recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
အကြောင်းအရာအခြေပြု ဈေးကွက်ဖော်ဆောင်ခြင်း (Content Marketing) ဆိုသည်မှ ကုန်ပစ္စည်းသို့မဟုတ် ဝန်ဆောင်မှုများကို အများပြည်သူကြား ကျယ်ပြန့်စွာသိစေရန်အတွက် သတင်းအချက်အလက်များ ပုံပြင်များဇတ်လမ်းများ စိတ်ဝင်တစားဖြစ်စေမည့် စာသားများ ဓာတ်ပုံများ၊ဗီဒီယိုများ နှင့်အခြားခြားသော ဒစ်ဂျစ်တယ်နည်းပညာများအား အသုံးပြုပြီး ဈေးကွက်ဖော်ဆောင်သည့် နည်းလမ်းကို အကြောင်းအရာခြေပြု ဈေးကွက်ဖော်ဆောင်ခြင်း ဖြစ်သည်။

  

အကြောင်းအရာအခြေပြု ဈေးကွက်ဖော်ဆောင်ခြင်း အားအောက်ပါပုံစံများအတိုင်းအသုံးပြုကြသည်။ 

ဖောက်သည်များကိုဆွဲဆောင်ခြင်းနှင့် ဦးဆောင်မှု ဆောင်ရွက်ခြင်း ဖောက်သည်များအသစ်များအား ရှာဖွေခြင်း 
ကွန်ယက်ပေါ်မှ ဖောက်သည်အသစ်များအားရှာဖွေခြင်း 

ထုတ်ကုန် သို့မဟုတ်ဝန်ဆောင်မှု၏ တန်ဖိုး နှင့်သိသာထင်ရှားမှု အားမြှင့်တင်ခြင်း ကွန်ယက်ပေါ်မှ ဖောက်သည်အသစ်များအား ဆက်သွယ်ဝန်ဆောင်မှုပေးခြင်း များအပေါ်တွင်အသုံးပြုကြသည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

၁၉ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာတဲ့ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနည်းလမ်း၊ဆက်သွယ်ရေးနည်းလမ်းများကိုအသုံးပြု၍ အကြောင်းအရာအခြေပြု ဈေးကွက်ဖော်ဆောင်ရေးနည်းလမ်းများကို စတင်အသုံးပြုလာကြပြီး ဖောက်သည်များနှင့် ခင်မင်ရင်းနှီးမှုများကိုတည်ဆောက်ရန်အတွက် ကြိုးစားလာကြသည်။
**လျှော်တေသင်္ကန်း**ဟူသည်မှာ "ဖြူဆံမြက်"ကို အမျှင်အမျှင်ဆုတ်၍ ဆက်စပ်ထုံးဖွဲ့ကာ ဝတ်ရုံစရာ ပြုလုပ်အပ်သော သင်္ကန်းပင်ဖြစ်သည်။ (ဤကား အဋ္ဌသာလိနီ အဋ္ဌကထာ၌ လာသောအတိုင်း ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။)

ကဗျာ့ပါရဂူ ဖြစ်တော်မူသော အရှင်မဟာသီလဝံသကမူကား ဆုတောင်းခဏ်းပျို့ ပိုဒ်ရေ(၈၃)၌-

ချုပ်တွဲချောမော၊  

ဖြူဆံကြောတိ၊  

ကုန်းစောလည်းတိမ်၊  

ကျစ်ကာလိမ်သည်၊  

မွေ့သိမ်တေဆန်း၊  

လျှော်နားစွန်းကို၊  

သင်္ကန်းသင်းပိုင်၊  

မှတ်၍ကိုင်ပြီး-

ဟူ၍ စပ်ဆိုသည်။ ဤလင်္ကာအရ ဖြူဆံမြက်တို့ကို အမျှင်အမျှင်ဆုတ်၍ ဆက်စပ်ထားရုံမျှ ကိစ္စမပြီးသေး၊ ချောမော သိမ်မွေ့အောင် ထုတေ၍ ပေးရသေးသည်။ သို့ဖြစ်၍ "လျှော်တေ"ဟု ခေါ်ကြောင်းကို ပြဆို၏။

ထိုလျှော်တေသင်္ကန်းကို ပါဠိလို ဝါကစီရဟူ၍၎င်း, ဝက္ကလဟူ၍၎င်း တိရီဋကဟူ၍၎င်း ခေါ်ဆို၏။ ထိုတွင်-

ဖြူဆံမြက်သင်္ကန်း
-----------------

ဝါကစီရသဒ္ဒါ ဟောအပ်သော သင်္ကန်းမှာ အဋ္ဌသာလိနီအဋ္ဌကထာ ဖွင့်သည့်အတိုင်း ဖြူဆံမြက်တို့ကို ပြုလုပ်၍ရသော သင်္ကန်းဖြစ်၍ တိုက်ရိုက် မြန်မာပြန်ဆိုလျှင် "ဖြူဆံမြက်သင်္ကန်း"ဟူ၍ ပြန်ဆိုရမည်ကဲ့သို့ ရှိ၏။ သို့သော် ရှေးဆရာကျော်များ မပြန်ဆိုခဲ့ကြ၊ "လျှော်တေသင်္ကန်း"ဟူ၍သာ ပြန်ဆိုတော်မူခဲ့ကြသည်။

ဝက္ကလနှင့် တိရီဋကဟူသော အမည်နှစ်ခုသည် သစ်ခွံမှရသော လျှော်ဖြင့် ပြုအပ်သော သင်္ကန်းဖြစ်၏၊ ဝက္ကလပုဒ်၌ ဝက္ကသဒ္ဒါသည် သစ်ခွံကိုဟော၏၊ သစ်ခွံဆိုသော်လည်း အပြင်မှ ထူထဲသောအခွံကို မယူရ၊ အတွင်းမှ အသားကို ဖုံးလွှမ်းသော အခွံပါး(လျှော်)ကိုသာ ယူရမည်။ ထိုလျှော်တို့ကို ခွါယူ ချုပ်စပ်ပြီးလျှင် နူးညံ့အောင် ထုတေထားသည့်အတွက် လျှော်တေသင်္ကန်း ခေါ်သည်ဟု မှတ်ယူရာ၏။ ဝါကစီရပုဒ် အရ "ဖြူဆံမြက်သင်္ကန်း"ဟု အဓိပ္ပါယ်ရှိသော်လည်း ဖြူဆံမြက်ကို ပြုလုပ်သည်ထက် သစ်ပင်မှ လျှော်တို့ကိုယူ၍ ပြုလုပ်သည်က များသောကြောင့် "ဖြူဆံမြက်သင်္ကန်း"ဟု မထင်ရှားပဲ လျှော်တေသင်္ကန်း ဟူ၍သာ ထင်ရှားတော့သည်။ ထိုကြောင့်ပင် ဆုတောင်းခဏ်းပျို့ ပိုဒ်ရေ (၉၁)၌-

တလ္လညှီငှေါက်၊ လူနံ့ဖျောက်၍၊ သစ်ခေါက်လည်းဝတ်၊ လဲချွတ်လူမွေး၊ လူ့ညစ်ကြေးကို၊ လျှော်ဆေးမူထား၊ လူ့ဝတ်စားလည်း၊ ငါ့အား ပယ်ရပြီးသတည်း–

ဟု သစ်ခေါက် လျှော်တေကိုပင် စပ်ဆိုတော်မူသည်။

လျှော်တေသင်္ကန်း၏ ဂုဏ်ကျေးဇူး (၁၂)ပါးကား
----------------------------------------

1. အဖိုးနည်း၍ ကောင်းမွန်ပြီးလျှင် ရှင်ရသေ့တို့နှင့် အပ်စပ်ခြင်းသည် ဂုဏ်ကျေးဇူးတပါး၊
2. မိမိလက်ဖြင့် ပြုလုပ်နိုင်ခြင်းသည် ဂုဏ်ကျေးဇူးတပါး၊
3. သုံးဆောင်ရာမှာ ဖြည်းဖြည်းသာ ညစ်နွမ်း၍ လျှော်သောအခါ ကိစ္စကျယ်ဝန်းမှု မရှိခြင်းသည် ဂုဏ်ကျေးဇူးတပါး၊
4. သုံးဆောင်သဖြင့် ဆွေးသွားသော်လည်း ချုပ်စပ် ဖာထေးနေဖွယ်မရှိ စွန့်ပစ်လိုက်ရုံသာ ဖြစ်ခြင်းသည် ဂုဏ်ကျေးဇူးကပါး၊
5. တဖန် အသစ်ရအောင် ရှာသောအခါ အလွယ်တကူရအောင် ပြုလုပ်နိုင်ခြင်းသည် ဂုဏ်ကျေးဇူးတပါး၊
6. ရှင်ရသေ့အဖြစ်နှင့် လျောက်ပတ် သင့်လျော်ခြင်းသည် ဂုဏ်ကျေးဇူးတပါး၊
7. ရန်သူလူဆိုးတို့၏ အသုံးအဆောင် မဟုတ်ခြင်းသည် ဂုဏ်ကျေးဇူးတပါး၊
8. သုံးဆောင်သောသူမှာ တန်းဆာဆင်ရာ မရောက်ခြင်းသည် ဂုဏ်ကျေးဇူးတပါး၊
9. ဝတ်ရုံဆောင်ယူရာ၌ ပေါ့ပါးခြင်းသည် ဂုဏ်ကျေးဇူးတပါး၊
10. သင်္ကန်းပစ္စည်း၌ အလိုနည်းခြင်းသည် ဂုဏ်ကျေးဇူးတပါး၊
11. လျှော်ကို ထုလျှင် တေလျှင်ပင် လျှော်တေသင်္ကန်း ဖြစ်နိုင်သဖြင့် လျှော်တေသင်္ကန်း ဖြစ်ပေါ်စေခြင်း၌ တရားနှင့်ညီ၍ အပြစ်မရှိခြင်းသည် ဂုဏ်ကျေးဇူးတပါး၊
12. လျှော်တေသင်္ကန်း ပျောက်ဆုံး ပျက်စီးသွားသော်လည်း ငဲ့ကွက်နှမြော နေဘို့ မရှိခြင်းသည် ဂုဏ်ကျေးဇူးတပါး-

ဤ (၁၂)ပါးတို့ပင်တည်း။ ဆုတောင်းခဏ်း ပိုဒ်ရေ (၈၄)၌ အဓိပ္ပါယ် အကျယ်ပါသည်။

### ကိုးကား

1. 1 2 3  မဟာဗုဒ္ဓဝင် ပထမတွဲ (ပဌမပိုင်း) မင်းကွန်းဆရာတော်
**မြောက်မင်းဒနောင်** (တဂ္ဂလော့: *Hilagang Mindanao*; Cebuano: *Amihanang Mindanao*) သည် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏အုပ်ချုပ်မှုနယ်မြေတခုဖြစ်သည်။ နယ်မြေ ၁၀ ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတွင် ဘူကစ်နွန်၊ ကမီကွင်း၊ မိဆာမီသစ်၊ မိဆာမီဟောင်း၊ လနောင်ဒနော့တည်းဟူသော ပြည်နယ် ၅ ခု ပါသည်။ မင်းဒနောင်ကျွန်းမြောက်ဘက် အလယ်ခပ်ကျကျရှိ ကမီကွင်းပြည်နယ်မှ မြို့ ၂ မြို့မှာ လူဦးရေအတော်များသည်။ မြောက်မင်းဒနောင်နယ်မြေအတွက် မြို့တော်မှာ ကာဂယံဒီအိုရိုဖြစ်သည်။ လနောင်ဒနော့မှ နယ်မြေ ၁၂ ဖြစ်သော အလယ်မင်းဒနောင်မှ မြောက်မင်းဒနောင်သို့ ၂၀၀၁ ခု၊ စက်တင်ဘာက စာရင်းရွှေ့ထားခြင်းဖြစ်သည်။

အမည်ရင်းမြစ်
------------

လက်ရှိအမည်မှာ ၎င်းတည်ရာ မင်းဒနောင်ကျွန်းကိုမှီး၍ ခေါ်ခြင်းပင်ဖြစ်လေသည်။ ဖိလစ်ပိုင်တော်လှန်ရေးသမားတို့ကို အမေရိကန်တို့ ဦးနှိမ်ပြီးနောက် ဤအမည်ကို ပေးလေသည်။ လွတ်လပ်ပြီးကာလ၌ ဤဒေသ၌ လူမျိုးကြီးဖြစ်သော စီဘွာနိုတို့က အမီဟာနန်နယ်မြေဟု အမည်ပြောင်းရန် အဆိုတင်ဖူးသည်။ အမီဟာနန်မှာ ဆီဘွာနိုဘာသာဖြင့် မြောက်ပိုင်းနယ်ဟု ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။

ပထဝီဝင်
-------

မြောက်မင်းဒနောင်မှာ ကုန်းနယ်နိမိတ်အားဖြင့် ၂,၀၄၉,၆၀၂ ဟက်တာ (၅,၀၆၄,၆၈၀ ဧက) ရှိသည်။ နယ်မြေ၏ ၆၀% မှာ သစ်တောမြေဖြစ်သည်။ ပတ်ဝန်းကျင်ရေပြင်၌ ရေထွက်ပစ္စည်းအလွန်ထွက်သည်။ စိုက်ပျိုးရန်ကောင်းပြီး သဘာဝစမ်းတို့ရှိကာ မြေမျက်နှာမြင့်သောကြောင့် နေထိုင်ရသင့်မြတ်လေသည်။

အုပ်ချုပ်ရေးအပိုင်းအခြား
------------------------

ဤနယ်မြေကို ပြည်နယ် ၅ ခုဖြင့် ဖွဲ့ထားသည်။ ဘူကစ်နွန်၊ ကမီကွင်း ကျွန်းစုနယ်၊ မိဆာမီသစ်၊ မိဆာမီဟောင်း၊ လနောင်ဒနော့တို့ ဖြစ်သည်။ ကာဂယံဒီအိုရိုနှင့် အီလဂန်မြို့တို့မှာ လူဦးရေထူထပ်သည်။ သို့ဖြစ်၍ သီးခြား မြူနီစပယ်အစိုးရဖြင့် အုပ်ချုပ်လေသည်။ နယ်မြေ၏မြို့တော်မှာ ကာဂယံဒီအိုရိုဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Executive Order No. 36; Providing for the Reorganization of the Administrative Regions in Mindanao and for Other Purposes (September 19, 2001)။ 2 December 2022 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  March 29, 2016 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။ "SECTION 2. Region X, known as Northern Mindanao, is hereby reorganized and shall be composed of the following provinces and cities: a. Provinces i. Bukidnon ii. Camiguin iii. Lanao del Norte iv. Misamis Occidental v. Misamis Oriental b. Cities i. Cagayan de Oro City ii. Gingoog City iii. Iligan City iv. Malaybalay City v. Oroquieta City vi. Ozamis City vii. Tangub City viii. Valencia City, Bukidnon"
2. ↑  List of Provinces။ *PSGC Interactive*။ National Statistical Coordination Board။ 11 January 2013 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  3 June 2021 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**မုန်းဝန်းဗမာ**သည် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ရှိ တာမိုးညဲဒေသတွင် နေထိုင်ကြသူများ ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ယခင်က မုန်းဝန်း(တရုတ်)၊ မုန်းဝန်း(ဗုဒ္ဓ) ဟူ၍ မှတ်ပုံတင်ထုတ်ပေးခဲ့ရာမှ ၂၀၁၆ ခုနှစ် မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် မုန်းဝန်းဗမာ ဟူ၍ ပြင်ဆင်ထုတ်ပေးရန် သမ္မတဦးသိန်းစိန်၏ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာနမှ ညွှန်ကြားခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း လူမျိုးတစ်မျိုးအနေဖြင့် သတ်မှတ်ခြင်းမဟုတ်ကြောင်း အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးက ၂၀၁၆ ခုနှစ် မေလတွင် ပြုလုပ်သော ပြည်သူ့လွှတ်တော်အစည်းအဝေးတွင် ဖြေကြားခဲ့သည်။

ယဉ်ကျေးမှု
----------

မုန်းဝန်းလူမျိုးစုများ၏ ဘာသာစကားတွင်မူ ကိုးကန့်ဘာသာစကားနှင့် အနည်းငယ်ဆင်တူသော်လည်း ကွဲပြားမှုရှိသည်။ မုန်းဝန်းဘာသာစကားကို လုံရှုစကား(龙淑话)ဟုသတ်မှတ်ပီး ကိုးကန့်ဘာသာစကားကိုမှု မာလီဘာ(麻栗坝话)စကားဟု သတ်မှတ်ကြသည်။

စာပေတွင်မှု ယူနန်တရုတ်ဘာသာကို တတ်ကျွမ်းကြပီး မြန်မာစာပေနှင့် မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုကို ကျောင်းနေအရွယ်မှစပီး အလေးထားသင်ကြားဆောင်ရွက်ပေးနေသည့် လူမျိူးလည်းဖြစ်သည်။ ဝတ်စားဆင်ယင်မှုတွင် အမျိူးသမီးများက ဗမာလူမျိုးကဲ့သို့သော ရင်ဖုံးအင်္ကျီနှင့် ထဘီဝတ်ဆင်သည်။ အမျိုးသားများမှာ ကိုးကန့်တိုင်းရင်းသားဝတ်ဆင်သည့်ပုံနှင့် ဆင်တူသည်။ မုန်းဝန်းလူမျိုး အများစုမှာ ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာကိုးကွယ်ကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  "မုန်းဝန်း နိုင်ငံသား စိစစ်ရေးကတ်ပြား ထုတ်ပေးသည့်ကိစ္စ၏ နောက်ကွယ်"၊ *ဧရာဝတီ*၊ ၁ ဧပြီ ၂၀၁၆။
2. ↑  "DVB | မုန်းဝန်းတရုတ် မှတ်ပုံတင်များကို မုန်းဝန်းဗမာဟု ပြင်ပေးရန် လဝက ညွှန်ကြား" (in en)၊ *DVB*။
3. ↑  "မုန်းဝန်း( ဗမာ ) လူမျိုးလို့ ထည့်သွင်းဖို့ သမ္မတ ညွှန်ကြား" (in my)၊ *BBC News မြန်မာ*၊ ၁၈ မတ် ၂၀၁၆။
4. ↑  "မုန်းဝန်းဗမာ သတ်မှတ်ခြင်း မရှိဟု လူဝင်မှုဝန်ကြီး ပြောကြား" (in my)၊ *Radio Free Asia*၊ ၅ မေ ၂၀၁၆။
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ဣစ္ဆာနင်္ဂလပုဏ္ဏားရွာအနီး ဣစ္ဆာနင်္ဂလ တောအုပ်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သီလဝါ, ဗဟုဿုတ, ကလျာဏမိတ္တ, သုဝစ, ဒက္ခ, အနလသ, ဓမ္မကာမ, အာရဒ္ဓဝီရိယ, သန္တုဋ္ဌီ, သတိမာ, ပညဝါ ဟူသော တရားဆယ်ပါးသည် နာထကရဏတရားဖြစ်ပုံကို အကျယ်အားဖြင့် ဟောတော်မူပြီး အားကိုးဖွယ်တရား (၁၀)ပါးနှင့် ပြည့်စုံအောင်နေကြ၊ အားကိုးဖွယ်ရာ နာထတရား မရှိသူသည် ဆင်းရဲစွာနေရ၏ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။

---

အထက်သုတ်လာ နာထတရားဆယ်ပါးတို့ကိုပင် တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ၏ အဆုံး၌ ထေရ မဇ္ဈိမ နဝရဟန်းတို့သည်လည်း ပြောဆိုသင့်၏ ဆုံးမသင့်၏ဟု မှတ်ထင်ကြကုန်၏။ ထေရ မဇ္ဈိမ နဝရဟန်းတို့ စောင့်ရှောက်ချီးမြှောက်ခံရသူသည် ကုသိုလ်တရားတို့၌ ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းကိုသာ အလိုရှိအပ်၏၊ ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးခြင်းကို အလိုမရှိအပ်ဟူသော စကားရပ်ကို ဖြည့်စွက်၍ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -အံ၊၃၊၂၅၇-၆။ အံ၊မြန်၊၃၊၂၇၅-၇။ အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၉၀-၁။ အံ၊ဋီ၊၃၊၃၀၇-၉။ (ဒီ၊၃၊၂၂၁-၃။ ၂၅၅-၆)

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ဒသကနိပါတ၊ ၁-ပဌမပဏ္ဏာသက၊ ၂-နာထဝဂ္ဂ၊ သတ္တမသုတ်။
2. ↑  -အံ၊၃၊၂၇၆-၉။ အံ၊မြန်၊၃၊၂၅၇-၂၈၀။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ဒသကနိပါတ၊ ၁-ပဌမပဏ္ဏာသက၊ ၂-နာထဝဂ္ဂ၊ အဋ္ဌမသုတ်။
3. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
**ဆည်တိုကျေးရွာ** သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင်၊ မလှိုင်မြို့နယ် တွင် တည်ရှိသည်။ ဆည်တိုကျေးရွာအုပ်စု ဆည်တိုရွာတွင် ကျေးရွာပေါင်း(၈) ရွာပါဝင်ပြီး ယင်းတို့မှာ ရွှေပြည် (ခြောက်ပေါက်ကြီး)၊ နေပြည် (ခြောက်ခွဲ)၊ ရွာမ၊ ကသစ်ပင်၊ ရွှေဆည် (ဆည်ကွဲ)၊ ငွေဆည် (သဲကန်)၊ ညောင်ကုန်း၊ ရွာသစ်တို့ဖြစ်သည်။ ဆည်တိုသည် နှစ်ပေါင်း(၉၅၀)ကျော်ကပင် ရွာတည်ခဲ့ပြီး မလှိုင်မြို့နယ်၏အရှေ့ဘက်နှင့်တောင်ဘက်တွင် မိတ္ထီလာမြို့နယ်၊အနောက်ဘက်တွင် ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊မြောက်ဘက်တွင် တောင်သာမြို့နယ် တို့နှင့် နယ်နိမိတ် ထိစပ်နေသည်။ ဆည်တိုသည် ရှေးယခင်က နာမည်မှာ ဆီပိုဖြစ်ပြီး ခေတ်အလိုက်ပြောင်းလဲလာ၍ ဆီပိုမှ ဆည်တိုဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ စစ်သူကြီး ရွှေဒါးဗိုလ် အပိုင်းရနယ်မြေတစ်ခုဖြစ်ပြီး အနော်ရထာမင်းကြီးတည်ထားခဲ့သည့် ရွှေဘုန်းသာစေတီ တည်ရှိသည်။ ပြည်ထဲရေးနှင့် သာသနာရေးဝန်းကြီးဌာန၊ အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန၏ ၁၉၇၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ (၈)ရက်အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ်(အထ(၂))ဖြင့် ကျေးရွာအုပ်စု/ရွာအဖြစ်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

ဒေသထွက်ကုန်
-----------

ပဲမျိုးစုံ၊ ပြောင်း၊ နှမ်း၊ ထန်းလျက်၊ ဝါ တို့ အများအပြား ထွက်ရှိသော ဒေသဖြစ်သည်။

### ဆည်တိုဒေသရှိအစိုးရဌာနများ

တိုက်နယ်ဆေးရုံ(၁၉၆၃)ခုနှစ်တွင်တည်ဆောက်၊ အ.ထ.က ကျောင်း၊ မူလတန်းကျောင်း(၃)ကျောင်း၊ အလယ်တန်း(၂)ကျောင်း၊ ရဲစခန်း၊ ကျေးရွာအုပ်စုအုပ်ချုပ်ရေးမှူးရုံး၊ သမဝါယမရုံး၊ ဝါအဝယ်ဒိုင်၊ စိုက်ပျိုးရေးရုံး၊ သစ်တောရုံးတို့ရှိသည်။ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း (၈) ကျောင်းရှိသည်။ စည်ပင်မှ ဖွင့်လှစ်ပေးထားသော (၅)ရက်တစ်ပတ် ဈေးတစ်ခုရှိသည်။ ကုတင်(၁၆)ဆံ့ တိုက်နယ်ဆေးရုံအသစ်ကြီးကို ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ထပ်မံဆောက်လုပ်ပြီးစီးခဲ့သည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် အရည်အသွေးမပြည့်မှီသောကြောင့် စစ်ဆေးကာ ပြန်လည် မွန်းမံရန် ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။ လူမှုကူညီရေးအသင်းအဖြစ် စိတ္တသုခ အသင်း ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ တွင် ကျေးရွာ မီးသတ်ကားတစ်စီးနှင့် ယာယီ မီးသတ်ရုံး ရရှိခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးရုံမှတ်တမ်းနှင့် ဆည်တိုသမိုင်းစာအုပ်
Brackets သည် open-source editor တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဝဘ်ဖန်တီးမှုအတွက် ရည်ရွယ်ကာ ထုတ်လုပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ HTML, CSS နှင့် JavaScript တို့ ရေးနိုင်အောင် ဖန်တီးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ Adobe Systems မှဖန်တီးထားသည်။ MIT လိုင်စင်အောက်တွင် လိုင်စင်သတ်မှတ်ထားသည်။ လက်ရှိအချိန်တွင် GitHub မှ ပြုပြင်မွမ်းမံထိန်းသိမ်းလျက် ရှိသည်။ ၎င်းကို Mac, Windows, Linux တို့အတွက် ရရှိနိုင်သည်။

၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့တွင် Adobe မှ Brackets 1.0 ကို ထုတ်လုပ်ပြီး ကြေညာခဲ့သည်။

ထောက်ပံ့ထားသော အင်္ဂါရပ်များ
----------------------------

Brackets သည် အောက်ပါအင်္ဂါရပ်များကို အထောက်အပံ့ပေးထားသည်။

* Quick Edit
* Quick Docs
* Live Preview
* JSLint
* LESS support
* Theseus integration
* Open source
* Extensibility

လျင်မြန်စွာ ပြုပြင်နိုင်မှု
---------------------------

တီထွင်သူများအား CSS တွင် အရောင်များသတ်မှတ်ခြင်း နှင့် JavaScript elements များကို လျင်မြန်စွာ ရေးသားနိုင်အောင် ပြုလုပ်ပေးထားသည်။ မူလကတည်းက ထောက်ပံပေးထားသော လုပ်ဆောင်ချက်များကို တစ်ပြိုင်တည်း အသုံးပြုနိုင်သည်။ ပြောင်းလဲခဲ့သော elements များနှင့် ပတ်သက်သည့် အဆင့်မြှင့်တင်မှုဖိုင်များ အားလုံးကို တိုက်ရိုက်အသုံးပြုနိုင်သည်။

တိုက်ရိုက်ပြသခြင်း
------------------

HTML နှင့် CSS elements များ၊ properties များကို ပြင်ဆင်ပါ ဘရောက်ဆာတွင် ရလဒ်ကို တွက်ရိုက်ပြသေပေးသည်။

ကုဒ်ပြောင်းလဲသွားပါက ဘရောက်ဆာတွင် ရလဒ်တိုက်ရိုက်ပြောင်းလဲသွားပုံ

သမိုင်း
-------

Adobe သည် Edge Code ဟုခေါ်သည့် text editor ဆော့ဖ်ဝဲကို ဝဘ်ဖန်တီးမှုအတွက် စတင်ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခြင်း မရှိတော့ပေ။၎င်းဆော့ဖ်ဝဲသည် နောက်ပိုင်းတွင် Adobe Brackets အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။ Bracket 1.0 ကို ထုတ်လုပ်လိုက်သည့်အချိန်တွင် ဝဘ် ဖန်တီးမှုအတွက် open-source ဆော့ဖ်ဝဲတစ်ခုသည် အသင့်ဖြစ်နေပြီဟု ကြေညာခဲ့သည်။ ထွက်ရှိခဲ့သော Bracket ဗားရှင်းတိုင်းသည်လည်း ဒေါင်းလုတ်ပြုလုပ်သူပေါင်း တစ်သိန်းကျော် ရှိသည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် GitHub ၏ ၁၆ ခုမြောက် အကောင်းဆုံး ပရောဂျက်ဖြစ်လာခဲ့သည်။

ဖိုင်ပုံစံများစွာကို အထောက်အပံ့ပေးမှု
-------------------------------------

  

Brackets သည် ဖိုင်အမျိုအစားများစွာကို အထောက်အပံ့ ပေးထားသည်။ ဥပမာ C++, C, VBScript, JavaScript, HTML, Python, Perl နှင့် Ruby တို့ဖြစ်ကြသည်။ စာရင်းအပြည့်အစုံမှာ ဖိုင်အမျိုးအစား ၃၈ မျိုးကျော် ထောက်ပံ့ထားသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Brackets 1.0 and Extract for Brackets (Preview) Now Available။ Adobe Systems။ 8 February 2015 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  15 November 2014 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  github.com/adobe/brackets/blob/master/src/nls/README.md
3. ↑  Adobe Brackets Code Editor။ Technewss။  12 December 2014 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. ↑  "How to Use Brackets"၊ *Adobe*
5. ↑  *Text Editor Review – Adobe Brackets*၊ January 22, 2014၊ 31 October 2017 တွင် မူရင်း အား မော်ကွန်းတင်ပြီး၊ 4 April 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး
6. ↑  *Deeper In the Brackets Editor*၊ November 8, 2013
7. ↑  "Brackets: Free Open Source Code Editor Built With HTML/CSS"၊ *Hongkiat*
8. ↑  Adobe Edge Code CC
9. ↑  LaFontaine၊ David (2015-01-16)။ Adobe Dips Its Toes into the Open-Source Software Waters with Brackets 1.0။ *Layers*။
|  |
| --- |
| 
 |

**မက်မန်းပင်** (***Prunus domestica***) သည် ပန်းပွင့်သော အပင် မျိုးစိတ်တခုဖြစ်ပြီး မက်မွန်ပင်၊ တရုတ်ဆီးသီးပင်၊ ချယ်ရီပင်များနှင်အတူ ရိုဇေးစီအီး မျိုးရင်းတွင် ပရူးနပ်မျိုးစု၌ ပါဝင်သည်။ ယင်း၏ ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ ပရူးနပ် ကွမ်မျူနစ် ဖြစ်သည်။ ယင်း၏ မူလပေါက်ရာဒေသမှာ ဥရောပတိုက်တောင်ပိုင်းနှင့် အာရှတိုက်အနောက်ပိုင်းတို့ဖြစ်ရာ ထိုမှတဆင့် အမေရိကတိုက်၊ အာရှတိုက်နှင့် ဥရောပအနောက်ပိုင်းတို့သို့ ပျံ့နှံ့သွားကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပေ ၃ဝဝဝ နှင့် ယင်းအထက်မြင့်သော ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်များ၌သာ ပေါက်ရောက်သည်။ ထိုကြောင့် မေမြို့၊ ကလောမြို့နှင့် တောင်ကြီးမြို့များ အနီးအနားတွင် မက်မန်းပင်များကို တွေ့ရသည်။ မက်မန်းပင်သည် ချုံငယ်မျိုး၊ သို့မဟုတ် အပင်ငယ်မျိုးဖြစ်၍ အကိုင်းအခက်အလက် အမြောက်အမြားထိုးထွက်သည်။ ပန်းပွင့်များသည် အဖြူနှင့် အစိမ်းနုနုအရောင်များဖြစ်၍ နွမ်းသွားသည့်အခါ ပန်းရောင်နှင့် အနီရောင်သို့ ပြောင်းသွားတတ်သည်။ များသောအားဖြင့် ပန်းပွင့်များသည် အရွက်များမထွက်မီ ထွက်လာကြသည်။ မက်မန်းပင်အမျိုးပေါင်း မြောက်မြားစွာရှိသည်။

အသီး
----

မက်မန်းသီးသည် အစေ့မာတစ်စေ့တည်းရှိသည့် အသီးမျိုးဖြစ်၍ ချယ်ရီသီးကလေးများအရွယ်မှ ကြက်ဥအရွယ်ထိအောင် အရွယ်အမျိုးမျိုးနှင့် ပုံသဏ္ဌာန်အမျိုးမျိုးရှိသည်။ အချို့သည် လုံး၍ အချို့မှာ ကြက်ဥပုံသဏ္ဌာန်ရှိပြီးလျှင် အချို့ကား ရှည်မျောမျောရှိသည်။ အခွံသည် ပါး၍ အစိမ်း၊ အဝါ၊ အနီ၊ အပြာ၊ ခရမ်းရောင် စသည်ဖြင့် အရောင်လည်းအမျိုးမျိုးရှိသည်။ မက်မန်းသီးသည် အသားများ၍ အရည်ရွှမ်းသည်။ အလယ်ခေါင်တွင် ပြား၍မာသော အစေ့ကြီးတစ်စေ့ရှိရာ ထိုအစေ့ထဲတွင်မှ မျိုးစေ့ရှိသည်။ မက်မန်းသီးသည် အလွန်အသုံးဝင်သောအသီးဖြစ်သည်။ ယင်းနှင့် အမျိုးတူ အသီးသုံးမျိုးတို့တွင် အာဟာရဓာတ် အများဆုံးပါသော အသီးဖြစ်သည်။ အခြား အသီးများထက် သကြားရာခိုင်နှုန်း ၂ဝ.၁ ပို၍ ပါကြောင်းတွေ့ရသည်။ အချို့ကို မသိုးစာ၊ ထောပတ်၊ ယိုများပြုလုပ်ရာ၌ အသုံးပြုကြသည်။ အချို့ကို အခြောက်ပြုလုပ်၍ စည်သွတ်ကြသည်။ 

မက်မန်းပင်
မက်မန်းပင်များကို အဖူးကူးခြင်းဖြင့် အမြောက်အမြား ပွားယူကြသည်။ ပထမတွင် မက်မန်းသီးအစေ့များကို ပျိုးခင်းတွင် အမြောက်အမြားပျိုး၍ ကြီးလာသောအခါ တနေရာရာတွင် ပြောင်း၍စိုက်ကြသည်။ ထို့နောက် အသီးသီးသော မက်မန်းပင်များမှ အဖူးများကိုယူ၍ ထိုပျိုးပင်များ၏ ပင်လုံးတွင် ကူးပေးပြီးလျှင် စည်းထားလိုက်ရသည်။ အဖူးများသည် ပင်လုံးထဲတွင်ပေါက်၍ အညှောင့်များ ထွက်လာသည့်အခါ မူလပျိုးပင်များ၏ အညွန့်များကို ဖြတ်ပေးလိုက်ရသည်။ ကူးသောအဖူးများမှ ထွက်လာသော အကိုင်းအခက်သစ်များသည် အပင်သစ်၏ အညွန့်အတက်များပင် ဖြစ်သည်။ မက်မန်းပင်များကို တစ်ပင်နှင့် တစ်ပင် ၁၆ ပေမှ ပေ ၂ဝ ထိခွာ၍ စိုက်ကြသည်။ စ၍စိုက်ပျိုးသည်မှ ၃ နှစ်နှင့် ၆ နှစ်အတွင်း အသီးသီး၏။ ဤသို့ အဖူးကူး၍ မျိုးပွားယူခြင်းမှ သီးသောအသီးများသည် မူလမိခင်ပင်မမှသီးသော အသီးများလောက်ပင်ကြီးသည်။ အဖူးကူးခြင်း မဟုတ်ဘဲ အစေ့မှ တိုက်ရိုက်ကြီးပြင်းလာသော အပင်များမှ အသီးများကား မူလမိခင်ပင်မမှ သီးသည့်အသီးလောက် မကြီးချေ။ မက်မန်းပင်များသည် ရေမတင်သော နုံးမြေပွများ၌ဖြစ်ထွန်းသည်။ မက်မန်းပင်များသည် အပင်ပိုးများကျရောက်တတ်သဖြင့် ဂရုတစိုက် စိုက်ပျိုးကြရပြီး ပိုးသတ်ဆေးနှင့် အပင်ရောဂါဆေးများကို မပြတ်ပက်ဖျန်း ပေးရသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  The Plant List: A Working List of All Plant Species။ 4 April 2022 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  January 27, 2014 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)
**မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာ** သည် မြန်မာဘာသာဖြင့် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသည့် မြန်မာနိုင်ငံ အစိုးရပိုင် နေ့စဉ်သတင်းစာ ဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံတွင် ယနေ့တိုင် ဖြန့်ချိလျက်ရှိသည့် သတင်းစာများအနက် သက်တမ်းအရှည်ဆုံးဖြစ်သည်။

သမိုင်း
-------

ကိုလိုနီခေတ်အတွင်း ၁၉၁၄ ခုနှစ်၌ ရန်ကုန်မြို့တွင် ဦးရွှေကြူးက ထုတ်ဝေသည်။ ပထမကမ္ဘာစစ်အတွင်း စစ်သတင်းကို ဓာတ်ပုံဘလောက်များဖြင့် ဖော်ပြရာ လူကြိုက်များသည်။ စောင်ရေ ၁၂၀ နှင့် စပြီး ရက်ခြား ထုတ်သည်။ 

အယ်ဒီတာများမှာ လယ်တီပဏ္ဍိတ ဦးမောင်ကြီး၊ ပီမိုးနင်း၊ ဦးရွှေကြူးတို့ ဖြစ်ပြီး ရှိပ်စပီးယာ ပုံနှိပ်တိုက်၌ ရိုက်သည်။ 

ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ် မတိုင်မီတွင် ယင်း၏ ကိုလိုနီဝါဒ ဆန့်ကျင်ရေး ရပ်တည်ချက်ကြောင့် ကျော်ကြားသည်။ ၁၉၁၅ ခု မတ်လ ၁၅ ရက်တွင် *မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့ကို သတိပြု* သတင်းဖြင့် ပုံနှိပ်ခွင့် အပိတ်ခံရသည်။ 

၁၉၁၈ ခုတွင် ဂျပန်မှပြန်လာသော ဦးကိုကိုကြီးက ဆက်ထုတ်သည်။ မြန်မာ့အလင်းအမည်ကို အပိတ်ခံရဆဲ ဖြစ်သဖြင့် မှတ်ပုံတင်အမည်တွင် *မြန်မာ့အလင်းသစ်* (New Light of Burma) ကို သုံးသည်။ သို့သော် မြန်မာအမည်မှာ မြန်မာ့အလင်း ဖြစ်ဆဲပင်။ ထူးခြားချက်မှာ တံဆိပ်အဖြစ် မြန်မာမြေပုံကို ဟာရိတခေါ် ဗြဟ္မရုပ်က လက်ညှိုးထိုးပုံ ပါသည်။ ခေတ်ပြိုင် သူရိယ မဂ္ဂဇင်းထက် သာအောင် "*ရှင်နေမင်းထက် လွန်မင်းကဲထ ဟာရိတဟု ဗြဟ္မာ့အရောင် ထွန်းလင်းပြောင်*" ဟူသော စကားနှင့်အညီ သူရိယထက်သာသော ဟာရိတဗြဟ္မာဟု သုံးခြင်းဖြစ်သည်။ နောင် စာလုံးပေါ်တွင် ကိုးရို့ကားယားဖြစ်နေသော မြန်မာပြည်မြေပုံကို ဖြုတ်ရာ ခေါင်းစဉ်ကို လက်ညှိုးထိုးသော ဗြဟ္မာရုပ် ဖြစ်လာသည်။ 

အယ်ဒီတာများမှာ ဆရာသင်နှင့် ဦးစိန်း ဖြစ်သည်။ ခေတ်ပြိုင်ဖြစ်သော ပညာ့အလင်း သတင်းစာတိုက်က လုပ်ကြံရာ ဆရာသင် ဓားထိုးမှုနှင့် သေပြီး ဦးစိန်း အယ်ဒီတာချုပ် ဖြစ်လာသည်။ ရက်ခြား သတင်းစာ ဖြစ်ဆဲပင်။ 

ဦးမောင်မောင်ကြီးက ဦးကိုကိုကြီးထံမှ ဝယ်သည်။ နေ့စဉ်သတင်းစာ ဖြစ်လာသည်။ စောင်ရေတက်လာ၍ ပန်းဆိုးတန်းတိုက်မှ ဆူးလေဘုရားလမ်းသို့ ရွေ့သည်။ နိုင်ငံခြားကြေးနန်းသတင်း စ၍ ဝယ်သုံးသည်။ သတင်းထောက်များ ငွေပေး၍ စခန့်သလို နိုင်ငံခြားသတင်းထောက်များလဲ ထားသည်။ စာမျက်နှာ ၆၀ အထိ ဖြစ်ခဲ့သည်။ 

၁၉၃၃ ခုတွင် ဦးမောင်မောင်ကြီး လွန်သည့်နောက် ဇနီး ဒေါ်ဒေါ်စု ဆက်လုပ်သည်။ ၁၉၃၈ ရောက်သော် ကုမ္ပဏီလီမိတက်အဖြစ် ဖွဲ့လိုက်သည်။ 

၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့အလင်းနှင့်အတူ ဗိုလ်တထောင်၊ လုပ်သားပြည်သူ့နေ့စဉ် သတင်းစာနှင့် ကြေးမုံစသည့် သတင်းစာတိုက်များကို ပြည်သူပိုင်သိမ်းခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ထုတ်ဝေသည့် သတင်းစာအားလုံးသည် နိုင်ငံပိုင်ဖြစ်လာသည်။ မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာသည် အစိုးရအာဘော်များကို ထင်ဟပ်ဖော်ပြသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  "Country Profile: Burma"၊ BBC News။ 2009-01-10 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
ဂရပ်ဖိုက်တုံး
စိန်နှင့်ဂရက်ဖိုက်(ခဲနက်)တို့သည် ကာဗွန်စစ်စစ်ဖြစ်၏။ အခြားဓာတ်ပစ္စည်းများနှင့် ရောနှောပေါင်းစပ်ခြင်း မရှိသော ဒြပ်စင်သက်သက် ဖြစ်၏။ 

စိန်နှင့် ဂရက်ဖိုက်တို့သည် ကာဗွန်အခဲများ ဖြစ်ကြသော်လည်းစိန်သည် သိရှိရသရွေ့ ပစ္စည်းအားလုံးအနက် အမာဆုံးဖြစ်ရုံမက ကြည်လင်တောက်ပသည့်အတွက် လူအများက တန်ဖိုးထားကြ 
သည်။ ဂရက်ဖိုက်မှာမူ ပျော့၍ နက်သောအရောင်သာရှိသည်။ ဂရက်ဖိုက်ကို စစ်ဆေးကြည့်သောအခါ ပါးလွှာသော အချပ် ကလေးများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားကြောင်းကို တွေ့ရသည်။ ဂရက်ဖိုက်ကို ကမ္ဘာအနှံ့အပြား၌ တွေ့ရသော်လည်း သီဟိုဠ်ကျွန်းတွင် အများဆုံး တူးဖော်ရရှိသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ အီတလီနိုင်ငံ၊ ဆိုက်ဘေးရီးယား၊ မက္ကဆီကိုနိုင်ငံနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ အချို့ သော နယ်များမှလည်း အထိုက်အလျောက် တူးဖော်ရရှိသည်။ ဂရက်ဖိုက်ကို ဤကဲ့သို့ သဘာဝအလျောက် တူးဖော်ရရှိသည့် အပြင် ဓာတုဗေဒနည်းအားဖြင့်လည်း ဖော်စပ်ယူနိုင်ပေသည်။

ဂရက်ဖိုက်သည် စိန်လောက် အဖိုးမတန်လှသော်လည်း စိန်ထက်များစွာ အသုံးဝင်သည်။ ဂရက်ဖိုက် တစ်တုံးကိုယူ၍ စက္ကူပေါ်တွင် ခြစ်ကြည့်လျှင် အမဲကြောင်းများ ထင်ကျန်ရစ် 
သည်ကို တွေ့ရပေမည်။ ထို့ကြောင့် ဂရက်ဖိုက်ကို အလွန်မှုန့် သော မြေစေးမှုန့်များနှင့် ရောပြီးလျှင် ခဲတံပြုလုပ်ရာ၌ ခဲဆန် အဖြစ်ဖြင့် အသုံးပြုကြသည်။

အမှန်စင်စစ် ဂရက်ဖိုက်ဟူသောစကားသည် ရေးရန်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော ဂရိဘာသာစကားမှ ဆင်းသက်လာသည်။အချို့ သော ခဲတစ်မျိုးတွင် ဂရက်ဖိုက်ပိုမို ပါဝင်သောကြောင့် ရေးရာ တွင် ပျော့၍ အရောင်မှာလည်း ပို၍မဲသည်။ ဈေးပေါသော ခဲတံများတွင်မူ ဂရက်ဖိုက်နည်း၍ မြေစေးအပါများသောကြောင့် ရေးရာတွင် မချောမွတ်ဘဲ ခြစ်ကြောင်းလည်း ထင်တတ်သည်။ 
ဂရက်ဖိုက်ကို ကိုင်တွယ်ကြည့်လျှင် စေးကပ်ကပ်နှင့် ချောနေ သည်ကို တွေ့ရမည်။ ထိုသတ္တိကြောင့် ဂရက်ဖိုက်ကို ချောဆီ အဖြစ်ဖြင့်လည်း အသုံးများကြသည်။ ပုံစံအားဖြင့် မော်တော်ကား ဘော ဘယ်ရင်များနှင့် အခြားအပူအားကြီးသော စက်၏ အစိတ်အပိုင်းများအတွက် ဂရက်ဖိုက်မှာ အလွန်ကောင်းသော ချောဆီတစ်မျိုးဖြစ်၏။ ဂရက်ဖိုက်သည် လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို 
ကောင်းစွာလိုက်စေနိုင်သောကြောင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်ဘက်ဆိုင်ရာ ပစ္စည်းကိရိယာများ ပြုလုပ်ရာတွင်လည်း အများအပြား အသုံး ပြုကြသည်။ အပူကောင်းစွာခံနိုင်သောလုံနှင့် ရီတော့ပေါင်းအိုး 
များ ပြုလုပ်ရာတွင် ဂရက်ဖိုက်ကို သဲမြေစေးတို့နှင့် ရော၍ လုပ်ယူကြသည်။ ထို့ပြင် ခြယ်ဆေးများ၊ အရောင်တင်ဆေးများ ပြုလုပ်ရာတွင်လည်း ဂရက်ဖိုက်ကို များစွာပင်အသုံးပြုကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃)

| ဒြပ်စင်အလှည့်ကျဇယား |
| --- |
| H |   | He |
| Li | Be |   | B | C | N | O | F | Ne |
| Na | Mg |   | Al | Si | P | S | Cl | Ar |
| K | Ca |   | Sc | Ti | V | Cr | Mn | Fe | Co | Ni | Cu | Zn | Ga | Ge | As | Se | Br | Kr |
| Rb | Sr |   | Y | Zr | Nb | Mo | Tc | Ru | Rh | Pd | Ag | Cd | In | Sn | Sb | Te | I | Xe |
| Cs | Ba | La | Ce | Pr | Nd | Pm | Sm | Eu | Gd | Tb | Dy | Ho | Er | Tm | Yb | Lu | Hf | Ta | W | Re | Os | Ir | Pt | Au | Hg | Tl | Pb | Bi | Po | At | Rn |
| Fr | Ra | Ac | Th | Pa | U | Np | Pu | Am | Cm | Bk | Cf | Es | Fm | Md | No | Lr | Rf | Db | Sg | Bh | Hs | Mt | Ds | Rg | Cn | *Nh* | Fl | *Mc* | Lv | *Uus* | *Uuo* |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| အယ်လ်ကာလီသတ္တုများ | အယ်ကာလိုင်း သတ္တုများ | Lanthanides | Actinides | Transition metals | Post-transition metals | တစ်ပိုင်းသတ္တုများ | Polyatomic nonmetals | Diatomic nonmetals | နိုဘယ်ဂက်စ်များ |

 |
| 

|  |
| --- |
| **မြင်ကွင်းကျယ်ဖြင့်** |

 |
ဘိက္ခုနီဟူသော အမည်သည် ပါဠိအမည်ဖြစ်၏။ 
မြန်မာပြန်ဆိုလျှင် မိန်းမရဟန်း ဟု အဓိပ္ပာယ်ရ၏။

ထိုမိန်းမရဟန်းကား မြတ်စွာဘုရား လက်ထက်
တော်ကပင် ရှိခဲ့၏။ မိထွေးတော် ဂေါတမီသည် သာကီဝင် မင်းသမီး ငါးရာနှင့်တကွ ရှေးဦးစွာ ရဟန်းပြု၏။ နောက် အဆင့်ဆင့် ပွားများလာ၍ သာသနာ တော်တွင် မိန်းမရဟန်း သာသနာ မိန်းမရဟန်းသံဃာဟု သီးခြားဖြစ်လာသည်။ 
ထိုစဉ်အခါက မဇ္ဈိမဒေသတွင် မိန်းမရဟန်းတို့သည် အလွန်များကုန်၏။

သာသနာနှစ် ၂၃၅ ခုသို့ရောက်သောအခါ 
အရှင်မဟာမောဂ္ဂလိ ပုတ္တတိဿမထေရ်သည် တတိယ သင်္ဂါယနာတင်ပြီး ကိုးတိုင်းကိုးဌာနသို့သာသနာပြု စေလွှတ်တော်မူရာ အရှင်မဟိန္ဒမထေရ်သည် သီဟိုဠ်ကျွန်းသို့ သာသနာပြု ကြွတော်မူ၏။ ထိုအခါ အနုဋ္ဌာဒေဝီသည် 
သတို့သမီးငါးရာ၊ နန်းတွင်းသူ ငါးရာအားဖြင့် နောက်ပါ မိန်းမတစ်ထောင်နှင့်တကွ ရဟန်းပြုသဖြင့် သီဟိုဠ်ကျွန်း၌ မိန်းမရဟန်း သာသနာပြန့်ပွားထွန်းကားခဲ့သည်။

အရှင်ယောနက ဓမ္မရက္ခိတ မထေရ်သည် ဂူဂျာရတ်ပြည် အပရန္တတိုင်း (သုနာပရန္တတိုင်း) သို့သာသနာပြု ကြွလာတော်မူ၏။ ထိုအခါ အမျိုးသမီး ခြောက်သောင်းတို့သည် ရဟန်းပြုသဖြင့် အပရန္တတိုင်း၌ မိန်းမရဟန်း သာသနာ
ပြန့်ပွားထွန်းကားခဲ့သည်။

အရှင် သောဏမထေရ်နှင့် အရှင်ဥတ္တရ မထေရ်တို့သည် သုဝဏ္ဏဘူမိတိုင်း (ထိုင်းနိုင်ငံ မြန်မာအောက် မွန် သထုံပြည်)
သို့သာသနာပြု ကြွလာတော်မူကြ၏။ ထိုအခါ အမျိုးသမီး တစ်ထောင့်ငါးရာ တို့သည် ရဟန်းပြုကြသဖြင့် ရဟန်းမိန်းမသာသနာ ပြန့်ပွားထွန်းကားခဲ့သည်။ ( အခြားဌာနတို့၌ မိန်းမရဟန်း သာသနာ ပြန့်ပွားထွန်း ကားခြင်း မရှိ၊ ရဟန်းယောက်ျား သာသနာသာ ပြန့်ပွားထွန်းကားခဲ့သည်။)

ပိဋကတ်ကျမ်းဂန် တတ်မြောက်သော ဆရာတော်
ကြီးတို့ကလည်း ရဟန်းမိန်းမ သာသနာကား နှစ်ပေါင်း တစ်ထောင်လောက်သာ တည်ရှိ၏ဟု အမိန့်ရှိသည်ကို ကြားရဘူး၏။

ဂရုဓံရှစ်ပါး
------------

မြတ်စွာဘုရားသည် ရဟန်းမများအတွက် ပညတ်ထားသည့် **ဂရုဓံရှစ်ပါး** ဖြစ်သည် —

(၁) ရဟန်းမသည် ဝါတစ်ရာပင်ရသည်ဖြစ်စေ ယနေ့မှဖြစ်သော ရဟန်းသစ်ကို ရှိခိုးရမည်။ ခရီးဦး ကြိုဆိုရမည်။ လက်အုပ်ချီရမည်။ အရိုအသေပေးရမည်။

(၂) ယူဇနာဝက်အတွင်း၌ ရဟန်းတစ်ပါးမှ မရှိသော ကျောင်းတွင် ဝါမဆိုရ။

(၃) ရဟန်းသံဃာထံသို့ လပြည့်လကွယ်နေ့တိုင်း ဥပုသ်အမေး သွားရမည်။ ဩဝါဒခံယူရန် သွားရမည်။

(၄) ဝါကျွတ်ပြီးသော ရဟန်းမသည် ရဟန်းနှင့် ရဟန်းမ သံဃာနှစ်ရပ်လုံး၌ ကိုယ်တိုင်သိမြင်သော၊ တစ်ဆင့်ကြားသော၊ ယုံမှားသင်္ကာရှိသော အပြစ်အာပတ်များကို ထုတ်ဖော်ပြောဆိုရန် ပန်ကြားရမည်။

(၅) ဂရုက အာပတ်ကြီးများသင့်သော ရဟန်းမသည် သံဃာနှစ်ရပ်လုံး၌ ပက္ခမာနတ် ကျင့်ရမည်။

(၆) ဝိကာလ ဘောဇနတိုင်အောင် သိက္ခာပုဒ်ခြောက်ခုကို နှစ်နှစ်တိုင်တိုင် ကျင့်ခဲ့ပြီးသော သိက္ခာမာန်ကို သံဃာနှစ်ရပ်၌ ရဟန်းခံနိင်ရန် ကြိုးစားအားထုတ်ရမည်။

(၇) မည်သို့သော အကြောင်းရှိသည်ဖြစ်စေ ရဟန်းမသည် ရဟန်းကို မဆဲရေးရ၊ ရေရွတ်တိုင်းထွာခြင်း မပြုရ။

(၈) ရဟန်းမတို့က ရဟန်းတို့အပေါ် ပြောဆိုခွင့် မရှိပေ။ ရဟန်းမများအပေါ်တွင်ကား ရဟန်းတို့က ပြောခွင့်ရှိသည်။

### ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်

ရဟန်းမိန်းမဝိနည်းများ

ကိုးကား
-------

1. ↑  ဝဏ္ဏသီရိ။ *ညီတော်အာနန္ဒာ၏ တစ်သက်တာမှတ်တမ်း*။ ပထမတွဲ။
**ဇော်ဝင်းထွဋ်** (၂၁ ဇန်နဝါရီ ၁၉၆၄ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ရော့ခ်အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဇော်ဝင်းထွဋ်သည် အင်ပါယာ တေးဂီတဝိုင်း၏ တည်ထောင်သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။

အစောပိုင်းဘဝ
------------

ဇော်ဝင်းထွဋ်သည် ဂီတအနုပညာမျိူးရိုးရှိပြီး ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးကြည်ခင်သည် ဆရာဝန်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး မိခင်ဖြစ်သူဒေါ်တင်အေး (ခေါ်) အဆိုတော် ထား အမည်ဖြင့် ကျော်ကြားသော မြန်မာ့ဂန္တဝင်အဆိုတော်ဖြစ်သည်။ သူ့မိခင်အဖိုးဖြစ်သူ ရွှေတိုင်ညွန့်သည် ဂန္တဝင်မြန်မာ့ဂီတ တေးရေးဆရာတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဇော်ဝင်းထွဋ် ၏တခြားအမည်မှာ ညီထွဋ်ဖြစ်သည်။ ဇော်ဝင်းထွဋ်သည် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ သတ္တဗေဒ ဘာသာရပ်ဖြင့်ဘွဲ့ရရှိထားသည်။

အနုပညာလုပ်ငန်း
--------------

ဇော်ဝင်းထွဋ်သည် မွေးချင်းနှစ်ဦးအနက်မှ ဇော်ဝင်းထွဋ်သည် အငယ်ဆုံးဖြစ်ပြီး သူနှင့် အသက်တစ်နှစ်ခန့်ကွာသော အကို​ဖြစ်သူ ဇော်မျိုးထွဋ် နှင့်အတူ တေးသီချင်းများ သီဆိုခဲ့သည်။ အိုအေစစ်တီးဝိုင်းတွင် ဒရမ်မာအဖြစ် အနုပညာလုပ်ငန်းကို စတင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၀ခုနှစ် တွင် အဖေဖြစ်သူ၏ အားပေးကူညီမှုကြောင့် အင်ပါယာ တေးဂီတဝိုင်း ကို အစ်ကိုဖြစ်သူ ဇော်မျိုးထွဋ် (လိဒ်ဂစ်တာ)၊ ကျင်ခမ်းဖုန်း (ဘေ့စ်ဂစ်တာ)၊ ဝေထွန်း (ဒရမ်)၊ မောင်မောင်လွင် (ကီးဘုတ်) နှင့် ဂျွန်အိုဟားရား (အကော့စတစ်) တို့ဖြင့် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဇော်ဝင်းထွဋ်၏ အစောပိုင်းဂီတပုံစံများမှာ ကန်းထရီးနှင့် ရော့ခ်အင်ရိုး အဆိုပုံစံများ ဖြစ်သည်။ သူ၏ ပထမဆုံး အယ်လ်ဘမ် *မာကျူရီည* ကို ၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် ဖြန့်ချိခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှုမရခဲ့ပေ။ *လမ်းသစ်*၊ *ကြယ်တံခွန်* နှင့် *အချစ်စွမ်းအင်* အမည်ဖြင့် နောက်ထပ် အယ်လ်ဘမ် သုံးခု ထပ်မံဖြန့်ချိခဲ့ရာတွင်လည်း အထိုက်အလျောက်သာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် သူ၏ *ဇော်ဝင်းထွဋ်၏ အကောင်းဆုံးတေးများ* အယ်လ်ဘမ်ဖြန့်ချိသည့်အခါတွင်မှ အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့ပြီး ရော့ခ်စတားတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။

ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ
--------------

ဇော်ဝင်းထွဋ်သည် မေခိုင်အုန်းနှင့် လက်ထပ်ထားပြီး ၎င်းတို့တွင်သားသမီးဖြစ်သော အဆိုတော်တေးရေးဆရာ အီတိုး (ခေါ်) ဝင်းထွဋ်သော်တာ နှင့် သမီးလေး ချမ်းချမ်း (ခေါ်) ဝင်းထွဋ်တာရာ တို့ ဖြစ်သည်။

ဇော်ဝင်းထွဋ်သည် ဂီတအနုပညာအပြင် သိုင်းကစားခြင်းကိုယ်ခံပညာနှင့် ပန်းချီဆွဲခြင်း၊ပန်းချီကားများ စုဆောင်းခြင်းကို ဝါသနာ ပါသည်။ သူ့တွင် နာမည်ကြီး ပန်းချီဆရာများ၏ ပန်းချီကား ၁၀၀ ခန့်ကို စုစည်းထားသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Khin Nyein Aye Than (7–13 February 2005). "Everything old was new again for Myanmar classical music concert". *The Myanmar Times*.
2. ↑   "Zaw Win Htut Biography" (in Burmese)  (January 2004). *People Magazine Myanmar* **2**.
3. ↑  "Myanmar rock icon, Zaw Win Htut, lives his artistic dream" By Moe Moe Oo – 9–15 May 2005, *The Myanmar Times*
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ\ ဝိနယ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

အမှု—**ရန်ဖြစ်သော ရဟန်းများ စကား ပြောနေသည်ကို ချောင်း၍ နားထောင်မှု။** 

အမှုသည်—**ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းများ။**

သူတော်ကောင်းရဟန်းများနှင့် ရန်ဖြစ်ခြင်း
---------------------------------------

ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် သီလစင် သူတော်စင် ရဟန်းများနှင့် ငြင်းကြခုန်ကြ ခိုက်ရန်ဒေါသ ဖြစ်ကြလေသည်၊ ထိုအခါ သီလစင်ကြယ်သော ရဟန်းတို့သည် သူတို့အချင်းချင်း ကွယ်ရာ၌ ပြောဆိုကြသည်မှာ..... "အရှင်ဘုရားတို့ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတွေဟာ အလဇ္ဇီတွေဖြစ်တယ်၊ သူတို့နှင့်ဘက်ပြိုင်၍ ရန်မဖြစ်ထိုက်ဘူး" ဤသို့ ပြောဆိုကြလေသည်။ ထိုသို့ပြောဆို နေသံကို ချောင်း၍ နားထောင်သော ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့ ကြား၍ "ကိုယ်တော်တို့က တပည့်တော်တို့ကို ဘာ့ကြောင့် အလဇ္ဇီလို့ ပြောရသလဲ"ဟု သွား၍ ပြောဆိုကြသော် "ကိုယ်တော်တို့ ဘယ်ကကြားသလဲ"တပည့်တော်တို့ ကိုယ်တော် ပြောတဲ့အနီးမှာဘဲ တည်ရှိနေကြတယ်"ဟုပြောကြလေသည်၊ ထိုသို့ ချောင်း၍ နားထောင်မှုမှစ၍ အကျယ်အကျယ်ငြိမ်းဘွယ်ကို ဘုရားရှင် ကြားသိတော်မူသောကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်ကိုပညတ်တော်မူရလေသည်။

သိက္ခာပုဒ်
----------

ယော ပန ဘိက္ခု ဘိက္ခူနံ ဘဏ္ဍနဇာတာနံ ကလဟဇာတာနံ ဝိဝါဒါပန္နာနံ ဥပဿုတိံ တိဋ္ဌေယျ ‘‘ယံ ဣမေ ဘဏိဿန္တိ, တံ သောဿာမီ’’တိ ဧတဒေဝ ပစ္စယံ ကရိတွာ အနညံ, ပါစိတ္တိယံ။

မြန်မာပြန်
----------

အကြင်ရဟန်းသည် မိမိတို့ဘက်တွင် တိုင်ပင်ခြင်းရှိကုန်သော ခိုက်ရန်ရှိကုန်သော ငြင်းခုံခြင်းသို့ ရောက်ကြကုန်သော ရဟန်းတို့၏ တိုင်ပင်သံ၏ အနီး၌ (တိုင်ပင်သံကို ကြားလောက်ရာအရပ်၌) တည်နေအံ့၊ (အဘယ်သို့ကြံ၍ တည်နေသနည်း၊) "ဤရဟန်းတွေ အကြင်စကားကို ပြောကြလိမ့်မည်၊ ထိုစကားကို နားထောင်အံ့"၊ ဤသို့ကြံ၍ ဤနားထောင်လိုခြင်းကိုသာလျှင် အကြောင်းပြု၍ အခြား အကြောင်းမရှိဘဲ တည်အံ့၊ ထိုရဟန်း ပါစိတ်အာပတ်သင့်၏။

မှတ်ချက်
--------

ချောင်း၍နားထောင်ရာ၌ သူတို့စကားကိုကြားလျှင် သူတို့ကိုပြန်၍ချေပမည်-စွပ်စွဲမည်ဟု မတရား ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့်နားထောင်မှသာ အာပတ်သင့်သည်၊ စိတ်ကောင်း စေတနာကောင်းဖြင့် ငါ့ကို သူတို့အထင်လွဲခြင်းမှ လွတ်စေမည်၊ ထိုအမှုကို ငြိမ်းအေးအောင်လုပ်မည်"စသည်ဖြင့် ကြံရွယ်၍ နားထောင်လျှင်ကား အာပတ်မသင့်၊ ရန်ဘက်ဖြစ်သော လူသာမဏေတို့၏ တိုင်ပင်သံကို ချောင်း၍ နားထောင်ရာ၌ ဒုက္ကဋ်အာပတ်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4  အရှင်ဇနကာဘိဝံသ (၁၉၉၆)။ *ဘုရားဥပဒေတော်ကြီး*။
ဓာတ်လုံးရှာဖွေသော အဂ္ဂိရတ်ဆရာ၊ ဒါဘီမြို့မှ ဂျိုးဇက်(ဇစ်) ရိုက်၏ လက်ရာပန်းချီ၊ ၁၇၁၁
**ဓာတ်လုံး** (သို့)  **ပြဒါးရှင်လုံး** (အင်္ဂလိပ်: philosopher's stone; လက်တင်: *lapis philosophorum*) ဆိုသည်မှာ ဒဏ္ဍာရီလာ ပစ္စည်းတစ်ခုဖြစ်၍ ပြဒါးကဲ့သို့သော အခြေခံသတ္တုများကို ရွှေ၊ ငွေ အဖြစ်ပြောင်းလဲစေသော ပစ္စည်းတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ သက်စောင့်ဆေး၊ မသေဆေးဟူ၍လည်း ခေါ်ကြပြီး မသေနိုင်ခြင်းကိုရရှိရန် ထာဝရနုပျိုစေရန်အတွက် အသုံးချခြင်းမျိုးဖြစ်သည်။ အဂ္ဂိရတ်ထိုးခြင်း/ဖိုထိုးခြင်း နယ်ပယ်တွင် ရွှေရှာဖွေရန်/ဖန်တီးရန်အဖြစ် အသုံးစွဲဆုံးဖြစ်၏ ။ ဓာတ်လုံး (ပြဒါးရှင်လုံး) သည် အဂ္ဂိရတ်ပညာဆိုင်ရာ ဆန်းကျယ်သော ဝေါဟာရ၏ ပြယုဂ်တစ်ခုဖြစ်ခဲ့ကာ အကောင်းတကာ့ အကောင်းဆုံး အသိဉာဏ်ထူး၊ အတိသုခတို့၏ ပြီးပြည့်စုံခြင်းဆိုသော အမှတ်သညာလည်းဖြစ်သည်။ ထိုသို့ ဓာတ်လုံးရှာဖွေခြင်းများကို ဤနယ်ပယ်၌ ကြီးကျယ်ခမ်းနားသော လုပ်ငန်းဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြလေသည်။

အမျိုးမျိုးအထွေထွေ ဖော်ပြခြင်းခံရသော ဓာတ်လုံးသည် သာမန်ပစ္စည်း၊ နေရာတကာတွင် တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်ဟု ဟု ရံခါတွင် ဆိုသော်လည်း အသိအမှတ်ပြုခြင်းများ မရှိခဲ့ပေ။ ရှာဖွေခြင်းများသည် အလယ်ခေတ်မှ ၁၇ ရာစုနှောင်းအထိ အဂ္ဂိရတ်ပညာရှင်များကို အားတက်စေခဲ့ကာ ၎င်းတို့၏ ဓာတ်ခွဲခန်းများတွင် ပစ္စည်းအမျိုးမျိုးနှင့် တုံ့ပြန်မှုများကို စမ်းသပ်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ထို့သို့အားဖြင့် ရှာဖွေခြင်းများသည် ဓာတုဗေဒ၊ သတ္တုဗေဒ၊ ဆေးဝါးဗေဒတို့အပေါ် အသိဉာဏ်ပညာများစွာ ရရှိစေခဲ့ကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  A history of magic: Secrets of the Philosopher's Stone။ 20 October 2020 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  27 August 2020 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  Heindel၊ Max။ Freemasonry and Catholicism: an exposition and Investigation.။ Rosicrucian Fellowship။ ISBN 0-911274-04-9
3. ↑  Philosophers' stone
**ချော့အက်ချာဂူ** သည် အယ်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံအနောက်မြောက်ပိုင်း၊ Saïda စီရင်စုတွင် တည်ရှိသည့် endroheic ဆားကန်ကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် 34.35°N 0.5°E တွင် တည်ရှိပြီးTell Atlas တောင်နှင့် Shaharan Atlas တောင်ကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ဤကန်သည် အယ်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံရှိ အကြီးဆုံးကန်များထဲမှ တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။

သက်ရှိများ
----------

ချော့အက်ချာဂူ သည် ဧရိယာအားဖြ်င့ ၂၀၀၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ ရှိပြီး မိုးရာသီတွင် ရေစုဆောင်းသည်။ ကန်သည် ခြောက်ခန်းလာသည့်အခါတွင် ကန်မျက်နှာပြင်တွင် ဆားများကျန်ရှိနေခဲ့သည်။ ကန်သည် ENE မှ WSW သို့ အရှည် ၁၆၀ ကီလိုမီတာ ရှိပြီး ပျှမ်းမျှပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် အမြင့်သည် ၁၀၀၀ မီတာ ဖြစ်သည်။

ချော့အက်ချာဂူကို ရမ်ဆာနိုင်ငံတကာစိုစွတ်မြေ၏ အရေးပါသည့် နေရာတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ရမ်ဆာဒေသသည် ဧရိယာ ၈၅၅၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ ရှိပြီး တန်ဖိုးအပင်များနှင့် ခြိမ်းခြောက်ခံနေရသည့် မျိုးစိတ်များအတွက် သဘာဝနယ်နယ်မြေတစ်ခု ဖြစ်သည်။

ပြင်ပလင့်များ
-------------

* (in အင်္ဂလိပ်) Ramsar Convention website
* (in ပြင်သစ်) Direction Générale des Forêts

ကိုးကား
-------

1. ↑  Chott Ech Chergui။  25 April 2018 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  Chott ech Chergui - Wilaya de Saida
3. ↑  Magdi Masgidi & Shafi Noor Islam, *Wetlands Management in Algeria: A Case Study on Chott Ech Chergui.*
4. ↑  Wetlands of International Importance: Algeria, Chott Ech Chergui
ပုံသဏ္ဌာန် : အပင်
- နှစ်ရှည်ခံ အပင်ငယ် မျိုးဖြစ်၏။ ၂ ပေ မှ ၃ ပေ ထိ မြင့်၏။ အကိုင်း ပင်စည် နှင့် ရိုးတံ များ ခရမ်းညို ရောင် ရှိ၏။ အကိုင်း ဖြာသည်။
အရွက်
- ရွက်လွှဲ ထွက်သည်။ အရင်းပိုင်း ကျယ်ပြီး အဖျားပိုင်း ရှူး၍ ချွန်သွယ် သွားသည်။ ရွက်ရင်း မညီညာ၊ တဖက်တို တဖက်ရှည် ဖြစ်နေ၏။ ရွက်ညှာ ရှည်သည်။ ခရမ်းနု ရောင်ရှိသည်။ ရွက်ကြော ထင်ရှား သည်။ ရွက်နား တွန့်၏။
အပွင့်
- ခေါင်းလောင်း ပုံသဏ္ဌာန် ရှိသည်။ အပွင့် ကြီးသည်။ အတွင်းသား ဖြူ၍ အဖျား ခရမ်း ညိုရောင် ရှိသည်။ တစ်ပွင့် ချင်း ပွင့်သည်။ အချို့ အပွင့်များ ၁ ထပ် မှ ၃ ထပ် ထိ တွေ့ရှိရသည်။ ကဆုန်၊ နယုန် လတွင် ပွင့်၏။
အသီး
- လုံးချင်း သီးသည်။ အချင်း ၁ ၁/၂ လက်မ- ၂ လက်မ အထိ ရှိသည်။ အသီးပေါ် တွင် ဆူးနု ကလေးများ ရှိသည်။ အစေ့ အနက် ရောင် ရှိ၏။
အသုံးပြုနိုင်သည့်
အစိတ်အပိုင်းများ : အရွက်၊ အစေ့၊အမြစ်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင်
တွေ့နိုင်သောနေရာများ : မြန်မာ နိုင်ငံ နေရာ အနှံ့အပြားတွင် ပေါက်ရောက်သည်။ သဘာ၀အလျောက် ပေါက်ရောက်သည်။
အသုံးဝင်ပုံ : အာနိသင်
- မြန်မာ ဆေးကျမ်းများ အလိုအရ ပဒိုင်းညို သည် ခါး၏။ သက်၏။ စူးရှ၏။ ပူ၏။ အားကို တိုးစေ၏။ မူးယစ်စေ တတ်၏။ အဖျား ရောဂါကို ပယ်၏။ နူနာ၊ ပိုးနာ တို့ကို နိုင်၏။ သန်ကို ကျစေ၏။ ကိုယ်ရေပြားရောဂါ၊ မြင်းသရိုက်နာ၊ အဆုတ်ပွရောင်နာတို့ကို ပယ်၏။ လေကို အထူး ပယ်နိုင်၏။

အသုံးပြုပုံ-
အရွက်
၁။ အရွက် ကြိတ်ညှစ်ရည် အနည်းငယ်ကို မလိုင်ထုတ်ပြီး နွားနို့နှင့် သောက်ပါက ညောင်းကျ ရောဂါ ပျောက်၏။
၂။ မိန်းမများ နို့တွင် ဖြစ်သော အပူကြိတ် နှင့် ရောင်ရမ်းခြင်း တို့အတွက် ပဒိုင်းရွက် နှင့် နနွင်းကို ကြိတ်အုံ ပေးသော် ပျောက်၏။
၃။ ပဒိုင်းရွက် ကို ပါးပါးလှီး နေလှန်းပြီး ဆေးလိပ် ကဲ့သို့ လိပ်၍ သောက်ရှူ သော် လတ်တလော ပန်းနာ ရင်ကျပ် ဝေ‌ဒနာမှ သက်သာ စေ၏။
၄။ အရွက် ကို မီးကင်၍ ကပ်ပေး ပါက အဆစ်ရောင်ရောဂါ နှင့် အရိုးကိုက် ရောဂါ ပျောက်၏။
၅။ အရွက် ကို ဆေးပေါ့လိပ် တွင် ထည့်၍ သောက်ခြင်းအားဖြင့် ပန်းနာ ရောဂါကို သက်သာ စေသည်။
အစေ့
၁။ အစေ့ကို ကြိတ်၍ သွားဖုံးရင်း တွင် အနည်းငယ် ခန့် သိပ်ပေးသော် သွားကိုက်၊ သွားနာခြင်း ရောဂါများ ပျောက်၏။
၂။ အစေ့ သို့မဟုတ် အမြစ်ကို ကာမ အားတိုးဆေး အဖြစ် သုံး၏။
၃။ အစေ့မှုန့် ကို နှမ်းဆီတွင် ၇ ရက် စိမ်ပြီး ယင်းဆီဖြင့် ခေါင်းကိုက်၊ မျက်ရိုးကိုက်၊ ခါးကိုက်၊ ဒူလာ ခြေနာ များကို သုတ်လိမ်း၍ အဝတ်ပါးပါး စည်းထားက ပျောက်၏။ ဓမ္မတာ လာစဉ် ကိုက်ခဲခြင်း အတွက်လည်း ဆီးခုံ၌ သုတ်လိမ်း ပေးခြင်းဖြင့် ပျောက်၏။
အမြစ်
၁။ ခွေးရူးပြန် ရောဂါအတွက် ပဒိုင်းမြစ်ကို ဆန်ဆေးရည်နှင့် သွေး၍ တိုက်ပြီး အမဲခြောက် ဖုတ် ကျွေးက ပျောက်၏

ကိုးကား
-------

1. ↑  Datura stramonium L. — The Plant List။  20 June 2020 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑
အရှင်သခင်ကို (တော်)ဟု ခေါ်ဆိုသုံးစွဲသည်။ ထိုအရှင်သခင်ကို ပြန်လှန်ခြင်းကိုပင် တော်လှန်ခြင်းဟု ဆိုသည်။ လောက၌ အစိုးရသူ အရှင်တို့၏အမိန့်ကို မနာခံပဲ ခုခံပြန်လှန်နေသူများကို တော်လှန်သူများဟု ခေါ်လျက်ရှိသည်။

တော်ဆိုတာ ရှေးသုံး
------------------

ရှေးအခါက သုံးစွဲခဲ့သည့် အရှင်သခင်ဟူသော အနက်ကို ဖော်ပြသည့် (တော်)ဟူသော စကား၏အစား နောက်ကာလ ရောက်သောအခါ (အရှင်)ဟု သုံးစွဲ ခေါ်ဆိုလာကြသည်။ မိန်းမများ စကားပြောရာမှာလည်း ယောက်ျားများကို ရိုသေသောအားဖြင့် ရှေးအခါက (တော်)ဟူ၍ စကားတုံ့ ပေးကြသည်။ အရှင်သခင်ဟူ၍ ရိုသေစွာ ပြန်၍ခေါ်လိုက်သော စကားတုံ့ပင် ဖြစ်၏။ နောက်ကာလ၌ကား အရှင်ဟူ၍ တိုက်ရိုက်သုံးလိုလျက် (အ)ကို ဖျောက်ကာ (ရှင်)ဟူ၍ သုံးစွဲကြသည်။ အဓိပ္ပါယ်အားဖြင့် အရိုအသေ စကားတုံ့ပြန်လိုက်မှုချည်းပင် ဖြစ်၏။

အသုံးပြုပုံ မှတ်ချက်
--------------------

အရှင်ရှိသောအရာကိုသာ (တော်)တပ်၍ သုံးစွဲရိုး ဖြစ်သည်။ အရှင်မရှိသော အရာတို့ကိုကား (တော်)တပ်၍ မသုံးစွဲပေ၊ (ဥပမာ) ရတနာသုံးပါးရှိသည့်အနက် တရားကို တရားတော်၊ သံဃာကို သံဃာတော်ဟူ၍ သုံးစွဲသော်လည်း ဘုရားကို ဘုရားတော်ဟူ၍ မသုံးစွဲကြ။ လောကကြောင်းဖက်၌လည်း ခမည်းတော် မယ်တော် သားတော် သမီးတော် ဆွေတော် မျိုးတော် စသည်ဖြင့် ဘုရင်နှင့် ဆက်သွယ်သမျှ ဆွေမျိုးများကို (တော်)တပ်၍ သုံးသော်လည်း ဘုရင်နှင့် မိဖုရားကိုကား ဘုရင်တော် မိဖုရားတော်ဟု (တော်)တပ်၍ မသုံးစွဲကြ။ အကြောင်းကိုရှာသော်.... တရား သံဃာတို့မှာ ဘုရားတည်းဟူသော အရှင်ရှိသဖြင့် တရားတော် (ဗုဒ္ဓအရှင်၏ တရား)၊ သံဃာတော် (ဗုဒ္ဓအရှင်၏ တပည့်သံဃာ)ဟူ၍ အရှင်ရှိသော အရာမှာသာ ထိုအရှင်ဟူသော အနက်ကို ဖော်ပြသည့် (တော်)ဟူသော စကားကို သုံးစွဲသည်။ ဘုရားအပေါ်မှာကား မည်သူကမျှ အရှင်သခင် မဖြစ်တော့ သောကြောင့် တော်တပ်ကာ ဘုရားတော်ဟူ၍ မသုံးစွဲကြပေ။ လောကကြောင်းဖက်၌လည်း အရှင်သခင်ဖြစ်သော ဘုရင်မိဖုရားတို့နှင့်စပ်၍ အမိအဖ သားသမီး ဆွေမျိုးတို့ကို မယ်တော် ခမည်းတော် သားတော် သမီးတော် ဆွေတော် မျိုးတော်ဟူ၍ သုံးစွဲသည်။ အရှင်ဖြစ်သော မင်းမိဖုရားတို့၏ မယ်တော်စသည်ဟု ဆိုလိုရင်းဖြစ်သည်။ ဘုရင်နှင့် မိဖုရားတို့ အပေါ်ကအုပ်စိုးသည့် အရှင်မရှိတော့သောကြောင့် ဘုရင်တော် မိဖုရားတော်ဟူ၍ (တော်)တပ်ကာ မသုံးကြသည်ကိုလည်း မှတ်သားရာ၏။

### ကိုးကား

1. 1 2 3  မဟာဗုဒ္ဓဝင် ပထမတွဲ (ပဌမပိုင်း) မင်းကွန်းဆရာတော်
တမ်းပလိတ်:Infobox crown ဧကရာဇ်နိုင်ငံတော်သရဖူကြီး သည် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း ၏ သရဖူရတနာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဧကရာဇ်၏ အချုပ်အခြာအာဏာ ကိုသင်္ကေတဖြစ်သည်။ 

၎င်းသည် ၁၅ နှစ်မှစ၍ ပုံစံအမျိုးမျိုးဖြင့်တည်ရှိသည်   ရာစုနှစ်။ လက်ရှိ version ကို 1937 ခုနှစ်တွင်ခဲ့ပြီးပြီးနောက်ဧကရာဇ်များကဝတ်ဆင်ဖြစ်ပါတယ် ရာဇဘိသိတ် ( စိန့်အက်ဒွပ်ရဲ့သရဖူ ဟာဧကရာဇ်သရဖူကိုရန်အသုံးပြုခဲ့ဘဲလျက်) နှင့်အချိန်ကိုအသုံးပြု ပါလီမန်ပြည်နယ်င့် ။ 

ဦးရစ်သရဖူဟာအပါအဝင်ထားသော 2,901 အဖိုးတန်ကျောက်များနှင့်အတူတန်ဆာဆင်ဖြစ်ပါတယ် Cullinan <span typeof="mw:Entity" id="mwEg">&nbsp;</span> II စိန်၊ စိန့်အက်ဒွပ်၏ Sapphire ၊ စ တူးဝပ်နီလာ နှင့် Black Prince ၏ပတ္တမြား ။

ပြခန်း
------

* ၁၇၁၄ ဂျော့ခ်ျ၏နိုင်ငံတော်သရဖူ၏ မျက်နှာစာ ၁၇၁၄ ဂျော့ခ်ျ၏နိုင်ငံတော်သရဖူ၏ မျက်နှာစာ
* ဗစ်တိုးရီးယားဘုရင်မ အား ၁၈၃၈ ခုနှစ်တွင်ပြုလုပ်ခဲ့သည် ဗစ်တိုးရီးယားဘုရင်မ အား ၁၈၃၈ ခုနှစ်တွင်ပြုလုပ်ခဲ့သည်
* ဂျော့ခ်ျ V ကို 1911 ခုနှစ်တွင်ပန်း ဦး ရစ်သရဖူကိုဝတ်ဆင် ဂျော့ခ်ျ V ကို 1911 ခုနှစ်တွင်ပန်း ဦး ရစ်သရဖူကိုဝတ်ဆင်
* အဲလစ်ဇဘက် ၂ သည် ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင်သူမနန်းတက်ခဲ့သည်။ အဲလစ်ဇဘက် ၂ သည် ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင်သူမနန်းတက်ခဲ့သည်။
* ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် Stuart Sapphire ကိုပြသထားသည် ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် Stuart Sapphire ကိုပြသထားသည်

ကြည့်ရှုပါ
----------

* အိန္ဒိယပြည် ဧကရာဇ်သရဖူ
**လောကနတ် အလှပညာဆိုင်ခန်း** (Lokanat Galleries) ကို ‌လောကနတ် ပန်းချီပြခန်းဟု လူသိများသည်။ ၁၉၇၁ ခုနှစ်၊ အောက်တိုလ၊ ၁၅ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံ၏ သက်တမ်း အရှည်ကြာဆုံး ပန်းချီပြခန်း တစ်ခု ဖြစ်သည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

ဗိုလ်မှူးကြီးဟောင်း ဓမ္မိကဦးဘသန်းနှင့် ရှေ့နေ ဦးရဲထွန်းတို့ ပိုင်ဆိုင်သောနေရာကို ပန်းချီပြခန်းအဖွဲ့ဝင် ၂၀ နှင့် ၁၉၇၁ တွင် စတင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၆ ခုနှစ်ထုတ် ကတ်တလောက် တခု၏ ကြော်ငြာတွင် အဖွဲ့ဝင် ၂၂ ယောက်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းသည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။

ပန်းဆိုးတန်းလမ်းနှင့် ကုန်သည်လမ်းထောင့်ရှိ ၁၉၀၆ ခုနှစ်တွင် ဆောက်လုပ်ခဲ့သော ဆိုဖဲ အဆောက်အအုံကြီး (Sofaer’s Building)၏ ဒုတိယထပ်တွင် ပြခန်းကို ဖွင့်လှစ်ထားသည်။

**လောကနတ် အလှပညာဆိုင်ခန်းဆိုင်ရာ ပဋိဉာဉ်စာတမ်း** - မျက်နှာဖုံး 
စတင်တည်ထောင်ခဲ့သော လောကနတ်အဖွဲ့ဝင်များတွင် ဦးစံဝင်း၊ ဦးအုန်းလွင်၊ ဦးခင်မောင် (ဘဏ်)၊ ဦးကြည်၊ ဦးကိုလေး၊ ‌‌ပေါ်ဦးသက်၊ ‌ရွှေအောင်သိန်း၊ မောင်ဒီ၊ ဝင်းမြင့် (ပန်းပု)၊ ဖေညွန့်ဝေ၊ စန်းမြင့်၊ ပေါ်သိမ်း၊ တင်ဝင်းတို့ ပါဝင်သည်။
ပန်းချီလောကတွင် ထင်ရှားသော ပန်းချီပြပွဲများ ခင်းကျင်းပြသနိုင်ခဲ့သည့် နေရာတခုဖြစ်သည်။ ပြင်ပနှင့် အဆက်အသွယ် နည်းသောကာလများတွင် ပန်းချီချစ်မြတ်နိုးသော၊ ပန်းချီအသိုင်းအဝိုင်းနှင့် နီးစပ်သော နိုင်ငံခြားသံတမန်များ၊ စာ‌ရေးဆရာ၊ ကဗျာဆရာ၊ ကာတွန်းဆရာ၊ ‌ဝေဖန်ရေးဆရာများ ဆုံတွေ့ရာ ‌နေရာလည်း ဖြစ်သည်။

ထူးခြားသော ပန်းချီပြပွဲများ
---------------------------

၂၀၁၃ ခုနှစ် - အောက်တိုဘာ ၂၂ ရက်မှ ၂၆ ရက် အထိ တရုပ်အနုပညာရှင် အိုင်ဝေဝေ အပါအဝင် အင်ဒိုနီးရှား၊ မလေးရှား၊ အမေရိကန်မှ ပန်းချီဆရာ ခုနှစ်ယောက်ရဲ့ ပြပွဲကို ပြသခဲ့သည်။

၁၉၇၉ ခုနှစ် - မတ်လ ၁၄ ရက်မှ ၁၈ ရက် အထိ၊ *ခင်ဝမ်း ဒြပ်မဲ့ပန်းချီလက်ရာများ ပြပွဲ*ကို ဝင်ကြေး ၁ ကျပ် ကောက်ခံ ပြသခဲ့သည်။

၁၉၇၂ ခုနှစ် - စက်တင်ဘာ ၂ ရက်မှ ၅ ရက် အထိ၊ ပေါ်ဦးသက်ရဲ့ *ဆေးရေး နိမိတ်ပုံပြပွဲ*၊ *Exhibition of Paw Oo Thet's Art* ဟူသော ပြပွဲ ဖြစ်သည်။ သစ္စာ၊ သောဘဏ၊ ပီတိ (Truth, Beauty, Joy) ဆိုသည့် စာသား လောကနတ်ပုံကို ကတ်တ‌လောက် အဖုံးတွင် ဖော်ပြထားသည်။ လောကနတ် တနှစ်ပြည့် နှစ်ပတ်လည် အား ဂုဏ်ပြုရန် ရည်ရွယ်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

၁၉၇၆ ခုနှစ် ထုတ် ကတ်တလောက် တခုအတွင်း ပါသော လောကနတ် အလှပညာဆိုင်ခန်း ကြော်ငြာ၁၉၇၆ ခုနှစ် ထုတ် ကတ်တလောက် တခုအတွင်း ပါသော လောကနတ် အလှပညာဆိုင်ခန်း ကြော်ငြာ

ကိုးကား
-------

1. 1 2  Legendary gallery that has been driving the art of Myanmar still exists–Lokanat Galleries (in ja)။  ၂၁ ဇွန် ၂၀၂၃ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. 1 2 3  နှစ်ပေါင်း 100 ကျော် အမွေနှစ်ဟောင်း ဆိုဖဲအဆောက်အအုံ (သို့) လောကနတ်အဆောက်အအုံ (27 မေ 2020)။  ၂၁ ဇွန် ၂၀၂၃ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  လောကနတ် အလှပညာဆိုင်ခန်းဆိုင်ရာ ပဋိဉာဉ်စာတမ်း
4. ↑  လောကနတ် အလှပညာပုထိုး ဆိုပြီး ဖော်ပြထားသော ပြခန်း ကြော်ငြာ - ၁၉၇၆
5. ↑  အမှန်တရား၊ အလှတရား၊ ချစ်ခြင်းတရားတို့ စုဝေးရာနေရာ တစ်နေရာ - ဥက္ကာကိုကို
6. ↑  စိတ်၏သယံဇာတ - ကြည်‌ဇော်အေး၊ 7Days News Daily
7. ↑  Kamayut Media: Rangoon Showcases Ai Wei Wei's Installation and Foreign Artists' Work
8. ↑  လောကနတ် အလှပညာ ဆိုင်ခန်းတွင် ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် တကြိမ်

ပြင်ပလင့်ခ်များ
---------------

* ဖေ့စ်ဘွတ်ခ် ပေါ်ရှိ လောကနတ် အလှပညာဆိုင်ခန်း
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

ကာယဝိဝေကအစရှိသော ဆိတ်ငြိမ်မှု "ဝိဝေကကိုဖြစ်စေ၊ ရာဂအစရှိသည်ကို ငြိမ်းအေးရာနိဗ္ဗာန်ကိုဖြစ်စေ၊ အဘယ်ကဲ့သို့ ရှုမြင်လျှင် မိမိသန္တာန်၌ ရာဂအစရှိသော တရားတို့ကို ငြိမ်းအေးစေနိုင်ပါသနည်းဟု နိမ္မိတဘုရားရှင်၏ မေးမြန်းချက်ကို အရဟတ္တဖိုလ်ကို အထွဋ်တပ်၍ ငါးဂါထာဖြင့် ဘုရားရှင်က ဖြေကြားတော်မူပါသည်။

နိမ္မိတဘုရားရှင်၏ မေးလျှောက်ချက်အရ မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်နှင့် လျော်သော ကျင့်စဉ်၊ ပါတိမောက္ခသံဝရသီလ၊ သမာဓိတို့ကို မေးလျှောက်သဖြင့် "စက္ကူဟိ" အစရှိသော ဂါထာတို့ဖြင့် ဖြေကြားတော်မူပါသည်။ ဤတုဝဋ္ဋကသုတ်တော်သည် သဒ္ဓါ အားကောင်းသော နတ်ဗြဟ္မာများအား ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ ဖွင့်ဆိုသင့်သောပုဒ်တို့ကို ဖွင့်ဆိုပြီးအဆုံး၌ ဆိုလိုရင်းအကျဉ်းချုပ်ကို ပြဆိုထားပါသည်။ ဤသုတ္တန်၏အဆုံး၌ နတ်ဗြဟ္မာ ကုဋေတစ်သိန်း ရဟန္တာ ဖြစ်ကြောင်း ပြဆိုထားပါသည်။

ဤတုဝဋ္ဋကသုတ်တော်ကို အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ်က (မဟာနိဒ္ဒေသ၊၂၆၃-၃၁၅)အထိလည်းကောင်း၊ အရှင်ဥပသေနမထေရ်က မဟာနိ၊ဋ္ဌ၊၃၂၆-၃၅၃ အထိလည်းကောင်း ဖွင့်ဆိုတော်မူကြပါသည်။

### ကိုးကား

1. ↑  -သုတ္တနိ၊၄၂၁-၄။ သုတ္တနိ၊မြန်၊၃၉၇-၄၀၀။ သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၇၇-၂၈၁။
ခုဒ္ဒကနိကာယ၊ သုတ္တနိပါတ, ၄-အဋ္ဌကဝဂ္ဂ၊ စုဒ္ဒသမသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
၁၉၄၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၆ ရက်နေ့တွင်ဖွားမြင်သည့် **ဟီလာရီ ရော်ဒန် ကလင်တန်**(Hillary Rodham Clinton)သည် အမေရိကန် သမ္မတအိုဘားမား လက်အောက်တွင် ၆၇ ဆက်မြောက် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ဝန်ကြီးအဖြစ်တာဝန်မယူခင်က နယူးယောက်ပြည်နယ် ကိုယ်စားပြု ကွန်ဂရက်အထက်လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် ၂၀၀၁ မှ ၂၀၀၉ ခုနှစ် အထိ ဒီမိုကရက်ပါတီမှ ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။ သူ၏ ခင်ပွန်းသည်မှာ အမေရိကန်နိုင်ငံ၏ ၄၂ ဆက်မြောက် သမ္မတဟောင်း ဘီလ် ကလင်တန်ဖြစ်ပြီး သူသည် ၁၉၉၃ မှ ၂၀၀၁ ခုနှစ် အထိ သမ္မတကတော် အဖြစ် ရှိခဲ့သည်။ သူမကိုယ်တိုင်လည်း ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ သမ္မတလောင်း ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ဖူးသည်။ သူသည် ရှေ့နေတဦးဖြစ်ပြီး သမ္မတကတော်အဖြစ်မှ လွှတ်တော်အမတ်ဖြစ်လာသူများတွင် ပထမဆုံး ဖြစ်သည်။ သူမတွင် မောင်ငယ်နှစ်ယောက်ရှိသည်။ 

ဟီလာရီကို အီလီနွိုင်းပြည်နယ်၊ ရှီကာဂိုမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် အထက်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၆ ခုနှစ် ဝဲလ်လက်စလေကောလိပ် မိန့်ခွန်းကြောင့် တစ်နိုင်ငံလုံး ကျော်ကြားမှု ရခဲ့သည်။ ၁၉၇၃ ခုတွင် ယေးလ်တက္ကသိုလ်မှ ဥပဒေဘွဲ့ရရှိခဲ့ပြီးနောက် ဥပဒေရေးရာနှင့် အသက်မွေးခဲ့သည်။ ကွန်ဂရက် ဥပဒေရေးရာ အဖွဲ့တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် အာကင်းဆပ် ပြည်နယ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ကာ ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် ဘီလ်ကလင်တန် နှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ဟီလာရီသည် ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် အာကင်းဆပ် ကလေးသူငယ်နှင့် မိသားစု ရေးရာ အဖွဲ့ကို တည်ထောင်ရာတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး ဥပဒေရေးရာ ဝန်ဆောင်မှု ကော်ပိုရေးရှင်း၏ ပထမဆုံး အမျိုးသမီး ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၇၉ ခုနှစ်၌ ရို့စ်ဥပဒေရေးရာ အဖွဲ့တွင် ပထမဆုံး အမျိုးသမီး ရှေ့နေ အဖြစ် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီး အမေရိကန်နိုင်ငံ၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှု အရှိဆုံး ရှေ့နေစာရင်းတွင် နှစ်ကြိမ်တိုင်မျှ စာရင်းသွင်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ခင်ပွန်းဖြစ်သူ ဘီလ်ကလင်တန် ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဖြစ်လာပြီးနောက် အာကင်းဆပ် ပြည်နယ်၏ ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ကတော် အဖြစ် ၁၉၇၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၁ ခုနှစ် အထိ လည်းကောင်း၊ ၁၉၈၃ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၂ အထိ လည်းကောင်း ရှိနေခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် သူမသည် အာကင်းဆပ်ပြည်နယ်၏ ပညာရေး ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများတွင် အောင်မြင်စွာ ဦးဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။ သူမသည် ဝေါလ်မတ် စူပါမတ်ကတ်နှင့် အခြား ကော်ပိုရေးရှင်း အချို့၏ ဒါရိုက်တာ ဘုတ်အဖွဲ့တွင်လည်း ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------
**ကျမ်ဖိုင်းမြို့** (မီဇို- Champhâi) သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံအရှေ့ဘက်စွန်းရှိ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရှိ နယ်စပ်မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ပြည်နယ်အတွင်းရှိ ဆယ့်တစ်ခရိုင်ထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည့် ကျမ်ဖိုင်းခရိုင်၏ ဌာနချုပ်ဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်တွင် တည်ရှိပြီး ဗျူဟာမြောက် အရေးပါသော နေရာတစ်ခုတွင် တည်ရှိပါသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် ၎င်းသည် ဒေသတွင်းရှိ အိန္ဒိယနှင့် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် အဓိက စီးပွားရေးစင်္ကြံဖြစ်သည်။

သမိုင်း
-------

ကျမ်ဖိုင်းမြို့သည် ၁၈၇၁-၇၂ ၏ဗြိတိသျှလေ့လာရေးခရီးဦးတည်ခြင်းကိုဆန့်ကျင်သော မီဇိုဗိုလ်မှုးတစ်ဦး ဗန်နွှိုင်းလျန်နာ၏သား လားလ်ဘုရာ ဆိုင်းလို၏ဌာနချုပ်ဖြစ်သည်။ ဗြိတိသျှခေတ်တွင် ခံတပ်တစ်ခု၏ အဆင့်အတန်းကို အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။  ကျမ်ဖိုင်းတောင်ကြားသည် တစ်ချိန်က ရေကန်တစ်ခုဖြစ်ခဲ့ပြီး ရေကန်ကို ချေဖျက်ရန် တဖြည်းဖြည်း နုန်းကျခဲ့သည်။ ၁၈၇၂ ၏ လူရှိုင်းစူးစမ်းလေ့လာရေးခရီး တွင် မြေပြန့်လွင်ပြင်သည် မစိုက်ပျိုးရသေးပါ။  ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ် အာဏာပိုင်များက ၎င်းတို့၏ စစ်သည်များနှင့် အလုပ်သမားများအတွက် ဆန်ထောက်ပံ့ရန် ၁၈၉၈ ခုနှစ်တွင် Champhai တွင် ဆည်ရေသောက်စပါးစိုက်ပျိုးခြင်းကို စတင်ခဲ့သည်။ ၁၉၂၂ ခုနှစ်အထိ Champhai တွင် ဆိုင် ၁ ဆိုင်သာရှိသေးသည်။  1966 ခုနှစ် မတ်လ 1 ရက်နေ့တွင် MNF သည် တစ်ဖက်သတ် မီဇိုလွတ်လပ်ရေး ကြေငြာပြီး Champhai တွင် အာသံ Rifles စခန်းအား တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။

သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး
-----------------

Pawan Hans  မှ ရဟတ်ယာဉ် ဝန်ဆောင်မှုကို အိုက်ဇောနှင့် ကျမ်ဖိုင်းတို့ကို ဆက်သွယ်ပေးထားပါသည်။  Champhai နှင့် အိုက်ဇော အကြားအကွာအဝေးသည် ၁၉၄ ကီလိုမီတာ ဖြစ်သည်။ ကီလိုမီတာနှင့် ပုံမှန်ဘတ်စ်ကားနှင့် maxi cab တို့နှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  *Economic Growth of Mizoram: Role of Business & Industry*။ 2008။
2. ↑  *The Lushai Expedition*။ pp. 277–278။
3. ↑  *The Camera as Witness*။ 13 April 2015။ p. 173။
4. ↑  *Lessons from Mizoram Insurgency and Peace Accord 1986*။ p. 4။
5. ↑  You must specify ***archiveurl =***  and ***archivedate =***  when using {{cite web}}.MIZORAMA HELICOPTER SERVICE TUR CHIEF MINISTER IN HAWNG။ 14 August 2012 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။
6. ↑  "Nilaini atangin 'Helicopter Service"။ 6 January 2023 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။ Archived from the original on 23 September 2015။
7. ↑  You must specify ***archiveurl =***  and ***archivedate =***  when using {{cite web}}.Aizawl to Champhai။ 29 August 2012 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

ဘုရားရှင် သကျနိုင်ငံ ကပိလဝတ္ထုမြို့တော်အနီး မဟာဝုန်တောအုပ်ကြီး အတွင်း၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် ဤသုတ်တော်ကို "ဗုဒ္ဓိစရိုက်"ရှိသော နတ်ဗြဟ္မာတို့အား ဟောကြားတော်မူ ပါရန် နိမ္မိတဘုရားရှင်က မေးတော်မူသောပြဿနာကို သဗ္ဗညုဘုရားရှင်က (၁၃) ဂါထာဖြင့် ဖြေကြားတော်မူသည့်သုတ်။

(၈)ဂါထာတို့ဖြင့် မသေခင် ငြိမ်းအေးစွာနေနိုင်သော "ဥပသန္တပုဂ္ဂိုလ်"ကို ဟောတော်မူပါသည်။ ယင်းပုဂ္ဂိုလ်ကိုပင် (၄)ဂါထာဖြင့် "သန္တပုဂ္ဂိုလ်"ဟု ဟောတော်မူပါသည်။

အဋ္ဌကထာ၌ ဖွင့်ဆိုချက်များ များစွာပါရှိပါသည်။ ပုရဘေဒသုတ်တော်ကို နာယူကြသော နတ်ဗြဟ္မာ ကုဋေ(၁)သိန်း ရဟန္တာ ဖြစ်ပုံ၊ သောတာပန်စသော နတ်ဗြဟ္မာများ မရေမတွက်နိုင်အောင် ကျွတ်တမ်းဝင်ပုံတို့ကို ဖွင့်ပြပါသည်။ ဤပုရာဘေဒသုတ်ကို အရှင်သာရိပုတ္တရာမထေရ်က မဟာ နိဒ္ဒေသပါဠိတော်၌ "ပုရာဘေဒသုတ္တနိဒ္ဒေသ"အမည်ဖြင့် ဖွင့်ဆို ဟောကြားတော်မူခဲ့ပါသည်။

### ကိုးကား

1. ↑  -သုတ္တနိ၊၄၁၁-၄၁၂။ သုတ္တနိ၊မြန်၊၃၈၈-၉။ သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၆၃-၅။ မဟာနိ၊၁၆၁-၁၉၆။ မဟာနိ၊ဋ္ဌ၊၂၇၃-၃၀၇။ ခုဒ္ဒကနိကာယ၊ သုတ္တနိပါတ၊ ၄-အဋ္ဌကဝဂ္ဂ၊ ဒသမသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**