recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
ဗြိတိသျှ နိုင်ငံပြုသုခမိန် သတင်းစာပိုင်ရှင် လော့ ဗီးဗားဗရွတ် ဘွဲ့ခံ ဝီလျံ မက္ကဆွဲ အိုက်ကင်းသည် ၁၈၇၉ ခုနှစ် မေလ၂၅ ရက်နေ့တွင် ကနေဒါနိုင်ငံ အွန်တေးရီယိုးပြည်နယ်၊ မေပယ် မြို့တွင်ဖွားမြင်သည်။ သူ၏ဖခင်မှာ ပရက်ဇဗီတီးရီးယန်း ဂိုဏ်းဝင် ဓမ္မဆရာတစ်ဦးဖြစ်သည်။ အိုက်ကင်းသည် အသက်၂၀ အရွယ်ကပင် ဟဲလဖက်မြို့တွင် စီးပွားရေး လုပ်ငန်း စတင်လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီးနောက် တိုးတက်ကြီးပွားလာသော အခါ၊ မွန်ထရီအောမြို့သို့ ပြောင်းရွေ့လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြန်သည်။ အသက် ၂၈ နှစ်အရွယ်တွင် စတော့ပွဲရုံ၌ အရေးပါ အရာရောက်သူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။

၂၉၁၀ ပြည်နှစ်တွင် မွန်ထရီအော ဘဏ်ကြီးက ကနေဒါနိုင်ငံ ဗီးလတ်မြေစက်ရုံကြီး ၃ ခုကို ပူးပေါင်းရေးအတွက် စုံစမ်းရန် အတွက် အိုက်ကင်းအား ခန့်ထားသည်။ ထိုလုပ်ငန်းကိုဆောင်ရွက်ခဲ့ရာတွင် ကနေဒါနိုင်ငံရှိ ဗီလတ်မြေစက်ရုံအားလုံး ပူးပေါင်းရေးကိုပါ ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့လေသည်။ ယင်းသို့ဆောင်ရွက်သည်ကို ကနေဒါနိုင်ငံသားများက လုံးဝ မကျေနပ်ကြပေ။ သတင်းစာများမှလည်း အပြင်းထန်ရေးသားကန့်ကွက်ခဲ့ကြသည်။ မည်သို့ပင် ဖြစ်စေ သူ၏ဆောင်ရွက်မှု့ကြောင့် ဗီးလတ်မြေ စက်ရုံများ ငွေရေးကြေးရေး အခြေနေကောင်းမွန်လာရုံမက အိုက်ကင်းကိုတိုင်လည်း ရွှေဒဂါးပေါင်းတသန်းခန့် ကြွယ်ဝသူဘဝသို့ ရောက်လာသည်။ ထိုနှစ်တွင် ပင်အိုက်ကင်းသည် အင်္ဂလန်ပြည်သို့ ပြောင်းရွေ့ကာ နိုင်ငံရေးလောကသို့ ဝင်ခဲ့လေသည်။

၁၉၁၀ ပြည်နှစ် ဒီဇင်ဘာတွင် ပါလီမန်အမတ် အဖြစ် အရွေးခံရကာ အတိုက်ခံခေါင်းဆောင် ဗိုနာလော့၏ ချစ်ခင်ယုံကြည်မှု့ကို ခံရသူလည်းဖြစ်သည်။ ၁၉၁၁ ခု နှစ်တွင် ဆာဘွဲ့ခြီးမြှင့်ဂုဏ်ပြုခံရသည်။ ပထမ ကမ္ဘာစစ်အတွင်းက သူ၏ဆောင်ရွက်ချက်များကြောင့် ဩဇာတိက္ကမ ကြီးမာလာကာ ၁၉၁၆ ခုနှစ်တွင် ဗဲရွန်နက် အဆင့်တန်းသို့ တိုးမြှင့်ခန့်ထားခံရပြီးနောက် ၁၉၁၇ ခုနှစ်တွင် ဗဲရွန် ဗီးဗားဗရွတ်အဖြစ် သူကောင်းပြုခြင်း ခံရလေသည်။ ထိုမှစ၍ လော့ ဗီးဗားဗရွတ်ဟု တွင်ခဲ့သည်။

၁၉၁၈ ခုနှစ်တွင် လော့ ဗီဗာဗရွတ်သည် ပြန်ကြားရေး တန်ကြီးအဖြစ်သို့ ဆောင်ရွက်ရလေသည်။ စစ်ပြီးသောအခါ အစိုးရအဖွဲ့မှနုတ်ထွက်၍ *ဒေးလီးအိတ်စပရက်* သတင်းစာကို ကိုယ်တိုင်အုပ်ချုပ်လုပ်ကိုင်ခဲ့ရာ သတင်းစာ လူကြိုက်များလာသဖြင့် အစာင်ရေ တိုးတက် ထုတ်ဝေခဲ့ရသည်။၁၉၂၁ ခုနှစ်တွင် *ဆန်းဒေးအိပ်စပရက်* သတင်းစာကို တည်ထောင်ခဲ့၍ နောက်မကြာမီ *အီးဗနင်းစတင်းဒတ်* သတင်းစာကို ဝယ်ယူလုပ်ကိုင်ခဲ့ပြန်လေသည်။
၁၉၂၉ ခုနှစ်တွင် ဗီးဗားဗရွတ်သည် နိုင်ငံရေး နယ်ပယ်ထဲသို့ ပြန်ဝင်လာပြီးနောက် ဗြိတိသျှ နိုင်ငံတော်တွင် လွတ်လပ်စွာ ကုန်သွယ်ရေးကိစ္စကို အထမြောက် အောင်မြင်စေရန် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်လေသည်။ ထိုအရေးတွင် သူ၏ဝါဒကို ထောက်ခံသော ပါလီမန်အမတ်လောင်းများကို သူ၏သတင်းစာများက အားပေးကူညီခဲ့သည်။

၁၉၄၀ ပြည့်နှစ် မေလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ဗြိတိသျှဝန်ကြီးချုပ် ချာချီက လော့ဗီဗာဗရွတ်အား လေယာဉ်ပျံ ထုတ်လုပ်ရေးဌာန ဝန်ကြီအဖြစ် ခန့်ထားလိုက်ရာ သူ၏ ဆောင်ရွက်ချက်သည် အထူးအောင်မြင့်သဖြင့် ချာချီကပင်လျှင် လော့ ဗီးဗားဗရွတ် သည်စစ်လေယာဉ်ပျံများကို မျက်လှည့်ပြသလို ထုတ်လုပ်လိုပ်သည်ဟု ခြီးမွမ်းခဲ့ရ၏။ ၁၉၄၁ ခုနှစ် မေလ မှအစပြု၍ လော့ ဗီးဗားဗရွတ်သည် ထောက်ပံ့ရေးဌာန ဝန်ကြီးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ ၁၉၄၂ တွင် အငှားချအကြွေးပေး ဥပဒေဆိုင်ရာ ဗြိတိသျှ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအဖြစ်အမှုထမ်းရန် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု သို့စေလွတ်ခြင်းခံရသည်အထိဖြစ်သည်။ ၁၉၄၃ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၅ အထိ တံဆိပ်တော်ဝန်ကြီး အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။ ၁၉၄၇ ခုမှ ၁၉၈၃ ခုနှစ်အထိ နယူးဗရန်းဇွစ်တက္ကသိုလ်၊ အဓိပတိ အဖြစ်တင်မြှောက်ခံရသည်။   

လော့ ဗီးဗားဗရွတ်သည်  *အောင်မြင်မှု့*၊ *နိုင်ငံရေး သမားနှင့်စစ်* *နိုင်ငံရေးသမားနှင့်သတင်းစာလောက*၊  *ကံကိုမယုံနှင့်*၊  *အောင်မြင်ရေးတွက်သော့သုံးချက်* စသောစာအုပ် စာတမ်းများစွာရေးသားထုပ်ဝေခဲံ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာစွယ်စုံကျမ်း အတွဲ (၈)
**ဘားလ်ဘက်ခ်မြို့** ( /ˈbɑːlbɛk/ ),  အသံထွက်အမှန် **ဘားလဘက်ခ်**  ( အာရပ်: بعلبك‎, ရောမအက္ခရာ: *Ba’labakk* , ဆီးရီးယား-အာရာမိုက် : ܒܥܠܒܟ) သည် လက်ဘနွန်နိုင်ငံ လစ်တနီမြစ်၏ အရှေ့ဘက် ဘက်ကာ တောင်ကြားတွင် တည်ရှိသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်ပြီး ဘေရွတ် ၏အရှေ့မြောက်ဘက် ၈၅ ကီလိုမီတာ (၅၃ မိုင်) ခန့် အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ၎င်းသည် ဘားလ်ဘက်ခ်-ဟာမယ်အုပ်ချုပ်ရေးဒေသ၏ မြို့တော် ဖြစ်သည်။  ဂရိနှင့် ရောမခေတ်တွင် ဘားလ်ဘက်ခ် ကို **ဟီလီယိုပိုလစ်** ( Ἡλιούπολις ,ဂရိ ဘာသာ "နေမြို့တော်") ဟုလည်း သိကြသည်။ ၁၉၉၈ တွင် ဘားလ်ဘက်ခ်မြို့၏ လူဦးရေသည် ၈၂,၆၀၈ ဦး ရှိပြီး အများစုမှာ ရှီအာ့မွတ်စလင်များ ဖြစ်ပြီး ကျန်သူများမှာ ဆွန်နီမူဆလင်များ နှင့် ခရစ်ယာန်များ ဖြစ်ကြသည်။ 

၎င်းသည် ဘားလ်ဘက်ခ် ဘုရားကျောင်း အဆောက်အဦး အစုအဝေး တည်ရှိရာ နေရာဖြစ်ပြီး အကြီးဆုံးနှင့် အခမ်းနားဆုံး ရောမဗိမာန် အပျက်အယွင်းနှစ်ခု ဖြစ်သော ဘားကပ်စ် ဘုရားကျောင်းနှင့် ဂျူပီတာဘုရားကျောင်းတို့ ပါဝင်သည်။ ၎င်းကို ၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် ယူနက်စကိုမှ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  *The Editors*
2. ↑  *Cook's* (1876).
3. ↑  Mohafazah de Baalbek-Hermel။ Localiban။
4. ↑  *Syria – Lebanon*။ Hunter Publishing, Inc.။
**ဟာသကား** ဆိုသည်မှာ ရုပ်ရှင်အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး ရွှင်မြူးစေရန် ဇောင်းပေးရိုက်ကူးသည်။ ရိုးရာအားဖြင့် အပျော်ဖြင့်အဆုံးသတ်လေ့ရှိသော်လည်း အညစ်ဟာသကားတို့တွင်မူ ချွင်းချက်ဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရုံရှိ ဟာသပြဇာတ်မှ ဆင်းသက်လာသော ဟာသကားသည် ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် အဟောင်းဆုံးအမျိုးအစားများအနက် တခုအဝင်အပါဖြစ်၏။ အသံတိတ်ခေတ်တွင် ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် အဆီအငေါ်မတည့်မှုများ၊ ပြောင်ချော်ချော်ဇာတ်ရုပ်များကိုသာ အားပြုရသော်လည်း ၁၉၂၀ နှစ်များတွင် အသံထွက်ဇာတ်ကားများ ဖြစ်လာသည်နောက် အပြန်အလှန်ပြောစကားများဖြင့် ပြက်လုံးထုတ်နိုင်လာသည်။

ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာတို့၏ အသုံးအနှုန်းအရမူ ရုပ်ရှင်အမျိုးအစားဆိုသည်မှာ ဇာတ်အိမ်တည်ပုံ၊ ဇာတ်ဆောင်၊ ဇာတ်လမ်းတို့တွင် မူတည်သည့်အတွက် အဆွေးကားနှင့် ဟာသကားတို့မှာ တံဆိပ်ကပ်၍မရလောက်အောင် ကျယ်ပြန့်လွန်းနေသည်။  သို့ဖြစ်ရာ ဇာတ်ကွက်တည်ဟာသကား၊ အလှောင်ဟာသကား၊ အညစ်ဟာသကား စသဖြင့် အမျိုးကွဲများဖြင့်သာ ခေါင်းစဉ်တပ်ကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Williams, Eric R. *Screen adaptation : beyond the basics : techniques for adapting books, comics, and real-life stories into screenplays*. Ayres, Tyler. New York. ISBN 978-1-315-66941-0. OCLC 986993829.
2. ↑  Williams, Eric R. (2017). *The screenwriters taxonomy : a roadmap to collaborative storytelling*. New York, NY: Routledge Studies in Media Theory and Practice. ISBN 978-1-315-10864-3. OCLC 993983488.
**ဟားဗတ်စီးပွားရေးကျောင်း** (**Harvard Business School**) သည် ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်၏ ဘွဲ့လွန် စီးပွားရေးကျောင်း (business school) ဖြစ်သည်။ မက်ဆာချူးဆက်ပြည်နယ်၊ ဘော့စတွန်မြို့ တွင် တည်ရှိပြီး ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ထိပ်တန်း စီးပွားရေးကျောင်းများစာရင်းတွင် အမြဲတန်း ပါဝင်လေ့ ရှိသည်။ (၂၀၂၀-စာရင်းအရ ကျောင်းသားဦးရေ ၉၃၀လက်ခံသည့်) ကြီးမားသော အချိန်ပြည့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်း စီမံခန့်ခွဲမှု မဟာဘွဲ့ (MBA ပရိုဂရမ်များ၊ စီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် သက်ဆိုင်သည့် ပါရဂူဘွဲ့ ပရိုဂရမ်များ (doctoral programs)နှင့် အလုပ်အမှုဆောင်အရာရှိများ၏ ပညာရေး (executive education) အစီအစဉ်များရှိသည်။ ၎င်းသည် စီးပွားရေးစာအုပ်များ၊ ခေါင်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများ၊ စီးပွားရေးလက်တွေ့ ဖြစ်ရပ်မှန်အခြေခံ ပြန်သုံးသပ်လေ့လာမှုများ (case studies) နှင့် လစဉ် ဟားဗတ် စီးပွားရေး သုံးသပ်အစီရင်ခံမဂ္ဂဇင်း (Harvard Business Review)တို့ကို ထုတ်ဝေသည့် ဟားဗတ် စီးပွားရေး ပုံနှိပ်လုပ်ငန်း (Harvard Business Publishing) ကိုလည်း ပိုင်ဆိုင်သည်။ ၎င်းသည် ဘေကာ စာကြည့်တိုက်/ဘလူးမ်ဘာ့ဂ် စင်တာ (Baker Library/Bloomberg Center) တည်ရှိသော နေရာလည်း ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4  Statistics - About Us - Harvard Business School။ Hbs.edu။  January 18, 2020 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  Hess၊ Abigail (2019-03-12)။ The 15 best business schools in the US, according to US News & World Report (in en)။  2019-08-24 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  Out Now: QS Global MBA Rankings 2019 (in en) (2018-09-24)။  2019-08-24 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. ↑  Harvard Business School May Increase Class Size In 2021။  2020-10-18 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

အမှု—**လူဝတ်ကြောင်စသူတို့အား ရဟန်း၏သင်္ကန်းကို ပေးမှု။** 

အမှုသည်—**ထုလ္လနန္ဒာ။** 

* စီဝရဒါနသိက္ခာပုဒ်ဟုလည်း ခေါ်သည်။

ထုလ္လနန္ဒာ၏ ဉာဏ်ဆန်း
--------------------

ထုလ္လနန္ဒာသည် သူ၏ဂုဏ်သတင်းလွှင့်ဖို့ (ကြော်ငြာဖို့) မှန်း၍ ဇာတ်ဆရာ, ကချေသည်, ဘားကစားသူ, မျက်လှည့်သမား, အိုးစည်တီးသမား, စသူတို့အား ရဟန်းများ ဝတ်လောက်ရုံလောက်၍ ကပ္ပဗိန္ဒုထိုးပြီးသားဖြစ်သော သင်္ကန်းကိုပေး၍ "ပရိသတ်ထဲ၌ ငါ၏ ဂုဏ်သတင်းကို ပြောပေးကြပါ"ဟု မှာလိုက်၏၊ ထိုသူတို့ကလည်း ပရိသတ်ထဲ၌ "အရှင်မ ထုလ္လနန္ဒာသည် ဗဟုဿုတ ရှိပါသည်၊ ရဲရဲရင့်ရင့်ရှိပါသည်၊ တရားဟောလဲ ကောင်းသည် လှူစရာရှိလဲ အရှင်မအား လှူကြပါ, ကျောင်းဆောက် စသည်ပြုစရာရှိလဲ အရှင်မထံ ပြုကြပါ"ဟု ပြောကြလေသည်။ ထိုအကြောင်းကို အခြားဘိက္ခုနီများကြား၍ "သမဏစီဝရကို လူဝတ်ကြောင်စသူတို့အား ပေးရသလားဟု ကဲ့ရဲ့ကြသောကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။

သိက္ခာပုဒ်
----------

ယာ ပန ဘိက္ခုနီ အဂါရိကဿ ဝါ ပရိဗ္ဗာဇကဿ ဝါ ပရိဗ္ဗာဇိကာယ ဝါ သမဏစီဝရံ ဒဒေယျ, ပါစိတ္တိယံ။

မြန်မာပြန်
----------

အကြင် ဘိက္ခုနီသည် လူဝတ်ကြောင်အားသော်လည်းကောင်း, ပရိဗိုဇ် (ရသေ့ ဖိုးသူတော်ဝတ်သောယောက်ျား) အားသော်လည်းကောင်း, ပရိဗိုဇ်မ(ရသေ့မ သီလရှင်) အားသော်လည်းကောင်း, သမဏသင်္ကန်းကို ပေးအံ့၊ ထိုဘိက္ခုနီအား ပါစိတ် အာပတ်သင့်၏။

မှတ်ချက်
--------

"သမဏစီဝရ"အရ ဝတ်လောက်ရုံလောက်သော ကပ္ပဗိန္ဒုထိုးအပ်ပြီး သင်္ကန်းကိုယူ၊ အဂါရိကအရ "လူ"ဟု ဆိုသော်လည်း မိဘမှတစ်ပါး အခြားလူများကိုယူ၊ သီတင်းသုံးဖော် ၅-ဦးနှင့် မယ်တော်ခမည်းတော် မှတစ်ပါး လူဝတ်ကြောင်-ဖိုးသူတော်-သီလရှင်-ရသေ့ (ယောက်ျား မိန်းမ) ပရိဗိုဇ်ဟူသမျှအား သမဏစီဝရကို ပေးသော ဘိက္ခုနီမှာပါစိတ်, ဘိက္ခုတို့မှာ ဒုက္ကဋ်၊ ကပ္ပဗိန္ဒု မထိုးရသေးလျှင်ကား သာမဏစီဝရအမည် မရသေး၍ ပေးသင့်သူအား ပေးကောင်း၏။ [ဤစကားကို ကောက်ချက်ချလျှင် ကပ္ပဗိန္ဓုမထိုးရသေးသော (သင်္ကန်းဟု ခေါ်သော) အဝတ်ကို လူများဝတ်ရုံကောင်း၏-ဟု အဓိပ္ပါယ်ရ၏။ သို့ဖြစ်လျှင် ၂-ထပ်သင်္ကန်းကြီးကို သာမဏေတို့ဝတ်ရာ၌ ဝတ်ကောင်းကြောင်းကား ဆိုဖွယ်မရှိပြီ။

ကိုးကား
-------

1. ↑  အရှင်ဇနကာဘိဝံသ (၁၉၉၆)။ *ဘုရားဥပဒေတော်ကြီး*။
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

**သမတိတ္ထိကသိက္ခာပုဒ်** **(ခမ္ဘကတဝဂ်)**

မောက်လျှံနေအောင်ဆွမ်းခံမှု
--------------------------

ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် သပိတ်ပေါ်၌ မောက်လျှံနေအောင် ဆွမ်းခံကြကုန်၏။ (ထိုကဲ့သို့ မောက်လျှံအောင် ဆွမ်းခံခြင်းသည် အလွန်လောဘကြီးရာ ရောက်၏၊ မို့မောက်နေသည့်အတွက် အမြင်လည်းမတော်ချေ။ ထို့ကြောင့်) လူတို့ ကဲ့ရဲ့ ရကား— 

"သမတိတ္ထိကံ ပိဏ္ဍပါတံ ပဋိဂ္ဂဟေသာမီတိ သိက္ခာ ကရဏီယာ"။ ဟု ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။

မြန်မာပြန်
----------

သပိတ်၏ အတွင်းနခမ်းရစ်နှင့် ညီမျှရုံသာ ဆွမ်းကိုခံယူအံ့"ဟု အလေ့အကျင့်ကို ပြုရမည်၊ [သပိတ်၌ အတွင်းနခမ်း, အပြင် နခမ်း ဟု ၂-မျိုးရှိ၏၊] အပြင်နခမ်းသည် အတွင်း နခမ်းထက် မြင့်၏။

  

ထို့ကြောင့် အပြင်နခမ်းနှင့် ညီမျှနေလျှင် ဘေး၌ လျှံကျဘွယ် ရှိသောကြောင့် အတွင်းနခမ်း အရစ်နှင့် ညီမျှရုံသာ ဆွမ်းခံရသည်၊ သပိတ် ဟူရာ၌ အဓိဋ္ဌာန်တင်လောက်သော သပိတ်အစစ်ကို ဆိုလိုသည်၊ ထို့ကြောင့် သပိတ်ပေါ်၌ အခြား ဟင်းခွက်များဖြင့် ထည့်၍ ခံလျှင်၎င်း, သပိတ်ဖုံးပေါ် တင်၍ ခံလျှင်၎င်း အာပတ်မသင့်၊ သပိတ်တလုံး ပြည့်၍ အခြား သပိတ်တလုံးဖြင့် လဲလှယ်ခံလျှင်လည်း၊ အာပတ် မသင့်ပင်။] 
ခမ္ဘကတဝဂ် ပြီး၏။

ကိုးကား
-------

1. ↑  အရှင်ဇနကာဘိဝံသ (၁၉၉၆)။ *ဘုရားဥပဒေတော်ကြီး*။
ပြဒါးဖိတ်စဉ်၍ အစိတ်စိတ်ကွဲသွားသောအခါ အလုံးကလေးများအဖြစ်တည်နေ
သည်ကို မြင်ဘူးကြပေမည် ။ ထိုအလုံးကလေးများကို ထပ်မံခွဲစိတ်ပြန်သော်လည်း 
အလုံးကလေးများပင် ဖြစ်မြဲဖြစ်နေကြပေလိမ့်မည် ။ အလုံးကလေးများကို 
အချင်းချင်း ထိစေသောအခါ၌လည်း တစ်ခုနှင့် တစ်ခု စုပေါင်း၍ အရွယ်ကြီးလာ
သည့်တိုင်အောင် အလုံးပင် ဖြစ်နေသည်ကို တွေ့ရပေလိမ့်မည် ။ တစ်ဖန် ငြိမ်
သက်နေသော ရေ၏ မျက်နှာပြင်ပေါ်သို့ အပ်ကလေးတစ်ချောင်းကို ဖြည်းည|င်းစွာ 
ချကြည့်သောအခါ အပ်ကလေးသည် ရေထဲသို့နစ်မြုပ်မသွားဘဲ ရေပေါ်၌ 
ပေါ်လျက်ရှိသည်ကို စမ်းသပ် တွေ့မြင်နိုင်ပေသည်။ ထိုသို့သော အခြင်းအရာ
များမှာ မျက်နှာပြင် တင်းအားကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။

ဒြဗ်ဝတ္ထုမှန်သမျှတို့သည် မော်လီကျူးများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် အစုအဝေးများ
ဖြစ်ကြသည်။ ထိုမော်လီကျူးတို့သည် အချင်းချင်း ဆွဲငင်လျက် ရှိကြ၏။ 
သို့သော် အရည်နှင့် ဓာတ်ငွေ့တို့ကို နှိုင်းရှည့်ကြည့်လျှင် အရည်တွင်ပါရှိသော 
မော်လီကျူးတို့၌ ဓာတ်ငွေ့တွင် ပါရှိသော မော်လီကျူးတို့ထက် ဆွဲအားပို၍ 
ကြီးကြသည်ကို တွေ့ရသည်။ အရည်တစ်ခုတွင် မျက်နှာပြင် အနီး၌ ရှိကြသော 
မော်လီကျူးတို့သည် မျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် ရှိကြသော မော်လီကျူးတို့ကို ဆွဲငင်
ကြသည်။ ထိုကြောင့် မျက်နှာပြင်တွင် မော်လီကျူးများ ပိုမိုစုရုံးကြရာမှ 
မျက်နှာပြင်သည် အရေပါးကလေးလွှမ်းထားသည့်ပမာ တင်းပြီးရှိနေလေသည်။ 

ဤသို့ တင်းနေမှုကို မျက်နှာပြင်တင်းအားဟုခေါ်၏။ အရည်အသီးအသီးတွင်
ရှိသော မျက်နှာပြင်တင်းအားတို့သည် မော်လီကျူးတို့၏ ဆွဲငင်အားကိုလိုက်၍ 
တစ်ခုနှင့်တစ်ခု မတူကြပေ ။ မျက်နှာပြင်တင်းအားသည် မျက်နှာပြင်ကို နေရာ 
အကျည်းဆုံးယူအောင် မျက်နှာပြင် အကျဉ်းဆုံးဖြစ်၏။ ထိုကြောင့် ပြဒါးကို
အစိတ်စိတ် ခါဲ့ကြည့်ရာ၌သော်လည်းကောင်း၊ အရည်များကို အစက်ချကြည့်လျှင်
သော်လည်းကောင်း၊ ဆပ်ပြာရည်ကို ပူဖောင်းမှုတ်ကြည့်လျှင်သော်လည်းကောင်း 
စက်ဝိုင်းလုံးပုံသာ ဖြစ်သွားသည်ကို တွေ့မြင်ရခြင်းဖြစ်လေသည်။ အပ်ကလေးကို 
ရေမျက်နှာပြင်ပေါ်သို့အသာချကြည့်စဉ်က ပေါ်နေနိုင်ခြင်းမှာလည်း တင်းနေသော 
ရေမျက်နှာပြင်သည် ကွဲပြတ်ပျက်ပြားသွားခြင်း မရှိသေးသည့်အတွက်ကြောင့် ဖြစ်
လေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)
**မျက်ရည်လျှံဖြာ ရှင်အာနန်ပမာ** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။ သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

မျက်ရည်လျှံဖြာ ရှင်အာနန်ပမာ
---------------------------

မြတ်ဌာနီ ကပ္ပနန်းက၊ စာတန်းဝင် နွယ်တော်ဖြာတဲ့၊ တဝမ်းခြာ ရှင်အာနန်နှင့်၊ ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသံ ဓမ္မရာဇ်ကဲ့သို့၊ စံနစ်ရွှေ သိင်္ဂါလှော်နှင့် ဆရာတော် ဆွေအမျိုးတွင်မှ၊ ဖေဖိုး မယ်မယ်သာနှင့်၊ အနွယ်မှာ သွယ်ကာ စုလိုက်တော့၊ တာတုကီ ဘဂီနိ ပေပ၊ ယင်းဘမိဆင်းအူတုံ။  

  

ကျောင်းသားပါ သာမဏေက၊ တာအရှည်စာပေသင်ခဲ့၊ ဂါမေ တွင်သာရွှေကုန်း၏၊ ထေရ်ဘုန်းခင် ညင်သိပ်သည်းသူတို့၊ နိသျည်းဆရာနည်းနာ မှတ်မိအောင်။ ဆည်းကပ်၍လှုံ။  

  

ဘဝဟောင်းအတန်တန်က၊ အကြောင်းခံ ကုသိုလ်တမျိုးစီမို့၊ အကျိုးကို ညွှန်ကာဆောင်တော့၊ ပုဆိုးကြောင် အမျိုးမောင်နှစ်တဲ့၊ ညီးညစ်စွာရာဂီခင်တဲ့၊ သာကီဝင်စာမရီသို့ ထမ်းပေတဲ့၊ ရဟန်းတော် အရှင်မြတ်မှာဖြင့်၊ ကျမ်းတတ်ပုံ သူအလွန်မို့၊ ထူတံခွန်ရွှေတံဆိပ်ကယ်နှင့်၊ ငွေရိပ်ဖြူသီဟာသနငယ်က၊ အထူးပင်ဖူးတင်သလို့၊ ဦးဝိမလသညာချယ်၊ တွင်နာမည်မော်ကွန်း။  

  

ဇာတ်မတူအမူခြားကြ၊ ဘုရားသခင်နှင့်၊ အပါးတွင်ရှင်အာနန်ကဲ့သို့၊ ထာဝရံနောက်တော်လိုက်လို့၊ ပျော်ပိုက်ရာဒေသစာလှည့်တော့၊ တပည့်မပါဖြစ်သော်လဲ၊ ပို့မေတ္တာလစ်ကာမလပ်ပါဘူး၊ ပုန်းကွယ်သာ သုံးဆယ်ရပ်တွင်မှ ဘုန်းနတ်ထံစံကာပျော်တဲ့၊ ဆရာတော်မရဏာပြောင်းသူ၏၊ အလောင်းကိုမမြင်စမ်းလိုက်ရ၊ ပင်ပန်းစွာဖိုလို့မောမိ၊ မဂ်သောတာဝင်ကာပန်သည့်၊ ရှင်အာနန်ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးသော်မှ၊ လျှံစီးယိုမျက်ရည်ကိုသုတ်ပါသတဲ့၊ သည်ပုဂ္ဂိုလ်ပုထုဇာန် သဘောဟာမို့၊ သံယောဇာဉ်သမုဒယတရားငယ်နှင့်၊ လူသားအို ငိုမစဲအောင်ပ၊ နှစ်ရွှေမှာ အချစ်တွေနှင့်ကွဲရလို့၊ ရစ်ခွေလေမြစ်ရေဝဲကဲ့သို့၊ သဲပွက်ထလွန်း။

မှတ်ချက်
--------

ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော ခေါင်းစဉ်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------
ဂီးလဗတ် ကိသ် ချက်စတာတန် (Gilbert Keith Chesterton)မှာ သတင်းစာဆရာအဖြစ်နှင့်လည်ကောင်း၊ စာရေး ဆရာအဖြစ်နှင့်လည်းကောင်း ထင်ရှားသည်။ စာရေးဆရာအနေနှင့်ကား၊ ကဗျာနှင့် ဝတ္ထုတို့အပြင်၊ အက်ဆေးခေါ် စာဖွဲ့ခြင်း၌လည်း စွမ်းရည်သတ္တိရှိသူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။

ချက်စတာတန်သည် ၁၈၇၄ ခုနှစ် မေလ ၂၉ ရက်နေ့ တွင် လန်ဒန်မြို့၌ မွေးဖွား၍၊ ၁၉၃၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၄ ရက် နေ့တွင် ဗီးကွန်စဖီး၌ ကွယ်လွန်သည်။

ချက်စတာတန်သည် လန်ဒန်မြို့ စိန်ပေါကျောင်းတွင် ငယ်စဉ်က ပညာသင်စဉ်၊ အင်္ဂလိပ်ကဗျာ အရေးအသား အတွက် အင်္ဂလိပ်ကဗျာဆရာကြီး မီလတန်ကို ရည်စူး၍ ချီးမြှင့်သောဆုကို ရခဲ့ဘူးသည်။ ၁၈၉၁ ခုနှစ်တွင် ဆလိတ်ပန်းချီ ကျောင်း၌ ပန်းချီအတတ်ကို သင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် အနုပညာ နှင့် ဆိုင်ရာတို့ကို ဝေဖန်သူအဖြစ်နှင့် စာပေဘက်သို့ ရောက် လာသည်။ ချက်စတာတန်မှာ ကိုယ်ခန္ဓာ ဝဖြိုးကြံ့ခိုင်သူတစ်ဦး ဖြစ်ရာ၊ စာပေများစွာတို့ကို အဆက်မပြတ် ရေးသားနိုင်ပေ သည်။ သူ၏နာမည် အတိုကောက် ဂျီကေစီကို အစွဲပြု၍ ဂျီကေစီ သီတင်းစဉ်ကို အပတ်စဉ်ထုတ်ဝေနေစဉ်ပင် လန်ဒန်မြို့ရုပ်စုံ သီတင်းစဉ်ထဲ၌ အပတ်စဉ် ဆောင်းပါးများ ရေးသား ခဲ့သည်။

သူ၏ အက်ဆေးခေါ် စာဖွဲ့ခြင်းတို့၌ စိတ်ကူးဉာဏ် နက်နဲခြင်းနှင့် အရေးအသား ထူးခြားခြင်းတို့သည် ပေါ်လွင်လျက် ရှိပေသည်။ သို့သော်သူ၏ဝတ္ထုတို့မှာ ပို၍ထင်ရှားသည်။ အထူးသဖြင့် 'ဖားသားဗရောင်း'အမည် ရှိသော စုံထောက်ဝတ္ထုများကို လူကြိုက်များကြသည်။ သူ၏စုံထောက်ဝတ္ထုတို့မှာ စုံထောက်ဝတ္ထုမည်ကာမတ္တ မဟုတ်ချေ။ လူ့သဘာဝနှင့် လူ့စိတ် တို့ကို ဝိပဿနာတင်၍ ကြည့်သော စိတ္တဗေဒနှင့် ယှဉ်သည့် ဝတ္ထုများ ဖြစ်သည်။

ဝတ္ထုအပြင်၊ စာပေဝေဖန်မှုနှင့် စာဆိုများအကြောင်း အတ္ထုပ္ပတ္တိများစွာတို့ကို ရေးသားခဲ့ရာ၊ သူရေးခဲ့သော 'ရောဗတ် ဗရောင်းနင်း'၊ 'ချားဒစ်ကင်း၊' 'ဗားနတ်ရှော၊' 'စတီဗင်ဆန်'၊ 'ချော်စာ'တို့၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိများမှာ လူသိများပေသည်။ သူ၏ ကဗျာများကို ရံဖန်ရံခါ စုပေါင်း၍ ရိုက်နှိပ်လေ့ရှိသည်။ ၁၉၂၇ ခုနှစ်တွင် ရှေးက သူရေးခဲ့သော ကဗျာများကို နှောင်းတွင် ရေးသောကဗျာများနှင့် စုပေါင်း၍ ကဗျာညွန့်ပေါင်းစာအုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။

၁၉၂၂ ခုနှစ်တွင် ချက်စတာတန်သည် ဗရင်ဂျီဂိုဏ်းသို့ ဝင်ခဲ့ရာ ထိုဂိုဏ်းကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သောအားဖြင့် ကျမ်းများစွာတို့ကို ပြုခဲ့သည်။

၁၉၁၇ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန်ပြည်သမိုင်းအကျဉ်းချုပ်ကို ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့ရာ၌ ချက်စတာတန်၏ အသစ်ထွင် ရေးသားသော အဖွဲ့အနွဲ့ကြောင့် လူကြိုက်များသည်။ စိတ်ကူးဉာဏ် ဆန်းကြယ်စွာ ကွန့်မြူးထားသော စာပေအမြောက်အမြားကို လည်း ရေးသားခဲ့သည်။ ၁၉၃၆ ခုနှစ်၌ သူကိုယ်တိုင်ရေး သူ့ အကြောင်းအတ္ထုပ္ပတ္တိကို ရေးသားပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂)
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

လောဟိစ္စသုတ် (၂)သုတ် ရှိပါသည်။

သီလက္ခန်ပါဠိတော်-မြတ်စွာဘုရား လောဟိစ္စ အမည်ရှိသော ပုဏ္ဏားကို အကြောင်းပြု၍ ဟောတော်မူအပ်သောသုတ်။ ကောသလတိုင်းသား သာလဝတိကာမြို့စား လောဟိစ္စပုဏ္ဏားကြီးသည် "ဤလောက၌ (ဝိမောက္ခ)ကုသိုလ်တရားရပြီးသော ရဟန်း, ပုဏ္ဏားတို့သည် မိမိရပြီးသည့် တရားကို သူတစ်ပါးအား မဟောပြောအပ်၊ ဟောပြောသဖြင့် အကျိုးမရှိ၊ ဟောပြောခြင်းသည် ယုတ်မာသော လောဘ ဖြစ်သည်" ဟု မိစ္ဆာအယူရှိသည်ဖြစ်၍ မြတ်စွာဘုရားက စောဒနာထိုက်သည့် ဆရာ ၃-ဦး၊ မစောဒနာထိုက်သည့်ဆရာ ၃-ဦးတို့ကို ခွဲခြမ်း ဝေဖန်၍ ဟောပြောပြသမှ မိစ္ဆာအယူကင်းပျောက်၍ ရတနာသုံးပါးကို ကိုးကွယ် ဆည်းကပ်သည့် ဥပသကာအဖြစ်သို့ ရောက်သည်။ 

---

သံယုတ်ပါဠိတော်လာ အရှင်မဟာကစ္စည်းထေရ် ဟောတော်မူအပ်သော လောကိစ္စသုတ်။ အဝန္တိတိုင်း မက္ကရကတမြို့သား လောကိစ္စပုဏ္ဏားကြီးသည် ရှင်မဟာကစ္စည်း မထေရ်ထံ ကပ်ရောက်၍ "အဘယ်မျှ လောက်ဖြင့် ဣန္ဒြေတို့၌ မလုံခြုံသောတံခါးရှိသူ ဣန္ဒြေတို့၌ လုံခြုံသောတံခါရှိသူ ဖြစ်ပါသနည်း"ဟု မေးမြန်းလျှောက်ထားသဖြင့် ရှင်မဟာကစ္စည်း မထေရ်က "စက္ခုစသော ၅-ပါးသော ဣန္ဒြေတို့၌ မလုံခြုံသောသူသည် ဣန္ဒြေတို့၌ မလုံခြုံသော တံခါးရှိသူ မည်၏။ စက္ခုစသော ၅-ပါးသော ဣန္ဒြေတို့၌ လုံခြုံသောသူသည် ဣန္ဒြေတို့၌ လုံခြုံသောတံခါး ရှိသူမည်သည်"ဟု အကျယ်ဟောကြား ဖြေဆိုတော်မူသဖြင့် ရတနာသုံးပါးကို ကိုးကွယ် ဆည်းကပ်သည့် ဥပသကာအဖြစ် သို့ရောက်သည်။

---

ဤလောဟိစ္စသုတ်တွင် အမှန်တရားကို လူတိုင်းဖြန့်ဝေအပ်ကြောင်း ရှင်းလင်းဖော်ပြထားသည်။ ဤသုတ်အလိုအရ လူတိုင်းသည် ပညာရပ်များကို ဆည်းပူးခွင့်ရှိရမည်။ လူတိုင်းလူတိုင်းပင် တပါးသူတို့အား သင်ကြား ပြသပေးစွမ်းနိုင်မည့် အရည်အချင်းများနှင့် ပြည့်စုံလေရာ လူတိုင်းလူတိုင်း ပညာများကို ဖြန့်ဝေပေးခွင့်ရှိမည်။ ဤသို့ ဖြန့်ဝေရာ၌ အာစရိယဟတ္ထမုဋ္ဌိ (ဆရာ့ လက်ဆုပ်၊ မှန်တုပ်) မရှိစေရ။ မိမိကိုယ်တိုင် အမှန်တရားကို မလေ့လာမသင်ယူဘဲလျက် တပါးသူကို သင်ကြားပြသမပေးရ။

အကိုးအကား
---------

1. ↑  (ဒီ၊၁၊၂၁၄-၂၁။ ဒီ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၂၇-၃၀။ ဒီ၊ဋီ၊၁၊၃၉၆-၈။ သီ၊ဋီ၊သစ်၊၂၊၄၂၀-၄)။ ဒီဃနိကာယ၊ သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂပါဠိ၊ ၁၂-သုတ်။
2. ↑  သံယုတ္တနိကာယ၊ သဠာယတနဝဂ္ဂ သံယုတ္တပါဠိ၊ ၁-သံယုတ်၊ ၃-ဝဂ်၊ ၉-သုတ်။ (သံ၊၂၊၃၃၄-၇။ သံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၄၁-၃။ သံ၊ဋီ၊၂၊၃၁၂-၃။)
3. ↑  တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၈
4. ↑  ပါဠိစာပေသမိုင်း။ ဒေါ်အုန်း မဟာဝိဇ္ဇာ။ ဒုကြိမ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၉၈၁။ သာသနာရေးဦးစီးဌာန။ ရန်ကုန်။
**ကုလားတန်မြစ်**သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကျောက်တော်မြို့ သေလာဂီရိမောရပ္ပတ္တတောင်၏အရှေ့ဘက်တွင်တည်ရှိသည်။ ဤမြစ်သည် ပေ(၈၀⁠၀၀)ခန့်မြင့်သော ချင်းပြည်နယ် လူရှည်တောင်တန်းနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ချင်လတိတလန် တောင်ကုန်းများမှ မြစ်ဖျားခံ စီးဆင်းလာသည်။ 

ဒေသခံပြည်သူများက အရပ်အခေါ် ကုလားတန်မြစ် ဟုခေါ်သည်။ စာပေများတွင် ဂစ္ဆပနဒီ(ခေါ်)ကုလားတန်မြစ်ဟု တွေ့ရသည်။ ယခင်က ဒေသခံပြည်သူများသည်လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးအဖြစ် ကုလားတန်မြစ်ကို ရေလမ်းခရီးအဖြစ် အားပြုကြရသည်။ ကုလားတန်မြစ်သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၏ အရှည်ဆုံးနှင့် အသုံးအဝင်ဆုံးမြစ်ကြောင်း တစ်သွယ်ဖြစ်သည်။ ထူးခြားထင်ရှားသည့်အချက်မှာ ချင်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းမှ ထရောဘာ(တီအိုရီဘာ)အမည်ဖြင့် စီးဆင်းလာသည့်မြစ်ဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယနိုင်ငံ နှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့၏ နယ်ခြားမြစ်လည်းဖြစ်သည်။

ကုလားတန်မြစ် မြင်ကွင်းတစ်ခု
နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ လက်ထက်တွင် ကစ္ဆပနဒီတံတားကြီးကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်- စစ်တွေ လမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး ကုန်စည်ကူးသန်းမူအတွက် အလွန်အရေးပါသော တံတားဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  NF 46-7 "Gangaw, Burma" U.S. Army Map Service topographic map 1:250,000, 1954, first printing April 1958
**ကဆုန်**သည် မြန်မာပြက္ခဒိန်၏ဒုတိယလ ဖြစ်သည်။ ကဆုန်လတွင် ရက် ၃၀ ရှိသည်။ ရက်စုံသောလ ဖြစ်သည်။ ပုဂံကျောက်စာသို့တွင် ကုဆုန်ဟူသောအရေးအပြင် ကုဆုန်၊ ခူဆုန်၊ ခုဆုန်ဟူသောကွဲလွဲချက်များကို တွေ့ရသော်လည်း သဘောမှာ အတူတူချည်းဖြစ် ၍ ကုဆုန်ကို အရင်းခံတာ၍ ဆိုပါမည်။ ကုဆုန်ဟူသော စကား၌ ကုသည် ရေကိုဟော၏။ ဆုန်ကား စုန်ဆင်းခြင်း၊ စီးဆင်းခြင်း၊ သွန်းလောင်းခြင်းကို ဟော၏။ ကုမှ က သို့ရွေ့လျောသည်။ အဓိပ္ပာယ်ကား ရေသွန်းလောင်းသောလ ဟူ၏။ လှေသင်းအတွင်းဝန်မင်းကမူ ကဆုန်ကို ဝိဂြိုဟ်ပြုသောအခါ၊ "ဥဒကံ ရေကို၊ ဆနတိဖြတ်တတ်၏" ဟုဆို၍ ယင်းလကို ရေပြတ်သောလဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်သည်။ သို့ရာတွင် ဆယ့်နှစ်လရာသီဘွဲ့များတွင် ကဆုန်ညောင်ရေသွန်းခြင်းကို မဓာပြု၍ ဖွဲ့ဆို ကြသောကြောင့် ရေသွန်းလောင်းခြင်းဟူသည် ညောင်ရေသွန်းခြင်းပင်ဖြစ်သည်ဟူ၍ မှတ်ယူခြင်းသည် သဘာဝကျလိမ့်မည် ဖြစ်သည်။

  

ဒုတိယလဖြစ်သည့် ကဆုန် (ကုဆန်) လသည် ခရစ်ပြက္ခဒိန်တွင် ဧပြီလ-မေလ အတွင်းဖြစ်သည်။ 'ကု' သည် 'ရေ' ဟုအဓိပ္ပာယ်ရပြီး 'ဆုန်' မှာ 'သွန်းလောင်းခြင်း' အဓိပ္ပာယ် ရှိသည့်အတွက်ကြောင့် အလွန်ပူပြင်းသည့်နွေရာသီ၏ အပူဒဏ်ကြောင့် သစ်ပင်ကြီးငယ်တို့ကို ရေလောင်းပေးရသည်ဟု ယူဆပါသည်။ မြတ်စွာဘုရား ပွင့်တော်မူရာ ဗုဒ္ဓဂါယာမှ ဗောဓိညောင်ပင်၏ မျိုးပွားအပင်များကို မြန်မာတို့ဆောင်ယူလာကြပြီး အထွတ်အမြတ် စိုက်ပျိုးထားကာ ထိုဗောဓိညောင်ပင်တို့ကိုလည်း ရေသွန်းလောင်းလေ့ရှိပြန်သည်။ ကဆုန်လ၏ အထိမ်းအမှတ် ပန်းမှာ စံကားပန်း (Talauma Spongocarpa) ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------



| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
မြန်မာ့ရိုးရာပြက္ခဒိန်၏ လများ |
| --- |
| 
* တန်ခူး
* ကဆုန်
* နယုန်
* ဝါဆို
* ဝါခေါင်
* တော်သလင်း
* သီတင်းကျွတ်
* တန်ဆောင်မုန်း
* နတ်တော်
* ပြာသို
* တပို့တွဲ
* တပေါင်း

 |
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

အမှု—**အခြားဘိက္ခုနီတို့ကို ခြေဆုပ်လက်နယ်ခိုင်းမှု။** 

အမှုသည်—**ဘိက္ခုနီအများ။** 

ကိုယ့်ကိုယ်တိုင် အညောင်းအညာဖြေခြင်း လမ်းလျှောက်ခြင်းစသည်ကို မပြုဘဲ သူတစ်ပါးကို ခိုင်းခြင်းသည် အခိုင်းအစေနှင့်နေနိုင်သော အိမ်ရှင်မ များနှင့်တူရကား ထိုသို့ခိုင်းစေမှုကို လူတို့က "ကာမစည်းစိမ် ခံစားသော လူဝတ်ကြောင် မိန်းမများလိုပါဘဲတကား"ဟု ကဲ့ရဲ့ကြသောကြောင့် ဤ သိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။

သိက္ခာပုဒ်
----------

ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ဘိက္ခုနိယာ ဥမ္မဒ္ဒါပေယျ ဝါ ပရိမဒ္ဒါပေယျ ဝါ, ပါစိတ္တိယံ။

မြန်မာပြန်
----------

ဘိက္ခုနီမကို ပွတ်တိုက်ခိုင်းသော အဆုပ် အနယ်ခိုင်းသော ဘိက္ခုနီမှာ ပါစိတ် အာပတ် သင့်၏။

မှတ်ချက်
--------

ဥမ္မဒ္ဒါပေယျကို "ဥဗ္ဗာဋ္ဋာပေယျ-ပွတ်တိုက်စေအံ့"ဟု ဖွင့်ရကား "ရေချိုးရာ၌ ချေးပွတ်ခိုင်းခြင်းကို နာနာနှိပ်၍ ဟိုပွတ်သည်ပွတ် ပွတ်စေသည်ကို ဥမ္မဒ္ဒါပေယျ ဟု မိန့်လိုဟန်တူ၏။ ပရိမဒ္ဒါပေယျ-ဟူသည် အနင်းအနှိပ်ခံခြင်းမျိုးပင်တည်း။ ထိုသို့ ခိုင်းခြင်းဟူရာ၌ အရသာခံသော သဘော ဟန်ကြီးပန်ကြီးလုပ်သော သဘောဖြင့် ခိုင်းရာ၌သာ အာပတ် သင့်၏၊ တကယ်ညောင်းညာ-မကျန်းမာ၍ ခိုင်းလျှင်ကား အနာပတ္တိ။

ဇ-ဈ-ည
-----

ထို့နောက် သိက္ခမာန်ကို ခိုင်းမှု, သာမဏေမကို ခိုင်းမှု, လူဝတ်ကြောင် မိန်းမကို ခိုင်းမှုကြောင့် သိက္ခာပုဒ် ၃-ရပ်ကို ပညတ်တော်မူရသေး၏။

ကိုးကား
-------

1. ↑  အရှင်ဇနကာဘိဝံသ (၁၉၉၆)။ *ဘုရားဥပဒေတော်ကြီး*။
ဗုဒ္ဓဘာသာ သင်္ကေတ
**လောဟိတ - အနီကသိုဏ်း**ကိုလည်း ရှေးအတိတ်နီးသောဘဝက လောဟိတ - အနီကသိုဏ်းကို ရဖူးသော အထုံဝသီ ပါရမီ အဓိကာရ ရှိခဲ့လျှင် မပြုမပြင်ဘဲ မြင်မြင်သမျှ အလုံးစုံသော ဝတ္ထုကိုပင် ကြည့်ရှု၍ အလွယ်တကူဖြင့် နိမိတ်ရနိုင်၏။ အထုံဝသီ ပါရမီ အဓိကာရ မရှိခဲ့လျှင် မိမိအထွာဖြင့် တစ်ထွာလောက် အလျားအနံကျယ်စွာ သစ်သားကို ယပ်ဝန်း၊ ရေအိုးဖုံးများကဲ့သို့ လက်ကိုင်စရာ အရိုးနှင့်တကွ ကသိုဏ်းဝန်းလုပ်၍ အနီဆုံးဆေးကို အချောဆုံး အလှပဆုံးဖြစ်နေအောင်သုတ်၍ အနား၌ အနီရောင်ကို တောက်ထစေတတ်သော အညိုဖြစ်စေ၊ အဝါဖြစ်စေ၊ အဖြူဖြစ်စေ အမှတ်မရှိ တစ်ခုခု ဒန်ပူတစ်ပြား (ငွေမူးစေ့ခန့်) ဆေးမင်အနားပတ်တင်သားသုတ်လိမ်း၍ "အနီ အနီ" ဟု စိတ်ထဲကမှတ်၍ ကြည့်ရှု၍ နိမိတ်ယူရာ၏။

ဤအနီကသိုဏ်း၌ ဥဂ္ဂဟနိမိတ်ကား ပြင်ဘက် ပရိကမ္မနိမိတ်နှင့် တထပ်တည်းတူစွာ မျက်စိနှင့်မြင်သောအတိုင်းပင် ထင်၏။ ပဋိဘာဂနိမိတ်မှာ ဥဂ္ဂဟနိမိတ်ထက် အဆအရာမက နီချောပြောင်လင်းလျက် အလွန်နှစ်သက်ဖွယ် ပတ္တမြားနီယပ်ဝန်းကဲ့သို့ ထင်၏။ ဈာန်ပေါ်ပုံမှာ ပထဝီမြေကသိုဏ်းနည်းအတိုင်း ပေါ်၏။

ကိုးကား
-------

1. ↑  လယ်တီဆရာတော်။ *ကမ္မဋ္ဌာန်းကျမ်းကြီး*။ မိခင်ဧရာဝတီစာအုပ်တိုက်
location = ရန်ကုန်။ pp. ၇၂၊ ၇၃။ line feed character in `|publisher=` at position 23 (အကူအညီ); Missing pipe in: `|publisher=` (အကူအညီ)
**လောလီတာ** (အင်္ဂလိပ်: Lolita) သည် ၁၉၉၇ ခုထုတ် အမေရိကန်-ပြင်သစ် အချစ်ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။ အက်ဒရီယန်လိုင်း (Adrian Lyne) ရိုက်ကူးပြီး စတီဖင်ဆစ် (Stephen Schiff) ဇာတ်ညွှန်းရေးသည်။ ဗလာဒီမာ နာဘိုကော့ (Vladimir Nabokov) ၏ ဝတ္ထုအား ဒုတိယအကြိမ်မြောက် အသက်သွင်းခြင်း ဖြစ်သည်။

အမေရိကားတွင် ဖြန့်မည့်သူ ရှာရသေးသောကြောင့် ဥရောပတွင် ဦးစွာ ရုံတင်သည်။ ထို့နောက် ရှိုးတိုင်း (Showtime) ရုပ်သံလိုင်းမှ ဝယ်ယူဖြစ်ပြီး ဆင်မြူရယ်ဂိုးဝင်း (Samuel Goldwyn) မှ ရုံတင်သည်။

မင်းသား၊ မင်းသမီးတို့၏ သရုပ်ဆောင်ခြင်းကို ပရိသတ်များ သဘောကျသော်လည်း မူရင်းဝတ္ထုနှင့် သွေဖည်မှုများရှိသောကြောင့် ဝေဖန်မှုများ ရှိသည်။ ဩစတေးလျတွင်မူ အတိုက်အခံများရှိရာ ၁၉၉၉ ခု၊ ဧပြီရောက်မှသာ ရုံတင်နိုင်သည်။

ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း
--------------

၁၉၄၇ ခုတွင် ပြင်သစ်စာပေသင်သည့် သက်လတ်ပိုင်းအရွယ် ပါမောက္ခ ဟမ်းဘတ် ဟမ်းဘတ် (Humbert Humbert) သည် အမေရိကန်သို့သွားကာ နယူးဟမ်ရှိုင်းယားရှိ ဆရာအလုပ်သို့ ဝင်သည်။ အလည်အပတ်သွားစဉ် မျက်စိကျမိသော ပျိုဖော်ဝင် လော်လီတာ (လို ဟု အတိုခေါ်) ရှိသည့် ချားလော့ဟေ့ (Charlotte Haze) နှင့် ဒေါလိုရက် "လောလီတာ" ဟေ့ (Dolores "Lolita" Haze) တို့ အိမ်၌ ငှားနေသည်။ လိုအား တမ်းတမ်းစွဲဖြစ်ကာ အနေနီးနိုင်ရန် ချားလော့နှင့် လက်ထပ်လိုက်သည်။

ချားလော့မှာ ဟမ်းဘတ်၏ ဒိုင်ယာရီကို ဖတ်မိမှ သမီးအား ကြိုက်နေကြောင်း သိသွားသည်။ ဒေါသတကြီးနှင့် အိမ်မှအထွက် ကားတိုက်ကာ အသက်ဆုံးသည်။ ချားလော့မရှိခြင်းမှာ ဟမ်းဘတ်အတွက် လွတ်လပ်ခြင်း တစ်မျိုးပင်ဖြစ်သည်။

မိုတယ်များတွင် တည်းရင်း နိုင်ငံအနှံ့လျှောက်သွားကြသည်။ ထို့နောက် ကောလိပ်မြို့ ဘာ့စလေ (Beardsley) တွင် အခြေချသည်။ ဟမ်းဘတ်က ဆရာဝင်လုပ်ကာ လိုက ကတ်သလစ်မိန်းကလေးကျောင်း တက်သည်။ တစတစနှင့် ဟမ်းဘတ်အား လိုက ငြီးငွေ့လာပြီး မိမိဘာသာ ရပ်တည်ချင်လာရာ ကတောက်ကဆ ဖြစ်ကြသည်။

ဟမ်းဘတ်နှင့် လိုတို့ ဇာတ်လမ်းကို မြို့သို့ လာလည်စဉ်ကပင် နောက်ယောင်ခံနေသည့် ပြဇာတ်ဆရာ ကလဲ ကွေတီ (Clare Quity) က ရိပ်မိသွားသည်။ လိုမှာ ကွေတီနှင့် ထွက်ပြေးသည်။ ကွေတီ၏ အမည်ကိုပင်မသိသော ဟမ်းဘတ်မှာ ရှာမတတ်ဖြစ်ရသည်။

သုံးနှစ်ကြာပြီးနောက် လိုထံမှ ငွေတောင်းစာတစ်စောင် ရောက်လာသည်။ အိမ်ထောင်ကျကာ ရင်သွေးလွယ်နေရသော လိုထံ ဟမ်းဘတ် သွားလည်သည်။ သူနှင့် ပြန်လိုက်ရန် ပြောသော်လည်း လိုက လက်မခံပေ။ လက်လျှော့ကာ လိုသောငွေကို ပေးလိုက်သည်။ လိုက ကွေတီ၏ မိန်းမငယ်များကို ခြေရာခံကာ အရွယ်ငယ်လိင်အသားပေးဇာတ်ကောင်အဖြစ် ရိုက်ကူးရန် ပါကင်တန် (Parkington) ရှိ အိမ်သို့ ခေါ်တတ်သည့် ကွေတီ အကြောင်းကို ဖွင့်ဟသည်။ သူ့အား ကွေတီ စွန့်ခွာသွားသည့်မှာ ထိုသို့ရိုက်ရန် ငြင်းဆန်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။

အကြောင်းစုံသိရသော် ကွေတီကို ခြေရာကောက်ကာ ဟမ်းဘတ် သတ်လိုက်သည်။ ရဲများ လိုက်လာသော် အဖမ်းခံရပြီး ထောင်ကျတော့သည်။ ၁၉၅၀ ခု၊ နိုဝင်ဘာတွင် ဟမ်းဘတ် ဆုံးသည်။ လိုမှာလည်း နောက်တစ်လ ခရစ်စမတ်နေ့တွင်ပင် မီးဖွားရခက်ကာ လွန်လေသည်။

ဇာတ်ကောင်များ
-------------

* ပါမောက္ခ ဟမ်းဘတ် - ဂျယ်ရမီ အိုင်းရွန်း (Jeremy Irons)
* ဟမ်းဘတ် ငယ်ဘဝ - ဘန် ဆေးဗားစတုန်း (Ben Silverstone)
* ဒေါလိုရက် "လောလီတာ" ဟေ့ - ဒေါမနစ်ဆိမ်း (Dominique Swain)
* ကလဲ ကွေတီ - ဖရန့် လန်ဂဲလာ (Frank Langella)
* ချားလော့ ဟေ့ - မယ်လာနီ ဂရစ် (Melanie Griffith)

ဖြန့်ဝေခြင်း
------------

အမေရိကန်တွင် ဖြန့်မည့်သူ ရှာမရခြင်းကြောင့် ဆုပေးပွဲ ဝင်နိုင်ရန် ရုံအနည်းငယ်တွင်သာ အခဲတယဉ်း ပြရသည်။ ရုံတင်သည့် ကနဦးအပတ်တွင် ဒေါ်လာ ၁.၁ မီလီယံသာ ရသည်။ ၆၂ မီလီယံ အကုန်ခံရိုက်ထားရာ ခွက်ခွက်လန်တစ်ကားအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း ခံရသည်။

ကိုးကား
-------
ဓာတုဗေဒတွင် **များပြားသော အချိုးအဆများနိယာမ** (Law of multiple proportions) က ဒြပ်စင်နှစ်ခုသည် ဒြပ်ပေါင်းတစ်ခုထက်ပို၍ ဖွဲ့စည်းဖြစ်တည်ခဲ့လျှင် ပထမ ဒြပ်စင်၏ တိကျမပြောင်းလဲသော ဒြပ်ထုနှင့် ဒုတိယဒြပ်စင်၏ အချိုးအဆများသည် အမြဲတမ်း ကိန်းပြည့်အသေးတစ်ခုဖြစ်နေမည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်သည်။ ဤနိယာမကို ရံခါတွင် ဒေါလ်တန် နိယာမ (Dalton's Law) ဟု ဤသဘောကို ပထမဆုံး ဖော်ပြခဲ့သူ ဓာတုဗေဒပညာရှင် ဂျွန် ဒေါလ်တန်က်ု အစွဲပြု၍လည်း ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။

ကာဗွန်ဒြပ်စင်သည် အောက်ဆီဂျင်ဒြပ်စင်နှင့် ပမာဏမတူညီစွာ ပေါင်းစပ်၍ အောက်ဆိုက်နှစ်မျိုး ဖြစ်တည်လာသည်ကို ဒေါလ်တန်က သိရှိခဲ့သည်။ နမူနာအားဖြင့် ကာဗွန်ဒြပ်စင်၏ တိကျမပြောင်းလဲသည့် ပမာဏ ၁၀၀ ဂရမ်ရှိကာ ထိုပမာဏသည် အောက်ဆီဂျင် ၁၃၃ ဂရမ် နှင့် ပေါင်းစပ်၍ အောက်ဆိုက်တစ်ခု ဖွဲ့စည်းနိုင်ပြီး အောက်ဆီဂျင် ၂၆၆ ဂရမ်နှင့် ပေါင်းစပ်ကာ အခြားအောက်ဆိုက်တစ်မျိုးကို ထုတ်လုပ်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ကာဗွန် ၁၀၀ ဂရမ်ကို ပေါင်းစပ်သည့် အောက်စီဂျင် ၂၆၆ ဂရမ်၏ အချိုးသည် ၂၆၆:၁၀၀ = ၂:၁ ဖြစ်ပြီး ကိန်းပြည့် အသေးတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဒေါလ်တန်က ဤရလဒ်ကို ၎င်း၏ အက်တမ်သီအိုရီတွင် ဤအောက်ဆိုက်နှစ်ခု၌ ကာဗွန်အက်တမ် တစ်ခုစီအတွက် အောက်ဆီဂျင်အက်တမ် တစ်ခု နှင့် နှစ်ခု အသီးသီးရှိကြသည်ဟု အဆိုပြုပြီး အနက်ဖွင့်ခဲ့သည်။ ခေတ်ပေါ် သင်္ကေတမှာ ပထမတစ်ခုအတွက် CO (ကာဗွန်မိုနောက်ဆိုက်) နှင့် ဒုတိယတစ်ခုအတွက် CO2 (ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက်) တို့ဖြစ်ကြသည်။

ဂျွန် ဒေါလ်တန်က ဤစူးစမ်းချက်ကို ၁၈၀၄ တွင် ပထမဆုံး ဖော်ပြခဲ့ကာ ၎င်းမတိုင်မီ နှစ်အနည်းငယ်ခန့်က ပြင်သစ်ဓာတုဗေဒပညာရှင် ဂျိုးဇက် ပရူးစ်က တိကျသော အချိုးအဆများ နိယာမကို အဆိုပြုခဲ့ဖူး၍ အန်ထော်နီ လဗွိုင်စီယာက ဒြပ်ထု တည်မြဲမှု နိယာမကို သက်သေပြသခဲ့ဖူးရာ ထိုအချက်နှစ်ခုက ဒေါလ်တန်ကို ကူညီနိုင်ခဲ့သည်။ ဤပါဝင်သော ပမာဏများကို ကိန်းဂဏန်းတန်ဖိုးများ အတိအကျဖြင့် ဂရုပြုလေ့လာမှုသည် ဒေါလ်တန်ကို ဤနိယာမအား အဆိုပြုစေနိုင်ခဲ့၏ ။ ဤနမယာမသည် ထိုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် အဆိုပြုခဲ့ပြန်သော အက်တမ်သီအိုရီအတွက် အရေးပါသော ခြေလှမ်းတစ်ခုလည်း ဖြစ်ပြီး ဒြပ်ပေါင်းများအတွက် ဓာတုဗေဒ ဖော်မြူလာကို အုတ်မြစ်ချပေးနိုင်ခဲ့သည်။

အီသိန်း (C2H6) with propane (C3H8) ကို နှိုင်းယှဉ်ခြင်းဖြင့်လည်း ဤနိယာမ၏ အခြားနမူနာတစ်ခုကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။ အီသိန်းတွင် ကာဗွန် ၁ ဂရမ်နှင့် ပေါင်းစပ်သော ဟိုက်ဒရိုဂျင် အလေးချိန်သည် ၀.၂၅၂ ဂရမ်ဖြစ်၍ ပရိုပိန်းတွင် ဟိုက်ဒရိုဂျင်သည် ၀.၂၂၄ ဂရမ် ဖြစ်သည်။ ထိုအလေးချိန် အချိုးများမှာ ၁.၁၂၅ ဖြစ်ပြီး ကိန်းပြည့်အသေးစား ဂဏန်းအနေဖြင့် ၉:၈ ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  law of multiple proportions definition။  2017-10-26 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  Petrucci၊ Ralph H.; Harwood၊ William S.; Herring၊ F. Geoffrey (2002)။ *General chemistry: principles and modern applications* (8th ed.)။ Upper Saddle River, N.J: Prentice Hall။ p. 37။ ISBN 978-0-13-014329-7။ LCCN 2001032331။ OCLC 46872308။
3. ↑  "law of multiple proportions | chemistry" (in en)၊ *Encyclopedia Britannica*။
**ပင်းပက်တောင်** သို့မဟုတ် **ထင်းရှူးပင်တောင်** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ် တွင် တည်ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယအကြီးဆုံး သံသတ္ထုများ တည်ရှိရာနေရာလည်း ဖြစ်သည်။ တောင်ကြီးမြို့မှ အရှေ့တောင်ဘက် ၇ မိုင်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ တောင်သည် ခန့်မှန်းခြေ ဧရိယာ ၈ စတုရန်းမိုင်ခန့် လွှမ်းမိုးထားသည်။ တောင်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၁၄၀၀ မီတာအထက်တွင် တည်ရှိသည်။ တောင်တွင် လူ ၇၀၀၀ ပတ်ဝန်းကျင် နေထိုင်ကြပြီး အများစုသည် ပအိုဝ်းလူမျိုးများ ဖြစ်ကြသည်။

ဒေသတွင်း အချက်အလက်များ
----------------------

တောင်ကို ဝန်းရံထားသည့် လွင်ပြင်ကို ဟိုပုန်းလွင်ပြင်ဟု သိကြသည်။ ထိုလွင်ပြင်တွင် လူ ၃၅၀၀၀ ခန့်မှန်းခြေ နေထိုင်ကြပြီး ရွာပေါင်း ၁၀၀ ရှိသည်။ သဘတ်စမ်းချောင်း(Thabat Stream) သည် ပင်ပတ်တောင်တစ်လျှောက် တောင်ဘက်သို့ စီးဆင်းလျက် ရှိသည်။ ထို့နောက် မိုင် ၁၀၀ ခန့် ဆက်လက်စီးဆင်းပြီး ပေါင်မြစ်နှင့် ပေါင်းဆုံသည်။

တောင်၏ အနီးတွင် အဓိကနေထိုင်ကြသည့် သူများသည် ပအိုဝ်းလူမျိုးများဖြစ်ပြီး ရှမ်းလူမျိုးများ၊ အိန္ဒိယလူမျိုးများလည်း နေထိုင်ကြသည်။

တောင်၏ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ခန့်မှန်းခြေ ရွာ ၂၅ ရွာတွင် လူဦးရေ ၇၀၀၀ နေထိုင်ကြသည်။ နေထိုင်ကြသူများသည် လယ်သမားများ ဖြစ်ကြသည်။ သို့သော် မုဆိုးအလုပ်လုပ်ကိုင်သူမှာလည်း များပြားစွာ ရှိပြီး စမ်းချောင်းအတွင်း ရေလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်ကြသူများလည်း ရှိသည်။

ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
---------------

* မြန်မာနိုင်ငံရှိ တောင်များစာရင်း

ကိုးကား
-------

1. 1 2  GoogleEarth
2. 1 2 3 4  "Robbing the Future"၊ PYO။ 10 Mar 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
ရှင်ဓမ္မာဘိနန္ဒ (၁၁၀၀ − ၁၁၆၂) သည် အဘိဓမ္မာကျမ်းများ ပြုစုရာတွင် ထင်ရှားသည့် ဆရာတော်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။ မင်းအိုဆရာတော်၏ တပည့် ဖြစ်သည်။

ဘဝ
--

ဆရာတော်ကို ၁၁၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် ပုခန်းကြီးမြို့နယ်၊ မြိုင်ရွာတွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ငယ်မည်မှာ မောင်ကျော်ထွေး ဖြစ်သည်။ အသက် ၂၀ အရွယ်တွင် ရဟန်းပြုသည်။ ဘွဲ့တော်မှာ ရှင်ဓမ္မာဘိနန္ဒ ဖြစ်သည်။ ရဟန်းဒါယကာမှာ မကွေးမြို့စားအတွင်းဝန် ဖြစ်သည်။ 

ထိုရဟန်းဒါယကာကပင် အဝမြို့တော် အနောက်ဘက်တွင် ဗားကရာကျောင်းတိုက်ကို ဆောက်လုပ်၍ လှူဒါန်းခဲ့သည်။

ထို့နောက်တွင် ဆရာတော်သည် အမရပူရမြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့၍ တိပိဋကာလင်္ကာရသီရိဓဇမဟာဓမ္မရာဇဂုရုဘွဲ့ကို ခံယူကာ မြို့တော်အနောက်ပြင်ဗားကရာတိုက်မှာပင် သီတင်းသုံးခဲ့သည်။ သဲအင်းသာသနာပိုင်ဆရာတော်ကြီး၏ ဆရာဖြစ်ခဲ့သည်။ ဆရာတော်သည် ဉာဏ်ရောစိတ်ပါ ထက်၍ မာန်မာနကြီးသည်။

ထို့နောက်တွင် ဆရာတော်သည် ဘုရင်နှင့် မသင့်မတင့် ဖြစ်ခဲ့သည်။ စိတ်ထင်ရာ ပြုမူသဖြင့် အဝတ်ဖြူလဲ၍ နေရင်းဌာနသို့ ပို့ရန် အမိန့်ချခဲ့သဖြင့် မဟာဒါန်ဝန်တို့က ပုခန်း မြိုင်ရွာသို့ ပို့ရလေသည်။

ကွယ်လွန်ခြင်း
-------------

ဝတ်ဖြူဘဝနှင့်ပင် ၁၁၆၂ ခုနှစ်တွင် အနိစ္စရောက်ခဲ့သည်။

ပြုစုခဲ့သည့် ကျမ်းများ
----------------------

၁။ ဝါစကောပဒေသစာကိုယ်နိသျ၊

၂။ အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂြိုဟ်အကောက်နှင့်အနက်၊

၃။ ကစ္စာယနသာရစာကိုယ်နိသျ၊

၄။ သဒ္ဒဗိန္ဓုစာကိုယ်နိသျ၊

၅။ ဒသနိပါတ်ဇာတ်အဋ္ဌကထာနိသျ၊

၆။ ဝါစ္စဝါစကဒီပနီနိသျ၊

၇။ ဝါစ္စဝါစကဒီပနီနိသျ၊

၈။ သဒ္ဒဝုတ္တိစာကိုယ်နိသျ၊

၉။ ဧကာဒသနိပါတ်ဇာတ်အဋ္ဌကထာနိသျ၊

၁၀။ သမ္ဗန္ဓစိန္တာစာကိုယ်နိသျ၊

၁၁။ ခုဒ္ဒသိက္ခာနိသျ၊

၁၂။ ဂန္ထာဘရဏစာကိုယ်နိသျ၊

၁၃။ သဒ္ဒတ္ထဘေဒစိန္တာနိသျ၊

၁၄။ ဝိဘတျတ္ထနိသျ၊

၁၅။ မူလဋီကာဒွါရကထာအဖွင့်နိသျ၊

၁၆။ သဒ္ဒါကြီး ၈ စောင်သုတ်နက်၊

၁၇။ သရာပကတိဗျဉ္ဇနေသုတ်အဖွင့်နျာသနိသျ၊

၁၈။ ဓမ္မနီတိနိသျ (၁၁၄၅)၊

၁၉။ ပရမတ္ထဗိန္ဓုစာကိုယ်နိသျ (ရှင်မုနိန္ဒသာရ လိုက်၍ ရေးသည်)၊

၂၀။ အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟနိသျ (ရှင်ပုညသေဋ္ဌိ လိုက်၍ ရေးသည်)၊

၂၁။ မာတိကာအရကောက် (အရှင်ရေဝတဇော ရေးမှတ်သည်)၊

၂၂။ ဝုတ္တောဒယဆန်းနိသျ (ရှင်မုနိန္ဒသာရ လိုက်၍ ရေးသည်)၊

၂၃။ ဓာတုကထာမူလဋီကာနိသျ (ရှင်မုနိန္ဒာသာရ လိုက်၍ ရေးသည်)၊

၂၄။ ရုံသင့် တင်သင့်အဆိုစာတမ်း (၁၁၄၁)၊

၂၅။ ဘိုးတော်မင်းတရား အမေးတော်ပုံအဖြေ၊

၂၆။ ဟံသာဝတီပါမင်းရတုအဖြေ၊

၂၇။ ဘိက္ခုနီပါတိမောက်နိသျ (ရှင်မုနိန္ဒသာရ ရေးမှတ်သည်)၊

၂၈။ သင်္ဂြိုဟ်ပဏာမဒီပနီ (ဂူကြီးဆရာတော် ရေးမှတ်သည်)၊

၂၉။ သုဗောဓါလင်္ကာရနိသျ၊

၃၀။ ပရမတ္ထဗိန္ဓုဋီကာနိသျ (၁၁၄၀)၊

၃၁။ သဒ္ဒမေဒဒီပနီ (၁၁၃၅)။

မှတ်စု
------

1. ↑  သီသဝိသောဓနီကျမ်း၌ မင်းဧကရာဇ်ရာဇဝတ်တော်သိမ်းလျှင် သိက္ခာသစ်ပြန်၍ ယူရသည်ဟု ဆို၏။ မင်းလှသီရိသီဟသူ၏ မှတ်တမ်း၌ကား အဝတ်ဖြူနှင့် အနိစ္စရောက်သည်ဟုသာ ဆိုသည်။ ဗားကရာဆရာတော်၏ တပည့်ကား သဲအင်းသနာပိုင်ဆရာတော် ရှင်သူရိယာဘိဝံသ ဖြစ်၏။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4  လှသမိန် (၁၉၆၁)။ *ဂန္ထဝင်ပုဂ္ဂိုလ်ကျော်များ အတ္ထုပ္ပတ္တိပေါင်းချုပ်*။ ရန်ကုန်မြို့: ဟံသာဝတီစာအုပ်တိုက်။ pp. ၃၄၊ ၃၅၊ ၃၆။
ရှင်ဘုရင်တို့ကထုတ်သော 
အမိန့်တော်များ၊ လွှတ်တော်မှ ဘုရင့်ထံတင်သွင်းသောစာများကို 
တစ်ဆင့်ဖတ်ကြားခြင်း၊တင်လျောက်ခြင်း၊ ဆင့်ဆိုခြင်းပြုရသော 
ပုဂ္ဂိုလ်ကို သံတော်ဆင့်ဟု မြန်မာမင်းများလက်ထက်က 
ခေါ်တွင်သည်။ လွှတ်တော်မှသွင်းသောစာ၊ 
လွှတ်တော်သို့ထုတ်ရန်စာများကို သံတော်ဆင့်များ၊ 
ဗြဲတိုက်သံဆင့်များက အတွင်းဝန်များထံလျှောက်ထားရသည်။ 

အရေးကြီးသောစာဖြစ်လျှင် ရှင်ဘုရင်ရှေ့တော်သို့အမြန်ပို့ရန်နှင့် 
လွှတ်တော်သို့အမြန်ထုတ်ရန်စီမံဆင့်ဆိုရသည်။ ရှင်ဘုရင်က 
ထုတ်သော အမိန့်တော်များကို အမိန့်တော်မှာတမ်း 
ထုတ်သင့်သည်၊ အမိန့်တော်မှတ်သားချက်ထားသင့်သည်။ 
လွှတ်တော်သို့ထုတ်၍ အမိန့်တော်ပြန်သင့်သည်များကို 
ခွဲခြားဝေဖန်ရသည်။ အမိန့်တော်ထပ်မံ၍ 
ခံယူသင့်သောရှုပ်ထွေးသောအရာပါလျှင်၊ သို့မဟုတ် 
အလိုအပိုရှိလျှင်သံတော်ဆင့်များသို့အတွင်းဝန်များက 
ဆင့်ဆိုရသည်။

ညီလာခံတွင်ဖြစ်စေ၊ အရာရှိများရှေ့တွင်ဖြစ်စေ 
ရှင်ဘုရင်ကအမိန့်တော်ရှိသည်ကိုသံတော်ဆင့်များ ကရေးသား၍ 
အမိန့်တော်ထုတ်ပြန်လေ့ရှိသည်။ 
တစ်ခါတစ်ရံရှင်ဘုရင်ကစံတော်မူရာဌာနမှနေ၍သင့်လျော်ရာ 
လူကိုစေလွှတ်၍ အတွင်းဝန်မင်းများထံ 
အမိန့်တော်ပြန်လာသောအမိန့်တော်များကိုမည်သည့်နေ့က 
မည်သူလာ၍မည်ကဲ့သို့ ဗြဲတိုက်တော်တွင် 
အမိန့်တော်ပြန်လာသည်ဆိုသောအကြောင်းကို မှူးမတ်များရှေ့တွင် 
ရှင်ဘုရင်ထံအလှည့်ကျ သံတော်ဆင့်များကထပ်မံ၍
အမိန့်တော်ခံရသည်။

သံတော်ဆင့်များသည်အလှည့်ကျဆောင်ရွက်ရသော
ကြောင့်သံတော်ဆင့်တိုင်းလိုလို၌ ကိုယ်စီကိုယ်စီ မူလ 
မှတ်သားရင်း အမိန့်တော်ဖြစ်သောပြန်ရင်းအမိန့်တော်များထား
ကြရ၏။ ထိုကဲ့သို့ပြန်ရင်းအမိန့်တော်များ ရေးသားထားပြီး 
နောက် လွှတ်တော်သို့ထုတ်ပြန်ရန်ပုံပြန်လက်ကိုင်ခေါ်သော 
သံတော်ဆင့်နှင့် ဗြဲတိုက်သံဆင့်ထံသို့ပေးအပ်ရသည်။ 
ပုံဟူသောစကားမှာလူပုံ၊ ဗိုလ်ပုံ၊ လူစု၊ ဗိုလ်စုစသောစကား 
များကဲ့သို့အများနှင့်စပ်ဆိုင်သောဝေါဟာရဖြစ်သည်။ 
ပုံပြန်လက်ကိုင်သံတော်ဆင့်တွင် လက်ထောက်ဗြဲတိုက် 
သံဆင့်တစ်ယောက်၊ စာရေးတော်နှစ်ယောက်လည်း 
ရမြဲဖြစ်သည်။ မည်သည့်အမိန့်တော်မျိုးမဆို 
အတွင်းဝန်မင်းများကြားသိပြီးမှ 
လွှတ်တော်သို့ထုတ်ပြန်ရစမြဲဖြစ်သည်အလျောက် 
ပုံပြန်ဌာနမှဗြဲတိုက် သံဆင့်ကအတွင်းဝန်မင်းများထံ 
တစ်ပါးစီတစ်ပါးစီလှည့်လည်ဖတ်လျှောက်ရသည်။ 

ရှင်ဘုရင်ရှေ့တော်သို့ သွင်းရန်လွှတ်တော်ကသွင်းသောသွင်းစာ 
များ၊ မှာတမ်းများကိုလည်းဆိုခဲ့သည့်နည်းပင် 
ပုံပြန်ဌာနမှဗြဲတိုက် သံဆင့်ကအတွင်းဝန်များစေ့အောင် 
တိုင်တန်းပြီးမှ အလှည့်ကျသံတော်ဆင့်သို့အပ်၍ 
ရှေ့တော်သို့သွင်းရ သည်။ ပုံပြန်သံတော်ဆင့်ထံရောက်ပြီးမှ 
ဆိုင်းထားရသော အမိန့်တော်များလည်း ရံဖန်ရံခါပေါ်ပေါက် 
လာတတ်သည်။

မင်းခမ်းမင်းနားနှင့်စပ်၍နေ့စဉ်မှတ်၊လစဉ်မှတ်၊
နှစ်စဉ်မှတ်၊အကြောင်းထူးမှတ်စသောအရပ်ရပ်မှတ်သားဖွယ်များ 
ကိုလည်းနေ့စဉ်မပြတ်မှတ်သားစေရန် 
သံတော်ဆင့်တယောက်ယောက်ကို တာဝန်ပေးလေ့ရှိ သည်။ 
သိက္ခာသမာဓိနှင့်ဝါရင့်သူကိုသာလျှင်ထားလေ့ရှိသည်။ 
အတွင်းဝန်မင်းလေးယောက်နှင့်သံတော် 
ဆင့်လေးယောက်သာကွမ်းထွေးပေါက်ရသည်။

သံတော်ဆင့်တို့တွင် လွတ်လွတ်ထွက်သောအသံရှိခြင်း၊
နာချင်ဖွယ်သာယာသောအသံရှိခြင်း၊ စကားအရာလိမ်မာခြင်း၊ 
ရှုချင်ဖွယ်တင့်တယ်လျောက်ပတ်သောအဆင်းရှိခြင်း၊ 
လျင်မြန်သောဉာဏ်ရှိခြင်းတည်းဟူသော အင်္ဂါ 
လက္ခဏာငါးပါးရှိရကြောင်းဖြင့် 
ရာဇသေဝကဒီပဏီကျမ်း၌ဆိုသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃)
အစောပိုင်း ဆူမာရှိ ကစ်ရှမြို့ နှင့် အခြားမြို့များ
အီရတ်နိုင်ငံ၏မြို့တော်ဖြစ်သော ဘဂ္ဂဒက်မြို့၏ တောင်ဘက် မိုင် ၁၀ဝ ခန့်အကွာ၊ ယူဖရေးတီးနှင့် တိုင်းဂရစ်မြစ်များအကြားတွင် မြို့ပျက်နေရာတစ်ခုတည်ရှိ၏။ ယင်းမှာ ရှေးနှစ်ပေါင်း ၅ဝဝဝ ခန့်က လူနေအိမ်ခြေစည်ကားလျက် ခမ်းနားကြီးကျယ်သော ကစ်ရှမြို့တည်ရာအရပ် ဖြစ်သည်။ ထိုကစ်ရှမြို့မှာ ကမ္ဘာကိုရေလွှမ်းပြီးနောက် ရှေးဦးစွာ တည်ဆောက်ခဲ့သော မြို့ဖြစ်ကြောင်းနှင့် ထိုမြို့ပျက်နေရာ အတွင်းမှ တူးဖော်ရရှိသော ကျောက်စာများတွင် ဖော်ပြပါ ရှိသည်။ ထိုပြင် ဆူမီးယားရီးယန်းလူမျိုးတို့ ကောင်းစားစဉ်က မြို့တော်ဟောင်းကြီးဖြစ်ကြောင်းနှင့် ကမ္ဘာအရှေ့အနီးပိုင်းတွင် ယဉ်ကျေးမှု စတင်ထွန်းကားရာအရပ်ဖြစ်ခဲ့သည်ဟုလည်း ဆိုကြ သည်။ မြို့ပျက်အတွင်းရှိတောင်ပို့ကြီးတစ်ခုကို အမြင့်ဆုံးနေရာမှ အောက်ပေ ၆ဝ ခန့်နက်အောင် တူးဖော်ကြည့်ရာတွင် ကျောက် လက်နက်များကို အသုံးပြုသော ကျောက်ခေတ်မှ ခရစ်တော် ပေါ်ထွန်းသည့်ခေတ်အထိ ထိုကာလအပိုင်းအခြား အတွင်း အသုံးပြုခဲ့သော ရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ဝတ္ထုပစ္စည်း များကို တွေ့ရှိခဲ့၏။ ထိုပြင် မြေအောက်ပေ ၄ဝ အနက်တွင် နုံးမြေဆီလွှာကို တွေ့ရှိရခြင်းကြောင့် ခရစ်တော်မပေါ်မီနှစ်ပေါင်း ၃ဝဝဝ ကျော်လောက်ကပင် ထိုမြို့ကို ရေလွှမ်းမိုးသွားခဲ့ဘူး သည်ဟု ယူဆကြ၏။ အချို့ကလည်း ထိုနုံးမြေဆီလွှာသည် သမ္မာကျမ်းစာတွင် ဖော်ပြပါရှိသော ရေလွှမ်းမိုးမှုကြီး၏ အထောက်အထားဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။

[1]

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁)
**ငန်းငှက်** (အင်္ဂလိပ်: **Swan**) သည် ဘဲငန်း နှင့် ဘဲ တို့နှင့်အတူ "ဘဲမျိုးရင်း (*Anatidae*)" ထဲတွင် ပါဝင်သော ငှက်မျိုးစုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ငန်း တို့ကို ၎င်းတို့နှင့် နီးစပ်သော ဘဲငန်းများနှင့်အတူ "*Anserinae*" မျိုးရင်းသေးတွင် အုပ်စုဖွဲ့ထားပြီး သူတို့သည် Cygnini မျိုးစုမှ ဖြစ်သည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် သူတို့အား သီးသန့် မျိုးရင်းသေး Cygninae အဖြစ်မှတ်ယူကြသည်။ ငန်းဖိုနှင့် ငန်းမ တို့သည် တစ်ဘဝတာလုံးအတွက် ပေါင်းဖက်ကြသည်။ သို့သော် တစ်ခါတစ်ရံတွင်မူ ကွာရှင်းပြတ်စဲခြင်းများ ရှိတတ်သည်။ အထူးသဖြင့် ဥများ မအောင်မြင်သော အခါတွင်ဖြစ်သည်။ ငန်းတို့သည် ဥတစ်ခါအုလျှင် ဥ ၃ လုံးမှ ၈ လုံးအထိ အုတတ်ကြသည်။

ငန်းသည် ဝမ်းဘဲ၊ စက္ကဝက် စသည်တို့နှင့်အတူ 'အင်ဆာရီဖုမ်' မျိုးစဉ်တွင် ပါဝင်သည်။ ငန်း ၈ မျိုးခန့်ရှိသည်။ အားလုံးမှာ ငှက်ကြီးများဖြစ်ကြ၏။ ငန်းတို့တွင် တင့်တယ်ရှည်လျားသော လည်ပင်းရှိသည်။ များသောအားဖြင့် ငန်းတို့၏ အမွှေးအတောင်မှာ ဆွတ်ဆွတ်ဖြူ၍ နေသည်။ ဦးခေါင်းတွင် အနက်ရောင်လည်း ရှိ၏။ ဩစတြေလျတိုက်တွင် ငန်းအနက်များကို တွေ့ရ၏။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဩစတြေးလျ တိုက် တစ်တိုက်ထဲတွင်သာ ထူးထူးခြားခြား ငန်းနက်များကို တွေ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် ဩစတြေးလျတိုက် အနောက်ဘက်တွင် တံဆိပ်တော်ခေါင်းများ၌ ငန်းနက်ပုံကို ထည့်သွင်း ဖော်ပြထားကြလေသည်။

ငန်းတို့၏ အသံသည် ကျယ်လောင်၍ တံပိုးမှုတ်သံနှင့် ခပ်ဆင်ဆင်တူ၏။ ငန်းသည် တစ်ခါဥလျှင်ဥ ၆ လုံးခန့် အုလေ့ ရှိ၏။ အသိုက်မှာ ညစ်ပတ်ပေရေနေသော ကျူပင်၊ ရေ ညှိပင်စသည်တို့ဖြင့် ရှုပ်ထွေးလျက်ရှိသည်။ ငန်းမသည် ဥများ အုနေစဉ် ငန်းဖိုသည် ဥများကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ပေးသည်။ ဥများအနားသို့ ချဉ်းကပ်လာလျှင် မည်သူ့ကိုမျှ မရှောင် ခုခံရန်ပြုတတ်သည်။ ငန်းသည် အများအားဖြင့် သစ်ဥသစ်ဖုကိုသာ စားတတ်၏။ သို့သော်လည်း တစ်ခါတစ်ရံ အခြားပိုးမွှားတိရစ္ဆာန်ငယ်ကလေးများနှင့် ပက်ကျိတို့ကိုလည်း စားတတ်သည်။ ဥရောပတိုက်တွင် တွေ့ရသောငန်းမျိုးမှာ 'ဆစ်ဂနပ် အိုလာ'ခေါ် ငန်းအ အမျိုးဖြစ်သည်။ ငန်းအ ဟု ခေါ်ခြင်းမှာ အသံမပြုတတ်သောကြောင့် ဖြစ်၏။ ရှိသမျှငန်းအပေါင်းတွင် ဤငန်းအအမျိုးမှာ လူအသိအများဆုံး ဖြစ်၏။ အရပ်မှာ ၅ ပေအထိ ရှည်၍ ကိုယ်အလေးချိန်မှာ ပေါင် ၃ဝ ခန့် ရှိသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Northcote, E. M. (1981). "Size difference between limb bones of recent and subfossil Mute Swans (*Cygnus olor*)". *J. Archaeol. Sci.* **8** (1): 89–98. doi:10.1016/0305-4403(81)90014-5.
2. ↑  Fossilworks Cygnus Garsault 1764 (waterfowl) Reptilia – Anseriformes – Anatidae PaleoDB taxon number: 83418 Parent taxon: Anatidae according to T. H. Worthy and J. A. Grant-Mackie 2003 See also Bickart 1990, Howard 1972, Parmalee 1992 and Wetmore 1933။ 22 January 2021 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  20 October 2021 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃)
မြန်မာ့အလိုအားဖြင့် ငန်းမြွေအမျိုးမျိုး ရှိ၏။ အများအားဖြင့် ငန်းမြွေများသည် ကိုယ်ထည်ကြီးမား၍ အဆိပ်ရှိသော မြွေမျိုး ဖြစ်ကြသည်။ မြွေ၏ အသွေးအဆင်ကို ကြည့်၍ အမည်အမျိုးမျိုးဖြင့် ခေါ်တတ်ကြသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ မြွေ 
တစ်မျိုးတည်းပင် အမည် ၃၊ ၄ မျိုးတပ်၍ ခေါ်တတ်ကြသည်။ 
ငန်းမြွေ အမျိုးမျိုးရှိသည့်အနက် ထင်ရှားသောငန်းမြွေများမှာ 

1. ငန်းဝါ၊
2. ငန်းပုပ်
3. ငန်းသံကွင်းစပ်၊
4. ငန်းစောင်း
5. ငန်းတော်ကျား၊
6. ငန်းဦးကွက်၊
7. ငန်းနက်ကျား၊
8. ငန်းတော်ရှည်တို့ ဖြစ်ကြသည်။

ထိုငန်းမြွေမျိုးတို့နှင့် မျိုးချင်နွယ်သော အခြားငန်းမြွေများလည်း အမြောက် 
အမြား ရှိပေသေးသည်။ ငန်းမြွေကို အင်္ဂလိပ်လို 'ဟမ်မာဒြာ 
ရက်'ဟူ၍လည်းကောင်း၊ 'ဗန်ဂါရပ်'ဟူ၍လည်းကောင်း ငန်းမျိုးကိုလိုက်၍ ခေါ်၏။
ငန်းဝါကို အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရသည် 
ဟု ဆိုသည်။ ငန်းဝါသည် အညိုရောင်ရှိ၍ အညိုဖျော့ရောင် 
ကန့်လန့်စင်းများ ပါရှိသည်။ လည်တိုင်ဝါ၏။ သို့သော် အချို့ 
ငန်းဝါမျိုးသည် အစိမ်းရောင်ရှိ၍ လည်တိုင်ဝါသည်။ ကိုယ် 
အောက်ပိုင်း၌ အစက်ပြောက်များ ပါရှိတတ်သည်။ သို့မဟုတ် 
အမည်းရောင်ရှိသည်။ အကောင်ငယ်ကလေးလည်းများမှာ အမည်း 
ရောင်ရှိ၍ အဖြူစင်းများ ပါရှိသည်။ ဦးခေါင်း၌လည်း အဖြူ 
စင်းများပါရှိသည်။ အရှည် ၁၄ ပေအထိ ကြီးထွားကြသည်။
ငန်းပုပ်ဟုခေါ်သော ငန်းမြွေမှာ အမည်းပုပ်ရောင်ရှိ၏။ 
ထိုငန်းပုပ်မျိုးသည် လူကိုလိုက်တတ်သည်ဟု အဆိုရှိသည်။ 
လိုက်ရာ၌ ပါးပျဉ်းထ၍ လိုက်၏။ တစ်ခါတစ်ခါ အမြီး 
ထောက်၍ ကြည့်၏။ ထိုနောက် လိုက်ပြန်၏။ မမြင်ရမှ 
မလိုက်ဘဲ နေ၏။ ✖️ငန်းပုပ်သည် ရိုက်ပုတ်၍ မသေဘဲ 
လွတ်ပြေးလျှင် ရန်သူကို တစ်နှစ်ကျော်အထိ မမေ့တတ်ဘဲ 
ပြန်၍ ရန်မူတတ်သည်ဟု အဆိုရှိသည်။✖️

(အဟိတ်တိရစ္ဆာန်မြွေသည် အသိဉာဏ်ရှိလူသားမျိုးစိတ်ကဲ့သို့ အသိဉာဏ်မရှိပါ)

  

ငန်းသံကွင်းစွပ်တွင် အဝါနှင့် အမည်းကွင်းများ တစ်ခုခြားစီ 
ပါရှိသည်။ ဦးခေါင်းမှာမည်း၍ လည်တိုင်နှင့် ကိုယ်အောက် 
ပိုင်းမှာ အဝါရောင်ရှိ၏။ အရှည် ၈ ပေအထိ ကြီးထွား၏။ 
ငန်းနက်ကျားကို အင်တိုင်းတောနှင့် တောချုံကြီးများတွင် 
အများအပြား တွေ့ရသည်။ အဆိပ်ပြင်းသောမြွေမျိုးဖြစ်သော် 
လည်း လူကို ရန်မရှာတတ်ပေ။ ဦးခေါင်းသေး၍ ကိုယ်ထည် 
ရှည်သည်။ ကိုယ်ရောင်မှာ ကတ္တီပါနက်ကဲ့သို့ရှိ၍ အဝါကွက် 
များ ပါရှိသည်။ ငန်းနက်ကျားသည် အလွန်လှသောမြွေမျိုး 
ဖြစ်သည်။ ✖️ငန်းတော်ရှည်ကို မြွေမင်းသား သို့မဟုတ် မြွေ 
သူတော်ဟု ခေါ်တတ်ကြသည်။ ကိုယ်ထည်ရှည်၍ အဆိပ် 
မရှိပေ။ ငန်းတော်ရှည်ကို အခြားမြွေများက ကြောက်ရသည်ဟုဆိုသည်✖️

ငန်းတော်ကြားမြွေအဆိပ်သည်လူ၏အာရုံကြောကိုပျက်ဆီးစေနိုင်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင်‌ငန်း‌‌ေတာ်ကြား‌ေမြွဆိပ်‌ေဖြ‌ေဆးမရှိပါ...

ငန်းမြွေများသပ်သပ်ရှိကြသော်လည်း 
လူကို ဘေးအန္တရာယ်မပြုတတ်ကြပေ။ ငန်းမြွေများသည် 
ကိုယ်ထည်ကြီးမားကြသဖြင့် ယင်းတို့ကို တွေ့မြင်လွယ်သည်။ 
လယ်ယာများတွင် မနေတတ်ကြ။ တောထူထပ်သောဒေသ 
များတွင် ချုံထဲ၊ သစ်ခေါင်းထဲ၌ နေတတ်ကြသည်။
ငန်းမြွေ သည် ပါးပျဉ်းကြီး၍ လှပသောကြောင့်
အလမ္ပာယ်ဆရာများက မြွေပြသရာတွင်
ငန်းမြွေကို အကခိုင်းတတ်ကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Bungarus။ *RepFocus - A Survey of the Reptiles of the World*။ Rune Midtgaard။  21 July 2021 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃)
ဒစ်ဂျစ်တယ် စနစ်ဆိုသည်မှာ အချက်အလက်နှင့် ပတ်သက်သည့် နည်းပညာ တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး တစ်ခုစီ ဖြစ်နေပြီး ဆက်စပ်မနေသော ကိန်းဂဏန်းများကို အသုံးပြုထားသည်။ ဆန့်ကျင်ဖက် အနေနှင့် အင်နာလော့ စနစ်တွင် တဆက်တည်း ဖြစ်နေသော ကိန်းဂဏန်းများကို အသုံးပြုပြီး အချက်အလက်များကို ဖော်ညွှန်းပြသသည်။ ဒစ်ဂျစ်တယ် နည်းလမ်း အသုံးပြုခြင်းမှာ တစ်ခုစီ ဖြစ်နေသော်လည်း ဒစ်ဂျစ်တယ်နည်းဖြင့် ပြသထားသော အချက်အလက်များမှာ နံပါတ်၊ စာလုံး၊ အိုင်ကွန် စသည့် တစ်ခုစီ ဖြစ်နေသည့် အရာများသာမက ဆက်စပ်နေသည့် အချက်အလက်များ ဖြစ်သည့် အသံ၊ အရုပ် နှင့် တဆက်တည်းဖြစ်နေသော စနစ်များမှ အခြားတိုင်းတာချက်များလည်း ပါဝင်နိုင်သည်။

ဒစ်ဂျစ်တယ် ဆိုသော စာလုံးမှာ ဒစ်ဂျစ်ဆိုသော စကားလုံးနှင့် ရင်းမြစ်ချင်း တူညီပြီး လက်တင်ဘာသာဖြင့် လက်ချောင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ လက်ချောင်းများကို နံပါတ် တစ်ခုစီ ရေတွက်ရာတွင် အသုံးချသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

ဒစ်ဂျစ်တယ် ဆိုသော စကားလုံးကို ကွန်ပျူတာ နှင့် အီလက်ထရွန်းနစ် တို့နှင့် သက်ဆိုင်သော နည်းပညာများတွင် အများဆုံး အသုံးပြုကြသည်။ အထူးသဖြင့် ပြင်ပလောကရှိ အချက်အလက်များကို ကိန်းဂဏန်းများ အသွင်ပြောင်းထားသော ဒစ်ဂျစ်တယ် အသံလှိုင်းနှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ် ရုပ်ပုံတို့အဖြစ် ပြောင်းလဲရာတွင် ဖြစ်သည်။
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

ဘုရားရှင် ဝိဒေဟနိုင်ငံ မိထိလာမြို့အနီး မဃဒေဝမ္ဗဝန၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အသက် (၁၂၀)ရှိ ဝေဒပါရဂူ ဗြဟ္မာယုပုဏ္ဏားကြီးက တပည့်ဥတ္တရလုလင်အား ဘုရားရှင်ထံ စုံစမ်းရန်စေလွှတ်ပုံ၊ ဥတ္တရလုလင်က ဘုရားရှင်၌ မဟာပုရိသလက္ခဏာတော်ကြီး (၃၂)ပါး အပြည့်အစုံရှိ/မရှိ လေ့လာပြီး ဘုရားရှင်၏နောက်သို့ ခုနစ်လ ပတ်လုံးလိုက်၍ ဘက်စုံစိစစ်ထောက်လှမ်း၍ အပြစ်ရှာရာ တစ်စုံတစ်ရာ အပြစ် မတွေ့၍ မဟာပုရိသလက္ခဏာတော်များနှင့်ပြည့်စုံပုံ၊ ခုနစ်လအတွင်းတွေ့ရှိခဲ့သော ဘုရားရှင်၏ဂုဏ်တော်များကို ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ဗြဟ္မယုဗြာဟ္မဏဆရာကြီးအား ပြန်လည် ပြောပြရာ ဗြဟ္မယုဗြာဟ္မဏဆရာကြီးက ဘုရားရှင်သီတင်းသုံးရာ အရပ်ဘက်သို့ လှည့်၍ "နမော တဿ" မဟာပဏာမဖြင့် ဘုရားရှင်အား မှန်းဆရှိခိုးပုံ၊ ဘုရားရှင် ဝိဒဟေနိုင်ငံ မိထိလာမြို့အနီး မဃဒေဝ သရက်တောဥယျာဉ်၌ သီတင်းတော်မူစဉ် မိထိလာမြို့သူမြို့သားတို့ ဘုရားဖူးသွားကြပုံ၊ ဗြဟ္မာယုဗြာဟ္မဏဆရာကြီးက မိမိ၏ ဂုဏ်ပုဒ်များကို ပြည့်ပြည့်စုံစုံဖော်ထုတ်၍ လုလင်တစ်ယောက်အား လျှောက်ထားစေပြီး ဖူးခွင့်ပြုရန် ကြိုတင်လျှောက်ထားပုံ၊ ဘုရားရှင်ထံ ကိုယ်တိုင်သွားရောက် ဖူးမြော်ပုံ၊ မဟာပုရိသလက္ခဏာတော်တို့ကို ကိုယ်တိုင်ရှာဖွေတွေ့ရှိပုံ၊ ဘုရားရှင်အား ပုစ္ဆာရှစ်ချက် မေးလျှောက်ပုံ၊ ယင်းပုစ္ဆာများ ဖြေကြားသည်ကို နာယူပြီး ဗြဟ္မာယု ဗြာဟ္မဏဆရာကြီး အောက်မဂ်, အောက်ဖိုလ် သုံးခုကို ရရှိသွားပုံ၊ ဘုရားအမှူး ရှိသော သံဃာတော်အား ဆွမ်းလုပ်ကျွေးလှူဒါန်းပုံ၊ ဘုရားရှင် မိထိလာမြို့မှ ပြန်ကြွတော်မူပြီး မကြာမီကွယ်လွန်ပုံ-အစရှိသည်တို့ကို ပြဆိုသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ်ဖွင့်ဆိုချက်များ များစွာရှိပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -မ၊၂၊၃၃၄-၃၄၇။ မ၊မြန်၊၂၊၃၃၈-၃၅၀။ မ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၄၇-၂၇၂။ မ၊ဋီ၊၃၊၁၆၆-၁၈၁။

-မဇ္ဈိမနိကာယ၊ မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ၊ ၅-ဗြာဟ္မဏဝဂ္ဂ၊ ပဌမသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
**ဗြဟ္မဝိဟာရ လေးပါး** တို့မှာ မေတ္တာ၊ ကရုဏာ၊ မုဒိတာ၊ ဥပေက္ခာ တို့ဖြစ်သည်။ ဗြဟ္မာတို့၏ နေထိုင်ပုံနှင့် တူသဖြင့် ဗြဟ္မဝိဟာရဟု အမည်တွင်သည်။ ထို့ပြင် **ဗြဟ္မစိုရ်တရား** ဟုလည်း ခေါ်သည်။ တရားရှုပွားရာတွင် သတ္တဝါတစ်ဦးကို ဖြစ်စေ၊ အများကို ဖြစ်စေ အကန့်အသတ်မရှိဘဲ ရှုပွားနိုင်သဖြင့် **အပ္ပမညာ လေးပါး** ဟုလည်း ခေါ်သည်။

မေတ္တာဘာဝနာ
-----------

သတ္တဝါတစ်ဦးကို ဖြစ်စေ၊ အများကို ဖြစ်စေ အာရုံပြုကာ စိတ်ဆင်းရဲ ကင်းပါစေ၊ ကိုယ်ဆင်းရဲ ကင်းပါစေ၊ ခန္ဓာ့ဝန်ကို ကျန်းမာချမ်းသာစွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ပါစေဟု အကြိမ်ကြိမ် နှလုံးသွင်းခြင်း ဖြစ်သည်။

ကရုဏာဘာဝနာ
----------

ဆင်းရဲသော သတ္တဝါတစ်ဦးကိုဖြစ်စေ၊ အများကို ဖြစ်စေ အာရုံပြုကာ ဆင်းရဲဒုက္ခမှ လွတ်မြောက်ပါစေဟု အကြိမ်ကြိမ် နှလုံးသွင်းခြင်း ဖြစ်သည်။

မုဒိတာဘာဝနာ
-----------

ချမ်းသာသောသူ တစ်ဦးကို ဖြစ်စေ၊ အများကို ဖြစ်စေ အာရုံပြုကာ မိမိတို့ တရားသဖြင့် ရရှိထားသော ပစ္စည်းဥစ္စာများ မဆုတ်ယုတ်ကြပါစေနှင့်ဟု အကြိမ်ကြိမ် နှလုံးသွင်းခြင်း ဖြစ်သည်။

ဥပေက္ခာဘာဝနာ
------------

သတ္တဝါတစ်ဦးကို ဖြစ်စေ၊ အများကို ဖြစ်စေ အာရုံပြု၍ သတ္တဝါတို့သည် ကံသာလျှင် ကိုယ်ပိုင်ဥစ္စာရှိသည်ဟု အကြိမ်ကြိမ် နှလုံးသွင်းခြင်း ဖြစ်သည်။

ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
---------------

* မေတ္တာ ကရုဏာ မုဒိတာ ဥပေက္ခာ

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4 5  ဒေါက်တာမင်းတင်မွန်။ *အမြတ်ဆုံးပန်းတိုင် ဧကန်ပိုင်*။
**ရှင်နန္ဒမာလာ** (၁၀၆၉ − ၁၁၄၄) သည် ဘိုးတော်ဘုရားလက်ထက်တွင် ထင်ရှားခဲ့သည့် ကျမ်းပြုဆရာတော်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။

ဘဝ
--

ဆရာတော်ကို သက္ကရာဇ် ၁၀၆၉ ခုနှစ်တွင် ဆန်ပချီသွင်းတိုက်နယ်၊ ပေါက်မြင့်ရွာတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ငယ်မည်သည် မောင်စံဘ ဖြစ်၏။ ငယ်စဉ်ကပင် သာမဏေဝတ်ခဲ့ကာ ဘွဲ့အမည်မှာ ရှင်နန္ဒ ဖြစ်သည်။ ထို့နောက်တွင် ရဟန်းဘောင်သို့ တက်ရောက်ကာ စလင်းမြို့တွင် စာပေများ ဆက်လက်သင်ကြားခဲ့သည်။

ထိုအချိန်တွင် သံဃာတော်တို့သည် အတင်ဂိုဏ်း၊ အရုံဂိုဏ်း ကွဲပြားလျက်ရှိ၏။ ထိုအချိန်တွင် မင်းတရားကြီးသည် ရှင်နန္ဒ၏ ဂုဏ်သတင်းကို ကြားသိ၏။ ထို့နောက် ပင့်ဆောင်၍ ထိုသံဃာ့ပဋိပက္ခကို ဖြေရှင်းစေရာ ရှင်နန္ဒသည် ထိုကိစ္စကို ပြီးပြတ်အောင် ဖြေရှင်းပေးခဲ့သည်။ ထို့နောက် မင်းတရားကြီးသည် ဆရာတော်အား ကိုးကွယ်တော်မူခဲ့သည်။ ဆရာတော်သည် အင်းဝမြို့ အနောက်ဘက် ဝါဆိုကျောင်းတွင် သီတင်းသုံးခဲ့သည်။

ဘွဲ့တံဆိပ်ရရှိမှု
-----------------

၁၁၄၂ ခုနှစ်၊ နယုန်လဆန်း ၁၅ ရက်နေ့တွင် တိပိဋကာလင်္ကာရ သဒ္ဓမ္မသာမိမဟာဓမ္မရာဇာဓိရာဇဂုရုတံဆိပ်တော်ကို ကပ်လှူခြင်း ခံရသည်။

ပျံလွန်တော်မူခြင်း
------------------

မင်းတရားကြီးသည် ဆရာတော်အား ဘုံကျော်ဝေယန်ကျောင်းတော်ကြီးကို လောကသရဖူဘုရားရှေ့တွင် ဆောက်လုပ်ကာ လှူဒါန်းမည်ပြုရာတွင် ရေစက်မချရသေးမီ ဝါဆိုကျောင်း၌ ပျံလွန်တော်မူခဲ့သည်။

ပြုစုခဲ့သည့် ကျမ်းများ
----------------------

၁။ ဝိနယဝိနစ္ဆယနိသျ၊

၂။ သုတ္တသင်္ဂဟနိသျ၊

၃။ သုတ်မဟာဝါအဋ္ဌကထာနိသျ၊

၄။ သာသနသုဒ္ဓိဒီပက။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4 5  လှသမိန် (၁၉၆၁)။ *ဂန္ထဝင်ပုဂ္ဂိုလ်ကျော်များ အတ္ထုပ္ပတ္တိပေါင်းချုပ်*။ ရန်ကုန်မြို့: ဟံသာဝတီစာအုပ်တိုက်။ pp. ၂၂၊ ၂၃။