**ဖောင်းပြင်မြို့**သည် အထက်ချင်းတွင်းခရိုင်အတွင်းရှိ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်မြို့ ဖြစ်သည်။ ချင်းတွင်းမြစ်၏ လက်ဝဲဘက် ကမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိပြီးလျှင် မော်လိုက်မြို့မှ မြောက်ဘက် ၇၈ မိုင်ဝေး၍ ဟုမ္မလင်းမြို့မှ တောင်ဘက် ၆၄ မိုင်ဝေးသည်။ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်သည် ချင်းတွင်းမြစ်ကမ်း နှစ်ဘက်စလုံးပေါ်တွင် ကသာခရိုင်နှင့် အနောက်ရိုးမ တောင်ကြားဝယ် တည်ရှိသည်။ တစ်မြို့နယ်လုံး၏ အကျယ်အဝန်းသည် ၂၉၁၇ စတုရန်းမိုင်ရှိ၍၊ ၁၉၅၃ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ တစ်မြို့နယ်လုံးတွင် လူဦးရေ ၃၅၄၉၉ ယောက် ရှိသည်။ ဖောင်းပြင်မြို့ပေါ်တွင် ၁၃၀၇ယောက် ရှိသည်။ ချင်းတွင်းမြစ်ကမ်းပါးရှိ ၂ မိုင်ခန့် ကျယ်သော မြေပြန့်လွင်ပြင်မှတစ်ပါး အတွင်းဘက်တွင် တောင်တန်းနိမ့်များနှင့် ကျွန်းသစ်တောကြီးများ ရှိ၍ သစ်လုပ်ငန်း အကြီးအကျယ် လုပ်ကိုင်ကြသည်။ ဖောင်းပြင်မြို့သည် ချင်းတွင်းမြစ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသော်လည်း မြစ်ရေတိမ်သဖြင့် သင်္ဘောများသည် နွေအခါတွင် ကင်းတပ်မြို့အထိသာ ဆန်တက်နိုင်၍ မိုးအခါကျမှ ဟုမ္မလင်းမြို့အထိ ဆန်တက်နိုင်သောကြောင့် တစ်နှစ်ပါတ်လုံး သင်္ဘောလမ်းကို အားထားနိုင်သောမြို့ မဟုတ်ချေ။ သို့ရာတွင် လှေဖောင်များနှင့်မူ ကူးလူးဆက်ဆံနိုင်ငည်။ ဖောင်းပြင်မြို့မှ ဟုမ္မလင်းမြို့အထိ ကုန်းလမ်း အဆက်အသွယ်ရှိသည်။

ဒေသသမိုင်းအကျဉ်း
----------------

‌ဖောင်းပြင်မြို့သည် ဒုတိယကုန်းဘောင်ခေတ်အထိ ထင်ရှားခဲ့ခြင်း မရှိသေးပါ။ နယ်ချဲ့လက်ထက်မှ စတင်ကာ *ဘောင်း​ပြင်*ဟူသော အသုံးအနှုန်းအစား *ဖောင်းပြင်*ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ သို့ရာတွင်ဖောင်းပြင်မြို့ရှိ ရာဇမုနိဘုရားမှတ်စာ ငွေပေလွှာတွင် ဘောင်းပြင်ဟု ရေးသားထားသည့်ကို တွေ့ရှိရသည်။ ထို့အပြင် ၁၂၉၄ ခုနှစ်တွင် ရေးထိုးခဲ့သည့် မြို့နယ်ရှိ မဟာမုနိဘုရား ကျောက်စာ စာ​ကြောင်းရေ(၄၂-၄၃) တွင်လည်း *ဘောင်းပြင်မြို့*ဟု ဖော်ပြထားသည့်ကို တွေ့ရှိရသည်။ ယင်းအထောက်အထားများအရ ဖောင်းပြင်သည် ဘောင်းပြင်ဟူသော ​ဝေါဟာရမှ အဆင့်ဆင့် ပြောင်းလဲခေါ်လာသည်ဟု ဆိုရမည်ဖြစ်သည်။ ယနေ့ ရုံးသုံးအမည်နာမနှင့် လူအများစုမှ ဖောင်းပြင်မြို့ဟုပင် ခေါ်​ဝေါ်သုံးစွဲလျက် ရှိကြသည်။ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်သည် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၏ (၂၈.၂.၁၉၇၃) ရက်စွဲပါစာအမှတ်၊ ၁၀၇/၁၆/စိတ်(၁)ဖြင့် ထုတ်ပြန်သည့် အမိန့်ကြော်ငြာစာဖြင့်လည်းကောင်း၊ ကျေးရွာအုပ်စုများကို ပြည်ထဲရေးနှင့် သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ (၂၈.၂.၁၉၇၃)ရက်စွဲ ပစာအမှတ်၊ ၃/၁၀၆/အထ(၂)ဖြင့် ထုတ်ပြန်သည့် အမိန့်ကြော်ငြာစာဖြင့် လည်းကောင်း၊ အတည်ပြု ဖွဲ့စည်းထားပြီး ဖောင်းပြင်မြို့နယ်တွင် ရပ်ကွက်(၂)ခုနှင့် ကျေးရွာအုပ်စု (၄၀)၊ ကျေးရွာ (၁၇၈)ရွာဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားရှိသည်။

ပထဝီဝင် အနေအထား တည်နေရာနှင့်အကျယ်အဝန်း
--------------------------------------

ဖောင်းပြင်မြို့နယ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ​​မြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိပြီး စစ်ကိုင်းတိုင်း​ဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်တွင် တည်ရှိသည်။ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်သည် ​မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၄ဒီဂရီ ၄၄မိနစ်နှင့်၂၅ဒီဂရီ ၆၅မိနစ်ကြား၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၄ဒီဂရီ ၃၅မိနစ်နှင့် ၉၅ ဒီဂရီ ၀၁ မိနစ်ကြားတွင် တည်ရှိသည်။ အကျယ်အဝန်းမှာ မိုင်အားဖြင့် (၁၆၀၂.၈၈) စတုရန်းမိုင်၊ ဧကအားဖြင့် (၁၀၂၅၈၄၆) ဧကရှိသည်။ အရှေ့မှအနောက်သို့ မိုင်(၄၀)ရှိပြီး တောင်မှမြောက်သို့ (၄၃)မိုင် ရှည်လျားပါသည်။

ဖောင်းပြင်မြို့နယ်၏ အရှေ့ဘက်တွင် ဗန်းမောက်မြို့နယ်နှင့် ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် မော်လိုက်မြို့နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် တမူးမြို့နယ်၊ မြောက်ဘက်တွင် ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်နေပါသည်။

မြေမျက်နှာသွင်ပြင်
------------------

ဖောင်းပြင်မြို့နယ်သည် တောင်ကုန်းတောင်တန်းပေါများသည့် ဒေသဖြစ်ပြီး သစ်တောများဖုံးလွှမ်းမှု (၈၀.၇၀)ရာနှုန်း ရှိသည်။ အလယ်ရိုးမ ဇီးဖြူတောင်တန်းနှင့် အနောက်ရိုးမတောင်တန်းမှာ မြောက်မတောင်သို့ သွယ်တန်းလျက်ရှိသည်။ ၎င်းတောင်တန်း(၂)ခုကြားတွင် တည်ရှိပြီးထင်ရှားသော မြစ်မှာ ချင်းတွင်းမြစ်ဖြစ်သည်။

ရေဆင်း
------

ဖောင်းပြင်မြို့နယ်သည် မြစ်ချောင်းများပေါများသော ဒေသတစ်ခုဖြစ်ပြီး မြစ်ချောင်းများသည် ​မြောက်မှ တောင်သို့ စီးဆင်းလျက်ရှိသည်။ ထင်ရှားသောမြစ်မှာချင်းတွင်းမြစ်ဖြစ်ပြီးဖောင်းပြင်မြို့အနီးမှ ဖြတ်သန်းစီးဆင်းပါသည်။ ချင်းတွင်း မြစ်မှာ နွေရာသီတွင် အနက်(၃)ပေခန့်သာ ရှိသည်။

ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက်အမြင့်
-----------------------------

ဖောင်းပြင်မြို့နယ်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် အမြင့်(၅၁၈)ပေတွင် တည်ရှိသည်။ ဖောင်းပြင်မြို့နယ် အတွင်းရှိ အမြင့်ဆုံးတောင်မှာ *ရွှေပလ္လင်တောင်* ဖြစ်ပြီး ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် (၈၅၂)ပေ ရှိသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ (၇)၊ စာမျက်နှာ (၃၀၇)

| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး |
| --- |
| **မြို့တော်**: မုံရွာမြို့
**၃၇ မြို့နယ်**၊ **၅၁ မြို့** |
| ကလေးခရိုင် | 
* ကလေးမြို့နယ်
* ကလေးဝမြို့နယ်
* မင်းကင်းမြို့နယ်

 |  |
| ကသာခရိုင် | 
* ကသာမြို့နယ်
* ထီးချိုင့်မြို့နယ်
* ဗန်းမောက်မြို့နယ်
* အင်းတော်မြို့နယ်

 |
| ကောလင်းခရိုင် | 
* ကောလင်းမြို့နယ်
* ပင်လယ်ဘူးမြို့နယ်
* ဝန်းသိုမြို့နယ်

 |
| ကန့်ဘလူခရိုင် | 
* ကန့်ဘလူမြို့နယ်
* ကျွန်းလှမြို့နယ်
* ရေဦးမြို့နယ်
* တန့်ဆည်မြို့နယ်

 |
| ခန္တီးခရိုင် | 
* ခန္တီးမြို့နယ်
* ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်

 |
| စစ်ကိုင်းခရိုင် | 
* စစ်ကိုင်းမြို့နယ်
* မြင်းမူမြို့နယ်
* မြောင်မြို့နယ်

 |
| တမူးခရိုင် | 
* တမူးမြို့နယ်

 |
| မုံရွာခရိုင် | 
* ချောင်းဦးမြို့နယ်
* ဘုတလင်မြို့နယ်
* မုံရွာမြို့နယ်
* အရာတော်မြို့နယ်

 |
| မော်လိုက်ခရိုင် | 
* ဖောင်းပြင်မြို့နယ်
* မော်လိုက်မြို့နယ်

 |
| ယင်းမာပင်ခရိုင် | 
* ကနီမြို့နယ်
* ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်
* ပုလဲမြို့နယ်
* ယင်းမာပင်မြို့နယ်

 |
| ရွှေဘိုခရိုင် | 
* ခင်ဦးမြို့နယ်
* ဒီပဲယင်းမြို့နယ်
* ရွှေဘိုမြို့နယ်
* ဝက်လက်မြို့နယ်
* တန့်ဆည်မြို့နယ်
* ရေဦးမြို့နယ်

 |
| နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ | 
* နန်းယွန်းမြို့နယ်
* လဟယ်မြို့နယ်
* လေရှီးမြို့နယ်

 |
| မြို့များ | 
* ကနီမြို့
* ကန့်ဘလူမြို့
* ကလေးမြို့
* ကလေးဝမြို့
* ကသာမြို့
* ကောလင်းမြို့
* ကျောက်မြောင်းမြို့
* ကျွန်းလှမြို့
* ခင်ဦးမြို့
* ခန္တီးမြို့
* ခမ်းပါတ်မြို့
* ချောင်းဦးမြို့
* စစ်ကိုင်းမြို့
* စိုင်ပြင်မြို့
* ဆားလင်းကြီးမြို့
* ဆားတောင်မြို့
* ဆွမ္မရာမြို့
* ဇီးကုန်းမြို့
* တန့်ဆည်မြို့
* တမူးမြို့
* ထန်ပါခွေမြို့
* ထီးချိုင့်မြို့
* ဒီပဲယင်းမြို့
* ဒုံဟီးမြို့
* နန်းယွန်းမြို့
* ပင်လယ်ဘူးမြို့
* ပန်ဆောင်မြို့
* ပုလဲမြို့
* ဖောင်းပြင်မြို့
* ဗန်းမောက်မြို့
* ဘုတလင်မြို့
* မင်းကင်းမြို့
* မုံရွာမြို့
* မိုပိုင်းလွတ်မြို့
* မိုဝိုင်းလွှတ်မြို့
* မော်လိုက်မြို့
* မော်လူးမြို့
* မြင်းမူမြို့
* မြို့သစ်မြို့
* မြောင်မြို့
* ယင်းမာပင်မြို့
* ရေဦးမြို့
* ရွှေပြည်အေးမြို့
* ရွှေဘိုမြို့
* လဟယ်မြို့
* လေရှီးမြို့
* ဝက်လက်မြို့
* ဝန်းသိုမြို့
* ဟုမ္မလင်းမြို့
* အင်းတော်မြို့
* အရာတော်မြို့

 |

| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ |
| --- |
| ပြည်နယ်များ | 
* ကချင်
* ကယား
* ကရင်
* ချင်း
* မွန်
* ရခိုင်
* ရှမ်း

 | မြန်မာနိုင်ငံ |
| တိုင်းဒေသကြီးများ | 
* စစ်ကိုင်း
* တနင်္သာရီ
* ပဲခူး
* မကွေး
* မန္တလေး
* ရန်ကုန်
* ဧရာဝတီ

 |
| ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသများ | 
* ကိုးကန့်
* ပလောင်
* ပအိုဝ်း
* ဓနု
* နာဂ

 |
| ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း | 
* ဝ

 |
| ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ | 
* နေပြည်တော်

 |



  

1. ↑  "Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map"
2. ↑  "Paungbyin Map"