recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာမြို့၏ မြောက်ဘက် (၂၁)မိုင် ခန့်အကွာတွင် ဘုတလင်မြို့နယ်တွင်ရှိသည်။ ဘုတလင်မြို့မှ အနောက်ဘက် ၃-မိုင်ခန့် အကွာတွင် တွင်းရွာ ရှိသည်။ တွင်းရွာသားများသည် ယာလုပ်ကိုင်ခြင်း၊ ကွမ်းစိုက်ပျိုးခြင်း၊ တွင်းပိုးဖမ်းခြင်း လုပ်ငန်းဖြင့် အသက်မွေး ဝမ်းကြောင်းပြုကြသည်။ တွင်းရွာမှ အနောက်ကို ၂ ဖာလုံကျော်ကျော်ကလေး သွားလျှင် တွင်းတောင်ကို ရောက်သည်။ တွင်းတောင်သည် မီးတောင်ဟောင်း ဖြစ်သည်။ တွင်းတောင်၏ အကျယ်အဝန်းသည် ၂၀၀ မီတာ မျှကျယ်သည်။ အပြင်မှ ကြည့်လျှင် တောင်ကြီး တစ်လုံးပုံဖြစ်သည်။ အပေါ်ရောက်ရင် ဒယ်အိုး ပုံကဲ့သို့ ချိုင့်ဝှမ်းကြီး ဖြစ်နေသည်။ တွင်း အခြေဆင်းတဲ့လမ်းသည် မတ်စောက်လှသည်။ တွင်းတောင်ထဲတွင် စိမ်းပြာပြာ ကျိချွဲချွဲ နှင့် ရေတွေရှိသည်။ ထိုရေမှ အဖိုးတန် စိမ်းပြာရေညှိ(ခေါ်) စပီရူလိုင်းနားများ ထုတ်လုပ်သည်။ တွင်းတောင်ထဲမှ ရေများသည် ချင်းတွင်းမြစ်ရေ တက်နေချိန်မှာ တွင်းထဲက ရေများသည် ကျ၍ ချင်းတွင်းမြစ်ရေ ကျချိန် နွေအခါမှာ တွင်းရေက တက်လာသည်။

 ချင်းတွင်းမြစ်နှင့် တွင်းတောင်အား ကောင်းကင်မှ တွေ့ရပုံ

တွင်းပိုး
---------

ထိုရေကန်ထဲတွင် တွင်းပိုး ဆိုတဲ့ အကောင် ကလေးများ နေကြသည်။ တွင်းပိုး၏ပုံသဏ္ဌာန်မှာ လက်မ လက်သဲခွံ ပမာ ဝိုင်းပြားပြား ပုံစံ ရှိကြသည်။ တွင်းပိုးအမျိုးအစားမှာ အခြားသတ္တဝါများကဲ့သို့ အဖိုနှင့် အမ ရှိသည်။ အဖိုမှာ လောက်လန်းသဖွယ်ဖြစ်ပြီး၊ အမမှာ လုံးဝိုင်းသော ပုံရှိသည်။ တွင်းပိုးတို့သည် ရေစပ် ကျောက်တုံးများမှာ ဥ ချကြသည်။ မိုးရွာကာနီး အချိန်မှာဆို တွင်းပိုးပေါက် များ ထွက်လာသည်။ လောက်လန်း ပုံစံဖြစ်သည်။ ညအခါ ရေစပ်မှာ မီးခွက်ထွန်းထားလိုက်ရင် မီးရှိရာကို ကူးခတ်လာသည်။ ထိုအခါ ဆန်ကာခုံးနှင့် စစ်ခပ်လိုက်ပါက တွင်းပိုးများကို ရရှိသည်။ အကောင်ကြီးတဲ့ အဖို အမများကို ဖမ်းမိရင် မျိုးမတုန်းစေရန် အတွက် ပြန်လွှတ်ပေးရသည်။ ရလာသော တွင်းပိုးအကောင် ကလေးများကို နေရိပ်တွင် အခြောက်လှမ်း၍ ခြောက်လျှင် သည်အတိုင်း စားလို့ရသည်။ ကြော်စား၍လဲရသည်။ လက်ဖက်သုပ်ထဲ ထည့်စားလျှင် ဆိမ့်သော အရသာရှိ၍ စားလို့ ကောင်းသည်။ တွင်းပိုးကြော် နှစ်ဇွန်းနှင့် နွားနို့ တစ်ခွက်သောက်လိုက်ပါက ကုန်ခမ်းသွားသော အားအင်များ ချက်ချင်း ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုး လာသည်။

စိမ်းပြာရေညှိ(ခေါ်) စပီရူလိုင်းနား
----------------------------------

အကျယ်တဝင့် ဖော်ပြထားသောဆောင်းပါး - စပီရူလိုင်းနား
တွင်းတောင်ထဲမှ ရေများသည် စိမ်းပြာရေညှိ(ခေါ်) စပီရူလိုင်းနား အားဆေးများ(ပရိုဗီမင်အားဆေး၊ အာဗာမင်အားဆေး၊ စိမ်းပြာရေညှိအဆီ)ကို ထုတ်ယူနိုင်သည်။ စိမ်းပြာရေညှိ(ခေါ်) စပီရူလိုင်းနားသည် လူကြီးများအတွက်သာမက၊ လူငယ်များအတွက်ပါ အားအင်ပြည့်ဖြိုးစေသည်။

ကိုးကား
-------
အော့ဗ်ဂျက် အိုရီယင့်တက် ပရိုဂရမ်းမင်း (Object-oriented Programming) သို့ အိုအိုပီ သို့ အော့ဂျက် အ‌ခြေပြုပရိုဂရမ်းမင်း ဆိုသည်မှာ ရှေးခေတ် ဂရိ အတွေးအခေါ် ပညာရှင်တို့၏ အော့ဗ်ဂျက် ခေါ် ဒြပ်ရှိ အရာဝတ္ထု နှင့် ကလပ်စ် သို့မဟုတ် ၎င်းတို့၏ ပုံသဏ္ဌာန် ပေါ်တွင် ဆက်စပ်နေသော ဆက်နွယ်ချက် အိုင်ဒီယာပေါ်တွင် အခြေခံ၍ ဖန်တီးထားသော ကွန်ပျူတာ ပရိုဂရမ်းမင်း နည်းစနစ် တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် လူသုံးများသော စီရှပ်၊ ဂျာဗား၊ ပိုင်သွန် အစရှိသော ပရိုဂရမ်းမင်း ဘာသာစကားများသည် အိုအိုပီကို အခြေခံ၍ အလွယ်တကူ ရေးသားနိုင်ရန် ရည်ရွယ် ဖန်တီးထားကြသည်။

ကလပ်စ် နှင့် အော့ဗ်ဂျက်များ
---------------------------

ကလပ်စ် (Class) ဆိုသည်မှာ ယေဘူယျ သဘောတရားကို ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်သည်။ ဥပမာ အားဖြင့် ဆိုရလျှင် လူသည် ကလပ်စ် တစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။ လူ ဆိုသည့် ကလပ်စ်တွင် ကလေးငယ်၊ ယောက်ျား၊ မိန်းမ စသည့် လူအားလုံးတို့ ပါဝင်သည်။ သို့သော် လူဟူသည့် ကလပ်စ်သည် လူတစ်ဦးတစ်ယောက်ချင်းကို ရည်ညွှန်းခြင်း မဟုတ်ဘဲ လူဟူသည့် ယေဘူယျ ပုံစံကိုသာ ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်သည်။ မျောက် ဟူသည့် ကလပ်စ်သည် လူမှ ကွဲပြားပြီး မော်တော်ကား၊ လေယာဉ်စသည့် အရာဝတ္ထုများသည်လည်း လူဟူသည့် ကလပ်စ်မှ သိသိသာသာ ကွဲပြားခြားနားသည်။ ထိုသို့သော လူများ ထဲမှ အိုဘားမား၊ မြသန်းတင့် စသည်ဖြင့် လူတစ်ဦး တစ်ယောက်ချင်းစီကို ရည်ညွန်းပါက အော့ဗ်ဂျက် ဟုခေါ်သည်။ အိုဘားမား နှင့် မြသန်းတင့်သည် လူဟူသည့် ကလပ်စ်တွင် ပါဝင်သော်လည်း သူတို့ကို သီးသန့် ညွှန်းဆိုပြနိုင်သည့် ကွဲပြားခြားနားသည့် ဂုဏ်သတ္တိများ ရှိသဖြင့် မတူညီသော အော့ဗ်ဂျက်(object) များသာ ဖြစ်သည်။

လုပ်ဆောင်ချက်များ၊ ဂုဏ်သတ္တိများ၊ အဖြစ်အပျက်များ
------------------------------------------------

ကလပ်စ် တစ်ခုချင်းစီတွင် ၎င်းတို့နှင့် သက်ဆိုင်သော လုပ်ဆောင်ချက်များ (methods)၊ ဂုဏ်သတ္တိများ (Properties) နှင့် အဖြစ်အပျက်များ (Event) ရှိသည်။
**ကျွန်စနစ်** (အင်္ဂလိပ်: slavery) ဆိုသည်မှာ လူအချင်းချင်း ပိုင်ဆိုင်၊ ဝယ်ယူ၊ ရောင်းချခွင့်ပြုသော ပိုင်ဆိုင်မှုဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် စနစ်တစ်ရပ် ဖြစ်သည်။

ကျွန်တစ်ဦးအနေဖြင့် ယင်းသဘောတူညီမှုမှ တဖက်သက် နုတ်ထွက်၍မရသည့်အပြင် တန်ကြေးမရဘဲ အလုပ်လုပ်ကိုင်ရသည်။ ဤသို့ တရားဝင်ခွင့်ပြုထားသောစနစ်ကို ပညာရှင်များစွာက
ရှက်တဲလ်ကျွန်စနစ်ဟု သုံးနှုန်းသည်။ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် စဉ်းစားပါက လူတစ်ဦးအနေဖြင့် ကိုယ်ပိုင်ဆန္ဒမပါဘဲ အတင်းအကျပ် အလုပ်စေခိုင်းခံရသည့် အခြေအနေတိုင်းကို ကျွန်ပြုခြင်းဟု ညွှန်းနိုင်သည်။ နှောင်ဖွဲ့ခံလုပ်သား သို့မဟုတ် အတင်းအကျပ်ပြုခံ လုပ်သားဟူသော ယေဘုယျအသုံးအနှုန်းများကို ပညာရှင်များက သုံးစွဲလေ့ရှိသည်။ သို့သော် ကျယ်ပြန့်သောအဓိပ္ပာယ်ရှိသည့် ကျွန်ပြုခြင်းသဘော၌ ကျွန်များတွင် ဥပဒေ သို့မဟုတ် ထုံးတမ်းနှင့်အညီ အချို့အခွင့်ရေးနှင့် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုရနိုင်သည်။ 

သမိုင်းဦးလူ့ယဉ်ကျေးမှုအစကို နောက်ကြောင်းပြန်ကြည့်ပါက ယဉ်ကျေးမှုပုံစံအမျိုးမျိုး၌ ကျွန်စနစ် တည်ရှိခဲ့သည်။ လူတစ်ဦးအနေဖြင့် မွေးဖွားသည့်အချိန်၊ အဖမ်းခံရသည့် သို့မဟုတ် ရောင်းချခံရသည့် အချိန်မှစ၍ ကျွန်ဇာတ်သွင်း ခံရနိုင်သည်။ 

အတိတ်ကာလများက လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းများစွာတွင် ကျွန်စနစ်သည် တရားဥပဒေနှင့် ညီသော်လည်း ယခုအခါ အသိအမှတ်ပြုနိုင်ငံများ၌ တရားမဝင်သတ်မှတ်ထားသည်။ ကျွန်စနစ်ကို ၂၀၀၇ ခုနှစ်၌ ဖျက်သိမ်းသည့် နောက်ဆုံးနိုင်ငံ မှာ မောရစ်ရှနိုင်ငံဖြစ်သည်။ မည်သို့ပင်ဆိုစေ ကမ္ဘာတစ်ဝန်း၌ ခေတ်သစ်ကျွန်ပြုခြင်းပုံစံအချို့နှင့် ရင်ဆိုင်နေရသူ လူဦးရေ သန်း ၄၀ ကျော်ရှိသည်။ အတွေ့ရများသော ခေတ်သစ်ကျွန်ပြုသည့် ပုံစံမှာ လူကုန်ကူးခြင်းဖြစ်သည်။ အခြားနယ်မြေများ တွင် ယနေ့ခေတ် အတွေ့ရအများဆုံးပုံစံဖြစ်သည့် ကြွေးဖြင့်တုပ်နှောင်ခြင်း၊ ကံကြွေးချခြင်း၊ အိမ်တွင်းအကျဉ်းကျခံ အစေခံပြုခြင်း စသည်များအပြင် ကလေးသူငယ်များအပေါ်ကျင့်သုံးသည့် အဓမ္မလုပ်အားပေးစေခြင်း၊ ကလေးစစ်သား နှင့် အတင်းအကျပ်အိမ်ထောင်ပြုပေးခြင်း စသကဲ့သို့ ကျင့်သုံးမှုများမှတဆင့် ကျွန်ပြုခြင်း (သို့မဟုတ် နှောင်ဖွဲ့ခံလုပ်သား) ဆက်လက်တည်ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Brace၊ Laura (2004)။ *The Politics of Property: Labour, Freedom and Belonging*။ Edinburgh University Press။ pp. 162–။ ISBN 978-0-7486-1535-3။ May 31, 2012 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. 1 2  Slavery in the 21st century။ Newint.org။ May 27, 2010 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  August 29, 2010 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  Historical survey: Slave-owning societies။ February 23, 2007 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။
4. ↑  Kevin Bales (2004)။ *New Slavery: A Reference Handbook*။ ABC-CLIO။ p. 4။ ISBN 978-1-85109-815-6။ February 11, 2016 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
5. ↑  White, Shelley K.; Jonathan M. White; Kathleen Odell Korgen (2014)။ *Sociologists in Action on Inequalities: Race, Class, Gender, and Sexuality*။ Sage။ p. 43။ ISBN 978-1-4833-1147-0။
6. ↑  Findings Global Slavery Index 2016 (2016)။  2 February 2018 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
7. ↑  Religion & Ethics – Modern slavery: Modern forms of slavery။ BBC (January 30, 2007)။  June 16, 2009 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
စာပေဗိမာန် စာတမ်းဖတ်ပွဲ (၁၉၈၄)
------------------------------

စာပေနှင့် စာနယ်ဇင်းလုပ်ငန်းများ အရေအတွက်ရော 
အရည်အချင်းပါ မြင့်မားတိုးတက်ရေးအတွက် နိုင်ငံ၏ 
စီးပွားရေး အခြေအနေပေါ် မူတည်၍ စာပေနှီးနှော ဖလှယ်ပွဲ၊ 
စာပေဟောပြောပွဲ၊ စာပေပြပွဲ ပြိုင်ပွဲများ ကျင်းပရန် ဟူသည့် 
မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ် လမ်းစဉ်ပါတီ၏ လမ်းညွှန်ချက်နှင့်အညီ 
ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပုံနှိပ်ရေးနှင့် စာအုပ်ထုတ်ဝေရေး 
ကော်ပိုရေးရှင်း စာပေဗိမာန်အဖွဲ့သည် စာပေနှီးနှောဖလှယ် 
ပွဲများ၊ စာတမ်းဖတ်ပွဲများကို ၁၉၆၃ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၄ ခုနှစ်အထိ 
၂၂ နှစ်အတွင်း ၁၈ ကြိမ် ကျင်းပခဲ့သည်။

မြန်မာရည်ညွှန်းစာအုပ် စာတမ်းဖတ်ပွဲကို ၁၉၈၄ ခုနှစ် 
ဇန္နဝါရီလ ၁၁ ရက်နေ့မှ ၁၃ ရက်အထိ ကုန်သည်လမ်း၊ 
စာပေဗိမာန် ပြည်သူ့စာကြည့်တိုက် ခန်းမ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။ 
အဆိုပါ စာတမ်းဖတ်ပွဲတွင် ဦးသော်ကောင်းက ရည်ညွှန်း 
စာအုပ်ဟူသည် စာတမ်း၊ ဦးမောင်မောင်ညွန့် (မင်းလှ 
ညွန့်ကြူး)က ဘာသာစကား၊ ရည်ညွှန်းစာအုပ်များ စာတမ်း၊ 
ဦးကျော်အောင် (ကျော်အောင်)က စာပေရည်ညွှန်းစာအုပ်များ 
စာတမ်း၊ ဒေါ်ကြန်က မှတ်တမ်းမှတ်ရာ ရည်ညွှန်းစာအုပ်များ 
စာတမ်းတို့ကို အသီးသီး တင်သွင်းဖတ်ကြားခဲ့သည်။

ရည်ညွှန်းစာအုပ်
---------------

ရည်ညွှန်းစာအုပ်ဟူသည် စာတမ်းတွင် ရည်ညွှန်းစာအုပ်၏ 
သဘောသဘာဝနှင့် ကြန်အင်လက္ခဏများ အကြောင်းကို 
ရှင်းလင်းတင်ပြသည်။ ရည်ညွှန်းစာအုပ်ဆိုသည်မှာ သိလိုသော 
အချက်ကို အလွယ်တကူ တမုဟုတ်ချင်း အမြန်ရှာဖွေရ 
လွယ်အောင် စီစဉ်ထားသော စာအုပ်မျိုး ဖြစ်ကြောင်း၊ 
ရည်ညွှန်းစာအုပ်များကို နှစ်မျိုး ခွဲခြားနိုင်ကြောင်း၊ ပထမ တစ်မျိုးမှာ 
ပညာပေးစာအုပ်အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး အချက်အလက် 
များကို စနစ်တကျ စီစဉ်ထားကြောင်း၊ ဒုတိယတစ်မျိုးမှာ 
မိမိသိလိုသည့် အချက်အလက် မည်သည့်နေရာတွင် ရှိသည်ကို 
ညွှန်ပြထားသော အညွှန်းစာအုပ်မျိုး ဖြစ်ကြောင်း စသည်ဖြင့် 
ရှင်းလင်းတင်ပြထားသည်။

ဘာသာစကား ရည်ညွှန်းစာအုပ်များ စာတမ်းတွင် [[ဘာသာ 
စကား]] ရည်ညွှန်းစာအုပ်ဆိုသည်မှာ ဘာသာစကားကို သုံးစွဲ 
ရာတွင် သိလိုသည့် အချက်အလက်များကို လွယ်ကူစွာ ရှာဖွေ 
နိုင်ရန် အထူးတလည် စီစဉ်ထားသည့် စာအုပ်မျိုးဖြစ်ကြောင်း 
ရှင်းလင်းပြသည်။ ဘာသာစကားအထွေထွေ အဘိဓာန်၊ ဘာသာ 
စကား အထူးပြု အဘိဓာန်နှင့် ဘာသာရပ်ဆိုင်ရာ အဘိဓာန်၊ 
ဘာသာစကား အညွှန်းစာအုပ်များ အကြောင်းကို တင်ပြသည်။
စာပေရည်ညွှန်းစာအုပ်များ စာတမ်းတွင် စာပေနှင့် 
သက်ဆိုင်သော ရည်ညွှန်းစာအုပ်များ ဖြစ်ကြသည့် စာစုစာရင်း၊ 
စာပေလမ်းညွှန်၊ စာပေအဘိဓာန်၊ စွယ်စုံကျမ်း၊ စာပေသမိုင်း၊ 
စာညွန့်ပေါင်း၊ စာကိုးစကားကိုး၊ စာဆိုတော်များ အတ္ထုပ္ပတ္တိ၊ 
ဝေဖန်စာစသော စာပေဆိုင်ရာ ရည်ညွှန်းကျမ်းများ အကြောင်း 
ကို ခွဲခြမ်း စိတ်ဖြာ၍ တင်ပြသည်။

မှတ်တမ်းမှတ်ရာ ရည်ညွှန်းစာအုပ်များ စာတမ်းတွင် 
မှတ်တမ်းမှတ်ရာ ရည်ညွှန်းစာအုပ်များဖြစ်သည့် အဘိဓာန်၊ 
စွယ်စုံကျမ်း၊ လမ်းညွှန်၊ နှစ်စဉ်ထုတ်စာအုပ်၊ လက်စွဲစာအုပ်၊ 
မြေပုံစာအုပ်၊ ဂေဇက်တီးယား စသည့် စာအုပ်များ အကြောင်း 
ကို ရှင်းလင်း တင်ပြသည်။

စာတမ်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ မရှင်းမလင်းသော အချက်များ၊ 
သိလိုသော အချက်များကို မေးမြန်းနိုင်ကြရန် မေးခွန်းပုံစံ 
များကို ကြိုတင်ပေးပို့ထားသည်။ ရည်ညွှန်းစာအုပ်ဟူသည် 
စာတမ်းတွင် မေးမြန်းဆွေးနွေးသူ ၁ဝ ဦး၊ ဘာသာစကား 
ရည်ညွှန်းစာအုပ်များ စာတမ်းတွင် မေးမြန်းဆွေးနွေးသူ ကိုးဦး၊ 
စာပေရည်ညွှန်း စာအုပ်များ စာတမ်းတွင် မေးမြန်းဆွေးနွေးသူ 
၁၅ ဦး၊ မှတ်တမ်းမှတ်ရာ ရည်ညွန်းစာအုပ်များ စာတမ်းတွင် 
မေးမြန်းဆွေးနွေးသူ ၁၈ ဦးက မေးခွန်းပုံစံများဖြင့် အသီးသီး 
မေးမြန်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။

### ဖတ်ကြားတင်သွင်းသော စာတမ်းများ

နေ့စွဲ စာတမ်းအမည် ဖတ်ကြားသူ
1. ၁၁-၁-၈၄ ရည်ညွှန်းစာအုပ်ဟူသည် ဦးသော်ကောင်း
2. ၁၂-၁-၈၄ ဘာသာစကားရည်ညွှန်း ဦးမောင်မောင်ညွန့်
3. ၁၂-၁-၈၄ စာပေရည်ညွှန်းစာအုပ်များ ဦးကျော်အောင်
4. ၁၃-၁-၈၄ မှတ်တမ်းမှတ်ရာ ဒေါ်ကြန်

ကိုးကား
-------

1. ↑  နှစ်ချုပ်၊ ၁၉၈၅
**ကျွန်တော်သိသော တစ်ရံရောအခါများ** သည် စာရေးဆရာ၊ နိုင်ငံရေးသမား ကိုကိုမောင်ကြီး ရေးသားသော ကိုယ်တိုင်ရေး ဘဝ အတွေ့အကြုံ စာအုပ်ဖြစ်သည်။ အသက် ၁၃ နှစ် အရွယ်ကပင် သပိတ်မှောက်ကျောင်းသား အဖြစ် ပါဝင်လှုပ်ရှားခဲ့ပြီး ဗိုလ်နေဝင်း အာဏာသိမ်းပြီးနောက် မ.ဆ.လ ပါတီ Founder အပါအဝင် အဆင့်မြင့် တာဝန် များကို တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ စာရေးသူက အမှာစာတွင် ရေးသားထားရာ၌ "ဤစာအုပ် သည် အချိန်ကာလတည်း ဟူသော ခရီး လမ်းကြောင်း အတိုင်း ဖြတ်သန်းရသူ အချိန် ခရီးသည် တစ်ဦး၏ ခရီးသွား ဆောင်းပါး အစဉ်ကြီး တစ်ခုသာ ဖြစ်ပါတော့သည် ဟု ဆိုရပါမည်" ဟု ရေးသားထားသည်။

စာအုပ်အကျဉ်း
------------

မျက်စိဆရာဝန်ဝန်ကြီး ဦးသန်းမောင်၊ စာရေးဆရာမဒေါ်ကြွယ်ကြွယ်၊ သမီး၊တူမ ကိုအေးသိန်း-မအေးချို၊ ဗမကစောမြင့် (မဟေသီ)၊ မြတ်ထန် (ဗမကတင်မောင်)၊ မိုးမိုးတာရောစန် (ဗခက ခင်မောင်သောင်း) တို့ကို ကျေးဇူးတင်စကား ရေးသားထားသည်။ စာရေးသူ ကိုကိုမောင်သည် ရင်းနှီးသော ဗိုလ်မှူးကိုကိုပြောပြချက်များကို ကိုးကားပြီး၊ ဦးနေဝင်းနှင့်နီးစပ်ပြီး အရေးပါ ရာထူးကို ယူခဲ့သော ဗိုလ်မှူးကြီးစောမြင့်များ ကို ညွှန်းပြီးရေးသားထားသည်။

ဦးနေဝင်း ကိုယ်ရေးဘဝကို စာရေးသူချစ်လှိုင်တွင် တာဝန်မရှိ ဟုဆိုကာ မရေးသားပါ။ ရွှေဘိုမုဆိုးခြုံတွင် ဗိုလ်တွန်နှင့် ဆွေမျိုး ဆက်စပ်သလို ရေးသားထားသည်။ စာရေးသူ ကိုကိုမောင်သည် မ.ဆ.လ မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီကို ဦးနေဝင်း နှင့်အတူ တည်ထောင်ခဲ့ခြင်းကို လက်ရှော့ဟန်မတူသည့် ပုံစံရေးထားသည်။ ဦးနေဝင်း၏ နိုင်ငံရေးဘဝကို သူ့ဆရာသမားအနေဖြင့် ရေးသား ထားသည်။ ဦးနေဝင်းအကြောင်းများကို ထပ်မံကိုးကားရေးသားရာတွင်၊ ဒေါက်တာမောင်မောင်စာအုပ်၊ ဦးနေဝင်း ၏ ညီဖြစ်သူ ဦးသိန်းညွှန့် ပြောစကားများ "နာစရာရှိလျှင် လွမ်းစရာတွေနဲ့ပေါ့" ဟုလည်းကောင်း၊ ဖ.ဆ.ဖ.လ ဦးကျော်ငြိမ်း ကိုလည်း ထောင်သွင်း အကျဉ်းချခဲ့ကြောင်းများကို ရေးသားထားသည်။ ဦးနု အကြောင်းကို သူ့အမြင် ရေးသား ဖော်ပြထားသည်။ စာရေးသူကိုကိုမောင် တွေ့ဆုံရသူများတွင် (၆) ဦးကို အမွှမ်းတင် ရေးသားကာ စာအုပ်ကို အဆုံးသပ်ထားသည်။ ထို ၆ ဦးမှာ သခင်စိုး၊ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း၊ ဦးအောင်ကြီး၊ ဦးဗဆွေ၊ ဦးသိန်းဖေမြင့် တို့ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  ကျွန်တော်သိသော တစ်ရံရောအခါများ။  ၁ ၊ ၂၀၁၂ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။မေ ၂၀၁၂   တွင် ပြန်စစ်ပြီး။[*လင့်ခ်သေ*]
2. ↑  ကျွန်တော်သိသော တစ်ရံရောအခါများ ၊ ဝတ်မှုန် (စင်ကာပူ)။ 8 May 2012 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  ၀၁ ၊ ၂၀၁၂ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။မေ ၂၀၁၂   တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**မေခမြစ်** သည် မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။

လမ်းကြောင်း
-----------

မေခမြစ်သည် မြောက်လတ္တီကျူ့ ၂၈ ဒီဂရီခန့်၊ တိဗက်အရှေ့ပိုင်း ဟိမဝန္တာ တောင်တန်း ရေခဲပြင်များမှ မြစ်ဖျားခံကာ မေလိခမြစ်နှင့် အပြိုင် စီးဆင်းသည်။ မေခမြစ်သည် မေလိခမြစ်နှင့် ကချင်ပြည်နယ်အတွင်းတွင် ပေါင်းဆုံပြီး ဧရာဝတီမြစ် ဖြစ်ပေါ်သည်။

မြစ်နှစ်စင်းဆုံရာ မြစ်ဆုံသည် ကချင်လူမျိုးများအတွက် ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်တစ်ခုအဖြစ် အရေးပါသလို မြန်မာနိုင်ငံ၏ အရေးပါသော အမှတ်သင်္ကေတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ မြစ်ဆုံနေရာတွင် မြစ်ဆုံဆည်ကို တည်ဆောက်ရန် စတင်ခဲ့သည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

ဗြိတိသျှ သစ်တောနှင့် သကုဏဗေဒ ပညာရှင်ဖြစ်သူ Bertram E. Smythies က ၁၉၄၀ ဆယ်စုနှစ်တွင် ယင်းဒေသကို လေ့လာမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၆ ခုနှစ်အတွင်းတွင် မြစ်ကြီးနားတက္ကသိုလ်၊ ရုက္ခဗေဒဌာနမှ လက်ထောက်ကထိကဖြစ်သူ ကလျာလု က ရေဝေကုန်းတန်းဒေသရှိ အပင်အမျိုးအစားများနှင့် ပတ်သက်သော စာတမ်းတစ်စောင် ပြုစုခဲ့ရာ ယင်းဒေသတွင် အမြင့် မီတာ ၈၀၀ မှ မီတာ ၄၆၀၀ ကျော်အတွင်း များစွာသော ဂေဟစနစ်များ တည်ရှိနေသလို ကမ္ဘာပေါ်ရှိ တရုတ်-ဟိမဝန္တာ ပန်းမန်အမျိုးအစား အများဆုံးရှိသော ဒေသတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။

၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် ဧရာဝတီမြစ်၊ မေခနှင့် မေလိခမြစ်များတွင် ဆည်များ တည်ဆောက်ရန်အတွက် မြန်မာအစိုးရသည် တရုတ် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ကော်ပိုရေးရှင်းနှင့် သဘောတူညီချက်တစ်ရပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။ မေခမြစ်တွင် ဆည် ငါးခု၊ မေလိခမြစ်တွင် ဆည် ၁ ခုနှင့် မြစ်ဆုံဒေသတွင် ဆည် ၁ ခု တည်ဆောက်ရန် အဆိုပြုခဲ့သည်။ မြစ်ဆုံဒေသရှိ ဆည်မှာ ဆည်ခုနစ်ခုအနက် အကြီးဆုံးဖြစ်ကာ မြစ်ဆုံဒေသကို ပျက်စီးစေနိုင်သည်။ တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများကို ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့ပြီး ချီဖွေမြို့ရှိ ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြသူ ဒေသခံများသည် အစိုးရ၏ နှိမ်နင်းခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2  Kalaya Lu, "Abstract: Floradiversity of North-eastern Kachin Myanmar Section of Sino-himalaya (N'mai Hka-Than Lwin Water Division)" Archived 19 December 2008 at the Wayback Machine. Myitkyina University, Faculty of Botanics, 2006. Accessed June 27, 2009.
2. 1 2  Burma Rivers Network, "Irrawaddy/N'Mai/Mali Dams Archived 9 July 2009 at the Wayback Machine. 2009"
3. ↑  B. E. Smythies, "A Reconnaissance of the N'Mai Hka Drainage, Northern Burma" Archived 19 September 2012 at Archive.is, Ibis, Volume 91 Issue 4, Pages 627-648, Wiley.
4. ↑  Shyamal Sarkar, Kachin hydropower projects to spell doom Archived 12 June 2011 at the Wayback Machine.*Kachin News*, January 31, 2008
5. ↑  Burma News Network, "Christian leaders questioned over anti-dam campaign", July 29, 2008.

ပြင်ပလင့်ခ်များ
---------------

* Earth Snapshot, Satellite image[*လင့်ခ်သေ*]
* Area Map (China)
မဲအိဂျိခေတ် ပြုပြင်ရေး (ဂျပန်: 明治維新) သည် မဲအိဂျိ ဧကရာဇ် လက်ထက်၊ ၁၈၆၈ ခုတွင် ဂျပန်ပြည်၌ ကျင့်သုံးနေသည့် ဘုရင့်စည်းမျဉ်းကို ပြောင်းလဲသည့် ဖြစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ ပြင်ပြောင်းမှုသည် ဂျပန်၏ နိုင်ငံရေးနှင့် လူမှုရေးအခင်းအကျင်းတွင် အပြောင်းအလဲ ကြီးစွာ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ပြောင်းလဲလိုက်သည့် အစိုးရအဖွဲ့၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို ဘုရင်သစ် ကျမ်းသစ္စာဆိုရာ၌ ဖော်ပြထားသည်။ ကာလအားဖြင့် အဲဒိုခေတ်နှောင်းမှ မဲအိဂျိခေတ် အစောပိုင်းအထိ ကြာမြင့်ခဲ့သည်။

အနောက်တိုင်း လွှမ်းမိုးမှု
--------------------------

ဂျပန်ရှိ ဆိပ်ကမ်းများအား ကုန်သွယ်ရေးအတွက် ဖွင့်ပေးရန် စာချုပ်လာလုပ်သည့် အမေရိကန်မှ မက်သရူး ပယ်ရီ (Matthew C. Perry) စစ်သင်္ဘောများဖြင့် လာရောက်သော ၁၈၅၃ ခု၌ မိမိတို့မှာ အနောက်ကမ္ဘာထက် များစွာ ခေတ်နောက်ကျနေမှန်း ဂျပန်တို့ သိလိုက်သည်။ ရှီမာဇု နာရီအကီရာ (島津 斉彬) က "ယခုလိုက်လျှင် နိုင်နိုင်သည်၊ သို့မဟုတ်လျှင် ရှုံးတော့မည်" ဟု တွက်ဆကာ တိုင်းတပါးနည်းပညာများ ဝင်ရောက်ရန် တံခါးအားလုံး ဖွင့်လိုက်သည်။ အနောက်တိုင်း စွမ်းရည်ကို တုံ့ပြန်သည့် ဂျပန်တို့၏ လုပ်ရပ်ကို ကြည့်ကာ ၁၈၆၃ အစောပိုင်း (မဲအိဂျိ ခေတ်ပြောင်း မစမီ ၅ နှစ်အလို) ကပင် ဂျပန်အား အဓိက အန္တရာယ်အဖြစ် တရုတ် စစ်ဗိုလ်ချုပ် လီ ဟုန်ကျန်း (李鸿章) က သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ခေတ်ပြောင်းတော်လှန်ရေးအဖြစ် ထင်ရှားလာပြီးနောက် မဲအိဂျိ ပြုပြင်ရေး ခေါင်းဆောင်များသည် နယ်ချဲ့အင်အားကို အံတုနိုင်မည့် ဂျပန်တို့၏ ဘုရင့်စည်းမျဉ်းကို မဲအိဂျိဟု အမည်ပေးသည်။ ဉာဏ်ပွင့်စည်းမျဉ်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး မူလ အရှေ့တိုင်းတန်ဖိုးတို့ကို ခေတ်မီပညာတို့နှင့် ပေါင်းစည်းမည့် သဘော ဖြစ်သည်။ နှစ်ပေါင်း (၂၅၀) တိုင် တည်မြဲခဲ့သော ဆာကိုခု (鎖国) ခေါ် တံခါးပိတ်စနစ် (နိုင်ငံခြားသားများ ဝင်က သေဒဏ်ပေးခြင်း၊ နိုင်ငံသားများ ထွက်က သေဒဏ်ပေးခြင်းကို ကျင့်သုံးသည့် နိုင်ငံခြားရေး မူဝါဒ) အဆုံးသတ်သွားသည်။ အဓိက ခေါင်းဆောင်များမှာ အီတို ဟီရိုဘူမိ၊ မက်ဆုကာတာ မာဆာယိုရှိ၊ ကီဒို တာကာယိုရှိ၊ အီတာဂါကီ တာအီဆုကေ၊ ယာမာဂါတာ အာရီတိုမို၊ မိုရီ အာရီနိုရီ၊ အိုကူဘို တိုရှီမီချီနှင့် ယာမာဂူချီ နာအိုယိုရှိ တို့ ဖြစ်ကြသည်။

ကိုးကား
-------
မယ်လစခန်းရှိ မိသားစုတစ်စု
**မယ်လ** သည် ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဒုက္ခသည်စခန်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၄ ခုတွင် စတည်ပြီဂ တက်ပြည်နယ် ((ตาก)၊ သာ့စောင်ယန်းခရိုင် (ท่าสองยาง) ရှိ ဒေါနတောင်ရိုးတွင် တည်ရှိသည်။ ဒုက္ခသည် ၅၀၀၀၀ ခန့် နေသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများအနက် အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်မှာ ကရင်တိုင်းရင်းသားများ ဖြစ်သည်။ စခန်းအား ထိုင်း-ဗမာနယ်စပ် အကျိုးတူအဖွဲ့ (Thai-Burma Border Consortium) က ထောက်ပံ့သည်။ 

၁၉၈၄ ခုတွင် စရောက်သူများမှာ ကရင်နှင့် ကရင်နီ (ကယား) တိုင်းရင်းသားများ ဖြစ်သည်။ စစ်ဘေးရှောင်တိုင်းရင်းသားများနှင့် ကေအန်ယူမှ ကွဲထွက်လာသူအချို့တို့ ပေါင်းကာ ထိုင်းရွာတို့နှင့် မနီးမဝေးတွင် ရွာတည်ခြင်းဖြစ်သည်။ ကနဦး အရေအတွက်မှာ ၁၁၀၀ ခန့်သာ ဖြစ်သည်။

၁၉၉၅ ခုအထိ ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်မှ ဒုက္ခသည်များကို အပြင်သွားကာ ကိုယ်တိုင်အလုပ်လုပ်ခွင့်၊ စားစရာရှာခွင့် ပြုထားသည်။ သို့သော် ဒီကေဘီအေများ၏ တိုက်ခိုက်မှု ရှိလာသောကြောင့် ထိုင်းထဲသို့ ပိုတိုးကာ ယခုစခန်းရှိရာသို့ ရွေ့လာကြသည်။ ၁၉၉၅ ခု၊ ဇန်နဝါရီလတွင် မာနယ်ပလော ကျပြီးနောက် ဒုက္ခသည်စခန်းများကို တိုက်ခိုက်မှု စိပ်လာရာ ထိုင်းအာဏာပိုင်တို့က စခန်းအဝင်အထွက်ကို ပိတ်ပြီး လုံခြုံရေး တိုးလိုက်သည်။

၁၉၉၅ ခု၊ ဧပြီလတွင် အနားရှိ စခန်းငါးခုကို မယ်လသို့ ပေါင်းလိုက်ရာ လူဦးရေ ၆၉၆၉ ယောက် မှ ၁၃၁၉၅ ယောက် ဖြစ်လာသည်။

စခန်း၏မြန်မာဘက် နယ်စပ်မျဉ်းမှာ သောင်ရင်းမြစ်ဖြစ်သည်။ စခန်းဒု-ဥက္ကဋ္ဌ မှာစောထွန်းထွန်း၊ မယ်လစခန်းဆေးရုံတာဝန်ခံမှာ စောနေဆဲ၊ ရပ်ကွက်မှူးများမှာ ကိုရွှေ တို့ဖြစ်ကြသည်။
**မေငြိမ်း** (အမည်ရင်း **ငြိမ်းခက်ခက်**) သည် မြန်မာအမျိုးသမီး စာရေးဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ မေငြိမ်းကို ၁၉၆၅ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။

၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် ပေဖူးလွှာ မဂ္ဂဇင်းပါ "ပြည်စုံခြင်း" ကဗျာနှင့် စာပေနယ်အတွင်း စတင်ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ပထမဆုံးပုံနှိပ် ဝတ္ထုတိုမှာ ၁၉၈၇ ၊ မေလ ပေဖူးလွှာ မဂ္ဂဇင်းပါ "ဆွဲငင်သိမ်းရစ်ရင်းနှင့်ပင်" ဖြစ်သည်။ ၁၉၉၀ ပြည့်တွင် ပထမဆုံး လုံးချင်းဝတ္ထု *သီချင်းနှင်းဆီ* ကိုထုတ်ဝေခဲ့သည်။ အလင်္ကာကျော်စွာ ဂီတစာဆို မြို့မငြိမ်း၏ ဘဝနှင့် ဂီတစာပေ ဟူသောကျမ်းဖြင့် မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရရှိသည်။ ၁၉၈၆ နိုဝင်ဘာလမှ ၂၀ဝ၅ ဖေဖော်ဝါရီလ အထိ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် (လှိုင်နယ်မြေ)၊ ဘားအံကောလိပ်၊ ရန်ကုန်စီးပွားရေးတက္ကသိုလ်၊ မော်လမြိုင်တက္ကသိုလ်တို့တွင် မြန်မာစာဆရာမအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာ တစ်ယောက်အဖြစ်သာမက မြန်မာဘလော့ဂါ တစ်ဦးအနေဖြင့်လည်း ထင်ရှားသည်။

အမေရိကန်သို့ မိသားစုလိုက် ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခဲ့ပြီး၊ ဗွီအိုအေ မြန်မာပိုင်းသတင်းဌာနတွင် သတင်းမီဒီယာ အလုပ်ကို လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ လက်ရှိတွင် အမေရိကန်အစိုးရပိုင် နိုင်ငံခြားဘာသာစကားကျောင်းတွင် မြန်မာဘာသာစကားဆရာမ အဖြစ် အလုပ်လုပ်ကိုင်နေသည်။

ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်စာရင်း
-------------------------

### လုံးချင်းဝတ္ထုများ

* သီချင်းနှင်းဆီ (၁၉၉၀)
* ပကတိမြား (၁၉၉၀)
* မီးခိုးငွေ့ မီးခိုးမျှင် (၁၉၉၁)
* အဆိပ်ဖြင့်...မြက်ခင်းများဆီ (၁၉၉၁)
* ချစ်သူ့မျက်နှာစာ (၁၉၉၂)
* ချစ်သူတို့ရဲ့ မနက်ဖြန် (၁၉၉၃)
* အိပ်မက်တခုနဲ့ မျက်နှာချင်းဆိုင် (၁၉၉၄)
* ချိုတဲ့တေး (၁၉၉၅)
* ကောင်းကင်နိဒါန်း (၁၉၉၆)
* အသံသစ်ပြတိုက် (၁၉၉၇)
* အချစ်အကြောင်းပြောရအောင် (၁၉၉၈)

### ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်

* မုန်တိုင်း၏ ကျောရိုးနှင့် ချစ်သောဝတ္ထုများ (၁၉၉၄)

### အခြား

* သတင်းသမားအတွက် မြန်မာစာ (၂၀ဝ၇)

ကိုးကား
-------
မေတ္တာနှင့်သူရာ ဇာတ်ကား ကြော်ငြာစာတမ်းမေတ္တာနှင့်သူရာ ဇာတ်ကား ကြော်ငြာစာတမ်း
မေတ္တာနှင့် သူရာသည် မြန်မာ့ ရုပ်ရှင်လောက၏ ပထမဦးဆုံးသော အသံတိတ် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား တစ်နည်းအားဖြင့် မြန်မာ့ ပထမဆုံးသော ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။ မြန်မာ စာရေးဆရာကြီး ပီမိုးနင်း ရေးသားသော ဝတ္ထုကို နောင်တွင် မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ဖခင်ကြီး လန်ဒန်အတ် ဦးအုန်းမောင်က ရိုက်ကူးပြီး သရုပ်ဆောင်အဖြစ် ဦးညီပု၊ ဒေါ်ရီရီ တို့က ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ထားသည့် အင်္ဂလိပ်ကိုလိုနီခေတ် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ကား တစ်ကား တစ်ကားဖြစ်သည်။ ထိုရုပ်ရှင်ကားကို အောက်တိုဘာလ၊ ၁၃ ရက်နေ့၊ ၁၉၂၀ ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ကာ ပြသခဲ့သည်။ ယခုအခါ ထိုနေ့ကို မြန်မာ့ ရုပ်ရှင်နေ့ အဖြစ် အထိမ်းအမှတ်ပွဲများ ပြုလုပ်ကြသည်။
ထိုဇာတ်လမ်းသည် လောင်းကစားနှင့် သေရည်သေရက်သည် လူတစ်ယောက်၏ ဘဝကိုပင် ဖျက်ဆီးပစ်ကြောင်းကို ပုံဖော်ထားသော ဇာတ်လမ်းဖြစ်သည်။

ပါဝင် သရုပ်ဆောင်သူများ
----------------------

* ညီပု
* ရီရီ
* အေးကြည်
* မောင်မောင်ချစ်
* မောင်မောင်ကလေး
* ကိုငြိမ်း
* ပါကြီး
* ဘကလေး သို့ ရွှေရိုး
* ဦးပု(ဦးတုတ်ကြီး)

ထုတ်လုပ်ခြင်းနှင့် ပြသခြင်း
---------------------------

ဦးအုန်းမောင်ဟု ခေါ်သော နောင်တွင် မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ဖခင်ကြီး ဖြစ်လာမည့် လန်ဒန်အတ် ဦးအုန်းမောင်သည် မြန်မာ ရုပ်ရှင်ကို ရှေ့ဦးစွာ တီထွင်ရန်အတွက် ဘားမားဖလင် ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးရေး ကုမ္ပဏီကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဦးညီပုကို ဆက်သွယ်ကာ ပထမဆုံး အသံတိတ်ရုပ်ရှင် မေတ္တာ နှင့် သူရာ ကို ရိုက်ကူးရန် စီစဉ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဗမာ့ရုပ်ရှင် မေတ္တာနှင့် သူရာ ဟူသော ခေါင်းစဉ်ဖြင့် ရုံတင်ကာ ပြသခဲ့သည်။ သို့သော် ယနေ့ကဲ့သို့ ပါဝင်သော သရုပ်ဆောင်များ၊ ဇာတ်ပို့ဇာတ်ရံများ၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာများ ၏ အမည်ကိုမူ ဖော်ပြထားခြင်း မရှိခဲ့ချေ။
ထို့နောက် အောက်တိုဘာလ ၁၃ ရက်၊ ၁၉၂၀ ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ကာ ပြသခဲ့ပြီး ထိုအချိန်ကပင် မြန်မာရုပ်ရှင်နေ့ ဟူ၍ သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ 
ထိုရုပ်ရှင်သည် မှုန်၏။ တုန်၏။ အရည်အသွေးညံ့ဖျင်းလေသည်။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ဦးအုန်းမောင်သည် ထိုအချိန်က တပတ်ရစ် ကင်မရာကို အသုံးပြုထားခြင်း နှင့် နည်းပညာပိုင်းအရ ဆရာမရှိ၊ ပြသမည့်သူ့မရှိ၊ မိမိ ထင်သလို ကောင်းအောင် ပြုလုပ်ထားခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်လေသည်။ သို့သော်လည်း မြန်မာတို့က မြန်မာရုပ်ရှင်ပေါ်လေပြီဟူသော အသိဖြင့် အပြည့်အဝ ထောက်ခံခဲ့ပြီး ပရိသတ် လက်ခံမှု ရရှိကာ အောင်မြင်ခဲ့လေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ။ 16 October 2007 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  10 September 2010 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  Myanmar.com
3. ↑  ပထမ မြန်မာများစာအုပ်

| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
မြန်မာရုပ်ရှင်နှင့် ပတ်သတ်သောအကြောင်းအရာများ |
| --- |
|  | 
* မြန်မာရုပ်ရှင်များ က-အ
* နှစ်အလိုက်မြန်မာရုပ်ရှင်များ
* သရုပ်ဆောင်များ
* ဒါရိုက်တာများ
* မြန်မာရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်သူများ
* မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းပြတိုက်

 |
၂၀၀၀
ဇန်နဝါရီ
ဖေဖော်ဝါရီ
မတ်
ဧပြီ
မေ
ဇွန်
ဇူလိုင်
ဩဂုတ်
စက်တင်ဘာ
အောက်တိုဘာ
နိုဝင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာ

| မေလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
**မေဏ္ဍက** သည် ဘဒ္ဒိယမြို့သား သူဌေးဖြစ်၏။ ဇနီးသည် စန္ဒပဒုမာ ဖြစ်၏။ သားဖြစ်သူမှာ ဝိသာခါ၏ ဖခင် ဓနဉ္စယသူဌေး ဖြစ်၏။

မေဏ္ဍက၏ ကုသိုလ်ကံ
-----------------

မေဏ္ဍကသည် ရှေးကုသိုလ်ကံ ကောင်းခဲ့သူဖြစ်၏။ အိမ်၏ အနောက်ဘက်မြေတွင် ရွှေဆိတ်ရုပ်များသည် ကျောက်ကုန်းချင်းထိစပ်လျက် ရှိ၏။ ရွှေဆိတ်ရုပ်တစ်ရုပ်၏ ခံတွင်းမှ ဇမ္ဗူဒိပ်ကျွန်းသူများအတွက် ထောပတ်၊ ဆီ၊ ပျား၊ တင်လဲ၊ အဝတ်အထည်၊ ရွှေ၊ ငွေ တို့ ထွက်လေသည်။ ဇမ္ဗူဒိပ်ကျွန်းသူများသည်လည်း သူဌေးကြီးထံ လာရောက်ကာ ယူကြကုန်၏။

မေဏ္ဍကသည် ဘဒ္ဒိယမြို့တွင် ဘုန်းကြီးသူ ငါးဦးတို့၏ အကြီးအကဲ ဖြစ်၏။ မိမိ၏ ၁၂၅၀ သော စပါးကျီတို့ကို ရှင်းလင်းပြီး၍ ကောင်းကင်သို့ မော့ကြည့်ရာ သလေးနီစပါးမိုး ရွာချ၏။ စပါးကျီတို့လည်း ပြည့်ကုန်၏။

ရှေးဘဝက တော်စပ်ခဲ့ကြဖူးသည့် ဇနီး၊ သား၊ ချွေးမတို့သည် ယခုဘဝတွင်လည်း ဇနီး၊ သား၊ ချွေးမ တို့ ပြန်ဖြစ်ကြသည်။

သောတာပန် ဖြစ်ခြင်း
------------------

မြတ်စွာဘုရားသည် သူဌေးအား စရိုက်နှင့်လျော်သော တရားကိုဟောရာ တရားဆုံးသော် သောတာပန် အရိယာ ဖြစ်၏။ သူဌေးကြီးသည်လည်း ၁၅ ရက်ပတ်လုံး အလှူကြီး ပေး၏။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3  သာသနာတော်ထွန်းကားပြန့်ပွားရေးဦးစီးဌာန (၂၀၀၅)။ *ဗုဒ္ဓဘာသာကောင်း တစ်ယောက်*။ pp. ၅၉၆၊ ၅၉၇။
၂၀၀၄
ဇန်နဝါရီ
ဖေဖော်ဝါရီ
မတ်
ဧပြီ
မေ
ဇွန်
ဇူလိုင်
ဩဂုတ်
စက်တင်ဘာ
အောက်တိုဘာ
နိုဝင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာ

| မေလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
၂၀၀၉
ဇန်နဝါရီ
ဖေဖော်ဝါရီ
မတ်
ဧပြီ
မေ
ဇွန်
ဇူလိုင်
ဩဂုတ်
စက်တင်ဘာ
အောက်တိုဘာ
နိုဝင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာ

| မေလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
၂၀၁၂
ဇန်နဝါရီ
ဖေဖော်ဝါရီ
မတ်
ဧပြီ
မေ
ဇွန်
ဇူလိုင်
ဩဂုတ်
စက်တင်ဘာ
အောက်တိုဘာ
နိုဝင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာ

| မေလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
**မယ်ရီ စထရိ(ပ်)** (Mary Louise "Meryl" Streep) (၁၉၄၉ ဇွန် ၂၂ ဖွား) သည် ပြဇာတ်၊ ရုပ်ရှင်နှင့် ရုပ်သံလောကတွင် ကျင်လည်သည့် အမေရိကန် သရုပ်ဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၀ ပြည့်လွန်နှစ်များမှစ ယနေ့အထိ သူမ၏ တစ်ခေတ်တစ်ကာလအတွင်း အထူးချွန်ဆုံး အမျိုးသမီးသရုပ်ဆောင်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြု ခံရသူဖြစ်သည်။

မယ်ရီ စထရိ(ပ်)သည် ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် The Playboy of Seville ပြဇာတ်၌လည်းကောင်း၊ ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် The Deadliest Season ရုပ်သံဇာတ်လမ်း၌လည်းကောင်း ဗွေဆော်ဦး သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး သူမ၏ ပထမဦးဆုံးသော ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားမှာ ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ရုံတင်သည့် Julia ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၈ ခုနှစ်၏ The Deer Hunter ဇာတ်ကားနှင့် ၁၉၇၉ ခုနှစ်၏ Kramer vs. Kramer ဇာတ်ကားဖြင့် အော်စကာဆု အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီး ဇာတ်ပို့အဖြစ် စာရင်းဝင်ခဲ့ရာ Kramer vs. Kramer ဇာတ်ကားတွင် သူမ၏ ပထမဦးဆုံးသော အော်စကာဆုကို ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၈၂ ခုနှစ်၏ Sophie's Choice၊ ၂၀၁၁ ခုနှစ်၏ သံမဏိ အမျိုးသမီး (The Iron Lady) ဇာတ်ကားဖြင့် အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆုကို ဆွတ်ခူးခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Happy Birthday, Meryl!။ *rte.ie* (2011-06-21)။ 18 December 2012 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  14 August 2011 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  Santas၊ Constantine (2002)။ *Responding to Film*။ Rowman & Littlefield‏။ p. 187။ ISBN 0830415807။
3. ↑  Hollinger၊ Karen (2006)။ *The Actress: Hollywood Acting and the Female Star*။ CRS Press။ pp. 94–95။ ISBN 0415977924။
4. ↑  *The Middle East*။ Library Information and Research Service။ 2005။ p. 204။



|  |
| --- |
| **မယ်ရီ စထရိ(ပ်)** နှင့်ပတ်သက်သမျှကိုဝီကီပီးဒီးယား၏ ညီအစ်မပရောဂျက်များတွင်ရှာဖွေဖတ်ရှုရန် |
|
| Commons တွင် ရှာဖွေရန် | Commons မှ မီဒီယာများ |
|
|
|
|
|
|
| ဝီကီဒေတာတွင် ရှာဖွေရန် | ဝီကီဒေတာမှ ဒေတာများ |
|
|
|
|
၂၀၁၃
ဇန်နဝါရီ
ဖေဖော်ဝါရီ
မတ်
ဧပြီ
မေ
ဇွန်
ဇူလိုင်
ဩဂုတ်
စက်တင်ဘာ
အောက်တိုဘာ
နိုဝင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာ

| မေလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
၂၀၀၁
ဇန်နဝါရီ
ဖေဖော်ဝါရီ
မတ်
ဧပြီ
မေ
ဇွန်
ဇူလိုင်
ဩဂုတ်
စက်တင်ဘာ
အောက်တိုဘာ
နိုဝင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာ

| မေလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
၂၀၀၅
ဇန်နဝါရီ
ဖေဖော်ဝါရီ
မတ်
ဧပြီ
မေ
ဇွန်
ဇူလိုင်
ဩဂုတ်
စက်တင်ဘာ
အောက်တိုဘာ
နိုဝင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာ

| မေလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
***မိုးကုတ်စက်ဝိုင်းကိုကျော်လွန်၍*** ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီးကို ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ပြသခဲ့ပြီး ဒါရိုက်တာ စံရွှေမောင်မှ ရိုက်ကူးခဲ့ပြီး ထိုဇာတ်ကားဖြင့် ရုပ်ရှင်ဓာတ်ပုံဆုကို နိုင်နုရှိန်(ဖထီး)မှ ရရှိခဲ့သည်။

ဇာတ်ကြောင်း
-----------

ရုပ်ရှင်သည် သူ၏အိပ်မက်များသည် အနာဂတ်၏ နိမိတ်များဖြစ်နေသော လူတစ်ယောက်အကြောင်းကို ရိုက်ကူးထားခြင်းဖြစ်သည်။

ဇာတ်လမ်းတွင် ဇာတ်ဆောင်သည် ထပ်ပြန်တလဲလဲမက်နေသော အိပ်မက်ဆိုးတို့၏ ခြောက်လှန့်မှုများကြောင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာဝေဒနာ ခံစားနေရသူဖြစ်သည်။ သူ၏အိပ်မက်တွင် မြစ်ထဲတွင်မျောနေသော အရာတစ်ခုသည် အမြဲတမ်း သူအနီးသို့ တဖြည်းဖြည်းရောက်လာသည်။ သူသည် စိတ်သက်သာမှုရစေရန် စိတ်ကျန်းမာရေးဆရာဝန်ထံသို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။ အတိုချုံးရလျှင် စိတ်ဝေဒနာမှ လွတ်မြောက်ရာရှာသူ ထိုအမျိုးသားသည် အမျိုးသမီးတစ်ဦးနှင့် ဆုံတွေ၍ ချစ်ခြင်းတွင် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။

ဇာတ်ဆောင်
---------

* လွင်မိုး
* ရန်ကျော်
* ထွန်းအိန္ဒြာဗို
* ခိုင်သင်းကြည်

နိုင်ငံတကာ၌ပြသခြင်း
-------------------

၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ထုတ်လုပ်ခဲ့သော ထိုရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကို ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၇ ရက်မှ ၁၃ ရက်နေ့အထိ စင်္ကာပူနိုင်ငံ၌ ကျင်းပခဲ့သော အာဆီယံ ရုပ်ရှင်ပွဲတော်၌ ပြသားခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2  Myanmar Times & Business Reviews။ 25 April 2008 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  6 April 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  Film & Workshop Synopses - Singapore Institute of International Affairs Archived August 13, 2006, at the Wayback Machine.
ဆဟာရကို ဂြိုဟ်တုမှ မြင်ရစဉ်။
အယ်လ်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံထဲတွင်ပါဝင်သော ဆဟာရ သဲကန္တာရ၏ နေရာတစ်ခု
အာဖရိကတိုက် မြောက်ပိုင်းရှိ **ဆဟာရ သဲကန္တာရ** (အင်္ဂလိပ်: **Sahara**, အာရပ်: **الصحراء الكبرى**‎, lit. '*Aṣ Ṣaḥrā´ al Kubrā*', ဘာဘာပြန်: **မဟာကန္တာရ,** အသံထွက်: ဤအသံ အကြောင်းصحراء (ကူညီ·ချက်လက်)) သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံး သဲကန္တာရဖြစ်သည်။ မိုင်ပေါင်း ၃၂ဝဝ ရှည်၍၊ မိုင် ၁၄ဝဝ ကျယ်ပြီးလျှင် စတုရန်းမိုင် ၃၅ဝဝဝဝဝ ကျယ်ဝန်း၏။ အတွင်းပိုင်း၌ ပေ ၇ဝဝဝ မှ ၉ဝဝဝ အထိမြင့်သော ကုန်းမြေမြင့်များရှိ၏။ ဥရောပတိုက် နီးပါးမျှ ကျယ်ဝန်းသော ဤသဲကန္တာရကြီးသည် ရှေးအခါက အာဖရိကတိုက်၏ မြောက်ဘက် နံရံကြီးသဖွယ် ဖြစ်ခဲ့၏။ သဲကန္တာရကြီးကို ဖြတ်ကျော်မသွားနိုင်သဖြင့် ဥရောပတိုက်သားတို့သည် အာဖရိကတိုက် အကြောင်းကို နှစ်ပေါင်းများစွာ မသိရှိဘဲနေခဲ့ကြရသည်။

ဆဟာရ သဲကန္တာရကြီးသည် နေ့အခါ၌ တခါတရံ ဖာရင်ဟိုက်ဒီဂရီ ၁၅ဝ ကျော်အထိ ပူပြင်း၏။ ညအခါ၌မူ လွန်လွန်ကဲကဲအေး၍လာရာ ပြဒါးချိန်သည် ရေခဲသော အမှတ် ဒီဂရီအောက်သို့ပင် ကျဆင်းတတ်သည်။ ဤမျှလောက် အပူ အအေး လွန်ကဲကွာခြားသောကြောင့် ကျောက်များသည် အပူအအေးအပြောင်း အလဲဒဏ်ကို မခံနိုင်ကြသဖြင့် ကွဲအက်ပြီးလျှင် သဲမှုန်များ ဖြစ်လာကြ၏။ ထို့နောက် လေပြင်းတိုက်ခတ် သောအခါ အခြားကျောက်များနှင့် ရိုက်ခတ်မိကြပြန်သဖြင့် သဲမှုန်များပွားများလာ၏။ ထိုသဲမှုန့်များသည် တစ်နေရာ၌ ကျရောက်စုပုံနေသောအခါ သဲခုံများဖြစ်လာသည်။

ချဒ်နိုင်ငံ၏အရှေ့မြောက်ဘက်ပိုင်းရှိ ကုလားအုတ်များအားတွေ့ရစဉ်
အက်တစ်လက် တောင်တန်းများ၏ တောင်ဘက်တွင် ရေရနိုင်သော အိုအေးဆစ်ကြီးများရှိ၍၊ ထိုနေရာများ၌ စွန်ပလွံပင်အမြောက်အမြားရှိ၏။ လူနေထိုင်နိုင်သည့် နေရာအချို့မှာ အယ်လ်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ၏ တောင်ဘက်နှင့် လစ်ဗျားနိုင်ငံ၏ တောင်ဘက်ဒေသများဖြစ်သည်။

ဆဟာရသဲကန္တာရ၏ အနောက်ပိုင်းနှင့် အလယ်ပိုင်း၌ တွားရက်ခေါ် လူမျိုးများနေထိုင်၍၊ မြောက်ပိုင်းတွင် ဗက်ဒူးအင်း လူမျိုးများနေထိုင်ကြ၏။ အနောက်ဘက်၌ ဗားဗားခေါ် လူမျိုးများကို တွေ့ရသည်။ 

အဟက်ဂါ တောင်များရှိ အိုအေစစ်တစ်ခုအားတွေ့ရပုံ
ဆဟာရ သဲကန္တာရအတွင်း၌ နေထိုင်သော လူများသည် သိုး၊ ဆိတ်များ မွေးမြူ၍သော်လည်းကောင်း၊ အိုအေစစ်များ၌ ဂျုံ၊ ပြောင်းစသော ကောက်ပဲသီးနှံများ စိုက်ပျိုး၍သော်လည်းကောင်း အသက်မွေးမြူကြ၏။ အချို့မှာ တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ ကုန်များကို သယ်ယူရောင်းချကြ၏။ သဲကန္တာရထဲ၌ ကုလားအုတ်များနှင့် ခရီးသွား သောအခါ နံနက်အရုဏ်မတက်မီကထ၍ သွားကြရ၏။ 

နေ့လယ်နေပြင်းသောအခါရပ်နားနေရ၏။ ထိုသို့ ခရီးသွားရာ၌ လမ်းတွင် ရေပြတ်သွား မည်ကိုလည်းကောင်း၊ သဲမုန်တိုင်းနှင့် တိုးမိနေမည်ကိုလည်းကောင်း၊ တစ်ခါတစ်ရံ လူရိုင်းများ အတိုက်အခိုက်ခံရမည်ကိုလည်းကောင်း စိုးရိမ်ရသဖြင့် ဘေးရန်များလှ၏။

အနောက်ဘက် ကမ်းခြေရှိ နေရာအနည်းငယ်ကို ချန်လှပ် ၍ ဆဟာရသဲကန္တာရကြီးတစ်ခုလုံးကို ပြင်သစ်အစိုးရကပိုင်၏။ ပြင်သစ်တို့သည် မြောက်ဘက်မှ သဲကန္တာရအတွင်းသို့ မီးရထားလမ်းများကို တိုးချဲ့ ဖောက်လုပ်၍ အချို့နေရာများ၌ အဝီစိတွင်းများကို တူးဖော်ကာ လူများနေထိုင်နိုင်အောင် စီမံ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိ၏။ မြောက်ဘက်မှ တောင်ဘက်သို့ မော်တော်ကား၊ လေယာဉ်ပျံများနှင့် ဖြတ်သန်းသွားလာလျက်ရှိ ကြ၏။ မြို့များမှာ အများအားဖြင့် သဲကန္တာရအစွန်အဖျား၌ ရှိသည်။ ယင်းတို့အနက် တင်ဗတ်တူးမြို့မှာ အနည်းငယ် ထင်ရှားသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာနိုင်ငံဘာသာပြန်စာပေအသင်း (၁၉၆၀)။ "*ဆဟာရ သဲကန္တာရ*"။ in စွယ်စုံကျမ်းစာတည်းအဖွဲ့ (ed.)။ *မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း*။ **၄** (ပထမအကြိမ် ed.)။ ဟေဇယ်၊ ဝပ်ဆင်နှင့် ဗိုင်းနေး ပုံနှိပ်လုပ်ငန်း၊ အင်္ဂလန်။: စာပေဗိမာန်။

23°N 13°E﻿ / ﻿23°N 13°E﻿ / 23; 13ကိုဩဒိနိတ်: 23°N 13°E﻿ / ﻿23°N 13°E﻿ / 23; 13
အာကာသယာဉ် Endeavour မှမြင်ရသော ကမ္ဘာ၏ မိုးကုတ်စက်ဝိုင်း၊ ၂၀၀၂ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်း။
**မိုးကုတ်စက်ဝိုင်း** (Horizon) သည် ကမ္ဘာနှင့်ကောင်းကင်အား ပိုင်းခြားထားသည့် မျဉ်းဖြစ်ပြီး အပိုင်းနှစ်ခုဖြင့် ခွဲခြားထားသည်။ ယင်းတို့မှာ ကမ္ဘာ့မျက်နှာပြင်နှင့် အတွင်းဆက်ထားသည့်အရာ၊ သို့မဟုတ် အတွင်းမဆက်ထားသောအရာတို့ဖြစ်သည်။ နေရာအများစုမှာ သစ်ပင်၊ အဆောက်အအုံ၊ တောင်ကုန်းတောင်တန်းများဖြင့် ကာဆီးထားသောကြောင့် စစ်မှန်သည့် 
မိုးကုတ်စက်ဝိုင်းအား မမြင်ရပေ။ ယင်းအချက်များကြောင့် ဖြစ်လာသည့်မြင်ကွင်းကို မြင်နိုင်သည့် မိုးကုတ်စက်ဝိုင်းဟု ခေါ်ဆိုသည်။ မိုးကုတ်စက်ဝိုင်းအား ဂရိဘာသာစကား "ὁρίζων κύκλος" (horizōn kyklos) မှ ဆင်းသက်လာပြီး ပိုင်းခြားထားသော စက်ဝိုင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ရေဒီယို၊ တယ်လီဂရပ်နည်းပညာများ
မပေါ်ထွန်သေးခင်က သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် ပင်လယ်ပြင်၌ မြင်နိုင်သော မိုးကုတ်စက်ဝိုင်း၏ အကွာအဝေးသည် အင်မတန် အရေးပါလှသည်။ ယနေ့ခေတ်အခါ၌ပင်လျင် လေယာဉ်ပျံများ ပျံသန်းရာတွင် မိုးကုတ်စက်ဝိုင်းအား အသုံးပြုနေရဆဲဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  "ὁρίζων"၊ *A Greek-English Lexicon*၊ Perseus Digital Library။ April 19, 2011 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဝေဠုကဏ္ဍကီမြို့သူ နန္ဒမာတာ ဥပါသိကာ၏ အဂ္ဂသာဝကနှစ်ပါးအမှူးရှိသော ဘိက္ခုသံဃာတော်အား ဆဠင်္ဂသမန္နာဂတ အလှူပွဲကို ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဉ်ဖြင့် မြင်သိတော်မူခြင်းကြောင့် ဆဠင်္ဂသမန္နာဂတဖြစ်ပုံ၊ ယင်းအလှူ၏အကျိုးကို မဟာသမုဒ္ဒရာရှိ ရေဥပမာဖြင့် အသင်္ချေယျ အပ္ပမေယျ, မဟာပုညက္ခန္ဓဖြစ်ပုံကို အကျယ်တဝင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် စုဏ္ဏိယ-ပါဠိဂါထာတို့ဖြင့် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ စေတနာသုံးတန်၏ နယ်ပယ်ပမာဏ၊ ဆဠင်္ဂသမန္နာ ဂတဖြစ်ပုံ အစရှိသော မှတ်သားဖွယ်ရာတို့ကို ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ဖွင့်ဆိုပြထားပါသည်။ (မြန်မာပြန်နှင့် အဋ္ဌကထာတို့၌ ဒါနသုတ်ဟုသာ ပြဆိုထားပါသည်။)

ကိုးကား
-------

1. ↑  -အံ၊၂၊၂၉၅-၆။ အံ၊မြန်၊၂၊၃၇၉-၃၈၁။ အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၀၇-၈။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ဆက္ကနိပါတ၊ ပဌမပဏ္ဏာသက၊ ၄-ဒေဝတာဝဂ္ဂ၊ သတ္တမသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
**လမ္ပရီငါး** (အင်္ဂလိပ်: **Lamprey**) သည် ငရှဉ့်ကဲ့သို့ ခန္ဓာကိုယ်ရှည်လျား လျားရှိသော သတ္တဝါတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ထိုငါးကိုယ်၌ အခြားငါးများမှာကဲ့ သို့ အကြေးများမရှိသည့်အပြင် ချောမွတ်၍လည်းနေပြန်သေးသည်။ မေးရိုး လည်းမရှိချေ။ လမ္ပရီငါးကို သမုဒ္ဒရာတိုင်း၊ ပင်လယ်တိုင်းနှင့် မြစ် တိုင်းလို လိုတွင်တွေ့နိုင်၏။ ထိုငါး၏ပါးစပ်သည် ခွက်ပုံဖြစ်နေပြီးလျှင် ထိုပါးစပ်ဖြင့် အခြားရေသတ္တဝါများ၏ကိုယ်ကို တွယ်ကပ်၍ သွေးများကို စုတ်ယူလေ သည်။ လမ္ပရီငါး၏ သွေးအစုတ်ကိုခံရသော ရေသတ္တဝါများသည် များသော အားဖြင့်သေကုန်ကြလေသည်။

အင်္ဂလန်ပြည့်ရှင် ပထမ ဟင်နရီဘုရင် (၁ဝ၆၈ - ၁၁၃၅) သည် သူအလွန်ကြိုက်နှစ်သက်သော လမ္ပရီငါးကို စားရာမှစာမကျေသဖြင့် နတ်ရွာစံသည်ဟုဆိုသည်။ ရောမခေတ်ကောင်းစဉ်ကလည်း ကြေးရတတ်များက ဂုဏ်သရေရှိဧည့်သည်ကြီးများကို ထိုငါးများဖြင့်ကျွေးမွေးနိုင်ရန် ရေကန်များ တွင် အထူးမွေးမြူထားကြပြီးလျှင် ကျေးကျွန်များကိုသတ်ဖြတ်ကာ ကန်ထဲ သို့ပစ်ချ၍ ထိုငါးများကိုကျွေးသည်ဟုဆိုသည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ထိုခေတ် ရောမလူမျိုးတို့က အရသာများတွင် လမ္ပရီငါးသည် ကောင်းဆုံးအရသာ တစ်ခုဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြကုန်သည်။

လမ္ပရီငါး၏အရောင်မှာညို၍ အညိုရင့်ရောင်နှင့် အစိမ်းရောင်အစက်များနှင့် အကွက်များရှိသည်။ အလျားမှာ ၁၆ လက်မမှ လက်မ ၂ဝ အထိရှိသည်။ လမ္ပရီငါးသည် ဆိုင်ကလိုစတိုမာတာမျိုးစဉ်တွင်ပါဝင်၍ အထက် တွင်ဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း ငါးများတွင်ရှိစမြဲဖြစ်သော အကြေးများ မပါရှိ သည့်အပြင် ဆူးတောင်အစုံလည်းမပါရှိချေ။ ထိုမျှသာမကသေး၊ အခြား အတွင်းဘက် အနာတမီဆိုင်ရာတို့တွင်လည်း သာမန်ငါးများနှင့် များသော အားဖြင့်မတူချေ။ ထို့ကြောင့်လည်း သိပ္ပံပညာရှင်များက လမ္ပရီငါးမျိုးသည် ရှေးခေတ်ကျောရိုးရှိ သတ္တဝါများ၏အဆက်အနွယ်ဖြစ်လိမ့်မည်ဟု ယူဆကြ ခြင်းဖြစ်သည်။

လမ္ပရီငါးအားလုံးသည် ရေချိုတွင်သာ ဥများကိုအုကြလေသည်။ ဥများကို နွေကူးရာသီ၌ အုတတ်ကြသည်။ ပင်လယ်လမ္ပရီငါးများသည် အုချိန်ကျရောက်သောအခါ မြစ်များသို့သွားကြ၍ ဥများကို အုကြပြီးလျှင် သေကုန်ကြလေသည်။

ပင်လယ်လမ္ပရီငါးများသည် အုပ်နှင့်ချီ၍ ရေချိုများသို့ သွား ရောက်ကာ ရေချိုရှိငါးများ၏ သွေးများကိုစုတ်ယူကြခြင်းဖြင့် ရေချိုငါးများ ကို သတ်ပစ်လေ့ရှိကြသည်။

လမ္ပရီငါးတွင် အဓိကအားဖြင့် မျိုးစိတ်နှစ်ခုရှိရာ ပင်လယ်နေ လမ္ပရီငါးမျိုးစိတ်ကို ပါဏဗေဒအလိုအရ ပက်ထရိုမိုက်ဇွန်မရင်းနပ်ဟုခေါ်၍ မြစ်များအတွင်းနေ လမ္ပရီငါးမျိုးစိတ်ကို ပက်ထရိုမိုက်ဇွန် ဖလူဗီယာတိလစ် ဟုခေါ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  "Petromyzontiformes"။ *FishBase order*။ January 2009။
2. ↑  Fossilworks: Petromyzontida။ 5 October 2018 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  4 November 2021 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂)
နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီ၏ လေ့လာထားသော ခရုပတ်ပုံစံ လက်မောင်း
**အိုရိုင်ယွန် လက်မောင်း** သည် နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီ၏ အသေးစား ခရုပတ်ပုံစံ လက်မောင်းဖြစ်ပြီး အလင်းနှစ် ၃၅၀၀ ခန့်ကျယ်ဝန်းကာ အလင်းနှစ် ၁၀၀၀ ခန့် ရှည်လျားသည်။ ယင်းတွင် နေအဖွဲ့အစည်းနှင့် ကမ္ဘာမြေတို့ ပါဝင်သည်။ လက်မောင်းသည် မြောက်ကမ္ဘာခြမ်း၏ ထင်ရှားသော အိုရိုင်ယွန် ကြယ်စုတန်းဖြစ်ပြီး ထင်ရှားသော ကြယ်များမှာ ရီဂျယ်၊ ဘီတယ်ဂျူးစ်တို့ဖြစ်ကြပြီး အိုရိုင်ယွန် ခါးပတ်၊ အိုရိုင်ယွန် နက်ဗျူလာတို့ကို မြင်နိုင်သည်။

Interactive maps
----------------

Orion and neighboring arms (clickable map)
The nearest nebulae and star clusters (clickable map)
စကြဝဠာရှိ ကမ္ဘာ၏တည်နေရာကမ္ဘာနေအဖွဲ့အစည်းဂေါင်း ခါးပတ်အိုရိုင်ယွန် လက်မောင်းနဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီLocal GroupVirgo SClLaniakea SClမိမိတို့စကြဝဠာ

အခြားကြည့်ရန်
-------------

* ဂေါင်း ခါးပတ်

ကိုးကား
-------

1. ↑  See the "Spiral Arms" part of this [[NASA]] animation for details။ 10 January 2016 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  27 June 2018 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  Harold Spencer Jones, T. H. Huxley, *Proceedings of the Royal Institution of Great Britain*, Royal Institution of Great Britain, v. 38–39

ပြင်ပလင့်များ
-------------

* Messier Objects in the Milky Way (SEDS)
* A 3D map of the Milky Way Galaxy
**မိုးကောင်းငှက်** (**Oriental Dollarbird**) သည် ငှက်ခါးကဲ့သို့ပင် "ကိုရာဆိင် အီဒီး" မျိုးရင်းတွင်ပါဝင်၍ ပါဏဗေဒ အလိုအားဖြင့် "*ယူရစ်စတိုးမတ် အိုရီယင့်တားလစ်* (*Eurystomus orientalis*)" ဟု ခေါ်သည်။ ငှက်ခါးနှင့် မျိုးတူဖြစ်သော်လည်း ငှက်ခါးလောက် လူသိမများချေ။ အလျား ၁၂ လက်မရှိသည်။ ပျံသန်းသည့်အခါ တောင်ပံ တစ်ဖက်တစ်ချက်တွင် အဖြူကွက်ကြီး တစ်ခုစီကိုမြင်နိုင်သည်။ 

နားနေသည့်အခါတွင် မိုးကောင်းငှက်၏ မည်းခြောက်ခြောက် အရောင်နှင့် နီရဲသော နှုတ်သီးကို ထင်ရှားစွာမြင်နိုင်သည်။ မိုးကောင်းငှက်သည် ငှက်ခါးကဲ့သို့ သစ်ပင်ကျိုးတိုး ကျဲတဲမျှရှိသည့် ကွင်းပြင်၌ကျက်စားသော ငှက်မျိုးမဟုတ်ဘဲ၊ တောတွင်းငှက် စစ်စစ်ဖြစ်၍ ကျွန်းတောများတွင် အများဆုံးတွေ့ရသည်။ သစ်ပင်ခြောက်ထိပ်ဖျားပေါ်တွင် နားနေလေ့ရှိ၍ နေ့လယ်နေ့ခင်းပူချိန်တွင် ဦးခေါင်းကို ရင်အုပ်နှင့်ပခုံးရှိ အမွှေးများကြားတွင် ဖုံးဝှက်ကာ မလှုပ်မယှက်နေတတ်သည်။ ငှက်ခါးကဲ့သို့ ပူပြင်းသောနေရောင်အောက်တွင် ကြာရှည်စွာနေနိုင်သည်။ သာမန်အားဖြင့် ပျင်းရိလေးကန်သော်လည်း စိတ်တက်ကြွလာသည့်အခါ လျင်မြန်ဖျတ်လတ်လေသည်။ ပျံနေသော ပိုးကောင်များကို လင်းမြီးဆွဲများနှင့်အတူ လိုက်လံဖမ်းယူစားသောက်တတ်သည်။ သစ်စားပိုး၊ ပုစဉ်းရင်ကွဲ၊ နှံကောင် စသည်တို့သည် မိုးကောင်းငှက်၏ အစာများဖြစ်ကြသည်။

မိုးကောင်းငှက်သည် စူးရှသော အသံဖြင့် မကြာမကြာအော်လေ့ရှိသည်။ ငှက်ခါးလောက် မဆူညံချေ။ သို့သော် သားပေါက်ချိန်တွင်ကား ငှက်ခါးကဲ့သို့ဆူညံ၏။ မတ်လမှ မေလအထိ မိုးကောင်းငှက်များ သားပေါက်ကြသည်။ အသိုက်လုပ်လေ့မရှိဘဲ မြင့်သော သစ်ပင်အခေါင်းထဲတွင် အုလေ့ရှိသည်။ တမြုံလျှင် ၃ ဥ မှ ၄ ဥအထိ ရှိသည်။

မိုးကောင်းငှက်ကို အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် အာရှတိုက် အရှေ့မြောက်ဘက်ရှိ နိုင်ငံများမှ ဩစတြေးလျတိုက်အထိနှင့် အနောက်ဘက်တွင် ဟိမဝန္တာ တောင်တန်းဒေသအလယ်ပိုင်းအထိ တွေ့ရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ တောင်ခြေသစ်တောများတွင် အနှံ့အပြားတွေ့ရသည်။ မြင့်မားသော တောင်များပေါ်၌ တွေ့ရခဲသည်။ သို့သော် ပဲခူးရိုးမ အချို့နေရာများတွင်ကား မိုးကောင်းငှက်တို့ကို ထူးထူးခြားခြားတွေ့ရလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  BirdLife International (2016). "*Eurystomus orientalis*". *IUCN Red List of Threatened Species* **2016**. IUCN. doi:10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22682920A92968881.en.
2. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)
**အိုရစ်မြို့** သည် မြောက်မက်စီဒိုးနီးယားနိုင်ငံရှိ မြို့ တစ်မြို့ ဖြစ်ပြီး အိုရစ် စည်ပင်သာယာနယ်နိမိတ်၏ ရုံးထိုင်ရာမြို့ ဖြစ်သည်။ အိုရစ်ရေကန် ပေါ်တွင် တည်ရှိသော အကြီးဆုံး မြို့ ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံအတွင်း အဋ္ဌမမြောက် အကြီးဆုံး မြို့ ဖြစ်ကာ ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေ ၄၂,၀၀၀ ကျော် နေထိုင်သည်။ အိုရစ်သည် ဘုရားကျောင်းပေါင်း ၃၆၅ ကျောင်းရှိခြင်းကြောင့် ထင်ရှားပြီး တစ်နှစ်ပတ်လုံး တစ်ရက်လျှင် တစ်ကျောင်း ဖြစ်သည်။ အိုရစ်အား ဘော်လ်ကန်ဒေသ၏ ဂျေရုဆလင်ဟု ရည်ညွှန်းကြသည်။  မြို့အတွင်း ပန်းချီကားပမာ အိမ်များနှင့် အဆောက်အဦးများရှိပြီး ခရီးသွားလုပ်ငန်းမှာ ထင်ရှားသည်။ စကော့ပြေ မြို့၏ အနောက်တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိပြီး ရီဆင်မြို့ နှင့် ဘစ်တိုလာမြို့၏ အနောက်ဘက်တွင် ရှိသည်။ ၁၉၇၉ ခုနှစ် နှင့် ၁၉၈၀ ခုနှစ်တို့တွင် အိုရစ်မြို့ နှင့် အိုရစ်ရေကန် တို့သည် ယူနက်စကို၏ ယဉ်ကျေးမှု နှင့် သဘာဝ ဆိုင်ရာ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း ခံရသည်။ အိုရစ်သည် ယူနက်စကို၏ သဘာဝ နှင့် ယဉ်ကျေးမှု နှစ်ခုစလုံး အတွက် ရောနှော သတ်မှတ်ခြင်း ခံရသော ဒေသ ၂၈ ခု အတွင်း တစ်ခု အပါအဝင် ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Between past and future: civil-military relations in post-communist Balkan states, Biljana Vankovska, Håkan Wiberg, I.B.Tauris, 2003, ISBN 1-86064-624-7, p. 71.
2. ↑  Natural and Cultural Heritage of the Ohrid region
**အိုဝဂိရိယ** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ အမ်ပါရာခရိုင်၊ Polwatta မြို့တွင် တည်ရှိသည့် ရှေးဟောင်းသုတေသနနယ်မြေတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အမ်ပါရာမြို့မှ ၁၉ ကီလိုမီတာ (၁၂ မိုင်) အကွာ Ampara-Inginiyagala လမ်းတွင် တည်ရှိသည်။

သမိုင်း
-------

The granite Buddha statue
အိုဝဂိရိယရှိ အပျက်အစီးအကြွင်းအကျန်များသည် ၎င်းသည် ၅ ရာစု သို့မဟုတ် ထိုမတိုင်မီက ဖြစ်သည်ဟု ဖော်ပြနေသည်။ ၎င်းသည် Ruhuna ကို အုပ်ချုပ်ခဲ့သည့် ဘုရင် Kavantissa တည်ဆောက်ခဲ့သည့် ရှေးဟောင်းကျောင်းတော်တစ်ခုဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ထိုယူဆချက်ကို အတည်ပြုနိုင်မည့် ရှေးဟောင်းသုတေသနအချက်အလက်များကိုမူ မတွေ့ရှိရပေ။

Gal Oya ဖွံ့ဖြိုးရေးအဖွဲ့၏ တောင်းဆိုချက်အရ ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ ရှေးဟောင်းသုတေသနဌာနသည် ထိုနေရာကို ရှာဖွေလေ့လာမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုသို့ရှာဖွေချိန်တွင် Gal Oya ဖွံ့ဖြိုးရေးအဖွဲ့၏ လုပ်ဆောင်မှုများကြောင့် အကြွင်းအကျန်အများအစုသည် ပျက်စီးသွားခဲ့ရသည်။

အပျက်အစီးများ
-------------

အပျက်အစီးများတွင် စေတီတော်တစ်ဆူ၊ ရုပ်ပွားတော်တစ်ခုပါဝင်သည့် ကျောင်းတော်တစ်ခု၊ အကာအကွယ်ကျောက်တုံးများ၊ ကျောက်တိုင်များ၊ Balustrades (Korawak gal), အမိုးအတွက် အသုံးပြုခဲ့သည့် ရွံ့စေးအုပ်ကြွပ်ပြားများကို တွေ့မြင်ရသည်။ စေတီတော်သည် ပုံမှန်မဟုတ်သည့် အဋ္ဌဂံပုံစံ တည်ဆောက်ထားသည်။ ထိုသို့ တည်ဆောက်ထားခြင်းသည်ပင် စေတီတော်သည့် ထူးခြားသည့် လက္ခဏာတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။

၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ရှေးဟောင်းသုတေသနဌာန၏ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေးဌာနစိတ်က ကျောင်းတော်တွင် တည်ရှိနေသည့် လက်မပါရှိတော့သည့် ၁၁.၅ ပေ အမြင့်ရှိ ကျောက်ဆင်းတုတစ်ဆူကို ပြုပြင်ပြင်ဆင်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ ပြင်ဆင်မှုများ ပြုလုပ်နေစဉ်ပင် ရုပ်ပွားတော်၏ ပခုံးရှိ အစိတ်အပိုင်းများသည် ကျိုးပဲ့ကာ မြေပြင်သို့ ပြုတ်ကျခဲ့သည်။ ယနေအချိန်တွင် ရုပ်ပွားတော်သည် မတ်တပ်ရပ်လျက်အနေအထားဖြင့် ထားရှိထားသည်။

အိုဝဂိရိယရှိ အပျက်အစီးအကြွင်းအကျန်များသည် ဧရိယာ ၇ - ၈ ဧကကျော်နေရာတွင် ပြန့်ကြဲကာ တည်ရှိနေကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Conservation work of the Ovagiriya dagoba in Ampara။ ITN (20 April 2013)။  15 August 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။[*လင့်ခ်သေ*]
2. ↑  Ampara >Owagiriya Ancient Monastery > Information။ srilanka.travel။ 5 March 2016 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  15 August 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. 1 2  Ruins at Inginiyagala Ovagiriya။ amazinglanka.com။  15 August 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. ↑  Conservation of Buddha Statue at Ovagiriya။ archaeology.gov.lk။ 6 September 2015 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  15 August 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။