**ကန္နီမြင်းဖြူရှင်**သည် မြန်မာ့မိရိုးဖလာကိုးကွယ်ကြသည့် နတ်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။

သမိုင်း
-------

အဇာတသတ်မင်းလက်ထက်တွင် ၎င်း၏ အဆက်အနွယ်တော်စပ်သူမင်းတစ်ပါးသည် ရာဇဝတ်ဒဏ်ပေးခံရ၍ နှင်ထုတ်ခံခဲ့ရသည်။ ထိုအနှင်ထုတ်ခံရသူသည် ကလေးအရပ်သို့ရောက်ခဲ့သည်။ ကလေးမြို့သည် တောင်များဝိုင်းရံနေသဖြင့် ရာဇဂြိုဟ်ပြည်နှင့် ဆင်တူနေသဖြင့် ထိုအရပ်တွင် မြို့တည်ကာ နေထိုင်ခဲ့သည်။ ထိုမြို့ကိုလည်း "ကလေးတောင်ညို ရာဇဂြိုဟ်" ဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။

ထိုမင်းသည် ၎င်း၏ မြေးတော်စပ်သူ ဖိုးမင်းဖြူကို တောင်ဘက်ရှိ ကန္နီအရပ်သို့ လွှတ်၍ မြို့တည်ခိုင်းသည်။ ဖိုးဖြူမင်းသည် ချင်းတွင်းမြစ်ကမ်းပါးရှိ တောင်ထိပ်ပေါ်တွင် မြို့တည်ကာ နေထိုင်ခဲ့သည်။

ထိုသို့ မြို့တည်ကာ နေထိုင်နေသည်ကို ပုဂံမင်း ကြားသိသောအခါ လာရောက်တိုက်ခိုက်၏။ ပုဂံမင်းသည် စစ်ရှုံး၍ လှည့်ပြန်သွားစဉ် ဖိုးမင်းဖြူ၏ မြို့သူ မိန်းမတစ်ဦးသည် လှောင်ပြောင်ကာ ဖင်ကုန်းပြခဲ့သည်။ ထိုသို့ ပြုမူသည် ပုဂံမင်း၏ စစ်သည်တို့သည် မြင်ပြီး နိမိတ်ကောင်းသည်ဟု ဆိုကာ ပြန်လည်ကာ တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ထိုအခါတွင်မူ ဖိုးမင်းဖြူဘက်မှ အရေးနိမ့်ခဲ့သည်။

အရေးနိမ့်သည့်အခါတွင် ဖိုးမင်းဖြူသည် ရန်သူ့လက်သို့ မပါလိုသဖြင့် ၎င်း၏ အခြွေအရံများနှင့် အတူတကွ မြင်းတို့၏ ခေါင်း၊ မျက်စိတို့တွင် အဝတ်များစီးကာ တောင်ကမ်းပါးထိပ်မှ ချင်းတွင်းမြစ်အတွင်းသို့ အတင်းဒုန်းစိုင်းကာ ဆင်း၍ ကွယ်လွန်ကာ အနိစ္စရောက်ခဲ့သည်။

အလောင်းစည်သူမင်းကြီးသည် တိုင်းခန်းလှည့်လည်လာရာတွင် ထိုအရပ်သို့ရောက်လေသည်။ ထိုအခါ ဖိုးမင်းဖြူနှင့် အခြွေအရံများသည် အစိမ်း၊ နတ်ဘဝနှင့် မြင်းကိုယ်စီစီးကာ ကိုယ်ထင်ရှား ပြလေသည်။ ထိုအခါ အလောင်းစည်သူမင်းကြီးသည် နတ်ကွန်း၊ နတ်နန်းများ တည်ဆောက်ပေးကာ အပိုင်စားနယ်ပယ်ကိုလည်း သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။

ခုနှစ်သက္ကရာဇ်နှင့် ပုဂံမင်း၏ အမည်ကိုမူ ရှာဖွေ၍ မရပေ။

မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်းလာ သမိုင်း
-----------------------------

အနော်ရထာမင်းလက်တွင် "ကန္နီနော်ရထာ" ဟူသည့် ဘွဲ့ဖြင့် ကန္နီမြို့ကို မြို့စားအရာရခဲ့သည်။ တစ်ခုသောအခါတွင် ကန္နီနော်ရထာသည် ပုန်ကုန်လေသည်။ ထိုအခါမင်းကြီး၏ တပ်သားများသည် လိုက်လံတိုက်ခိုက်ရာ ကန္နီနော်ရထာသည် မြင်းဖြူကို စီးကာ ကုန်းမြင့်ပေါ်မှ မြစ်တွင်းသို့ခုန်ချကာ မိမိကိုယ်ကို အဆုံးစီရင်ခဲ့သည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထင်ရှားလျက်ရှိသည့် ၃၇ မင်းအပါအဝင်နတ်များတွင် ပါဝင်သည့် မြင်းဖြူရှင်နတ်မှာ "ကန္နီနော်ရထာ" ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။

ကန္နီနယ်တွင် ဖိုးမင်းဖြူနတ်(သို့) မြင်းဖြူရှင်နတ်၊ ရွှေမြင်းဖြူနတ်၊ မြင်းဖြူရှင်နတ်ကို အလွန်ရိုသေကြသည်။

အမည်များ
--------

ကန္နီနယ်မှ ဒေသခံများသည် ဖိုးမင်းဖြူနတ်၊ မင်းဖြူရှင်နတ်၊ ရွှေမြင်းဖြူနတ်ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4  ဦးထွေးဟန် (ဇူလိုင် ၁၉၉၁)။ *မြန်မာ့မိရိုးဖလာဓလေ့ နတ်သမိုင်း*။ ရန်ကုန်: ရွှေပုရပိုက်စာပေ။ pp. ၁၃၅၊ ၁၃၆။

  


| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
မြန်မာ့ရိုးရာ နတ်များ |
| --- |
| အတွင်း ၃၇ မင်း | 
* ဣန္ဒနတ်
* သောမနတ်
* ဝရုဏနတ်
* ဘာရဒွါဇနတ်
* ပဇာပတိနတ်
* စန္ဒနတ်
* ကာမသေဋ္ဌနတ်
* ကိန္နုဃဏ္ဍုနတ်
* နိဃဏ္ဍုနတ်
* ပနာဒယက္ခသေနာပတိနတ်
* ဩပမညယက္ခသေနာပတိနတ်
* ဒေဝသုတယက္ခသေနာပတိနတ်
* စိတ္တသေနယက္ခသေနာပတိနတ်
* နဠောရာဇယက္ခသေနာပတိနတ်
* ဇနေသဘယက္ခသေနာပတိနတ်
* သာတာဂိရိယက္ခသေနာပတိနတ်
* ဟေမဝတယက္ခသေနာပတိနတ်
* ပုဏ္ဏယက္ခသေနာပတိနတ်
* ကရတိယယက္ခသေနာပတိနတ်
* သီဝကယက္ခသေနာပတိနတ်
* ပုစလိန္ဒယက္ခသေနာပတိနတ်
* ဝေသာမိတ္တယက္ခသေနာပတိနတ်
* ယုဂန္ဓရယက္ခသေနာပတိနတ်
* ဂေါပါလယက္ခသေနာပတိနတ်
* သုပ္ပရောဓယက္ခသေနာပတိနတ်
* ဟိရိယက္ခသေနာပတိနတ်
* နေတ္တိယက္ခသေနာပတိနတ်
* မန္ဒိယယက္ခသေနာပတိနတ်
* ပဉ္စလစဏ္ဍယက္ခသေနာပတိနတ်
* အာဠာဝကယက္ခသေနာပတိနတ်
* ပဇ္ဇုန္နယက္ခသေနာပတိနတ်
* သုမနယက္ခသေနာပတိနတ်
* သုမုဒယက္ခသေနာပတိနတ်
* ဒဝိမုခယက္ခသေနာပတိနတ်
* မဏိယက္ခသေနာပတိနတ်
* မာဏိဓရယက္ခသေနာပတိနတ်
* သေရိသကယက္ခသေနာပတိနတ်

 |
| အပြင် ၃၇ မင်း | 
* သိကြားမင်း
* မဟာဂီရိနတ်
* နှမတော် မမြတ်လှ
* ရွှေနဘေနတ်
* သုံးပန်လှနတ်
* မနှဲလေး
* တောင်မကြီး ရှင်ညို
* မြောက်မင်း ရှင်ဖြူ
* ထီးဖြူဆောင်းနတ်
* ထီးဖြူဆောင်း မယ်တော်နတ်
* ပရိမ္မရှင်မင်းခေါင်
* တောင်ပြုံးမင်းကြီး
* တောင်ပြုံးမင်းလေး
* မန္တလေး ဘိုးတော်
* ရှင်ကွ
* ညောင်ချင်းအိုနတ်
* မင်းစည်သူ
* ဒန်းမောင်ရှင်
* ကျော်စွာနတ်
* အောင်စွာမကြီး
* ရွှေစစ်သင် မြင်းဖြူရှင်နတ်
* ရွှေစကားနတ်
* ငါးစီးရှင်ကျော်စွာ
* မင်းတရားနတ်
* မောင်ပိုးတူနတ်
* အနောက်မိဖုရား
* အောင်ပင်လယ် ဆင်ဖြူရှင်နတ်
* ရှင်ကုန်း
* ရွှေနော်ရထာ
* မင်းရဲအောင်တင်(သာလွန်မင်း)
* မောင်မင်းဖြူ
* ရှင်တော်နတ်
* တပင်ရွှေထီးနတ်
* မြောက်ဘက်ရှင်မ
* တောင်ငူရှင်မင်းခေါင်
* သံတော်ခံ၊
* ယွန်းဘုရင်

 |
| စာရင်းမဝင် နတ်များ | 
* ပုန်းမကြည်ရှင်မ
* ပုပ္ပားမယ်တော်
* တောင်တော်သခင်မ
* ကိုရင်မောင်နတ်
* ယမ္မားမြင်းဖြူရှင်
* ကန္နီမြင်းဖြူရှင်
* ရွှေပြည့် မြင်းဖြူရှင်
* ကိုးမြို့ရှင်
* ပုလဲယဉ်(အမေပုလဲ)
* ခွန်ချိုနတ်
* ခွန်သာနတ်
* အရှေ့မယ်တော်
* အနောက်မယ်တော် (အမေရေယဉ်)
* အမေဂျမ်း
* ပြေလယ်ပြင်မောင်တော်
* ပြေလယ်ပြင်နှမတော်
* နံကရိုင်းမယ်တော်
* အောင်နိုင်နတ်
* ရေငံပိုင် ဦးရှင်ကြီး
* ကွင်းပိုင်အဘိုး
* ပခန်းဦးမင်းကျော်
* ကိုးသိန်းရှင်
* ဗိဿနိုးနတ်
* ဖျာလိပ်နတ် (ရှင်မအောင်ဖြူနတ်)
* မိုးခေါင်ကျော်စွာ
* သူရဿတီ
* မြနန်းနွယ်
* ကွမ်ယင်မယ်တော်
* ထီးစောင့်နတ်များ
* မဏိမေခလာ
* ဝသုန္ဓရေ

 |