recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
ပြင်သစ် ဘောလုံးသမားတမ်းပလိတ်:SHORTDESC:ပြင်သစ် ဘောလုံးသမား

ကန်တီ (၁၉၉၁ မတ် ၂၉ တွင်မွေးဖွားသည်) ပြင်သစ်ပရော်ဖက်ရှင်နယ်ဘောလုံးသမားတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး ပရီးမီးယားလိဂ်ကလပ် ချဲလ်ဆီး နှင့်ပြင်သစ်အသင်းအတွက် ဗဟိုကွင်းလယ်ကစားသမားအဖြစ် ကစားသည်။

သူသည် ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် Boulogne နှင့်သူ၏အကြီးတန်းပွဲဦးထွက်ပွဲကို Ligue 2 ပွဲတွင် အစားဝင်ကစားသမားအဖြစ် စတင်ကစားခဲ့ပြီး နောက်နှစ် တတိယတန်းတွင် ရာသီတစ်ခုလုံး ကစားခဲ့သည်။ ထို့နောက် သူသည် လိဂ် ၂ အသင်း Caen အသင်းသို့ အခမဲ့ပြောင်းရွှေ့ကစားခဲ့ပြီး တတိယနေရာ၌ ရပ်တည်ခဲ့သဖြင့် Ligue 1 သို့ အဆင့်တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။

၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် သူသည် ပေါင် ၅.၆ သန်းတန်ကြေးဖြင့် လက်စတာ စီးတီး သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီး အသင်း၏ပထမဆုံး ပရီးမီးယားလိဂ်ဆု ရရှိခဲ့သည့် အရေးပါသောအသင်းဝင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သူသည် လက်စတာ စီးတီး၏တစ်နှစ်တာအကောင်းဆုံးကစားသမားအဖြစ် သတ်မှတ်ခံခဲ့ရသည် ၊၊ နောက်နှစ်တွင် ပေါင် ၃၂ သန်းဖြင့် ချဲလ်ဆီးသို့ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီး ထိုနှစ်တွင်ပင် အင်္ဂလိပ်ပရီးမီးယားလိဂ်ဆုဖလားကို အနိုင်ရခဲ့သည်။ သူသည် အဲရစ်ကန်တိုနာကဲ့သို့ ၁၉၉၂ နှင့် ၁၉၉၃ ခုနှစ်တို့တွင် ကလပ်အသင်း ၂ခုနှင့် အင်္ဂလိပ်ပရီးမီးယားလိဂ်ဆုဖလား ၂ခု ရရှိခဲ့သည့် ကစားသမားဖြစ်ခဲ့သည်။ သူသည် PFA ကစားသမားများ၏တစ်နှစ်တာအကောင်းဆုံးကစားသမားနှင့် FWA ၏တစ်နှစ်တာအကောင်းဆုံးဘောလုံးသမားဆုကိုလည်း ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။

ကန်တီသည် ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်အတွက် နိုင်ငံတကာပွဲဦးထွက်အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၆ ဥရောပချန်ပီယံရှစ်တွင် ဒုတိယဖြင့် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ကန်တီသည် ခုနစ်နှစ်တွင် ပရီးမီးယားလိဂ်မှကစားသမားတစ်ဦးမှ ပြင်သစ်တစ်နှစ်တာကစားသမားအဖြစ် သတ်မှတ်ခံခဲ့ရသည်၊ ၁၂ လအကြာတွင် ၂၀၁၈ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားအနိုင်ရသည့်အသင်း၏အဓိကအဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑   "Décret du 31 décembre 2018 portant promotion et nomination" (in French)  (1 January 2019). *Journal Officiel de la République Française* **2019** (0001). PRER1835394D. Retrieved on 24 August 2019.
2. ↑  FIFA World Cup Russia 2018: List of players: France (PDF)။ FIFA (15 July 2018)။ 19 June 2018 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  28 September 2018 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  N'Golo Kante။ Chelsea F.C.။  5 October 2018 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**အချက်အလက်သိပ္ပံပညာ** (အင်္ဂလိပ်: Data Science)

သမိုင်းကြောင်း
--------------

ဒိန်းမတ်ကွန်ပျူတာသိပ္ပံပညာရှင်၊ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံလောကအတွက် နိုဘယ်လ်ဆုလို ဂုဏ်သိက္ခာကြီးမားလှတဲ့ တားရင်းဆုရှင် ပီတာနော Peter Naur (25 October 1928 – 3 January 2016) က၊ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ ဆိုတဲ့စကားလုံးကို အစားထိုးဖို့ဆိုတဲ့ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ၁၉၆၀ လောက်ကတည်းက စတင်သုံးစွဲခဲ့တာပါ။ အချက်အလက်သိပ္ပံ ဆိုတဲ့ဝေါဟာရကို အချက်အလက်ဗေဒ (datalogy) ဆိုတဲ့စကားလုံးနဲ့ အပြန်အလှန်ဖလှယ်ပြီး စတင်အသုံးပြုခဲ့ကြပါတယ်။ ပီတာနော ၁၉၇၄ မှာ ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့တဲ့ "ကွန်ပျူတာနည်းလမ်းများအား တိကျစွာ တိုင်းတာစစ်ဆေးလေ့လာသုံးသပ်ခြင်း" (Concise Survey of Computer Methods) ဆိုတဲ့စာအုပ်မှာ အချက်အလက်သိပ္ပံဆိုတဲ့စကားလုံးကို တရားဝင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် သီးသီးသန့်သန့် စတင်သုံးစွဲခဲ့ပါတယ်။ 

ညီလာခံခေါင်းစဉ်ကြီးတစ်ခုထဲမှာ ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ထည့်သွင်းအသုံးပြုခဲ့တာကတော့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်းပညာရပ်ဆိုင်ရာအသင်းများအဖွဲ့ချုပ် (International Federation of Classification Societies - IFCS) က 1996 ခုနှစ်မှာ ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကိုဘေး (Kobe) မြို့ မှာ ကျင်းပခဲ့တဲ့ "အချက်အလက်သိပ္ပံပညာ နှင့် အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်းပညာတို့နှင့်ဆိုင်သော နည်းလမ်းများ" (Data Science, classification, and related methods) ဆိုတဲ့ ညီလာခံကြီးမှာပါ။

အဲဒီနောက် ၂၀၀၁ ခုနှစ်မှာ၊ အမေရိကန်နိုင်ငံ အင်ဒီယားနားပြည်နယ် ပါဂျူးတက္ကသိုလ်ရဲ့ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံပါမောက္ခ နဲ့ စာရင်းအင်းပညာပါမောက္ခ ဝီလီယံ အက်စ် ကလိဗ်လန်း William S. Cleveland (၁၉၄၃ ခု မွေးဖွား) က တိုးတက်ချဲ့ထွင်ထားတဲ့ စာရင်းအင်းပညာကို အဆင့်မြင့်တွက်ချက်ခြင်းပညာရပ်နဲ့ပေါင်းစည်းပြီး အချက်အလက်သိပ္ပံပညာကို သီးခြားပညာရပ် သီးသန့်ဘာသာရပ်တစ်ခုအဖြစ် ၂၀၀၁ ခုနှစ်၊ ဧပြီလထုတ် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ စာရင်းအင်းပညာသုံးသပ်ချက် International Statistical Review (အတွဲ-၆၉၊ အမှတ်-၁) စာစောင်မှာ "Data Science: An Action Plan for Expanding the Technical Areas of the Field of Statistics" ဆိုတဲ့ဆောင်းပါးနဲ့စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့ပါတယ်။ 

၂၀၀၂ ခုနှစ် ဧပြီလမှာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာသိပ္ပံကောင်စီ ရဲ့ အချက်အလက်သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာကော်မတီ (The International Council for Science: Committee on Data for Science and Technology - CODATA)က အချက်အလက်သိပ္ပံပညာဂျာနယ် ကိုစတင်ထုတ်ဝေခဲ့ပါတယ်။ 

လျှပ်စစ်နှင့် အီလက်ထရောနစ်အင်ဂျင်နီယာသိပ္ပံ (IEEE)က ၂၀၁၃ ခုနှစ်မှာ "အချက်အလက်သိပ္ပံပညာ နှင့် အဆင့်မြင့် သရုပ်ခွဲဆန်းစစ်လေ့လာမှုပညာ Data Science and Advanced Analytics" လုပ်ငန်းအဖွဲ့ ကိုစတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှာ အချက်အလက်သိပ္ပံပညာနဲ့ဆိုင်တဲ့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ညီလာခံကြီးကို ပထမဆုံးအကြိမ်ကျင်းပခဲ့ပါတယ်။
ကရီယန်ဆတ် ချိုမာနန်ကို ၁၉၇၈တွင် ရိုက်ကူးထားသောပုံ
ထိုင်းနိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ၁၉၇၉ ခုနှစ် ပိုင်းအထိ တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး **ကရီယန်ဆတ်ချိုမာနန်** (ထိုင်း: เกรียงศักดิ์ ชมะนันทน์) သည် ၁၉၁၇ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ ထိုင်း စစ်တက္ကသိုလ်
ကျောင်းတော်နှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု စစ်ဦးစီးတက္ကသိုလ် များတွင် ပညာဆည်းပူးခဲ့သည်။

ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးနှင့် ကိုးရီးယားစစ်ပွဲတွင် ပါဝင်အမှု ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်အထိထိုင်း နိုင်ငံ စစ်ဌာနချုပ်တွင် ဒုတိယစစ်ဦးစီးချုပ်အဖြစ် အမှုထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၄-၇၆ ခုနှစ်တွင် စစ်ဦးစီးချုပ်ရာထူးတွင် အမှုထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၆-၇၇ ခုနှစ်တွင် ဘုရင့်တပ်မတော်၌ ဒုတိယ စစ်သေနာပတိချုပ်
အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ပြီး ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် စစ်သေနာပတိချုပ် ဖြစ်လာသည်။ ၁၉၇၆ ခုနှစ်နှင့် ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံတွင် တပ်မတော်က အာဏာသိမ်းရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သူဖြစ်
သည်။ ထို့နောက် ၁၉၇၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၆ ရက်နေ့မှ ၂၂ ရက်နေ့အထိ အမျိုးသား အုပ်ချုပ်မှု ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး ကောင်စီတွင် အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင် ခဲ့လေသည်။

၁၉၇၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလမှ ၁၉၇၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ အထိ ဝန်ကြီးချုပ်အတိုင်ပင်ခံအဖွဲ့တွင် ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၁၉၇၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလမှနိုဝင်ဘာ
လအထိ တော်လှန်ရေးကောင်စီ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးအဖြစ် လည်းကောင်း၊ အမျိုးသားငြိမ်းချမ်းရေးအဖွဲ့ညွှန်ကြားရေးမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ တိုင်းပြည်တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။

ထို့နောက် ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ ဘုရင့်အစိုးရအဖွဲ့တွင် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခွင့်ရပြီး ဗီယက်နမ်၊ ကမ်ပူးချား၊ အရှေ့တောင်အာရှ အသင်းစသည် နိုင်ငံတကာ
အရေးအခင်းများတွင် တက်ကြွစွာ ပါဝင်လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင် ခဲ့သူ ကရီယန်ဆတ် ချိုမာနန်သည် အမျိုးသားစည်း လုံးညီညွတ်ရေး
ကိစ္စများကို အလေးထားဆောင်ရွက်ရင်း စည်းမျဉ်းခံဘုရင်စနစ်ကို ကာကွယ်ကာ အိမ်နီးချင်း နိုင်ငံများနှင့်ပါ ရင်းနှီးချစ်ကြည်စွာဆက်ဆံခဲ့သူဖြစ်သည်။

ထိုင်းအစိုးရက ကုန်ဈေးနှုန်းများကို အများအပြား မြှင့်တင်လိုက်သောအခါ ကရီယန်ဆတ်ဆန့်ကျင် ရေးလှုပ်ရှားမှုများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့ပြီး ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကရီယန်ဆတ်အား ရာထူးမှဖယ်ရှား
ပေးရန် အတိုက်အခံနိုင်ငံ ရေးသမားများနှင့် ကျောင်းသားများက တောင်းဆိုခဲ့ကြလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁)
၂၀၁၆
ဇန်နဝါရီ
ဖေဖော်ဝါရီ
မတ်
ဧပြီ
မေ
ဇွန်
ဇူလိုင်
ဩဂုတ်
စက်တင်ဘာ
အောက်တိုဘာ
နိုဝင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာ

| မေလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
**သောမတ်စ် ဟာဒီ** (အင်္ဂလိပ်: Thomas Hardy; ၂ ဇွန် ၁၈၄၀ – ၁၁ ဇန်နဝါရီ ၁၉၂၈) သည် အင်္ဂလိပ်လူမျိုး စာရေးဆရာနှင့် ကဗျာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။

သောမတ်စ်ဟာဒီကို ၁၈၄ဝ ပြည့်နှစ် ဇွန်လ ၂ရက်နေ့တွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံတောင်ပိုင်း ဒေါ ဆက်ရှိုင်ယာခရိုင် ဒေါချက်စတားမြို့အနီး၌ ဖွားမြင်သည်။ မိမိနေရပ်ရှိ စာသင်ကျောင်းတွင် အခြေခံပညာကိုသင်ကြားပြီးနောက် လန်ဒန်မြို့ဘုရင့်ကောလိပ်ကျောင်း၌ ပညာဆက်သင်ခဲ့သည်။ အသက် ၁၆ အရွယ်တွင်ဗိသုကာ အတတ်ကိုသင်ကြားသည်။ ဟာဒီသည် ဗိသုကာအလုပ်ကို လုပ်ကိုင်နေစဉ် 
မိမိ၏ပင်ကိုဝါသနာအလျောက် စာပေများကိုလည်းရေးသားခဲ့သည်။ ၁၈၇၄ခုနှစ်တွင် *Far from the Madding Crowd*အမည်ရှိ ဝတ္ထုကို ရေးသားထုတ်ဝေပြီးနောက် ဟာဒီသည်စာပေလောကထဲသို့ 
ဝင်ရောက်ခဲ့လေသည်။

သောမတ်စ်ဟာဒီသည် မိမိ၏ချက်မြုပ်ရာအရပ်ကို စွဲလန်းခင်မင်သူဖြစ်သည့်အလျောက် သူရေးသောဝတ္ထုအများတွင် ထိုဒေသရှိ သဘာဝရှုခင်းကို နောက်ခံထား၍ ရေးသားလေ့ရှိသည်။ ဒေါချက်စတားမြို့နယ်ဒေသကိုလည်း ဝက်ဆက်ဟူသော ရှေးဟောင်းအမည်ဖြင့် မှည့်ခေါ်လေ့ရှိသည်။ ဟာဒီသည် တောကျေးလက်တွင်နေထိုင်သူတို့၏ သဘာဝဓလေ့ကို လည်းကောင်း၊ အရိုးခံစိတ်နေသဘောထားကိုလည်းကောင်း သဘောကျနှစ်သက်သူဖြစ်သည့်အပြင် သဘာဝကလူတို့၏ ကောင်းကျိုး၊ မကောင်းကျိုးကိုပြု ပြင်လျက် ရှိသည်ဟု ယုံကြည်သူလည်းဖြစ်သည်။

သောမတ်စ်ဟာဒီသည် ၁၈၇၁ ခုနှစ်မှ ၁၈၉၆ ခုနှစ်အထိဝတ္ထုပေါင်း ၁၄ ပုဒ်ကိုရေးပြီးနောက် ၁၈၉၈ ခုနှစ်မှစ၍ ကဗျာများကို စပ်ဆိုခဲ့လေသည်။ အထက်တွင်ဖော်ပြခဲ့သောဝတ္ထုနှစ်ပုဒ်အပြင် 
ထင်ရှားသောအခြားဝတ္ထုအချို့မှာ *မျက်လုံးပြာတစ်စုံ*၊ *တိုင်းရင်းသားအိမ်ပြန်ခန်း*၊*ကက်စတာဗရစ် မြို့တော်ဝန်*နှင့် *စိမ်းရောင်စိုသစ်ပင်အောက်*တို့ဖြစ်သည်။ ဟာဒီ၏ကဗျာများတွင် *ဝက်ဆက်ကဗျာများ*နှင့်*သီ·ဒိုင်နပ်စ*တို့ ပါဝင်သည်။ ၁၉၁ဝ ပြည့်နှစ်တွင်*အော်ဒါ·အော့ ·မဲ ရစ်* ဘွဲ့ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။

တောမတ်ဟာဒီသည် ၁၉၂၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၁ရက်နေ့တွင်ဒေါချက်စတာမြို့အနီးရှိနေအိမ်၌ ကွယ်လွန်လေသည်။ သူ၏အရိုးပြာကို လန်ဒန်မြို့ ဝက်စမင်စတာအက်ဗေးရှိ စာဆိုထောင့်တွင် မြုပ်နှံသင်္ဂြိုဟ် 
ခဲ့ကြလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃)
၂၀၀၈
ဇန်နဝါရီ
ဖေဖော်ဝါရီ
မတ်
ဧပြီ
မေ
ဇွန်
ဇူလိုင်
ဩဂုတ်
စက်တင်ဘာ
အောက်တိုဘာ
နိုဝင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာ

| မေလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
သော်ကသည် မြန်မာကာတွန်း ပညာရှင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ကာတွန်း သော်ကသည် မြောင်းမြမြို့ အဖ ဦးအိမ်ထိုင် နှင့် အမိ ဒေါ်နှင်းနွယ်တို့မှ ၁၉၃၉-ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ (၁၆)ရက်တွင် မွေးဖွားသည်။ အမည်ရင်းမှာ ဦးတင့်လွင် ဖြစ်သည်။ အသက် ၂၀ အရွယ် ၁၉၅၉-ခုနှစ်တွင် ပေါ်ပြူလာ ကာတွန်းလစဉ် စာစောင်မှ စတင်၍ **တရဲလေး** အမည်ခံကာ ရေးဆွဲခဲ့သည်။ 

လက်ဦးဆရာမှာ မြောင်းမြမြို့၊ ဟိုက်စကူးကျောင်း ပုံဆွဲဆရာ ဝေလျှံစိန် ဖြစ်သည်။ ကာတွန်းပညာကို ဦးပေါမြ၊ ကာတွန်းအောင်ရှိန်‎ တို့ထံတွင် သင်ယူခဲ့သည်။ 

လျှို့ဝှက်သဲဖို မဂ္ဂဇင်းမှ စ၍ ရှုမဝ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း၊ ပေဖူးလွှာ၊ သပြေ၊ ချယ်ရီ မဂ္ဂဇင်းတို့တွင် ရေးဆွဲခဲ့သည်။ ဦးသော်က၏ **အရိုင်း** ဇာတ်ကောင်မှာ ကာတွန်းရုပ်စုံ လောကတွင် အထူးအောင်မြင် ကျော်ကြားသည်။ 

၎င်းတို့အနက် "အမေ"ဟူသော ရုပ်ပြစာအုပ် သည်အကြိမ်ပေါင်းများစွာ ရိုက်နှိပ်ထုတ်ဝေရသော စာအုပ်အဖြစ်သာမက နိုင်ငံခြားဘာသာသို့ပင် ပြန်ဆိုထုတ်ဝေခြင်းခံရသည်။ 
ကာတွန်းသော်က နောက်ထပ်ထင်ရှားသော ရုပ်ပြစာအုပ်သည် ချစ်လွန်းသူအမည်ရှိ ခွေး⁣ဇာတ်လမ်းဖြစ်သည်။ ၎င်းကို မူလက ချယ်ရီ မဂ္ဂဇင်းတွင် အခန်းဆက်ရေးဆွဲခဲ့သည်။ နောက်မှစာအုပ်အဖြစ် စုပေါင်းထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုစာအုပ်သည်လည်း စောင်ရေများစွာ ရိုက်နှိပ် ထုတ်ဝေရသော စာအုပ်အဖြစ် မြန်မာကာတွန်းလောက တွင်ထင်ရှားကျော်ကြားသည်။

ကာတွန်းသော်က သည် မဂ္ဂဇင်းများတွင် ကာတွန်းရေးဆွဲသောအခါ ထိုမဂ္ဂဇင်းနှင့် လိုက်ဖက်ညီသော အမည်နာမပေး၍ ရေးဆွဲလေ့ရှိသည်။ ဥပမာ ရှုမဝမဂ္ဂဇင်းတွင် ရေးဆွဲသောအခါ မေရှုမဝဟူသောအမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင် အမည်ပေး၍ ရေးဆွဲလေ့ရှိသည်။

ကာတွန်းသော်ကသည် ကာတွန်းပညာနှင့် ပတ်သက်၍လည်းကောင်း၊ လူမှုရေး၊ အနုပညာရေးနှင့် ပတ်သက်၍လည်းကောင်း မိမိပတ်ဝန်းကျင်မှ လူများနှင့် ရင်းနှီးခင်မင်စွာပေါင်းသင်းဆက်ဆံလေ့ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ပတ်ဝန်းကျင်မှ အရွယ်စုံလူများက ကာတွန်းသော်က ဟုဆိုလျှင် ချစ်ခင်လေးစားကြသည်။ စာနယ်ဇင်း စာမျက်နှာ များတွင် ကာတွန်းဆရာ သော်ကအကြောင်းဆိုလျှင် စာရေးဆရာ၊ ပန်းချီဆရာ၊ ကာတွန်းဆရာ၊ စာအုပ်ထုတ်ဝေသူ တို့က တခုတ်တရဝေဝေဆာဆာရေးဖွဲ့ကြသည်။

ဘဝနိဂုံး
--------

၂၀ဝ၅ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ(၂၉)ရက်နေ့၌ မြောက်ဥက္ကလာပ ဆေးရုံကြီးတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။

အထိမ်းအမှတ်ပွဲ
--------------

ကွယ်လွန်သူ ကာတွန်းဆရာကြီးဦးသော်က အမှတ်တရပြပွဲကို ၂၀၁၂ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်နေ့မှ ၃၁ ရက်နေ့အထိ ရန်ကုန်မြို့ ယောမင်းကြီးလမ်း (ယောက်လမ်း) ရှိ Gallery 65 တွင် ပြသခဲ့သည်။

ယင်းပြပွဲကို အော်ပီကျယ်က ဦးဆောင် ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ကာတွန်းဝင်းအောင်တို့က ဝိုင်းဝန်း ပံ့ပိုးပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ 

ပြပွဲတွင် ကာတွန်းဦးသော်က၏ ရေဆေးကာတွန်းမူရင်းလက်ရာများ၊ လူကြိုက် များခဲ့သော အရိုင်းကာတွန်းစာအုပ် မူရင်းလက်ရာများ၊ ပုံကြမ်းအဆင့်ဆင့်ရေး ဆွဲခဲ့သောလက်ရာများ၊ မဂ္ဂဇင်းကာတွန်းများ၊ လစဉ်အခန်းဆက်ရေးဆွဲခဲ့သော ချက်ကြီးနှင့် အက်စ်အီး၊ ဆားပုလင်းကင်းကောင်၊ ချစ်သွေးနီ အပါအဝင် မူရင်း လက်ရာများ၊ ဖန်တီးရေးဆွဲခဲ့သော နာမည်ကြီးကြော်ငြာမူရင်းလက်ရာများ၊ ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များကို ပြသထားခဲ့သည်။ 

အရိုင်းကိုချစ်သည့်သူများအလွမ်းပြေစေရန်၊ ကာတွန်းဦးသော်က၏ မူရင်းလက်ရာများကို တန်ဖိုးထားသူများ သိမ်းဆည်းထားနိုင်ရန်၊ ကာတွန်း ဝါသနာပါသူများ ပညာယူနိုင်ရန် ရည်ရွယ်ကျင်းပခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑



1. ↑  မိုးဇော်စိုး ၏ ကာတွန်းရုပ်ရှင်၏ မူလဇာစ်မြစ်နှင့် ဖန်တီးမှု အဆင့်ဆင့် (စာပေဗိမာန်ထုတ်၊ ၂၀၀၀-ပြည့်နှစ်)
2. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ် ၂၀၀၆
အမေရိကန်ရှိ စိန့်အန်တိုနီ ရေတံခွန်မှ ရေအားလျှပ်စစ်
**ရေအား** (ဂရိ: ύδωρ, "water") သည် ကျနေသောရေ သို့မဟုတ် လျင်မြန်စွာ စီးဆင်းသည့်ရေစွမ်းအင်မှ ရရှိသည့် စွမ်းအားဖြစ်သည်။ ရှေ့ယခင်ကပင် ရေအားကို ဆည်သွင်းစိုက်ပျိုးရေးအတွက် ဖွံ့ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်ပင်ရင်းအဖြစ် အသုံးချခဲ့ကြသည်။ ၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် ရေစွမ်းအင်သည် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်ရေး၏ ပင်ရင်းတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ Northumberland ရှိ Cragside သည် ၁၈၇၉ ခုနှစ်တွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားဖြင့် ပါဝါပေးသည့် ပထမဆုံးအိမ်ဖြစ်သည်။ ပထမဆုံး စီးပွားဖြစ် ပါဝါစီမံကိန်းမှာ နိုင်ယာဂရာ ရေတံခွန်၌ ၁၈၇၉ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ၁၈၇၉ ခုနှစ်တွင် နိုင်ယာဂရာ၏ လမ်းမီးများကို ရေအားဖြင့် မီးပေးခဲ့သည်။ ၂၀ ရာစုအစောပိုင်းကတည်းက ရေအားလျှပ်စစ်သည် တွင်ကျယ်လာခဲ့သည်။ ကမ္ဘာ့ဘဏ်ကဲ့သို့သော နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများက ရေအားလျှပ်စစ် ဖွံ့ဖြိုးမှုအား လေထုထဲ ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ် မရောက်ရှိစေဘဲ စီးပွားရေး တိုးတက်မှုအဖြစ် ရှုမြင်သည်။ သို့သော်လည်း ရေကာတာများသည် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ အကျိုးသက်ရောက်မှုကို ဖြစ်စေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Cragside Visitor Information။ The National Trust။  16 July 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  Howard Schneider။ "World Bank turns to hydropower to square development with climate change"၊ 8 May 2013။ 9 May 2013 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။ Archived from the original on 22 July 2013။
3. ↑  Nikolaisen, Per-Ivar. "12 mega dams that changed the world (in Norwegian) Archived 26 January 2016 at the Wayback Machine." In English Archived 9 September 2015 at the Wayback Machine. *Teknisk Ukeblad*, 17 January 2015. Retrieved 22 January 2015.
**ပန်ဒစ်ဝိဟာရ** သည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင်၊ စစ်တကောင်းမြို့တွင် တည်ရှည့် ဗုဒ္ဓဝိဟာရတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် စစ်တကောင်းမြို့အနီး Anwara Upazila တွင်တည်ရှိသည်။ စစ်တကောင်းသည် ၅ ရာစုမှ c. 1200 CE အတွင်း လေ့လာသင်ကြားရာနေရာတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။

ကြွင်းကျန်သည်များ
-----------------

ပန်းပုများ၊ ပန်းချီများ၊ ကြေးပြားများ၊ ကျောက်စာများ၊ တံဆိပ်ခေါင်းများ၊ ဒင်္ဂါးများ၊ ကျောက်ပြားများ၊ အိုးများ၊ ကျောက်ဖြင့်ပြလုပ်ထားသည့် လက်ရာများ၊ ကြေးများ၊ အင်္ဂတေများ၊ မြေထည်များ စသည်တို့ကို ကျောင်းတော်၏ အောက်တွင် နစ်မြုပ်နေကြသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ ပစ္စည်းများကို ယခုအချိန်တွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံရှိ ပြတိုက်များစွာတွင် ထိန်းသိမ်းထားရှိသည်။[]

စိတ်ဝင်တစား ရှိလာခြင်း
----------------------

၂၀၁၀ ခုနှစ် မတလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ဝန်ကြီးချုပ် Sheikh Hasina သည် သူမ တရုတ်ပြည်သို့ ရောက်ရှိစဉ်အတွင်း ပန်ဒစ်တက္ကသိုလ်၏ စိတ်ဝင်တစားရှိမှုအတွက် အတူတကွပူးတွဲလုပ်ဆောင်ရန် စိတ်ကူးကို တင်ပြခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Pandit Vihar : The Old University of Chittagong by Venerable Dr. Jinabodhi Bhikkhu။ Buddhism and Australia (2015-03-23)။ 29 May 2017 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  2016-11-18 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  Prabir Barua Chowdhury။ "Historic university lost in time"၊ *The Daily Star*။ 2016-11-18 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  Pandit Bihar University To Be Set Up Soon in Chittagong။ Edu Icon။  2016-11-18 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**Tricycle: The Buddhist Review** လွတ်လပ်သည့် ဂိုဏ်းဂဏစွဲမရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာမဂ္ဂဇင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ သင်ကြားပြသမှုများ၊ လေ့ကျင့်မှုများနှင့် ဝေဖန်းရေးများကို ရေးသားထုတ်ဝေလျက်ရှိသည်။ ၎င်းကို နယူးယောက်မြို့တွင် အခြေစိုက်ထားသည်။ 

မဂ္ဂဇင်းကို Tricycle ဖောင်ဒေးရှင်းက တည်ထောင်ထားသည်။ Tricycle ဖောင်ဒေးရှင်းသည် ၁၉၉၀ ခုနှစ်တွင် Helen Tworkov က ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့သည့် အကျိုးအမြတ်မယူသည့် ပညာရေးဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ Helen Tworkov သည် ယခင်က မနုဿဗေဒပညာရှင်၊ ဇင်နှင့် တိဗက်ဗုဒ္ဓဘာသာကို ကာလရှည်ကြာလေ့လာခဲ့သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။ Tricycle ၏ လက်ရှိကာလ စာတည်းချုပ်နှင့် ထုတ်ဝေသူမှာ James Shaheen ဖြစ်သည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် Tricycle ဖောင်ဒေးရှင်းသည် Tricycle: The Buddhist Review ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ အနောက်နိုင်ငံများတွင် ပထမဆုံးသော ဗုဒ္ဓဘာသာမဂ္ဂဇင်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ Helen Tworkov သည် Tricycle ၏ ပထမဆုံးအယ်ဒီတာချုပ် ဖြစ်ခဲ့ပြီး ရစ်ဖီး (Rick Fields) နှင့်အတူ မဂ္ဂဇင်းကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ရစ်ဖီးသည် အမေရိကန်တွင် ဗုဒ္ဓဘာသာသမိုင်းဆိုင်ရာကျွမ်းကျင်သူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ကဗျာဆရာတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ ရစ်ဖီးသည် မဂ္ဂဇင်းတွင် ပါဝင်တည်းဖြတ်သူအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

ရရှိခဲ့သည့် ဆုများ
------------------

Tricycle သည် Utne Media Award ဆုကို နှစ်ကြိမ်ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ရရှိခဲ့သည့်ဆုမှာ "Best Body/Spirit Coverage." အတွက် ဖြစ်သည်။

Tricycle သည် "Best Spiritual Magazine" အဖြစ် Folio Award ကို သုံးကြိမ်ရရှိခဲ့သည်။

တည်းဖြတ်မှု
-----------

အမေရိကန်ရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ
---------------------

စိတ်ဓာတ်ပြောင်းလဲရေးနေ့
-----------------------

၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် Tricycle သည် "စိတ်ဓာတ်ပြောင်းလဲရေးနေ့" ကို စတင်ခဲ့ည်။ ၎င်းသည် နေ့လယ်ခင်းပိုင်းအချိန်တွင် နယူးယောက်မြို့ဗဟိုပန်းခြံတွင် အလွတ်တရားအားထုတ်နည်းများကို သင်ကြားပြသပေးသည်။ ဤပွဲကို ပြုလုပ်ရခြင်းသည် "ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ အတွေးအခေါ်နှင့် လေ့ကျင့်မှုများကို အများပြည်သူသို့ မျှဝေပေးနိုင်ရန်" ဖြစ်သည်။ စိတ်ဓာတ်ပြောင်းလဲရေးနေ့ ပထမဆုံးနေ့တွင် အသစ်လာရောက်သူများနှင့် မူလရှိနှင့်ပြီးသား ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့သည် တရားအားထုတ်ခြင်း၊ Philip Glass နှင့် Allen Ginsberg တို့ ဟောကြားသည့် တရားများကို နာကြားခြင်းများ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

စာအုပ်များ
----------

Tricycle ဖောင်ဒေးရှင်းသည် စာအုပ်များစွာကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၎င်းတို့တွင် Big Sky Mind: Buddhism and the Beat Generation, Breath Sweeps Mind: A First Guide to Meditation Practice, Buddha Laughing: A Tricycle Book of Cartoons, Commit to Sit: Tools for Cultivating a Meditation Practice from the Pages of Tricycle နှင့် စတီဖင်ဘတ်ချလာ၏ ယုံကြည်မှုမပါရှိဘဲ ဗုဒ္ဓဘာသာ စသည်တို့ ပါဝင်သည်။ Tricycle သည် ပျော်ရွှင်မှုမှသည် စွဲလမ်းမှုသို့တိုင်အောင် ခေါင်းစဉ်များစွာဖြင့် e-book များကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။

ပြင်ပလင့်များ
-------------

* *Tricycle: The Buddhist Review*
* Trike Daily Blog Archived 29 June 2021 at the Wayback Machine.

ကိုးကား
-------

1. ↑  About The Tricycle Foundation
2. ↑  2013 Utne Media Awards: The Winners။  2015-08-11 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  About The Tricycle Foundation | Tricycle။  2016-09-22 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
အချို့နိုင်ငံများတွင် အစိုးရက သတ်မှတ်ထားသောအကြောင်းအရာများကို သတင်းထုတ်လွှင့်ခွင့်အား ကန့်သတ်ထား သို့မဟုတ် ပိတ်ပင်ထားကြသည်။
**စာနယ်ဇင်းလွတ်လပ်ခွင့်** သို့မဟုတ် **မီဒီယာလွတ်လပ်ခွင့်** သို့မဟုတ် **သတင်းလွတ်လပ်ခွင့်**သည် ပုံနှိပ်ခြင်းနှင့် အီလက်ထရွန်နစ် မီဒီယာများ အပါအဝင် မီဒီယာအမျိုးမျိုးမှ တစ်ဆင့် ဆက်သွယ်ပြောဆိုခြင်းနှင့် ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခြင်း အထူးသဖြင့် ထုတ်ဝေသည့်ပစ္စည်းများကို လွတ်လပ်စွာ ကျင့်သုံးပိုင်ခွင့်ဟု မှတ်ယူသင့်သည်။ ထိုသို့သော လွတ်လပ်မှုသည် လွန်ကဲသော အခြေအနေ မှ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်း မရှိခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ၎င်း၏ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်မှုကို ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ သို့မဟုတ် အခြား တရားရေးဆိုင်ရာ အကာအကွယ်နှင့် လုံခြုံရေးအားဖြင့် ရှာဖွေနိုင်သည်။

ကုလသမဂ္ဂ၏ ၁၉၄၈ ခုနှစ် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေး ကြေညာစာတမ်းတွင် "လူတိုင်းတွင် လွတ်လပ်စွာ ထင်မြင်ယူဆခွင့်နှင့် ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခွင့် ရှိသည်၊ ဤအခွင့်အရေးတွင် လွတ်လပ်စွာ ထင်မြင်ယူဆချက်များအား ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းမရှိဘဲ သတင်းရယူခြင်း၊ ရယူခြင်းနှင့် ဖြန့်ဝေခြင်းတို့ကို မည်သည့်မီဒီယာမှ မခွဲခြားဘဲ သတင်းနှင့် အကြံဉာဏ်များကို ရယူပိုင်ခွင့် ပါဝင်သည်" ဟု ဖော်ပြထားသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑   
You must specify ***archiveurl=*** and ***archivedate=** when using {{cite news}}. Available parameters:*
တမ်းပလိတ်:Cite news/doc/parameterlist
"Universal Declaration of Human Rights"။ Archived from the original on 7 August 2017။
***စာဖတ်သူရဲ့ အခန်းကဏ္ဍကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားတဲ့စာ‌ပေအမြင်*** စာအုပ်သည် မဂ္ဂဇင်းများတွင် မြင့်သန်း‌ရေးသားခဲ့သည့် စာ‌ပေဆိုင်ရာ‌ဆောင်းပါး(၁၈)ပုဒ် ကိုစုစည်း၍ နှစ်ကာလများစာအုပ်တိုက်က ၂ဝ၁၄ ခုနှစ် ‌ဖေ‌ဖော်ဝါရီလ၌ ထုတ်‌ဝေခဲ့‌သော စာအုပ်ဖြစ်သည်။ ထိုစာအုပ်သည် စာ‌ပေဆိုင်ရာအယူအဆ၊ အ‌ကောက်အယူ၊ နားလည်မှုနှင့်ပညာရည်မပြည့်ဝခြင်း‌ကြောင့် ခံစားရသည့်အကျိုးဆက်များကို ‌ဝေဖန်‌ထောက်ပြထား‌သော ‌ဆောင်းပါးများစုစည်းမှု စာအုပ်တစ်အုပ်ဖြစ်သည်။ စာအုပ်တွင် (က)ဘာသာ ပြန်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ (ခ)တက်ကျမ်းများနှင့်ပတ်သက်၍ (ဂ)‌မော်ဒန်/ပို့စ်‌မော်ဒန်နှင့်ပတ်သက်၍နှင့်(ဃ)စာ‌ရေးဆရာနှစ်ဦး၏ စာ‌ပေလက်ရာများနှင့်ပတ်သက်၍ တင်ပြထားသော စာပေဆိုင်ရာဆောင်းပါးများ ပါဝင်သည်။ စာအုပ်တွင် ဖော်ပြထားသည့်ဆောင်းပါးများသည် မြန်မာ့စာ‌ပေအသိုက်အဝန်းအတွင်းမှ လွဲမှား‌နေ‌သောအယူအဆများနှင့်အ‌ကောက်အယူများကို အဓိက‌ထောက်ပြထား၍ စာ‌ရေးသူ(ဆရာ) မြင့်သန်း၏ အယူအဆနှင့်အ‌ကောက်အယူများကို တင်ပြထားခြင်းဖြစ်၍ စာ‌ပေ‌လေ့လာသူများနှင့်စာ‌ရေးဆရာများအ‌နေဖြင့် ချင့်ချိန်‌ထောက်ချင့်စရာ၊ ကိုးကားဖွယ်ရာ၊ ဆက်လက်‌လေ့လာဖွယ်ရာ အချက်အလက်‌ကောင်းများကို ရရှိနိုင်မည်ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  စာဖတ်သူရဲ့ အခန်းကဏ္ဍကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားတဲ့စာပေအမြင် (စာအုပ်) | ဟန်ဆန်း။ 21 April 2019 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  16 November 2018 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
စာပေဗိမာန် စာတမ်းဖတ်ပွဲ(၁၉၈၆)
-----------------------------

ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီး ဌာန ပုံနှိပ်ရေးနှင့်စာအုပ်ထုတ်ဝေရေး 
ကော်ပိုရေးရှင်း စာပေ ဗိမာန်အဖွဲ့သည် စာပေနှီးနှော 
ဖလှယ်ပွဲများ၊ စာတမ်းဖတ်ပွဲများ ကို ၁၉၆၃ ခုနှစ်မှ 
စတင်ကျင်းပ လာခဲ့ရာ ၁၉၈၆ ခုနှစ် စာတမ်းဖတ်ပွဲအထိ ၁၉ 
ကြိမ်မြောက် ကျင်းပပြီးဖြစ်သည်။ စာတမ်းဖတ်ပွဲ၏ အဓိက 
ရည်ရွယ်ချက်မှာ စာပေနှင့်စာနယ်ဇင်း လုပ်ငန်းများ 
အရေအတွက်ရော အရည်အချင်းပါ မြင့်မား တိုးတက်ရေး
အတွက် နိုင်ငံ၏စီးပွားရေး အခြေအနေပေါ် မူတည်၍ 
စာပေနှီးနှောဖလှယ်ပွဲ၊ စာပေဟောပြောပွဲ၊ စာပေပြပွဲ ပြိုင်ပွဲများ
ကျင်းပရန်ဟူသည့် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ် လမ်းစဉ်ပါတီ၏ 
လမ်းညွှန်ချက်နှင့်အညီ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ရန် 
ဖြစ်သည်။

စာတမ်းငယ်စာပေစာတမ်းဖတ်ပွဲကို ၁၉၈၆ ခုနှစ် မတ်လ 
၁၈ ရက်နေ့မှ ၂ဝ ရက်နေ့အထိ ကုန်သည်လမ်း၊ စာပေဗိမာန်၊ 
ပြည်သူ့စာကြည့်တိုက်ခန်းမ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။ စာတမ်းငယ်ဟူ
သည် စာတမ်းတွင် စာတမ်းငယ်ဆိုသည်မှာ အက်ဆေးမှတစ်စ
တစ်စ ဖွံ့ဖြိုးလာသော စာပေအဖွဲ့မျိုးပင်ဖြစ် ကြောင်းနှင့် 
အကြောင်းအရာတစ်ခုခုကို စာရေးသူကိုယ်တိုင် တွေးမြင်ခံစား
ရသကဲ့သို့ ရသ ပါအောင်ရေးဖွဲ့ထားသော မတို မရှည် 
စကားပြေအဖွဲ့မျိုး ဖြစ်ကြောင်း အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုကာ စာတမ်း
ငယ်နှင့် စာစီစာကုံး၊ ဆောင်းပါး၊ ဝတ္ထုတို၊ စာတမ်း အရေး
အဖွဲ့များ ခြားနားပုံ၊ စာတမ်းငယ်၏ သွင်ပြင်လက္ခဏာများ၊
စာတမ်းငယ်အမျိုးအစားနှင့် စာတမ်းငယ်ဂုဏ် ရည်တို့ကို 
ရှင်းလင်းတင်ပြထားသည်။

နိုင်ငံခြားစာတမ်းငယ် စာတမ်းတွင် စာတမ်းငယ်၏ ဇစ်မြစ်၊ 
ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု၊ တင်ပြနည်း၊ လုပ်ငန်းဆောင်တာ၊ အမျိုး 
အစား၊ အရေးအသား၊ သဘောလက္ခဏာ စသည်တို့ကို အိန္ဒိယ၊ 
တရုတ်၊ ပြင်သစ်၊ ဆိုဗီယက်၊ အင်္ဂလိပ်၊ အမေရိကန်စသည့် 
စာပေအလိုက် သာဓကများနှင့်တကွ ရှင်းလင်းတင်ပြထားသည်။
၁၉၄၅ ခုနှစ် မတိုင်မီကာလ မြန်မာစာတမ်းငယ်စာတမ်း 
တွင် ၁၉၄၅ ခုနှစ် မတိုင်မီကာလက ထုတ်ဝေခဲ့သည် သတင်း 
စာ၊ ဂျာနယ်၊ မဂ္ဂဇင်းများမှ ရှာဖွေဖတ်ရှုရသော စာတမ်း 
သဘောလက္ခဏာပါသည့် စာများနှင့် စာတမ်းငယ်အကြောင်း 
များကို ကောက်နုတ်၍ ကိုးကားတင်ပြထားသည်။ တင်ပြရာ၌ 
အခြေတည်ပေါ်ထွန်းစ မြန်မာစာတမ်းငယ်နှင့် ထွန်းကား 
ထင်ရှားလာသော မြန်မာစာတမ်းငယ်ဟူ၍ အပိုင်းနှစ်ပိုင်းခွဲကာ 
ရှင်းလင်း တင်ပြထားသည်။

၁၉၄၅ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းကာလ မြန်မာစာတမ်းငယ် စာ 
တမ်းတွင် ၁၉၄၅ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းကာလ၌ များသောအားဖြင့် 
မဂ္ဂဇင်းများတွင် ထည့်သွင်းဖော်ပြသည့်စာများမှ ကောက်နုတ်၍ 
ကိုးကားတင်ပြထားသည်။ တင်ပြရာ၌ စာတမ်းငယ်အမျိုးအစား 
များကို သရုပ်ခွဲကာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာထားသည်။

စာတမ်းနှင့်စပ်လျဉ်း၍ မရှင်းမလင်းသောအချက်များ၊ သိလို 
သောအချက်များကို မေးမြန်းနိုင်ကြရန် မေးခွန်းပုံစံများကို 
ကြိုတင်ပေးပို့ထားသည်။ စာတမ်းငယ်ဟူသော စာတမ်းတွင် 
မေးမြန်းဆွေးနွေးသူ ၃၁ ဦး၊ နိုင်ငံခြားစာတမ်းငယ်စာတမ်းတွင် 
မေးမြန်းဆွေးနွေးသူ ၁၂ဦး၊ ၁၉၄၅ ခုနှစ် မတိုင်မီကာလ 
မြန်မာစာတမ်း ငယ်စာတမ်းတွင် မေးမြန်းဆွေးနွေးသူ ရှစ်ဦး၊ 
၁၉၄၅ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းကာလ မြန်မာစာတမ်းငယ် စာတမ်း 
တွင် မေးမြန်းဆွေးနွေးသူ ၁၈ ဦးတို့က မေးခွန်းပုံစံများဖြင့် 
အသီးသီးမေးမြန်းဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။

### ဖတ်ကြားတင်သွင်းသောစာတမ်းများ

နေ့စွဲ စာတမ်းအမည် ဖတ်ကြားသူ
1. ၁၈-၃-၈၆ စာတမ်းငယ်ဟူသည် မောင်ခင်မင် (ဓနုဖြူ)
2. ၁၉-၃-၈၆ နိုင်ငံခြားစာတမ်းငယ် မြဇင်
3. ၁၉-၃-၈၆ ၁၉၄၅ ခုနှစ်မတိုင်မီကာလ မြန်မာစာတမ်းငယ် တက္ကသိုလ်ဝင်းမွန်
4. ၂ဝ-၃-၈၆ ၁၉၄၅ ခုနှစ်နောင်းပိုင်းကာလ မြန်မာစာတမ်းငယ် ကျော်အောင်

ကိုးကား
-------

1. ↑  နှစ်ချုပ်၊ ၁၉၈၇
အချက်အလက်များကို လွှင့်ထုတ်ခြင်း (Data transmission) သို့မဟုတ် ဒစ်ဂျစ်တယ် နည်လမ်းသုံး၍ လွှင့်ထုတ်ခြင်း (digital transmission) သို့မဟုတ် ဒစ်ဂျစ်တယ် ဆက်သွယ်ရေး (digital communications) ဆိုသည်မှာ အချက်အလက် (ဒစ်ဂျစ်တယ် လှိုင်း) ကို တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ သို့မဟုတ် တစ်နေရာမှ နေရာအများသို့ လွှင့်ထုတ်ပေးနိုင်သော ကြားခံနယ်များ တလျှောက် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ နည်းလမ်းအားဖြင့် ပြောင်းလဲပို့ဆောင်ပေးခြင်းကို ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုကြားခံနယ်များတွင် ကြေးနီဝိုင်ယာကြိုးများ၊ အလင်းလှိုင်းသုံး ဖိုင်ဘာ ဓာတ်ကြိုးများ၊ ကြိုးမဲ့ ကြားခံနယ်များနှင့် သိုလှောင်သိမ်းဆည်း၍ ရသော ကြားခံနယ်များ ပါဝင်သည်။ အချက်အလက်များကို များသောအားဖြင့် လျှပ်စစ် ဗို့အားသုံး အချက်ပြလှိုင်း၊ ရေဒီယိုလှိုင်း၊ မိုက်ခရိုဝေ့ဖ်လှိုင်း ၊ အနီအောက် ရောင်ခြည်လှိုင်း အစရှိသော လျှပ်စစ် သံလိုက်အချက်ပြလှိုင်းများကို အသုံးပြု၍ ထုတ်လွှတ်လေ့ ရှိကြသည်။

အင်နာလော့ ဆက်သွယ်ရေး စနစ်တွင် အမြဲတမ်း ဆက်စပ်ပြောင်းလဲနေသော အချက်အလက်များကို အမြဲတမ်း ပြောင်းလဲနေသော အချက်ပြလှိုင်းများကို အသုံးပြု၍ တင်ဆက်ပြသလေ့ ရှိသော်လည်း ဒစ်ဂျစ်တယ် ထုတ်လွှတ်ရေးစနစ် တွင်မူ တဆက်တည်း မဟုတ်ဘဲ တစ်ဆင့်ချင်း ပြောင်းလဲနေသော သတင်းအချက်အလက်များ အဖြစ် တင်ပြလေ့ ရှိကြသည်။
ဂျွန်ဒီးရီး လမ်းကြိတ်စက်ကို သုံး၍ ကွန်ကရစ် မလောင်းမီ မြေကြီးအား ပြန့်ပြူးအောင် လုပ်နေပုံ
ဒီဇယ်ဆီဖြင့် မောင်းသော မော်ဒယ်လ်ဟောင်း လမ်းကြိတ်စက်
လမ်းကြိတ်စက်ကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာတွင် (road roller, roller-compactor, roller) စသည်ဖြင့် ခေါ်ဆိုလေ့ ရှိကြပြီး သိပ်သည်းမှု ရရန်အတွက် သုံးသော အင်ဂျင်နီယာသုံးယာဉ် တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ မြေကြီးများ၊ ကျောက်စရစ်များ၊ ကွန်ကရစ်များ၊ ကတ္တရာများကို လမ်း၏ ဖောင်ဒေးရှင်း တည်ဆောက်ရာတွင် သိပ်သည်းစေရန် အတွက် အသုံးပြုသည်။

သမိုင်းကြောင်း
==============

၁၈၀၀ ပြည့်နှစ်များမှ မြင်းဆွဲ လမ်းကြိတ်စက်
ပထမဆုံး လမ်းကြိတ်စက်များမှာ မြင်းဖြင့်ဆွဲသော လမ်းကြိတ်စက် များဖြစ်ပြီး လယ်ယာလုပ်ငန်းသုံး ယာဉ်များ၏ အသုံးပြုပုံကို အတုခိုးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

လမ်းကြိတ်စက်များကို အသုံးပြုရာတွင် ထိရောက်မှုသည် အလေးချိန်ပေါ်တွင် များစွာမူတည်သဖြင့် မြင်းဆွဲ လမ်းကြိတ်စက်များ အစား စွမ်းအင်သုံး မောင်းနှင်သော လမ်းကြိတ်စက်များဖြင့် ၁၉ ရာစု အလယ်ပိုင်းတွင် အစားထိုး အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ပထမဆုံးသော စွမ်အင်သုံး လမ်းကြိတ်စက်မှာ ရေနွေးငွေ့အားကို အသုံးပြုထားသည်။ ဆလင်ဒါ တစ်လုံးတည်းကို သာ အသုံးပြုထားသော လမ်းကြိတ်စက်များကို များစွာသုံးစွဲခြင်း မရှိကြပေ။ အဘယ်ကြောင့် ဆိုသော် ရေနွေးငွေ့သုံး အင်ဂျင်များကြောင့် လမ်းများပေါ်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ထစေ သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တွင် အချို့သော လမ်းကုမ္ပဏီများမှာ ရေနွေးငွေ့သုံး ကြိတ်စက်များကို ၁၉၅၀ နှစ်များ အထိ အသုံးပြုခဲ့ကြပြီး အင်္ဂလန်နိုင်ငံ တွင်မူ ၁၉၇၀ နှစ်များ အစောပိုင်း အထိ စီးပွားဖြစ် အသုံးပြုနေကြသေးသည်။

အတွင်း၌ ပေါက်ကွဲသော အင်ဂျင် နည်းပညာမှာ ၂၀ ရာစုအတွင်း တိုးတက်လာခဲ့ပြီး ရေနံဆီ ၊ ဓာတ်ဆီ နှင့် ဒီဇယ်ဆီ စွမ်းအားသုံး ကြိတ်စက်များဖြင့် ရေနွေးငွေ့သုံး ကြိတ်စက်များကို လဲလှယ် အစားထိုး ခဲ့ကြသည်။

မောင်းနှင်၍အသုံးပြုရသည်
ဟဲလဖက်မြို့
-----------

ဟဲလဖက်မြို့သည် ကနေဒါနိုင်ငံ၊ 
နိုဗာစကိုးရှားပြည်နယ်၏မြို့တော်ဖြစ်သည်။ 
ပြည်နယ်အရှေ့ဘက်ကမ်းခြေတွင်တည်ရှိ၍ 
ကမ်းရိုးတန်းနယ်များ၌ အကြီးဆုံးဆိပ်ကမ်း မြို့ဖြစ်သည်။ 
ဆောင်းအခါ၌ စိန်လောရင့်မြစ်ရေခဲသောကြောင့် 
မွန်းထရီးအောမြို့နှင့်ကွီဗက်မြို့တို့၏ဆိပ်ကမ်းများကို 
ပိတ်ထားရစဉ်ဟဲလဖက်ဆိပ်ကမ်းတွင် 
ရေခဲကင်းရှင်းလျက်ရှိသဖြင့်ကုန်တင်ကုန်ချလုပ်ငန်းကို 
အခြေမပျက်ဆောင်ရွက်နိုင်သည်။ ဟဲလဖက်မြို့သည် 
ကနေဒါနိုင်ငံသမိုင်းခေတ်ဦးက ခံတပ်မြို့ဖြစ်သည့်နည်းတူ 
ယခုအခါ၌လည်း အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာဘက်ဆိုင်ရာ 
ကနေဒါနိုင်ငံရေတပ်မတော်၏ ဌာနချုပ်စခန်းဖြစ်သည်။
ဟဲလဖက်မြို့သည် မွန်းထရီးအောမြို့ အရှေ့ဘက် ရ၄ရ 
မိုင်အကွာတွင်တည်ရှိ၍ကနေဒါနိုင်ငံဖြတ်မီးရထားလမ်းမကြီး 
နှစ်ခုအတွက် လမ်းဆုံးမြို့လည်းဖြစ်သည်။ ဟဲလဖက်မြို့၌ 
သကြားစက်ရုံ၊ ဓာတ်ဆီချက်စက်ရုံ၊ သင်္ဘောတည်ဆောက်သည့် 
လုပ်ငန်း၊စက်ကိရိယာလုပ်ငန်းစသောစက်မှုလုပ်ငန်းများ 
ထွန်းကား၍ ငါး၊ သစ်၊ ပန်းသီးတို့ကိုတင်ပို့ရောင်းချသည်။ 
ဟဲလဖက်မြို့ကို ဗြိတိသျှတို့က ၁၇၄၉ ခုနှစ်တွင် 
တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၁၇၅ဝ ပြည့်နှစ်တွင် 
နိုဗာစကိုးရှားပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်လာသည်။ အားဘွဲ့ခံ 
ဟဲလဖက်မြို့စားကို ဂုဏ်ပြုသည့်အနေဖြင့် မြို့အမည်ကို 
ဟဲလဖက်ဟုခေါ်တွင်စေသည်။ 
ပထမကမ္ဘာစစ်နှင့်ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းကဟဲလဖက်မြို့သည် 
မဟာမိတ်တို့အတွက်စစ်ပစ္စည်းများတင်ပို့ရာဆိပ်ကမ်းမြို့ 
ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဟဲလဖက်မြို့တွင်လူဦးရေ ၁၉၈၁၉၃ ယောက် 
(၁၉၆၆)နေထိုင်လေသည်။[1]

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃)
**ဟဲသားပင်**အမျိုးပေါင်းလေးရာမျှရှိရာ 
ယင်းတို့သည် များသောအားဖြင့် အာဖရိကတိုက်၌ 
မူလပေါက်ရောက်ကြသည်။ ဂရိတ်ဗြိတိန်နိုင်ငံရှိ 
မြေရိုင်းများတွင် ပေါက်ရောက် လေ့ရှိသော 
အမြဲစိမ်းချုံပင်မျိုးဖြစ်သည်။ ဥရောပတိုက်ရှိ 
အချို့အစိတ်အပိုင်းများနှင့် အာဖရိကတိုက်တို့၌လည်း 
ပေါက်ရောက်သေးသည်။ 
ထိုအပင်မျိုး၏ပင်စည်သည်တို၍မွဲပြာရောင်ရှိပြီးလျှင် 
အမွေးများရှိလေသည်။ ထိုအပင်၏အကိုင်းများသည် 
တံမြက်စည်းနှင့်တူပြီးလျှင် အရွက်များမှာအပ်များနှင့် 
တူကြသည်။ ထိုအပင်၏ပန်း ရောင်အပွင့်သေးကလေးများသည် 
ခေါင်းလောင်းငယ်များနှင့်တူပြီးလျှင် အခိုင်ရှည်များအဖြစ်နှင့် 
ပွင့်ကြလေသည်။
ဥရောပတိုက်အချို့ဒေသများ၌ထိုဟဲသားပင်မျာုး 
ပေါက်ရောက်လျက်ရှိရာထိုအပင်များကိုတံမြက်စည်းများနှင့် 
ဝက်မှင်ဘီးများ ပြုလုပ်ကြလေသည်။ ပြင်သစ်နိုင်ငံတွင် 
ပေါက်ရောက်သောဟဲ သားပင်များ၏ အမြစ်များကို 
ဆေးတံများပြုလုပ်ရန် အသုံးပြုကြသည်။ 
စကော့တလန်ပြည်တွင် အချို့ဆင်းရဲသားများသည် သူတို့၏ 
နေအိမ်များကို မိုးရာတွင်ဟဲသားပင်မှရရှိသည့်ပစ္စည်းများကို 
အသုံးပြုကြသည်။ အချို့နေရာများတွင် ဟဲသားပင်ကို 
ကျိုချက်ပြီးနောက် ရရှိသောအရည်ဖြင့် သားရေများကို 
နယ်လေ့ရှိကြသည်။ အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်များကို ဟဲသားပင်၏ 
အညှောက်များကိုကျွေးမွေးကြသည်။ ဟဲသားပင်၏ 
အစေ့များကိုငှက်များကလည်း ကြိုက်နှစ်သက်ကြသည်။ 
ဟဲသားပင်သည် အဲရစ်ကေဆီအီးမျိုးစဉ်၌ပါဝင်၍ 
ရုက္ခဗေဒအမည်အားဖြင့် ကယ်လူနာ ဗာလဂါရစ်ဟုခေါ်သည်။ 
အချို့အပင်များသည်လက်မအနည်းငယ်သာမြင့်ကြသော်လည်း 
အချို့အပင် များကမူ သုံးပေသို့မဟုတ် သုံးပေမက 
မြင့်တတ်ကြလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃)
**သကြားပင်**သည် သရက်ပင်၊ မရန်းပင် တို့ကဲ့သို့ ပင်စောက်မျိုး ဖြစ်သည်။ အသီးသည်သကြားကဲ့သို့ချိုသောကြောင့် ယင်းအပင်ကို သကြားပင်ဟုခေါ်ကြသည်။ သွတ္တပတ်ပင်နှင့်တူသဖြင့် သကြားပင်နှင့် သွတ္တပတ်ပင် ကိုအတူတူဟုထင်ကြသည်။ ရုက္ခဗေဒအမည်အားဖြင့် ယင်းကို အားခရပ်ဆာပိုတာဟုခေါ်၍ ဆာပိုတာစီအီး မျိုးရင်းဝင်ဖြစ်သည်။ အင်္ဂလိပ်လို ဆပိုဒီးလားပင်ဟုခေါ်သည်။

သကြားပင်သည် အမြဲစိမ်းလန်းသော အပင်မျိုးသည်။ ပေ ၂ဝ မှ ၆ဝ အထိ မြင့်တတ်သည်။ အရွက်သည် အစိမ်းရင့်ရောင် ပြောင်ချောချော၍ အရင်းရှူးကာ ထိပ်ကားသည်။ အသီးသည် အချင်းသုံးလက်မခန့် လုံးဝိုင်းသောသဏ္ဌာန်ရှိ၍ အာလူးအနွမ်းရောင်နှင့် ခပ်ဆင်ဆင်တူသည်။ အပေါ် 
ခွံပါး၍ အတွင်း၌ပြောင်ချောမည်းနက်သော အစေ့နှစ်စေ့သုံးစေ့ပါသည်။ မှည့်သည့်အခါ အတွင်းသားသည် ညိုဖျော့ဖျော့အရောင်ရှိ၍ နူးညံ့ပျော့ပျောင်းပြီး ချိုမြိန်သောအရသာရှိသည်။ အနံ့ချိုမွှေးသည်။ မမှည့်မီစားမူ အရသာဖန်၍ အစေးများသည်။ ယင်းသို့ထူးကဲ ချိုမြိန်သော အရသာထူးနှင့် 
ပြည့်စုံခြင်းကြောင့် ရှေးမြန်မာမင်းများလက်ထက်က ရှင်ဘုရင်များ စားသုံးရန် သီးသန့်စိုက်ပျိုး၍ တိုင်းသူပြည်သားများ စားသုံးမိပါက ကြီးလေးသော 
အပြစ်ဒဏ် ခံရကြောင်းဖြင့်ဆိုသည်။ 

သကြားပင် ပင်စည်အခေါက်မှ ထွက်သောအစေးကို လူတို့ စားသုံးကြသည့် ချူးအင်းဂမ်းခေါ် ကပ်စေးနဲသကြားခဲပြုလုပ်ရာ၌ အသုံးပြုကြသည်။ သကြားပင်မှအစေးကို ချီကလာ၊ သို့မဟုတ် ချစ်ကယ်ဟုခေါ်သည်။ ကော်ဖတ်စေးနှင့် ခပ်ဆင်ဆင်တူသည်။ ၁ဝ နှစ်သားကျော်သောအပင်၏ ပင် 
စည်ကို ငါးဆူးတောင်သဖွယ်ထစ်ပေးလျှင် အစေးထွက်သည်။ သို့ရာတွင် အစေးမကြာခဏထုတ်ပါက အပင်သေတတ်သည်။ (ချူးအင်းဂမ်း-လည်းရှု။) 
သကြားပင်၏ သစ်သားသည်မာ၍ကြာရှည်ခံသည်။ သကြားပင်ကို အစေ့မှလည်းကောင်း၊ အကိုင်းဆက်၍လည်းကောင်းစိုက်ပျိုးနိုင်သည်။ ပူ၍စိုစွတ်သော မြေနိမ့်ဒေသ၌ ပေါက်ရောက်နိုင်သည်။ သကြားပင်မှ ဩဂုတ်လနှင့် စက်တင်ဘာလအတွင်းတစ်ကြိမ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလမှ မတ်လအတွင်းတစ်ကြိမ် တစ်နှစ်လျှင် သကြားသီးနှစ်သီးသီးတတ်သည်။ သကြားပင်သည်အမျိုး အတော်များများရှိသည်။

မြန်မာဆေးကျမ်းအလိုအရ ယင်းအသီးသည် အသားအရေ ကုန်ခမ်းခြောက်သွေ့သော အနာကိုလည်းကောင်း၊ သုက်ဓာတ်ပျက်သော အနာကိုလည်းကောင်း၊ သည်းခြေဆို့တောင့် နောက်ကျိသောအနာကိုလည်းကောင်း၊ နှလုံးကိုလေဝင်၍ ဆာလောင်နောက်ကျိသောအနာကိုလည်းကောင်း၊ သိန္နိပါတ်ရောက်၍ ရူးသောအနာကိုလည်းကောင်း၊ စိတ်ပျံ့လွင့်သောအနာကိုလည်းကောင်း ချမ်းသာစေတတ်၏ဟုဆိုသည်။

အထက်ဖော်ပြပါသကြားပင်မျိုးအပြင် မြန်မာတို့ သကြားပင်ဟုခေါ်သော ချုံပင်ကလေးမျိုးလည်းရှိသေးသည်။ ယင်းကို မှန်ပင်၊ ဒန္တသုခပင် 
ဟုလည်းခေါ်ကြသည်။ ဒန္တသုခသည် ပါဠိစကားဖြစ်ရာ ဒန္တ၏အနက်သည် သွားဖြစ်၍ သုခသည်ချမ်းသာခြင်းဖြစ်သဖြင့် သွားရောဂါမှ ချမ်းသာစေသောအပင်ဟုဆိုလိုသည်။ ယင်းအပင်ကို ပဉ္စငါးပါးအကုန်နုတ်၍ ပြုတ်ကာ အရည်ကိုငုံလျှင် သွားကိုက်ပျောက်သည်ဟုဆိုကြသည်။ အချို့ကမူ အပင်ကိုပြာချ၍ သွားတိုက်ကြသည်။ ယင်းကို ရုက္ခဗေဒအမည်ဖြင့် စကိုပါးရီးယားဒါး 
လဆစ်ဟုခေါ်သည်။ တစ်ပေမှသုံးပေအထိမြင့်သော နှစ်ရှည်ခံပင်မျိုးဖြစ်သည်။ ပင်စည်မာ၍ ပြောင်ချောဖြစ်သည်။ အရွက်သည် ခွေးသွားစိတ် အနားကွပ်ဖြစ်၍ တစ်လက်မမှနှစ်လက်မအထိ ကြီးကာအဖျားရှူးသည်။ မတ်လမှ ဇွန်အတွင်း အပွင့်ပွင့်သည်။ အပွင့်သည် ပင်စည်နား ကပ်ပွင့်၍ အ 
ချင်းလက်မ တစ်မတ်ခန့် ကြီးသည်။ ခြံမြေနှင့် လယ်ကန်သင်းရိုးတို့၌ အလေ့ကျရောနှောပေါက်လေ့ရှိသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂)
မြန်မာနိုင်ငံ **စာပေစိစစ်ရေးဌာန**သည် ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်တွင်ရှိပြီး အမှတ်(၄)၊ ဝင်္ကပါလမ်း၊ ဗဟန်း၊ ရန်ကုန်တွင် ရှိသည်။

သမိုင်း
-------

၁၉၆၂ ခုနှစ် တွင် ဦးနေဝင်း ဦးဆောင်သည့် တော်လှန်ရေး ကောင်စီ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ပါလီမန်ခေတ်က ခွင့်ပြုခဲ့သည့် ပုံနှိပ်မီဒီယာ လွတ်လပ်ခွင့်များ ရုပ်သိမ်းခံရပြီး ပုံနှိပ်သူများနှင့် ထုတ်ဝေသူများ မှတ်ပုံတင်နည်းဥပဒေကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ သတင်းစာများ၊ စာစောင်များနှင့် လုံးချင်း စာအုပ်များအားလုံး ထုတ်ဝေခြင်း မပြုမီ စာပေစိစစ်ရေး ဌာနသို့ ကြိုတင်တင်ပြရပြီး ထိုသို့တင်ပြခြင်း မပြုဘဲ ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့လျင် ထုတ်ဝေသူသာမက ပုံနှိပ်သူများပါ ဖမ်းဆီးပြီး Press Act ဟုခေါ်ဆိုသည့် အထက်ပါ ၁၉၆၂ ခုနှစ် ပုံနှိပ်သူများနှင့် ထုတ်ဝေသူများ မှတ်ပုံတင်နည်းဥပဒေအရ အပြစ်ပေးသည်။

ဖွဲ့စည်းပုံ
-----------

ညွှန်ကြားရေးမှူးများမှာ ၁၉၈၈ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၁ ထိ ဗိုလ်မှူးမောင်ဝင်း၊ ဗိုလ်မှူးတင်စိုး၊ ဗိုလ်မှူးအေးထွန်းနှင့် ဗိုလ်မှူးတင့်ဆွေတို့ဖြစ်သည်။ စာဖတ်မှူး၊ ဦးစီးအရာရှိ၊ လက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူး၊ ညွှန်ကြားရေးမှူး၊ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်၊ ဒုတိယပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး၊ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး တို့ကို အဆင့်ဆင့် ဖြတ်သန်းပြီး အတည်ပြုချက်ရမှ စာတစ်အုပ်ကို ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခွင့် ရှိသည်။

မူဝါဒ အပြောင်းအလဲ
-----------------

၂၀၀၁ ဇွန် တွင် ဂျာနယ် နှင့် မဂ္ဂဇင်း ၁၇၈ စောင်အကျုံးဝင်သည့် တင်ပြီးမှ ထုတ်သည့်စနစ်အစား ထုတ်ပြီးမှ တင်သည့်စနစ်ဖြင့် ပြောင်းလဲခွင့်ပြုလိုက်သည်။ ၁၉၆၂ ခု တော်လှန်ရေးကောင်စီ အစိုးရက ရေးဆွဲပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည့် ပုံနှိပ်သူများနှင့် ထုတ်ဝေသူများ အက်ဥပဒေမှာမူ အသက်ဝင်ဆဲဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  လျပ်တပြက်ဂျာနယ်
|  |  |
| --- | --- |
|  | ဝစ်ရှင်နရီ၊ အခမဲ့အဘိဓာန်တွင် ***စာတိုက်*** ကို ရှာဖွေကြည့်ရှုပါ။ |

စာတိုက်
-------

မြန်မာမှုတွင် စာတိုက်ဟူသည်ကား ပိဋကတ်ပေစာ အစရှိ 
သော စာပေကျမ်းဂန်များကို သိုမှီးရာ ဖြစ်သော ဇာတ်စုံသေတ္တာ 
များ ဖြစ်သည်။ ရေးသောအခါ စာတိုက်ဟု ရေးသော်လည်း 
ဖတ်သောအခါ စတိုက်ဟု ဖတ်ရသည်။ ယခု ခေတ်ခေါ်၌ 
စာတိုက်ဟူသည်ကို ချောစာများ ပေးပို့ရာဖြစ်သော စာပို့တိုက် 
ဌာနဟု နားလည်းကြသည်။ သို့သော် ရှေးအခေါ် စာတိုက်မှာမူ 
ပေစာများကို သိမ်းဆည်းသိုမှီးရာဌာန ဖြစ်သည်။

စာတိုက်များကို ရှေးဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများတွင် တွေ့ရ 
သည်။ စာတိုက်မှာ စင်စစ်အားဖြင့် ကျွန်းသေတ္တာပင် ဖြစ်သော် 
လည်း အခြေတပ်သော အမွှမ်းတင် ခိုနန်းချိုးဗီရိုများလည်း 
ရှိသေးသည်။ ရှေးအခါက ရှင်ပြုရဟန်းခံများ၌ လှူဖွယ်ဝတ္ထု 
ပစ္စည်းများတွင် ပိဋကတ်သုံးပုံနှင့်တကွ စာတိုက်ကိုပါ လှူဒါန်း
ကြ၏။ ထိုအကြောင်းကို စလေဦးပုည၏ ရှင်ပြုမေတ္တာစာ 
တစ်စောင်တွင် 'ဇိနာပဝရ၊ လူ့ဘဘုရား၊ ရုပ်တော်ပွားနှင့်၊ 
သုံးပါးပိဋကတ်၊ ပရိယတ်ဓမ္မက္ခန်၊ ကျိန်းဝပ်ရန် စာတိုက်၊ 
သိုက်မြိုက်တင့်တယ်၊ လှူဒါန်းဖွယ်နှင့် ရင်ဝယ်ဖြစ်သော သား 
ရတနာကို၊ သာကိယဝံသ၊ ဂေါတမနွယ်သို့ ဝင်စေ၍'ဟု ပါရှိ 
သည်။

မည်သည့်ခေတ်က စာတိုက် စတင်ပေါ်ပေါက်ကြောင်းကို 
မသိရသေးချေ။ သို့ရာတွင် တွေ့ရသမျှ အစောဆုံး အထောက် 
အထားကား ဘုရင့်နောင်လက်ထက် အခါပင် ဖြစ်သည်။ 
ဟံသာဝတီဆင်ဖြူများရှင် ဘုရင့်နောင်မင်းတရားသည် စာတိုက် 
နှင့်တကွ ပိဋကတ်တော်များကို သာသနာ စည်ပင်အံ့သောငှာ 
မြန်မာနိုင်ငံတော် အရပ်ရပ်သို့ ပို့ကြောင်းနှင့် သခင်ကြီးဧချင်း 
တွင် 'ယိုးဒယားမကြွင်း၊ ခုံ့လင်းဇင်းက၊ တနင်္သာရီ၊ ထားဝီ 
ထားဝယ်၊ ဇင်းမယ်သိန်းခို၊ ထိုထိုသာသနာ၊ တည်ရာသို့ 
ပရိက္ခရာအကွ၊ ဒါနစေ့စုံ၊ စွန့်ကြဲကုံလျက်၊ သုံးပုံပိဋကတ်၊ 
တုလွတ်အံ့ထိုက်၊ ရွှေစာတိုက်ကို၊ အမြိုက်ဝေညို၊ ကြဲဖြန့်ချိ၏။' ဟူ၍ စပ်ဆိုထားသည်။

စာတိုက်ကို ရှေးမြန်မာတို့သည် လှပအောင် မွမ်းမံခြယ် 
လယ်ကြသည်။ ကျွန်းသားတွင် သစ်စေးသုတ်၍ မှန်စီရွှေချကြ 
၏။ အမွှမ်းအပြောက်ဆင်၏။ အခြေတပ်သော ပြာသာဒ်ကဲ့သို့ 
ပြုလုပ်၏။ ဇာတ်ရုံ၌စုံဖြင့် တန်ဆာဆင်၏။ ထိုသို့ အလှအပ 
အဆန်းအကြယ် ပြုလုပ်ပုံများကို၊ ဦးပုည မေတ္တာစာများတွင် 
'ဝိသုကံမဃ၊ နတ်ဆရာမှီရသည်၊ ပန်းချီတကာဝိဇ္ဇာ၊ စိတြ 
ဂီဝါ၊ ရွှေမင်းဆေးဇဝါ၊ ရတနာကွက်ဆန်း၊ သဇင်မုလေးတွဲ့၊ 
နဂါးသွဲ့ခြူးနွယ်ရုံ၊ ဝတ်မှုံနှင့်ဝတ်ဆံ၊ ပြန်ကဟပ် ပြန်ကပတ်၊ 
ဇာတ်ရုံစုံအထွက်၊ ကောင်းကင်ပျံ ကျေးငှက်တို့၊ တေးချက်ကျ 
ပလီဟန်၊ ဆေးစက်ကျစီမံလျက်၊ နီဖလံအချုပ်၊ ပန်းချီပျံခြယ် 
လုပ်သော၊ ဆယ်လှော်ခုတ်မင်းစံ၊ ရွှေစာတိုက်ဘိမ်းခံကို'ဟူ၍ 
မြင်းခြံက ပုသိမ်သို့ စာတိုက်မှုနှင့်ပေး မေတ္တာစာတွင် ပေါ်လွင် 
စာ ဖော်ပြထားသည်။

ရှေးမြန်မာဘုရင်၊ ဖိဖုရားနှင့် မင်းညီမင်းသားတို့လည်း မှန်စီရွှေချ စာတိုက်တော်များကို ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများသို့ 
လှူဒါန်းလေ့ ရှိကြသည်။ မင်းတုန်းမင်းဆရားကြီး၏ မိဖုရား 
ခေါင်ကြီးသည် မှန်စီရွှေချ စာတိုက်တော်ကို မှန်ကျောင်းသို့ 
လှူတော်မူခဲ့သည်။ ယင်းစာတိုက်မှာ လန်ဒန်မြို့ ပြတိုက်မှ 
တစ်ဆင့်၊ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည် ယူဆောင်ခဲ့သောစာတိုက် 
ဖြစ်၏။ ထိုစာတိုက်တွင် အခြေ ၁၂ ချောင်းရှိ၍ ၆ ပေခွဲခန့် 
မြင့်သည်။ မှန်စီရွှေချ၍ အထက်တွင် ပြာသာဒ်ပေါက်ထား 
သည်။ 'ရွှေဘိုရှင်ဘုရင်သ္မီးတော်၊ မင်းတုံးမင်း မိဘုရားခေါင်
ကြီး၊ စုကြီး သို့မဟုပ် စုကြီးစု၊ မှန်ကြောင်းတွင် လှူသော 
စာတိုက်ဟု ကြေးပြားတွင် ကမ္ပည်းထိုးထားလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃)
အိုလာဟင်ဆင် (၂၅ဇွန်၁၈၆၄ မွေးဖွား - ၁၇အောက်တိုဘာ၁၉၂၇ကွယ်လွန်)
Rev. အိုလာဟင်ဆမ် ဇနီးမောင်နှံသည် အမေရိကန် နှစ်ခြင်းအသင်းတော်မှ စေလွတ်လိုက်သော ခရစ်ယာန်သာသနာပြု ပုဂ်ဂိုလ်ဖြစ်သည်။ ၁၈၉၀ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်း ကချင်လူမျိုးများထံ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

သူသည် ဆွီဒင်နိုင်ငံတွင်မွေးဖွားခဲ့ပြီး၊ အမေရိကန်နိုင်ငံနီဘရားစကားပြည်နယ်၊ အုတ်ကလန်သို့ ၁၈၈၁တွင် ရောက်ရှိအခြေချခဲ့သည်။ နယူးယောက်မီဒီဆင်ကျမ်းစာကျောင်းမှ ဘွဲ့ရရှိပြီး၊ ၁၈၉၀တွင် သိခါရဆရာတော်အဖြစ် အောဒိန်းရရှိခဲ့သည်။ ထိုနှစ်တွင်ပင် အမေရိကန်ကန်နှစ်ခြင်းအသင်းတော်၏ ပြည်ပသာသနာအဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကချင်လူမျိုးများထံသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ 

သူတို့ဇနီးမောင်နှံမတိုင်မှီ ခရစ်ယာန်သာသနာပြုများပြောပြချက်အရ ကချင်လူမျိုးစုများသည် လက်စားအလွန်ချေတတ်ပြီး၊ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်ပြီး ယုံကြည်မှုကို အလွဲသုံးတတ်သည်ဟု ဆိုသည်။ မြန်မာဘုရင်ပင်လျှင် သာသနာပြုများကို ပြောသည်မှာ တိရိစာၦန်များကို ခရစ်ယာန်ဘာသာယုံကြည်စေရန် ပြုလုပ်ခြင်းသည် လွယ်ဦးမည်ဟု ဆိုစကားရှိသည်။

ယခုအခါ လူဦးရေ ၄ သိန်းမှ ၅ သိန်းထိ ရှိသောကချင်လူမျိုးစုများအနက် ၃သိန်းကျော်မှာ နှစ်ခြင်းခရစ်ယာန်များဖြစ်ကြသည်။ အိုလာ ဟင်ဆမ်ကို ကချင်အသင်းတော်များ၏ ဖခင်ဟု သတ်မှတ်ထားကြသည်။

သူသည် သူ့အရင်ရောက်နှင့်သော ဝီလီယံ ဟင်နရီ လုပ်ငန်းများကို ဆက်လုပ်ရင်း အခြားလုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များနှင့်အတူ ကချင်စာကို လက်တင် A, B, C စာလုံးများဖြင့် ဖန်တီးပြီး ပထမဆုံးသော ကချင်ကျမ်းစာ ရှင်ယောဟန်ခရစ်ဝင်ကျမ်းကို ၁၈၉၅ တွင်ပြီးစီးခဲ့သည်။ ကချင်သမ်မာကျမ်းစာတခုလုံးကို ၁၁ ဩဂုတ် ၁၉၂၆ တွင် ပြီးစီးခဲ့ပြီး ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ကချင်လူမျိုး ၉၀ရာနှုန်းကျော်သည် ခရစ်ယာန်များဖြစ်ကြသည်။

ဆရာကြီးအိုလာဟင်ဆင်ဇနီးမောင်နှံသည် မြန်မာပြည်၊ ကချင်လူမျိုးများထံ ၂၈နှစ် အစေခံ၊အမှုတော်ထမ်းခဲ့ပြီး အမေရိကန်၊ နီဘရားစကားပြည်နယ်သို့ ၁၉၁၈တွင် ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့သည်။ အသက်ရွယ်ရင့်ချိန်တွင် စာအုပ်များကို ရေးသားခဲ့ပြီး ၁၉၂၇တွင် ကွယ်လွန်သည်။

ထုတ်ဝေခဲ့သောစာအုပ်များ
The Kachins, Their Customs and Traditions (Rangoon, 1913) and Missionary Pioneers among the Kachins (New York, 1922).

ကိုးကား
-------

* Wikipedia,  *အင်္ဂလိပ်ဝီကီပီဒိယာ*
* ဘားမိစ်ဘိုင်ဘယ်, *အိုလာဟင်ဆင်*
* Kachin Biography by Duwa Maran Zau Awng, *ဒူဝါမရမ်ဇော်အောင်၏အိုလာဟင်ဆင်*
စာပေဗိဗာန် စာတမ်းဖတ်ပွဲ(၁၉၃၈)
-----------------------------

ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပုံနှိပ်ရေးနှင့် စာအုပ်ထုတ်ဝေရေး 
ကော်ပိုရေးရှင်း၊ စာပေဗိမာန်အဖွဲွ့သည် စာပေနှင့် စာနယ်ဇင်း 
လုပ်ငန်း၏ အရည်အသွေး မြင့်မားတိုးတက်စေရန် စာပေ 
နှီးနှောဖလှယ်ပွဲများ၊ စာတမ်းဖတ်ပွဲများကို ၁၉၆၃ ခုနှစ်မှ 
၁၉၈၃ ခုနှစ်အထိ ၂၁ နှစ်အတွင်း ၁၇ ကြိမ် ကျင်းပခဲ့သည်။ 

စာပေ နှီးနှောဖလှယ်ပွဲများတွင် စာတမ်းရှင် တင်ပြသော 
စာတမ်းကို ဆွေးနွေးအကြံပြုလိုသူများ စင်မြင့်ပေါ်သို့ တက်၍ 
ဆွေးနွေးနိုင်ကြသည်၊ မရှင်းသောအချက်များကို စာတမ်းရှင်က 
ဖြေကြားရသည်။ စာတမ်းဖတ်ပွဲတွင်မူ ဆွေးနွေးလိုသူများက 
ဆွေးနွေးလိုသော အချက်များကို စာရွက်တွင်ရေးပြီး စာတမ်းရှင် 
ထံ တင်ပြရသည်။ စာတမ်းရှင်က တူညီသော ဆွေးနွေးမေးမြန်း 
ချက်များကို တပေါင်းတည်းဖြေဆို၍ မတူညီသော မေးမြန်းချက် 
များကို သီးခြားခွဲ၍ ဖြေဆိုသည်။ ကျေနပ်မှုမရှိပါက လူကိုယ် 
တိုင် ထရပ်၍ မေးနိုင်သည်။
ပညာရပ်ဆိုင်ရာ မြန်မာစာပေ စာတမ်းဖတ်ပွဲကို ၁၉၈၃ 
ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့မှ ၂၈ ရက်နေ့အထိ ရန်ကုန်မြို့ 
မြို့တော်ခန်းမတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဆေးပညာစာပေစာတမ်း၊ 
စက်မှုကုန်ထုတ်ရေး စာပေစာတမ်း၊ လူမှုရေး စာပေစာတမ်းနှင့် 
ယဉ်ကျေးမှု စာပေစာတမ်းဟူ၍ စာတမ်းငါးမျိုး တင်သွင်း 
ခဲ့သည်။ 

### ဖတ်ကြားတင်သွင်းသော စာတမ်းများ

စဉ် နေ့စွဲ စာတမ်းအမည် ဖတ်ကြားသူ
1. ၂၆-၁-၈၃ ဆေးပညာစာပေ ဦးသာတင်(မာဃ)
2. ၂၆-၁-၈၃ စက်မှုကုန်ထုတ် ဒေါက်တာ မျိုးသန့်တင်
3. ၂၇-၁-၈၃ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးစာပေ ဦးလှသိန်း (ပေါင်းတည်မင်းသိမ်း)
4. ၂၇-၁-၈၃ လူမှုရေးစာပေ ဦးသန်းထွတ်(တိုက်စိုး)
5. ၂၈-၁-၈၃ ယဉ်ကျေးမှုစာပေ ဦးအောင်သိန်း(နန်းညွန့်ဆွေ)

ဆေးပညာစာပေ စာတမ်းတွင် စာအရည်အသွေး ကောင်း 
သော ဆေးပညာစာပေများ တိုးတက်လာစေရန် ရည်သန်သည်။ 
ယင်းတွင် သမိုင်းတင်စခေတ်မှ မျက်မှောက်ခေတ်အထိ မြန်မာ့ 
ဆေးပညာ စာပေများအကြောင်းကို သုတေသနပြုထားသည်။
စက်မှုကုန်ထုတ်ရေး စာပေစာတမ်းသည် ဆိုရှယ်လစ် 
စီးပွားရေးစနစ်ကို အထောက်အကူပြုမည့် စက်မှုကဏ္ဍထုတ်လုပ် 
မှု တိုးတက်ရန် ရည်ရွယ်သည်။ ပုဂံခေတ်မှ မျက်မှေက်ခေတ် 
အထိ ကုန်ထုတ်လုပ်ရေး စာပေများကို တင်ပြထားသည်။
စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးစာပေစာတမ်းသည် လယ်ယာနှင့် သားငါး 
ကဏ္ဍ ကုန်ထုတ်လုပ်ကို အကျိုးပြုသည်။ ပုဂံခေတ်မှ မျက် 
မှောက်ခေတ်အထိ စိုက်ပျိုးရေးအကြောင်း ရေးသားထားသည့် 
စာပေကို လေ့လာသုံးသပ်သည်။

  

လူမှုရေးစာပေစာတမ်းသည် လူနေမှု မြင့်မား ခိုင်မာရေး 
အတွက် ဦးတည်သည်။ ယင်းတွင် လူတန်းစားကိစ္စ၊ မိန်းမနှင့် 
ယောက်ျား ဆက်ဆံရေးကိစ္စ၊ မိသားစုကိစ္စ၊ မြို့ရွာနိုင်ငံ အခြေ 
အနေနှင့် စပ်လျဉ်းသော စာပေကို လေ့လာတင်ပြထားသည်။
ယဉ်ကျေးမှုစာပေစာတမ်းသည် ယဉ်ကျေးမှု ခိုင်မာစေရန် 
ရည်သန်သည်။ ယင်းတွင် အတွေး၊ အယူအဆ၊ ကိုယ်ကျင့် 
တရား၊ ဓလေ့၊ အခမ်းအနား၊ ဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့မှု၊ ပုံပြင်၊ ဂီတ၊ 
ဇာတ်သဘင်၊ အက၊ ရုပ်ရှင်၊ ပန်းချီ ပန်းပု၊ ဗိသုကာ၊ ကစား 
ခုန်စား၊ အချက်အပြုတ်စသော အကြောင်းများနှင့် စပ်လျဉ်း 
သည့် စာပေကို ထုတ်နုတ်တင်ပြထားသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  စွယ်စုံနှစ်ချုပ် ၁၉၈၂-စာ၊ ၁၇၆-ရှု။
2. ↑  နှစ်ချုပ်၊ ၁၉၈၄
**မွှေကြော်ခြင်း** (အင်္ဂလိပ်: Stir frying) သည် မီးရှိန်ပြင်းပြင်းပေါ်ရှိ အလွန်ပူနေသော ဒယ်အတွင်းသို့ ကြော်လိုသည့် ပစ္စည်းများ ထည့်ပြီး ကျက်သည် အထိ ဟိုဘက်သည်ဘက် လှန်ပေးခြင်း နည်းလမ်းဖြစ်သည်။ ကြော်ဒယ်အတွင်းသို့ ဆီလောင်းထည့်ပြီး ပူလာလျှင် ကြက်သွန်နီ၊ ချင်း၊ ကြက်သွန်ဖြူ များ ထပ်ထည့်ကာ မွှေးလာသည် အထိ မွှေကာဆီသတ်ရမည်။ ပြီးလျှင် ချက်မည့် ပစ္စည်း အားလုံးထည့်ကာ အတူတူရောနှောသွားအောင် မွှေကြော်ပေးခြင်းမျိုး ဖြစ်သည်။ ဤလုပ်ဆောင်ချက်များအားလုံးသည် အချိန်တိုအတွင်း လျင်မြန်စွာ ပြုလုပ်ရသည်။ သို့မှသာ အကျက်လွန်၊ အနူးလွန်ခြင်း မဖြစ်စေနိုင်ပါ။

မွှေကြော်ဟင်းလျာများ
--------------------

* အစိမ်းကြော်အစိမ်းကြော်

ကိုးကား
-------



| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
ချက်ပြုတ်နည်းစနစ်များ |
| --- |
| ကြော်ခြင်း | 
* ကြော်ခြင်း
* ပြုတ်ကြော်ကြော်ခြင်း
* မွှေကြော်ခြင်း
* ကြွပ်ကြွပ်ကြော်ခြင်း
* ဆီနည်းနည်းဖြင့်ကြော်ခြင်း
* ဆီမြုပ်အောင်ကြော်ခြင်း
* ကြော်ချက် ချက်ခြင်း

 |
| ပြုတ်ခြင်း | 
* ပြုတ်ဖျောဖျောခြင်း

 |
| ချက်ခြင်း | 
* ချက်ပြုတ်ခြင်း
* အိုးကပ်ချက်ခြင်း

 |
| နှပ်ခြင်း | 
* နှပ်ခြင်း
* ကြော်နှပ်နှပ်ခြင်း

 |
| အခြားနည်းလမ်းများ | 
* ပေါင်းခြင်း
* ကျိုခြင်း
* ဖုတ်ခြင်း
* လှော်ခြင်း
* ရေနွေးဖြောခြင်း
* ဆီပူထိုးခြင်း
* ကျပ်တင်ခြင်း
* ကင်ခြင်း
* တံစို့ထိုးကင်ခြင်း

 |
၁၅၇၂ ခုနှစ် ဖိလစ်ဂေါလ်မှ ပုံထွင်းထားသော ဖီးဒီးယပ်စ်၏ ဇုစ်ရုပ်တု၊ ပုံဆွဲထားသူမှာ မာတင် ဗန် ဟမ်းစကက် ဖြစ်သည်။
အိုလမ်ပီယာရှိ ဇုစ်နတ်မင်းကြီး၏ ရုပ်တုမှာ ထိုင်နေသော ပုံစံ ဧရာမ ရုပ်တုကြီး တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၄၃ပေ (၁၃ မီတာ) ခန့်မျှ မြင့်သည်။ ဂရိလူမျိုး ပန်းပု ဆရာ ဖီးဒီးယပ်စ်မှ ဘီစီ ၄၃၅ ခုနှစ်တွင် ဂရိနိုင်ငံ အိုလမ်ပီယာရှိ သန့်စင်သော မြေနေရာတွင် ထုလုပ်ခဲ့ပြီး ဇုစ်ဘုရားကျောင်း အတွင်း စိုက်ထူထားခဲ့သည်။ သစ်သားပေါ်တွင် ဆင်စွယ်ပြား များနှင့် ရွှေပြားများဖြင့် ကပ်ထားသော ဂရိနတ်ဘုရား ဇုစ်နတ်မင်းကြီး၏ ရုပ်တုမှာ သစ်ကတိုးသားဖြင့် ပြုလုပ်ထားကာ ရင်းတိုက်သား၊ ဆင်စွယ်၊ ရွှေနှင့် အဖိုးတန်ကျောက်တုံးများဖြင့် အလှဆင်ထားသော ကြီးကျယ်သော ပုလ္လင်ပေါ်တွင် ထိုင်နေသည့် ပုံစံ ဖြစ်သည်။ ရှေးခေတ်ကမ္ဘာ့အံဖွယ်ခုနစ်ပါး တွင် တစ်ခု အပါအဝင်ဖြစ်ပြီး အေဒီ ၅ ရာစု အတွင်း ပျောက်ဆုံး ပျက်စီးခဲ့ကာ အစအနပင် ရှာမရဘဲ ၎င်းနှင့်ပတ်သက်သော အသေးစိတ် အချက်အလက်များကို ဂရိခေတ်သုံး ဒင်္ဂါးပြားများမှ တဆင့်သာ သိရသည်။

ဂရိတောင်ပိုင်း အဲလစ်ခရိုင်မှ အိုလံပီယာ ဇုစ်နတ်မင်းကြီး၏ ရုပ်တုပါဝင်သော ဒင်္ဂါးပြား

ကိုးကား
-------

1. ↑  Phidias from encyclopædiabritannica.com. Retrieved 3 September 2014
2. ↑  Statue of Zeus from encyclopædiabritannica.com. Retrieved 22 November 2006
**ဆာ ပက်ချာတာ**(Sar Patchata)သည် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံရှိ ခမာနီခေါင်းဆောင် ပိုပေါ့၏ သမီးဖြစ်သည်။ ပိုပေါ့သည် ကွန်မြူနစ်ဝါဒကို လွှမ်းမိုးအောင်လုပ်ရင်းက ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံတွင် အကြွင်းမဲ့ အာဏာရှင်စနစ်ကို ထူထောင်သွားသူ တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူ့လက်ထက်တွင် လူပေါင်း တစ်သန်းကျော် သေဆုံးခဲ့မည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။ ၁၉၉၈-ခုနှစ်တွင် ပိုပေါ့ကွယ်လွန်ပြီး အာဏာရှင် ဟစ်တလာ ကဲ့သို့ ရွံရှာမုန်းတီးမှုကို ခံခဲ့ရသူဖြစ်သည်။ သူ၏ သမီးငယ် ဆာ ပက်ချာတာ တစ်ယောက်လည်း ဖခင်၏ အရိပ်မည်းကြီး လွှမ်းမိုးမှုကို တစ်သက်လုံးခံခဲ့ရသူ ဖြစ်သည်။ 

ဖခင်ကို လူသတ်သမားအဖြစ် စွဲချက်တင်နေချိန်မှာ ဆာပက်ချာတာ နှင့် သူ၏ မိခင်တို့သည် သာမန်အရပ်သူများအဖြစ်ပုန်းအောင်းကာ နေထိုင်ကြရရှာသည်။ ဘဝတစ်လျှောက်လုံး ဖခင်နှင့်အတူ တောတောင်ထဲတွင် ရှင်သန်ခဲ့ရဘူးသည်။ ဖခင်ကွယ်လွန်သည်အထိ ပုန်းအောင်းကာ မထင်မရှား နေထိုင်ခဲ့ရာက ၂၀၁၄-ခုနှစ်၊ အသက်၂၄-နှစ်အရွယ်တွင် လက်ထပ်သူ ရှိနေမှန်း လူတွေသိခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ 

သူ့ကို သိရှိသွားခြင်းမှာ ဖေ့ဘုတ်ကြောင့်ဖြစ်သည်။
သူ့မင်္ဂလာဆောင်ပုံများ ဖေ့ဘုတ်ပေါ်တင်လိုက်၍ တစ်ကမ္ဘာလုံး စိတ်ဝင်စားသွားကာ Like ပေးသူ အများအပြား ဖြစ်လာခဲ့သည်။့

  

သူမအသက် ၁၃-နှစ်တွင် ဖခင်ဖြစ်သူ ပိုပေါ့သည် တောထဲတွင် တစ်ဦးတည်း နေထိုင်နေရာက သူ့ကိုယ်သူ သတ်သေသွားသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ဖခင်ကွယ်လွန်သည့် ၁၉၉၈-ခုနှစ်လောက်ကတည်းက သူမသည် တောထဲတွင်ပင် ပုန်းအောင်းကာ နေထိုင်ရှာသည်။ အမည်အမျိုးမျိုးပြောင်း၊ နေရာဒေသ အတည်မနေနိုင်၊ နယ်စပ်တစ်ဝိုက်တွင် လှည့်လည်ကာ နေထိုင်ရသည်။ 
ဆာ ပက်ချာတာသည် အသက် ၁၂-နှစ် အရွယ်အထိ မယ်ဆစ်ဟူသော အမည်ဖြင့်နေထိုင်ခဲ့သည်။ သူ့ဖခင်ကွယ်လွန်ကြီး အသက် ၁၃-နှစ်အရွယ်မှ ဆာ ပက်ချာတာဟု အမည်ပြောင်းခဲ့သည်။ မှတ်တမ်း ဓာတ်ပုံများတွင် မိခင်၏ လက်မောင်းကို ကိုင်၍ ဖခင်၏ 
ရုပ်အလောင်းကို ကြည့်ကာ ငိုနေပုံများကိုလည်း တွေ့ရသည်။ 

ပိုပေါ့သေဆုံးပြီးနောက် မိခင်သည် ခမာတီတပ်မှ ခွန်နယ်ခေါ် အင်ဂျင်နီယာတစ်ယောက်နှင့် လက်ထပ်သည်။ ခွန်နယ်သည် အသက် ၁၃-နှစ်အရွယ် ဆာ ပက်ချာတာကိုလည်း သမီးအရင်းကဲ့သို့ စောင့်ရှောက်ခဲ့၏။ ယခုအခါ ခွန်နယ်သည် မာလိုင်းပြည်နယ် အစိုးရအုပ်ချုပ်ရေးမှူး တာဝန်ကို ယူထားရသည်။ သူက မယ်ဆစ်ကို ဆာ ပက်ချာတာဟု အမည်ပြောင်းပေးပြီး ၂၀၀၂-ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၊ အနောက်ပိုင်းရှိ အထက်တန်းကျောင်းကို တက်စေခဲ့သည်။ 

၂၀၀၄-ခုနှစ် အင်တာဗျူးတစ်ခုတွင် ကျောင်းတက်ခဲ့သည့် ဘဝများအကြောင်း၊ ဖခင်နှင့် တောထဲက အဖြစ်အပျက်များကို အမြဲ ပြန်သတိရမိကြောင်း ပြောရှာသည်။ ဆာ ပက်ချာတာ မင်္ဂလာဆောင်စဉ် ယခင် ခမာနီခေါင်းဆောင်ဟောင်း ခီယူဆမ်ဖန်က သတို့သား၊ သတို့သမီးတို့ အနီးတွင် ထိုင်ကာ ဂုဏ်ပြုပေးခဲ့သည်။ သူမ၏ မွေးစားဖခင် ခွန်နယ်က **ကျွန်တော်တို့ သမီးကို မင်္ဂလာပွဲလုပ်ပေးတာ ထင်ပေါ်ချင်လို့ မဟုတ်ဘူး၊ ရိုးရာအစဉ်အလာအတိုင်း လုပ်ပေးတာ၊ ပွဲသေးသေးလေးပဲ လုပ်တာပါ။**  ဟု ကမ္ဘောဒီးယား နေ့စဉ်သတင်းစာတွင် ပြေကြားခဲ့သည်။ 

ဆာ ပက်ချာတာ၏ ခင်ပွန်းသည် ဗစ်ချကာ ဖြစ်ပြီး မလေးရှားနိုင်ငံတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ မင်္ဂလာဆောင်ကို ကဘက်စပင်းရွာတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  တင်ညွန့် ရေး ကမ္ဘာကျော် သားတော်သမီးတော်များ၊ ပထမအကြိမ်၊ ၂၀၁၇၊ဇူလိုင်လ၊ စာ-၁၆၄
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့ ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် ပုရာဏကဿပဆရာကြီး ပညတ်အပ်သော အမျိုးဇာတ်(၆)မျိုး နှင့်စပ်၍ သက်ရှိလောက၌ရှိနေသော သတ္တဝါတို့၏ အမျိုးဇာတ်(၆)မျိုးနှင့် ယင်းအမျိုးဇာတ်ရှိသူတို့၏ မည်းညစ်သောသဘောတရား, ဖြူစင်သောသဘော တရားကို ဖြစ်စေပုံ၊ မည်းညစ်, ဖြူစင်သည်လည်းမဟုတ်သော နိဗ္ဗာန်သို့ရောက်နိုင်ပုံတို့ကို အကျယ်တဝင့် ပြည့်ပြည့်စုံစုံ အရှင်အာနန္ဒာအား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ ကုန်သည်သွားရင်း နွားသေရာ၌ လှည်းကုန်သည်၏ လုပ်တတ်သောသဘာဝနှင့် ပါဠိတော်ပုဒ်တို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

ဋီကာ၌လည်း ကဏ္ဍကဝုတ္တိက၊ ဗိလံဩလဂ္ဂေယျ၊ ကဏှဓမ္မ၊ အကဏှအသုက္က နိဗ္ဗာနအစရှိသော မှတ်သားဖွယ်ရာများကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  အံ၊၂၊၃၃၆-၃၄၀။ အံ၊မြန်၊၂၊၄၂၇-၄၃၁။ အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၂၆-၇။ အံ၊ဋီ၊၃၊၁၂၂-၄။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ဆက္ကနိပါတ၊ ဒုတိယပဏ္ဏာသက၊ ၆-မဟာဝဂ္ဂ၊ တတိယသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**