recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
မြန်မာဘာသာဖြင့် သင့်လျော်သော အမည်မရှိသေးသောကြောင့် ဤဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်ကို အခြားဘာသာစကား / စာဖြင့် ရေးသားထားခြင်း ဖြစ်သည်။

**Neue Deutsche Harte** (NDH) သည် rock ဂီတ၏ မျိုးခွဲတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ "New German Hardness" ဟု အမည်ရသည်။ Neue Deutsche Welle ၏ပုံစံတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ၁၉၉၅တွင် Rammstein ၏ "Herzeleid" ထုတ်ဝေပြီးနောက် ပေါ်ထွက်လာခြင်းဖြစ်သည်။

ဝိသေသလက္ခဏာများ
---------------

Neue Deutsche Harte သည် crossover ပုံစံဖြစ်ပြီး New German Wave, alternative metal နှင့် groove metal တို့ကို industrial, electronic နှင့် techno တို့မှ အစိတ်အပိုင်းတို့ကို ပေါင်းစပ်ပြီး လွှမ်းမိုးနေသည်။ စာသားများမှာ အများအားဖြင့် ဂျာမန်ဘာသာဖြင့် ဖြစ်သည်။ NDH သည် electric guitar, bass guitar, drum နှင့် vocal, keyboard, synthesizer နှင့် sampling တို့ကို အသုံးပြုထားသည်။ syllable နှင့် အက္ခရာများဖြင့် လေးနက်ထင်ရှားစေသည်။ အဆိုများမှာ ကြည်လင်သောအသံများဖြင့် နက်ရှိုင်းစွာ စိုးမိုးနေသည်။ တီးဝိုင်းအချို့မှာ စူးရှသံများနှင့် death growl များဖြင့် သီဆိုကြသည်။ အုပ်စုနှင့်သီချင်းပေါ်တွင် မှီတွယ်သည်။ ဂီတာများမှာ tuned low, drop D (သို့) C ဖြစ်သည်။ heavily distorted ပုံစံမျိုးဖြစ်သည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

NDH ပုံစံ၏မူလအစကို Oomph! တီးဝိုင်း၏ ဒုတိယမြောက် album "Sperm" (၁၉၉၄)နှင့် Rammstein ၏ Herzeleid (၁၉၉၅) တို့တွင် တွေ့နိုင်သည်။ ထိုနေ့များတွင် Oomph! ၏ အကြီးမားဆုံး လွှမ်းမိုးမှုများမှာ groove metal တီးဝိုင်းများဖြစ်သော Prong, Pantera နှင့် Sepultura တို့ဖြစ်သည်။ Rammstein သည် Oomph! ၏ ဂီတလှုံဆော်မှုကြောင့် ဤဂီတထဲသို့ လည်ပတ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ Laibach တီးဝိုင်း၏ပုံစံသည်လည်း အကျော်ကြားဆုံးဖြစ်လာခဲ့သည်။ NDH သည် continental Europe တွင် အောင်မြင်ခဲ့သည်။ Rammstein တီးဝိုင်းသည် ဂျာမန်တွင် ၄ သန်းကျော် မှတ်တမ်းတင်နိုင်ခဲ့သည်။ ဩစတေးလျ၊ ဘယ်ဂျီယန်၊ ချက်၊ ဒိန်းမတ်၊ နယ်သာလန်၊ နော်ဝေ၊ ပိုလန်၊ ရိုမန်နီးယား၊ ဆွီဒင်၊ ဆွီဇာလန်နှင့် ဖင်လန်နိုင်ငံများတွင် ရွှေနှင့် ပလက်တီနမ် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ Oomph တီးဝိုင်းသည် ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ဩစတေးလျနှင့် ဂျာမနီတွင် သူတို့၏ single သီချင်း Augen Auf! နှင့်အတူ gold record ရရှိခဲ့သည်။ Eisbrecher ၏ ၂၀၀၄ ခုနှစ် ပွဲဦးထွက် album သည် Deutschen Alternative Top 20 chart တွင် နံပါတ်၁၃နေရာသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ဒုတိယမြောက် album "Antikorper" သည် ဂျာမနီအဓိကသီချင်းစရင်းတွင် ၈၅ နေရာသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ အခြား NDH အုပ်စုများမှာ Megaherz, Stahlhammer, Stahlmann, Fleischmann တို့ဖြစ်သည်။

  


| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
ဟဲဗီးမက်တယ်လ် |
| --- |
| အမျိုးအစားကွဲများ | 
* Alternative metal
* Avant-garde metal
* Black metal
* Blackgaze
* Cello metal
* Celtic metal
* Christian metal
* Crossover thrash
* Crust punk
* Dark metal
* Deathgrind
* Death metal
* Death 'n' roll
* Deathcore
* Death-doom
* Djent
* Doom metal
* Drone metal
* Extreme metal
* Folk metal
* Funk metal
* Glam metal
* Goregrind
* Gothic metal
* Grindcore
* Groove metal
* Industrial metal
* Latin metal
* Mathcore
* Medieval metal
* Melodic death metal
* Melodic metalcore
* Metalcore
* National Socialist black metal
* Neoclassical metal
* Nu metal
* Pagan metal
* Pirate metal
* Pornogrind
* Post-metal
* Power metal
* Progressive metal
* Rap metal
* Red and Anarchist black metal
* Sludge metal
* Speed metal
* Stoner metal
* Symphonic black metal
* Symphonic metal
* Technical death metal
* Thrash metal
* Traditional heavy metal
* Unblack metal
* Viking metal

 |
**Noise Pop** သည် alternative rock ၏ မျိုးခွဲတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ၁၉၈၀ အလယ်တွင် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း နှင့် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုတွင် စတင်ဖွံဖြိုးလာခဲ့သည်။ မညီညာသော ဆူညံသံများ(သို့) Feedback ဖြင့် ရောနှောထားသည်။ melodic instrumentation နှင့် pop ဂီတတွင် တွေ့ရသော အစိတ်အပိုင်းများဖြင့် ထုတ်လုပ်ကြသည်။ noise rock ထက် melodic ဆန်သည်။

Noise pop သည် pop သီချင်းရေးပုံနှင့် distorted guitar နှင့် drone များနှင့် ပေါင်းစပ်ထားသည်။ The Velvet Underground သည် ဤအမျိုးအစားဖြင့် လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။ သူတို့၏ အစောပိုင်း အယ်လ်ဘမ်များတွင် feedback နှင့် distortion များဖြင့် စမ်းသပ်ထားသည်။ အစောပိုင်း အမေရိကန် alternative rock တီးဝိုင်းများဖြစ်သော Sonic Youth, Yo La Tengo နှင့် Dinosaur Jr တို့သည် rock သီချင်းတည်ဆောက်ပုံကို guitar distortion နှင့် ရောနှောထားပြီးချက်ချင်းဆိုသလို ရှေ့ပြေးဖြစ်လာခဲ့သည်။ The Jesus and Mary Chain ၏ ၁၉၈၅ အယ်လ်ဘမ် *Psychocandy* သည် noise pop အမျိုးအစားဟု ယူဆခဲ့သည်။ Kareem Estefan ၏ Stylus Magazine ကိုးကားထားသည့် အယ်လ်ဘမ်သည် indie rock ထဲမှ distortion ကိုသုံးခြင်းဖြင့် ပြောင်းလဲထားပြီး ၈၀ ခုနှစ်များ၏ နားဝင်ချို၍ မှတ်မိလွယ်သော တေးသွားများဖြင့် ထူးခြားစေရန် စီမံထားသည်။

၈၀ နောက်ပိုင်းတွင် noise popသည် British Shoegazing ရွေ့လျားမှုအတွက် အဓိကတက်ကြွစေခဲ့သည်။ The Jesus နှင့် Mary Chain လွှမ်းမိုးခြင်းဖြင့် gothic rock တီးဝိုင်း My Bloody, Valentine သူတို့၏ Ep( Extended-play Vinyl record) The New Record by My Bloody valentine တွင် ၁၉၆၀ pop 100 နှင့် noise တို့ကို ရောနှော၍ စမ်းသပ်ခဲ့သည်။ အရန်ရင့်ဖြစ်စေသော shoegazing sound အတွက် လမ်းခင်းစေခဲ့သည်။ noise pop သည် radio မှ indie rock ဖြစ်ရပ် ဆက်လက်လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။
စက်ဝန်
------

စက်ဝန်ရာထူးမှာ ရှေးယခင်အခါကမရှိဘဲ ရတနာပုံခေတ် စက်ရုံ၊ အလုပ်ရုံများ ပေါ်ပေါက်လာသော အခါမှသာ ခန့်အပ်ခဲ့သော ရာထူးဖြစ်သည်။ မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်တွင် လွှစက်၊ ရက်ကန်းစက်၊ ဒဂငါ်းသွန်းစက်၊ ဗုံးအမြောက်ဆံသွန်းလုပ်စက်၊ စာပုံနှိပ်စက်၊ ရတနာပုံ သဘေငါ်စက်ရုံ စသည့်စက်ရုံများကို စက်ဝန်က ကြီးကြပ်အုပ်ချုပ်ရသည်။

စက်ဝန်မဟာသူရသိဒ္ဓိ
မင်းတုန်းမင်းလက်ထက် ပထမဆုံးခန့်အပ်ခံခဲ့ရသူ စက်ဝန်မှာ ပြင်သစ်လူမျိုး ဒဗေရာ (ဖာနန်ဒီဗယ်ရာ) ဖြစ်သည်။ ဒဗေရာ၏ မင်းပေးဘွဲ့မည်မှာ မဟာသူရသိဒ္ဓိဖြစ်သည်။ စက်ဝန်ဒဗေရာအနဖြေင့် ဒဂငါ်းစက်ရုံကို အဓိကထားကြီးကြပ်ပေးခဲ့ရကြောင်း သိရှိရသည်။ သူသည် မင်းတုန်းမင်း၏ မိဖုရားခေါင် စကြာဒေဝီ၏ တူမတော်စပ်သူ ဒေါ်ခင်ရွှမြေင့်နှင့် လက်ဆက်ခဲ့၏။ ၁၈၇၈ ခုနှစ်တွင် ညောင်ရမ်း၊ ညောင်အုပ်မင်းသားများ ဗြိတိသျှပိုင်နက်သို့ ထွက်ခွာသွားနိုင်ရန် ကူညီခဲ့မှုဖြင့် ရာထူးမှ ထုတ်ပယ်ခံခဲ့ရသည်။ ယင်းနောက် ပြည်မြို့သို့ သွားရောက်နေထိုင်ခဲ့ရာ အသက် ၉၉ နှစ်အရွယ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
စက်ဝန်ဒဗေရာ၏ သားအငယ်ဆုံးဖြစ်သူ ဦးမောင်ကြီးမှာ ၁၉၆၄ ခုနှစ်က အသက် ၈၆ နှစ်အရွယ်ရှိပြီး ထိုစဉ်က ချောက်မြို့၌ သက်ရှိထင်ရှားရှိနေဆဲဖြစ်ကြောင်း သိရှိရ၏။

စက်ဝန် ဦးရဲတင်
သီပေါမင်းနန်းတက်စ ၁၈၇၈ ခုနှစ်တွင် ဘုရင့်ဆွေတော်မျိုးတော်များထဲမှ ဦးရဲတင်ဆိုသူကို မင်းရဲညွန့်ဘွဲ့ဖြင့် စက်ဝန်ရာထူးခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဦးရဲတင်သည် ယွန်းစုဝန်အဖြစ်ပါ တာဝန်ထမ်းရွက်ရသဖြင့် သူ့အား စက်ဝန်ယွန်းစုဝန် မင်းရဲညွန့်ဟု ခေါ်ဆိုကြ၏။ စက်ဝန်ဦးရဲတင်ကို ဗြိတိသျှမှတ်တမ်းများ၌ အဂင်လိပ် မြန်မာ တတိယစစ်ပွဲအတွင်း ကျဆုံးသွားကြောင်း ဆိုကြသည်။ သို့သော် ဦးရဲတင်မှာ စစ်ပွဲ၌ကျဆုံးခဲ့ခြင်း မရှိပါ။ သီပေါမင်း ပါတော်မူသွားပြီးနောက် ရတနာဂီရိတွင် ကျင်းပသည့် သမီးတော်များ နားထွင်းမဂင်လာပွဲသို့ပင် ဝန်ကတော်၊ သား ခင်မောင်ကြီးတို့နှင့်အတူ သွားရောက်ခဲ့ပါသေးသည်။ ဦးရဲတင်မှာ ကိုလိုနီခေတ်ဦးကာလတွင်မှ ကွယ်လွန်ခဲ့၏။
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

ဝေပစိတ္တအသူရာနှင့် သိကြားမင်းတို့ ရှေးအခါက သီလရှိကြကုန်သော ကောင်းသောအကျင့်ရှိကြကုန်သော ဟိမဝန္တာ၌ နေကြကုန်သော ရသေ့တို့၏ တောရ ကျောင်းတို့သို့ ချဉ်းကပ်ရောက်ရှိလာကြရာ ဝေပစိတ္တအသူရာသည် အထပ်အလွှာများ သော ဖိနပ်တို့ကို စီးနင်းလျက် သန်လျက်ကိုလွယ်ပြီး နတ်ထီးဖြူကို ဆောင်း၍ တံခါးဦးဖြင့် သင်္ခမ်းကျောင်းသို့ ဝင်ကာ သီလရှိသော ရသေ့မြတ်တို့ကို မကိုင်းမညွတ် အရိုအသေ အလေးအမြတ်မပြုဘဲ ထွက်ခွါသွားပုံ၊ သိကြားမင်းသည်ကား အထပ် အလွှာများသော ဖိနပ်တို့ကိုချွတ်လျက် သန်လျက်ကို အခြားသူတို့အားပေး၍ နတ်ထီးကို ဖယ်ရှားစေလျက် တံခါးဦးဖြင့်သာ သင်္ခမ်းကျောင်းသို့ဝင်၍ သီလရှိသော ရသေ့ မြတ်တို့ကို လေအောက်မှနေ၍ လက်အုပ်ချီမိုး ရှိခိုးပြီးနေပုံ၊ ရသေ့မြတ်တို့က မိမိတို့၏ ကိုယ်ခန္ဓာသည် စက်ဆုပ်ရွံရှာဖွယ်ရှိခြင်းကြောင့် ဖဲခွါထွက်ပါဟု ပြောကြရာ သိကြားမင်းက အလွန်ဆန်းကြယ်သော အပွင့်ရှိသော အနံ့နှင့် ပြည့်စုံသော ပန်းကို ဦးခေါင်း၌ ပန်ဆင်ရန် အလိုရှိကြကုန်သကဲ့သို့ သီလရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏အနံ့ကို အလိုရှိကြ ပါကြောင်း စက်ဆုပ်ဖွယ် မထင်မှတ်ပါကြောင်း လျှောက်ထားပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ -သိကြားမင်းသည် ဝေပစိတ္တအသူရာ၏ သမက်, ဝေပစိတ္တ အသူရာသည် သိကြားမင်း၏ ယောက္ခမတော်စပ်ပုံ၊ ရံဖန် ရံခါ အတူသွားကြပြီး၊ ရံဖန် ရံခါ ရန်ဖြစ်တတ်ပုံ အစရှိသည်တို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

ဋီကာ၌ -သီလဝန္တပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဂုဏ်တို့ကို ရိုသေလေးစားကြပုံကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -သံ၊၁၊၂၂၈။ သံ၊မြန်၊၁၊၂၁၂-၃။ သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၁၆။ သံ၊ဋီ၊၁၊၃၃၅။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ သဂါထာဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁၁-သက္ကသံယုတ္တ၊ ပဌမဝဂ္ဂ၊ နဝမသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
အရစ္စတိုကရေစီဟူသည်မှာ ဂရိဘာသာမှဆင်းသက်လာသော ဝေါဟာရ 
ဖြစ်၍ အကောင်းဆုံးသော လူတစ်စုပါဝင်သည့် အစိုးရဟု အနက်ရသည်။
ကြေးရည်တတ် အနည်းငယ်၊ သို့မဟုတ် လူ့လောကတွင် ထင်ပေါ်သည်
မြို့သူ မြို့သားအနည်းငယ်တို့က ကြိုးကိုင်သည့်အစိုးရမျိုးဖြစ်သည်။

အရစ္စတိုကရေစီ နိုင်ငံရေး သဘောတရား တစ်ခုအနေဖြင့် 
နိုင်ငံရေး ပါရဂူ ဂူပလေးတိုက စထွင်ခဲ့လေသည်။ ပလေးတိုး၏ 
သဘောတရားကို သူ၏တပည့်ဖြစ်သူ အယ်ရစ္စတိုတယ်က 
ချဲ့ထွင်လိုက်ပြန်သည်။ အယ်ရစ္စတိုတယ်၏ သဘောအရတွင် 
ကား အရစ္စတိုကရေစီမှာ အကျင့်အားဖြင့်လည်းကောင်း၊ 
ဉာဏ်ပညာအားဖြင့် လည်းကောင်း ထူးကဲမြင့်မြတ်၍ အများ 
အကျိုးကို ရှေးရှုသည့် အကောင်းဆုံးသော လူတစ်စု ပါဝင် 
သော အစိုးရဖြစ်၏။ သူခွဲခြားဖော်ပြခဲ့သော အစိုးရစနစ်ကောင်း 
သုံးမျိုးတွင် အပါအဝင် ဖြစ်လေသည်။ 

  

ထို့ပြင် အရစ္စတိုတယ်အစိုးရတွင်ပါဝင်သည့် လူတစ်စုသည် 
အကျင့်ဖောက်ပြန်ကာ ကိုယ်ကျိုးရှာလာသောအခါ အစိုးရ 
အသွင်သဏ္ဌာန်တစ်မျိုး ပြောင်းသွားပြီးလျှင် အော်လီဂါးကီးခေါ် 
ကိုယ်ကျိုးရှာ လူတစ်စုအစိုးရ ဖြစ်သွားတတ်သည်ဟု အယ်ရစ္စ 
တိုတယ်က ဆက်လက်ဖော်ပြပြန်၏။ သို့သော် အရစ္စတိုက 
ကရေစီကိုပင် ကိုယ်ကျိုးရှာသူတစ်စုအစိုးရဖြစ်သော အော်လီဂါး 
ကီးနှင့် မကြာခဏမှားယွင်းတတ်သဖြင့် ကိုယ်ကျိုးရှာ လူတစ်စု 
အစိုးရဟူသောအနက်ကို ဆောင်သည်ဟု ယူဆလာကြသည်။ 
နောင်အခါတွင်ကား အများက အရစ္စတို ကရေစီသည် အထက် 
တန်းစားဟူသောအနက်ကို ဆောင်နေလေသည်။ နိုင်ငံရေး 
သဘောတရား သမိုင်းတစ်လျှောက်လုံးတွင် အရစ္စတိုကရေစီ 
သည် စံတင်လောက်သည့် အကောင်းဆုံး အစိုးရစနစ်တစ်မျိုး 
ဖြစ်သည်ဟူ၍ ယူဆခဲ့ကြလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄)
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

အရှင်ဝင်္ဂီသထေရ်သည် မိမိ၏ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာတော် နိဂြောဓကပ္ပထေရ်နှင့် အာဠဝီမြို့တော် အဂ္ဂါဠဝစေတီ၌ သီတင်းသုံးစဉ် သာသနာတော်၌ မမွေ့လျော်မှု "အနဘိရတိ" ဖြစ်ပေါ်လာရာ ကိုယ်တိုင်ပယ်ဖျောက်ပြီး သာသနာတော်၌ မွေ့လျော်မှု "အဘိရတိ" တရားဖြစ်ပေါ်လာသည့်အခါ ဘိက္ခုအမည်ရသူ၏ သဘောတရားများ, မုနိအမည် ရသူ၏ သဘောတရားများ, သူတော်ကောင်းတို့ဉာဏ်ဖြင့် သက်ဝင်တည်နေသည့် တရားတို့ကို ဂါထာငါးပုဒ်ဖြင့် ကျူးရင့်ပုံကို ပြဆိုထားသည့်သုတ်။

---

အရတိ (တောရကျောင်း, သမထ, ဝိပဿနာ ကုသိုလ်တရားတို့၌ မမွေ့လျော် မှု)ကို ပယ်ဖျောက်ရန် မုဒိတာတရားကို ပွားများရမည်၊ ဝိဟိံသာ (စိတ်ကို ညှင်းဆဲကြောင်းစေတနာ)ကို ပယ်ဖျောက်ရန် အဝိဟိံသာတရားကို ပွားများရမည်၊ အဓမ္မ စရိယာ (အကုသိုလ်ကမ္မပထတရား ဆယ်ပါး)ကို ပယ်ဖျောက်ရန် ဓမ္မစရိယာ (ကုသိုလ် ကမ္မပထတရား ဆယ်ပါး)ကို ပွားများရမည်-ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -သံ၊၁၊၁၈၈။ သံ၊မြန်၊၁၊၁၇၆။ သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၄၇-၈။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ သဂါထာဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၈-ဝင်္ဂီသသံယုတ္တ၊ ဒုတိယသုတ်။
2. ↑  -အံ၊၂၊၃၈၉-၃၉၀။ အံ၊မြန်၊၂၊၄၉၃။ အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၄၂။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ဆက္ကနိပါတ၊ ၁၁-တိကဝဂ္ဂ၊ သတ္တမသုတ်။
3. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
**ဆန် လော်ရန်ဇို ဒီ အယ်လ် အက်စကိုးရီးယယ်** အား အများစုက **မိုနက်စတီရီယို ဒယ်လ် အက်စကိုးရီယယ်လ်** ဟု သိကြပြီး စပိန်ဘုရင်၏ သမိုင်းဝင် နေအိမ် ဖြစ်ကာ စပိန်နိုင်ငံ၏ မြို့တော် မက်ဒရစ်မြို့မှ အနောက်မြောက်ဘက် ၄၅ ကီလိုမီတာ (၂၈ မိုင်) အကွာရှိ ဆန် လော်ရန်ဇို ဒီ အယ်လ် အက်စကိုးရီးရယ်မြို့တွင် တည်ရှိသည်။ ၎င်းသည် စပိန်နိုင်ငံ၏ တော်ဝင်ဒေသများထဲတွင် တစ်ခု အပါအဝင်ဖြစ်ပြီး ဘုန်းကြီးကျောင်း၊ ဘာဆေးလေးကာ ဘုရားရှိခိုးကျောင်း၊ တော်ဝင်နန်းတော်၊ ပန်သီယွန် နတ်ဘုရားကျောင်း၊ စာကြည့်တိုက်၊ ပြတိုက်၊ တက္ကသိုလ်၊ ကျောင်း နှင့် ဆေးရုံ အဖြစ် တစ်ပေါင်းတစ်စည်းတည်း တည်ရှိသည်။ ၎င်းသည် အယ်လ် အက်စကိုးရီးယယ်မြို့ အနီး တောင်ပေါ်၂.၀၆ km (၁.၂၈ mi) အကွာ (လမ်းအားဖြင့် ၄.၁ km [၂.၅ mi]) တွင် တည်ရှိသည်။

အယ်လ်အက်စကိုးရီးရယ်တွင် သမိုင်းကြောင်း နှင့် ယဉ်ကျေးမှုအရ အရေးပါသော ဗိသုကာဆိုင်ရာ အဆောက်အဦး အစုအဝေး နှစ်ခု ရှိသည်။ တစ်ခုမှာ တော်ဝင်ဘုန်းကြီးကျောင်း ဖြစ်ပြီး နောက်တစ်ခုမှာ ၅ ကီလိုမီတာ အကွာတွင် ရှိသော လာ ဂရန်ဂျေးလား ဒီ လာ ဖရက်စ်နီဒါ အမည်ရှိသော တော်ဝင် အမဲလိုက် အဆောက်အဦးနှင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အနားယူစခန်း ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသတွင် အလုပ်သဘာဝ နှစ်မျိုးရှိပြီး ၁၆ ရာစုနှင့် ၁၇ ရာစုတွင် စပိန်ဘုရင်၏ ဩဇာအာဏာ နှင့် ရိုမန်ကက်သလစ် ဘုရားကျောင်း၏ အရေးပါမှုတို့က တူညီသော ဗိသုကာဆိုင်ရာ ဖော်ထုတ်ပြသမှုကို လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ အယ်လ်အက်စကိုးရီးရယ် သည် တစ်ချိန်က ဘုန်းကြီးကျောင်းနှင့် စပိန်တော်ဝင်နန်းတော် ဖြစ်သည်။ မူလက ဟေရိုနမိုက် ဘုန်းကြီးများ၏ ပိုင်ဆိုင်မှု ဖြစ်ပြီး စိန့် ဩဂတ်စတင်းဂိုဏ်းခွဲ၏ ဘုန်းကြီးကျောင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ကျောင်းသားများ နေထိုင်သင်ယူသော ရီးယဲ ကော်လေဂျီယို ဒီ အယ်လ်ဖွန်ဆို ၁၂ အမည် ရသော ကျောင်းတစ်ကျောင်းလည်း ဖြစ်သည်။

စပိန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယမြောက် ဖိလစ် ဘုရင်သည် စပိန် ဗိသုကာပညာရှင် ယွမ် ဘော်တစ်စတာ ဒီ တိုလဲဒိုအား အယ်လ်အက်စကိုးရီးရယ် ရှိ အဆောက်အဦးများကို ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် တိုးချဲ့ခြင်းတို့တွင် သူ၏ တွဲဖက် အဖြစ် ခန့်ထားခဲ့သည်။ ယွမ် ဘော်တစ်စတာသည် သူ၏ အလုပ်လုပ်နေစဉ် ကာလ အတော်များများကို ရောမတွင် ကုန်ဆုံးခဲ့ပြီး စိန့်ပီတာ၏ ဘာဆေးလေးကာ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းကို တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကာ နေပယ်လ်မြို့ တွင်လည်း သူသည် ဘုရင်၏ နန်းရင်းဝန်ကြီးအတွက် အလုပ်လုပ်ပေးခဲ့သည်။ နန်းရင်းဝန်ကြီး၏ ထောက်ခံမှုကြောင့် ဘုရင်က သတိထားမိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဖိလစ်ဘုရင်မှ သူ့အား တော်ဝင် ဗိသုကာ ပညာရှင်အဖြစ် ၁၅၅၉ ခုနှစ်တွင် ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး သူတို့နှစ်ဦးအတူတူ အယ်လ် အက်စ်ကိုးရီးရယ် အား ခရစ်ယာန်ကမ္ဘာတွင် စပိန်တို့၏ အခန်းကဏ္ဍကို ပြသော အထိမ်းအမှတ် အဆောက်အဦးများ အဖြစ် ဒီဇိုင်းပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ 

၁၉၈၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂ရက်တွင် ယူနက်စကိုမှ ဆန် လော်ရန်ဇို အယ်လ်အက်စ်ကိုးရီးရယ် တော်ဝင်ဒေသအား ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ စာရင်းသွင်းခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားများ အကြား ရေပန်းစားသော နေရာတစ်ခုဖြစ်ပြီး မက်ဒရစ်မှ နေ့ချင်းပြန် လာရောက်လည်ပတ်လေ့ ရှိကြသည်။ နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း အယ်လ် အက်စ်ကိုးရီးရယ် သို့ လာရောက်သူ ၅ သိန်းခန့် ရှိသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  UNESCO (2008)။ The Monastery of San Lorenzo de El Escorial and Natural Surroundings။  2008-06-05 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  unknown (2016)။ Identidad။  2017-04-01 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  Mary Crawford Volk (1987-03-01). "Building the Escorial". *The Art Bulletin* **69** (1): 150–153. The Art Bulletin, Vol. 69, No. 1. doi:10.2307/3051093.
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် -

"ဗောဇ္ဈင် ၇-ပါးကို ပွားများအပ်၊ ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာပြုအပ်ကုန် သည်ရှိသော် သံသရာဝဋ်ဟူသော ဤမှာဖက်ကမ်းမှ နိဗ္ဗာန်တည်းဟူသော ထိုမှာ ဖက်ကမ်းသို့ ရောက်နိုင်ပေ၏"အစရှိသည်ဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

ဆက်လက်၍ ဂါထာ ငါးဂါထာကိုလည်း ဟောကြားတော်မူပါသည်။

---

မြတ်စွာဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကို ပွားများအပ်၊ ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာပြုအပ်သည်ရှိသော် သံသရာဝဋ်တည်း ဟူသော ဤမှာဘက်ကမ်းမှ နိဗ္ဗာန်တည်းဟူသော ထိုမှာဘက်ကမ်းသို့ ရောက်ခြင်း ငှါဖြစ်နိုင်၏ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

ဆက်လက်ပြီး ဂါထာ ၅-ဂါထာကိုလည်း ဟောကြားတော်မူပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -သံ၊၃၊၇၃-၄။ သံ၊မြန်၊၃၊၇၇-၈။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ မဟာဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၂-ဗောဇ္ဈင်္ဂသံယုတ္တ၊ သတ္တမသုတ်။
2. ↑  -သံ၊၃၊၁၉။ သံ၊မြန်၊၃၊၂၁-၂။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ မဟာဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၄-ပဋိပတ္တိဝဂ္ဂ၊ စတုတ္ထသုတ်။
3. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

အရှင်မုသိလ, အရှင်ပဝိဋ္ဌ, အရှင်နာရဒ, အရှင်အာနန္ဒာတို့ ဝံသတိုင်း ကောသမ္ဗီမြို့ ဃောသိတာရုံကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် အရှင်ပဝိဋ္ဌထေရ်က ရဟန္တာ အရှင်မုသိလထေရ်နှင့် အနာဂါမ် အရှင်နာရဒထေရ်တို့ကို "သဒ္ဓါ, ရုစိ, အနုဿဝ, အာကာရပရိဝိတက္က, ဒိဋ္ဌိနိဇ္ဈာနက္ခန္တိ-ဟူသော အကြောင်းတို့မှတပါး ဇာတိ ဖြစ်သောကြောင့် ဇရာ မရဏ ဖြစ်၏-ဟု တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီသော အနုလောမ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒကို သိသောဉာဏ်, ဇာတိချုပ်ခြင်းကြောင့် ဇရာ မရဏ ချုပ်၏-ဟု တစ်ပါး စီ တစ်ပါးစီသော ပဋိလောမ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒကို သိသောဉာဏ်, ခန္ဓာငါးပါးဟူသော ဘဝ ချုပ်ခြင်းသည် နိဗ္ဗာန်တည်း-ဟု သိသောဉာဏ် ရှိပါသလော"ဟု မေးလျှောက်ရာ အရှင်မြတ်များက "သိ၏"ဟု ဖြေဆိုကြပုံ၊ အရှင်သည် အာသဝေါကင်းကွာ ရဟန္တာ ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ပါသလော-ဟု မေးလျှောက်ရာ အရှင်မုသိလက ဆိတ်ဆိတ်နေပုံ၊ အရှင်နာရဒက ရဟန္တာ မဟုတ်ပုံ၊ ရဟန္တာမဟုတ်သော်လည်း "ဘဝနိရောဓသည် နိဗ္ဗာန် ဖြစ်သည်ဟု သိနိုင်ပုံကို တောလမ်းခရီးရှိ ရေတွင်းဥပမာဖြင့် ဖြေရှင်းပုံကို အရှင်အာနန္ဒာက အရှင်ပဝိဋ္ဌအား အရှင်နာရဒကို အဘယ်သို့ ဆိုလိုသနည်း-ဟု မေးလျှောက်ရာ အရှင်ပဝိဋ္ဌထေရ်က "ကောင်းမြတ်ပါသည်၊ အပြစ်မရှိပါ"ဟု ဆိုလိုသည်မှ တပါး မရှိပါ-ဟု မိန့်ကြားသည်ကို ပြဆိုသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌-"ဘဝနိရောဓော နိဗ္ဗာနံ"ဟု သိသောဉာဏ်သည် ပစ္စဝေက္ခဏာ ဉာဏ် ၁၉-တန်တွင် မပါဝင်သော ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်ဖြစ်ပုံ၊ အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်သည် ယင်းပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်ဖြင့် သိနိုင်ပုံကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -သံ၊၁၊၃၃၆-၉။ သံ၊မြန်၊၁၊၃၂၂-၅။ သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၁၃-၄။ သံ၊ဋီ၊၂၊၁၂၂။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ နိဒါနဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-နိဒါနသံယုတ္တ၊ ၇-မဟာဝဂ္ဂ၊ အဋ္ဌမသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

အရက အမည်ရှိသော ဆရာကြီး၏ အဆုံးအမဩဝါဒကထာများ၊ သတ္တဝါတို့ အသက်တိုမှုနှင့် ဆက်စပ်၍-(၁) မြက်ဖျား၌ ကျရောက်သော ဆီးနှင်းပေါက်ဥပမာ၊ (၂) မိုးရေပွက်ဥပမာ၊ (၃) ရေပြင်၌ ရိုက်နှက်အပ်သော တုတ်ရာဥပမာ၊ (၄) တောင်ကျချောင်း (ရေတံခွန်) ဥပမာ၊ (၅) တံတွေးပေါက် ဥပမာ၊ (၆) ခြစ်ခြစ်တောက် (လောလော)ပူနေသော သံအိုးကင်း၌ ထည့်အပ်သော အသားတုံးဥပမာ၊ (၇) နွားသတ် ရုံသို့ ဆောင်ယူလာသော သတ်မည့်နွားမ ဥပမာတို့ဖြင့် ရာပေါင်းများစွာသော တပည့်တို့အား ဆုံးမဩဝါဒပေးပုံ၊ အရကဆရာကြီး ရှိစဉ်က လူ့သက်တမ်း အနှစ် ခြောက်သောင်းရှိပုံ၊ ထိုအခါက အသက်ငါးရာရှိမှ အမျိုးသမီးများ လက်ထပ်ကြပုံ၊ ချမ်းအေးမှု ပူအိုက်မှု ဆာလောင်မှု မွပ်သိပ်မှု၊ ကျင်ကြီး စွန့်လိုမှု၊ ကျင်ငယ် စွန့်လိုမှု ဟူသော ရောဂါခြောက်မျိုးသာ လူ့လောက၌ ရှိခဲ့ပုံ၊ အရကဆရာကြီး၏ ဩဝါဒကို ယခုအခါ၌ ပြောဆိုသင့်ပုံနှင့် ထိုခေတ်က လူ့သက်တမ်း အခြေအနေ၊ လူ့သက်တမ်းနှင့် ဆက်စပ်သော မိန့်ကြားတော်မူချက်များ၊ မိမိဟူသော ဘုရားရှင်၏ တပည့်သာဝကများအတွက် ဆောင်ရွက်တော်မူချက်၊ တိုက်တွန်းတော်မူချက်များကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

ဋီကာ၌ -ထိုခေတ်က ထင်ရှားခဲ့သော ဖွားသက်ရှည်တစ်ဦးနှင့် ဖိုးသက်ရှည် ၇-ဦးတို့ကို ပြဆိုထားပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -အံ၊၂၊၅၀၁-၄။ အံ၊မြန်၊၂၊၆၂၅-၈။ အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၈၉။ အံ၊ဋီ၊၃၊၁၉၆-၈။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ သတ္တကနိပါတ၊ ၇-မဟာဝဂ္ဂ၊ ဒသမသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
**ပါရမီရှင်နော် မောင်အောင်ပေါ်** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။ သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

ပါရမီရှင်နော် မောင်အောင်ပေါ်
----------------------------

ဂတိစိတ် ကယ်က၊ တိဟိတ် နေသန္ဓေခချေထင့်၊ ရွှေလမြိင် သောင်အမော်က၊ မောင်အောင်ပေါ် အခေါင်ကျော်ဆုံးပေပ၊ တော်သုံးပုံ ပိဋကတ်ကျမ်းရယ်တို့။ တတ်စွမ်းအောင် ထမ်းဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့၊ အသက်မှာ ခြောက်နှစ်သားတဲ့၊ ချစ်သနားကြ လူတိုင်းလူ။  

  

ရှေးမဆွငယ်က၊ တွေးဆရန် ပညာရှိတို့၊ ဇောတိသရံ ကံဉာဏ်ပါခဲ့လိုံ။ မဏ္ဍလာ ဟံသနဂရံ၏၊ စာပဋ္ဌမပြန် မဟာဓမ္မခန် ပွဲတွင်မှ၊ ဉာဏ်မစဲအောင် ဗိုလ်ခြေလိမ့်ခဲ့၊ သဲခြိမ့်ခြိမ့်ဆူ။  

  

သူဋ္ဌေးရယ်သူကြွယ်ဘို့၊ အခလေးသူငယ်မှာ မွေးမယ်အဘတို့၊ ဝေးကွယ်ပြီ ဆွေးဘွယ်မတရအောင်၊ ပေးကြသည့် ရွှေငွေပတ္တမြားနှင့်၊ ပြည်သားပြည်သူတို့ အများလူ မမြင်အုံးနိုင်ဘု၊ တင်ပခုံးမှာ ထမ်းခါပြလိုက်တော့၊ ဝမ်းသာကြအောင်ပေါ်သူ၊ တောင်ဇမ္ဗူကျော်ကြား။  

  

ဘုရင်ရာဇာသခင်မာလိန်နှင့်၊ ပညာအရှိန် ယှဉ်ကာစမ်းကြတော့၊ ပင်ပန်းထိုအခါက၊ ရဟန္တာတွေ မချမ်းသာကြသော်ကြောင့်၊ လှမ်းကြွရှာ ဗြဟ္မာ့ရွာကသွေးခဲ့တဲ့၊ သမဏ ဆရာကလေးတို့ စာပေသင်လို့၊ နာဂသေအရှင် ဆရာပရမေ ယခင်အရင်းပေမို့၊ ပုစ္ဆာတွေကို သရုပ်ပမာဖြေ၍လင်းလေသို့၊ နှုတ်လျှာချင်းမတူ ဘယ်သူပြိုင်ဝံ့ပ၊ နာသဖြူမြိုင်သောင်မြေပေါ်က၊ အောင်ဖေပေါ် အရောင်တေဇော်နှင့် အခလေးဟာမို့၊ ဘယ်ဆရာတော် ဘယ်စာကိုမေးမလဲ၊ ပမာသွေးဆောင် ဘုရင်မာလိန်သို့၊ ညာဉ်သမာဓိန်၊ ပညာဝရဇိန်နှင့် ဟောနိုင်တဲ့၊ ဟင်သာနဂရိန်မှာ၊ အရှင်နာဂသိန်ပေထင့်၊ ပြောကြသတဲ့၊ သောခြောက်နှစ်သား။

မှတ်ချက်
--------

ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် နာမည်ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော နာမည်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------
ရန်ကုန်တိုင်း ကွမ်းခြံကုန်းမြို့ မြောက်ပိုင်း ဝါးဘလောက်သောက် ရွာ၌ ခမည်းတော် ကျောင်းဆရာ ပွဲစားကြီး ဦးထွန်းအေး၊ မယ်တော် ဒေါ်နှစ် တို့က ၁၉၁၉ ခု ဖေဖော်ဝါရီ ၁၇ ရက် (၁၂၈ဝ ပြည့်နှစ် တပို့တွဲ လပြည့်ကျော် ၃ ရက်) တနင်္လာနေ့တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ မွေးချင်း ခြောက်ဦးတွင် အထွေးဆုံး သား ဖြစ်၍ အမည် မောင်ကြီးမောင် ခေါ်တွင်သည်။

  

၁၉၂၉ တွင် ရန်ကုန်၊ ပုဇွန်တောင် ရွှေကျင်ကျောင်း ဆရာတော်ကြီးထံတွင် ရှင်သာမဏေပြုသည်။ ဘွဲ့အမည် ရှင်ကောသလ္လဖြစ်သည်။ ၁၉၃၈ တွင် သထုံမြို့ အဂ္ဂမဟာ ပဏ္ဍိတ ဓမ္မ မေဒနီ ဆရာတော်ကြီး ကို ဥပဇ္ဈာယ် ပြု၍ ရဟန်း အဖြစ်သို့ ရောက်ခဲ့သည်။

  

အစိုးရ ပထမပြန် စာမေးပွဲ ပထမငယ်တန်း (၁၉၃၆)၊ ပထမလတ်တန်း (၁၉၃၇) နှင့် သထုံမြို့ သုဝဏ္ဏဘူမိ ပရိယတ္တိ အသင်းကြီး၏ မဟာဝေယျာကရဏိကတန်း (၁၉၃၇)၊ ဝိနယဓရတန်း (၁၉၃၈)၊ အာဘိဓမ္မိကတန်း (၁၉၃၉) တို့ကို အောင်မြင်၍ ဒုတိယ စာချ တံဆိပ်ကို ခံယူ ခဲ့ရသည်။ ရန်ကုန် မဟာအောင်မြေ ဘုံစံ ပါဠိ တက္ကသိုလ်မှ ပထမကြီးတန်းကို ဖြေဆို အောင်မြင် ခဲ့သည်။ ၁၉၅၉ တွင် သာသနာ့ဓဇ ဓမ္မာစရိယ ဘွဲ့တံဆိပ် ရရှိ ခဲ့သည်။

  

ဓာတုဗေဒ၊ ရူပဗေဒ ဘာသာတွဲဖြင့် တက္ကသိုလ် ဝင်တန်း (၁၉၅ဝ)၊ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်မှ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (၁၉၅၇)၊ လန်ဒန် တက္ကသိုလ်မှ ဝိဇ္ဇာ ဂုဏ်ထူးဘွဲ့ (၁၉၆၃) တို့ကို ရရှိ အောင်မြင် ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ဘာသာ၊ စာပေ၌ ဝါသနာ ထုံသည့် အားလျော်စွာ အရိယသမဂ္ဂ အသင်းတိုက်တွင် ဟင်ဒီ ဘာသာကို လည်းကောင်း၊ ဒီအင်န်ဂျီ ဂျပန် တက္ကသိုလ်၏ ပထမနှစ် စာမေးပွဲ အောင်သည်ထိ ဂျပန် စာကို လည်းကောင်း၊ အရှင် အာဒိစ္စဝံသ ကျောင်း၌ အင်္ဂလိပ် စာကို လည်းကောင်း၊ သီရိလင်္ကာ နိုင်ငံ အာနန္ဒာ ကောလိပ်နှင့် ပင်ဘရုတ် အကယ်ဒမီ တို့၌ အင်္ဂလိပ် ဘာသာကို ၁၉၄၇ - ၄၉ ထိ သင်ယူ၍ လည်းကောင်း၊ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ် အပြီး ရန်ကုန် ဘုရားကြီး တိုက်တွင် ပါဠိ အဋ္ဌကထာ ဋီကာနှင့် သက္ကတ တို့ကို လည်းကောင်း ဆည်းပူးတော် မူခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ၁၉၅၉ တွင် နိုင်ငံတော် ဗုဒ္ဓ သာသန အဖွဲ့၏ သာသနာပြု ခရီး အဖြစ် ဂျပန်၊ အမေရိကန်၊ အင်္ဂလန်၊ ပြင်သစ်၊ ဂျာမနီ၊ အီတလီ နိုင်ငံ များသို့ ကြွရောက်တော် မူခဲ့ ရသည်။

  

စာပေ ဆိုင်ရာ၊ အယူဝါဒ ဆိုင်ရာတွင် အဘက်ဘက်၌ အကွက် စေ့အောင် လေ့လာ ခဲ့သည်။ ဘာသာရေး ဆိုင်ရာ ဆောင်းပါး များစွာ ရေးသား ခဲ့ဖူး၏။ အသံလွှင့် တရားတော်များ ဟောကြား ထုတ်လွှင့် ခဲ့ဖူးသည်။ မြန်မာ နိုင်ငံ သုတေသန အသင်း၏ ဆပ်ကော်မတီတွင် စာစဉ် ထုတ်ဝေရေး အဖွဲ့ငယ်၌ အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ရွေးချယ် ခံခဲ့ ရသည်။ ပါရမီ ဋီကာသစ်၊ ဗြဟ္မ နိရုတ္တိနယ သင်္ဂဟ ခေါ် မြန်မာ စကားလုံး ပြောင်းထုံးကျမ်း (၁၉၈၅)၊ ကလေးများ အတွက် တနင်္ဂနွေ သင်တန်း လက်စွဲကျမ်း ဖြစ်သည့် ဗုဒ္ဓ ဘာသာ ယဉ်ကျေးမှု ရှုမှတ်ဖွယ်၊ လန်ဒန် ပါဠိ စာပေ အသင်းကြီး၏ အကူအညီ တောင်းခံမှုကြောင့် ပြုစုသည့် သံယုတ် အဋ္ဌကထာ အင်္ဂလိပ် ဘာသာပြန် ကျမ်းစာ များကို ပြုစုတော် မူခဲ့သည်။ 'ပါရမီ ဋီကာသစ်' စာမူဖြင့် ၁၉၆၇ ခုနှစ် ဝိုင်အမ်ဘီအေ ရှေးဟောင်း မြန်မာ စာပေ ဖော်ထုတ်ရေး ပြိုင်ပွဲတွင် ဆု ရရှိ ခဲ့ရာ ၁၉၆၈ ခု ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့ ဆုနှင်း သဘင်တွင် ဆုလက်ခံ ရရှိ တော်မူ ခဲ့သည်။

ဘဝနိဂုံး
--------

၁၉၇၈ ခုနှစ် မေလ ၁၉ ရက် (၁၃၄ဝ ပြည့်နှစ် ကဆုန်လဆန်း ၁၃ ရက်) သောကြာနေ့ ညဥ့် ၉း၃ဝ နာရီတွင် ဘဝ နတ်ထံ ပျံလွန်တော် မူခဲ့သည်။

စာညွှန်း
--------

1. ↑  ရာပြည့် ဦးစိုးညွန့် စုစည်း တည်းဖြတ်တဲ့ '၂ဝ ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ ၁ဝဝ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျုဉ်း' စာအုပ်(၂ဝဝ၅ ခု၊ ဇူလိုင်)

1. ဒဂုန် ရွှေမျှား။ မြန်မာ နိုင်ငံ စာပေ ဆုများ။ စာ ၃၉ဝ - ၃၉၄။
2. သပြေကန် ဆရာတော် အရှင်ဝါသေဋ္ဌာဘိဝံသ။ ရန်ကုန်မြို့ ပုဇွန်တောင် ရွှေကျင် ကျောင်းတိုက် "ဆရာတော် အရှင် ကောသလ္လ" ၏ ဘဝ ဖြစ်စဉ်။ (ကွန်ပျူတာ ကော်ပီကူးမူ)။
3. သပြေကန် ဆရာတော် ဘုရားကြီး၏ ထေရ ဂုဏ်ရည် စာစောင် (၁၉၉၃)။
**အိုင်းရင်းခရော့စ်** (အင်္ဂလိပ်: Iron Cross; အတိုကောက် **အိုင်စီ**) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ တီးဝိုင်းအဖွဲ့ ဖြစ်ပြီး လိဒ်ဂစ်တာသမား စောဘွဲ့မှူးမှ စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ လက်ရှိ အဖွဲ့ဝင်များမှာ ချစ်စမ်းမောင် (လိဒ်ဂစ်တာ)၊ ခင်မောင်သန့် (ဘေ့စ်ဂစ်တာ)၊ ဗညားနိုင် (ကီးဘုတ်) နှင့် ခရမ်း (ဒရမ်) တို့ဖြစ်ကြသည်။ တီးဝိုင်းအဖွဲ့သည် အဆိုတော်များ၏ အခွေများအတွက် တီးခတ်ပေးခဲ့ပြီး ပင်တိုင်အဆိုတော်များမှာ လေးဖြူ၊ အငဲ၊ ဝိုင်ဝိုင်း၊ မျိုးကြီး တို့ဖြစ်သည်။

အမည်
----

အဖွဲ့၏အမည်ကို မူလတွင် 'Holy Cross' ဟုပေးခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် ပရိသတ်ကို ပိုမိုစွဲဆောင်နိုင်စေရန် 'Iron Cross' ဟုပြောင်းလဲခဲ့ကြသည်။

အမှတ်တံဆိပ်နှင့် အိုင်စီ
------------------------

တီးဝိုင်း၏ အမှတ်သင်္ကေတဖြစ်သည့် သိမ်းငှက်ပုံနှင့် ကြက်ခြေအမှတ်အသားသည် နာဇီဝါဒကို ရည်ညွှန်းသည့် အဓိပ္ပာယ်သက်ရောက်သောကြောင့် နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအဝိုင်းမှ အိုင်စီအဖွဲ့ကို စေ့စေ့စပ်စပ် အကဲခပ်စောင့်ကြည့်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် တီးဝိုင်းမှ လိဒ်ဂစ်တာ တီးခတ်သူ ချစ်စမ်းမောင်က ထိုအမှတ်တံဆိပ်သည် (နိုင်ငံတကာ၌) လူမှုရေးအရ ပိတ်ပင်ထားမှုတစ်ခု (သို့) စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စရာတစ်ခု ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းတို့မသိရှိခဲ့ပါဟု ဆိုသည်။

လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်မှုများ
-------------------------

### အစောပိုင်းကာလ

### (၂၀၀၈) မှ ယနေ့အထိ

အိုင်စီသည် မြန်မာပြည်တွင်းသာမက နိုင်ငံတကာခရီးစဉ်များ ထွက်၍လည်း ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် နယူးယောက်၊ ဝါရှင်တန် ဒီ စီ၊ ဆန်ဖရန်စ္စကို၊ လော့စ် အန်ဂျလိစ် စသောမြို့များနှင့် ဥရောပတိုက်၊ ဂျပန်၊ တောင်ကိုရီးယား၊ စင်္ကာပူနိုင်ငံများသို့ သွားရောက်ကာ ရန်ပုံငွေပွဲများကဲ့သို့သော ပွဲများတွင်လည်း ဖျော်ဖြေကြသည်။ အမှတ်ရဆုံးပွဲအဖြစ် ၂၀၀၈ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အခြား အာစီယံဒေသမှ တီးဝိုင်းများနှင့် အတူ တီးခတ်ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။

၂၀၀၈ခုနှစ် နာဂစ်မုန်တိုင်းအပြီး တင်ဆက်သော ရန်ပုံငွေပွဲတွင် ပရိသတ် ငါးသောင်းခန့်လာရောက်ကြကာ ရန်ပုံငွေအတွက် အမေရိကန် ဒေါ်လာတစ်သိန်း ရှာဖွေပေးနိုင်ခဲ့သည်။ 

၂၀၁၀၌ တီးဝိုင်း၏ အနှစ်(၂၀)မြောက် နှစ်ပတ်လည်ပွဲကို ရန်ကုန်မြို့ သုဝဏ္ဏ မိုးလုံလေလုံအားကစားရုံ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။

၂၀၁၅ တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ၏ ပညာရေးရန်ပုံငွေပွဲ အတွက် တင်ဆက်ရာ ပရိသတ် တစ်သောင်းခန့် လာရောက်ကြည့်ရှုခဲ့ကြသည်။

တီးဝိုင်းအဖွဲ့ဝင်များ
---------------------

### လက်ရှိ အဖွဲ့ဝင်များ

* လိဒ်ဂစ်တာ — ချစ်စမ်းမောင် (၁၉၈၉–လက်ရှိ)
* ဘေ့စ်ဂစ်တာ — ခင်မောင်သန့် (၁၉၉၁–လက်ရှိ)
* ကီးဘုတ် — ဗညားနိုင် (၁၉၉၁–လက်ရှိ)
* ဒရမ် — ခရမ်း (၁၉၉၁–လက်ရှိ)
* ပင်တိုင်နှင့် နောက်ခံအဆိုတော်၊ စည်းချက်တူရိယာ - လေးဖြူ၊ အငဲ၊ မျိုးကြီး၊ ဝိုင်ဝိုင်း
* မန်နေဂျာ — ဒေါက်တာကိုကိုလွင်

### ယခင် အဖွဲ့ဝင်များ

* စောဘွဲ့မှူး — လိဒ်ဂစ်တာ (၁၉၈၉–၁၉၉၄)

ကိုးကား
-------

1. 1 2  Nyein Chan May (3 June 2015)။ Iron Cross Myanmar rocker Ah Nge to perform solo show။ *မြန်မာတိုင်း(မ်)*။  22 May 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. 1 2 3  Maskay၊ Yuko။ The Sounds of Iron Cross။  13 June 2020 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**ဂျိန်းအော်စတင်** (အင်္ဂလိပ်: Jane Austen; /ˈdʒeɪn ˈɒstɪn/; ၁၆ ဒီဇင်ဘာ ၁၇၇၅ – ၁၈ ဇူလိုင် ၁၈၁၇) သည် လူ့လောကအကြောင်းအရာကို နှစ်သက်ဖွယ်ဖြစ်အောင် 
ရေးတတ်သော အင်္ဂလိပ်အမျိုးသမီး စာရေးဆရာဖြစ်သည်။ 
ဂျိန်းအော်စတင်သည် မိမိခေတ်အခါက လူလတ်တန်းစားတို့တွင် 
တွေ့ရှိရသော အတွေးအခေါ်၊ စိတ်နေစိတ်ထား၊ နေထိုင်ပုံအစရှိ 
သည်တို့ကို စေ့စေ့စပ်စပ် လေ့လာ၍ ဝတ္ထုရေးခဲ့လေသည်။ ထို 
အချိန်အခါတွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံ၌တော်လှန်ရေးကြောင့် တိုင်းပြည် 
လှုပ်ရှားလျက်ရှိ၏။ ဥရောပတိုက်၌ နပိုလီယန်၏ စစ်ပွဲများ 
ကြောင့် နိုင်ငံအသီးသီးတို့သည်လည်း တုန်လှုပ်ချောက်ချား 
လျက်ရှိ၏။ သို့ရာတွင် ဂျိန်းအော်စတင်သည် ကမ္ဘာ့သမိုင်းကို 
ပြောင်းလဲစေခဲ့သော ထိုနိုင်ငံရေး အဖြစ်အပျက်ကြီးများကို 
ဂရုမစိုက်ဘဲ၊ မိမိ၏ပတ်ဝန်းကျင်၌ ဖြစ်ပျက်လျက်ရှိသော လူ့ 
လောကအကြောင်းကိုသာ ဂရုစိုက်လေ့လာခဲ့လေသည်။ ထို့ 
ကြောင့် ဂျိန်းအော်စတင်ရေးသော ဝတ္ထုများတွင် စိတ်လှုပ်ရှား 
ဖွယ် အကြောင်းအရာဟူ၍ မပါရှိသော်လည်း လူတို့၏စရိုက်ကို 
ပွင့်လင်းပြတ်သားစွာ ဖော်ပြပါရှိလေသည်။

ဂျိန်းအော်စတင်သည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ ဟမ္ပရှိုင်ယာခရိုင်၊ 
စတီဗင်တန်မြို့တွင် ၁၇၇၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့၌ 
ဖွားမြင်သည်။ ဖခင် ဂျော့အော်စတင်သည် အင်္ဂလိကန်ဂိုဏ်း 
သင်းအုပ်ဆရာဖြစ်၍ သားသမီးခုနစ်ယောက်ရှိရာ ဂျိန်း 
အော်စတင်သည် အငယ်ဆုံးဖြစ်သည်။ ဂီတပညာ၊ အကပညာ 
နှင့် စာပေတို့ကို အိမ်မှာပင်သင်ကြားခဲ့ရသည်။ အသက် ၂ဝ 
ကျော် အရွယ်ကစ၍ ဝတ္ထုများကိုရေးခဲ့သည်။ အသက် ၂၄ နှစ် 
မတိုင်မီက  *ပရိုက်အင် ပရက်ဂျဒစ်(ဂုဏ်နှင့်မာန)* (၁၇၉၇) 
နှင့်  *ဆင့်အင် ဆင် ဆိဗိလီတီ* (၁၇၉၈) ဝတ္ထုနှစ်ပုဒ်ကို 
ရေးခဲ့သည်။ ပရိုက်အင် ပရက်ဂျဒစ်ဝတ္ထုမှာ ဂျိန်းအော်စတင်၏ 
ဝတ္ထုများတွင် အထင်ရှားဆုံးဝတ္ထုဖြစ်၍၊ ၁၈၁၃ ခုနှစ်၌ ပုံနှိပ် 
ထုတ်ဝေခဲ့လေသည်။ 

*ဆင့် အင်ဆင်ဆိဗိလီတီ* ဝတ္ထုကို ၁၈၁၁ ခုနှစ်က 
ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုဝတ္ထုနှစ်ပုဒ်အပြင် အခြားထင်ရှားသော 
ဝတ္ထုများမှာ *နော့သင်းဂျား အက်ဗီ*၊ *မန်းစဖီးပတ်*၊ 
*အမ္မာ* နှင့် *ပါဆူ ယေးရှင်း* တို့ဖြစ်လေသည်။
ဂျိန်းအော်စတင် အသက်ရှင်လျက်ရှိစဉ်က သူရေးသော 
စာအုပ်များတွင် သူ့အမည်ကိုပြုစုရေးသားသူအဖြစ် ထုတ်ဖော် 
ပုံနှိပ်ခြင်း မပြုခဲ့ချေ။ ဂျိန်းအော်စတင်သည် အိမ်ထောင်မပြုဘဲ 
မိမိ၏ မိသားစုနှင့်အတူ အင်္ဂလန်တောင်ပိုင်းတွင် တစ်သက်လုံး 
နေထိုင်ခဲ့လေသည်။ ၁၈၁၇ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၈ ရက်နေ့ 
အသက် ၄၂ နှစ် အရွယ်တွင် ဝင်ချက်စတာမြို၌ ကွယ်လွန်၍ 
ထိုမြို့ရှိ ကသီဒရယ် ဘုရားရှိခိုးကျောင်းတွင် သင်္ဂြိုဟ်ခဲ့ကြလေ 
သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅)
အသည်း အထူးကု ဆရာဝန် ပါမောက္ခ ဒေါက်တာ ခင်မောင်ဝင်း။ဒေါက်တာ ခင်မောင်ဝင်း (၁၉၄၉- ) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ဆရာဝန် တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး ရန်ကုန် ပြည်သူ့ ဆေးရုံကြီး အသည်းရောဂါကု ပညာဌာနတွင် ပါမောက္ခ ဌာနမှူး တစ်ဦး အဖြစ် ၂၀၀၈ ခုနှစ် အထိ တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည့်အပြင်၊ ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေး နယ်ပယ်နှင့် ပတ်သက်၍ အသိပညာပေး စာများ ရေးသားသည့် အသည်း အထူးကု ပါမောက္ ဆရာကြီးဖြစ်သည်။

ငယ်ဘဝ
-----

* မွေးသက္ကရာဇ် - ၁၉၄၉၊ ဇန်နဝါရီ ၁၁
* မွေးဖွားရာဇာတိ - မိတ္ထီလာခရိုင်၊ ဝမ်းတွင်းမြို့
* မွေးချင်း - ၇ ဦး ရှိ။
* အိမ်ထောင်ဖက် အမည် - ဒေါက်တာ ဒေါ်ခင်လေးရီ၊ ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် လက်ထပ်ခဲ့။

ဆရာဝန်ဘဝ
--------

### ပညာအရည်အချင်း

- ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် မန္တလေး ဆေးတက္ကသိုလ်မှ M.B.B.S. ဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့။

- ၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် မန္တလေး ဆေးတက္ကသိုလ်မှ M.Med.Sc. (Int. Med.) ဘွဲ့ ရရှိခဲ့။

- ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် M.R.C.P. (U.K.) ဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့။

- F.R.C.P. (Edin) ဘွဲ့လည်း ရရှိခဲ့။

### တာဝန် ထမ်းဆောင်မှု

- ၁၉၇၂ - ၇၃ တပ်မတော် ဆေးရုံတွင် အလုပ်သင်ဆရာဝန်။

- ၁၉၇၄ - ၁၉၈၂ မန္တလေး ပြည်သူ့ဆေးရုံတွင် သရုပ်ပြ ဆရာဝန်။ လန်ဒန်မြို့ Royal Free ဆေးရုံတွင် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့။

- ၁၉၈၅ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၇ ခုနှစ် အထိ ရန်ကုန် ပြည်သူ့ ဆေးရုံကြီးတွင် အသည်း အထူးကု ဆရာဝန်နှင့် ဆေးသုတေသန ဦးစီးဌာန ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး။

- ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် ပထမဦးဆုံး အကြိမ် အသည်းရောင် အသားဝါရောဂါ (ဘီ) ကာကွယ်ဆေးကို ထုတ်လုပ် ပေးနိုင်ခဲ့။

- ရန်ကုန် ပြည်သူ့ ဆေးရုံကြီး အသည်းရောဂါကု ပညာဌာနတွင် ပါမောက္ခ ဌာနမှူး အဖြစ် ၂၀၀၈ ခုနှစ် အထိ တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့။

- မြန်မာနိုင်ငံ ဆရာဝန်အသင်း အစာအိမ်၊ အူလမ်းကြောင်းနှင့် အသည်းရောဂါ အဖွဲ့ကို စတင် ထူထောင်ခဲ့ပြီး၊ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်။

- အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အသည်းရောဂါ အဖွဲ့နှင့် အမေရိကန် အသည်းရောဂါ အဖွဲ့၏ အဖွဲ့ဝင် တဦးဖြစ်။

စာပေနယ်ပယ်
----------

- လစဉ်ထုတ် မဂ္ဂဇင်းများနှင့် အပတ်စဉ်ထုတ် ဂျာနယ်များတွင် ပါမောက္ခ ခင်မောင်ဝင်း (အသည်း) ကလောင် အမည်ဖြင့် ဆောင်းပါးများ ရေးသားလျက်ရှိ။

- လုံးချင်း စာအုပ် ၇ အုပ် ရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့။

စီးပွားရေး
----------

- ၁၉၉၄ ခုနှစ်မှာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပထမဦးဆုံး ကမ္ဘာ့ အဆင်မီ ဓာတ်ခွဲခန်း တည်ထောင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့။

- ဒေါက်တာခင်မောင်ဝင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပထမဆုံးဖြစ်သည့် အလိုအလျောက် သွေးစစ်ဆေး တိုင်းတာနိုင်သည့် အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၂ သန်းတန် ဓာတ်ခွဲခန်း စက်တခုကို မတ်လ အတွင်းက ဂျာမဏီနိုင်ငံမှ ဝယ်ယူ တင်သွင်းခဲ့။ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံမှာ ပထမဆုံး မော်လီကူလာ ရောဂါရှာဖွေရေး ဓာတ်ခွဲခန်း ဖွင့်ခဲ့။

- နာမည်ကြီး အသည်းရောဂါ အထူးကု ဆရာဝန်ကြီး ပါမောက္ခ ဒေါက်တာ ခင်မောင်ဝင်းသည် ကိုယ်ပိုင်စင်းလုံးငှား လေယာဉ်လိုင်း တခု တည်ထောင်ရန် ကြိုးစားလျက် ရှိကြောင်း ၂၀၀၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂ ရက်နေ့ မဂ္ဂဇင်း သတင်းတပုဒ်တွင် ဖော်ပြပါရှိ။ ယူကရိန်းနိုင်ငံမှ လေယာဉ် မှာယူရန် စီစဉ်နေပြီး လုပ်ငန်းစဉ်ဖြစ်သော မြန်မာ့လေကြောင်း၊ ဟိုတယ်နှင့် ခရီး သွားလာရေးတို့နှင့် ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်နေသည်ဟု သိရ။ ပြည်တွင်းထုတ် ရန်ကုန်တိုင်းမ် ဂျာနယ်တွင် ဖော်ပြထားချက် အရ လေယာဉ်သည် ခရီးသည် ၁၈ ဦး လိုက်ပါ စီးနင်းနိုင်ပြီး အပျော်စီး ပြည်တွင်း ခရီးစဉ်များ၊ ကျန်းမာရေး အတွက် အရေးပေါ် လိုအပ်နေသူများနှင့် နိုင်ငံခြား အဖွဲ့အစည်းများကိုလည်း ငှားရမ်းရန် ရည်ရွယ်ထားသည်ဟု ဆို။

စင်းလုံးငှား လေယာဉ်သေး ပြေးဆွဲမှုတွင်တော့ လမ်း ၃၀ အထူးကု ဆေးခန်းပိုင်ရှင် ဒေါက်တာခင်မောင်ဝင်းမှာ ပထမဆုံး လုပ်ငန်းရှင် ဖြစ်လာမည် ဖြစ်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Living Color ကြော်ငြာနှင့် ဈေးဝယ်လမ်းညွှန် စီးပွားရေးသတင်း မဂ္ဂဇင်း၊ No. 165, April 2009 နဲ့ ၂၀၀၈ ဇူလိုင်လတွင် Club 18 Creative House မှ ပထမအကြိမ် ပုံနှိပ် ထုတ်ဝေခဲ့တဲ့ 'သူတို့ ဒီနေရာကို ဘယ်လို ရောက်လာကြသလဲ၊ လှေကားထစ်များ ရာဇဝင်' စာအုပ်တို့မှ
မောက်တိုဆောင်းထားသော မြန်မာရဲမက်များ ပန်းချီ
တပ်မတော် (ကြည်း) တံဆိပ် ဖြစ်သည့် မောက်တိုနှင့် ဓားလှံကြက်ခြေခတ်ပုံ
**မောက်တို**သည် အင်းဝခေတ်မှသည် ကုန်းဘောင်ခေတ်အထိ မြန်မာ့သမိုင်းတစ်လျှောက် မြန်မာတို့၏ စစ်သုံးဦးဆောင်း ဖြစ်သည်။ ထို့အတူမွန်၊ ရှမ်း၊ ယိုးဒယားတို့လည်း အသုံးပြုသည်ကို တွေ့ရသည်။ ကျောင်းသုံးစာအုပ်တွင် မောက်တိုအား ထိပ်ဖူးတပ်ဦးဆောင်းတစ်မျိုးဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထားသည်။ ပုဂံခေတ်တွင် မောက်တိုဆောင်းသည်ကို မတွေ့ရချေ။ အင်းဝခေတ်မှ စတင်အသုံးပြုသည်ကို တွေ့ရှိရခြင်းဖြစ်သည်။ အင်းဝခေတ်သည် ရှမ်းတို့ ကြီးစိုးသောခေတ်ဖြစ်ရာ မောက်တိုယဉ်ကျေးမှုသည် ရှမ်းတို့ထံမှ ဆင်းသက်သည်ဟု ယူဆရသည်။ မောက်တိုသည် အခြား တရုတ်၊ ရောမ၊ ဂရိတို့၏သံခမောက်များနှင့် ပုံစံမတူပါ။ အနားပတ်လည် ပါရှိသည်။ တပ်သားအဆင့်မှသည် ဗိုလ်အဆင့်အထိ သာမန် ကြေး ​မောက်တို ဟင်္သာပြဒါး(အနီ) သစ်​​စေးမောက်တိုသာဆောင်းရသည်။ တပ်မှူးနင့် အထက်အဆင့်များ တွင်မူ ရာထူးအလိုက် တမာရွက်​ထောင် သစ္စာပန်းကုံး နှင့် ​ရွှေအထွတ်တပ်ထား​သော ​ရွှေပိန်းချ ​မောက်တိုကို ​အသုံးပြုခွင့်ရကြသည်။ ယခုခေတ်တွင် မောက်တိုကိုဂုဏ်ပြုသည့်အနေဖြင့် ခြေမြန်တပ်နှင့်ခြေလျင်တပ်(ကြည်းတပ်) တံဆိပ်တွင် မောက်တိုပုံ၌ ဓားနှင့် လှံ ကြက်ခြေခတ်ထားသည့်ပုံကို အသုံးပြုသည်။ ဘုရားပွဲများတွင် ကလေးကစားစရာအဖြစ် စက္ကူဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော မောက်တိုများ ရောင်းချသည်ကို တွေ့နိုင်သည်။ ဗန္ဓုလဦးထုပ်ဟု ခေါ်ကြသည်။ ​မောက်တိုကို ​မောက်ရူ(​မောက်လူ) နှင့် ​မောက်ရှည်ဟု လွဲမှားစွာ ​ခေါ်ဆိုကြသည်များလည်း ရှိ​သေးသည်။

|  |  |
| --- | --- |
|  | ဝစ်ရှင်နရီ၊ အခမဲ့အဘိဓာန်တွင် ***မောက်တို*** ကို ရှာဖွေကြည့်ရှုပါ။ |

| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
မြန်မာ့အဝတ်ထည်များ |
| --- |
| အဝတ်ထည်များ | 
* လုံချည်
	+ ပုဆိုး
	+ ထဘီ
* အင်္ကျီ
	+ ထိုင်မသိမ်း
	+ တိုက်ပုံ
* သဘက်
* တော်ဝင်ဝတ်စုံများ
	+ ဒုယင်တော်
	+ မဟာလတာ
	+ ဝတ်လုံ
	+ သိုးရင်အင်္ကျီ
* စစ်တပ်ဝတ်စုံများ
	+ မျဉ်းတိုမျဉ်းရှည်

 |
| ဦးဆောင်းများ | 
* ခေါင်းပေါင်း
* ခမောက်
* မကိုဋ်
* သရဖူ
* စည်းပုံ
* ဖော့လုံး
	+ မောက်တို
	+ မောက်ရူ

 |
| အဆင်များ | 
* အချိတ်ဆင်

 |
| ခြေနင်းများ | 
* ညှပ်ဖိနပ်

 |
ဂျာမန် ဘောရစ်ဆိုဗစ်ချ် ခန်းကို ရုရှားနိုင်ငံ Kiev တွင် ၁၉၆၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၆ တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး ဆီနှင့်ဓာတ်ငွေ့ လုပ်ငန်းများတွင်စိတ်ဝင်စားမှုရှိသော ရုရှားလူမျိုး စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူသည် မော်စကို စတီးလ်နှင့်အလွိုင်းသိပ္ပံ (MISIS)တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။

  

Alfa အဖွဲ့အစည်းကြီးမှ အကြီးစားဆီလုပ်ငန်း TNK ကို လွှဲပြောင်းယူသောအခါ ခန်း ကို လုပ်ငန်းစီမံခွင့်အတွက် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ယနေ့အချိန်တွင် TNK ကို BP က တဝက်ပိုင်ဆိုင်နေပြီဖြစ်သော်လည်း သူကတော့ အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာချုပ်အဖြစ် လုပ်ကိုင်ရင်း သူ၏ပဲ့ကိုင်နေရာကို ယူထားဆဲဖြစ်သည်။ သူ့တွင် သားသမီး ၃ ယောက်ရှိပြီး မော်စကိုမြို့အစွန်အဖျားတွင် နေထိုင်သည်။ သူသည် ရုရှားနှင့် ဥရောပတို့တွင် ဂျူးလူမျိုး လှုပ်ရှားသူများကို ထောက်ပံ့ရာတွင် တက်ကြွကူညီခဲ့သေးသည်။

  

သူသည် ဥရောပဂျူးရန်ပုံငွေလုပ်ငန်းများ၊ ဥရောပလူမျိုးဂျူးများ ဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် အကျိုးမြတ်မရှိလုပ်ကိုင် နေသော အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ကမ္ဘာ့တိုက်ကြီးများတွင် သည်းခံစိတ်ထားခြင်းနှင့် ပြန်လည်သင့်မြတ်စေခြင်း ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများ၌ အကြီးအကျယ်လှူဒါန်းထားသည်။ သူသည် ရုရှားဂျူးကွန်ဂရက်တွင်လည်း ဦးဆောင်သူအဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူသည် အမဲလိုက်ခြင်းကို နှစ်သက်ပြီး အမဲလိုက်သေနတ်များနှင့် ရိုင်ဖယ်များကိုလည်း အများအပြား စုဆောင်းထားသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Sher၊ Gilead (6 May 2011)။ The world's 50 Richest Jews: 11–20။ *Jerusalem Post*။  14 May 2011 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  German Khan။ Forbes။  2015-09-27 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**ခက်ကောင်းတဲ့ ခက်လိမ့်မယ်** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။ သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

အကြောင်းအရာ
-----------

ရာဟုဂြုဟ်က လ ကို ဖောက်ထွင်းကြောင်း (၉) ခုနှစ် အကျိုးအပြစ်ကို ဖွဲ့ဆိုထားသည်။

ခက်ကောင်းတဲ့ ခက်လိမ့်မယ်
------------------------

များဗိုလ်ခြေ၊ သတ္တဝါအပေါင်းရယ်တို့၊ နှစ်ကောဇာသင်္ကြန်ပြောင်းလျှင်ဖြင့်၊ ခက်ကောင်းတဲ့ ခက်လိမ့်မယ်။  

  

ရာဟုဂြိုဟ် စန်းကိုဖောက်ပါလို့၊ အနောက်မှာ ကြယ်တံခွန်နှင့်၊ ဇေတဝန်မြပုထိုး၊ တန်ခိုးရောင်ခြည်မြူးလိမ့်မတဲ့၊ ထူးတဲ့ခေတ်ဝယ်။  

  

တန်ကူးကုန် ကဆုန်ဆန်းလျှင်လ၊ နှမ်းဥသျှစ် ပုံပမာသို့၊ သည်တော့ခါ ရှောင်မကွင်းနိုင်ဘု၊ ရှမ်း ကရင် တရုပ် ချင်းရယ်တို့၊ မန်းပြည်အကုန်ဆင်းလိမ့်မတဲ့၊ ဆန်ကောအတွင်းတွင်၊ ဇီးဖြူသီးလုံးလိုပ၊ စုရုံးကာ အနေကြပ်သည့်ပြင်၊ ခုလပ်မှာ ဓားစာဖြစ်ပါလိမ့်၊ စင်စစ်အမှန်ဆိုကြတော့၊ လပြာသိုတပို့တွဲ၊ အမြဲဧကန်ပ၊ အင်္ဂါနံ ဆန်ဆီပျောက်သည့်ပြင်၊ ဓားမိုးပေါက်ရွာလိမ့်မယ်၊ မှန်ဘွယ်ကွဲ့မလွဲ။  

  

ငါးပါးပဉ္စသီနှင့်၊ အဋ္ဌင်္ဂိ မောင်မယ်တို့မြဲနိုင်မှ၊ ကပ်ထဲသီသီဝေးကြလိမ့်၊ ဟိုရှေးတဘောင်လာမတော့၊ မရှောင်သာလမ်းမြှောင်ကြားမှာလ၊ ယောက်ျားအိမ်မှာနဲတာကြောင့်၊ ကိန်းအခြေပြောင်း၍လွဲပုံက၊ ခါးတောင်းတဲကာ၊ မိန်းမတွေတစုရယ်တို့၊ အမှုမဆင်ခြင်ဓမ္မအမြင်၊ သို့မရှုနိုင်ဘု၊ လူ့တခွင်၊ အဓမ္မအထင်ကို တုပါလို့၊ သူ့လင်ကို ငါ့လင်ဟုလုကြမကွယ့်၊ (၉) ခုနှစ်ဘဲ။

ခက်ဆစ်
------

၁။ ဇေတဝန် = ဘုန်းတော်ကြီကျောင်းဟု ဆိုလိုသည်။

၂။ မြပုထိုး = ဘုရားစေတီ။

၃။ နှမ်းဥသျှစ် = နှမ်းတစ်တင်း ဥသျှစ်တစ်တင်း ပမာဏ။

၄။ ပဉ္စသီ = ငါးပါးသီလ။

၅။ အဋ္ဌင်္ဂီ = ရှစ်ပါးသီလ။

၆။ ဓမ္မအမြင် = တရားနည်းလမ်း ကျသောအမြင်။

၇။ အဓမ္မအမြင် = တရားနည်းလမ်း မကျသောအမြင်။

မှတ်ချက်
--------

ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် နာမည်ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော နာမည်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------
**ဂျာမန်ဝက်သက်ရောဂါကာကွယ်ဆေး** (အင်္ဂလိပ်: Rubella vaccine) သည် ဂျာမန်ဝက်သက်ရောဂါကို ကာကွယ်ပေးသည့် ကာကွယ်ဆေးတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ဤကာကွယ်ဆေးကို တစ်ကြိမ်သာ ထိုးရသည်။ ထိုးပြီး ရက်သတ္တပတ်(၂)ပတ်အကြာတွင် အကျိုးသက်ရောက်မှုများ စတင်ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ဤကာကွယ်ဆေးထိုးသော လူပေါင်း(၉၅)ရာခိုင်နှုန်းခန့်တွင် ခုခံအားများဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ကာကွယ်ဆေးထိုးနှုန်းမြင့်မားသော နိုင်ငံများတွင် ဂျာမန်ဝက်သက်ရောဂါနှင့် မွေးရာပါဂျာမန်ဝက်သက်လက္ခဏာစု (congenital rubella syndrome) ဖြစ်ပွားခြင်း လုံးဝမရှိတော့ပါ။ ကလေးသူငယ်ဘဝတွင် ဤကာကွယ်ဆေး အထိုးမခံခဲ့ရပါက ထိုကလေးများမှ မိန်းကလေးများကိုယ်ဝန်ဆောင်သည့် ရင်သွေးငယ်သည် မွေးရာပါဂျာမန်ဝက်သက်ရောဂါဖြစ်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် လူပေါင်း(၈၀)ရာခိုင်နှုန်းနှင့်အထက်ကို ဤကာကွယ်ဆေးပေးထားရန်လိုအပ်သည်။

ဂျာမန်ဝက်သက်ရောဂါကာကွယ်ဆေးကို ပုံမှန်ထိုးသင့်သော ကာကွယ်ဆေးများစာရင်းထဲတွင် ထည့်သွင်းထားရန် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့မှ အကြံပြုထားသည်။ အကယ်၍ လူအားလုံးကို ဤကာကွယ်ဆေးမထိုးလျှင်တောင်မှ ကလေးမွေးဖွားနိုင်သောအရွယ်ရှိ အမျိုးသမီးအားလုံးကို ထိုးပေးသင့်သည်။ သို့သော်လည်း ကိုယ်ဝန်ဆောင်နေသူများနှင့် ကိုယ်ခံအားကျဆင်းနေသူများကို ဤကာကွယ်ဆေး မထိုးပေးသင့်ပါ။ ဤကာကွယ်ဆေးကို တစ်ကြိမ်သာ ထိုးခြင်းဖြင့် ဂျာမန်ဝက်သက်ရောဂါကို ဘဝတသက်တာ ကာကွယ်နိုင်သော်လည်း တခါတရံတွင် နှစ်ကြိမ်ပေးကြသည်။

ဂျာမန်ဝက်သက်ရောဂါကာကွယ်ဆေး၏ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများမှာ ပြင်းထန်လေ့မရှိပါ။ ကိုယ်ပူခြင်း၊ ယားယံ၍အင်ပြင်ထွက်ခြင်း၊ ဆေးထိုးသောနေရာတွင် နာကျဉ်ခြင်းနှင့် နီရဲခြင်းတို့ ဖြစ်တတ်သည်။ အမျိုးသမီးများတွင် ဆေးထိုးပြီး ရက်သတ္တပတ်(၁-၃)ပတ်အကြာတွင် အဆစ်များနာကျဉ်ခြင်းတို့ ဖြစ်တတ်သည်။ ပြင်းထန်သော ဆေးမတည့်သည့်တုံ့ပြန်မှုများ ဖြစ်ပွားလေ့မရှိပါ။ ဤကာကွယ်ဆေးကို သီးသန့်ဆေး သို့မဟုတ် အခြားကာကွယ်ဆေးများနှင့် ရောစပ်ထားသောဆေးအနေဖြင့် ရရှိနိုင်သည်။ ရောစပ်ထားသောဆေးများမှာ ဂျိုက်သိုးရောဂါကာကွယ်ဆေး၊ ဝက်သက်ရောဂါကာကွယ်ဆေးများနှင့် ရောစပ်ထားသော အမ်အမ်အာ(MMR)၊ ဂျိုက်သိုး၊ ဝက်သက်နှင့် ရေကျောက်ရောဂါကာကွယ်ဆေးများနှင့် ရောစပ်ထားသော အမ်အမ်အာဗွီ(MMRV)ဆေးတို့ဖြစ်သည်။

ဂျာမန်ဝက်သက်ရောဂါကာကွယ်ဆေးကို (၁၉၆၉)ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံး မှတ်ပုံတင်ခဲ့သည်။ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့မှ သတ်မှတ်ထားသည့် အခြေခံကျန်းမာရေးစနစ်အတွက် အဓိကလိုအပ်သောဆေးများထဲတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ ဤကာကွယ်ဆေးကို (၂၀ဝ၉)ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံပေါင်း(၁၃၀)ကျော်၌ ပုံမှန်ထိုးသင့်သော ကာကွယ်ဆေးများထဲတွင် ထည့်သွင်းထားပြီးဖြစ်သည်။ (၂၀၁၄)ခုနှစ်တွင် အမ်အမ်အာကာကွယ်ဆေးတစ်လုံးကို လက်ကားဈေး (ဝ.၂၄) ဒေါ်လာခန့်ပေးရသည်။ အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် (၅၀-၁၀ဝ) ဒေါ်လာအထိ ကုန်ကျနိုင်သည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4 5   "Rubella vaccines: WHO position paper."  (15 July 2011). *Releve epidemiologique hebdomadaire / Section d'hygiene du Secretariat de la Societe des Nations = Weekly epidemiological record / Health Section of the Secretariat of the League of Nations* **86** (29): 301–16. PMID 21766537.
2. ↑  Atkinson၊ William (2011)။ *Epidemiology and Prevention of Vaccine-Preventable Diseases* (12 ed.)။ Public Health Foundation။ pp. 301–323။ ISBN 9780983263135။ Mar 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။ `|accessdate=` ရှိ ရက်စွဲတန်ဖိုး စစ်ဆေးရန် (အကူအညီ)
3. ↑  WHO Model List of EssentialMedicines။ *World Health Organization* (October 2013)။  22 April 2014 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. ↑  Vaccine, Measles-Mumps-rubella။  8 December 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
5. ↑  Hamilton၊ Richart (2015)။ *Tarascon Pocket Pharmacopoeia 2015 Deluxe Lab-Coat Edition*။ Jones & Bartlett Learning။ p. 315။ ISBN 9781284057560။
**Deutsche Welle** (အသံထွက် – ဒွက်ရှာ ဗှယ်လာ) သို့မဟုတ် **DW** သည် ဂျာမနီနိုင်ငံမှ နိုင်ငံတကာသို့ ထုတ်လွှင့် အသံလွှင့် သတင်းဌာန ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတကာရှိ ပရိသတ်များသို့ ဦးတည် ထုတ်လွှင့်သည်။ သတင်းနှင့် သုတ နည်းပညာများကို လှိုင်းတို၊ အင်တာနက်နှင့် ဂြိုဟ်တုမှ ထုတ်လွှင့်သည့် ရေဒီယိုများကို ဘာသာစကား ၃၀ ဖြင့် ထုတ်လွှင့်သည်။ရုပ်မြင်သံကြား ထုတ်လွှင့်မှုကို ဘာသာစကား ၄ မျိုးဖြင့် ထုတ်လွှင့်သည်။ ဒွက်ရှာ ဗှယ်လာ ၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ "ဂျာမန် အသံ" ဟု အဓိပ္ပာယ် ရသည်။ "မြန်မာ့အသံ" ကဲ့သို့သော အဓိပ္ပာယ်မျိုး ဖြစ်သည်။

DW ကို ၁၉၅၃ ခုနှစ် ကတည်းကပင် အသံလွှင့် လုပ်ကိုင်သည်။ ၂၀၀၃ ခုနှစ်ထိတိုင် ကိုလုန်းမြို့မှ ထုတ်လွှင့်ခြင်းဖြစ်ကာ နောက်ပိုင်းတွင် ဘွန်းမြို့ မှ ထုတ်လွှင့်သည်။ ရုပ်မြင်သံကြား အစီအစဉ်ကို ဘာလင်မြို့ မှ ထုတ်လွှင့်ကာ အင်တာနက် စာမျက်နှာများ စီစဉ် ရေးသားခြင်းကို ဘာလင်မြို့ နှင့် ဘွန်းမြို့ တို့မှ ထုတ်လုပ်သည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

၁၉၅၃ ခုနှစ် မေလ ၃ ရက်နေ့တွင် ထိုအချိန်က အနောက် ဂျာမနီနိုင်ငံ၏ သမ္မတ သီရိုဒို ဟက်(စ်) ၏ မိန်းခွန်းတစ်ခုဖြင့် လှိုင်းတို ရေဒီယို ထုတ်လွှင့်ခြင်း စတင်သည်။ ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင် လွတ်လပ်စွာ စီမံ ခန့်ခွဲနိုင်သည့် ပြည်သူ့ ဝန်ဆောင်မှုကဏ္ဍ ဖြစ်လာသည်။ တရားရုံး၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အရ ပြည်ထောင်စု အစိုးရ၏ နိုင်ငံခြားရေး လုပ်ငန်းများထဲမှ အစိတ်အပိုင်း တစ်ခုလည်း ဖြစ်လာသည်။

ထုတ်လွှင့်သည့် ဘာသာစကားများ
---------------------------

၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် (အက္ခရာစဉ်အတိုင်း)

* ဂျာမန်
* ပြင်သစ်
* အင်္ဂလိပ်

၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် (အက္ခရာစဉ်အတိုင်း)

* ချက်
* ဂျပန်
* ဂရိ (ခေတ်ပေါ်)
* စပိန်
* စလိုဗက် (ယခင် ချက်ကိုစလိုဗက်ကီးယားတွင် သုံး)
* ဆဗ်–ခရိုအေးရှန်း
* ဆလိုဗင်း (ဆလိုဗေးနီးယား နိုင်ငံတွင် သုံး)
* ဆွာဟီလီ (အာဖရိကတိုက်တွင် သုံး)
* တရုတ်
* တူရကီ
* ဒတ်(ခ်ျ)
* ဒန်းနစ် (ဒိန်းမတ် နိုင်ငံသုံး)
* ဒါရီ (အာဖဂန်နစ္စတန် နိုင်ငံတွင်သုံး)
* နော်ဝေး
* ပထန် (အာဖဂန်နစ္စတန် နိုင်ငံတွင်သုံး)
* ပါရှား
* ပိုလန်
* ပေါ်တူဂီ
* ဘင်္ဂါလီ
* ဘူ(လ်)ဂေးရီးယန်း
* မက်စီဒိုးနီးယန်း
* ယူကရိန်း
* ရိုမေးနီးယန်း
* ရုရှ
* ဟင်ဒီ (အိန္ဒိယ နိုင်ငံတွင် သုံး)
* ဟန်ဂေရီ
* အမ်ဟဲရစ် (အီသီယိုးပီးယား နိုင်ငံတွင်သုံး)
* အယ်(လ်)ဘေးနီးယား
* အာရပ်
* အီတာလျံ
* အူ(ရ်)ဒူ

တို့ဖြင့် ထုတ်လွှင့်သည်။

ကိုးကား
-------
လွှား
-----

လွှားကို ဆရာကြီး ဦးပွားက ဦးကုလားရာဇဝင်၊ ဒုတိယတွဲ ၃၅ တွင် စင်းကောကဲ့သို့ ဝိုင်းဝိုင်းဖြစ်ကြောင်း အောက်ပါအတိုင်းဆို၏။

'လွှားမှာကား စစ်တွင်း၌ လေး မြား ကျည်ဆန် လှံကန်တို့ 
လာလျှင် စင်းကောကဲ့သို့ ဝိုင်းဝိုင်းပြုလုပ်ထားသောအရာဖြင့် 
ဖယ်ရသည်။ ခေါင်းမှာလည်း ဆောင်းရသည်။ ၎င်းကို လွှား 
ခေါ်သည်။' သို့သော် ဆရာယုဒသန်နှင့် ဒေါက်တာဦးလင်း 
တို့က လွှားကို ဝမ်းဘဲဥပုံဟု ဆိုလေသည်။

လွှား၊ ကာ အတတ်ကို ရှေးအခါက များစွာ အရေးပေးခဲ့ 
လေသည်။ လွှား၊ ကာ အတတ်ကို ကောင်းစွာတတ်ကျွမ်း၍၊ 
လွှားရေး၊ ကာရေး အပြကောင်းသူတို့ကို လူအများက ဝိုင်းဝန်း 
အားကျကြသည်။ ခြီးမွမ်းမြှောက်စားကြသည်။ ရိုသေကြောက်ရွံ့ 
ကြသည်။ သရက်မင်းဆက်တွင် ဆင်ဖြူရှင် သီဟသူသည် 
ကာက အလွန်ကောင်းသည်ဟု ကျော်စောလေသည်။

ဒိုင်း၊ လွှား၊ ကာတို့မှာ တဘက်ရန်သူ၏ ဓားချက် လှံချက် 
မြားချက်တို့ကို ကာကွယ်ရုံအတွက်သာမက စစ်ပွဲ၌ စစ်ဆင်များ 
ကို ခြောက်လှန့်ရန်အတွက်လည်း အသုံးပြုသေးသည်။ ယင်း 
ကြောင့်လည်း ဒိုင်း၊ လွှား၊ ကာစွဲ သူရဲတို့သည် ဆင်တော်၏ 
ဝဲယာ ရှေ့နောက်မှ ခြံရံ၍ လိုက်ပါကြရခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်း 
ဒိုင်း၊ လွှား၊ ကာတို့ကိုလည်း ဝင်းတော် လေးမျက်နှာသားတို့ 
သာ အမြဲတမ်း ကိုင်ဆောင်ကြသည်ကို ရာဇဝင်များ၌ တွေ့ရ 
ပြီးလျှင်၊ တပင်ရွှေထီး နှင့် ဘုရင့်နောင်တို့လက်ထက် စစ်ပွဲကြီး 
များတွင် များစွာထည့်သွင်းအသုံးပြုခဲ့သည်ကို တွေ့ရှိရပေသည်။ 

ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင်ကား ဘုရင့်နောင်တို့ခေတ်မှာလောက် 
စစ်ဘက်အသုံးတွင် များများစားစား မတွေ့ရတော့ဘဲ မင်းခမ်း 
မင်းနားများတွင်သာ ဒိုင်း၊ လွှား၊ ကာကိုင်တို့ကို စီစဉ်နေရာချ 
ထားပေတော့သည်။

ဒိုင်း၊ လွှား၊ ကာတို့ကို သားရေဖြင့် ပြုလုပ်သောကြောင့် အစာငတ်မွတ်သောအခါ၊ ချက်ပြုတ်စားကြရသည်ကိုလည်း မဏိရတနာပုံကျမ်းတွင် 'ဘုရင်မင်းခေါင် သားတော်မင်းရဲ 
ကျော်စွာ မြို့ကိုဝန်းရံသောကြောင့် ငတ်မွတ်လှသဖြင့် ကာ လွှား မောက်တို့တို့ကို ချက်ပြုတ်၍ စားရချေသည်။'ဟူ၍ တွေ့ရလေသည်။

ရှေးမြန်မာစစ်လက်နက်များ

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂)
မြန်မာဘာသာဖြင့် သင့်လျော်သော အမည်မရှိသေးသောကြောင့် ဤဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်ကို အခြားဘာသာစကား / စာဖြင့် ရေးသားထားခြင်း ဖြစ်သည်။

***Avengers: Infinity War*** မှာ အမေရိကန် စွမ်းအားရှင်ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။ ဤကားမှာ *Avengers* (၂၀၁၂) နှင့် ၂၀၁၅ တို့၏နောက်ဆက်တွဲဖြစ်သည်။

၂၀၁၈ ခုနှစ် ဧပြီ ၂၃ တွင် လော့စ်အိန်ဂျလ်တွင် အထူးပွဲပြသကာ ၂၇ ရက်နေ့တွင် တစ်ကမ္ဘာလုံး၌ ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။ ရိုက်ကူးမှု၊ effect၊ အက်ရှင်ခန်းများကောင်းမွန်မှုတို့ကြောင့် ဤကားကို ဝေဖန်သူများကပင် ချီးကျူးခဲ့ကြသည်။ ဤကား၏ အဆက်ကို ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဧပြီ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ပြသမည်ဖြစ်သည်။

အနှစ်ချုပ်
----------

Marvel studio မှ Marvel Cinematic Universe (MCU) ကို လွန်ခဲ့သော ၁၀ နှစ်ခန့်မှ စတင်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ပထမဆုံးကားမှာ ၂၀၀၈ ခုနှစ်က Iron Man 1 ဖြစ်သည်။ ထို Universeတွင် Infinity Stone ဟုခေါ်သော စွမ်းအားကြီးကျောက်တုံး ၆ တုံးရှိသည်။ ထိုကျောက်တုံးများမှာ စကြဝဠာအတွင်း ပြန့်ကျဲနေပြီး သီးခြားစွမ်းအားများရှိကာ သာမန်လူများ ထိတွေ့နိုင်ခြင်း မရှိချေ။ ဤဇာတ်ကား၏ အဓိက ဗီလိန်ဖြစ်သော သားနို့စ်မှ ထိုကျောက်တုံးများကို လိုက်ရှာကာ စကြဝဠာရှိ သက်ရှိများထဲမှ တဝက်ကို ဖျက်ဆီးမည့်အဖြစ်ကို Avengers အဖွဲ့နှင့်အတူ ပင့်ကူလူသား၊ Doctor Strange၊ Black Panthers ၊ Guardians of Galaxy အဖွဲ့တို့ပေါင်း၍ ကာကွယ်ခြင်းဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  *Avengers: Infinity War* (2018)။ Box Office Mojo။  April 29, 2018 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
မာဆရိုက်ချည်ဖြင့်ရက်လုပ်သော အထည်များကို လူတိုင်း 
လိုပင် တွေ့မြင်ဘူးကြပေသည်။ မာဆရိုက်ချည်မှာ 
ချော၍ပိုးသားကဲ့ သို့ ပြောင်လက်နေသည်။ 
မာဆရိုက်ခြည်လုပ်ရာ၌ ဗူးညွန့်ကဲ့သို့ ခွေလိပ်နေသော ဝါချည်ကို 
စန့်ထွက်စေ၍ အရောင်တောက်ပြောင် လာအောင် 
လုပ်ပေးရသည်။ တီထွင်သူ မာဆာ၏ အမည်ကို အစွဲ ပြု၍ 
မာဆရိုက်ချည်ဟု တွင်လေသည်။

မာဆရိုက်ချည်ကို ရှေးဦးစွာ ပြုလုပ်ခဲ့သူမှာ အင်္ဂလိပ်လူမျိုး 
အထည်ကုန်သည် ဂျွန်မာဆာဆိုသူဖြစ်၍ ၁၈၄၄ ခုနှစ်တွင် မာဆ 
ရိုက်ခြည်လုပ်နိုင်ကြောင်းကို ကမ္ဘာသို့ ကြေညာခဲ့လေသည်။ 
မာဆာ ၏နည်းမှာ ဓာတုဗေဒနည်းအရဖြစ်၍ ပြုလုပ်ပုံမှာ 
အောက်ပါ အတိုင်းဖြစ်၏။ ဝါချည်ကို အတန်ငယ်အေးအောင် 
ပြုလုပ်ထားသော ကော့စတစ်ဆိုဒါ၊ သို့မဟုတ် 
ကော့စတစ်ပိုတက် စသည့် အယ်လကာလီ ပျော်ဝင်ရည် 
တစ်ခုခုထဲ၌ စိမ်ပေးရသည်။ ထိုသို့ စိမ်ရာတွင် ဝါချည်ထဲသို့ 
အယ်လကာလီ ကောင်းကောင်းဝင်အောင် လှန်လှောပေးရသည်။ 
ထိုနောက် ချည်ကိုဆန့်၍ ထားရပြီးလျှင် နောက်ဆုံးတွင် 
ရေဖြင့်လျှော်ပစ်ရသည်။ ထိုသို့ ပြုလုပ်ပြီးသော ဝါချည်သည် 
မူလရှိရင်းစွဲထက် လေးပုံတစ်ပုံခန့် ကျုံ့ဝင်သွားသည်။ 

ချည်မျှင်များသည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ပို၍နီးကပ်လာကာ 
ယခင်ကလို ခွေလိမ်မနေတော့ဘဲ စန့်ထွက်လာသည်။ အရောင်မှာ 
လက်လာ၍ အသားမှာ ပိုးသားကဲ့သို့ချောလာသည်။
အကောင်းစားမာဆရိုက်ချည် ပြုလုပ်နည်းမှာ ထိုထက် 
စရိတ်အကုန်အကျ များသော်လည်း ခဝါပေးသောအခါ 
အရောင်မှိန် သွားခြင်း မရှိပေ။ မာဆရိုက်ချည်ဖြင့် 
ရက်လုပ်ထားသော အထည်များမှာ ရိုးရိုးချည်ထည်တို့ထက် ပို၍ 
ပျော့ပျောင်းခိုင်ခံ့ သည်။ ဆေးဆိုးရာတွင်လည်း ဆေးပို၍ 
စွဲသည်။ ကော့စတစ် ဆိုဒါရည်ကို တစ်မျိုးတစ်မည် 
စီမံအသုံးပြုခြင်းဖြင့်လည်း ပိုးတွန့် ကဲ့သို့သော 
မာဆရိုက်ချည်အမျိုးမျိုးကို ရရှိနိုင်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)
အင်း အိုင် ခါးလှည့် လက်ဖွဲ့ မန္တရားမျိုး ၇-ပါး
----------------------------------------------

ဘားနဒ် ပိဋကတိုက် လောကီပရပိုဒ် တစ်စောင်မှ ဘားမဲ့ လောကီကျမ်းကိုညွှန်းသည်။

(၁) အင်း - အကွက်မှန်ချ၍ ဂဏန်းရေးသွင်းသော အရာဝတ္ထုကိုခေါ်ဆိုသည်။

(၂) အိုင် - အကွက်မှန်ချ၍ စ-ဓ-ဗ-၀ စသည် အက္ခရာ ရေးသွင်းထားသည့်အရာကိုဆိုသည်။

(၃) ခါးလှည့် - ရွှေပြား ငွေပြား ထန်းရွက် ပေရွက်စသည်တို့၌ စာတန်းရေး၍ ခါး၌ပတ်စည်းရသည့်အရာကိုဆိုသည်။

(၄) လက်ဖွဲ့ - အင်း အိုင် အပြားအချပ်ကိုလိပ်၍ ခေါက်၍ ကြိုးဖြင့်ဖွဲ့ဆောင်ရသောအရာကို ဆိုသည်။

(၅) မန္တရား - ဩောင်း အစထား၍ ရွတ်ဆို မန်းမှုတ်ရသောအရာ၊ ဥပမာ *ဩောင်း ဒူရေ ဒူရေ သွာဟ*စသည်မျိုး။

(၆) မန္တန် - ဥုံ အစခံ၍ ရွတ်ဆိုမန်းမှုတ်ရသည့်အရာမျိုး၊ ဥပမာ- *ဥုံ စွာရတီကျ မေ မာတာ* စသည်မျိုး။

(၇) ဂါထာ - ဥုံ ဩောင်း မပါသော ရွတ်ဆိုမှုမျိုး ပရိတ်ကြီး-စသည်။

အင်းကန်းခြင်း ၇ ပါး
-------------------

အင်းကွက်ထဲ၌ အင်းဆန်သွင်းသောအခါ အောက်ပါအပြစ် ၇- ပါးကြောင့် အကျိုခံစားခွင့်တန်ခိုးအာနိသင်မရှိ၊ အင်းသည် သူကန်းသဖွယ်ဖြစ်သွားသည်ဟူ၏။

(၁) နက္ခတ် မမှန်ခြင်း၊ 

(၂) အင်းဆန်ဂဏန်းအက္ခရာ မမှန်ခြင်း၊ 

(၃) အင်းသွား အလှည့် မမှန်ခြင်း၊

(၄) အက္ခရာဂဏန်း မညီမတန်းခြင်း၊ 

(၅) ကိုယ်ဝန်ဆောင်မသန့်ရှင်းသူတို့ ကိုင်ခြင်း၊ 

(၆) အင်းချသူ၏ကိုယ်လက် မသန့် ညစ်ပတ်ခြင်း၊ 

(၇) ဂါထာဗန္ဓ မမှန်ခြင်း။

အင်းကျိုးခြင်း ၇ ပါး
--------------------

အင်းချစဉ် အပြစ် ၇-ပါးကြောင့် အင်းကျိုးပျက်သွားသည်ဟူ၏၊

(၁) လူနေရာရွှေ့ခြင်း၊ ဣရိယာပုထ်ပြောင်းလဲခြင်း၊ 

(၂) စကားပြောခြင်း၊ တေးသီလေချွန်ခြင်း၊

(၃) လူးလည်း၍စီစဉ်ခြင်း၊ 

(၄) စီရင်မပြီးမီ ထ၍သွားခြင်း၊ 

(၅) အင်းအုံပြတ်ခြင်း၊ 

(၆) စတုရန်း ၄-မျက်နှာမျဉ်းမသားမီ အတွင်းမျဉ်းများကိုသားခြင်း၊ 

(၇) အင်းပေါင်ရွှေ့ခြင်း။

အင်းချသူ အင်္ဂါ ၈ ပါး
---------------------

ဤအင်္ဂါရှစ်ပါးပြည့်စုံမှသာလျှင် ထူးမြတ်လွန်ကဲသော အကျိုးကျေးဇူးဂုဏ်ထူး လာဘ်မြတ်တို့ကို ပေးစွမ်းနိုင်သည်ဟူ၏။ 

(၁) မိမိစီရင်သောအင်းကို ယုံကြည်လေးမြတ်ခြင်း၊ 

(၂) ကောင်းသောအလိုဆန္ဒဝီရိယရှိရခြင်း၊ 

(၃) ကောင်းမှန်သောအသိဉာဏ်ရှိရခြင်း၊ 

(၄) အစီအရင်ကို အရိပ်ဖြင့်မကွယ်ရခြင်း၊ 

(၅) တစ်စုံတစ်ခုသော ဒွါရကိုမပိတ်ရခြင်း၊ 

(၆) စကားမပြောရ၊ အခြားသို့လှည့်မကြည့်ရခြင်း၊ 

(၇) မပြီးခင် ခေတ္တခဏမျှထ၍မသွားရခြင်း၊ 

(၈) မိမိစီရင်နေသောအင်းမှ တစ်ပါးသို့ အာရုံများကိုမအောက်မေ့ မတွေးတောရခြင်း။

အင်းပေါက်ခြင်း ၇ ပါး
--------------------

ပေါက်ထွက်နေသောအင်းကား တန်ခိုးမရှိဟူ၏၊ 

(၁) အင်းပေါက်ချင်းမထိစပ်ခြင်း၊

(၂) အင်းပေါင်အင်းကွက်ကို မျဉ်းဖေါက်ထွက်နေခြင်း၊ 

(၃) အင်းချမမှန်ခြင်း၊ 

(၄) အင်းပေါင်နှင့် အင်းဆန်ထိစပ်နေခြင်း၊ 

(၅) ဂဏန်းထောင့်မကိုက်ခြင်း၊

(၆) အက္ခရာမပီသမမှန်ခြင်း၊ 

(၇) အင်းကွက်ချမညီခြင်း။

* မှတ်ချက်။ ။ အင်းကွက်ကို ဝက်ခေါင်းထိုးလျှင် ကိုက်နေရမည်ဟူ၏။

အင်း "နဝ"ဖို့တည်၊ အဝပြည်၊ ကိုးမည် အင်းတို့ အဘယ်နည်း
---------------------------------------------------

သဘင်ဝန်ဦးသော်မေး၍ တောင်ဖီလာဆရာတော်ဖြေမှတ်တမ်း ကဗျာနှင့် အင်းဝမြို့ဓာတ်ပေါင်းမ ဉ္ဇူဘုရား ကျောက်စာတော် တို့မှ ထုတ်ယူဖြေကြားလိုက်သည်။ ထိုမြို့ကို သက္ကရာဇ် ၇၂၆-ခုနှစ်တွင် သတိုးမင်းဖျားက အောက်ပါအင်းများကိုဖြည့်ဖို့ တည်ထောင်သည်ဟူ၏၊

(အင်းနဝ အင်းဝ၊ ယခုသော် အဝ) ခေါ်ကြ သည်။ 

(၁) ရွှေကြာပင်အင်း၊ (၂) ဇနီးအင်း၊ (၃) ညောင်စောက်အင်း၊ (၄) ဝက်ချေးအင်း၊ (၅) အုန္နဲအင်း၊ (၆) အင်းမ အင်း၊ (၇) လင်းစံအင်း၊ (၈) ဘေးမဲ့အင်း၊ (၉) ဝမ်းဘဲအင်း။

ရည်ညွှန်းကိုးကား
----------------

* သုတေသန သရုပ်ပြ အဘိဓာန် - ဖျာပုံတိုက်သစ်ဆရာတော်