recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  | ဝစ်ရှင်နရီ၊ အခမဲ့အဘိဓာန်တွင် ***နိမိတ်*** ကို ရှာဖွေကြည့်ရှုပါ။ |

**နိမိတ်**ဟူသည် ကောင်းမည်၊ ဆိုးမည်၊ ဖြစ်မည်၊ ပျက်မည် စသည်တို့ကို ကြိုတင်သိစေနိုင်သော အကြောင်းအမှတ်၊ လက္ခဏာဟူ၍ မြန်မာအဘိဓာန် အကျဉ်းချုပ်တွင် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုသည်။ ဆရာကြီး ဟံသာဝတီဦးဘရင်က နိမိတ္တဟူသော ပါဠိဘာသာမှ ဆင်းသက်လာပြီး ဖြစ်လတ္တံ့သော အနာဂတ်အရေး၏ အကြောင်းကို အရိပ်လက္ခဏာ တင်ကြိုပြနှင့်ခြင်း ဟူ၍ ဖော်ပြသည်။ 

`ဖြစ်မယ် ဆိုရင်လည်း နိမိတ်ကအရင်လာတယ်၊ ပျက်မယ်ဆိုရင်လည်း နိမိတ်က အရင်လာတယ်´ လို့ ဆိုသည်။ ဖြစ်မယ့်ပျက်မယ့် ကိစ္စတွေအားလုံးသည် နိမိတ်တစ်ခု၊ (တစ်ခါတစ်လေ တစ်ခုထက်ပိုပြီး) နိမိတ်ပြတတ်သည်။ ရှေ့ပြေး ပုဗ္ဗနိမိတ် လာပြီးမှ အဖြစ်အပျက်တွေ ဖြစ်လာတာဘဲ ဖြစ်သည်။ 

ဘုရားပွင့်တော့မယ်ဆိုလျှင် ပုဗ္ဗနိမိတ်များ ပေါ်ပေါက်လာသည်။ မယ်တော်မာယာ၏ ဝမ်းကြာတိုက်ကို ဘုရားလောင်း ဝင်စားတော့မယ်ဆိုလျှင်လည်း- ငလျင်လှုပ်ခြင်း၊ တော်လဲခြင်း၊ ပန်းနံ့သာမိုးများရွာသွန်းခြင်း၊ အလုံးစုံသော တူရိယာတို့သည် မတီးမမှုတ်ဘဲ အလိုလို မြည်ခြင်း၊ အချိန်အခါ မဟုတ်ဘဲ သစ်ပင်ပန်းမန် အားလုံး ဖူးပွင့်လာခြင်း၊ ငရဲမီးများ ခေတ္တငြိမ်းသက်သွားခြင်း စသည့် (၃၂) ပါးသော ပုဗ္ဗနိမိတ်တွေပြပြီးမှ ဝင်စားပါသည်။ ဘုရားသခင်ဖွားတော်မူမည့် နိမိတ်၊ ဘုရားလောင်း တောထွက်တော့မည့် "သူအိုသူနာ သူသေရဟန်း" ဆိုသော နိမိတ်ကြီး (၄)ပါး၊ ဘုရားပွင့်တော့မည့် နိမိတ်၊ ဘုရားပရိနိဗ္ဗာန်စံတော့မည့် နိမိတ် စသဖြင့် နိမိတ်တွေ ရှိကြသည်။ 

လက်ညှိုးပေါင်းတစ်ထောင်ဖြတ်ခဲ့သော အင်္ဂုလိမာလ လူဆိုးကြီး မွေးဖွားသည့်အချိန်တွင် တစ်တိုင်းပြည်လုံးရှိ ဓား၊ လှံ၊ လက်နက်တွေနှင့် ကောသလမင်းကြီး၏ နန်းတော်ထဲရှိ ဓားလှံလက်နက်များသည် အရောင်တဝင်းဝင်း တောက်ပြီး၊ အသံမျိုးစုံမည်လာသည်ဟု ဆိုသည်။

မှန်နန်းရာဇဝင်တော်ကြီးကို ဖတ်ကြည့်လျှင် မင်းလောင်းပေါ်မယ့် နိမိတ်၊ ရှင်ဘုရင်များ နန်းကျမည့်နိမိတ်၊ ကံတော်ကုန်မည့် နိမိတ်၊ စစ်အောင်နိုင်မည့် နိမိတ်၊ စစ်ရှုံးမယ့် နိမိတ်တွေကို တွေ့ရသည်။ နိမိတ်သည် ဘယ်တော့မှ မမှားနိုင်ပါ။ ကောက်ယူပုံလွဲ၍သာ မှားချင်မှားပါလိမ့်မည်။ (ဘိုးတော်ဘုရားလက်ထက် အယူတော်မင်္ဂလာ ဦးနိုးသည် ရှင်ဘုရင်အပါးတွင် ခစားနေကြသော ပုဏ္ဏားဖြူ၊ ပုဏ္ဏားညို၊ ဟူးရား၊ ပုရောဟိတ်များ၏ နေလနက္ခတ်များနှင့် တွက်ချက်ဟောပြောသောပညာများကို အံတုပြီး ဘာတွက်ကိန်းမှ မပါသည့် အတိတ်နိမိတ်ဆိုသော ပညာနှင့် ဒက်ထိဟောပြောပြီး ကျော်ကြားခဲ့ သူတစ်ဦး ဖြစ်ပေသည်။)

ကိုးကား
-------

1. ↑  ဦးအေးချို(မဟာဝိဇ္ဇာ)၏ မြန်မာ့စကား
**အင်စတာဂရမ်** (အိုင်ဂျီ IG ဟုလည်း သိကြသည်။) သည် ဖေ့ဘွတ်မှ ပိုင်ဆိုင်သည့် ရုပ်ပုံနှင့် ဗီဒီယိုများ မျှဝေသည့် ကွန်ယက်ဝန်ဆောင်မှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို Kevin Systrom နှင့် Mike Krieger တို့သည် ၂၀၁၀ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် iOS တစ်ခုတည်း၌သာ စတင်ခဲ့သည်။ အန်ဒရွိုက်အတွက်ကိုမူ နှစ်ဝက်ခန့်ကြာမြင့်ပြီးသည့် ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် ထုတ်ဝေခဲ့ သည်။ ထို့နောက်တွင် feature – limited ဝဘ်ဆိုက်တစ်ခုကို ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် ဝင်းဒိုး 10 မိုဘိုင်းနှင့် ဝင်းဒိုး 10 တို့အတွက် ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလနှင့် ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် အသီးသီး ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ အင်စတာဂရမ်တွင် အသုံးပြုသူအား ရုပ်ပုံများနှင့် ဗီဒီယိုများကို upload တင်ခြင်းကို ခွင့်ပြထားသည်။ ထိုတင်မည့် ရုပ်ပုံနှင့် ဗီဒီယိုများကို filter အသုံးပြုကာ ပြင်ဆင်ခြင်း၊ tag ဖြင့် ထိန်းသိမ်းစုစည်းခြင်း နှင့် တည်နေရာ အချက်အလက်များ ပြုပြင်ခြင်း စသည်တို့ကို ဆောင်ရွက်နိုင်သည်။

၂၀၁၀ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၆ ရက်နေ့တွင် iOS အတွက် အင်စတာဂရမ် app ကို App Store မှ တရားဝင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ 

၂၀၁၂ ခုနှစ် ဧပြီလ ၃ ရက်နေ့တွင် အင်စတာဂရမ် သည် အန်းဒရွိုက်အတွက် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုအပ်ပလီကေးရှင်းအား တစ်ရက်တည်းတွင်ပင် ဒေါင်းလုပ်ပြုလုပ်မှုအရေအတွက်သည် တစ်သန်းကျော် ရှိခဲ့သည်။ 

၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ဝေါစထရိ (Wall Street) ဂျာနယ်သည် အင်စတရာဂရမ်၏ ငွေကြေးသည် ဒေါ်လာသန်း ၅၀၀ အထိ မြင့်တက်လာသည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။

ထိုလတွင်ပင် အင်စတာဂရမ်အား ဖေ့ဘွတ်သည့် ဒေါ်လာ ၁ ဘီလီယံဖြင့် ဝယ်ယူခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  How do I change my language settings?။ Instagram။  December 6, 2018 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  Alexa - Instagram Competitive Analysis, Marketing Mix and Traffic။ 10 February 2022 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  12 October 2019 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  "Do YOU know what social media rules you've signed up to? - CBBC Newsround"။
4. ↑  Instagram Stories is Now Being Used by 500 Million People Daily။  2019-04-16 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**လဲပင်**သည် လက်ပံပင်ကဲ့သို့ ဗုံဗာကစီအီးမျိုးရင်း(Bombacaceae; APG IV တွင် Malvaceae ပါဝင်သည်)တွင်ပါဝင်၍ 
ယင်း၏ ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ ဆိုင်ဗာပင်တန်ဒရာ(*Ceiba pentandra*)ဖြစ်သည်။ လဲပင်ကို 
**သဘောလက်ပံ** သို့မဟုတ် **မှို့ပင်**ဟုလည်းခေါ်သည်။ လဲပင်၏ မူလပေါက် 
ရောက်ရာဒေသမှာ အနောက်အိန္ဒိယကျွန်းစုများနှင့် အမေရိကတိုက်အပူပိုင်း 
ဒေသများဖြစ်သည်။ ထိုဒေသများမှ အခြားတိုင်းပြည်များကို တစ်ဆင့်ယူ 
ဆောင်စိုက်ပျိုးကြရာ ယခုအခါ ဂျားဗားကျွန်းတွင် အများဆုံးစိုက်ပျိုးကြ 
သည်။ ဖိလိပိုင်ကျွန်း၊ မလ္လယု ကျွန်းဆွယ်နှင့် သီဟိုဠ်ကျွန်း တို့တွင်လည်း 
စိုက်ပျိုးကြသည်။ သို့သော် ဂျားဗားကျွန်းလေက် အမြောက်အမြား မစိုက် 
ပျိုးကြချေ။ ပေ ၃ဝ မှ ၄ဝ အထိမြင့်၍ ပင်စည်လုံးပတ်မှာ နှစ်ပေမှ သုံး 
ပေအထိရှိသည်။ ထိုအပင်ကို အောက်မြန်မာနိုင်ငံ၌လည်း စိုက်ပျိုးလေ့ 
ရှိသည်။
လဲပင်၏ အစေ့များရှိသော သီးတောင့်ထဲ၌ အလွန်အသုံးဝင်သည့် 
လဲများပါရှိသည်။ သီးတောင့်များရင့်သောအခါ ဆွတ်ခူး၍ အစေ့များနှင့် 
တကွ လဲများကို ထုတ်ယူပြီးလျှင် နေတွင်အခြောက်လှန်းထားရသည်။ ထို့ 
နောက် တောင်းများတွင်ထည့်၍ အစေ့နှင့်လဲ ကွဲသွားအောင် တုတ်ကန့် 
လန့်ဖြင့် မွှေပေးရသည်။ မွှေဖန်များသောအခါ လေးသောအစေ့များသည် 
တောင်းအောက်သို့ ကျဆင်းသွားပြီးလျှင် လဲများအပေါ်တွင် ရှိနေတော့၏။ 
ရရှိသောလဲများကို အထုပ်ကြီးများပြုလုပ်၍ လဲအများဆုံးအသုံးပြုရာ အမေရိ 
ကန်ပြည်ထောင်စုသို့ တင်ပို့ကြသည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် လဲအများဆုံးထွက် 
သော ဒေသများမှာ ဂျားဗားကျွန်းနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့ဖြစ်သည်။ 
လဲနှင့် ဝါဂွမ်းကွာခြားသော အချက်တစ်ချက်မှာ လဲသည်ပိုးကဲ့သို့ နူးညံ့ 
သောကြောင့် ဝါကဲ့သို့ အထည်များရက်လုပ်ရန်အတွက် ချည်မျှင်ငင်၍ 
မရပေ။
လဲသည် အလွန်ရုန်းကန်တတ်သော သတ္တိရှိခြင်း၊ ရေတွင် မမြုပ် 
နိုင်သည့် ဖော့ဂုဏ်ရှိခြင်းနှင့် ရေအလွယ်တကူ မစိုစွတ်နိုင်ခြင်းတို့ကြောင့် 
အထည်များရက်လုပ်ရန် အသုံးမဝင်သော်လည်း မွေ့ရာ၊ ခေါင်းအုံးများ ချုပ် 
လုပ်ရာ၌လည်းကောင်း၊ သင်္ဘောများတွင် အသုံးပြုသည့် အသက်ကယ်ခါး 
ပတ်၊ အသက်ကယ်အင်္ကျီများ ပြုလုပ်ရာ၌လည်းကောင်း အသုံးပြုကြသည်။ 
လေသူရဲများ၏အင်္ကျီတွင် အအေးလုံစေရန်လည်း လဲကိုထည့်၍ အသုံးပြုကြ 
သည်။ လဲဖြင့်ပြုလုပ်သော ပစ္စည်းများတွင် ပိုးမွှားများ ခိုအောင်းပေါက်ပွား 
နိုင်ခြင်း မရှိသည့်အပြင် လဲဖြင့်ပြုလုပ်သည့် ကလေးကစားစရာ အရုပ်များ 
ကို မည်မျှပင် ညှစ်ပစ်လိုက်စေကာမူ ပုံပျက်မသွားဘဲ နဂိုအတိုင်း ပြန်ရှိနေ 
စေလေသည်။ လဲစေ့မှရသောဆီကို ဆပ်ပြာချက်ရာ၌လည်းကောင်း၊ အစား 
အသောက် ချက်ပြုတ်ရာ၌လည်းကောင်း အသုံးပြုကြသည်။
လဲပင်မှရသည့်အစေးသည် ဆေးဖက်ဝင်၏။ သစ်သားသည် ဖြူယောင်ယောင်ရှိ၍ အလွန်ပေါ့ပြီးလျှင် ပျော့သဖြင့် မခိုင်ခံ့ချေ။ လောင်းလှေ 
များ၊ မီးခြစ်များ ပြုလုပ်ရာ၌ အသုံးကျသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑   "*Ceiba pentandra*"  (2017). *IUCN Red List of Threatened Species* **2017**. IUCN.
2. 1 2  *Ceiba pentandra*။ Royal Botanic Gardens, Kew။  9 August 2020 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂)

|  |  |
| --- | --- |
|  | ဝီကီမီဒီယာ ကွန်မွန်းစ်တွင် ***Ceiba pentandra*** နှင့် ပတ်သက်သော မီဒီယာ ရှိသည်။ |

|  |  |
| --- | --- |
|  | ဝီကီမျိုးစိတ်တွင် ***Ceiba pentandra*** နှင့် ပတ်သက်သော အချက်အလက်များ ရှိသည်။ |
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ\ ဝိနယ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

အမှု−**ဆန္ဒပေးပြီးမှ ကံကိုတားမြစ်မှု။**

အမှုသည်—**ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းများ၊**

ကံပြုရာ၌ ထုံးစံ
---------------

ကံသည် ရဟန်းခံခြင်းကိစ္စကဲ့သို့ ပုဂ္ဂိုလ် တပါးပါးကို ချီးမြှောက်သော (ပဂ္ဂဟ)ကံလည်းရှိ၏၊ ရဟန်းတပါးကို သံဃာကအပေါင်းအသင်း မပြုဘို့ရန် ထုတ်ပယ်သော (နိဂ္ဂဟ) ကံလည်းရှိ၏၊ သံဃာစည်းဝေး၍ ပြုရသော ထိုကံ ဟူသမျှ၌ ထိုအစည်းအဝေးတွင် ပါဝင်သော သံဃာအားလုံး သဘောတူ ကျေနပ်မှ ထိုကံ အထမြောက်သည်၊ ကံပြုရာတွင် ကိုယ်တိုင်မလိုက်နိုင်သော ရဟန်းများလည်း (သိမ်ထဲမှာနေလျှင်) ယခုပြုမည့်ကံကို သဘောတူကြောင်း ဆန္ဒပေး လိုက်ရသည်၊ ထိုသို့ ဆန္ဒပေးလျှင် မည်သည့်ကံကို ပြုပြု သဘောတူပြီး ဖြစ်တော့သည်။

ဆဗ္ဗဂ္ဂီတို့ကို နှိပ်သောကံပြုခြင်း
----------------------------------

"ဆဗ္ဗဂ္ဂီ ရဟန်းတို့သည် မတော်မလျော်သော အကျင့်ကို ကျင့်လေ့ရှိသောကြောင့် ထိုအကျင့်မှ ရှောင်ပါစေတော့ ဟု သဘောထား၍ ဆဗ္ဗဂ္ဂီ တပါးပါးကို သံဃာမှ ဝိုင်းပယ်သော နိဂ္ဂဟကံတခုခုကို ပြုမည်ဟု သံဃာစည်းဝေးလျှင် ထိုဆဗ္ဗဂ္ဂီ အများကပင် ဝိုင်း၍ကန့်ကွက်ကြသောကြောင့် ကံအထမမြောက်ဘဲ ရှိခဲ့ကြလေသည်။ အခါတပါး၌ကား "သံဃာက ကံတခု ပြုစရာရှိလို့ သံဃာများ ကြွပါ" ဟု အစည်းအဝေးဖိတ်သောအခါ ဆဗ္ဗဂ္ဂီအများပင် သင်္ကန်း ချုပ်ဆိုးစရာ ကိစ္စရှိ၍ မလိုက်နိုင်ကြဘဲ ဆဗ္ဗဂ္ဂီတပါးအား ဆန္ဒယူသွားပါဟု ပြော၍ ဆန္ဒပေးလိုက်ကြလေသည်။ 

ထိုအခါ သံဃာက ထိုရောက်လာသောဆဗ္ဗဂ္ဂီတပါးကိုပင် နှိပ်သောကံကို ပြုလိုက်ကြလေသည်၊ ထိုကံပြုခံရသော ရဟန်းပြန်သွားသောအခါ "သံဃာက ဘာကံပြုသလဲ"ဟုတို့က မေးကြလေသည်၊ ထိုအခါ "တပည့်တော်ကို ကံပြုလိုက်ကြသည်" ဟု ပြောလေသော်... "ဟာ...တပည့်တော်တို့ ဆန္ဒပေးတာက ကိုယ်တော်ကို ကံပြုဘို့ ပေးတာမဟုတ်ဘူး၊ ကိုယ်တော်ကို ကံပြုမည်မှန်းသိလျှင် တပည့်တော်တို့က ဆန္ဒပေးမှာ မဟုတ်ဘူး" ဟုပြောဆိုကာ ထိုကံကို ကဲ့ရဲ့ရှုံ့ချကြလေတော့၏။ ဤအကြောင်းကို ဘုရားရှင်ကြားသိတော်မူ၍ ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။

သိက္ခာပုဒ်
----------

ယော ပန ဘိက္ခု ဓမ္မိကာနံ ကမ္မာနံ ဆန္ဒံ ဒတွာ ပစ္ဆာ ခီယနဓမ္မံ အာပဇ္ဇေယျ, ပါစိတ္တိယံ။

မြန်မာပြန်
----------

အကြင်ရဟန်းသည် တရားသဖြင့် ပြုအပ်ကုန်သော ကံတို့ကို့ ဆန္ဒပေးပြီးနောက်၌ ရှုံ့ချခြင်းသဘောသို့ ရောက်အံ့၊ ထိုရဟန်း ပါစိတ်အာပတ်သင့်၏။

မှတ်ချက်
--------

တရားသဖြင့်ပြုအပ်သော ကံကို ကဲ့ရဲ့မှ အာပတ်သင့်သည်။ နဂိုကပင် မတရားပြုသောကံကို မတရားပြုသောကံဟု သိ၍ ကဲ့ရဲ့လျှင်ကား အာပတ် မသင့်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4 5  အရှင်ဇနကာဘိဝံသ (၁၉၉၆)။ *ဘုရားဥပဒေတော်ကြီး*။
**ဒူဝါလရှီးလ**သည် ဧပြီလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ၏ ကြေညာချက်အမှတ် ၂၃/ ၂၀၂၁ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ပေါ်ပေါက်လာသော ကြားကာလ အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့၏ ဒုတိယ သမ္မတဖြစ်သည်။ ကချင် အမျိုးသားအတိုင်ပင်ခံအဖွဲ့ (WMR) ၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်ပြီး ကချင်လူမျိုး နိုင်ငံရေးသမားနှင့် ရှေ့နေလည်း ဖြစ်သည်။

ဘဝအကျဉ်း
--------

ဒူဝါလရှီးလကို ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း၊ မုန်းဂျီးကျေးရွာတွင် မွေးဖွားခဲ့ကာ လားရှိုးအထက်တန်းကျောင်းမှ ‘ခ’ အဆင့်ဖြင့် အောင်မြင်ခဲ့ပြီး ဇာတိရပ်ရွာဖြစ်သော မုန်းဂျီးကျောင်းတွင် ဆရာအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ဆရာအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် မေမြို့ စိန့်မိုက်ကယ်ကျောင်းတွင် ၁၀ တန်း ပြန်လည်ဖြေဆိုခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၌ ဥပဒေပညာကို သင်ယူခဲ့သည်။

၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် ဘီအေဘွဲ့ရရှိခဲ့ပြီး ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် L.L.B ဘွဲ့ကို ပြန်လည်ရရှိခဲ့၏။ ဘွဲ့ရပြီးနောက် မြစ်ကြီးနားနှင့် လားရှိုးတွင် အစိုးရရှေ့နေအဖြစ် ၂ နှစ်ကြာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့လေသည်။ ထို့နောက် ၁၉၇၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၄ ခုနှစ်အထိ ဥပဒေအရာရှိအဖြစ် ၁၆ နှစ်ကြာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

သူသည် အစိုးရဝန်ထမ်းအလုပ်မှ အနားယူပြီး လူမှုအဖွဲ့အစည်းများတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည် သာမက ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့အစည်းများတွင်လည်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ကာ အမျိုးသားရေး၊ လူမှုနိုင်ငံရေးကိစ္စများအတွက် အချိန်ပေးခဲ့သူဖြစ်သည်။

၁၉၇၅ ခုနှစ်မှစတင်ပြီး မတူသည့်အဖွဲ့အစည်းအမျိုးမျိုးတွင် အလုပ်လုပ်ကိုင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် IEP( School of Intensive English Program) ယခု ILAS( Institute of Liberal Arts and Sciences ) ကျောင်းကို စတင်တည်ထောင်ရာ၌ ပါဝင်ခဲ့သူ တစ်ဦးဖြစ်သည်။ 

ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း World Concern အဖွဲ့အစည်း စတင်ဝင်ရောက်လာချိန်တွင်လည်း ဦးဆောင်ပါဝင်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ယင်းအဖွဲ့အစည်း၌ လုပ်ကိုင်ပြီး ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် ကြိုးပမ်းခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၄ မှ ၂၀၁၀ ခုနှစ်အထိ မေတ္တာဖွံ့ဖြိုးရေးဖောင်ဒေးရှင်း၌ ၇ နှစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။

ထို့အပြင် နိုင်ငံတကာ NGO များနှင့်လည်း ပူးပေါင်းလုပ်ကိုင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ်မှစ၍ Hope International Development Agency တွင် လေးနှစ်လုပ်ကိုင်ပြီး မူးယစ်ဆေးဝါးတိုက်ဖျက်ရေးလုပ်ငန်းများကို တစိုက်မတ်မတ်လုပ်ကိုင်ခဲ့ပါသေးသည်ဟုလည်း ဆိုသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ရှမ်းပြည်နယ် ကချင်စာပေနှင့် ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ၄နှစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင်ကချင်အမျိုးသားများ အတိုင်ပင်ခံအဖွဲ့ (WMR)၏ ဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။

သူသည် အာရှနိုင်ငံများနှင့် ဥရောပနိုင်ငံများတွင် အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းကိစ္စများနှင့် ဆက်စပ်ပြီး တက်ရောက်ဆွေးနွေး ပါဝင်ခဲ့ဖူးသည့် အတွေ့အကြုံရှိသူလည်း ဖြစ်သည်။ 

ဒူဝါလရှီးလသည် အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားကို ကျွမ်းကျွမ်းကျင်ကျင်တတ်မြောက်ပြီး ဂျိန်းဖော့အပြင် ကချင်မျိုးနွယ်စုများဖြစ်သည့် ဇိုင်ဝါး၊ လချိတ်၊ လော်ဝေါ် စသည့် မျိုးနွယ်စုဘာသာစကားများကိုလည်း အတော်အသင့် ပြောနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ အလားတူ ရှမ်းစကားကိုလည်း ပြောနိုင်ကာ တရုတ်စကားကိုလည်း အနည်းအကျဉ်း ပြောဆိုတတ်သည်ဟု ဆိုသည်။

၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီက သူ့အား မြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသား ညီညွတ်ရေးအစိုးရ၏ ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
---------------

* အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ
* ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ
* ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ အစိုးရအဖွဲ့

ကိုးကား
-------

1. ↑  "အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဖွဲ့စည်းခြင်း" (in my)၊ Committee Representing Pyidaungsu Hluttaw၊ 16 April 2021။
ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီ NGC 1300
**ကြယ်စု** (သို့) **ဂယ်လက်စီ** (အင်္ဂလိပ်: Galaxy) ဆိုသည်မှာ ကြီးမားသောဒြပ်စု တခုခု (များသောအားဖြင့် ဒြပ်ပမာဏကြီးလှသော တွင်းနက်ကြီး တခုခု)ကို ဗဟိုပြုလျက် လှည့်ပတ်နေကြသော ကြယ်များ၊ ကြယ်ကြွင်းများ၊ ဂြိုဟ်များ၊ ကြယ်ကြား ဓာတ်ငွေ့များ၊ ကြယ်ကြား အမှုန်အစများ၊ ကိုယ်ပျောက် ဒြပ်ဆန်းများ အစုအဝေးကြီး တစ်ခုစီကို ခေါ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဒြပ်ဆွဲမှုကြောင့် ၎င်းတို့ စုဝေးလှည့်ပတ်နေကြခြင်း ဖြစ်လေရာ ကြယ်စုဟူသည် *ဒြပ်ဆွဲစု (gravitational bound)* တစ်မျိုး ဟု ဆိုနိုင်သည်။  

လောက(Universe)ကြီးတွင် ကြယ်စုပေါင်း အမြောက်အများ ရှိသည်။ ကျွန်ုပ်တို့ မြင်နိုင်သော အကွာအဝေး သို့မဟုတ် လက်လှမ်းမီနိုင်သမျှ ယူးနဗှာ့စ်အတွင်း၌ပင် ကြယ်စုပေါင်းမှာ ၂ ထရီလီယံ (7012200000000000000♠2×1012) ခန့်ရှိ၊ သို့မဟုတ် ယင်းထက်ပိုသည်ဟု နူး ဟရိုင်းဇွန် အာကာယာဉ်မှဒေတာများအရ NASAက ဆိုသည်။  

ကြယ်စုတစ်စုချင်းစီရှိ ကြယ်အရေအတွက်မှာမူ ပျမ်းမျှအားဖြင့် သန်း ၁၀၀ (100 million) ခန့် ဖြစ်သည်။ အချို့ကြယ်စုများမျာမူ ကြယ်အရေအတွက် ထို့ထက် နည်းပြီး တွေ့ဖူးသမျှ အကြီးဆုံး ကြယ်စုကြီးတွင်မူ ကြယ်ပေါင်း ၁၀၀ ထြစ်လီယန် (100 trillion) မျှ ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Fountain၊ Henry။ "Two Trillion Galaxies, at the Very Least"၊ *The New York Times*၊ 17 October 2016။
Ruins of the stupa
A model of the original stupa, as imagined by archaeologists
အမရဝတီစေတီတော်သည် အမရဝတီတွင် တည်ရှိသည့် စေတီတော်ကြီးတစ်ဆူဖြစ်သည်။ ပျက်စီးခဲ့ရသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာအဆောက်အဦ ဖြစ်ပြီး သုံးရာစုကြားကာလ ဖြစ်သည့် ၂၅၀ ရာစုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ Guntur ခရိုင် အမရဝတီရွာတွင် တည်ရှိသည်။ ဤနေရာသည် အိန္ဒိယရှေးဟောင်းသုတေသနလေ့လာရေး၏ စောင့်ရှောက်မှုတွင် တည်ရှိသည်။ ထိုနေရာတွင် စေတီတော်နှင့် ရှေးဟောင်းသုတေသနပြတိုက်တစ်ခု တည်ရှိသည်။

ထိုနေရာမှ ပန်းပုများသည် ယခုအခါတွင် အိန္ဒိယရှိ ပြတိုက်များနှင့် နိုင်ငံရပ်ခြားရှိ ပြတိုက်များတွင် တည်ရှိကြသည်။ များစွာသည် ပျက်စီးသွားပြီဟု ထင်ရသည်။ အဓိကကြီးမားသည့် ပန်းပုများသည် တိမ်သည့်နေရာမှ ပန်းပုများ ဖြစ်ကြသည်။ နဂိုမူလ ပန်းပုများတွင် ဗုဒ္ဓနှင့်ပတ်သက်သည်များ မပါဝင်ပေ။ ချင်နိုင်း (Chennai) ရှိ အစိုးရပြတိုက်၊ အမရဝတီရှေးဟောင်းသုတေသနပြတိုက်နှင့် လန်ဒန်ရှိ ဗြိတိသျှပြတိုက်တို့တွင် အများဆုံး ပြသထားကြသည်။ အခြားသောနေရာများကိုမူ အောက်တွင် ဖတ်ရှုနိုင်သည်။

တည်နေရာအမည်
-----------

သမိုင်း
-------

ပြန်လည်မွမ်းမံခြင်း
-------------------

ပန်းပုများ
----------

### အမရဝတီကျောင်း

Colin Mackenzie အယ်ဘမ်
----------------------

ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ အမရဝတီပန်းပုများ
--------------------------------

ကိုးကား
-------

1. ↑  Archaeological Museum, Amaravati - Archaeological Survey of India။
**ကျောက်မဲဆရာတော်** ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တစန္ဒနသာရ (၁၄ နိုဝင်ဘာ ၁၉၄၉ မွေးဖွား) သည် နိုင်ငံတော်သံဃမဟာနာယက ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသော ဆရာတော် ဖြစ်သည်။

ဖွားမြင်ခြင်း
-------------

ဆရာတော်ကို မန္တလေးတိုင်း၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ မတ္တရာမြို့နယ်၊ စကျင်ကျေးရွာ၌ ခမည်းတော် ဦးဝန်ဘ+ မယ်တော် ဒေါ်သင်းကြိုင်တို့မှ ၁၃၁၁-ခု၊ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် ၁၁ ရက်၊ အင်္ဂါနေ့၊ ခရစ်သက္ကရာဇ် ၁၉၄၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။

ရဟန်းအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခြင်း
----------------------------

ဆရာတော်သည် နဝမရွှေကျင်သာသနာပိုင် စံကင်းဆရာတော်ကြီးကို ဥပဇ္ဈာယ်ပြုပြီး ခံယူလျက် ရဟန်းအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

ပရိယတ္တိစာပေ သင်ယူခြင်း
-----------------------

ဆရာတော်သည် စကျင်ရွာ၊ မဟာသိမ်ကျောင်းဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တတိဿ၊ မန္တလေးမြို့၊ မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်၊ သက်တော်ရှည်ကျောင်းဆရာတော် (စံကင်းဆရာတော်ကြီး) ဘဒ္ဒန္တစန္ဒာဘိဝံသ (အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရု)၊ ဇယမေဒနီဝါဆိုဆရာတော် ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တအဂ္ဃိယ (အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရု၊ အဘိဓဇအဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိက)၊ မတ္တရာသူဌေးဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တမာနိတသိရီဘိဝံသ (ကထိကရဟန်း) (အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ)၊ မင်္ဂလာဗိမာန်ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တပညာသိရီဘိဝံသ (အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ)၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ မင်းကွန်းကျေးရွာ၊ တိပိဋကနိကာယကျောင်းတိုက် ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တဝိစိတ္တသာရာဘိဝံသ (အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရု၊ အဘိဓဇအဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိက၊ တိပိဋကဓရ ဓမ္မဘဏ္ဍာဂါရိက) စသော ဆရာတော်များထံတွင် ပရိယတ္တိစာပေများကို သင်ယူလေ့လာခဲ့သည်။

အောင်မြင်ခဲ့သော စာမေးပွဲများ
----------------------------

* သကျသီဟသာမဏေတန်း ပထမဆင့်
* သာသနဓဇသိရီပဝရဓမ္မာစရိယ
* ဝိနယဓရ
* B.A (ဒဿနိက) (ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်)
* M.A (Sri Lanka)
* Ph.D (Punea University, India)

သာသနာရေး ဆောင်ရွက်ခြင်း
-----------------------

ဆရာတော်သည် ကျောက်မဲမြို့၊ သီဟိုဠ်ပရိယတ္တိစာသင်တိုက်၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့၊ ဇယမေဒနီအောင်မြေကျောင်းတိုက်၊ ရန်ကုန်မြို့၊ ရွှေပြည်သာမြို့နယ်၊ မဟာအောင်မြေကျောင်းတိုက်တို့ကို ပဓာနနာယကဆရာတော်အဖြစ် စီမံအုပ်ချုပ်တော်မူခြင်း၊ ပရိယတ္တိစာပေများ သင်ကြားပို့ချတော်မူခြင်း၊ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ စာတမ်းများ၊ ကျမ်းဂန်စာပေများ၊ ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့ခြင်း၊ အရဟံဖောင်ဒေးရှင်း၊ အရဟံသာသနာပြုဓမ္မကောလိပ်နှင့် အခြားသော အရဟံသာသနာပြုလုပ်ငန်းများ၏ ဩဝါဒါစရိယဆရာတော်အဖြစ် ဆောင်ရွက်တော်မူခြင်း၊ သံဃာအဖွဲ့အစည်းအဆင့်ဆင့်တို့၌ ရွှေကျင်နိကာယဂိုဏ်းလုံးဝန်ဆောင်နာယက၊ နိုင်ငံတော်ဗဟိုသံဃာ့ဝန်ဆောင်၊ နိုင်ငံတော်သံဃမဟာနာယက အဖွဲ့ဝင်၊ တွဲဘက်အကျိုးတော်ဆောင် တာဝန်တို့ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ယခုအခါ နိုင်ငံတော်သံဃမဟာနာယက ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။

ရရှိခဲ့သော ဘွဲ့တံဆိပ်တော်များ
-----------------------------

* အဂ္ဂမဟာဂန္ထဝါစကပဏ္ဍိတ ဘွဲ့တံဆိပ်တော် (၂၀၂၁)
* အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘွဲ့တံဆိပ်တော် (၂၀၂၂)

ကိုးကား
-------

1. ↑
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

ဘုရားရှင် သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်ဝယ် တရားနာပရိသတ်အား တရားဟောကြားတော်မူစဉ် တပည့်ပရိသတ်ငါးရာနှင့် အတူရောက်ရှိလာသော အာမဂန္ဓရသေ့မေးလျှောက်သဖြင့် ကဿပဘုရားရှင်က တိဿဗြာဟ္မဏကြီးအား ဟောကြားတော်မူအပ်သော အာမဂန္ဓတရားတို့ကို (၁၄)ဂါထာတို့ဖြင့် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အာမဂန္ဓရသေ့အလို အာမဂဠ-ဟူသည် "ငါးနှင့် အသား"တို့ကို ဆိုသည်။ ဘုရားရှင်အလိုတော်အားဖြင့် အာမဂန္ဓ-ဟူသည် အလုံးစုံသောကိလေသာတရားများ နှင့် အကုသိုလ်တရားများကို ဆိုလိုပါသည်။

အဋ္ဌကထာ၌ -အာမဂန္ဓရသေ့အကြောင်း၊ တိဿရသေ့နှင့် ကဿပဘုရားရှင် အကြောင်း၊ ပါဠိတော် (၁၄)ဂါထာ အဖွင့်၊ အာမဂန္ဓရသေ့နှင့် ပရိသတ်တို့ ဧဟိ ဘိက္ခုရဟန်းအဖြစ်ဖြင့် ရဟန္တာဖြစ်ကြပုံတို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

### ကိုးကား

1. ↑  -သုတ္တနိ၊၃၁၅-၇။ သုတ္တနိ၊မြန်၊၂၉၇-၉။ သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၉၇-၃၀၉။
ခုဒ္ဒကနိကာယ၊ သုတ္တနိပါတ, ၂-စူဠဝဂ္ဂ၊ ဒုတိယသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
ကုလမဂ္ဂအဖွဲ့သုံး ရုံးသုံး ဘာသာစကားများ
ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂတွင် သုံးစွဲသည့် ရုံးသုံး ဘာသာစကား (၆) ခုမှာ 

* စပိန်၊
* တရုတ်၊
* ပြင်သစ်၊
* ရုရှ၊
* အင်္ဂလိပ်နှင့်
* အာရပ်

တို့ ဖြစ်ကြသည်။ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး သုံးစွဲရန် ဘာသာစကားများမှာ ပြင်သစ်နှင့် အင်္ဂလိပ်တို့သာ ဖြစ်သည်။ 

ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ကြီးကို စတင်ဖွဲ့စည်းချိန်က ရုံးသုံး ဘာသာစကား (၅) မျိုးကို သတ်မှတ်ထားသော်လည်း ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် အာရပ်ဘာသာစကားကို ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ရုံးသုံး ဘာသာစကားများကို ထပ်မံ တိုးချဲ့သင့်သည် သို့မဟုတ် အင်္ဂလိပ် တစ်ခုတည်းကိုသာ အသုံးပြုသင့်သည်ဆိုသည့် အငြင်းပွားမှုကား ယခုအချိန်ထိ ရှိနေဆဲပင်။ 

အင်္ဂလိပ် ဘာသာစကားနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါလျှင် စပိန်ဘာသာစကားမှာ အဆင့်အတန်းတူ မရရှိကြောင်း စပိန်စကားပြော နိုင်ငံများက ကန့်ကွက်ပြောကြားနေကြသည်။ အိန္ဒိယ နိုင်ငံသုံး ဟင်ဒီဘာသာစကားကိုလည်း သတ္တမမြောက် ဘာသာစကားအဖြစ် ထည့်သွင်းပေးပါရန် ဖိအားပေးခြင်း ခံနေရသည်။ 

ယခုလက်ရှိ ဘန်ကီမွန်း အပါအဝင် အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးတိုင်း ပြောဆိုနိုင်ရန် အခက်တွေ့သောကြောင့် ပြင်သစ် ဘာသာစကား၏ အရေးပါမှုကို လျှော့ချပေးပါရန် တောင်းဆိုမှုများ ရှိနေသော်လည်း ပြင်သစ် ဘာသာစကားမှာ နိုင်ငံတကာတွင် သံတမန်သုံး ဘာသာစကားအဖြစ် ရှင်သန်နေဆဲပင်။
ကုလသမဂ္ဂတွင် ထုတ်ပြန်သည့် စာရွက်စာတမ်းများကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဖြင့် အသုံးပြုပါလျှင် ဗြိတိသျှ အသုံးအနှုန်းကိုသာ အသုံးပြုသည်။ ကုလ သမဂ္ဂနှင့် လက်အောက်ခံ အဖွဲ့အစည်းများသည် အောက်(စ်)ဖို့ သတ်ပုံဖြင့်သာ အတည်ပြုသည်။ 

တရုတ် သမ္မတနိုင်ငံ (တိုင်ဝမ်တရုတ်) ကို ဆက်ခံသည့် တရုတ် ပြည်သူ့ သမ္မတနိုင်ငံ (ပြည်မတရုတ်) က ကုလသမဂ္ဂသုံး တရုတ်စကား မန်ဒရင် ဘာသာစကားကို ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် အပြောင်းအလဲ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ကြီး စတင်ဖွဲ့စည်းသည့် ၁၉၄၅ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၁ ခုနှစ်ထိတိုင် ရိုးရာ တရုတ်ဘာသာစကားကို အသုံးပြုသော်လည်း ၁၉၇၁ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် ရိုးရှင်းသည့် တရုတ်စာကို အသုံးပြုသည်။ 

ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံများထဲတွင် အင်္ဂလိပ် ဘာသာစကားကို ရုံးသုံးအဖြစ် (၅၂) နိုင်ငံက အသုံးပြုကာ ပြင်သစ်က (၂၉) နိုင်ငံတွင် အသုံးပြုသည်။ အာရပ် ဘာသာစကားကို (၂၄) နိုင်ငံ၊ စပိန်ဘာသာဖြင့် နိုင်ငံပေါင်း (၂၀)၊ ရုရှ ဘာသာစကားဖြင့် (၄) နိုင်ငံနှင့် တရုတ်ဘာသာစကားဖြင့် (၂) နိုင်ငံတို့က အသုံးပြုကြသည်။
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

ဤသုတ်သည် ပါဠိတော်၌ ဓမ္မစရိယသုတ်ဟုလည်းကောင်း, အဋ္ဌကထာ၌ ကပိလသုတ်ဟုလည်းကောင်း ခေါ်ဝေါ်ပါသည်။ ဤသုတ်ကို ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ ကပိလငါးနှင့်အတူ စည်းဝေးရောက်လာကြသော ကောသလမင်းနှင့် လူအပေါင်းအား ကပိလငါးကို အကြောင်းပြု၍ ဟောကြားတော် မူပါသည်။
ဤသုတ်၌ မြတ်သောဥစ္စာရတနာ၊ ယုတ်ညံ့စွာအသက်ရှင်နေသော ရဟန်း၊ ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်တရားတော်ကို မသိနိုင်သောရဟန်း၊ တမလွန်ဘဝ၌ ဆင်းရဲသို့ရောက်မည့် ရဟန်း၊ ဆေးကြော၍ မစင်ကြယ်စေနိုင်သော အကုသိုလ်မစင်ဖြင့် ပြည့်သောရဟန်း၊ ယုတ်ညံ့သောရဟန်းတို့ကို သံဃာညီညွတ်မှုကိုရယူလျက် အမှိုက်, ယောက်သွားပုပ်တို့ကဲ့သို့ သံဃာ့ဘောင်မှ နှင်ထုတ်ကြကုန်လျက် ဆင်းရဲကုန်ဆုံး အောင် အားထုတ်ကြကုန်လော့-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌-ကပိလရဟန်းအကြောင်းနှင့် မှတ်သားဖွယ်ဖွင့်ဆိုချက်များကို လေ့လာနိုင်ပါသည်။

### ကိုးကား

1. ↑  -သုတ္တနိ၊၃၂၁-၂။ သုတ္တနိ၊မြန်၊၃၀၃-၄။ သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၄၂-၈။
ခုဒ္ဒကနိကာယ၊ သုတ္တနိပါတ, ၂-စူဠဝဂ္ဂ၊ ဆဋ္ဌသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဒိဗ္ဗစက္ခု (ယထာကမ္မူပဂ) အဘိညာဉ်ဖြင့် ကွယ်လွန် ပြီးနောက် နတ်ပြည်, လူ့ပြည်သို့ ရောက်ရှိကြကုန်သော ကုသိုလ်ရှင်များ၊ ပြိတ္တာ တိရစ္ဆာန် ငရဲဘုံသို့ရောက်ရှိကြကုန်သော ဒုစရိုက်ရှင်များကို သိမြင်တော်မူပုံ၊ ငရဲသို့ ရောက်လာသူကို ငရဲထိန်းတို့က ယမမင်းထံ ခေါ်ဆောင်သွားပုံ၊ ယမမင်းက ကလေးသူငယ်, သူအို, သူနာ, ရာဇဝတ်သား, သူသေဟူသော ဒေဝဒူတ(၅)မျိုးဖြင့် ကုသိုလ်ကောင်းမှုပြု၊ မပြု မေးမြန်းစိစစ်ပုံ၊ ကောင်းမှုမပြုသူအား ငရဲထိန်းတို့က ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ပုံ အဝီစိ ငရဲကြီး၌ ငရဲသားတို့ ဆင်းရဲခံစားကြရပုံ၊ အဝီစိငရဲကြီး၏ အပြင်ဖက်၌ ငရဲငယ် (၅)မျိုး၌ မကောင်းမှု အပြစ်ခံကြရပုံ၊ ယမမင်းကြီး၏ အကြံအစီတို့ကို ကိုယ်တော်တိုင် သိမြင်၍ ဟောတော်မူကြောင်းကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။

---

ငရဲထိန်းတို့ ခေါ်ယူလာသော ငရဲသားကို ယမမင်းက သူအို, သူနာ, သူသေဟူသော ဒေဝဒူတ (၃)မျိုးဖြင့် ကောင်းမှုပြု၊ မပြုကို မေးမြန်းသတိပေးပုံ ငရဲထိန်းတို့က ငရဲသားအား ပဉ္စဝိဓဗန္ဓနဖြင့် နှိပ်စက်ပုံ အဝီစိငရဲအကြောင်း, ယမမင်း၏ အကြံအစီတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဥပရိပဏ္ဏာသသုတ်နည်းတူ မှတ်သားဖွယ် များစွာကို ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -မ၊၃၊၂၁၆-၂၂၅။ မ၊မြန်၊၃၊၂၂၀-၈။ မ၊ဋ္ဌ၊၄၊၁၆၃-၉။ မ၊ဋီ၊၃၊၃၅၉-၃၆၅။

-မဇ္ဈိမနိကာယ၊ ဥပရိပဏ္ဏာသ၊ ၃-သုညတဝဂ္ဂ၊ ဒသမသုတ်။
2. ↑  -အံ၊၁၊၁၃၇-၁၄၁။ အံ၊မြန်၊၁၊၁၅၅-၈။ အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၁၇-၁၂၁။ အံ၊ဋီ၊၂၊၁၁၁-၇။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ တိကနိပါတ၊ ပဌမပဏ္ဏာသက၊ ၄-ဒေဝဒူတဝဂ္ဂ၊ ဆဋ္ဌသုတ်။
3. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

သာသနာတော်၌ စွဲမြဲစွာတည်၍ အရဟတ္တဖိုလ်သို့ရောက်နိုင်သော ဝါရိတ္တ သီလ, စာရိတ္တသီလ ပွားများအပ်သောကံတို့ကို အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ်က မေးလျှောက်သဖြင့် ဘုရားရှင်က "၃၂၇-ဂါထာမှ ၃၃၂-ဂါထာ ပထမပါဒဖြင့် ပုဗ္ဗဘာဂပဋိပဒါကိုလည်းကောင်း, ကြွင်းသုံးပါဒတို့ဖြင့် (သီလက္ခန္ဓ, သမာဓိက္ခန္ဓ, ပညာက္ခန္ဓ-ဟူသော) အပရဘာဂပဋိပဒါကိုလည်းကောင်း ဟောတော်မူပါသည်။ အရဟတ္တဖိုလ်ဟူသော အထွတ်ရှိသော ဒေသနာတော်အဆုံး၌ ၅၆၀-ကုဋေသော ပစ္စည်း ဥစ္စာတို့ကိုစွန့်၍ သာသနာတော်တွင်းသို့ဝင်ရောက်လာသော ဖခင် ဝင်္ဂန္တပုဏ္ဏား မိတ်ဆွေ၏သားဖြစ်သော တပည့်ရဟန်းတော်သည် သောတာပန်အရိယာသာဝက ဖြစ်ပြီး မကြာမီ အရဟတ္တဖိုလ်သို့ရောက်ရှိသွားပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

### ကိုးကား

1. ↑  -သုတ္တနိ၊၃၂၇-၈။ သုတ္တနိ၊မြန်၊၃၀၉။ သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၆၅-၉။
ခုဒ္ဒကနိကာယ၊ သုတ္တနိပါတ, ၂-စူဠဝဂ္ဂ၊ နဝမသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ\ ဝိနယ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

**စတုတ္ထပါဋိဒေသနီသိက္ခာပုဒ်**

အမှုသည်—**တောကျောင်း ဘုန်းကြီးများ။** 

အမှု—**သာကီဝင်မင်းသ္မီးအများ တောပုန်းတို့က လုယက်ဖျက်ဆီးခံရ။**

သူပုန်ထချိန် တောကျောင်း သွား၍ လှူမှု
------------------------------------

ကပိလဝတ် နေပြည်တော်ဝယ် နိဂြောဓာရုံကျောင်းတိုက်၌ ဘုရားရှင် သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သာကီဝင်မင်းတို့၏ ကျွန်တို့ ပုန်ကန်နေခိုက်နှင့် ကြုံကြိုက် နေလေသည်။ 

သာကီဝင်မင်းသ္မီးတို့သည် တောကျောင်းသို့ ဆွမ်းကပ် သွားလိုကြကုန်၏၊ ထိုအကြောင်းကိုကြား၍ တောကျောင်းလမ်းက ပုန်းအောင်း နေ့နှင့်ကြကုန်သော သူပုန်တို့သည် ဆွမ်းအပို့လာသော သာကီဝင်မင်းသ္မီးများအား ပစ္စည်းကိုလည်းလု, လူကိုလည်း ဖျက်ဆီးကြကုန်၏၊ သာကီဝင်မင်းတို့သည် ခိုးထုပ်နှင့်တကွ ထိုသူပုန်တို့ကို ဖမ်းပြီးလျှင် ရဟန်းတော်တို့အား "သူပုန်တွေရှိကြောင်းကို အသိမပေးကောင်းလား" ဟု အပြစ်တင်ကြကုန်၏။ ထိုအကြောင်းကို ဘုရားရှင် ကြားတော်မူ၍ ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။ [ကျောင်းတိုက်သို့ မလာခင် တင်ကြို၍လျှောက်လျှင် "သူပုန်တွေ ရှိသည်"ဟု ပြောခွင့်ရသောကြောင့် ဤသို့ပညတ်တော်မူခြင်းဖြစ်သည်။

ဂိလာနအား ခွင့်ပြုတော်မူခြင်း
----------------------------

ထိုသို့ ပညတ်တော်မူပြီးနောက် တောကျောင်းရဟန်း တပါးသည် မကျန်းမမာဖြစ်နေစဉ် လူတို့သည် ခဲဘွယ် ဘောဇဉ်ကို ယူ၍ တောကျောင်းသို့ လာကြကုန်၏၊ လူတို့သည် ထိုဂိလာနရဟန်းအား ဆွမ်းလှူကြသောအခါ ထိုရဟန်းသည် (ကျောင်းတိုက်သို့ မရောက်ခင် တင်ကြို၍ မလျှောက်ထားသော ဆွမ်းဖြစ်ရကား) အလှူမခံဘဲ နေကာ ထိုနေ့အဖို့ ဆွမ်းမစားရရှာတော့ချေ၊ ထိုအကြောင်းကို ဘုရားရှင်သိတော်မူ၍ တောကျောင်း ရဟန်းအား (ဂိလာန ဖြစ်နေလျှင်)တင်ကြို၍ မလျှောက်ထားသော ခဲဘွယ်ဘောဇဉ်ကို ကိုယ်တိုင် ခံယူ၍ စားခွင့် ပြုတော်မူရလေသည်။

သိက္ခာပုဒ်
----------

ယာနိ ခေါ ပန တာနိ အာရညကာနိ သေနာသနာနိ သာသင်္ကသမ္မတာနိ သပ္ပဋိဘယာနိ, ယော ပန ဘိက္ခု တထာရူပေသု သေနာသနေသု ပုဗ္ဗေ အပ္ပဋိသံဝိဒိတံ ခါဒနီယံ ဝါ, ဘောဇနီယံ ဝါ အဇ္ဈာရာမေ သဟတ္ထာ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ အဂိလာနော ခါဒေယျ ဝါ, ဘုဉ္ဇေယျ ဝါ, ပဋိဒေသေတဗ္ဗံ တေန ဘိက္ခုနာ ‘‘ဂါရယှံ, အာဝုသော, ဓမ္မံ အာပဇ္ဇိံ အသပ္ပါယံ ပါဋိဒေသနီယံ, တံ ပဋိဒေသေမီ’’တိ။

မြန်မာပြန်
----------

တောရဖြစ်ကုန်သော သာသင်္ကသပ္ပဋိဘယဖြစ်ကုန်သော ကျောင်းတို့သည် ရှိကုန်၏၊ အကြင်ရဟန်းသည် ထိုသို့ သဘော ရှိကုန်သော ကျောင်းတို့၌ အာရာမ်၏ ဥပစာသို့ မရောက်မီ ရှေးက မသိစေအပ်ဘဲ ခဲဘွယ်ကို ဖြစ်စေ ဘောဇဉ်ကို ဖြစ်စေ အာရာမ် အတွင်း၌ မိမိကိုယ်တိုင် ခံယူ၍ ဂိလာန မဟုတ်ဘဲ ခဲမူလည်း ခဲအံ့ စားမူလည်း စားအံ့၊ ထိုရဟန်းသည် "ဂါရယှံ အာဝုသော ဓမ္မံ အာပဇ္ဇိံ အသပ္ပါယံ ပါဋိဒေသနီယံ၊ တံ ပဋိဒေသေမိ"ဟုဆို၍ သီးခြား ဒေသနာ ပြောရာ၏။

ပါဋိဒေသနီယ အခဏ်းပြီး၏။

ကိုးကား
-------

1. ↑  အရှင်ဇနကာဘိဝံသ (၁၉၉၆)။ *ဘုရားဥပဒေတော်ကြီး*။
**ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်း** ( **ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်း** သို့မဟုတ် **လိဂ်** ဟုလည်း ခေါ်သည်) သည် ဘုံလုပ်ဆောင်ချက်အတွက် ရည်ရွယ်၍ စည်းလုံးသော အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နိုင်ငံများ၏ နိုင်ငံရေးပြည်ထောင်စုတစ်ခုဖြစ်သည်။  အများအားဖြင့် ပဋိညာဉ် တစ်ခုဖြင့် ဖန်တီးထားသော ပြည်နယ်များ၏ ဖက်ဒရေးရှင်းများသည် ကာကွယ်ရေး၊ နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေး၊ ပြည်တွင်းကုန်သွယ်မှု သို့မဟုတ် ငွေကြေးစသည့် အရေးကြီးသောပြဿနာများကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရန်အတွက် ဗဟိုအစိုးရက ၎င်း၏အဖွဲ့ဝင်အားလုံးအတွက် ပံ့ပိုးပေးရန် လိုအပ်သဖြင့် ဗဟိုအစိုးရမှ ထူထောင်ထားလေ့ရှိသည်။ ဖက်ဒရယ်စနစ်သည် အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် လွတ်လပ်မှု သို့မဟုတ် အစိုးရအပေါ် အခြေခံ၍ ဖြစ်ပေါ်သည့် နိုင်ငံတစ်ဝိုက်တွင် အပြန်အလှန်တုံ့ပြန်မှုပုံစံအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသော ဖက်ဒရယ်စနစ် ၏ အဓိကပုံစံကို ကိုယ်စားပြုသည်။

ဖက်ဒရေးရှင်းများ ဖွဲ့စည်းထားသည့် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအကြား ဆက်ဆံရေး၏ သဘောသဘာဝသည် သိသိသာသာကွဲပြားသည်။ အလားတူပင်၊ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများနှင့် အထွေထွေအစိုးရတို့ကြား ဆက်ဆံရေးနှင့် ၎င်းတို့၏ အာဏာခွဲဝေမှု ကွဲပြားသည်။ အချို့သော ဖယ်ဒရေးရှင်းများသည် နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများ နှင့် ဆင်တူသည်။ တင်းကျပ်သောစည်းမျဥ်းများပါရှိသော အခြားသော ဖက်ဒရေးရှင်းများသည် ဖက်ဒရယ်စနစ်များနှင့် ဆင်တူနိုင်သည်။

ဖက်ဒရေးရှင်းအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများသည် ၎င်းတို့၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို ထိန်းသိမ်းထားသောကြောင့် ၎င်းတို့တွင် သွယ်ဝိုက်သော ခွဲထွက်ခွင့် ရှိသည်။ နိုင်ငံရေးဒဿနပညာရှင် Emmerich de Vattel က "အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်ပြီး လွတ်လပ်တဲ့နိုင်ငံအများအပြားဟာ အထူးသဖြင့် ပြီးပြည့်စုံတဲ့ပြည်နယ်တစ်ခုမဖြစ်မနေဘဲ ထာဝရကွန်ဖက်ဒရိတ်ကနေ သူတို့ကိုယ်သူတို့ ပေါင်းစည်းနိုင်တယ်။... တူညီသော ဆွေးနွေးမှုများသည် အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးစီ၏ အချုပ်အခြာအာဏာအား အကြမ်းဖက်မှုကို ပေးဆောင်မည်မဟုတ်ပါ။" 

ဖက်ဒရေးရှင်းတစ်ခုအောက်တွင် ဖက်ဒရယ်ပြည်နယ် တစ်ခုနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ဗဟိုအာဏာသည် အတော်လေး အားနည်းပါသည်။  အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ၏ ကောင်စီတစ်ခုဖြစ်သည့် တစ်ခုတည်းသော ဥပဒေပြုလွှတ်တော်တွင် အထွေထွေအစိုးရမှ ပြုလုပ်သော ဆုံးဖြတ်ချက်များသည် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ၏ နောက်ဆက်တွဲ အကောင်အထည်ဖော်မှု လိုအပ်ပါသည်။ ၎င်းတို့သည် တစ်ဦးချင်းအပေါ် တိုက်ရိုက်သက်ရောက်သော ဥပဒေများမဟုတ်သော်လည်း နိုင်ငံအချင်းချင်း သဘောတူညီချက်များ၏ စရိုက်လက္ခဏာများ ပိုမိုရှိသည်။  ထို့အပြင် အထွေထွေအစိုးရတွင် ဆုံးဖြတ်ချက်ချခြင်းသည် အများအားဖြင့် အများအားဖြင့်မဟုတ်ဘဲ အများသဘောဆန္ဒ (unanimity) ဖြင့် လုပ်ဆောင်သည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ ဤအင်္ဂါရပ်များသည် ပြည်ထောင်စု၏ ထိရောက်မှုကို ကန့်သတ်ထားသည်။ ထို့ကြောင့်၊ ဒေသတွင်းပေါင်းစည်းမှု ဆိုင်ရာ အမေရိကန်၊ ဆွဇ်နှင့် ဂျာမန်ကိစ္စများတွင်ကဲ့သို့ ဖက်ဒရယ်အစိုးရအသွင်ကူးပြောင်းမှုအတွက် နိုင်ငံရေးဖိအားများသည် အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ တည်ဆောက်လေ့ရှိသည်။

1. ↑  Oxford English Dictionary
2. ↑  Vattel, Emmerich (1758) *The Law of Nations*, cited in Wood, Gordon (1969) *The Creation of the American Republic 1776–1787*, University of North Carolina Press, Chapel Hill, p.355.
3. ↑  McCormick, John (2002) *Understanding the European Union: a Concise Introduction*, Palgrave, Basingstoke, p. 6.
4. ↑  This was the key feature that distinguished the first American union, under the Articles of Confederation of 1781, from the second, under the current US Constitution of 1789. Alexander Hamilton, in *Federalist 15*, called the absence of directly-effective law in the Articles a "defect" and the "great and radical vice" in the initial system. Madison, James, Hamilton, Alexander and Jay, John (1987) *The Federalist Papers*, Penguin, Harmondsworth, p. 147.
**မဟာစကြီသီရိန္ဓရ မင်းသမီး** (ထိုင်း: มหาจักรีสิรินธร; ၂ ဧပြီ ၁၉၅၅), (ထိုင်း: สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิรินธรเทพรัตนราชสุดาฯ กิติวัฒนาดุลโสภาคย์), ဘုရင် ဘူမိဗလ အတုလျတေဇ၏ တတိယမြောက်ရင်သွေးတော်ဖြစ်ပြီး ဒုတိယသမီးတော်ဖြစ်ပြီး လက်ရှိ ရာမ ၁၀၏ ညီမတော် မင်းသမီးကြီးတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး လက်ရှိ ထိုင်းတော်ဝင်မိသားစု၏ ဘုရင်ပြီးနောက် အမြင့်ဆုံးအဆင့်အတန်းရှိသူဖြစ်သည်။

မဟာစကြီသီရိန္ဒြ
မွေးနေ့ - ၂ ဧပြီ ၁၉၅၅ (အသက် ၆၄)

```
        (မြန်မာနှစ်: ၁၃၁၃-၁၄ ခန့်မှန်း)
        အာံဗိုရ်န် သထန် 
        ရေသိဒန်တျယ်လ် ခန်းမ
        ဒူသိတ် နန်းတော်၊ 
        ဘန်ကောံ၊ ထိုင်းလန်း
```

  

အိမ်တော် - မဟီဒလ် (ကျကရီ မင်းဆက်)

ခမည်းတော် - ဘူမိဗလ် အဒုလျဒေ့က်ျ။ 

```
         (ရာမ၉)
```

မယ်တော် - သီရိခေတ် ကိတိယက္ရ

ကိုးကွယ်သည့် - ဗုဒ္ဓဘာသာ
ဘာသာ

```
ထိုင်းလူမျိုးများ သူ(မ)ကိုညွှန်းဆိုသည်မှာ
```

"ဗြးဒေဗ်" (ထိုင်း: พระเทพ), အဓိပ္ပာယ်မှာ "နတ်သမီး" ဖြစ်သည်။ သူ(မ)၏တော်ဝင်
အဆင့်သည် မိန်းကလေးဖြစ်သော်လည်း အစ်ကိုတော် ဘုရင်မဟာဝချိယလင်္ကာရဏနှင့်
တစ်ချိန်က တန်းတူရည်တူရှိခဲ့သည်။ ၁၉၇၄ခုနှစ်ကတည်းကပင် မိန်းကလေးဖြစ်သော်လည်းထီးနန်းဆက်ခံရန် ဖြစ်ခဲ့သည်။

```
သမီးတော်အကြီးဆုံးသည်တော်ဝင်မိသားစုဝင်ဖြစ်သော်လည်း ( ဥဘလ်ရတန ရာချကညာသည် နိုင်ငံခြားသားနှင့် လက်ထပ်ခဲ့ခြင်းကြောင့် တော်ဝင်မင်းသမီးအရာမှလျော့ချခြင်းခံခဲ့ရသည်)
```

  

ဘွဲ့တော်အပြည့်အစုံ

**သိရိန္ဓရ**သည် ထိုင်းနိုင်ငံဘုရင်ဘူမိဗလ်အဒုလျဒေ့က်ျ၏ ဒုတိယအကြီးဆုံးသမီးတော်ဖြစ်သည်။ ဘွဲ့​တော်အပြည့်အစုံမှ **ဒေဗရတနရာချ်သုဒါ**
မဟာကျကရီ သိရိန္ဓရ ရဋ္ဌသီမာဂုဏာကရပိယဇာတိ သယာမ်ပရုမရာချကုမာရီ **(သင်္သကရိုက်: Devaratanarājasutā Mahācakrī Sirindhara Raṭṭhasīmāguṇākarapiyajāti Sayāmaparamarājakumārī) ဖြစ်သည်။**

* မင်းသမီး၏ယခုလက်ရှိတော်ဝင်မိသားစုနေရာ

```
မဟာကျကရီ သိရိန္ဓရ သည် လက်ရှိ ထိုင်းဘုရင်မင်းမြတ်၏ ညီမတော်တော်ဝင်မင်းသမီးကြီးတစ်ပါးဖြစ်သည်။ သူမ၏တော်ဝင်အဆင့်အတန်းမှာ လက်ရှိမိဖုရားနဲ့ တန်းတူရည်တူရှိသည်။
```

  

ထို့ပြင် မြင့်မြတ်သော တော်ဝင်ဘွဲ့ရမင်းသမီးရာထူးကို လက်ခံရရှိထားသည့် မင်းသမီးကြီးတစ်ပါးဖြစ်သည်။ သူမ၏လက်ရှိတော်ဝင်အဆင့်အတန်းမှာ မိဖုရား ရာထူးနှင့် တန်းတူရည်တူရှိသည်။ နိုင်ငံတော်၏ တိုးတက်ကြီးပွားမည့် အရေး ကိစ္စတို့တွင် (နတ်ရွာစံ)
ဖခမည်းတော်ကြီး(ဗြးပါထ်သု‌မ္ဒေ့က်ျ
ဗြးပရမေဓရမဟာဘူမိဗလ်အဒုလျာဒေ့က်ျ) ဘုန်းတော်ကြီးအရှင်မြတ်မဟာဘူမိဘော အတုလျာဒေ့က်ျနှင့်အတူ တိုင်းပြည်တစ်ခွင် လှည့်လည်သွားလာပြီး ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ရိုးရိုးရှင်းရှင်းသာ ဝတ်ဆင်တတ်ပြီး ပွင့်လင်းစွာပြောဆိုတတ်သော အရှင့်သမီးတော် မဟာကျကရီ သိရိန္ဓရ ကို ပြည်သူအများတို့သည် ပိုမိုရိုသေချစ်ခင်နေကြခြင်း အကြောင်းအရပ်ပင် ဖြစ်ပါတော့သည်။

  

အခမ်းအနားသုံးအမည်အပြည့်အစုံမှာ-สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา เจ้าฟ้ามหาจักรีสิรินธร มหาวชิราลงกรณวรราชภักดี สิริกิจการิณีพีรยพัฒน รัฐสีมาคุณากรปิยชาติ สยามบรมราชกุมารี

ကိုးကား
-------



[[We love Thai Royal family:ထိုင်းတော်ဝင်မိသားစုကို ကျွန်ုပ်တို့ချစ်သည် 
စာတမ်းမှ ]]
ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ် အတွက် ထွန်းထွန်းဦး (ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်) ကို ကြည့်ပါ။

**ဦးထွန်းထွန်းဦး** (၂၈ ဇူလိုင်၊ ၁၉၅၆ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်​ထောင်စုတရားသူကြီးချုပ် အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ပြည်ထောင်စုတရားသူကြီးချုပ်ကို နိုင်ငံတော် သမ္မတက ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့်အညီ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၏ သဘောတူညီချက်ဖြင့်၂၀၁၁ မတ်လ ၃၀ ကစပြီး ခန့်အပ်ခြင်းဖြစ်သည်။၎င်းသည်  ၂၀၂၃  ဩဂုတ် ၂ရက် အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

ပညာသင် ဘ၀
---------

၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ B.A(Law) နှင့် LL.B ဥပဒေဘွဲ့များကို ရရှိခဲ့သည်။

ဝန်ထမ်းဘဝ
---------

ဥပဒေဘွဲ့ရရှိပြီးနောက် မြန်မာ့ တပ်မတော်တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။ ၁၉၉၄ ခုနှစ်အထိ စစ်ဥပဒေချုပ်ရုံးတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ 

နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီလက်ထက် ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယပြည်ထောင်စုတရားသူကြီးချုပ်တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးသိန်းစိန် အစိုးရလက်ထက်မှ စတင်ကာ နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီလက်ထက် ၂၀၂၃ ဩဂုတ်လ ၂ရက်နေ့အထိ ပြည်​ထောင်စုတရားသူကြီးချုပ်တာဝန် ထမ်း​ဆောင်​ခဲ့သူဖြစ်သည်။

အရေးယူပိတ်ဆို့ ခံရမှု
---------------------

နိုင်ငံတွင်းတရားဥပဒေစိုးမိုးရေး ယုတ်လျော့စေရန် နှင့်  ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့အစည်းများ ချိနဲ့ ဆုတ်ယုတ်စေရန် ဆောင်ရွက်ပေးသည်ဆိုသော စွပ်စွဲချက်ဖြင့်  အမေရိကန်က ဦးထွန်းထွန်းဦးကို ၂၀၂၂ ဇန်နဝါရီ ၃၁ရက်တွင် ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုလုပ်သည်။ အလားတူ ဥရောပသမဂ္ဂကလည်း    ရွေးကောက်ခံနိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်များအား  ဖမ်းဆီးခြင်းအပါအဝင်  စွပ်စွဲချက်ပုဒ်မများတပ် အရေးယူထောင်ချခဲ့မှုနှင့် စပ်လျဉ်းပြီး တာဝန်ရှိသည်ဆိုကာ  ၂၀၂၂ နိုဝင်ဘာ ၈ရက်တွင် ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့ အရေးယူသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  ပြည်ထောင်စုတရားသူကြီးချုပ် ကို စစ်ကောင်စီ ဖြုတ်ပစ်။ *New Day Myanmar* (၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၃)။  ၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. ↑  Treasury Sanctions Regime Officials and Military Affiliated Cronies in Burma on One-Year Anniversary of Military Coup။ *U.S. DEPARTMENT OF THE TREASURY* (31 January 2022)။  2 August 2023 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
5. ↑  စစ်ကောင်စီအဖွဲ့နဲ့ ပုဂ္ဂိုလ် ၁၉ ဦးကို ဥရောပသမဂ္ဂ ဒဏ်ခတ်အရေးယူ။ *RFA Burmese* (၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂)။  ၂ ဩဂုတ်၂၀၂၃ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**ဝင်းမာလေး** (၁၉၄၅ ဖွား) သည် အဆိုတော် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူသည် ရေဒီယိုဓါတ်ပြားခေတ် အတွင်း ထင်ရှားသူ ဖြစ်ခဲ့သည်။ အဆိုတော် နွဲ့ယဉ်ဝင်း၊သန်းထွန်းလေး၊တင်ဦးလေး တို့နှင့် ခေတ်ပြိုင် ကျော်ကြားသည်။

ငယ်ဘဝ
-----

တိုက်ကြီးမြို့နယ် ၊ ဥက္ကံမြို့တွင် မွေးဖွားသည်။ငယ်ရွယ်စဉ် ပညာရေး ကို မွေးရပ် မှာပင် သင်ကြားသည်။ယင်းနောက် ၁၉၅၈ ခုနှစ် တွင် ရန်ကုန်မြို့ ရှိ ပန်တျာကျောင်း တက်ကာ ၁၉၆၁ ခုနှစ် တွင် ကျောင်းပြီးသည်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ် တွင် ယဉ်ကျေးမှု ကဇာတ်ဌာန တွင် အလုပ်ဝင်သည်။

အဆိုတော်ဘဝ
----------

ပန်တျာကျောင်းတက်နေစဉ် ၁၉၆၀ ခုနှစ် သူ၏ ပထမဆုံးသီချင်းဖြစ်သည့် "ငယ်ကျွမ်းကိုလွမ်းသည်" ဆိုသည့် သီချင်းကို သီဆိုအသံသွင်းခဲ့သည်။တစ်ကြိမ်ထဲနှင့် ပထမဆုံး မြန်မာ့အသံ ဓါတ်ပြားရသည်။ယင်းနောက် တေးသီချင်းများ ဆက်လက် သီဆိုသည်။အဆိုတော်သက်တမ်းတစ်လျှောက် တေးသီချင်း ၅၀ ကျော် သီဆိုခဲ့သည်။မြန်မာသံတေးသီချင်း နှင့် ရေဒီယိုတေးသီချင်း နှစ်သက်သူများကြား ရေပန်းစားခဲ့သည်။ သူမသည် အောင်မြင်နေဆဲ ကာလ ၁၉၈၀ ခုနှစ် အရောက်တွင် တေးသီချင်းသီဆိုမှုအား ရပ်နားခဲ့သည်။

မိသားစုဘဝ
---------

သူသည် အိမ်ထောင်သည်တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး သားသမီး ၄ဦး ရှိသည်။ 

### ထင်ရှားသည့် တေးသီချင်းများ

* မြန်မာ့ရွှေဗဟိုရ်စည်
* ပန်းကောက်တေး
* ရွှင်လန်းချမ်းမြေ့ပါစေ
* စာမေးပွဲအောင်သောနေ့( ဝင်းမာလေး+ချိုမာလေး)
* မေတ္တာနဲ့ သစ္စာလဲမယ်
* မောင့်ထာဝရ
* အမှတ်မထင်သံယောဇဉ်
* ဆယ်နှစ်လောက်က သူငယ်ချင်း
* မောင်လာမယ်ဆိုလို့

ကိုးကား
-------

1. ↑  ဝင်းမာလေး ရေဒီယိုသီချင်း (စီးရီး)။ *YouTube channel*။  4 December 2023 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  ဂုဏ်ယူမဆုံးပြန် မြန်မာ့အသံ။ *MWD Webportal* (ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁)။  ၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**ဒေါ်ကြူကြူလှ** သည် အငြိမ်းစား တက္ကသိုလ်ဆရာမ တစ်ဦးဖြစ်ကာ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ ဇနီးဖြစ်သည်။ရခိုင်ပြည်နယ် သံတွဲမြို့နယ်ဇာတိဖြစ်ပြီး ရခိုင်လူမျိုးတစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် မြန်မာစာဌာနတွင် ကထိက ရာထူးဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ခင်ပွန်းဖြစ်သူ၏ ရာထူးများအရ သူသည် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ ဇနီး၊ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်၏ ဇနီးဖြစ်လာခဲ့သည်။

ငယ်ဘဝ
-----

အဖ ဦးမောင်မောင်လှ ၊ အမိ ဒေါ်အုန်းလှ တို့က ၁၉၅၄ ခုနှစ် တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။   ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ် မတ်လ တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း ဖြေဆိုအောင်မြင်ပြီး ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် သို့ တက်ရောက်သည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် မြန်မာစာမေဂျာဖြင့် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရရှိသည်။  ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရသည်။

ဝန်ထမ်းဘဝ
---------

၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ် တွင် စာစဉ်နည်းပြအဖြစ် ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန တွင် အလုပ်ဝင်ခဲ့သည်။  ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် (ကြည့်မြင်တိုင်နယ်မြေ) နှင့်  ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် တောင်ကြီးဒီဂရီကောလိပ် တို့တွင်  နည်းပြအဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်သည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်(ကြည့်မြင်တိုင်နယ်မြေ) သို့ လက်ထောက်ကထိကအဖြစ် ပြန်လည်ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၄ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် အမှုထမ်းခြင်းမှ နုတ်ထွက်သည်။

အရေးယူပိတ်ဆို့ခံရမှု
--------------------

၂၀၂၁ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင် အချို့၏ ဇနီးများကိုပါ အမေရိကန်က ဒဏ်ခတ်အရေးယူရာ သူလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ သားသမီးများဖြစ်ကြသည့် ခင်သီရိသက်မွန်နှင့် အောင်ပြည့်စုံမှာလည်း အရေးယူခြင်း ခံထားရသူများဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  နှစ်ပေါင်းတစ်ရာ တက္ကသိုလ်နှင့် ရင်ထဲကမြန်မာစာ။ *Myanmar Digital News* (၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၀)။  ၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  "Wife of military chief wishes ‘best of luck’ to jailed USDP supporter"၊ *Coconuts*၊ 28 May 2017။
3. ↑  "Myanmar Coup Maker’s Birthday Greeted With Curses, Nationwide Condemnation"၊ *The Irrawaddy*၊ 3 July 2021။
4. ↑  "US Sanctions More Myanmar Junta Members, Their Relatives and Chinese Firms"၊ *The Irrawaddy*၊ 3 July 2021။
5. ↑  "စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင် ခုနှစ်ဦးနဲ့ စစ်ခေါင်းဆောင်မိသားစုဝင် ၁၅ ဦးကို အမေရိကန် ပိတ်ဆို့အရေးယူမည်"၊ *Radio Free Asia*၊ 2 July 2021။
6. ↑  "အကြမ်းဖက်စစ်ခေါင်းဆောင်၏ဇနီး အပါအဝင် ၂၂ ဦး ကို အမေရိကန်က ဒဏ်ခတ်အရေးယူ"၊ *DVB*၊ 3 July 2021။
အင်္ဂလန်နိုင်ငံရှိ စာသင်ကျောင်းတစ်ခု
ဆူဒန်နိုင်ငံရှိ ကျောင်းတစ်ခု
ကျောင်းဟူသည့် အဓိပ္ပာယ် အဓိကအရင်းအမြစ်မှာ သတ္တဝါ တစ်ဦး တစ်ယောက် (လူအပါအဝင်) သို့မဟုတ် ထိုထက်များသော သူတို့အား လိုချင်သည့် ပုံစံ ရယူရန် သို့မဟုတ် အမှားပြုလုပ်ခြင်းမှ ကင်းလွတ်စေရန် ထိန်းကျောင်းခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ဥပမာ အနေဖြင့် နွားတစ်ကောင်အား ထိန်းကျောင်းရာတွင် သူတပါး၏ လယ်မြေသို့ မှားယွင်းမဝင်စေရန်၊ သူတပါးလယ်ယာမြေမှ စပါးပဲတို့ကို မစားမိစေရန်အတွက် ထိန်းကျောင်းပေးခြင်းကဲ့သို့သော အဓိပ္ပာယ်ကို ဆိုလိုသည်။ ထိုစကား၏အဓိပ္ပာယ်သက်ရောက်မှု ရှိသော နေရာ အဆောက်အဦးကို ကျောင်း ဟုခေါ်သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုန်းကြီးကျောင်း သို့မဟုတ် ခရစ်ယာန် ချာ့ချ်ကျောင်းတို့သည် လူသားတို့အား အမှားများမပြုလုပ်မိစေရန်နှင့် ကောင်းမှုများပြုလုပ်ကြရန် တိုက်တွန်း၍ ပြဿနာများအား အကောင်းဆုံးဖြေရှင်းနိုင်စေရန် ဆိုဆုံးမပေးသော နေရာဖြစ်သည်။ ထိုကြောင့် ကျောင်းဟူသည့်အဓိပ္ပာယ် သက်ရောက်မှုရှိသည့်အတွက် ကျောင်းဟုခေါ်သည်။ ထိုသို့ သင်ကြား ပြသပေးသူကို ဆရာဟုခေါ်သည်။ ထို့အပြင် မြန်မာစကား၌ ကျောင်းဟူသည့် အဓိပ္ပာယ်ပေါင်း မြောက်မြားစွာရှိသည်။ သို့သော် ဤနေရာတွင် ပညာသင်ကြားသော ကျောင်းကိုသာ အဓိကထားလိုသည်။ 

ကျောင်းဆိုသည်မှာ စာသင်ပြပေးသော ဆရာတစ်ဦး၏ လက်အောက်တွင်ရှိသော အဖွဲ့အစည်းပုံစံ တစ်ခုဖြစ်သည်။ နိုင်ငံအများစုတွင် ပညာသင်ကြားနိုင်ရန်အတွက် ဖွဲ့စည်းပုံ၊ နည်းစနစ်များရှိကြသည်။ ဤအဖွဲ့အစည်းများ၏ နည်းစနစ်များသည်ကား ကျောင်းသားတစ်ယောက်သည် အတန်းတစ်ခု တက်ရန်အတွက် အတန်းတင် စာမေးပွဲကို ဖြေဆိုရမည် ဖြစ်သည်။ ထိုအတန်းတင် စာမေးပွဲကို ဖြေဆိုအောင်မြင်ပါက နောက်ထပ် အဆင့်မြင့်သော အတန်းသို့ တက်လှမ်းနိုင်ခွင့် ရှိသည်။ ထိုသို့သော အဆင့်အတန်း ခွဲခြားထားသည့် ကျောင်းများကို အ﻿မျိုးမျိုး ခေါ်ဆိုကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင်မူ မူလတန်းကျောင်း၊ အလယ်တန်းကျောင်း၊ အထက်တန်းကျောင်း၊ ကောလိပ်၊ တက္ကသိုလ် ဟူ၍ ခေါ်ဆိုကြသည်။ 

ထိုအထဲတွင် အစိုးရထောက်ပံ့သော ကျောင်းများရှိသကဲ့သို့ အစိုးရ၏ အထောက်အပံ့ကို မယူသော ကျောင်းများလည်း ရှိသည်။ ထိုသို့သော ကျောင်းမျိုးကို ပုဂ္ဂလိက ကျောင်းဟူ၍ ခေါ်ဆိုသည်။ ထိုကျောင်းများသည် ခလေးသူငယ်များ မှစ၍ အရွယ်ရောက်ပြီးသူများကိုလည်း သင်ကြားပေးကြသေးသည်။ဥပမာအနေဖြင့် မူလတန်းကြိုကျောင်း၊ ကွန်ပျူတာသင်တန်းများ၊ အီလက်ထရောနစ်သင်တန်းများ အစရှိသည်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ မည်သို့ပင်ဆိုစေ မည်သည့်ကျောင်းတွင်မဆို ကျောင်း၌ အထူးချွန်ဆုံးသော ကျောင်းသားများအား ဆုချီးမြှင့်ကြသည်။ 
အစိုးရထောက်ပံ့သော ကျောင်းများ၌ ကျောင်းသား ကျောင်းသူများသည် ငွေကြေးမတတ်နိုင်ပါက ပညာသင်ဆုများ လျှောက်ထားနိုင်သည်။

ကိုးကား
-------
primary sexual organ of male animalsတမ်းပလိတ်:SHORTDESC:primary sexual organ of male animals
အာရှဆင်လိင်တံ
ခန္ဓာဗေဒဆိုင်ရာအသေးစိတ်တွေ့မြင်နိုင်ရန် ဆီးခုံမွှေးဖယ်ရှားထားသော အမျိုးသား လိင်တံ
ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်မှု ခက်ခဲစေရန်နှင့် မလိုအပ်သော ကိုယ်ဝန်ကို ကာကွယ်နိုင်ရန်အတွက် အမများတွင် ဖောက်တံဝက်အူကဲ့သို့သော မအင်္ဂါရှိသည်။
**လိင်တံ** သည် ပြင်ပ လိင်အင်္ဂါ တစ်ခုဖြစ်ပြီး ကျောရိုးရှိ သတ္တဝါ ဖြစ်စေ ကျောရိုးမဲ့ သတ္တဝါ ဖြစ်စေ အဖို သက်ရှိရုပ်စု တို့အတွက် တစ်ခုသော ဇီဝကမ္မကို လုပ်ဆောင်သည်။

လိင်တံသည် မျိုးပွားရေး အတွက် အင်္ဂါတစ်ခုဖြစ်ပြီး နည်းပညာကျကျပြောရလျှင် အပြင်ထွက် လိင်အင်္ဂါ (Intromittent Organ) ဖြစ်ပြီး အချင်းရှိ နို့တိုက် သတ္တဝါ (Placental Mammal) တို့အတွက် ကျင်ငယ်စွန့်ရန် ပြင်ပအင်္ဂါအဖြစ်လည်း တာဝန် ထမ်းဆောင်သေးသည်။ လိင်တံကို နို့တိုက် သတ္တဝါ များနှင့် တွားသွား သတ္တဝါ (Reptile) တို့တွင် အများအားဖြင့် တွေ့နိုင်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Philip Caputo (1 June 2003)။ *Ghosts of Tsavo: Stalking the Mystery Lions of East Africa*။ Adventure Press, National Geographic။ ISBN 978-0-7922-4100-3။ 23 July 2013 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
(၁၆-၂-၆၅)အင်္ဂါနေ့၊ မန္တလေးတိုင်း၊ အမရပူရမြို့၊ နန်းတော်ရာ စံပြ ကွက်၌ ခမည်းတော် ဦးထီ+မယ်တော် ဒေါ်သိန်းရင်တို့မှ ဖွားမြင်သည်။

၁၃၃၈ - ခုနှစ်တွင် မူလဆီးဘန်နီကျောင်းတိုက်၊ ပညာ့ဗိမာန် သာသနာပြုကျောင်းဆရာတော် ဦးပညာသာမိကို ဥပဇ္ဈာယ်ပြု၍ မယ်တော် ခမည်းတော်တို့၏ ပစ္စယာနုဂ္ဂဟဖြင့် ရှင်သာမဏေဘဝသို့ ရောက်ရှိသည်။

၁၃၄၆ - ခုနှစ်၊ ကဆုန်လဆန်း(၁၅)ရက်နေ့တွင် မန္တလေးမြို့၊ တောင်ပြင်မိုးတားတိုက် ခဏ္ဍသိမ်တော်မြတ်၌ မိုးတားတိုက်ဆရာတော် ဦးမေဃိယကို ဥပဇ္ဈာယ်ပြု၍ မြင့်မြတ်သော ရဟန်းအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိသည်။ ရဟန်း ဒါယကာ၊ ဒါယိကာမများမှာ မန္တလေးမြို့၊ ချမ်းမြသာစည်မြို့နယ်၊ သီတာအေး(၉၀၂)ရပ်ကွက်မှ ဦးဝင်းမြင့်၊ ဒေါ်ထွေး၊ ဦးဝင်းမြ၊ ဒေါ်ခင်မူတို့ဖြစ်ကြသည်။

၁၃၄၃ - ခုနှစ်မှစ၍ မန္တလေးမြို့ မူလဆီးဘန်နီကျောင်းတိုက်၊ ပညာ့ဗိမာန်သာသနာပြုကျောင်း၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ တောင်သာမြို့နယ်၊ သာသနာ့မူလိကာရာမကျောင်းသစ်ကျောင်း၊ မန္တလေးမြို့၊ မစိုးရိမ်တိုက်သစ်တို့၌ ငယ်၊ လတ်၊ ကြီး စာမေးပွဲများအောင်မြင်၍ ဓမ္မာစရိယတန်းရောက်သည်အထိ ပရိယတ္တိစာပေများကို သင်ယူခဲ့သည်။ ဆရာနည်း ရအောင် အချိန်ယူ၍အားထုတ်ခဲ့သော ဝိပဿနာနည်းများမှာ မိုးကုတ်ဝိပဿနာ၊ ကသစ်ဝိုင်ဝိပဿနာ၊ ပခုက္ကူ ဝိပဿနာသင်တန်းတရားတို့ဖြစ်သည်။ ကျမ်းစာအုပ်ကိုဆရာအနေထား၍ လေ့လာအားထုတ်ခဲ့သောနည်းများမှာ မဟာစည်ဝိပဿနာ၊ စွန်းလွန်းဝိပဿနာ၊ သဲအင်းဂူဝိပဿနာ၊ သစ္စဒီပကဝိပဿနာ၊ ညောင်လွန့်တောရ(ဘုံကျဉ်း)ဝိပဿနာ၊ အမြိုက်ဝိပဿနာ၊ လယ်တီဝိပဿနာ တို့ဖြစ်သည်။

၁၉၉၉ - ခုနှစ်တွင် *မျက်ရည်မကျခင် သိစေချင်*စာအုပ်ကို စတင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။

ရွှေပြည်သာမြို့-မန္တလေးကျောင်းတိုက်၊ မှော်ဘီမြို့-သုဒ္ဓဝိပဿနာ ဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်၊ မြိတ်မြို့-သစ်ညီနောင် ဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်၊ ကော့သောင်မြို့-ဝေနေယျသုဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်တို့တွင် လှည့်လည်၍ ဝိပဿနာတရားများကို ဟောကြားပြသခဲ့သည်။

လူဝတ်လဲခြင်း
------------

၂၀၁၄ တွင် ဆရာတော်သည် ကျန်းမာရေးမကောင်းခြင်း၊ ဝိနည်းအပြစ်လွတ်ရန်နှင့် ကြီးမားသော ရည်ရွယ်ချက်ရှိခြင်းကြောင့် လူဝတ်လဲခဲ့သည်။ လူအမည်မှာ ဦးစိုးမြင့် ဖြစ်သည်။ လူဝတ်လဲပြီးနောက် ဗုဒ္ဓဘာသာ မြန်မာအမျိုးသမီးတစ်ယောက်နှင့် လက်ထပ်ပြီးဖြစ်သည်။

ဆရာတော်လူဝတ်လဲရသည်မှာ ရဟန်းကိစ္စအား လူများက ဝင်ရှုပ်သောကြောင့် လဲရခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆရာတော်နှင့်ဆက်နွယ်ကာ အလှူအတန်းများ၊ ဖောင်ဒေးရှင်းများလုပ်ဆောင်နေသည့် ပုဂ္ဂိုလ်များက ထုတ်ဖော်ပြောကြားများရှိခဲ့သည်။ ဆရာတော် လူဝတ်လဲသည်မှာ ကျန်းမာရေးအပြင် တခြားအချက်များရှိသည်ဟု မှန်းဆချက်များ၊ ကောလာဟလများ များစွာထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ဆရာတော် လူဝတ်လဲပြီးနောက် ပြည်တွင်းပြည်ပတွင် ဖွဲ့စည်းထားသည့် မေတ္တာရှင်ဖောင်ဒေးရှင်းများ၏ ဦးဆောင်သူအသီးသီးတို့က မေတ္တာရှင်ဖောင်ဒေးရှင်းဟူသည့် နာမည်အစား အခြားနာမည်များသို့ ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သကဲ့သို့ မေတ္တာရှင်ဖောင်ဒေးရှင်းနှင့် မသက်ဆိုင်တော့ကြောင်း ကြေညာချက်အသီးသီး ထုတ်ပြန် ခဲ့ကြသည်။

ကိုးကား
-------
**မောင်ညိုပြာ** (၁၆ စက်တင်ဘာ ၁၉၄၅ မွေးဖွား) သည် မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။

ဘီလူးကျွန်း၊ ချောင်းဆုံမြို့နယ်၊ စံဖရွာတွင် အဘ ဦးပု၊ အမိ ဒေါ်သန်းစိန်တို့မှ ၁၉၄၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁၆ ရက်၊ တနင်္ဂနွေနေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး အမည်ရင်းမှာ မောင်စံအုန်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၅၅တွင် ရန်ကုန်သို့ ရောက်ရှိပညာသင်ယူခဲ့ပြီး ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် ဆယ်တန်းအောင်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်ဝိဇ္ဇာ သိပ္ပံတက္ကသိုလ်တွင် ၂ နှစ်တက်ရောက်သင်ယူပြီး ဥပစာသိပ္ပံ(က) အောင်ခဲ့သည်။ ကျောင်းမှထွက်ခဲ့ပြီး ကောက်ပဲသီးနှံရုံးလက်အောက်ရှိ ပိုးမွှားကာကွယ်ရေးဌာန(Pest Control)တွင် အင်စပက်တာ(Inspector)အဖြစ် ၂ နှစ်နီးပါးလုပ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ရောဂါရှာဖွေရေးဓာတ်ခွဲမှူးသင်တန်း တက်ခဲ့ပြီး သင်တန်းအောင်မြင်ပြီးနောက် ပြည်မြို့ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးသို့ ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။ မသွားသေးဘဲ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး စာရင်းစစ်ရုံး(Commercial Audit) ရုံးတွင် စာရင်းစစ်(Auditor) ၈ လခန့် ဝင်လုပ်ပြီးနောက် ပြည်မြို့ပြည်သူ့ဆေးရုံတွင် ရောဂါရှာဖွေရေး ဓာတ်ခွဲခန်းမှူး( Medical Lab Technician) အဖြစ် ၆ နှစ်ကြာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ပြည်မြို့မှာပင် အိမ်ထောင်ကျခဲ့သည်။ ထို့နောက် ရန်ကုန်ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီး ၂၄ နှစ်ကြာအမှုထမ်းခဲ့ကာ အနှစ် ၃၀ လုပ်သက်ပင်စင်ယူခဲ့သည်။

၁၉၆၉ ခုနှစ် မိုးဝေမဂ္ဂဇင်းတွင် "လေးစားပါတယ် ကိုဘိုးထွား"ကဗျာဖြင့် စာပေလောကသို့ ရောက်ခဲ့ပြီး "အမှတ်(၂)ကားပေါ်မှာ" ဝတ္ထုတို (မိုးဝေမဂ္ဂဇင်း)၊ "ပုတ်သင်ညိုမလေးရယ်" ဝတ္ထုတို ( အကယ်ဒမီစာစောင်)တို့သည် အစောဆုံး ဖော်ပြခံရသော စာမူများဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ဝတ္ထုတိုများ ဆက်လက် ရေးသားခဲ့သည်။ ဝတ္ထုတိုနှင့်အက်ဆေးစာအုပ် စုစုပေါင်း ၁၅ အုပ် ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။

ယခုအခါ ဆရာမောင်ညိုပြာသည် မိသားစုနှင့်အတူ အင်းစိန်တွင် နေထိုင်လျက်ရှိပြီး စာပေများကို ဆက်လက်ရေးသားနေဆဲဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------
**ဘဲမျိုးရင်းဝင် ငှက်များ**သည် သိပ္ပံအမည် *"အန်နတ္တိဒီး"* *(Anatidae)* ဟုခေါ်သော ဇီဝမျိုးရိုးတူသည့် ငှက်များကို စုဖွဲ့၍ အမည်ပေးထားသည့် ငှက်မျိုးရင်း အမည်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းမျိုးရင်းဝင် ငှက်များသည် အများအားဖြင့် ရေငှက်မျိုးဖြစ်သော ဘဲနှင့် တူသော (သို့) ဘဲပုံစံကဲ့သို့ အလားသဏ္ဌာန်ရှိသော ငှက်များဖြစ်သည့် ဘဲမျိုးကွဲများ၊ ဘဲငန်းများ၊ ငန်းများပါဝင်သည်။ ဘဲမျိုးရင်းဝင်ငှက်များသည် အန္တာတိကမှလွဲ၍ တိုက်ကြီးများအားလုံးတွင် နေထိုင်ကျက်စားကြသည်ကို တွေ့နိုင်သည်။ ဤငှက်များ၏ ကိုယ်လုံး၊ ခြေထောက်၊ ခေါင်း စသည့် ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းများသည် ရေကူးရန် ၊ ရေမျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် ပေါလောမျောပါရန်နှင့် အချို့နေရာများ၌ အနည်းဆုံး ရေတိမ်တွင်ရေငုပ်ရန် အဆင်ပြေစေရန် ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ထားသော ပုံသဏ္ဌာန်ရှိကြသည်။ မျိုးရင်းထဲတွင် မျိုးစိတ် ၁၇၄ မျိုးပါဝင်သော မျိုးစု ၄၃ မျိုးရှိသည်။

ဘဲမျိုးရင်းဝင်များ နှင့် လူသားများ အခန်းကဏ္ဍ
--------------------------------------------

ဘဲခေါင်းစိမ်းသည် အိမ်မွေးဘဲများ၏ မူလဘိုးဘေးမျိုးစိတ်ဆိုသည်ကို သတ္တဗေဒနှင့် မျိုးရိုးခွဲခြားသည့် ပညာရှင် အများစုက လက်ခံယုံကြည်ထားသည်။ (ဘဲငှက်မောင်နှံ)
ဘဲ၊ ငန်းတို့၏ အမွေးတို့သည် အိပ်ရာခင်းများ၊ ခေါင်းအုံးများ၊ လက်ကိုင်အိတ်များနှင့် အနွေးထည်အင်္ကျီများအပြင် အားကစားသုံးပစ္စည်းတစ်ခုဖြစ်သော ကြက်တောင်တို့ကို ပြုလုပ်ရန် အသုံးပြုခဲ့သည်မှာ နှစ်ပေါင်းများစွာကြာမြင့်ပြီဖြစ်သည်။ ဤမျိုးရင်းဝင် ငှက်များကို အစားအစာအတွက် မွေးမြူခဲ့သည်မှာလည်း နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်ခဲ့ပြီဖြစ်၏။

လူသားများအတွက် ဘဲများ၊ ငန်းများသည် စီးပွားရေးအရရော ယဉ်ကျေးမှုအရပါ အရေးပါပြီး ဘဲမျိုးစိတ်များစွာသည် လူသားများမှ မွေးမြူခဲ့သည့်အတွက် ယုံကြည်စိတ်ချရသော အစာအရင်းအမြစ် ရရှိခဲ့ကြသည်။ သို့သော်လည်း အချို့သော ဘဲမျိုးကွဲများသည် စိုက်ပျိုးရေး၌ အသုံးပြုရန် မွေးမြူထားသော တိရစ္ဆာန်များအတွက် ကြက်ငှက်တုပ်ကွေး ကဲ့သို့သော ပိုးမွှားများသယ်ဆောင်သူအဖြစ် လုပ်ဆောင်ကြသည်။

ဓာတ်ပုံပြခန်း
-------------

* ဘဲမျိုးရင်းဝင် ငှက်အချို့
* ဘဲခေါင်းစိမ်းအထီး၏ ပုံပန်းသွင်ပြင်ဘဲခေါင်းစိမ်းအထီး၏ ပုံပန်းသွင်ပြင်
* စက္ကဝါက် အထီးစက္ကဝါက် အထီး
* ဟင်္သာဟင်္သာ
* ငန်းအငန်းအ
* ရှားပါးမျိုးစိတ် တောဘဲ တစ်ကောင်ရှားပါးမျိုးစိတ် တောဘဲ တစ်ကောင်
* ဘဲခေါင်းစိမ်းလေးမောင်နှံနှစ်ဖော်ဘဲခေါင်းစိမ်းလေးမောင်နှံနှစ်ဖော်
* သစ်ဘဲမျိုးသစ်ဘဲမျိုး
* ဟင်္သာနှင့်အတူ စက္ကဝါက်မျိုးစုထဲတွင်ပါဝင်သော မန်ဒါလီဘဲဟင်္သာနှင့်အတူ စက္ကဝါက်မျိုးစုထဲတွင်ပါဝင်သော မန်ဒါလီဘဲ
* ဘဲငန်းဘဲငန်း
* မန်ဒရင်ဘဲမန်ဒရင်ဘဲ

ကိုးကား
-------