recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
မလေးရှားနိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း **ဒါတွတ်ဟူစိန်ဗင်းအုန်း**ကို ၁၉၂⁠၂ခုနှစ်ဖေဖော်ဝါရီလ(၁၂)ရက်နေ့တွင် မလေးရှားပြည် 
ဂျိုဟိုးဘာရူးအရပ်၌ ဖွားမြင်၍ ယူနိုက်တက်မလေးအမျိုးသားအသင်းကြီး(ယူအမ်အင်အို)၏ နာယကနှင့် တည်ထောင်သူ
ဖခင် ဒါတွတ်အုန်းဘင်းဂျအာဖား၏ သားကြီးဩရသဖြစ်သည်။ ကောလိပ်ပညာကို ဇာတိအရပ်ရှိ အင်္ဂလန်ကောလိပ်
တွင် ဆည်းပူးပြီး နောက် ၁၉၄၀ ပြည့်နှစ်တွင် တပ်မတော်သို့ ဗိုလ်လောင်းအဖြစ် ဝင်ရောက်အမှုထမ်းသည်။ ထိုမှ ၁၉၄၁-ခု
နှစ် စောစောပိုင်း၌ အိန္ဒိယပြည် ဒါရာဒွန်ရှိ စစ်အကယ်ဒမီသို့ သွားရောက်သင်ကြားရသည်။ ထိုအတွင်း မလေးရှားပြည်မှာ
ဂျပန်တို့လက်သို့ ရောက်သွားသော်လည်း အုန်းက စစ်ပညာသင်တန်းပြီးအောင်ဆက်လက် ဆည်းပူးသဖြင့် ၁၉၄၂-ခုနှစ်တွင်
အိန္ဒိယတပ်မတော်၌ ဗိုလ်တစ်ဦးဖြစ်လာကာ အီဂျစ်၊ ဆီးရီးယား၊ ပယ်လက်စတိုင်းပါးရှား(အီရန်)၊ အီရတ်နှင့် အိန္ဒိယပြည်များ
တွင် တပ်နှင့်တွဲ၍ စစ်မှုထမ်းခဲ့သည်။

နိုင်ငံရပ်ခြား၌ စစ်မှုထမ်းခြင်း အမှုများပြီးဆုံးသောအခါ မစ္စတာ
အုန်းသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ပြန်လာ၍နယူးဒေလီရှိ အိန္ဒိယစစ်ဌာန
ချုပ်တွင် ပြန်လည်ရောက်ရှိကာ မြို့ပြရေးရာ (မလေးရှား) ဌာန
ခွဲ၌ တာဝန်ဝတ္တ ရား ဆောင်ရွက်ရသည်။ ထို့နောက် သူသည်
ရာဝါပင်ဒီမြို့ရှိ မလေးရှားရဲစုဆောင်းရေးနှင့် လေ့ကျင့်ရေး
ဌာနတွင် သင်တန်းဆရာတစ်ဦးဖြစ်လာပြီးလျှင် မလေးရှားပြည်သို့ ဗြိတိသျှလွတ်မြောက်ရေး တပ်ဖွဲ့များနှင့်အတူ ပြန်ရောက်
ခဲ့သည်။

မလေးရှားပြည်၌ ဟူစိန်အုန်းကို ဗြိတိသျှ စစ်အုပ်ချုပ်ရေး
ဌာန၌ ထားလျက် ဂျိုဟိုဘာရူး ရဲအဖွဲ့ရုံး တွင် ရဲတပ်အုပ်ဗိုလ်
ခန့်ထားသည်။ ထို့နောက် ဂျိုးဟိုနယ်ဆီဂါမတ်တွင် အကူ
အုပ်ချုပ်ရေးအရာရှိ ဖြစ်လာသည်။

ထို့နောက်တွင် မစ္စတာအုန်းသည် မလေးအုပ်ချုပ်ရေး ဝန်ထမ်း
ဌာနတွင် ကွာလာဆီ လောင်ဂေါနှင့်ကလန်ခရိုင်ရုံးများ၌ အမှု
ထမ်းရွက်ခဲ့ရသည်။ မကြာမီ ဟူစိန်အုန်းသည် အလုပ်ထွက်၍
နိုင်ငံရေးစတင် လုပ်ကိုင်သည်။ ယူအမ်အင်အိုအဖွဲ့ချုပ်၏
လူငယ်ခေါင်းဆောင်နှင့် အတွင်းရေးမှူးအဖြစ်အပြင် ပြည်
ထောင်စုဥပဒေ ပြုကောင်စီ ဂျိုဟိုပြည်နယ်ကောင်စီနှင့်
ဂျိုဟိုပြည်နယ် အလုပ်အမှုဆောင် ကောင်စီတို့တွင်လည်း
ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

မလေးရားတွင် ဗြိတိသျှတို့က တရုတ်ကွန်မြူနစ်သူပုန်ထ
မှုကို အကြောင်းပြု၍ အရေးပေါ်အခြေအ နေကြေညာချက်
ထုတ်ပြန်ထားရချိန်၌ ဟူစိန်အုန်းသည် ဂျိုဟိုပြည်နယ် ကန်ပို
အစောင့်တပ်တွင် အရာရှိချုပ် ဖြစ်ရပြန်သည်။ ယင်းသို့ ဖြစ်နေ
စဉ်အတွင်း၌ တပ်သားပေါင်း တစ်သောင်းကျော်ကို စုဆောင်း
လေ့ကျင့်ပေးခဲ့ ၏။ ထိုနောက် အင်္ဂလန်ပြည် လင်ကွန်း
တက္ကသိုလ်၌ ဥပဒေပညာကို သွားရောက်သင်ယူပြီးလျှင်
ဝတ်လုံအ ဖြစ်ဖြင့် မိမိနိုင်ငံသို့ ပြန်လာ၍ ကွာလာလမ်ပူမြို့၌
ဝတ်လုံလိုက်နေလေသည်။

ဟူစိန်အုန်းသည် ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် ယူအမ်အင်အို အသင်းသို့
ဝင်လိုက်သည်။ ဂျိုဟိုဘာရူးတီမော မဲဆန္ဒနယ်မှ အောက်လွှတ်
တော်အမတ် အရွေးခံခဲ့ရ၏။ ထိုမှဝန်ကြီးချုပ်ရာမန် နုတ်ထွက်၍
တွန်အဗ္ဗဒူရာဇတ် ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်လာစဉ် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ် စက်
တင်ဘာလ ၂၃ ရက်တွင် ဟူစိန်အုန်းသည် ပညာရေးဝန်ကြီး
ခန့်အပ်ခံရသည်။ ထို့နောက်တစ်ဖန် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးအဖြစ်
ဆောင်ရွက်ရသည်။

၁၉၇၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ဝန်ကြီးချုပ်ရာဇတ်
သည် ရုတ်တရက် ကွယ်လွန်ရာ ဟူစိန်အုန်းသည် ဝန်ကြီးချုပ်
ဖြစ်လာပြီး ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနကို တွဲဖက်ကိုင်ရလေသည်။
ချဉ်ပေါင်ပင်၏ အရွက်နှင့် အဖူးများကို မြန်မာလူမျိုးတို့ နှစ်ခြိုက်စွာ စားသုံးကြသည်။
**ချဉ်ပေါင်** သည် (Malvaceae) မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သည်။ ချဉ်ပေါင်ပင်ကို အပူပိုင်းဒေသနှင့် သမပိုင်းဒေသများတွင် စိုက်ပျိုး 
နိုင်သည်။ အပူပိုင်းဒေသတွင် ချဉ်ပေါင်ပင် ပို၍ ဖြစ်သည်။ ချဉ်ပေါင်ပင်ကို အမျိုးအစားလိုက်၍ ရုက္ခဗေဒအရ အမည် အမျိုးမျိုးဖြင့် ခေါ်၏။ ချဉ်ပေါင်ကြီး၊ လျှော်ချဉ်ပေါင်၊ 
ဓာတ်ချဉ်ပေါင်၊ ချဉ်ပေါင်လက်ခြား၊ ချဉ်ပေါင်ခါး၊ ချဥ်ပေါင်၀က်မာ တို့သည် ဟိုင်ဗစ္စကပ် (*Hibiscus*)မျိုးစုတွင် ပါသည်။ ယင်းမျိုးစုကို အင်္ဂလိပ်လို ဒက်ကန်လျှော်(Deccan hemp)ဟု ခေါ်သည်။ ချဉ်ပေါင်ရိုင်းကို (*Hibiscus lunariifolius*)ဟူ၍လည်းကောင်း၊ တောချဉ်ပေါင်ကို (*Hibiscus hispidissimus*)ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ချဥ်ပေါင်၀က်မာကို (*Hibiscus surattensis*) ဟု ခေါ်၏။ ချဉ်ပေါင်ခါး ကို (*Hibiscus cannabinus*)၊ ချဥ်ပေါင်နီပင် ကို(*Hibiscus sabdariffa*)ဟုခေါ်၍ အင်္ဂလိပ်လို (roselle) ဟုခေါ်သည်။ 

  

ချဉ်ပေါင်ကို အိမ်သုံးအတွက် ခြံတွင်း၌ စိုက်သည့်အခါ မျိုးစေ့ကို အခင်းတွင် ဤကဲ့သို့ သာမန်စိုက်၍ စားသုံးတတ်သည်။ သို့သော် ကျနသောနည်းမှာ ချဉ်ပေါင်မျိုးစေ့များကို 
ပျိုးခင်းတွင် စိုက်ပျိုးရသည်။ အပင်ကလေးများသည် ၄ လက်မ သို့မဟုတ် ၅ လက်မ မြင့်လာသောအခါ ယင်းတို့ကို မြေဩဇာ ကောင်းမွန်သည့်မြေတွင် တစ်ပင်နှင့်တစ်ပင် ၃ ပေစီ ခွာ၍ 
စိုက်ပျိုးသင့်၏။ လျှော်အတွက် စိုက်သည့်လျှော်ချဉ်ပေါင်ကိုမူ ခပ်ထူထူ စိုက်မှသာလျှင် အကိုင်းနည်းနည်းဖြာထွက်နိုင်၍ အပင်ရှည်ရှည်ရမည်။ 

  

ချဉ်ပေါင်ပင်သည် တစ်လကြာသောအခါ၊ ၂ ပေမျှ မြင့် လာသည်။ ထိုအခါ အပေါ်ပိုင်းရှိ အရွက်များကို ချက်ပြုတ် စားရန် ဆွတ်ခူးနိုင်သည်။ ဧပြီလလောက်တွင် စိုက်သော 
ချဉ်ပေါင်ပင်သည် အောက်တိုဘာလတွင် အပွင့်ပွင့်သည်။ မျိုးစေ့အတွက် ထားလိုသော အပင်များကိုသာ စက်တင်ဘာလ လွန်သည်အထိ ထားသင့်သည်။ ဆောင်းဥတုတွင်ပေါက်သော 
ချဉ်ပေါင်ပင်များသည် နေထိများ၍ ၁၂ လက်မအထိ မမြင့်မီ အပွင့်ပွင့် သောကြောင့် သုန်ဖျင်းကြသည်။

  

ပန်းချဉ်ပေါင်ဟူ၍ မြန်မာများခေါ်နေသည့်အပင်မှာ ချဉ်ပေါင်မျိုးမဟုတ်ပေ။ စားသုံးရသည့်အပင်လည်း မဟုတ်ပေ။ ပန်းချဉ်ပေါင်သည် မလေဗေစီအီး မျိုးရင်းတွင်ပါသော်လည်း 
ချဉ်ပေါင်နှင့် မျိုးစုချင်းမတူပေ။ အောသီယာရိုဇိယာ(*Althaea rosea*; ယခုအခါတွင် *Alcea rosea*)မျိုးဖြစ်၍ အင်္ဂလိပ်လို ဟော်လီဟော့(hollyhock)ဟု ခေါ်သည်။

ချဉ်ပေါင်ပင်ကို ဘိလပ်ချဉ်ပေါင်၊ ချဉ်ပေါင်လက်ခြား၊ ဗမာချဉ်ပေါင် သုံးမျိုးခွဲထားသည်။ ပေါက်ရောက်ပုံချင်း အကုန်တူသည်။ ကွဲပြားမှုက အရွက်ပုံစံ၊ အရသာဖြစ်သည်။

စားလို့ရတယ် ဆေးဖက်ဝင်တယ်

ချဉ်ပေါင်နီရွက် နွားသားဖက် 
ကျိုချက်သောက်သုံးကြ 
စမ်းရေပမာနို့ထွက်လာ လင်ပါကူသောက်ရ၊

### ဘိလပ်ချဉ်ပေါင်ပင်

ဘိလပ်ချဉ်ပေါင်သည် အရွက်က လက်ဝါးပုံစံဖြစ်သည်။ နည်းနည်းဖန်သော အရသာရှိသည်။

### ချဉ်ပေါင်လက်ခြား

ချဉ်ပေါင်လက်ခြားသည် အရွက်က ချွန်ချွန်လေး သုံးခွပါသည်။ အချဉ် အရသာ ကောင်းပြီး မဖန်ပါ။ အရွက်ကိုတော့ ငရုတ်သီး
စိမ်း၊ ပုဇွန်ခြောက်တို့နှင့် ကြော်စားလျင် အရမ်းကောင်း၏။ ချဉ်ရည်ချက်သည့် အခါမှာ ချဉ်ပေါင်လက်ခြားကို အသုံးပြုပါသည်။ ချဉ်ပေါင်လက်ခြား မရှိတော့မှ ဘိလပ်ချဉ်ပေါင်၊ ဗမာချဉ်ပေါင်ရွက်တို့ကို သုံးသည်။ "ချဉ်ပေါင်လက်ခြား ကြက်သားနဲ့မလဲနိုင်"ဟု ဆိုရိုးစကား ရှိခဲ့သည်။ ထိုချဉ်ပေါင်ကို ရွှေဘိုချဉ်ပေါင်ဟုလည်း ခေါ်ပါသေးသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂)

အခြားကြည့်ရန်
-------------

* ခေါင်ရန်း၊ ပန်းဆည်းလည်း (*Hibiscus rosa-sinensis*)
* ရွှေဘိုချဉ်ပေါင် (*Hibiscus cannabinus*)
* သင်ပန်း
**မောင်မောင်ကြီး** **(၁၉၃၁-၂၀၂၄ )** သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ဂန္တဝင်အဆိုတော်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။အကျည်းတန်ချစ်သူ၊ သစ်ခြောက်ပင်အောက် ပန်းကောက်သူ တေးများနှင့် ကျော်ကြားခဲ့သော အသံပညာရှင်ဖြစ်သည်။

ငယ်ဘဝ
-----

ဖခင် ဦးခင်စိန်နှင့် မိခင်ဒေါ်ခင်ညွှန့်ရင်တို့မှ ၁၉၃၁ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့ပြီး ငယ်မည်မှာ မောင်မောင် ဖြစ်သည်။

ဂီတဘဝ
-----

မောင်မောင်ကြီးသည် ဂီတနယ်သို့ ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ မောင်မောင်ကြီး၏ ဂီတဆရာများမှာ ဆရာကြီး ဦးလှဖေနှင့် ဆရာကြီး ဦးအလီတို့ဖြစ်ကြသည်။ ဆရာကြီးများထံတွင် မဟာဂီတကို လေ့လာ ဆည်းပူးခဲ့သည်။ ၁၉၅၃ခုနှစ်တွင် ကျင်းပသည့် ယဉ်ကျေးမှုအနုပညာ ပြိုင်ပွဲတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ မဟာဂီတ အဆိုပထမ ရွှေတံဆိပ်ဆု ရရှိခဲ့သည်။

မောင်မောင်ကြီး ပထမဆုံး သီဆိုခဲ့သော သီချင်းမှာ ၁၉၅၀ ခု BSC ကောလိပ်ကျောင်း သင်္ကြန်အဖွဲ့အတွက် ဆရာရွှေပြည်အေး ရေးစပ်ပေးသည့် သီချင်းတစ်ပုဒ်ကို အေဝမ်းခင်မောင်အဖွဲ့နှင့် တပ်မတော် အသံလွှင့်ရုံမှ အသံလွှင့်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် ဂီတလုလင်အပျော်တမ်း တူရိယာအဖွဲ့တွင် ပင်တိုင် အဆိုတော်အဖြစ် မြန်မာ့ အသံမှ အသံလွှင့်ခဲ့သည်။

မဟာဂီတသီချင်းကြီးများကို စောင်းဦးခင်မြင့်၊ ရွာစား စိန်ဗိုလ်တင့် အဖွဲ့တွင် သီဆို အသံလွှင့်ခဲ့သည်။ ကာလပေါ်သီချင်းများကို ဂီတလုလင် အဖွဲ့၊ ဂီတလုလင် မောင်ကိုကိုအဖွဲ့၊ ချိုတေးဆက်၊ စစ်ရုံးအဖွဲ့၊ ကေသီပန်၊ စန္ဒရားနီနီ၊ စန္ဒာ၊ စန္ဒရားချစ်ဆွေ၊ ပျဉ်းမနားမြင့်လှိုင်အဖွဲ့များတွင် သီဆို အသံလွှင့်ခဲ့သည်။

မောင်မောင်ကြီးသည် ရေဒီယိုရောင်းတမ်း ဓာတ်ပြားများ၊ ရုပ်ရှင် နောက်ခံတေးပေါင်းများစွာ သီဆိုအောင်မြင်ခဲ့သော အဆိုတော်ကြီး တစ်ဦး ဖြစ်သည် ။

မောင်မောင်ကြီး အောင်မြင်ကျော်ကြား လူကြိုက်များသော တေးသီးချင်းအချို့မှာ "တစ်ခုတည်းသော ရည်မှန်းချက်" "နှစ်ဆင့်မေတ္တာ" "နွဲ့နှောင်း" "ရွှေညာဆီသွားမယ်" "အကျည်းတန်ချစ်သူ" "ကွမ်းတောင်ကိုင်" "အိပ်မက်နိုင်ငံ" "မေတ္တာဇာတ်လမ်း" "ပင်တိုင်ကျော့မှူး" "ဝေးပြီမွှေးရယ်" "တန်ပါ့မဖုရား" "မေတ္တာနုနုစေလာရင်ကွယ်" "စိမ်းလဲ့ညို" "အချစ်ကို ဘယ်လိုပြောရမယ် ""ကျမျက်ရည် မကြေညာစတမ်း" "အမိုက်မလေး ငှက်ငယ်" "သစ်ခြောက်ပင်အောက် ပန်းကောက်သူ" "လွမ်းအိပ်မက်က သံသရာရှည် ""ကျိုက္ခမီသောင်ယံမှ မောင်းမကန်အိပ်မက် "စသည်တို့ ဖြစ်သည်။

မောင်မောင်ကြီးသည် ဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီများ၊ တေးသံသွင်းများတွင် သီချင်းများကို အသံသွင်းသူ တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ယခုအခါတွင် မြဝတီရုပ်မြင်သံကြား အကြံပေးအရာရှိ၊ မြန်မာ့အသံနှင့်ရုပ်မြင်သံကြား၊ တေးဂီတ စိစစ်ရေး ဘုတ်အဖွဲ့ဝင်၊ မြန်မာနိုင်ငံဂီတအစည်းအရုံး နာယက၊ မြန်မာ့ရိုးရာ ယဉ်ကျေးမှု အဆို၊ အက၊ အရေး၊ အတီး ပြိုင်ပွဲ ဗဟိုအကဲဖြတ်ဒိုင်အဖြစ် ဂီတဆိုင်ရာ တာဝန်များ ဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည်။

ဘဝနိဂုံး
--------

သူသည် ၂၀၂၄ခုနှစ်  ဇန်နဝါရီ ၁၅ ရက်၊ ညနေ ၃ နာရီခန့်တွင် လူကြီးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်သည်။

ရရှိခဲ့သောဆုတံဆိပ်များ
----------------------

နိုင်ငံတော်မှ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် လူမူထူးချွန်တံဆိပ် (ပထမဆင့်) ချီးမြှင့်သည်။ စည်သူဘွဲ့ရ အသံပညာရှင် တစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။

မိသားစုဘဝ
---------

အိမ်ထောင်သည်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဇနီး ဖြစ်သူမှာ ဒေါ်ဝင်းဝင်းမြင့် ဖြစ်ကာ သား ကျော်ကျော်နိုင်၊ သမီးကေသီနိုင်တို့ထွန်းကားသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  ယနေ့လူငယ်များနှင့် ဆို၊ က၊ ရေး၊ တီး ရိုးရာခရီး။ *Yangon Media Group* (၂၇ ဇွန် ၂၀၂၂)။  ၁၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  ဂန္ထဝင်တေးသံရှင်ကြီး ဦးမောင်မောင်ကြီးယနေ့ ညနေပိုင်းတွင် ကွယ်လွန်။ *Yangon Media Group* (၁၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄)။  ၁၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
|  |
| --- |
| **၁၉၅၈** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |


| ဇူလိုင်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
အာဖရိကနှင့် အာရပ်ကျွန်းဆွယ်ကြားရှိ ပင်လယ်နီ
အီဂျစ်နိုင်ငံ မာဆာအလန် အနီးရှိ သန္တာကျောက်တန်း
**ပင်လယ်နီ**သည် အရှေ့မြောက်ဘက် အာရှဘက်ခြမ်း အာရပ်ကျွန်းဆွယ်နှင့် အနောက်တောင်ဘက် အာဖရိကတို့ကြားတွင် တည်ရှိသော ပင်လယ်ဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ၏ တစိတ်တဒေသ ဖြစ်သည်။ ပင်လယ်နီသည် ၂၂၀၀ ကီလိုမီတာခန့် ရှည်လျားသော်လည်း အကျယ်မှာ ၃၃၀ ကီလိုမီတာခန့်သာ ဖြစ်သည်။ သင်္ဘောအများအပြားသည် ပင်လယ်နီကို ဖြတ်သန်း သွားလာကြသည်။ အကြောင်းမှာ စူးအက်တူးမြောင်းသည် ပင်လယ်နီကို မြေထဲပင်လယ်နှင့် ဆက်ထားပေးပြီး အခြားတစ်ဖက်မှာ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာသို့ ထွက်ပေါက်ဖြစ်သည်။

ပင်လယ်နီရှိ ရေများတွင် ဆား ပိုများပြီး အခြား ပင်လယ်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် ပိုမိုကြည်လင်သည်။ အကြောင်းမှာ ပင်လယ်နီ အတွင်းသို့ စီးဝင်သော မြစ် မရှိသလောက် နီးပါးဖြစ်၍ ဖြစ်သည်။ ပင်လယ်နီ အနီးပတ်ဝန်းကျင်၏ ရာသီဥတုမှာ ခြောက်သွေ့ပြီး ပူနွေးသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် ဥရောပနှင့် ကမ္ဘာ့အခြားအရပ်မှ လူတို့သည် ပင်လယ်နီသို့ အပန်းဖြေရန် လာရောက်ကြလေ့ ရှိသည်။ ပင်လယ်နီနှင့် ကပ်နေသော တိုင်းပြည်များမှာ အီဂျစ်နိုင်ငံ၊ ဆူဒန်နိုင်ငံ၊ အီရီထရီးယားနိုင်ငံ၊ ယီမင်နိုင်ငံ ၊ ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံ၊ ဂျော်ဒန်နိုင်ငံ နှင့် အစ္စရေးနိုင်ငံတို့ ဖြစ်သည်။
Creative Commons လိုင်စင်ကို ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် Lawrence Lessig စတင်ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ အဆိုပါလိုင်စင်အများစုရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်မှာ အွန်လိုင်း Creative (ဖန်တီးမှု) နှင့်ပတ်သတ်၍ လွယ်ကူစွာဖတ်ရှုနိုင်ရန် ဖြစ်ပါတယ်။ အဆိုပါ လိုင်စင်အုပ်စုများတွင် Some rights reserved ဟုသော စကားစုမှာပါဝင်လေ့ရှိသည်။ မတူညီကြတဲ့ Creative Commons လိုင်စင် ၆ မျိုး ရှိပါတယ်။ အဆိုပါလိုင်စင်များဟာ အများဆုံးအသုံးပြုနေကြတဲ့ လိုင်စင်အမျိုးအစားများ ဖြစ်ကြပါတယ်။ အဆိုပါလိုင်စင်ကိုလည်း အချို့အချက်များဖြည့်စွက်၍သော်လည်းကောင်း၊ ပြင်ဆင်၍သော်လည်းကောင်း လိုင်စင်အသစ်တစ်ခုအနေနဲ့ ပြုလုပ်ပိုင်ခွင့်ရှိပါတယ်။ Creative Commons Licenses ဟာ တရားစီရင်ရာနေရာဒေသပေါ်မူတည်ပြီး ကွဲပြားခြားနားနိုင်သလို တစ်ကမ္ဘာလုံးမှာအတူတူလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

အခြေခံ Creative Commons လိုင်စင်ကို CC attribution လို့ခေါ်ပါတယ်။ ကူးယူခြင်း ၊ ပြင်ဆင်ခြင်းနှင့် ပြန်လည်ထုတ်ဝေခြင်း (စီးပွားဖြစ်ဆိုရင်တောင်) ကို ခွင့်ပြုထားပါတယ်။

CC Attribution ရိုးရိုးလိုင်စင်ကို CC Attribution share-alike အဖြစ်ချဲ့ထွင်နိုင်ပါတယ်။ အထက်က သတ်မှတ်ချက်တွေနဲ့ အကုန်တူတူပါပဲ။ ကွဲပြားခြားနားတာကတော့ အဆိုပါ work ကမှဆင်းသက်လာသော တစ်နည်းအားဖြင့် အဆိုပါ work ကိုအမှီပြု၍ဆင်းသက်လာသော work များသည် မူရင်း share alike လိုင်စင်များကဲ့သို့ မူလဘူတ work ရဲ့ ဂုဏ်သတ္တိများကို လိုက်နာရမည်ဖြစ်သည်။ နာမည်ကျော်အွန်လိုင်းစွယ်စုံကျမ်း pyaemonstate6@gmail.com.place သည် ၎င်းရဲ့ content များကို အထက်ပါလိုင်စင်ဖြင့် ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။

ကျန်တဲ့လေးခုကတော့

CC Attribution-NoDerivs

ပြန်လည်မျှဝေခြင်းကိုခွင့်ပြုပါတယ်။ ထိုသို့ပြုလုပ်ရန်အတွက် မူရင်း ပိုင်ရှင်နာမည်ကို credit ပေးရမည်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ပြန်လည်ပြင်ဆင်ခွင့်မရှိပါ။

CC Attribution-NonCommercial

အားလုံးကိုခွင့်ပြုထားပါတယ်။ သို့သော် စီးပွားရေးအရ အသုံးချတာမဖြစ်ရပါဘူး။

CC Attribution-NonCommercial-ShareAlike

အပေါ်ကအတိုင်းပါပဲ။ သို့သော် ဆင်းသက်လာသော လိုင်စင်များသည် မူရင်းလိုင်စင်တွင်လိုက်နာသော အချက်များအားလုံးကိုလိုက်နာရမည်ဖြစ်သည်။

CC Attribution-NonCommercial-NoDerivs

စီးပွားရေးအတွက်မဟုတ်သောအခါတွင် ပြန်လည်ဖြန့်ချိခြင်းကိုခွင့်ပြုပါသည်။ သို့သော် ပြန်လည်ပြင်ဆင်ခွင့်မပြု။

အထက်ကဖော်ပြတဲ့အတိုင်း လိုင်စင်ခြောက်ခုလုံးမှာ တူညီတဲ့အချက်ကတော့ မူရင်းပိုင်ရှင်ကို credit သို့မဟုတ် attribution ပေးရမယ့်အချက်ပါပဲ။

ဒါကြောင့် သင့်အနေနဲ့ အဆိုပါ work ရဲ့နာမည် ၊ copyright အသိပေးစာ နှင့်လိုင်စင်နာမည်တို့ပါဝင်ရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဥပမာအားဖြင့်

```
   This work includes the photo "Photo’s Title," available under a Creative Commons Attribution license, © Author’s Name.
```

အထက်က လိုင်စင် တွေအပြင် CC0 လို့ခေါ်တဲ့ owner တွေက လျှော့ပေါ့သတ်မှတ်ထားတဲ့ လိုင်စင်တွေလည်းရှိပါတယ်။ သူကတော့ public domain လိုပါပဲ။ သူအောက်မှာကတော့ "no rights reserved" လို့ရေးထားလေ့ရှိပါတယ်။ Creative Commons လိုင်စင်တွေဟာ ရှင်းလင်းပြီးဖတ်ရလွယ်ကူပါတယ်။ အထက်မှာဖော်ပြထားတဲ့အတိုင်း pyaemonstate6@gmail.comဟာ ShareAlike လိုင်စင်ကိုသုံးပါတယ်။ နာမည်ကြီး images hosting တစ်ခုဖြစ်တဲ့ Flickr ကလည်း ဓာတ်ပုံတွေအတွက်ကို Creative Commons လိုင်စင်ကိုသုံးပါတယ်။ သင်အနေနဲ့လည်း စိတ်သန့်သန့်နဲ့ Creative Commons လိုင်စင်အောက်ကဟာတွေကိုပဲအသုံးပြုချင်တယ် ဂူဂယ် ကနေတစ်ဆင့်ရှာချင်တယ်ဆိုရင်လည်း ဒီမှာဖြေထားတာရှိပါတယ်။
ဘေးမဲ့သစ်တော
------------

 **မြန်မာနိုင်ငံ စုစုပေါင်းဧရိယာ၏ ၅ ဒသမ ၆ ရာခိုင်နှုန်းကို သဘာ၀နယ်မြေအဖြစ် သတ်မှတ်ထားပြီး ၀ ဒသမ ၀၇ ရာခိုင်နှုန်းအား တိုးချဲ့သတ်မှတ်ရန် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိ**

မြန်မာနိုင်ငံ စုစုပေါင်းဧရိယာ၏ ၅ ဒသမ ၆ ရာခိုင်နှုန်းအား သဘာ၀ထိန်းသိမ်းရေးနယ်မြေများ အဖြစ် သတ်မှတ်ထားပြီးထပ်မံ၍ ၀ ဒသမ ၀၇ ရာခိုင်နှုန်းအားသဘာ၀ နယ်မြေအဖြစ် တိုးချဲ့သတ်မှတ်ရန် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း သစ်တောဦးစီးဌာနမှ သတင်းရရှိသည်။

သဘာ၀ထိန်းသိမ်းရေးနယ် မြေအဖြစ်ဖွဲ့စည်းထားသည့် နိုင်ငံဧရိ ယာ ၅ ဒသမ ၆ ရာခိုင်နှုန်းတွင် သဘာ၀နယ်မြေပေါင်း ၃၆ ခု ပါဝင် ပြီး စတုရန်းမိုင်အားဖြင့် ၁၄၆၃၁ ဒသမ ၅၃ မိုင်ရှိကြောင်း သိရသည်။ သဘာ၀ထိန်းသိမ်းရေးနယ်မြေများ ကို မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်နှင့် သဘာ၀အပင်များ ရေရှည်တည်တံ့စေရေးနှင့် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရှားပါးသောတိရစ္ဆာန်မျိုးစိတ် များမျိုးသုဉ်းမည့် အန္တရာယ်မှကာ ကွယ်ရန်၊ ရေရှည်တည်တံ့ရှင်သန် နိုင်ရန်၊ သိပ္ပံဆိုင်ရာ သုတေသနလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ရာတွင် အထောက်အကူဖြစ်စေရန် ရည်ရွယ်၍သတ်မှတ် တည်ထောင်ထားခြင်း ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

"မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ဂေဟစနစ်တွေ အပေါ်မူတည်ပြီးတော့ သဘာ၀ ထိန်းသိမ်းရေး နယ်မြေတွေကို တိုးချဲ့တည်ထောင် လာခဲ့ပါတယ်။ အခု အသစ်ထပ်မံဖွဲ့စည်းဖို့ ဆောင်ရွက်နေတဲ့ သဘာ၀နယ်မြေတွေက ချင်း ပြည်နယ်အတွင်းမှာပါ။ သဘာ၀နယ်မြေ ၀ ဒသမ ၀၇ ရာခိုင်နှုန်းမှာ အဆိုပြုနယ်မြေ ခုနစ်ခုပါဝင်ပါ တယ်။ ခန့်မှန်းခြေစတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၂၇၈၄ ဒသမ ၇၁ မိုင်ရှိပါတယ်။ အဓိကတော့ သဘာ၀ထိန်းသိမ်းရေး နယ်မြေတွေကိုနိုင်ငံတွင်းမှာ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ထားတဲ့ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်တွေရဲ့ အစာကွင်းဆက်မပြတ်စေဖို့လည်း ရည်ရွယ်တည်ထောင်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်တိရစ္ဆာန်တွေရဲ့ နေရင်းဒေသနဲ့ ကျက်စားနယ်မြေ တွေကို သဘာ၀အတိုင်း ထားရှိပါတယ်။ နောက်တစ်ချက်က ဒီလို သဘာ၀အတိုင်း ထားရှိခြင်းအားဖြင့် ဂေဟစနစ် တည်မြဲစေခြင်းနဲ့ ဇီ၀မျိုးစုံ မျိုးကွဲပေါကြွယ်၀ခြင်း အကျိုးကျေးဇူးကိုပါ ရရှိစေမှာ ဖြစ်ပါတယ်
" ဟု သစ်တောဦးစီးဌာနမှ တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ပြောကြားခဲ့သည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် သဘာ၀နယ်မြေအဖြစ် အကာအကွယ်ပေးထားသည့် ဘေးမဲ့သစ်တော အမျိုးအစားပေါင်း ခုနစ်မျိုးရှိပြီး 

1. သိပ္ပံကြိုးဝိုင်း၊
2. အမျိုးသားဥယျာဉ်၊
3. အဏ္ဏဝါအမျိုးသားဥယျာဉ်၊
4. သဘာ၀ကြိုးဝိုင်း၊
5. တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ဘေးမဲ့တော၊
6. ဘူမိ ရူပထူးခြားသည့်ကြိုးဝိုင်းနှင့်
7. အခြား ကြိုးဝိုင်းဟူ၍ အမျိုးအစား ခွဲခြားသတ်မှတ် ထိန်းသိမ်းထားသည်။ ထို့ပြင် ကချင်ပြည်နယ်ရှိ ခါကာဘိုရာဇီအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဖုန်ကန်ရာဇီတောရိုင်း တိရစ္ဆာန်ဘေးမဲ့တော၊ ဘွမ်ဖာဘွမ်တောရိုင်း တိရစ္ဆာန်ဘေးမဲ့တောနှင့် ဟူးကောင်း ချိုင့်ဝှမ်းတောရိုင်း တိရစ္ဆာန်ဘေးမဲ့တောများအား စုစည်းပြီးမြောက်ဘက် ဆက်စပ်သစ်တော (Northern Forest Complex) အဖြစ် ဖွဲ့စည်း တည်ထောင် ထိန်းသိမ်းထားသည်။

ကိုးကား
-------
နာဆာရဲ့ အောင်မြင်မူ

NASA's X-43A လေယာဉ်အား စမ်းသပ်မောင်းနှင်စဉ် (၂၀၀၄ မတ်လ ၂၇)
NASA X-43 ဟာ နာဆာမှ ထုတ်လုပ်ထားတဲ့ မောင်းသူမဲ့လေယာဉ်ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့အမြန်ဆုံး လေယာဉ်အဖြစ်ယနေ့ချိန်ထိ စံချိန်တင်ထားပါတယ်။

တစ်နာရီကို မိုင် ၇၀၀၀ အထိ အမြန်ဆုံး‌မောင်းနိုင်ပါတယ်။ သုတေသနပြုလုပ်ရန်ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ထုတ်လုပ်ထားပြီး သုံးစီးထုတ်လုပ်နိုင်ခဲ့တယ်စိုပေမယ့် တစ်စီးကပျက်စီးသွားပါပြီ။ တစ်စီးချင်းစီရဲ့ ပျမ်းမျှတန်ဖိုးက အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၂၃၀ ကျော် ရှိပါတယ်။ သူ့မှာပါဝင်တဲ့ အင်ဂျင်နဲ့ အစိတ်အပိုင်းများကိုတော့ အခြားကုမ္ပဏီတစ်ခုကနေ ဝယ်ယူ တပ်ဆင်ထားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ရည်ရွယ်ချက်ကတော့ နာဆာအနေနဲ့ အာကာသဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများမှာ အသုံးပြုစေဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ တစ်နာရီ မိုင် ၇၀၀၀ ပြေးတဲ့ လေယာဉ်ကို ပင်လယ်သမုဒ္ဒရာအထက် လေပြင်မှာပဲ စမ်းသပ်ပါတယ်။

Scramjet အင်ဂျင် အမျိုးအစားကို အသုံးပြုထားတာကြောင့် Scramjet လေယာဉ်လို့လည်း ခေါ်ပါတယ်။ Scramjet ဟာ အင်ဂျင်တွင်း ဆီလောင်ကျွမ်းပေါက်ကွဲမှုအားကို Supersonic Air Flow မှာ ဖြစ်စေတာကြောင့် သာမန်လေယာဉ်အင်ဂျင်များနဲ့မတူပဲ မြန်ဆန်ခြင်းဖြစ်ပါတယ်။၂၀၀၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလက အမြန်ဆုံး X-43 ကို ထုတ်လုပ်နိုင်ခဲ့ပြီး အခြားသော X စီးရီး လေယာဉ်များလည်း ရှိနေပါသေးတယ်။ ဟိုင်ပါဆောနစ် ပရောဂျက်ဖြစ်ပြီး ရည်ရွယ်ချက်က အသံထက်မြန်တဲ့ လေယာဉ်ကို ထုတ်လုပ်ဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Thompson, Elvia, Keith Henry and Leslie Williams. "Faster Than a Speeding Bullet: Guinness Recognizes NASA Scramjet." Archived 30 July 2021 at the Wayback Machine. *NASA.* Retrieved: August 1, 2011.
**ပီဇာ** ဆိုသည်မှာ အီတလီအစားအစာ တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ပီဇာရရှိရန် ဝိုင်းအောင်လုပ်ထားသည့် ဂျုံနှစ်ပွကို ခရမ်းချဉ်နှစ်၊ ဒိန်ခဲ နှင့် အခြားအဆာပလာများ (ငါးပါးနီ၊ သံလွင်သီး၊ အသား စသည်တို့) ထည့်ကာ မီးပြင်းတွင်ဖုတ်၍ ပြုလုပ်ကြသည်။ ရိုးရာနည်းအတိုင်းပြုလုပ်လိုပါက ထင်းမီးသုံးထားသည့် မုန့်ဖုတ်ဖိုကို အသုံးပြုကြရမည် ဖြစ်သည်။ စားသောက်ဆိုင်ကဲ့သို့ အကျအနပြင်ဆင်သည့်နေရာများတွင် ဇွန်းခက်ရင်းဖြင့် စားကြသော်လည်း အသုံးများသည့်စားနည်းမှာ အစိတ်ငယ်ပိုင်းကာ လက်ဖြင့်စားခြင်း ဖြစ်သည်။ ပီဇာစိတ်များကို ပီဇက်တက် (pizzettas) ဟု အခေါ်ရှိသည်။

ပီဇာဟူသော စကားလုံးကို ကန်ပေနီးယား (Campania) နယ်စပ်၊ အီတလီတောင်ပိုင်းမြို့တစ်ခုမှရသည့် (၁၀) ရာစု လက်ရေးမူ တစ်ခုတွင် စတွေ့ရကြောင်း မှတ်တမ်းရှိသည်။ ခေတ်သစ်ပီဇာမှာ နေပယ်မြို့တွင် ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်ပြီး အခြားနိုင်ငံအသီးသီးသို့ ပျံ့နှံ့သွားတော့သည်။ လူကြိုက်အများဆုံးအစားအစာများအနက် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်ပြီး ဥရောပနှင့် မြောက်အမေရိကားရှိ အသင့်စားအမယ်တစ်ခုအဖြစ် အသုံးတော်ခံနေသည်။ ပီဇာဆိုင် (pizzeria) သို့မဟုတ် မြေထဲပင်လယ်ထွက် အစားအစာများရောင်းသည့် စားသောက်ဆိုင်တို့တွင် အိမ်အရောက်ပို့စနစ်ကို ဝန်ဆောင်မှုပေးလေ့ရှိသည်။ ဖုတ်ပြီးသားပီဇာကို ခဲထားပြီး အိမ်သို့ရောက်မှ အပူပေး၍ အသင့်စားနိုင်ရန် စီမံပေးထားသည်။

အကျိုးအမြတ်မယူသည့် အဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်သော *နေပယ်ထွက် ပီဇာအသင်း* (Associazione Verace Pizza Napoletana) ကို ၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် ထူထောင်ပြီး နေပယ်မြို့၌ ရုံးချုပ်ဖွင့်ထားသည်။ အသင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ စစ်မှန်သော ပီဇာကို ကာကွယ်ရန် နှင့် သတင်းဖြန့်ရန် ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် အီတလီနိုင်ငံ၏ တောင်းဆိုချက်အရ ပီဇာကို *ရသာမှန် ရိုးရာအစာ* အဖြစ် မှတ်ပုံတင်ထားသည်။
ဤစာရင်းသည် မပြည့်စုံသေးပါ။ သင်မှ ဖြည့်စွက်ရေးသားခြင်းဖြင့် ကူညီနိုင်ပါသည်။
မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)

ပြစ်မှုဆိုင်ရာဥပဒေ

ဥပဒေများ(၁၉၈၄)

အထူးဥပဒေများ

သတင်းမီဒီယာ ဥပဒေ

အီလက်ထရောနစ် ဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်ရေးဥပဒေ

ယာဉ်အန္တရာယ်ကင်းရှင်းရေးနှင့် မော်တော်ယာဉ် စီမံခန့်ခွဲမှုဥပဒေ

မြန်မာနိုင်ငံ၏မူပိုင်ခွင့်ဥပဒေ

ကုန်အမှတ်တံဆိပ်မူပိုင်ခွင့်ဥပဒေ

စာပေနှင့်အနုပညာမူပိုင်ခွင့်ဥပဒေ

ကုန်သွယ်လုပ်ငန်းခွန်ဥပဒေကိုပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ

အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေ

မြန်မာနိုင်ငံသားများ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဥပဒေ

အသေးစားငွေရေးကြေးရေးလုပ်ငန်းဥပဒေ

နိုင်ငံခြားသုံးငွေ စီမံခန့်ခွဲမှုဥပဒေ

နိုင်ငံခြားသုံးငွေစည်းမျဉ်းသတ်မှတ်ချက် အက်ဥပဒေ

ငွေချေးသက်သေခံလက်မှတ်များ လဲလှယ်ရောင်းဝယ်ရေးဥပဒေ

စားသုံးသူကာကွယ်ရေးဥပဒေ

စက်မှုဇုန်ဥပဒေ

မြန်မာအထူးစီးပွားရေးဇုန်ဥပဒေ

သန်းခေါင်စာရင်းဥပဒေ

ရပ်ကွက် သို့မဟုတ် ကျေးရွာအုပ်စု အုပ်ချုပ်ရေးဥပဒေ

ဥပဒေကဲ့သို့ အာဏာတည်သောအမိန့်

တပ်မတော်အက်ဥပဒေ
---------------

တပ်မတော်အက်ဥပဒေများ

လက်ရှိ ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် တပ်မတော်အက်ဥပဒေများမှာ-

1. ၁၉၄၈ ခုနှစ် လက်နက်ကိုင်တပ်ပေါင်းစုံ (ပြောင်းရွှေ့ရေး) အက်ဥပဒေ၊
2. ၁၉၅၆ ခုနှစ် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံကာကွယ်ရေး (စစ်ဆင်မှုအထူးစီမံချက်) အက်ဥပဒေ၊
3. ၁၉၅၉ ခုနှစ် တပ်မတော်အက်ဥပဒေ၊
4. မြန်မာနိုင်ငံပြည်စောင့်တပ်အက်ဥပဒေ (THE MYANMAR TERRITORIAL FORCE ACT)
5. စစ်ဘက်ရာထူးနှင့် အဆင့်အခေါ်အဝေါ်များသုံးစွဲခြင်းကို ကန့်သတ်သည့် ဥပဒေ၊
6. တပ်မတော်ဆိုင်ရာ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး အသုံးပြုခြင်းဥပဒေ၊
7. တပ်မြို့စည်ပင်သာယာရေးဥပဒေ၊
8. နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေး အဆောက်အအုံနှင့် လုပ်ငန်းများဥပဒေ၊
9. ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေ၊
10. မသန်မစွမ်းဖြစ်သွားသော တပ်မတော်သားများနှင့် သေဆုံးသော သို့မဟုတ် ကျဆုံးသော တပ်မတော်သားများ၏ မိသားစုများအား ထောက်ပံ့စောင့်ရှောက်ရေးဥပဒေ၊
11. မြန်မာနိုင်ငံစစ်မှုထမ်းဟောင်း အဖွဲ့ဥပဒေ၊
12. ရေယာဉ်များ လက်နက်တပ် ဆင်မှုတားမြစ်ရေးဥပဒေ၊
13. အရန်တပ်ဖွဲ့ဥပဒေ၊ နှင့်
14. နယ်ခြားစောင့်တပ်ဥပဒေ (ခေတ္တဆိုင်းငံ့) စသည့် ဥပဒေ၊ အက်ဥပဒေ ၁၄ ခုကို ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက ကိုင်တွယ်ကျင့်သုံးလျက်ရှိသည်။
အဖြူရောင် ဘလူးဂါ ဝေလငါး
**အဖြူရောင်**သည် အရောင်များထဲတွင် အလင်းဆုံးအရောင်ဖြစ်သည်။ ယင်းအား နှင်း၊ မြေဖြူခဲနှင့် နွားနို့ကဲ့သို့သော အရောင်ဖြစ်ပြီး ဆန့်ကျင်ဘက်မှာ အနက်ရောင်ဖြစ်သည်။ အဖြူရောင်ရှိသော အရာဝတ္ထုများသည် အလုံးစုံ ရောင်ပြန်ဟပ်တတ်ပြီး မြင်နိုင်သော အလင်း၏ လှိုင်းအလျားများအားလုံးကို ပြန့်နှံ့သွားစေသည်။ ကွန်ပျူတာနှင့် ရုပ်မြင်သံကြားမျက်နှာပြင်ရှိ အဖြူရောင်အား အနီရောင်၊ အပြာရောင်နှင့် အစိမ်းရောင်များဖြင့် ပေါင်းစပ်ဖန်တီးထားခြင်းဖြစ်သည်။

အဖြူရောင်ကို ရှေးခေတ်အီဂျစ်လူမျိုးများနှင့် ဂရိလူမျိုးများက သန့်စင်မှုအဖြစ် တရားဟောဆရာများက ဝတ်ဆင်ခဲ့ကြသည်။ ၁၈ ရာစုနှစ်မှစ၍ အထူးသဖြင့် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု၌ အဖြူရောင်သည် ချက်ကျောင်းအသစ်တွင် အသုံးပြုသောအရောင်၊ အစိုးရ အဆောက်အအုံများတွင် အသုံးပြုသောအရောင်အဖြစ် အသုံးများလာခဲ့သည်။ ယင်းအရောင်အား ရိုးရှင်းသော သင်္ကေတအဖြစ်၂၀ ရာစု ခေတ်သစ် ဗိသုကာနယ်ပယ်တွင်လည်း အသုံးပြုခဲ့သည်။ 

ဥရောပနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ စစ်တမ်းများအရ အဖြူရောင်သည် ကောင်းမွန်မှု၊ ပြီးပြည့်စုံမှု၊ ရိုးသားမှု၊ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်မှု၊ စတင်မှု အစရှိသည်တို့နှင့် ပတ်သက်၍ အသုံးများလေ့ရှိကြောင့် တွေ့ရှိရသည်။ ကက်သလစ် အသင်းတော်၏ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးသည် အဖြူရောင်အား ၁၅၆၆ ခုနှစ်မှစ၍ စင်ကြယ်မှုနှင့် အနစ်နာခံပေးဆပ်မှု သင်္ကေတအဖြစ် ဝတ်ဆင်ခဲ့သည်။ အစ္စလမ်ဘာဝင်နှင့် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဆင်တိုဘာသာကိုးကွယ်သူများက အဖြူရောင်အား ဘုရားဖူးသွားရာတွင် ဝတ်ဆင်အသုံးပြုကြသည်။ ဂျပန်နိုင်ငံနှင့် အနောက်တိုင်း ယဉ်ကျေးမှုတွင် အဖြူရောင်သည် မင်္ဂလာလက်ထပ်ပွဲဝတ်စုံအဖြစ် ဝတ်ဆင်ရာတွင်လည်းကောင်း၊ အပျိုရည်စစ်မှုအဖြစ် ဖော်ပြရာတွင်လည်းကောင်း အများဆုံး အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။ အာရှတိုက် ယဉ်ကျေးမှုများစွာ၌ အဖြူရောင်သည် ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုကို ကိုယ်စားပြုသည့် အရောင်တခုလည်းဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Heller, (2000), pp. 130–46.
2. ↑  Heller (2000), p. 137.

  


| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
အရောင် ဆောင်းပါးများ |
| --- |
| 
* အပြာရောင်
* အစိမ်းရောင်
* အနီရောင်
* အဝါရောင်
* ပန်းရောင်
* ခရမ်းရောင်
* လိမ္မော်ရောင်
* အနက်ရောင်
* ခဲရောင်
* အဖြူရောင်
* အညိုရောင်

 |
**အနီရောင်**သည် မြင်နိုင်သောအလင်းစဉ်၏ အရောင်တခုဖြစ်ပြီး ယင်းရှေ့တွင် လိမ္မော်ရောင်ရှိပြီး ဆန့်ကျင်ဘက်မှာ ခရမ်းရောင်ဖြစ်သည်။ အနီရောင်တွင် အနီရင့်ရောင်(Scarlet)၊ အနီဖျော့ရောင် အစရှိသည်ဖြင့် ရှိသည်။ 

ရှေးခေတ် အီဂျစ်လူမျိုးများနှင့် မာယာလူမျိုးတို့သည် ပွဲလမ်းသဘင်များတွင် မျက်နှာအား အနီရောင်ဖြင့် ခြယ်သလေ့ရှိသည်။ ရောမ စစ်ဗိုလ်ချုပ်များသည် အောင်ပွဲများကျင်းပချိန်တွင် ခန္ဓာကိုယ်အား အနီရောင်ဖြင့် လွှမ်းခြုံကြသည်။ အနီရောင်သည် တရုတ်နိုင်ငံတွင် အရေးပါသောအရောင်တခုဖြစ်ပြီး ကဗျာစာပေများတွင် ဦးစွာအသုံးပြုခဲ့ကာ နောက်ပိုင်းတွင် တံခါးများနှင့် နန်းတော်နံရံများတွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။:60–61 အနီရောင်သည် ကွန်မြူနစ်ဝါဒနှင့် ဆိုရှယ်လစ်ဝါဒ၏ သင်္ကေတဖြစ်ပြီး ဆိုဗီယက် ရုရှားသည် ၁၉၁၇ ခုနှစ်မှစ၍ အလံနီကို စတင်အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု၏ သမိုင်းတလျှောက်တွင် အလံနီကို ၁၉၂၂ ခုနှစ်မှစ၍ ၁၉၂၂ ခုနှစ်ထိ အသုံးပြုခဲ့သည်။ တရုတ်နိုင်ငံသည်လည်း အလံနီကို ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင်လည်းကောင်း၊ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံသည် ၁၉၅၄ခုနှစ်တွင်လည်းကောင်း စတင်အသုံးပြုခဲ့သည်။

အနီရောင်သည် သွေး၏အရောင်ဖြစ်သောကြောင့် သမိုင်းကြောင်းအရ ယင်းသည် ပေးဆပ်မှု၊ အန္တရာယ်နှင့် သတ္တိတို့ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ဥရောပနိုင်ငံနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ ခေတ်သစ်စစ်တမ်းများအရ အနီရောင်သည် အပူ၊ လှုပ်ရှားမှု၊ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ နှုိးဆွခြင်း၊ ဒေါသ၊ ချစ်ခြင်းနှင့် ပျော်ရွှင်မှုတို့နှင့် အများဆုံး ဆက်နွယ်သည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ တရုတ်နိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် အာရှနိုင်ငံအများစုတွင် အနီရောင်သည် ပျော်ရွှင်မှုနှင့် ကံကောင်းခြင်းတို့၏ သင်္ကေတတခုဖြစ်သည်။:39–63

ကိုးကား
-------

1. ↑  Chunling၊ Y. (2008)။ *Chinese red*။ Beijing: Foreign Languages Press။ ISBN 9787119045313။ OCLC 319395390။
2. ↑  Heller၊ Eva (1948)။ *Psychologie de la couleur: effets et symboliques*။ Paris: Pyramid။ ISBN 9782350171562။ OCLC 470802996။

  


| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
အရောင် ဆောင်းပါးများ |
| --- |
| 
* အပြာရောင်
* အစိမ်းရောင်
* အနီရောင်
* အဝါရောင်
* ပန်းရောင်
* ခရမ်းရောင်
* လိမ္မော်ရောင်
* အနက်ရောင်
* ခဲရောင်
* အဖြူရောင်
* အညိုရောင်

 |
နတ်သျှင်နောင်က သန်လျင်တွင် အုပ်ချုပ်ရမ်းကားနေသည့် ငဇင်ကာ​ အား တောင်ငူကိုသိမ်းရန် စာစေသဖြင့် ၁၆၁၂တွင် တောင်ငူကို ငဇင်ကာ တပ်များဖြင့် သိမ်းပိုက်ကာ တောင်ငူနန်းတော်ကို မီးတိုက်ဖျက်ဆီးသည်။ ထိုတိုက်ပွဲတွင် နတ်သျှင်နောင်၏ ညီတော်ဖြစ်သူ မင်းရဲကျော်စွာ ကျဆုံးခဲ့သည်။ ထိုသတင်းကို ကြားသည့် အင်း၀တပ်များ တောင်ငူသို့ ချီလာသော်လည်း ရမည်းသင်းအရောက်တွင် တောင်ငူကျ၍ နတ်သျှင်နောင် သန်လျင်သို့ ပါပြီဖြစ်ကြောင်း သိရသဖြင့် အင်း၀သို့ပြန်ရသည်။ ထိုနောက် နတ်သျှင်နောင်လည်း ငဇင်ကာနှင့် ပူးပေါင်း၍ သန်လျင်မှ ပုန်ကန်သောကြောင့် အနောက်ဘက်လွန်မင်း ချီတက်နှိမ်နှင်းရသည်။
၁၆၁၂မှ စတင်သည့် တိုက်ပွဲများသည် ၁၆၁၃အရောက်မှ အောင်မြင်ကာ နတ်သျှင်နောင် နှင့် ငဇင်ကာတို့ကို ကွပ်မျက်စေသည်။ ထိုတစ်နှစ်ကြာတိုက်ပွဲများအတွင်း အင်း၀တပ်များသည် လက်နက်အစွမ်းသာသည့် ပေါ်တူဂီတပ်များကြောင့် များစွာအထိနာခဲ့ရသည်။ ဖမ်းဆီးရရှိသမျှ ပေါ်တူဂီအနွယ်တို့ကို စာရင်းကောက်ယူစေရာ လူ၄၀၀၊၅၀၀မျှရှိသည်။ ထိုသူတို့ကို အင်းဝမြောက်ဘက်တွင် အကွက်ချ၍ နေထိုင်စေသည်။ နောင်တွင် ဘရင်ဂျီများ ဟုခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
နတ်ရှင်​နောင်သည် သူ့ထီးနန်းကို သိမ်းယူ​သော အ​နောက်ဘက်လွန်မင်းအား ပုန်ကန်ခြားနားရာတွင် ငဇင်ကာ၏ အကူအညီကိုရယူခဲ့သည်။ နောင်ပုန်ကန်မှုကို မပြုလျှင် ခွင့်လွှတ်၍ ယခင်အတိုင်း လက်​အောက်ခံဘုရင်အဖြစ် ပြန်ထားမည်ဟု အ​နောက်ဘက်လွန်မင်းက ​ပြော​သော်လည်း မ​တောင်းပန်သဖြင့် မြို့လယ်တွင် ငဇင်ကာနှင့်အတူ ကားစင်တင်​၍တံကျင်ထိုးကာ ​ကွပ်မျက်ခံခဲ့ရသည်။

ဆက်စပ်စာမျက်နှာများ
-------------------

* နတ်သျှင်နောင်
* အနောက်ဖက်လွန်မင်း
* မြန်မာ-ယိုးဒယား စစ်ပွဲများ
* လာအို-မြန်မာစစ်ပွဲများ
ဖိုင်:ยาบ้า ซองน้ำเงิน.jpgYa ba
**ယာဘ** (အင်္ဂလိပ်: Ya ba; ထိုင်း: ยาบ้า) သည် မက်သမ်ဖတမင်း ကို အခြေခံထားသော မူးယစ်ဆေး အမျိုးအစား ဖြစ်ပြီး အန္တရာယ် ရှိသော ဆေးပြားဖြစ်သည်။ မူလထုတ်လုပ်သော နိုင်ငံမှာ ထိုင်းနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ ၎င်း ဆေးပြားသည် အလွန်သေးငယ်သော အရွယ်အစား ဖြစ်ပြီး ထိုင်းလူမျိုးတို့က 'အရူးဆေး' ("madness drug" သို့ "crazy drug") ဟု ခေါ်ကြသည်။ စိတ်ကြွ ရူးသွပ်ဆေးပြားများသည် စပျစ်သီးနံ့၊ လိမ္မော်သီးနံ့ နှင့် ချောကလက်နံ့ တို့ကဲ့သို့ ရနံ့တစ်မျိုးမျိုး ပါဝင်သည်။ မက်သမ်ဖတမင်း (methamphetamine) နှင့် ကဖိန်း (Caffeine)တို့ ပေါင်းစပ်ထားသော ဆေးပြားဖြစ်ပြီး သုံးစွဲသူအများစုမှာ လူငယ်များ ဖြစ်သည်။ ဂျာမန်သိပ္ပံပညာရှင်မှ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း စစ်သားများ ခံနိုင်ရည်တိုးစေရန် အသုံးပြုရန်အတွက် စတင်ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။

မြန်မာပြည်တွင် ice(ရေခဲ)ဟုလည်း ခေါ်သည်။ တခြားနိုင်ငံများတွင် Ice, Speed, Meth, Crystal, Crank စသည်ဖြင့်ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ အဖြူရောင် အနံ့မရှိပါ။ ရေ၊ အရက်ထဲမှာ ပျော်ဝင်သည်။ ပါးစပ်မှ သောက်သည်။ နှာခေါင်းမှ ရှူသည်။ ဆေးထိုးအပ်နှင့်လည်း ထိုးသည်။ ဆေးလိပ်လိုလည်း သောက်သည်။ ဆေးစွမ်းခံစားရတာကို Highဟု ခေါ်ကြသည်။

နာမည်များ
---------

နာမည်ခွဲများစွာ ရှိသည်။ ယာဘ, ရာမ, မြင်း​ဆေး,အစေ့(တကောင်း၊ မြန်မာ),ပဲစေ့, ​ဝေယံ,​ ရေ​ဝေး, အသီး, အလုံး, ​ဘောလုံး, wy, item, crystal meth, meth, crystal, shabu, batu, d-meth, tina နဲ့ glass တွေဖြစ်သည်။ Base ကိုလဲ speed dexedrine, dexies, dex, shad, go-ee, glass, tina, paste, oxblood, shabu, crank ဟု ခေါ်သည်။ ‌ဆေးပြား‌ပေါ်တွင် wy တံဆိပ်ရိုက်နှိပ်ထားခြင်းသည် ယခင်က ဝလူငယ်များအဖွဲ့ (Wa Youth) မှ ထုတ်လုပ်ခြင်းဖြစ်ကြောင်းအမှတ်အသားဖြစ်သည်။ 

* စိတ်ကြွရူးသွပ်​ဆေးပြား
* အရူးဆေးပြား
* မြင်းဆေး
* ဟစ်တလာ မူးယစ်ဆေး

အသုံးပြုပုံ
-----------

အချိုရည် နှင့်ဖျော်၍​သောက်ခြင်း,အ​ငွေ့ကိုရှုခြင်း 
☆များ​သောအားဖြင့် ထို​ဆေးလုံးကို ပါးလွှာ​သော ခဲပြား(ဆေးလိပ်ဘူးတွင်းပါခဲစက္ကူပြား၊ငါးကင်ရာတွင်သုံးသည်၊ အိုးဖာတိပ်၊ ဒန်တိပ်၊ ပီကယ် နှင့် ​ချောကလက်တို့ကို အုပ်ထား​သော ​ငွေပြား) ​ပေါ်တင်၍ ​အောက်မှမီး​သေး​သေးငယ်ငယ်ဖြင့် အပူ​ပေးလိုက်​သောအခါ ထွက်လာ​သော အ​ငွေ့ကို ပိုက် ဖြင့် စုပ်ယူ​သုံးစွဲကြသည်။ အချို့က ​ဘူးကို ​ရေထည့်အ​ပေါက်​ဖောက် ပိုက်တပ်ကာ ​(ရေစစ်သ​ဘောခံ၍) ​သောက်သုံး​လေ့ရှိသည်။
☆အချို့က ထို​ဆေးပြားကို ကျွဲရိုင်း(red bull) (သို့) ကိုကာကိုလာ (Coca-Cola) နှင့် ​ရော​ဖျော်၍ ​သောက်သုံးကြသည်။

အန္တရာယ်နှင့်အကျိုးသက်ရောက်မှုများ
----------------------------------

စိတ်ကြွရူးသွပ်ဆေးပြားကြောင့် ခန္တာကိုယ်အပူချိန် တိုးခြင်း၊ နှလုံးခုန်မမှန်ခြင်း၊ အော့အန်ခြင်း၊ သေဆုံးခြင်း တို့ ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။ စိတ်ကြွရူးသွပ်ဆေးပြားကို အနည်းငယ်မျှသုံးစွဲမိရုံမျှဖြင့် ကိုယ်ခန္တာ တက်ကြွမှုကို ဖြစ်စေခြင်း၊ စိတ်ဓာတ်တက်ကျခြင်း၊ အစာစားချင်စိတ် ကျဆင်းခြင်း၊ အသက်ရှု မြန်ခြင်း နှင့် သေဆုံးခြင်း စသည်တို့ကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။
**ရခိုင်ပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ** ( **CPA** ) သည် ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် လှုပ်ရှားခဲ့သော ကွန်မြူနစ်ပါတီနှင့် လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်သည်။ အလံနီကွန်မြူနစ်ပါတီ (RFCP) မှ ခွဲထွက်ပြီးနောက် ရခိုင် နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်များဖြစ်သည့် ဦးကျော်ဇံရွှီနှင့် ဗိုလ်မောင်ဟန်တို့ ဦးဆောင်မှုကာ ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။

သမိုင်း
-------

၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ရခိုင်ပြည်နယ် အလံနီကွန်မြူနစ်ပါတီမှ ဒေသဆိုင်ရာ ခေါင်းဆောင်များသည် ဗဟိုကော်မတီ၏ ဦးဆောင်မှုကို မကျေနပ်သဖြင့် ပါတီမှ ခွဲထွက်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ဦးကျော်ဇံရွှီနှင့် ဗိုလ်မောင်ဟန်တို့၏ ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် ရခိုင်ပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ (CPA) ကို ထူထောင်ကာ လွတ်လပ်သော မာ့က်စ်ဝါဒီ-လီနင်ဝါဒီ ကို ဆုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ 

ဗိုလ်ချုပ်ကြီး နေဝင်းက ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ နှင့် RFCP တို့အပါအဝင် အခြားသော ကွန်မြူနစ်ပါတီများအား ရန်ကုန်မြို့ ၌ ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးရန် ဖိတ်ကြားခဲ့သည်။ ဆိုရှယ်လစ်အစိုးရသစ်၏ လိုက်လျောမှုပေးရန် တွန့်ဆုတ်မှုကြောင့် နောက်ဆုံးတွင် စေ့စပ်ညှိနှိုင်းမှုများ မအောင်မြင်ခဲ့ဘဲ၊ ၁၉၆၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် CPA သည် စစ်တပ်ကို တော်လှန်သော လှုပ်ရှားမှုများ ပြန်လည်စတင်ခဲ့သည်။ 

၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် CPA သည် မင်းပြားမြို့တွင် ဒေသခံရဲ များနှင့် ပြင်းထန်စွာ ရုန်းရင်းဆန်ခတ်ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး မြို့လယ်ခေါင်ကို ခေတ္တသိမ်းပိုက်ကာ လက်နက်များ နှင့် ငွေသား နှစ်သိန်း ခန့်ကို သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။ မင်းပြားမြို့ တိုက်ပွဲကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် တပ်မတော်က ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ရာ CPA ၏ တိုက်ခိုက်ရေးသမား အများအပြား သေဆုံးခြင်း သလို ဖမ်းဆီးခြင်းခံခဲ့ရသည်။ CPA အဖွဲ့ဝင်များ၏ ဆွေမျိုးများနှင့် ထိုဒေသရှိ ကွန်မြူနစ်စာနာသူဟု သံသယရှိသူများကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ ဖမ်းဆီးခံရသူများထဲတွင် အမျိုးသမီးအချို့ကို အာဏာပိုင်များက မုဒိမ်းကျင့်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ 

CPA ၏ အဖွဲ့ခွဲတစ်ခုသည် ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် ခွဲထွက်ခဲ့ပြီး အခြားသော တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ ၃ ဖွဲ့နှင့် ပေါင်းစည်းကာ ရခိုင်ပြည်အမျိုးသားညီညွတ်ရေးပါတီ (National United Party of Arakan; NUPA) ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် CPA မှ ကျန်ရစ်သူအချို့သည် CPA ကို ဖျက်သိမ်းကာ NUPA နှင့်ပေါင်းစည်းခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------
အနက်ရောင် ကျီး
**အနက်ရောင်**သည် မြင်နိုင်သောအလင်းမှ အလုံးစုံ ကွယ်ပျောက်သည့်ရလဒ် သို့မဟုတ် အဖြူရောင်၏ ဆန့်ကျင်ဘက်အရောင် ဖြစ်သည်။ အနက်ရောင်အား မှောင်မည်းမှုကို ကိုယ်စားပြသည့် အသွင်လက္ခဏာအဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။ အဖြူရောင်နှင့် အနက်ရောင်ကို ကောင်းမှုနှင့် မကောင်းမှုအဖြစ် ဖော်ပြရာတွင် တခါတရံ အသုံးပြုကြသည်။ အနက်ရောင်သည် လေးနက်မှုနှင့် အခွင့်အာဏာအတွက်လည်း ကိုယ်စားပြုဖော်ပြလေ့ရှိပြီး တရားသူကြီးများမှ အသုံးပြုသည်ကို တွေ့ရသည်။

အနက်ရောင်ကို ရှေးခေတ်အီဂျစ်လူမျိုးများနှင့် ဂရိလူမျိုးများက မြေအောက်ကမ္ဘာ၏ အရောင်အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ရောမအင်ပါယာလက်ထက်တွင် အနက်ရောင်သည် ပူဆွေးသောကရောက်ခြင်းအတွက် အရောင်ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ အနက်ရောင်သည် သေဆုံးခြင်း၊ နတ်ဆိုး၊ စုန်းကဝေများနှင့် မှော်အတတ်ပညာများနှင့် ဆက်နွယ်မှု ရှိခဲ့သည်။ ၁၄ ရာစုနှစ်တွင် ဥရောပ၌ အနက်ရောင်အား သစ္စာစောင့်သိခြင်း၊ ဓမ္မကျမ်းဆရာများ၊ တရားသူကြီးများနှင့် အစိုးရပုဂ္ဂိုလ်တို့က ဝတ်ဆင်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉ ရာစုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်လူမျိုး စိတ်ကူးယဉ်အချစ်ကဗျာဆရာများ၊ စီးပွားရေးသမားများ၊ အစိုးရအရာရှိများက ဝတ်ဆင်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀ ရာစုနှစ်တွင် အနက်ရောင်သည် အဆင့်မြင့် ဖက်ရှင်အရောင်တခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဥရောပနှင့် မြောက်အမေရိကတိုက်ရှိ စစ်တမ်းများအရ အနက်ရောင်သည် ဝမ်းနည်းပူဆွေးခြင်း၊ အဆုံးသတ်၊ လျို့ဝှက်ချက်၊ မှော်ပညာ၊ အင်အား၊ ကြမ်းတမ်းမှု၊ မကောင်းမှု။ ကြောက်ရွံ့မှုနှင့် အလှတရားတို့ကို အများဆုံး ဆက်နွယ်သည်ကို တွေ့ရှိရသည်။

အနက်ရောင်သည် စာအုပ်များ၊ သတင်းစာများနှင့် စာရွက်စာတမ်းများတွင် ဖတ်ရှုရန်အလွယ်ကူဆုံးအရောင်ဖြစ်သောကြောင့် အသုံးအများဆုံး မှင်အရောင်အဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။ ထို့နည်းတူစွာ ကွန်ပျူတာဆခရင်များတွင်လည်း အဖြူရောင်နောက်ခံဖြင့် အနက်ရောင်စာသားများကို အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလအရ အနက်ဆုံးအရောင်ရှိသောအရာဝတ္ထုကို မက်ဆာချူးဆက် စက်မှုတက္ကသိုလ်မှ အင်ဂျင်နီယာများက ကာဗွန်နာနိုပြွန်ချောင်းမှ ဖန်တီးပြုလုပ်ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3  Eva Heller, *Psychologie de la couleur – effets et symboliques*, pp. 105–26.
2. ↑  Wilkinson၊ Richard H. (2003)။ *The Complete Gods and Goddesses of Ancient Egypt*။ London: Thames & Hudson။ ISBN 978-0-500-05120-7။
3. ↑  St. Clair 2016, p. 261.
4. ↑  Eva Heller (2000) *Psychologie de la couleur – effets et symboliques*, pp. 105–27.
5. ↑  Eva Heller, *Psychologie de la couleur – effets et symboliques*, p. 126.
6. ↑  Jennifer၊ Chu။ "MIT engineers develop "blackest black" material to date"၊ *MIT News Office*၊ 12 September 2019။

  


| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
အရောင် ဆောင်းပါးများ |
| --- |
| 
* အပြာရောင်
* အစိမ်းရောင်
* အနီရောင်
* အဝါရောင်
* ပန်းရောင်
* ခရမ်းရောင်
* လိမ္မော်ရောင်
* အနက်ရောင်
* ခဲရောင်
* အဖြူရောင်
* အညိုရောင်

 |
ဝရိန်ဆော်ခြင်းမှ ထွက်လာသော ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်များ
**ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်** (အင်္ဂလိပ်: Ultraviolet) ဆိုသည်မှာ မြင်နိုင်သော ခရမ်းရောင်ခြည်ထက် လှိုင်းတိုသော မမြင်နိုင်သည့် ရောင်ခြည်မျိုးဖြစ်သည်။ မိကျောင်းများနှင့် ငှက်ငယ်များကဲ့သို့ တိရစ္ဆာန် အများစုကမူ မြင်တွေ့နိုင်ပေသည်။ ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်ဟု ခေါ်ရခြင်းမှာ လူတို့မြင်နိုင်သော ခရမ်းရောင်ထက် ကြိမ်နှုန်းနှင့် လှိုင်းအလျားတို့အနေဖြင့် သာလွန်နေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည် ခေါ် အာထရာဗွိုင်းအိုရ်လက် ultraviolet ကို အင်္ဂလိပ်လို အတိုကောက်အားဖြင့် ယူဗွီ **UV** ဟု ခေါ်ပြီး နည်းပညာ နယ်ပယ်တွင်သာ ခေါ်ဆိုမှုများသည်။

အိပ်စရေးရောင်ခြည် စတင်ဖြစ်ပေါ်သည့် ရောင်ခြည်ထိလုနည်းပါး ကူးစပ်သွားသည်။ နေရောင်တွင် သဘာဝအားဖြင့် ပါဝင်၍ ပြဒါးမီးလုံး တစ်မျိုးဖြင့်လည်း ဖန်တီးထုတ်ယူနိုင်သည်။ မြေပြင်သို့ မရောက်မီ ထိုရောင်ခြည်ကို အိုဇုန်းလွှာက စုပ်ယူလိုက်သည်။ ထိုရောင်ခြည် အနည်းငယ်သည် အကျိုးပြုသော်လည်း များလွန်းလျှင် အန္တရာယ်ဖြစ်စေသည်။ ထိုရောင်ခြည်သည် ပိုးမွှားကို သေစေနိုင်စွမ်း ရှိသည်။

ခရမ်းလွန်ဓာတ်ဖြာခြင်း
---------------------

၃၈၀ နာနိုမီတာရှိ အားပျော့သော ခရမ်းလွန် ရောင်ခြည်သည် အိမ်သုံးပစ္စည်းအချို့ကို လင်းထိန်စေသည်။
ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်သည် ကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်။ ဥပမာ − နေရောင်ခြည်တွင် ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်များ ပါဝင်ပြီး ၎င်းတို့က နေလောင်ခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေကာ ကင်ဆာ ဖြစ်ပွားစေနိုင်သည် အထိဖြစ်တတ်သည်။ အိပ်စရေးစက်မှ ဖြာထွက်နိုင်သော လုပ်ငန်းသုံး ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်များသည်လည်း ကင်ဆာဖြစ်စေနိုင်ပြီး လူတို့၏ မျိုးပွားနှုန်းကို ကျဆင်းစေသည်။

ကမ္ဘာ့လေထု အမြင့်ပိုင်းရှိ အိုဇုန်းလွှာက ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည် အများအပြားကို စုပ်ယူထားသည်။ လူတို့ကြောင့် အများဆုံး ပျက်စီးသွားသော အမြင့်ပိုင်းရှိ အိုဇုန်းလွှာ ပျက်စီးမှုသည် ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်များ ကမ္ဘာမြေသို့ ကျလာခြင်းကို မတားဆီးနိုင်တော့ပေ။ ထို့ကြောင့် အရေပြား ကင်ဆာများ ပိုမိုဖြစ်ပွားလာသည်။

အခြားကြည့်ရန်
-------------

* အနီအောက်ရောင်ခြည်
* အိပ်စရေးရောင်ခြည်

ကိုးကား
-------

1. ↑  Lynch၊ David K.; Livingston၊ William Charles (2001)။ *Color and Light in Nature* (2nd ed.)။ Cambridge, UK: Cambridge University Press။ p. 231။ ISBN 978-0-521-77504-5။ 12 October 2013 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။ Limits of the eye's overall range of sensitivity extends from about 310 to 1050 nanometers
2. ↑  Dash၊ Madhab Chandra; Dash၊ Satya Prakash (2009)။ *Fundamentals Of Ecology 3E*။ Tata McGraw-Hill Education။ p. 213။ ISBN 978-1-259-08109-5။ 18 October 2013 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။ Normally the human eye responds to light rays from 390 to 760 nm. This can be extended to a range of 310 to 1,050 nm under artificial conditions.
3. ↑  Haigh, Joanna D. (2007). "The Sun and the Earth's Climate: Absorption of solar spectral radiation by the atmosphere". *Living Reviews in Solar Physics* **4** (2). Retrieved on July 12, 2014.
4. ↑  လှသမိန် (ဧပြီ ၁၉၇၈)။ "***ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်***" (pdf)။ in စာပေစိစစ်ရေးကော်မတီ (ed.)။ ***ဗဟုသုတ စွယ်စုံ*** (ပထမအကြိမ် ed.)။ တောက်တောက်ဝင်း ပုံနှိပ်တိုက်၊ ရန်ကုန်မြို့။: ဇော်မော် စာပေ။
5. ↑  James Bolton, Christine Colton, *The Ultraviolet Disinfection Handbook*, American Water Works Association, 2008 ISBN 978 1 58321 584 5, pp. 3-4
6. ↑  Reference Solar Spectral Irradiance: Air Mass 1.5။  2009-11-12 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
၂၀၀၂
ဇန်နဝါရီ
ဖေဖော်ဝါရီ
မတ်
ဧပြီ
မေ
ဇွန်
ဇူလိုင်
ဩဂုတ်
စက်တင်ဘာ
အောက်တိုဘာ
နိုဝင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာ

| ဖေဖော်ဝါရီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ |  |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

ရခိုင်ပြည်နယ် ရှိ စာရေးဆရာ သော်တာလင်း(၃မိုင်) ရဲ့မွေးနေ့ဖြစ်ပါတယ်

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

(၂၈)ရက်::\*

* 

(၂၉)ရက်

* 
*

ကိုးကား
-------
ဤပုံ၏ အလျားလိုက်သော ဝင်ရိုးသည်သာ တကယ်ရှိသော ကိန်းစစ်များကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ၎င်းပေါ်သို့ ထောင်လိုက် ကျနေသော ဝင်ရိုးမှာ ကိန်းတေး i အတွက် ဖြစ်သည်။ သင်္ချာတွက်ချက်မှုအချို့အတွက် သုံးရမည် ဖြစ်သော်လည်း တကယ်တည်ရှိသော ကိန်းစည်များနှင့် အပေါင်းအနုတ် တိုက်ရိုက်မပြုနိုင်ဘဲ စိတ်ထဲတေးမှတ် တွက်ချက်ရသည့်နှယ် ဖြစ်နေ၍ **ကိန်းတေး**ဟု အမည်ပေး၏။
သင်္ချာတွက်ချက်မှုအချို့အတွက် သုံးရမည် ဖြစ်သော်လည်း တကယ်တည်ရှိသော ကိန်းစစ်များ (real numbers)နှင့် အပေါင်းအနုတ် တိုက်ရိုက်မပြုနိုင်ဘဲ စိတ်ထဲတေးမှတ် တွက်ချက်ရသည့်နှယ် ဖြစ်နေ၍ **ကိန်းတေး (imaginary number)** ဟု အမည်ပေးနိုင်သည်။ **i** ဟု ကိုယ်စားပြု ပြဆိုကြသည်။ ၎င်းသည် {\displaystyle x^{2}+1=0} ဟူသော နှစ်ထပ်ကိန်း ညီမျှခြင်း၌ {\displaystyle x} ၏ တန်ဖိုးဖြစ်နေမည်။ ဆိုလိုသည်မှာ -1 (အနုတ် 1) ၏ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်းမှာ +i သို့မဟုတ် -i ဖြစ်အံ့။  

a+bi ဟူသော တစ်ခုလုံးကို ကိန်းထွေး **(complex number)** ဟု ခေါ်နိုင်သည်။ အကြောင်းမှာ a ဟူသော ကိန်းစစ်အပိုင်း (real part) နှင့် ဟူသော bi ဟူသော ကိန်းတေးအပိုင်း (imaginary part) ကို ရောထွေးပေါင်းစပ်ထားခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ *ကိန်းရောဟူသည်မှာမူ ကိန်းပြည့်များနှင့် အပိုင်းကိန်းများကို ရောနှောရေးသားထားခြင်း ဖြစ်၍ ကိန်းရောနှင့် ကိန်းထွေး အသုံးအနှုန်းတို့ကို သတိပြုသင့်သည်။*

အကိုးအကား
---------

1. ↑  Quantum Physics of Atoms, Molecules, Solids, Nuclei, and Particles by *Robert Eisberg* and *Robert Resnick*
အကာသ-အချိန် (ခေါ်) လောကဇာတ်ခုံ (spectime) အတွင်းရှိ အမှတ်တိုင်း၏ နေရာအကွာအဝေးနှင့် အချိန်ကုန်ဆုံးမှု သဘောတရားသည် အတိုင်းဆတာအုံ (metric tensor) ၏ အဆုံးအဖြတ်အတိုင်း ဖြစ်ရ၏။
**အတိုင်းဆတာအုံ** (ခေါ်) **မတ်ထြစ်တန်စာ** (အင်္ဂလိပ်: **metric tensor**) ဆိုသည်မှာ ၎င်းတို့နှင့် တာအုံ(tensor)တို့ကို စုပေါင်းတွက်ချက်ခြင်းအားဖြင့် ဆိုင်ရာ အချိန်ကာသ(spacetime) အတွင်းရှိ တိုင်းဖွယ်များ တွက်ထုတ်နိုင်ရန် တီထွင်ထားသော သင်္ချာဇာတ်ကောင်ဖြစ်သည်။ နေရာသီးသန့်သဘောအဖို့ အတိုင်းဆဖြစ်ခဲ့သော အရာသည် (ကိန်းအုံတို့ဖြင့် ဖော်ညွှန်းတွက်ချက်မှု၌) အာကာသ-အချိန်အဖို့ အတိုင်းဆတာအုံ ဖြစ်သွားပုံမှာ သဘောသရုပ်ချင်း အပြိုင်ပင် ဖြစ်သည်။

တပြန့်ညီ လောရန့်ဇ်
------------------

ထူးရှားနှိုင်းရသီအိုရီသုံး တပြန့်ညီ (flat) မင်ခေါ့ဗ်ရှကီး စပေ့စ်(ဂျာမန်အမည် ဖြစ်၍ ဂျာမန်အသံထွက်ဖြင့်)(Minkowski space) ၌ သုံးရန် အတိုင်းဆတာအုံမှာ ဤသို့ ရိုးစင်းစွာဖြစ်သည်။



η
=

(

−
1

0

0

0

0

1

0

0

0

0

1

0

0

0

0

1

)

{\displaystyle \eta ={\begin{pmatrix}-1&0&0&0\\0&1&0&0\\0&0&1&0\\0&0&0&1\end{pmatrix}}}

{\displaystyle \eta ={\begin{pmatrix}-1&0&0&0\\0&1&0&0\\0&0&1&0\\0&0&0&1\end{pmatrix}}}
ဤသည်မှာ ဒြပ်ဆွဲစက်ကွင်းတိုင်းနှင့် ဝေးရာ အာကာသလွင်တီးခေါင် (deep space) တနေရာတွင် လွတ်လပ်စွာနှင့် အလျင်ပြောင်းနှုန်း (acceleration) ကင်းမဲ့စွာ သွားလာနေခြင်း သဘောကို ဆိုလိုသည်။

အကိုးအကား
---------

1. ↑  A First Course in General Relativity by *Benard F.Schutz*
**ကိုဘေး ဆိပ်ကမ်း မျှော်စင်** သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကိုဘေး ဆိပ်ကမ်းမြို့၏ အထင်ကရ မျှော်စင်တခုဖြစ်သည်။ ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ပြီးစီးခဲ့သည်။ ပြန်လည်ပြုပြင်ရန်၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ 26 ရက်နေ့မှစကာ ပိတ်ထားသည်။ ၎င်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟျိုဂို စီရင်စုတွင် တည်ရှိသည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက် ပြီးစီးခဲ့သည့် ၎င်းမျှော်စင်အား Nikken Sekkei ကုမ္ပဏီမှ ဒီဇိုင်းရေးဆွဲပေးထားသည်။ မျှော်စင် တခုလုံး၏ ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုကို ၂၀၀၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် စတင်ခဲ့ပြီး ပြန်လည် ပြင်ဆင်မွမ်းမံမှုအတွက် ၂၀၁၀ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ပိတ်ထားခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ခုနှစ် မတ်လ ၁၉ ရက်​တွင် လှည့်လည်ကြည့်ရှု့သည့် အခန်းအား ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ပြန်လည်ဖွင်လှစ်ခဲ့သည့် ၂၀၁၀ခုနစ် ဧပြီ ၂၈ရက်တွင် အလင်းသက်ရောက်မှု ၄၀နှင့်အတူ LED မီးလုံးပေါင်း ခုနှစ်ထောင် တပ်ဆင်ပြီးစီးခဲ့သည်။

ဗိသုကာဆိုင်ရာ အင်္ဂါရပ်များ
---------------------------

ဂျပန်ရိုးရာ ဗုံတစ်မျိုးဖြစ်သည့် ဆွတ်ဇုမိပုံစံ ဖော်ထားသည့်။ အမြင့် ၁၀၈ မီတာရှိသည့် မျှော်စင်သည် အလွှာရှစ်လွှာ ပါရှိသည်။ သံမဏိပိုက်ဖြင့် မှန်ကူကွက် ပုံဖော်ထားသည့် ပထမဆုံးမျှော်စင်ဖြစ်သည်။. ကမ်းစပ်သို့ ပြန်လာသည့် ရေယာဉ်များအား ကြိုဆိုသည့် သင်္ကေတအဖြစ် အနီရောင် သံမဏိပိုက်လုံး ၃၂ လုံးဖြင့် မျှော်စင်အား ပတ်ထားသည်။

အသုံးပြုမှု
-----------

ကိုဘေး ဆိပ်ကမ်း မျှော်စင်တွင် အလွှာနှစ်ခုရှိသည်။ မြေညီထပ်နှင့် ရှုခင်းကြည့်ခန်းဟူ၍ နှစ်လွှာခွဲခြားထားပြီး အထပ် ၃ထပ်နှင့် ၅ထပ်စီ အသီးသီးရှိသည်။

မြေညီထပ်အတွက် ပထမထပ်သည် အဓိကအားဖြင့် စားသောက်ဆိုင်နှင့် အမှတ်တရ လက်ဆောင် ပစ္စည်းများကိုရောင်းချသည်။ အမှတ်တရ လက်ဆောင် ပစ္စည်းဆိုင်နှင့် ရှုခင်းကြည့်ခန်းသို့ သွားရောက်သည့် လက်မှတ်ရုံသည် ဒုတိယထပ်တွင်ရှိသည်။ တတိယထပ်တွင် ပြခန်းရှိသည်။

For the sightseeing layers, the first floor has aerial view from the viewing area as 75 m (246 ft 0.76 in) above the ground. Moreover, it is observatory floor with the second floor and the rest floors are sightseeing decks. တတိယထပ်တွင် တစ်ပတ်လည်လျှင် မိနစ် ၂၀ကြာသည့် ၃၆၀ ဒီဂရီ လှည့်ပတ်နိုင်သော ကော်ဖီဆိုင်ရှိသည်။ အိုဆာကာ ပင်လယ်အော်နှင့် Awajishima တို့အား စတုတ္ထထပ်မှ တွေ့မြင်နိုင်သည်။ Kansai အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်နှင့် Rokkō တောင်အား ပဉ္စမ အထပ်မှ တွေ့မြင်နိုင်သည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2  Ojisanjake (2009-09-11)။ Kobe Port Tower။  2016-12-20 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. 1 2  神戶港塔【Kobe Port Tower】 - 世界上唯一一個管狀結構的觀光塔 - 世界景點庫။ 12 August 2020 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  7 January 2021 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  "lily的旅遊日記: 2014關西(京阪神)之旅12-神戶港灣散策 - yam天空部落"။ 7 January 2021 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။ Archived from the original on 4 April 2015။
4. ↑  神戸ポートタワー။ 31 October 2020 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  2016-12-20 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
5. 1 2 3  神戸ポートタワー။ 9 January 2021 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  2016-12-20 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။

* *Architects' Journal*, "Shuttleworth stunned by Vortex's 'clear similarity' to Kobe Tower", 8 July 2004

ပြင်ပလင့်ခ်များ
---------------


Wikimedia Commons ရှိ ဆက်စပ်မီဒီယာများ
 ***Kobe Port Tower*** (ကဏ္ဍ)

* တရားဝင် ဝက်ဘ်ဆိုဒ် (ဂျပန်ဘာသာဖြင့်)
**သိပ်သည်းမှု** (အင်္ဂလိပ်: **density**) ဆိုသည်မှာ ထုထည်မည်မျှအတွင်း၌ ဒြပ်ထုပမာဏ မည်ရွေ့မည်မျှ ဖြန့်ကျက်နေရာယူလျက် ဖြစ်တည်နေကြောင်း ဖော်ညွှန်းသည့် တိုင်းဖွယ်ဖြစ်သည်။  

{\displaystyle \rho ={\frac {m}{V}}} ဖြစ်သည်။

* {\displaystyle \rho } က **သိပ်သည်းမှု ပမာဏ** (**density**)၊
* {\displaystyle m} က ဒြပ်ပမာဏ၊
* {\displaystyle V} က ထုထည် အရွယ်အစား ဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် ထုထည်ပမာဏ ({\displaystyle V})ချင်း တူလျက် သံဒြပ်သားတို့က {\displaystyle m} ပမာဏ ပိုများများ၊ သစ်သားဒြပ်သားတို့က {\displaystyle m} ပမာဏ ပိုနည်းနည်း ပါရှိလျှင် သံ၏ သိပ်သည်းမှုက သစ်သား၏ သိပ်သည်းမှုထက် ပိုများသည်ဟု ဆိုလိုပြီးသား ဖြစ်နေမည်။ သို့ဖြင့် အရွယ်အစားချင်း တူသည်တွင် သံတုံးက သစ်သားတုံးထက် ပိုလေးနေမည် ဖြစ်သည်။  

သို့တည်းမဟု ဒြပ်ပမာဏ ({\displaystyle m})ချင်း အတူတူ ရှိနေစေရန် သတ္တုက ထုထည် ({\displaystyle V}) အနည်းငယ်နှင့်ပင် ဖြစ်နိုင်စဉ်တွင် ဆန်စပါးက ထုထည် ({\displaystyle V}) ပိုများများရှိမှ ထိုဒြပ်ပမာဏ ထွက်ပေါ်စေနိုင်သဖြင့် သတ္တုက ဆန်ထက် သိပ်သည်းမှု ပိုသည်ဟု ဆိုရမည်။ သို့ဖြင့် ချိန်ခွင်တွင် ထုထည်သေးသေး အလေးတုံးနှင့် ထုထည်ကြီးကြီး ဆန်ထုပ်တို့ ဘက်မျှနေသည်ကို တွေ့နိုင်သည်။

ကိန်းဂဏန်းနှင့် ဥပမာ
--------------------

အရာဝတ္ထုတစ်ခု၏ဒြဗ်ထုသည် ၄၈ ဂရမ်ရှိ၍ ထုထည်သည် ၁၂ ကစ(ကုဗစင်တီမီတာ)ရှိသည်ဆိုပါစို့။ ထိုအရာဝတ္ထု၏ သိပ်သည်းခြင်းသည် တစ်ကုဗစင်တီမီတာတွင် ရှိသောဂရမ်ဖြစ်သောကြောင့်  

ဒြဗ်ထု= ၄၈ ဂရမ်  

ထုထည်= ၁၂ ကစ  

သိပ်သည်းခြင်း= ဒြဗ်ထု/ထုထည်=၄၈/၁၂ = ၄ ဂရမ်ဖြစ်သည်။  

ထိုကြောင့် ထိုအရာဝတ္ထု၏သိပ်သည်းခြင်းသည် တစ်ကုဗစင်တီမီတာလျှင် ၄ ဂရမ်လေးသည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။   

တစ်ဖန် အရာဝတ္ထုတစ်ခု၏ဒြဗ်ထုသည် ပေါင် ၂ဝလေး၍ ထုထည်သည် ၈ကုဗပေရှိလျှင်   

ဒြဗ်ထု= ၂ဝပေါင်၊  

ထုထည်= ၈ ကုဗပေ၊  

သိပ်သည်းခြင်း= ဒြဗ်ထု/ထုထည် =၂ဝ/၈ ပေါင် = ၂.၅ပေါင်ဖြစ်သည်။  

အရာဝတ္ထုအမျိုးမျိုးတွင် သိပ်သည်းခြင်းအမျိုးမျိုးရှိ၏။   

ရေ၏သိပ်သည်းခြင်းသည် တစ်ကုဗစင်တီမီတာလျှင် တစ်ဂရမ် 
ဖြစ်သည်။ ပြဒါး၏သိပ်သည်းခြင်းသည် တစ်ကုဗစင်တီမီတာ 
လျှင် ၁၃.၆ ဂရမ်ဖြစ်သည်။ ထိုကြောင့်ပြဒါးသည် 
ထုထည်တူညီသော ရေထက် ၁၃.၆ ဆလေးသည်။

ဆက်စပ် ကြည့်ရှုဖွယ်
-------------------

* သိပ်သည်းဆ

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃)
**တိုင်းဖွယ်** (အင်္ဂလိပ်: quantity; ကွမ်တတီ) ဆိုသည်မှာ ရူပဗေဒအားဖြင့် တိုက်ရိုက် သို့မဟုတ် သွယ်ဝိုက် တိုင်းတာနိုင်သော အခြင်းအရာများကို ဆိုလိုသည်။
ဥပမာအားဖြင့် အလျား ဟူသည်မှာ အရာဝတ္ထုက မည်မျှ ရှည်လျားသည်ကို တိုင်းတာဖော်ပြအပ်သော တိုင်းဖွယ်တစ်မျိုး၊ အချိန် ဟူသည်မှာ အခိုက်အတံ့တစ်ခုနှင့် အခိုကအတံ့တစ်ခု ဆက်တိုက်မဖြစ်လျှင် မည်မျှကြအောင် ခြားကြာပြီးမှ ဖြစ်ပျက်သည်ကို တိုင်းတာဖော်ပြအပ်သော တိုင်းဖွယ်တစ်မျိုး၊ အလျင် ဟူသည်မှာ အရာဝတ္ထုက မည်မျှသော အချိန်အတွင်း မည်မျှသော အလျားအကွာအဝေးသို့ ပြောင်းလဲရောက်ရှိသွားသည်ကို တိုင်းတာဖော်ပြအပ်သော တိုင်းဖွယ်တစ်မျိုး အသီးသီး ဖြစ်ကြသည်။

ဗှတ္တာတိုင်းဖွယ် နှင့် စကေလာတိုင်းဖွယ် ကွာခြားပုံ
-------------------------------------------------

စကေလာ တိုင်းဖွယ် (scalar quantity) ဆိုသည်မှာ ပမာဏ (magnitude) သဘောသီးသန့်သာ ပါဝင်သော တိုင်းဖွယ်ဖြစ်ပြီး၊ ဗှတ္တာ တိုင်းဖွယ် (vector quantity) ဆိုသည်မှာ ပမာဏသဘောရော ဦးတည်ချက်သဘောပါ ပါဝင်နေသည့် တိုင်းဖွယ် ဖြစ်သည်။
ဥပမာအားဖြင့် အပူချိန် ဟူသည်မှာ သာမန်အားဖြင့် ဦးတည်ချက်သဘော ပါဝင်စရာ မရှိသဖြင့် ပမာဏသီးသန့်သာ ဖြစ်နေသော စကေလာတိုင်းဖွယ် ဖြစ်သည်။
အလျင် (velocity) သည် ဗှတ္တာတိုင်းဖွယ် ဖြစ်သဖြင့် မည်မျှသော m/s ဟု ဖော်ပြရုံဖြင့် မပြည့်စုံဘဲ "မည်သည့်ဘက်သို့ မည်မျှသော m/s သွားနှုန်းရှိနေခြင်း" ဟူသည်ကသာ အလျင် ဖြစ်မြောက်သည်။ အမြန်နှုန်း (speed) သည် အလျင်၏ ပမာဏ (magnitude) သီးသန့် ဖြစ်သဖြင့် ၎င်းက စကေလာတိုင်းဖွယ် (scalar quantity) ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ကား၏ အမြန်နှုန်းပြဒိုင်ခွက်သည် ကားမည်သည့်ဘက်သို့ ကွေ့သည်ကို မဖော်ပြဘဲ သွားနှုန်းပမာဏသီးသန့်ကို ဖော်ပြသဖြင့် အမြန်နှုန် (speed) ကို ပြနေခြင်း ဖြစ်သည်။
အရွေ့ (displacement) ဟူသည်မှာ ဗှတ္တာတိုင်းဖွယ်ဖြစ်သဖြင့် ဦးတည်ချက်ကို ဖော်ပြမှုပါ ပါဝင်သည်။ သွားခရီး (distance traveled) ကမူ ၎င်း၏ ပမာဏသီးသန့်ဖြစ်သည်။ ကားတစ်စီး၌ မည်မျှသော အကွာအဝေးမောင်းဖူးကြောင်း မိုင်တာကို မှတ်သားပြဆိုချက်သည် ရှေ့ဖြောင့်စွာသွားခြင်း ဟုတ်သဘော၊ ပြန်ကွေးထားခြင်း ရှိသလော စသည့် ဦးတည်ချက်သဘောတို့ မပါဝင်ဘဲ ပမာဏသီးသန့်အဖြစ်သာ သွားခရီးကို ဖော်ပြခြင်း ဖြစ်သည်။

တိုင်းဖွယ် (quantity) အခြင်းအရာတစ်ခု၏ ပမာဏက အခြားတိုင်းဖွယ်တစ်ခုကို ပြောင်းလဲကိန်း (variable) အဖြစ် မှီခိုလျက်ရှိလျှင်၊ ထိုပြောင်းလဲကိန်း၏ အသေးနိုင်ဆုံးသော ပမာဏအပြောင်းအလဲ ပမာဏအတွက် မှီခိုသူအခြင်းအရာက မည်သို့မည်မျှ ပြောင်းလဲသွားခြင်းကို ဖော်ပြသည်မှာ **ပြောင်းလဲနှုန်း (derivative)** ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် f(x)=2x ဟူသော ဖှန်ရှင် (function) တစ်ခုတွင် အမှီခိုခံ ပြောင်းလဲကိန်း x ၏ ၂ဆ အဖြစ် မှီခိုသူ ရလဒ်က ပေါ်ထွက်နေမည် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ပြောင်းလဲနှုန်းမှာ ကိန်းသေ 2 ဖြစ်နေမည်။
ဖှန်ရှင်များကို ဂရပ်ဖှ်ပုံ (graph) များ ဆွဲကြည့်လျှင် ထိုမျဉ်းကွေး၏ လျှောစောက် (slope) ပြောင်းတို့မှာ ထိုဖှန်ရှင်၏ ပြောင်းလဲနှုန်းများ ဖြစ်နေပေမည်။

ပြောင်းလဲနှုန်း = မှီခိုသူ၏ တမွတ်စိတ် ပြောင်းလဲမှု ÷ အမှီခိုခံ၏ တမွတ်စိတ် ပြောင်းလဲမှု

ဆက်စပ် ကြည့်ရှုဖွယ်
-------------------

* အလိုက်မြှောက်လဒ် (en:intergral)
* တမွတ်စိတ်အပိုင်း (en:infinitesimal)
ကိုင်ရိုမြို့၏ ညဘက်ရှုခင်း
ကိုင်ရိုမြို့သည် ခေတ်သစ်အီဂျစ်နိုင်ငံ၏ မြို့တော်ဖြစ်၍ အာဖရိကတိုက်တွင် လူဦးရေ အထူထပ်ဆုံးမြို့ဖြစ်သည်။ နိုင်းမြစ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်း မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ ထိပ်ခွဆုံ၏ အထက် ၈ မိုင်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ အလက်ဇန္ဒရီးယားမြို့မှ အရှေ့တောင်ဘက်သို့ မိုင် ၁၃၀ ကွာဝေး၍ စူးအက်မြို့မှ အနောက်ဘက်သို့ မိုင် ၈၀ ခန့်ကွာဝေးသည်။ အာဖရိကတိုက်တွင် အကျယ်ပြန့်ဆုံးမြို့ဖြစ်၍ နိုင်းမြစ်အရှေ့ဘက်ကမ်းတွင် ၅ မိုင်ခန့် ရှည်လျားစွာ တည်ရှိသည်။ မြို့တစ်ပိုင်းမှာ နိုင်းမြစ်ဝှမ်း၏ နုံးတင်မြေနု ကွင်းပြင်ပေါ်တွင် ကျရောက်နေ၍ တစ်ပိုင်းမှာ မိုကက်တမ် ထုံးကျောက်တောင်များ၏ ဆင်ခြေလျှောပေါ်တွင် ကျရောက်နေသည်။ 

 အယ်အက်ဇဟာပလီ
ရှေးခေတ် အီဂျစ်လူမျိုးတို့၏ လက်ရာဖြစ်သော ရှေးဟောင်း အဆောက်အအုံများစွာကို ကိုင်ရိုမြို့တွင် တွေ့ရသည်။ မြို့တံခါးများ၊ ပြတိုက်၊ ရဲတိုက်နှင့် မျှော်စင်ကြီးများ၊ ပလီကြီးများမှာ မြို့၏ ကျက်သရေဆောင်များ ဖြစ်ကြ၏။ ထို့ပြင် အီဂျစ်ဘုရင်ဟောင်းများ၏ သင်္ချိုင်းရာများဖြစ်သော ပိရမစ်အဆောက်အအုံများကို မြို့အပြင်ဘက်တွင် တွေ့ရသည်။ ကိုင်ရိုမြို့ ထင်ရှားသော အဆောက်အအုံများတွင် အယ်အက်ဇဟာပလီနှင့် တက္ကသိုလ်လည်း ပါဝင်သည်။ မြို့၏ ခေတ်မှီရပ်ကွက်သစ်များတွင် ခေတ်သစ်အဆောက်အအုံများနှင့် လမ်းမကြီးများကို တွေ့နိုင်သည်။ ကိုင်ရိုမြို့ကို တဖြည်းဖြည်းချဲ့ထွင်လာရာ ယခုအခါ နိုင်းမြစ်လယ်ရှိ ဂျဇီးရာကျွန်းနှင့် ကိုင်ရိုမြို့ ဗဟိုရပ်ကွက်များကို တံတားကြီးများဖြင့်ပင် ဆက်သွယ်ထားရှိသည်။ မြစ်အနောက်ဘက်ကမ်းတွင်ကား ပိရမစ်အဆောက်အအုံများရှိသော ဂီးဇာမြို့ တည်ရှိသည်။ 

ကိုင်ရိုမြို့သည် ဥရောပတိုက်နှင့် အရှေ့တိုင်းပြည်များ၏ ဗဟိုတွင် တည်ရှိ၍ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးတွင် အရေးပါသော မြို့ဖြစ်သည်။ အာဖရိကတိုက်မြောက်ပိုင်းနှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသအတွက်ကား ကုန်သွယ်ရေး အချက်အချာသဖွယ် ဖြစ်သည်။ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်အပြီးတွင် စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းများ အထူးတိုးတက်ခဲ့သည်။

ထိုမြို့တွင် နေထိုင်သူများမှာ အများအားဖြင့် အာရပ်လူမျိုးများ သို့မဟုတ် အာရပ်တို့နှင့် သွေးစပ်သော လူမျိုးများ ဖြစ်ကြသည်။ အခြားလူမျိုးများမှာ ဂရိ၊ အီတာလျံ၊ ဗြိတိသျှ၊ ပြင်သစ်၊ တူရကီနှင့် ဆီးရီးယန်းလူမျိုးများ ဖြစ်ကြသည်။ မြို့လူဦးရေမှာ ၂၀၀၆ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၆ သန်း ၇ သိန်းကျော်ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁)