recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**စုန္ဒ** သည် မြတ်စွာဘုရားအား ပရိနိဗ္ဗာန်မပြုမီ 'သူကရမဒ္ဒဝ' ဆွမ်းကို လှူဒါန်းခဲ့သည့် ဥပါသကာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

အခါတစ်ပါး၌ မြတ်စွာဘုရားသည် မလ္လတိုင်း၌ များစွာသော ရဟန်းသံဃာနှင့်အတူ ဒေသစာရီ ကြွချီလှည့်လည်တော်မူ၍ ပါဝါမြို့သို့ ဆိုက်ရောက်၏။ ထို့နောက်တွင် ရွှေပန်းထိန်သည်၏သား စုန္ဒ၏ သရက်ဥယျာဉ်တွင် သီတင်းသုံးတော်မူ၏။

ထို့နောက်တွင် စုန္ဒသည် မြတ်စွဘုရားအား ရှိခိုးလေ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် စုန္ဒအား တရားစကား ဟောကြားလေ၏။ ထို့နောက် စုန္ဒသည် မြတ်စွာဘုရားအား ရဟန်းသံဃာနှင့်အတူ မနက်ဖြန်ဆွမ်းကို လက်ခံရန် လျှောက်ထားရာ မြတ်စွာဘုရားသည် ဆိတ်ဆိတ်နေကာ လက်ခံခဲ့သည်။

ထိုညဉ့်လွန်မြောက်၍ နံနက်အချိန်ရောက်သည့်အခါတွင် စုန္ဒသည် မြတ်စွာဘုရားအတွက် စီရင်ထားသည့် နူးညံသောဝက်သားဖြင့် လုပ်ကျွေး၏။ ရဟန်းသံဃာအားလည်း ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်တို့ဖြင့် လုပ်ကျွေး၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် စုန္ဒအား ကြွင်းကျန်သော ဝက်သားကို မြေတွင်မြှုပ်ပစ်ရန် မိန့်ကြား၏။ ထို့နောက်တွင် စုန္ဒအား တရားစကား ဟောကြားတော်မူ၏။ ထိုဝက်သားဆွမ်းကို ဘုဉ်းပေးပြီးနောက်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် ကြမ်းတမ်းသော အနာရောဂါကပ်ရောက်လျက် သေလောက်အောင် ပြင်းထန်သော ဝမ်းသွေးသွန်ရောဂါဝေဒနာကို ခံစားရ၏။ ထို့နောက်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် ရောဂါကို သည်းခံ၍ ကုသိနာရုံပြည်သို့ ကြွတော်မူ၏။

### စုန္ဒ၏ ဆွမ်းအကျိုး

ကူသိနာရုံပြည်သို့အသွား လမ်းခုလပ် သရက်တော၌ အသျှင်အာနန္ဒာအား "ပန်းထိန်သည်၏သား စုန္ဒသည် သူ၏ဆွမ်းကို ဘုဉ်းပေးပြီးနောက်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုသည်ဟု စိတ်နှလုံးမသာမယာ ဖြစ်ပေလိမ့်မည်"။ နှလုံးမသာမယာဖြစ်ခြင်းကို ဖြေဖျောက်ရမည်ဟု အသျှင်အနန္ဒအား မိန့်တော်မူ၏။

"အကြင်ဆွမ်းကို ဘုဉ်းပေးတော်မူ၍ မြတ်စွာဘုရားသည် အမြတ် ဆုံးဖြစ်သော သမ္မာသမ္ဗောဓိဉာဏ်ကို ရတော်မူ၏။ (ဤဆွမ်းလည်း တစ်မျိုး၊) အကြင်ဆွမ်းကို ဘုဉ်းပေး တော်မူ၍ မြတ်စွာဘုရားသည် ခန္ဓာအကြွင်း မရှိသော ငြိမ်းခြင်းသဘော အနုပါဒိသေသ နိဗ္ဗာနဓာတ်ဖြင့် ပရိနိဗ္ဗာန်စံဝင်တော်မူ၏။ (ဤဆွမ်းလည်း တစ်မျိုး၊) အခြားဆွမ်းတို့ထက် အကျိုးအာနိသင်ကြီးမားကုန်သောအချင်းချင်းတူမျှ၍အကျိုးဝိပါက်တူမျှကုန်၏" ဟု မြတ်စွာဘုရားသည် အသျှင်အာနန္ဒာအား မိန့်ကြားတော်မူ၏။

ထို့နောက်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် ဤသို့ဥဒါန်းကျူရင့်တော်မူ၏ - 

> ပေးလှူသောသူအား ကုသိုလ်ကောင်းမှုသည် တိုးပွား၏။ စောင့်စည်းသောသူအား ရန်မပွားနိုင်၊ ဉာဏ်ရှိသူသည် မကောင်းမှုကို ပယ်စွန့်၏။ ထိုသို့ (ပယ်စွန့်) သူသည် ရာဂ ဒေါသ မောဟတို့ကုန်၍ (ကိလေသာမီး) ငြိမ်းအေးလေတော့ သတည်း

 - စုန္ဒသုတ်၊ ဥဒါန်းပါဠိတော်

မှတ်စု
------

၁.**^** "သူကရမဒ္ဒဝ" သည် ဝက်သားခြောက်၊ ထမင်းနှင့် ဝက်ပျိုသား၊ နူးညံ့သော ဝက်သား၊ အရသာရှိသော ဝက်သား၊ မျှစ်၊ မှို စသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုး ကွဲပြားလျက်ရှိသည်။ မြန်မာပိဋကတ်ဘာသာပြန် သုတ္တန်တစ်ခုဖြစ်သည့် ဥဒါန်းပါဠိတော်၊ စုန္ဒသုတ်တွင် "နူးညံ့သော ဝက်သား" ဟု ဆိုသည်။ ဤသူကရမဒ္ဒဝ ဆောင်းပါးတွင် အကျယ်ကြည့်ပါ။

ကိုကား
------

1. 1 2 3 4 5 6   ဥဒါန်းပါဠိတော်၊ စုန္ဒသုတ်
2. ↑  ဘဒ္ဒန္တ ဝိစာရာဘိဝံသ (သာသနာ - ၂၅၃၀၊ ကောဇာ - ၁၃၄၀၊ ခရစ် - ၁၉၈၆ မေလ)။ *မန္တလေးမြို့ မဟာဓမ္မိကာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇသိရိပဝရဓမ္မာစရိယ၊ နိုင်ငံတော် သံဃမဟာနာယက ဘဒ္ဒန္တ ဝိစာရာဘိဝံသ၏ မြန်မာ့ပါရဂူ ခေါ် မဟာဝဂ္ဂါဒိနီတိကျမ်း*။ `|date=` ရှိ ရက်စွဲတန်ဖိုး စစ်ဆေးရန် (အကူအညီ)
3. ↑  Prof. Lalit Mohan Kar, Kavyatirtha, M.A. B.L (1956)။ *THE MAHAPARINIBBANA AND THE BUDDHA'S LAST MEAL မဟာပရိနိဗ္ဗာန်နှင့် ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရားနောက်ဆုံးဘုဉ်းပေးသော ဆွမ်းဟင်း*။ No. 102, 49 Street, Rangoon: BURMA HUMANITARIAN LEAGUE။CS1 maint: multiple names: authors list (link) CS1 maint: location (link)
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

ဤသုတ်၌ ပဌမသုတ်ဒေသနာတော်အတိုင်း ရှေးဦးစွာ ဟောတော်မူပါသည်။ ပေါ်ပေါ်လွင်လွင် ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း အပြစ်ကင်းစွာ ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ဟောကြားတော်မူ၏။ ငါဘုရား၏တရားတော်အတိုင်း သဒ္ဓါတရားနှင့် ပြည့်စုံသော အမျိုးကောင်းသားသည် အင်္ဂါလေးပါးရှိသောဝီရိယကို အရဟတ္တဖိုလ်ကိုမရမချင်း အားထုတ်သင့်ပုံကိုလည်းကောင်း, ပျင်းရိသူသည် (ဤသာသနာတော်၌) ဆင်းရဲစွာနေရပုံ, ဝီရိယ ရှိသူသည် ချမ်းသာစွာနေရပုံကိုလည်းကောင်း, ယုတ်ညံ့သော (သဒ္ဒါ, ဝီရိယ, သတိ, ပညာ)ဖြင့် မြင့်မြတ်သော (အရဟတ္တဖိုလ်)သို့ မရောက်နိုင်ပုံ, မြင့်မြတ်သော (သဒ္ဓါ, ဝီရိယ, သတိ, ပညာ)ဖြင့်သာ မြင့်မြတ်သော အရဟတ္တဖိုလ်သို့ ရောက်ရှိနိုင်ပုံကို လည်းကောင်း, ရဟန်းပြုရကျိုးနပ်အောင်, မိမိ၏ပစ္စည်းလေးပါး အလှူရှင်များ အကျိုးကြီးမားအောင် အရဟတ္တဖိုလ် ရရှိရေးအတွက် အားထုတ်သင့်ပုံကို လည်းကောင်း, မိမိ၏အကျိုးစီးပွား, သူတစ်ပါး၏ အကျိုးစီးပွား, နှစ်ဦးလုံး၏ အကျိုးစီးပွားကို ရှုမြင်လိုသောပုဂ္ဂိုလ်သည် အပ္ပမာဒ သတိတရားဖြင့် ပြီးပြည့်စုံအောင် အားထုတ် ထိုက်ပုံကို အကျယ်တဝင့် ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ်များ ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ဖွင့်ပြထားပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -သံ၊၁၊၂၆၆-၇။ သံ၊မြန်၊၁၊၂၅၁-၂။ သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၄၁-၈။ သံ၊ဋီ၊၂၊၅၃-၆၃။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ နိဒါနဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ နိဒါနသံယုတ္တ၊ ၃-ဒသဗလဝဂ္ဂ၊ ဒုတိယသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့ ပဉ္စသာလာဗြာဟ္မဏရွာ၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မာရ်နတ်၏ ပူးဝင်လှည့်ပတ်မှုကြောင့် ဆွမ်းမရဘဲ ပြန်ကြွတော်မူလာသော ဘုရားရှင်အား နောက်တစ်ကြိမ် ဆွမ်းခံပြန်ဝင်ရန် လူအဟန် ဖန်ဆင်ထားသော မာရ်နတ်အား ဘုရားရှင်က "ဘုရားရှင်ကိုထိပါး၍ သင်ပြုထားသော မကောင်းမှု အကျိုးမပေးဟု မှတ်ထင်သလော? အာဘဿရာဗြဟ္မာကြီးတို့ကဲ့သို့ ရာဂအစရှိသော ကြောင့်ကြမှုကင်းပြီးသော ငါ ဘုရားရှင်တို့သည် ပီတိအစာဖြင့် ချမ်းသာစွာ အသက် မွေးတော်မူကုန်အံ့"ဟု မိန့်ကြားတော်မူရာ မိမိကို ဘုရားရှင်သိသွားပြီဟု ကိုယ်စိတ် နှစ်ဖြာ ဆင်းရဲစွာဖြင့် မာရ်နတ် ပြန်သွားကွယ်ပျောက်သွားသည်ကို ပြဆိုသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ပါဟုနက = အာဂန္တုက ပဏ္ဏာကာရအဖွင့် မာရ်နတ် နှောက်ယှက်ခြင်းကြောင့် သူငယ်မငါးရာကို သောတာပန် မဖြစ်တော့ပုံနှင့် မာရာဝဋ္ဋနအကြောင်းအစရှိသော မှတ်သားဖွယ်များ, ဖွင့်ဆိုချက်များ ပါရှိပါသည်။

---

ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့ ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ်-အရှင်လက္ခဏထေရ်၏ မေးလျှောက်ချက်အရ ကောင်းကင်၌ အသားတစ် ပြိတ္တာသတ္တဝါကို တွေ့မြင်ခဲ့ပါကြောင်း ဖြေကြားရာ၌ ဘုရားရှင်က "ယင်း အသားတစ် ပြိတ္တာသတ္တဝါသည် ဤရာဇဂြိုဟ်မြို့တော်၌ သားမုဆိုးဖြစ်ခဲ့ဖူးကြောင်း မိန့်ကြားတော် မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များ ပါရှိပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -သံ၊၁၊၁၁၅-၆။ သံ၊မြန်၊၁၊၁၁၁-၂။ သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၆၄-၅။ သံ၊ဋီ၊၁၊၂၁၁-၂။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ သဂါထာဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၄-မာရသံယုတ္တ၊ ဒုတိယဝဂ္ဂ၊ အဋ္ဌမသုတ်။
2. ↑  -သံ၊၁၊၄၄၅။ သံ၊မြန်၊၁၄၅၉။ သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၀၁။ သံ၊ဋီ၊၂၊၁၈၃။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ နိဒါနဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၈-လက္ခဏသံယုတ္တ၊ ၁-ပဌမဝဂ္ဂ၊ တတိယသုတ်။

(ဝိ၊၁၊၁၄၅။ ဝိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၉၈။)
3. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
|  |
| --- |
| **၁၉၆၁** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇူလိုင်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၈၀** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇူလိုင်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

**ပိဏ္ဍုက္ခေပကသိက္ခာပုဒ်** **(ကဗဠဝဂ်)**

ဆွမ်းကို မြှောက်၍ စားခြင်း
--------------------------

ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် ဆွမ်းစားသောအခါ ဆွမ်းလုပ်ကို ပါးစပ်နားကပ်၍ မသွင်းဘဲ မြှောက်၍ (ပစ်၍) မြှောက်၍ စားခြင်း ပါးစပ်ထဲသို့ သွင်းကြကုန်၏၊ ထိုအပြုအမူကား အလွန် ရိုင်းစိုင်းသော အပြုအမူတည်း၊ ထို့ကြောင့်, လူတို့ ကဲ့ရဲ့ကြရကား...

"န ပိဏ္ဍုက္ခေပကံ ဘုဉ္ဇိဿာမီတိ သိက္ခာ ကရဏီယာ"။ ဟု ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။

မြန်မာပြန်
----------

"ဆွမ်းလုပ်ကို မြှောက်၍ မစားအံ့"ဟု အလေ့အကျင့်ကို ပြုရမည်။

မှတ်ချက်
--------

"ပိဏ္ဍ = ထမင်းခဲကို + ဥက္ခေပကံ− မြှောက်၍"ဟု သဒ္ဒါနက် ထွက်သောကြောင့် ဆွမ်းလုပ်တခုလုံးသာမက, ဆွမ်းခဲတစ်ခဲကိုမျှလည်း-မြှောက်၍ ပစ်၍ ပါးစပ်ထဲ မသွင်းရ၊ ပါးစပ်အနားကပ်၍ တေ့၍ သွင်းရသည်၊ သို့သော် မုံ့စသော ခဲဘွယ်နှင့် သစ်သီးကြီးငယ်ကိုကား ပါးစပ်နားမတေ့မိခင် မြှောက်၍ သွင်းသော်လည်း အာပတ်မသင့်ဟု ခွင့်ပြုတော်မူသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  အရှင်ဇနကာဘိဝံသ (၁၉၉၆)။ *ဘုရားဥပဒေတော်ကြီး*။
|  |
| --- |
| **၁၉၈၈** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇူလိုင်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၅၁** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇူလိုင်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၇၇** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇူလိုင်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၆၄** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇူလိုင်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၆၈** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇူလိုင်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
**ရွှေဘိုဟောင်းနှင့် ရေညိုချောင်း** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။ သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

အကြောင်းအရာ
-----------

ရွှေဘိုဟောင်းနှင့် ရေညိုချောင်း
-------------------------------

စနဲတတောင် မလွဲအောင် ပုံသေဆိုတဲ့၊ ပြည်ဗဟို ရွှေဘိုမြောက်သို့၊ ရေရောက်ချိန် မတန်သေးချေထင့်၊ ကြံတွေးကာ မျှော်လို့စစ်လျှင်ဖြင့်၊ လေးနှစ်လောက်ကြာခဲ့ပြီ။  

  

သက္ကရာဇ်ကယ်က၊ အသစ်တခါကူးလို့၊ နှစ်ဦးပေါ် နွေအနှောင်းမတော့၊ မူးချောင်းဖောက်ကာ စမ်းချေတော့၊ တာလမ်းမှာ ပြွန်ကတုတ်တွေနှင့်၊ ယင်းအခြေအင်္ဂတေသုတ်ပါလို့၊ ခင်းငွေအုတ်စီ။  

  

ကျိန်းသတ္တာခုနစ်နှင့်၊ ရှစ်ခုတာခါကျတော့၊ ပါပ ကုန်သူရဇ္ဇောတဲ့၊ ခေတ်ဟောပုံဓာတ်အပြောင်းမို့၊ သျှောင်စောင်းပုလွေတိုတိုနှင့်၊ ပြေဗဟို ရွှေဘိုမြောက်ကယ်က၊ ရေပေါက်မှာထိုင်လို့ငေးတော့၊ မလေးမေကညာတို့၊ ရွှေနံ့သာကြိုင်ကြိုင်နှင့်၊ စံပယ်ခိုင် လည်တိုင်လှည့်မိအောင်၊ ကမ်းကြည့်တော့ တဖက်ဆည် လက်ဆယ်လီမျှောက်ချီး။  

  

ကြိုနှင့်ပါပျိုကညာတို့၊ မြန်မာမှာ သာသာနာငွေ့ရယ်နှင့်၊ လစေ့လျှင်နှုတ်ငုံဖွားပါလိမ့်၊ ပုဏ္ဏားအိုရှောင်တခင်ပ၊ သားလိုချင်တပါးတပုံကြည့်ပြန်တော့၊ ငိုမည့်ဟန်အသံကြားပြီဟု၊ ပြန်သွားကာလူးလာခတ်လေသို့၊ မရပ်နိုင် မတည်ပြုကြနှင့်၊ ရှစ်ခုပေါ်ဓာတ်ကို မျှောက်လိုက်တော့၊ အလောင်းတော်ပရမေ၊ ခေါင်းပေါ်ပုလွေရောက်ပါလိမ့်မယ်၊ မြောင်းဖောက်အပြီး။

ခက်ဆစ်
------

၁။ စနဲ = စံနည်း၊ နတ်တို့က ညွှန်ပြပြောဆိုသော စကား။

၂။ တဘောင် = ခလေးသဘင်သည် သူရူးတို့ဆိုကြသော ကဗျာသီချင်း။

၃။ ကျိန်း = ကိန်း၊ တွက်ယူပုံနည်းစနစ်။

၄။ ပါပ = ပါပကိန်း။

၅။ သူရဇ္ဇော = သူရဇ္ဇကိန်း။

၆။ ပရမေ = မြတ်သော။

မှတ်ချက်
--------

ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော ခေါင်းစဉ်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------
**လှေသင်းအတွင်းဝန် မဟာမင်းလှသင်္ခယာ**(၁၂၀၅ - ၁၂၇၄) သည် လူသိများထင်ရှားခဲ့သည့် ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။

ဘဝ
--

လှေသင်းအတွင်းဝန်ကို ၁၂၀၅ ခုနှစ်၊ သီတင်းကျွတ်လဆန်း ၆ ရက်နေ့ (ခရစ်နှစ် ၁၈၄၃ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာ ၂၉ ရက်နေ့) တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ မိဘနှစ်ပါးမှာ ပြည်လုံးအံ့လှော်ကားတော်ထောင်ကဲကြီး ဗညားဆိမ့်ကြီးရွာစား မဟာမင်းလှမင်းထင်နှင့် ထောင်ကဲကတော်တို့မှ စစ်ကိုင်းမြို့၊ ဝါးချက်ရွာတွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ငယ်နာမည်မှာ ဦးရွှေမောင်ဖြစ်ပေတယ်။

### မင်းတုန်းမင်းတရားလက်ထက်

ငယ်စဉ်က အမရပူရမြို့ဗားကရာတိုက်တွင် စာပေများ သင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၅ နှစ်အရွယ်တွင် မင်းတုန်းမင်းထံ၌ လက်ဖက်ရည်တော်အဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ၁၇ နှစ်အရွယ်တွင် လှေသင်းဝန်ကြီး၏ စာရေးအဖြစ် မင်းတပ်ဘွဲ့နှင့် ထမ်းရွက်ရသည့်အပြင် ပယ်ငါးဆယ်ရွာ ဝေါရွှေတိန်ညင်းခတ်လှေတော်လှေအုပ်အဖြစ် ခန့်ထားခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ 

အသက် ၂၀ အရွယ်တွင် ဖောင်ဝန်ရာထူးရ၍ မြင်ကွန်းမင်းသားအရေးတွင် သက်စွန့်ကြိုးပမ်း၍ အမှုတော်ကို ထမ်းကာ ပန်းတိမ်းမင်းသားကို လက်ရဖမ်းယူဆက်သသဖြင့် မဟာမင်းလှသင်္ခယာဘွဲ့၊ မင်းသားကိုင် ပတ္တမြားပြောင်းဖူးတန်းစီ ဓားကို ပေးသနားခဲ့သည်။

### လက်ထပ်ခြင်း

အသက် ၂၃ နှစ်အရွယ်တွင် ရှေ့ဝင်းတော်မှူးအမြင့် မြို့စားသတိုးမင်းကြီး မဟာသမိန်ဗြက်စက်သမီးမှန်နန်းအပျိုတော် နတ်မောက်မြို့စားနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။

### ထောင်ကဲကြီးအဖြစ် အမှုထမ်းခြင်း

အသက် ၂၄ နှစ်အရွယ်တွင် ဖခင်ကွယ်လွန်သဖြင့် ဖခင်၏ ထောင်ကဲကြီးအရာကို ဆက်ခံရ၍ စစ်ကိုင်းမြို့ ဈေးခွန်၊ ဝါးချက်ရွာ ရှေ့ကိုင်းမြေခွန်များကို ခံယူရခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် မန္တလေးမြို့ကို တည်ရာတွင် အနောက်မျက်နှာ မြို့ရိုးကို တာဝန်ယူခဲ့ရသည်။ တာဝန်ကျေပွန်ထူးချွန်သဖြင့် ဗောင်းကတ္တီပါနီ၊ ရွှေသားကိုးပွင့်၊ စလွယ်ကိုးသွယ်တွင်ထိုး၍ ရွှေသားပန်းဆယ့်နှစ်၊ တမာရွက်ထောင်ဆယ့်နှစ်၊ ရွှေစလွယ် ဆယ့်နှစ်တို့ကို သနားတော်မြတ် ခံရပြီး မင်းကြီးသီရိမဟာကျော်ထင်ဘွဲ့ကို ရခဲ့သည်။

### သီပေါမင်းလက်ထက် အမှုထမ်းခြင်း

သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် ဖောင်ဝန်၊ ရွှေမြို့တော်ဝန်ရာထူးနှင့် ပုခန်းငယ်မြို့ကို စားရသည်။ ၃၆ နှစ်တွင် စလေမြို့ကိုပါ စားခဲ့ရ၍ ရေကြောင်းချုပ်အရာနှင့် အသက် ၃၈ နှစ်အရွယ်တွင် စက်ရုံအလုပ်ရုံများကို ဆင့်ဆိုရသည့် အလုပ်ဌာနချုပ်အရာများကို ထမ်းဆောင်ခဲ့ရသည်။ 

အသက် ၄၁နှစ်အရွယ်တွင် ရာဇဝတ်ချုပ်ဌာနရာထူးကို ဆက်ခံခဲ့ရပြန်၍ အတွင်းဝန်ကြီးအရာ ရခဲ့သည်။

ကွယ်လွန်ခြင်း
-------------

လှေသင်းအတွင်းဝန်သည် ၁၂၇၄ ခုနှစ်၊ သီတင်းကျွတ်လဆန်း ၉ ရက်နေ့ (ခရစ်နှစ် ၁၉၁၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁၉ ရက်နေ့) တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။

မှတ်ချက်
--------

ဤလှေသင်းအတွင်းဝန်သည် ကျမ်းပြုပုဂ္ဂိုလ် မဟုတ်ပေ။ ဝေါဟာရလီနတ္ထဒီပနီကျမ်းပြု ဘိုးတော်ဘုရားလက်ထက် လှေသင်းအတွင်းဝန် ဦးချိန် (၁၁၅၈ - ၁၂၁၇) နှင့် တစ်ဦးစီ ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  လှသမိန် (၁၉၆၁ခုနှစ်)။ *ဂန္ထဝင်ပုဂ္ဂိုလ်ကျော်များအတ္ထုပ္ပတ္တိပေါင်းချုပ်*။ ၃၅၇၊ဗိုလ်အောင်ကျော်လမ်း၊ရန်ကုန်မြို့: ဟံသာဝတီစာအုပ်တိုက်။ pp. ၂၅၆၊ ၂၅၇။ `|date=` ရှိ ရက်စွဲတန်ဖိုး စစ်ဆေးရန် (အကူအညီ)CS1 maint: location (link)
ဂျိုးဆက် ကွန်းရက်
နာမည်ကျော် အင်္ဂလိပ်စာရေးဆရာတစ်ယောက်ဟူ၍ အသိအမှတ် ပြုခြင်းခံရသော ဂျိုးဇက်ကန်းရက်သည် ပိုလန်ပြည်သား ဖြစ်ပေသည်။ သူ၏အမည်ရင်းမှာ တီယိုဒေါ ဂျိုးဇက် ကွန်းရက်ကော်ဇင်းနီယိုစကီ ဖြစ်၏။ သူ့ဖခင်မှာ ပိုလန် တော်လှန်ရေးသမား တစ်ယောက် ဖြစ်ရကား ကွန်းရက် မှာ ရှုပ်ထွေးလှသော နိုင်ငံရေးသမားများ၏ လောကအလယ် 
တွင် ကြီးပြင်းလာခဲ့ရသည်။ ပိုလန်ပြည်သည် ကုန်းတွင်းပိုင်း ကျရောက်သောပြည် ဖြစ်သည်။ သို့သော် ကွန်းရက်တွင် 
ငယ်စဉ်ကတည်းက ပင်လယ်သို့ ခရီးထွက်လိုသည့်ဆန္ဒ တဖွား⁠ဖွား ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ သူသည် ပိုလန်ဘာသာသို့ ပြန်ဆို ရေးသားထားသော ရှိတ် စပီးယား၊ ဒစ်ကင်း၊ ဟျူးဂိုး၊ မဲရီးယတ်နှင့် ကူးပါးတို့၏ ပြဇာတ်နှင့် ဝတ္ထုများကို ဖတ်ရှု 
ခဲ့ရာမှ ပင်လယ်သို့ ခရီးထွက်လိုသည့် ဆန္ဒများ ပေါ်ပေါက်လာ ခဲ့သည်ဟု ဆို၏။

ဤသို့ဖြင့် ကွန်းဂရက်သည် အသက် ၁၇ နှစ်အရွယ်တွင် ပြင်သစ်လူမျိုးပိုင် သင်္ဘောတစ်စင်း၌ သင်္ဘောသားအဖြစ် လိုက်ပါခဲ့သည်။ ၃ နှစ်ကြာပြီးနောက် သူသည် အင်္ဂလိပ် ကုန် သင်္ဘောတစ်စင်းသို့ ကူးပြောင်းသည်။ ၁၈၉၄ ခုနှစ်အထိ 
နှစ်ပေါင်း ၂ဝ မျှ ပင်လယ်ခရီးဖြင့် ကမ္ဘာအရပ်ရပ်သို့ လှည့် လည် ရောက်ရှိခဲ့ရာ၊ နောက်ဆုံး၌ သင်္ဘောကပ္ပီတန်ရာထူးကိုပင် 
ရရှိခဲ့သည်။ မလ္လာယုကျွန်းဆွယ်၊ အာဖရိကတိုက် အစရှိသော ဒေသများသို့လည်း ရောက်ရှိခဲ့သည်။ နှစ်ပေါင်း ၂ဝ အတွင်း 
ရရှိခဲ့သော အတွေ့အကြုံ ဗဟုသုတများကို သူသည် စေ့စုံစွာ မှတ်ထားခဲ့လေသည်။

ကွန်းရက်သည် အသက် ၂၁ နှစ်အရွယ်တွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ သို့ ပထမဆုံးအကြိမ် ရောက်ရှိလာစဉ်က၊ အင်္ဂလိပ်စကား 
တစ်လုံးမျှ မတတ်သေးချေ။ သို့သော် အင်္ဂလန်နိုင်ငံကို ခင်တွယ်သူတစ်ယောက် ဖြစ်သဖြင့် အင်္ဂလိပ်စာနှင့် စကားကို 
အထူးပင် လေ့လာခဲ့ပေသည်။ ၁၈⁠၈၄ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှ နိုင်ငံသားအဖြစ် ခံယူလေသည်။

ကွန်းရက်သည် လန်ဒန်မြို့၌ နေထိုင်လျက်ရှိစဉ် သာသာ သော ဆောင်းဦးပေါက်ရာသီ နေ့တစ်နေ့တွင် မလေးရှားကျွန်း 
ဆွယ်၌ တွေ့ခဲ့ရသော အယ်လမေးယားဆိုသူ၏ အကြောင်းကို တွေးမိ၍ အပျင်းဖြေသဘောနှင့် အယ်လမေးယားဖော်လီခေါ် 
(အယ်လမေးယား၏ အရွှမ်းများ) ဝတ္ထုတစ်ပုဒ်ကို စတင် ရေးသားခဲ့လေသည်။ ထိုအချိန်တွင် ကွန်းရက်၏အသက်မှာ ၃၂ 
နှစ်မျှ ရှိနေလေပြီ။ ၁၈၉၅ ခုနှစ်တွင် ကွန်းရက် အဦးဆုံးရေးခဲ့ သော ထိုအယ်လမေးယားဖော်လီဝတ္ထုကို ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ထို့နောက် ကွန်းရက်သည် အောက်ပါဝတ္ထုများကို ဆက် လက်၍ ရေးသားပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့၏။ ယင်းတို့မှာ နစ်ဂါးအေ့သီ 
နာစစ်ဆပ် (၁၈၉၈)၊ လော့ဂျင် (၁၉ဝဝ)၊ ယု(လူငယ်) (၁၉ဝ၂)၊ တိုင်ဖွန်း (လေမုန်တိုင်း) (၁၉ဝ၃) နော့စထရိုမို (၁၉ဝ၄) စသော စာအုပ်များ ဖြစ်သည်။ ၁၉ဝ၆ ခုနှစ်တွင် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသော မီရာအော့သီဆီး (ပင်လယ်ကြေးမုံ) စာအုပ်တွင် ကွန်းရက်သည် သူ၏အကြောင်းများကို ရေးသား ထားလေသည်။ ဆီးကရက်အေးဂျင့် (အထောက်တော်) (၁၉ဝ၇)၊ ချန့်(အခွင့်အရေး) (၁၉၁၄)၊ ဗစ်ထရီ (အောင်မြင်ခြင်း) (၁၉၁၅)၊ သရိုဗာ (လှည့်လည်သူ) (၁၉၂၃)တို့မှာ ဂျိုးဇက်ကွန်းရက် ရေးခဲ့သော အခြားဝတ္ထုများ ဖြစ်လေသည်။ နောက်ဆုံးရေးခဲ့သော ဆပ်ဆပင့်ဝတ္ထုမှာ တစ်ပိုင်းတစ်စ ဖြစ်၏။ သူ၏ဝတ္ထုများမှာ ပင်လယ်ပြင်တွင် တွေ့ကြုံခဲ့ရသော အဖြစ်အပျက်များကို ရေးသားထားသော ဝတ္ထုများ ဖြစ်သည်။ သူအင်္ဂလိပ် စာရေးဆရာအဖြစ် အောင်မြင်မှုမှာ ထူးခြားသည်ဟု ဆိုရပေမည်။ အကြောင်းကား အသက် ၂ဝ အရွယ်ခန့်အထိ အင်္ဂလိပ်စာတစ်လုံးမျှမတတ်ဘဲ ရှိနေပြီးမှ အသက် ၄ဝ အရွယ် တိုင်အောင် စာအနည်းအကျဉ်းမျှလောက်သာ ရေးသားခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ 

ဂျိုးဇက်ကွန်းရက်သည် ၁၈၅၇ ခု ဒီဇင်ဘာလ ၆ ရက်တွင် ယူကရိန်းနယ်၌ ဖွားမြင်ခဲ့၍ ၁၉၂၄ ခု ဩဂုတ်လ ၄ ရက်တွင် 
အင်္ဂလန်နိုင်ငံ ကန်တာဗာရီမြို့၌ ကွယ်လွန်လေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂)
ဂျိုးဇက် လစ်စတာ
လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်း ၁ဝဝ ကျော်ခန့်လောက်ကဆိုလျှင် လူတစ်ယောက်သည် ခြေလက် အင်္ဂါတစ်ခုခု မတော်တဆကျိုးပဲ့သွားရုံမျှနှင့် သူ၏အသက်ဘေးမှာ အလွန် စိုးရိမ်ဖွယ်ဖြစ်ခဲ့ရပေသည်။ သို့သော် ယခုအခါတွင်မူ လူတစ်ဦးတစ်ယောက်သည် တော်ရုံခြေကျိုးကာမျှဖြင့် သေသွားရသည်ဆိုလျှင် ရယ်စရာသာ ဖြစ်နေပေလိမ့်မည်။ ထိုစဉ်က ခွဲစိတ်ရသည့်ရောဂါနှင့် သေဆုံးကြရသူများ 
မှာ များသောအားဖြင့် ဒဏ်ရာကြောင့် မဟုတ်ဘဲ ခွဲစိတ်သည့် ဆရာဝန်၏ ဓားမှအဆိပ်အတောက်ဖြစ်ကာ သေဆုံးကြရခြင်းသာဖြစ်လေသည်။ ယခုအခါတွင် ဤသို့အဆိပ်အတောက်ဖြစ်ခြင်းမှ လုံးဝကင်းလွတ်ခဲ့ပြီဖြစ်၍ ခွဲစိတ်ကုသခြင်းကို အထူးအဆန်းဟူ၍ပင် အမှတ်မထားကြတော့ချေ။

  

ခွဲစိတ်ကုသရေးတွင် ဤမျှလောက် တိုးတက်လာခဲ့ခြင်းမှာ **ဂျိုးဇက်လစ်စတာ**(ခရစ် ၁၈၂၇ - ၁၉၁၂) အမည်ရှိ အင်္ဂလိပ်ဆေးပညာပါရဂူကြီး၏ကျေးဇူးကြောင့်ဖြစ်ပေသည်။ လစ်စတာသည် ၁၈၂၇ ခုနှစ် ဧပြီလ ၅ ရက်နေ့တွင် အက်ဆက်နယ် အပ်ပတန်မြို့၌ ဖွားမြင်သည်။ သူသည် ဆေးပညာကို သင်ယူတတ်မြောက်ခဲ့ပြီးနောက် သူ၏တစ်သက်တာအတွင်း ဂလပ်စဂိုးတက္ကသိုလ်၊ အက်ဒင်ဗာရာတက္ကသိုလ်နှင့် နောက်ဆုံးလန်ဒန်မြို့ ဘုရင့်ကောလိပ်ကျောင်းတို့တွင် ခွဲစိတ်ကုသမှုပညာဆိုင်ရာ ပါမောက္ခအဖြစ်ဖြင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့လေ သည်။ လစ်စတာသည် ဆေးပညာကိုဆည်းပူးနေစဉ်အတွင်း ခွဲစိတ်ကုသခြင်းခံကြရသောလူနာတို့၏ သနားစဖွယ် အသက်ဆုံးရှုံးကြခြင်းကို မကြာခဏ တွေ့ရလေသည်။ ထိုကြောင့် ခွဲစိတ်ကုသရာမှ ဖြစ်ပေါ်လာသည့်ရောဂါတို့ကို အရင်းအမြစ်တိုင်အောင် စုံစမ်းလေ့လာရှာဖွေကြည့်လေသည်။ ၁၈၆၂ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်သိပ္ပံပညာရှင်ကြီး တစ်ဦးဖြစ်သော ပါးစတားဆိုသူသည် မိုက္ကရိုစကုပ်ဖြင့်သာမြင်နိုင်သည့် ရောဂါပိုးမွှားတို့အကြောင်းကို တွေ့ရှိလေသည်။ 

လစ်စတာသည်လည်း ပါးစတား၏ အယူအဆကိုအခြေခံပြုကာ ထိုရောဂါပိုးမွှားများ ကာကွယ်ရန်ဆေးကိုကြိုးစားကြံစည်ခဲ့ရာ ၁၈၆၅ ခုနှစ်တွင် ကာဗောလစ် အက်ဆစ်ကို တွေ့ရှိသည်။ ထိုကာဗောလစ်အက်ဆစ်ဖြင့် ပိုးမွှားတို့ကိုသတ်နိုင်ခဲ့ရာ ခွဲစိတ်ကုသခြင်းမှ ဖြစ်ပေါ်လာသော ဘေးဥပါဒ်တို့ကို ကင်းလွတ်စေနိုင်ခဲ့လေသည်။ လစ်စတာတွေ့ရှိခဲ့သည့် ကာဗောလစ်အက်ဆစ်မှာ အလွန်စပ်သောကြောင့် လူနာတို့ ကြောက်ရွံ့ခဲ့သော်လည်း ယခုအခါတွင်မူ မစပ်မနာစေရန် စီမံနိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ လစ်စတာသည် ခွဲထားသောအနာကို တိရစ္ဆာန်အူကြိုးဖြင့် စတင်ချုပ်ခဲ့ခြင်းဖြင့် အနာခွဲကြောင်းရာကို ပြန်လည်စေ့စပ်စေနိုင်ခဲ့လေသည်။ အသက်ပေါင်းများစွာကို ကယ်ဆယ်ခဲ့သော သူ၏ တွေရှိမှုများ ကြောင့် လစ်စတာသည် လော့ဘွဲ့ခြီးမြှင့်ခြင်း ခံခဲ့ရသည့်ပြင် တော်ဝင် အသင်းကြီး၏ ဥက္ကဋ္ဌရာထူးစသည်တို့ဖြင့်လည်း ချီးမြေ|ာက်ခြင်းကို ခံခဲ့ရလေသည်။ သူသည် ၁၉၁၂ ခုနှစ် 
ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ဝ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သွားလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂)
**မြန်မာနိုင်ငံသတင်းမီဒီယာကောင်စီ** (အင်္ဂလိပ်: **Myanmar Press Council**; MPC) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ သတင်းမီဒီယာများကို ထိန်းကျောင်းကြီးကြပ်သော အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်၍ မီဒီယာဆိုင်ရာအမှုအခင်းများကို စုံစမ်းစစ်ဆေး ဖြေရှင်းပေးရသော အဖွဲ့တစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။ အဖွဲ့သည် သတင်းမီဒီယာကျင့်ဝတ်များကို ရေးဆွဲရန်၊ မြန်မာ့မီဒီယာအဝန်းအဝိုင်းအတွင်း မီဒီယာနှင့်သက်ဆိုင်သောသူ (သတင်းထောက်စသည်) များ၏ အခြေခံအခွင့်အရေးနှင့် လွတ်လပ်ခွင့်တို့ကိုကာကွယ်ရန် စသောရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။ မူလက ကောင်စီကို ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာနကတာဝန်ပေးခန့်အပ်သောသူ (၂၀) ဦးဖြင့်စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့၍ ဥက္ကဋ္ဌမှာ တရားရုံးချုပ်တရားသူကြီး ဦးခင်မောင်လေးဖြစ်ကာ ရည်ရွယ်ချက်သည် ဆင်ဆာဖြတ်တောက်ခြင်းများ ရပ်ဆိုင်းပြီးနောက် သတင်းမီဒီယာကိစ္စရပ်များကို ကောင်းစွာလည်ပတ်လှုပ်ရှားနိုင်စေရန်ဖြစ်၏ ။ ထို့နောက် လွတ်လပ်သော မြန်မာနိုင်ငံသတင်းမီဒီယာကောင်စီကို ၂၀၁၈ အောက်တိုဘာ ၃၀ တွင် (၂၉) ဦးဖြင့် အသစ်တဖန်ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဟံသာဝတီဦးအုန်းကြိုင်မှ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

၂၀၂၁ တပ်မတော်က အာဏာသိမ်းယူခြင်းပြီးနောက် သတင်းမီဒီယာများအနေဖြင့် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအား အာဏာသိမ်းအစိုးရဟု သုံးနှုန်းခြင်းမပြုရန် စစ်ကောင်စီ၏ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာနက သတင်းမီဒီယာကောင်စီနှင့် သတင်းစာတိုက်အချို့ကို ဖေဖော်ဝါရီ ၁၁ ရက်တွင် အကြောင်းကြားစာ ပေးပို့ခဲ့လေသည်။ ထိုသို့ဖိအားပေးခြင်းခံရပြီးနောက် သတင်းမီဒီယာကောင်စီအဖွဲ့ဝင် ၂၆ ဦးအနက် ၂၄ ဦးအထိ နုတ်ထွက်ခဲ့ရာ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၃ ၌ ကောင်စီဝင်နှစ်ဦးသာ ကျန်ရှိခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2  "Myanmar gov't forms core press council"၊ *CCTV*၊ 10 August 2012။ 1 July 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။ Archived from the original on 4 March 2016။
2. ↑  Wahlberg၊ Helle။ "Media reform in Myanmar: "Government and media must learn to change their ways"၊ *International Media Support*၊ 7 January 2015။ 1 July 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  မြန်မာနိုင်ငံသတင်းမီဒီယာကောင်စီ ဖွဲ့စည်းမိန့် ထုတ်ပြန်ခြင်း ၁၃၈၀ ပြည့်နှစ်၊ သီတင်းကျွတ်လပြည့်ကျော် ၆ ရက် (၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၃၀ ရက်) (30 အောက်တိုဘာ ၂၀၁၈)။[*လင့်ခ်သေ*]
4. ↑  စစ်ကောင်စီက သတင်းမီဒီယာများကို စတင်ဖိအားပေးခြိမ်းခြောက် (၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁)။
ဂျင်ဂျစ်ခန်းသည် သမိုင်တစ်လျှောက်တွင် အကြီးဆုံးသောအင်ပါယာကြီးဖြစ်သော မွန်ဂိုအင်ပါယာ ကိုပထမဆုံးတည်ထောင်သူဖြစ်သည်။ ဧကရာဇ်မင်းအဖြစ် ၁၂၀၆ မှ ၁၂၂၇ အထိကြာအောင် နန်းစံခဲ့ပြီးသူသည်အချိန်ကာလ၏ အကြီးမားဆုံးအောင်နိုင်သူအဖြစ်သတ်မှတ်လေ့ရှိသည်။ 
**ဧကရာဇ်** (အင်္ဂလိပ်: **emperor**) သည် အင်ပါရာအနေအထားရှိသော တိုင်းပြည်ကို အစိုးရအုပ်ချုပ်သူဖြစ်သည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် ဘုရင် (king) ဟုခေါ်ဆိုသော အုပ်ချုပ်သူမင်းများထက် သာလွန်သည်။ "Emperor" စကားလုံးသည် လက်တင်ဘာသာစကား imperator (စစ်ရေး အမိန့်ပေးသူ) ၊ ပြင်သစ်စကားလုံး emperere မှ ဆင်းသက်လာသည်။ "Empress" ကို မြန်မာဘာသာဖြင့် "ဧကရီ" ဟူ၍ ဘာသာပြန်ပြီး အနက်မှာ ဘုရင်မဟူ၍ ဖြစ်သည်။ "Empress" ကို သုံးရာတွင် အနက်သုံးခုဖြစ်နိုင်သည်။ ပထမမှာ ဧကရာဇ်ဘုရင်၏ မိဖုရား (empress consort)၊ ဒုတိယအနက်မှာ ကွယ်လွန်သူဧကရာဇ်ဘုရင်၏ မိဖုရားကြီး (empress dowager, မယ်တော်မိဖုရားကြီး)၊ တတိယအဓိပ္ပာယ်မှာ ကိုယ်တိုင်အုပ်ချုပ်သော ဧကရီဘုရင်မ (empress regnant) ဖြစ်သည်။

သရုပ်ဖော်ပုံပြခန်း
------------------

* အာဏာရှင် ဂျူးလိယက်စ်ဆီဇာ၏ရုပ်တု။
* ရောမအင်ပါယာ၏ ပထမဆုံးဧကရာဇ် ဩဂတ်စတက် ။
* ဂျူစတန်းနီးယန်း ၁လက်ထက်အေဒီ၆ရာစု၊ ဆယ်စုနှစ်အနည်းငယ်စိုးစံခဲ့သူ။
* အော်ဂိုစတီနို ဗင်နီဇီယာနိုအော်တိုမန်ဧကရာဇ်
* အကျော်ကြားဆုံးအခမ်းအနားတစ်ခုဖြစ်သည့် ပဲရစ်ရှိနောဒီနာမီ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းတွင် နပိုလီယန်၏နန်းတက်ပွဲ။ ပုပ်ရဟန်းမင်း Pius VII လက်ထက်
* John VI, ပေါ်တူဂီဘုရင်နှင့် Algarves, ဘရာဇီး ဧကရာဇ် ။
* ဂျော့ခ်ျ V၊ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းဘုရင် နှင့် ဗြိတိသျှဒိုမီနီယံ ၊ အိန္ဒိယ Emကရာဇ် ။
* Wilhelm II ၊ ဂျာမန်ဧကရာဇ် နှင့် ပရက်ရှားဘုရင် ။
* ရုရှားဘုရင်မ ကက်သရင်း
* ဧကရာဇ် ဟီရိုဟီတို

ကိုးကား
-------

1. ↑  Weatherford၊ Jack (2016-10-25)။ *Genghis Khan and the Quest for God: How the World's Greatest Conqueror Gave Us Religious Freedom* (အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဖြင့်)။ Penguin။ ISBN 978-0-7352-2116-1။
2. ↑  Oxford English Dictionary
3. ↑  Myanmar–English Dictionary (Myanmar Language Commission 1993)
**စည်သူ ဦးဘခင်** သည် မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရသောအခါ ပထမဦးဆုံး နိုင်ငံတော်ငွေစာရင်းမင်းကြီး အဖြစ် ရှေးဦးစွာခန့်အပ်ခံရသော ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးဖြစ်သည်။ အဖ ဦးပေါ၊ အမိ ဒေါ်စောမေတို့မှ ၁၈၉၉ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂ ရက်နေ့တွင် အထက်ပုဇွန်တောင်၊ ရန်ကုန်မြို့ ၌ ဖွားမြင်သည်။ ၁၉၁၇ ခုနှစ်တွင်စိန်ပေါလ်အထက်တန်းကျောင်းမှ ၁၀ တန်းစာမေးပွဲကို ပထမရ၍ စကောလားရှစ် ဆုချီးမြှင့်ခံရသည်။

တက္ကသိုလ် ဆက်မတက်ဘဲ ငွေစာရင်းမင်းကြီးရုံး၌ အောက်တန်းစာရေးအဖြစ် စတင်လုပ်ကိုင်သည်။ ၁၉၂၆ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယအစိုးရ၏ စာရင်းကိုင်စာမေးပွဲအောင်မြင်၍ ဝန်ထောက်ရာထူး တိုးမြှင့်ခံရပြီး ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် ငွေစာရင်းမင်းကြီးဖြစ်လာသည်။ ၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် သရေစည်သူ ဘွဲ့ ချီးမြှင့်ခံရသည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် အငြိမ်းစားယူခဲ့သော်လည်း ထိုနှစ်မှာပင် နိုင်ငံတော်စာရင်းစစ်ချုပ်ရုံး အထူးအရာရှိအဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။ ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် အစိုးရတာဝန် အားလုံးမှ အငြိမ်းစားယူပြီးနောက် အင်းလျားမြိုင်လမ်း၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပဋိပတ္တိလုပ်ငန်းဌာနတွင် ဝိပဿနာ ကမ္မဋ္ဌာန်း တရားပြလုပ်ငန်းကို ကွယ်လွန်ချိန်အထိ ဆောင်ရွက်သွားခဲ့သည်။ 

အာရှ၊ ဥရောပ၊ အင်္ဂလန်၊ အမေရိကန်၊ ကနေဒါ၊ နယူးဇီလန်၊ ဩစတြေးလျစသည့် နိုင်ငံ များ၌ ဓမ္မရိပ်သာခွဲများ တည်ဆောက်၍ ဗုဒ္ဓ သာသနာ ပြန့်ပွားရန်ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉-၁-၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ ၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ဆရာကြီး၏ ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်း တရား အားထုတ်သူများထဲမှ ဆရာကြီး ဂိုအင်ကာ သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၌ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဓမ္မဂီရိ ဝိပဿနာအဖွဲ့တရားရိပ်သာ ထူထောင်နိုင်ခဲ့ပြီး ဗုဒ္ဓသာသနာ ပြန့်ပွားရန် ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑   သန်းထွန်း၊ (မော်လမြိုင်) (၂၀၁၀ ခုနှစ်)။ *မြန်မာနိုင်ငံ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များသမိုင်း*။ စာပေဗိမာန်ထုတ်ပြည်သူ့လက်စွဲစာစဉ်။ စာပေဗိမာန် စာတည်းမှူးချုပ်။ `|year=` ရှိ ရက်စွဲတန်ဖိုး စစ်ဆေးရန် (အကူအညီ)
ဂျိုးဇက် ဆဖရာ သည် Safra Group အမည်ဖြင့် ဘရာဇီးဘဏ်နှင့်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုလုပ်ငန်း အင်ပါယာ တို့ကို လက်ရှိတွင် ချဲ့ထွင် လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ Safra ကုမ္ပဏီအားလုံးထဲမှ ဘရာဇီးနိုင်ငံ ဆော်ပေါ်လို ရှိ Banco Safra ရုံးချုပ်နှင့် Safra အမျိုးသားဘဏ်၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူ ဂျိုးဇက်သည် ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် Forbes မဂ္ဂဇင်း၏ဘီလျံနာ စာရင်းတွင် ပိုင်ဆိုင်မှု ဒေါ်လာ ၇ ဘီလျံဖြင့် နံပါတ် ၆၂ အဖြစ်သတ်မှတ်ခံရသည်။လွန်ခဲ့သော နှစ် ၈.၈ ဘီလျံမှ ကျဆင်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

အစောပိုင်းဘဝ
------------

ဂျိုးဇက် သည် ဆီးရီးယား ရှိ Aleppo တွင် ချမ်းသာကြွယ်ဝသော ဘဏ်လုပ်ငန်းပိုင် ဂျူးမိသားစုမှပေါက်ဖွားလာ သည်။ မိသားစု ဘဏ်လုပ်ငန်း၏ မူလသမိုင်း သည် အော့တိုမန် အင်ပါယာခေတ် အတောတွင်း အလီပို၊ အလက်ဇန္ဒား နှင့် ကွန်စတန့်တင်နိုပဲလ်မြို့ တို့ကြား ကုန်တွဲယာဉ်များဖြင့် ကုန်သွယ်မှုပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

သူတို့မိသားစုသည် ဂျူးလူမျိုးတို့အတွက် ရှင်သန်ရာအိမ်မြေဖြစ်သော Beirut တွင် ပထမကမ္ဘာစစ်အပြီး၌ ပြန်လည်အခြေချကြသည်။ နောက်ဆုံးတွင်တော့ ဆဖရာ တို့သည် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဘရာဇီးသို့ပြောင်းရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉၅၅ တွင် ဂျိုးဇက် ၏ ၂၃ နှစ်အရွယ်အစ်ကို Edmond Safra နှင့် ဖခင် Jacob Safra တို့သည် ဘရာဇီးနိုင်ငံ Sao Paulo တွင် ရင်းနှီးမှုများထောက်ပံ့ပေးခြင်းဖြင့် အလုပ်စတင်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။

သို့သော် မကြာခင်မှာပင် အက်ဒ်မွန် ဆဖရာ သည် သူ့ညီအစ်ကိုများဖြစ်သော ဂျိုးဇက်၊ မိုးဇက် တို့နှင့်ခွဲထွက် ကာ New York မြို့တွင် Republic National Bank of New York ကိုတည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် HSBC သို့ရောင်းလိုက်ကာ ထိုငွေများကို Edmond Safra ဖောင်ဒေးရှင်းသို့ လှူဒါန်းခဲ့သည်။

ဂျိုးဇက် ဆဖရာ သည် ယနေ့ ဘရာဇီးတွင် ၆ ခုမြောက် အကြီးဆုံးပုဂ္ဂလိကဘဏ်ဖြစ်သည့် Banco Safra ကို ၁၉၆၀ ခုနှစ်များတွင် ထူထောင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
သူသည် ဥရောပ၊ တောင်နှင့်မြောက်အမေရိကများမှ ဘဏ်လုပ်ငန်းဝန်ဆောင်မှုများကိုကမ်းလှမ်းကာ Safra Group ၏ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဂျိုးဇက် ဆဖရာ သည် Safra Group ကုမ္ပဏီ၏ကျန်ရှိနေသေးသောရှယ်ယာများကို သူ့ညီ မိုးဇက် ဆဖရာ ဆီမှ ရရှိထားသည်။

သူတို့ညီအစ်ကိုနှစ်ဦးသည် Aracruz Cellulose ကုမ္ပဏီကို စပ်တူပိုင်ဆိုင်၍ ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းလုပ်ကိုင် လျက်ရှိသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  The Safra Dynasty: The Mysterious Family Of The Richest Banker In The World
2. 1 2 3 4  Forbes: The Wolrd's Billionaires - Joseph Safra November 2014
|  |
| --- |
| **၁၉၅၄** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇူလိုင်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
ဂျိုးဆက် ဆေးဇား ဂျော့ဖား
ပထမကမ္ဘာစစ်အတွင်း အနိုင်နိုင်ငံတွင် စစ်နှင့်စပ်လျဉ်း၍ ထင်ရှားသော ပုဂ္ဂိုလ်ကျော်များစွာ ရှိကြသည့်အနက် ပြင်သစ်နိုင်ငံမှ အာဇာနည်ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးမှာ **ဂျိုးဇက်ဆေးဇားဂျော့ဖား** ဆိုသူ စစ်သေနာပတိပင် ဖြစ်၏။ ဂျော့ဖားသည် ၁၈၅၂ ခုနှစ် ဇန္နဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ပီးရနီးနယ်၌ ဖွားမြင်သည်။ သူ၏ ဖခင်မှာ ဝိုင်အရက်စည်လုပ်သူ လက်သမားဖြစ်၏။ ၁၈၆၉ ခုနှစ်တွင် စက်မှုလက်မှုပညာသင်ကျောင်း၌ ပညာသင်ယူစဉ် ၁၈၇ဝ ပြည့်၌ ပြင်သစ်နှင့် ဂျာမနီတို့ စစ်ဖြစ်ကြရာ ကျောင်းမှထွက်၍ စစ်ထဲဝင်သည်။ ထိုစစ်ပွဲတွင် ပြင်သစ်တို့ အရေးရှုံး နိမ့်ရသည်ကို အသက် ၁၈ နှစ်ရွယ်မျှသာ ရှိသေးသော ဂျော့ဖားသည် အခဲမကျေ ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ ထိုစစ်ပွဲအပြီးတွင် ဂျော့ဖားသည် ပညာကို ဆက်လက်သင်ကြားရာ ၂ နှစ်အတွင်း အင်ဂျင်နီယာ ဖြစ်လာသောကြောင့် စစ်တပ် အင်ဂျင်နီယာတပ်စုတွင် ဝင်ရောက်အမှုထမ်းသည်။ ပါရစ်မြို့ခံတပ်ကြီးကို တည်ဆောက်ရာတွင် ဂျော့ဖားလည်း အင်ဂျင်နီယာတစ်ဦးအဖြစ် ပါဝင် ဆောင်ရွက်ခဲ့လေသည်။ဂျော့ဖားသည် အသက် ၂၄ နှစ်အရွယ်၌ ဗိုလ်ကြီး အဆင့်အတန်းသို့ တိုးမြှင့်ခန့်ထားခြင်း ခံရသည်။ ထိုနောက် သူ၏ ဇနီး ကွယ်လွန်သဖြင့် စိတ်ပြေလက်ပျောက်ဆိုသကဲ့သို့ အင်ဒိုချိုင်းနားသို့ ရွှေ့ပြောင်းသည်။ ၁၈၈၈ ခုနှစ်တွင် ပါရစ်သို့ ပြန်လာပြီးလျှင် စစ်တပ် မီးရထားဌာန၌ အမှုထမ်းသည်။ ထိုနောက် ဗိုလ်မှူးဖြစ်လာသည်။ ၁၉ဝဝ ပြည့်နှစ်၌ တပ်မဟာ ဗိုလ်ချုပ်ဟူ၍ အဆင့်ဆင့် ရာထူးတိုးလာခဲ့သည်။ ၁၉၁၄ ခုနှစ်၌ ကမ္ဘာစစ်ကြီးဖြစ်သောအခါ ဂျော့ဖားသည် ပြင်သစ်နှင့် မဟာမိတ် ၂ ဦးပေါင်း စစ်တပ်များ၏ စစ်သူကြီးဖြစ်လာသည်။ ထိုစဉ်က သူ၏ အမိန့်လွှာများတွင်ပါရှိသော 'ရဲဘော်တို့၊ ငါတို့ တိုက်စစ်ဆင်နေကြပြီ၊ ရှေ့သို့ တက်နိုင်သမျှ တက်ကြလော့၊ မတက်နိုင်လျှင်၊ သိမ်းပိုက်ပြီးနေရာကို လက် မလွတ်စေနှင့်၊ လက်လွှတ်ရလျှင် သေကြကုန်လော့' ဟူသော အမိန့်များသည်၎င်း၊ 'စနစ်ကျမှ အောင်မြင်သည်' ဟူသောဩဝါဒသည်လည်းကောင်း သူ၏ စစ်သည်တော်များအတွက် အဖိုးတန်စကားများ ဖြစ်ချေသည်။ဂျော့ဖားသည် စစ်သားတို့၏ ချစ်ကြောက်ရိုသေခြင်းကို ခံရသူ ဖြစ်ရာ စစ်သားများက သူ့အား ဖခင်ကြီးဂျော့ဖားဟုခေါ်ကြသည်။ ထိုစစ်သားကောင်း အာဇာနည်ပုဂ္ဂိုလ်သည် ၁၉၃၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၃ ရက်နေ့၌ ကွယ်လွန်သည်။[1]

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃)
|  |
| --- |
| **၁၉၆၅** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇူလိုင်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
မြန်မာနိုင်ငံ စာပေဆုများ စာအုပ်ကို ဒဂုန်ရွှေမျှား က ရေးသားခဲ့သည်။ ယူနက်စကို၏ အကူအညီနှင့် စာပေဗိမာန်က ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် အုပ်ရေ ၂၅,၀၀၀ ရိုက်နှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ဗြိတိသျှအစိုးရလက်ထက် စာပေဆုများမှသည် ၁၉၇၀ ခုနှစ် အမျိုးသားစာပေဆုနှင့် စာပေဗိမာန်စာမူဆုအထိ ပါဝင်သည်။ ဆုရစာအုပ်အကျဉ်းနှင့်အတူ စာရေးဆရာ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိကိုပါ ဓာတ်ပုံနှင့်တကွ ဖော်ပြထားသည်။

ဗြိတိသျှအစိုးရလက်ထက် စာပေဆုများ
-------------------------------

ကိုလိုနီခေတ် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပေးအပ်ချီးမြှင့်ခဲ့သော ဂျာဒင်းဆု၊ ‌ဝေလမင်းသားဆု၊ မြန်မာနိုင်ငံ သုတေသနအသင်းဆု၊ သစ္စဝါဒီဆု၊ သစ္စဝါဒီ ဋီကာဆု၊ မဲဇာတောင်ခြေဆု၊ ကျောင်းသုံးစာအုပ်ဆုများ အ‌ကြောင်းပါဝင်သည်။

စာပေဗိမာန်ဆု
------------

၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ ဘာသာပြန် စာပေအသင်းကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး စာပေဗိမာန်ဆု ဟူသော စာပေဆု တစ်ရပ် တီထွင်ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ်မှစ၍ တစ်နှစ်အတွင်း ထွက်ပေါ်ခဲ့သော စာအုပ်များအနက်မှ အကောင်းဆုံးကို ရွေးချယ်ကာ ဆုချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
၁၉၄၈-၁၉၆၁ ခုနှစ်အတွင်း ချီးမြှင့်ခဲ့သော ဆုရစာအုပ်များအ‌ကြောင်းကို ဖော်ပြထားသည်။

အနုပညာ စာပေဆိုင်ရာဆု
--------------------

စာပေဗိမာန်ဆုကို ၁၉၆၂ ခုနှစ်မှ စ၍ အနုပညာ စာပေဆိုင်ရာဆု ဟုအမည်ပြောင်း လိုက်သည်။
၁၉၆၂-၁၉၆၄ ခုနှစ်အတွင်း ချီးမြှင့်ခဲ့သော ဆုရစာအုပ်များအ‌ကြောင်းကို ဖော်ပြထားသည်။

အမျိုးသား စာပေဆု
----------------

ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အစိုးရ ချီးမြှင့်သော အနုပညာ စာပေဆိုင်ရာ ဆုများသည် တစ်မျိုးသားလုံး အတွက် ချီးမြှင့်သော ဆုများ ဖြစ်သည်ဟူသော သဘော သက်ဝင်ငုံမိစေရန် ၁၉၆၅ ခုနှစ်မှ အစပြုကာ အမျိုးသား စာပေဆုဟူသော အမည်သို့ပြောင်းလဲ၍ ချီးမြှင့်သည်။ ပညာရပ်ကိုးမျိုးအတွက် တစ်မျိုးလျှင် ပထမ၊ ဒုတိယ၊ တတိယ၊ စတုတ္ထဟူ၍ ဆုလေးဆုစီး ပေးခဲ့သည်။
၁၉၆၅-၁၉၆၈ ခုနှစ်အတွင်း ချီးမြှင့်ခဲ့သော ဆုရစာအုပ်များအ‌ကြောင်းကို ဖော်ပြထားသည်။

အမျိုးသား စာပေဆု (ပုံစံသစ်)
---------------------------

၁၉၆၉ ခုနှစ်မှ အစပြုကာ ပြိုင်ပွဲပုံစံမှ ရွေးချယ်ပုံစံသို့ ပြောင်းလိုက်သည်။ ဘာသာရပ်တစ်မျိုးလျှင် အကောင်းဆုံးစာအုပ်တစ်အုပ်စီကိုသာ ရွေးချယ်၍ ဆုတစ်ဆုစီသာ ချီးမြှင့်တော့သည်။
၁၉၆၉ နှင့် ၁၉၇၀ ခုနှစ် ဆုရစာအုပ်များအ‌ကြောင်းကို ဖော်ပြထားသည်။

စာပေဗိမာန်စာမူဆု
----------------

အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် စက်တင်ပုံနှိပ်ခြင်းမပြုရသေးသော ကောင်းမွန်ပြောင်မြောက်သော စာမူများကို ဖော်ထုတ်ချီးမြှင့်ရန်နှင့် စာအုပ်အဖြစ် ထွက်ပေါ်လာစေရန်အတွက် ပြိုင်ပွဲကျင်းပပြီး ဆုချီးမြှင့်သည်။
၁၉၆၉ နှင့် ၁၉၇၀ ခုနှစ် ဆုရစာမူများအ‌ကြောင်းကို ဖော်ပြထားသည်။

ဝိုင် အမ် ဘီ အေ ဆု
------------------

ဗုဒ္ဓဘာသာ ကလျာဏယုဝအသင်း (ဝိုင် အမ် ဘီ အေ) က ၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် စတင်ချီးမြှင့်ခဲ့သော စာပေဆုများအ‌ကြောင်းကို ၁၉၇၀ ခုနှစ်အထိ ဖော်ပြထားသည်။

တိုင်းရင်းသားစာပေဆုများ
-----------------------

၁၉၅၅- ၁၉၇၀ ခုနှစ်အတွင်း ကျင်းပခဲ့သော မွန်စာပေပြိုင်ပွဲ၊ ကရင်စာပေပြိုင်ပွဲ၊ ရှမ်းစာပေပြိုင်ပွဲများမှ ဆုရစာအုပ်များအ‌ကြောင်းကို ဖော်ပြထားသည်။

အခြားစာပေဆုများ
---------------

စာရေးဆရာအသင်းဆု၊ ပါဠိဘာရတီ အစည်းအရုံးဆု၊ ဂရိတ်တားအေရှဆု၊ ရှုမဝတထောင်ဆု၊ ချိုတေးသံဆု၊ ဘား​မား​စတား​ဆု၊ ယူနက်စကိုဆုများအကြောင်းကို ဖော်ပြထားသည်။

အခြားကြည့်ရန်များ
-----------------

* အမျိုးသား စာပေဆု
* အမျိုးသားစာပေဆုရစာအုပ်စာရင်း
* စာပေဗိမာန်

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာနိုင်ငံ စာပေဆုများ၊ ဒဂုန်ရွှေမျှား၊ စာပေဗိမာန်၊ ၁၉၇၂။
2. ↑  စာပေဗိမာန်
3. ↑  အမျိုးသား စာပေဆု
ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ခြင်း (filmmaking)၊ ဗွီဒီယိုထုတ်လုပ်ခြင်း (video production) နှင့် ကာတွန်းရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ခြင်း (animation) စသည့် ပညာရပ်များတွင် **ဗွီဒီယိုဖရိမ်** (video frame) ခေါ် **ဖလင်ဖရိမ်** (film frame) ဟူသည်မှာ လှုပ်ရှားနေသော ရုပ်ရှင်၊ ဗွီဒီယို အစဉ်အတန်းများထဲတွင် ရှိနေသည့် ရုပ်သေပုံရိပ် (still image) တစ်ခုခုကို ဆိုလိုသည်။ ရုပ်ရှင်ဖလင်များတွင် ရုပ်သေပုံရိပ် များကို ဖလင်ကွက်တစ်ကွက်ချင်းစီတွင် မှတ်သားပုံဖော်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ 

ရုပ်ရှင်ပြသသောအခါ၌ အဆိုပါရုပ်သေဓာတ်ပုံများသည် အချိန်တိုအတွင်း တစ်ပုံပြီးတစ်ပုံ လျင်မြန်စွာ ပြသသောကြောင့် လှုပ်ရှားနေသော ရုပ်ရှင်အဖြစ် မြင်သိခံစားနိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ ရုပ်သေပုံတစ်ပုံကို ပြသသောအချိန်မှာ တစ်စက္ကန့်၏ အပုံ ၂၄ ပုံ တစ်ပုံ၊ ၂၅ ပုံ တစ်ပုံ မှသည် အပုံ ၃၀ ပုံ တစ်ပုံ အထိ အစားစားရှိသည်။ သို့ဖြစ်၍ အဆိုပါ ဗွီဒီယိုဖရိမ်ခေါ် ဖလင်ဖရိမ်များကို တစ်ရစပ် အလွန်လျင်မြန်သော အမြန်နှုန်းဖြင့် ပြသသောကြောင့် အလင်းဓာတ်ထင်ယောင်ထင်မှားဖြစ်မှု (Optical illusions) ကြောင့် ရုပ်ပုံများ လှုပ်ရှားနေဘိသကဲ့သို့ ခံစားရခြင်း ဖြစ်သည်။

ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန်
-----------------

* ရုပ်သွင်အချိုး
* ဖရိမ်နှုန်း
* ဖလင်ပုံစံ

ကိုးကား
-------

ပြင်ပလင့်ခ်များ
---------------

* The image areas on a 35 mm film frame Archived 13 October 2007 at the Wayback Machine.
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

**ပလ္လတ္ထိကသိက္ခာပုဒ်** **(ခမ္ဘကတဝဂ်)**

ဒူးကို ပတ်ဖွဲ့ခြင်း
-------------------

ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် မြို့ရွာအတွင်း၌ ဒူ ၂-ဘက်ကို ထောင်၍ ထိုထောင်ထားသော ဒူးကို လက် ၂-ဘက်ဖြင့် ပတ်ဖွဲ့ခြင်း, ပတ်ဖွဲ့၍၎င်း, အဝတ်ကြိုးလုံးဖြင့် ပတ်ဖွဲ့၍၎င်း ထိုင်ကြကုန်၏၊ ထိုသို့ထိုင်ရခြင်းကား လူမမာတို့အတွက် သက်သာသော ထိုင်ရခြင်း ဖြစ်၍ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် ထိုသို့ ပတ်ဖွဲ့၍ ထိုင်ကြလေသည်၊ ထိုထိုင်ခြင်း မျိုးသည် ဣန္ဒြေသိက္ခာရှိသော လူကြီးလူကောင်းတို့၏ အပြုအမူမဟုတ်သောကြောင့် လူတို့ ကဲ့ခဲ့ရကား-

"န ပလ္လတ္ထိကာယ အန္တရဃရေ နိသီဒိဿာမီတိ သိက္ခာ ကရဏီယာ"။ ဟု ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။

မြန်မာပြန်
----------

"လက်အဝတ်တို့ဖြင့် ဒူးကို ပတ်ဖွဲ့လျက် မထိုင်အံ့" အလေ့အကျင့်ကို ပြုရမည်၊ [မရိုသေ မလေးစားသော စိတ်ဖြင့် ထိုင်မှသာ အပြစ်ရှိသည်။ မကျန်းမာသောကြောင့် ထိုကဲ့သို့ ထိုင်ခြင်းကြောင့်ကား အပြစ်မရှိပါ၊ ဤသို့ ဒူးကို လက်-ကြိုးတို့ဖြင့်ပတ်ဖွဲ့၍ ထိုင်ခြင်းကို "အာယောဂပတ်"ဟု ကျမ်းစာတို့၌ဆိုသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  အရှင်ဇနကာဘိဝံသ (၁၉၉၆)။ *ဘုရားဥပဒေတော်ကြီး*။
မိုးနဲမြို့နယ် တောရွာကလေးတရွာမှ တောင်ယာလုပ်ကိုင်စားသောက်သူ အဖပူခို၊ အမိ နိုင်းခို(အဖိုးခို-အဖွားခို)တို့မှ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၁၁-ခု၊ ဝါဆိုလဆန်း (၁၁)ရက် ကြာသပတေးနေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။ ငယ်မည် အောင်ခçခေါ်သည်။ ဆရာကောလီနှင့်မိုးနဲမြို့ဦးသုမနကျောင်းတွင် ကျောင်းနေဖက်ဖြစ်သည်။ လောကီပညာရပ်များကို ဝါသနာပါသည်။ ရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်ရောက်ပြီးနောက် ၈-ဝါအရောက်တွင်ဦးသုမန ပျံလွန်တော်မူ၍ ထိုကျောင်းမှာပင် ကျောင်းထိုင်ဆရာတော်အမွေကို ခံယူရသည်။ သုဓမ္မာဆရာတော် ဖြစ် သော် လည် း ယွ န် းဂု ိ ဏ် းဆရာတော် များကဲ ့ သိ ု ့ လောကီ ပညာကု ိ လေ့ လာလု ိ က်
စားသည်။ ထို့ကြောင့် ဒါယကာ ဒါယိကာမများက ယွန်းဂိုဏ်းဆရာတော်ဟု ခေါ်ကြသည်။

  

မိုးနဲမြို့တွင် သုဓမ္မာဂိုဏ်းနှင့်ယွန်းဂိုဏ်း သာသနာရေးနှင့်ပတ်သက်ပြီး ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားနေစဉ် ယွန်းဂိုဏ်းဆရာတော် မဟုတ်ပါဘဲလျက် ယွန်းဂိုဏ်းဆရာတော်ဟု စွပ်စွဲသောကြောင့် မိုင်းကိုင်မြို့သို့ ပြောင်းရွေ့လူဝတ်လဲနေထိုင်ရာမှ မိုင်းကိုင်မြို့သူနှင့်အကြောင်းပါပြီးနောက် သံလွ င် မြစ် အရှေ ့ဘက် ကမ် းရှ ိ "မိ န်းလွန်း" မြန် မာအခေါ် "မု ိင် းလင် း" နယ် ရှ ိ လနှ င် ့ ဝနယ် စပ် "ကမ်းဆေ"မြိ ု့သို့ပြောင် းရွေ ့နေထိုင် ပြီ း ဆေးဝါးကု သရင် း စာပေကျမ် းဂန်များ ပြုစုရေးသားလေသည်။
ပြုစုရေးသားသော ကျမ်းများသည် ဘုရားဟောဒေသနာတော်နည်းပြီး ဆေးကျမ်း၊ ဓာတ်ကျမ်း၊ နက္ခတ်ဗေဒင်ကျမ်း၊ ကာယသိဒ္ဓိ ပီယသိဒ္ဓိကျမ်းများနှင့်ဒဏ္ဍာရီပုံပြင်က များသည်။ ဆရာတော်ရေးသားသော "ခွန်ဆန်လော နန်းဥပျဉ်" ဒဏ္ဍာရီသည် စာကိုယ်နုပြောင်ယဉ်
ကျေးလှ၍ ရှမ်းပြည်တွင် လူကြိုက်အများဆုံးပေါ်လွင် အထင်ရှားဆုံးဖြစ်သည်။ "ကမ်းဆေ"မြို့ကိုအစွဲပြု၍ အဖိုးဖြစ်သော "ပူ"ဝေါဟာရကို နာမည်ရှေ့မှ ထည့်၍ "ပူဆရာကမ်းဆေ"၊ အချို့က အရှင်ဖြစ်သော "စဝ်" ဝေါဟာရကို နာမည်ရှေ့မှထည့်၍ "စဝ်ကမ်းဆေ" ဟု ခေါ်ကြသည် ။ ၎င် းအမည် များထက် ယွ န် းဂု ိ ဏ် းဆရာကမ် းဆေ အမည် က လူ အများနှု တ်တွင်ပေါ်လွင်ထင်ရှားသည်။ အသက်(၆၀)တွင် ကွယ်လွန်အနိစ္စရောက်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  ဒါရိုက်တာ ဆရာမြင့် ၏ ရှမ်းစာဆိုတော်များ
ဘန်ဒေါင်းမြို့ရှိ ဆိတ် အဆောက်အဦးမှာ အနောက်ဂျာဗားပြည်နယ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူး၏ ရုံးဖြစ်သည်။
ဘန်ဒေါင်းမြို့သည် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ အနောက်ဂျာဗားပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံအတွင်း တတိယမြောက် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်ပြီး ဒုတိယမြောက် အကြီးဆုံးသော မက်ထရိုပိုလစ်တန်ဒေသ ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေ ၇.၄ သန်းမျှ ရှိသည်။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် အထက် ၂၅၂၉ပေ (၇၆၈ မီတာ) အမြင့်တွင် တည်ရှိကာ ဂျာကာတာမြို့၏ အရှေ့တောင်ဘက် ကီလိုမီတာ ၁၄၀ ခန့် အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ဘန်ဒေါင်းမြို့သည် တစ်နှစ်ပတ်လုံး အခြားသော အင်ဒိုနီးရှားမြို့ကြီးများထက် အေးမြသော အပူချိန် ရှိသည်။ ဘန်ဒေါင်းမြို့သည် မြစ်ဝှမ်းဒေသတွင် တည်ရှိပြီး ပတ်ဝန်းကျင်၌ မီးတောင်များ ဝန်းရံလျက် ရှိသည်။ ထိုသို့သော အနေအထားက သဘာဝအတိုင်း ခံစစ်ကောင်းပြုနိုင်သော နေရာ ဖြစ်သဖြင့် ဒတ်ချ်တို့၏ ကိုလိုနီခေတ်အခါက ဒတ်ချ်အရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီမှ ကိုလိုနီ မြို့တော်ကို ဘာတေးဗီးယားမှ ဘန်ဒေါင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ရခြင်း၏ အဓိက အချက် ဖြစ်ခဲ့သည်။

ဒတ်ချ်ကိုလိုနီ နယ်ချဲ့တို့က ၁၈ ရာစု အတွင်း တောင်ကုန်းများ ပတ်လည်တွင် ကော်ဖီစိုက်ခင်းများကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၁၁၂မိုင် (၁၈၀ ကီလိုမီတာ) အကွာရှိ မြို့တော်နှင့် ဆက်သွယ်ရန် လမ်းများဖောက်လုပ်ခဲ့သည်။ ထိုမြို့တွင် နေထိုင်သော ဒတ်ချ်လူမျိုးတို့က မြူနီစီပယ် အုပ်ချုပ်ရေးဒေသ အဖြစ် သတ်မှတ်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သဖြင့် ၁၉၀၆ ခုနှစ်တွင် ခွင့်ပြုခဲ့သည်။ ထိုမှတဆင့် ဘန်ဒေါင်းသည် စိုက်ခင်းပိုင်ရှင်တို့ အတွက် အပန်းဖြေရာ မြို့ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အဆင့်မြင့် ဟိုတယ်များ၊ စားသောက်ဆိုင်များ၊ ကဖေးများ၊ ဥရောပ အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းဆိုငများ ဖွင့်လှစ်လာခဲ့သဖြင့် ထိုမြို့အား ပဲရစ်ဗန် ဂျာဗား ( ဒတ်ချ်ဘာသာဖြင့် ဂျာဗား၏ ပဲရစ်မြို့) ဟု ခေါ်တွင်ခဲ့လေသည်။

၁၉၄၅ ခုနှစ် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေး ရပြီးနောက် ဘန်ဒေါင်းမြို့သည် အလျှင်အမြန် တိုးတက်လာခဲ့ပြီး မြို့ပြအသွင် ပြောင်းလာခဲ့ကာ ကျေးလက်ဆန်သော ဘန်ဒေါင်းမြို့ကို ၁ စတုရန်းကီလိုမီတာတွင် လူပေါင်း ၁၆,၅၀၀ နေထိုင်သော မက်ထရိုပိုလစ်တန် ဒေသ အဖြစ် ပြောင်းလဲ စေခဲ့ကာ လူပေါင်း ၂ သန်းကျော် နေထိုင်ရာ ဒေသ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင်များကို အလွန်အမင်း ပျက်စီးခဲ့ပြီး အထူးသဖြင့် တောင်စောင်းအိမ်ရာ များနှင့် အဆောက်အဦးများ ဆောက်လုပ်ခဲ့ခြင်းဖြင့် ပုံစံ ပြောင်းလဲခဲ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဖြစ်သည်။ ဘန်ဒေါင်းမြို့သည် အမှိုက်စွန့်ပစ်မှု၊ ရေကြီးမှု၊ ကစဉ့်ကလျားနိုင်လှသော လမ်းစနစ် အစရှိသော ပြဿနာပေါင်း မြောက်မြားစွာကို ကြုံတွေ့ နေရသော်လည်း ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်သူများ နှင့် လာရောက်လည်ပတ်သူများ အများအပြား ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။