စာပေဗိမာန် စာတမ်းဖတ်ပွဲ(၁၉၉၂)
-----------------------------

ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပုံနှိပ်ရေးနှင့်စာအုပ်ထုတ်ဝေရေး 
လုပ်ငန်း စာပေ ဗိမာန်သည် စာပေနှီးနှောဖလှယ်ပွဲများနှင့် 
စာတမ်းဖတ်ပွဲများကို ၁၉၆၅ ခုနှစ်မှစ၍ စတင်ကျင်းပခဲ့သည်။ 
ဇာတိမာန်စာ ပေစာတမ်းဖတ်ပွဲသည် ၂၃ ကြိမ်မြောက် 
စာတမ်းဖတ်ပွဲဖြစ်သည်။ အဆိုပါစာတမ်းဖတ်ပွဲကိုရန်ကုန်မြို့၊ 
မြို့မကျောင်းလမ်း အမျိုးသားဇာတ်ရုံတွင် ၁၉၉၂ ခုနှစ် 
ဇန်နဝါရီလ ၂ရ ရက်နေ့မှ ၂၉ ရက်နေ့အထိ 
သုံးရက်ကျင်းပခဲ့သည်။ 

ဖတ်ကြားသည့်စာတမ်းခေါင်းစဉ်များမှာ 
ဇာတိမာန်ဝတ္ထုစာတမ်း၊ ဇာတိမာန်ကဗျာစာတမ်း၊ 
ဇာတိမာန်တေးစာ တမ်း၊ ဇာတိမာန်သမိုင်းစာတမ်း၊ 
ဇာတိမာန်စာနယ်ဇင်းစာတမ်းနှင့် 
ဇာတိမာန်ကျမ်းစာတမ်းတို့ဖြစ်ကြသည်။ 

ဇာတိမာန်ဝတ္ထုစာတမ်းကိုစာတမ်းရှင် ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း
ကဖတ်ကြားသည်။အဆိုပါစာတမ်းတွင်နယ်ချဲ့ ဆန့်ကျင်ခုခံ
တွန်းလှန်ရေးကာလ၊လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှုကာလ၊ ဖက်ဆစ်
ဆန့်ကျင်ရေးကာလနှင့်လွတ်လပ်ရေးခေတ်ကာလတို့တွင်ရေးသား
ထုတ်ဝေခဲ့ပြီးဇာတိမာန်ဝတ္ထုများတွင်အကျုံးဝင်သည့်ဝတ္ထု ၂၁ 
အုပ်အကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ထို့အပြင် ယင်းဝတ္ထုများ
ကိုရေးသားကြသောစာရေးဆရာကြီးများ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိ
အကျဉ်းကိုလည်းထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည်။

ဇာတိမာန်တေးစာတမ်းကိုစာတမ်းရှင်မုံရွာဝင်းဖေကဖတ်ကြားသည်။ 
အမျိုးဂုဏ်မြင့်မားခြင်း၊မျိုးချစ်စိတ်ထက် သန်ခြင်း၊ လွတ်လပ်မှု
ကိုမြတ်နိုးခြင်း၊ နိုင်ငံနှင့်လူမျိုးကို ချစ်မြတ်နိုးခြင်းစသည်တို့ကိုအကြောင်းပြု၍ 
ရေးဖွဲ့သီကုံးသော တေးသီချင်းများသည်ဇာတိမာန်တေးများပင်ဖြစ်ကြောင်း။ 

တေးဂီတအနုပညာရှင်တို့သည် ဂီတလက်နက်ဖြင့် နယ်ချဲ့ကို 
ထိုးနှက်ခဲ့ကြောင်း၊ တိုင်းရင်းသားပြည်သူတစ်ရပ်လုံး၏ရင်ဝယ် 
ဇာတိသွေးဇာတိမာန်စိတ်ဓာတ်များရှင်သန်ထက်မြက်လာ အောင်
ဂီတဖြင့်လှုံ့ဆော်ခဲ့ကြောင်းထည့်သွင်းဖတ်ကြားသည်။ ၁၉၂ဝ 
ပြည့်နှစ်မှ ၁၉၉၁ခုနှစ်အထိရေးသားသီကုံးထား ခဲ့သည့်ဇာတိမာန်
တေးသီချင်းများနှင့်တေးပြုစာဆိုရှင်တို့၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိ
အကျဉ်းကိုလည်း စာတမ်းတွင်ထည့်သွင်း ဖော်ပြထားသည်။ 

ဇာတိမာန်ကဗျာစာတမ်းကိုစာတမ်းရှင်ထီလာစစ်သူကတင်သွင်း
ဖတ်ကြားသည်။ဗြိတိသျှနယ်ချဲ့နှင့်ဖက်ဆစ်များ ကိုတုံ့ပြန်
တိုက်ခိုက်ကြသောမြန်မာ့တော်လှန်ရေးသမားများ၊ မြန်မာ
မျိုးချစ်စာရေးဆရာ၊ကဗျာဆရာများ၏အခန်းကဏ္ဍ သည် 
ထင်ရှားစွာပေါ်ထွက်ခဲ့ပုံ၊ ဇာတိမာန်ကဗျာများသည် 
အမျိုးသားရေးကဗျာများပင်ဖြစ်ပုံစသည့် အကြောင်းအချက်များ 
စာတမ်းတွင်ပါရှိသည်။ ၁၈၈၅ ခုနှစ်ပါတော်မူဝန်းကျင်ကာလမှ 
မျက်မှောက်ကာလတိုင်အောင် ကဗျာဆရာကြီး များရေးသား 
စပ်ဆိုခဲ့ကြသော ဇာတိမာန်ကဗျာများတွင် အကျုံးဝင်သည့်
ကဗျာများ၊ ထိုကဗျာများကိုရေးသားစပ်ဆိုခဲ့ကြသော 
ကဗျာဆရာကြီးများ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိအကျဉ်းကိုလည်း
စာတမ်းတွင် ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည်။ 

ဇာတိမာန်သမိုင်းစာတမ်းကို စာတမ်းရှင်ဒေါ်ကြန်
(မကြန်·မြန်မာစာအဖွဲ့ဝင်)ကဖတ်ကြားသည်။ တစ်မျိုးသားလုံး 
သူ့ကျွန်ဖြစ်၍ နင်းပြားဘဝရောက်နေသော ဗြိတိသျှကိုလိုနီ 
ခေတ်၌ ရာဇဝင်သမိုင်းများကိုဇာတိသွေးဇာတိမာန်လှုံ့ဆော်သော 
ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့်ရေးသားလာကြသည်။ 

လွတ်လပ်ရေးတိုက်ပွဲဝင်ရန်သွေးထိုးလှုံ့ဆော်စည်းရုံးသော
ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ရေးသားသောဇာတိမာန်သမိုင်းများပေါ်
ထွက်လာသည်။ 

လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် နိုင်ငံခြားသားသမိုင်းဆရာများ၏
ဇာတိသွေးဇာတိမာန်ကို ချိုးနှိမ်သောမမှန်မကန်သည့် 
အဆိုအမိန့်အရေးအသားများကို မြန်မာသမိုင်းပညာရှင်များက 
ပြန်လည် ချေပရေးသားလာကြသည်။ တိမ်မြုပ်နေသော 
ဖြစ်ရပ်များကိုသုတေသနပြု၍ ဇာတိမာန်၊ ဇာတိသွေး 
မအေးစေလိုသောရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် မြန်မာ့သမိုင်းကိုရေးသားခဲ့
ကြသည်။ ထိုစာများသည် ဇာတိမာန်သမိုင်းများပင်ဖြစ်သည် 
စသည်ဖြင့်စာတမ်းရှင် ကဖတ်ကြားသည်။ ဇာတိမာန်သမိုင်း 
ရေးသားသူများနှင့်ထိုသမိုင်းများတွင်ရေးသားထားသည့်
အကြောင်းအရာများကိုလည်း ကောက်နှုတ်၍စာတမ်းတွင်
ဖော်ပြထားသည်။ 

ဇာတိမာန် စာနယ်ဇင်းစာတမ်းကို ချစ်ကြည်ရေး
ကြည်ညွှန့်ကဖတ်ကြားသည်။ ဗြိတိသျှနယ်ချဲ့အုပ်စိုးမှုကာလတွင် 
ထုတ်ဝေခဲ့သည့်သတင်းစာများ၊ မဂ္ဂဇင်းဂျာနယ်များ၊ 
ထိုမဂ္ဂဇင်းဂျာနယ်များတွင် ဇာတိသွေး ဇာတိမာန်
တက်ကြွအောင်လှုံ့ဆော်ရေးသားသည့် ဆောင်းပါးများ၊ 
သတင်းများ၊ ခေါင်းကြီးပိုင်းများ၊ ကဗျာများအကြောင်းကို 
စာတမ်းတွင်ဖော်ပြထားသည်။ ထိုစာနယ်ဇင်းများတွင်
လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည့် အယ်ဒီတာ၊ သတင်းထောက်၊ ဆောင်းပါးရှင် 
စသူတို့၏ အကြောင်းအရာအကျဉ်းကိုလည်း 
စာတမ်းတွင်ဖော်ပြထားသည်။

ဇာတိမာန်ကျမ်းစာတမ်းကိုဒေါက်တာခင်မောင်ညွှန့်က 
ဖတ်ကြားသည်။ ပေ၊ ပုရပိုက်၊ ပန်းချီပုံကျမ်းများ၊ မြန်မာ 
မင်းခမ်း မင်းနားဆိုင်ရာ ကျမ်းများ၊ မြန်မာမင်းများလက်ထက် 
အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာကျမ်းများ၊ မြန်မာစာပေဆိုင်ရာကျမ်းများ၊ 
သေနင်္ဂဗျုူဟာ စစ်ရေးရာဆိုင်ရာကျမ်းများ၊အရေးတော်ပုံကျမ်းများ၊ 
စသည်များကိုထည့်သွင်းဖော်ပြ၍ဇာတိမာန်ကျမ်းကို စာတမ်းရှင်
ကတင်သွင်းဖတ်ကြား သွားခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  နှစ်ချုပ်၊ ၁၉၉၃