recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ကွင်းထိုးဂမုန်း(ဂွင်းထိုး)**ပင်များကို အိမ်၏ အဝင်အထွက် တံခါးပေါက် တစ်ဖက်တစ်ချက်တွင် စိုက်ပျိုးတတ်ကြသည်။ အရွက်များသည် တစ်ဝက်မှနေ၍ အလျားလိုက် လိပ်ပြီး၊ တစ်ရွက်နှင့်တစ်ရွက် ကွင်းစွပ်နေကြသည်။ အပင်နှစ်ပင်ပူး၍ စိုက်ပျိုးထားပါလျှင် နှစ်ပင်ပူးနေပါလျက် တစ်ပင်၏ အရွက်ထဲသို့ နောက်တစ်ပင်၏ အရွက်ဝင်၍ ကွင်းထိုး ဝင်မစွပ်ပါ။ သီးခြားစီ ကိုယ်အရွက် ကိုယ့်အပင်ချင်းသာ ကွင်းထိုးပါသည်။ လက်ယှက်ထိုး ကွင်းရာထွေးပြီး တစ်ရွက်နှင့် တစ်ရွက် အဆက်မပြတ် ကွင်းထိုး၍ ဝေဆာနေပါလျှင် လာဘ်လာဘရွှင်လန်း၍ ဘေးဥပါဒ် အန္တရာယ်ကင်းဝေးကာ လူချစ်လူခင် ပေါများ၍ အိမ်ထောင်ရေး အဆင်ပြေ ချောမွေ့ပါသည်။ 

ကွင်းများမထိုးတော့ပဲ ပြေပြီး တစ်ရွက်ချင်းစီဖြစ်နေလျှင် စီးပွားကျဆင်းပြီး အလုပ်အကိုင်၊ ကျန်းမာရေး၊ အိမ်ထောင်ရေး၊ လူမှုရေးစသည်များ အဆင်မပြေ ရှိပြီး ဒုက္ခရောက်ရတတ်သည်။ ဤသို့ အရွက်များ ပြေ၍ ကွင်းမထိုးတော့ပါလျှင် အမွှေးနံ့သာများ ပက်ဖြန်း၍ အမွှေးတိုင်များ ထွန်းညှိပြီး သန့်ရှင်းစင်ကြယ်စွာ ပြန်လည်ထားရှိရပါမည်။ ဤသို့ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်စွာ ပြုပြင်လိုက်ပါလျှင် အရွက်များသည် ပြန်လည်၍ လိပ်ပြီး ကွင်းပြန်စွပ်ပါလိမ့်မည်။ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိန်းမများ ကိုင်မိထိမိလျှင် သော်လည်းကောင်း၊ ခွေးများ၊ ကြောင်များ ဖြတ်ကျော်သွားလျှင်သော်လည်းကောင်း၊ မသန့်သော နေရာတွင် ထားမိလျှင်သော်လည်းကောင်း ကွင်းများပြေ၍ ကွင်းမထိုးတော့ပါ။ 

ကွင်းထိုးဂမုန်းသည် အပွင့်ပွင့်ရန် ခဲယဉ်းသော်လည်း ဘောလုံးပန်းကဲ့သို့ စပယ်ရနံ့သင်းသော အဖြူရောင်အပွင့်များ ပွင့်လာပါက စီးပွားဥစ္စာဓန ဒီရေအလား တိုးပွားတတ်သည်။

ပုံသဏ္ဌာန်
----------

၎င်း၏ ပန်းပင်အရိုးမှာ တစ်ပေခွဲလောက် ရှိပြီး ပန်းပွင့်ပုံမှာ လေးကျွန်းကြာခိုင်အပွင့်၊ ဆရာကြီးဂမုန်းအပွင့်၊ ဂမုန်းကိုယ်ရံကြီးအပွင့်တို့နှင့် ဆင်တူသည်။ 

ကွင်းထိုးဂမုန်းအား ခတ္တာကွင်းထိုး၊ ဂမုန်းသံကွင်းဆက်၊ ဂမုန်းလက်ယှက်၊ ကိုယ်ရံကြီးကွင်းထိုးဟူ၍လည်း ခေါ်ကြသေးသည်။ ကွင်းထိုးဂမုန်း၏ အရွက်သည်လည်း လေးကျွန်းကြာခိုင် အရွက်နှင့် ဆင်တူသည်။ အရှည် ၃၅"ခန့် ရှည်၍ ဗျက် ၂"ခွဲခန့် ရှိသည်။ ထိပ်သို့ ရှူးသွားသည်။ အရွက်အလယ်တွင်သာ ဗျက်ကြီးသည်။ ကွင်းထိုးဂမုန်းသည် ဥမှ အပင်ဖြစ်သော ဂမုန်းမျိုးဖြစ်သည်။ အမြစ်ဥ ရှုပ်ထွေး၍ ကြက်သွန်နီဥသဏ္ဌာန် ရှိသည်။ ၎င်းဂမုန်းပင်အား စိုက်ပျိုးလိုလျှင် လပြည့်နေ့ (မည်သည့်လမဆို) များတွင် စိုက်ပျိုးလျှင်ပိုကောင်းပါသည်။ စတင်စိုက်ပျိုးချိန်တွင် ဒိဝါတပတိ (သဗ္ဗဇယ မင်္ဂလာ) ဂါထာတော်ကို ရွတ်ဆို၍ စိုက်ပျိုးပါက ချမ်းသာသုခ ရပါမည်။

### အာနိသင်

1. အန္တရာယ်ကာကွယ်ပေးခြင်း၊
2. လူချစ်လူခင် ပေါများခြင်း၊
3. နှစ်ရှည်လများ ကွဲကွာနေသော သူများနှင့် ပြန်လည်တွေ့ဆုံ ပေါင်းစည်းရခြင်း၊
4. လာဘ်လာဘအရာ၌ အထူးကောင်းမွန်ခြင်း တို့ ဖြစ်သည်။

အရွက်များမှာ အလိပ်လိုက်ထွက်လာ၍ တစ်ရွက်နှင့် တစ်ရွက်ငုံကာ အငုံမပြန့်မီ နောက်တစ်ရွက် ထွက်သည်။ ယင်းဂမုန်းမှာ အပင်အနည်းငယ်ကြီးမှ ဤသို့ အရွက်ကွင်း ထိုးသည်။ အပင်ပေါက်စတွင် အရွက်သီးခြားထွက်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  အောင်(ရေကျောင်းအင်ဂျင်နီယာ)၊ စွမ်းအားရှင်ဂမုန်းများ၊ (အောက်တိုဘာလ၊ ၂၀၀၄)
2. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃)
တောင်ဘက် (ကိုးသင်း) မြင်းဝန်
----------------------------

တောင်ဘက် ကိုးသင်းမြင်းဝန်ရာထူးကို တောင်ဘက်မြင်းဝန်ဟူ၍သာလျှင် ယေဘုယျအားဖြင့် ခေါ်ဆိုကြ၏။ တောင်ဘက်ကိုးသင်းမြင်းနယ်မြေများကို တိကျသေချာစွာ မသိရသေးပေ။

တောင်ဘက်မြင်းဝန် ဦးဘော်
ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦးကာလ အစောဆုံးတွေ့ရှိရသည့် တောင်ဘက်မြင်းဝန်မှာ မင်းငယ်ကျော်ထင်ဘွဲ့ခံ ဦးဘော်ဖြစ်သည်။ ဦးဘော်သည် အလောင်းမင်းတရားကြီး၏ မြင်းတပ်မှူး စိတ္တရာဇာဘွဲ့ခံ ဦးပြင်းအောင်နှင့် မယ်တဲတို့၏ တတိယသား ဖြစ်သည်။ သူသည် တောင်ဘက်မြင်းဝန် ဖြစ်လာပြီးနောက် မင်းလှမဟာမင်းထင်ဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သေး၏။ တောင်ဘက်မြင်းဝန် ဦးဘော်သည် ဘကြီးတော် (စစ်ကိုင်းမင်း)၏ မိဘုရားခေါင် နန်းမတော်မယ်နုနှင့် စလင်း မင်းသားကြီး ဦးအိုတို့၏ ဦးရီးတော်စပ်သူလည်း ဖြစ်သည်။

တောင်ဘက် မြင်းဝန် ဦးမြတ်အောင်
-----------------------------

စဉ့်ကူးမင်းနန်းတက်စ ၁၇၇၆ ခုနှစ်တွင် မဟာဇေယျသူရဘွဲ့ခံ ဦးမြတ်အောင်အား တောင်ဘက်မြင်းဝန်အရာ ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဦးမြတ်အောင်သည် မနုဓမ္မာဓမ္မသတ်ကို ရေးဖွဲ့ခဲ့သည့် စာပေပညာရှင်ကြီး တစ်ဦးဖြစ်၏။ တောင်ဘက် မြင်းဝန်သည် ပင်းယ ရွှေစည်းခုံ ဘုရားတောင်ဘက် ရှေးဘုံစံတုလွတ်ကျောင်း နေရာဟောင်းတွင် ဇေတဝန်ရွှေကျောင်းကြီးကို ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။ စဉ့်ကူးမင်းသည် ကျောင်းတော်ကြီးအား ရေစက်ချလှူဒါန်းပေးခဲ့ပြီး ဘုံစံဆရာတော်ကို ကျောင်းထိုင်စေခဲ့သည်။

နရာပျံစ
-------

ဗဒုံမင်း (ဘိုးတော်ဘုရား) နန်းတက်စ ၁၇၈၂ ခုနှစ်တွင် နရာပျံစကို တောင်ဘက်မြင်းဝန်ရာထူး ပေးအပ်ခဲ့သည်။ နရာပျံစသည် ဗဒုံမင်း၏ နောက်လိုက်အမှုထမ်း ၁၂ ဦးတွင် တစ်ဦး အပါအဝင်ဖြစ်သည်။

ရာထူးအပြောင်းအလဲ
----------------

နရာပျံစမှာ တစ်နှစ်ခန့်သာ တောင်ဘက်မြင်းဝန်အဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့ရ၏။ ၁၀ ဇူလိုင် ၁၇၈၃ ခုနှစ်တွင် သားတော် ရွှေတောင်မင်းသား ဦးပေါ်အား အိမ်ရှေ့ ဥပရာဇာ အရာပေးအပ်စဉ်တွင် အခမ်းအနားသို့ တောင်ဘက်မြင်းဝန် မင်းကျော်ရွှေတောင် တက်ရောက်ခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ ဗဒုံမင်းလက်ထက်၌ တောင်ဘက် မြင်းဝန် အပြောင်းအလဲများရှိခဲ့ရာတွင် ၁၇၉၇ ခုနှစ် ယိုးဒယားသို့ စစ်ချီချိန်၌ တောင်ဘက်မြင်းဝန်အဖြစ် နေမျိုးရဲခေါင် နော်ရထာအမှုထမ်းလျက်ရှိပြီ ဖြစ်သည်။
တောင်ဘက် မြင်းဝန် နေမျိုးရဲခေါင်နော်ရထာသည် တောင်ဘက် ကိုးသင်းမြင်းတပ်အား အုပ်ချုပ်ကွပ်ကဲလျက် လိုက်ပါစစ်မှုထမ်းခဲ့ရ၏။

စစ်ကိုင်းမင်းလက်ထက်
-------------------

စစ်ကိုင်းမင်း (ဘကြီးတော်) နန်းတက်စ ၁၈၁၉ ခုနှစ်တွင် ရွှေတောင်အိန္ဒကျော်ကို တောင်ဘက်မြင်းဝန်အရာ ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ၃ နိုဝင်ဘာ ၁၈၁၉ ခုနှစ် စစ်ကိုင်းမင်းထီးဆောင်း မင်္ဂလာပြုစဉ် တောင်ဘက်မြင်းဝန် ရွှေတောင်အိန္ဒကျော်အား မင်းကျော်နော်ရထာဘွဲ့ ပြောင်းလဲပေးအပ်ခဲ့၏။ ယင်းနောက်ပိုင်း တောင်ဘက် မြင်းဝန်ရာထူးများကို များစွာမတွေ့ရှိရပေ။

မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်
-------------------

မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်တော် ၁၈၅၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် မိတ္ထီလာ ကန်တော်ကျိုးပေါက်စဉ် တောင်ဘက်ခြမ်းဝန်နှင့် မြင်းတပ်ဗိုလ်တို့ အုပ်ချုပ်သော ရဲမက်များသည် ဒေသခံကျေးရွာများမှ မင်းမှုထမ်းများနှင့် ပူးပေါင်းကာ ပြင်ဆင်မှုများ လုပ်ဆောင်ခဲ့ရကြောင်း တွေ့ရှိရ၏။ သို့သော် ယင်းတောင်ဘက် မြင်းဝန်၏ ဘွဲ့အမည်ကိုမူ မသိရပေ။

ကိုးကား
-------
**ပန်းချီမောင်ငွေထွန်း**ကို ၁၉၃၆ ခုနှစ်၊မေလ ၄ ရက်နေ့၌ နဂါးနီပန်းချီ ဦးထွန်းရှိန်၊ ဒေါ်လှစိန်တို့က ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်းခုနစ်ယောက်အနက် တတိယမြောက်သားဖြစ်သည်။

ပန်းချီမောင်ငွေထွန်းသည် ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာ ဆရာဦးသုခက ဆက်သွယ်ပေး၍ ပန်းချီဦးလှမောင်ကြီးထံ ပန်းချီ ပညာဆည်းပူးခွင့်ရသည်။ ကျောင်းသားဘဝကပင် ပြဇာတ်နောက်ခံကားများ၊ ပိုစတာများရေး၍ ပန်းချီလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းမိဘများနှင့်အတူ ရေတာရှည်မြို့သို့ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်သည်။ စစ်ပြီးကာလ၌ ရန်ကုန်မြို့သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာပြီးနောက် မြို့မကျောင်းတွင်ဆက်လက်ပညာသင်သည်။

တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအထိ ပညာသင်ခဲ့သည်။ ဆရာဦးအုန်းလွင်၊ ဦးကြင်၊ ဆရာဆောင်နှင့် ဦးဘဂျမ်းတို့ပို့ချသော ပန်းချီကလပ်သို့ တက်ရောက်၍ ပန်းချီပညာဆည်းပူးသည်။ 

ပန်းချီမောင်ငွေထွန်းသည် တောင်ပေါ်တိုင်းရင်းသား မှတ်တမ်းတင်ပုံများကို ရန်ကုန်ဘဆွေ၊ နာဂတောင်တန်းမောင်ကြည်ဇင်နှင့်အတူ နာဂတောင်တန်း၊ ကချင်ပြည်နယ်၊ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းသို့ ကိုယ့်စရိတ်နှင့်သွားရောက်၍ လေ့လာရေးဆွဲခဲ့သည်။ ထို့နောက် *ပန်းချီခရီးသည်* စာအုပ်ကို ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် ရေးဆွဲထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ပန်းချီမောင်ငွေထွန်း၏ ပန်းချီရေးဟန်ကို **ကွစ်စ်ကက်ချ်**  (လျှပ်တစ်ပြက်ပုံကြမ်း) ဟုဆိုသည်။ Loose Line Technique ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ပန်းချီမောင်ငွေထွန်းသည် ဆရာဦးဘဂျမ်းနှင့်အိမ်ချင်းနီး၍ မိဘများနှင့်လည်းရင်းနှီးသဖြင့် ဦးဘဂျမ်းထံအနီးကပ် 
ပညာသင်ယူခွင့်ရသည်။ သူ၏အလားအလာကိုမြင်သော ဦးဘဂျမ်းက ရှုမဝမဂ္ဂဇင်းနှင့်ဆက်သွယ်ပေးသည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ် အသက် ၁၇ နှစ် အရွယ်တွင် မဂ္ဂဇင်း၏ပန်းချီများကို စတင်ရေးဆွဲသည်။ သူသည်စာနယ်ဇင်းပန်းချီလောကတွင် ကျင်လည်ရင်း ပန်းချီပညာကိုဆက်လက်လိုက်စားသည်။ ရုပ်ရှင်ပိုစတာများကို ဦးဟယ်ရီအောင်၊ ဦးသိန်းဟန် စသည်တို့နှင့်တွဲ၍ ရေးဆွဲခဲ့သည်။

ပန်းချီမောင်ငွေထွန်းသည် ပိုစတာပန်းချီလောက၊ စာနယ်ဇင်းပန်းချီလောကများတွင်သာ ပညာပြည့်ဝသည်မဟုတ်၊ ရသပန်းချီနယ်တွင်လည်းနာမည်ရခဲ့သည်။

ပန်းချီပြပွဲတိုင်းလိုလိုပင် သူ၏ဆီဆေးပန်းချီကားကြီးများကိုတွေ့ရတတ်သည်။ သူရေးဆွဲသော တိုင်းရင်းသားဆီဆေး ကားကြီးများမှာ လက်ရာမြောက်လှသည်။ ထူးခြားမှုမှာ ရသကားများရေးဆွဲရာတွင် အနုပညာသာမက အတွေးအခေါ် (though) ကိုထည့်သွင်းရေးဆွဲလေ့ရှိခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ *ထမင်းနှင့်ရွှေ* အမည်ရှိသူ၏ ဆီဆေးကားမှာ လူသိများသောကားတစ်ကားဖြစ်သည်။ ၁၉၆၃ ခုနှစ်၊ လုပ်သားပြည်သူ့နေ့စဉ် စတင်ထုတ်ဝေရာ လုပ်သားပြည်သူ့နေ့စဉ်ခေါင်းစဉ်နှင့် အတွင်းခေါင်းစဉ်များသည် ပန်းချီမောင်ငွေထွန်း၏လက်ရာများပင်ဖြစ်သည်။ 

ထင်ရှားသောဆရာတော်ကြီးများ၊ စာပေပညာရှင်ကြီးများ၊ ပန်းချီ၊ ပန်းပု၊ တေးဂီတပညာရှင်ကြီးများ၊ နိုင်ငံရေး ခေါင်းဆောင်ကြီးများနှင့်ကြုံကြိုက်ခိုက်တွင် ပန်းချီမောင်ငွေထွန်းသည် လျှပ်တစ်ပြက်ပုံတူများ ရေးဆွဲတတ်သည်။ ပုံတူရေးဆွဲပြီးလျှင် သက်ဆိုင်ရာပုဂ္ဂိုလ်ကြီး ၏လက်မှတ်နှင့် နေ့စွဲကို အရယူထားလေ့ရှိသည်။

ဘဝနိဂုံး
--------

ပန်းချီမောင်ငွေထွန်းသည် ၁၉၉၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင်ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင်ဇနီး ဒေါ်မြင့်မြင့်ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  (စာပေဗိမာန် စာတည်းအဖွဲ့မှ ရေးသားပြုစုသုသည့် မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း နှစ်ချုပ် ၁၉၉၃ ခုနှစ်)
**ငွေရေးကြေးရေး ကြီးကြပ်စစ်ဆေးရေး ဦးစီးဌာန** (အင်္ဂလိပ်: Financial Regulatory Department;FRD) သည် စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် သက်ဆိုင်သော ဦးစီးဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

၁၉၅၂ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၁ရက်နေ့တွင် အပေါင်ဆိုင်ကြီးကြပ်အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ကို စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၆၁ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ပြည်သူ့ငွေချေးကုမ္ပဏီအမည်ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံစီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကော်ပိုရေးရှင်းတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ ၁၉၆၃ခုနှစ်တွင် ထိုကော်ပိုရေးရှင်းကို ပြည်သူပိုင်သိမ်းခဲ့ရာ ပြည်သူ့ငွေချေးကုမ္ပဏီမှာ ပြည်သူ့ဘဏ်လက်အောက် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းလိုက်သော မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်တွင် အသေးစားချေးငွေဌာနတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ မြန်မာနိုင်ငံငွေရေးကြေးရေးအဖွဲ့အစည်းများ ဥပဒေအရ ၁၉၉၂ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်မှ ခွဲထုတ်ကာ မြန်မာ့အသေးစားချေးငွေလုပ်ငန်းအဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ 

အသေးစားငွေရေးကြေးရေးလုပ်ငန်းများအား ကြီးကြပ်နိုင်ရန်အတွက် ၂၀၁၁ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁၁ရက်နေ့တွင် မြန်မာ့အသေးစားငွေရေးကြေးရေး ကြီးကြပ်စစ်ဆေးရေးလုပ်ငန်းအဖြစ် ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်တွင် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၂၀၁၄ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁ရက်နေ့တွင် အသေးစားငွေရေးကြေးရေး ကြီးကြပ်စစ်ဆေးရေး ဦးစီးဌာနအဖြစ် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်တွင် တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။

၂၀၁၆ခုနှစ်တွင် စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ ၂၀၁၉ခုနှစ်တွင် စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန၊ ၂၀၂၁ခုနှစ်တွင် စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာနတို့ လက်အောက်၌ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  နောက်ခံသမိုင်း။
2. ↑  စီမံကိန်းနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန နောက်ခံသမိုင်း။

| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန |
| --- |
| ဦးစီးဌာနနှင့် လုပ်ငန်းဌာနများ (စီမံကိန်း) | 
* ဗဟိုစက်ပစ္စည်းစာရင်းအင်းနှင့်စစ်ဆေးရေး ဦးစီးဌာန
* စီမံကိန်းရေးဆွဲရေးဦးစီးဌာန
* အမျိုးသားမှတ်တမ်းများမော်ကွန်းတိုက်ဦးစီးဌာန
* စီမံကိန်းစိစစ်ရေးနှင့် တိုးတက်မှုအစီရင်ခံရေး ဦးစီးဌာန
* ဗဟိုစာရင်းအင်းအဖွဲ့

 |
| ဦးစီးဌာနနှင့် လုပ်ငန်းဌာနများ (ဘဏ္ဍာရေး) | 
* မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်
* မြန်မာ့နိုင်ငံခြားကုန်သွယ်မှုဘဏ်
* မြန်မာ့ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဘဏ်
* မြန်မာ့လယ်ယာဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ်
* မြန်မာ့အာမခံလုပ်ငန်း
* ရသုံးမှန်းခြေငွေစာရင်း ဦးစီးဌာန
* ငွေတိုက် ဦးစီးဌာန
* ပြည်တွင်းအခွန်များ ဦးစီးဌာန
* အကောက်ခွန် ဦးစီးဌာန
* ငွေရေးကြေးရေး ကြီးကြပ်စစ်ဆေးရေး ဦးစီးဌာန
* ပင်စင်ဦးစီးဌာန
* ငွေချေးသက်သေခံ လက်မှတ်လုပ်ငန်း ကြီးကြပ်ရေး ကော်မရှင်ရုံး

 |
ကြွေစေ့အမျိုးစုံ
ကြွေပစ်ကစားရာတွင် အသုံးပြုသော ကြွေစေ့အဖြူကလေး
များကို၎င်း၊ စာရေးစားပွဲပေါ်ရှိ စက္ကူဖိရန် အသုံးပြုသော ကြွေ
အကြီးစားများကို၎င်း၊ ဘယဆေးဆိုင်များ၌ ဆေးဖော်ရန်
အတွက် ရောင်းချသော ကြွေပုပ်များကို၎င်း၊ တွေ့မြင်ဖူးကြပေ
မည်။ ထိုပစ္စည်းတို့သည် ကြွေခရု၏ အခွံများသာ ဖြစ်ကြ၏။

ကြွေခရု
-------

နောက်ထပ် အချက်အလက်များ။ money cowrie နှင့် Monetaria moneta
ကြွေခရု အရှင်ကိုကား မြင်ဘူးတွေ့ဖူးသူ ရှားပေသည်။ ကြွေခရုသည် ခရုမျိုးဝင် ပင်လယ်သတ္တဝါတစ်မျိုးဖြစ်၍ မျိုးစိတ်ပေါင်း (၁၅ဝ) ကျော်မျှ ရှိသည်။ ကြွေခရုတို့သည် နွေးသောပယ်လယ်သမုဒ္ဒရာအတွင်း ရေတိမ်ရာအရပ်၌ ကျောက်ဆောင်များနှင့် သန္တာကျောက်တန်းများ အောက်တွင် နေကြသည်။ အထူးသဖြင့် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာနှင့် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာတို့ ဆက်စပ်ရာဒေသတွင် နေကြသည်။ ဥရောပတိုက်ရှိ ပင်လယ် များတွင်လည်း ကြွေခရုအငယ်စားတစ်မျိုးကို တွေ့ရသည်။ ကြွေခရုသည် ကျွန်ုပ်တို့တွေ့မြင်ရသည့်အတိုင်း အခွံတစ်ခုတည်းသာရှိသော ခရုမျိုးဖြစ်သည်။

ပုံသဏ္ဌာန်
----------

ငယ်ရွယ်သေးသော ကြွေခရုနှင့် ကြီးပြင်းပြီး ကြွေခရုတို့၏ ပုံသဏ္ဌာန်မှာ သိသိသာသာခြားနား၏။ ငယ်ရွယ်စဉ်က ကြွေခွံသည် သာမန်ခရုလုံး၏အခွံနှင့် ဆင်တူသည်။ မျက်နှာဝမှာ ရိုး⁠ရိုးမျက်နှာဝမျိုးပင်ဖြစ်၍ ရစ်ခွေနေသော ထိပ်ချွန်ကလေးများသည်လည်း ထင်ထင်ရှားရှား ပေါ်နေသည်။ တဖြည်းဖြည်း ကြီးပြင်းလာမှ အခွံသည် အတွင်းဖက်သို့ လိပ်ဝင်သွား၍ ထိပ်ချွန်သည် တုံးသွားလေသည်။ မျက်နှာဝစောင်းတွင် ခွေးသွားစိပ်ကဲ့သို့ အထစ်ကလေးများ ထလာသည်။

ကြွေခွံသည် ချောမွှတ်ပြောင်လက်၍ နေသည်။ အဖြူ၊ အညို၊ အဝါ၊ နက်ပြာ၊ စသည်ဖြင့် အရောင်အမျိုးမျိုး ရှိသည်။ အချို့၌ လှပသော အစက်အပြောက်များလည်း ပါရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ကြွေခွံကို ကမ္ဘာအနှံ့အပြား၌ လူသိများ၍ လူကြိုက်
လည်း များပေသည်။

အသုံး
-----

အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့တွင် လှပသောရောင်စုံကြွစေ့များကို ဆင်မြင်းစသည်တို့၏ ကကြိုးတန်ဆာပလာ၌ တပ်ဆင်အသုံးပြုကြသည်။

ရှေးအခါက မြန်မာနိုင်ငံတွင် အင်္ကျီ လုံချည် စသည်တို့ကို သိပ်သည်း ပြောင်ချောအောင် ယခုအခါ မီးပူတိုက်ရ သကဲ့သို့ ကြွေဖြင့်ပွတ်တိုက်သည်။ မီးကြွေတိုက်သည် ဟူသော ဝေါဟာရ မှာ ယင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။

အာဖရိကတိုက်နှင့် အာရှတိုက် တောင်ပိုင်းတွင် ရှေးအခါက ကြွေစေ့များကို အသပြာအဖြစ် သုံးစွဲခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ဒင်္ဂါးပြားများကို အကြွေစေ့ ဟု ယခုတိုင် ခေါ် နေကြသေးသည်။

အချို့က လက်စွပ်၊ လက်ကောက်၊ ဆွဲကြိုး၊ ဘယက်၊ ရင်ထိုး၊ ကြယ်သီး၊ ဆံထိုး စသည်တို့ ပြုလုပ်၍ ဆင်မြန်းကြသည်။

အီဂျစ်နိုင်ငံ နိုင်းမြစ်ဝှမ်းရှိ အချို့ဒေသများတွင် ကြွေစေ့ကလေးများကိုအန္တရာယ်ကင်း ဘေးကင်းအဆောင်အဖြစ်ပင် အသုံးပြုကြသေးသည်ဟု သိရလေသည်။

အိန္ဒယ တွင် ကြွေစေ့ ခုနစ်စေ့ ဖြင့် ဟော သော ကြွေဗေဒင်မှာ လူတယောက် ဘဝတခုလုံးကို ဟောကြားနိုင်သည်ဟု နာမည်ကျော်ကြားသည်။ 

ပဆစ်ပစ်ကစားနည်း တွင် ကြွေစေ့ငယ် ခြောက်စေ့ ကို အံစာတုံးကဲ့သို့ ပစ်၍ အကွက်မည်မျှ ရွှေ့ရမည်ကို ကံစမ်း ကစားကြသည်။

အရွယ်ကြီးသော ကြွေစေ့များကို စာရေးစားပွဲပေါ်တွင် စာရွက်ဖိရန် အသုံးပြုကြသည်။

အချို့ဘယဆေး များတွင် ကြွေပုပ်ကို အမှုန့်ကျိတ်၍ ထည့်သွင်းဖော်စပ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑   ခုနစ်စင်ကြယ် ကြွေဗေဒင် (ဆရာ)
2. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂)
**ကွန်မြူနစ်ပါတီမရှိလျှင်တရုတ်ပြည်သစ်မရှိနိုင်**သည် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ ကွန်မြူနစ်ဝါဒဖြန့်သီချင်းများထဲမှ ကျော်ကြားသော တေးသီချင်း တစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။

နောက်ခံ သမိုင်းကြောင်း
----------------------

ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းကဂျပန်တို့ကျူးကျော်မှုကိုတရုတ်နိုင်ငံကတိုက်ခိုက်နေစဉ်တွင် Chiang Kai-shek သည် ၁၉၄၃ ခုနှစ်မတ်လ ၁၀ ရက်တွင် ကူမင်တန် မရှိရင်တရုတ်ပြည်မရှိနိုင် ဟုဆိုသည် ဆောင်ပုဒ်နှင့်အတူ တရုတ်ပြည်ရဲ့ကံကြမ္မာအမည်ရ စာအုပ်ကိုထုတ်ဝေခဲ့သည်။ တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီသည် ၁၉၄၃၊ ဩဂုတ်လ ၂၅ ရက်တွင် Jiefang Daily တွင် "ကွန်မြူနစ်ပါတီမရှိရင်တရုတ်နိုင်ငံမရှိနိုင်ပါ" ခေါင်းစဉ်ဖြင့် "ကွန်မြူနစ်ပါတီ မရှိလျှင် ယနေ့ခေတ် တရုတ်ပြည်သစ်မရှိနိုင်ဘူး" အဓိပ္ပာယ်နဲ့ ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ်ကိုထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၄၃၊ အောက်တိုဘာလတွင် တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီမှ ၁၉ နှစ်အရွယ် Cao Huoxing သည် အဆိုပါဆောင်းပါးအား အခြေခံ၍ "ကွန်မြူနစ်ပါတီမရှိရင်တရုတ်ပြည်မရှိနိုင်" ဟူသောသီချင်းစာသားကိုဖန်တီးခဲ့သည်။

၁၉၅၀ ခုနှစ် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံကိုတည်ထောင်ပြီး များမကြာမီတွင် မော်စီတုန်း သည် "ကွန်မြူနစ်ပါတီမရှိရင်တရုတ်ပြည်မရှိနိုင်" အစား "ကွန်မြူနစ်ပါတီမရှိရင်တရုတ်ပြည်သစ်မရှိနိုင်" ဟူ၍ခေါင်းစဉ်ကို" အသစ်" ဟူသောစကားလုံးဖြင့်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ အဆိုပါ တေးသီချင်းသည် ၁၉၆၅ခုနှစ်တွင် ကျင်းပသော ရှေ့နေဝန်းနီနီ ပြဇာတ်တွင် ပါဝင်သီဆိုခဲ့သည်။ ထို့အပြင် တရုတ်ကွန်မြုနစ်ပါတီ ရာပြည့်အထိမ်းအမှတ်ကျင်းပသော ကွန်မြူနစ်ပါတီရာပြည့်ပြဇာတ်တွင် အပိတ်သီချင်းအနေဖြင့် သီဆိုခဲ့သည်။

သီချင်းစာသား
------------

| အင်္ဂလိပ် ဘာသာပြန် | မြန်မာ ဘာသာပြန် |
| --- | --- |
| Without the Communist Party, there will be no new China.
Without the Communist Party, there will be no new China.
The Communist Party toiled for the nation.
The Communist Party of one heart saved China.
It pointed to the road of liberation for the people.
It led China towards the light.
It supported the War of Resistance for more than eight years.
It has improved people's lives.
It built a base behind enemy lines.
It practiced democracy, bringing many advantages.
Without the Communist Party, there will be no new China.
Without the Communist Party, there will be no new China. | ကွန်မြူနစ်ပါတီမရှိလျှင် တရုတ်ပြည်သစ်မရှိနိုင်
ကွန်မြူနစ်ပါတီမရှိလျှင် တရုတ်ပြည်သစ်မရှိနိုင်
ကွန်မြူနစ်ပါတီသည် နိုင်ငံတော်အတွက် ဖြစ်သည်။
ကွန်မြူနစ်ပါတီသည် တရုတ်ပြည်ကို ကယ်တင်ခဲ့လေပြီ။
ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးလမ်းကို ပြသပေးခဲ့ပြီး 
တရုတ်ပြည်ရဲ့ မီးရူးတဆောင် ဖြစ်လေသည်။
ရှစ်နှစ်ကျော် တိုက်ပွဲဆင်နွှဲကာ 
ပြည်သူ့ဘဝကို မြှင့်တင်ပေးခဲ့ပြီး
ဒီမိုကရေစီ စနစ်ကျင့်သုံးကာ အကျိုးအမြတ်များစေခဲ့သည်။
ကွန်မြူနစ်ပါတီမရှိလျှင် တရုတ်ပြည်သစ်မရှိနိုင်
ကွန်မြူနစ်ပါတီမရှိလျှင် တရုတ်ပြည်သစ်မရှိနိုင် |

ကိုးကား
-------

1. ↑  Ohne die Kommunistische Partei gäbe es kein Neues China (2007-09-28)။ 28 September 2007 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  2 July 2021 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။

ပြင်ပလင့်များ
-------------

* Orchestral MP3 Audio from PLA Daily
* YouTube ပေါ်ရှိ "No Communist Party, No New China" with subtitles
**ဒေါ်စိန်ခင်**သည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကတွင် ဇာတ်ပို့သရုပ်ဆောင်တစ်ဦးအဖြစ် နှစ်ပေါင်းကြာရှည်စွာ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သူ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ဟာသပညာ ကျွမ်းကျင်သူ ဒေါ်စိန်ခင်သည် မြန်မာရုပ်ရှင်လောကတွင် အကောင်းဆုံးဇာတ်ပို့ သရုပ်ဆောင် မင်းသမီးကြီးအဖြစ် အချိန်ကြာမြင့်စွာ ရပ်တည်ခဲ့သည်။

ငယ်ဘဝ
-----

ဒေါ်စိန်ခင်ကို ၁၉၂၁-ခုနှစ်၊ ဇန္နဝါရီလ (၁၈)ရက်တွင် ဧရာဝတီတိုင်း၊ ကြံခင်းမြို့၌ အဖ ဦးဖိုးဆိတ်၊ အမိ ဒေါ်မယ်မြင့် တို့က ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ မွေးချင်းနှစ်ဦးရှိသည့်အနက် အကြီးဆုံးဖြစ်ပြီး အမည်ရင်းမှာ မစိန်မှုံ ဖြစ်သည်။ ဒေါ်စိန်ခင်က အကောင်းဆုံး ဇာတ်ပို့သရုပ်ဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သော်လည်း ဒေါ်စိန်ခင်မှာ သရုပ်ဆောင်မျိုးရိုး မရှိခဲ့ပေ။

ဒေါ်စိန်ခင်က ငယ်စဉ်ကပင် ကျောင်းစာအပေါ်၌ စိတ်ဝင်စားမှု မရှိခဲ့ဟု ဆိုသည်။ အဒေါ်ဖြစ်သူက ဒေါ်စိန်ခင်အား ရန်ကုန်သို့လာစဉ် အဖော်အဖြစ် ခေါ်ဆောင်လာခဲ့ရာ ရန်ကုန်တွင် နေထိုင်စဉ်အတွင်း ဦးချစ်ခင်နှင့် အိမ်ထောင်ကျကာ မအူကုန်းအမဲဈေး၌ ကုန်စုံဆိုင်ဖွင့်လျက် အသက်မွေးခဲ့ရသည်။

အနုပညာလုပ်ကိုင်ခြင်း
--------------------

ဦးချစ်ခင်နှင့် ဆွေမျိုးတော်စပ်သူ ဒေါ်မြနှစ်မှတစ်ဆင့် ရွှေဒုံးဘီအောင်နှင့် အဆက်အသွယ် ရရှိကာ အနုပညာလောကသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ရခြင်း ဖြစ်သည်။ ဒေါ်စိန်ခင်က ဝင်းဝင်းပြဇာတ်ရုံသို့ လိုက်ပါသွားလေ့ရှိရာ တစ်နေ့တွင် ဇာတ်ပို့သရုပ်ဆောင်တစ်ဦး အလုပ်မဆင်းသဖြင့် ဒေါ်စိန်ခင် ဝင်ရောက်သရုပ်ဆောင်ပေးခဲ့ရသည်။ ရန်ကုန်အနောက်ပိုင်း ကာဌေးရုံ(နောင် ကေသွယ်ရုံ)၌ ကပြနေသည့် ရွှေဒုံးဘီအောင်၏ အသွင်မတူ အမည်ရှိ ပြဇာတ်တွင် ဖြစ်သည်။

ဒေါ်စိန်ခင် သရုပ်ဆောင်ရသည့်အခန်းမှာ ကန့်လန့်ကာနောက်က ရေနွေးဗန်းကို ယူသွားကာ သတင်းစာဖတ်နေသူအား ဘဘကြီး ရေနွေးကြမ်းပါရှင့် ဟုပြော၍ ချထားပေးရန်သာ ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဒေါ်စိန်ခင် ကြောက်ကြောက်လန့်လန့်ဖြင့် ဘာ ဘာကြီး၊ လည်းဖိတ်​ရေကြမ်းပါရှင့် ဟူ၍ အယောင်ယောင်အမှားမှား ပြောလိုက်မိခဲ့သည်။ ယင်းသို့ မပီမသ ဗလုံးဗထွေး ပြောလိုက်သံကပင် ပွဲကြည့်ပရိသတ်များအား ပွဲကျသွားစေကာ ဟာသပျက်လုံး ဖြစ်သွားစေခဲ့သည်။ ဒေါ်စိန်ခင်ဟူသော အမည်က ဒါရိုက်တာ ရွှေဒုံးဘီအောင် ပေးခဲ့သော အမည်ဖြစ်သည်။

### ပြဇာတ်များ

ဒေါ်စိန်ခင်သည် နောက်ပိုင်းတွင် ပြဇာတ်များ၌ မထင်မရှား ဆက်လက်ပါဝင် သရုပ်ဆောင်ခွင့် ရရှိလာခဲ့သည်။ ဒဂုံဆရာတင်၊ ကျွန်တော်ချစ်မောင်၊ ပျော်တော်ဆက်သန်းနွဲ့၊ လူရွှင်တော်မြင့်ဖေ၊ ဗိုလ်ကလေးတင့်အောင်၊ ဂီတလုလင်မောင်ကိုကိုတို့၏ ပြဇာတ်များ ဖြစ်ကြသော ငယ်ကျွမ်းဆွေ၊ လင်းလုလုရောင်နီ၊ ဂီတလုလင်၊ ချစ်လင်းရောင်ခြည်၊ ဝါကျွတ်လက်ဆောင်၊ တူပျော်ပျော်၊ စန်းပွင့်ချိန်၊ ရွှေလမ်းငွေလမ်း၊ တင့်တင့်တယ်တယ် စသည့် ပြဇာတ်ပေါင်း (၅၀)ကျော်တွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ရသည်။

### ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ

စစ်ပြီးခေတ်တွင် ပထမဆုံး ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခွင့် ရရှိခဲ့သော ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားမှာ ဒါရိုက်တာ ရွှေဒုံးဘီအောင်၏ *လောကမုန်တိုင်း* အမည်ရှိ အသံတိတ်ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။ ဒေါ်စိန်ခင်နှင့် တွဲဖက်သရုပ်ဆောင်ရသူမှာ ဟာသသရုပ်ဆောင် ကြယ်နီဖြစ်သည်။ ကြယ်နီနှင့် ဒေါ်စိန်ခင် အတွဲများလွန်း၍ အချို့က ဇနီးမောင်နှံဟုပင် ထင်ကြသည်။

ဒေါ်စိန်ခင် ပါဝင်ရိုက်ကူးခဲ့သည့် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများကား များပြားလှသည်။ ယင်းဇာတ်ကားများအနက် ၁၉၇၉−ခုနှစ်တွင် ဒါရိုက်တာ ဦးသုခ ရိုက်ကူးသော *အကာကအချစ်၊ အနှစ်က မေတ္တာ* ဇာတ်ကား၌ အကယ်ဒမီဆု ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ ယင်းဇာတ်ကားတွင် ဒေါ်စိန်ခင်က ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း (ကိုရင်ဩ)၏ ညီမ အပျိုကြီးနေရာမှ ပြောင်မြောက်စွာ သရုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။

ဘဝနိဂုံး
--------

၁၉၈၆−ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၂၆)ရက်တွင် ဒေါ်စိန်ခင် ကွယ်လွန်ခဲ့ရာ သမီးနှစ်ဦးကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက်(၆၆)နှစ် ရှိပြီဖြစ်သည်။ ဒေါ်စိန်ခင်၏ ခင်ပွန်း ဦးချစ်ခင်သည် အသက် ၆၀ အရွယ်၊ ၁၉၇၅−ခုနှစ်၊ မတ်လ (၂၂)ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------
အမျိုးသား စာပေဆုရ စာရေးဆရာနှင့် သတင်းစာဆရာ တစ်ဦးဖြစ်သူ **စိန်ခင်မောင်ရီ** ကို အဖ ကွယ်လွန်သူ စာရေးဆရာ 'ပုလိပ်အရာရှိတစ်ဦး' အမည်ခံ ခရိုင်ရဲဝန် ဦးဘသော် (ပြစ်မှုမဂ္ဂဇင်း စတင်တည်ထောင်သူ)၊ အမိဒေါ်မမလေးတို့မှ ၁၉၂၅ ခုတွင် ဖွားမြင်သည်။ မွေးချင်း ခြောက်ယောက်အနက် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ အမည်ရင်း ခင်မောင်ရီ ဖြစ်သည်။

ငယ်စဉ်ဘဝ
--------

စိန်ခင်မောင်ရီသည် မုံရွာမြို့ ဗုဒ္ဓဘာသာ အထက်တန်းကျောင်းတွင် နေစဉ်ကတည်းက နယ်သတင်းထောက်အဖြစ် သတင်းစာများတွင် သတင်း၊ ဆောင်းပါးများ ရေးခဲ့သည်။ ဂျပန်ခေတ်တွင် မုံရွာခရိုင် အာရှလူငယ်အစည်းအရုံး ဉာဏဗလမှူးအဖြစ် ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။

စာပေလောက
--------

စာပေလောက သို့ ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဝင်ရောက်ခဲ့ကာ ပဒေသာမဂ္ဂဇင်းတွင် အယ်ဒီတာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ နန်းမြိုင်၊ ယဉ်ညိမ်းစသည့် ကလောင်ခွဲများဖြင့်လည်း ဝတ္ထုတို၊ ဝတ္ထုရှည်၊ ဘာသာပြန်များ ရေးသားခဲ့သည်။ ထို့နောက် သတင်းစာလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး စီးပွားရေး၊အိုးဝေ၊ ဗမာ့ဝါဒ၊ ဗမာ့ခေတ်နှင့် ယူနီယံဂေဇက် သတင်းစာများတွင် သတင်းအယ်ဒီတာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့၍ ကြေးမုံသတင်းစာထုတ်ဝေရန် သတင်းစာတိုက် တည်ထောင်ရာတွင် တည်ထောင်သူတစ်ဦးအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ပြီး ကြေးမုံသတင်းစာတွင် အယ်ဒီတာချုပ်အဖြစ် ၁၉၆၄ ခုနှစ်အထိ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ 

စိန်ခင်မောင်ရီသည် မြန်မာနိုင်ငံ စာရေးဆရာ အသင်းတွင် အတွင်းရေးမှူး၊ မြန်မာနိုင်ငံ သတင်းကောင်စီတွင် အတွင်းရေးမှူး၊ မြန်မာနိုင်ငံ ရုပ်ရှင်နှင့် ဆင်ဆာ အဖွဲ့ဝင် စသည်ဖြင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၇ - ၅၈ တွင် တာ့ရှ်ကင့် အာရှ အာဖရိက စာရေးဆရာ ညီလာခံသို့ လည်းကောင်း၊ ၁၉၆၃ တွင် သတင်းစာ ကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် အင်္ဂလန်ပြည်သို့ လည်ကောင်း သွားရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် 'ဖြူနီညိုပြာ' မဂ္ဂဇင်းကို စတင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။

ဘာသာပြန် နှင့် စာပေဆု
---------------------

စိန်ခင်မောင်ရီသည် ပြဇာတ်များ ရေးသားခဲ့ရာ **မြေပိုင်ရှင် ဦးကံကောင်းနှင့် သမီးများ၊ ကြက်ကင်၊ ဒိုင်းညှောင့်၊ မျက်နှာဖုံးနှင့် အခြားပြဇာတ်စာပေ**များ ဖြစ်သည်။ ဘာသာပြန် စာအုပ်များအဖြစ် ယဉ်ညိမ်းကလောင် အမည်ဖြင့် သူခိုးနှင့် အရိုးခံမလေး'၊ 'ဆိုဗီယာလော့ရင့်'၊ 'ဝါးတဲကလေး' စာအုပ်များ ရေးသားခဲ့သည်။ အနာတဟန် ဘာသာပြန်စာအုပ်ဖြင့် ၁၉၈၅ ခုတွင် အမျိုးသားစာပေ ဘာသာပြန်(သုတ)ဆုကို ရရှိခဲ့သည်။

သီချင်း
-------

သီချင်း များ လည်း ရေးသားခဲ့ရာ စောင်းသိန်းဖေ သီဆိုသော 'ငွေညှို့ပင်' သီချင်းသည် စိန်ခင်မောင်ရီ၏ ထင်ရှားသော လက်ရာ ဖြစ်သည်။

ရုပ်ရှင်ဇတ်ညွန်း နှင့် ကျော်ကြားလှသော ဝေဖန်ရေး
----------------------------------------------

စိန်ခင်မောင်ရီသည် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ညွှန်းများကိုလည်း ရေးခဲ့ရာ 'ရွှေလက်ဖြင့်ခေါ်လည်းမလာ'၊ 'အမွန်ကတစ်ဖက် သူတို့က တစ်ဖက်' တို့ကို ရေးသားခဲ့သည်။ စိန်ခင်မောင်ရီသည် ကွယ်လွန်ချိန်အထိ မဟေသီ မဂ္ဂဇင်း၊ သောင်းပြောင်းထွေလာ ရယ်ချင်စရာမဂ္ဂဇင်း၊ ဒဂုန်မဂ္ဂဇင်းတို့တွင် ပင်တိုင် ရုပ်ရှင် ဝေဖန်ရေး ဆောင်းပါး **ဒါဖတ်ပြီးမှ ရုပ်ရှင်ကြည့်ပါ** နှင့် အခြား စာနယ်ဇင်း များ တွင် ရုပ်ရှင်၊ ပြဇာတ် ဆိုင်ရာ ဆောင်းပါး၊ ဘာသာပြန်၊ ဝတ္ထုများ ရေးသားခဲ့သည်။

ဘဝနိဂုံး
--------

စာရေးဆရာ၊ သတင်းစာဆရာကြီး စိန်ခင်မောင်ရီသည် ၁၉၉၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၇ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြှို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီး ဒေါ်သန်းသန်းနှင့် သားခုနှစ်ယောက်၊ သမီးတစ်ယောက်နှင့် မြေးငါးယောက်တို့ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  စိန်ခင်မောင်ရီ ၏ အနာတဟန် (စိတ်ကူးချို​ချို ၏ ၂၀၁၄ခု၊ဖေ​ေဖာ်ဝါရီလထုတ် စတုတ္ထအကြိမ်မူ)
ဆူးကောက်ပင် (*Caesalpinia crista*)
**ဆူးကောက်ပင်**သည် ဆူးရှိသော ချုံပင်ကြီးမျိုးဖြစ်သည်။ 
ရုက္ခဗေဒအလိုအားဖြင့် 'ဆက်ဇယ်ပင်နီးယားနျူးဂါး'(*Caesalpinia nuga*; ယခုအခါတွင် *Caesalpinia crista*)ဟုခေါ် 
သည်။ မျိုးရင်းမှာ 'လီဂူမီနိုးစီး'(Leguminosae၊ သို့မဟုတ် Fabaceae)ဖြစ်သည်။ ပင်စည်နှင့် အကိုင်း 
အခက်များသည် ချောမွတ်၏။ အရွယ်သည် အလျားလက်မဝက်
မှ ၂ ၁/၄ လက်မအထိရှိသည်။ မေလမှ အောက်တိုဘာလ 
အတွင်း အပွင့်ပွင့်တတ်သည်။ ပွင့်ည|ာမှာ ၃ လက်မမှာ ၄ 
လက်မအထိ ရှည်သည်။ အပွင့်အရောင်ဝါသည်။ အနီရောင် 
အနားရှိသော အပွင့်များလည်းရှိသည်။

ဆူးကောက်သီးသည် ငှက်ပျောဖူးပုံသဏ္ဌာန်ရှိ၍ ထိပ်ဖျား 
ချွန်သည်။ အသီးထဲ၌ အစေ့များရှိသည် အစေ့များသည် အသီး 
၏ ပုံသဏ္ဌာန်အတိုင်းပြားသည်။ ဆူးကောက်ပင်များကို ရခိုင် 
ကမ်းရိုးတန်းနှင့် တနင်္သာရီကမ်းရိုးတန်း တစ်လျှောက်တွင် 
တွေ့ရသည်။ ကပ္ပလီကျွန်း၌လည်း တွေ့ရသည်။ ဆူးကောက် 
အသီးနှင့် ဆူးကောက်ရိုးများကို ထုထောင်း၍ ငါးဖမ်းရာတွင် 
အဆိပ်အဖြစ်အသုံးပြုတတ်ကြသည်။

ဆူးကောက်နက် (*Capparis sepiaria*)
ဆူးကောက်နက်ဟုခေါ်သော အပင်တစ်မျိုးလည်းရှိသေး 
သည်။ ရုက္ခဗေဒအလိုအားဖြင့် ထိုအပင်ကို 'ကက်ပါးရစ် 
ဆက်ပီးအားရီးယား'(*Capparis sepiaria*)ဟု ခေါ်သည်။ မျိုးရင်းမှာ 'ကက်ပါရီဒေးစီ 
အီး'(Capparidaceae)ဖြစ်သည်။ ချုံပင် သို့မဟုတ် အပင်ငယ်မျိုးဖြစ်၍၊ ခြောက် 
သွေ့သောဒေသတွင် ပေါက်ရောက်သည်။ ဆူးကောက်နက်အမြစ်ကို အဖျားဖြတ်ဆေးအဖြစ် အသုံးပြုတတ်ကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Caesalpinia nuga (L.) W.T.Aiton (Plants of the World Online, Kew Science). Retrieved 5 February 2020
2. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄)

|  |  |
| --- | --- |
|  | ဝီကီမီဒီယာ ကွန်မွန်းစ်တွင် ***Caesalpinia crista*** နှင့် ပတ်သက်သော မီဒီယာ ရှိသည်။ |

|  |  |
| --- | --- |
|  | ဝီကီမီဒီယာ ကွန်မွန်းစ်တွင် ***Capparis sepiaria*** နှင့် ပတ်သက်သော မီဒီယာ ရှိသည်။ |
**စကန်ဒီနေးဗီးယားစကော့တလန်** သည် ၈ ရာစုမှ ၁၅ ရာစုအတွင်းကာလကိုရည်ညွှန်းသည်။ ဗိုက်ကင်း နှင့် Norse လူမျိုးတို့သည်အဓိကအားဖြင့် နော်ဝေလူမျိုးများ နှင့်အခြား စကင်ဒီနေးဗီးယန်း များနှင့်သူတို့၏သားစဉ်မြေးဆက်များသည်ယခုလက်ရှိခေတ်သစ် စကော့တလန် ၏အစွန်အဖျားဒေသများတွင်ကိုလိုနီနယ်မြေများကိုသိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ နှောင်းပိုင်း 8 ရာစုအတွင်းစတင်ထိုဒေသတွင်ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုများနှင့်စကင်ဒီနေးအကြားရန်လိုမုန်းတီးမှု Orkney ၏ Earl နှင့်ထွန်းသစ်စ thalassocracy ၏ အဆိုပါကျွန်း၏ဒမ်း ၏အစိုးရသောမင်းတို့ အိုင်ယာလန်, Dal Riata နှင့် Alba နှင့်၏ဦးရစ်သရဖူများကဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှု နော်ဝေ ထပ်တလဲလဲခဲ့ကြသည် ခေါင်းစဉ်များ။

စကန်ဒီနေးဗီးယားပိုင်နယ်မြေများမှာ မြောက်ပိုင်း အော်ခက်နီ နှင့်ရှ တလန် ၊ ဟေဘရီဆိုက်ဒ် ၊ က လီဒ်ဖရီးရန်း ကျွန်းများ နှင့် Caithness နှင့် Sutherland တို့အပါအဝင်ဆက်စပ်ပြည်မကြီးနယ်မြေများပါဝင်သည်။ ခေတ်သစ် ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာ သည်ဤအချိန်ကာလအတွင်းပိုမိုကျယ်ပြန့်သောဘဝပုံစံကိုစတင်ပေးနေသော်လည်း *Orkneyinga Saga* သည်သတင်းအချက်အလက်၏အဓိကအရင်းအမြစ်ဖြစ်သော အိုင်းရစ်နှစ်ပတ်လည် နှင့်နောက်ပိုင်းတွင် Norse *Saga* များနှင့်အတူစကော့တလန်ရင်းမြစ်များမှသမိုင်းကြောင်းသည်အားနည်းနေသည်။

 Jura နှင့် Scarba အကြား Corryvreckan ပင်လယ်ကွေ့ ။ အစဉ်အလာအရ "Lochlann ၏ Prince Breacan" သည်သင်္ဘော ၅၀ နှင့်အတူသင်္ဘောပျက်။ ပျက်စီးခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Haswell-Smith (2004) p. 51
2. ↑  Murray (1966) pp. 71–72
|  |
| --- |
| **၁၉၀၂** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| မတ်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၈၉၈** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| မတ်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

အမှု—**အိမ့်ရှင်မနှင့်အတူ ကွယ်ရာ၌ ထိုင်နေမှု**။ 

အမှုသည်—**ရှင်ဥပနန္န**။

ရှင်ဥပနန္ဒနှင့် မာတုဂါမ
-----------------------

ရှင်ဥပနန္ဒသည် လူတုန်းက သူငယ်ချင်း ဖြစ်ဘူးသူ၏ အိမ်သို့သွား၍ အကွယ်အကာ ရှိသောကြောင့် မျက်စိ၏ ကွယ်ရာဟုဆိုရလောက်သော အရပ်ဝယ် ထိုအိမ့်ရှင်၏ ဇနီးသည်နှင့်အတူ တယောက်ချင်း ထိုင်နေလေသည်။ ထိုထိုင်နေပုံကို အိမ်ရှင်ယောက်ျားက မကြေနပ်၍ ကဲ့ရဲ့သောကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရသည်။

သိက္ခာပုဒ်
----------

ယော ပန ဘိက္ခု မာတုဂါမေန သဒ္ဓိံ ရဟော ပဋိစ္ဆန္နေ အာသနေ နိသဇ္ဇံ ကပ္ပေယျ, ပါစိတ္တိယံ။

မြန်မာပြန်
----------

အကြင်ရဟန်းသည် မာတုဂါမနှင့်တကွ မျက်စိ၏ကွယ်ရာ၌ ဖုံးကွယ်အပ်သော နေရာ၌ ထိုင်နေခြင်းကို ပြုအံ့၊ ထိုရဟန်း ပါစိတ် အာပတ်သင့်၏။

မှတ်ချက်
--------

ဤသိက္ခာပုဒ်အရ မာတုဂါမနှင့် တယောက်ချင်း အကွယ်အကာ ရှိသောနေရာဝယ် မနေကောင်း၊ အနီးအပါး၌ ပြောစကားကို နားလည် လောက်သော အဖေါ်ယောက်ျား (ကလေးစသူ) ပါလျှင်ကား ထိုင်ကောင်း၏။[ရဟန်းကသွား၍ ထိုင်နေခြင်းမဟုတ်ဘဲ, ရဟန်းနေရာသို့ မာတုဂါမက လာ၍ ထိုင်နေပြန်လျှင်လည်း ရဟန်းမှာအပြစ်မရှိ။]

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4  အရှင်ဇနကာဘိဝံသ (၁၉၉၆)။ *ဘုရားဥပဒေတော်ကြီး*။
သခင်လှုပ်ရှားမှု ခေတ်အတွင်း ၁၉၃၆ ခုနှစ်ဝန်းကျင်မှာ **ရဟန်းပျိုအဖွဲ့** တွေ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ပေါ်ထွန်းလာခဲ့ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ၁၉၃၈-၃၉ ၁၃၀၀ ပြည့် အရေးတော်ပုံ ကာလ အတွင်းမှာတော့ ရဟန်းပျိုအဖွဲ့ အသီးသီးရဲ့လှုပ်ရှားမှု တွေဟာ ပိုမို ပေါ်လွင် ထင်ရှားလာခဲ့ပါတယ်။ ရန်ကုန်မြို့မှာ ရဟန်းပျိုအဖွဲ့ တွေ ရှိခဲ့တဲ့အပြင် နယ်မြို့တချို့မှာလဲ ဥပမာအားဖြင့် **ဇလွန် ရဟန်းပျို အဖွဲ့**၊ **ရွှေဘို ရဟန်းပျို**အဖွဲ့ တို့လို ရဟန်းပျို အဖွဲ့တွေ ပေါ်ထွန်းခဲ့ပါတယ်။ ရန်ကုန်မြို့ မှာ **ရန်ကုန် အနောက်ပိုင်း သာသနာ့ မာမက ရဟန်းပျိုအဖွဲ့ချုပ်** ထင်ရှားခဲ့သလို မန္တလေးမြို့မှာ **မန္တလေး ရဟန်းပျို အဖွဲ့ချုပ်** ဟာလဲ ထင်ရှားခဲ့ပါတယ်။ 
ရေနံမြေ အလုပ်သမား သပိတ်ကြီး စတင် ပေါ်ပေါက်လာတဲ့ အချိန်မှာ ရန်ကုန်အနောက်ပိုင်း ဆိုင်ရာ သာသနာ့ မာမက ရဟန်းပျိုအဖွဲ့ချုပ် ကနေ နယ်ချဲ့ အရင်းရှင် ဆန့်ကျင်ရေး၊ ရေနံမြေ သပိတ် အောင်မြင်ရေး အတွက်ဆိုပြီး ရေနံမြေ ကိုယ်စားလှယ်များ အဖြစ် ရဟန်းပျိုရဲ့ ဆရာတော် ဦးပါမောက္ခ၊ ဦးကေသရနဲ့ ဦးအာစရ တို့ကို ရေနံမြေကို စေလွှတ်ခဲ့ပါတယ်။ ဦးပါမောက္ခ နဲ့ ဦးအာစရ တို့ဟာ အလုပ်သမား တွေဖက်က ပြတ်ပြတ်သားသား ရပ်တည်လှုံ့ဆော် တရားဟော ခဲ့ကြတဲ့အတွက် ဆရာတော် ဦးအာစရကို နယ်ချဲ့အစိုးရက ပုဒ်မ (၁၀၇)နဲ့ ဖမ်းဆီးအရေးယူခဲ့ပါတယ်။ မန္တလေးမှာ ရဟန်းပျိုအဖွဲ့ ရဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ ကတော့ ဦးကလျာဏ ဖြစ်ခဲ့ပြီး ၁၀−၂−၁၉၃၉ နေ့မှာ မန္တလေး မြို့မှာ သံဃာ၊ ကျောင်းသား၊ လူထု စီတန်း လှည့်လည်ပွဲကြီး ကို ဦးဆောင် လှုပ်ရှားခဲ့ပါတယ်။ မန္တလေး အရေးပိုင် နဲ့ ရာဇဝတ် ဝန်ကြီးတို့ ခေါင်းဆောင်တဲ့ စစ်တပ် ပုလိပ်တပ်တွေ က သေနတ် နဲ့ ပစ်ခတ် ဖြိုခွင်းတဲ့အတွက် **အာဇာနည် (၁၇) ဦး သွေးမြေကျရမှုကြီး** ဖြစ်ပွားခဲ့ပါတယ်။ ၁၇ ဦး ကျဆုံးရမှုမှာ သံဃာတော် (၇) ပါး ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။ ၁၇-၂-၁၉၃၉ နေ့မှာ အာဇာနည် (၁၇) ဦး သဂြိုဟ်ဈာပနမှာ **သာသနော့ ၀ပုလ္လ ရဟန်းပျို အဖွဲ့**၊ **မဟာ သမဂ္ဂ ရဟန်းပျို အဖွဲ့**၊ **ဝံသဟိတကာရီ ရဟန်းပျိုအဖွဲ့**၊ **ဗဟို သာသနာ မာမက ရဟန်းပျိုအဖွဲ့**၊ **ဇလွန် ရဟန်းပျိုအဖွဲ့**၊ **သာသနာ့ ဝိသုဒြွိ ရဟန်းပျိုအဖွဲ့**၊ **ရွှေဘို ရဟန်းပျို အဖွဲ့**နဲ့ **မန္တလေး ရဟန်းပျို အဖွဲ့**မှ အုပ်ချုပ်တဲ့ အဖွဲ့ (၁၃) ဖွဲ့တို့ တက်ရောက် လိုက်ပါ ပို့ဆောင်ခဲ့ကြပါတယ်။ မန္တလေး ရဟန်းပျို အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးကလျာဏ နဲ့ အတူ ထင်ရှားခဲ့တဲ့ ရဟန်းပျို ခေါင်းဆောင် ဆရာတော် တွေကတော့ ရွှေမျက်မှန် ဦးဩဘာသ၊ အာဇာနည် ဦးသုမန စတဲ့ ရဟန်းတော်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။ လွတ်လပ်ရေး ရပြီးခေတ်၊ ဖဆပလ ခေတ် တွေ အတွင်းမှာလဲ "ရဟန်းပျိုအဖွဲ့" တွေ ဆက်လက် တည်ရှိပြီး လှုပ်ရှားမှု တွေရှိနေခဲ့တာ တွေ့ရပါတယ်။ တော်လှန်ရေးကောင်စီ စစ်အစိုးရတက်လာပြီး ၁၉၆၄ နောက်ပိုင်းမှာတော့ ရဟန်းပျိုအဖွဲ့ကြီးတွေလဲ တစစ မှေးမှိန်ပျောက်ကွယ်သွားရပါတော့တယ်။

ကိုးကား
-------

* ဝင်းတင့်ထွန်း (ဩဂုတ် ၂၀၁၀)။ *ဗမာပြည် နိုင်ငံရေးပါတီအဖွဲ့အစည်း အသင်းအပင်းများ အညွှန်း*။ ပထမ အကြိမ်။ နေ့သစ်အင်အားစု၊ ဂျပန်။
ယူနီကွန်း
အိုးရော့(ရှ)
ယူနီကွန်း (သို့) ချိုရှိသောမြင်း (အင်္ဂလိပ်:Unicorn) သည် ဂရိ ရှေးဟောင်းပုံပ​ြင်များအရ ဂရိဘုရင်မီနို (Minos) အတွက် ဆောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ မီနိုဘုရင်၏ မိဖုရား ပါစီဖေ (Pasiphae) သည် နတ်နွားတစ်ကောင်ဖြင့် ချစ်က​ြိုက်ခဲ့ပ​ြီး မီနိုတာ (Minotaur) အမည်ရှိသော သတ္တဝါတစ်ကောင်ကို မွေးဖွားခဲ့သည်။ မီနိုတာသည် လူ့ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် နွားခေါင်းရှိသော သတ္တဝါဖြစ်သည်။ ဝင်္ကပါပမာ နန်းတော်ကို မီနိုတာသတ္တဝါကြီးအား လျှို့ဝှက်ထားရှိရန် တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ မီနိုတာကြီးအား ဘုရင်က သူ၏ ရန်သူကို ကျွေးသည်။ မီနိုတာကို အေသင်မြို့မှ သီးစီးယပ် (Theseus) အမည်ရှိသော ဂရိသူရဲကောင်းက သတ်ပစ်လိုက်သည်။ ခရိကျွန်းသားများသည် နွားများကို ကိုးကွယ်ကြသည်။ နွားထီးကို မျိုးပွားခြင်း၏ သင်္ကေတတစ်ခုအဖြစ်မှတ်ယူကြသည်။ မျိုးပွားမှုမှတစ်ဆင့် တိရစ္ဆာန်များစွာဖြစ်လာသည်။ တိရစ္ဆာန်များခြင်းကြောင့် မွေးမြူရေး၊ စီးပွားရေးများ တိုးတက်လာသည်။ ထို့ကြောင့် နွားထီးများကို ကိုးကွယ်ခြင်းဖြင့် အစာရေစာပေါများခြင်းဖြစ်စေသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ဤအက​ြောင်းကြ​ောင့် သဲကန္တာရထဲ နေထိုင်သော အစ္စရ​ေးလူမျိုးများသည်လည်း ရွှေနွားရုပ်တစ်ခုကို ထုလုပ်၍ ကိုးကွယ်ကြသည်။ 

ခရိကျွန်းရှိ ဝင်္ကပါပုံစံ နန်းတော်ဟောင်းကို တူးဖော်တွေ့ရှိသော အရိုးတော်တော်များများမှာ နွားအရိုးများဖြစ်ကြသည်။ ယခုခေတ်တွေ့ရှိရသ​ောနွားများ၏ ရှေးက မျိုးဆက်ဖြစ်သော အိုးရော့(ရှ) (auroch) အမည်ရှိသော နွားရိုင်းများဖြစ်သည်။ အိုးရော့(ရှ)ဟူသော ဝေါဟာရသည် ရှေးဂျာမန်စကားဖြစ်ပြီး ရှေးခေတ်နွားထီးဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ၎င်းသည် အရောင်အားဖြင့် အနက်ရောင်ဖြစ်ပြီး သာမန်နွားများထက်ကြီးသည်။ အရပ်အားဖြင့် ခြောက်ပေရှိသည်။ ချိုများသည် ကြီးပြီး အရှ​ေ့သို့ ကွေးထွက်နေသည်။ ခရစ်ယာန်ကျမ်း (Bible) ထဲတွင် အိုးရော့(ရှ) များကို ဟီးဘရူးဘာသာဖြင့် ရီအပ်(re'em)ဟုခေါ်သည်။ အဓိပ္ပာယ်မှာ နွားရိုင်းဖြစ်သည်။ ဤတိရစ္ဆာန်သည် သန်မာပြီးယဉ်အောင်လုပ်၍မရသော တောင်ရိုင်းသတ္တဝါဖြစ်သည်ဟု ဆိုထားသည်။ ဂျိမ်းဘုရင်၏လက်ထက်တွင် ရေးသားပြုစုခဲ့သော ခရစ်ယာန်ကျမ်းစာထဲတွင် ရီအပ်ကို ယူနီကွန်း (unicorn) ဟု မှားယွင်း၍ ဘာသာပြန်ထားသည်။ 

ယူနီကွန်းသည် ရှေးရိုးရာ ပုံပြင်များထဲတွင် ချိုတစ်ချောင်းဖြင့် မြင်းဖြစ်သည်။ ပုံပြင်အရ ယူနီကွန်းသည် အလွန်စွမ်းသော သတ္တဝါဖြစ်သည်။ သူ့ကိုဖမ်းနိုင်သောနည်းမှာ အပျိုစင်၏ အကူအညီဖြင့်သာ ဖမ်းလို့ရနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် နောက်ဆုံးတွင် အမဲလိုက်သမားတစ်ဦးက အပျိုစင်၏ အကူအညီဖြင့် ယူနီကွန်းကို အမိဖမ်းသွားနိုင်လေသည်။ ရုပ်ကြွင်းများကိုလေ့လာသော သိပ္ပံပညာရှုထောင့်မှပြ​ောရမည်ဆိုလျှင် ယူနီကွန်းသည် မီနိုတာကဲ့သို့သော ပုံပြင်ထဲမှ သတ္တဝါဖြစ်သည်။ ဧကန်တကယ်ရှိသော အထောက်အထားများ မရှိပါ။ ဧကန်တကယ်ရှိခဲ့သော သတ္တဝါမှာ အိုးရော့(ရှ)ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် အလယ်ခေတ်လောက်အထိရှိခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးရှိခဲ့သော အိုးရော့(ရှ)သည် ပိုလန်နိုင်ငံတွင်ဖြစ်ပြီး ၁၆၂၇ ခုနှစ်တွင် ကွယ်ပျောက်သွားခဲ့သည်။ ဂျိမ်းဘုရင်လက်ထက်က အိုးရော့(ရှ)ကို ယူနီကွန်းဟု ဘာသာပြန်ထားဆိုထားခြင်းကြောင့် အချို့က တကယ့် ယူနီကွန်းသည် အိုးရော့(ရှ)ဖြစ်၏။ မြင်းမဟုတ်၊ နွားအကြီးဖြစ်၏။ ချိုတစ်ချောင်းတည်းမဟုတ်၊ ချိုနှစ်ချောင်းရှိသည်ဟူ၍ ဆိုကြသည်။

ကိုးကားချက်
-----------

ဒေါက်တာခင်မောင်ဝင်း
**ရာဇပဝိဓာဌိတမဟာသီမာရာမရာဇဝရဝိဟာရ** (ထိုင်း: วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร)ဘွဲ့အပြည့်ရှိ **ရာဇပဝိဓာဌိတကျောင်းတော်**သည် ဘန်ကောက်မြို့၌ရှိသောတော်ဝင်ကျောင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ကျောင်းတော်သည် စုဠာလင်္ကရဏဘုရင် (ပဉ္စမရာမ) လက်ထက်တွင်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ လက်ရှိဆရာတော်သည် ထိုင်းနိင်ငံသာသနာပိုင်အရိယဝံသဂတဉာဏဖြစ်သည်။

ဗိသုကာပုံစံ
-----------

### ကျောင်းတော်အတွင်း

The temple features a unique layout, with its *wiharn* and *ubosot* joined by a circular courtyard, at the center of which stands a gilded chedi. The golden *chedi* (43m high) is covered with orange-coloured tiles and on top of the chedi, there is a golden ball. There is a relic of Buddha inside and the *chedi* was built in Sri Lankan style. The ordination hall has 10 door panels and 28 window panels each decorated with gilded black lacquer on the inside.

The interior of the temple or *bod*, is inspired by gilded Italian architecture that Rama V saw on a visit to Europe. The entrance doors are 3m high and are decorated with inlaid mother-of-pearl, which represents various medals and decorations. The drum tower is a two-storeyed one with hectogonal spires decorated with Benjarong ceramic *nagas* and Erawan heads.

### တော်ဝင်သင်္ချိုင်း

အကျယ်တဝင့် ဖော်ပြထားသောဆောင်းပါး - Royal Cemetery at Wat Ratchabophit
ကျောင်းတော်အာရာမ်အနောက်ဘက်အစွန်ရှိ၌ တော်ဝင်သင်္ချိုင်းတွင် တော်ဝင်မိသားစုနှင့် စုဠာလင်္ကရဏမိသားစုအထိမ်းအမှတ်များရှိသည်။ အထိမ်းအမှတ်များရှိသည့်အနက် ရောင်းစီဝဎနာ (Rangsi Vadhana) အထိမ်းအမှတ်တွင် မဟီတလ အတုလျေတေဇ၊ သိရီနဂရိန္ဒြာ၊ ကလျာဏိဝဎနာတို့၏ပြာတော်များပါရှိသည်။ ကျောင်းအာရာမ်တွင်း၌ ခရစ်ယာန်ဘုရားရှိခိုးကျောင်း၊ စေတီများ နှင့် ခမာမျက်နှာမျှော်စင်များစွာလည်းရှိသည်။

ဓာတ်ပုံများ
-----------

* View from outside the circular cloisterView from outside the circular cloister
* Mausoleum of Savang VadhanaMausoleum of Savang Vadhana
* View from outsideView from outside
* The front entrance with an image of watchmanThe front entrance with an image of watchman
* door imagedoor image
* Outside viewOutside view

မှတ်စုများ
----------

1. 1 2 3 4  Liedtke 2011, p. 57
2. 1 2  Spooner 2011, p. 96

ကိုးကား
-------

* Liedtke၊ Marcel (2011)၊ *Thailand- The East (English Edition)*၊ Norderstedt: Books on Demand GmbH၊ ISBN 978-3-8423-7029-6
* Spooner၊ Andrew; Hana Borrowman; William Baldwin (2011)၊ *Footprint Thailand*၊ UK: www.footprintbooks.com၊ ISBN 978-1-904777-94-6
**ရွှေမုဋ္ဌောစေတီတော်** သည် ကလေးဝမြို့တွင် တည်ရှိသည့် စေတီတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။ စေတီတော်သည် သလ္လာဝတီချင်းတွင်းမြစ်ကမ်းထပ် မြစ်သာမြစ်ဆုံတောင်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

သာသနာနှစ် ၂၀၄ ခုနှစ်တွင် နွယ်ပတ်မြို့ (ကလေးဝမြို့) တွင် နန္ဒရာဇာမင်း၏ သားတော်ဖြစ်သူ လန္တပါလရာဇာသည် မင်းပြု၏။ လန္တပါလရာဇာသည် အသောကမင်းကြီးနှင့် မင်းပြိုင်ဖြစ်၏။ အသောကမင်းကြီးသည် စေတီတော်တည်ရန် ဓာတ်တော်များ ပိုဆောင်ခဲ့၏။

ထို့ကြောင့် သာသနာနှစ် ၂၂၅ ခုနှစ်တွင် ချင်းတွင်းမြစ်တစ်လျှောက် ဧရာဝတီမြစ်ဆုံကျအောင် မုဋ္ဌောကိုးဆူကို တည်ခဲ့သည်။

မုဋ္ဌောကိုးဆူ၏ ပထမတစ်ဆူကို သလ္လာဝတီမြစ်ဆုံတွင် တောင်ပေါ်၌ တည်ထားတော်မူ၏။ အတောင် ၄၀ အနက်တူးကာ ရတနာတိုက်ဖွဲ့၍ ဓာတ်တော်များကို ဌာပနာခဲ့သည်။ ဌာပနာကို ပိတ်ကာ ကျောက်စေတီတော်ကို တည်ခဲ့သည်။ ဘုရားအား ဝတ်ပြုရန်အတွက်လည်း အိမ်ထောင်စု ၅ စုကို တာဝန်ပေးခဲ့သည်။ ကျန်ရှိသည့် ဓာတ်တော်များကိုမူ မြတ်ကြုတ်ဖြင့် ထည့်ကာ နန်းတော်ဦး၌ ပူဇော်ထားရှိခဲ့သည်။

ပြုပြင်မွမ်းမံမှုများ
---------------------

သက္ကရာဇ် ၄၅၀ ခုနှစ်တွင် အလောင်းစည်သူမင်းသည် တိုင်းခန်းလှည့်လည်ရာတွင် ရွှေမုဋ္ဌောဘုရားကို ပြုပြင်ခဲ့သည်။

သက္ကရာဇ် ၁၂၆၉ ခုနှစ်တွင် စေတီတော်သည် ယိုယွင်းပျက်စီးလာခဲ့သည့်အတွက် ဦးစံမင်း မိသားစုက ကြီးမှူးကာ ဒါယကာ ဒါယကာမတို့က ပြုပြင်ခဲ့သည်။

သက္ကရာဇ် ၁၃၀၃ ခုနှစ်တွင် ဦးကွန်းလုံးနှင့် ဦးလူခန့်တို့က ကြီးမှူးကာ ပြုပြင်ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3  လှသမိန် (ဧပြီ ၁၉၆၈)။ *မြန်မာနိုင်ငံတခွင် ဘုရားသမိုင်းပေါင်းချုပ်*။ ရန်ကုန်မြို့: မဟာဝိဇ္ဇာစာပေ။ pp. ၂၄၅၊ ၂၄၆။
**စိန်မာဒင်** အမည်ရင်းမှာ ဦးဝင်းစိန်ဖြစ်ပြီး ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံမြို့၊ နောင်သာလကျေးရွာတွင် အဖ ဦးသိန်းခင်၊ အမိ ဒေါ်ကျိုးရင် တို့မှ မွေးဖွားခဲ့ပြီး သားအငယ်ဆုံး ဖြစ်သည်။

အသက်၁၇ အရွယ်တွင် ကရင်ပြည်နယ် ၌ **အောင်ပါတင်** အမည်ဖြင့် ကရင်မင်းသားတစ်ဦး အဖြစ် စတင်ကပြခဲ့သည်။ ထို့နောက် ရန်ကုန်သို့ ရောက်ရှိလာပြီး ဇာတ်သဘင် ပညာများကို ဆက်လက်သင်ယူကာ ဝင်းညီနောင် ဇာတ်တွင် ခေတ်ဝင်းစိန် အမည်ဖြင့် စတင်ကပြခဲ့သည်။ ၁၉၂၄ ခုနှစ် ဝန်းကျင်တွင် စိန်မာဒင် ဇာတ်အဖွဲ့၊ ၁၉၃၃ ဝန်းကျင်ခန့်တွင် မဟာရန်ကုန် စံပြသဘင် စိန်မာဒင် အမည်ဖြင့် ဇာတ်သဘင်ကို တည်ထောင်ကာ ကပြခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဇာတ်နှင့် အော်ပရာ တင်ဆက်မှု များတွင် ဆို၊ ငို၊ ပြော၊ ကောင်းမွန်မှုကြောင့် နာမည်ကျော်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံကျော် ဘဲလေးအက နှင့် သေတ္တာသုံးလုံးဆင့်အက တို့ကို ကျွမ်းဘားဖြင့် ကပြသည့် အက တို့၌ ထင်ရှား အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် ကျန်းမာရေး အခြေအနေကြောင့် ဇာတ်သဘင် လောက မှ အနားယူပြီး ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ သဘင်အစည်းအရုံး (ဗဟို) တွင် ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၇ ခုနှစ်မှ စတင်ကာ ကွယ်လွန်ချိန်အထိ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

မြန်မာ့ဇာတ်သဘင်လောက တွင် သားနှစ်ဦးဖြစ်သည့် မိုးဝင်း၊ မိုးမင်း နှင့် မြေးများ ဖြစ်သည့် ဟန်ဇာမိုးဝင်း၊ တင်ဇာမိုးဝင်း တို့ကို လက်ဆင့်ကမ်း အနုပညာ အမွေပေးနိုင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။

၂၀၁၂ မေ ၁၃ ရက်တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

Weekly Eleven News (No.33 Vol 7)
စိန်မောင်၊ဒေါက်တာ(၁၉၃၆-၂၀၂၁)
----------------------------

ဒေါက်တာစိန်မောင်သည်  ရန်ကုန်စတော့အိတ်ချိန်း (YSX)တွင် စာရင်းသွင်းထားသော First Private Bank အများပိုင်ကုမ္ပဏီကို တည်ထောင်သူနှင့် ယင်းဘဏ်၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် နှစ်ပေါင်း ၃၀နီးပါးဆောင်ရွက်ခဲ့သူဖြစ်သည်။မြန်မာ့ဘဏ်လောက၏  ဦးဆောင်ပညာရှင်တစ်ဦးဟုလည်းဖော်ညွှန်းခြင်းခံရသည်။

ငယ်ဘဝ
-----

အဖ ဦးစိန်ယုံ၊ အမိ ဒေါ်မြရင်တို့က လှည်းကူးမြို့နယ် ဒါးပိန်မြို့တွင် ၁၉၃၆ ခုနှစ်၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း အောင်မြင်သည်။၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်မှ BA (Honours) ဘွဲ့ကို လည်းကောင်း၊ ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု Syracuse University ရှိ Maxwell Graduate School မှ MPA ဘွဲ့ကို လည်းကောင်း၊ ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် New York Univeristy မှ PhD ကို လည်းကောင်း ရရှိခဲ့သည်။

၁၉၆၅-၆၆ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် စီးပွားရေးတက္ကသိုလ် ၌ လက်ထောက် ကထိက အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၁၉၆၆ မှ ၁၉၈၈ ခုနှစ်ထိ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စီမံကိန်း ဝန်ကြီး ဌာနတွင် ဒုတိယ အတွင်းဝန်နှင့် တွဲဖက်ညွှန်ကြားရေးမှူး အဖြစ် လည်းကောင်း၊ တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ပြည်ပနိုင်ငံများသို့ စေလွှတ်သော အဖွဲ့အစည်းများတွင် အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။

၎င်းသည်  နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသားယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ နှင့် နီးကပ်သည့် ဆက်ဆံရေးရှိသူတစ်ဦးဖြစ်သည့်အပြင် အထူးသဖြင့် ဦး ခင်ညွှန့်နှင့် ပိုမိုနီးကပ်သည့် ဆက်ဆံရေးရှိသည်။ ၂၀၁၇ခုနှစ်က ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် စစ်ကိုင်းဆောင် ကျောင်းသားအချို့ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်း ဦးခင်ညွန့်ကို ကန်တော့ခဲ့ရာတွင် ဒေါက်တာစိန်မောင်လည်း ကန်တော့ခံသည့်ထဲပါဝင်ခဲ့သည့်အပြင် ဦးခင်ညွှန့်ကို ဖိတ်ကြားပေးသူဟု ဧရာဝတီက ဖော်ပြသည်။

နိုင်ငံတကာ အတွေ့အကြုံများနှင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့မှုများ
------------------------------------------------------

နိုင်ငံတကာ အတွေ့အကြုံများ အဖြစ် ၁၉၇၆-၇၇ ခုနှစ်တွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ငွေကြေးရန်ပုံငွေ အဖွဲ့ (IMF)၏ အလှည့်ကျ အမှုဆောင် ဒါရိုက်တာ၊ ၁၉၇၇ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၀ ခုနှစ်အထိ နိုင်ငံတကာ ပြန်လည် ထူထောင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ် (IBRD) တွင် စီးပွားရေး/ ချေးငွေ အရာရှိတို့ အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၆၅ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၈ ခုနှစ်အထိ IMF, World Bank, UACTND, GATT, ECAFE စသည့် အဖွဲ့အစည်းများ၊ နိုင်ငံတကာ Seminar နှင့် Conference များ၊ ၂၀၀၂ ခုနှစ်မှ စ၍ အာဆီယံ ဘဏ်လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ကောင်စီနှင့် Conference များကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။မြန်မာနိုင်ငံ ဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံပညာရှင် အဖွဲ့တွင် အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် လည်းကောင်း၊ အာဆီယံဘဏ်များအသင်း ငွေကြေး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံ့မှုနှင့် ကုန်သွယ်ရေး အမြဲတမ်း ကော်မတီတွင် အမြဲတမ်း အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် လည်းကောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ ဘဏ်များအသင်းတွင် အမှုဆောင် အဖြစ် လည်းကောင်း၊မြန်မာနိုင်ငံဘဏ်များအသင်းတွင် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ တစ်ဦးအဖြစ် လည်းကောင်း တာဝန်ယူခဲ့ပြီး၊ အစိုးရနှင့် ပုဂ္ဂလိက စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများတွင် ဘဏ်လုပ်ငန်းနှင့် စီးပွားရေး ဆိုင်ရာ အတိုင်ပင်ခံ ပညာရှင် တဦး အဖြစ် ဟောပြော ဆွေးနွေးခဲ့သည်။ထို့အပြင်အများပိုင် ပထမပုဂ္ဂလိကဘဏ်လီမိတက်ကို ၁၉၉၂ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်နှစ်ပေါင်း ၃၀နီးပါး တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။၂၀၁၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၀ ရက်တွင် ရန်ကုန်စတော့အိတ်ချိန်းစာရင်းဝင် အများပိုင်ကုမ္ပဏီတစ်ခု တည်ထောင်ခဲ့သည်။

ဘဝနိဂုံး
--------

ဒေါက်တာ စိန်မောင်သည် ၂၀၂၁ခုနှစ် ဩဂုတ် ၃၀ ရက် နံနက်ပိုင်းတွင် လူကြီးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ။ 4 November 2022 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  4 November 2022 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
**စိန်လည်ဆွဲ** (အင်္ဂလိပ်: The Diamond Necklace; ပြင်သစ်: *La Parure*) သည် ပြင်သစ်စာရေးဆရာ မိုပါဆွန်း၏ ဝတ္ထုတိုတစ်ပုဒ် ဖြစ်သည်။ ပြင်သစ်သတင်းစာ Le Gaulois တွင် ၁၈၈၄ ခုနှစ်၌ ထည့်သွင်းဖော်ပြခဲ့သည်။ မိုပါဆွန်း၏ နာမည်ကျော်ဝတ္ထုများစာရင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး ၎င်း၏ဇာတ်သိမ်းမှာ ထူးခြားလှသည်။

ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း
--------------

ဤဝတ္ထုသည် မဒမ် မက်သီဒယ် လွီဆယ် (Mathilde Loisel) နှင့် သူ့ခင်ပွန်းတို့၏ အဖြစ်အပျက်ကို ရေးဖွဲ့ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ မက်သီဒယ်သည် ကျောက်မျက်တန်ဆာများဝတ်ဆင်၍ အထက်တန်းလွှာများတွင် ဝင်ဆန့်နိုင်ရန် အမြဲမျှော်လင့်နေသူ ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ဆင်းရဲသောသူမအဖို့ သူ့အား ပျော်အောင်ထားနိုင်မည့် အောက်တန်းစာရေးတစ်ဦးနှင့်သာ လက်ထပ်ခဲ့ရသည်။ အကြိမ်ကြိမ်တောင်းခံပြီးနောက်တွင် သူမ၏ခင်ပွန်းဖြစ်သူမှာ ပြည်သူ့လမ်းညွှန်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ပါတီသို့ တက်ရောက်ခွင့် ရခဲ့သည်။ ဝတ်ဆင်စရာ မရှိသည့်အတွင် မယ်သီဒယ်မှာ ထိုပွဲသို့ မသွားလိုကြောင်း ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ သူမ၏အဖြစ်အား မကြည့်လိုသော ခင်ပွန်းသည်မှာ ရိုင်ဖယ်ဝယ်ရန်စုထားသော ဖရန့် ၄၀၀ ကို သင့်တော်သောအဝတ်အစားဝယ်ရန် ထုတ်ပေးသည်။ သို့သော်လည်း လက်ဝတ်တန်ဆာမရှိသေး၍ စိတ်တိုင်းမကျပေ။ ကျန်ငွေမရှိတော့၍ အကြံအိုက်နေသော လင်မယားမှာ သူငယ်ချင်းတစ်ဦးဖြစ်သော မဒမ် ဂျင်းနီ ဖောရက်စတီယာ (Jeanne Forestier) ထံမှ ငှားရမ်းရန် အကြံရသည်။ ရွေးချယ်ရသမျှအတွင်းမှ စိတ်တိုင်းအကျဆုံးလစိန်လည်ဆွဲကို ငှားရမ်းကာ ပါတီသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ပြန်အရောက်တွင် သတိထားမိသည်မှာ လည်ဆွဲမရှိတော့ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ပြန်လည်ပေးလျှော်ရမည်ဖြစ်၍ ဆိုင်သို့သွားရောက်၍ ဈေးနှုန်းမေးမြန်းရာ ဖရန့် ၃၆၀၀၀ တန်ကြောင်း သိရသည်။ ငွေကြေးချေးငှားကာ စိန်လည်ဆွဲအားဝယ်ယူ၍ ဂျင်းနီထံ ပြန်ပေးနိုင်ခဲ့သော်လည်း အဆိုပါငွေများအား ပြန်လည်ပေးဆပ်ရန် ကာလအတော်ကြာ ရုန်းကန်ခဲ့ရသည်။ ဆယ်နှစ်ကြာသော် ပန်းခြံတစ်ခုအတွင်း၌ ဂျင်းနီနှင့် ပြန်လည်တွေ့ဆုံသောအခါတွင်မှ မိမိပျောက်ဆုံးခဲ့သော စိန်လည်ဆွဲမှာ ဖရန့် ၅၀၀ သာတန်သော လည်ဆွဲတုဖြစ်ကြောင်း တုန်လှုပ်ဖွယ် သိရှိလိုက်ရသည်။

ကျောင်းသုံးအဖြစ် ထည့်သွင်းမှု
-----------------------------

စိန်လည်ဆွဲဝတ္ထုတို၏ အင်္ဂလိပ်ဘာသာအဖြစ် ပြန်ဆိုချက်ကို အခြေခံပညာ နဝမတန်း၊ အင်္ဂလိပ်ဖတ်စာတွင် ကျောင်းသုံးအနေဖြင့် ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၀၅** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| မတ်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၀၉** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| မတ်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၈၈၄** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| မတ်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၀၁** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| မတ်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၈၈၁** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |


| မတ်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------