recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ကြောင်မြီးတို** (အင်္ဂလိပ်: **Lynx**) သည် ကြောင်မျိုးရင်းဝင်ဖြစ်သည်။ ဥရောပတိုက်၊ အာရှတိုက်နှင့် မြောက်အမေရိကတိုက်တို့၏ မြောက်ဘက်ပိုင်းတွင်နေသည်။ ထိုဒေသများတွင် ယင်းကို (Lynx ၊ အသံထွက်: *လျင့်ဇ်*) ဟူ၍ခေါ်သည်။ ကြောင်မြီးတိုတွင် အမြီးငုတ်တို၊ ရှည်လျားသော ခြေတံ လက်တံ၊ ထောင်နေသောနားရွက်များရှိ၏။ ကြောင် မျက်စိသူငယ်အိမ်ကဲ့သို့ပင် ကြောင်မြီးတို၏ မျက်စိသူငယ်အိမ်သည် နေ့ဖက်အလင်းများချိန်တွင် မျှင်⁠မျှင်ကလေး သေးသွယ် ကျဉ်းမြောင်းသွား၍၊ ညဉ့်ဖက်မှောင်ချိန်ရောက်မှ ကြီးမားဝိုင်းဝန်းလာသည်။ 

ကြောင်မြီးတိုသည် အလွန်မျက်စိလျှင်လေသည်။ ယုန်ပေါ သော အချိန်များတွင် ယုန်ကို ဖမ်းယူစားသောက်၏။ ယုန် မရသောအခါတွင် ကြက်၊ ငှက်နှင့် တိရစ္ဆာန်ငယ်တို့ကို သတ်ဖြတ်စားသည်။ သစ်ပင်အတက်၊ ရှဉ့်အလိုက် အလွန် ကောင်းလှသည်။ အသိုက်တွင်း ငှက်ငယ်များကို သတ်ဖြတ်ရာ၌၎င်း၊ တောကောင်ကလေးများကို ချောင်းမြောင်း ခုတ်ဖမ်းရာ၌၎င်း၊ ကြောင်မြီးတိုသည် ကျင်လည်သည်။

ဆောင်းရာသီကျရောက်၍ ရေခဲများဖုံးလွှမ်းသောအခါ အစာငတ်ပြတ်နေသည့် သတ္တဝါကလေးများကို ခုတ်ဖမ်း၏။ အစာ အလွန်ရှားပါးသောအခါများ၌ ငှက်သေများကိုပင် စားတတ်သည်။ အအေးဒဏ်ကို ခံနိုင်ရန် ကြောင်မြီးတို၌ ထူထဲသော သားမွေးရှိ၏။ ဆောင်းတွင်းအခါ ထိုသားမွေးသည် ပို၍ရှည်လာသည်။ ကြောင်မြီးတိုကို အချို့လူများက သားမွေးရလို၍ ဖမ်းဆီးကြ၏။ သို့သော် ယင်းကိုဖမ်းရန်မှာ မလွယ်ကူလှပေ။ အခုန်အပေါက် အပြေးအလွှားကလည်းမြန်၊ ရေကူးကလည်း သန်သောကြောင့် ကြောင်မြီးတိုသည် တမဟုတ်ခြင်း ပျောက်ကွယ်သွားတတ်သည်။

ညအခါ ကြောင်မြီးတို အော်လိုက်သောအသံသည် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်း၏။ စူးရှစွာ တစ်ချက်အော်လိုက်ပြီးနောက် တိတ်ဆိတ်သွားတော့သည်။ ထိုသို့အော်ရာတွင် အကြောင်းရှိ၏။ ကြောင်မြီးတိုသည် သားကောင်ကလေးများကို လိုက်လံဖမ်းဆီးသောအခါ သားကောင်ကလေးများသည် ရန်သူမမြင်နိုင်အောင် ငြိမ်သက်စွာ ဝပ်နေတတ်ကြ၏။ ကြောင်မြီးတိုသည် ခုတ်ရန်ချိန်ရွယ်ထားပြီးနောက် စူးရှစွာ အော်လိုက်သည်။ ထိုအခါ သားကောင်ကလေးတို့သည် ကြောက်လန့်၍ ထခုန်လိုက်သည်နှင့် တပြိုင်နက် ခုတ်ဖမ်းလိုက်သည်။ ကနေဒါနိုင်ငံ၌ရှိသော ကြောင်မြီးတို၏ သားမွေးသည် မီးခိုးရောင်အောက်ခံတွင် အညိုပြောက်များရှိ၍ အလွန် အဖိုးတန်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Wozencraft၊ W.C. (2005)။ "ကာနီဗိုရာ မျိုးစဉ်"။ in Wilson၊ D.E.; Reeder၊ D.M (eds.)။ *ကမ္ဘာပေါ်တွင်ရှိသော နို့တိုက်သတ္တဝါမျိုးစိတ်များ: မျိုးရိုးခွဲခြားခြင်းနှင့် ပထဝီမြေမျက်နှာပြင်ဆိုင်ရာ ရည်ညွှန်းကျမ်း* (3rd ed.)။ Johns Hopkins University Press။ pp. 541–542။ ISBN 978-0-8018-8221-0။ OCLC 62265494။
2. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂)

| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
ကြောင်မျိုးရင်း |
| --- |
| 
* ကြောင်
* လျင့်ဇ်
* တောကြောင်
* ကျားသစ်ကွက်တောကြောင်
* ကဲရကယ်
* ရွှေကြောင်
* ခြင်္သေ့
* သစ်ကြောင်
* သစ်တက်ကြောင်
* ဆာဗယ်
* အာဖရိကကြောင်ရိုင်း
* ကျား
* အင်းကျား
* ကျားသစ်
* နှင်းကျားသစ်
* ဂျိုက်ဂွါး
* (ပူမာ/ကူဂါ)
* သစ်ကျုတ်
* ကော့ကော့
* သဲကြောင်
* တရုတ်ကန္တာရကြောင်
* ကြောင်ခြေမည်း
* ကြောင်တံငါ
* ကြောင်နီ
* အာဖရိကရွှေ
* အာရှရွှေ
* အွန်စီလာ

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Taxon identifiers | 
* Wikidata: Q677014
* Wikispecies: Lynx
* ADW: Lynx
* BOLD: 4314
* EoL: 18767
* EPPO: 1LYNXG
* Fauna Europaea: 305365
* Fauna Europaea (new): e2df8b90-b990-4ee8-ac91-7d71fde0fc0a
* Fossilworks: 41058
* GBIF: 2435239
* iNaturalist: 41973
* IRMNG: 1026710
* ITIS: 180581
* MSW: 14000151
* NBN: NHMSYS0000376850
* NCBI: 13124
* Plazi: 159A0A2B-4321-E14A-96E8-4B855B5C637B
* ZooBank: B7B9E2E3-2513-4BF8-8396-DFCD776CF421

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Authority control | 
* LCCN: sh95000565
* GND: 4168202-6
* BNF: cb156347519 (data)
* BNE: XX530609

 |
**အပူကူးပြောင်းခြင်း** (အင်္ဂလိပ်: **heat transfer**) သည် အပူပိုင်းဆိုင်ရာ အင်ဂျင်နီယာဘာသာရပ်များထဲက ဘာသာရပ်ခွဲတစ်ခုဖြစ်၍ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာအားဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော အရာဝတ္ထုများ (သို့) (အပူ) စနစ်များကြားရှိ အပူစွမ်းအင် ဖလှယ်ခြင်း၊ ပြောင်းလဲခြင်း၊ အသုံးပြုခြင်းနှင့် ထုတ်လုပ်ခြင်းများနှင့် သက်ဆိုင်သည့် ဘာသာရပ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ အပူကူးပြောင်းခြင်းကို ပုံစံအမျိုးမျိုးဖြင့် ခွဲခြားနိုင်ရာ ဥပမာအနေဖြင့် အပူလျှောက်ကူးခြင်း (heat conduction) ၊ အပူစီးကူးခြင်း (heat convection)၊ အပူဖြာကူးခြင်း (heat radiation) နှင့် အရာဝတ္ထု၏အခြေနေပြောင်းခြင်း (phase changes; ခဲ၊ ရည်၊ ငွေ့ အခြေနေ) ဖြင့် အပူကူးပြောင်းခြင်းဟူ၍ ရှိနိုင်သည်။ အင်ဂျင်နီယာများက အပူကူးပြောင်းခြင်းကို "အပူကူးပြောင်းနိုင်ရန် ပူသော (သို့) အေးသော မတူညီသောဓာတုအမျိုးအစားရှိသည့် အရာဝတ္ထုများ၏ ဒြပ်ထု (mass) ကူးပြောင်းခြင်း" ဟူ၍လည်း ယူဆကြသည်။ ဤ အရာဝတ္ထုများ (သို့) ယန္တရားများသည် မတူညီသော ဂုဏ်သတ္တိများကို ပိုင်ဆိုင်ထားသော်လည်း ၎င်းတို့သည် ပုံမှန်အားဖြင့် ဖွဲ့စည်းစနစ်တစ်ခုအတွင်း၌ တစ်ပြိုင်နက် ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည်။

အပူလျှောက်ကူးခြင်းကို အပူပြန့်နှံ့ခြင်း (heat diffusion) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြကာ အပူလျှောက်ကူးခြင်းဆိုသည်မှာ ဖွဲ့စည်းစနစ်နှစ်ခုကြား အမှုန်များ၏ အရွေ့စွမ်းအင်၏ တိုက်ရိုက် အနုစိတ်/အသေးစိတ် ဖလှယ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဥပမာ အရာဝတ္ထုတစ်ခုသည် ၎င်း၏ ပတ်ဝန်းကျင် (သို့) အခြားအရာဝတ္ထုတစ်ခုနှင့် အပူချိန်မတူညီသောအခါ အရာဝတ္ထုနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်တို့ တူညီသောအပူချိန်ရရှိရန် သဘာဝဖြစ်စဉ်အတိုင်း အပူသည် စီးဆင်း၏ ။ ပူသောအရပ်မှ အေးသောအရပ်ဆီသို့ စီးဆင်းသွားရာ တူညီသောအပူချိန်ရောက်ရှိလျှင် ထိုအနေအထားကို "အပူမျှခြေ" (thermal equilibrium) ဟူ၍ ခေါ်ဆိုသည်။ ဤသဘောတရားကို သာမိုဒိုင်းနမစ် ဒုတိယဥပဒေသတွင် ဖော်ပြပါရှိသည်။

ငွေ့ရည် (fluid) တစ်ခု၏ သိသာ/ကြီးမားသော ရွေ့ရှားစီးဆင်းခြင်းက အပူကို ၎င်း၏ဒြပ်ထုနှင့်အတူ သယ်ဆောင်သွားသောအခါ အပူစီးကူးခြင်းဖြစ်ပေါ်၏ ။ ငွေ့ရည်၏ စီးဆင်းမှုကို ပြင်ပဖြစ်စဉ်များက အားသက်ရောက်နိုင်သည် (သို့) ရံခါတွင် အပူစွမ်းအင်သည် ငွေ့ရည်ကို ပြန့်ကားကြီးမားစေသောအခါ (ဥပမာ မီးလျှံဖြာထွက်မှုသဘော) ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ပေါ်နိုင်သည့်ဂုဏ်သတ္တိ (buoyancy: ဖော့ဂုဏ်သတ္တိ) အားများကလည်း ငွေ့ရည်စီးဆင်းမှုကို (ကမ္ဘာမြေဆွဲအားစက်ကွင်းအတွင်းတွင်) အကျိုးသက်ရောက်နိုင်ပေသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ငွေ့ရည်သည် အပူကြောင့် ၎င်း၏စီးဆင်မှုကို ၎င်းကိုယ်တိုင်အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိသည်။ ဤဒုတိယဖြစ်စဉ်ကို သဘာဝ စီးကူးမှု (natural convection) အဖြစ် သတ်မှတ်ခေါ်ဆိုကြသည်။ စီးကူးမှုဖြစ်စဉ်အားလုံးသည် အပူကို တစ်ပိုင်းတစ်စပြန့်နှံ့သွားစေခြင်းဖြင့်လည်း အပူကို ရွေ့ရှားသွားစေသည်။ နောက်ထပ်စီးကူးမှုပုံစံတစ်ခုမှာ အားသက်ရောက်သော စီးကူးမှု (forced convection) ဖြစ်ပြီး ငွေ့ရည်ကို ရေစုပ်စက် (သို့) ပန်ကာ (သို့) အခြားစက်ကိရိယာများက အားဖြင့်သက်ရောက်သည်။

အပူဖြာကူးခြင်းသည် လေဟာနယ် (သို့) အလင်းပေါက်ကြားခံနယ်များဖြစ်သည့် (ခဲ၊ ရည်၊ ငွေ့) တစ်ခုခုတို့တွင် ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။ အပူဖြာထွက်ကူးပြောင်းခြင်းသည် လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းများမှ ဖိုတွန်အမှုန်များ နည်းလမ်းဖြင့် ဖြစ်ပေါ်ကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Ashoka G. Dessai (2020)။ *The Lithosphere Beneath the Indian Shield: A Geodynamic Perspective*။ Springer Nature။ pp. 43–။ ISBN 978-3-030-52942-0။
2. ↑  M.P. Poonia, S.C. Sharma။ *Basic Mechanical Engineering*။ Khanna Publishing House။ pp. 87–။ ISBN 978-93-86173-33-1။
3. ↑  Geankoplis၊ Christie John (2003)။ *Transport Processes and Separation Principles* (4th ed.)။ Prentice Hall။ ISBN 0-13-101367-X။
အသင်း၏ တံဆိပ်
**ပြည်ထောင်စု ကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးအသင်း** (အင်္ဂလိပ်: Union Solidarity and Development Association) သည် နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီမှ ၁၉၉၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ထူထောင်ခဲ့သည့် အဖွဲ့အစည်း တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ဗဟိုဌာနချုပ်မှာ နေပြည်တော်တွင် တည်ရှိခဲ့ပြီး ဗဟိုအသင်း ၁ သင်း၊ ပြည်နယ်နှင့်တိုင်း အသင်းများ ၁၇ သင်း၊ ခရိုင်အသင်းများ ၆၆ သင်း၊ မြို့နယ်အသင်းများ ၃၂၀ သင်းပါဝင်ကာ ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် ကောက်ယူထားသည့် စာရင်းအရ အသင်းဝင် ၂၄ သန်းခန့်ရှိခဲ့သည်။

၂၀၁၀ ခုနှစ် မတ်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စု ကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီအဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ယင်းပါတီ၏ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သူမှာ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်း ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး ဗိုလ်ချုပ် ဌေးဦးဖြစ်သည်။

အသင်း၏ တံဆိပ်
-------------

အစိမ်းခံစတုဂံ (အလျား ၂လက်မ၊ အနံ ၃လက်မ) တွင် အနီခံဒိုင်းပါရှိပြီး ဒိုင်း၏ ဘေးပတ်လည်၌ ရွှေဝါရောင် သပြေရွက်များ ပါရှိသည်။ ဒိုင်းအတွင်း၌ ခြင်္သေ့ထိုင်နေပုံကို မြန်မာ့ရိုးရာကောက်ကြောင်းဖြင့် ရေးထိုးထားသည်။ ဒိုင်းပုံ၏ ထိပ်တည့်တည့်တွင် အဖြူရောင် ကြယ်တစ်လုံးပါရှိသည်။ ဒိုင်းပုံ၏အောက်ဘက် အနီရောင်ထဲတွင် အသင်း၏ ဆောင်ပုဒ်ဖြစ်သော (စိတ်ဓာတ်၊ စည်းကမ်း၊ ကြံ့ခိုင်၊ စည်းလုံး) ကို အဖြူရောင်ဖြင့် ရေးသားထားသည်။

### အသင်းအလံ

အလံ၏ အရွယ်အစားမှာ အလျား ၁၀ပေ အနံ ၆ ပေရှိသော အစိမ်းရောင်တွင် လက်ဝဲဘက် အပေါ်ထောင့်၌ အနီရောင် အခန်းရှိသည်။ ထိုအခန်း၏ အရွယ်မှာ အလျား ၄ပေ၊ အနံ ၃ပေဖြစ်သည်။ ထိုအနီရောင်အခန်း၏ အလယ်တည့်တည့်တွင် အမြင့် ၁ပေ၊ ၈လက်မရှိသော ငါးထောင့်ကြယ်ဖြူတစ်လုံးရှိသည်။ အစိမ်းရောင်၏ သဘောမှာ အေးချမ်းသာယာခြင်းဖြစ်သည်။ အနီရောင်၏ သဘောမှာ ရဲစွမ်းသတ္တိ ရှိခြင်းဖြစ်သည်။ ကြယ်ဖြူတစ်လုံး၏ သဘောမှာ တစ်လုံးတစ်စည်းတည်းရှိသော ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံတော်ဖြစ်ခြင်း၊ ကြယ်တို့၏ ဂုဏ်ထူးဝိသေသဖြစ်သော ကိုယ်ပိုင်အလင်းရှိခြင်း၊ မိမိခရီးလမ်းကို ဖြောင့်တန်းစွာ သွားလေ့ရှိခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  3rd International Conference of Asian Political Parties။ idcpc.org.cn။ 4 March 2016 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  16 May 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**မြန်မာအင်တာနေရှင်နယ်** (အင်္ဂလိပ်: Myanmar International Television; **mitv** ဟု ရေးသား) ရုပ်သံလိုင်းသည် အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ထုတ်လွှင့်သည့် ရုပ်သံလိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ပြည်ပနိုင်ငံများမှ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပကတိအခြေအနေမှန်များ သိရှိစေရန်နှင့် ပြည်ပနိုင်ငံများသို့ ရောက်ရှိနေထိုင်နေသော မြန်မာနိုင်ငံသားများအတွက် ရည်ရွယ်ပြီး ထုတ်လွှင့်ပေးနေခြင်းဖြစ်သည်။ ၂၀၀၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၉ ရက်နေ့မှစ၍ တစ်ကမ္ဘာလုံးသို့ MRTV-3 အမည်ဖြင့် ထုတ်လွှင့်ပေးခဲ့ပြီး ၂၀၁၀ ခုနှစ် မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့မှစတင်ကာ မြန်မာ့အသံနှင့်ရုပ်မြင်သံကြားသည် MRTV-3 ရုပ်သံလိုင်း အား ရွှေသံလွင်မီဒီယာကုမ္ပဏီ ဖြင့် ပူးပေါင်းပြီး MI (Myanmar International) အမည်သို့ ပြောင်းလဲထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။ MITV အစီအစဉ်များကို ပြည်တွင်းပရိသတ်များအတွက် နေ့စဉ် နံနက်(၀၉:၀၀)နာရီမှ (၁၁:၀၀)နာရီထိ ထုတ်လွှင့်ပေးပြီး ပြည်ပရှိ ပရိသတ်များအတွက် (၂၄)နာရီပတ်လုံး တစ်ကြိမ်လျှင်(၆)နာရီဖြင့် တစ်ရက်လျှင်(၄)ကြိမ် ပုံမှန်ထုတ်လွှင့်ပေးလျက်ရှိသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  MITV Transmission။ 29 September 2016 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  ၂၀၁၄-၁၀-၂၀ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။

ပြင်ပလင့်ခ်များ
---------------

* တရားဝင် ဝက်ဘ်ဆိုဒ်
* ဖေ့စ်ဘွတ်ခ် ပေါ်ရှိ မြန်မာအင်တာနေရှင်နယ် ရုပ်သံလိုင်း
* တွစ်တာပေါ်ရှိ မြန်မာအင်တာနေရှင်နယ် ရုပ်သံလိုင်း
*"အမျိုးသား စာပေဆုရ အောင်သန်းထွန်း (မုံရွာ)၊ မဟာဝိဇ္ဇာ (ဂုဏ်ထူး)၊ ဥပဒေ ဝိဇ္ဇာ" ရဲ့ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျဉ်းကို ပြည့်စုံ စာအုပ်တိုက်က ၂ဝဝ၅ ခု၊ ဇူလိုင်လမှာ ပထမ အကြိမ် ထုတ်ဝေ ဖြန့်ချိခဲ့တဲ့ အောင်သန်းထွန်းရဲ့ 'အဓိက သမိုင်းဆိုင်ရာ ဝေါဟာရများ (101 Key Ideas History)' စာအုပ်ကနေ ပြန်လည် ကူးယူ ဖော်ပြတာ ဖြစ်ပါတယ်။*

အမျိုးသား စာပေဆုရ အောင်သန်းထွန်း (မုံရွာ)၊ မဟာဝိဇ္ဇာ (ဂုဏ်ထူး)၊ ဥပဒေ ဝိဇ္ဇာ
---------------------------------------------------------------------------

  

ဦးအောင်သန်းထွန်း၏ မျိုးရိုး ဇာတိမှာ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ မုံရွာမြို့နယ်၊ ဗန့်ကျီတိုက်၊ ဆင်ရှင်မြို့နယ်၊ မင်းတိုင်ပင်ရွာမှ ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ ဘေးဖြစ်သူမှာ မင်းတိုင်ပင်မြို့သား၊ သတိုးသုဓမ္မ မဟာသက်တော်ရှည်၊ သေနတ်ဝန်၊ လယ်ကိုင်းမြို့စား၊ ကင်းဝန်မင်းကြီး ဦးကောင်း ဖြစ်သည်။

  

ဦးအောင်သန်းထွန်းသည် ငယ်စဉ်က ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ကြီး မဖြစ်မီ မုံရွာမြို့၊ ဝက်စလီယံ အထက်တန်းကျောင်း (ယခု အထက ၃) တွင် ပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။ ဒုတိယနှင့် ပဥ္စမတန်းများတွင် ၆ လနှင့် အတန်းတက်ခွင့် ရခဲ့၏။ မြန်မာ တနိုင်ငံလုံးတွင် ၇ တန်း စကောလားရှစ်ကို ယှဉ်ပြိုင် ဖြေဆိုခဲ့ရာ၌ ပထမအဆင့်မှ အောင်မြင်ခဲ့သည်။

  

စစ်ပြီး ကာလတွင် မုံရွာမြို့ အစိုးရ အထက်တန်းကျောင်း အမှတ် ၁ မှ ၁ဝ တန်း စာမေးပွဲ ဖြေဆို အောင်မြင်ပြီး၊ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်သို့ ဆက်လက် သွားရောက် ပညာ သင်ကြားခဲ့ရာ ခေတ်သစ် သမိုင်းနှင့် နိုင်ငံရေး သိပ္ပံဘာသာများဖြင့် ဝိဇ္ဇာ (ဂုဏ်ထူး)၊ မဟာဝိဇ္ဇာ (ဂုဏ်ထူး) ဘွဲ့များနှင့် ဥပဒေ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့များ ရရှိခဲ့သည်။

  

ဦးအောင်သန်းထွန်းသည် မြန်မာနိုင်ငံ ဘီစီအက်စ် ခေါ် ပဋိညာဉ်ခံ ဝန်ထမ်း (အရွေးချယ်ခံတန်း)၊ ကျောက်ဖြူ ဥပစာကောလိပ်၊ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်၊ သက်ကြီးတက္ကသိုလ်၊ လုပ်သား ကောလိပ်နှင့် မန္ဈလေး တက္ကသိုလ်တို့တွင် သမိုင်းနှင့် နိုင်ငံရေး သိပ္ပံ ကထိက အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

  

ရန်ကုန်မြို့ Soorma & Boon Law Firm တွင် အဖွဲ့ဝင် ဥပဒေ အကျိုးဆောင် လွှတ်တော် ရှေ့နေကြီး၊ မြန်မာနိုင်ငံ ရှေ့နေချုပ် ဌာနတွင် အစိုးရ လွှတ်တော် ရှေ့နေကြီးနှင့် ကချင်ပြည်နယ် ဥပဒေရုံး အကြီးအကဲ အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ဦးအောင်သန်းထွန်းသည် အခါ အားလျော်စွာ မြန်မာနိုင်ငံ သုတေသန ကွန်ဂရက်တွင် သုတေသန စာတမ်းများ ဖတ်ကြားခြင်း၊ သုတေသနကျမ်းများ ပြုစုခြင်း၊ အင်္ဂလိပ် - မြန်မာ နှစ်ဘာသာဖြင့် အင်္ဂလိပ် - မြန်မာ သတင်းစာ၊ ဂျာနယ်၊ မဂ္ဂဇင်းများတွင် သုတေသန ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။

  

ဦးအောင်သန်းထွန်းသည် 'ခေတ်လေးခေတ် မြန်မာ့တရား ဥပဒေ'၊ ၁၉၆၈ ခုနှစ်နှင့် 'မြန်မာမင်းများ တရားစီရင်ရေး' စာအုပ်တို့ဖြင့် အမျိုးသား စာပေဆု၊ 'မြန်မာဓမ္မသတ်များ သမိုင်း' စာအုပ်ဖြင့် စာပေဗိမာန် စာမူဆု (ပထမ) တို့ ရရှိခဲ့သည်။

  

ဦးအောင်သန်းထွန်းသည် ယခုလည်း သုတေသနကျမ်းများ၊ ဘာသာပြန်များကို ဆက်လက် ပြုစုနေဆဲ ဖြစ်သည်။ South East Asian Education Ministers Organization အာဆီယံ ၁ဝ နိုင်ငံ အဖွဲ့မှ စုပေါင်း ထုတ်ဝေမည့် ကျမ်းကြီး အတွက် မြန်မာနိုင်ငံကို ကိုယ်စားပြုကာ Legal Traditions of Myanmar သုတေသန စာတမ်ရှည်ကြီး ပြုစု ပေးခဲ့သည်။

  

ဦးအောင်သန်းထွန်းသည် နိုင်ငံတော် တရား လွှတ်တော်ချုပ်က ဦးစီး ထုတ်ဝေသော Judicail Journal နှင့် နိုင်ငံတော် ရှေ့နေချုပ်က ထုတ်ဝေသော Law Journal တို့၏ English Section တွင် အင်္ဂလိပ် ဘာသာဖြင့် ဥပဒေရေးရာ ဆောင်းပါးများကို ပုံမှန် ရေးသား နေသည်။ အင်္ဂလိပ် ဘာသာထုတ် The Guardian Monthly တွင်လည်း အင်္ဂလိပ် ဘာသာဖြင့် ကဗျာများ၊ ဆောင်းပါးများ၊ ဘာသာပြန် ဝတ္ထုတိုများ ရေးသားလျက် ရှိသည်။

  

ရန်ကုန်မြို့ အင်းဝနှင့် ပြည့်စုံ စာပေတိုက်များ အတွက်လည်း အင်္ဂလိပ် - မြန်မာ နှစ်ဘာသာဖြင့် ကျမ်းများ၊ ဘာသာပြန်များ ပြုစုပေးလျက် ရှိသည်။ Myanmar Perspective အင်္ဂလိပ် မဂ္ဂဇင်း အတွက်လည်း သုတေသန ဆောင်းပါးများ ရေးပေးလျက် ရှိသည်။
Stock (အစုရှယ်ယာ) ဆိုတာ ကုမ္ပဏီတစ်ခု (သို့) ကော်ပိုရေးရှင်းတစ်ခုကို တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းပိုင်ဆိုင်ခြင်းလို့ စီးပွားရေး၊ ငွေရေးကြေးရေး တို့နှင့်သက်ဆိုင်သော အဖွဲ့အစည်းများက အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုပါတယ်။

ဆရာ ဘိုဘိုကျော်ငြိမ်း ကတော့ "အမေရိကန်ဆပ်ပရိုင်း၊ ဒေါ်လာဒုက္ခ နှင့် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးပြဿနာ" ဆိုတဲ့ဆောင်းပါးမှာ Stock ဆိုတာကို အောက်ပါအတိုင်းရှင်းလင်းထားပါတယ်။
""ကျနော်က စီးပွားရေး လုပ်ချင်တယ် ဆိုပါစို့။ လွယ်လွယ်ကူကူ ပလပ်စတစ်အိတ်တွေ ထုတ်တဲ့ လုပ်ငန်းလုပ်ချင်တယ် ဆိုပါစို့။ လွယ်လွယ် တွေးနိုင်အောင် ချမ်းသာတဲ့မိတ်ဆွေ သော်လည်းကောင်း ဘဏ်ကသော် လည်းကောင်း ငွေ ၅ သိန်းကို သုံးရစ်ထုတ် ချေးပြီး စက်ရုံတည်တယ် ဆိုပါစို့။ တနှစ်၊ တနှစ်ခွဲ အကြာမှာ ကျနော့်ဆီက ဝယ်မယ့်သူ အယောက် ၂ဝ လောက် ဖြစ်လာလို့ နောက်ထပ် Customer ၁ဝ ယောက်လောက် အလားအလာ ရှိနေပြီ။ ပြိုင်ဘက်တွေထက် သာဖို့ စက်အသစ်တွေ ဝယ်ရမယ်။ ပစ်စည်းသစ်တွေ ထုတ်ရမယ်၊ အရောင်းသမားတွေ ထပ်ငှားရမယ်၊ စက်လည်မယ့်သူ အင်ဂျင်နီယာ အသစ်တွေ ထပ်ငှားရမယ်၊ အလားအလာလည်း ကောင်းနေပြီ၊ ငွေတသန်းခွဲ ထပ်လိုတယ် ဆိုပါတော့။ ဘဏ်က အတိုးများတယ်၊ သူငယ်ချင်းကလည်း ငွေ မပိုတော့ဘူး၊ ဘာလုပ်မလဲ။ အရင်းရှင်စနစ်မှာ ဆိုရင် မိမိရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုကို မျှဝေပြီး ငွေဖော်နိုင်၊ ရောင်းနိုင်ပါတယ်။ မိမိရဲ့ လုပ်ငန်း ငွေ အဝင်အထွက်၊ အင်အား၊ အလားအလာကို ကြည့်ပြီး Investment Banker တွေက ဈေးကွက်ကိုကြည့်ပြီး ဈေးသတ်မှတ် ပေးလိမ့်မယ်။ လွယ်လွယ်နဲ့ နားလည်အောင် ပြောရရင် ဒီ Investment Bank ကပဲ ဦးစီးပြီး Stock တွေကို ဖော်ထုတ် ရောင်းပေးပါလိမ့်မယ်။ ဒါကို Stock offering လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ပထမဆုံး Stock စရောင်းတာကို IPO (Initial Public offering) လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဈေးသိပ်ကြီးရင် လူမဝယ်ဘူး။ ဈေးသိပ်နိမ့်ရင်လည်း ကိုယ်နာတယ်။ ဒါကြောင့် ဒါတွေဟာ ပညာသား ပါလှတယ်။ 
တကယ်လို့ မိမိရဲ့ စတော့ (Stock) တခုကို ၁၅ ဒေါ်လာနဲ့ ရောင်းမယ်။ Stock ပေါင်း တသိန်း ထုတ်မယ်ဆိုရင် လိုတဲ့ ငွေ တသန်းခွဲ ရပြီမို့ လုပ်ငန်း ပိုမို တိုးချဲ့နိုင်ပြီပေါ့။ Stock ဝယ်တဲ့ သူကတော့ စွန့်စားမှု ရှိတယ်ပေါ့။ ဒီကုမ္ပဏီ အောင်မြင်ရင် မိမိဝယ်ရင်းလိုက်တဲ့ စတော့တွေက ဈေးတက်ရင် မြတ်ပြီ၊ မအောင်မြင်ရင် ရှုံးပြီပေါ့။ Stock ဝယ်ရင်ကုမ္ပဏီရဲ့ တစိတ်တဒေသကို ဝယ်ယူတာနဲ့ အတူတူပါပဲ။""
မြန်မာဘာသာဖြင့် သင့်လျော်သော အမည်မရှိသေးသောကြောင့် ဤဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်ကို အခြားဘာသာစကား / စာဖြင့် ရေးသားထားခြင်း ဖြစ်သည်။

**Amazon Alexa** သည် Amazon မှ ထုတ်လုပ်ထားသည့် virtual assistant တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို Amazon Lab126 က တီထွင်ထုတ်လုပ်ထားသည့် Amazon Echo နှင့် Amazon Echo Dot smart speakers များတွင် ပထမဆုံး အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ၎င်းသည် အသံဖြင့်လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းရှိသည်။ သီချင်း၊ လုပ်ဆောင်ရန်စာရင်းများ ပြုလုပ်ခြင်း၊ အသိပေးချက်များ ပြုလုပ်ခြင်း၊ streaming podcasts၊ audiobooks များ ဖွင့်ခြင်း၊ ရာသီဥတု၊ ယာဉ်အသွားအလာ၊ အားကစား၊ အခြားသော အချိန်နှင့်တစ်ပြေးညီ ဖြစ်သည့် သတင်းကဲ့သို့သော သတင်းအချက်အလက်များကို ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်သည်။ Alexa သည် များစွာသော smart devices များကို home automation စနစ်အနေဖြင့်လည်း ထိန်းချုပ်နိုင်သည်။ အသုံးပြုသူများသည် Alexa ၏ လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းကို တိုးချဲ့နိုင်သည်။ third-party vendors ကထုတ်လုပ်ထားသည့် လုပ်ဆောင်ချက်များ ထည့်သွင်းထားသော weather programs and audio features ကဲ့သို့သော app များကို ထည့်သွင်းခြင်းသည် Alexa ၏ လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းကို မြှင့်တင်နိုင်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Amazon Alexa for iPhone, iPod touch, and iPad on the iTunes App Store။ Itunes.apple.com။  6 June 2016 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
စထရာတိုစဖီးယား အလွှာကို ပြထားသော လေထုပုံ။ အလွှာများကို စကေးကိုက် ဆွဲထားသည်။ ကမ္ဘာ့မျက်နှာပြင်မှ စထရာတို စဖီးယား၏ ထိပ် (၅၀ ကီလိုမီတာ) အထိသည် ကမ္ဘာမြေပြင် အချင်းဝက်၏ ၁ ရာခိုင်နှုန်းမျှသာ ရှိသည်။ (အကျယ်ချဲ့ရန် ပုံကိုနှိပ်ပါ)
**စထရာတိုစဖီးယားအလွှာ** (stratosphere) သည် ကမ္ဘာ့လေထုတွင် ဒုတိယမြောက် အဓိက အလွှာဖြစ်ပြီး ထရိုပိုစဖီးယား အလွှာ ၏ အထက်တွင် ရှိကာ မီဆိုစဖီးယား အလွှာ၏ အောက်တွင် ရှိသည်။ ၎င်း၏ အပူချိန်မှာ အထက်ပိုင်းတွင် ပူနွေးပြီး အောက်ပိုင်းတွင် ပို၍ အေးသည်။ ထို အဖြစ်အပျက်မှာ ကမ္ဘာ့မြေမျက်နှာပြင် အနီးရှိ ထရိုပို စဖီးယား အလွှာနှင့် ပြောင်းပြန် ဖြစ်ပြီး ထရိုပိုစဖီးယား အလွှာတွင် အထက်ပိုင်းတွင် အေးမြကာ အောက်ပိုင်းတွင် ပူနွေးသည်။ ထရိုပိုစဖီးယား အလွှာနှင့် စထရာတို စဖီးယား အလွှာတို့၏ နယ်နိမိတ်ကို ထရိုပိုပေါ့စ် ဟု ခေါ်သော ပြောင်းပြန်ဖြစ်ပျက်မှု အစနေရာတွင် သတ်မှတ်သည်။ လေထုဆိုင်ရာ သာမိုဒိုင်းနမစ် အရ ဆိုလျှင် ထိုနေရာသည် အားမျှ အခြေအနေ ဖြစ်သည်။ စထရာတိုစဖီးယား အလွှာသည် လတ္တီကျု အသင့်အတင့် ရှိသော နေရာတွင် ကမ္ဘာ့မြေမျက်နှာပြင် အထက် ၆မိုင် (၁၀ ကီလိုမီတာ) နှင့် ၃၀ မိုင် (၅၀ ကီလိုမီတာ) ကြားတွင် ရှိပြီး ဝင်ရိုးစွန်း ဒေသတွင်မူ ၅မိုင် (၈ ကီလိုမီတာ) မှ စတင်သည်။
**လှုံနိဗ္ဗူအတူပါရအောင်** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။ သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

အကြောင်းအရာ
-----------

တောင်တွင်းကြီးမြို့ဇာတိ မြေတိုင်းစာရေး မောင်ဖိုးခ ဆိုသူသည် မောင်းထောင်တိုက်တွင်လာ၍ အလုပ်လုပ်သည်။ မောင်ဖိုးခသည် မောင်းထောင်တွင် ပဉ္ဇင်းခံအလှူပွဲကို ကျင်းပရာ မိမိသည် တစ်ကိုယ်တည်းသမား လူပျိုကြီးဖြစ်၍ အပျိုအများအပြားလာရောက်ကာ တရားနာစေရန် ဖိတ်စာရေးပေးပါဟု တောင်းပန်သဖြင့် ဖွဲ့ဆိုထားခြင်း ဖြစ်သည်။

လှုံနိဗ္ဗူအတူပါရအောင်
---------------------

ပျို့ကဗျာတီထွင်တဲ့၊ မဟာသီလဝင် ဆရာအစီအစဉ် အဆက်ကယ်နှင့်၊ ရှင်အဂ္ဂါသမာဓိငဲ့ပြင်၊ အာနိသင် အရောင်ချဉ်းပေရော့၊ တောင်တွင်းကျော်ပုဂ္ဂိုလ်တို့ ထွက်ပေတဲ့၊ ထိုချက်ကြွေတောင်ရွှေတွင်းရယ်က၊ သတင်းဂုဏ်ဖြောင့်မှန် ရိုးသူမို့၊ အစိုးပိုင်သခင်တို့မပေတဲ့၊ ဖိုးမောင်ခ ကျွန်ုပ်မှာ။  

  

ဟောင်းအတိတ်ကယ်က၊ မောင်းမဿရွှေထောင်ကညာနှင့်၊ ရွှေတောင်ရွာသာဘုမ္မိတွင်မှ၊ ဇာတိမြေကိုယ့်ဒေသကဲ့သို့၊ အာနိသံအဘိညာဏ် စွမ်းငယ်နှင့်၊ ဂဏန်းစဉ်ကောက်ကာတွက်ရတဲ့၊ နောက်ဆက်မွန်ခွန်တော်ရေးမို့၊ ဘော်ကြေးငွေလာဘ်လာဘတို့၊ ဒါနဟုန်ကုသိုလ်လုပ်မည်ဟု၊ မယားစာသားစာမရှုတ်သူမို့၊ အားထုတ်ရက်ပါ။  

  

မြတ်ငါးထောင်သာသနာခေတ်တွင်မှ၊ ဒါရဇ္ဇေ အမွေခံဘို့၊ ပရေသံ သူတထူးငဲ့ကို လှူဖူးမြင် ဦးပဉ္ဇင်းသို့၊ သိမ်အတွင်းမှာ ကမ္ဗဝါညတ်ကယ်နှင့်၊ သွင်းအပ်မည့် သည်လှူဒါ ကြည်ဖြူစွာဆုတောင်း။  

  

သုံးလူ့ရှင် ဒီပင်္ကရာသို့၊ သုမေဓာဆုပတ္တနာမှန်းတော့၊ ကြာပန်းစုံ ပုဏ္ဏရိတ်ကယ်နှင့်၊ လှုံနိဗ္ဗူအတူပါရအောင်၊ သုမိတ္တာယသော်လောင်းရယ်က၊ သူ့ဘာသာဆုလာ၍ တောင်းသတဲ့၊ ရွာမောင်းရွှေထောင်ကျေးတွင်မှ၊ ခွန်ရေးတော် ကျုပ်မောင်ခငဲ့၊ မုချပင်မသေချာဘူ့၊ ဥတ္တမတပသာ ဗုဒ္ဓဘဂဝါလောင်းကဲ့သို့၊ ဆုတောင်းသူကယ်လို့ ထွက်ခဲ့ရင်၊ ပျော်မဂ္ဂင်အတူစံရအောင်၊ အလှူခံတူတန်သေးလောက်တဲ့၊ ကြံတွေးကာ ရှေးသာဓကငယ်နှင့်၊ ဘုရားအလျာကို အားသာကျမိတော့၊ တရားဓမ္မာကို ကြားနာရအောင်ပ၊ မယားပါ သားပါကြွခဲ့ကြ၊ များစွမိတ်ပေါင်း။

ခက်ဆစ်
------

၁။ မဟာသီလဝင် = မဟာသီလဝံသ။

၂။ အာနိသင် = အကျိုးကျေးဇူး။

၃။ မောင်းမိဿ = မောင်းမမဿံ၊ အမျိုးသမီးအဖော်။

၄။ ဘာဘုမ္မိ = သာယာသောမြေ။

၅။ ကိုယ့်ဒေသံ = ကိုယ့်ဒေသ၊ ကိုယ့်အရပ်။

၇။ ဒါရဇ္ဇေ = ဒါရဇ္ဇ (ပါ)၊ အမွေအနှစ်။

၈။ ပရေသံ = တပါးသူ။

၉။ ဥတ္တမတပသာ = မြတ်သောရသေ့ရဟန်း။

မှတ်ချက်
--------

ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော ခေါင်းစဉ်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------
ရူပဗေဒတွင် **ပါတစ်ကယ် (particle; အမှုန်)** ဆိုသည်မှာ ဒြပ်သားစုဖွဲ့ဖြစ်တည်မှု၊ အခြေခံ သက်ရောက်မှုကြီးများ ဖြစ်ပေါ်မှုတွင် ပါဝင်နေသော အစိတ်အပိုင်းတို့ကို ဆိုလိုသည်။ ဖုန်မှုန့်၊ မြေမှုန့် စသည်တို့ထက် အင်မတန်သေးငယ်သော အရာလေးများ ဖြစ်သည်။  

အက်တမ် တစ်ခုချင်းကို ဖြစ်စေ၊ အက်တမ်တွဲများ ဖြစ်သော မော်လီကျူး တစ်ခုချင်းကို ဖြစ်စေ ပါတစ်ကယ် (အမှုန်) တစ်ခုဟု ခေါ်နိုင်သည်။ ၎င်းတို့ထက် သေးငယ်သော ပါတစ်ကယ်များမှာ အက်တမ်တွင်း ပါတစ်ကယ်များ ဖြစ်သည်။

အခြေခံပါတစ်ကယ် အုပ်စုကြီး နှစ်ခု
--------------------------------

လူတို့၏ လက်ရှိ အသိသုတအရ ထပ်မံ ခွဲစိတ်မရတော့သော၊ အခြား (ပိုနုပ်မွှားသော) ပါတစ်ကယ်တို့ဖြင့် စုဖွဲ့ဖြစ်ပေါ်ထားမှုဟု မထင်ရသော အခြေခံ ပါတစ်ကယ်များကို အုပ်စုကြီး ၂ခုသို့ ခွဲနိုင်သည်။  

တစ်မျိုးမှာ ဖှာမီယွန် (fermion) ဖြစ်ပြီး ကွမ်တမ်သဘောယန္တရားအားဖြင့် လည်အင် (spin) ကိန်းဝက်ရှိသော ပါတစ်ကယ်များ ဖြစ်သည်။ အစ်လတ်ထြွန်များနှင့် (ပရိုတွန်နှင့် နျူထြွန်ကို ဖွဲ့စည်းသော) ကွာ့ခ်များမှာ ဤပါတစ်ကယ် အမျိုးအုပ်စုအတွင်း အကျုံးဝင်သည်။  

ကျန်တစ်မျိုးမှာ ဘိုဇွန် (boson) ဖြစ်ပြီး လည်အင် ကိန်းပြည့်ရှိသော ပါတစ်ကယ်များဖြစ်သည်။ အလင်း၏ အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်တည်မှု အနုပ်မွှားဆုံး ဖြစ်သည်ဆိုသော ဖှိုတွန်တို့မှာ ဤပါတစ်ကယ် အမျိုးအုပ်စုအတွင်း အကျုံးဝင်သည်။

အကိုးအကား
---------

ဋ၏ *"ပါတစ်ကယ် သုတ္တန်"*
**ဂယ်လီခံတပ်ဟိုတယ်** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည့် ဟိုတယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အခန်း ၁၂ ခန်းပါဝင်သည်။ အဆောက်အဦကို ဒတ်ချ်ကိုလိုနီခေတ်က ကိုယ်ပိုင်နေရာတစ်ခုအဖြစ် ၁၇ ရာစုတွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

ဂယ်လီခံတပ်ကို ၁၆ ရာစုတွင် ပေါ်တူဂီတို့က တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ၎င်းခံတပ်ကို ၁၆၄၀ တွင် ဒတ်ချ်တို့က ရယူခဲ့သည်။ ဒတ်ချ်တို့သည် အတွင်းပိုင်းတွင် ဒတ်ဗိသုကာလက်ရာတို့ဖြင့် ခံတပ်ကို အဆင့်မြှင့်တင် ပြုပြင်မှုများ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ တွင် ယူနက်စကိုက ဂယ်လီခံတပ်ကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

၁၉၉၉ တွင် သီရိလင်္ကာအစိုးရက နိုင်ငံခြားသားပိုင်ဆိုင်မှုများအပေါ် အကောက်ခွန် ၁၀၀ ရာခိုင်နှုန်း မြှင့်တင်ခဲ့သည်။ ၎င်းကြောင့် ဩစတြေးလျ၊ Karl Steinberg, မလေးရှားစီးပွားဖက် Christopher Ong တို့သည် ဂယ်လီခံတပ်ရှိ ၁၇ ရာစုခေတ် ဒတ်ချ်ကုန်သစ်တစ်ဦး၏ နေအိမ်ကို ဝယ်ယူခဲ့သည်။ သူတို့သည် အိမ်တွင် ၂ နှစ်ကြာနေထိုင်ခဲ့ပြီး အိမ်ကို ပြုပြင်ခဲ့သည်။ ထိုအိမ်သည် ဂယ်လီတွင် အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။ 

၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် ထိုအဆောက်အဦသည် ယူနက်စကိုအာရှပစိဖိတ်အမွေအနှစ်ဆု ရရှိခဲ့သည်။

စာပေ
----

Warren, William; Gocher, Jill (2007). Asia's Legendary Hotels: The Romance of Travel. Singapore: Periplus Editions. ISBN 978-0-7946-0174-4.

ပြင်ပလင့်များ
-------------

* Galle Fort Hotel official website

ကိုဩဒိနိတ်: 6°1′35.76″N 80°13′3.36″E﻿ / ﻿6.0266000°N 80.2176000°E﻿ / 6.0266000; 80.2176000

ကိုးကား
-------

1. ↑  "Lankem buys Boutique Galle Fort Hotel for Rs. 770m"၊ 24 November 2011။ 1 July 2014 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။ Archived from the original on 27 November 2011။
ပါဝါအီလက်ထရွန်းနစ် (power electronics) ဆိုသည်မှာ လျှပ်စစ်စွမ်းအားကို ထိန်းချုပ်ရန် သို့ အသွင်ပြောင်းလဲရန် အတွက် ဆောလစ်စတိတ် အီလက်ထရွန်းနစ် ကို အသုံးချခြင်းကို ဆိုလိုသည်။

မိတ်ဆက်
-------

လျှပ်စစ်စွမ်းအင်၏ အသွင် (ဗိုးတေ့၊ လျှပ်စီး၊ ကြိမ်နှုန်း) စသည်တို့ကို အသွင်ပြောင်းလဲရန် လိုအပ်သည့် အခါတိုင်းတွင် ပါဝါ အီလက်ထရွန်းနစ်ကို တွေ့နိုင်သည်။ ထို ကွန်ဗာတာ များ၏ ပါဝါ ပမာဏမှာ မိုဘိုင်းဖုန်း များတွင် အသုံးပြုသော မီလီဝပ် အနည်းငယ်မျှသော ပမာဏမှစ၍ အိတ်ချ်ဗွီဒီစီ စနစ်များတွင် အသုံးပြုသော မီဂါဝပ် ရာပေါင်းများစွာ ရှိသော ပမာဏ အထိ တွေ့နိုင်သည်။ ပုံမှန် အီလက်ထရွန်းနစ်တွင် လျှပ်စီးကြောင်းများ နှင့် ဗိုးတေ့ တို့သည် သတင်းအချက်အလက်များကို သယ်ယူလေ့ ရှိသော်လည်း ပါဝါ အီလက်ထရွန်းနစ်တွင်မူ ပါဝါကို သယ်ဆောင်ကြသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် ပါဝါအီလက်ထရွန်းနစ်တွင် လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်း ပမာဏ (efficiency) သည် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သည်။

ပထမဆုံးသော ပါဝါ အမြင့်စား အီလက်ထရွန်းနစ် ကိရိယာမှာ မာကျူရီ အာ့ခ် ဘား များ(mercury arc valves) ဖြစ်ကြသည်။ ခေတ်သစ်စနစ်များတွင်မူ ပါဝါပုံစံ ပြောင်းလဲခြင်းကို ဒိုင်အုတ်၊ သိုင်ရစ်စတာ နှင့် ထရန်စစ်စတာ အစရှိသော ဆီမီးကွန်ဒပ်တာ ခလုပ် ကိရိယာ များဖြင့် ဆောက်ရွက်ကြလေ့ရှိသည်။ အီလက်ထရွန်းနစ် စနစ်များတွင် ဆစ်ဂနယ် နှင့် အချက်အလက်များကို ထုတ်လွှတ် ကိုင်တွယ် မှုများ ပြုလုပ်ကြလေ့ ရှိသော်လည်း ပါဝါ အီလက်ထရွန်းနစ် တွင်မူ ပမာဏ အတော်များသော လျှပ်စစ်ပါဝါ များကို ကိုင်တွယ်မှု ပြုကြသည်။ အေစီမှ ဒီစီသို့ ပြောင်းလဲသော ရက်တီဖိုင်ယာသည် ပါဝါအီလက်ထရွန်းနစ် ကိရိယာများ၏ ထင်ရှားသော သာဓကတစ်ခု ဖြစ်ပြီး လူသုံးများ အီလက်ထရွန်းနစ် ပစ္စည်းများ ဖြစ်ကြသော တယ်လီဗွီးရှင်းများ၊ ကွန်ပျူတာများ၊ ဘက်ထရီ အားသွင်းစက်များတွင် ပါဝင်လေ့ ရှိသည်။ ပါဝါ၏ ပမာဏမှာ ဆယ်ဂဏန်းမျှရှိသော ဝပ်မှ ရာဂဏန်းမျှ ရှိသော ဝပ်အထိ ဖြစ်သည်။ စက်ရုံများတွင် ထင်ရှားသော အသုံးချမှုမှာ အရှိန်ပြောင်းလဲ မောင်းနှင်ကိရိယာ (variable speed drive ) ဖြစ်ပြီး အင်ဒပ်ရှင်း မော်တာများကို ထိန်းချုပ်ရာတွင် အသုံးပြုလေ့ ရှိကြသည်။
**ဌာနီပြည်ကြီးကဝေးသနှင့်** ကဗျာကို ဦးကြင်ဥ ရေးဖွဲ့ခဲ့သည်။ ညည်းချင်း ကဗျာအမျိုးအစား ဖြစ်သည်။ ဌာနီပြည်ကြီးနှင့် အဝေးသို့ရောက်နေစဉ် တစ်ကိုယ်တည်း လွမ်းဆွတ်ဖွယ်ကောင်းသော တောတောင်ရေမြေ ရာသီဥတုတို့၏ အခြေအနေကို ရေးဖွဲ့ထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ဌာနီပြည်ကြီးကဝေးသနှင့်
----------------------

ဪ .... တစ်ကိုယ်ဆွေးဖွယ်  

မြောင်ခင်တန်းနှင့်၊ တောင်ကမ်းကွယ်  

လမ်းဘယ်ဝယ်ရှိ  

နယ်ရှစ်ခွင်လုံး၊ တိမ်မင်တုံး  

မိုးလုံးအိသို့၊ အို ... သိတတ်ပြီ။  

  

မြိုင်ခြေအုပ်က၊ ရွှေဘုတ်ကယ်အီသည်  

ဌာနီပြည်ကြီးကလည်း ဝေးသနှင့်။  

  

ငုံကင်းငယ်ပန်းမန်၊ ရွက်ရင့်လျှောလို့  

ရွက်ကြောငယ်လှန်သည်  

တောင်ပြန်လေညင်းကလည်း သွေးသနှင့်။  

  

သူရကန်စက်၊ ဖန်ဂယက်လည်း  

လယ်ချက်ဗဟို  

ယုဂန်စွန်းက၊ ထိမ်ကွန်းငယ်ခိုသည်  

ချိန်ညိုနေမင်းကလည်း၊ အေးသနှင့်။  

  

နောင့်ဆွေးငယ်ဗျာဝှန်၊ လွန့်ထက်လွန်ကို  

တစ်သွန်ကူလှောက်  

ဘယ်ဖြေဆည် ဖျောက်နိုင်လိမ့်။  

  

*သဖြန်*  

တောမြောက်ကကြိုးခွေ။  

  

စိမ့်ကြီးမြိုင်ချောင်က  

ရွှေဖိုးခေါင် သံချိုညောင်း။  

  

ဒေါင်းကအိုးဝေ။  

  

တောင်တံပြက်၊ ကျောက်စက်ကျစမ်းရေ  

တွေတွေစိမ့်ကြည်အေး။  

  

အို ... နောင့်တည်းဟာမို့  

ရွှေသည်းမှာ ကြေကွေဆူလှတယ်  

နန်းသူကြောင့်လေး။

ကိုးကား
-------
ဆန်စက္ကူ
--------

ဆန်စက္ကူသည် စင်စစ်အားဖြင့် ဆန်မှပြုလုပ်ယူသော စက္ကူမဟုတ်ပေ။ ဖော်မိုဆားကျွန်းတွင် အလေ့ကျပေါက်သော တကြက်ပနက် ပက်ပီရီဖာပင်၏ အူမှ ပြုလုပ်ယူသော စက္ကူသာလျှင် ဖြစ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံတွင် ပေါက်သည့် အက်စခိနော မီနီပင်မှလည်း ဆန်စက္ကူလုပ်ယူနိုင်သေးသည်။

  

ဆန်စက္ကူပင်သည် 'အရေးလီယေးစီးအီး'မျိုးရင်းဝင် ချုံပင်မျိုးဖြစ်သည်။ ၈ ပေမှ ၁၅ ပေထိမြင့်သည်။ ထိုအပင်၌ အမွေးနုများရှိသောရွက်ခြားလက် အရွက်ကြီးများပေါက်သည်။ အစိမ်းရောင် ပန်းပွင့်များသည် အခိုင်လိုက် ငိုက်လျက်ပွင့်ကြသည်။ ဆန်စက္ကူ ပြုလုပ်ရာတွင် ဆန်စက္ကူပင်၏ အခေါက်နှင့် အပြင်အသားကိုခွဲ၍ အလယ်အူကို ထုတ်ယူရ လေသည်။ စက္ကူ ပြုလုပ်သောအခါ၊ ဓားထက်ထက်ဖြင့် အူကို ကျွမ်းကျင်စွာလွှာယူရသည်။ အလွှာများရသောအခါ ယင်းတို့ကိုလိုသလိုအရောင် ဆိုးပေးကြသည်။ ထိုနောက် မာသည့်မျက်နှာပြင် ချောချော ပေါ်တွင်တင်၍၊ ဖိအားကြီးကြီးနှင့် ဖိပေးရသည်။ ထိုနောက် အရွယ်ကို လိုသလို ဖြတ်ယူကြသည်။

  

ဆန်စက္ကူကို ပန်းလုပ်ရာတွင်ဖြစ်စေ၊ ပန်းချီကား ရေးရာတွင်ဖြစ်စေ အသုံးပြုကြသည်။ ထိုပြင် နေကာဦးထုပ်များလုပ်ရာတွင်လည်း အနည်းအကျဉ်း အသုံးပြုကြသေးသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄)
အလောတော်မှည့်သော သစ်သော့သီးနှင့် ပဲယားသီးတို့၏ 
အရည်ကိုညှစ်၍ အချဉ်ဖောက်ယူသော ဆိုက်ဒါရည်နှင့် ပယ်ရီရည်ခေါ် အဖျော်ရည်များကို အနောက်နိုင်ငံများတွင် အများ 
အပြား သုံးဆောင်ကြသည်။

သစ်သော့သီးရည်နှင့် လုပ်သော အဖျော်ရည်ကို ဆိုက်ဒါ ဟုခေါ်သည်။ ပဲယားသီးရည်မှရသော အဖျော်ရည်ကို ပယ်ရီဟု 
ခေါ်သည်။ နှစ်မျိုးလုံမှာ စီရင်နည်းအတူတူပင်ဖြစ်၍ အရသာ 
တွင်လည်း များစွာမထူးခြားချေ။

သို့ရာတွင် ပဲယားသီးမှရသော ပယ်ရီထက် သစ်သော့သီးမှ ရသော ဆိုက်ဒါကို ပိုမိုပြုလုပ်၍ ရောင်းချကြသည်။ ရိုးရိုးဆိုက် 
ဒါနှင့် ဆူတက်သော ဆိုက်ဒါဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိရာ၊ ဆူသော 
ဆိုက်ဒါမှာ ကာဗွန်နစ်အက်ဆစ် ဓာတ်ထည့်ထားသည်။
အမှည့်လွန်သော သစ်သော့သီးနှင့် ပဲယားသီးအရည်များ 
သည် ကဇော်ပေါက်နိုင်စေသော အချိုဓာတ်များ စွာပါရှိ၏။ 
ထိုအရည်များကို ညှစ်ယူပြီးနောက် အယ်လကိုဟော ၂ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၈ ရာခိုင်နှုန်းအထိ အရည်ထဲတွင်ရှိလာသဖြင့် အရည် 
မပျက်သွားဘဲ ကြာမြင့်စွာခံသည်။ သို့သော် ထိုသို့ပါရှိသော 
အရက်(ဝါ) အယ်လကိုဟောဓာတ်မှာ သောက်သူမူးစေနိုင် 
လောက်အောင် အချိုးအစားမများပေ။ သစ်သီးအမှည့်လိုနေ 
သေးလျှင် သကြားအနည်းငယ်ထည့်ပေးရ၏။

ဤသို့ စီရင်ပြီးသစ်သီးရည်များကို လုံခြုံသောပုလင်း၊ 
စည်စသည်တို့တွင် ထည့်၍ အလုံပိတ်ကာ သိုမှီးထားရသည်။ 
အလွန်ကောင်းသော အဖျော်ရည်ဖြစ်လာစေရန် အချို့ကတစ်နှစ် 
ခန့်မြေအောက်၌ မြှုပ်ထားပြီးမှ သုံးဆောင်လေ့ရှိကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄)

မှတ်ချက်
--------

* Cider and Perry
"ပါရှတိုဘာသာစကား"ကို ဤနေရာသို့ ညွှန်းသည်။ အခြား အဓိပ္ပာယ်များအတွက် ပါရှတိုဘာသာစကား (သံတူကြောင်းကွဲ)ကို ကြည့်ပါ။
**ပက်ရှ်တွန်းဘာသာစကား** (ပက်ရှ်တွန်း: پښتو‎) သည် အရှေ့အီရန်သားတို့ ဘာသာစကားဖြစ်ပြီး အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားမိသားစုတွင် ပါဝင်သည်။ ပါးရှန်းစာပေတို့တွင် အာဖဂန်စကား ( افغانی ) အဖြစ် သိကြသည်။ 

ပါရှတန်လူမျိုးတို့ အဓိကပြောဆိုသော ဘာသာစကားဖြစ်ပြီး အာဖဂန်နစ္စတန်၏ ရုံးသုံးဘာသာစကား ၂ ခုအနက် တခုဖြစ်သည်။ ပါကစ္စတန်၌လည်း ဒုတိယလူသုံးအများဆုံး ဒေသိယဘာသာစကားဖြစ်ပြီး အနောက်မြောက်ပိုင်းရှိ ခီဘာ ပါတွန်ခွါပြည်နယ်နှင့် ဘာလိုချီစတန်ပြည်နယ်၏ မြောက်ပိုင်းဒိစတြိတ်များတွင် အထူးသဖြင့် သုံးသည်။ ပါရှတိုစကားပြောသူ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အနည်းဆုံး သန်း ၄၀ ရှိနိုင်သည်။ အမြင့်ဆုံးအနေဖြင့် သန်း ၆၀ ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းသည်။ ပါရှတန်လူမျိုးတို့၏ သီးခြားမျိုးနွယ်စုဖြစ်မှုကို ထင်ရှားစေသော အဓိကမှတ်ကျောက်တည်း။

ကိုးကား
-------

1. ↑  John Leyden, Esq. M.D.; William Erskine, Esq. eds. (1921). "Events Of The Year 910 (1525)". *Memoirs of Babur*. Packard Humanities Institute. p. 5. Archived from the original on 14 November 2012. Retrieved 10 January 2012. To the south is Afghanistān. There are ten or eleven different languages spoken in Kābul: Arabic, Persian, Tūrki, Moghuli, **Afghani**, Pashāi, Parāchi, Geberi, Bereki, Dari and Lamghāni.
စလေရုပ်စုံကျောင်း
**စလေမြို့**သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ချောက်ခရိုင်၊ ချောက်မြို့နယ်တွင် ပါဝင်သည်။ မကွေးမြို့၏ အထက် ဧရာဝတီမြစ် အရှေ့ဘက်ကမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ချောက်မြို့၏ တောင်ဘက် (၅)မိုင်ခန့်သာ ဝေးသည်။ ညောင်ဦးမြို့မှ တောင်ဘက် ၃၄ မိုင်ကွာသည်။ ပြည်တွင်းသင်္ဘောဆိပ်မြို့ကလေး ဖြစ်သည်။ ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့၏အရှေ့မြောက်ဘက်ဓားလွယ်ခုတ်ဧရာဝတီမြစ်ကမ်းဘေးတွင်တည်ရှိသည်။
မြန်မာပြည်တွင် ပဒေသရာဇ်ခေတ် ထွန်းကားစဉ်အခါကတည်းက စလေမြို့သည် မြို့ငယ်အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။ ပုဂံခေတ် စလေမင်းခွေးကို အကြောင်းပြု၍၎င်း၊ 
ကုန်းဘောင်ခေတ်နှောင်းတွင် မြန်မာစာပေလောက၌ ထင်ရှားကျော်ကြားသော စလေဦးပုည၏ မွေးဖွားရာအရပ်အဖြစ်၎င်း။ အစေ့မရှိသော စလေဆီးသီးကြောင့်၎င်း လူသိများခဲ့ရသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ စလေမြို့တွင် ဦးပုည၏ ကျောင်းနှင့် ဦးပုည၏ စာကြည့်တိုက်ထားရာ အုတ်ကျောင်းများ ရှိသည်။ ဦးပုည၏ကျောင်းမှာ မီးလောင်ထားသော်လည်း စာကြည့်တိုက်အုတ်ကျောင်းမှာ ယခုတိုင် တည်ရှိသေးသည်။ 

စလေမြို့သည် ဗြိတိသျှအစိုးရလက်ထက်က မြို့ပိုင်ရုံးစိုက် 
သည့်မြို့ ဖြစ်၍ စလေမြို့နယ်သည် ပုဂံနယ်၊ မြင်းခြံခရိုင်တွင် ပါရှိခဲ့၏။ ယခုအခါမူ စလေမြို့၌ မြို့ပိုင်ရုံး မစိုက်တော့ဘဲ မြောက်ဘက် ၅ မိုင်ကွာ ချောက်မြို့၌ ရုံးစိုက်သဖြင့် စလေမြို့သည် ချောက်မြို့နယ်တွင် အပါအဝင် ဖြစ်နေ၏။ ယခင် စလေမြို့နယ်အဖြစ် တည်စဉ်က လူဦးရေမှာ ၁၉၄၁ ခု သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၈၉၅၇၄ ယောက်ဖြစ်၏။ စလေမြို့တွင် အစိုးရဆေးရုံ၊ ရဲဌာနာ၊ ဈေး၊ စာတိုက်နှင့် ကြေးနန်း အဆောက်အအုံများ ရှိသည်။ စလေ ဓာတ်မြေဩဇာစက်ရုံလည်း တည်ရှိလေသည်။

စလေရုပ်စုံကျောင်း၊ ရှင်ပင်မဟာလာဘမံဘုရား ၊ ရှင်ပင်စာကြိုဘုရား ၊ မဟာသေခဲလှဘုရား နှင့် ရခိုင်မဟာမုနိဘုရားများ ထင်ရှားသည်။ ရှင်ပင်စာကြို ဘုရားပွဲကို သီတင်းကျွတ် လပြည့်နေ့တွင် စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ ကျင်းပသည်။

စလေမြို့တဝိုက်၌ မိုးပါးရှားသဖြင့် အစားအစာ ခေါင်းပါးသည့်ဘေးနှင့် တစ်ခါတစ်ရံ တွေ့ရတတ်သည်။ ထို့ကြောင့် ထိုဒေသမှ အချို့သူများသည် ရေနံချောင်း၊ ရေနံမြေသို့၎င်း မြန်မာနိုင်ငံ အောက်ပိုင်းသို့၎င်း သွားရောက်လည်ပတ် အလုပ်လုပ်ကိုင်တတ်ကြသည်။ စလေမြို့အနီးရှိ ဒေသများမှာ မြေဩဇာညံ့ဖျင်းသော်လည်း ဧရာဝတီမြစ်ကြောင်းအားဖြင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ရှိသဖြင့် စီးပွားရေးမှာ မဆိုးရွားလှချေ။ စလေမြို့ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ပြောင်းနှင့် ပဲကို အဓိက စိုက်ပျိုးကြသည်။ စလေမြို့၏ အဓိက လုပ်ငန်းများမှာ ယွန်းထည်၊ တိုက်သွင်းထည်များနှင့် ခေါင်းအုံး၊ မွေ့ရာများကို အစာသွတ်ခြင်း ဖြစ်၏။ 

ဒေသထွက်ကုန်အဖြစ် အစေ့မပါသော စလေဆီးသီးမှာ နာမည်ကြီးသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃)
ဗနီလာပင်
ချောကလက်၊ ကိတ်မုန့်၊ ရေခဲမုန့် စသည်တို့ ပြုလုပ်ရာ၌လည်းကောင်း၊ ရေမွှေးအမျိုးမျိုး ဖော်စပ်ရာ၌လည်းကောင်း အသုံးပြုသော ဗနီလာအမွှေးနံ့ကို ဗနီလာပင်၏ အသီးတောင့်မှ ထုတ်ယူရရှိသည်။ ဗနီလာပင်သည် သစ်ခွပင် တစ်မျိုးဖြစ်၍ ကြီးမားရှည်လျားသော နွယ်ပင်ဖြစ်သည်။ အောကီဒေးစီအီးမျိုးရင်းတွင် ပါဝင်၍ ရုက္ခဗေဒ အမည်အားဖြင့် **ဗနီလာ ပလေနီဖိုလိယာ** ဟု ခေါ်သည်။ ဗနီလာပင်အမျိုးပေါင်း ငါးဆယ်ခန့်ကို ကမ္ဘာအရပ်ရပ်၌ တွေ့ရှိရသည်။ ဗနီလာပင်၏ မူလဇာတိဒေသသည် မက္ကဆီကိုနိုင်ငံဖြစ်သည်။ ယင်းအပင် တို့သည် မက္ကဆီကိုမှ ပီရူးနိုင်ငံအထိ အလေ့ကျ ပေါက်ရောက်နေသည်ကို တွေ့ရသည်။ ယခုအခါ ပြင်သစ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်း၊ ဂျားဗားကျွန်း၊ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ 
အနောက်အိန္ဒိယကျွန်း စသော အပူပိုင်းဒေသများ၌ စိုက်ပျိုးဖြစ်ထွန်းလျက် ရှိလေသည်။

ဗနီလာပင်သည် ပူအိုက်စိုစွတ်သော ရာသီဥတုကို နှစ်သက်သည်။ မြေနိမ့်အရပ်မှ ပေ ၂ဝဝဝ အမြင့် ရှိသော အရပ်ဒေသများအထိ ပေါက်ရောက်နိုင်သည်။ မြေပြင်မှ ထွက်ကာ 
နွယ်တက်တတ်သော အပင်မျိုးဖြစ်၍ မြေမြစ်များ ရှိသကဲ့သို့ လေမြစ်များလည်း ရှိသည်။ လောင်းရိပ်မများလွန်းဘဲ ကွက်တိကွက်ကျား အလင်းရောင်ကို ရရှိ၍ လေပြင်းဒဏ်ကိုလည်း 
အကာအကွယ်ပေးထားသော နေရာမျိုး၌ ဗနီလာပင်တို့သည် သစ်ပင်များကို အမြစ်မြွာများဖြင့် တွယ်ကပ်ပေါက်တက်ရာ၊ အလျားပေ ၂ဝ မှ ၃ဝ အထိ ရှည်တတ်သည်။ အခေါက် 
ရှိသော အပင်မျိုးတွင် ပို၍ တွယ်ကပ်ပေါက်နိုင်သည်။ ဗနီလာပင်သည် အနှစ် ၅ဝ နီးပါး အသက်ရှည်နိုင်သည်။ အပင်ပေါက်ပြီး သုံးနှစ်အကြာတွင် အသီးတင်လေသည်။ ဗနီလာပင်၏ အရွက်သည် ဥဝိုင်းလှံစွပ်ပုံဖြစ်၍ အသားထူသည်။ အပွင့်တို့သည် အဖြူ၊ သို့မဟုတ် စိမ်းဖန့်ဖန့်အရောင် ရှိသည်။ အပင်ပေါက်ပြီး၍ ၁၅ လမှ ၁၈ လအကြာတွင် အပွင့် ပွင့် ပြီးနောက် ကိုးလခန့် အကြာတွင် ငှက်စာဆော်သည်။ အသီးတို့သည် ရှည်ရှည်လုံးလုံး အသီးတောင့်များဖြစ်၍ ခြောက်လက်မမှ ကိုးလက်မအထိ ရှည်သည်။ အသီးအတွင်း၌ မည်းနက်၍ ကျိချွဲသော အနှစ်များနှင့် သေးငယ်သောအစေ့ မည်းမည်းများ ရှိသည်။ ထိုအနှစ်မှ ဗနီလာအမွှေးနံ့ကို ထုတ်ယူရရှိလေသည်။

အမေရိကတိုက်ကို ဥရောပတိုက်သားများ မတွေ့ရှိမီကပင် မက္ကဆီကိုဒေသ၌ တိုင်းရင်းသားအက်ဇတက် လူမျိုးများသည် အစားအသောက် မွှေးကြိုင်စေရန် ဗနီလာအမွှေးနံ့ကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ အမွှေးနံ့ကို အသီးတောင့်အတွင်း အနှစ်ထဲ၌ရှိသော ဗနီလာခေါ် ဒြဗ်ပေါင်းတစ်မျိုးမှ ရရှိလေသည်။

အမွှေးနံ့ထုတ်ယူရန် အသီးတောင့်များကို ကောင်းစွာ မမှည့်မီ အသီးတောင့်ဖျား၌ အဝါရောင် သန်းလာလျှင် ဆွတ်ခူးရသည်။ ထိုနောက် ရေနွေးပူပူတွင် ချွှေစိမ်၍ ဆယ်ယူပြီးသော် သွေ့ခြောက်စေ၍ ကြာရှည်ခံအောင် ပြုပြီးလျှင်၊ အသီးထဲမှ အနှစ်များ ကဇော်ပေါက်လာအောင် ပြုရသည်။ အသီးတောင့်များကို ကြာရှည်ခံအောင် တဖြည်းဖြည်း ပြုလုပ်နိုင်လေ 
အမွှေးနံ့ ကောင်းလေဟု ဆိုကြသည်။

ကြာရှည်ခံအောင် ပြုပြီး၍ အမွှေးနံ့ ထုတ်ယူနိုင်သော အသီးတောင့်များကို အမွှေးနံ့ထုတ်ယူရန် တင်ပို့ ရောင်းချရသည်။ ထိုအခြေအနေတွင် အသီးအတောင့်များသည် ချောကလက်ရောင် ရှိ၍ တွန့်လိမ်လျက် သေးသွယ်ညွှတ်ပျောင်းနေပြီးလျှင် အသီးတောင့်များပေါ်တွင် သကြားခဲကဲ့သို့ ဖြူဖြူခဲကလေးများ ဖြစ်ပေါ်နေသည်။ *သကြားခဲ*ကလေးများ 
မရှိလျှင် ဗနီလာအမွှေးနံ့ ထုတ်ယူရန် အဆင့်အတန်းမမှီဟုယူဆကြသည်။

ဗနီလာအမွှေးနံ့ ထုတ်ယူသည့်နည်းများသည် များမြောင်ရှုပ်ထွေး၍ စရိတ်ကြီးလေးလှသည်။ ထိုကြောင့် စရိတ်ကုန် သက်သာသော အမွှေးနံ့မျိုး ရရှိရန် သုတေသန ပြုခဲ့ကြရာ၊ ဗနီလာ 
အမွှေးနံ့ စစ်စစ်လောက် အမျိုးအစား မကောင်းသော်လည်း အဖိုးနည်းပါးသော အမွှေးနံ့များကို ဓာတုဗေဒနည်းဖြင့် ထုတ်လုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် တောင်အမေရိကတိုက်မှ တွန်ကာပဲတောင့်မှလည်း ဗနီလာအမွှေးနံ့ ဆန်ဆန်ကို စရိတ်သက်သာစွာဖြင့် ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။ ထိုကြောင့် ဗနီလာပင်များကို စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ရေးသည် ဝင်ငွေမမှန်လှသောလုပ်ငန်းတစ်ရပ် ဖြစ်လာခဲ့လေသည်။
အမိမြန်မာပြည်၏တိုင်းရင်းသားသွေးချင်း ရှမ်းလူမျိုးတို့၏ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်ဖြစ်သည့်ရှမ်းခမောက်လေးများသည် ရှမ်းအမျိုးသမီးလေးများ၏ပင်ကိုသဘာဝအလှအား ပိုမိုပီပြင်ပေါ်လွင်စေသည့်ပြင် လူမှုအဆင့်အတန်း မခွဲခြားဘဲ အသုံးပြုနိုင်ပေသည်။ ပိုး၊ ဖဲ၊ ကတ္တီပါအဖိုးတန်ပိတ်စများဖြင့် ပြုလုပ်ရသည့် ခမောက်များထက် ပိုမိုခိုင်ခံ့ပြီး ထူးထူးခြားခြား ဆန်းဆန်းသစ်သစ် ကြီးလည်း မဟုတ်စေကာမူ မည်သည့်အခါမျှ မရိုးနိုင်သော ပစ္စည်းဖြစ်သည်။ ဝတ်စားပြင်ဆင်မှု အရောင်အသွေးများကိုလည်း မခွဲခြားဘဲ မည်သည့်အရောင်အသွေးနှင့်မဆို သင့်တော်ကောင်းမွန်ပေသည်။ ပြုလုပ်ရသည့်ကုန်ကြမ်းပစ္စည်းများမှာလည်း ပြည်တွင်းဖြစ်များဖြစ်ပြီး အကုန်အကျနည်းပါးစွာဖြင့် အသုံးပြုနိုင်ပေသည်။ ရှမ်းခမောက်ကလေးများသည် ရာသီဥတု၏အပူအအေးကိုလည်း မျှတသင့်တော်စေသည့်ပြင် အချိန်ရာသီမရွေး ဥတု သုံးပါး အသုံးပြုနိုင်ပေသည်။ ယင်းသို့ အဘက်ဘက်မှ သင့်တော်ကောင်းမွန်၍ ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုပစ္စည်းတစ်မျိုးလည်း ဖြစ်သော ရှမ်းခမောက်လေးများအား ရှမ်းအမျိုးသမီးများတိုင်းက အမြတ်တနိုး အသုံးပြုကြလေသည်။ နောက်ဆုံး စက်ဘီးစီးရာတွင်ပင် သင့်တော် ကောင်းမွန်စွာ အသုံးပြုနိုင်သည့်အတွက် ရှမ်းအမျိုးသမီးများက နှစ်သက်စွာ အသုံးပြုကြခြင်းပင် ဖြစ်လေသည်။ 

၎င်းရှမ်းခမောက်အား ရှမ်းဘာသာဖြင့် "ကွပ်မ်ယော"ဟု ခေါ်လေသည်။ ယင်းရှမ်းခမောက်များထွက်ရှိရာဒေသသည် ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း လွယ်လင်ခရိုင် "မိုင်းနောင်နယ်" ဖြစ်လေသည်။ ထို့ကြောင့် မိုင်းနောင်နယ်သည် ရှမ်းခမောက် "ကွပ်မ် ယော"ထွက်ရှိရာ အချက်အချာမြို့ပင် ဖြစ်လေသည်။ ရှမ်းဘာသာ၏အခေါ် မိုင်းနောင်အား မြန်မာဘာသာသို့ ပြန်ဆိုလျှင် "ကန်မြို့"ဟုအဓိပ္ပာယ်ရလေသည်။ မိုင်းနောင်နယ် သို့မဟုတ် ကန်မြို့နယ်သည် ပင်လယ်ရေပြင်မှ အမြင့်ပေပေါင်း ၃၀၉၅-ပေအမြင့်တွင် တည်ရှိပေသည်။ မိုင်းနောင်၏ခရိုင်မြို့ ဖြစ်သောလွယ်လင်မြို့နှင့်မိုင်ပေါင်း ၇၈-မိုင်ကွာဝေးလေသည်။ မိုင်းနောင်နယ်မှ ကားလမ်းခရီးဖြင့် သွားနိုင်သောမြို့များမှာ မိုင်းရှူး၊ ဝမ်စိမ်း၊ မိုင်းမွန်၊ လဲချားနှင့်ကေစီမံမြို့များ ဖြစ်ကြလေသည်။ ယခုဆိုလျှင် လူနေထူထပ်လာကာ စည်ကားသောမြို့ပြ တစ်ခု ဖြစ်နေပြီဖြစ်လေသည်။ မိုင်းနောင်နယ်သည် ရှမ်းခမောက်များအပြင် အမျိုးသမီးအသုံးအဆောင် လက်ကိုင်အိတ်များကိုလည်း တီထွင်ရက်လုပ် လျက်ရှိရာ အောင်မြင်စွာ ထုတ်လုပ်လျက်ရှိလေသည်။ မိုင်းနောင်နယ်တွင် "ရှမ်းခမောက်အစ ဖာလိုင်းက"ဟုဆိုစမှတ်ပြုကြလေသည်။ ဖာလိုင်းအား မြန်မာဘာသာပြန်ဆိုလျှင် "ထရံကြားရွာ"ဟုအဓိပ္ပာယ်ရလေသည်။ မိုင်းနောင်နယ်သည် ထရံအလှရက်ရာ တွင် အထူးကျော်ကြားသောနယ်ဖြစ်လေရာ ယင်းကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ယူလာသောအမည်ဖြစ်လေသည်။ ထရံကြားရှိ လက်မှုပညာ ပြောင်မြောက်သော လက်မှုအတတ်ပညာရှင်များ၏တီထွက်ရက်လုပ်မှုကြောင့် အမျိုးသမီးတိုင်း မြတ်နိုးသည့်ရှမ်းခမောက်လေး များ စတင်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ 
ပ့မအါ

ကိုးကား
-------
|  |  |
| --- | --- |
|  | ဝီကီမီဒီယာ ကွန်မွန်းစ်တွင် ***အီမီ ဖူကာဒါ*** နှင့် ပတ်သက်သော မီဒီယာ ရှိသည်။ |

**ဟုခဒ အဲအိမိ**(ဂျပန်: 深田えいみ; ၁၉၉၈ မတ် ၁၈ ~ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံသူ လိင်ဖျော်ဖြေရေး မင်းသမီးနှင့် စီးပွားရေး လုပ်ငန်းရှင် ဖြစ်သည်။ ၄၄ စီမံခန့်ခွဲမှုလုပ်ငန်းတွင် အဆိုတော်အဖြစ် လေ့ကျင့်ဖူးသူ ဖြစ်သည်။

ငယ်ဘဝ
-----

၁၉၉၈ ခု၊ မတ်လ ၁၈ ရက်တွင် တိုချီဂီစီရင်စု၌ မွေးသည်။

အနုပညာခရီး
----------

၂၀၁၆ခုတွင် တိုကျိုသို့ ဘဝသစ်ရှာရန် ရောက်လာသည်။ ၄၄ စီမံခန့်ခွဲမှုလုပ်ငန်းမှ စင်တင်သည့် ရဲရင့်သောမိန်းမစစ်သည်များ (B Girl Warrior Go Fig'er) တွင် အစိမ်းရောင်ဝတ် အမာမီကိုကိုရို (天海こころ) အဖြစ် ပါဝင်ရသည်။  ယင်းအဖွဲ့မှ ၃ လသာ လှုပ်ရှားပြီး အဖွဲ့ပျက်သွား၏။ 

အဖွဲ့မရှိသည်နောက် မဂ္ဂဇင်းတခုအတွက် အဖော်အချွတ်ကိုယ်ဟန်ပြမယ်အဖြစ် ဓာတ်ပုံအရိုက်ခံသည်။ နောက် တီဘီအက်ရုပ်သံလိုင်းရှိ အစီအစဉ်တခုတွင် သတင်းတင်ဆက်သူအဖြစ် ပါဝင်ရ၏။ ၂၀၁၇ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် အဆိုတော်ဘဝ ပွဲထွက်အမည် အမာမီကိုကိုရိုကို သုံးကာ သူ့ လိင်ဖျော်ဖြေရေးဇာတ်ကား ထွက်လာသည်။ 

၂၀၁၇ ခု၊ မေလမှစ၍ မင်းသမီးအလုပ်မှ ၆ လမျှ နားသည်။ ထိုကာလတွင် ပလပ်စတစ်ဆာဂျရီလုပ်သည့်အပြင် ရင်သားတုလည်း ထည့်ခဲ့၏။  နှောင်းပိုင်းတွင်ထုတ်သော ကိုယ်တိုင်ရေးအတ္ထုပ္ပတ္တိ၌ မျက်နှာရှိ အစက်အပျောက်များကို ဖယ်ရှားရန် ပလပ်စတစ်ဆာဂျရီလုပ်လိုသည့်အတွက် ထိုလိင်ဖျော်ဖြေရေးဇာတ်ကားကို လက်ခံခဲ့ကြောင်း ဆိုထားသည်။ 

၂၀၁၈ ခု၊ နိုဝင်ဘာလတွင် အီမီဖူကာဒါ ဟူသောအမည်ဖြင့် နောက်တကြိမ် ပွဲထွက်သည်။ ၂၀၁၉ မှစ၍ မိမိသရုပ်ဆောင်မည့် ဇာတ်ညွှန်းကို ကိုယ်တိုင်ရေးကာ တလတကားနှုန်းထွက်အောင် စီမံ၏။

ပြင်ပလင့်များ
-------------

* တွစ်တာပေါ်ရှိ အီမီ ဖူကာဒါ
* အင်စတာဂရမ် ပေါ်ရှိ အီမီ ဖူကာဒါ
* YouTube ပေါ်ရှိ Video
* TikTok ပေါ်ရှိ အီမီ ဖူကာဒါ

ကိုးကား
-------

1. ↑  "ငါးခု深田えいみ[*လင့်ခ်သေ*]". 44 Management.
2. 1 2  "マイナス25kgのダイエットに成功した元地下アイドル！　清純派の18歳・天海こころがAVデビュー" (Japanese). *Daily Cyzo*. 2017-04-04.
3. ↑  "根本兩個人！揭AV女優整形前長這樣". 三立新聞網. 2019-03-25.
4. ↑  ツイッタランドの大喜利お姉さん 深田えいみの秘密. 2020-10-28. ISBN: 978-4065217436
5. ↑  講談社『FRYDAY』2020年11/20号35頁『深田えいみ・異色のセクシー女優が本誌編集部に降臨「もし私がFRIDAY編集部でAVを作るなら……」』
တောင်ကြီးငှက်ဘေးမဲ့တောကို ၁၉၂၀ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဌာနေငှက်များကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရန်နှင့် ခြောက်သွေ့တောင်ပေါ်တော ဂေဟစနစ်ကို လေ့လာရန် ရည်ရွယ်သည်။ တောင်ထိပ်ပေါ်၌ ရွှေဘုန်းပွင့် စေတီတော်မြတ်ကြီး တည်ရှိရာ နှစ်စဉ် တောင်ကြီး တန်ဆောင်တိုင် မီးပုံးပျံပွဲတော်၌ ဘုရားဖူးများ များစွာဖူးမြော် ကြည်ညိုလေ့ရှိသည်။

တည်နေရာ
-------

မြောက်လတ္တီတွဒ်၂၀°၄၃'၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၇°၀၅'၊ ရှမ်းပြည်နယ်၊ တောင်ကြီးမြို့တွင် တည်ရှိသည်။ ၁၆.၀၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။

သဘာဝအရင်းအမြစ်များ
------------------

သစ်တောအမျိုးအစားများမှာ တောင်ပေါ်တော၊ ထင်းရှူးတော၊ စိုစွတ်တော အမျိုးအစားများဖြစ်ကြသည်။ အဓိက သစ်ပင်အမျိုးအစားများမှာ **ထင်းရှူး(*Pinus species*)၊ချယ်ရီ(*Betula alnoides*)၊ ဝက်သစ်ချ(*Quercus semiserrata*)၊ Laukya(*Schima khassina*)၊ဇီးဖြူ(*Emblica offinalis*)**တို့ဖြစ်သည်။ တောင်ကြီးငှက်ဘေးမဲ့တောအတွင်း၌ ဌာနေငှက်များစုံ ပေါကြွယ်ဝကြသော်လည်း သေချာပြုစုထားသော စာရင်းဇယားကား မရှိချေ။

ခြိမ်းခြောက်နေသောအန္တရာယ်များ
-----------------------------

တောမီးများ လောင်ကျွမ်းမှု၊ သစ်ခုတ်ခြင်းများ(ထင်းအဖြစ်သုံးရန်နှင့် ထင်းရှူးဆီထုတ်ရန်)၊ တောင်ကြီးမြို့၏ မြို့ပြလူနေဧရိယာတိုးချဲ့လာမှုတို့နှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။

ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်းလုပ်ငန်းများ
---------------------------------------

ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်းများ
-------------------------

တောင်ကြီးမြို့သည် ရှမ်းပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်ရုံမျှသာမက ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၏ စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန်များရောင်းချရာ စီးပွားရေးမြို့တော်လည်း ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် သင့်တင့်မျှတသောရာသီဥတုလည်းရှိသည်ဖြစ်ရာ အပန်းဖြေခရီးနှင့် ဘုရားဖူးခရီးစဉ်များစွာ လည်ပတ်လေ့ရှိသည်။ တောင်ကြီးငှက်ဘေးမဲ့တောတွင်လည်း (က)ခြောက်သွေ့တောင်ပေါ်တော ဂေဟစနစ်ကို လေ့လာနိုင်ခြင်း (ခ) ဌာနေငှက်မျိုးစိတ်များစွာကို ကြည့်ရှုလေ့လာနိုင်ခြင်း (ဂ) ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့် ၏ သဘာဝအလှအပ ပဒေသ များကိုလည်း ခံစားနိုင်ခြင်း တို့ကို ရရှိနိုင်သည်။ **ပြည်တွင်းခရီးသွားများသည် ဘုရားဖူးအဖြစ်သာ လာရောက်လေ့ရှိကြပြီး နိုင်ငံခြားသားခရီးသွားများသည် ထိုအနီအနားတွင်ရှိသော အင်းလေးကန် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ဘေးမဲ့တော၊ နှင့် ပန်းလောင်နှင့် ပြဒါးလင်းဂူ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ဘေးမဲ့တော များကို လေ့လာရေးအဖြစ် သွားရောက်လေ့ရှိကြသည်။**

ကိုးကား
-------

1. ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများကြွယ်ဝမှု၊ သစ်တောဦးစီးဌာန[*လင့်ခ်သေ*]
2. Report: Myanmar Protected Area (2011)

| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
မြန်မာနိုင်ငံရှိ သဘာဝ ထိန်းသိမ်းရေး နယ်မြေများ |
| --- |
| အမျိုးသားဥယျာဉ်များ | 
* အလောင်းတော်ကဿပ
* လှော်ကား
* ခါကာဘိုရာဇီ
* အင်ခိုင်ဘွမ်
* လန်ပိကျွန်း
* နတ်မတောင်
* ပုပ္ပါးတောင်
* တနင်္သာရီ
* လေညာ
* နံ့သာကျွန်း

 |
| ဘေးမဲ့တောများ | 
* ချပ်သင်း
* ဟူးကောင်းချိုင့်ဝှမ်း
* အင်းတော်ကြီး
* အင်းလေးကန်
* မိန်းမလှကျွန်း
* မိုးယွန်းကြီးအင်း
* ရခိုင်ရိုးမ
* ရွှေစက်တော်
* ထမံသီ
* ကေလာသ
* ဖုန်ကန်ရာဇီ
* ကျောက်ပန်းတောင်
* ကျိုက်ထီးရိုး
* ဝက်သည်းကန်
* မြောက်ဇာမရီ
* လောကနန္ဒာ
* သမီးလှကျွန်း
* မင်းစုံတောင်
* မင်းဝံတောင်
* မော့စ်ကော့ကျွန်း
* မူလာရစ်
* ပိတောင်
* ရွှေဥဒေါင်း
* ကဟီးလူ
* ပန်းလောင်နှင့် ပြဒါးလင်းဂူ- ဘွမ်ဖာဘွမ်
* တောင်ကြီး
* ပြင်ဦးလွင်
* တနင်္သာရီ
* လွိုင်မွေ
* ပါစာ

 |
| တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်များ | 
* ဆာဖာရီဥယျာဉ်
* နေပြည်တော်
* ရန်ကုန်
* မန္တလေး

 |
| ဥယျာဉ်များ | 
* ကန်တော်ကြီး
* စိမ့်ရေ သစ်တောဥယျာဉ်

 |
| ဆင်စခန်းများ | 
* မြိုင်ဟေဝန်
* ဖိုးကျား
* ဝင်္ဂဘော်ဆင်စခန်း
* မှော်ယောကြီးဆင်စခန်း
* ဆင်ဆေးရုံ

 |
တိုင်းကြောင်း အရေအတွက် အမျိုးမျိုးကို ဥပမာဆွဲပြပုံ။ တိုင်းကြောင်း-0 မှာ အမှတ်(point) ဖြစ်သည်။
 1. တိုင်းကြောင်း၁ခု ရှိနေခြင်း သဘောတွင် ထိုတိုင်းကြောင်းအတိုင်း အမှတ်၂ခုကို ဆက်တန်းနိုင်လျက် မျဉ်း(line) သဘော ရှိသွား၏။
2. တိုင်းကြောင်း၂ခု ရှိခြင်းတွင် အကျယ်အဝန်း(area)သဘော၊ မျက်နှာပြင်သဘော ရှိသွား၏။ ဤတွင် ပြထားသည်မှာ စတုရန်းပုံ။
3. တိုင်းကြောင်း၃ခု ရှိခြင်းတွင် ထုထည်(volume)သဘော ရှိသွား၏။ ဤတွင် ပြထားသည်မှာ ကုဗတုံးပုံ။
4. အာကာသ(နေရာသဘော) တိုင်းကြောင်း၄ခု ရှိလျှင် ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပုံ သဘောတရားကို ပြထားခြင်းသာ ဖြစ်၏။

**တိုင်းကြောင်း** (အင်္ဂလိပ်: dimension; ဒိုင်မန်းရှင်း) ဆိုသည်မှာ စပေ့စ်ဟူသော နေရာသဘောတရား တစ်ခု၌ အမှတ်(point) တို့၏ တည်နေရာကို ဖော်ပြရန် အနည်းဆုံးလိုအပ်သော အရေအတွက်ဖြင့် ရှိသည်။ ဥပမာအားဖြင့် သမားရိုးကျ ကာတက်စီးယန်း စပေစ့်အဖြစ် X-ဝင်ရိုးနှင့် Y-ဝင်ရိုးဟူသော ဝင်ရိုး၂ခုကို သုံးကာ အမှတ်ချအိမ် ဆွဲသားထားလျှင် ၎င်းအတွင်းရှိ ကိုဩဒီးနိတ်တို့ကို (x, y) ဟူသော ကိန်း၂လုံးဖြင့် ဖော်ပြရမည်။ ဤသည်မှာ တိုင်းကြောင်း ၂ခု ရှိခြင်း ဖြစ်သည်။ သို့တည်းမဟုတ် Z-ဝင်ရိုးကိုပါ ထောင့်မတ်ကျ ထပ်ပေါင်းထည့်လျက် ကိုဩဒီးနိတ်တို့ကို (x, y, z) ဟု ကိန်း၃လုံးဖြင့် ဖော်ပြရလျှင် ၎င်း အာကာသ၊ ၎င်း နေရာအကျယ်အဝန်းသဘောမှာ တိုင်းကြောင်း ၃ခု ရှိသည်ဟု ဆိုရမည်။ ဤဥပမာတို့တွင် ဝင်ရိုး(axis) တစ်ခုစီက တိုင်းကြောင်း(dimension) တစ်ခုစီ ဖြစ်ပေသည်။
ကဟီးလူ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ဘေးမဲ့တောသည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်မြို့နှင့် ဘားအံမြို့နယ်များအတွင်း ဖားပွန်မှ ကမာကောင်းသို့သွားသောလမ်း၏ အနောက်ဘက်ခြမ်းတွင် တည်ရှိသည်။ ဘေးမဲ့တောဧရိယာအတွင်း ချောင်းနှစ်စင်း ဖြတ်သန်းစီးဆင်းနေပြီး နှစ်စဉ်မိုးရေချိန်သည် ၃,၈၀၀ မီလီမီတာ ခန့်ရှိသည်။

တည်နေရာ
-------

မြောက်လတ္တီတွဒ်၁၇°၂၃'၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၇°၃၀'၊ ဖာပွန်မြို့နှင့် ဘားအံမြို့နယ် ကရင်ပြည်နယ်တွင် တည်ရှိသည်။ စတင်တည်ထောင်သည်ခုနှစ်မှာ ၁၉၂၈ ခုနှစ်ဖြစ်ပြီး ဧရိယာ အကျယ်အဝန်း ၁၆၀.၅၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ ရှိသည်။

သဘာဝအရင်းအမြစ်များ
------------------

ကဟီးလူ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ဘေးမဲ့တော၏ အဓိကသစ်တော အမျိုးအစားမှာ ရွက်ကြွေတော(အပေါ်ပိုင်း) ဖြစ်ပြီးပြီး၊ ငှက်မျိုးစိတ်များစွာ **( တောကြက်(jungle fowl)၊ ကြက်တူရွေး၊ သာလိကာ၊ အောက်ချင်းငှက်၊ သစ်တောက်ငှက်၊ ချိုး၊ ခါ၊ တစ်တီတူး၊ လင်းမြီးဆွဲငှက်(Drongo)၊ စွန်ငှက်၊ ဇီးကွက်)** နေထိုင်ကြသည်။ ထို့ပြင် မျောက်များ၊ ချေ၊ (ဂျီ) များလည်းရှိသည်။

ခြိမ်းခြောက်နေသာ အန္တရာယ်များ
-----------------------------

ရွေ့ပြောင်းတောင်ယာများကြောင့် နှစ်ရှည်ပင်များခုတ်လှဲခြင်းခံရပြီး အမဲလိုက်ခြင်းများလည်းရှိနေသည်။ ထို့ပြင် မြိုင်ကြီးငူမှ ၃၃ ကီလိုမီတာ အကွာတွင် ဆည်တည်ဆောက်ရန် လျာထားစီမံကိန်းရှိရာ အကယ်၍ အကောင်အထည်ဖော် ပြီးမြောက်နိုင်ပါက ကဟီးလူ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ဘေးမဲ့တော၏ မြေနေရာအချို့ ရေလွှမ်းဖွယ်ရှိသည်။

ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်းလုပ်ငန်းများ
---------------------------------------

ကိုးကား
-------

1. မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများကြွယ်ဝမှု၊ သစ်တောဦးစီးဌာန  Archived 23 October 2014 at the Wayback Machine.
2. Report: Myanmar Protected Area (2011)

| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
မြန်မာနိုင်ငံရှိ သဘာဝ ထိန်းသိမ်းရေး နယ်မြေများ |
| --- |
| အမျိုးသားဥယျာဉ်များ | 
* အလောင်းတော်ကဿပ
* လှော်ကား
* ခါကာဘိုရာဇီ
* အင်ခိုင်ဘွမ်
* လန်ပိကျွန်း
* နတ်မတောင်
* ပုပ္ပါးတောင်
* တနင်္သာရီ
* လေညာ
* နံ့သာကျွန်း

 |
| ဘေးမဲ့တောများ | 
* ချပ်သင်း
* ဟူးကောင်းချိုင့်ဝှမ်း
* အင်းတော်ကြီး
* အင်းလေးကန်
* မိန်းမလှကျွန်း
* မိုးယွန်းကြီးအင်း
* ရခိုင်ရိုးမ
* ရွှေစက်တော်
* ထမံသီ
* ကေလာသ
* ဖုန်ကန်ရာဇီ
* ကျောက်ပန်းတောင်
* ကျိုက်ထီးရိုး
* ဝက်သည်းကန်
* မြောက်ဇာမရီ
* လောကနန္ဒာ
* သမီးလှကျွန်း
* မင်းစုံတောင်
* မင်းဝံတောင်
* မော့စ်ကော့ကျွန်း
* မူလာရစ်
* ပိတောင်
* ရွှေဥဒေါင်း
* ကဟီးလူ
* ပန်းလောင်နှင့် ပြဒါးလင်းဂူ- ဘွမ်ဖာဘွမ်
* တောင်ကြီး
* ပြင်ဦးလွင်
* တနင်္သာရီ
* လွိုင်မွေ
* ပါစာ

 |
| တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်များ | 
* ဆာဖာရီဥယျာဉ်
* နေပြည်တော်
* ရန်ကုန်
* မန္တလေး

 |
| ဥယျာဉ်များ | 
* ကန်တော်ကြီး
* စိမ့်ရေ သစ်တောဥယျာဉ်

 |
| ဆင်စခန်းများ | 
* မြိုင်ဟေဝန်
* ဖိုးကျား
* ဝင်္ဂဘော်ဆင်စခန်း
* မှော်ယောကြီးဆင်စခန်း
* ဆင်ဆေးရုံ

 |
အခြေခံရူပဗေဒအဆင့်၌ တိုင်းဖွယ် တစ်ခုက ပမာဏ(magnitude) သဘောတရားလည်း ပါဝင်သကဲ့သို့ ဦးတည်ချက်/လားရာ (direction) သဘောလည်း ပါဝင်နေလျှင် ၎င်းတိုင်းဖွယ်သည် ဗှတ္တာတိုင်းဖွယ် (vector quantity) ဖြစ်သည်။ ဤတွင် ၎င်းတို့ကို မြားပုံများဖြင့် ကိုယ်စားပြု ဆွဲပြနိုင်သည်။ သာမန်အားဖြင့် မြား၏ အတုတ်အရှည် အရွယ်အစားတို့ဖြင့် ပမာဏကို ကိုယ်စားပြု၌ မြားခေါင်း လှည့်ပုံအားဖြင့် ဦးတည်ချက်ကို ကိုယ်စားပြုကြသည်။ အဆိုပါ ဗှတ္တာ (vector) တို့ကို အပိုင်းခွဲ (component) များ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာကြည့်လျှင် ကိုအောဒီးနိတ် ဝင်ရိုးများကိုယ်စီအတိုင်း အလျားဖြန့် တည်ရှိနေသော အပိုင်းခွဲများကို ရရှိပြီး၊ အပြန်အလှန်အားဖြင့် ထိုအပိုင်းခွဲများ အတူတကွ ပေါင်းစည်းသက်ရောက်ခြင်း ရလဒ်က ၎င်းဗှတ္တာကို ဖော်ဆောင်နေခြင်း ဖြစ်သည်။

ထဲထဲဝင်ဝင် ရူပဗေဒ၌ ဗှတ္တာ(vector) ဆိုသည်မှာ ဗှတ္တာ စပေ့စ် (vector space) အတွင်း ပါဝင်သော သင်္ချာဇာတ်ကောင် (mathematical object) များ ဖြစ်သည်။ ဤနားလည်မှုအဆင့်တွင် ဗှတ္တာ၏ အပိုင်းခွဲ(component) ကိန်းပမာဏတို့က မိမိရွေးခြယ်ထားသော အမှတ်ချအိမ် (coordinate systme) ၏ ဖွဲ့စည်းပုံသဘာဝအလျောက် ထွက်ပေါ်နေမည် ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် (x, y,) အမှတ်ချအိမ်ဖြင့် (3, 4) အဖြစ် ဖော်ပြအပ်သော ဗှတ္တာသည် (r, θ) အမှတ်ချအိမ်ဖြင့်မူ (5, 0.93) ဖြစ်မည်၊ 5 သည် အလျား ပမာဏကို ဖော်ပြလျက် 0.93 သည် ရေဒီယန် ယူနစ်ဖြင့် ထောင့် အနေအထားကို ဖော်ပြခြင်း ဖြစ်သည်။

စကေလာတိုင်းဖွယ်နှင့် ကွာခြားပုံဥပမာ
-----------------------------------

ဥပမာအားဖြင့် အလျင် (velocity) သည် ဗှတ္တာတိုင်းဖွယ် ဖြစ်သဖြင့် မည်မျှသော m/s ဟု ဖော်ပြရုံဖြင့် မပြည့်စုံဘဲ "မည်သည့်ဘက်သို့ မည်မျှသော m/s သွားနှုန်းရှိနေခြင်း" ဟူသည်ကသာ အလျင် ဖြစ်မြောက်သည်။ အမြန်နှုန်း (speed) သည် အလျင်၏ ပမာဏ (magnitude) သီးသန့် ဖြစ်သဖြင့် ၎င်းက စကေလာ တိုင်းဖွယ် (scalar quantity) ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ကား၏ အမြန်နှုန်းပြဒိုင်ခွက်သည် ကားမည်သည့်ဘက်သို့ ကွေ့သည်ကို မဖော်ပြဘဲ သွားနှုန်းပမာဏသီးသန့်ကို ဖော်ပြသဖြင့် အမြန်နှုန် (speed) ကို ပြနေခြင်း ဖြစ်သည်။
အရွေ့ (displacement) ဟူသည်မှာ ဗှတ္တာတိုင်းဖွယ်ဖြစ်သဖြင့် ဦးတည်ချက်ကို ဖော်ပြမှုပါ ပါဝင်သည်။ သွားခရီး (distance traveled) ကမူ ၎င်း၏ ပမာဏသီးသန့်ဖြစ်သည်။ ကားတစ်စီး၌ မည်မျှသော အကွာအဝေးမောင်းဖူးကြောင်း မိုင်တာကို မှတ်သားပြဆိုချက်သည် ရှေ့ဖြောင့်စွာသွားခြင်း ဟုတ်သဘော၊ ပြန်ကွေးထားခြင်း ရှိသလော စသည့် ဦးတည်ချက်သဘောတို့ မပါဝင်ဘဲ ပမာဏသီးသန့်အဖြစ်သာ သွားခရီးကို ဖော်ပြခြင်း ဖြစ်သည်။
တပည့်များအား စာပေပို့ချဟန်ဖြစ်သည်။ 

လက်ဝဲလက်ကို ဒူးပေါ်တင်ထားလျှက် လက်ျာလက်ကိုမူ ရင်ဘတ်ဆီသို့ မြှင့်တင်ထားကာ လက်မနှင့် လက်ညှိုးတို့ကို ပြင်ဘက်သို့ ဖြန့်ပြထားပြီးလျှင် ကျန်လက်ချောင်းများကို အတွင်းဘက်သို့ ကွေးထားသောဟန်ဖြစ်သည်။ လက်မနှင့် လက်ညှိုးတို့မှာ မထိထားချေ။ 

စိန္တမုဒြာနှင့် ဉာဏမုဒြာ, ဗျာချာန မုဒြာတို့နှင့် ပုံတူသည်။ 

ဗာဟုသစ္စမင်္ဂလာ, သိပ္ပမင်္ဂလာ, ဝိနယသုသိက္ခိတမင်္ဂလာ, ပဏ္ဍိတာနံ သေဝနမင်္ဂလာများကို သရုပ်ဆောင်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ 

ဝီရရသ, ကရုဏာရသ, သန္တရသများကို ပေါ်လွင်စေသည်။ 

ပညာပါရမီစခန်းသို့ ရည်ဆောင်ညွှန်ပြသည်။ 

ပုဂံမြို့ အပယ်ရတနာလိုဏ်ဂူ ဘုရားစသည်တို့တွင် ဆေးရေးပန်းချီပုံများ အချို့ကို သန္ဒဿန မုဒြာဟန်ဖြင့်တွေ့ရှိရပါသည်။ 

တခါတရံလက်နှစ်ဖက်စလုံး သန္ဒဿနမုဒြာဖြင့် ပြထားသောပုံများကိုလည်း တွေ့ရှိရတတ်ပါသည်

ဤမုဒြာပါသော ရုပ်တုကို ကိုးကွယ်သူသည် ကျမ်းဂန်စာပေ တတ်မြောက်ခြင်း, အမှားကို ကျော်လွန်၍ အမှန်ကို သိမြင်နိုင်ခြင်း, အမြင်ပေါက်ခြင်း, ရဲရင့်ခြင်းစသော အကျိုးတရားများကို ရရှိနိုင်သည်ဟု တန္တရာယာနဂိုဏ်းဝင်များက ယုံကြည်ကြလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  SANDARSANA MUDRĀ

DHI. p.255. (see also Cin, Jñana, and Vyākhyāna mudrās)

အပယ်ရတနာလိုဏ်ဂူဘုရား-ဦးမြ။
2. 1 2  စဝ်ထွန်းမှတ်ဝင်း မဟာဝိဇ္ဇာ (ရန်ကုန်)၊ မဟာဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး (ဟားဗဒ်) အထက်တန်း သုတေသန ပညာရှင်ဘွဲ့ (ဟားဗဒ်) ညွှန်ကြားရေးမှူး၊ သုတေသနနှင့် ကျမ်းပြုဌာနခွဲ သာသနာရေး ဦးစီးဌာန။ *မြန်မာ့ရိုးရာ ပဋိမာ သိပ္ပံပညာ*။