**အပူပိုင်းဒေသစိမ်းလန်းစိုပြည်ရေးဦးစီးဌာန** (အင်္ဂလိပ်: Dry Zone Greening Department) သည် သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်ရှိ ဦးစီးဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း အပူပိုင်းမိုးနည်းဒေသ၏ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် အခြေအနေများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာစေရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ၁၉၅၃ ခုနှစ်မှ စတင်၍ မြေယာကျေးလက် တိုးတက်ကြီးပွားရေး ကော်ပိုရေးရှင်း (မြေကျေးရှင်း)ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ၁၉၅၃-၅၄ ဘဏ္ဍာနှစ်မှ ၁၉၆၂-၆၃ ဘဏ္ဍာနှစ် အထိ (၁၀)နှစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၃ ခုနှစ်မှစ၍ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ဆက်လက် တာဝန်ယူခဲ့ပြီး ၁၉၆၃-၆၄ ဘဏ္ဍာနှစ်မှ ၁၉၈၁-၈၂ ဘဏ္ဍာနှစ်ထိ နှစ်(၂၀)အား (၁၀)နှစ် စီမံကိန်း နှစ်ရပ်ဖြင့် ၁၉၆၃-၆၄ ဘဏ္ဍာနှစ်မှ ၁၉၇၂-၇၃ ဘဏ္ဍာနှစ်ထိ(၁၀)နှစ်နှင့် ၁၉၇၂-၇၃ ဘဏ္ဍာနှစ်မှ ၁၉၈၁-၈၂ ဘဏ္ဍာနှစ်ထိ (၁၀) နှစ်၊ သတ်မှတ်လျက် စီမံကိန်းရေးဆွဲ အကောင်အထည် ဖော်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က မိတ္ထီလာသစ်တောခရိုင်တွင်သာ အများဆုံး ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး၊ အထူးသဖြင့် ပုပ္ပါးတောင် ရေဝေရေလဲသစ်တောများ ပြန်လည်ထူထောင်၍ ကျေးရွာသစ်တောများနှင့် စံပြသစ်တောများကို ဦးစားပေး တည်ထောင်ခဲ့သည်။

၁၉၈၂ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် သစ်တောဦးစီးဌာန၏ ဖွဲ့စည်းပုံအား ခရိုင်အဆင့်ရုံးများ ဖျက်သိမ်းခဲ့သဖြင့် မြို့နယ်အဆင့်ရုံးများဖြင့်သာ လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာမှ ၁၉၉၄-၉၅ ဘဏ္ဍာနှစ်တွင် ပထမ(၃)နှစ်တာကာလအား စမ်းသပ်ကာလအဖြစ် သစ်တောဦးစီးဌာနက အထူးဒေသ ကိုးခရိုင်စိမ်းလန်းစိုပြည်ရေး စီမံကိန်းအား စတင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၅-၉၆ ဘဏ္ဍာနှစ်တွင် ကိုးခရိုင် မှ (၁၃)ခရိုင်သို့ တိုးချဲ့ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၆-၉၇ ဘဏ္ဍာနှစ် မြင်းခြံခရိုင်တွင် ရေဝေတောင်တန်းများ စိမ်းလန်းစိုပြည်ရေး အထူးလုပ်ငန်း စီမံကိန်းကို စတင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း အပူပိုင်းဒေသစိမ်းလန်းစိုပြည်ရေးလုပ်ငန်းများကို စီမံကိန်းများ ချမှတ်၍ အလေးထားဆောင်ရွက်သွားရန်၊ အပူပိုင်းဒေသ၌ နောင်သားစဉ်မြေးဆက် ရေရှည် အကျိုးရှိစေမည့် စီမံကိန်းလုပ်ငန်းများကို အကောင်အထည်ဖော်သွားရန်နှင့် ဒေသခံပြည်သူများလည်း နားလည်သိရှိပြီး ပူးပေါင်းပါဝင်အောင် စည်းရုံး ဆောင်ရွက်သွားရန်အတွက် အပူပိုင်းဒေသစိမ်းလန်းစိုပြည်ရေးဦးစီးဌာနကို ၁၉၉၇ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန၊ ဝန်ကြီးရုံး၏ ၁၉၉၇ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက်စွဲပါ စာအမှတ် ၁/၁၈၀ (က) (၆)/(၆၂၀/၉၇) ဖြင့် အပူပိုင်းဒေသ စိမ်းလန်းစိုပြည်ရေးဦးစီးဌာနအား တိုင်းဒေသကြီး(၃)တိုင်း၊ ခရိုင်(၁၃)ခရိုင်၊ မြို့နယ်(၅၇)မြို့နယ်၊ အပူပိုင်းဒေသ၏ သစ်တောဧရိယာ အကျယ်အဝန်း ၂၁.၅၅၇ သန်း ဧက၊ အရာထမ်း(၁၃၇)ဦး၊ အမှုထမ်း(၃၀၉၄)ဦး၊ ပေါင်း (၃၂၃၁) ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ၁၉၉၇ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ (၁၈)ရက်နေ့တွင် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုသိမ်ကြီးမြို့တွင် အပူပိုင်းဒေသ စိမ်းလန်းစိုပြည်ရေး ဦးစီးဌာန၊ ဦးစီးရုံးချုပ် ကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

အပူပိုင်းဒေသ စိမ်းလန်းစိုပြည်ရေး ဦးစီးဌာန ဖွဲ့စည်းပုံအား ၂၀၀၀-၂၀၀၁ ဘဏ္ဍာနှစ်မှ စတင်၍ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင် (ဂန့်ဂေါ၊ ထီးလင်းနှင့် ဆော) (၃)မြို့နယ်အား ချန်လှပ်၍ တိုင်းဒေသကြီး(၃)တိုင်း၊ ခရိုင်(၁၃)ခရိုင်၊ မြို့နယ်(၅၄)မြို့နယ်၊ အကျယ်အဝန်း(၂၀.၁၇)ဧကသန်းဖြင့် ပြန်လည်ပြင်ဆင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

ရည်ရွယ်ချက်
-----------

အပူပိုင်းဒေသ စိမ်းလန်းစိုပြည်ရေးဦးစီးဌာန အနေဖြင့် အောက်ဖော်ပြပါ ရည်ရွယ်ချက်များကို အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်သွားရန် ဖြစ်သည်။

* အပူပိုင်းဒေသ စိမ်းလန်းစိုပြည် သာယာလှပစေရန်။
* ရေ၊ မြေသဘာဝဝန်းကျင်ကို ထိန်းသိမ်းရန်။
* ကျေးလက်နေပြည်သူများ၏ အခြေခံသစ်တောထွက်ပစ္စည်း လိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းရန်။
* ကျေးလက်နေပြည်သူများ၏ လူမှုစီးပွားထာဝစဉ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန်။
* သစ်တော၊သစ်ပင်များ၏ တန်ဖိုးနှင့် အနှစ်သာရကို ဒေသနေ ပြည်သူများ သိရှိနားလည်စေရန်။
* သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး၊ ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများနှင့် ပတ်သက်၍ ပြည်သူလူထု အသိပညာ မြှင့်တင်ရန်နှင့် ပူးပေါင်း ပါဝင်ဆောင်ရွက်မှုကို တိုးတက်ရရှိစေရန်။
* ရာသီဥတု မျှတကောင်းမွန်လာခြင်းဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးကို အထောက်အကူဖြစ်စေရန်။
* သဲကန္တာရဖြစ်ထွန်းမှုကို ကာကွယ်တားဆီးရန်။

တည်နေရာနှင့် အကျယ်အဝန်း
-----------------------

အပူပိုင်းဒေသ စိမ်းလန်းစိုပြည်ရေး ဦးစီးဌာန စတင်ဖွဲ့စည်းစဉ်က စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီးနှင့် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးတို့အတွင်းရှိ ခရိုင် ၁၃ ခရိုင်၊ မြို့နယ် ၅၇ မြို့နယ်၏ စုစုပေါင်း အကျယ်အဝန်း ၂၁၅၅၇၄၅၉ ဧက (၂၁.၅၆ ဧကသန်း) အတွင်း စိမ်းလန်းစိုပြည်ရေး လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သော်လည်း ၂၀၀၀-၂၀၀၁ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်မှ စတင်၍ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင် (ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ ထီးလင်းမြို့နယ်နှင့် ဆောမြို့နယ်) အား ချန်လှပ်ကာ တိုင်းဒေသကြီး ၃ တိုင်း၊ ၁၂ ခရိုင်၊ မြို့နယ် ၅၄ မြို့နယ်၊ အကျယ်အဝန်း ၂၀၁၇၈၉၂၆ ဧက (၂၀.၁၇ ဧကသန်း) ဖြင့် ပြန်လည် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ 

အပူပိုင်းဒေသ စိမ်းလန်းစိုပြည်ရေး ဦးစီးဌာနမှ လုပ်ငန်းများ တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည့် တိုင်းဒေသကြီး၊ ခရိုင်နှင့် မြို့နယ်များ၏ ဖွဲ့စည်းပုံမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။

* စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး

| ခရိုင် | မြို့နယ် |
| --- | --- |
| စစ်ကိုင်းခရိုင် | စစ်ကိုင်း၊ မြောင်၊ မြင်းမူ |
| မုံရွာခရိုင် | မုံရွာ၊ ချောင်းဦး၊ ဘုတလင်၊ ဆားလင်းကြီး၊ယင်းမာပင်၊ အရာတော်၊ ပုလဲ |
| ရွှေဘိုခရိုင် | ရွှေဘို၊ ဝက်လက်၊ ဒီပဲယင်း၊ ရေဦး၊တန့်ဆည်၊ ကန့်ဘလူ၊ ခင်ဦး |

* မကွေးတိုင်းဒေသကြီး

| ခရိုင် | မြို့နယ် |
| --- | --- |
| မကွေးခရိုင် | ချောက်၊ ရေနံချောင်း၊ နတ်မောက်၊မြို့သစ်၊ တောင်တွင်းကြီး၊ မကွေး |
| မင်းဘူးခရိုင် | စလင်း၊ ပွင့်ဖြူ၊၊ မင်းဘူး၊ ငဖဲ |
| ပခုက္ကူခရိုင် | ပေါက်၊ မြိုင်၊ ရေစကြို၊ ပခုက္ကူ၊ ဆိပ်ဖြူ |
| သရက်ခရိုင် | မင်းလှ၊ ဆင်ပေါင်ဝဲ၊ အောင်လံ၊ သရက်၊ မင်းတုန်း၊ ကံမ |

* မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး

| ခရိုင် | မြို့နယ် |
| --- | --- |
| ကျောက်ဆည်ခရိုင် | ကျောက်ဆည်၊ မြစ်သား၊ တံတားဦး |
| မြင်းခြံခရိုင် | မြင်းခြံ၊ နွားထိုးကြီး၊ တောင်သာ၊ကျောက်ပန်းတောင်း၊ ငါန်းဇွန် |
| ညောင်ဦးခရိုင် | ညောင်ဦး |
| မိတ္ထီလာခရိုင် | မိတ္ထီလာ၊ သာစည်၊ ဝမ်းတွင်း၊ မလှိုင် |
| ရမည်းသင်းခရိုင် | တပ်ကုန်း၊ ရမည်းသင်း၊ ပျော်ဘွယ် |

ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန်
-----------------

* သစ်တောဦးစီးဌာန
* ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဦးစီးဌာန
* မြေတိုင်း ဦးစီးဌာန
* မြန်မာ့သစ်လုပ်ငန်း

အကိုးအကား
---------

1. ↑  အပူပိုင်း​ဒေသစိမ်းလန်းစိုပြည်​ရေးဦးစီးဌာန။ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန။ 31 May 2020 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။
2. ↑  ရည်ရွယ်ချက်။ အပူပိုင်းဒေသစိမ်းလန်းစိုပြည်ရေးဦးစီးဌာန။  ၂၀၁၄-၁၀-၂၄ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  တည်နေရာနှင့် အကျယ်အဝန်း။ အပူပိုင်းဒေသစိမ်းလန်းစိုပြည်ရေးဦးစီးဌာန။  ၂၀၁၄-၁၀-၂၄ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။

ပြင်ပဆက်သွယ်ရေး
---------------

* အပူပိုင်းဒေသ စိမ်းလန်းစိုပြည်ရေး ဦးစီးဌာန

  


| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန |
| --- |
| ဦးစီးဌာနနှင့် လုပ်ငန်းဌာနများ | 
* သစ်တောဦးစီးဌာန
* အပူပိုင်းဒေသစိမ်းလန်းစိုပြည်ရေးဦးစီးဌာန
* ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဦးစီးဌာန
* မြေတိုင်း ဦးစီးဌာန
* မြန်မာ့သစ်လုပ်ငန်း
* သတ္တုတွင်း ဦးစီးဌာန
* ဘူမိဗေဒလေ့လာရေးနှင့် ဓာတ်သတ္တုရှာ​ဖွေ​ရေး ဦးစီးဌာန
* အမှတ် (၁) သတ္တုတွင်း လုပ်ငန်း
* အမှတ် (၂) သတ္တုတွင်း လုပ်ငန်း
* မြန်မာ့​ကျောက်မျက်ရတနာ ​ရောင်းဝယ်​ရေး လုပ်ငန်း
* မြန်မာ့ပုလဲ ထုတ်လုပ်​ရေးနှင့် ​ရောင်းဝယ်​ရေး လုပ်ငန်း

 |
| အမျိုးသားဥယျာဉ်များ | 
* အလောင်းတော်ကဿပ
* လှော်ကား
* ခါကာဘိုရာဇီ
* လန်ပိကျွန်း
* နတ်မတောင်
* ပုပ္ပါးတောင်
* တနင်္သာရီ
* လေညာ

 |
| ဘေးမဲ့တောများ | 
* ချပ်သင်း
* ဟူးကောင်းချိုင့်ဝှမ်း
* အင်းတော်ကြီး
* အင်းလေးကန်
* မိန်းမလှကျွန်း
* မိုးယွန်းကြီးအင်း
* ရခိုင်ရိုးမ
* ရွှေစက်တော်
* ထမံသီ
* ကေလာသ
* ဖုန်ကန်ရာဇီ
* ကျိုက်ထီးရိုး
* ဝက်သည်းကန်
* လောကနန္ဒာ
* သမီးလှကျွန်း
* မင်းစုံတောင်
* မင်းဝံတောင်
* မော့စ်ကော့ကျွန်း
* မူလာရစ်
* ပိတောင်
* ရွှေဥဒေါင်း
* ကဟီးလူ
* ပန်းလောင်နှင့် ပြဒါးလင်းဂူ- ဘွမ်ဖာဘွမ်
* တောင်ကြီး
* ပြင်ဦးလွင်
* တနင်္သာရီ
* လွိုင်မွေ
* ပါစာ

 |
| တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်များ | 
* ဆာဖာရီဥယျာဉ်
* နေပြည်တော်
* ရန်ကုန်
* မန္တလေး

 |
| ဥယျာဉ်များ | 
* ကန်တော်ကြီး
* စိမ့်ရေ သစ်တောဥယျာဉ်

 |
| ဆင်စခန်းများ | 
* မြိုင်ဟေဝန်
* ဖိုးကျား

 |
| သတ္တုတွင်းများ | 
* သတ္တုတွင်းများ
* နမ္မတူ

 |