျိုးစိတ်များကို ပန်းခြံများ နှင့် သဘာဝထိန်းသိမ်းရေးနယ်မြေများတွင် ပွင့်လင်းသောပတ်ဝန်းကျင်များထိန်းသိမ်းရန်အတွက် သဘာဝပတ်၀န်းကျင်မန်နေဂျာများက အသုံးပြုကြပြီး ပျောက်ကွယ်သွားသော အကောင် ကြီးများ၏ ဂေဟစနစ်ဆိုင်ရာလုပ်ဆောင်ချက်အချို့ကို အစားထိုးပေးသောကြောင့်ဖြစ်သည်။

မြက်ခင်းအမျိုးအစားများ
----------------------

အနည်းဆုံး နှစ်ပေါင်းများစွာ တည်ရှိနေသော မြက်ခင်းပြင်များအကြောင်း ကျွန်ုပ်တို့ပြောကြသည်။ ဤမြက်ခင်း၏ကြာချိန်ပေါ် မူတည်၍ မျိုးစေ့ကြဲသည့်မျိုးစိတ်နှင့် ရည်မှန်းချက်များပေါ်မူတည်၍ အမျိုးအစားများစွာ ခွဲခြားနိုင်သည်။ :

အမျိုးမျိုးသော ကျက်စားရာ၏။
--------------------------

### ကျယ်ပြန့်သော အခမဲ့စားကျက်

ကျယ်ပြောလှသော အခမဲ့စားကျက်တွင် နွားများကို မြက်ခင်းပြင်တစ်ခုလုံးတွင် အပြီးအပိုင်ချန်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ အလယ်အလတ်နိုက်ထရိုဂျင် ဓာတ်မြေသြဇာဖြင့်ပင် ၎င်းသည် အလွန်အကျိုးဖြစ်ထွန်းမှုမရှိပါ။ သီးနှံကြီးထွားမှုနှင့် စားသုံးမှုသည် တစ်ချိန်တည်းနှင့် တူညီသောမျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် ရှိသည်။ : မြက်ပင်ကြီးထွားမှုနှင့် ၎င်း၏အာဟာရအရည်အသွေးကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေသည်။ မြက်ပင်ကြီးထွားမှုနှင့် စားသုံးမှုအကြား မျှတမှုကို ရှာဖွေရန် လိုအပ်ပါသည်။ : မွေးမြူရေးဝန်နည်းတယ်။ ၎င်းသည် ကောင်းမွန်သောမျိုးစိတ်များ ကုန်ဆုံးသွားကာ နောက်ဆုံးတွင် ပျောက်ကွယ်သွားသည့် ကျက်စားရာနေရာများကို ဖန်တီးပေးပြီး ငြင်းဆန်ရန် မဖြစ်နိုင်သော အသွင်အပြင်ရှိသော ကျက်စားရာနေရာများ ဖန်တီးပေးသည်။ ဤစနစ်သည် နွေဦးပေါက်ရာသီတွင် မြက်များကို ဖြုန်းတီးစေပြီး မြက်ပင်များ ပျက်စီးစေသည်။

### လှည့်ကွက်များဖြင့် စားကျက်များ၊
**ဂိုဝါရှိ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းများနှင့် ကွန်ဗင့်ကျောင်းများ** ဆိုသည်မှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဂိုဝါပြည်နယ်ရှိ ဂိုဝါဗယ်လ်ဟာ သို့မဟုတ် ဂိုဝါမြို့ဟောင်းတွင် တည်ရှိသော ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အထိမ်းအမှတ် အဆောက်အဦး အစုအဝေးအား ယူနက်စကိုမှ ပေးထားသည့် အမည်ဖြစ်ပြီး ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် ယူနက်စကိုမှ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာစာရင်းတွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ 

ဂိုဝါသည် ပေါ်တူဂီခေတ် အိန္ဒိယနှင့် အာရှတို့၏ မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ၁၆ ရာစု၏ ခရစ်ယာန်ဘာသာသို့ သွတ်သွင်းရာ မြို့တော် ဖြစ်သည်။ ဂိုဝါရှိ ဘာသာရေး အထိမ်းအမှတ်အဆောက်အဦးများအား ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာစာရင်းသို့ ထည့်သွင်းရန် အတွက် လက်ခံနိုင်ကြောင်း ဆုံးဖြတ်ရသည့် အကြောင်းရင်းများတွင် (၁) အနောက်တိုင်းမှ အနုပညာပုံစံများ ဖြစ်သော မန်နျူရယ်လင်း စတိုင်လ်၊ မန်နာရစ် နှင့် ဘာရော့ခ်တို့ကို အာရှတခွင်ရှိ ကက်သလစ် သာသနာပြုစခန်း တည်ထောင်ရာသို့ ပျံ့နှံ့စေရာတွင် အထိမ်းအမှတ်အဆောက်အဦးများ၏ ဩဇာသက်ရောက်မှု (၂) ဂိုဝါရှိ အထိမ်းအမှတ် အဆောက်အဦး အစုအဝေး၏ တန်ဖိုးမှာ ခရစ်ယာန်ဘာသာသို့ သွတ်သွင်းခြင်း လုပ်ငန်းစဉ် တွင် လှပစွာချယ်မှုန်းပြထားသော ဥပမာ တစ်ခု အဖြစ် ရှိနေခြင်း (၃) ဖရန်စစ်စကို ဇေဗီယာ၏ ဂူသင်္ချိုင်းတွင်ရှိသော မြင့်မြတ်သော ယေရှုခရစ်၏ ဘာစေးလေးကာ ဘုရားကျောင်း ရှိနေခြင်းသည် ခေတ်သစ်ကာလအတွင်း အာရှ၌ ကက်သလစ်ဘာသာ၏ လွှမ်းမိုးမှုရှိခြင်းဖြင့် အဓိက ကမ္ဘာ့ အဖြစ်အပျက်တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ချယ်မှုန်းပြသနေသည့် အချက် တို့ ပါဝင်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Website of UNESCO
**ဂိုချန်လျန်** (၁၉၂၇ မွေး) သည် စင်ကာပူနိုင်ငံသား ဘီလျံနာ စီးပွားရေးသမားတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး သုတ်ဆေးနှင့် အပေါ်ဆေးများ ထုတ်လုပ်သော ဝူသလမ် ဦးပိုင် ကုမ္ပဏီကို တည်ထောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။

ဘဝအစ
----

ဂိုချန်လျန်အား စင်ကာပူတွင် မွေးဖွားသည်။ သူသည် ဝူဆောင်ချန် နှင့် လီရှုရင်းတို့၏ သားဖြစ်သည်။

အလုပ်အကိုင်
-----------

သူသည် ပထမဆုံး အိမ်သုတ်ဆေးဆိုင်ကို ၁၉၅၅ တွင် စင်ကာပူ၌ စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် နီပွန် အိမ်သုတ်ဆေး၏ အဓိက ဖြန့်ဖြူးသူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။အိမ်သုတ်ဆေး လုပ်ငန်း နှင့် အိမ်ရာ ဖော်ထုတ်ခြင်းလုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်နေသော ဝူသလမ် ဦးပိုင် ကုမ္ပဏီကို ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် အိမ်ခြံမြေ လုပ်ငန်း လုပ်ဆောင်ရန် တည်ထောင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ
---------------

သူသည် စင်ကာပူနိုင်ငံတွင် နေထိုင်သည်။ သူ၏ ဂိုဖောင်ဒေးရှင်းသည် ပရဟိတ လုပ်ငန်းဆောင်တာ အချို့အတွက် အများအပြား လှူဒါန်းခဲ့သည်။

သူ့တွင် ဂိုဟပ်ဂျင်း ဆိုသော သားတစ်ဦးရှိပြီး ၂၀၁၈ မတ်လကတည်းက နိပွန်သုတ်ဆေးလုပ်ငန်း၏ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်လျက် ရှိကာ ပုဂ္ဂလိက ဖက်စပ်လုပ်ငန်း တစ်ခု ဖြစ်သော နစ်ပ်ဆီး ကိုလည်း လုပ်ကိုင်လျှင် ရှိသည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2  Wong၊ Sterling (January 19, 2015)။ Raffles Hotel Job Helps Make Goh Cheng Liang Singapore's Richest။ Bloomberg LLC။  6 June 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. 1 2  Forbes profile: Goh Cheng Liang။  11 December 2020 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  立邦漆背后的百亿富豪：从贫穷子弟到亚洲"油漆大王"的励志转身 (in zh-cn) (2018-04-27)။
4. ↑  Our History။  17 January 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
5. ↑  $12m gift for leukaemia research။ The Straits Times Singapore။ 14 September 2013 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  6 June 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
6. ↑  Goh Foundation Endowed Scholarship။ Singapore Management University။  6 June 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**မှားဘို့မရှိ** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။ သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

အကြောင်းအရာ
-----------

မှားဘို့မရှိ
------------

ကျမ်းဂန်စုံ၊ ဂန္တန္တရနှင့်၊ ရဟန်းများအခေါင်၊ ဓဇအရောင်လင်းဝေသည့်၊ တောင်တွင်းလာ၊ မဟာသီလဝင်က၊ ပါရမီတွင်၊ ကြမ္မာအစီအစဉ်ထည့်ခဲ့များပေသည့် အချက်တွေ။  

  

သတ္တဝါမျိုးစုံ၊ ကိုးဘုံနဝသို့၊ ပစ်ချသည့်ကြမ္မာနှင့်၊ စေတနာ နေရာအမြစ်တဲ့၊ ကြမ္မာသစ်တင်၊ ရှစ်ခွင်ငရဲသို့၊ ပစ်ဝဲရေလှေလိုမြုပ်သတဲ့၊ လေသုတ်ကာအရောင်ညီးလို့၊ လောင်မီးဝါ တောက်လှာဆဲတွင်မှ၊ ဖောက်လဲကာကြမ္မာတိုတတ်သတဲ့၊ အကုသိုလ်ကံသံသရာက၊ ကံကြမ္မာဖန်လာဆောင်တော့၊ ခံစရာနောင်၊ မှန်စွာတရားတဲ့၊ ရှေးဆရာတွေ ဘေးကြမ္မာလို့ထားခဲ့၊ အများပညာရှိတို့၊ ကြားသိပါစေ။  

  

ယွင်းကြမ္မာကံယိုတဲ့၊ ယင်းအကုသိုလ် ထိုဇာတိကြောင့်၊ ဣတ္ထိယာလိင်ဖောက်ပြားတဲ့၊ ယောက်ျားတရံ၊ မဆံအပ်ပြီဘု၊ မီယပ်နေသန္ဓေခလို့၊ ဆယ်လကြာဖွားလာမြဲတဲ့၊ ကြမ္မာမွဲမှုန်၊ ကံသုန်ဖျင်းတော့၊ ဖားဆင်းငယ် ဖားခုံ လမ်းကဲ့သို့၊ ဆုတောင်းခန်းတွင်၊ ပညာညွှန်ခဲ့၊ လောင်းသုဝဏ် သစ္စာခန်းတွင်မှ၊ ညစ်ညမ်းစွာ၊ ကြမ္မာဟောင်းငယ်က၊ တရှောင်းငင်ငင်ဟု၊ ၎င်းတွင်အကြောင်းတင်လို့ပြတဲ့၊ အပေါင်းသင်္ဂဟများမိတ်ဆွေ၊ နားစိတ်မဝေကြနှင့်ဆင်ခြင်ဘိ။  

  

စုံစမ်းသည်အဖြာဖြာနှင့်၊ ဘုံခန်းမှာ လှမ်းကာကြည့်လိုက်တော့၊ မွမ်းကြမ္မာထည့်ပုံ ပွေ့လို့ ရှက်ကရော့၊ ရေပွက်မှာ၊ ဇနက္ကာမျောတော့၊ နတ်စောမယ် မေခလာငဲ့ကို၊ မောရာတွင်၊ ပြောကာမဟနိုင်ဘု၊ ငါ့ကြမ္မာငါ့အလျောက်နှင့် မရောက်လျှင် နေစေဘိတော့၊ ရေဖိရန်ခြစ်သည့်ရီးနှင့်၊ ကစ္စည်းကျော်နတ်အထူးတို့၊ ခပ်ဖူးဆာဒသာငင်၍၊ ကြမ္မာပင်၊ ဇာတာခွင်လဂ်ကယ်တို့၊ အစဉ်အဆက်မှီ နဿယောနှင့်၊ သီပေါစံလောကဓံ မကင်းသူမို့၊ ကံယွင်းယိုကြမ္မာခေလို့၊ သတ္တဝါတွေ ပွက်ပွကလောကြ၊ မဂ်သောတာဖိုလ်ကိုဝင်မယ့်၊ အသဝေါစင် ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကိုမှ၊ ဆိုဘို့ရာ၊ ကြမ္မာနှင့်အပ်သည်ဟု၊ ဘယ်ကဗျာ ဘယ်ဟာမှ မစပ်ပါဘု၊ ဆရာမြတ်တွေ၊ သူတို့မမှားရင်ဖြင့်၊ မဟုတ်ပါကလားရယ်လို့ ၊မှားဘို့မရှိ။

ခက်ဆစ်
------

၁။ ဂန္တန္တရ = အထွေထွေသော စာပေကျမ်းဂန်။

၂။ ဓဇ = တံခွန်။

၃။ မဟာသီလဝင် = ရှင်မဟာသီလဝံသ။

၄။ ကြမ္မာ = ကံကြမ္မာတရား။

၅။ လိင် = ဣတ္ထိလိင်၊ ပုလ္လိင်၊ ကျားမကွဲပြားခြင်း။

၆။ လောင်းသုဝဏ် = အလောင်းတော် သုဝဏ္ဏသာမ။

၇။ သင်္ဂဟ = အဆွေခင်ပွန်း။

၈။ အာသဝေါ = အာသဝေါတရားလေးပါး။

မှတ်ချက်
--------

ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော ခေါင်းစဉ်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------
မှိုသိမ်
--------

မှိုသိမ်ကို ရုက္ခဗေဒ အလိုအရ အက်စကိုမိုင်စီးတီးဟု ခေါ် 
သည်။ အပင်၏ အရွက်များ၊ အသီးများ၊ စိုထိုင်းသည့် အဝတ် 
အစားနှင့် စိုထိုင်းသည့်စားစရာများပေါ်တွင် မကြာခဏ 
အကွက်ကလေးများ ရှိတတ်သည်ကို တွေ့ကြရ၏။ တစ်ခါ 
တစ်ရံတွင် ထိုအကွက်ကလေးများသည် အတော်ကြီးသည်ကို 
တွေ့ရသည်။ ထိုသို့ဖြစ်ရခြင်းသည် မှိုသိမ်များ စွဲနေကြခြင်း 
ကြောင့် ဖြစ်သည်။ မှိုသိမ်သည် ရုတ်တရက် ဖြစ်ပေါ်လာတတ် 
၏။ မှိုသိမ် နှစ်မျိုးရှိရာ တစ်မျိုးတွင် အမှုန့်ကလေးများ ပါရှိ၍ 
ကျန်တစ်မျိုးတွင် မွေးနုကလေးများ ပါရှိသည်။

အမှုန့်ကလေးများ ပါရှိသော မှိုသိမ်သည် အပင်စိမ်းများတွင် 
ဖြစ်ပေါ်တတ်ပြီးလျှင် မွေးနုကလေးများ ပါရှိသော မှိုသိမ်သည် 
အရွက်များ၊ သို့မဟုတ် အသီးကလေးများပေါ်တွင် ဖြစ်ပေါ် 
တတ်သည်။ အပွင့်ပွင့်သော အပင်မျိုးပေါင်း ၁၅ဝဝ ခန့်တွင် 
အမှုန့်ကလေးများပါရှိသော မှိုသိမ်များ ဖြစ်ပေါ်တတ်သည်။ 

တစ်ခါတစ်ရံတွင် ပင်စည်နှင့် အသီးများပေါ်၌ ပန်းပွင့်နှင့် 
တူသော အပိမ့်များ ဖြစ်ပေါ်လာတတ်သည်။ ထိုအပိမ့်များသည် 
စင်စစ်အားဖြင့် မှိုမျှင်ကလေးများ ဖြစ်ပြီးလျှင် ထိုအမျှင်ကလေး 
များမှ တစ်ဖန် အမျှင်တိုကလေးများသည် ဖြာထွက်နေကြ၏။ 
ထိုအမျှင်တိုကလေးများတွင် စုတ်ယူနိုင်သော အဂ‡ါကလေးများ 
ပါရှိရာ ထိုအဂ‡ါကလေးများဖြင့် ပင်စည်နှင့် အသီးများကို 
စုတ်ယူကြသည်။ ထိုသို့ ဖြစ်ပေါ်ခြင်းကို ကန့်မှုန့်များ ဖြူပေး 
ခြင်းဖြင့် ကာကွယ်နိုင်သည်။

မွေးနုကလေးများ ပါရှိသော မှိုသိမ်များသည် အရွက်နှင့် 
အသီးကလေးများပေါ်တွင် အဝါစက်ကလေးများ အဖြစ် ဖြစ် 
ပေါ်လာတတ်သည်။ ယင်းတို့သည် သခွား၊ ဂေါ်ဘီထုပ်၊ 
ကြက်သွန်နီနှင့် ဆလတ်ပင်တို့တွင် ဖြစ်ပေါ်တတ်သည်။ 
ဗော်ဒိုးမစ်စချာ ပက်ဖျန်းပေးခြင်းဖြင့် ယင်းတို့ကို ကာကွယ် 
နိုင်သည်။

စိုထိုင်းသည့် အပူပိုင်းဒေသရှိ တိုင်းပြည်များတွင် မှိုသိမ်များ 
ဖြစ်ပေါ်တတ်၏။ ထိုဒေသမျိုးရှိ တိုင်းပြည်များ၌ အဝတ်အစား 
များကို သွေ့ခြောက်စွာ မထားနိုင်လျှင် မှိုသိမ်များ ဖြစ်ထွန်းလာ 
တတ်သည်။ သမပိုင်းဒေသရှိ တိုင်းပြည်များ၌ပင် အဝတ်အစား 
များကို တာရှည်စွာ စိုထိုင်း၍နေစေလျှင် မှိုသိမ်များ ဖြစ်ပေါ် 
လာတတ်သည်။ 

စိုထိုင်းသည့် တိုင်းပြည်များတွင် စာအုပ်များကို သေတ္တာ 
တွင် ထည့်၍ ပါရာဖော်မဲလဒီဟိုက် အမှုန့်များကို ဖြူးမထား 
လျှင် မှိုသိမ်များ ဖြစ်ပေါ်လာတတ်သည်။
အမှုန့်ကလေးများပါရှိသော မှိုသိမ်သည် အဲရီဆစ်ပါစီအီး 
မှိုမျိုးရင်းဝင်ဖြစ်၍ မွေးနုကလေးများပါရှိသော မှိုသိမ်သည် 
ပါရိုနိုစပိုရာစီအိး မှိုမျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၀)
စိန်ပြေးတမ်း ကစားနည်း
ထိုကစားနည်းတွင် ကစားသူအရေအတွက် မကန့်သတ်ဘဲ 
ကစာနိုင်လေသည်။ ပထမစ၍ လိုက်သူ၏ အမည်က 
မောင်မောင်ဖြစ်လျှင် ကစားသူများက မောင်မောင်လေးရေ စိန်၊ 
ထမင်းစားလို့မြိန်ဟု အထပ်ထပ်ဆိုပြီးသော် ထိုကလေးလိုက် 
သည်ကို ရှောင်ကာရှားကာ လွတ်အောင်ပြေးကြလေသည်။ 
လွတ်အောင်မပြေးနိုင်ဟု ထင်လျှင် ဆောင့်ကြောင့်ထိုင်လိုက်က 
သူ့အားမလိုက်နိုင်တော့ချေ။ လိုက်ဖမ်းသူ၏လက်ဖြင့် အတို့ခံ 
ရသူသည် နောက်တစ်လှည့်တွင် လိုက်၍ဖမ်းရလေသည်။
မြန်မာကလေးများ ကစားကြရာတွင် များသောအားဖြင့် 
တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး နားလည်မှုဖြင့် အစတွင် လိုက်သူ၊ သို့မဟုတ် 
မစာရုလုပ်သူ၊ သို့မဟုတ် မယ်ထွေးလုပ်သူက လုပ်လေ့ရှိကြ 
သည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် ထိုသို့မပြုလုပ်နိုင်ခဲ့သော် 
ကစားသူများအားလုံး ဝိုင်းဖွဲ့၍ ထိုင်ကြပြီးလျှင်၊ သို့မဟုတ် 
ရပ်နေကြပြီးလျှင် တစ်ယောက်ယောက်က တစ်ယောက်စီကို 
လက်ည|ိုးထိုးကာ ငါးပိတလက်၊ ဆားတလက်၊ ရေနံအိုး 
ခါးတောင်းကျိုက်လိုက်ဟူ၍ လက်ယာရစ်လှည့်ကာ 
ရေတွက်ရာတွင် လိုက်ဆိုသည့် စကားလုံးကျရာလူကို 
စ၍လုပ်စေသည်။ သို့မဟုတ်လျှင် စီးပုံသုံးအိမ်၊ တို့ကိုမှိန်၊ 
လွမ်းစိန်ကယ်ဘုံပြေးဟူ၍ ရေတွက်ကြသည်။
အခြားနည်းတစ်နည်းမှာ ကလေးများ ဝိုင်း၍ရပ်ကြပြီးလျှင် 
လက်များကို ဆယ်ထားကြသည်။ ထိုနောက် ဗြောင်နောင်နောင် 
ပဗေပေးဂျိဟုဆို၍ လက်များကို ဖြုတ်လိုက်ကြပြီးလျှင် 
လက်ဝါးပေါ်တွင် ကျန်လက်တစ်ဘက်ကို တင်လိုက်ကြသည်။ 
ထိုသို့ တင်ကြရာတွင် လက်ဝါးလှန်၍ တင်သူကလည်းရှိသည်။ 
မှောက်၍ တင်သူလည်းရှိရာ မှောက်၍ တင်သူ နည်းလျှင် 
ထိုလူများကိုဖယ်၍ ကျန်လူများကသာဆက်၍ ရှေးကအတိုင်း 
ပြုလုပ်ကြပြန်သည်။ နှစ်ဦးတည်း ကျန်သောအခါတွင် 
ဖယ်နေရသူ တစ်ယောက်က ဝင်ကူ၍ လုပ်ပေးရသည်။ 
သုံးဦးအနက် နှစ်ဦးက လက်ထားပုံချင်းတူလျှင် ကျန်လူကစ၍ 
လိုက်ရလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၀)
**ဒေါက်တာစိန်ထွန်း**သည် နိုင်ငံတကာ အနုမြူစွမ်းအင် အေဂျင်စီ (IAEA) အသိအမှတ်ပြု ပညာရှင်၊ အက်တမ်နှင့် အနုမြူ ရူပဗေဒနယ်ပယ် သုတေသနပညာရှင်၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် သုတေသန ဓာတ်ပြုစက် (Research Reactor) လည်ပတ်အောင် ကြိုးစားခဲ့သူ ဖြစ်သည်။

ရန်ကုန် စိန်ပေါလ် သာသနာပြုကျောင်းမှ ၁၉၅၈ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ရူပဗေဒဌာနမှူးဟောင်း ပါမောက္ခဒေါက်တာစိန်ထွန်း တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းတွင် ပထမဆင့်၊ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်မှ ရူပဗေဒသိပ္ပံ (ဂုဏ်ထူး) (၁၉၆၂)၊ ဗြိတိန်နိုင်ငံ ဆာရေးတက္ကသိုလ်မှ မဟာသိပ္ပံ (၁၉၆၇)၊ ပါရဂူ (၁၉၇၃) ဘွဲ့များနှင့် MInstP IOP Lond,1968;CPhys FInstP Lond, 1982; CSci 2004,London ပညာရေး သဟာယ အဖွဲ့များတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။

အင်္ဂလိပ်-မြန်မာဘာသာများဖြင့် ပညာရပ်စာတမ်း စာအုပ်များ၊ ကျောင်းသုံးစာအုပ်များ ပြုစုခဲ့သည်။ နောက်ဆုံး ထွက်စာအုပ်မှာ၂ဝ၁ဝ တွင် မြန်မာနိုင်ငံ ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံ ပညာရှင်များအသင်းမှ ထွက်သည့် "Nuclear Physics in a Nutshell: Graduate Lectures on Physics" စာအုပ်ဖြစ်သည်။ ၁၉၉၄ မှစ၍ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် ရလေတီဗတီနှင့် ကွမ်တမ်သီအိုရီ ပညာရပ် ပါရဂူဘွဲ့ယူ သုတေသနများကို ကြီးကြပ်ပေးခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း ရူပဗေဒသင်ရိုးကိုလည်း မြှင့်တင်ပေးခဲ့သည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ရူပဗေဒပါမောက္ခအဖြစ် ၂ဝဝ၆ ထိ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

Comments:A peep behind the curtain of Myanmar education system (Burma Digest's article): ဟု Facebook မှတ်စုရေး၍ မြန်မာနိုင်ငံ ပါရဂူဘွဲ့ယူ သင်တန်းများဘက်မှ ခုခံပြောဆိုခဲ့သည်။

"ပညာရပ်ကို တန်ဖိုးထားတဲ့ သူလိုလူမျိုးရှားတယ်၊ ဆရာခ (ဒေါက်တာမောင်မောင်ခ)၊ ဦးစံသာအောင်တို့ တပည့် မြန်မာပြည်ရဲ့ နောက်ဆုံးပညာရှင်အစစ်မျိုးဆက်ပါပဲ" ဟုလည်း တပည့်ဟောင်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

ဦးလှညွန့် (IAEA)၊ ဒေါက်တာဖရယ်ဒီဘလှီ (အသုံးချသုတေသနဌာန)၊ ပါမောက္ခ ဒေါက်တာတင်အောင်၊ ဦးသိန်းဦးဘိုးစော၊ ပါမောက္ခဒေါက်တာတင်လှိုင် (ဘိုးလှိုင်) စသူတို့မှာ အစောပိုင်း မြန်မာအဏုမြူ ရူပဗေဒပညာရှင်များ ဖြစ်သည်။

ဒေါက်တာစိန်ထွန်းသည် သမီးတော်ဇာဘော်လီ ဦးဘသိန်း၏ သမက်လည်း ဖြစ်သည်။

ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ရူပဗေဒဌာနမှူးဟောင်း ပါမောက္ခ ဒေါက်တာစိန်ထွန်းသည် ၂၀၁၁-ခု၊ ဇန္နဝါရီလ(၂၄)ရက် အသက် ၇၁ နှစ်အရွယ် ရန်ကုန်၌ ကွယ်လွန်သွားသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  "Dr. Sein Tun passes away at 71"၊ Mizzima၊ 26 January 2011။ 8 April 2012 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။ Archived from the original on 1 February 2011။

 Archived 28 January 2011 at the Wayback Machine.
ဥဇနာ အမည်ရှိ အခြားပုဂ္ဂိုလ်များအတွက် ဥဇနာ (သံတူကြောင်းကွဲ) ကို ကြည့်ပါ။

**ဥဇနာ (ပင်းယ)** (၁၂၉၈ – ၁၃၅၆/၅၇) သည် ပင်းယမြို့နှင့် ပင်းယမင်းဆက်ကို စတင်တည်ထောင်သူ တစ်စီးရှင် သီဟသူအား ဆက်ခံကာ ၁၃၂၄ တွင် နန်းတက်လာသည့် ဘုရင်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။ ဥဇနာမှာ ပုဂံမင်း ကျော်စွာနှင့် မိဖုရား မိစောဦးတို့မှ ဆင်းသက်သူဖြစ်သည်။ ကျော်စွာအား သီဟသူတို့ညီနောင် သုံးဦးနန်းချလုပ်ကြံပြီးနောက်တွင် ဥဇနာအားကွယ်ဝန်လွယ်ထားသည့် မိစောဦးကို သီဟသူသိမ်းပိုက် မိဖုရားမြောက်သဖြင့်သာ သီဟသူ နန်းကို ဆက်ခံရခြင်းဖြစ်သည်။

ဥဇနာ နှင့် ဥစ္စနာ
-----------------

ဥဇနာအမည်ကို မယ်တော် မိဖုရားကြီး ပေးထားဟန်တူသည်။ ဥစ္စနာအမည်ကို တစ်စီးရှင် သီဟသူ မင်းကြီး ကိုယ်တိုင် ပေးထားလေသည်။ ဥဇနာမင်းကြီးသည် နန်းတက်ပြီးမကြာသောနှစ်မှာပင် စကား ၇ ကျောင်းကို ဆောက်လုပ်၍ သာသနာတော်၌ ပူဇော်၏။ ထိုအကြောင်းကို "ဥစ္စနာထော မဟိမ္ပာလော၊ သာသနုဇ္ဇောတနတ္ထိကော၊ ဝိဟာရေ သတ္တ ကာရေသိ၊ ဗောဓိယာယေဝ ကာရဏာ။ ရေမြေကို အစိုးရသော သာသနာတော်၏ အကျိုးစီးပွားကို လိုလားသော ဥစ္စနာမင်းကြီးသည် စကား ၇ ကျောင်းတို့ကို ဗောဓိဉာဏ်အတွက်သာလျှင် အကြောင်းကြောင့် ပြုလုပ်လှူဒါန်းလေသည်။" ဟူ၍ သက္ကရာဇ် ၇၀၂-ခုနှစ်၌ ရေးထိုးထားသော ပင်းယကျောက်စာမှ မင်းကြီးကိုယ်တိုင် ဥစ္စနထော ဟူ၍ ရေးထိုးခဲ့လေသည်။ 

နန်းတက်ဘွဲ့မှာ **ၐြိတြိဘဝနာဒိတျပဝရဓမ္မရာဇာဓိရာဇာဒါနပတိနရသိင်္ဃဥဇ္ဇနာ** ဖြစ်သည်။

ကြင်ဘက်များ
-----------

မိဖုရားခေါင် အတုလမဟာဓမ္မဒေဝီတွင် - 

1. သားတော် မင်းဦး၊ စည်သူဘွဲ့ခံသည်
2. ညီတော် မင်းထွေး၊ သီဟပတေ့ဘွဲ့ခံကာ ရမည်းသင်းကို စားသည်

ကုသိုလ်ကောင်းမှုများ
--------------------

နန်းသက်ကာလအတွင်း ကောင်းမှုကုသိုလ်အမြောက်အမြားကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထင်ရှားသည့် ကုသိုလ်တော်မှာ ပင်းယ စကားခုနှစ်ကျောင်း ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အမိတူအဖကွဲညီတော်ဖြစ်သည့် ပင်လယ်စား ကျော်စွာမှ ဆင်ဖြူငါးစီးရသည့် အကြောင်းကြားသော် "ငါ့ညီ ငါ့စည်းစိမ်ကို ယူပါတော့ ငါမူကား ငါ့ကောင်းမှု စကားခုနှစ်ကျောင်းကို လှူလိုသမျှ လှူ၍ နေတော့မည်" ဟုဆိုကာ ညီတော်အား နန်းအပ်လေသည်။ သို့ဖြင့် ဥဇနာမင်း နန်းတော်အနောက်တံခါးမှ ထွက်လျှင် ညီဖြစ်သူ ငါးစီးရှင်ကျော်စွာ ကအရှေ့တံခါးမှ ဝင်၍ မင်းပြုလေသည်။ ဥဇနာလည်း ဆိုသည့်အတိုင်း စကားခုနှစ်ကျောင်းတွင် နေထိုင် ကုသိုလ်ပွားများလျက် နှစ်အနည်းငယ်အကြာတွင် မက္ခရာဝန်းကျင်တွင် တောထွက်သွားလေသည်။

### ထင်ရှားသည့် ကုသိုလ်တော်များ

ပင်းယ စကားခုနစ်ကျောင်း

1. ဇမ္ဗူက
2. ဝေဠုဝန်
3. အိမ်နိမ့်
4. ဇေတဝန်
5. ကုလားကျောင်း
6. ရွှေကျောင်း
7. တောင်စွန်ကျောင်း

ကိုးကား
-------



| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
ပင်းယခေတ်(အေဒီ ၁၃၁၃-၁၃၆၄-ခု) |
| --- |
| ဘုရင်များ၊ ပင်းယမင်း(၆)ဆက် | 
* တစ်စီးရှင် သီဟသူ
* ဥဇနာ (ပင်းယ)
* ငါးစီးရှင်ကျော်စွာ
* ကျော်စွာငယ်
* နရသူ (မောပါမင်း)
* ဥဇနာပြောင်

 |
| ဘုရင်များ၊ စစ်ကိုင်းမင်း(၇)ဆက် | 
* အသင်္ခယာ စောယွန်း
* တရဖျားကြီး
* ရွှေတောင်တက်
* ကျစွာ
* နော်ရထာ မင်းရဲ
* တရဖျားငယ်
* မင်းပြောက်

 |
| ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများ | 
* စတုရင်္ဂဗလ အမတ်ကြီး
* ငခင်ညို

 |
| အကြောင်းအရာများ | 
* ကာချင်း

 |
| ဒေသ | 
* ပင်းယ
* စစ်ကိုင်း

 |
| * + ပုဂံခေတ်
	+ ပင်းယခေတ်
	+ အင်းဝခေတ်
	+ တောင်ငူခေတ်
	+ ညောင်ရမ်းခေတ်
	+ ကုန်းဘောင်ခေတ်
	+ ရတနာပုံခေတ်
	+ ကိုလိုနီခေတ်
	+ ဂျပန်ခေတ်
	+ ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီခေတ်
	+ မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်
	+ နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ခေတ်
	+ နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီခေတ်
	+ မျက်မှောက်ခေတ်
 |
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ငါးမျှားချိတ်၌ တတ်ထားသော ငါးစာကို မြို့မိသော ငါးဥပမာဖြင့် ဣဋ္ဌ၊ ကန္တ၊ မနာပ၊ ပိယရူပ၊ ကာမူပသံဟိတ၊ ရဇနီယဖြစ်သော ဝိညာဏ်ခြောက်ပါး တို့ဖြင့်သိအပ်သော ဗဟိဒ္ဓါယတန ခြောက်ပါးတို့ကို လွန်လွန်ကဲကဲ နှစ်သက်ချီးမွမ်း တဏှာဖြင့်သက်ဝင် မျိုသိပ်ပြီးဆုံးစေသော ရဟန်းသည် အကျိုးမဲ့သို့ရောက်သူ၊ ပျက်စီးခြင်းသို့ရောက်သူ၊ မာရ်မင်း၏ အလိုရှိတိုင်း အပြုခံရသူဖြစ်ပုံ၊ ထိုသို့မဟုတ်သော မနှစ်သက်၊ မချီးမွမ်း၊ မတပ်မက်သောရဟန်းသည် အကျိုးမဲ့သို့ မရောက်သူ၊ ပျက်စီးခြင်းသို့မရောက်သူ၊ မာရ်မင်း၏ အလိုရှိတိုင်း အပြုမခံရသူဖြစ်ပုံကို ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခဒေသနာတော်ဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -သံ၊၂၊၃၆၈-၉။ သံ၊မြန်၊၂၊၃၆၄-၅။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ သဠာယတနဝဂ္ဂ၊ ၁-သဠာယတနသံယုတ္တ။ (၁၈) ၃-သမုဒ္ဒဝဂ္ဂ၊ တတိယသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**