recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
ဦးတင့်ဇော် ကိုယ်ရေး အတ္ထုပ္ပတ္တိအကျဉ်း
--------------------------------------

ဆရာ ဦးတင့်ဇော်သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ရမ်းဗြဲကျွန်း၊ ကျောက်ဖြူမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ပညာရေးကို အခက်ခဲပေါင်းစုံကြားမှ သင်ကြားခဲ့ပြီး၊ ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်တွင် ပင်းယကျောင်းဆောင် စာဖတ်အသင်းဝင် ဖြစ်ခဲ့ပြီး တတိယနှစ်တွင် ရခိုင် ကျောင်းသူကျောင်းသားများ အသင်း ခေါင်းဆောင်မှု အပိုင်းမှ ပါဝင်ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၅၆ - ၅၇ နောက်ဆုံးနှစ်တွင် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားသမဂ္ဂ၌ နိုင်ငံခြားရေး တာဝန်ခံ အဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။

ဦးနု ဦးဆောင်သော ဖဆပလ အစိုးရ လက်ထက်တွင် ဆင်းရဲသော တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားများအား ထောက်ပံ့သော ထောက်ပံ့ကြေးနှင့် ပတ်သက်၍ အမှန်တကယ် ဆင်းရဲသော ကျောင်းသားများ မရရှိသည့် ကိစ္စ အတွက် ထွန်းနေ့စဉ် သတင်းစာမှ ဖွင့်ချခဲ့ရာ ပါလီမန် အတွင်း အထိ ဂယက်ရိုက်ခဲ့ရသည်။

၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ ကျောင်းသား သမဂ္ဂ အဆောက်အဦကြီးအား ဖြိုခွဲခဲ့သော ဆဲဗင်းဇူလိုင် အရေးအခင်းတွင် မျက်မြင် သက်သေတဦး အဖြစ် ကြုံတွေ့ခဲ့ရပြီး နောက်ပိုင်းတွင် စစ်အစိုးရ၏ ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရပြီး ကိုကိုးကျွန်းသို့ ပို့ဆောင် ခံခဲ့ရသည်။

ကိုကိုးကျွန်းမှ လွတ်မြောက်ပြီး ရန်ကုန်မြို့တွင် ကိုယ်ပိုင် ကျူရှင်ဖွင့်၍ ရပ်တည်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်၊ ကျောင်းသားများ ဦးဆောင်သော ၈၈ ရှစ်လေးလုံး အရေးတော်ပုံကြီး ပေါ်ပေါက်လာသော အခါ ကျူရှင်ဆရာ ဘဝကို စွန့်လွတ်ပြီး တော်လှန်ရေးသမား ဘဝအဖြစ် လုံးလုံးလျားလျား ခံယူခဲ့သည်။

၁၉၈၈ နောက်ပိုင်းတွင် ဗိုလ်မှူးကြီး စိန်မြနှင့် အတူ ထိုင်း - မြန်မာ နယ်စပ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး တော်လှန်ရေး တာဝန်များကို ဆက်လက် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဘီဘီစီ သတင်းထောက် အဖြစ် လည်းကောင်း၊ RFA သတင်းထောက် အဖြစ် လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ အတွေ့အကြုံများကို အခြေခံပြီး ဝတ္ထုနှင့် ဆောင်းပါးများစွာ ရေးသားနေဆဲ ဖြစ်သည်။

ယခုအခါ ရခိုင်ပြည်လုံး ဆိုင်ရာ အမျိုးသား ကောင်စီ (ANC) တွင် ပါဝင်၍ မြန်မာပြည်တွင် စစ်အာဏာရှင်စနစ် ချုပ်ငြိမ်းရေး၊ ဒီမိုကရေစီ ပြန်လည်ထွန်းကားရေး၊ ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စု ဖြစ်ပေါ်ရေးတို့အတွက် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  *၁၉၅၆ - ၅၇ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားသမဂ္ဂရဲ့ နိုင်ငံခြားရေး တာဝန်ခံ စာရေးဆရာ ဦးတင့်ဇော်ရဲ့ ကိုယ်ရေး အတ္ထုပ္ပတ္တိအကျဉ်းကို စုဆောင်း လွှင့်တင် ပေးလိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဦးတင့်ဇော် ကိုယ်ရေး အတ္ထုပ္ပတ္တိအကျဉ်း*

1. မြန်မာ့ လွတ်လပ်ရေး၊ နိုင်ငံရေးနှင့် ကျောင်းသား လူငယ်များရဲ့ အခန်းကဏ္ဍ (ဦးတင့်ဇော်နှင့် တွေ့ဆုံခြင်း)၊ မြန်မာနိုင်ငံ ကျောင်းသားလူငယ်များ ကွန်ဂရက် (SYCB) မှ စီစဉ် ထုတ်ဝေသည်၊ ၂ အောက်တိုဘာ ၂ဝဝ၄။
၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် ဧပြီလ (၂၂) ရက်တွင် ဖခင် ဦးအောင်ဆန်းတင့်၊ မိခင် ဒေါ်ခင်မြတ်မွန်တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ညီအစ်ကိုသုံးယောက်ရှိသည်။ အ.ထ.က (၁) ဒဂုံ မှ ဆယ်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ် အောက် တိုဘာလထုတ် မုခမဂ္ဂဇင်းတွင် ဖော်ပြသော "ဂစ်တာပေါ်ကလ" သည် ပထမဆုံး ပုံနှိပ်ခံခဲ့ရသောစာမှုဖြစ်သည်။

၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ငါတို့စာပေ အမည်ရှိ စာပေတိုက်တည်ထောင်ပြီး စာအုပ်များထုတ်ခဲ့သည်။ 
အတွဲ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်နှစ်အုပ်ဖြစ်သည့် ကြယ်ကိုးစင်းနဲ့ လင်းတဲ့ကောင်းကင်၊ မဖဲ့မစောင်းနှင့် အတွဲ ကဗျာစာ အုပ်တစ်အုပ်(နာမ်)တို့တွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး စီးမလား အမည်ရှိ ကဗျာစာအုပ်ကို ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်က ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
၂၀၁၁ ခုနှစ် မေလတွင် နှစ်ပိုင်းတစ်ပိုင်း အမည်ရှိ လုံးချင်းဝတ္ထုစာအုပ်ကို ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ရေးသားခဲ့သော ဝတ္ထုတိုပေါငတို့တွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး စီးမလား အမည်ရှိ ကဗျာစာအုပ်ကို ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်က ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
၂၀၁၁ ခုနှစ် မေလတွင် နှစ်ပိုင်းတစ်ပိုင်း အမည်ရှိ လုံးချင်းဝတ္ထုစာအုပ်ကို ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။
၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် "ကျောက်စာကိုခဲဖျက်နှင့်ဖျက်၍မရ "အမည်ရှိ လုံးချင်းဝတ္ထုစာအုပ်ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  ကျောက်စာကို ခဲဖျက်နှင့် ဖျက်၍မရ မြေမှုန်လွင်၊ 7day news[*လင့်ခ်သေ*]
2. ↑  လူပြော သူပြောများတဲ့ မြေမှုန်လွင်ရဲ့ ကဗျာစာအုပ်၊ Myanmar Times။ 25 February 2021 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  10 August 2020 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  စာရေးဆရာမြေမှုန်လွင်နှင့် တွေ့ဆုံခြင်း၊ Eleven Media group
အိမ်ထဲတွင် အလှဆင်ထားသော ခရစ်စ္စမတ် သစ်ပင်
ဒီဇင်ဘာလ ဆိုလျှင် ခရစ္စမတ်ပွဲအတွက် အိမ်တွေမှာ အလှဆင်နေကြပါပြီ။ ခရစ်စမတ် အလှဆင်ခြင်း အလေ့အထက ၁၆ရာစု တည်းက ဂျာမနီနိုင်ငံမှ စတင်ခဲ့ပါတယ်။

အဲဒီ အချိန်တုန်းက ခရစ္စမတ်နေ့မှာ တည်ခင်းတဲ့ အစားအစာများ ဖြစ်တဲ့ သကြားချောင်း၊ ပျားရည်ကိတ်မုန့် ၊ ခရစ္စမတ် ကန်ဒီ ချိုချဉ်များကို ခရစ္စမတ်သစ်ပင် ၊ အိမ်တံခါးဝ စတာတွေမှာ အလှဆင် ပြင်ဆင် လေ့ရှိ ခဲ့ကြပါတယ်။ ၁၈ ရာစုမှာတော့ ခရစ္စမတ် အလှဆင်ခြင်းက ပိုမို ခေတ်စားလာပြီး တောက်ပြောင်သော စက္ကူများ၊ ရောင်စုံ စက္ကူများနဲ့ အလှဆင်ကြပြီး ချိုချဉ် သကြားလုံးများ ၊ ကိတ်မုန့်များ ၊ စပျစ်သီးခြောက်များ နဲ့ သစ်သီးများကိုလည်း ပါဝင် ထည့်သွင်းကာ အလှဆင်လေ့ရှိခဲ့ကြပါတယ်။ 

ယနေ့ခေတ်အချိန်မှာတော့ ခရစ္စမတ် အလှဆင်တဲ့ ပစ္စည်းများ အများအပြားရှိပြီး လူတစ်ဦးရဲ့ အကြိုက်ပေါ်မူတည်ပြီး အလှဆင်ယင်လေ့ ရှိကြပါတယ်။

ခရစ္စမတ် အလှဆင်တဲ့ ပစ္စည်းများကတော့ အိန်ဂျယ် ၊ ခရစ္စမတ် ဘောလုံးများ ၊ ခရစ္စမတ် ဖယောင်းတိုင်များ ၊ ပြောင်လက်တောက်ပနေသော စက္ကူရောင်စုံကြိုးများဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ခရစ္စမတ် သစ်ပင်ငယ်လေးများ စသည်ဖြင့် ဖြစ်ကြပါတယ်။

ခရစ္စမတ်အိန်ဂျယ်ရုပ်ကလေးများကို ခရစ္စမတ် အလှဆင်တဲ့နေရာမှာ အသုံးပြုခဲ့ကြတာ ၁၈၈၀ ပြည့်နှစ်များကတည်းက ဖြစ်ပြီး ယနေ့အချိန်ထိ ဆက်လက်ကျယ်ပြန့်စွာ အလှဆင်နေကြပါတယ်။ အိန်ဂျယ်များက ခရစ်ယာန်ဘာသာနဲ့ အဓိကပါဝင်ပတ်သက်နေသလို အခြားသော ဘာသာများဖြစ်ကြတဲ့ ဗုဒ္ဓဘာသာ ၊ ဟိန္ဒူဘာသာ ၊ အစ္စလာမ်ဘာသာ ၊ ဂျူး ဘာသာများမှာလည်း သက်ဆိုင်ရာ နတ်သမီး အိန်ဂျယ်များ ရှိကြပါတယ်။ အိန်ဂျယ်များကို တမန်တော်များအဖြစ်ဖြင့်လည်း သိကြပါတယ်။

လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၃၀၀ ခန့်မှ စလို့ ဖန်ဘောလုံးများကို ခရစ္စမတ် အလှဆင် ဘော်လုံးများ အဖြစ် အသုံးပြု အလှဆင်ခဲ့ကြပါတယ်။ ဒီနေ့ခေတ်မှာ တော့ ဂျာမဏီနိုင်ငံမှ စတင်တီထွင် ထုတ်လုပ်ခဲ့တဲ့ တောက်ပတဲ့ ပလပ်စတစ် ရောင်စုံ ဘော်လုံးများကို ခရစ္စမတ် အလှဆင်တဲ့အခါမှာ အသုံးပြု နေကြပါတယ်။

ခရစ္စမတ် ထင်းရှုးပင်မှာ ခရစ်စမတ် ဖယောင်းတိုင်များ ထည့်သွင်း အလှဆင်ခြင်းဟာ ၁၆ ရာစုကတည်းကပင်ဖြစ်ပါတယ်။ ခရစ္စမတ် သစ်ပင်ကို ဝယ်ယူလာပြီး အိမ်မှာ စတင် အလှဆင်ချိန်မှာ ခရစ္စမတ် ဖယောင်းတိုင်များကိုပါ တစ်ချိန်တည်း အလှဆင်ခြင်း အကြောင်းရင်းကတော့ ခရစ္စမတ်ဖယောင်းတိုင်များက ဘဝရဲ့ ပျော်ရွှင်ခြင်း အလင်းရောင် အဖြစ် ကိုယ်စားပြုသလို ပြီးပြည့်စုံသော ခရစ္စမတ် အဖြစ်လည်း ကိုယ်စားပြုခြင်းကြောင့်ပင် ဖြစ်ပါတယ်။

၁၆၁၀ ခုနှစ်မှာ ဂျာမဏီနိုင်ငံကနေ စတင်တီထွင်ထုတ်လုပ်လိုက်တဲ့ ငွေအစစ်နဲ့ပြုလုပ်ထားတဲ့ Tinsel များကို ခရစ္စမတ် အလှဆင်တဲ့နေရာမှာ အသုံးပြုကြပါတယ်။ ငွေ အချပ်လိုက်ကို စက်ဖြင့် အစိတ်စိတ်အမြွှာမြွှာ အစင်းများအဖြစ်ရအောင်ပြုလုပ်ပြီးနောက် ပန်းကုံးသဖွယ်ပြုလုပ်ကာ အလှဆင်ကြပါတယ်။ ငွေသားအစစ်နဲ့ပြုလုပ်ခြင်းက ရေရှည်မှာ တောက်ပမှု လျော့နည်းလာပြီး မလှတော့တဲ့အတွက် နောက်ပိုင်းမှာ ငွေအစား အခြား ပစ္စည်းများနဲ့ အစားထိုး ပြုလုပ် အလှဆင်ကြပါတယ်။ 

ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင် မိသားစုများမှာ ခရစ္စမတ် အလှဆင်ခြင်းဟာ မျိုးဆက် တစ်ဆက်မှ တစ်ဆက်သို့ ကူးပြောင်း လက်ဆင့်ကမ်း ကြပါတယ်။ နှစ်စဉ် နှစ်တိုင်းမှာ ခရစ္စမတ် အလှဆင် ပစ္စည်းများကို အသစ်ဝယ်ယူကာ အရောင်မှိန်ဖျော့သွားသော ၊ တောက်ပမှု မရှိတော့သော ယခင်နှစ်မှ အလှဆင် ပစ္စည်းများနေရာမှာ အစားထိုးကာ သစ်လွင်သော ခံစားမှုများကို ပေးစွမ်း နိုင်အောင် ပြင်ဆင်လေ့ရှိကြပါတယ်။

ခရစ္စမတ် အလှဆင်ခြင်းများ မပြုလုပ်ဘဲ ခရစ်စမတ်ဆိုတာ ရောက်မလာနိုင်သလိုပါပဲ။ နှစ်စဉ် ဒီဇင်ဘာလရောက်တိုင်း နှင်းဖွေးဖွေးနဲ့ ဆောင်းချမ်းညများမှာ တောက်ပနေသော ခရစ္စမတ် ထင်းရူးပင်နားမှာ ဝိုင်းဖွဲ့ထိုင်ကာ မိသားစု ချမ်းမြေ့ပျော်ရွှင်ကြသည်မှာ ကြည်နူးစရာ မြင်ကွင်း တစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတော့တယ်။
ထပ်လွိုင်ပေါင်း စေတီသည် ထိုင်းနိုင်ငံ မယ်ဆိုင်မြို့တွင် တည်ရှိပြီး ထပ်လွိုင်ပေါင်း တောင်ကို အမည်စွဲ၍ ခေါ်သည်။ ထပ်(စေတီ), လွိုင်(တောင်), ပေါင်း(ကင်းမြီးကောက်)ဟူ၍ တိုက်ရိုက်ပြန်သော် ကင်းမြီးကောက်စေတီတောင်ဟု အဓိပ္ပာယ် ရသည်။ ခရစ်သက္ကရာဇ် ၁၇၆၆ တွင် အလောင်းမင်းတရား ဇင်းမယ် (ယခု ချင်းမိုင်)သို့ စစ်ချီစဉ် ဤစေတီကို တည်ထားပြီးနောက် သစ္စာ ဆိုခဲ့သည်။ ရှေးယခင် ဦးအောင်ဇေယျ တည်ထားစဉ် ထီးတော်မရှိ၊ မည်သူမှလည်း တင်ရန် ကြံစည်မရ၊ တင်ပြီးသည်နှင့် ထီးတော်မှာ မိုးကြိုးခပြီး မြေခရမြဲ ဖြစ်သည်။၁၉၉၃ ဝန်းကျင်၌ မြန်မာနိုင်ငံ သံဃမဟာနာယကအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌဆရာတော် အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရု ဦးသောဘိတ၊ သန်လျင်မင်းကျောင်းဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တ ဝဏ္ဏသိရီ၊ မိုင်းဖုန်းဆရာတော် အရှင်ဉာဏသံဝရ (ကျောက်ဝမ်ကြူ)၊ တာချီလိတ်က နဂါးနှစ်ကောင် ဆရာတော်နှင့် လုံဖော့ဆရာတော်တို့ ဦးစီးပြီး ထီးတော် တင်လှူမှသာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။။

အမည်တွင်ပုံ
-----------

ရွှေရောင်ဝင်းသော စေတီတော်၏ ခြေရင်း တနင်္ဂနွေ ၊ အင်္ဂါ ၊ စနေ၊ ရာဟု ထောင့်များ (ပါပထောင့် လေးထာင့်)တွင် ကင်းမြီးကောက် ကြီး လေးရုပ် ထုလုပ်ထားသောကြောင့် ဤ အမည် ရရှိသည်။ "သူ့ကိုနိုင်လို ဆကိုခို"ဟူသော ကိန်းခန်းအရ စီရင်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ပွဲလမ်းသဘင်
-----------

နယ်ခြားဖြစ်သော မယ်ဆိုင်နှင့် တာချီလိတ်ကြားရှိ တံတားအလယ်မှ မျှော်ကြည့်လျှင် ကောင်းစွာ ဖူးမြင်ရသည့် ထပ်လွိုင်ပေါင်း စေတီသည် ထိုင်းနိုင်ငံ အတွက်မူ အထူး အမွန်အမြတ်ထားရာ တန်ခိုးကြီးဘုရား တဆူ ဖြစ်ကာ၊ ေန့ထူးေန့မြတ်၌ ကုသိုလ်ပွဲ၊ အလှူပွဲ ကျင်းပလေ့ရှိပြီး၊ ရုပ်သံမှတဆင့် တတိုင်းပြည်လုံးသို့ ထုတ်လွှင့်ပြသ ဖူးမြော်စေသည်။ 
မြို့မြောက်ဘက် တောင်ကုန်းတွင် စံပယ်သော စေတီတော်သို့ တက်ရန် နဂါးရုပ်မုခ်ဦးဖြင့် မွမ်းမံထားသော စောင်းတန်းရှိသည်။ တောင်လယ်တွင် ဒုတိယမုခ် ရှိသေးကာ၊ ကားလမ်းလည်း ပေါက်၊ ခြေကျင်လျှောက်လည်း ရသည်။ နယ်ခြားတံတားမှ တောင်ဘက် တဖာလုံ၊ အနောက်ဘက် ကိုက် ၁၅၀ လျှောက်သော် ရောက်ရှိသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  အောင်ဇ (စက်တင်ဘာလ, ၁၉၉၈)။ *ထပ်လွိုင်ပေါင်း*။ **၁၄၆**။ နက္ခတ္တရောင်ခြည်မဂ္ဂဇင်း။ p. ၁၂။ `|date=` ရှိ ရက်စွဲတန်ဖိုး စစ်ဆေးရန် (အကူအညီ)
**အက်စကိလပ်စ်** (သို့) **အီးစကီးလပ်စ်** (အင်္ဂလိပ်: Aeschylus; ဂရိ: Αἰσχύλος *Aiskhylos* /အာစကိလော့ရှ်/)) (ဘီစီ ၅၂၅-၄၅၆)သည် ဂရိလူမျိုး နာမည်ကျော် အလွမ်းပြဇာတ်ရေး ဆရာကြီးသုံးဦးအနက် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ရှေးပြဇာတ်များတွင် ကပြသူ တစ်ဦးသာပါဝင်၍ လင်္ကာရွတ်ဆို ခြင်းဖြင့်သာ ပြီးစီးကြသည်။ အက်စကိလပ်ကမူ သူ့ပြဇာတ်များတွင် ကပြသူများ၏ အရေအတွက်ကို တိုးချဲ့ပြီးလျှင် ဆိုင်ရာအဝတ်အစားများကို ဝတ်ဆင်၍ ဟန်အမူအရာနှင့် အချီအချစကားပြောမှုများကို စင်ပေါ်တွင် ပြုလုပ်စေခြင်းဖြင့် ပြဇာတ်၏အဆင့်အတန်းကို မြှင့်တင်ပေးခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် သူ့ကို ပြဇာတ်ဖခင်ဟု အသိအမှတ် ပြုကြလေသည်။

  

အက်စကိလပ်သည် ဘီ၊ စီ ၅၂၅ ခုနှစ်တွင် အေသင်မြို့အနီး အီလျူးဆစ်မြို့ကလေးတွင် ဖွားမြင်သည်။ သူ၏မိဖများမှာ အဆင့်အတန်းမြင့်သောမျိုးရိုးမှဖြစ်ကြသည်။ ငယ်စဉ်က အယူဝါဒဆိုင်ရာ စီတန်းလှည့်လည်ခြင်းများနှင့် အခြားရှုခင်းများက သူ့စိတ်ကို ပြုပြင်ပေးခဲ့မည်မှာမလွဲချေ။ အက်စကိလပ် အရွယ်ကောင်းချိန်တွင် ဂရိလူမျိုးတို့သည် ပါးရှင်းတို့၏အာဏာစက်အောက်မှ လွတ်မြောက်ရန် ကြိုးပမ်းနေခိုက်ဖြစ်သဖြင့် အက်စကိလပ်သည် ထင်ရှားသောတိုက်ပွဲများတွင် ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်လေသည်။ ထိုတိုက်ပွဲများတွင် မာရသွန်၊ ဆယ်လာမစ်နှင့် ပလာတိယစစ်ပွဲများလည်း ပါဝင်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။

  

အက်စကိလပ်သည် ပြဇာတ်ပေါင်း ၇ဝ ကျော်ကိုရေးသားခဲ့သော်လည်း ယခုအခါ သူ၏လက်ရာဖြစ်သော ပြဇာတ် ၇ ခုကိုသာတွေ့မြင်နိုင်ပေတော့သည်။ သူရေးသားသော ပြဇာတ်များသည် အယူဝါဒအငွေ့အသက် မကင်းသော အလွမ်းပြဇာတ်များနှင့် ကံတရား၏ အသိခက်ပုံကို ဖော်ပြသော ပြဇာတ်များ ဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်အရေးကောင်းသဖြင့် အက်စကိလပ်သည် ဘီ၊ စီ ၄၈၄ ခုနှင့် ဘီ၊ စီ ၄၆၈ ခုနှစ် အတွင်းဖြစ်သော ၁၆ နှစ်ခန့် အတွင်းတွင် ပထမဆုကိုချည်း ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ဘီ၊ စီ ၄၆၈ ခုနှစ်တွင်မူ သူ့ထက်အသက်အားဖြင့် နှစ်ပေါင်း ၃ဝ ခန့်ငယ်သော ဆော့ဖိုကလိ က ပြဇာတ်ကို အက်စကိလပ်ထက် ပို၍ကောင်းမွန်စွာ ရေးသားနိုင်သည်ဟုဆိုပြီးလျှင် ပထမဆုကိုဆွတ်ခူး သွားလေသည်။ ထိုအခါအက်စကိလပ်သည် စိတ်အပျက်ကြီးပျက်ပြီးလျှင် မကြာမီအတွင်း၌ အေသင်မြို့မှ ထွက်ခွာ၍ စစ္စလီကျွန်းသို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်လေ သည်။ ဘီ၊ စီ ၄၅၆ ခုနှစ်တွင် စစ္စလီကျွန်းရှိ ဂျီလာမြို့တွင် အက်စကိလပ် ကွယ်လွန်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅)
*Sequoia sempervirens*
ဆီကွိုင်ယားပင်ကြီးများသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ် တွင် ပေါက်လေ့ရှိသည့် ဆယ့်နှစ် ရာသီ စိမ်းလန်းသော အပင်ကြီးများဖြစ်၍၊ ထင်းရှူးပင်မျိုးတွင် ပါဝင်၏။ ဆီကွိုင်းယားပင်နှစ်မျိုး နှစ်စားရှိရာ တစ်မျိုးမှာ အလွန်ကြီးမားသည့်အပင်မျိုးဖြစ်၍၊ ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်ရှိ ဆီယယ်ရာ နီဗားဒါး အနောက်ဘက် တောင်ခြေတွင် တွေ့ရှိနိုင် သည်။ ဤအပင်ကြီးမျိုးသည် ပေပေါင်း ၂ဝဝ မှ ၃၅ဝ ထိ မြင့်၍၊ အချင်းပေ ၂ဝ မျှရှိပြီးလျှင် နှစ်ပေါင်း ၁၁ဝဝ မှ ၁၅ဝဝ ထိအသက်ရှည်ကြသည်။ အခြားတစ်မျိုးမှာ သစ်နီပင် 
မျိုးဖြစ်၍၊ သစ်နီပင်က သစ်သားကို ပရိဘောဂများပြုလုပ်ရာ၌ များစွာ အသုံးပြုကြသည်။ သစ်နီပင်ကြီးမျိုးကို ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ် ကမ်းခြေတစ်လျှောက် တောင်တန်းများတွင် 
တွေ့ရှိနိုင်သည်။

ထိုသစ်ပင်ကြီးမျိုးသည် တောနက်များ၌လည်း ပေါက် တတ်ကြသည်။ သီးခြားသစ်ပင်အုပ်များ၌လည်း ပေါက်တတ်ကြ သည်။ ပေါက်သည့်အပင် အရေအတွက်မှာ နည်းပါး၏။ ဤ 
အပင်ကြီးမျိုးကို ခရစ် ၁၈၅၂ ခုနှစ်ခန့်က စတင်တွေ့ရှိခဲ့ကြ သည်။ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ ၌ကား ၁၈၅၃ ခုနှစ်ခန့်တွင် ဆီကွိုင်ယား ပင်ကို စတင်စိုက်ခဲ့ကြသည်။ ဆီကွိုင်ယားပင်မျာသည် ကြီးမား 
တင့်တယ်သောကြောင့် အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် ထိုအပင်ကြီးမျိုးကို အများအပြား စိုက်ပျိုးကြသည်။ ထို့ကြောင့်လည်း အင်္ဂလန်နိုင်ငံတောင်ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်းရှိ ခြံများ နှင့်ဥယျာဉ်များတွင် 
ဆီကွိုင်ယားပင်များကို တွေ့နိုင်လေသည်။

ပင်ရင်းဒေသများတွင် ဆီကွိုင်ယားပင်သည် တောက် ပြောင်သော သစ်ကြံပိုးရောင်ရှိ၍၊ ဖြောင့်စင်းသည့် ပင်စည်များ လည်း ရှိတတ်ကြသည်။ ပေပေါင်း ၁၈ဝ မျှတိုင်အောင် အကိုင်းအခက်များ မရှိဘဲ၊ စင်းလုံးချော ပင်စည်ကြီးများရှိသဖြင့် ရှုချင်စဖွယ်တင့်တယ်လှပ၏။ အဖျားဖက်တွင် ရှူး၍လုံးဝန်း လျက်၊ ရှည်၍ချွန်သော အမြဲစိမ်းအရွက်များရှိ၏။ အပင်အိုကြီး 
တို့၏ ထိပ်ဖျားများသည် ဆီးနှင်း၏ အလေးဒဏ်နှင့် လေပြင်း တိုက်ခတ်သည့်ဒဏ်ကြောင့် ကျိုးပဲ့လျက်ရှိတတ်သည်၊ အကြီးဆုံးအပင်ကြီးများကို လှဲ၍သက်ရစ်များကို ကြည့်ရ ခြင်းအား 
ဖြင့် ထိုအပင်များ၏ အသက်သည် နှစ်ပေါင်း ၁၁ဝဝ မှ ၁၅ဝဝ အတွင်းတွင် ရှိကြောင်းသိရလေသည်။ ထင်ရှားသည့် ဆီကွိုင်ယားပင်ကြီးတစ်ပင်၏ အချင်းမှာ ၉၃ ပေမျှရှိသည်။ ကြီးမားသော အခြားအပင်ကြီး တစ်ပင်၏ အောက်ခြေတွင် လိုဏ်ခေါင်းတစ်ခုကို ဖောက်လုပ်ထားရာ၊ ထိုလိုဏ်ခေါင်းတွင်းမှ မြင်းစီး သမားတစ်စုပင် ဖြတ်သွား နိုင်သည်။ ထိုသစ်ပင်ကြီးမျိုး၏ အသားမှာ အနီရောင်ရှိ၍ ပေါ့ပြီးလျှင် အလွန်ခိုင်မာသည်။ ယခုအခါဆိုင်ရာ အစိုးရများ က ထိုအပင်မျိုးကို မလှဲရန် အမိန့်ထုတ်ထားလေသည်။ သစ်နီပင်မျိုးများသည် ကမ်းခြေတစ်လျှောက် နှင်းပိတ် 
အောင်ကျသောသစ်တောများ၌ ပေါက်ရောက်လေ့ရှိကြသည်။ အရွက်များသည် ထင်းရှူးပင်အရွက်နှင့်တူ၍၊ ဘေးဘက်သို့ပြန့် ကားနေတတ်သည်။ တစ်လက်မခန့်ရှိ ကတော့ပုံအသီးများကို 
အခိုင်လိုက် သစ်ပင်၏ အဖျားတွင် တွေ့မြင်နိုင်သည်။ ထိုသစ်နီမျိုးမှာ အမြင့်ပေ ၁၁ဝ ကျော်မျှ ရှိတတ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑   "*Sequoia sempervirens*"  (2013). *IUCN Red List of Threatened Species* **2013**. IUCN. doi:10.2305/IUCN.UK.2013-1.RLTS.T34051A2841558.en.
2. ↑  NatureServe. 2020. *Sequoia sempervirens*, Redwood. NatureServe, Arlington, Virginia. Available. Accessed 11 November 2021.
3. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄)
ဆိုလွန်(ဘီစီ ၆၃၈-၅၅၈)
---------------------

ဆိုလွန်သည် အေသင်မြို့သား တိုင်းပြည်ပြုပုဂ္ဂိုလ်ကြီး 
တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့လေသည်။ အေသင်တို့ပိုင်သည့် ဆလမစ်ကျွန်းမှာ 
မက်ဂရာတို့လက်အောက် ကျရောက်နေသဖြင့်ထိုကျွန်းကို 
အက်သင်းမြို့သားတို့ ပြန်၍တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ရန်၊
ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည်အရူးဟန်ဆောင်၍ တေးသီချင်းများ 
ရေးစပ်ကာလှုံ့ဆော်တိုက်တွန်းခဲ့သည်။

ဤသို့ဟန်ဆောင်နေရခြင်းအကြောင်းမှာ အေသင်မြို့သား 
တို့သည် ထိုကျွန်းကို အကြိမ်ကြိမ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ဘူးရာ
အရှုံးသာအဖတ်တင်သဖြင့် နောက်နောင်ထိုကျွန်းကို တိုက်ရန်အားပေးလှုံ့ဆော်သူရှိက သေဒဏ်ပေးမည်ဟု
ကြေညာထားသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဆိုလွန်၏လှုံ့ဆော်မှု
ကြောင့်လူထုမှာစိတ်အားထက်သန်လာပြီးလျှင် အားသစ်
လောင်း၍ ဆလမစ်ကျွန်းကိုတစ်ဖန်ပြန်၍ တိုက်ခိုက်ကြ
သည်တွင် အောင်မြင်သဖြင့်၊ဆလမစ်ကျွန်းကို ပြန်ရလေ
သည်။ ထိုအခါမှစ၍ ဆိုလွန်အား သူရဲကောင်းတစ်ဦးဟု
အေသင်မြို့သားတို့က အမှတ်ထားကာ အားကိုးယုံ 
ကြည်ကြလေသည်။

  

မကြာမီအက်သင်းမြို့တွင် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဖွံ့ဖြိုး၍ 
စီးပွားတိုးတက်လာ၏။ သို့သော်လည်း ဆင်းရဲသားလူထုမှာ 
အကျိုးမခံစားရသဖြင့် မကျေနပ်မှုများပေါ်ပေါက်၍ဆူပူလှုပ်ရှား 
လာရာ၊ ဘီစီ ၅၉၄ ခုနှစ်ခန့်တွင်၊ လူတန်းစားအားလုံးတို့က 
ဆိုလွန်အား အာကွန်ခေါ် အာဏာပိုင်တစ်ဦးအဖြစ်တင်မြှောက်ကြလေသည်။ ဤသို့ဖြင့် ဆိုလွန်မှာ ဥပဒေများကိုပြုလုပ်နိုင် 
ခွင့်ရရှိလေရာ၊ ဆင်းရဲသားတို့ သက်သာချောင်ချိ၍အထက် 
တန်းစား သူဌေးသူကြွယ်တို့၏ ဩဇာအာဏာလွှမ်းမိုးမှုကိုပယ် 
ဖျောက်စေသည့် ဥပဒေများကို ပြုလုပ်လေသည်။ ထိုဥပဒေများ 
မှာ အေသင်ဒီမိုကရေစီ၏ အခြေခံဥပဒေများဖြစ်၏။

ထိုဥပဒေများမှာ အမှုတစ်စုံတစ်ခုဖြစ်ပွား၍ ရုံးတရုံး၏ 
စီရင်ချက်ကို မကျေနပ်က၊ ဂျူရီလူကြီးများအဖွဲ့သို့ လူတိုင်း 
တက်ရောက်၍ အယူခံနိုင်ခြင်း၊ မည်သူမဆို အလှည့်ကျဂျူရီလူ 
ကြီးဖြစ်နိုင်၍၊ တရားသူကြီးများကို ရွေးချယ်ရာ၌ ပါဝင်အကြံ 
ပေးနိုင်ခွင့်ရှိခြင်း၊ လူတစ်ဦးတစ်ယောက်သည် မြေဧကမည်မျှ 
သာ ပိုင်ဆိုင်ရမည်ဟု ကန့်သတ်ထားခြင်း၊ ဆင်းရဲသားများ 
တွင်ရှိသော ကြွေးများကိုလျှော်ပစ်စေခြင်း၊ ကြွေးကြောင့် ကျွန်ခံ 
နေရာမှ လွတ်စေခြင်း စသည့်ဥပဒေများဖြစ်သည်။

ထိုဥပဒေများကို မင်းဆွေစိုးမျိုးနှင့် သူဌေးများထဲတွင် 
သဘောမတူ၍ မနှစ်သက်သူများ ရှိကြသဖြင့် အတိုက်အခံပြုမှု 
များ ဖြစ်ပွားတော့မည်ကို သိမြင်သောဆိုလွန်သည် အေသင်မြို့မှ တိမ်းရှောင်သွားလေသည်။ ၁ဝ နှစ်မျှ အီဂျစ်နှင့်ဆိုက်ပရပ် ကျွန်းသို့ သွားရောက်လှည့်ပတ်နေပြီးမှ အေသင်မြို့သို့ ပြန်လာခဲ့၏။ ဆိုလွန်ပြန်ရောက်လာလျှင် လွန်ခဲ့သည့်ရန်စဟောင်း 
များပြန်ကြွကာ၊ ဆင်းရဲသားနှင့် အထက်တန်းစားတို့၏ လူ 
တန်းစားတိုက်ပွဲများ ပြန်၍ဖြစ်ပွားလေသည်။ နောက်ဆုံးတွင် 
ဆိုလွန်နှင့်ရင်းနှီးသော မိတ်ဆွေသူကောင်းမျိုး ပိုင်ဆစ်ထရက်တပ်သည် အာဏာပိုင်တစ်ဦးအဖြစ် တက်ရောက်အုပ်ချုပ်လေ၏။ သို့လင့်ကစား ဆိုလွန်၏ အခြေခံဒီမိုကရေစီဝါဒမှာ 
အက်သင်းသမိုင်းတွင် အကျိုးသက်ရောက်၍ နောက်ပေါ်ပေါက် 
ကြသည့် ဒီမိုကရေစီဝါဒများတွင်လည်း အကျုံးဝင်လေသည်။ 

ဆိုလွန်သည် ဘီစီ ၅၅၈ ခုနှစ်ခန့်တွင် ကွယ်လွန်လေသည်။ ဆိုလွန်မှာ ရှေးဂရိပညာရှင်ကြီး ခုနစ်ဦးတွင် တစ်ဦး 
ဟူ၍ မော်ကွန်းတွင်လေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄)
စည်းလုံးမှု၏နန်းတော် 
**ညီညွတ်ရေးနန်းတော်**( တာဂျစ်ကစ္စတန် - КохиВаҳдат / *Kokhi Vahdat* / کاخوحدت), **ဗာဒတ်နန်းတော်** ဟုလည်းရည်ညွှန်းသည် - တာဂျစ်ကစ္စတန်နိုင်ငံ ဒူရှန်ဘဲမြို့တွင်တည်ရှိ‌သော အဆောက်အဦ တစ်ခုဖြစ်သည်။  ဒူရှန်ဘဲမြို့၏အဓိကလမ်မကြီးဖြစ်သော ရူဒါကီးရိပ်သာလမ်း တွင်တည်ရှိပြီး ၎င်းအနီးတွင် ဟိုတယ် အက်ဗက်စတိုနှင့် ဥဇဘက်ကစ္စတန်သံရုံး တည်ရှိသည်။ ၎င်းသည်အာဏာရ ပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ၏ ဌာနချုပ်ဖြစ်ပြီးအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာညီလာခံများကျင်းပရန်လည်းအသုံးပြုသည်။

နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၇ ဗုံးခွဲတိုက်ခိုက်မှု
----------------------------------

၂၀၀၇ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် နန်းတော်ပြင်ပရှိနံရံတစ်ခုအနားရှိ ပလတ်စတစ်အတ်ထဲတွင်ဗုံးတစ်ခု ထားရှိခဲ့သည်။  အစောင့်အကြပ်၊ လမ်းပေါ်အဝတ်လျှော်စက် သို့မဟုတ် လုံခြုံရေးအစောင့်ဖြစ်‌သော အသက် ၇၇ နှစ်အရွယ်ရှိအမျိုးသားတစ် ဦး သည် တစ်ခုတည်းသောသားကောင် ဖြစ်ခဲ့သည်။ သူသည် ဗုံးပါသည့်ပလပ်စတစ်အိတ်ကို ကောက်ယူစဉ် ပေါက်ကွဲခဲ့သည့် ၂၀၀၇ ခုနှစ်နိုဝင်ဘာ ၁၄ ရက်နံနက် ၈:၁၀ နာရီတွင်သေဆုံးခဲ့သည်။ ပေါက်ကွဲမှုကြောင့်နန်းတော်တွင်ပြတင်းပေါက်များစွာလည်းပေါက်ကွဲခဲ့သည်။

ကိုးကားချက်များ
---------------

1. ↑  "Explosion in center of Dushanbe"၊ *Simo News*၊ 2007-11-14။ 2008-01-02 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  "Tajik Officials Call Dushanbe Explosion A Terrorist Act"၊ *Radio Liberty*၊ 2007-11-14။ 2007-11-15 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  "Powerful blast near Tajik presidential palace kills one"၊ *RIA Novosti*၊ 2007-11-14။ 2007-11-15 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. ↑  "Explosive Device Kills Guard in Tajikistan"၊ *The New York Times*၊ 2007-11-14။ 2007-11-15 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။  [*လင့်ခ်သေ*]
5. ↑  "Tajikistan: street-sweeper killed in an explosion near the presidential palace in Dushanbe"၊ *Ferghana.ru*။ [*လင့်ခ်သေ*]
6. ↑  "Tacikastan'daki patlama terör saldırısı (Terror explosion attack in Tajikistan)"၊ *Zaman Gazetesi*၊ 2007-11-14။ 2007-11-15 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**ဆိုရှယ်လစ်နိုင်ငံ**၊ **ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံ**၊ တစ်ခါတစ်ရံ **အလုပ်သမားများ၏နိုင်ငံ** သို့မဟုတ် **အလုပ်သမားများ၏ သမ္မတနိုင်ငံ**ဟု ရည်ညွှန်းသော ဆိုရှယ်လစ်နိုင်ငံသည် ဆိုရှယ်လစ်စနစ်ထူထောင်ရန်အတွက် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နိုင်ငံဖြစ်သည်။ အနောက်နိုင်ငံများတွင် *ကွန်မြူနစ်နိုင်ငံ*ဟူသော အသုံးအနှုန်းကို မာ့က်စ်-လီနင်နစ်ကွန်မြူနစ်ပါတီများက အုပ်ချုပ်သော တစ်ပါတီဆိုရှယ်လစ်နိုင်ငံများကို ရည်ညွှန်းသည့်အခါ အထူးသဖြင့် အဆိုပါနိုင်ငံများသည် ဆိုရှယ်လစ်စနစ်တည်ဆောက်ရေးတွင် တရားဝင်ဆိုရှယ်လစ်နိုင်ငံများဖြစ်နေကြသော်လည်း၊ ဤနိုင်ငံများသည် မိမိတို့ကိုယ်ကို ကွန်မြူနစ်အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ကွန်မြူနစ်လူ့အဖွဲ့အစည်းကို အကောင်အထည်ဖော်ခြင်းဟု ဘယ်သောအခါမှ မဖော်ပြကြပါ။ ထို့အပြင် ပါတီစုံ အရင်းရှင်နိုင်ငံ ဖြစ်သည့် နိုင်ငံအများအပြားသည် ၎င်းတို့၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေများတွင် ဆိုရှယ်လစ်ဝါဒကို ရည်ညွှန်းပြောဆိုကြပြီး အများစုမှာ ဆိုရှယ်လစ် လူ့အဖွဲ့အစည်းကို တည်ဆောက်ခြင်း၊ ဆိုရှယ်လစ်စနစ်ဟု အမည်ပေးခြင်း၊ ဆိုရှယ်လစ်နိုင်ငံအဖြစ် တောင်းဆိုခြင်း သို့မဟုတ် ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ သို့မဟုတ် ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဟူသော ဝေါဟာရ အပါအဝင်၊ ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံသည် ၎င်းတို့နိုင်ငံ၏ အမည်အပြည့်အစုံဖြင့် ဤနိုင်ငံများ၏ နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေးစနစ်များ၏ ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးလမ်းကြောင်းများကို ရောင်ပြန်ဟပ်နေမည် မဟုတ်သော်လည်း၊ လက်ရှိတွင် အဆိုပါနိုင်ငံများတွင် အယ်လ်ဂျီးရီးယား၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ ဂိုင်ယာနာ၊ အိန္ဒိယ၊] နီပေါ၊ နီကာရာဂွာ၊ သီရိလင်္ကာနှင့် တန်ဇန်းနီးယားတို့ ပါဝင်သည်။
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

(၄)သုတ် ရှိပါသည်။

ဒါယကာတို့သို့ ချဉ်းကပ်သော ကုလူပကဖြစ်ထိုက်သောရဟန်း, မဖြစ်ထိုက်သောရဟန်းတို့၏ တောင့်တ (မျှော်လင့်) ချက်၊ တောင့်တသည့် (မျှော်လင့်သည့်အတိုင်း မဖြစ်လျှင် အနှိပ်စက်ခံရသကဲ့သို့ဖြစ်ခြင်း၊ ဒုက္ခ, ဒေါမနဿတရားတို့ကို ခံစားရခြင်း၊ အရှင်မဟာကဿပ၊ အရှင်မဟာကဿပနှင့်တူသော မထေရ်ဥပမာဖြင့် အကျယ်ဟောတော်မူပြီး ဆုံးမတော်မူအပ်သော အရှင်မဟာကဿပဥပမာ, အရှင်မဟာကဿပ မထေရ်နှင့်တူသော ဥပမာအတိုင်း မချွတ်မယွင်းဖြစ်အောင် ကျင့်ရမည်ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

---

အိမ်သူအိမ်သားတို့ မချစ်ခင်၊ မမြတ်နိုး၊ မလေးစား၊ စိတ်နှလုံးကို မတိုးပွား စေနိုင်သော ကုလူပကရဟန်း၏အင်္ဂါ ၅-ပါး၊ အိမ်သူအိမ်သားတို့ ချစ်ခင်၊ မြတ်နိုး၊ လေးစား၊ စိတ်နှလုံးကို တိုးပွားစေနိုင်သော ကုလူပကရဟန်း၏ အင်္ဂါ ၅-ပါးတို့ကို ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခဒေသနာတော်ဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

---

ကုလူပကရဟန်း၌ ရနိုင်သောအပြစ် ၅-ပါးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

---

အလွန်ကြာမြင့်စွာ ဒါယကာတို့နှင့် ရောနှောနေသော ကုလူပကရဟန်း၏ အပြစ် ၅-မျိုးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။


---

ကုလူပကသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသည့် အိမ်သို့ကပ်သော ရဟန်းသည် အိမ်သားတို့ မချစ်အပ်သူလည်း ဖြစ်ကြောင်း၊ မမြတ်နိုးအပ်သူလည်း ဖြစ်ကြောင်း၊ မလေးစားအပ်သူလည်း ဖြစ်ကြောင်း၊ (နှလုံးကို) မပွားစေတတ်သူလည်း ဖြစ်ကြောင်းကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -သံ၊၁၊၄၀၃-၄။ သံ၊မြန်၊၁၊၃၉၁-၃။ သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၅၈။ သံ၊ဋီ၊၂-၁၅၉။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ နိဒါနဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၅-ကဿပသံယုတ္တ၊ စတုတ္ထသုတ်။
2. ↑  -အံ၊၂၊၁၂၀။ အံ၊မြန်၊၂၊၁၄၇-၈။ အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၄၄-၅။ အံ၊ဋီ၊၃၊၄၁။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ပဉ္စကနိပါတ၊ တတိယပဏ္ဏာသက၊ (၁၂) ၂-အန္ဓကဝိန္ဒဝဂ္ဂ၊ ပဌမသုတ်။
3. ↑  -အံ၊၂၊၂၂၆။ အံ၊မြန်၊၂၊၂၈၆-၇။ အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၈၂။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ပဉ္စကနိပါတ၊ ပဉ္စမပဏ္ဏာသက၊ (၂၃) ၃-ဒီဃစာရိကဝဂ္ဂ၊ ပဉ္စမသုတ်။
4. ↑  -အံ၊၂၊၂၂၆။ အံ၊မြန်၊၂၊၂၆၇။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ... ဆဋ္ဌသုတ်။
5. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
6. ↑  *အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ အင်္ဂုတ္တိုရ်ပါဠိတော် မြန်မာပြန်၊ ပဉ္စကနိပါတ်၊ ၃-တတိယပဏ္ဏာသက (တတိယသုတ်ငါးဆယ်)၊ (၁၂) ၂ - အန္ဓကဝိန္ဒဝဂ် ၁ - ကုလူပကသုတ်*။
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

(၄)သုတ် ရှိပါသည်။

ကုသိုလ်အဖို့ရှိကုန်, ကုသိုလ်ဟူသောအသင်းအပင်း ရှိကုန်သော ကုသိုလ်တရား အားလုံးတို့သည် အပ္ပမာဒတရားလျှင် အကြောင်းရင်းရှိကုန်၏။ အပ္ပမာဒတရား၌ ပေါင်းဆုံစုဝေးကုန်၏။ ထိုကုသိုလ်တရားအားလုံးတို့ထက် အပ္ပမာဒတရားကို အမြတ်ဆုံးဟူ၍ ဟောတော်မူအပ်ကုန်၏။ အပ္ပမာဒတရားရှိသော ရဟန်းသည် ဗောဇ္ဈင် ခုနစ်ပါးကို ပွားများလိမ့်မည်၊ ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာပြုလိမ့်မည်-ဟု မိန့်တော်မူပြီး ဗောဇ္ဈင်ခုနစ်ပါး ပွားများပုံကို ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

---

အထက်ပါ သုတ်တော်အတိုင်း "အပ္ပမာဒ"နေရာ၌ "ယောနိသော မနသိကာရ"ကို ပြောင်းလဲ၍ ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

---

ကုသိုလ်အဖို့အစု၊ ကုသိုလ်ဖက်သားဖြစ်ကုန်သော ကုသိုလ်တရားအားလုံးတို့သည် စိတ်လျှင် ရှေ့သွားရှိကုန်၏။ စိတ်သည် ရှေးဦးစွာ ဖြစ်ပြီး ကုသိုလ်တရားတို့သည် စိတ်နှင့်အတူတကွ တပြိုင်နက်ဖြစ်ကုန်၏-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

---

ဒုစရိုက်ဆယ်ပါးသည် အကုသိုလ်ဖြစ်ပုံ။ သုစရိုက်ဆယ်ပါးသည် ကုသိုလ်ဖြစ်ပုံကို ခွဲခြား၍ ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -သံ၊၃၊၈၁။ သံ၊မြန်၊၃၊၈၅။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ မဟာဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၂-ဗောဇ္ဈင်္ဂသံယုတ္တ၊ ၄-နီဝရဏဝဂ္ဂ၊ ပဌမသုတ်။
2. ↑  -သံ၊၃၊၈၁။ သံ၊မြန်၊၃၊၈၆။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ ဒုတိယသုတ်။
3. ↑  -အံ၊၁၊၁၀။ အံ၊မြန်၊၁၊၁၃။ အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၅၆။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ဧကကနိပါတ၊ ၆-အစ္ဆရာသံဃာတဝဂ္ဂ၊ သတ္တမသုတ်။
4. ↑  -အံ၊၃၊၄၈၃။ အံ၊မြန်၊၃၊၄၇၃။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ဒသကနိပါတ၊ စတုတ္ထပဏ္ဏာသက၊ (၁၈) ၃-သာဓုဝဂ္ဂ၊ တတိယသုတ်။
5. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
**ခရီတေးရှတ်ယုဂ်** သို့မဟုတ် **မြေဖြူယုဂ်** ( /krəˈteɪʃəs/ *krə-**TAY**-shəs* )  သည် လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၁၄၅ မှ ၆၆သန်းခန့်ရှိ ဘူမိဗေဒခေတ် ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် သက်လယ်ကပ် ၏ တတိယနှင့် နောက်ဆုံးကာလဖြစ်ပြီး အရှည်ဆုံးဖြစ်သည်။ နှစ် ၇၉သန်းဝန်းကျင်တွင်၊ ၎င်းသည် ဖန်နာရိုဇိုးဝစ် မဟာကပ် တစ်ခုလုံး၏ ဘူမိဗေဒဆိုင်ရာ အရှည်ဆုံးသော ကာလအပိုင်းအခြားဖြစ်သည်။ ထိုအမည်သည် လက်တင်ဘာသာ *creta*, "chalk" မှဆင်းသက်လာပြီး ခေတ်၏ နောက်ဆုံးတစ်ဝက်တွင်ပေါများသည်။ ၎င်းကို များသောအားဖြင့် အတိုကောက် **K**၊ ၎င်း၏ ဂျာမန်ဘာသာပြန် *Kreide* အတွက် ဖြစ်သည်။

ခရီတေးရှတ်ယုဂ်သည် နွေးထွေးသော ရာသီဥတု ရှိသော ကာလဖြစ်ပြီး မြင့်မားသော eustatic ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်များ ဖြစ်ပေါ်ကာ ကုန်းတွင်းပိုင်း ပင်လယ်ရေ တိမ်ပိုင်းများစွာကို ဖန်တီးပေးသည်။ ဒိုင်နိုဆော များသည် ကုန်းမြေပေါ်တွင် ဆက်လက်လွှမ်းမိုးနေချိန်တွင် ဤသမုဒ္ဒရာများနှင့် ပင်လယ်များတွင် မျိုးသုဉ်း သွားသော ရေနေတွားသွားသတ္တဝါများ ၊ အ မိုနိုက် များ၊ ကမ္ဘာကြီးသည် ရေခဲများ ကင်းစင်ပြီး သစ်တောများသည် တောင်ရိုးစွန်းများအထိ ကျယ်ပြန့်လာခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် နို့တိုက်သတ္တဝါများ နှင့် ငှက် အုပ်စုအသစ်များ ပေါ်လာသည်။ Cretaceous အစောပိုင်းကာလတွင် ပန်းပွင့်အပင်များ ပေါ်လာပြီး လျင်မြန်စွာ ကွဲပြားသွားကာ ခရီ‌တေးရှတ်ယုဂ် နှောင်းပိုင်းတွင် ကမ္ဘာတဝှမ်းတွင် အထင်ရှားဆုံး အပင်အုပ်စုဖြစ်လာကာ၊ ယခင်က ပျံ့နှံ့နေသော gymnosperm အုပ်စုများ ကျဆင်းခြင်းနှင့် မျိုးသုဉ်းသွားခြင်းတို့နှင့် တိုက်ဆိုင်ပါသည်။

ခရီတေးရှတ်ယုဂ် (သက်လယ်ကပ်နှင့်အတူ) သည် ခရီတေးရှတ် –ပေလီယိုဂျင်း(Cretaceous–Paleogene) မျိုးသုဉ်းခြင်းဖြစ်ရပ် ၊ ငှက်မဟုတ်သော ဒိုင်နိုဆောများ၊ pterosaurs နှင့် ရေနေတွားသွားသတ္တဝါကြီးများ အပါအဝင် အစုလိုက်အပြုံလိုက် မျိုးသုဉ်းသွားခြင်းနှင့်အတူ အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ခရီတေးရှတ်ယုဂ်၏ အဆုံးကို သက်လယ်ကပ်နှင့် Cenozoic Eras များကြားတွင်ရှိသော အစုလိုက်အပြုံလိုက်မျိုးသုဉ်းခြင်းနှင့်ဆက်စပ်နေသော ဘူမိဗေဒလက္ခဏာဖြစ်သော ရုတ်ခြည်း Cretaceous–Paleogene နယ်နိမိတ်က သတ်မှတ်သည်။

ဗျုပ္ပတ်နှင့်သမိုင်း
--------------------

သီးခြားယုဂ်အဖြစ် ခရီတေးရှတ် 1822 ခုနှစ်တွင် ဘယ်လ်ဂျီယံဘူမိဗေဒပညာရှင် Jean d'Omalius d'Halloy မှ *Terrain Crétacé* ၊  ပါရီမြစ်ဝှမ်း  တွင် strata ကိုအသုံးပြု၍ ကျယ်ပြန့်သော မြေဖြူခဲ အိပ်ရာများအတွက် အမည်ပေးခဲ့သည်။ အဏ္ဏဝါ ကျောရိုးမဲ့ သတ္တဝါ များ၏ အခွံများဖြင့်၊ အဓိကအားဖြင့် coccoliths ) ကို အနောက်ဥရောပ၏ အထက်ပိုင်း Cretaceous တွင် တွေ့ရှိရသည်။ Cretaceous ဟူသောအမည်သည် လက်တင်ဘာသာ *creta* မှဆင်းသက်လာပြီး *မြေဖြူ* ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။  Cretaceous ၏နှစ်ပိုင်းခွဲဝေမှုကို Conybeare နှင့် Phillips တို့က 1822 ခုနှစ်တွင်အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သည်။ 1840 တွင် Alcide d'Orbigny သည် French Cretaceous ကို အဆင့်ငါးဆင့် (အဆင့်) ခွဲထားသည် - Neocomian *၊* Aptian၊ Albian၊ Turonian နှင့် Senonian ၊ နောက်ပိုင်းတွင် *Urgonian* နှင့် Neocomian နှင့် Aptian နှင့် Albian နှင့် Turonian ကြား Cenomanian တို့ကို ထည့်သွင်းခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Cretaceous။ *Dictionary.com Unabridged*။ Random House။
2. ↑   "Observations sur un essai de carte géologique de la France, des Pays-Bas, et des contrées voisines"  (1822): 353–376.
3. ↑  *Sovetskaya Enciklopediya* (ရုရှဘာသာစကားဖြင့်)။ Moscow။ 1974။ pp. vol. 16, p. 50။
4. ↑  *Glossary of Geology*။ Washington, D.C.။ 1972။ p. 165။
5. ↑  Cretaceous (2012)။  2021-01-08 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
အခု ၃၀ သော မြေရှားဒြပ်စင်များ (rare earth elements) ကို ဒြပ်စင်အလှည့်ကျဇယား (periodic table)၏ Lanthanide နှင့် Actnide Series တို့တွင်ပါဝင်သည်။ Lanthanide Series ထဲမှ ဒြပ်စင် တစ်လုံးနှင့် Actinide Series ထဲမှ ဒြပ်စင် အားလုံးကို လူတို့ပြုလုပ် ဖန်တီး၍ ဖြစ်ပေါ်လာသော ဒြပ်စင် (Trans-Uranium) များဟု ခေါ်ပါသည်။ မြေရှား ဒြပ်စင်များ အားလုံးကို ဒြပ်စင်အလှည့်ကျဇယား (Periodic Table)၏ ဒေါင်လိုက် အစု အမှတ်စဉ်-၃ အောက်ရှိ အလျားလိုက် အုပ်စု အမှတ်စဉ် ၆ နှင့် ၇ တို့တွင် တို့တွင် ပါဝင်သည်။ မြေရှား ဒြပ်စင်များဆိုသည်မှာ Lanthanide Series နှင့် Actinide Series နှစ်ခု ပေါင်းထားခြင်းဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------



| ဒြပ်စင်အလှည့်ကျဇယား |
| --- |
| H |   | He |
| Li | Be |   | B | C | N | O | F | Ne |
| Na | Mg |   | Al | Si | P | S | Cl | Ar |
| K | Ca |   | Sc | Ti | V | Cr | Mn | Fe | Co | Ni | Cu | Zn | Ga | Ge | As | Se | Br | Kr |
| Rb | Sr |   | Y | Zr | Nb | Mo | Tc | Ru | Rh | Pd | Ag | Cd | In | Sn | Sb | Te | I | Xe |
| Cs | Ba | La | Ce | Pr | Nd | Pm | Sm | Eu | Gd | Tb | Dy | Ho | Er | Tm | Yb | Lu | Hf | Ta | W | Re | Os | Ir | Pt | Au | Hg | Tl | Pb | Bi | Po | At | Rn |
| Fr | Ra | Ac | Th | Pa | U | Np | Pu | Am | Cm | Bk | Cf | Es | Fm | Md | No | Lr | Rf | Db | Sg | Bh | Hs | Mt | Ds | Rg | Cn | *Nh* | Fl | *Mc* | Lv | *Uus* | *Uuo* |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| အယ်လ်ကာလီသတ္တုများ | အယ်ကာလိုင်း သတ္တုများ | Lanthanides | Actinides | Transition metals | Post-transition metals | တစ်ပိုင်းသတ္တုများ | Polyatomic nonmetals | Diatomic nonmetals | နိုဘယ်ဂက်စ်များ |

 |
| 

|  |
| --- |
| **မြင်ကွင်းကျယ်ဖြင့်** |

 |
|  |
| --- |
| **၁၈၈၀** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |


| ဧပြီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့ ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် အရှင်လက္ခဏထေရ်၏ မေးလျှောက်ချက်အရ ငါ့ရှင်လက္ခဏ ဤနေ့၌ တပည့်တော်သည် ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင်မှဆင်းသက်စဉ် အရေမရှိသော ကောင်းကင်၌ ပျံသန်းနေသောမိန်းမကို တွေ့မြင်ခဲ့ပါသည်။ ကျီးငှက် နှင့်တူသော ဘီလူးတို့သည်လည်းကောင်း၊ လင်းတနှင့်တူသော ဘီလူးတို့သည်လည်းကောင်း ဝိုင်းအုံ(တကောက်ကောက်)လိုက်ကြကုန်၍ ဝိုင်းအုံ(တကောက်ကောက်) လိုက်ကြကုန်၍ ထိုမိန်းမကို သံနှုတ်သီးတို့ဖြင့် ထိုးဆိတ်ကြကုန်၏၊ ထိုးဖောက်ကြကုန်၏၊ ထိုမိန်းမပြိတ္တာသတ္တဝါသည် အမိအမယ် ကယ်ပါ ယူပါ တစာစာဖြင့် လွန်စွာပြင်းထန် ကြင်နာသောအသံကို အော်ဟစ်သမှုပြုပါသည်-ဟု အရှင်မောဂ္ဂ လာန်ထေရ်က ဖြေဆိုပါသည်။

ထိုမိန်းမသည် ဤရာဇဂြိုဟ်မြို့တော်၌ပင်လျှင် လင်ကိုလွန်၍ ကျင့် (လင်ငယ်နေ)သော မိန်းမဖြစ်ခဲ့ဖူးပြီ-ဟု ဘုရားရှင်က မိန့်ကြားတော်မူသည့်သုတ်။

(ဝိ၊၁၊၂၄၇။ ဝိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၉၈။)

ကိုးကား
-------

1. ↑  -သံ၊၁၊၄၅၀။ သံ၊မြန်၊၁၊၄၄၀။ သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၁၅။ သံ၊ဋီ၊၂၊၁၈၅။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ နိဒါနဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၈-လက္ခဏသံယုတ္တ၊ ၂-ဒုတိယဝဂ္ဂ၊ တတိယသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
**ရာယိုဝါလေကာနိုဒေမက်ဒရစ် SAD** သည် ပွယ်တေဒေဝါလေကက်စ် ၏ မက်ဒရစ်ခရိုင်တွင် တည်ရှိသော စပိန် ဘောလုံးကလပ်တစ်ခုဖြစ်သည် ။ ၎င်းကို ၁၉၂၄ခုနှစ် မေလ ၂၉ရက်နေ့တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး လက်ရှိတွင် စပိန်လာလီဂါတွင် ကစားနေပါသည်။ ဘောလုံးအသင်းအား စပိန်နိုင်ငံ ၊ မက်ဒရစ် မြို့တွင် ၁၉၂၄ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည် ။ ရာယို ၏တည်ထောင်သူမှာ သမ္မတဟောင်း Julián Huerta ဖြစ်သည်။ Mr. Raúl Martín Presa သည် Teresa Rivero မှ 2011 ခုနှစ်တွင် ဤဘောလုံးကလပ်ကို ဝယ်ယူခဲ့သည်။

အားကစားကွင်း
------------

Campo de Vallecás သည် Calle Payaso Fofó တွင်တည်ရှိသောဘောလုံးကွင်းဖြစ်သည် ။ မေလ 10 ရက် 1976 ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး အားကစားကွင်း၏ မူလအမည်မှာ "New Stadium Vallecas" ဖြစ်သော်လည်း 2004 ခုနှစ်ဇန်နဝါရီလတွင် အားကစားကွင်း "New Stadium Vellecas" ကို Campo de Vallecas ဟု အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည် ။

ဤအားကစားကွင်း၏စွမ်းရည်မှာ လူ 15,500 ရှိပြီး အရွယ်အစားမှာ 102x64 မီတာ၊

2009 ခုနှစ် ဇွန်လတွင် Rayo သည် အားကစားကွင်းအသစ်တည်ဆောက်ရန် စီစဉ်နေပါသည်။

2010-11 ရာသီ
------------

2010-11 ရာသီတွင် Rayo သည် အဆင့် 2 နေရာတွင် ရပ်တည်ခဲ့ပြီး Segunda División တွင် 8 နှစ်ကြာကစားပြီးနောက် စပိန်နိုင်ငံ၏ အကျော်ကြားဆုံး လိဂ်ဖြစ်သော လာလီဂါ သို့ ရာထူးတိုးခဲ့သည် ။ ၎င်းတို့သည် စုစုပေါင်း 14 - 34 - 5 နှင့် 11 ရာသီများ လာလီဂါ - Liga Adelante - Segunda División B - Tercera División တွင် ကစားခဲ့သည် ။

2011-12 ရာသီ
------------

ရာထူးတိုးပြီးနောက် 2011-2012 ရာသီ La Liga Rayo သည် 2011-2012 ရာသီအတွက် La Liga အဆင့်တွင် အဆင့် 15 ရှိသည်။

2015-16 ရာသီ
------------

Rayo သည် အဆင့် 18 တွင် ရပ်တည်နေပြီး လာလီဂါ တွင် 5 ရာသီကြာပြီးနောက် Segunda División သို့ တန်းဆင်းခဲ့ရသည် ။

2016-17 ရာသီ
------------

Rayo သည် Segunda División ဇယား တွင် နံပါတ် 12 နေရာတွင် ရပ်တည်ခဲ့သည် ။

2017-18 ရာသီ
------------

Rayo သည် 42 ကြိမ်ကစားပြီးနောက် 76 မှတ်ဖြင့် Segunda División ချန်ပီယံဆုကိုရရှိခဲ့ပြီး 2018-19 လာလီဂါ တွင်ကစားရန်တိုက်ရိုက်မြှင့်တင်ခွင့်ရရှိခဲ့သည် ။

2018-19 ရာသီ
------------

ပရိုမိုးရှင်းပြီးနောက် Rayo သည် ကောင်းစွာမစွမ်းဆောင်နိုင်ခဲ့ဘဲ နောက်ဆုံးအဆင့် (20) တွင် ပြီးဆုံးခဲ့ပြီး Segunda División တွင် ဆက်လက်ကစားခဲ့ရသည် ။

2019-20 ရာသီ
------------

Rayo သည် Segunda División ဇယား တွင် နံပါတ် 7 နေရာတွင် ရပ်တည်ခဲ့သည် ။

2020-21 ရာသီ
------------

Rayo သည် ယခင်ရာသီကထက် တစ်နေရာ တက်လာပြီး Segunda División ရပ်တည်မှု တွင် အဆင့် 6 နေရာတွင် ရပ်တည်နေသည် ။ လာလီဂါ 2021-22 ဆီမီးဖိုင်နယ် မှာ CD Leganes က စုစုပေါင်း ရမှတ် 5-1 နဲ့ Girona FC နဲ့ ယှဉ်ပြိုင်ပြီး ဖိုင်နယ်ကို တက်လှမ်းနိုင်ခဲ့ပါတယ် ။ ပထမအကျော့ပွဲစဉ်မှာ ၁-၂ နဲ့ ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပါတယ်။ ဒုတိယအကျော့မှာတော့ Emiliano Velazquez ရဲ့ အနီကတ် ပြပြီး ပထမပိုင်းမှာ 2 ဂိုးသွင်းယူပေးခဲ့ပေမယ့် Rayo က Girona FC ကို 2-0 နဲ့ အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး လက်မှတ်ကို ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ လာလီဂါ 2021-22 တွင်ကစားရန် ။

ကိုးကား
-------
**ချမိုကန်** (Amharic: ቻሞ ሐይቅ) သည် အီသီယီုးပီးယားနိုင်ငံတောင်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကန်သည် အီသီယိုးပီးယား၏ အဓိကမြေနိမ့်ဒေသတွင် တည်ရှိသည်။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထိက် ၁၁၁၀ မီတာတွင် တည်ရှိသည်။ ဤကန်သည် အဘယာကန်နှင့် အာဘမင့်မြို့၏ တောင်ဘက်နား၊ ဂက်တောင်တန်းများ၏ အရှေ့ဘက်နှင့် အမရိုတောင်တန်းများ၏ အနောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။

အကျဉ်းချုပ်
-----------

ချမိုကန်၏ မြောက်ဘက်အဆုံးနေရာသည် နီချီဆာအမျိုသားပန်းခြံတွင် တည်ရှိသည်။ အလယ်ပိုင်းဒေသအချက်အလက်အေဂျင်စီက ထုတ်ပြန်သည့် ပုံများအရ ကန်သည် အရှည် ၃၂ ကီလိုမီတာ၊ အကျယ် ၁၃ မီတာ၊ မျက်နှာပြင်ဧရိယာသည် ၃၁၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ၊ အမြင့်ဆုံးအနက်သည် ၁၄ မီတာနှင့် ရေဝေရေလဲ ဧရိယာသည် ၁၈၇၅၇ စတုရန်းကီလိုမီတာခန့် ရှိသည်။ အခြားသော ရင်းမြစ်များကမူ ကန်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၁၂၃၅ မီတာ၊ အရှည် ၂၆ ကီလိုမီတာ၊ အကျယ် ၂၂ ကီလိုမီတာ၊ ဧရိယာ ၅၅၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ၊ ရေဝေရေလဲ ဧရိယာသည် ၂၂၂၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ၊ အမြင့်ဆုံးအနက်သည် ၁၀ မီတာ ရှိသည်။

ရုပ်ပုံများ
-----------

* On the lakeOn the lake
* Nile crocodileNile crocodile
* HippopotamusHippopotamus
* PelicansPelicans

ပြင်ပလင့်မျာ
------------

* ILEC Database entry for Lake Chamo

ကိုးကား
-------

1. ↑  "Water Resources and Irrigation Development in Ethiopia - IWMI" Archived 18 July 2011 at the Wayback Machine. Table 3. Basic hydrological data of lakes and reservoirs of Ethiopia. (accessed 2 July 2011)
2. ↑  Google Earth
3. ↑  "Climate, 2008 National Statistics (Abstract)" Archived 13 November 2010 at the Wayback Machine. Table A.2. Central Statistical Agency website (accessed 26 December 2009)
|  |
| --- |
| **၁၉၀၃** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဧပြီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
ကျေးဇူးတော်ရှင် လယ်တီဆရာတော်ဘုရားကြီး၏

ခုနစ်နေ့ဘုရားရှိခိုး

သန္ဓေယူသောနေ့ ( မ - သန် )

၁။ သုံးလူ့ရှင်ပင်၊ ကျွန့်ထိပ်တင်၊ သောင်းခွင်စင်္ကြာဝဠာ၊ နတ်ဗြဟ္မာတို့၊ ညီညာရုံးစု၊ တောင်းပန်မှုကြောင့်၊ ရတုနဂို၊ ရွှန်းရွှန်းစိုသည်၊ ဝါဆိုလပြည့်၊ ကြွက်မင်းနေ့ဝယ်၊ ချမ်းမြေ့ကြည်ဖြူ၊ သန္ဓေယူသည် … နတ်လူငြိမ်းဖို့ ကိန်းပါကို၊ 

ဖွားမြင်တော်မူသောနေ့ ( သိ - ဖွား )

၂။ သန္ဓေယူကာ၊ ဆယ်လကြာသော်၊ မဟာသက္ကရာဇ်၊ ခြောက်ဆယ့်ရှစ်ကြုံ၊ ကဆုန်လပြည့်၊ သောကြာနေ့ဝယ်၊ ချမ်းမြေ့စုံစီ၊ လုမ္ဗိနီ၌၊ မဟီလှိုက်ဆူ၊ ဖွားတော်မူသည် … နတ်လူ အောင်မြို့ လမ်းပါကို၊ 

တောထွက်တော်မူသောနေ့ (ကြ - တော)

၃။ ဖွားမြင်မြောက်သော်၊ ဆယ့်ခြောက်နှစ်ရွယ်၊ ပျိုနုနယ်၌၊ သုံးသွယ်ရွှေနန်း၊ သိမ်းမြန်းပြီးလစ်၊ ဆယ့်သုံးနှစ်လျှင်၊ ဘုန်းသစ်လျှံလူ၊ စံတော်မူ၍၊ ရွယ်မူနုဖြိုး၊ နှစ်ဆယ့်ကိုးဝယ်၊ လေးမျိုးနိမိတ်၊ နတ်ပြဟိတ်ကြောင့်၊ ရွှေစိတ်ငြင်ငြို၊ သံဝေပိုက၊ ဝါဆိုလပြည့်၊ ကျားမင်းနေ့ဝယ်၊ ချမ်းမြေ့ရဂုံ၊ တောရပ်လှုံသည် … စုံမြိုင်ပင်ရိပ် ခန်းမှာကို။ 

ဘုရားဖြစ်တော်မူသောနေ့ ( လတ် - ပွင့် )

၄။ တောရပ်မြိုင်ပေါ်၊ ခြောက်နှစ်ပျော်၍၊ ခါတော်တစ်ပုံ၊ ပွင့်ချိန်ကြုံက၊ ကဆုန်လပြည့်၊ ဆင်မင်းနေ့ ဝယ်၊ မြေ့ပရမေ၊ ပလ္လင်ဗွေထက်၊ ရွှေညောင်တော်ကြီး၊ ဗိမာန်ထီးနှင့်၊ မငြီးကြည်ဖြူ၊ နေတော်မူလျက်၊ ရန်မြူခပင်း၊ အမိုက်သင်းကို၊ အရှင်းပယ်ဖျောက်၊ အလင်းပေါက်က၊ ထွန်းတောက်ဘုန်းတော်၊ သောင်းလုံး ကျော်သည် … သုံးဖော်လူတို့ ငြိမ်းပါကို၊ 

ဓမ္မစကြာဟောတော်မူသောနေ့ ( တွေး - စက် )

၅။ ဘုရားဖြစ်ခါ၊ မိဂဒါသို့၊ စကြာရွှေဘွား၊ ဖြန့်ချိသွား၍၊ ငါးပါးဝဂ္ဂီ၊ စုံအညီနှင့်၊ မဟီတစ်သောင်း၊ တိုက်အပေါင်းမှ၊ ခညောင်းကပ်လာ၊ နတ်ဗြဟ္မာအား၊ ဝါဆိုလပြည့်၊ စနေနေ့ဝယ်၊ ကြွေ့ကြွေ့လျှံတက်၊ ဓမ္မစက်ကို၊ မိန့်မြွက်ထွေပြား၊ ဟောဖော်ကြားသည် … တရားနတ်စည် ရွှမ်းတယ်ကို၊ 

ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော်မူသောနေ့ ( ဆ - စု )

၆။ တရားနတ်စည်၊ ဆော်ရွှမ်းလည်က၊ သုံးမည်ဘုံသိုက်၊ တစ်သောင်းတိုက်ဝယ်၊ ကျွတ်ထိုက်သသူ၊ နတ်, လူ, ဗြဟ္မာ၊ သတ္တဝါကို၊ ခေမာသောင်သို့၊ ဖောင်ကူးတို့ဖြင့်၊ ဆောင်ပို့ပြီးခါ၊ ဝါလေးဆယ့်ငါး၊ သက်ကားရှစ်ဆယ်၊ စုံပြည့်ကြွယ်က၊ ရာလေးဆယ့်ရှစ်၊ သက္ကရာဇ်ဝယ်၊ နယ်မလ္လာတိုင်း၊ စံနှိုင်းမယုတ်၊ ကုသိန္နာရုံ၊ အင်ကြင်းစုံ၌၊ ကဆုန်လပြည့်၊ အင်္ဂါနေ့ဝယ်၊ ချမ်းမြေ့နိဗ္ဗူ စံတော်မူသည် … ဝှန်းဆူသောင်းလုံး ကျော်တယ်ကို ၊ 

တေဇောဓာတ်လောင်တော်မူသောနေ့ ( အပ် - သင့်)

၇။ နိဗ္ဗူစံပြီ၊ ရှုမအီသား၊ သိင်္ဂီရွှေလှော်၊ အလောင်းတော်ကို၊ ထိုရော်ကဆုန်၊ လဆုတ်ကြုံ၍၊ ဂဠုန်နေ့ဝယ်၊ ခိုးငွေ့မနှော၊ ဓာတ်တေဇောလျှင်၊ ရှင်စောဉာဏ်စက်၊ ဓိဋ္ဌာန်ချက်ဖြင့်၊ လျှံတက်ကော်ရော်၊ မီးပူဇော်သည် … မွေတော်ရှစ်စိတ် ကြွင်းတယ်ကို၊

ဆုတောင်း

ထိုခုနစ်နေ့၊ သာချမ်းမြေ့ကို၊ ဆွေ့ဆွေ့ကြည်ဖြူ၊ အာရုံယူလျက်၊ သုံးလူတို့နတ်၊ မြတ်ထက်မြတ်သား၊ အထွဋ်ခေါင်ဖျား၊ ကိုယ်တော်ဘုရားကို၊ သုံးပါးမှန်စွာ၊ ဝန္ဒနာဖြင့်၊ သဒ္ဓါဖြိုးဖြိုး၊ ကျွန်ရှိခိုးသည် … ကောင်းကျိုးခပ်သိမ်း ကြွယ်စေသောဝ်။
|  |
| --- |
| **၁၉၀၂** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဧပြီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
**တောင်တရုတ်ပင်လယ်** ဟု လူသိများသော **ဆောက်ချိုင်းနားပင်လယ်** သည် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအနောက်ပိုင်း၏ အနားသတ်ပင်လယ် ဖြစ်သည်။ မြောက်ဘက်တွင် တရုပ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်းမှ ကမ်းရိုးတန်း ရှိပြီး ယင်းကပင် တောင်တရုပ်ပင်လယ်ဟူသောအမည်ကို ရ၏။ အနောက်ဘက်တွင် အင်ဒိုချိုင်းနားကျွန်းဆွယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ထိုင်ဝမ်ကျွန်းစု၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ (အထူးသဖြင့် လူဇွန်၊ မင်ဒိုရိုနှင့် ပလဝမ်ကျွန်းများ)၊ တောင်ဘက်တွင် ဘော်နီယိုကျွန်း၊ အရှေ့ဆူမတြားကျွန်းနှင့် ဘန်ကာဘယ်လီတန်းကျွန်းများ အသီးအသီး ရှိသည်။ အကျယ်အဝန်း ခန့်မှန်းဧရိယာမှာ ၃,၅၀၀,၀၀၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁,၄၀၀,၀၀၀ စတုရန်းမိုင်) ပတ်ဝန်းကျင် ရှိ၏။  ထိုင်ဝမ်ရေလက်ကြားကို ဖြတ်ကာ အရှေ့တရုပ်ပင်လယ်ဖြင့်၎င်း၊ လူဇွန်ရေလက်ကြားကိုဖြတ်ကာ ဖိလစ်ပိုင်ပင်လယ်ဖြင့်၎င်း၊ မင်ဒိုရိုရေလက်ကြားနှင့် ဘယ်လာဘက်ရေလက်ကြားတို့ကို ဖြတ်ကာ ဆူလူပင်လယ်ဖြင့်၎င်း၊ စင်္ကပူရေလက်ကြားကို ဖြတ်ကာ မလက္ကာရေလက်ကြားသို့၎င်း၊ ကရီမတာရေလက်ကြားနှင့် ဘန်ကာရေလက်ကြားတို့ကို ဖြတ်ကာ ဂျာဗားပင်လယ်ဖြင့်၎င်း၊ ဆက်သွယ်နေသည်။ ထိုင်းပင်လယ်ကွေ့နှင့် တုံကင်ပင်လယ်ကွေ့တို့သည်လည်း ဤပင်လယ်၏ အစိတ်အပိုင်းများ ဖြစ်၏။ ရီအူကျွန်းစုများ၏ တောင်ဘက်ရှိ ရေတိမ်ပိုင်းကို နတ်တူနာပင်လယ်ဟု အမည်သီးခြားဖြင့် လူသိများသည်။

တောင်တရုပ်ပင်လယ်သည် စီးပွားရေးအရ၎င်း၊ ပထဝီဝင်မဟာဗျူဟာအရ၎င်း အချက်အချာကျသော နယ်ပယ်ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေကြောင်း၏ သုံးပုံတပုံမှာ ဤပင်လယ်တွင်း၌ ဖြတ်သန်းနေ၏။ တနှစ်လျှင် ဒေါ်လာ ၃ ထရီလျံဖိုး ကုန်သွယ်နေသော ပင်လယ်တည်း။  ရေအောက်ကြမ်းပြင်တွင် များစွာသော ရေနံနှင့်သဘာဝဓာတ်ငွေ့တို့ ရှိနိုင်ကြောင်း ယုံကြည်ကြသည်။  အမြတ်အစွန်းများသော ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းတို့ ကျက်စားရာပင်လယ်ဖြစ်ပြီး အရှေ့တောင်အာရှဒေသရှိ သန်းပေါင်းများစွာသော သူတို့၏ စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံရေးအတွက် အလွန်အရေးပါသည်။

တောင်တရုပ်ပင်လယ်ရှိ ကျွန်းများမှာ ကျွန်းစုအလိုက် အများအပြား ရှိနေပြီး များသောအားဖြင့် လူမနေ။ ရေတိမ်ကျောက်တန်း၊ ကျွန်းမွှားတို့မှာ ရာချီ၍ ရှိသည်။ ယင်းကျွန်းတို့ကို နယ်နိမိတ်နီးစပ်ရာ နိုင်ငံအသီးသီးက ယင်းတို့ပိုင်အဖြစ် အဆိုပြုကြသည်။ ယင်းသို့ ဆိုင်ရာဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ကြသဖြင့် ကျွန်းတခုတွင် နာမည်အမျိုးမျိုး ရှိနေ၏။

ကိုးကား
-------

1. ↑  "How Much Trade Transits the South China Sea?". *ChinaPower*, August 4, 2017.
2. ↑  A look at the top issues at Asian security meeting *Associated Press*, Robin McDowell, July 21, 2011.
**မောင်ကိုကို (အမရပူရ)** သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ အမရပူရမြို့၊ ရွှေခဲကျေးရွာမှ စာရေးဆရာ တစ်ဦးဖြစ်သည်။ မောင်ကိုကို (အမရပူရ)သည် ၁၉၅၁-ခုနှစ်၊ မေလ ၃၀-ရက်နေ့တွင် အဖ ဦးကျော်အေး၊ အမိ ဒေါ်လှမြိုင်တို့က အမရပူရအရှေ့ ယက္ကန်းတော်ရပ်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ အမည်ရင်းမှာ ကိုကို ပင်ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၅-ခုတွင် ရန်ကုန်စီးပွားရေးတက္ကသိုလ်မှ B.Econ စီးပွားရေးဘွဲ့ကို ရခဲ့သည်။ ၁၉၇၄-ခုနှစ် စီးပွားရေးတက္ကသိုလ် နှစ်လည်မဂ္ဂဇင်းတွင် *ဆည်တိုင်ကျေးရွာ လူမှုစီးပွား* ဆောင်းပါးဖြင့် စာပေလောကသို့ စတင်ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၈၀ မှ ၁၉၈၅ အထိ ရှုမဝမဂ္ဂဇင်းတွင် ကဗျာနှင့် ဝတ္ထုတိုများ ရေးသားခဲ့သည်။
၁၉၉၅ မှ ၁၉၉၇ အထိ ဓန စီးပွားရေးမဂ္ဂဇင်းတွင် မျက်နှာဖုံးဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။ 

မူလကလောင်အမည် ကိုကို(အမရပူရ)ဖြင့် *ချစ်ပန်းပွင့်တွေ ဝေစီမှာလားနှင့် အခြားဝတ္တုတိုများ*(၁၉၈၉)၊ အုပ်စိုးခိုင် အမည်ဖြင့် *စီးပွားရေးမှော်အောင်သူ စွန်းဦးတီထွင် မြန်မာလူငယ်များ*(၁၉၉၇)တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ "ငှက်ပြာလေးနဲ့ ကျွန်တော်" ဝတ္ထုတိုများ စာအုပ်မှာ အထူးထင်ရှားသည်။ 
"တို့ဘုရားကို တို့ဖူးပြီ" နှင့် "ဘာကိုမှ မကြောက်သူများ" စာအုပ်များဖြင့် ၂၀၁၂-ခုနှစ် နှင့် ၂၀၁၃-ခု တို့အတွက် ထွန်းဖောင်ဒေးရှင်းစာပေဆု နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ရရှိခဲ့သည်။

စာပေလက်ရာများ
-------------

1. ချစ်ပန်းပွင့်တွေ ဝေစီမှာလားနှင့် အခြားဝတ္တုတိုများ (၁၉၈၉)၊
2. စီးပွားရေးမှော်အောင်သူ စွန်းဦးတီထွင် မြန်မာလူငယ်များ (၁၉၉၇)၊
3. အသည်းနာ ကမ္ဘာမကြေ၊
4. ငှက်ပြာလေးနဲ့ ကျွန်တော်၊
5. ဘာကိုမှ မကြောက်သူများ၊
6. တို့ဘုရားကို တို့ဖူးပြီ၊
7. ခေတ်ပြိုင်ပန်းချီဆရာများ၊

ယခုအခါ ရန်ကုန်မြို့၊ ဒဂုံဆိပ်ကမ်း မြို့နယ်၌ နေထိုင်လျက်ရှိသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑   မောင်ကိုကို (အမရပူရ) ရေးသော ခေတ်ပြိုင်ပန်းချီဆရာများ၊ ၂၀၁၅၊ ဩဂုတ်လ၊ စာ-၆
2. ↑  နေထွတ်၏ မန္တလေး အဘိဓာန်
ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်
ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ် သည် ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန အောက်တွင်တည်ရှိသောတက္ကသိုလ်ဌာန တစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံ တွင် ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ် စုစုပေါင်း (၂၅) ခုရှိသည်။ တိုင်းနှင့် ပြည်နယ်အလိုက် ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်များ ဖွင့်လှစ်သင်ကြားပေးလျက်ရှိသည်။ တက်ရောက်၍ ရရှိနိုင်သော ဘွဲ့ အမျိုးအစားပေါင်း (၆) မျိုးရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ 

B.C.Sc (Bachelor of Computer Science) - တက်ရောက်ရန် ကြာမြင့်ချိန် ၅ နှစ်   

B.C.Tech ( Bachelor of Computer Technology) - တက်ရောက်ရန် ကြာမြင့်ချိန် ၅ နှစ်   

B.C.Sc(Hon:) (Bachelor of Computer Science,Honour) - တက်ရောက်ရန် ကြာမြင့်ချိန် ၁ နှစ်   

B.C.Tech(Hon:)(Bachelor of Computer Technology,Honour) - တက်ရောက်ရန် ကြာမြင့်ချိန် ၁ နှစ်   

M.C.Sc (Master of Computer Science) - တက်ရောက်ရန် ကြာမြင့်ချိန် ၂ နှစ်   

M.C.Tech(Master of Computer Technology) - တက်ရောက်ရန် ကြာမြင့်ချိန် ၂ နှစ်

တို့ဖြစ်ကြသည်။

ယခုအခါ Archived 28 January 2012 at the Wayback Machine. ရတနာပုံ ဆိုက်ဘာစီးတီးတွင်လည်း ကွန်ပျူတာနှင့်သက်ဆိုင်သော နည်းပညာတက္ကသိုလ် တစ်ခုကို ထပ်မံဖွင့်လှစ်လိုက်ပြီး ဖြစ်သည်။
**ဆို့နစ်သည်ထက်ပိုသော** (ကိုရီးယား: 슬픔보다 더 슬픈 이야기 ) သည် ၂၀၀၉ ခုတွင် ရုံတင်သော တောင်ကိုရီးယား ရုပ်ရှင်ဖြစ်သည်။ ကဗျာဆရာ ဝန်တေယွန်း၏ ဒါရိုက်တာအဖြစ် ဗွေဆော်ဦးရိုက်သော ဇာတ်ကားဖြစ်ပြီး ကွမ်ဆောင်ဝူး၊ လီဘိုယန်း၊ လီဘုံဆူးတို့ အဓိကဇာတ်ဆောင်အဖြစ် ပါဝင်ကြသည်။  ၂၀၁၈ ခုတွင် ဤဇာတ်ကားကို ယခုအမည်ဖြင့်ပင် ထိုင်ဝမ်က ပြန်ရိုက်သည်။

ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း
--------------

မိဘမဲ့များဖြစ်သော ကေနှင့် ကရင်တို့မှာ အထက်တန်းကျောင်းတွင် ဆုံသည်။ ကေမှာ ဖခင်ဖြစ်သူ ကင်ဆာရောဂါဖြင့်လွန်သည်နောက် မိခင်က ပညာသင်နိုင်သောငွေပေးကာ ချန်ထားခံရသူ ဖြစ်သည်။ ကရင်မှာ ကျန်မိသားစုဝင်တို့က ကားမတော်တဆကြောင့် တကောင်ကြွက်ဖြစ်သူတည်း။ လေပေးဖြောင့်ကာ ကေ၏အိမ်တွင် စုနေသည်။ ချန်ထားခံရသည်ကို ကြောက်သော ကရင်၏စိတ်ကို သိသဖြင့် ကေသည် သူ၏ မျိုးရိုးလိုက်သော ကင်ဆာရောဂါအကြောင်းကို ထုတ်မပြောခဲ့။ လူကောင်းတယောက်နှင့် လက်ထပ်ရန်သာ အစဉ်တိုက်တွန်းသည်။ နောက် ကရင်က ဆရာဝန် ဂျူဟွန်းကို သဘောကျကြောင်း အသိပေးလာသောအခါ ကေ အသည်းကွဲ၏။ သို့သော် သင့်တော်သောကြင်ဖော်ကို ရှာနိုင်သဖြင့် တဘက်တွင်လည်း ကျေနပ်သည်။ ကရင်အလိုကျ ဂျူဟွန်းနှင့်စေ့စပ်ထားသူ ဂျန်နာကို စေ့စပ်မှုဖျက်ရန် ကေက တောင်းဆိုသည်။ ဂျန်နာက သူ၏ဓာတ်ပုံပြပွဲအတွက် ဓာတ်ပုံအရိုက်ခံလျှင် သဘောတူမည်ဟု ဆို၏။ 

နောက်ပိုင်းတွင် ကရင်သည် သူရေးသောသီချင်းသည်ကို ကေ ကြိုက်မကြိုက်သိရန် ကေ၏ပစ္စည်းများကို ရှာစဉ် ကေသောက်နေကျဆေးကို တွေ့သည်။ စုံစမ်းရာ ထိုဆေးမှာ ကင်ဆာနောက်ဆုံးအဆင့်လူနာများအတွက် အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ အစောပိုင်းက ကေ၏ဆန္ဒမှာ သူ လူကောင်းတယောက်နှင့်လက်ထပ်ရန်ဟု သိထားသည့်အတွက် ဂျူဟွန်းနှင့် ချစ်ယောင်ပြုသည်။ 

ဇာတ်သိမ်းတွင် ကရင်သည် ဂျူဟွန်းအားတောင်းပန်ကာ ကေ မသေခင်အထိ အတူသွားနေသည်။ ဂျူဟွန်းက အောက်မေ့ဖွယ်အဆောက်အဦသို့ သွားလည်သည့်အခါ ကင်ဆာနှင့်လွန်သည့် ကေ၊ ကေ သေသည်နောက် မိမိကိုယ်ကို အဆုံးစီရင်သွားသော ကရင်တို့၏ အရိုးပြာအိုးနှင့်ဓာတ်ပုံကို တွေ့ရ၏။

ဇာတ်ဆောင်များ
-------------

* ကန်ချောဂူ သို့ ကေ အဖြစ် ကွန်ဆောင်ဝူး
* အွန်ဝူး သို့ ကရင် အဖြစ် လီဘိုယန်း
* ချာဂျူဟွန်း အဖြစ် လီဘုံဆူး
* ဂျန်နာ အဖြစ် ဂျန်အေယွန်

ကိုးကား
-------


1. ↑  Lee Hyo-won. "`More Than Blue' Is Poetic, Luminous". *The Korea Times*, 5 March 2009.
**မွန်ဆရာတော်ဥတ္တမ၏ မွန်တံတား** ( ထိုင်း: สะพานอุตตมานุสรณ์; สะพานมอญ; မွန်: ဒဒန်ဆု) နှင့် **သစ်သားမွန်တံတား** (สะพานไม้มอญ ) သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ကန်ချနဘူရီ ခရိုင်၏ အနောက်မြောက်ဘက်၊ နောင်လိုခရိုင်ရှိ စံခလဘူရီမြို့ရှိ သစ်သားခြေလျင်တံတား ဖြစ်ပြီး စော်ကလင်မြစ်ကို ဖြတ်သန်းတည်ဆောက်ထားသည်။ 

ဤတံတားသည် ထိုင်းနိုင်ငံတွင် အရှည်ဆုံးသစ်သားတံတားဖြစ်ပြီး မန္တလေးမြို့ရှိ ဦးပိန်တံတားပြီးနောက် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဒုတိယအရှည်ဆုံးသစ်သားတံတားဖြစ်ကာ စုစုပေါင်း ၈၅၀ မီတာ ရှည်လျားသည်။

ဝေါင်းဝီဝေကာရာဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း၏ ဆရာတော်ဖြစ်သည့် မွန်ဘုန်းတော်ကြီး ဆရာတော် ဦးဥတ္တမက ဦးဆောင်ကာ ဒေသခံများနှင့် စုပေါင်း တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ တံတားကို ဒေသခံမွန်လုပ်သားများနှင့် ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့ပြီး နောက်တစ်နှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။ 

ဤတံတားကို မရဏရထားလမ်းစိုင်းယိုနိုး ရေတံခွန်နှင့်သုံးဘုရားသုံးဆူ တောင်ကြားလမ်းများနှင့် အတူ ကန်နချပူရီရှိ ဆွဲဆောင်မှုရှိသော နေရာတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားကြသည်။

ဒေသခံများက နေ့စဉ်လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်အဖြစ် သံဃာများအားဆွမ်းလောင်းခြင်းဖြင့် တံတားကိုဖြတ်၍ လမ်းလျှောက်ကြသည်။

၂၀၁၃ နှစ်လယ်ပိုင်းတွင် ထူယိုင်နရယ်စွန်း တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ဘေးမဲ့တောတွင် မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းခြင်းနှင့် ရေကြီးခြင်းများကြောင့် တံတားပျက်စီးခဲ့သော်လည်း ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ပြန်လည်ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  สะพานอุตตมานุสรณ์ (สะพานมอญ) (in ထိုင်း)။[*လင့်ခ်သေ*]
2. ↑  "สะพานมอญซ่อมเสร็จแล้วพร้อมเปิดใช้18ต.ค." (in ထိုင်း)၊ *ယနေ့တင်ရန်*၊ ၂၀၁၄-၁၀-၁၇။ ၂၀၁၉-၀၁-၂၁ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။ Archived from the original on 16 September 2020။