**၁။** **စံတော်မီဝိသေသလက်ခဏာ**

ဓမ္မဟောင်းကျမ်းများအနက် ဒံယေလအနာဂတ္တိကျမ်းသည် ဆွဲငင်အားကောင်းဆုံ:နှင့် ခိုင်မာတိကျဆုံး ကျမ်းဂန်ဖြစ်သည်။ ဒံယေလ၏ ပရောဖက်ပြုချက်၊ မေရှိယအကြောင့်ဗျာဒိတ်ပေးချက်၊ ဘာသာရေးအယူအဆနှင့်ကင်းဝေးသော ရူပါရုံများကြောင့် တက္ကိကဝါဒီ များနှင့်မယုံကြည်သူ ခေတ် ပညာတတ်များ၏ ဝေဖန်တိုက်ခိုက်ခြင်းခံရမှာ မလွဲဧကန်ပင်။ ရှေးရိုးစဉ်လာကျမ်းစာပညာရှင် Sir Robert Anderson က သူ၏ Daniel in the Critic’s Den အမည်ရှိစာအုပ်တွင် ထိုသို့ဝေဖန်တိုက်ခိုက်ကြသည်မှာ အံ့ဩစရာမဟုတ်ဟု ဆိုထားသည်။

အဓိကပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်ချေမျုန်းချင်ကြသည်မှာ ဒံယေလဟူသော ပရောဖက်၏ ကလောင်နာမည်ဖြင့်ရေးထားသည်။ ဘီစီ (၆) ရာစုနှစ်ရှိ ရှေးရိုးဝါဒီယုဒများနှင့် ဘီစီ(၂) ရာစုက နာမည်မသိသော သမိုင်းဆရာ (အခန်း၁၁) နှင့်ပရောဖက်၏ ပြုဆိုချက်ဆိုသော အကြောင်းအရာဖြစ်သည်။

  

**၂။  ကျမ်းရေးသူ**

ဒံယေလ၏ ရေးသားချက်ကို အကြီးအကျယ်ငြင်းပယ်ခြင်းခံရကတည်းက ယုံကြည်သူများအတွက် အလွန်အရေးကြီးသော မဟာစာအုပ်ဖြစ်သည်။ အခြားကျမ်းစာများထက် ဤကျမ်းစာအုပ်တွင် ဆောက်တည်ဖွယ်ရာ ခွန်အားများစွာ ရရှိနိုင်သည်။

Anit- Christian အတွေးအခေါ်ပညာရှင် Prophyry က ငြင်းဆိုခဲ့သော်လည်း ဒံယေလသည် အေဒီ ၃-ရာစုအတွင်းတွင် တပါးအမျိုးသားများအင်ပါယာထဲ၌ မေရှိယသခင်၏ ဗျာဒိတ်ရူပါရုံပေးခြင်းဖြင့် အတိအကျအသေးစိတ် ဟောပြောသော ပရောဖက်အစစ်အမှန်ဖြစ်သည်။

သူ၏အတွေးအခေါ်အယူအဆကို ၁၇ရာစုတွင် လက်တဆုပ်စာ ယုဒများက လက်ခံဆွဲကိုင်လာကြပြီ။ ခရစ်ယာန်လောကတီင် ၁၈ရာစုနှစ်မှစ၍ မျက်မှောက်ခေတ်တိုင်အောင် ကျယ်ပြန့်စွာ လက်ခံလာကြသည်။ ဤကျမ်းပါအကြောင်းအရာများကို တတ္တိကဝါဒီများကလည်း ပိုမိုစဉ်းစားအတွေးနယ်ခဲ့လာကြပြီ။ Liberal သမားများနှင့် Semi-Liberal သမားများက လက်ခံလာကြသည်။ ထိုအကြောင်းကို F.Unger က ဤသို့ရေးထားသည်။

*ခေတ်သစ်ကျမ်းစာ* *ဝေဖဖန်သမားများက Maccabean တို့၏* *ပရောဖက်ပြုချက်ကို* *ငြင်းပယ်ချက်ကို* *ခုတုံးယူထားကြသည်။* *ထိုအမြင်များအရ* *အယူအဆ* *မှားကြောင်း၊* *အယူအဆခိုင်မာသည်ဟု* *မဆိုနိုင်ကြောင်း၊* *ယုတ္တိရှိအောင်* *ပြောနိုင်ကြသည်။၁*

ဒံယေလ၏ ပရောဖက်ပြုချက်မဟုတ်ကြောင်း စစ်ကြောခြင်းမပြုမီ၊ ဟုတ်မှာနိုင်သည့်သက်သေ အထောက်အထားအချို့ကို လေ့လာကြည့်ရအောင်။

၁။ သခင်ယေရှုကိုယ်တော်တိုင်က ဒံယေလကျမ်းကို ရည်ညွှန်းကိုးကားထားသည် (မ ၂၄:၁၅)။ ထိုကျမ်းတပိုဒ်နှင့်အမျှပင် လက်ခံ ကျေနပ်ဖွယ်ရာဖြစ်သည်။

၂။ ဤကျမ်းစာအုပ်သည်  Maccabean-Palestineသာမက ​ရှေးဟောင်းဗာဗုလုန်နှင့် Medo-Peersian အရပ်ဒေသအရောင်အသွေးနှင့် ရိုးရာထုံးတမ်းစဉ်လာများဖြင့် သင်းပျံ့မွှေးထုံသည်။

၃။ ဤကျမ်းစာတစ်စောင်အားဖြင့် ယုဒများနှင့် ခရစ်ယာန်များသည် ရာစုနှစ်ချီ၍ ကောင်းကြီးမင်္ဂလာခံစားဟူများဖြစ်ကြေင်း ထင်ရှားသည်။ အကယ်၍ ဝိညာဉ်တော်တန်ခိုးမှုတ်သွင်းခြင်းမရှိသော စာစောင်ဖြစ်ခဲ့လျှင် လိမ်လည်လှည့်ဖျားသော အတုအလိမ် ဖြစ်သွားမည်။

၄။ ကျမ်းမူကို Qumaran Cave တွင်တွေ့ရှိရာ၊ Maccabean ခေတ်မတိုင်မှီ သို့မဟုတ်ထို ခေတ်တွင် ကူးယူခြင်းဖြစ်သည်။ မူရင်းကျမ်းသည် ထိုထက် ရှေးကျသေးသည်။

ဒံယေလပရောဖက်ကျမ်းကို ရှုဒေါင့်(၃) မျိုးဖြင့်ဖော်စပ်ထားသည်။ ဘာသာစကားအသုံးအနှုန်း၊ သမိုင်းရေးရာနှင့် ဘာသာရေားရှုဒေါင့်တို့ဖြစ်သည်။

ဘာသာစကား ရှုဒေါင့်ဖြင့် သုံးသပ်လျှင် ဤကျမ်းစာသည် ၆ ရာစုနှစ်ကာတွင် ရေးသားခြင်းမဖြစ်နိုင်။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် စာစောင်ထဲတွင် ပရှန်းနှင့် ဂရိဝေါဟာရစကားလုံးများပါသည်။ အာရမိတ်ဘာသာစကားဖြင့် နောက်မှ အသုံးပြုသည်။

ဒံယေလသည် ဘီစီ ၅၃၀ ခန့်တွင် Medo-Persian ဒေသ၌ နေထိုင်ခဲ့ဘူးသည်မှာ မှန်သော်လည်း ထိုခေတ်ကာလတွင် သုံးနှုန်းသောပါရှန်းဝေါဟာရ အသုံးအနှုန်းများနှင့် တသီးတခြားစီဖြစ်သည်။ ပါလက်စတိုင်တို့၏ သမိုင်းအရ ပါရှန်းတို့သည် (၂) ရာစုကာလတွင် တိမ်မြှုပ်ပျောက်ကွယ်သွားပြီးဖြစ်သည်။ ဂရိဘာသာစကားဖြင့် လေ့လာဆန်းစ်လျှင် တူရိယာပစ္စည်းနှင့် ပက်သက်သောစကားလုံး (၃)လုံးသာ တွေ့ရှိသည်။ တွက်ချက်သိရှိရမည်မှာ ထိုခေတ်ကာလတွင် လူမျိုးတမျိုးနှင့် တမျိုး အကြားတွင် ဘာသာစကားယဉ်ကျေးမှုများ အပြန်အလှန်ကူးလူးဆက်ဆံနေကြသည်။ ဂရိဝေါဟာရစကားလုံးများသာ ရှိသောကြောင့် ထိုခေတ်ကာလတွင် ဂရိဘာသာစကားသည် ကမ္ဘာအနှံ့တွင် ပျံ့နှံ့နေရာ ရထားသောကြောင့် နားလည်ရပြန်သည်။

အာရမိတ်ဘာသာစကား Kitchen နှင့်  Kutscher တွေ့ရှိခြင်းဖြင့်ဒံယေလ၏ ခေတ်ကာလအမှန်ကို မှန်းဆသိရှိနိုင်စေသည်။

သမိုင်းကြောင်းရှုဒေါင့်ဖြင့် လေ့လာဆန်းစစ်လျှင် Orthodox များက ဒံယေလကျမ်းကို ဓမ္မဟောင်းကျမ်းစာ၏ တတိယပိုင်းတွင် ထားကြသည်။ ပရောဖက်ကျမ်းထဲတွင် ထည့်သွင်းရေးမှတ်ခြင်း မပြုကြ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ဒံယေလ၏လက်ရာဟု အသိမှတ် ပြုကြသော်လည်း ဒံယေလသည် ဘုရားသခင်ခေါ်ယူခွဲခန့်သော ပရောဖက်မဟုတ်၊ အမှုတော်ထမ်းဆောင်သူသာဖြစ်သည်ဟု ခံယူသဘောထားကြသည်။ ဖြစ်ချင်တော့ ဒံယေလသည် နိုင်၍ဝန်ထမ်း ဖြစ်သည်။ ပရောဖက်အရာ အချိန်ပြည့်ထမ်းဆောင်သူမဟုတ်။ ဟေရှာယ၊ ယေရမိတို့ကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။

ဒံယေလ၏လက်ရာ အခိုင်အမာဖြစ်ကြောင်းအရ သက်သေထူဖို့အခက်အခဲအမျိုးမျိုး ရှိသည်သို့သော်လည်း အကြောင်းအရာအချက် အလက်တိုင်းမှာ လုံလောက်သော အဖြေရှိကြောင်း သမိုင်းဆရာကြီးများဖြစ်သော  Robert Dck Wilson, Charles Boutflower, John F.Walvoord, R. K. Harrison  နှင့် Gleason Archer တို့က ဆိုထားသည်။

ဘာသာရေးယုံကြည်ချက် ရှုဒေါင့်ဖြင့် လေ့လာဆန်းစစ်လျှင် ဒံယေလကျမ်းသည် လူ့ဘဝလွန်(ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်း)၊ မေရှိယသခင်နှင့်ကောင်းကင်တမန်များအကြောင်း ဦးစားပေးထားသည်။ ဘာသာရေအယူအဆ တိုးတက်ပြေင်းလဲခြင်းဟု ဆိုနိုင်သည်။ ဒံယေလကျမ်းကို အပြင်းအထန်အသည်းအသန်ကန့်ကွက် သူများမှာ လက်တဆုပ်စာ Liberal ကျမ်းစာပညာရှင်များသာ ဖြစ်သည်။ R.Pfeiffer (ဓမ္မဟောင်းမိတ်ဆက်ကိုကြည့်) က သဘာဝလွန်ဖြစ်ရပ်ဆန်းများကို လက်မခံ ဖန့်ကျင်သောသူများသာရှိသည်။ ယုတ္တိကျကျဆန်းစစ်လျှင် ယေလကျမ်းတွင် သဘာဝလွန်ဖြစ်ရပ်ဆန်း၊ အံ့ဩဖွယ်ရာအများအပြားရှိသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ခြင်္သေ့လှောင်ချိုင့်ထဲမှ ဒံယေလလွတ်မြောက်လာခြင်း။ သို့ကြောင့် ဒံယေလပရောဖက်ကျမ်းသည် ယုံကြည်ခြင်းနှလုံးသား ရှိသူများသာလျှင် ယုံကြည်ရသော ကျမ်းစာဖြစ်သည်။

ကျမ်းစာပညာရှင်များက ဘီစီ ၆ရာစုမှ ၂ရာစု အကြားခေါ်မည်ဟု ခန့်မှန်းထင်မြင်ကြသည်။ Liberal သမားနှင့် အ​​ပေါင်းအပါများက Maccabean ခေတ်ဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။ ယုဒလူမျိုးများ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော Antiochus Epiphanes လက်အောက်မှ လွတ်မြောက်ဖို့ရန် ရုံးကန်လှုပ်ရှားသည့် အချိန်ကာလဟု ယေဘူယျအားဖြင့် ခန့်မှန်းရသည်။

ဘုရားသခင်၏ ပရောဖက်များသည် နိုင်ငံတော်အကြောင်းသာလျှင် ယေဘူယျဆန်ဆန် ပရောဖက်ပြုကြသည်မဟုတ်ပါ။ အဖြစ်အပျက်မတိုင်မီ ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ ဂရိခေတ် ကောင်းစားသည့်အချိန်ကပင် အသေးစိတ် ဟောကြားထားသည်။ ထို့ကြောင့် ဤကျမ်းသည် ဘီစီ ၆ရာစုနှစ် ဘီစီ ၅၃၀ ခန့်တွင် ရေးသားခြင်းဖြစ်သည်ဟု ရှေးရိုးဝါဒီများမှစ၍ ယုံကြည်ကြသည်။

ထိုအကြောင့်နှင့် ပက်သက်၍ အနာရတ်တွင် ဖြစ်ပျက်မည့်အကြောင်းအရာများ ဘုရားသခင်က သဗ္ဗုညုတဉာဏ်တော်ဖြင့် သိရှိတွေ့မြင်ပုံကု Unger က ဤသို့ ထုတ်ဖော်ပြသသည်။

ဒံယေလအနာဂတ္တိကျမ်းရေးနိုင်သည့်နောက် ဆုံးနေ့ရက်ကာလကို ရွေးချယ်ကြခြင်းသည် သင့်မြတ်လျော်ကန်ပါသည်။ ဘုရားသခင်၏ ဝိညာဉ်တော် မှုတ်သွင်းခြင်းဖြင့်သာလျှင် အနာဂတ်အကြောင်း အသေးစိတ်ဖော်ပြသည်။၂

  

**၄။** **နောက်ခံသမိုင်းနှင့်ရည်ရွယ်ချက်**

Orthodox တို့၏ အယယူအဆအတိုင်းကျမ်းရေးသူ ရေးသည့်အချိန် ကာလကို လက်ခံမူတည်တွက်ဆလျှင် ဒံယေလသည် ဉာဏ်ပညာထက်မြက်သော ယုဒလူပျိုရွယ်ဖြစ်သည်။ ဘီစီ-၆၀၄ ခုနှစ်ခန့်ယုဒဘုရင်ယေရောကိမ် နန်းစိုးစံစဉ် ဗာဗုလုန်ဘုရင်နေဗုခပ်နေဇာ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားစဉ် ပါသွားသူဖြစ်သည် ဒံယေလ၏အဓိပ္ပာယ်များ "ဘုရာသခင်သည် ငါ၏တရားသူကြီး" ဖြစ်သည်။ သူ၏ဘဝအသက်တာနှင့် အမူအကျင့်များသည် အလင်းပေးနိုင်စွမ်းရှိသည်။

ဉာဏ်ပညာထက်မြက်သည့် အားလျော်စွာ နေဗုခပ်နေဇာနှင့် ဗေလရှာဇာဘုရင်တို့၏ နန်းတွင်းတွင် အဆင့်မြင့်ရာထူးတာဝန်ထမ်းဆောင်သူဖြစ်သည်။  Medo-Persian များက ဗာဗုလုန်အားတိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်သောအခါ ဒံယေလသည် ဒါရိလက်ထက်၌ အဓိကလူ (၃) ယောက်အနက် ပထမဦးစားပေးခံရသူဖြစ်သည်။ သို့ကြောင့် ဟေဗြဲကျမ်းမူတွင် ဒံယေလအားပရောဖက်အခန်းကဏ္ဍတွင် မထည့်မှတ် အင်္ဂလိပ်ကျမ်းမူတွင် ဒံယေလအားပရောဖက်နှင့် ကျမ်းရေးသူအဖြစ် သိမှတ်သည်။

မည့်သို့ပင်ဖြစ်စေ ဒံယေလသည် ပရောဖက်အမှုအရာထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ခရစ်တော်ကိုယ်တိုင်က ဒံယေလကျမ်းအား (မ ၂၄:၁၅၊ မာ ၁၃:၁၄) တို့တွင် ဖွင့်ဟထားသည်။ ဒံယေလသည် ကျမ်းစာကို တစိုက်မတ်မတ်လေ့လာ လိုက်စားသူမဟုတ်သော်လည်း အလုပ်တဖက်တွင် အချိန်ပေး၍ သမ္မာကျမ်းစာ လေးလာဖတ်ရှုခြင်း၊ ဟောပြောသွင်သင်ခြင်းတွင် အချိန်များစွာ ပေးထားသည်။ (ပမာအားဖြင့် ဒံယေလ၏ ပရောဖက်ပြုချက်အထူးလေ့လာသူ Sir Robert Anderson သည် Scotland ပြည် ရဲမှုခင်းထောက်လှမ်းရေးတရားရုံး၌ အရာထမ်းဖြစ်၍ အမှုတော်ဆောင်ခြင်း မျိုးဖြစ်သည်။၃

ဘုန်းတန်ခိုးထွန်းတောက်သော တပါးအမျိုးသားများထံတွင် ရှိနေစဉ် ရေးသားခြင်းဖြစ်သောကြောင့် အခန်း၂:၄ မှစ၍ အခန်း(၇)တွင် အာရမိတ်ဘာသာစကားသုံးခြင်းသည် အံ့အားသင့်စရာမဟုတ်။ တမါးအမျိုးသား၏ ဘာသာစကားဖြစ်သော်လည်း ထိုခေတ်ကာလတွင် ဟေဗြဲဘာသာစကားဖြင့် ရောနှောဖြည့်စွက်ပြောဆိုကြသည့် ကာလဖြစ်သည်။ ယနေ့ခေတ်ကာလတွင် ကမ္ဘာသုံးအင်္ဂလိပ် စကားအကြား၌ အခြားဘာသာစကားလုံးထည့်သုံးခြင်းမျိုး ဖြစ်သည်။ အချို့ကျမ်းစာပညာရှင်များက ဒံယေလပရောဖက်ကျမ်းတွင် ဘာသာစကားပြောင်းလဲခြင်းကို တမျိုးယူဆကြသည်။

ပထမအခန်း(၆)ခုကို ပရောဖက်ပြုခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်အဖြစ် ဖြင့်၎င်း ကျန်သောအခန်း(၆)ခုကို ပရောဖက်ပြုချက်အဖြင့်၎င်း၊ မှတ်ယူနိုင်သည်။

**ပါဝင်သောအချက်များ**

၁။  ဒံယေလနှင့် အဖော်တို့၏ခိုင်မြဲသောယုံကြည်မှု (အခန်း၁)

၂။  သတ္တု(၄)မျိုးဖြင့် ပြုလုပ်သောပုံတော်နေဗုခပ်နေဇာအိပ်မက် မက်ခြင်း (အခန်း၂)

၃။  နေဗုခပ်နေဇာ၏ ရုပ်တုနှင့်ရဲရဲတောက်နေသောမီးဖို(အခန်း၃)

၄။  နေဗုခပ်နေဇာ၏ အိပ်မက်၊ သစ်ပင်ပြိုလဲခြင်းနှင့်အဓိပ္ပာယ်(အခန်း၄)

၅။  ဗေလရှာဇာမင်း၏ ကံကြမ္မာ နံရံပေါ်တွင် ထင်ပေါ်ခြင်း (အခန်း၅)

၆။  ဒါရိ၏ အမိန်နှင့် ခြင်္သေ့သားရဲတွင်း (အခန်း၆)

၇။  ဒံယေလ၏ ဗျာဒိတ်၊ သားရဲလေးကောင်၊ လေးကမ္ဘာ(အခန်း၇)

၈။  ဒံယေလ၏ ဗျာဒိတ်ဆိတ်နှင့် သိုး(အခန်း၈)

၉။  ရက်သတ္တပတ်ခုနှစ်ဆယ့်တပါးအမျိုးသားများကြီးစိုးမည့်အကြောင်း၊ ဒံယေလ၏ ဗျာဒိတ်ယူပါရူပါရုံ (အခန်း၉)

၁၀။ ဘုရားသခင်၏ ဘုန်းတန်ခိုးပေါ်ထွန်းလာမည့်အကြောင်း ရူပါရုံ (အခန်း၁၀)

၁၁။ ချက်ချင်းပေါ်ထွန်းလာမည့်ပရောဖက်ပြုချက်များ (အခန်း၁၁-၃၅)

(က) ဂရိတို့က Medo-Presia အောင်မြင်ခြင်း

(ခ) ဂရိအင်ပါယာဆွေးမြေ့ပျက်စီးမည့်အကြောင်း (၁၁:၄-၃၅)

(၁) အဲဂုတ္တုနှင့် အာရျုရိ(အဆီးရီးယန်း)တို့ စစ်ပွဲ (၁၁:၄-၂၀)

(၂) မင်းဆိုးမင်းညစ် အန္တိဩခု Antiochus Epiphanes အုပ်စိုးခြင်း (၁၁:၂၁-၃၅)

၁၂။  အနာဂတ်ကာလအတွက် ပရောဖက်ပြုချက် (၁၁:၃၆-၁၂:၁၃)

(က) အန္တိခရစ် (၁၁:၃၆-၄၅)

(ခ) ဘေးဒဏ်ကြီး (အခန်း၁၂)

TAGS: ဒံယေလအနာဂတ္တိကျမ်း