recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
ဤသည် အချစ် နမူနာရင်သားကင်ဆာတစ်ခုစိမျ့ ductal carcinoma ပါရှိသည်။ ဤလူနာအတွက်အကောင်းဆုံးဓာတုကုထုံးကိုဆုံးဖြတ်သည့်အမှတ်အသားများကိုရှာဖွေရန်ရောဂါဗေဒပညာရှင်တစ် ဦး သည် immunohistochemistry နှင့် ချောင်း in-situ စပ် ကိုအသုံးပြုလိမ့်မည်။
ဘက်တီးရီးယား:ဘက်တီးရီးယားကိုလိုနီများရှိ Agar ပြား။
**ရောဂါဗေဒ** (အင်္ဂလိပ်: Pathology) သည် ရောဂါများကို ကြောင်းကျိုးဆက်နွှယ်စွာ လေ့လာသည့် ဘာသာရပ်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ဆေးပညာနှင့် ရောဂါရှာဖွေခြင်းတို့တွင် အဓိကပါဝင်ပတ်သက်နေသော ပညာရပ်ဖြစ်သည်။ ရောဂါဗေဒ ဆိုသော စကားလုံးသည် ယေဘူယျအားဖြင့် ရောဂါများကို လေ့လာခြင်းဖြစ်ပြီး ဇီဝသိပ္ပံ သုတေသနလုပ်ငန်းများနှင့် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများတွင် ပူးပေါင်းပါဝင်လျက်ရှိသည်။ 

ရောဂဗေဒသည် သဘာဝသိပ္ပံပညာမှ ခွဲထွက်သောပညာ 
ရပ် ဖြစ်သည်။ ဤပညာရပ်သည် လူတိရစ္ဆာန်တို့၌ ဖြစ်တတ် 
သော ရောဂါဟူသရွေ့ကို ရှာဖွေလေ့လာပြီးလျှင် ရောဂါဖြစ်ပေါ် 
ခြင်း၏ အကြောင်းရင်းနှင့် မည်ကဲ့သို့ ရောဂါဖြစ်ပေါ်ခြင်း၏ 
အကြောင်းရင်းနှင့် မည်ကဲ့သို့ရောဂါ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်ကို 
သိပ္ပံနည်းနှင့် လေ့လာသော ပညာရပ်လည်း ဖြစ်သည်။

မနုဿရောဂဗေဒသည် လူသားတို့၌ ဖြစ်တတ်သော 
ရောဂါဟူသရွေ့ကို ကာယဘေဒ၊ ဇီဝကိစ္စဗေဒနှင့် ဇီဝဓာတုဗေဒ 
တို့အပေါ်တွင် မူတည်၍ ရှာဖွေလေ့လာခြင်းကို ဆိုလိုပေသည်။
လူသားများသည် ယဉ်ကျေးမှုတိုးတက်လာသည့်အချိန်မှစ၍ 
ရောဂါများ၏ အကြောင်းရင်းကို တဖြည်းဖြည်း စိတ်ပါဝင်စား 
လာကြသည်။ သို့ရာတွင် ဂရိတို့ ကောင်းစားသောခေတ်၌ 
ဂရိသမားတော်ကြီး ဟစ်ပေါကရာတီ အသက်ထင်ရှားရှိနေစဉ် 
အချိန်မှစ၍ နောင်နှစ်ပေါင်း တစ်ထောင်ခန့် ရောဂဗေဒ မဖြစ် 
ပေါ် မထွန်းကားခဲ့ပေ။ ဤကဲ့သို့ ဖြစ်ရခြင်းအကြောင်းမှာ ဂရိ 
ဆေးပညာတွင် ကာယဘေဒနှင့် ဇီဝကိစ္စဗေဒကို မထွန်းကား 
ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်လေသည်။ ဂရိခေတ် ကုန်ဆုံးပြီးနောက် 
ဆေးပညာရှင်များသည် ကာယဘေဒနှင့် ဇီဝ ကိစ္စဗေဒတို့ကို 
ပိုမို လေ့လာကြခြင်းကြောင့် တဖြည်းဖြည်း ရောဂဗေဒပညာ 
ရုပ်လုံးပေါ်လာခဲ့လေသည်။

ခရစ် ၁၇၆၁ ခုနှစ်တွင် ဣတာလျံလူမျိုး သမားတော်ကြီး 
မော်ဂါညီသည် ရောဂဗေဒကို အမှီပြု၍ ဆေးကျမ်းတစ်စောင် 
ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ သမားတော်များသည် 
ရောဂါများကို ရှာဖွေလေ့လာရာတွင် ရောဂါဖြစ်၍ ပြုပြင် 
ပြောင်းလဲခြင်း ခံရသော လူ့ခန္ဓာကိုယ်၏ အစိတ်အပိုင်းများကို 
ရောဂါ၏ ပြင်ပလက္ခဏာများနှင့် ယှဉ်တွဲကြည့်ကြသည်။ 
ဤသို့သော အလေ့အကျင့်များကို ပြုလုပ်ရာတွင် သမား 
တော်များသည် အသက်ရှင်နေသည့် လူများတွင်သာမဟုတ်ဘဲ 
ရောဂါအမျိုးမျိုးနှင့် သေဆုံးသူများ၏ အလောင်းများကိုလည်း 
ခွဲစိတ်ကြည့်ရှု မှတ်သားလျက် ရောဂါအမည်များကို တိတိ 
ကျကျ ဖော်ပြကြလေသည်။

ယခုခေတ် ရောဂဗေဒပညာရှင်များသည် လူ့ခန္ဓာကိုယ် 
အစိတ်အပိုင်းများ၏ ပြောင်းလဲမှုများကို မျက်မြင်နှင့်သာ 
တင်းတိမ်မနေသေးဘဲ ယင်းသည့်အစိတ်အပိုင်းများ အတွင်းရှိ 
ဓာတ်ဝတ္ထုများ မည်ကဲ့သို့ ပြောင်းလဲမှု ရှိသည်ကို အသေအချာ 
သိလိုသဖြင့် အောက်ပါခေတ်ပေါ်နည်းများကို အသုံးပြု၍ 
သုတေသန ပြုကြပေသေးသည်။ ပုံစံများကား အဆင့်ဆင့် 
ဆန့်ကျင်ပုံ အဏုကြည့်မှန်ဖြင့် လေ့လာနည်း၊ ရောင်ပြောင်း 
တောက်ပုံ အဏုကြည့်မှန်ဖြင့် လေ့လာနည်း၊ အီလက်ထရွန် 
အဏုကြည့်မှန်ဖြင့် လေ့လာနည်း၊ ခွဲစိတ်၍ အဏုကြည့်မှန်ဖြင့် 
လေ့လာနည်း၊ တစ်သျှူးဓာတုဗေဒနည်း၊ အလွန်ပြင်းထန်သော 
အရှိန်ဖြင့် ဗဟိုခွာနည်း အစရှိသည်တို့ ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် 
ရေဒီယို အိုင်ဆိုတုပ်များကို သုံး၍ ရောဂါရှာဖွေ လေ့လာနိုင်ကြ 
သဖြင့် ရောဂဗေဒပညာသည် နှစ်အနည်းငယ်အတွင်း အလွန်
ကြီးပွား တိုးတက်လာသည်။

ရောဂဗေဒပညာသည် ဆေးပညာ၏ အခြေခံပညာ ဖြစ် 
သဖြင့် ဓနသဟာယနိုင်ငံများနှင့် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံရှိ 
ဆေးသိပ္ပံကျောင်းများတွင် တတိယနှစ်နှင့် စတုတ္ထနှစ် ဆေး 
ကျောင်းသားများအား မျက်မြင်ကိုယ်တွေ့ နှစ်နှစ်တိတိ သင်
ကြားပေးလျက် ရှိပေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁)
ဒပ်ချလူမျိုးနာမည်ကျော် ပန်းချီဆရာ ရမ်းဗရန့်(ခရစ် ၁၆ဝ၆-၁၆၆၉)သည် ၁၆ဝ၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ဟော်လန်နိုင်ငံ လေဒင်မြို့၌ ဖွားမြင်သည်။ ဖခင်မှာ စက်ပိုင်ရှင် တစ်ဦးဖြစ်၏။ မိဖများက ရမ်းဗရန့်ကို ဦးစွာ လက်တင်စာသင်ကျောင်းသို့ ပို့ပြီးနောက် လေဒင်တက္ကသိုလ်၌ ပညာဆက်လက် သင်ကြား စေသည်။ သို့ရာတွင် သူသည် စာပေဘက်၌ စိတ်မဝင်စားချေ။ ပန်းချီဖက်၌သာ စိတ်ထက်သန်သဖြင့် အီတလီပြန် ပန်းချီဆရာ တစ်ဦးထံတွင် သုံးနှစ်မျှ တပည့်ခံ သင်ကြားစေသည်။ ထို နောက် အမ္မစတာဒမ်မြို့တွင် ပီတာလာ့စမန်ဆိုသူထံ၌ ပန်းချီ ပညာကို ခြောက်လခန့် ဆက်လက်လေ့လာသည်။ ၁၆၂၆ ခုနှစ် တွင် လေဒင်မြို့သို့ ပြန်လာပြီးလျှင် ငါးနှစ်မျှ ပန်းချီရေးဆွဲ လျက် နေထိုင်လေသည်။ ထိုအတောအတွင်း ပန်းချီပညာနှင့် အက်ချင်းခေါ် စားဆေးဖြင့် ပုံဆွဲခြင်းအတတ်ကို လေ့လာသည်။ ရမ်းဗရန့်သည် မိမိအိမ်သူ အိမ်သားနှင့် နေ့စဉ်တွေ့မြင်ရသော ပုဂ္ဂိုလ်များကို ပုံစံပြု၍ ပုံတူများ ရေးဆွဲလေ့ ရှိ၏။ သူ၏ ပုံတူကား ပေါင်း ၅ဝ ကျော်မျှတွင် ရေးဆွဲနည်း စံနစ်အမျိုးမျိုး ပြောင်း၍ သရုပ်ဖော်ထားသည်ကို တွေ့ရသည်။

၁၆၃၁ ခုနှစ်သို့ ရောက်သော် ရမ်းဗရန့်၏ သတင်းမှာ ကျော်ကြားလာပြီ ဖြစ်၍ အမ္မစတာဒမ်မြို့သို့ ပြောင်းရွေ့ အခြေစိုက် နေထိုင်လေသည်။ ၁၆၃၄ ခုနှစ်တွင် ရုပ်ရည်လှပသော ဆတ်စကီယာဆိုသူ အမျိုးသမီးနှင့် လက်ထပ်သည်။ သမီးသုံးယောက်နှင့် သားတစ်ယောက် ထွန်းကားခဲ့သော်လည်း သမီး များမှာ ကလေးအရွယ်ကပင် ပျက်စီးကုန်၏။ ထိုအချိန်တွင် ရမ်းဗရန့်သည် မိမိ၏ဇနီးကို ပုံစံပြုလျက် ပုံတူကားများစွာ ရေးဆွဲခဲ့သည်။ နာမည်လည်း ထင်ရှားလာ၍ ပစ္စည်းဥစ္စာလည်း ကြွယ်ဝချမ်းသာလာလေသည်။ 

၁၆၄၂ ခုနှစ်တွင် ဇနီးသည် ကွယ်လွန်သည်။ ထိုနောက် နှစ်သုံးဆယ် စစ်ပွဲကြောင့် ဥရောပတိုက် မြောက်ပိုင်းတွင် စီးပွားရေးကပ်ဆိုက်လာရာ ရမ်းဗရန့်သည် မိမိ၏ ပန်းချီကား များကို လေလံတင်၍ လျှော့ဈေးဖြင့် ရောင်းရသည်အထိ အခြေ ဆိုးလာခဲ့လေသည်။ နောက်ဆုံး၌ လူမွဲတစ်ယောက်အဖြစ်ဖြင့် ၁၆၆၉ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၄ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန် လေသည်။

ရမ်းဗရန့်၏ ပန်းချီကားများသည် အလင်းအမှောင်ပေးပုံ သိမ်မွေ့ခြင်း၊ ဆေးရောင်သုံးပုံ နူးညံ့ခြင်း၊ ဆေးသားချောညက်ခြင်းတို့ဖြင့် ပြည့်စုံ၏။ ပန်ချီကားပေါင်း ၇ဝဝ ခန့် ရေးဆွဲခဲ့ သည်အနက် ၅ဝဝ မျှ ကျန်ရှိသေးသည်။ ယခုအခါ အမ္မစတာဒမ်မြို့ တော်ဝင်ပြတိုက်၌ရှိသော *ညဉ့်စောင့်များ*အမည်ရှိ ပန်းချီကားမှာ ရမ်းဗရန့်၏ ထင်ရှားသည့် လက်ရာတစ်ခု ဖြစ်ပေသည်။ ထိုပန်းချီကားကို ၁၆၄၂ ခုနှစ်တွင် ရေးဆွဲခဲ့သည်။ ရမ်းဗရန့်သည် သက်ရှိအရွယ် လူပေါင်း ၂၉ ဦးပုံတွင် အလင်းအမှောင် ဆေးရောင်ဆေးသား စသည်တို့ကို ကျွမ်းကျင်စွာ ဆက်စပ်ရေးဆွဲထားသဖြင့် အသက်ဝင်လျက် ရှိပေသည်။ ပန်းချီ ကားအလယ်လောက်တွင် အဝါရောင်ဝတ်ဆင်သော မိန်းကလေး တစ်ယောက်ပုံကို ထည့်ခြင်းအားဖြင့် ပတ်ဝန်းကျင် အမှောင်ထု ကို ပြေအောင် ဖြေပေးထားလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁)
**အရှင်အဇိတထေရ်**  သည်  မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။

### ထေရုပ္ပတ္တိ

အဇိတထေရ်သည် သာဝတ္ထိပြည့်ရှင် ဘုရင်ကောသလမင်းကြီး၏ လေးလေးမြတ်မြတ် ဆည်းကပ်ကိုးကွယ်ထားသည့် မင်းဆရာနှင့် ပုဏ္ဏေးမတို့၏သားဖြစ်သည်။ အဇိတ သတို့သား ဖွားမြင်စဉ်အခါက ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား ပွင့်တော် မမူသေးပေ။ အရွယ်သို့ရောက်လတ်သော် အိမ်ရာထောင်သည့် လူ့ဘောင်တွင် မမွေ့လျော်သဖြင့် ဗာဝရီရသေ့ကြီးထံတွင် ရသေ့ကလေး ပြုလုပ်နေလေသည်။

ဗာဝရီရသေ့ကြီးကား ယောက်ျားမြတ်လက္ခဏာနှင့် ပြည့်စုံသည့်ပြင် ဗေဒင်သုံးပုံနှင့်တကွ ကျမ်းဂန် အရပ်ရပ်ကို တတ်မြောက်သဖြင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ တစ်ဝန်းလုံးမှ မင်းအပေါင်းနှင့် တကွ တိုင်းသူပြည်သားတို့၏ ဝပ်တွားကော်ရော် ပူဇော်ခြင်းကို ခံရလေသည်။ တပည့်ရသေ့ပေါင်းများစွာနှင့် ဂေါဓာဝတီမြစ် ကမ်းအနီးတွင် တိုက်တာ အာရာမ်ကြီးဖွဲ့ပြီးလျှင် တခမ်းတနား နေထိုင်၏။ ထိုအခိုက်တွင် လောကသုံးပါး၌ ဂေါတမရှင်တော် မြတ်ဘုရားသည် ထင်ရှားစွာ ပွင့်၍လာလေသည်။ ဗာဝရီရသေ့ကြီးသည် သစ္စာလေးပါးကို သိမြင်သည့် ဘုရားရှင်ပွင့်တော်မူ ကြောင်း ကြားသိသောအခါ ဘုရားစစ် ဘုရားမှန် ဟုတ်မဟုတ် သိလိုသဖြင့် တပည့်ဖြစ်သော အဇိတရသေ့ကလေးအား ထောက် လှမ်းစုံစမ်းရန် ဘုရားရှင်ရှိရာသို့ စေလွှတ်လိုက် လေသည်။

အဇိတရသေ့သည် အဖော်ရသေ့များနှင့်အတူ ဘုရားရှင်ရှိရာ သို့သွား၍ ရောက်သောအခါ မဟာပုရိသ လက္ခဏာတော်ကြီး များနှင့်တကွ ဘုရားစင်စစ် အမှန်ဖြစ်သည့် နိမိတ်များကို စုံစမ်းစစ်ဆေးကြည့်ရှု၏။ ဘုရား စင်စစ် ဧကန်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်နှင့် အဇိတရသေ့သည် နှုတ်မမြွက်ဘဲ စိတ်ဖြင့်သာ လျှင် ပုစ္ဆာများကို မေးမြန်းလေသည်။ ရှင်တော်ဘုရားကလည်း မေးမြန်းသည့်ပုစ္ဆာအရပ်ရပ်ကို စိတ်တော်ဖြင့်သာလျှင် ဆုံးဖြတ် ဖြေကြားတော်မူ၏။ အဇိတရသေ့သည် အလွန်ကျေနပ် ဝမ်းမြောက်ပြီးလျှင် ဘုရားရှင်၌ သဒ္ဓါတရားဖြင့် လွန်စွာ ကြည်ညို ရကား သာသနာ့ဘောင်သို့ ဝင်ရန် ရဟန်းပြုလေသည်။ ရဟန်း ဖြစ်ပြီးသည့်အခါ၌လည်း အဇိတထေရ်ဟူ၍ပင် ထင်ရှား ကျော် စောလေသည်။ ရဟန်းဖြစ်ပြီးသည့်အခါ ဘုရားထံမှ သင့်လျော်သည့် ကမ္မဋ္ဌာန်းကိုတောင်း၍ ဆိတ်ငြိမ်ရာသို့ ကပ်ပြီးလျှင် ဝိပဿနာတရား အားထုတ်ရာ၌ ပါရမီအလျောက် မကြာမီပင် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။

ကိုးကား
-------

1. 1 2  *ထေရာပဒါန်ပါဠိတော်၊ ပိလိန္ဒဝစ္ဆဝဂ်*။
2. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄)
**အဇေလီယာပင်**သည် လှပသော ပန်းပွင့် များပွင့်သည့်
ချုံပင်မျိုးဖြစ်၍ အီရီကေးစီအီး မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သည်။
ယင်းအပင်မျိုးသည် ဥရောပတိုက်၊ အာရှတိုက်နှင့် မြောက်
အမေရိကတိုက် တို့တွင် အနှံ့အပြား ပေါက်ရောက်၍ 
ဟိမဝန္တာ တောင်တန်းနှင့် တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်ပိုင်းတို့တွင် 
အများဆုံး ပေါက်သည်။ အခြားအမျိုးတူအပင်များကဲ့သို့ အမြဲ 
စိမ်းသော အပင်မျိုးမဟုတ်ဘဲ ရွက်ပြတ်ပင်ဖြစ်သည်။ အဇေလီ 
ယာပင်သည် အမြင့်ခုနစ်ပေအထိမြင့်၍ အချို့မှာ ထို ထက်နိမ့် 
သည်။ အဇေလီယာပင်အမျိုးမျိုးရှိရာ ပန်းဝါသနာ ပါသောသူ 
များသည် ဥယျာဉ်များတွင် စိုက်ပျိုးကြသည်။ ထိုပန်းပင်မျိုးတွင် 
ဂင့်အဇေလီယာပင်သည် အလှပဆုံး ဖြစ်သည်။ ထိုဂင့်အဇေ 
လီယာပန်းပင်မျိုးကို ဗဲလဂျီယန်လူမျိုး ဥယျာဉ်မှူးကြီးတစ်ဦးက
စတင် မျိုးစစ် စိုက်ပျိုးခဲ့သည်။ ယင်း ဂင့်အဇေလီယာပန်းသည်
အလွန်လှပသောကြောင့် ဗဲလဂျီယန်လူမျိုးတို့၏ အမျိုးသားပန်း
ဖြစ်ခဲ့လေသည်။ အဇေလီယာပင်အမျိုးမျိုးရှိသည်နှင့်အမျှ ပန်းပွင့်
များမှာလည်း ပန်းရောင်၊ အနီ၊ အဖြူ၊ အဝါနှင့် ခရမ်းရောင်ဟူ၍
အရောင်အမျိုးမျိုးရှိသည်။ အပွင့်များမှာ အဆုပ်လိုက် အခိုင်လိုက် 
မဟုတ်ဘဲ တစ်ပွင့်နှင့်တစ်ပွင့် ခပ်ကျဲကျဲရှိကြ၍ ပွင့်ဖတ်အုံမှာ 
ကတော့ပုံရှိသည်။ ဝတ်မှုန်တံများသည် ပွင့်ဖတ်များကို လွန်၍ 
အလွန်ရှည်စွာ ထွက်လျက်ရှိကြသည်။ အစေ့များသည် အတွင်း 
ရှိ ရှည်လျားလျား ခွက်ကလေးထဲ၌ အမွေးများ ဖုံးလျက် 
ရှိသည်။ အချို့အရွက်များသည် ရှည်မျောမျောဖြစ်၍ အချို့ 
အရွက်များမှာ ဘဲဥပုံရှိကြသည်။ 

အချို့အဇေလီယာပင်မျိုးတွင် အပွင့်သည် စေးကပ်သော 
အမွေးများ ဖုံးအုပ်လျက်ရှိသောကြောင့် ပုရွက်ဆိတ်များဝင်၍ 
ပန်းဝတ်ရည်ကို မသောက်စားနိုင်ကြချေ။ မသောက်စားနိုင်ခြင်း 
ကြောင့် အပင်မျိုးပွားမှု အောင်မြင်နိုင်လေသည်။
မြောက်အမေရိကတိုက်၌ အဇေလီယာပင် အမျိုးပေါင်း ၄ဝ 
ခန့် တွေ့ရသည်။ ပန်းများသည် မေနှင့်ဇွန်လများတွင် ပွင့်ကြ၍ 
ထိုအခါတွင် ရေများများ လောင်းပေးရသည်။ *အဇေလီယာ* 
ဆိုသည်မှာ ဂရိဘာသာ စကားဖြစ်၍ ခြောက်သွေ့သည်ဟု 
အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ထိုကဲ့သို့ အဓိပ္ပာယ်ရသည့်အတိုင်း ယင်း 
အပင်မျိုးသည် ခြောက်သွေ့သော သဲမြေများတွင်လည်းကောင်း၊ 
ကျောက်မြေများတွင်လည်းကောင်း ကောင်းစွာ ဖြစ်ထွန်းသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄)
**မြင်စိုင်း**သည် ယခုအခါ ကျောက်ဆည်ခရိုင် ကျောက်ဆည်မြို့နယ်[] အတွင်း မထင်မရှားတည်ရှိသော ရွာတစ်ရွာဖြစ်၍၊ အင်းဝမြို့ဟောင်း၏ တောင်ဘက် ၁၉ မိုင် အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ သက္ကရာဇ် ၆၄၆ ခုနှစ်တွင် တရုတ်တို့ မြန်မာနိုင်ငံတွင်းသို့ ချဉ်းနင်းဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်လာ၍ ပုဂံပြည် ပျက်ပြီးသည့်နောက်တွင် မြန်မာ့အင်အားကို ရုံးစုကာ တရုတ်စစ်ကို အကြိမ်ကြိမ် တွန်းလှန်ခဲ့သောရှမ်းညီနောင် ၃ ဦးအနက် အကြီးဆုံးဖြစ်သူ အသင်္ခယာ စောယွန်း မင်းပြုသော မြို့ဖြစ်၍ မြန်မာနိုင်ငံ၏ မြို့တော်ဟောင်းတစ်ခုလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။

မြင်စိုင်းမြို့သည်ကား အနော်ရထာမင်းစောသည် တရုတ်၊ ရှမ်း၊ ယွန်းတို့နှင့် မရောစွက် မနှောင့်ယှက်စိမ့်သောငှာ သက္ကရာဇ်၃၉၅ ခုနှစ်တွင် ဗန်းမော်ခရိုင် ကောင်းစင်၊ ကောင်းတုံမှစ၍ ရမည်းသင်းခရိုင်၊ ဆွာမြို့အထိ ခံမြို့ကြီး ၄၃ မြို့တည်ခဲ့ရာတွင်တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ထိုစဉ်က ရှမ်းနယ်စပ်၊ မြန်မာနယ်စွန်၌ တည်ရှိသည်။ ရှမ်းအမြောက်အမြား မှီခိုနေထိုင်သော အရပ်ဖြစ်၏။
မြင်စိုင်းမြို့သည် ပုဂံမင်းများလက်ထက်က မြစ်သား ၁၁ ခရိုင်ဟု ခေါ်အပ်သော လယ်တွင်း ၁၁ ရွာ တွင်ပါဝင်သည်။ မြစ်သား ၁၁ခရိုင်ကား စမုန်မြစ်၊ ပန်းလောင်မြစ်၊ ဒုဋ္ဌဝတီမြစ်တို့ဖြင့် တင့်တယ်လျက် ထိုမြစ်တို့ ၏ကျေးဇူးကြောင့် ထိုနယ်တွင် ကောက်ပဲသီးနှံ ဖွံ့ဖြိုးကြီးပွားသည်။ ထိုကြောင့် ထိုအရပ်သည် ပုဂံမင်းတို့၏ အားထားရာ တိုင်းခြေပြည်မြစ် ဖြစ်လေသည်။ ထိုအကြောင်းကြောင့်လည်း ရှမ်းညီနောင် ၃ ပါး အားကောင်းနိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်၏။
တရုတ်တို့ ဝင်လာသောအခါ တရုတ်ပြေးမင်းဟု တွင်လာမည့် နရသီဟပတေ့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်သည်မှစ၍ မြင်စိုင်းထင်ရှားလာသည်။ မြင်စိုင်းကား နရသီဟပတေ့မင်းကြီးက မိမိထံ ခစားထမ်းရွက်လာသည့် ရှမ်းညီနောင် ၃ ဦးအနက် အကြီးဆုံးအသင်္ခယာအား ပေးထားသောမြို့ဖြစ်၏။ နရသီဟပတေ့မင်းကြီးသည် အလတ်ရာဇသင်္ကြံကို မက္ခရာမြို့နှင့် အငယ်သီဟသူကို ပင်လယ်မြို့ အသီးအသီး ပေးထားသေးသည်။ 

သက္ကရာဇ် ၆၆၁ ခုနှစ်တွင် နရသီဟပတေ့၏ သား ကျော်စွာကို နန်းချပြီးနောက် ရှမ်းညီနောင် ၃ ဦးတို့သည် မြင်စိုင်း၊ မက္ခရာ၊ ပင်လယ်တို့တွင် အသီးအသီး မင်းပြိုင် ပြုကြလေရာ၊ အကြီးဆုံးဖြစ်သူ အသင်္ခယာမင်းသည်မြင်စိုင်း၌ သက္ကရာဇ် ၆၆၂ ခုနှစ်တွင် ထီးနန်း စိုက်ထူသည်။ သက္ကရာဇ် ၆၇၂ ခုနှစ်တွင် ညီတော် သီဟသူက ဆေးဖြင့် အန္တရာယ်ပြု၍ အနိစ္စရောက်သည်။ ရှမ်းညီနောင်တို့မှာ အဖ ရှမ်း၊ အမိ မြန်မာတို့မှ ပေါက်ဖွားကာ မြန်မာမင်းခစား ဗုဒ္ဓအယူဝါဒီများဖြစ်၍ မြန်မာမင်းတို့၏ကျေးဇူးကို မမေ့ကြပေ။ မြန်မာပြည်နှင့် မြန်မာလူမျိုတို့ကို တရုတ်စစ်ဘေးမှ ကာကွယ်ရမည့်တာဝန်နှင့် မြန်မာမင်းဆက်ကို ဆက်လက်ပြုစုရမည့်တာဝန်သည် သူတို့ ၃ ဦး၏ တာဝန်ဖြစ်သည်ဟု ယုံမှတ်ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဗုဒ္ဓသာသနာကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ကြသည်။ ထိုကြောင့်လည်း ထိုခေတ်က စည်ပင်ဝပြောသည်။ မြင်စိုင်းမြို့သည် ကောင်းစားခဲ့စဉ်က ပန်းမာလ်ဥယျာဉ်တို့ဖြင့် တင့်တယ်သည်။ ပြောင်ခင်း၊ လူးခင်းတို့ဖြင့် စိမ်းစိုသည်။ တောင်ထွတ် တောင်ထိပ်တို့သည် ဘုရားတန်ဆောင်း ကျောင်းပြာသာဒ်တို့ဖြင့် ကြည်ညိုဖွယ်ရှိသည်။ အိမ်တော် နန်းတော်တို့ဖြင့် ခမ်းနားသည်။ ဤသည့်အကြောင်းများကို *တာဝတိံသာ၊ နတ်ရွာလော၊ နတ်ရွာလော* အစချီသည့် မြင်စိုင်းငါးစီးရှင် ကာချင်းတစ်ပုဒ်တွင် ဖော်ပြထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ဘိုးတော်ဘုရားလက်ထက်တွင် ကျောက်ဆည်ခရိုင်တစ်ခုလုံးကို ၉ ခရိုင်ဖွဲ့တော်မူ၍ လယ်တွင်းကိုးခရိုင်ခေါ်တွင်စေခဲ့ရာ၊ ထိုအခါ မြင်စိုင်းသည် ခရိုင်မြို့စာရင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့လေသည်။ 

  

ယခုအခါ မြင်စိုင်းကားမြို့ပျက်မြို့ဟောင်းဖြစ်၍ မြို့ရိုးပျက်များကို တွေ့နိုင်ပေသေးသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)
ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဉ် သည် နတ်မျက်စိကဲ့သို့ ကွယ်ခြားရာ, ဝေးရာအရပ်တို့ရှိ အဆင်းဝတ္ထုတို့ကို မြင်နိုင်သည့်ဉာဏ် ဖြစ်သည်။

ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဉ်
-----------------

ဣဒ္ဓိမာပုဂ္ဂိုလ်သည် နတ်မျက်စိကဲ့သို့ ကွယ်ခြားရာ, ဝေးရာအရပ်တို့၌ရှိသော အဆင်းဝတ္ထုတို့ကို မြင်လိုသောအခါ အကယ်၍ နတ်ပြည်ကို မြင်လိုအံ့ အလင်းကသိုဏ်း သုံးခုတွင် တစ်ခုခုကို ထိုမိမိမြင်လိုသော အရပ်သို့ ဖြန့်ခင်း၍, နှိုးဈာန်ကို စိတ်ဝင်စား၍, ထ၍ ပကတိမျက်စိတ်ဖြင့် ဤအနီးရှိအဆင်းဝတ္ထုကို မြင်ရသကဲ့သို့ ဤနတ်ပြည်ကို ငါမြင်အံ့ဟု ရည်မှန်းဆင်ခြင်ခြင်း ပရိကံကိုပြုပြီးလျှင် အဘိညာပါဒကဈာန်ကို ဝင်စား၍ ထပြီးလျှင် ဤနတ်ပြည်ကို ငါမြင်စေသတည်း-ဟု အဓိဋ္ဌာန်ခြင်းကို ပြုအပ်၏၊ မြင်နိုင်သော အဓိဋ္ဌာန်အဘိညာဇော ကျလာ၏၊ မြင်ရ၏။ အကယ်၍ ပထမအကြိမ်ဖြင့် မမြင်ရသေးလျှင် ပါဒကဈာန်ကို ဝင်စား၍ အဖန်ဖန် အဓိဋ္ဌာန်ခြင်းကို ပြုအပ်၏၊ မြင်ရတော့၏၊ ငရဲကို မြင်လိုလျှင်လည်း ဤနည်းတူ ကြည့်ရှုအပ်၏၊ မြင်ရ၏။ မည်သည့် ဝတ္ထုကိုမဆို မြင်လိုလျှင် ဤနည်းတူ ကြည့်ရှုရ၏၊ မြင်ရ၏။

၁။ ထိုသတ္တဝါတို့ကို ကြည့်ရှု၍ မြင်၍ ဤသတ္တဝါတို့သည် ဘယ်လိုကံကိုပြု၍ ဤကဲ့သို့ စည်းစိမ်ချမ်းသာကို ရပါလိမ့်နည်း၊ ဒုက္ခကို ခံရပါလိမ့်နည်း-ဟု ကံကို ဆင်ခြင်ကြည့်ရှုလျှင် ကံကိုလည်း သိမြင်နိုင်တော့၏။ ထိုကံကို သိမြင်နိုင်သည့်ဉာဏ်ကို "ယထာကမ္မုပဂအဘိညာ" ဟု ခေါ်၏။

၂။ ထိုသတ္တဝါတို့ကို နောင်ဖြစ်လတ္တံ့သည်ကိုလည်း ဆင်ခြင်ကြည့်ရှုလျှင် သိမြင်နိုင်၏၊ ထိုသို့ သိမြင်နိုင်သော ဉာဏ်ကို အနာဂတံသအဘိညာဟု ခေါ်၏၊ ဤအဘိညာ နှစ်ပါးတို့ကိုလည်း ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာသို့သွင်း၏။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4  လယ်တီဆရာတော်။ *ကျေးဇူးရှင်လယ်တီဆရာတော်ဘုရားကြီး ရေးသားစီရင်တော်မူသော ကမ္မဋ္ဌာန်းကျမ်းကြီး*။
**ကြက်သမားနတ်**သည် မြန်မာ့မိရိုးဖလာကိုးကွယ်ကြသည့် နတ်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။

သမိုင်း
-------

သုံးမြို့ရှင်ထံတွင် ပညာဗလအမတ်နှင့် သားဖြစ်သူ ခြေရာတစ်ထောင် မောင်မဲခေါင်တို့သည် အမှုထမ်းကြသည်။ တစ်နေ့သောအခါ မည်သူကမျှ ဖမ်းဆီးရန် မဝံ့သည့် တောဆင်ရိုင်းတစ်ကောင်သည် သောင်းကျန်းနေလေသည်။ ထိုဆင်ရိုင်းကြီးကို မောင်မဲခေါင်သည် ထွက်၍ ဖမ်းဆီးပြီး မင်းကြီးအား ဆက်သသဖြင့် မင်းကြီးသည် မောင်မဲခေါင်အား "စစ်ဗိုလ် − သက်တော်မြဲ" ရာထူး ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ 

သုံးမြို့ရှင်သည် ကြက်တိုက်ဝါသနာပါသည့် ဘုရင်တစ်ပါး ဖြစ်သည့်အတွက် ကြက်တိုက်သွားလေရာ နောက်ကျပြီးမှ ကြက်ပွဲသို့ ရောက်ရှိသွား၏။ ထိုအခါ ပြည်ဘုရင်က နောက်ကျမှ ရောက်လာသည့်အတွက် လှောင်ပြောင်၏။ ထိုအခါ သုံးမြို့ရှင်ဘုရင်သည် ရှက်စိတ်ဖြင့် "နင်ဆင်ကောက်နောက်ကျလို့သာ ငါအရှက်ရသည်" ဟု ဆိုကာ မောင်မဲခေါင်၏ မျက်နှာကို ခြေဖြင့် ကန်ခဲ့သည်။ ထိုအခါမှစ၍ မောင်မဲခေါင်သည် ရန်ငြိုးထားကာ ပုန်ကန်လေသည်။

နတ်ဖြစ်ခြင်း
------------

သုံးမြို့ရှင်သည် မောင်မဲခေါင်ဖမ်းဆီးလာခဲ့သည့် ဆင်ကိုစီး၍ တိုက်ခိုက်၏။ ထိုဆင်သည် တိုက်ပွဲတွင် မောင်မဲခေါင်၏ အသံကို ကြားသည့်အခါ ထွက်ပြေးလေ၏။ မောင်မဲခေါင်သည် သုံးမြို့ရှင်ကို လှံဖြင့် လိုက်ထိုးသဖြင့် ကံကုန်ပြီး သုံးမြို့ရှင်နတ် ဖြစ်သွားခဲ့သည်။ အချို့က "ကြက်သမားနတ်" ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။

ကိုးကွယ်ယုံကြည်ခြင်း
--------------------

ကြက်သမားများသည် ကြက်တိုက်ရာတွင် သုံးမြို့ရှင်နတ်ကို ပူဇော်ပသ၍ တိုက်ပါက နိုင်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။

### တင်မြှောက်ခြင်း

နတ်တင်မြှောက်ရာတွင် ကန်တော့ပွဲထဲ၌ ကြက်နှင့်ပတ်သက်သောပစ္စည်းများ ပါဝင်မှုမရှိစေဘဲ ငှက်ပျောသီးသုံးဖီး ပန်းသုံးမျိုး၊ ဆီမီးသုံးတိုင်၊ ကွမ်းယာသုံးယာ၊ လက်ဖက်သုံးပုံ၊ အုန်းတစ်လုံးတို့ ပါဝင်ရသည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4 5  ဦးထွေးဟန် (ဇူလိုင် ၁၉၉၁)။ *မြန်မာ့မိရိုးဖလာဓလေ့ နတ်သမိုင်း*။ ရန်ကုန်: ရွှေပုရပိုက်စာပေ။
သုံးရောင်ခြယ်ကြောင်
 သုံးရောင်ခြယ်ကြောင် ညီအစ်မများ
**သုံးရောင်ခြယ်ကြောင်** (Calico Cat)သည် အသွေးအရောင် သုံးမျိုး ပါဝင်သည့် မည်သည့်မျိုးရှိသည့် အိမ်မွေးကြောင် ကိုမဆို ခေါ်ဝေါ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ သုံးရောင်ခြယ်ကြောင်တွင် ပုံမှန်အားဖြင့် 25% မှ 75% အထိ ရှိသောအဖြူရောင် နှင့်အတူ လိမ္မော်ရောင်နှင့် အနက်ရောင်အကွက်ကြီးများ (သို့မဟုတ် တစ်ခါတစ်ရံ ခရင်မ်နှင့် မီးခိုးရောင်အကွက်များ) များ ပါရှိကြသည်။ သို့သော် အခြားသော အရောင်များဖြင့်လည်း ဤအရောင်သုံးပုံစံ မျိုးရှိနိုင်သည်။ ရှားပါးသည့် မျိုးရိုးဗီဇအခြေအနေများမှလွဲ၍ ၎င်း သုံးရောင်ခြယ်ကြောင်များ အားလုံးနီးပါးသည် အမ များဖြစ်ကြသည်။

သုံးရောင်ခြယ်ကြောင်သည် အနက်ရောင်/လိမ္မော်ရောင် သို့မဟုတ် မီးခိုးရောင်/ခရင်မ်များသာ အများစုပါရှိသော လိပ်ခွံရောင်ကြောင်နှင့် ရောထွေးနိုင်သည်။ ရံဖန်ရံခါတွင်၊ သုံးရောင်ခြယ်ပုံစံတွင် ကွက်ကျားပုံစံ (tabby patterning) များ ပေါင်းစပ်ပါဝင်နိုင်သည်။ 

သုံးရောင်ခြယ်ကြောင် ဆိုသည်မှာ ကြောင် ခန္ဓာကိုယ် အမွှေးအမျှင်များ၏ အရောင်များ ပေါင်းစပ်ပါဝင်သည့် ပုံစံကိုသာ ရည်ညွန်းခြင်းဖြစ်ပြီး ကြောင် အမျိုးအနွယ်ကို အခြားသောအလက္ခဏာရပ်များကို ရည်ညွှန်းခြင်း မဟုတ်ပါ။ 

သုံးရောင်ခြယ်ကြောင်များ၏ အရောင်အသွေးဖြစ်ပေါ်ခြင်းကို သတ်မှတ်သည့် မျိုးရိုးဗီဇ အချက်အလက်များသည် X ခရိုမိုဆုမ်း နှင့်ဆက်နွယ်မှု ရှိသောကြောင့် ၎င်းကြောင်များ အားလုံးနီးပါသည် အမ များသာ ဖြစ်နေကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤတွင် အရောင်တစ်ရောင်သည် မိခင်၏ X ခရိုမိုဆုမ်းနှင့် ဆက်နွယ်ပြီး ဒုတိယအရောင်သည် ဖခင်၏ X ခရိုမိုဆုမ်းနှင့် ဆက်နွယ်သည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

သုံးရောင်ခြယ်ကြောင်များ၏ အရောင်အသွေးပုံစံသည် ကြောင်အမျိုးအနွယ်နှင့် မသက်ဆိုင်ဘဲ မျိုးရိုးဗီဇ အကြောင်းတိုက်ဆိုက်၍ ဖြစ်သဖြင့် အထူးတလည် သတ်မှတ်ထားသော သမိုင်းကြောင်းနောက်ခံ မရှိပေ။ သို့သော်လည်း Neil Todd ၏ ဥရောပနှင့် မြောက်အမေရိက ကုန်သည်လမ်းကြောင်းတစ်လျှောက် အိမ်မွေးကြောင်များ ရွှေ့ပြောင်းပျံနှံ့ခြင်း လေ့လာမှုတွင် ခြေရာခံတွေ့ရှိနိုင်သည်။
**ပျဉ်းတော်သိမ်**သည် အပွင့် ပွင့်သည့် အပင်တစ်မျိုးဖြစ်သည့်ပြင် ဩစတေးလျတိုက်နှင့် အာရှတိုက်တွင် ပေါက်ရောက်သည့် အပင်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ မျိုရင်း Rutaceae တွင် ပါဝင်သည့် မျိုးရင်းခွဲ အမြဲစိမ်းအပင်တစ်မျိုးဖြစ်သည့် Aurantioideae ၏ မျိုးစုတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းအပင်အား အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် အမည်၊ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ခြင်းကို N.L. Birman က ၁၇၆၈ ခုနှစ်တွင် လုပ်ဆောင်ပေးခဲ့သည်။

ပုံသဏ္ဌာန်
----------

### အပင်

အပင် ငယ်မျိုး ဖြစ်သည်။ အမြင့် ၁၀ ကျော်ထိ မြင့် တတ်သည်။ အကိုင်း များ ဖြာ၍ ထွက်သည်။ ပင်စည် ညိုခြောက် ခြောက်ရောင် ရှိ၍ အနည်းငယ် ကြမ်းသည်။

### အရွက်

ရွက်ပေါင်း ဖြစ်၍ ရွက်လွှဲ ထွက်သည်။ အလျား ၈ လက်မ ခန့် ထိ ရှည်သည်။ ရွက်မြွှာ များ အချို့ ရွက်ဆိုင် ၊ အချို့ ရွက်လွှဲ ထွက်ပြီး ၁၅-၁၇ ရွက် ထိ ပါရှိသည်။ လှံစွပ် ပုံသဏ္ဌာန် ရှိသည်။ ရွက်ရင်း ရွဲ့စောင်း ၍ အနည်းငယ် ဝိုင်းပြီး ရွက်ဖျား သွယ်သည်။ ရွက်ညှာ တိုသည်။ ရွက်ပြား ချော၍ ရွက်နား ၌ မထင်ရှားသော ခွေးသွားစိပ် သို့မဟုတ် ထစ်ကလေး များ ရှိသည်။ ရွက်လယ် ကြောသာ ထင်ရှား၏။ မွှေးကြိုင်သော အနံ့ရှိ၏။ အရွက် နုစဉ်တွင် အညိုရောင် ရှိသည်။

### အပွင့်

အဖြူရောင် ရှိသည်။ တန်ခူး ကဆုန်လ များတွင် ပွင့်သည်။

### အသီး

လုံး ဝိုင်း၍ ပန်းရောင်နှင့် အဖြူရောင် ပေါ်တွင် အမည်းစက် ကလေးများ ရှိ၏။ အတွင်း၌ အစိမ်းရောင် အစေ့ တစ်စေ့သာ ပါရှိသည်။ ဝါခေါင်၊ တော်သလင်း တွင် သီးမှည့်၏။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ
--------------------------------------

မြန်မာ နိုင်ငံ အနှံ့ အပြား တွင် ပေါက်ရောက် သည်။

ပေါက်ရောက်ပုံ
-------------

သဘာ၀ အလျောက် ပေါက်ရောက်သည်။

အသုံးဝင်ပုံ
-----------

### အာနိသင်

မြန်မာ ဆေးကျမ်း များအလိုအရ ပျဉ်းတော်သိမ် သည် ခါးသက်သက် ရှိ၏။ ဖန်၏။ ပူ၏။ ကြေညက် လွယ်၏။ အပူကို ငြိမ်း စေ၏။ ဆီးကို ရွှင်စေ၍ အစာကို ကြေစေ၏။ နူနာ ၊ သွေးဖောက် ပြန်ရောဂါ၊ အဆိပ်သင့် နာတို့ ကို နိုင်၏။

### အသုံးပြုပုံ

* ပျဉ်းတော်သိမ် ရွက်ကို ဟင်းခတ် အမွှေးအကြိုင် အဖြစ် သုံးသည်။
* ၎င်း အရွက်ကို များစွာ စားခြင်းဖြင့် ဝမ်းကို သက်စေသည်။
* နို့ရည် ထဲတွင် ၎င်း အရွက် ကို ထည့်ကျို သောက်ပါက အဆိပ်ကို ပြယ်စေ သည်။
* ပျဉ်းတော်သိမ် ရွက်ကို သွေးဆေး၊ လေဆေးများ ဖော်စပ်ရာတွင် အသုံးပြု၏။

ကိုးကား
-------

1. ↑  *Clausena* Burm.f.။ *ဩစတြေးလျ ဒေသမျိုးရင်း အပင်များ အမည်နာမ အညွှန်း (APNI)၊ IBIS ဒေတာဘေ့စ်*။ အပင် ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲမှု သုတေသနစင်တာ၊ ဩစတြေးလျနိုင်ငံတော် အစိုးရ။
2. ↑  Clausena Burm.f.။
3. ↑  *Clausena* Burm.f.။ *ဩစတြေးလျ ဒေသမျိုးရင်း အပင်များ အမည်နာမ အညွှန်း (APNI)၊ IBIS ဒေတာဘေ့စ်*။ အပင် ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲမှု သုတေသနစင်တာ၊ ဩစတြေးလျနိုင်ငံတော် အစိုးရ။
4. ↑
**သုံးရက်လဆန်း** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။ သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

သုံးရက်လဆန်း
------------

သက္ကရာဇ်မှာဖြင့်၊ တစ်နှစ်လွန် ခုနစ်သုံးက၊ အစွန်ဆုံးမှာ၊ ကောဇာပြောင်းနေကြ၊ တပေါင်းမိန်ကွယ်ကာပချည်ပေါ့၊ နှောင်းမိဿလရာသီ။  

  

နှစ်ရက်တွင် အင်္ဂါနှင့်၊ သုံးရက်မှာ ဗုဒ္ဓါဆိုက်တော့၊ ဥတ္တရာပရပိုဒ်အိမ်၊ မိန်အတွင်း၏၊ နဝင်းအနေသို့၊ တနင်္ဂနွေ၊ ဆင်းခြေကြွလို့၊ ဧကပါဒ်တွင်နင်းလိမ့်၊ နတ်မင်းယုန်စန္ဒီက၊ ရေဝတီဥတ္တရာပရပိုဒ်ကို၊ စန်းလိုက်၍မှီ။  

  

ထိုအခါ ဂြိုဟ်ရာဟုက၊ ဘာဏုသူရိန်နှင့်ထပ်ကြ၊ နက္ခတ်ရေဝတီသို့၊ လေးပါဒ်အညီ၊ စီးကားနင်းလို့၊ နဝင်းမှာ ကြာသပတေးနှင့်၊ တွေးမိချက်အင်္ဂါညီ၊ ဆင်နာဂီရက်ကြမ်း။  

  

တြင်းအတူနှင့်၊ နဝင်းတူ၊ မဟူကြသော်လဲ၊ ယူဆချိန်မိန်အကွက်သို့၊ တအိမ်တချက်ခို၊ ထိုဂြိုဟ်ပေါင်းငယ်ကြောင့်၊ ဟိုကောင်းကင်အာကာကြောဆီက၊ ဝါယောလေရစ်ကာဝိုင်းလို့၊ သစ်ကိုင်းသစ်ပင်၊ ကျိုးတက်ကဲ့၊ မြစ်ရိုးကိုရေတွေစီးတဲ့အောင်၊ မိုးကြီးပင်ရွာချင်ရွာလိမ့်၊ မီးကြီးတဖြာ၊ စိုးရိမ်ထိုက်ပါငဲ့၊ အိမ်၌ပင်အမှိုက်အမှုံ မရှိရအောင်၊ ပွေကာမှုန်းတတ်ပါသတဲ့၊ သုံးရက်လဆန်း။

မှတ်ချက်
--------

ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် နာမည်ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော နာမည်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------
တို့ဗမာအစည်းအရုံးမှ ရေးဆွဲခဲ့သော သုံးရောင်ခြယ်အလံ
**သုံးရောင်ခြယ်သီချင်း**သည် တို့ဗမာအစည်းအရုံးမှ ရေးဆွဲအသုံးပြုခဲ့သော အလံ၏အကြောင်းကို ဖော်ကျူးထားသော သီချင်းတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။ သုံးရောင်ခြယ်ဟူသည် ထိုအလံ၏ အဝါ၊ အစိမ်းနှင့် အနီရောင်တို့ပင်ဖြစ်သည်။ တို့ဗမာအစည်းအရုံးမှ ပထမဆုံးရေးဆွဲခဲ့သော အလံတွင် အဝါ၊ အစိမ်းနှင့် အနီရောင် ရေပြင်ညီမျဉ်းသုံးကြောင်းပါရှိသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အလယ်၌ဒေါင်းရုပ်ကို ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ၁၉၃၈ တွင်မူ တူနှင့်တံစဉ်းကို ဒေါင်းရုပ်‌နေရာတွင် အစားထိုး၍ အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။

သို့ဖြစ်ရာ ထိုသုံးရောင်ခြယ်သီချင်းတွင် စာသားမူများကွဲပြားခဲ့သည်။ မူလရေးသားထားသော စာသားကို "ပထမသုံးရောင်ခြယ်" ဟူ၍လည်းကောင်း တူတံစဉ်းပါသည့်အလံစာသားကို "ဒုတိယသုံးရောင်ခြယ်" ဟူ၍ လည်းကောင်း ခေါ်ဆိုကြသည်။

၂၀၁၀ မှ အသုံးပြုခဲ့သော မြန်မာအလံ

စာသား
-----

သီချင်းစာသားကို ဆရာရွှေတိုင်ညွန့်မှ ရေးစပ်ခဲ့သည်။

တို့ဗမာခေတ်အစဉ်မညှိုးပြီီ၊ ရှစ်ပုလ္လင်စိုးပါတဲ့၊ ဓမ္မရာဇ်ဘုရင်မျိုး ကုန်းဘောင်နွယ်မှန်သည်၊ (သုံးရောင်ခြယ်)၂ အလံ‌တော်ကြီး ... ကမ္ဗည်းနဲ့စိုက်ထူမည်။  

  

၁။ (ဗုဒ္ဓဗမာပြည်၊ ဥတ္တမဇာဂီ၊ အောင်မင်္ဂလာတရားနဲ့စုံညီ)၂ (အတိတ်တဘောင် ဩဘာထွန်းသည်၊ အတိတ်ဆောင်ကာ ပြောရဦးမည်၊ နမိတ်တဘောင်ဩဘာထွန်းသည်၊ ကျွန်းလက်ျာဇမ္ဗူဒီ)၂   

(ဒို့အမျိုးဇာတိက ဘုန်းရှိခဲ့တာယုံကြည်၊ တက်လူများ သည်စိတ်ထားနဲ့ စွန့်စားခဲ့ကြသည်)၂   

(ဗမာပြည်ဝယ် ဘုန်းရောင်လက်သည်၊ သာကီနွယ် ကုန်းဘောင်ဆက်အညီ)၂ ကမ္ဘာကို စိုးမိုးအုပ်ချုပ်ခဲ့ရသည်၊ ခေတ်သစ်ထူထောင်မည်၊ အရောင်သုံးမျိုးနဲ့ တို့အလံစိုက်ထူမည်။  

  

(သံပြိုင်) (ဗမာကိန်းအညီ၊ အဝါအစိမ်းအနီ၊ အဝါရောင်ဆိုတာကတော့ ဘာသာရယ်၊ သာသနာရယ်၊ ပညာရယ် တိုးလိမ့်မည်၊ အစိမ်းရောင်ရည်ရွယ်ချက်က စပါးဆန်ရေ–ရွှေငွေရတနာ အထွေထွေသာပေါမည်၊ (အနီရောင်မြင်သူအသည်းမှာ ရဲစိတ်ရဲမာန်ထက်သန်ရမည်)၂ တို့ဗမာကုန်းဘောင် နွယ်မှန်သည်၊ သုံးရောင်ခြယ်အလံတော်ကြီး ကမ္ဗည်းနဲ့ စိုက်ထူမည်။  

  

၂။ (တို့ဗမာပြည်)၂ အရှေ့ဘက်မှာတော့ ပြု‌‌ပ္ပေရှမ်းပြည် (တို့ဗမာပြည်)၂၊ အနောက်ဘက်မှာတော့ ဗုဒ္ဓဟေနန်းတည်၊ တောင်ဘက်ကတော့ သမုဒ်ရေေစခန်းညီ၊ မြောက်ဘက်မှာ တရုတ်‌ပြေစခန်း အေးချမ်းသာစည်၊ (မြန်မာပြည်မှာလေ – ရာဇာကင်းပေမယ့် – သာသာနာအဆင်းကတော့ လင်းပေသည်)၂ မင်းနေပြည်တရားအမှန်ကြိုက်သည်၊ ကမ္ဘာ့အလံစိုက်မည်၊ တိုက်တစ်သောင်းက ခညောင်းရပေသည်၊ တို့အလံတော် အရောင်သုံးမျိုး တန်ခိုးနဲ့စုံအညီ ...။  

  

(သံပြိုင် ပြန်ကောက်) ဗမာကိန်းအညီ၊ ဝါစိမ်းအနီီ၊ ကမ္ဗည်းနဲ့စိုက်ထူမည်။

သုံးရောင်ခြယ်တူတံစဉ်း
---------------------

သုံးရောင်ခြယ်တူတံစဉ်းစာသားကိုမူ ဒဂုန်ဆရာတင်ကရေးစပ်ခဲ့သည်။

ဝါစိမ်းနီတူတံစဉ်း သီချင်းကိုဖြင့်၊ ဗမာကိန်းအညီ ဇမ္ဗူတခွင် ပွင့်လင်းစေဘို့၊ မောင်ရယ် … မူ အမြန်ရှင်းအောင်ပ ပြောပြချင်တယ်၊ ဗမာ့အလံကြီးရယ်ဟု ကမ္ဘာ့ရန်မီးတွေ အဖြာဖြာကွယ်ဘို့၊  

  

သာသာနာနွယ် ဝါရောင်သုံးတယ် ဘုန်း … ဘုန်းတောက်လို့ကြွယ်၊ (ထူးထူးခြားခြား ဗမာများနေတဲ့ ဗမာတိုင်းပြည်ရဲ့ ကျက်သရေ အသွယ်သွယ်)၂၊ သာသနာတော် ထွန်းရာအရပ်မို့ကွယ် အထက်က အဝါရောင်ခြယ်၊   

သစ်ဝါး ရေနံ ကျောက်သံ စပါး ထွက်တယ်၊ စိုစိုစိမ်းစိမ်း အထိမ်းအမှတ်ခြယ်၊  

သတ္တိဂုဏ် ရဲဂုဏ်ကိုသာ တကယ်၊ သွေးသစ် အနီရောင်ခြယ်  

(သုံးရောင်လွှမ်းခြယ် ဆန်းကျယ်၊ ခေတ်သစ် ထူထောင်နိုင်မယ်)၂   

အောင် ... အောင်လံတော်ကြီး နိသျှည်းမြင်စေဘွယ်။

အခြားဖတ်ရန်
-----------

* တို့ဗမာ သီချင်း
* မြန်မာနိုင်ငံ၏ အလံတော်

ကိုးကား
-------

1. ↑  နိုင်ငံတော်အလံနှင့်နေ့ထူးများ (၁၉၅၅)
2. ↑  တို့ဗမာအစည်းအရုံးသမိုင်း – စာ ၃၀
အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တ ကုမာရ

ကုမာရ၊ ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တ၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ၊ ရေဦးမြို့၊ လေးထပ်ကြီးကျောင်းတိုက် (မြန်မာ ၁၂၇၂-၁၃၅၁)
-------------------------------------------------------------------------------------------

ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တ ကုမာရကို စစ်ကိုင်းတိုင်း ရေဦးမြို့နယ်၊ ထန်းကြီး
အုပ်စု၊ ထန်းတောကုန်း ကျေးရွာ၌ ခမည်းတော် ဦးဘုန်းကျော်၊ 
မယ်တော်ဒေါ်မြစ်တို့က သက္ကရာဇ် ၁၂၇၂ ခုနှစ်၊ တပေါင်းလဆန်း 
၁၄ ရက် တနင်္လာနေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။ ရှစ်နှစ်သားအရွယ်တွင် 
ခမည်းတော် မယ်တော်တို့၏ပစ္စယာနုဂ္ဂဟဖြင့် ထန်းတောကုန်းရွာ 
သဒ္ဓမ္မဝံသ ရွာသာကျောင်းတိုက်ဆရာတော် ဘုရားကြီးထံ၌ 
ရှင်သာမဏေအဖြစ်သို့ ရောက်သည်။ သာမဏေဘွဲ့မှာ ရှင်ကုမာရ 
ဖြစ်သည်။

ထို့နောက် သက္ကရာဇ် ၁၂၉၁ ခုနှစ်၊ တန်ခူးလဆန်း ၃ ရက်
နေ့တွင် ထန်းတောကုန်းရွာ၊ သဒ္ဓမ္မဝံသရွာသာ ကျောင်းတိုက်၊
ခဏ္ဍသိမ် ရေဦးမြို့၊ လေးထပ်ကြီးကျောင်း ဆရာတော် ဦးဒေဝိန္ဒ
ကို ဥပဇ္ဈာယ် ပြုလျက် ခမည်းတော် မယ်တော်တို့၏ ပစ္စယာ
နုဂ္ဂဟကို ခံယူ၍ မြင့်မြတ်သော ရဟန်းအဖြစ်သို့ ရောက်တော်
မူသည်။

ဆရာတော်သည် ငါးနှစ်သားအရွယ်မှစ၍ အခြေခံစာများကို
သဒ္ဓမ္မဝံသရွာသာကျောင်း ဆရာတော်ထံသင်ကြားခဲ့ပြီး ရှစ်နှစ်
သားအရွယ် သာမဏေအဖြစ်သို့ရောက်သောအခါ အဘိုးဖြစ်သူ
ဒီပဲယင်းမြို့နယ် ခေါင်းစား မရွာ တောရကျောင်း ဆရာတော်
ဘုရားကြီးထံ၌ ပစ္စဝေက္ခဏာ၊ လိင်၊ ဒဏ်၊ သေခိယ၊ ခန္ဓကဝတ်
တို့ကို ပါဌ် အနက် အာဂုံဆောင်နိုင်သည်အထိ ကောင်းစွာသင်
ယူခဲ့သည်။

ထို့နောက်ဆရာတော်သည် ကျမ်းပေါင်းများစွာကို ရေးသား
ပြုစုတော်မူသော ပိဋိကတ္တယကောဝိဒဂန္တကာရက ရေဦးဆရာ
တော် ဦးဒေဝိန္ဒထံ၌ ပိဋကတ်ကျမ်းစာ အမျိုးမျိုးကိုလည်းကောင်း၊
တိုက်အုပ်ဆရာတော် ဦးစန္ဒ၊ စာချဆရာတော် ဦးဉာဏိန္ဒ စသော
ဆရာတော်များထံ၌ ပါဠိ၊ အဋ္ဌကထာ၊ အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟ၊
ဒွေမာ တိကာဝိနည်းပါဠိတော် စသောကျမ်းစာများကိုလည်းကောင်း
သင်ကြားတတ်မြောက်တော်မူခဲ့သည်။

ထို့ပြင် ဆရာတော်သည် လယ်တီတိုက် ပထမကျော် ဦးဝါယမထံ၌
ရူပသိဒ္ဓိကျမ်း၊ အမရပူရ မင်္ဂလာ ရာမတိုက် ဆရာတော် ဦးဓမ္မသာမိ
ထံ၌ ယမိုက်ပဋ္ဌာန်းညဝါကျမ်း၊ ညောင်ကန်ဆရာတော်ဘုရားကြီး 
ထံတော်၌ ကင်္ခါဝိတရဏီ အဋ္ဌကထာနှင့် ဋီကာကျမ်းစသော 
ကျမ်းစာများကို စွယ်စုံထူးမြောက် ပါရဂူမြောက်အောင် သင်ယူ
တော်မူခဲ့သည်။

ထိုသို့ စာပေကျမ်းဂန်များကို သင်ယူတတ်မြောက်တော်မူပြီးနောက်
၁၂၉၈ ခုနှစ်တွင် ရေဦးမြို့၊ လေးထပ်ကြီးကျောင်းတိုက်၌ စာချ
အနုနာယကအဖြစ် စာပေများကို ပို့ချတော်မူသည်။ စာပေကျမ်းဂန်
များကို တပည့် သံဃာများအား ပို့ချတော်မူရင်း ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ
ဘာဏက၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ ပါဠိ ဝိသောဓက၊ ရေဦးမြို့ကျောင်း 
ထိုင် ဆရာတော်များအဖွဲ့ အကျိုးတော်ဆောင်၊ ရေဦးမြို့မြို့မသံဃာ့
အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ၊ ပါဠိပထမပြန် စာမေးပွဲကြီးကြပ်ရေး အဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ၊ 
စစ်ကိုင်းတိုင်း သံဃာ့နာယကအဖွဲ့ဝင်စသော သာသနာရေး ကိစ္စ
အဝဝကို ထမ်းဆောင်တော်မူခဲ့သည်။

ဤသို့ သာသနာတော်အကျိုးကို သယ်ပိုးဆောင်ရွက်တော်မူသော
ကြောင့် သီလဂုဏ်၊ သမာဓိဂုဏ်၊ ပညာဂုဏ်တို့နှင့် ပြည့်ဝတော်မူ
သည့် ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တကုမာရသည် ၁၉၈၇ ခုနှစ်ဇန်နဝါရီလ 
၄ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စု ဆိုရှယ်လစ် သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်
နိုင်ငံတော်ကောင်စီက ဆက်ကပ် လှူဒါန်းသော အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ
ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ကို အလှူခံရရှိတော်မူသည်။

အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တ ကုမာရသည်
၁၃၅၁ ခုနှစ် နယုန်လပြည့်ကျော် ၅ ရက်နေ့တွင် 
ဘဝနတ်ထံပျံလွန်တော်မူသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁)
ပုံသဏ္ဌာန် : အမြဲစိမ်း ချုံပင်ပျော့မျိုးဖြစ်သည်။ အရွက်သည် ဘဲဥပုံ၊ လှံစွပ်ပုံ ရှိသည်။ အပေါ်မျက်နှာပြင်သည် အစိမ်းရင့်ရောင်ဖြစ်၍ အောက်ဘက် မျက်နှာပြင်သည် အစိမ်းရောင်ဖျော့သည်။ ရွက်ထိပ်ချွန်သည်။ ရွက်ရင်း သွယ်သည်။ ကြားထွက်ပန်းခိုင်မျိုး ဖြစ်သည်။ အဖြူရောင် အပွင့်များ ပွင့်၍ အခွံလယ်အက်ကွဲသီး ဖြစ်သည်။
အပင် 
ချုံပင် မျိုးဖြစ် သည် ။ အမြင့် ၄ ပေ မှ ၈ ပေထိ မြင့်သည်။ ညိုခြောက်ခြောက် အရောင်ရှိသော အကိုင်းအခက်များစွာ ဖြာပြီး အမွှေးနု ကလေးများ ရှိသည်။
အရွက်
နှစ်ရွက်စီ ရွက်ဆိုင် အလှည့်ကျ ထွက်၏ ။ အကိုင်း ၏ အဖျားပိုင်း တွင် စုထွက်သည်။ ရွက်ထိပ် ချွန်သည်။ အလျား ၄ လက်မ မှ ၈ လက် မ ထိရှည်၏ ။ ရွက်ကြော ထင်ရှား ၏ ။ အပေါ် မျက်နှာပြင် ချော မွတ်ပြီး အောက်မျက်နှာပြင် တွင် အမွှေးနု ကလေးများ ရှိ၏ ။ ရွက်နား ချော၍ လှိုင်းအနည်းငယ် ရှိသည်။
အပွင့်
အဖြူ အနီ ၂ မျိုး ရှိ၏ ။ သီတင်းကျွတ် ၊ တန်ဆောင်မုန်း တွင် ပွင့်၏ ။
အသီး
အသီးတွင် အစေ့ ၄ စေ့ ပါသည်။ အမွှေးနုများ ဖုံးလွှမ်း နေသည်။ တပို့တွဲလတွင် အသီးမှည့်သည်။
အသုံးပြုနိုင်သည့်
အစိတ်အပိုင်းများ : အပွင့် ၊ အရွက်၊ အမြစ်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင်
တွေ့နိုင်သောနေရာများ : ရှမ်းပြည်နယ် နှင့် ပြင်ဦးလွင် တို့တွင် အများဆုံး တွေ့ရသည်။
ပေါက်ရောက်ပုံ
သဘာ၀အလျောက် ပေါက်ရောက်သည်။
အသုံးဝင်ပုံ : အာနိသင်
မြန်မာ ဆေးကျမ်းများ အလိုအရ မုရားကြီး ရွက်သည် ဖန် ခါး၏ ၊ အေး၏ ၊ လေကိုပွား စေ၏ ၊ အသံကို ကောင်းစေ၏ ၊ နာကို လည်းကောင်း ၊ သွေးကျ သွေးအန် သော အနာကို လည်းကောင်း ၊ ပန်းနာ ၊ ရှူနာ တို့ကို လည်းကောင်း ပယ်နိုင်၏ ။ မုရားကြီး ရွက်သည် တေဇောဓာတ်နှင့် ယှဉ်သော ချောင်းဆိုး နာကို လည်းကောင်း အောက်သို့ သွေးသက်သော အနာကို လည်းကောင်း ၊ ခံတွင်း ညှီနံ့ မကောင်းခြင်းကို လည်းကောင်း ၊ လက်ဝဲ ခြေ ရောင်ရမ်း သော အနာ ကို လည်းကောင်း ပယ်နိုင်၏ ။
အသုံးပြုပုံ-
အပွင့် အရွက်
၁ ။ အပွင့် နှင့် တကွ အရွက်ကို ကြွေဇွန်း ကြီး တစ်ဇွန်းခန့် အရည်ညှစ်၍ သကြားခဲ သို့မဟုတ် ပျားရည် သင့်တော်ရုံ ထည့်သောက် ခြင်းဖြင့် သည်းခြေဖျား နှင့် သွေးအန် သွေးကျ ရောဂါ ပျောက်၏ ။
အရွက်
၂ ။ ကြစုသီးကို မုရားကြီး ရွက်ညှစ်ရည် နှင့် စိမ်၍ တစ်ခွက်စာ ကြွေဇွန်း ကြီး ၃ ဇွန်း မျှ သောက်က သွေးအန်သွေးကျရောဂါ ပျောက်၏။
၃ ။ မုရားကြီး ရွက် ကို သုံးခွက် တစ်ခွက် တင် ကျို၍ ဆေးတစ်ခွက်စာ ကြွေးဇွန်း ကြီး ၃ ဇွန်းမျှ သောက်က ဆီးအောင့်ရောဂါ ပျောက်၏ ။
၄ ။ မုရားကြီးရွက်ကို အရိပ်တွင် ခြောက်စေ၍ ပြာချပြီး ပြာကို ညက်အောင် ပြု၍ သိပ်ပေးက သွားနာ သွားကိုက် ၊ သွားဖုံး သွေးယိုခြင်း ၊ သွားနဲ့ခြင်း များ ပျောက်၏။
၅ ။ မုရားကြီးရွက်ကို မျက်စိရောဂါ ပျောက်ဆေးအဖြစ် ဖော်စပ် အသုံးပြု၏ ။
၆ ။ အရွက်ကို ကျို၍သောက်က ဝမ်းကိုက် ရောဂါ ပျောက်သည်။
၇ ။ မုရားကြီးရွက် လတ်တဆုပ်စာကို ရေသုံး ခွက် တစ်ခွက်တင် ပြုတ်၍ တစ်နေ့ ၃ ကြိမ် သောက်လျှင် သွေးဝမ်း ၊ သွေးဒူလာ ၊ မီးယပ် သွေးလွန် ရောဂါများ ပျောက်၏။
၈ ။ မုရားကြီး ရွက်နုကို ကြိတ်၍ရသော အရည်အား ဝိုင်အရက်နှင့်သော်လည်းကောင်း ၊ ပျားရည်နှင့်သော်လည်းကောင်း သောက်သော် ကြက်ညှာချောင်းဆိုး ရောဂါ ပျောက်၏။
အမြစ်
၁ ။ မုရားကြီးအမြစ် သို့မဟုတ် အရွက် ကြိတ်၍ ရသော အရည်တွင် သကြားခဲ နှင့် သိန္ဓော သင့်ရုံထည့်၍ တစ်ခွက်စာ ကြွေဇွန်းကြီး တစ်ဇွန်း သောက်က ပန်းနာရင်ကျပ် နှင့် ချောင်းဆိုးရောဂါ ပျောက်၏။
၂ ။ မုရားကြီး အနက် အမြစ်ကို ရေအေး နှင့်သွေး၍ ကင်းကိုက်သော နေရာသို့ လိမ်းပေးက ကင်းဆိပ်ပြေ၏။
၃ ။ မုရားကြီးအမြစ်ကို ပိုးမွှားသတ်ဆေး အဖြစ်လည်း ဖော်စပ် အသုံးပြု နိုင်၏။

ကိုးကား
-------

1. ↑  *Justicia adhatoda* L.။ *Plants of the World Online*။ Royal Botanic Gardens, Kew။  2019-01-26 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။[*လင့်ခ်သေ*]
2. ↑
တိုရွန်တိုမြို့ မြင်ကွင်း
တိုရွန်တိုမြို့သည် ကနေဒါနိုင်ငံ အွန်‌တေးရီးယိုးနယ်၏ 
မြို့‌တော်ဖြစ်၏။ မြို့၏ အကျယ်အဝန်းမှာ စတုရန်းမိုင်‌ပေါင်း 
၄၀ ရှိ၍၊ လူဦး‌ရေမှာ ၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် ၆ရ၆၈၈ရ ‌ယောက်ရှိ 
‌လေသည်။ တိုရွန်တိုမြို့သည် အွန်‌တေးရီးယိုး‌ရေအိုင်၏ ‌မြောက် 
ဘက် ‌ပေ ၃၀၀ ခန့်မြင့်‌သောကုန်း‌မြေ ‌ပေါ်တွင်တည်ရှိ၏။ ဒွန် 
မြစ်သည် မြို့၏အ‌ရှေ့ပိုင်းကိုဖြတ်၍ စီးဆင်းပြီးလျှင် အ‌နောက် 
ဘက်တွင်မူကား ဟမ်းဗားမြစ်က နယ်နိမိတ်သတ်ထား‌လေ 
သည်။

တိုရွန်တိုမြို့၏ အမည်‌ဟောင်းမှာ ‌ယော့မြို့ဖြစ်၏။ အ‌မေရိ 
ကန် လွတ်လပ်‌ရေးစစ်ပွဲအတွင်းက မီးရှို့ဖျက်ဆီးခြင်းခံခဲ့ရ၏။ 
သို့ရာတွင် မကြာမီအတွင်း အသစ်တည်ကာ ပြန်လည်ထူ‌ထောင် 
ခဲ့သဖြင့် ယခုအခါ က‌နေဒါနိုင်ငံတွင် ကြီးကျယ်ခမ်းနား‌သော 
မြို့ကြီးတစ်မြို့ ဖြစ်လာ‌လေပြီ။ ဤမြို့တွင် ‌နေထိုင်သူများသည် 
များ‌သောအားဖြင့် အ‌မေရိကန် လွတ်လပ်‌ရေးစစ်ပွဲအတွင်းက 
ဗြိတိသျှတို့ဘက်မှ ပါဝင်တိုက်ခိုက်ခဲ့‌သော စစ်သည်‌တော်တို့၏ 
အဆက်အနွယ်များဖြစ်သည်။

တိုရွန်တိုမြို့တွင် လှပ‌သော အ‌ဆောက်အအုံကြီးများ အများ 
အပြားရှိသည့်အနက် မြို့လယ်ရှိဘုရင်မပန်းခြံအတွင်း၌ သဲ 
‌ကျောက်အနီအပြာဖြင့် ‌ဆောက်လုပ်ထား‌သော ပါလီမန် 
အ‌ဆောက်အအုံများ မိုးထိအ‌ဆောက်အအုံများ၊ မြို့‌တော်ခန်းမ၊ 
ဘုရားရှိခိုး‌ကျောင်း၊ တက္ကသိုလ်‌ကျောင်း၊ က‌နေဒီယန် ကူးသန်း 
‌ရောင်း ဝယ်‌ရေးဘဏ်နှင့် ရွိုင်ယယ်‌ယော့ဟိုတယ်တို့သည် 
ထင်ရှား၏။ တိုရွန်တိုတက္ကသိုလ်၌ပါဝင်‌သော ‌ကောလိပ် 
‌ကျောင်း‌ပေါင်း ‌လေး‌ကျောင်းရှိသည်။ ထို့ပြင် ကူးသန်း‌ရောင်း 
ဝယ်‌ရေးနှင့် စက်မှုလက်မှုပညာသင်တန်းမြင့်‌ကျောင်း၊ မိန်းက 
‌လေး‌ကျောင်းနှင့် ဥပ‌ဒေပညာသင်‌ကျောင်းများလည်း ရှိ‌လေ 
သည်။ တိုရွန်တိုမြို့၌ ‌ဆေးရုံ‌ပေါင်း ရ၂ ခုရှိရာ၊ ၁၀ ခုမှာ 
ပြည်သူ့‌ဆေးရုံကြီးများဖြစ်၍ တိုရွန်တို‌ဆေးရုံမှာ အကြီးဆုံး 
ဖြစ်သည်။

တိုရွန်တိုမြို့သည် စက်မှုလုပ်ငန်း ထွန်းကား‌သော မြို့ကြီး 
တစ်မြို့ဖြစ်ရာ အငယ်ဆုံး‌သော ဆပ်ပြာချက်လုပ်ငန်းမှ အကြီး 
ဆုံး‌သော သံစက်ကရိယာလုပ်ငန်းအထိရှိသည်။ ကုန်စည်ထုတ် 
လုပ်‌ရေးအတွက် ကုန်စိမ်းကုန်ရိုင်းကို မြို့နှင့်မနီးမ‌ဝေးရှိနယ်များ 
မှ ၇ရှိနိုင်၍ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကိုမူ မြို့နှင့် ၈၃ မိုင်ခန့်သာ‌ဝေး 
‌သော နိုင်အဂ္ဂရာ‌ရေတံခွန်မှ ၇ရှိနိုင်‌လေသည်။ မြု့ိတွင်းသွားလာ 
‌ရေးအတွက်လည်း လျှပ်စစ်ဓာတ်အားဖြင့်သွား‌သော မီးရထားနှင့် 
ကားများရှိ‌လေသည်။ တိုရွန်တိုမြို့သည် လမ်းပန်းသာယာ‌သော 
ဆိပ်ကမ်းမြို့လည်းဖြစ်ခြင်း‌ကြောင့် ကုန်စည်များကို ‌ရေလမ်းမှ 
၎င်း ကုန်းလမ်းမှ၎င်း အလွယ်တကူ တင်ပို့နိုင်‌လေသည်။

စက်မှုလက်မှုနှင့် ကုန်ကူးသန်း‌ရေး၌ တွင်ကျယ်ထွန်းကား 
‌သော မြို့ဖြစ်‌သော‌ကြောင့် က‌နေဒီယန်အမျိုးသား စက်မှုလက်မှု 
ပညာပြပွဲကြီးကို တိုရွန်တိုမြို့၌ နှစ်စဉ်ခင်းကျင်းပြသ‌လေ့ရှိ 
သည်။ ထိုပြပွဲကြီးသည် ကမ္ဘာ‌ပေါ်တွင် အကြီးကျယ်ဆုံးပြပွဲ 
ဖြစ်၍ အ‌မေရိကန်ပြည်‌ထောင်စုမှပင် လာ‌ရောက်ကြည့်ရှုကြရ 
သည်။ နွား‌မွေးမြူ‌ရေးလုပ်ငန်း၊ ‌ကောက်ပဲသီးနှံ စိုက်ပျိုး‌ရေး 
လုပ်ငန်း၊ သစ်လုပ်ငန်း၊ ‌ကျောက်မီး‌သွေး တူး‌ဖော်‌ရေးလုပ်ငန်း 
စ‌သောလုပ်ငန်းများလည်း တိုးတက်ကြီးပွားလျက်ရှိ‌လေသည်။

ကိုးကား
-------

မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ (၅)
နဝင်း
-----

နဝင်းဆိုသည်မှာ သင်္ချာဗေဒတွင် ၁မှ ၉ အထိရှိသော ဂဏန်းများသည် အလွန်အရေးပါ အရာရောက်လျက် ရှိသည်။ အဆိုပါ ဂဏန်းကိုးလုံးသည် လ​ောကီရေးရာနှင့် တကွ နေရာတိုင်းတွင် အလွန်အရေးပါသော သင်္ကေတများ ဖြစ်သည်။ ၁-ဂဏန်းမှ စ၍ ၉-အထိ အားလုံးစဉ်၍ ပေါင်းလိုက်လျှင် ၄၅-ရသည်။ ထို ၄နှင့် ၅ကို ပေါင်းလိုက်လျှင် ၉-ပင်ဖြစ်သည်။ ၉-ဂဏန်းကို မည်သည့်ဂဏန်းနှင်ပင် မြှောက်လျှင် ၉-ဂဏန်းပင် ရရှိသည်။ 

ဗေဒင်ကျမ်းကြီး သုံးစောင်ဖြစ်သော ကာမယဇုဣသျှကျမ်းကြီးများတွင် ခုနှစ်၊ ရက်စွဲမှစ၍ နက္ခတ် ၂၇-လုံး၊ ဂြိုဟ်ကြီး ကိုးလုံးတို့ဖြစ်ေပါ်ခြင်းကို ဂဏန်းဖြင့် အမှတ်အသား သင်္ကေတပြုကြသည်။ ပုံစံအားဖြင့် ၁,၀၀၀,၀၀၀ (တစ်သန်း)ကို ၇ နှင့်စားလျှင် ၁၄၂၈၅၇ ရသည်။ ထိုဂဏန်းကို အဓိကဂဏန်းဟု ခေါ်သည်။ အစဉ်အတိုင်း ပေါင်းလိုက်လျှင် ၂၇-လုံးရသည်။ ၎င်းကို နက္ခတ်(၂၇)လုံးဟုခေါ်သည်။ ထို နက္ခတ် ၂၇လုံးအား ၂ + ၇ ပေါင်းလျှင် ၉-ဂဏန်းရမည် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ၉ ဂဏန်းသည် သတ်၍ မသေသော ဂဏန်းဟု ဆိုသည်။ အဆိုပါ ၉-ဂဏန်းသည် ကမ္ဘာတည်အောင် အဓွန့်ရှည်တည်တံ့နေမည့် ဂဏန်းဟု အယူရှိကြသည်။ မြန်မာပညာရှိများက ထို ၉-ဂဏန်းကို **နဝင်း**ဟု သတ်မှတ်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ နဝင်းသည် လောကီပညာ အရပ်ရပ်၌ လိုအပ်သလို အသုံးပြုနိုင်သည်ဟု ဆိုကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  ရွှေရိုး(မန္တလေး) ၊ မန္တလေးမြို့ပ​ေါ်ရှိ တန်ခိုးကြီးရ​ှေးဟ​ောင်းဘုရားများသမိုင်း၊ စာ-၅၈
**တဂ္ဂလော့ ဘာသာစကား** (အင်္ဂလိပ်: Tagalog language; /təˈɡɑːlɒɡ/, *tə-**GAH**-log*; Tagalog pronunciation: [tɐˈɡaːloɡ]) သည် ဩစထြိုနေးရှန်းဘာသာစကားများအနက် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံလူဦးရေ လေးပုံတပုံခန့်ရှိသော တဂ္ဂလော့တိုင်းရင်းသားတို့၏ ပြောစကားဖြစ်သည်။ နိုင်ငံ၌ ဒုတိယ လူသုံးအများဆုံးဘာသာစကားလည်း ဖြစ်သည်။ စံပြုပြီးသော တဂ္ဂလော့စကားကို ဖိလစ်ပိုင်စကားအဖြစ် တရားဝင်သတ်မှတ်ထားပြီး အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားနည်းတူ ရုံးသုံးအဖြစ်လည်း သတ်မှတ်သည်။

ဘီကိုး၊ အီလိုကာနို၊ ဝိစာရန်၊ ကပံပန်ဂန်၊ ပန်ဂါစီနန် စသော ဖိလစ်ပိုင်၌သုံးသည့် အခြားဘာသာစကားများနှင့်လည်း အတော်နီးစပ်သည်။ သို့သော် ထိုင်ဝမ်ရှိ ဖော်မိုဆာ၊ မလေးရှားနှင့်အင်ဒိုနီးရှားတွင်ပြောသော မလေး၊ ဟာဝိုင်အီယန်၊ မာအိုရီနှင့် မလဂ္ဂဆီစကားများကဲ့သို့ အခြားဩစထြိုနေးရှန်းဘာသာများနှင့်မူ အင်မတန်ကွဲလေသည်။

အမျိုးခွဲခြင်း
--------------

တဂ္ဂလော့သည် ဩစထြိုနေးရှန်းဘာသာစကားစုတွင် ပါဝင်ပြီး ဖိလစ်ပိုင်ပြည်မ၏ လူသုံးများဘာသာစကားဖြစ်သည်။ မလဂ္ဂဆီ၊ ဂျာဗားနိ၊ မလေး၊ (တီမော၌ပြောသော) တီတံ၊ (ထိုင်ဝမ်၌ပြောသော) ယာမီစကားတို့နှင့် ဆက်စပ်သည်။ ဘီကိုးနှင့် ဝိစာရကျွန်းစုများ၌သုံးသော ဘီကိုးနှင့် ဝိစာရန်စကားအပြင် ဝရေဝရေ၊ ဟီလီဂေနွန်နှင့် ဆီဘွာနိုစကားတို့နှင့်မူ အလွန်နီးစပ်သည်။

နောက်ခံသမိုင်း
--------------

တဂ္ဂလော့ဟူသော ဝေါဟာရမှာ တဂ္ဂ-အီလော့ (မြစ်တွင်းနေ) ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ တဂ္ဂမှာ နေသူ၊ အီလော့မှာ မြစ်ဖြစ်သည်။ ဘာသာဗေဒပညာရှင် ဒေးဗစ်ဇော့နှင့် ရောဘတ်ဘလတ်တို့က တဂ္ဂလော့နှင့် ဖိလစ်ပိုင်ပြည်မရှိ အခြားတိုင်းရင်းသားစကားတို့မှာ အရှေ့မြောက်ဘက် မင်းဒနောင် သို့တည်းမဟုတ် အရှေ့ဘက် ဝိစာရကျွန်းများ၌ အခြေတည်ကြောင်း သုံးသပ်သည်။

အစောဆုံးတွေ့ရသော တဂ္ဂလော့စကားကို ၁၀ ရာစုမှ လဂူနာကြေးစာလွှာတွင် တွေ့ရသည်။ ရှေးဟောင်းမလေးအက္ခရာများဖြင့် ရေးထားသော တဂ္ဂလော့စကားဖြစ်သည်။ တဂ္ဂလော့စကားဖြင့်ထုတ်သော ပထမဆုံး ပုံနှိပ်စာအုပ်မှာ ၁၅၉၃ ခုထုတ် "ခရစ်ယာန်ကြေညာစာတမ်း" ဖြစ်သည်။ စပိန်ဘာသာဖြင့်ရေးသောစာအုပ်ကို ခေတ်ဟောင်းတဂ္ဂလော့နှင့်ရော ယခုအထိ စံအဖြစ်သတ်မှတ်ထားသည့် ဘိုင်ဘျင်အက္ခရာနှင့်ပါ ပြန်ထုတ်ခြင်းဖြစ်သည်။ လက်တင်အက္ခရာကိုအခြေခံကာ အရေးအက္ခရာရအောင် စပိန်တို့က ဖန်တီးကြိုးပမ်းပေးသည်။

စပိန်လက်အောက်ခံအဖြစ်နေသည့် နှစ်ပေါင်း ၃၃၃ ခုအတွင်း စပိန်တရားဟောဆရာတို့က သဒ္ဒါနှင့်အဘိဓာန်အမျိုးမျိုးကို ထုတ်ဝေသည်။ ၁၆၁၀ ပြည့်တွင် ဒိုမီနီကန်ဘုန်းတော်ကြီး ဖရန်စစ္စကိုဘလန်းကက်ဒီဆန်ဂျို့က "တဂ္ဂလော့ဘာသာစကား၏အနုအလှတရားနှင့်စည်းမျဉ်းများ" (Arte reglas de la lengua tagala) ကို ဘတန်းမြို့၌ ထုတ်ဝေသည်။ နောက်ထပ် တည်းဖြတ်သောစာအုပ်များကို ၁၇၅၂ တွင်လည်းကောင်း၊ ၁၈၃၂ တွင်လည်းကောင်း ထုတ်သေးသည်။ ၁၆၁၃ ခု၌ ဖရန်စစ္စကန်ဘုန်းတော်ကြီး ပီဒရိုဒီဆန်ဘွယ်နဗန်တူရာက တဂ္ဂလော့အဘိဓာန်ဖြစ်သော "တဂ္ဂလော့ဘာသာ ဝေါဟာရာအဖြာဖြာ" (Vocabulario de la lengua tagala) ကို လဂူနာပြည်နယ်၊ ပီလာမြို့၌ ထုတ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Philippine Statistics Authority 2014, pp. 29–34.
2. ↑  Tagalog at *Ethnologue* (22nd ed. 2019)
3. ↑  Nordhoff၊ Sebastian; Hammarström၊ Harald; Forkel၊ Robert; Haspelmath၊ Martin, eds. (2013)။ "Tagalogic"။ *Glottolog*။ Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology။
4. ↑  Nordhoff၊ Sebastian; Hammarström၊ Harald; Forkel၊ Robert; Haspelmath၊ Martin, eds. (2013)။ "Tagalog-Filipino"။ *Glottolog*။ Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology။
5. ↑  According to the *OED* and Merriam-Webster Online Dictionary
**ဒိဗုရမ်ဗောဓိဝိဟာရ** (သီဟိုဠ်: දිවුරුම් බෝධි විහාරය or **Purana Divurum Bodhi Maha Viharaya**) သည်သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ကန်ဒီခရိုင်တွင် တည်ရှိသည့် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျောင်းတော်သည် Ampitiya မြို့၊ Ampitiya လမ်းတွင် တည်ရှိသည်။

ဒေသခံတို့၏ ပြောကြားချက်အရ ဗောဓိပင်၏ သက်တမ်းသည် နှစ်ပေါင်း ၆၅၀ ရှိပြီဖြစ်သည်။ ကန်ဒီမင်းများအုပ်ချုပ်သည့်ကာလတွင် ဘုရင်များသည် ကျောင်းတော်တည်ရှိရာတစ်စိတ်တပိုင်းကို တရားစီရင်ရာနေရာအဖြစ် အသုံးပြုပြီး ထိုနေရာတွင် ပြစ်မှုများ မကျူးလွန်ကြောင်းကို ကျမ်းကျိန်ကြရသည်။ ဒီဗုရမ် ဆိုသည်မှာ သီရိလင်္ကာဘာသာစကားဖြင့် ကျမ်းကျိန်ခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ တရားစွဲခံရသူသည် ကျမ်းကျိန်ကျောက်တုံး (ဒီဗုရမ်ဂလ, දිවුරුම් ගල) ကို ထိကာ ကျမ်းကျိန်ရသည်။ Kandyan ရှေးစကားများအရ တရားစွဲခံရသူသည် လိမ်လည်ပါက သုံးရက်အတွင်း ထိုလိမ်လည်သူကို မြွေဟောက်သည် ကိုက်သတ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။

နေပုံနှင့် လပုံပါဝင်သည့် ကျမ်းကျိန်ကျောက်တုံးကို Dambadeniya မင်းဆက်လက်ထက်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Udugama၊ Udumbara (3 February 2008)။ Divirum Bodhiya and its many legends။  12 June 2016 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**မြေလတ်** နယ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ်၏ အနောက်တောင်ပိုင်းဒေသရှိ သမိုင်းဝင်ဒေသတစ်ခုဖြစ်သည်။ မူလက ဤဒေသတွင် မြို့စား သို့မဟုတ် "ငွေခွန်မှူး *ကအုပ်ချုပ်သည့် နယ်ငယ်လေးဖြစ်သည်။ မြန်မာပြညမြေပြန့်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ဖျားပိုင်းရှိ ရှမ်းပြည်နယ်စု ကြားတွင်ရှိ သောနယ်မြေဖြစ်၏ ။*

ပထဝီဝင်
-------

မြောက်ဘက်တွင် ရပ်စောက်နယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ညောင်ရွှေ၊ ဝန်ယိန်နှင့် သားတုံ၊ တောင်ဘက်တွင် မိုးဗြဲနယ်တို့ရှိသည်။

မြေလတ်ဌာနခွဲ
------------

ဗြိတိသျှတိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်စဉ်အချိန်မြေလတ်ဒေသတွင် ၁၆ နယ်မြေအထိရှိခဲ့ပြီး မြေလတ်ဒေသအတွင်း၌ အောက်ပါဒေသများပါဝင်သည်ဟုအသိအမှတ်ပြုထားသည်။: သာမှိုင်းခမ်း၊ ကျောက်ဂူ သီဝန်၊ ကျုံ၊ , လွိုင်အိုက်၊ လွိုင်လုံ၊ လွိုင်မော၊ မော၊ မောနန်၊ မောဆွန်၊ နမ်ခိုင်၊￼￼ ￼￼နမ်ခွံ၊နမ်တောက်၊ ပန်မိ၊ ပင်းတယ၊   ပွိုင်လင်၊ ရွာငံ တို့ဖြစ်ကြ၏ ။ ဤပြည်နယ်များ၏ စုစုပေါင်းဧရိယာခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ၃,၉၀၀ စတုရန်းမိုင် (၁၀,၀၀၀ စတုရန်း ကီလိုမီတာ) ရှိသည်။

ကိုးကားချက်များ
---------------

1. ↑  Than Tun, *History of Pindaya (Town, Pagoda, and Cave)*. Thein Hteik Yadana Publications, 1998
2. ↑  WHKMLA : History of the Shan States (18 May 2010)။  21 December 2010 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။

ပြင်ပလင့်များ
-------------

* "မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်းနှင့်ရှမ်းပြည်နယ်ပြန်တမ်း"
အက်စထရာကန်မြို့
---------------

အက်စထရာကန်မြို့သည် ဥရောပ 
တိုက် ဗောလဂါမြစ်အတွင်းရှိ ကျွန်းကလေးတစ်ကျွန်းပေါ်တွင် 
တည်ရှိလျက် ထိုမြစ်စီးဝင်ရာ ကက်စပျန်ပင်လယ်နှင့် မိုင် ၅ဝ 
ကွာဝေး၏။ ထိုမြို့သည် အက်စထရာကန်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်၍ 
အက်စထရာကန်နယ်သည် ရှေးရုရှအင်ပိုင်ယာကြီး၏ စတုတ္ထ 
အကြီးဆုံးနယ်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က စတုရန်းမိုင်ပေါင်း 
၉၁ဝ၄၂ မျှရှိခဲ့သော်လည်း ၁၉၂၂ ၌ ရုရှဆိုဗီယက် ဆိုရှယ်လစ် 
ပြည်ထောင်စုသမ္မတနိုင်ငံ၏ လက်အောက်ခံနယ်ပယ် ဖြစ်သွား 
သောအခါ ဗောလဂါမြစ်၏ ဝဲယာကမ်းနှစ်ဖက်တစ်လျှောက် 
စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၁၁ဝဝဝ မျှသာကျယ်တော့လေသည်။ မြစ်ဝှမ်း 
ဒေသတစ်လျှောက်မှလွဲ၍ ကျန်အပိုင်းတို့သည် ခြောက်သွေ့သော 
မြေပြန့်လွင်ပြင်ကျယ်ကြီးမျှဖြစ်၏။ ငါးဖမ်းခြင်း၊ နွား၊ သိုး၊ 
ဆိတ် မွေးမြူခြင်းနှင့် ဆားချက်ခြင်းလုပ်ငန်းများကား ရုရှ၊ 
တာတာ စသည်အားဖြင့် လူဦးရေ ၅ဝဝဝဝဝ မျှရှိသော ထိုနယ် 
၏ အဓိကလုပ်ငန်းများဖြစ်လေသည်။

အက်စထရာကန်မြို့သည် အရေးပါအရာရောက်သော 
ကုန်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရာ ဗဟိုဌာနဖြစ်၍ ရှေးအခါကပင် 
ထိုမြို့သည် ဥရောပတိုက်နှင့်အာရှတိုက်မှ ကုန်များကို ဖြန့်ဖြူး 
ရာဒေသတစ်ခုအဖြစ် ထင်ပေါ်ကျော်စောခဲ့လေသည်။ ထိုမြို့မှပင် 
အာရှတိုက်အလယ်ပိုင်းသား လူမျိုးများသည် ရွှေ၊ ပိုးထည်နှင့် 
ဇာများ၊ ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်၊ ဆေးဝါးနှင့်ကောက်နှံတို့ကို 
ဝါဂွမ်း၊ သားရေ၊ ဆား၊ သကြားနှင့် အခြား ပစ္စည်းမျိုးစုံတို့ဖြင့် 
လဲလှယ်ကြလေသည်။

အက်စထရာကန်မြို့၏ ထင်ရှားသော ထွက်ကုန်တစ်ခု 
မှာ ရေနံဖြစ်၏။ ရေနံကို ထိုမြို့ရှိ ဗားကူး ရေနံတွင်းများ 
မှရရှိလျက် ဗောလဂါမြစ်မှ ငါးများကိုလည်း အကြီးအကျယ် 
တင်ပို့ရောင်းချကြသည်။ လူကြိုက်များသော ပါးရှင်းသိုးကလေး 
များမှရရှိသည့် အက်စထရာကန်သိုးမွေးကိုလည်း တင်ပို့ရောင်း 
ချကြသည်။ အက်စထရာကန်မြို့သည် မြို့အနေအထားလှပသည်ဟု 
ဆိုရသော်လည်း အရှေ့တိုင်းမှမြို့များဆန်သဖြင့် သန့်သန့် 
ရှင်းရှင်းမရှိလှချေ။
ထိုမြို့တွင် ၁၉၁၉ ခုနှစ်က စတင်တည်ထောင်ခဲ့သော 
တက္ကသိုလ်ကျောင်း တစ်ကျောင်းရှိ၏။ ထိုမြို့၏ လူဦးရေမှာ 
၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ၄၄ဝဝဝ ရှိခဲ့လေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅)
သုံးပါးတသီး၊ ရယ်ခြင်းကြီးကား၊ ဇနီးအိမ်ရှင်၊ မိမိလင်လည်း၊ ချစ်ခင်သောအား၊ သမီးသားကို၊ ပိုက်ဖျားအားရမ်း၊ ချီရှုတ်နမ်းသော်၊ မယ်ဝမ်းကမွေး၊ သူများသွေးကို၊ အလေးတမြတ်၊ သင့်သားမှတ်၍၊ လှည့်ပတ်ဖက်ချီ၊ နမ်းလေပြီဟု၊ မထီမလေး၊ အသွမ်းသွေး၍၊ အဝေးမျက်ကွယ်၊ မယားရယ်၏။

ငါ့လယ်ငါ့ယာ၊ ငါ့မြေတာဟု၊ ဥစ္စာခင်မင်၊ ဆိုပြန်လျှင်လည်း၊ အရှင်မဲ့ပါ၊ ငါတို့မှာကား၊ ကမ္ဘာမကျေ၊ မချင်းနေ၏၊ အောက်သွေယွင်းယို၊ သင်တို့ကိုယ်မှ၊ လိုမပိုင်ဘဲ၊ ဖွယ်သရဲဟု၊ ကျိန်ဆဲသောနှယ်၊ မြေကရယ်၏။

ငါ့ဝယ်ငါ့ရွှေ၊ ငါ့ကြေးငွေဟု၊ စိတ်စေကြည်သာ၊ ဆိုပြန်ပါလည်း၊ ကြမ္မာဆော်တိုက်၊ ကောင်းတော်ခိုက်ကို၊ ဧည့်ဆိုက်မျှသာ၊ တည်းခိုပါရှင်၊ ငါးဖြာရန်သူ၊ ယူလှည့်တို့ပါ၊ သေမင်းခွာလည်း၊ သင့်ရာအလျောက်၊ တို့ရောက်သည်ပင်၊ တို့အရှင်လျှင်၊ ဖြစ်ချင်လွန်းလှ၊ လွန်မင်းစွဟု၊ ဒေါသချီချယ်၊ ရွှေငွေရယ်သည်၊ သုံးသွယ်ရယ်ဆေး ပျက်သွမ်းသွေး။

စိန္တကျော်သူဦးဩ
ဩဝါဒထူးပျို့ - ၁၅

ပိဋကကျမ်းလာ လှောင်ပြောင်ရယ်မောခြင်းသုံးမျိုးကို စိန္တကျော်သူဦးဩက လင်္ကာစပ်ဆိုထားတာဖြစ်ပါတယ်။

အဖွင့်
"ပိုက်ဖျားအားရမ်း" မှာ "အား"ဆိုတာ အားရပါးရ၊ လိုလိုချင်ချင်လို့ ဆိုပါတယ်။
"အောက်သွေယွင်းယို"၌ "အောက်"မှာ ကုန်လွန်ပျက်စီးခြင်း အနက်ကို ဆိုလိုသည်။
ဤလင်္ကာမှာ ဗုဒ္ဓဝါဒ ကျမ်းထွက် အလိုဖြစ်သည်။
**ဂရေဟမ်**သည် မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်တစ်ယောက် ဖြစ်သည်။

ဂရေဟမ်အား တောင်ကြီးမြို့တွင် မွေးဖွားပြီး ဆယ်တန်းအောင်သည်အထိ တောင်ကြီးမြို့တွင် နေထိုင်ခဲ့သည်။ သူသည် အသက်(၁၂)နှစ်သားအရွယ်ခန့်က ဒရမ် စတင်တီးခတ်ခဲ့သည်။ ဆယ်တန်းအောင်ပြီးနောက် ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့တွင် ဥပဒေပညာရပ်အထူးပြု၍ တက္ကသိုလ်တက်ရောက်ခဲ့ရင်း ဂီတဘက်ကိုလည်း professional လုပ်ကိုင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ သူ့တွင် မြန်မာအမည်ရှိသည်။ ဂရေဟမ်ဆိုသည့်အမည်မှာ သီချင်းခွေ လုပ်မှ ပေးဖြစ်သည့် အမည်ဖြစ်သည်။ ခင်မင်သူများက သူ့အား "ပူစူး" ဟု ခေါ်ကြသည်။ သူ့တွင် ဇနီး မသဉ္ဇာဦးနှင့် ပန်းရောင်ခြယ် နှင့် ပန်းသွေးခြယ် အမည်ရှိ သမီးနှစ်ယောက် ရှိသည်။

ရန်ကုန်ရောက်ပြီးနောက် အစပိုင်းတွင် ပင်ဂွင်းစားသောက်ဆိုင်တွင် ဒရမ်တီးခဲ့သည်။ မိတ်ဆွေများဖြစ်လာသော ကိုမြတ်စိုး၊ ကိုမြတ်လင်းတို့မှ တစ်ဆင့် ပရိုဂျူဆာ ကိုဝင်းဆွေနှင့် ဆုံတွေ့ခဲ့သည်။ သူ၏ ပထမဦးဆုံး သီချင်းခွေမှာ *အလင်းတံခါး* ဖြစ်ပြီး ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် ထွက်ခဲ့သည်။ ထိုသီချင်းခွေကို တစ်နှစ်ခန့် အချိန်ယူပြင်ဆင်ခဲ့ပြီး သူငယ်ချင်းများစုစည်းတီးခတ်ကာ သူကိုယ်တိုင်လည်း ဒရမ်မာတစ်ယောက်အနေဖြင့် ပါဝင်ခဲ့သည်။

ဒုတိယ သီချင်းခွေမှာ *ဂန္ထဝင်အချစ်နေ့* ဖြစ်ပြီး ချစ်သူများနေ့ အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ထွက်ရှိခဲ့သည်။ အမျိုးသမီးအဆိုတော် လေးလေးဝါး ပါဝင်ကူညီ သီဆိုခဲ့သည်။ ထိုအခွေတွင်လည်း သူကိုယ်တိုင် ဒရမ်တီးခတ်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၉ တွင် ထွက်ရှိသည့် တတိယသီချင်းခွေမှာ အဆိုတော် ကိုလေးဖြူ စီစဉ်သည့် *ရက်မြတ်မင်္ဂလာ* အခွေဖြစ်သည်။ ဆလိုင်းဂျွန်သင်ဇမ်းနှင့် ဆလိုင်းသွအောင်တို့၏ သီချင်းများ ဖြစ်သည်။ စတုတ္ထအခွေမှာ *ချစ်သူဒိုင်ယာရီ* အမည်ရှိ စုံတွဲတေးသီချင်းများ ဖြစ်ပြီး ချစ်သူများနေ့ အမှတ်တရအခွေတစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။ ပဉ္စမအခွေ *လက်ဆောင်* ကို ၂၀၀၁ ခုနှစ်မှာ ထွက်ရှိခဲ့ပြီး ဆဋ္ဌမအခွေ *ဝိညာဉ်တစ်ခုရဲ့ ဆန္ဒ* အခွေက ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် ထွက်ရှိခဲ့သည်။

သူသည် ကြော်ငြာသီချင်းများလည်း များစွာသီဆိုခဲ့သည်။ အစပိုင်းတွင် မဇ္ဈိမလှိုင်း ကိုဇော်မျိုးထွဋ်၊ ဒါရိုက်တာမီးပွား၊ ဒါရိုက်တာ ဇာဂနာတို့၏ ကြော်ငြာများအတွက် သီဆိုရင်း ကြော်ငြာသီချင်းများ ပေါက်သည့်အတွက် ဆက်တိုက်သီဆိုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ဂရေဟမ်သည် Pop နှင့် Rock သီချင်းများကို အဆိုများသည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ် သင်္ကြန်တွင် *နှစ်သစ်မင်္ဂလာ* အမည်ရှိ သင်္ကြန်သီချင်း ပြန်ဆိုတေး အခွေကို ခင်စံပယ်ဦး တေးထုတ်လုပ်ရေးနှင့်အတူ စီစဉ်ခဲ့သည်။ ထိုအခွေတွင် သူနှင့်အတူ စည်သူလွင်နှင့် ရင်ဂိုတို့ တွဲဖက်သီဆိုခဲ့ကြသည်။

၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ဗွီဒီယိုသရုပ်ဆောင်အဖြစ် စတင်လက်ခံရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ပထမဦးဆုံး ရိုက်ကူးသည့် ဇာတ်ကားတွင် မင်းသမီး ခိုင်သင်းကြည်နှင့် တွဲဖက်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------
ထင်ရှားသောအင်္ဂလိပ်လူမျိုး စာရေးဆရာကြီး ဂရေဟမ်ဂရင်းကို ၁၉ဝ၄ ခုနှစ်အောက်တိုဘာလ ၂ ရက် နေ့ကမွေးဖွားခဲ့သည်။ ငယ်စဉ်ကစိတ်ရောဂါ စွဲကပ်ခဲ့သဖြင့် ဆေးကုသမှုခံယူခဲ့ရသည်။ ဂရင်းသည် ဘာကမ်စတက်ကျောင်း၌ ဘော်လီယိုကောလိပ် (အောက်စဖို့) တွင်ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ထိုသို့ ပညာသင်စဉ်ကတည်းက စာပေစတင်ရေးသားခဲ့သည်။ ၁၉၂၆ ခုနှစ်မှ ၁၉၃ဝ ပြည့်နှစ်ထိ လန်ဒန်မြို့ထုတ် pectator သတင်းစာတွင် လက်ထောက်အယ်ဒီတာအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ဒစနခအအေသမသတင်းစာတွင် စာပေအယ်ဒီတာအဖြစ် ၁၉၄ဝ-၄၁ ခုနှစ်များတွင်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၁ မှ ၁၉၄၄ ခုနှစ်အထိ နိုင်ငံခြားရေးဌာနတွင် ဝင်ရောက်အမှုထမ်းခဲ့ပြီး ၁၉၄၄ ခုနှစ်မှ၁၉၄၈ ခုနှစ်အထိ ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသည့် လီမိတက်ကုမ္ပဏီကြီးတစ်ခု၌ ညွှန်ကြားရေးမှူးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ 

ဂရေဟမ်ဂရင်းသည် အခါအခွင့်သင့်တိုင်း ခရီးထွက်လေ့ရှိသည်။ အာဖရိက၊ အင်ဒိုချိုင်းနား စသောဒေသများသို့သွားရောက်ခဲ့သည်။ စစ်မက်ဖြစ်ပွားရာ ဒေသများ၊ တော်လှန်ရေးဖြစ်ပေါ်ရာဒေသများ၊ ရောဂါဆိုး ဖြစ်ပွားနေသောဒေသများသို့ သွားရောက်လေ့လာကာ ထိုအတွေ့အကြုံများကိုအခြေခံပြီး ဝတ္ထုများကိုရေးသားခဲ့သည်။ သူ၏ဝတ္ထုတော်တော်များများကို ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ 
သူသည်စာပေရေးသားရာတွင် အပျော်ဖတ်အရေး အသားနှင့် အတည်အခန့်အရေးအသားဟူ၍ ဟန်နှစ်မျိုးခွဲခြားပြီးရေးသားခဲ့သည်။ သူ၏ပထမဆုံး ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သော ဝတ္ထု The Man Within (၁၉၂၉) သည် အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့ပြီး ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ စာပေနိုဘယ်ဆုအတွက် ထင်ကြေးပေးခြင်းခံခဲ့ရဖူးသော်လည်း ဆုရခဲ့ခြင်းမရှိပေ။ သို့ရာတွင်သူ၏ထင်ရှားသော စာပေအရည်အသွေးကြောင့် ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့တံဆိပ်များစွာ ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ကိန်းဘရစ်ချ် တက္ကသိုလ်မှချီးမြှင့်သော ဂုဏ်ထူးဆောင် စာပေပါရဂူဘွဲ့ကိုရရှိခဲ့ပြီး ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် အီဒင်ဘာရာတက္ကသိုလ်နှင့် ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် အောက်စဖို့တက္ကသိုလ်တို့မှ အလားတူချီးမြှင့်သော စာပေပါရဂူဘွဲ့များကို ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် ဂျာမနီနိုင်ငံ ဟမ်းဘာ့တက္ကသိုလ်မှ ရှိတ်စပီးယားဆုချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ သူ၏ဝတ္ထုများထဲမှ ထင်ရှားသောဝတ္ထုအချို့မှာ SmBrighton Roc 
(1938)/ The Heart of the Matter (1948)/ The End of the Affair (1951)/The Power and the Glory (1940) စသည်တို့ဖြစ်သည်။ 

ဂရေဟမ်ဂရင်းသည် ကွယ်လွန်ချိန်အသက် ၈၆ နှစ် အရွယ်အထိဝတ္ထုရှည်၊ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်၊ ခရီးသွားစာပေ၊ ဇာတ်ညွှန်းနှင့်ကလေးစာပေအပါအဝင် စာအုပ်ပေါင်း ၅ဝ ကျော် ရေးသားနိုင်ခဲ့သည်။ နာမည်ကျော် စာရေးဆရာကြီး ဂရေဟမ်ဂရင်းသည် ၁၉၉၁ ခုနှစ် ဧပြီလတွင်ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃)
လစ်ဗျားမှ ဂလေဒီယေတာ နံရံကျောက်စီ ပန်းချီကား
ရှေးခေတ် ရောမနိုင်ငံကောင်းစားစဉ်က ယခုခေတ်မျက်စိနှင့်
ကြည့်လျှင် လူ့ယဉ်ကျေးမှု များစွာဖီလာဖြစ်သော ဓားရေး၊ 
လှံရေး ယှဉ်ပြိုင်ကစားခြင်းသည် ထွန်းကားခဲ့သည်။ ထိုကစား 
ပွဲမှာ လူကိုအသေသတ်၍ အနိုင်ယူရသော ကစားပွဲဖြစ်သည်။ 
ဘုရင်နှင့်တကွ မှူးကြီးမတ်ရာ သေနာပတိတို့အပြင် ရောမသူ 
အပျိုစင်များသည် ထိုဓားရေး၊ လှံရေးပွဲကို အပျင်းဖြေသဘော 
ဖြင့် ကြည့်ရှုလေ့ရှိသည်။ ယင်းပွဲတော်၌ ပါဝင်ဆင်နွှဲသူများကို 
ဂလက်ဒီယေးတားဟု ခေါ်သည်။ သူတို့မှာ များသောအားဖြင့် 
ငွေဝယ်ကျွန်များ၊ ရာဇဝတ်ကောင်များ၊ စစ်သုံ့ပန်းများဖြစ်သည်။ 
တစ်ခါတစ်ရံ အတိုက်အခိုက် ဝါသနာထုံသူ အမျိုးကောင်းသား 
များနှင့် စီးပွားပျက်သူတို့လည်း ပါဝင်ဆင်နွှဲတတ်လေသည်။

ယင်းသို့သော ဓားရေး၊ လှံရေးကစားရသည့်ပွဲများ ကျင်းပ 
သောအလေ့ကို ရောမလူမျိုးများသည် ဘီစီ ၂၆၄ ခုနှစ်က စ၍ 
အီထရပ်စကန်လူမျိုးများထံမှတစ်ဆင့် ဆက်ခံရရှိခဲ့ကြသည်။ 
ထိုပွဲတော်မျိုး အလွန်ခေတ်စားခဲ့စဉ်က ရောမနိုင်ငံ အာဏာ 
ရှင်ဖြစ်သူ ဆီဖာဘုရင်သည် ထိုဓားရေး၊ လှံရေးကစားသော 
လူသတ်သမားအတွဲပေါင်း ၃၀၀ ကျော် ပါဝင်တိုက်ခိုက်သည့် 
ပွဲတော်ကြီးတစ်ခုကို ကျင်းပခဲ့ဖူးလေသည်။ ရောမဧကရာဇ် 
ဘုရင် တိုင်းတပ် လက်ထက်တွင်လည်း လူပေါင်း ၁၀၀၀၀ 
ခန့်နှင့် တိရစ္ဆာန်ရိုင်း အမျိုးစုံပါဝင်၍ ရက်ပေါင်း ၁၀၀ တိတိ
ကြာရှည်သော လူသတ်ကစားပွဲသဘင်ကြီးတစ်ခုကို ကျင်းပခဲ့ 
ဖူးသည်။ နောက်ခေတ်များတွင်လည်း ထိုပွဲတော်များမှာ ပိုမို 
ခေတ်စားလာကာ ဗြိတိန်မှ အာရှမိုင်းနားအထိ ထိုဓလေ့မှာ 
ပျံ့နှံ့လာသည်။ ရှေးခေတ် ရောမနိုင်ငံတွင်ကား လူသတ်ကစားပွဲဲ 
များတွင် ပါဝင်ဆင်နွှဲနိုင်ရန် ဓားရေး၊ လှံရေး၊ တိုက်ခိုက်ရေး 
အတတ်သင်ကျောင်းများပင် ဖွင့်လှစ်ထားလေသည်။

ထိုဓားရေး၊ လှံရေး တိုက်ပွဲများမှာ လွန်စွာကြောက်မယ်ဖွယ် 
ရာကောင်းပေသည်။ တိုက်ပွဲဝင် ကွင်းအလယ်တွင် တိုက်ပွဲဝင် 
သူ ၂ ယောက်သည် သူသေကိုယ်သေ တိုက်ခိုက်နေစဉ် ဘုရင် 
နှင့်တကွ လူထုပရိသတ်က စင်မြင့်ပေါ်မှ စိတ်ဝင်စားစွာ ရှုစား
ကြသည်။ အကယ်၍ လူသတ်သမားတစ်ယောက်သည် အရေး 
နိမ့်ကာ မြေပေါ်သို့ လဲကျသွားပါက အနိုင်ရသူသည် ပွဲကြည့် 
ပရိသတ်အား ထိုသူ၏ကြမ္မာကို ဆုံးဖြတ်ခိုင်းသောသဘောဖြင့် 
အပေါ်သို့မော့၍ကြည့်သည်။ အကယ်၍ ပရိသတ်က လက်ကို 
မြေ|ာက်၍ လက်မကို အောက်သို့စိုက်လိုက်လျှင် သေစေဟု 
အဓိပ္ပာယ်ရ၍ အရေးနိမ့်သူမှာ မရှုမလှ အသတ်ခံရလေသည်။ 

ယင်းသို့ လူစိတ်ကင်းမဲ့သည့် တိုက်ပွဲများတွင် ပါဝင်ဆင်နွှဲကြ 
သူများသည် တိရစ္ဆာန်ရိုင်းများနှင့် တိုက်ခိုက်ရသည်လည်း 
ရှိ၏။ အချို့မှာ ခက်ရင်းခွနှင့် ပိုက်ကွန်ကိုစွဲကိုင်၍ ရန်သူအား 
ပိုက်ကွန်ဖြင့် မိအောင်ဖမ်း၍ ကစားရသည်။ အချို့မှာလည်း 
သံခမောက်ဆောင်း၍ ငါးပုံသဏ္ဌာန်ဝတ်ဆင်ကာ ဓားနှင့် 
တိုက်ခိုက်ရ၏။ မြင်းစီး၍ တိုက်ခိုက်သောသူများလည်း ရှိ 
သေးသည်။ ထိုကြမ်းကြုတ်သောတိုက်ပွဲများသည် အေဒီ ၄၀၄ 
ခုနှစ်ကျမှသာ ပပျောက်သွားလေသည်။ ထိုနှစ်အတွင်း တစ်ခု 
သော လူသတ်ကစားပွဲတွင် တယ်လင်းမကပ်အမည်ရှိသော 
အာရှဘုန်းတော်ကြီးတစ်ပါးသည် ထိုကစားပွဲကို ကြည့်ရှုရာတွင် 
အရေးနိမ့်သော လူသတ်သမားအား သတ်အံ့ဆဲဆဲတွင် ကွင်းထဲ 
သို့ ရုတ်တရက်ပြေးဝင်သွားပြီးလျှင် ဘုရားသခင်၏ အလိုတော် 
အရ ထိုသူ၏အသက်ကို ချမ်းသာပေးရန် နိုင်သူအား တားမြစ် 
၍ တောင်းပန်လေသည်။ ထိုစဉ် လူစိတ်ကင်းနေသော ပွဲကြည့် 
ပရိသတ်များကလည်း မိမိတို့အာရုံကို ဖျက်ဆီးသောဘုန်းကြီး 
အား ဒေါသထွက်၍ ကျောက်ခဲများဖြင့် ပစ်ခတ်ကြလေရာ၊ 
ဘုန်းတော်ကြီးမှာ ထိုနေရာ၌ပင် လွန်လေသည်။ သို့ရာတွင် 
အာရှမိုင်းနား ဘုန်းတော်ကြီး၏ စွန့်စားမှုမှာ အချည်းနှီး 
မဖြစ်ပေ။ လူသတ်ကစားပွဲကို ရှုစားနေသော ရောမဧရာဇ်ဘုရင် 
ဟိုနိုးရိယပ်သည် သံဝေဂ ရ၍ ထိုကဲ့သို့သော လူသတ်ကစားပွဲ 
များကို ထိုနေ့မှစ၍ ပိတ်ပင်တားမြစ်လိုက်သတည်း။

  

[1]

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃)