recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
မြန်မာဘာသာဖြင့် သင့်လျော်သော အမည်မရှိသေးသောကြောင့် ဤဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်ကို အခြားဘာသာစကား / စာဖြင့် ရေးသားထားခြင်း ဖြစ်သည်။

**Gypsy punk** သည် ဂီတမျိုးခွဲတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး Romani ဂီတနှင့် punk rock ဂီတမှ ပေါက်ဖွားလာခဲ့သည်။ punk နှင့် Gypsy ဂီတကို ပေါင်းစပ်ခဲ့သည့် rock အုပ်စုများမှ တစ်ခုမှာ Motherhead Bug ဖြစ်ပြီး ၁၉၉၀အစောပိုင်းတွင် အသက်ဝင်ခဲ့သည်။ Gogol Bordello တီးဝိုင်း၏ *Gypsy Punks: Under dog World Strike* album ဖြန့်ချိခဲ့ပြီးနောက် အမျိုးအစားအတွက် ပရိသတ်များ ကျယ်ပြန့်လာခဲ့သည်။ Eugene Hutz မှ ခေါင်းဆောင် Eugene Hutz သည် သူတို့၏ ဖျော်ဖြေမှုကို "Gypsy Punk Cabaret" ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ Gypsy punk တီးဝိုင်းများသည် rock တီးလုံးများနှင့် တီးခတ်ပုံများကို Gypsy ရိုးရာတီးခတ်ပုံများဖြစ်သော ဒရမ်၊ tambourine(ဗုံငယ်)၊ အကော်ဒီယံ၊ တယော၊ တံပိုးနှင့် ဆက်ကလိုဖုန်းများနှင့် ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

Gypsy punk ဟူသော ဝေါဟာရသည် romani ယဉ်ကျေးမှုမှ စတင်ခဲ့သည်ဟု လက်ခံကြသည်။ romani လူမျိုးများ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် ပျံ့နှံခဲ့ပြီးနောက် အနောက်တိုင်းမှ ဂီတစက်မှုဇုံကို အကျိုးသက်ရောက်စေခဲ့သည်။ အရှေ့ဥရောပနှင့် ရိုးရာဓလေ့တီးခတ်ခြင်းနှင့် စာသားများမှာ ရောမဂီတမှ စရိုက်လက္ခဏာများနှင့် အများဆုံးသက်ဆိုင်သည်။ Gogol Bordello သည် punk စူးရှအော်သံများကို gypsy စရိုက်လက္ခဏာများနှင့် အတူ ဖန်တီးထားပြီး gypsy punk ဟုခေါ်သည်။ gypsy punk ဝေါဟာရကို တွဲဖက်ပြီး တော်လှန်ခြင်းနှင့် မင်းမဲ့ဝါဒီများကို အတိုချုံးဖော်ပြထားသည်။ roma သည် အနောက်တိုင်းတွင် အခြေချပြီးနောက် romani ဂီတသည် western punk တွင် အကြွေးတင်ခဲ့သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် gypsy punk သည် ရိုးရာဓလေ့ဂီတနှင့် ကျော်ကြားလာသော ဂီတများသည် ရောနှော၍ အနောက်တိုင်း ယဉ်ကျေးမှုထဲသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ romaသည် နယ်ချဲ့ခဲ့ပြီးနောက် လွတ်လွတ်လပ်လပ် သူတို့ကိုယ်ပိုင်ပုံစံများဖော်ပြခဲ့သည်။ ဂီတသည် နယ်မြေရွေ့လျားမှုတစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။

ဒဿနိကဗေဒ
--------

သူတို့၏မူရင်းဒေသ အိန္ဒိယမှ ပြောင်းရွေ့ပြီးနောက် Romani များ ပျံ့နှံလာခဲ့သည်။ Gypsy punk သည် romani ယဉ်ကျေးမှုနှင့် အပြည့်အဝဆက်စပ်မနေသော်လည်း မပါဝင်မှုနည်းပါးသည်။ romani များအတွက် ဂီတသည် ယဉ်ကျေးမှုဖော်ပြချက်မှ ပထမဆုံးပုံစံဟု အသိအမှတ်ပြုကြသည်။ romani များသည် western punk လွှမ်းမိုးမှုကြောင့် လည်စည်းများ အသုံးပြုကြသည်။ သူတို့ကိုယ်
သူတို့ဖော်ပြရန် ဂီတကို ဖန်တီးခဲ့ပြီး gypsy punk သည် အကျိုးမဖြစ်ထွန်းသော်လည်း gypsy ဖျော်ဖြေမှုများကို လွတ်လပ်စွာ တဖြည်းဖြည်းသွင်းလာခဲ့သည်။ လှည့်ပတ်သွားလာ၍ ဖျော်ဖြေတင်ဆက်ပုံတွင် သူတို့ကိုယ်သူတို့ ထပ်တူပြု၍ ဆက်ပေးခဲ့သည်။ roma ၏ အစစ်အမှန်မဟုတ်သော်လည်း စံပြု၍ ကူးယူကာ gypsy ဆိုလိုရင်းကို ပုံဖော်ခဲ့သည်။
ဂျက္ကဗင်း ကလပ်၏ အဝင်တံခါးဝမှာ ပြင်သစ်နိုင်ငံ ပဲရစ်မြို့ စိန့်ဟော်နာလမ်းတွင် ရှိသည်။
ဂျက္ကဗင်း။ ။
ဂျက္ကဗင်းဟူသည် ပြင်သစ် တော်လှန်ရေးအတွင်းက ထင်ရှား သော တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ ဖြစ်လေသည်။ ထိုအဖွဲ့ကို ၁၇၈၉ ခုနှစ်တွင် ဗာဆေးမြို့၌ စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့၍ ပထမ၌ ဂျက္ကဗင်း သို့မဟုတ် ဒိုမင်နီကန် ဘုန်းကြီးကျောင်းအလွတ်တစ်ခု အတွင်း တွင် ယင်း၏ဌာနချုပ် ထားရှိခဲ့သည်ကို အစွဲပြု၍ နောင်အခါ ဂျက္ကဗင်းအဖွဲ့ဟု ခေါ်တွင်ခဲ့လေသည်။ အစကနဦးတွင် အဖွဲ့ဝင်များ ပြင်သစ်နိုင်ငံ တဝန်းလုံး၌ အဖွဲ့ခွဲများ ဖြန့်ထား၍ ဘုရင်အစိုးရ ခိုင်မြဲတည်တံ့ရေးကို ကြိုးပမ်း ခဲ့လေသည်။
လူဝီဘုရင် ပြင်သစ်နိုင်ငံမှ ထွက်ပြေးရန် ကြံစည်သောအခါ ဂျက္ကဗင်းတို့သည် ဘုရင်အစိုးရစနစ်ကို မလိုလားကြတော့ဘဲ သမ္မတ အစိုးရစနစ်ကို နှစ်သက် လိုလားလာကြလေသည်။ သူတို့အဖွဲ့ကိုလည်း ရောဗက်စပျဲ (Maximilien Robespierre) (၁၇၅၈-၉၄) စသော တစ်ယူသန်သမားများက ဦးစီး ကြိုးကိုင်လာကြလေသည်။ 

ဂျက္ကဗင်းအဖွဲ့မှာ တဖြည်းဖြည်း အင်အားကောင်းလာ၍ အရေးပါသောအဖွဲ့ ဖြစ်လာခဲ့ရာ နောက်ဆုံးတွင် တော်လှန်ရေး အတွင်း ပြင်သစ်နိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်သော အဖွဲ့ကြီးပင် ဖြစ်လာ လေသည်။ ဂျက္ကဗင်းအဖွဲ့ဝင်တို့သည် လူထုဆန္ဒပြပွဲများ မကြာ ခဏလုပ်ခဲ့သော ပါရစ်ကွန်မျွမ်းကိုလည်း ကြိုးကိုင်ခဲ့၏။ ယင်း အဖွဲ့၏ ခေါင်းဆောင်များ ဖြစ်ကြသော ရောဗက်စပျဲနှင့် ဒန်တွန် တို့သည် တစ်ယူသန်သမားများ ဖြစ်ကြ၍ နောင်အခါ ဂျက္ကဗင်း ဆိုလျှင် တယူသန်တော်လှန်ရေးသမားဟု အများက မှတ်ယူကြ 
လေတော့၏။( ဒန်တွန ဂျီ၊ဂျေ။)ထို့ပြင် သူတို့၏ခေါင်းဆောင် ရောဗက်စပျဲသည် ပြင်သစ်နိုင်ငံတွင် သွေးချောင်းစီးမျှ လူအများ ကို သတ်ဖြတ်ခဲ့စဉ်က အာဏာရှင်တစ်မျှ တန်ခိုးထွားခဲ့ပေ သည်။ သူတို့ကြောင့် လူဝီဘုရင်မှာ ၁၇၉၃ ခုနှစ်တွင် အသတ် ခံရလေသည်။

၁၇၉၄ ခုနှစ်၌ ရောဗက်စပျဲအား သူ၏ အတိုက်အခံလူစုက သတ်ပစ်လိုက်သည်။ ရောဗက်စပျဲ အသတ်ခံရပြီးနောက် အဖွဲ့မှာ တဖြည်းဖြည်း တန်ခိုးမှိန်၍ ပျက်လုမတတ် ဖြစ်လာ 
လေသည်။ ထိုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင်ကား ထိုပျက်လုမတတ်ဖြစ် သော အဖွဲ့ကို လုံးဝဖျက်သိမ်းလိုက်ရလေတော့သည်။ 
( ပြင်သစ် တော်လှန်ရေး။)

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃)
ကွယ်လွန်သူ အမေရိကန်သမ္မတ ဂျွန်အက်ဖ်ကနေဒီ ၏ဇနီးဖြစ်ခဲ့ပြီး နောင်အခါတွင် ဂရိသင်္ဘောလုပ်ငန်းရှင် သူဌေးကြီး အိုနာဆစ်နှင့် လက်ဆက်ခဲ့ပြီးနောက် မုဆိုးမနှစ်ကြိမ်ဖြစ်ခဲ့သူ
ဂျက်ကလင်းကနေဒီအိုနာဆစ်ကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု နယူးယောက်ပြည်နယ် လောင်းအိုင်းလင်း၊ ဆောက်သမ္ပတန်မြို့တွင် ၁၉၂၉ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၈ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့
သည်။ ငယ်မည်မှာ ဂျက်ကလင်းဘိုဗီးယားဖြစ်ပြီး မိဘနှစ်ပါးမှာဂျွန်ဘိုဗီးယား နှင့်ဂျက်နက်ဘိုဗီးယားတို့ ဖြစ်ကြသည်။ ငယ်စဉ်က ဂျော့ဝါရှင်တန်တက္ကသိုလ် ဗာဆာကောလိပ်နှင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံ ပဲရစ်တက္ကသိုလ်တို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ သည်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဝါရှင်တန် တိုင်းမ်စ်ဟာရဲလ်ဒ် သတင်းစာတိုက်တွင် ဓာတ်ပုံသတင်းထောက်အဖြစ် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။

ဂျက်ကလင်းဘိုဗီးယားသည် ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် မက်ဆာချူးဆက်ပြည်နယ်မှ ဆီးနိတ်လွှတ်တော် အမတ်ဂျွန်အက်ဖ်ကနေဒီ နှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ဂျွန်အက်ဖ်ကနေဒီသည် ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင်
အမေရိကန်ပြည် ထောင်စု၏ ၃၅ ဦးမြောက်သမ္မတဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဂျက်ကလင်းသည် ဂျွန်အက်ဖ်ကနေဒီနှင့် သားနှစ်ယောက် သမီးတစ်ယောက် ထွန်းကားခဲ့ရာ သားတစ်ယောက်မှာ
ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ခင်ပွန်းဖြစ်သူ သမ္မတဂျွန်အက်ဖ်ကနေဒီ လုပ်ကြံခံလိုက်ရသောအခါ ဂျက်ကလင်းကနေဒီသည် မုဆိုးမဘဝသို့ အသက် ၃၄ နှစ်အရွယ်၌ ရောက်ခဲ့ရသည်။

ခင်ပွန်းသည်ရှိစဉ်ကာလအတွင်း သမ္မတအိမ်ဖြူတော်၏ သမိုင်းဝင်ပြန်လည်ပြုပြင် တည်ဆောက်ရေး လုပ်ငန်းများ၌ ရှေ့ဆောင်ရှေ့ရွက်ပြု၍ ကြီးကြပ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၂ခုနှစ်တွင် သမ္မတ၏တာဝန်ပေး ချက်အရ သမ္မတ၏အထူး ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ အလည်အပတ်ခရီးသွားရောက်ခဲ့သည်။

၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် ဂျက်ကလင်းကနေဒီသည် ဂရိသင်္ဘောလုပ်ငန်းရှင်သူဌေးကြီး အရစ္စတိုတယ်လ် အိုနာဆစ်နှင့် လက်ထပ် ခဲ့သည်။ သူဌေးကြီးအိုနာဆစ်သည် ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သောအခါ ဂျက်က လင်းကနေဒီ အိုနာဆစ်သည် ဒုတိယအကြိမ်မုဆိုးမဖြစ်ခဲ့ရပြန်သည်။ ထို့နောက်ပိုင်းတွင် ဂျက်ကလင်းသည် လူထင်ပေါ်သောလုပ်ငန်းများကို ရှောင်ရှားရင်း ဘဝကို အလုပ်ထဲ၌သာ နစ်မြုပ်ခဲ့သည်။

၁၉၇၅ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၇ ခုနှစ်အထိ ဗိုက်ကင်းစာအုပ် ထုတ်ဝေရေးလုပ်ငန်းတွင် အတိုင်ပင်ခံအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ဒဗ်ဘယ်လ်ဒေးနှင့် ကုမ္ပဏီတွင် တွဲဖက်အယ်ဒီတာအဖြစ် ၁၉၇၈ခုနှစ်မှ ၁၉၈၂ ခုနှစ်အထိ နှင့် ၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် အယ်ဒီတာအဖြစ်လည်းကောင်း လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။

ဂျက်ကလင်းကနေဒီအိုနာဆစ်သည် ကင်ဆာရောဂါဖြင့် ဆေးရုံတက်ကုသနေရာမှ ဆရာဝန်များက လက်လျှော့လိုက်သဖြင့် နယူးယောက်မြို့ နေအိမ်သို့ ပြန်ခေါ်ခဲ့ပြီးနောက် တစ်နေ့
ဖြစ်သော ၁၉၉၄ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၉ ရက်နေ့ ကြာသပတေးနေ့ည ၁ဝ နာရီ ၁၅ မိနစ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် သားဂျွန်အက်ဖ်ကနေဒီ ဂျူနီယာနှင့် သမီးကာရိုလင်း ကနေဒီ
ရှလောစ်ဘတ်တို့ ကျန်ရစ်ခဲ့ကြသည်။

[1]

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁)
**တရားသော ဘွဲ့ခံမင်း** သို့မဟုတ် **မိန့်ခွန်းပြောရာတွင် ရည်ညွှန်းသည့် ဂုဏ်ထူးဝိသေသ**တစ်ခုအဖြစ်ထားရှိထားသည့် လူတစ်ဦး သို့မဟုတ် အခြားအဖွဲ့အစည်း (အစိုးရ သို့မဟုတ် ကုမ္ပဏီကဲ့သို့)အတွက် တရားဝင် သို့မဟုတ် တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုထားသော မိန့်ခွန်းရည်ညွှန်းစကားလုံးဖြစ်ပြီး မကြာခဏဆိုသလို အသနားတော်ခံရသောဘွဲ့အမည်တစ်ခုနှင့် တွဲဖက်အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။ ထုံးတမ်းစဉ်လာ သို့မဟုတ် ဥပဒေအရ ဘွဲ့ခံမင်းသည် စာတိုက် သို့မဟုတ် နိုင်ငံရေးရာထူးလက်ခံထားသူတစ်ဦးကို ရည်ညွှန်းခြင်းဖြစ်ပြီး တစ်ခါတစ်ရံ ကိုယ်တိုင်ရည်ညွှန်းရန် တရားဝင်အနေဖြင့် သုံးသည်။ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးစွမ်းရည်ဖြင့် တစ်ဦးချင်းအား ဂုဏ်ပြုဆု ချီးမြှင့်နိုင်သည်။ ထိုသို့သောဘွဲ့ခံမင်းဘွဲ့များသည် ဘုရင်မင်းမြတ်များနှင့် အထူးသဖြင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိပြီး ၎င်းတို့ကို ဘွဲ့ခံမင်းဘွဲ့ကိုင်ဆောင်သူ၏ဇနီး သို့မဟုတ် သွေးသားတော်စပ်သောမင်းသား၏ လက်ထပ်မှုကာလအတွက် ၎င်းတို့ကို အသုံးပြုနိုင်သည်။ ၎င်းတို့ကို ရီပတ်ပလစ်ကန်း သမ္မတနိုင်ငံအများအပြားတွင် ဥပဒေပြုအဖွဲ့ဝင်များ၊ အဆင့်မြင့် တရားသူကြီးများနှင့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာ အကြီးတန်းရုံးကိုင်ဆောင်သူများအတွက်လည်း တစ်ကမ္ဘာလုံးနီးပါး အသုံးပြုကြသည်။ ဘာသာရေး ခေါင်းဆောင်များမှာလည်း သက်ဆိုင်ရာ(ဘွဲ့ခံမင်း)ဘွဲ့များရှိသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  style: meaning and definitions။ *Random House Unabridged Dictionary*။ Infoplease (1997)။  4 January 2011 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  Definition of style။ *Oxford Dictionaries Online*။ Oxford University Press (2010)။  4 January 2011 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။[*လင့်ခ်သေ*]
McDonnell Douglas DC-10 of Continental Airlines is an example of a Trijet configuration
Boeing 707
The Concorde was the longest running commercial SST providing service from 1976 to 2003
**ဂျက်လေယာဉ်** သည် နယူတန်၏ စွမ်းအင်ဆိုင်ရာ ဥပဒေအရ တွန်းကန်မှုနှင့် တုံ့ပြန်မှုသည် အင်အားခြင်းညီသည်ဟူသော ကောက်ချက်ကိုမှီ၍ နောက်ဖက်သို့ ဓာတ်တွေ တွန်းထုတ်ခြင်းဖြင့် ရှေ့သို့ရွေ့လျားစေသော စက်မျိုးဖြင့် ပျံသန်းသော လေယာဉ်ဖြစ်သည်။ ဂျက်စက်မှာ ပြွန်ခေါင်းသဖွယ်ဖြစ်၍ တစ်ဖက်စွန်းလောင်စာကို အရှိန်မပြတ် ရှို့မြိုက်၍ ဓာတ်ငွေ့ကို တစ်ဖက်စွန်းမှ ကန်ထုတ်လေသည်။ လေကို စုတ်ယူ၍ ဖိနှိပ်အားဖြင့် ဖိ၍ ပေါက်လောင်ခန်းသို့ သွင်းကာ၊ လောင်စာကိုသွင်း၍ ပေါက်လောင်စေကာ ဓာတ်တွေကန်ထွက်စေခြင်းဖြင့် ၁၉၃၀-ပြည့်နှစ်တွင် ဝှစ်တဲက တီထွင်၍ မှတ်ပုံတင်ပြီး၊ ဂျာမန် ဟိန်ကဲလ်ဂျက်ဖြင့် ၁၉၃၉-ခုနှစ်တွင် စတင်ပျံသန်းကာ ဗြိတိသျှ ဂလွိုက်စတာကို ဝှစ်တဲစက်ဖြင့် ၁၉၄၁-ခုနှစ်၌ ပျံသန်းစေသည်။ ဂျက်လေယာဉ်သည် ရိုးရိုးလေယာဉ်ထက် လျင်မြန်၍ ပန်ကာလည်း မပါချေ။

ကိုးကား
-------

1. ↑  လှသမိန် (ဧပြီ ၁၉၇၈)။ "***ဂျက်လေယာဉ်***" (pdf)။ in စာပေစိစစ်ရေးကော်မတီ (ed.)။ ***ဗဟုသုတ စွယ်စုံ*** (ပထမအကြိမ် ed.)။ တောက်တောက်ဝင်း ပုံနှိပ်တိုက်၊ ရန်ကုန်မြို့။: ဇော်မော် စာပေ။
၁၉ ရာစု ဆန်းစလောက်အထိ လူတို့သည် ရိုးရိုးအဆင်များ 
ကို ရက်ကန်းစင်များဖြင့်သာ ရက်လုပ် နိုင်ခဲ့ကြသည်။ အဆင် 
ဆန်းများကို ရက်လိုသောအခါ ရက်ကန်းစင် တစ်စင်လျှင် လူ 
၃ ယောက်ကျစီ အလုပ်လုပ်ကြရ၏။ ဤ ၃ ယောက်တွင် 
ပထမလူသည် အဆင်ပုံစံကို ကြည့်၍ ဒုတိယလူအား မည်သည့် 
နှတ်ကို နင်းပေးရမည်ကို၎င်း၊ တတိယလူအား လိုသောအရောင် 
ရရှိအောင် မည်သည့်လွန်းကို အသုံးပြုရမည်ကို၎င်း အမြဲတစေ 
ညွှန်ကြားပေးနေရပေသည်။
ခရစ် ၁၈ဝ၄ ခုနှစ်တွင် ဂျိုးဇက်မာရီဂျက္ကတ်ဆိုသူ ပြင်သစ် 
ရက်ကန်းသမားတစ်ဦးသည် ရက်ကန်းတစ်မျိုးကို တီထွင်လိုက် 
သည်။ ထိုရက်ကန်းစင်မှာ ဂျက္ကတ်ရက်ကန်းစင်ဟုတွင်၍ များစွာ 
တိုးတက်လာခဲ့သည်။ အဆိုပါ ရက်ကန်းစင်မျိုးဖြင့် အဆင်ဆန်း 
များကို လူတစ်ယောက်တည်းဖြင့် ရက်လုပ်နိုင်သည်။ ဂျက္ကတ် 
လက်ထက်မတိုင်မီက အခြားပြင်သစ်လူမျိုးတစ်ဦး ဖြစ်သူ 
ဇက်ဒါဗိုကန်ဆန်သည်လည်း လိုသည့်အဆင်မျိုးရအောင် ဒလိမ့် 
တုံး၌ အပေါက်ငယ်များ စီတန်း၍ ဖောက်လုပ်ထားသည့် 
အထိန်းကရိယာတစ်မျိုးကို တီထွင်ခဲ့သည်။ ဗိုကန်ဆန်သည် 
တိုင်ခြည်တိုင်း၌ ယင်းတို့ကို မြှင့်တင်ပေးရန် (မြှင့်ကြိုး) 
တစ်ပင်စီ ချည်၍ ထိုကြိုးစများကို ဘောင်တစ်ခုသို့ ဆက် 
ထားသည်။ ဘောင်တွင် ဒလိမ့်တုံး မျက်နှာပြင်ပေါ်သို့ စပရင် 
ဖြင့် ဖိပေးသည့်အပ်များ တပ်ဆင်ထားသည်။ ဒလိမ့်တုံးပတ် 
လည်၌ အဆင်ပုံစံအလိုက် ပေါက်ဖောက်ထားသော စက္ကူ 
ကပ်ပြားတစ်ခု ရှိလေသည်။ အပ်များသည် စက္ကူကပ်ပြားရှိ 
အပေါက်များမှတဆင့် ဒလိမ်တုံးရှိ ဆိုင်ရာ အပေါက်များထဲသို့ 
ဝင်သွားသည်။ ထိုအခါ မြှင့်ကြိုးက တိုင်ခြည်ကို အထက်သို့ 
ဆွဲတင်ပေးသည်။
ဗိုကန်ဆန်၏ကရိယာသည် ဂျက္ကတ်ရက်ကန်းစင် ဖြစ်မြောက် 
အောင်မြင်ရန် လမ်းခင်းပေးခဲ့သည်။ ဗိုကန်ဆန်၏ ကရိယာကို 
အသုံးပြုရာတွင် ရက်လုပ်သော ဒီဇိုင်းပုံတစ်ခုလုံးကကို ဒလိမ့် 
တုံးပေါ်ရှိ ကပ်ပြား၌ ဖော်ပေးရန်လိုသည်။ ယင်းသို့ လိုသည့် 
အတိုင်း ဤကရိယာဖြင့် အထည်ငယ်များကိုသာ ရက်လုပ် 
နိုင်သည်။ ထို့ပြင် ဒလိမ့်တုံးကိုလည်း စက်မှု အခက်အခဲများ
ကြောင့် ကြီးကြီးမားမား မပြုလုပ်နိုင်ပေ။ ဂျက္ကတ်သည် ဗိုကန် 
ဆန်၏ ကရိယာကို အတုယူ၍ တစ်မျိုးတစ်ဖုံ တိုးချဲ့ပြုပြင် 
လိုက်သည်။ သူပြုလုပ်သည့် ကရိယာတွင် ဒလိမ့်တုံး လုံးဝ 
မပါတော့ချေ။ ဂျက္ကတ်ရက်ကန်းစင်တွင် ဒလိမ့်တုံး အစား 
အပေါက်ဖောက်ထားသော လေးထောင့်ကပ်ပြားများကိုသာ 
အသုံးပြုထားလေသည်။

ဂျက္ကတ်ရက်ကန်းစင်, 1849
ဂျက္ကတ်ရက်ကန်းစင်သည် ပုံဖော်ရက်ကန်းအတတ်ကို 
တစ်ခါတည်း ခေတ်မီပြောင်းလဲဲသွားစေသည်။ နောင်သော် 
အပေါက်ဖောက်ထားသော ကပ်ပြားဖြင့် အလိုအလျောက် 
ထိန်းပေးသည့်ကရိယာမျိုးကို ခေတ်မီရက်ကန်းစင်များတွင် 
သာမက ဂဏန်းတွက်စက်၊ စန္ဒရား၊ ဇာထိုးစက် စသည့် 
စက်များတွင်လည်း အနှံ့အပြား တပ်ဆင်အသုံးပြုလာကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃)
**ပင်လယ်အနီမိုနီ** (Sea anemone) ဆိုသည်မှာ ပင်လယ်ခူအမျိုးအစား(Cnidarian animals)တွင် ပါဝင်သည့် အရောင်စုံကာ ပန်းများနှင့် သဏ္ဌာန်တူသည့် ရေနေသတ္တဝါတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ Polyps ဟုခေါ်သည့် မျိုးပေါင်းစုတွင် အခြေခံအကျဆုံးမျိုးစိတ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် အမြဲဆာလောင်နေတတ်သော သတ္တဝါများဖြစ်ကြသည်ပြီး ၎င်းတို့၏ နီမတိုဆိုက်(nematocysts) အဆိပ်ရှိသောဆူးချွန်ငယ်လေးများဖြင့်ထိုးသွင်း၍ ကာပွန်းနှင့်တူအောင်ဖွဲ့စည်းထားသည့် နီယိုတိုးစင့်(Neurotoxin)များ ပို့ဆောင်ကာ မီးကဲ့သို့လောင်ကျွမ်းစေပြီး သားကောင်ကား သွက်ချာပါဒ အဆိပ်သင့်ကာရူးသွပ်စေခြင်းနည်းဖြင့် အစာရှာကြသည်။ ငါး သို့မဟုတ် ပင်လယ်သတ္တဝါများအား စားသုံးရာတွင် ၎င်းတို့ အမဲလိုက်ရရှိထားသည့် သားကောင်ကို သူ၏ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းရှိ အစာအိမ်အတွင်းသို့ရောက်ရှိစေပြီး ဖြေးညှင်းစွာအစာခြေဖျက်ခြင်းဖြင့် စားသုံးကြသည်။

ကလုန်းငါးနှင့်တွေ့ရသည့် ပင်လယ် အနီမိုနီ
ကလုန်းငါးနှင့်တွေ့ရသည့် ပင်လယ် အနီမိုနီ
အနီမိုနီများသည် မလုပ်ရှားပဲ မာကြောသော ပင်လယ်ရေအောက် ကျောက်တန်းများအား တွယ်ကပ်နေတတ်သည့် သတ္တဝါတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ၎င်းတို့၏အောက်ခြေအားအသုံးပြု၍ ဖြေးညှင်းစွာရွေ့လျားနိုင်သည်။ အခြားမျိုးစိတ်များမှာ နေရာသစ်သို့ ပြောင်းရွှေ့နိုင်ပြီး ထိုသို့ပြောင်းရွှေ့ရာတွင် ကိုယ်ခန္ဓာအား ချိုးကွေးသွားခြင်း အား အသုံးပြုသည်။ ပြောင်းရွှေ့ရသည့် ရည်ရွယ်ချက်များမှာ လုံခြုံရေးအရသော်လည်းကောင်း(အခြားအမဲလိုက်ကောင်များ၏အန္တရာယ်)သို့မဟုတ် ခြောက်သွေ့သော ပတ်ဝန်းကျင်အနေအထားအရသော် လည်းကောင်း ဖြစ်သည်။ 

အနီမိုနီတစ်ခု၏ ကိုယ်ခန္ဓာထိပ်ပိုင်းတွင် နှုတ်သီးချပ်ပြား တစ်ခုပါဝင်သည်။ ပါးစပ်နှင့် အူများသည် ယင်းနှုတ်သီးချပ်ပြား အလယ်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ ၎င်း၏ အာရုံခံအစာရှာသည့် လက်ချောင်းကွင်း များသည် နှုတ်သီးချပ်ပြား ပတ်ပတ်လည်တွင်ရှိသည်။ ခြေနင်းချပ်ပြားသည် ပင်လယ်အနီမိုနီ၏ အောက်ခြေတွင်ရှိသည်။ အချို့သော အနီမိုနီပန်းများသည် အခြားရေသတ္တဝါများနှင့် လိုက်လျောညီထွေစွာနေထိုင်တတ်ကြသည်။ အလုန်းငါး၊ အင်ကော့နီတိုဂိုဘီ နှင့်အခြား မြားကဏန်းများသည် အနီမိုနီ၏အာရုံခံလက်ချောင်းကွင်းများအားရှာဖွေ၍ ၎င်းတို့၏ တည်းခိုရာအကာအကွယ်ပြုလုပ်နေထိုင်ကြသည်။ ဝင်ကစို့ကောင်များ ဝင်ရောက်နေထိုင်တတ်သော အခွံများတွင် အနီမိုနီကောင်များ ကပ်ပါလာတတ်သည်ကိုတွေ့ရတတ်သည်။ အချို့အနီမိုနီများ၏ အတွင်းပိုင်းတွင် ပင်လယ်ရေညှိအမျိုးအစားအချို့ကိုတွေ့ရပြီး ယင်းတို့နှင့်လိုက်ရောညီထွေစွာနေထိုတတ်သည်ကိုတွေ့ရသည်။ ယင်းသည်ပင်အခြား သန္တာကျောက်များ၏ ပြုမူပုံနှင့်ဆင်တူသည်။ ဒိုင်နိုဖလက်ဂယ်လိတ် ရေညှိသည် နေရောင်ခြည်အားအစာချက်လုပ်ရန်အသုံးပြုပြီး ချက်လုပ်ပြီးသောအစာအချို့ကို အနီမိုနီပန်းက စားသုံးခြင်းဖြင့်လည်းနေထိုင်ကြသည်ကိုတွေ့ရသည်။
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

နိမိတ္တက, နိမိတ္တကမ္မ, ဩဘာသ, ဩဘာသကမ္မ, သာမန္တဇပ္ပန, ပရိကတာဟု (၆)ပါး ရှိ၏၊

၁။ **နိမိတ္တက** = ( နိမိတ္တ+နိမိတ္တက+နိမိတ္တကတာ) ဟု သုံးမျိုး ခွဲခြားမှတ်ပါ။ အမှတ်သညာကို ဖြစ်စေသော ကာယကံ ဝစီကံ ပစ္စည်းလှူရန် အမှတ်ရနေအောင် ပြုမှု ပြောမှုသည် နိမိတ္တ မည်၏၊ နိမိတ်ပြု၍ အသက်မွေးသူသည် နိမိတ္တကမည်၏၊ ထိုသူ၏ ဖြစ်ကြောင်းအမူအရာသည် နိမိတ္တကတာ မည်၏၊ ပစ္စည်းလာဘ်ရလို၍ နိမိတ်ပြုခြင်း အလိုပြခြင်း စသည်ဖြင့် များသောအပြား ရှိ၏၊

၂။ **နိမိတ္တကမ္မ** = စားသောက်ဖွယ် ယူဆောင်သွားသည်ကို မြင်လိုက်၍ "စားသောက်ဖွယ်တွေ ရခဲ့ကြသလား?မလှူကြတော့ပြီလော? "စသည်ဖြင့် နိမိတ်ပြုခြင်း။

၃။ **ဩဘာသ** = မိမိ၏ အလိုကို ပြခြင်း, ရဟန်းတို့အား ဤပစ္စည်းမျိုး ရှားပါးလှသည် ရခဲလှသည် စသည်ဖြင့် ပြောခြင်း။

၄။ **ဩဘာသကမ္မ** = အလိုပြခြင်းကို ပြုခြင်း, လာလှူအောင် ပြုခြင်းတည်း။ "နွားငယ်ကလေးတို့သည် နို့စို့သလော? နို့ပြတ်ပြီလော? ရက်တက် သောက်သလော? "ဟု မေး၏၊ နို့စို့သေး၏ဟု ဆိုလတ်သော်မဟုတ် တန်ရာ၊ အကယ်၍ နို့စို့လျှင် ရဟန်းတို့အား နွားနို့ ရကုန်ရာ၏ "ဤသို့ စသည်ဖြင့် လာလှူအောင် ပြုခြင်း။

၅။ **သာမန္တဇပ္ပန** = လိုအပ်သော ပစ္စည်းသို့ နီးကပ်အောင် ဆိုခြင်း၊ ကြံချောင်း, ထန်းလျက်ခဲ, ငါးခြောက်ပြား, ဆန်အိုး, ထောပတ်အိုးတို့ကို တွေ့၍ တွေ့မြင်ခဲ့ပုံ နိမိတ်ဥပမာ ပြဆိုသော ကုလူပကရဟန်းကြီးတစ်ပါး ဝတ္ထုဖြင့် သိအပ်၏၊

၆။ **ပရိကထာ** = လိုအပ်သော လာဘ်ရအောင် သွယ်ဝိုက်၍ သိုင်းဝိုင်း၍ လှည့်ပတ်၍ ပြောခြင်း။

ကိုးကား
-------

1. ↑  လင်းရောင်ကြည် ဆရာတော် ဦးကောဝိဒါဘိဝံသ (ဝိနည်းပဒေသာ သင်တန်း)
ဂျူပီတာနှင့် အတွင်းပိုင်း နေအဖွဲ့အစည်း၏ ဥက္ကာပျံများ၊ မုန့်လက်ကောက်ပုံစံရှိ ဥက္ကာခါးပတ်သည် ဂျူပီတာနှင့် အင်္ဂါဂြိုဟ်ပတ်လမ်းကြောင်းကြားတွင် တည်ရှိသည်။

|  |  |
| --- | --- |
|       နေ
      ဂျူပီတာ ထရိုဂျင်များ
       ဂြိုဟ်များ၏ ပတ်လမ်းကြောင်းများ |       ***ဥက္ကာ ခါးပတ်***
      ဟဲလ်ဒါ ဥက္ကာပျံများ (Hildas)
      ကမ္ဘာအနီး အရာဝတ္ထုများများ (selection) |

ခါးပတ်အတွင်းရှိ ၁၂ ခုသော ထိပ်ဆုံး ဥက္ကာပျံများနှင့် ကျန်သောဥက္ကာပျံများကို ထုထည်အားဖြင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပုံ
ခါးပတ်အတွင်းရှိ အကြီးဆုံးမှာ စီးရပ်စ် ဖြစ်ပြီး ခါးပတ်၏ စုစုပေါင်းထုထည်သည် ပလူတိုထက် နည်းပါးကာ ပလူတို၏ဂြိုဟ်ရံလ ချာရွန်ထက် နှစ်ဆနီးပါးရှိသည်။
**ပင်မ ဥက္ကာခါးပတ်** သည် နေအဖွဲ့အစည်းရှိ ဂျူပီတာဂြိုဟ်နှင့် အင်္ဂါဂြိုဟ် ပတ်လမ်းကြားရှိ စက်ဝိုင်းလုံးပုံစံ ချပ်ပြားဖြစ်သည်။ ယင်းတွင် ဥက္ကာပျံများ သို့မဟုတ် ဂြိုဟ်ငယ်များကဲ့သို့သော ပုံစံအတည်တကျမရှိသည့် အရာဝတ္ထုများ တည်ရှိသည်။ ခါးပတ်အား အခြားသော ကမ္ဘာမြေအနီးရှိ ဥက္ကာပျံများ၊ ထရိုဂျင် ဥက္ကာပျံများနှင့် ကွဲပြားစေရန် ပင်မ ဥက္ကာခါးပတ်ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ခါးပတ်၏ ထုထည် ထက်ဝက်ခန့်ကို အကြီးဆုံး ဥက္ကာပျံများဖြစ်သော စီးရပ်စ်၊ ဗီစတာ၊ Pallas နှင့် Hygiea တို့က ပိုင်ဆိုင်ထားကြသည်။ ဥက္ကာ ခါးပတ်၏ စုစုပေါင်းထုထည်သည် လကမ္ဘာ၏ ၄%၊ ပလူတို၏ ၂၂%၊ ချာရွန်၏ ၂၂% နီးပါးခန့် ရှိသည်။ စီးရပ်စ်သည် ခါးပတ်၏ တစ်ခုတည်းသော ဂြိုဟ်ပုဖြစ်ပြီး အချင်းအားဖြင့် ၉၅၀ ကီလိုမီတာ ရှိကာ ဗီစတာ Pallas နှင့် Hygiea တို့မှာ ၆၀၀ ကီလိုမီတာအောက် ရှိကြသည်။ ကျန်သော ကိုယ်ထည်များမှာ ဖုန်မှုန်အရွယ်အစားခန့်မျှသာ တည်ရှိကြသည်။ ဥက္ကာ ခါးပတ်ရှိ အရာဝတ္ထုများသည် ပါးလွှာစွာ ပြန့်နှံ့တည်ရှိသောကြောင့် လူသားမဲ့ အာကာသယာဉ်များစွာတို့သည် ထိတိုက်မှုမရှိဘဲ ပျံသန်းခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ကြီးမားသော ဥက္ကာပျံများကြားတွင်ကား ထိတိုက်မှု ရှိလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2  Matt Williams (2015-08-23)။ What is the Asteroid Belt?။ Universe Today။  2016-01-30 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  Krasinsky, G. A. (July 2002). "Hidden Mass in the Asteroid Belt". *Icarus* **158** (1): 98–105. doi:10.1006/icar.2002.6837. Bibcode: 2002Icar..158...98K.
3. ↑  Yeomans၊ Donald K. (July 13, 2006)။ JPL Small-Body Database Browser။ NASA JPL။ 29 September 2010 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  2010-09-27 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. ↑  Brian Koberlein (2014-03-12)။ Why the Asteroid Belt Doesn't Threaten Spacecraft။ Universe Today။  2016-01-30 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**ဒေါက်တာနေဝင်း** သည် ဆရာဝန်၊ နိုင်ငံရေးသမား တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် အဖမ်းမခံရခင်ကာလတွင် တော်ဘုရားလေး(အောင်ဇေ) အမှတ်တရ စာပေဆုရွေးချယ်ရေး ကော်မတီဝင် ဖြစ်ခဲ့သည်။ဖခင်မှာ ဦးအောင်ခင်ဖြစ်သည်။ ဇနီးဖြစ်သူမှာ ဒေါ်သန္တာဖြစ်ပြီး သမီးမှာ ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သူ မဖြိုးဖြိုးအောင်ဖြစ်သည်။

ပထမအကြိမ်ထောင်ချခံရခြင်း
------------------------

၁၉၈၉ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၅ ခုနှစ်အထိ နိုင်ငံရေးမှုဖြင့် ထောင်ချခံခဲ့ရသည်။

ဒုတိယအကြိမ်ထောင်ချခံရခြင်း
--------------------------

နာဂစ်မုန်တိုင်း အပြီးတွင် မုန်တိုင်းကြောင့် ကွယ်လွန်သူများ၏ ရုပ်အလောင်းများကို သဂြိုဟ်ရန် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ပိုင်ရှင်မဲ့ရုပ်အလောင်းများကို သဂြိုဟ်ရန် အဖွဲ့ဖွဲ့မှုကြောင့် မတရားသင်းဖွဲ့စည်းမှု အက်ဥပဒေဖြင့် စစ်အစိုးရက ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ ချမှတ်သော ထောင်ဒဏ်မှာ ၂နှစ်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ၂နှစ် နှင့် ၇ လ ထောင်ကျခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  တော်ဘုရားလေး(အောင်ဇေ)။ 30 June 2016 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  31 March 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  *[*လင့်ခ်သေ*]*,I'm Proud of You by Ko Aye Lin
3. ↑  , Burma students freed after being held over anniversary,7 July 2012 ,BBC
**ဒေါင်းမင်း**ကို ဒေါင်းကုလားဟူ၍လည်း ခေါ်သည်။ ဇီဝဗေဒအလိုအားဖြင့် ယင်းကို 'ပေါ်လီပလက်တရွန် ဗိုင်ကယ်ကာ ရာတမ်' ဟုခေါ်သည်။ မျိုးရင်းမှာ 'ဂယ်လီဖောမီး' ဖြစ်သည်။ 
ဒေါင်းမင်းအဖို၏ အလျားသည် အမြီးအပါအဝင် ၂၂ လက်မမှ လက်မ ၃ဝ ထိရှိသည်။ အမြီးတစ်ခုတည်းပင်လျှင် ၁၂ လက်မမှ ၁၆ လက်မထိရှိသည်။ အမသည် အထီးထက် ကိုယ်ထည်သေး၍၊ အမွှေးအရောင်မှာလည်း ပို၍ မွဲခြောက်သည်။ ဒေါင်းကွက်များလည်း ပို၍နည်းသည်။

ဒေါင်းမင်း၏တွန်သံမှာ လည်ချောင်းသံပါ၍ စူးရှသည်။ ရစ်ငှက်ကဲ့သို့ ထပ်တလဲလဲ လျင်မြန်စွာ အော်လေ့ရှိသည်။ ကချင်တောင်များတွင် နွေနှင့် မိုးဥတုများ၌ ထိုဒေါင်းမျိုး၏ အော်သံ 
ကို ကြားရသည်။ အမြဲစိမ်းသစ်တောနှင့် ထူထပ်သော ဝါးရုံတောများတွင် အမြဲနေလေ့ရှိသည်။ ဒေါင်းမင်းအဖို ကသောအခါ ပြန့်ကား၍နေသော အမြီးနှင့်အတောင်တို့သည် အလွန်ကြည့်၍ ကောင်း ပေသည်။

သားပေါက်ချိန်မှာ မတ်လနှင့် ဧပြီလဖြစ်သည်။ ဒေါင်းမင်းဖိုနှင့် ဒေါင်းမင်းမသည် ရာသက်ပန် ပေါင်းဘက်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ တမြုံလျှင် ဥပေါင်း ၂ လုံးမှ ၅ လုံးထိရှိသည်။ ဥအရွယ်မှာ အိမ်ကြက်မဥ ငယ်ငယ်လောက်ရှိသည်။ ထိုဒေါင်းမျိုးကို ဟိမဝန္တာတောင်၊ မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းနှင့် တနင်္သာရီဒေသ၊ ယိုးဒယားနိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရသည်။ ထိုဒေသတို့အပြင် ဒေါင်းငှက်တို့အတွက် ဥတုသပ္ပါယ မျှတသော အမြဲစိမ်းသစ်တောများရှိရာ ဒေသများ၌လည်း ယင်းတို့ကို တွေ့ရတတ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  BirdLife International (2013). "*Polyplectron bicalcaratum*". *IUCN Red List of Threatened Species* **2013**. IUCN. old-form url
2. 1 2  Gray၊ George Robert (1867)။ *List of the Specimens of Birds in the Collection of the British Museum*။ **5**။ London, UK: British Museum။ p. 23။
3. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)
**နော်ဘူဘောဆုတောင်းတောင်** သည် ကရင်ပြည်နယ်၏ အထင်ကရနေရာတစ်ခုဖြစ်ပြီး သံတောင်ကြီးမြို့တွင် တည်ရှိသည်။

အသွင်အပြင်
----------

နော်ဘူဘောတောင်သည် ကရင်ပြည်နယ်၏ အမြင့်ဆုံးတောင်များထဲတွင် ပါဝင်ပြီး တောင်ပေါ်မှ လတ်ဆတ်သော‌လေကို ရှူရှိုက်ရင်း သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်အလှအပရှုခင်းများကို ခံစားနိုင်သည်။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၄၈၂၄ ပေအမြင့်တွင် တည်ရှိသည်။ တောင်ပေါ်သို့ တက်ရောက်ရာတွင် လှေကားထစ်ပေါင်း ၃၇၄ ထစ်ကို တက်ရသည်။ 

နော်ဘူဘောင်တောင်သို့ လာရောက်ကြသည့် ခရီးသွားများသည် အမျိုးမျိုးသော တောင်းဆုများကို ပြုကြသည်။

တောင်၏ အမည်
-----------

တောင်၏ အမည်မှာ ဒဏ္ဍာရီထဲမှ ကရင်တိုင်းရင်းသူ "နော်ဘူဘော" ဟု အမည်ကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ရာမှ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ တောင်ပေါ်သို့ တက်သည့် လှေကားထစ်များအနီးတွင် ဆုတောင်းသည့် အခန်းငယ်များ ရှိသည်။

တောင်ထိပ်ပေါ်တွင် ကရင်တိုင်းရင်းသူလေး နော်ဘူဘော၏ ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းများ၊ နော်ဘူဘောအား တရားစီရင်ခဲ့သည့်နေရာ၊ နေဘူဘောရေချိုးဆိပ်စသည့် နေရာများကိုလည်း လေ့လာကြည့်ရှုနိုင်သည်။

လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး
------------------

တောင်ငူမှ သံတောင်ကြီးမြို့သို့ ၂၈ မိုင်ခရီး သွားရ၏။ ထိုသို့ သွားရောက်ရာတွင် ၁၃ မိုင်မှ စတင်ကာ တောင်တက်ခရီး ဖြစ်သည်။ တောင်ပေါ်သို့ ခြေလျင်ခရီး ၄ မိုင် တက်ရသည်။ တောင်ခြေတွင် ယာဉ်များရပ်နားရန်နေရာ ရှိသည်။

ဝန်ဆောင်မှုများ
---------------

ခရီးသွားများအတွက် ညအချိန်တည်းခိုရန်အတွက် ၁၅၀၀ ကျပ်သာ ကုန်ကျသည်။ ထမင်းတစ်နပ်အတွက် ၂၀၀၀ ကျပ် ကုန်ကျသည်။ နိုင်ငံခြားခရီးသွားများအနေနှင့်မူ သံတောင်ကြီးမြို့တွင်သာ တည်းခို၍ နော်ဘူဘောတောင်သို့ လာရောက်လည်ပတ်ကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  GoogleEarth
2. 1 2 3 4 5
3. 1 2 3 4 5
ဆောဖကလီ။
**ဆောဖာကလီးဇ်** (အင်္ဂလိပ်: Sophocles; ဂရိ: Σοφοκλῆς) (ဘီစီ ၄၉၆-၄ဝ၆) သည် ဂရိလူမျိုး နာမည်ကျော် ပြဇာတ်ရေးဆရာဖြစ်သည်။ အေသင်မြို့ဆင်ခြေဖုံးဒေသတွင် မွေးဖွားခဲ့၍၊ မိဘများမှာ ကုံလုံကြွယ်ဝသူများဖြစ်၏။ ပဲရီကလီးခေါင်းဆောင်မှုအောက်တွင် ဂရိနိုင်ငံငယ်များ တန်ခိုးထွန်းတောက်စဉ်အခါက သူ၏ပြဇာတ်များ ခေတ်စားခဲ့သည်။ ဆောဖကလီသည် အသက် ၂၈ နှစ်အရွယ်တွင် မိမိထက်အသက် ၃ဝ မျှကြီးသော နာမည်ကျော် ပြဇာတ်ဆရာ အက်စကိလပ်နှင့် ယှဉ်ပြိုင်ရာ၌ ပထမဆုကို ရရှိခဲ့လေသည်။ 

ဘီစီ ၄၄၁ ခုနှစ်တွင် ယူရစ်ပီးဒီးအမည်ရှိ ပြဇာတ်ဆရာပေါ်ပေါက်လာပြန်သောအခါသူ၏နာမည်သည် မှိန်သွားသည်။ သို့ရာတွင်နောက်တစ်နှစ်၌ အန်ထစ်ဂိုနီအမည်ရှိ ပြဇာတ်ကြောင့် တစ်ဖန် ကျော်ကြားလာပြန်သည်။ ထို့နောက်တွင် ပြဇာတ်၌ ပထမဆုများကို အကြိမ် ၂ဝ မျှဆက်လက်ရရှိခဲ့လေသည်။ မူလက ပြဇာတ်ပေါင်း ၁၂ဝ ကျော်ရေးသားခဲ့ရာ ယခုအခါ သူ၏ပြဇာတ် ၇ ခုမျှသာ ကျန်တော့သည်။ ဆောဖကလီကား ပြဇာတ်တွင် ဇာတ်ကောင် သုံးယောက်မျှပါဝင်၍ ဟန်ပြပြောဆိုရန် ထွင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ သူ၏ပြဇာတ်များ ထင်ရှားကျော်ကြား လူကြိုက်များရခြင်းမှာ ဆောဖကလီသည် လူ့သဘောကိုနားလည်ကာ လူ့သဘာဝကျအောင် ရေးသားထားခြင်းကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ထိုကဗျာဆရာ၊ ပြဇာတ်ဆရာ၊ အနုပညာဆရာကြီးသည် အသက် ၅၅ နှစ်အရွယ်တွင် ဂရိခေါင်းဆောင် ပဲရီကလီးနှင့်အတူ ဆေးမီးယန်းစစ်ပွဲ (ဘီစီ ၄၄ဝ)တွင် စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတဦးအဖြစ် တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့ဘူးလေ၏။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄)
**စိုင်းနော်ခမ်း** (ရှမ်း: ၼေႃႇၶမ်း, တရုတ်: 糯康; ပင်ယင်: *Nuò Kāng*; ၁၉၆၉ - ၂၀၁၃)သည် တရုတ်၊ လာအို၊ မြန်မာ၊ ထိုင်း၊ ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့ကို ဖြတ်သန်း စီးဆင်းနေသော မဲခေါင်မြစ်ကြောင်း တလျှောက် လှုပ်ရှားသည့် အကြီးဆုံး မူးယစ်မှောင်ခို ဂိုဏ်းခေါင်းဆောင် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ရွှေတြိဂံဒေသ အတွင်းလှုပ်ရှားနေသော မူးယစ်ဂိုဏ်းခေါင်းဆောင် နော်ခမ်းသည် ဘိန်းဘုရင် ခွန်ဆာ၏ MTA ခေါ် မော်ထိုင်း တပ်ဖွဲ့ဝင် တစ်ဦး ဖြစ်ကာ ၁၉၉၆ ခုနှစ်၌ ဘိန်းဘုရင်ခွန်ဆာ လက်နက်ချပြီးနောက် တာချီလိတ်မြို့နယ်၊ ဟောင်လိတ် ပြည်သူ့စစ် ခေါင်းဆောင် တစ်ယောက် ဖြစ်လာသည်။ 

ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့ပိုင်း တာချီလိတ်နယ်အတွင်းမှာ လှုပ်ရှားနေသည့် မူးယစ်ဂိုဏ်းခေါင်းဆောင် နော်ခမ်းကို လာအိုအာဏာပိုင်များက ၂၀၁၃ ဧပြီလအတွင်း ရွှေတြိဂံဒေသ၌ပင် ဖမ်းမိပြီးနောက် တရုတ်အာဏာပိုင်လက်ထဲ လွှဲပြောင်းလိုက်သည်။ ဧပြီလအတွင်း သူ့ကိုမဖမ်းဆီးမိမီ ရက်ပိုင်းအလိုတွင် ထိုင်းအစိုးရ မူးယစ်ဆေးဝါး ထိန်းချုပ်ရေးအဖွဲ့က သူ့ကို ဖမ်းဆီးနိုင်ပါက ဆုငွေ ထိုင်းဘတ် ၂ သန်း ပေးမည်ဟု ကြေညာခဲ့သကဲ့သို့ တရုတ်နိုင်ငံကလည်း နော်ခမ်းကို ဖမ်းဆီး သုတ်သင် နိုင်ဖို့ အတွက် မောင်းသူမပါအဝေးထိန်း ဒုံးယာဉ်သုံးပြီး မြန်မာနိုင်ငံ နယ်မြေထဲထိ တိုက်ခိုက် နှိမ်နင်းရန် စဉ်းစားခဲ့သည် ဆိုသည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလက မဲခေါင်မြစ်အတွင်း တရုတ်ကုန်တင်သင်္ဘောနှစ်စင်းကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး သင်္ဘောသား ၁၃ ယောက်ကို သတ်ဖြတ်သည်ဟု ယူဆပြီး ကူမင် တရားရုံးတွင် နော်ခမ်းနှင့်တကွ အပေါင်းအပါဖြစ်သော ထိုင်းနိုင်ငံမှ Hsang Kham၊ နိုင်ငံမဲ့တဦးဖြစ်သော Yi Lai နှင့် လာအိုနိုင်ငံမှ Zha Xika တို့ကို ရုံးတင်စစ်ဆေးမှု ပြုခဲ့သည်။၂၀၁၁ ခုနှစ်က မဲခေါင်မြစ်အတွင်း တရုတ်သင်္ဘောသား ၁၃ ယောက်ကို သတ်ဖြတ်မှုဖြင့် တရုတ်အာဏာပိုင်များ ဖမ်းဆီးထားသော ရွှေတြိဂံဒေသ မူးယစ်ဂိုဏ်းခေါင်းဆောင် နော်ခမ်းနှင့် အပေါင်းပါ သုံးယောက်၏ အယူခံကို တရုတ်နိုင်ငံ ကူမင်တရားရုံးက ပလပ်ခဲ့ပြီးနောက် သူတို့ကို သေဒဏ်စီရင်ရန် အမိန့်ချမှတ်ခဲ့သည်။ သူတို့လေးဦးကို တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်တောင်ပိုင်း ယူနန်ပြည်နယ် မြို့တော် ပြည်သူ့တရားရုံး ဖြစ်သော ကူမင်ပြည်သူ့တရားရုံးက ဆေးထိုးပြီး အဆုံးစီရင်ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  တ႐ုတ္ အစိုးရက မူးယစ္ရာဇာ ေနာ္ခမ္း ကို ေသဒဏ္ စီရင္မည္ - Lwintmgmg Daily News။ 2 May 2017 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  11 November 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
ရူပဓာတုဗေဒ (physical chemistry) ဆိုသည်မှာ ဓာတုဗေဒ စနစ်များ၏မျက်စိဖြင့်မြင်နိုင်သော အခြေအနေ၊ အက်တမ် အခြေအနေ၊ အက်တမ်ထက် သေးငယ်သော အခြေအနေ၊ အမှုန်အမွှားဆိုင်ရာ အခြေအနေတို့နှင့် သက်ဆိုင်သော ဖြစ်စဉ်များကို ကို ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဥပဒေသများ နှင့် သဘောတရားများအရ လေ့လာသော ပညာရပ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ရွေ့လျားမှု၊ စွမ်းအင်၊ အားသက်ရောက်မှု၊ အချိန်၊ သာမိုဒိုင်းနမစ်၊ ကွမ်တမ် ဓာတုဗေဒ၊ စာရင်းအင်းဆိုင်ရာ မက္ကင်းနစ် နှင့် ဒိုင်းနမစ် အစရှိသော ရူပဗေဒ၏ စည်းမျဉ်းများ၊ လုပ်ဆောင်ချက်များ နှင့် သဘောတရားများကို ဓာတုဗေဒတွင် အသုံးချသော ပညာရပ်ဖြစ်သည်။

ရူပဓာတုဗေဒသည် ဓာတုရူပဗေဒ (chemical physics) ၏ ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်သည်။ ရူပဓာတုဗေဒတွင် မျက်စိဖြင့် မြင်နိုင်သော အရာများ နှင့် မော်လီကျူးများ ထက်မကသော သဘောတရားများကို လေ့လာခြင်း ဖြစ်သည်။ ရူပဓာတုဗေဒတွင် မော်လီကျူး နှင့် အက်တမ်တို့၏ တည်ဆောက်ပုံမျှသာ မကဘဲ ဓာတု အားမျှခြေ နှင့် ကော်လွိုက် အစရှိသော ဓာတ် အစုအဝေးတို့နှင့် သက်ဆိုင်သော သဘောတရားများကို လေ့လာလေ့ ရှိသည်။

ရူပဓာတုဗေဒမှ ဖြေရှင်းရန် ကြိုးစားသော ပြဿနာများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်။

* ဓာတ်ဝတ္ထုတို့၏ မော်လီကျူးများ အချင်းချင်း သက်ရောက်သော အားတို့၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိများ
* ဓာတ်ပြုနှုန်း ၏ ဓာတ်ပြုမှုဆိုင်ရာ ကိုင်နက်တစ်
* ဓာတ်ဝတ္ထုတို့၏ ဓာတ်အားစီးဆင်းမှု တွင် အိုင်းယွန်းတို့၏ လက္ခဏာရပ်များ
* မျက်နှာပြင်ဆိုင်ရာ ဓာတုဗေဒ နှင့် မမ်ဘရိန်း တို့၏ အီလက်ထရို ဓာတုဗေဒ
မီးစုန်းများဆိုးထားသည့် ကြွက်၏သန္ဓေသား ပင်မဆဲလ်
**ပင်မဆဲလ်** (stem cell) များသည် ဗဟုကလာပ်စည်း သက်ရှိများတွင် တွေ့ရသည့် ဆဲလ်များဖြစ်သည်။ ၎င်းဆဲလ်များ၏ ထူးခြားချက်မှာ မိုင်တိုးစစ် (mitosis) ဆဲလ်ကွဲထွက်မှု ဖြစ်စဉ်မှတဆင့် အခြားအင်္ဂါများ လိုအပ်သည့် ဆဲလ်အမျိုးမျိုးအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားနိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၉၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအတွင်း ကနေဒါနိုင်ငံ တိုရွန်တို တက္ကသိုလ်မှ ပညာရှင် အဲနက် မက္ကူးလော့ချ် (Ernest McCulloch) နှင့် ဂျိမ်းစ် ထီးလ် (James Till) တို့ တွေ့ရှိခဲ့ပြီးနောက် ပင်မဆဲလ် လေ့လာချက်များ တိုးပွားလာသည်။

နို့တိုက်သတ္တဝါများ၏ ပင်မဆဲလ်များကို အဓိကအားဖြင့် ၂ မျိုးခွဲခြားနိုင်သည်။ ၎င်းတို့မှာ သန္ဓေသား ပင်မဆဲလ်နှင့် အရွယ်ရောက် ပင်မဆဲလ် တို့ဖြစ်သည်။ ကြီးထွားဖွံ့ဖြိုးဆဲ သန္ဓေသားများမှ ပင်မဆဲလ်များသည် အင်္ဂါအသီးသီးမှ လိုအပ်သည့် ဆဲလ်များအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားနိုင်သည်။ အရွယ်ရောက်ပြီးသူများမှ ပင်မဆဲလ်များသည် ပျက်စီးသွားသော ဆဲလ်များနေရာတွင် အစားထိုးကာ ပြင်ဆင်ပေးနိုင်သည်။ 

ယနေ့တွင် ပင်မဆဲလ်များကို ဓာတ်ခွဲခန်းတွင် မွေးမြူပြီး ကြွက်သား သို့မဟုတ် အာရုံကြော စသည်ဖြင့် လိုအပ်သည့် တစ်သျှူးများနှင့် တူညီသည့် ဆဲလ်များအဖြစ် ပြောင်းလဲစေနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် နောင်တွင် အယ်ဇိုင်းမားကဲ့သို့သော ရောဂါများကို ကုသပေးနိုင်မည်ဟု ပညာရှင်များက ယုံကြည်ကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Becker AJ, McCulloch EA, Till JE (1963). "Cytological demonstration of the clonal nature of spleen colonies derived from transplanted mouse marrow cells". *Nature* **197**: 452–4. doi:10.1038/197452a0. PMID 13970094.
2. ↑  Siminovitch L, McCulloch EA, Till JE (1963). "The distribution of colony-forming cells among spleen colonies". *Journal of Cellular and Comparative Physiology* **62**: 327–36. doi:10.1002/jcp.1030620313. PMID 14086156.
3. ↑  Tuch BE (2006). "Stem cells—a clinical update". *Australian Family Physician* **35** (9): 719–21. PMID 16969445.
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

**ရူပိယသံဝေါဟာရသိက္ခာပုဒ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် ရဟန်းတော်များ လိုက်နာစောင့်ထိန်းရန် ပညတ်တော်မူခဲ့သည့် နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ်တစ်ခု ဖြစ်၏။

သမိုင်း
-------

မြတ်စွာဘုရားသည် သာဝတ္ထိမြို့၊ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်တွင် သီတင်းသုံးနေတော်မူ၏။ ထိုအခါ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် အမျိုးမျိုးသော ရွှေငွေတို့ကို လဲလှယ်ရောင်းဝယ်ခြင်း ပြုကြ၏။

လူတို့သည် ရဟန်းတို့သည် "အထူးထူးအပြားပြားသော ရွှေငွေတို့ကို လဲလှယ်’ရောင်းဝယ်’ ကြခြင်းကို အဘယ်ကြောင့် ပြုသနည်း၊ ကာမဂုဏ်ခံစားသော လူတို့ကဲ့သို့ပင်တည်း" ဟု ကဲ့ရဲ့ကြ၏။ လူတို့ကဲ့ရဲ့သည်ကို ရဟန်းတို့သည် ကြား၏။ ထိုအခါ အလိုနည်းသော ရဟန်းတို့သည် ကဲ့ရဲ့ကြကုန်၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားအား လျှောက်ထား၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် "ရဟန်တို့ သင့်တို့သည် အထူးထူးအပြာပြားသော ရွှေငွေလဲလှယ်ရောင်းဝယ်ခြင်းသို့ ရောက်ကြကုန်သည်မှာ မှန်ပါသလား" ဟု မေး၏။ "မှန်ပါသည်" ဟု ဖြေကြား၏။

ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ကဲ့ရဲ့တော်မူကာ အောက်ပါသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူ၏။

သိက္ခာပုဒ်
----------

"အကြင်ရဟန်းသည် အထူးထူးအပြားပြားသော ရွှေငွေလဲလှယ်ရောင်းဝယ်ခြင်းသို့ ရောက်ငြားအံ့၊ (ထိုရဟန်းအား) နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ် သင့်၏" ဟု မိန့်တော်မူ၏။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3  *ဝိနည်းပိဋက၊ ပါရာဇိကဏ်ပါဠိတော်မြန်မာပြန်*။
ရောမခရစ်ယာန်ဘုန်းတော်ကြီးတစ်ဦးက ရေစက်ချနေဟန်၊ အေဒီ ၂-၃ ရာစု
Buryat shaman ရေစက်ချခြင်း ပြုလုပ်နေဟန်
**ရေစက်ချခြင်း** သည် နတ်ဘုရားများ၊ ဝိဉာဉ်များ နှင့် ကိုးကွယ်ယုံကြည်သူများသို့ လှူဒါန်းမှု ပြုလုပ်သည့်အခါ ရေ၊ စပါးကဲ့သို့သော သီးနှံအစေ့များကို လောင်းချသည့် ရိုးရာဓလေ့ ဖြစ်သည်။ ထိုဓလေ့သည် ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှုများစွာတို့တွင် တည်ရှိလျက် ရှိခဲ့ပြီး ယနေ့ထက်တိုင် လှူဒါန်းမှုများတွင် တည်ရှိ‌သည်။

ရေစက်ချခြင်းကို ပစ္စည်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ပြုလုပ်ကြ၏။ များသောအားဖြင့် ရေစက်ချရာတွင် အသုံးပြုသည့်ပစ္စည်းများမှာ ဝိုင်၊ အခြားသော အရက်ပါသည့် သောက်စရာများ၊ သံလွင်ဆီ၊ ပျားရည်တို့ ဖြစ်ကြပြီး အိန္ဒိယတွင်မူ ဟိန္ဒူထောပတ်ဖြင့် ပြုလုပ်ကြသည်။

ရေစက်ချရာတွင် ထည့်စရာခွက်များကို အသုံးပြုကြသည်။ ရေစက်ချရာတွင် ကမ္ဘာမြေကြီး သို့မဟုတ် ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုအလျောက် အရာတစ်ခုခုပေါ်သို့ လောင်းချကြသည်။

ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုဆိုင်ရာ အလေ့အထများ
------------------------------------

### ရှေး‌ခေတ်အီဂျစ်

### မြန်မာဗုဒ္ဓဘာသာ

မြန်မာလူမျိုး ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ ရေစက်ချအခမ်းအနားကို ပြုလုပ်နေကြပုံ (၁၉၀၀ ခုနှစ်)
ဗုဒ္ဓဘာသာ မြန်မာတို့သည် ရေစက်ချသည် ဟု ခေါ်သည်။ ရေစက်ချရာတွင် ခရား သို့မဟုတ် ခွက်ထဲမှရေပို ခွက်တစ်ခုထဲသို့ လောင်းချသည်။ ရေစက်ချရာတွင် တစ်စက်ပြီးတစ်စက် ချကြသည်။ ရေစက်ချခြင်းကို ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် သက်ဆိုင်သည့် အခမ်းအနားများဖြစ်သည့် အလှူ၊ ရှင်ပြုပွဲ စသည်တို့တွင် ပြုလုပ်ကြသည်။ ရေစက်ချခြင်း အခမ်းအနားသည် ၃၁ ဘုံရှိ ဝေနေယျသတ္တဝါများကို ကောင်းမှုကုသိုလ်များအား အမျှ‌ဝေရန် လုပ်ဆောင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ရေစက်ချခြင်းကို အစီအစဉ် သုံးခုဖြင့် လုပ်လေ့ရှိသည်။ ဆုတောင်းခြင်း၊ ရေစက်ချခြင်း၊ အမျှဝေခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။

ထို့နောက်တွင် လှူဒါန်းသူတို့သည် အမျှဝေခြင်းကို အောက်ပါအတိုင်း သုံးကြိမ်ရွတ်ဆိုကြသည်။

> အားလုံးကြားကြသမျှ အမျှ အမျှ အမျှ ယူတော်မူကြပါကုန်လော့။
> 
> 

အထက်ပါ အမျှဝေစာသားကို ဆိုကြပြီးနောက် "သာဓု" သုံးကြိမ် သီဆိုကြသည်။

ကိုးကား
-------
**ကံစမ်းမဲ** (အင်္ဂလိပ်: Raffle ticket) သည် လောင်းကစားတမျိုးဖြစ်ပြီး ပါဝင်သူတို့က နံပါတ် သို့ အခြားအမှတ်အသားတခုခုပါသော လက်မှတ် ရသည်။ ၎င်းလက်မှတ်တခုစီသည် ဆုကြီးကိုဖြစ်စေ၊ ကြေညာထားသော ဆုတမျိုးမျိုးကိုဖြစ်စေ ရနိုင်သော အခွင့်အရေးရှိ၏။ နံပါတ် သို့ အမှတ်အသားများထည့်ထားသော ပုံးမှ အလားတူနံပါတ်ကို သို့ အမှတ်အသားကို ကျပန်းနှိုက်ယူကာ ကြေညာပြီး လက်မှတ်ရထားသူက မဲပေါက်သည်။ ကံစမ်းမဲသည် နိုင်ငံအများတွင် ထင်ရှားသောကစားနည်းတမျိုးဖြစ်ပြီး ပျော်ပွဲရွှင်ပွဲများ၊ အလှူခံပွဲများတွင် ထည့်သွင်းလေ့ ရှိသည်။

မြန်မာ
------

### မဟာဒုက် ဘုရားမဲ

အောက်မြန်မာပြည်တွင် ကျင်းပလေ့ရှိသော မဟာဒုက် ဆွမ်းကြီးလောင်းပွဲတွင် ဂေါတမဘုရားလက်ထက် မဟာဒုက်ဆိုသူ ဂေါတမဘုရားအား ဆွမ်းကပ်ရန် မဲပေါက်ခဲ့သည့်နည်းအတိုင်း ကံစမ်းမဲစနစ်ဖြင့် ဘုရားဆင်းတုတဆူကို မဲဖေါက်ပေးလေ့ ရှိသည်။  အလှူခံရထားသော ငွေများနှင့် ဘုရားဆင်းတုကို မဲပေါက်သူက လက်ခံရပြီး ဆွမ်းကပ်ခွင့် ရှိသည်။ ထိုဆင်းတုကို မဲပေါက်သူက အပိုင်ရသည်။ အချို့ဒေသမှာမူ အရပ်ဒေသမှ ထင်ရှားသော ဘုရားဆင်းတုတဆူဆူကို ခေတ္တပင့်ကာ ဆွမ်းကပ်ခွင့်သာရပြီး အလှူခံရထားသောငွေကို ဘုရားတွင်လှူကာ မူလနေရာသို့ ပြန်ပို့ရ၏။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မဟာဒုဂ္ဂတဇာတ်
နာမ်၊ နာမ်စား တို့၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ထူးခြားလေးနက်အောင် ကူညီထောက်ပံ့ပေးသော ပစ္စည်း ကို **နာမ်ပစ္စည်း** ဟု ခေါ်သည်။

နာမ်ပစ္စည်း (၉) မျိုး
---------------------

(က) မျိုးပြပစ္စည်း

(ခ) လိင်ညွှန်းပစ္စည်း

(ဂ) ကိန်းညွှန်းပစ္စည်း

(ဃ) သင်္ချာပစ္စည်း

(င) နာမ်ထောက်ပစ္စည်း

(စ) ဉပမာပစ္စည်း

(ဆ) ရူပကပစ္စည်း

(ဇ) အာလုပ်ပစ္စည်း

(ဈ) ဝိစ္ဆာပစ္စည်း

သင်္ချာပစ္စည်း (၄) မျိုး
------------------------

သင်္ချာပစ္စည်း (၄) မျိုးရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ ’

(က) သင်္ချာလေးနက်ပစ္စည်း

(ခ) ပမာဏပြပစ္စည်း

(ဂ) အကြိမ်ပြပစ္စည်း

(ဃ) အစဉ်ပြပစ္စည်း

### သင်္ချာလေးနက်ပစ္စည်း

အရေအတွက်ကို အတိအကျပြခြင်းဖြင့် လေးနက်စေသော ပစ္စည်းကို **သင်္ချာလေးနက်ပစ္စည်း** ဟု ခေါ်သည်။

**ဥပမာ**။ ။ တိတိ၊ ကျ၊ စီ၊ ကျစီ၊ စလုံး၊ တည်း၊ လျှင်။

  

(၁) **တိတိ**။ ။ အပိုအလိုမရှိ၊ အတိအကျဖြစ်ကြောင်းကို ပြသည်။

* အမေသည် ငါးခြောက်တစ်ပိဿာတိတိ ဝယ်လာသည်။

* မန္တလေးအမြန်ရထားသည် ညနေ (၆) နာရီတိတိတွင် ဆိုက်သည်။

* ဤကြိုးသည် (၃၅) တောင်တိတိ ရှည်၏။

  

(၂) **ကျ၊ စီ၊ ကျစီ**။ ။ အညီအမျှ ခွဲဝေခြင်းကို ပြသည်။

* အဘိုးက ကျွန်တော်တို့ကို တစ်ယောက်တစ်ကျပ်ကျ မုန့်ဖိုးပေးသည်။

* သမဝါယမဆိုင်က တစ်အိမ်ထောင်လျှင် သကြားတစ်ပိဿာစီ ရောင်းသည်။

* လူတစ်ယောက်လျှင် ရုပ်ရှင်လက်မှတ် (၂) စောင်ကျစီ ရောင်းမည်။

  

(၃) **လုံး၊ စလုံး**။ ။ တစ် တစ်လုံးတည်းရှိကြောင်း၊ ဖြစ်ကြောင်းကို ပြသည်။

* တစ်အိမ်သားလုံး ရုပ်ရှင်သို့ သွားကြသည်။

* နှစ်ယောက်စလုံး စာမေးပွဲကို ဂုဏ်ထူးနှင့် အောင်ကြသည်။

  

(၄) **တည်း**။ ။ အရေအတွက်နည်းကြောင်း၊ ပိုင်းခြားကန့်သတ်ကြောင်းကို ပြသည်။

* အဖေက မုန့်ဖိုးတစ်ကျပ် **တည်း** ပေးသည်။

* တစ်တန်းလုံး၌ သူတစ်ယောက် **တည်း** စာမေးပွဲ ကျသည်။

  

(၅) **လျှင်**။ ။ အချိုးနှုန်းကို ပြသည်။

* သူသည် ကားကို တစ်နာရီလျှင် မိုင် (၂၀) နှုန်းဖြင့် မောင်းသည်။

* အင်္ကျီစ တစ်ကိုက်လျှင် (၁၅) ကျပ် ပေးရသည်။

### ပမာဏပြပစ္စည်း

အရေအတွက်ကို ခန့်မှန်းပြခြင်းဖြင့် လေးနက်စေသော ပစ္စည်းကို **ပမာဏပြပစ္စည်း** ဟု ခေါ်သည်။

**ဥပမာ**။ ။ ကျော်၊ ခန့်၊ လောက်။

  

(၁) **ကျော်**။ ။ ဖော်ပြထားသော အရေအတွက်သည် အနည်းငယ် ပိုလွန်ကြောင်းကို ပြသည်။

* ဤအတန်း၌ ကျောင်းသားလေးဆယ် **ကျော်** ရှိသည်။

* ဤရေကန်သည် အတောင် (၂၀) **ကျော်** နက်သည်။

  

(၂) **ခန့်၊ လောက်**။ ။ အတိအကျမဟုတ်သော ခန့်မှန်းခြေအရေအတွက်ကို ပြသည်။

* ကျွန်တော်တို့အိမ်သည် ကျောင်းနှင့် မိုင်ဝက် **ခန့်** ဝေးသည်။

* ဤအခန်းသည် လူငါးရာ **ခန့်** ဆံ့သည်။

* ဤသေတ္တာကို လူ (၄) ယောက် '**လောက်** မရမည်။

* ကြက်သား ငါးဆယ်သား **လောက်** ဝယ်ခဲ့ပါ။

### အကြိမ်ပြပစ္စည်း

အရေအတွက်၊ အကြိမ်အခါကို ပြသော ပစ္စည်းကို **အကြိမ်ပြပစ္စည်း** ဟု ခေါ်သည်။

**ဥပမာ**။ ။ ကြိမ်၊ ခါ၊ ခေါက်။

  

**ကြိမ်၊ ခါ၊ ခေါက်**။ ။ အရေအတွက်၊ အကြိမ်အခါကို ပြသည်။

* ဤဆေးကို တစ်နေ့ (၃) **ကြိမ်** သောက်ပါ။

* တစ် **ခါ** ထပ်ပြောပါဦး။

* ကျွန်တော်တို့ရွာသို့ တစ်**ခေါက်** လာလည်ပါဦး။

### အစဉ်ပြပစ္စည်း

အစဉ်ကိုပြသော ပစ္စည်းကို **အစဉ်ပြပစ္စည်း** ဟု ခေါ်သည်။

**ဥပမာ**။ ။ မြောက်။

* လမ်းထိပ်က ဝင်လာလျှင် (၃) အိမ်**မြောက်** အိမ်မှာ ကျွန်တော်တို့အိမ် ဖြစ်သည်။

* ဒုတိယ**မြောက်** သားရတနာကို ဖွားမြင်သည်။

ကိုးကား
-------
**သရ** (အင်္ဂလိပ်: **vowel**) ဆိုသည်မှာ "အဆုတ်မှတက်လာသော လေသည်ခံတွင်းရှိစကားသံဖြစ် အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတစ်ခုခု၏ပိတ်ဆို့တားဆီးခြင်း မခံရဘဲဖြောင့်ဖြောင့်ဖြူးဖြူး ထွက်သွားစဉ်ဖြစ်လာသောအသံ" ဟူ၍ မြန်မာစာအဖွဲ့က ဖွင့်ဆိုသည်။ သရများသည် စကားပြောအသံ၏ အဓိက အစိတ်အပိုင်းနှစ်ခုအနက် တစ်ခုဖြစ်၍ အခြားတစ်ခုမှာ ဗျည်းဖြစ်သည်။ အတိုးအကျယ်၊ အသံတိုရှည် စသည့် အရည်အသွေးအရ သရများမှာ ကွဲပြားနိုင်သည်။ များသောအားဖြင့် သရသည် အသံအိုးမှ ဖြစ်၍ ခံတွင်းတွင် အဆီးအတား မတွေ့ဘဲ ထွက်သော အသံကိုဆိုလိုသည်။ သံစဉ်တက်ကျ၊ လေယူလေသိမ်း နှင့် အသံအဖော့အဖိ ကဲ့သို့သော သံစဉ်အပြောင်းလဲများနှင့် လွန်စွာနီးကပ်ဆက်စပ်မှုရှိသည်။ 

**သရ** ဟူသောစကားလုံးကို ပါဠိဘာသာစကားမှ တိုက်ရိုက်ယူ၍ မြန်မာစကား၌ သုံးစွဲထားသည်။ အင်္ဂလိပ်စကားလုံး *vowel* သည် လက်တင်စကားလုံး *vocalis* (အနက် : အသံနှင့်ဆိုင်သော) ဟူသောပုဒ် မှဆင်းသက်လာသည်။

မြန်မာဘာသာစကား
--------------

မြန်မာဘာသာတွင် အခြေခံသရ (၁၁) လုံးရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ အ၊ အာ၊ အိ၊ အီ၊ အု၊ အူ၊ အေ၊
အဲ၊ အော၊ အော်၊ အို တို့ဖြစ်သည်။ သရဆိုသည်မှာ မည်သည့်အက္ခရာကိုမျှ မမှီခိုရဘဲ မိမိဘာသာ အသံထွက်
ဆိုနိုင်သော အက္ခရာများ ဖြစ်သည်။

### သရရေးနည်း ၂ မျိုး

စာပေအရေးအသား၏ အခြေခံမှာ သရနှင့်ဗျည်းများဖြစ်ကြသည်။ ထိုသရနှင့် ဗျည်းတို့ အမျိုးမျိုးပေါင်းစပ်ခြင်းဖြင့် ဝေါဟာရများစွာ ရရှိသည်။ ထိုသို့ပေါင်းစပ်ရာတွင် (၁)အရှည်ရေးနည်းနှင့် (၂) အတိုရေးနည်း ဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိရာ မြန်မာတို့က အတိုရေးနည်းကိုသာ လက်ခံအသုံးပြုကြသည်။

#### အရှည်ရေးနည်း

အရှည်ရေးနည်းမှာ ဗျည်းနှင့် သရကို ရှေ့နောက်စဉ်၍ရေးခြင်းဖြစ်သည်။ အမြင်အားဖြင့် ရှင်းပြီး လုံးချင်းသရ ဗျည်းယှဉ်သရဟူ၍ နှစ်မျိုးတီထွင်ရန် မလိုအပ်ပေ။ ဥပမာ- အင်္ဂလိပ်ဘာသာသည် အရှည်ရေးနည်း ဖြစ်သည်။

M**au**ng M**au**ng g**oe**s t**o** sch**oo**l.

#### အတိုရေးနည်း

မြန်မာအက္ခရာတို့၏ ဘိုးဘေးများဖြစ်သော ဗြဟ္မီအက္ခရာပွားများသည် အတိုရေးနည်းကို အသုံးပြုကြသည်။ အတိုရေးနည်းတွင် ဗျည်းနှင့် သရတို့ကို တစ်တန်းတည်းစဉ်မရေးဘဲ အထက်အောက် ရှေ့နောက် ကြားညှပ်၍ အမျိုးမျိုးရေးကြသည်။ ထိုသို့ရေးရန် ဗျည်းယှဉ်သင်္ကေတများ တီထွင်ရသည်။ မြန်မာစာရေးနည်းသည် အတိုရေးနည်းဖြစ်သည်။

1. မြန်မာသရများတွင် ရေးနည်း ၂ မျိုး ရှိသည်။

(၁) လုံးချင်းသရရေးနည်းနှင့် 
(၂) ဗျည်းယှဉ်သရ (သင်္ကေတ) ရေးနည်းတို့ ဖြစ်သည်။ 

1. 1. လုံးချင်းသရ

အ၊ အာ၊ ဣ၊ ဤ၊ ဥ၊ ဦ၊ ဧ၊ အဲ၊ ဩ၊ ဪ၊ အို။

1. 1. ဗျည်းယှဉ်သရ (က ဗျည်းဖြင့် ပေါင်းလျက်)

က၊ ကာ၊ ကိ၊ ကီ၊ ကု၊ ကူ၊ ကေ၊ ကဲ၊ ကော၊ ကော်၊ ကို။

မွန်ဘာသာစကား
------------

မွန်ဘာသာစကား၌ သရ (၁၂) လုံးရှိ၍ ၎င်းတို့မှာ အ အာ ဣ ဣဳ ဥ ဥု ဨ အဲ ဩ အဴ အံ အး တို့ဖြစ်ကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Burmese Orthography, Myanmar Language Commission, 1993.
2. ↑  Vowel။ Online Etymology dictionary။  12 April 2012 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  မိုးမခ မီဒီယာ စာနယ်ဇင်းအဖွဲ့မွ ထုတ်ဝေသော ကဗျာဆရာ တင်မိုး၏ မြန်မာကဗျာဖွဲ့နည်း၊(၂၀၁၁၊ ဩဂုတ်)
**သယ်စီဗနာအားလပ်ရက်အပန်းဖြေစခန်း** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမြောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်း ကန်ကီစန်သုရိုင်မြို့အနီးတွင် တည်ရှိသည့် အားလပ်ရက်အပန်းဖြေစခန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ယခင်က ကန်ကီစန်သုရိုင်တည်းခိုအိမ်ဖြစ်ခဲ့ပြီး ပြည်တွင်းစစ်ကာလအတွင်း သီရိလင်္ကာစစ်တပ်က ရယူခဲ့သည်။ ပြည်တွင်းစစ်ပြီးဆုံးပြီးနောက်တွင် အဆောက်အဦများကို ပြင်ဆင်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး အားလပ်ရက်အပန်းဖြေစခန်းအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။

သမိုင်း
-------

ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ်ကာလ၌ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံအဝှမ်းတွင် နားနေအိမ်များကို ဆောက်လုပ်ခဲ့ကြသည်။ ကန်ကီစန်သုရိုင်နားနေအိမ်သည် မြောက်ပိုင်းစီရင်စုလမ်းကော်မတီက လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်တွင် ထိုနားနေအိမ်များကို နိုင်ငံက ရယူခဲ့ကာ သီရိလင်္ကာဟိုတယ်များကော်ပိုရေးရှင်းက ပိုင်ဆိုင်ခဲ့သည်။

၁၉၉၀ ခုနှစ်တွင် သီရိလင်္ကာစစ်တပ်သည် ဗလိကမမ်ဒေသမြောက်ပိုင်းကို လုံခြုံရေးတင်းကြပ်ဇုံအဖြစ်ကြေညာခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် ထိုနေရာများ၌ နေထိုင်သူများကို လျော်ကြေးပေးခြင်း မရှိဘဲ အတင်းအကြပ် မောင်းထုတ်ခဲ့ကြသည်။ ကန်ကီစန်သုရိုင်နားနေအိမ်သည်လည်း ထိုလုံခြုံရေးတင်းကြပ်ဇုံအတွင်းတွင် ပါဝင်နေခဲ့သည်။ ၎င်းကို သီရိလင်္ကာစစ်တပ်က ရယူခဲ့ကာ အရာရှိရိပ်သာအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ပြည်တွင်းစစ်ပြီးဆုံးပြီးနောက်တွင် စစ်တပ်သည် အဆောက်အဦများကို ပြင်ဆင်ခဲ့ပြီး သယ်စီဗနာအားလပ်ရက်အပန်းဖြေစခန်းတစ်ခုအဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ထိုအပန်းဖြေစခန်းကို ၂၀၁၀ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2  Holmes၊ W. Robert။ *Jaffna 1980*။ The Christian Institute for the Study of Religion Society of Jaffna College။ p. 100။
2. ↑  *The Automobile Association Of Ceylon Handbook*။ The Automobile Association Of Ceylon။ 1950။ p. 141။ 26 April 2014 တွင် မူရင်း အား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 11 June 2021 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  Brady၊ Brendan။ "Soldiers at Your Service"၊ 30 August 2013။
4. ↑  "In bigger barracks"၊ 2 June 2011။
5. ↑  Bedi၊ Rahul။ "Armed, dangerous and building their own empires"၊ 20 August 2011။
6. ↑  Jayasuriya၊ Ranga။ "Army’s new civilian role - is this a good signal?"။ Archived from the original on 25 April 2012။
7. ↑  "Thal Sevana Holiday Resort in Kankasanturai"၊ 15 May 2011။ 11 June 2021 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။ Archived from the original on 14 January 2018။
Earliest known surviving heliographic engraving in existence, made by Nicéphore Niépce in 1825 by the heliography process. The image is of a 17th century Flemish engraving showing a man leading a horse.
*View from the Window at Le Gras* (1826), Nicéphore Niépce. Generally considered the earliest surviving stabilized photograph of a scene from nature taken with a camera obscura.
**ဓာတ်ပုံ** (photograph often shortened to photo) ဟူသည် အလင်းကို အာရုံခံနိုင်စွမ်းရှိသော ဓာတ်သားပါသည့် ဖလင်ပြားပေါ်သို့ အလင်းကျရောက်ရာမှ ဖြစ်ပေါ်ရရှိလာသော ပုံရိပ် (image) ဖြစ်သည်။ ဓာတ်ပုံအများစုကို ဓာတ်ပုံ ပုံရိပ်ကို ဝင်ရောက်လာအောင် ဖမ်းယူနိုင်သော မှန်ဘီလူးပါသည့် ကင်မရာ ဖြင့် ဖန်တီးပြုလုပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဓာတ်ပုံတစ်ပုံရရှိအောင် ဖန်တီးပြုလုပ်ခြင်း အတတ်ပညာကို ဓာတ်ပုံပညာ သို့မဟုတ် ဖိုတိုဂရပ်ဖီ (photograpgy) ဟုခေါ်သည်။ အင်္ဂလိပ်စကားလုံး ("photograph") ကို ၁၈၃၉ တွင် ဆာဂျွန်ဟာရှဲလ် (Sir John Herschel) က ဂရိဘာသာစကား (*φῶς (phos)* = "light" = အလင်း နှင့် *γραφή (graphê)*= "drawing, writing" = ပုံဆွဲခြင်း။ နှစ်ခုပေါင်းပါက "drawing with light" = အလင်းဖြင့်ပုံဆွဲခြင်း) မှ စတင်တီထွင်သုံးစွဲခဲ့သည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

ဓာတ်ပုံအမျိုးအစားများလူပုံ
--------------------------

ဓာတ်ပုံအမျိုးအစားများစွာရှိသည်
.Portrait Photography
.Landscape Photography
.Wildlife Photography
.

ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန်
-----------------

* ပုံရိပ်သခြင်း

ကိုးကား
-------

1. ↑  Online Etymology Dictionary
အချို့က ပူစီနံ ဟု ခေါ်ကြသည်။ မြန်မာအစားအသောက် တွင် ထည့်ချက်သော ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင် တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ပူစီနံ၏ အခြားထူးခြားချက်မှာ ဆေးဖက်လည်းဝင်လေသည်။ သက်ရွယ်မရွေး ညအိပ်မပျော်သော သူများအတွက် အိပ်ယာဝင်ခါနီး ၎င်း အရွက်အား ရေနွေးပူပူထဲ၌ လက္ဘ်ခြောက်ခက်သကဲ့သို့ ပြုတ်ကာ ထိုရေကို သောက်ပေးခြင်းဖြင့် နှစ်ခြိုက်စွာ အိပ်ပျော်လေသည်။

ပူဒီနာပင်သည် ပင်စိမ်းပင်နှင့် အမျိုးချင်း
တူသောကြောင့်၊ အရွက်ထွက်ပုံ၊အပွင့်ပွင့်ပုံတို့သည် ပင်စိမ်း
ပင်ကဲ့သို့ တထေရာတည်းဖြစ်သည်။ လေးဗီယေးတီး´မျိုး
ရင်းတွင်ပါဝင်၍၊ မြန်မာနိုင်ငံရှိထင်ရှားသောပူဒီနာပင် နှစ်
မျိုး၏ရုက္ခဗေဒအမည်များမှာ မင်သာအာရဗင်ဆစ် နှင့် "မင်
သာဆီလဗက်စတြစ်"တို့အသီးသီးဖြစ်လေသည်။ ဤအပင်
မျိုးပေါင်း ၂၅ မျိုးခန့်မျှ ရှိရာ၊ ထိုအပင်တို့၏ထူးခြားသော
အနံ့နှင့်အရသာကို လူတို့ကြိုက်နှစ်သက်သဖြင့်ဟင်းရွက်
စိမ်းအဖြစ်ဖြင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အနှံ့အပြားစိုက်ပျိုးကြသည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့်မြန်မာနိုင်ငံတို့တွင် ပင်စိမ်းပင်နှင့် ပူဒီနာပင်
များ၏အရွက်အခက်တို့ကို ဟင်းသီးဟင်းရွက် လက်သုတ်
နှင့်ချိုချဉ်သနပ်အစရှိသည်တို့၌ အနံ့အရသာပိုမိုကောင်း
မွန်လာရအောင် ထည့်လေ့ရှိကြသည်။ ထိုအပင်များမှ အ
ကြောအခြင်ကိုက်ခဲသည့် ရောဂါအတွက် သုတ်လိမ်းရသော
ဆီတစ်မျိုးကိုရရှိသည်။ ဤအပင်မျိုးအားလုံးတို့တွင် လေး
ထောင့်ကျကျပင်စည်များရှိ၍၊ အကိုင်း၏တစ်ဖက်တစ်
ချက်မှ ရိုးတံချင်းဆိုင်၍ အရွက်များထွက်သည်။ အကိုင်း
တို့တွင် အပွင့်ငယ်များ အဆုပ်လိုက်ပွင့်တတ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  *Mentha* L.။ *Plants of the World Online*။ Royal Botanic Gardens, Kew။  2019-07-15 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
နိုင်ငံများနှင့်သက်ဆိုင်သောအလံ အတွက် နိုင်ငံတော်အလံ ကို ကြည့်ပါ။
နိုင်ငံ​ပေါင်းစုံအလံများ
မြန်မာနိုင်ငံအလံ
**အလံ** ဆိုသည်မှာ နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ (သို့မဟုတ်) ပြည်နယ်တစ် ပြည်နယ် (သို့မဟုတ်) ဒေသ တစ်ခု (သို့) လူမျိုးစု တစ်စု၏ ကိုယ်ပိုင်အမှတ်အသားနှင့် စိတ်ဓာတ်တို့ကို ပြဆိုသည့် အထိမ်းအမှတ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ တစ်နည်းဆိုရလျှင် မိမိတို့၏ လူမျိုး (သို့မဟုတ်) နယ်မြေအား ပိုင်ဆိုင်ခွင့်ရှိကြောင်း ပြသသည့် အမှတ်အသားဖြစ်သည် ဟုလည်းဆိုနိုင်သည်။ အလံကို ရှေးယခင်က လူမျိုးစုများ အချင်းချင်းတိုက်ခိုက်ကြကတည်းကပင် စတင်သုံးစွဲသဖြင့် ရှေးအကျဆုံးနိုင်ငံရေး၊ အမျိုးသားရေး အသုံးအဆောင်အဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်သည်။ အလံကိုလေ့လာသည့်ဘာသာရပ်ကို အလံဗေဒဟုခေါ်သည်။

အလံဟူသည်မှာ ရည်ရွယ်ချက်တစ်ခုခု၊ သို့မဟုတ် အကြောင်းရင်းတစ်ခုခု၊ သို့မဟုတ် အကြောင်း တစ်ခုခုအတွက် အမှတ်အသား၊ သို့မဟုတ် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် အသုံးပြုကြသော ရောင်စုံခြယ်ပိတ်စမျိုး ဖြစ်သည်။ အလံဟူသောစကားမှာ လေထဲ၌ လှုပ်ရှားနေသည့်အရာဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ရ၏။

နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ အလံတော်သည် ထိုနိုင်ငံကို ကိုယ်စားပြုသော သဘောရှိသည်။ နိုင်ငံ၏ အချုပ်အခြာ သဘောကိုလည်း ဆောင်သည်။ လွတ်လပ်သော လက္ခဏာကိုလည်း ပြသည်။ နိုင်ငံမှာ လွတ်လပ်ရေး ပျောက်ကွယ်သွားပါလျှင် အချုပ်အခြာ အာဏာလည်း ပျက်သုဉ်းသွားမည်။ နိုင်ငံတော်ကို ကိုယ်စားပြုသော အလံတော်လည်း ပျောက်ကွယ် ပျက်သုဉ်းသွား၏။

ထို့ပြင် အလံသည် သမိုင်းကိုလည်း ဖွင့်လှစ်ရှင်းလင်းသည်။ ခရူးဆိတ် စစ်ပွဲများ တိုက်ခိုက်ကြစဉ်က ခရစ်ယာန်နိုင်ငံများဘက်မှ လက်ဝါးကပ်တိုင်ပုံပါသော အလံများကို သုံးစွဲကြရာမှ ယနေ့ အနောက်နှင့် မြောက်ဘက် ဥရောပနိုင်ငံ အတော်များများ၏ အလံများမှာ လက်ဝါးကပ်တိုင်ပုံပါဝင်နေခဲ့သည်။

အရောင်အဆင်းနှင့် ပတ်သတ်၍လည်း နိုင်ငံနှင့် လူမျိုး၏ စရိုက်နှင့် အုပ်ချုပ်သူအစိုးရ၏ မူဝါဒတို့ကို ဖော်ညွှန်းသည်။ ဥပမာ- ကွန်မြူနစ်နိုင်ငံများသည် များသောအားဖြင့် အနီရောင်ရင့်ရင့်ကို အောက်ခံအဖြစ်ထားရှိလေ့ရှိကြသည်။

အမျိုးသားအလံ (ဝါ) နိုင်ငံတော်အလံမှာ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ အတွက် အမှတ်အသားကြီးတစ်ခု ဖြစ်၏။ ဘုရင်အတွက် အမှတ်အသား၊ တက္ကသိုလ်ကျောင်း၏ အမှတ်အသား၊ စစ်တပ်၏အမှတ်သား၊ အယူဝါဒဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများအတွက် အမှတ်အသား၊ အချက်ပြရန် အမှတ်အသား စသည်ဖြင့် အကြောင်းခံ အမျိုးမျိုးကိုပြရန် ပြုလုပ်ထားသော အခြားအလံပေါင်းများစွာလည်း ရှိသည်။ ယခုခေတ် နိုင်ငံတိုင်း၌ရှိသော အမျိုးသားအလံ (ဝါ) နိုင်ငံတော် အလံ အသီးအသီးသည် မိမိတို့လူမျိုး၏ ဇာတိသွေး ဇာတိမာန် ပြင်းထန်တက်ကြွစေရန် အလို့ငှာ မိမိတို့ တိုင်းပြည်နှင့် သက်ဆိုင်ဆီလျော်စွာ သတ်မှတ် 
ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် အလံများဖြစ်၏။ နိုင်ငံတော်အလံသည် သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံ၊ နိုင်ငံသူနိုင်ငံသား၊ နိုင်ငံအစိုးရနှင့် ထိုအစိုးရ၏ ရည်မှန်းချက်များကို ကိုယ်စားပြုသည်။ လူအများပင် မိမိတို့နှင့် သက်ဆိုင်ရာ နိုင်ငံတော်အလံ၏ အသရေမညှိုးရလေအောင် ကာကွယ်စောင့်ရှောက် ယင်း အသက်စွန့်ခဲ့ကြပြီး ဖြစ်သည်။ မိမိနိုင်ငံ၏ အလံကို ဂုဏ်ပြုရန်မှာ နိုင်ငံသားတိုင်း၏ အရေးကြီးသော တာဝန်တစ်ရပ် ဖြစ်လေသည်။

သုံးမြှောင့်အလံ (ရှေးအခေါ် တံခွန်ကြက်လျှာ)
အလံ (ရှေးအခေါ် တံခွန်ပြား)

ဆက်စပ်လေ့လာရန်
--------------

* မြန်မာ နိုင်ငံတော်အလံ
* အာရှအလံများ

ကိုးကား
-------
ရူးသွပ်ခြင်း
------------

ရူးသွပ်ခြင်း ဆိုသည်မှာ ဦးနှောက်က အမှုဆောင်ရွက်ရာ 
တွင် အစီအစဉ်မရှိခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ထိုသို့သော လူ 
တစ်ယောက်သည် အပေါင်းအသင်းများနှင့် ဝင်ဆံ့အောင် 
ဆောင်ရွက်နိုင်စွမ်း မရှိချေ။

စိတ်ကမောက်ကမ ဖြစ်နေသူများအား ကုသသည့်ဆရာ 
များကို စိတ်ရောဂါကုဆရာဟု ခေါ်သည်။ စိတ်ရောဂါကု ဆရာ 
များက စိတ်အလွန်အကြူး ကမောက်ကမဖြစ်နေသူများကို 
ချာချာရူးသူများဟု ပြောလေ့ရှိကြသည်။ ရူးသွပ်ခြင်းသည် 
ဦးနှောက်ဆဲများ အမှန်ပင် ထိခိုက်ခြင်းကြောင့်၎င်း၊ အင်္ဂါများ 
နှင့် ဆိုင်ရာတွင် ရောဂါဖြစ်ခြင်းကြောင့်၎င်း ဖြစ်နိုင်သည်။ 
ဦးနှောက်ဆဲများတွင် ထိခိုက်မှု မရှိသည့်တိုင်အောင် စိတ်က 
အမှုဆောင်ရွက်ရာတွင် အစီအစဉ်အတိုင်း မဆောင်ရွက်လျှင် 
ရူးသွပ်သည်ဟု ဆိုသဖြင့် ရူးသွပ်ခြင်းသည် အမှု ဆောင် 
ရွက်ခြင်းနှင့် သက်ဆိုင်နေလေသည်။

စိတ်ကမောက်ကမ ဖြစ်ခြင်းသည် အကြောင်းအမျိုးမျိုး
ကြောင့် ဖြစ်သော်လည်း ယေဘုယျအားဖြင့် အကြောင်းနှစ်မျိုး
ကြောင့် ဖြစ်တတ်သည်။ ပထမအကြောင်းမှာ တင်ကူး၍ သဘော 
ပါခြင်းနှင့် ဒုတိယအကြောင်းမှာ လှုံ့ဆော်ခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ 
မျိုးရိုးလိုက်၍ ဖြစ်တတ်ခြင်း၊ အသက်၊ လိင်၊ ပတ်ဝန်းကျင် 
အခြေအနေ၊ ရာသီဥတုနှင့် ခန္ဓာကိုယ်ကျန်းမာမှုတို့သည် 
တင်ကူး၍ သဘောပါသည့် အကြောင်းများဖြစ်သည်။ လှုံ့ 
ဆော်ခြင်း အကြောင်းများ ဖြစ်သည်။ လှုံ့ဆော်ခြင်းအကြောင်း 
များတွင် ခန္ဓာကိုယ်၌ အဆိပ်ဖြစ်ခြင်းနှင့် ကူးစက်ခြင်း၊ 
ပန်းလျခြင်း၊ ဒဏ်ရာများရခြင်းနှင့် ဦးနှောက်နှင့် အခြား 
အင်္ဂါများတွင် ရောဂါဖြစ်ခြင်းများ ပါဝင်သည်။ စိတ်ဒုက္ခ 
ရောက်ခြင်း၊ ပူပန်ခြင်း၊ ထိတ်လန့်ခြင်းနှင့် တုန်လှုပ်ခြင်း 
များလည်း ပါဝင်သည်။

စွဲလမ်းလွန်ခြင်းနှင့် စိတ်ညိုးငယ်ခြင်းတို့သည်လည်း 
ရူးသွပ်ခြင်းတစ်မျိုးပင် ဖြစ်သည်။ စွဲလမ်းလွန်ခြင်းသည် စိတ် 
လှုပ်ရှားမှုနှင့်ဆိုင်သော လှုပ်ရှားမှုဖြစ်သည်။ လူတစ်ယောက် 
မမောမပန်းဘဲ လှုပ်ရှားပြောဆိုနေလျှင် သူသည် အလွန်အား 
ကောင်းသည်ဟု ထင်တတ်သည်။ စိတ်ည|ိုးငယ်သောအခါတွင် 
သူ၏အကြံအစည်၊ စကားပြောခြင်းနှင့် စိတ်ညိ|ုးငယ်တတ်သည်။ 
တစ်ခါတစ်ရံတွင် ထိုနှစ်မျိုးသည် တစ်လှည့်စီ ဖြစ်တတ်၍ 
တစ်ခါတစ်ရံတွင် ထိုလက္ခဏာနှစ်မျိုး ရောစပ်ပြီးလျှင် လှုပ်ရှား 
သည့်စိတ်သည် ညိ|ုးငယ်ခြင်း ဖြစ်နေတတ်သည်။
အသက်အရွယ်ကြီးရင့်သူများ သူငယ်ပြန်ခြင်းသည်လည်း 
ရူးသွပ်ခြင်းတစ်မျိုးပင် ဖြစ်သည်၊ ထိုသို့ဖြစ်ရသည်မှာ ဦးနှောက် 
နှင့် သွေးကြောများတွင် အပြောင်းအလဲများ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် 
ဖြစ်သည်။

သွေးလွတ်ကြောများ မာလာခြင်း၊ အရက်စွဲမြဲစွာ အလွန် 
သောက်ခြင်း၊ ဝက်ရှုးနာနှင့် လေသင်ဓုန်းတို့ကြောင့်လည်း ရူး 
သွပ်တတ်သေးသည်။

ဆစ်ဖလစ်ရောဂါ ရင့်ကျက်လာသောအခါတွင်လည်း 
ဦးနှောက်ဆဲများ ပျက်စီးကာ ရူးသွပ်တတ်သည်။
ယခုအခါတွင် ရူးသွပ်သူများအား သင့်မြတ်မည့် အစာ 
များကို ကြွေးခြင်း၊ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားစေခြင်း၊ စိတ်ကို ရွှင်မြူး 
ပျော်ပါးစေခြင်းများ ပြုလုပ်ပေးခြင်းဖြင့် ကုသပေးကြသည်။ 
ထို့ပြင် စိတ်ကုဆရာဝန်များက စိတ်တွင် ရောဂါဖြစ်ခြင်းသည် 
အခြားကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းဖြစ်သော နှလုံး၊ ကျောက်ကပ် 
စသည်တို့တွင် ရောဂါဖြစ်ခြင်းနှင့်မထူးဟု ယူဆကြပြီးလျှင် 
ပုံပမာ အူအတက်နာပေါက်သောအခါတွင် ထိုအနာကို 
ဖယ်ရှား၍ ကုသပေးသကဲ့သို့ စိတ်ရောဂါဖြစ်ရာတွင်လည်း 
စိတ်ရောဂါ၏ ဒဏ်ရာဒဏ်ချက်ကို ဖယ်ရှားပေးနိုင်ရန် ကြိုး 
စားကြလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁)
ဂျိုကာသည် ဒီစီရုပ်ပြမှထုတ်ဝေသော ကာတွန်းစာအုပ်များတွင် ပါရှိသည့် စိတ်ကူးယဉ် လူဆိုးဇာတ်ကောင်ဖြစ်ပြီး လင်းနို့လူသား၏ အဓိကပြိုင်ဘက် ဖြစ်သည်။ ဘီလ် ဖင်ဂါ၊ ဘော့ ကိန်း နှင့် ဂျယ်ရီ ရော်ဘင်ဆန်တို့က ဖန်တီးခဲ့ပြီး လင်းနို့လူသား ကာတွန်းစာအုပ်တွဲ (အေပရယ် ၂၅၊ ၁၉၄၀) တွင် စတင်ပါဝင်လာသည်။

ဇာတ်ဆောင်စရိုက်
---------------

အစောပိုင်းတွင် ဟာသဉာဏ်ရှိပြီး တဇွတ်ထိုးပြုမူတတ်သည့် စိတ်ဝေဒနာရှင်အဖြစ် ဂျိုကာအား သရုပ်ဖော်ထားသည်။ 

၁၉၅၀ နှောင်းပိုင်းတွင် ရုပ်ပြများအား ထိန်းချုပ်သည့် စည်းမျဉ်းများအရ အသိဉာဏ်မြင့်သော်လည်း စိတ်ယုတ်စိတ်မာရှိသည့် လူဆိုးအဖြစ် ပြောင်းလဲ ဖန်တီးလိုက်သည်။ 

ဂျိုကာသည် လူစွမ်းကောင်းများကဲ့သို့ ထူးခြားစွမ်းအင်မရှိပေ။ သို့သော်လည်း ဓာတုပစ္စည်းတွေကို ကောင်းစွာကိုင်တွယ်နိုင်ပြီး အဆိပ်ဖြင့် ပစ်ခတ်လေ့ရှိသည်။ အသုံးပြုသည့် ထူးခြားလက်နက်များမှာ ဓားသွားပါသော ဖဲချပ်တွေ၊ အက်ဆစ်ဖြန်းထားသောပန်းများ၊ အဆိပ်ဖြူးသည့် မုန့်များ ဖြစ်သည်။

တွဲဖက်ဇာတ်ကောင်များ
-------------------

၁၉၉၂ တွင် စိတ်ကျန်းမာရေးဆရာဝန် ဟာလီကွင်းနှင့် ချစ်ကြိုက်ခဲ့ပြီး သူ၏ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်ဖြစ်လာသည်။ အဓိက ပြိုင်ဘက်မှာ လင်းနို့လူသားဖြစ်သော်လည်း စူပါမန်းနှင့် ဝမ်းဒါးဝိုးမန်း တို့ဖြင့်လည်း တိုက်ခိုက်လေ့ ရှိသည်။

ကိုးကား
-------

* [*လင့်ခ်သေ*]