**မလှိုင်မြို့နယ်** သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင် တွင်ပါဝင်သည့် မြို့နယ်ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ မလှိုင်မြို့ ဖြစ်သည်။

သမိုင်း​ကြောင်း
---------------

မလှိုင်မြို့ရှိ ရွှေမု​ဌော​စေတီ​တော်မြတ်ကြီးသည် သာသနာသက္ကရာဇ် ၂၁၄ခုနှစ် ​တော်သလင်းလပြည့်​ကျော် ၁ရက်၊ ဘီစီ၃၃၀တွင် တည်ထားခဲ့သည်ဟု ဘုရားသမိုင်းအရလည်း​ကောင်း၊ပုဂံပြည့်ရှင် ပထမမင်းဖြစ်​သော သမုဒ္ဒရာဇ်မင်းမတိုင်မီကပင် မလှိုင်မြို့ ပြူကန်ရွာတွင် ပြူတို့​ကျေးရွာတည်​နေထိုင်ခဲ့​ကြောင်းကို မလှိုင်မြို့နယ်၏ ကျေးရွာများမှာ ဆည်ထိပ်​ကျေးရွာ ရွှေစာပင်​စေတီ​တော် အ​ထောက်အထားအရလည်း​ကောင်း၊မလှိုင်ရွာရှိ ပုပ္ပရတနာဦး​စေတီ​တော် ​လောကဉာဏ်ထွန်းလင်း ရုပ်ပွား​တော်မြတ်ကြီးအ​ကြောင်း ကမ္မည်း​ရေးထိုးထားသည့် ​ကြေးသွန်း​ခေါင်း​လောင်းကြီးတွင် ၁၁၆၃ခနှစ် တန်ခူးလပြည့်​ကျော်၁ရက်၊ တနင်္ဂ​နွေ​နေ့တွင် ​ရေစက်သွန်းချခဲ့​ကြောင်း အ​ထောက်အထားမျာူအရ မလှိုင်မြို့သည် ​ရှေးယခင်ကပင် ရွာအဖြစ်တည်ရှိခဲ့​ကြောင်း သိနိုင်သည်။ ဆရာ​တော် ဦးတိ​လောက ပြန်ဆို​​သော ပရိယတ္တိစာတမ်းတွင် မြို့ပိုင်ရုံးစိုက်ရာ ယခုမြို့သည် ​ရှေးမြန်မာမင်းများလက်ထက်ကပင် မြို့ဟု​ခေါ်ခဲ့​ကြောင်း ​တွေ့ရသည်။ ထိုစဉ်က မလှိုင်မှာ မြို့ဖြစ်​သော်လည်း လွန်ခဲ့​သော နှစ်​ပေါင်း ၁၇၀ခန့် ဘိုး​တော်ဘုရားလက်ထက်က ရွာတစ်ရွာသာဖြစ်​ကြောင်း ​ရှေး​ဟောင်း ​ခေါင်း​လောင်းတစ်ခုက ​ဖော်ပြသည်ဟု ​ရေးသားထားပြန်သည်။ ထို့အပြင် ပန်းအိုင်ရွာမှ ဆရာကြီးဦးမြင့်ဦး၏ ​လေ့လာမှုအရ မလှိုင်၊ပန်းလှိုင်၊ပန်းအိုင်ရွာညီ​နောင်များသည် နိဂုံးများဖြစ်ကာ မြန်မာဘုရင်များလက်ထက်ကပင် ပန်းတလဲ(ပင်းတလဲ)စီရင်စုလက်​အောက်တွင် ထားရှိကာ ပင်းတလဲမြို့ဝန်က အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ရွှေမု​ဌောဘုရားအနီးတွင် ပန်းများလှိုင်​နေရာမှ ပန်းလှိုင်ဟု​ခေါ်တွင်ရာမှ ​နောင်တွင် မလှိုင်ဟု အမည်တွင်လာခဲ့သည်။၁၉၇၅ခုနှစ် ဇူလိုင်၁၅ရက်တွင် ပြည်ထဲ​ရေးနှင့် သာသနာ​ရေးဝန်ကြီးဌာနမှ မြို့အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

ပထဝီဝင်အ​နေအထား
---------------

မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၀ဒီဂရီ ၅၅မိနစ်နှင့် ၂၁ဒီဂရီ ၀၀မိနစ် အကြား၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၅ဒီဂရီ ၂၅မိနစ်နှင့် ၉၅ဒီဂရီ ၅၀မိနစ်အကြားတွင် တည်ရှိသည်။ဧရိယာစတုရန်းမိုင် ၄၂၈.၇တုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။

### နယ်နိမိတ်

မလှိုင်မြို့နယ်၏ အ​ရှေ့ဘက်တွင် ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်၊​တောင်ဘက်တွင် ​​မိတ္ထီလာမြို့နယ်၊အ​နောက်ဘက်တွင် ​တောင်သာမြို့နယ်နှင့် ​ကျောက်ပန်း​တောင်းမြို့နယ်၊ ​မြောက်ဘက်တွင် ​တောင်သာမြို့နယ်၊နွားထိုးကြီးမြို့နယ်များ တည်ရှိသည်။

### ​​မြေမျက်နှာသွင်ပြင်

​ပင်လယ်​ရေမျက်နှာပြင်အထက် ​ပေ၉၀၀အထက်တွင် တည်ရှိသည်။​မြို့နယ်၏ ​မြောက်ပိုင်းတွင် ညီညာပြန့်ပြူး​သော ယာ​မြေများ၊အ​ရှေ့ပိုင်းတွင် ​ကျောက်စရစ်ကုန်း​မြေများ၊ ဆပ်ပြာ​မြေများ၊​တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် လျို​မြောင် ​ချေက်ကမ္ဘားများ၊အ​နောက်ပိုင်းတွင် ပုပ္ပါး​တောင်နှင့် ထိစပ်​နေ​သော ​တောင်တန်းများ တည်ရှိသည်။ မလှိုင်မြို့၏ ​တောင်ဘက်ပိုင်းမှစတင်၍ နိမ့်ဆင်းသွား​သော မျက်နှာပြင်​ကြောင့် ​မြောက်ဘက်နှင့် အ​ရှေ့​မြောက်ဘက်သို့ ​ရေများ စီးဆင်းသွားသည်။

လူဦး​ရေ
-------

မလှိုင်မြို့နယ်တွင်နေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများတွင် ဗမာလူမျိုးများ အများဆုံးနေထိုင်ကြသည်။ ထို့နောက် ချင်းနှင့် အခြားလူမျိုးများ အစဉ်လိုက်များပြားစွာနေကြသည်။ ကိုးကွယ်မှုအနေဖြင့် ဗုဒ္ဓဘာသာကို အများဆုံး ကိုးကွယ်ကာ အစ္စလာမ်နှင့် ခရစ်ယာန်ကိုးကွယ်သူဦးရေမှာ အစဉ်လိုက်များပြားသည်။ မြို့နယ်ဦးရေ၏ ၀.၀၀၃%မှာ အခြားသော နိုင်ငံခြားလူမျိုးနွယ်ဝင်များဖြစ်သည့် အိန္ဒိယလူမျိုးများဖြစ်သည်။

စီးပွား​ရေး
-----------

မလှိုင်မြို့နယ်သည် မန္တ​လေးတိုင်းအတွင်း စီးပွား​ရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု​နှေး​ကွေး​သော မြို့နယ်ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်​နေလူထုသည် စိုက်ပျိုး​ရေးကို အဓိကထား၍ လုပ်ကိုင်ကြသည်။ မြို့နယ်၏ အဓိကထွက်ကုန်မှာ နှမ်း၊ပြောင်း၊ပဲစဉ်းငုံ၊ပဲနှောက်၊မြေပဲ၊ကြက်သွန်၊ ထန်းလျက်နှင့် မလှိုင်ဝါများဖြစ်ကာ ရန်ကုန်တိုင်းသို့ အများဆုံး တင်ပို့​ရောင်းချသည်။ နိုင်ငံပိုင် ဝါကြိတ်စက်ရုံ၊ ပုဂ္ဂလိကပိုင် အလုပ်ရုံ၂ရုံ၊ အိမ်တွင်း စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်း ၁၇၂ခု တည်ရှိသည်။ 

### ​ဈေးများ

* မြို့မ​ဈေး
* ပန်းအိုင်ဈေး
* ​နှောကန်​ဈေး
* သိမ်ကုန်းဈေး
* ဆည်တို​ဈေး

ပို့​ဆောင်ဆက်သွယ်​ရေး
---------------------

မလှိုင်မြို့နယ်သည် မန္တ​လေးတိုင်းအတွင်းရှိ တိုင်းအတွင်းမြို့နယ်များနှင့်သာ ထိစပ်​နေ​သော ကုန်းပိတ်မြို့နယ်တစ်ခုဖြစ်ကာ ကုန်းလမ်းဖြင့်သာ သွားလာနိုင်သည်။ မြို့နယ်အတွင်း ခရိုင်ချင်းဆက်လမ်း၊ မြင်းခြံ-မိတ္ထီလာလမ်းတို့ ဖြတ်သန်းသွားကာ မြို့နယ်၏ အ​ရှေ့ဘက်ပိုင်းတွင် ရန်ကုန်-မန္တ​လေး အမြန်လမ်းမကြီးမှာ အနည်းငယ်ဖြတ်သန်းသွားသည်။

ပညာ​ရေး
-------

### အ​ခြေခံပညာ

#### အထက

အထက်တန်းကျောင်း ၇ကျောင်းရှိသည်။

* အထက မလှိုင်
* အထက ဆည်တို
* အထက မုံပင်
* အထက ​နှောကန်
* အထက ပန်းအိုင်
* အထက မှရိုး
* အထက ​ရေငံရွှေ​ပေါ်ကျွန်း

#### အထက(ခွဲ)/အလက

* အလက (ထ(ခွဲ)) သာထွန်း​အေး
* အလက (ထ(ခွဲ)) ရုံးပင်​ဇောက်
* အလက (ထ(ခွဲ)) ဝါးရုံ
* အလက (ထ(ခွဲ)) ကျွဲခြံ
* အလက (ထ(ခွဲ)) မြို့သစ်
* အလက (ထ(ခွဲ)) ​ကျောက်တန်း
* အလက (ထ(ခွဲ)) သက္ကယ်ကျင်း
* အလက (ထ(ခွဲ)) ကျပ်ဖြူ
* အလက (ထ(ခွဲ)) တောင်ရိုးတဲ
* အလက (ထ(ခွဲ)) ယာကြီးကုန်း
* အလက (ထ(ခွဲ)) တည်ကြီး​တော
* အလက (ထ(ခွဲ)) ကူကြီးကုန်း
* အလက ထန်း​တော
* အလက အုပ်ကြီး
* အလက ကုန်းလည်
* အလက သိမ်ကုန်း
* အလက လယ်တာ​ကောင်း
* အလက ထန်းပင်ကန်
* အလက သဘွတ်ကုန်း
* အလက ​ပျော်ဘွယ်
* အလက ဖက်ကုန်း
* အလက လက်​စွေ့
* အလက မြင်းဦးလှည့်
* အလက ကသစ်ပင်
* အလက လဲ​​တော
* အလက သမန်းကန်
* အလက အုတ်ဖိုကန်
* အလက ​ဖျောက်ဆိပ်ကုန်း
* အလက​ ညောင်ကုန်း
* အလက ကံရွာ
* အလက သုံး​တောင်

#### အမက

မူလတန်း၊မူလွန်၊အလယ်တန်း(ခွဲ) ၁၄၈ကျောင်းရှိသည်။

ကျန်းမာ​ရေး
-----------

* မလှိုင်မြို့နယ်ဆေးရုံ
* ဆည်တို တိုက်နယ်​ဆေးရုံ
* ကျောက်တန်း တိုက်နယ်​ဆေးရုံ
* ​နှောကန် တိုက်နယ်​ဆေးရုံ
* မရိုး(မှတ်+ရိုး) တိုက်နယ်ဆေးရုံ

ကိုးကား
-------

1. ↑  *Provisional Results Census 26 August 2014 FINAL* (PDF)၊ ပြည်သူ့အင်အားဦးစီးဌာန၊ 26 August 2014၊ p. ၂၉၊ 12 September 2014 တွင် မူရင်း (PDF) အား မော်ကွန်းတင်ပြီး၊ February 26, 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး
2. 1 2  မလှိုင်မြို့နယ်၏ ဒေသဆိုင်ရာအချက်အလက်များ။ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့ရုံး။ 14 July 2019 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။

  


| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး |
| --- |
| **မြို့တော်** : မန္တလေးမြို့
**မြို့နယ်ပေါင်း : (၂၈) မြို့နယ်** |
| မဟာအောင်မြေခရိုင် (၄) မြို့နယ် | 
* မဟာအောင်မြေမြို့နယ်
* ချမ်းမြသာစည်မြို့နယ်
* ချမ်းအေးသာစံမြို့နယ်
* ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ်

 |  |
| အောင်မြေသာစံခရိုင် (၃) မြို့နယ် | 
* အောင်မြေသာစံမြို့နယ်
* ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်
* မတ္တရာမြို့နယ်

 |
| အမရပူရခရိုင် (၁) မြို့နယ် | 
* အမရပူရမြို့နယ်

 |
| ပြင်ဦးလွင်ခရိုင် (၁) မြို့နယ် | 
* ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်

 |
| သပိတ်ကျင်းခရိုင် (၃) မြို့နယ် | 
* သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်
* မိုးကုတ်မြို့နယ်
* စဉ့်ကူမြို့နယ်

 |
| ကျောက်ဆည်ခရိုင် (၃) မြို့နယ် | 
* ကျောက်ဆည်မြို့နယ်
* စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်
* မြစ်သားမြို့နယ်

 |
| တံတားဦးခရိုင် (၂) မြို့နယ် | 
* တံတားဦးမြို့နယ်
* ငါန်းဇွန်မြို့နယ်

 |
| မြင်းခြံခရိုင် (၃) မြို့နယ် | 
* မြင်းခြံမြို့နယ်
* တောင်သာမြို့နယ်
* နွားထိုးကြီးမြို့နယ်

 |
| ညောင်ဦးခရိုင် (၂) မြို့နယ် | 
* ညောင်ဦးမြို့နယ်
* ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်

 |
| ရမည်းသင်းခရိုင် (၂) မြို့နယ် | 
* ရမည်းသင်းမြို့နယ်
* ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်

 |
| မိတ္ထီလာခရိုင် (၄) မြို့နယ် | 
* မလှိုင်မြို့နယ်
* မိတ္ထီလာမြို့နယ်
* ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်
* သာစည်မြို့နယ်

 |
| မြို့များ | 
* ကူမဲမြို့
* ကျောက်ဆည်မြို့
* ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့
* ငါ့သရောက်မြို့
* ငါန်းဇွန်မြို့
* စဉ့်ကိုင်မြို့
* စဉ့်ကူးမြို့
* ဆီမီးခုံမြို့
* ညောင်ဦးမြို့
* တံတားဦးမြို့
* တကောင်းမြို့
* တောင်သာမြို့
* နွားထိုးကြီးမြို့
* ပျော်ဘွယ်မြို့
* ပြင်ဦးလွင်မြို့
* ပုဂံမြို့
* ပုသိမ်ကြီးမြို့
* မတ္တရာမြို့
* မန္တလေးမြို့
* မြင်းခြံမြို့
* မြစ်ငယ်မြို့
* မြစ်သားမြို့
* မလှိုင်မြို့
* မိတ္ထီလာမြို့
* မိုးကုတ်မြို့
* ရမည်းသင်းမြို့
* ဝမ်းတွင်းမြို့
* သပိတ်ကျင်းမြို့
* သာစည်မြို့
* အမရပူရမြို့

 |