သံပိုင်း
--------

သံပိုင်းဆိုသည်မှာ 
မြန်မာဘာသာသက်သက်ဖြစ်၍ အစဉ်အဆက်ဖြစ်ခြင်း 
ဟူသောအဓိပ္ပာယ်နှင့် စာစောင်များ၏ အဆုံး၊ နိဂုံးလင်္ကာ 
ဟူသောအဓိပ္ပာယ်များကိုရသည်။

အစဉ်အဆက်ဖြစ်ခြင်းဟူသော အကြောင်းအရာကို 
*သံပိုင်း* ခေါ်ဝေါ်ရေးမှတ်ကြသည့်အ ထောက်အထားများမှာ 
ကိုးခန်းပျို့တွင် *မနုသမ္မတ၊ ရှေးကသံပိုင်း၊* 
ကျင့်ရိုးခိုင်းလျက်၊ *ဟူ၍လည်းကောင်း၊* စတုမဟာ၊ နတ်တို့ရွာ၌၊ 
တစ်ခါနတ်သက်၊ တစ်ထောင်ဝက်ကို၊ တွက်သော်လူနှင့်၊ 
ကိုးသန်း ဖြစ်သည်။ စင်စစ်သံပိုင်းတံထွာတည်း
ဟူ၍လည်းကောင်းလာရှိသည်။ အဆုံးနိဂုံးလင်္ကာကို *သံပိုင်း* 
ခေါ်ဝေါ်ရေးမှတ်ကြသည့်အထောက်အထားများမှာ 
အင်းဝမြို့ကျောင်းတော်ကျောက်စာနိဂုံးတွင် *ကျာကျာ* 
ကျော်ဟိုး၊ စာရင်းထိုးသည်၊ ကျောက်ရိုးရွှေစာ၊ 
သံပိုင်းတည်း*ဟူ၍လည်းကောင်း၊ မဟာ သကျသီဟဘုရား၊* 
ခေါင်းလောင်း တော်စာနိဂုံးတွင် *ဥပဒေကြံသိုင်း၊* 
လွှမ်းရိုက်လှိုင်းသည်။။ သံပိုင်းရွှေစာမော်ကွန်းတည်း*ဟူ၍ လည်းကောင်း၊* 
နန်းစဉ်စာတော်စာရင်းအမှတ်အသားများမှာလည်းပျို့၊ မော်ကွန်း၊ 
သံပိုင်း၊ လင်္ကာစသည်များနှင့် ကျောက်စာ၊ စဉ့်စာ၊ 
ခေါင်းလောင်းစာ၊ ဆုတောင်းစာစသည်များမှာ 
မည်သည့် စာကိုယ်စာသားပုဒ် ရေမည်မျှ၊ နိဂုံး၊ 
သံပိုင်းပုဒ်ရေမည်မျှ၊ နှစ်စုပုဒ်ရေမည်မျှဟူ၍လည်းကောင်း 
ခွဲခြားမှတ်သား ရေးထားလျက်ရှိသည်။ 

စကားပြေမှာဖြစ်စေ၊ လင်္ကာမှာဖြစ်စေ အဆုံးနိဂုံး သံပိုင်းတိုင်းမှာ 
လေးလုံးစပ်လင်္ကာနှင့်ရေးသားမြဲဖြစ်သော
ကြောင့်စာကိုယ်နှင့်မတူဘဲအသံကိုပိုင်းခြားသည့်အတိုင်း 
သံပိုင်းဆိုသည်မှာအဆုံးနိဂုံးလင်္ကာကို မှတ်ရမည်ဟု 
ပိဋကတ်တော်အုပ် အတွင်းဝတ်မိုင်းခိုင်းမြို့စားများပြော 
ကြားအမိန့်ရှိဘူးသည်ဟုဆိုသည်။ ဤသို့အတွင်းဝန်မင်း 
အမိန့်ရှိသည့်အတိုင်း မှန်·မမှန်၊ မှတ်သင့်·မမှတ်သင့် 
များကိုစကားစပ်လျဉ်းမိ၍ ကျေးဇူးရှင်ဘုံးကျော်ဆရာတော် 
ဘုရားကြီးထံ လျှောက်ထားဖူးရာ'ယုတ္တိတန်၍ 
အထောက်အထားရှိပါလျှင် လိုက်နာသင့်ပါ၏။ 

သို့ရာတွင်အချို့နေရာများမှာ စာကိုယ်တစ်စောင်လုံးကိုပင် 
သံပိုင်းဆိုလိုသကဲ့သို့စပ်ဆိုသော 
အချက်များလည်းအနည်းငယ်ရှိသေးသည'်ဟု 
အမိန့်တော်ရှိဖူးသည်ဟုလည်းဆိုလေသည်။ 
သံပိုင်းသဘောအဓိပ္ပာယ်စပ်ဆိုသီကုံးပုံကို 
ထင်ရှားစေရန်ပုံစံမှာ။ ။ *မျက်ရှင်ယောင်ပြို၊* 
ရှိန်းရှိန်းညိုသား၊ မြင်းမိုရ်ရပ်ခိုင်း၊ နှင်းပန်းနှိုင်းလျက်၊ 
စစ်ကိုင်းပင်းယ၊ အင်းဝအောင်စည်၊ မင်းပွဲပြည်ကို၊ 
...ကျောက်ဆောင်လင်္ကာ၊ သံပိုင်းစာကို၊ မဟာသီလဝံသ 
...ပြည့်ဖြိုးနိဒါန်းအပြီးတည်း *(ရှင်မဟာသီလဝံသ* 
စပ်ဆိုသီကုံးရေးသားတော်မူသည့် ရတနာဗိမာန် ကျောင်းတော်· 
ကျောက်စာနိဂုံး သံပိုင်း)
ထို့ပြင်သံပိုင်းပုဒ်ကိုမော်ကွန်းပုဒ်နှင့်လည်း ရောနှောပြီးစပ်ဆို
ကြသည်လည်း ရှိကြသေး၏။ ပုံစံ ကား၊ 
သက္ကရာဇ် ၁၂၂၂ ခုနှစ်တွင်ဆီးဘန်းနီဆရာတော်ဘုရား 
ရေးသားခဲ့သည့်မဟာဗောဓိကျောက် စာသံပိုင်း၌·
*ဗောဓိလင်္ကာ၊ ပွင့်ရွှန်းဖြာလျက်၊ စက္ကဝါအပိုင်း၊* 
မြမြလှိုင်းတည့်၊ ဆိုင်းဆိုင်းယှက်ပြီ..ဘုရင့် ဆရာ၊ 
ထေရ်မဟာလျှင်၊ အက္ခရာထင်းလင်း၊ မော်ကွန်းထွင်းသည်၊ 
သလင်းရွှေဆိုင်သံပိုင်းတည်း။ *ဟုရေးသားစီကုံးထားသည်။* 

သံပိုင်းကဗျာကိုရှေးအစဉ်အလာအလေ့အထအားဖြင့်၊ 
ဘုရားစေတီ၊ ကျောင်း၊ ကန်၊ ပလ္လင်၊ ဗောဓိပင်စသည်တို့ကို 
ပြုလုပ်ပြီးစီးရာ၌ နိဂုံးချုပ်အားဖြင့်မှတ်ယူကြစေခြင်းမှာ 
ရေးသားကြရိုးရှိခဲ့လေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃)

| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
မြန်မာဘာသာစကား |
| --- |
| ပြောင်းလဲပုံအဆင့်များ | 
* ရှေးဟောင်း
* ခေတ်လယ်
* ခေတ်ပေါ်

 |
| ဒေသိယစကား | 
* ရခိုင်ဘာသာစကား (ရမ်းဗြဲ၊ သံတွဲ)
* အင်းသား
* မြိတ်
* ထားဝယ်
* ယော

 |
| သဒ္ဒါနှင့်ဝေါဟာရ | 
* **ဝါစဿရဗေဒ**
* မျိုးပြပစ္စည်းများ
	+ အတိုင်းအတာယူနစ်များ
* ကိန်းဂဏန်းများ
* ကင်းစီး
* နာမ်စားများ
	+ ဆွေမျိုးတော်စပ်ပုံ
* ကြိယာများ
* ဝိဘတ်များ

 |
| စာပေ | 
* သင်ပုန်းကြီး
* ရာဇဝင်ကျမ်းများ
* ဓမ္မသတ်

|  |  |
| --- | --- |
| စာပေပုံစံများ | 
* ခေတ်စမ်းစာပေ
* မေတ္တာစာ
* ပေစာ
* ပြဇာတ်
* မှာတမ်း

 |
| ကဗျာပုံစံများ | 
* ကလေးချော့ကဗျာ
* ခွန်းထောက်
* တမ်းချင်း
* တောလား
* တေးထပ်
* တျာချင်း
* တြိချိုး
* ဒုံးချင်း
* ဒွေးချိုး
* ဗုံကြီးသံ
* ဘောလယ်
* ရတု
* ရကန်
* ဝဲရိုက်ဝဲသွင်း
* ရဲတင်း
* လေးချိုး
* အလင်္ကာ
* လင်္ကာ
	+ လေးလုံးစပ်လင်္ကာ
* လွမ်းချင်း
* သဖြန်
* သာချင်း
* ကာချင်း
* သံချပ်
* သံချို
* သံပိုင်း
* သံပေါက်
* ဟန်ချင်း
* အန်ချင်း
* အိုင်ချင်း
* တုံးချင်း
* အဲချင်း
* သီချင်း
* ပျို့
* ပတ်ပျိုး
* ယိုးဒယား
* ကြိုး
* ဘွဲ့
* နတ်သံ
* လူးတား
* မော်ကွန်း
* တောလား

 |

 |
| စာအရေးအသားစနစ် | 

|  |
| --- |
| 
* အက္ခရာ
* မျက်မမြင်စာ

 |
| ရောမမှုပြုခြင်း | 
* မြန်မာစာကော်မရှင် အသံဖလှယ်မှုစနစ်
* ALA-LC ရောမမှုပြုခြင်း
* BGN/PCGN ရောမမှုပြုခြင်း

 |

 |
| အခြားအကြောင်းအရာများ | 
* မြန်မာအင်္ဂလိပ်
* မြန်မာစာအဖွဲ့
* မြန်မာအမည်များ

 |