recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
မိုးကြီးမှုကြောင့် ပြိုကျသွားသော ရှေးဟောင်း ပုဂံဘုရားတစ်ဆူ (Weekly Eleven News Journal မှ ဓာတ်ပုံဖြစ်သည်။)
 မိုးကြီးမှုကြောင့် ပြိုကျသွားသော ရှေးဟောင်း ပုဂံဘုရားတစ်ဆူ (Weekly Eleven News Journal မှ ဓာတ်ပုံဖြစ်သည်။)

ဖြစ်စဉ်အကျဉ်း
-------------

ပုဂံ(ညောင်ဦး)မြို့တွင် ၂၀၁၁ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ (၁၉)ရက်နေ့ညမှ (၂၀)ရက်နေ့နံနက် ပိုင်းအထိ မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းခဲ့ရာ ထိုနေ့နံနက်(၉)နာရီအချိန် ညောင်ဦးမြို့ မိုးလေဝသနှင့်ဇလဗေဒဌာန ၏ တိုင်းထွာချက်များအရ မိုးရေချိန် (၈)လက်မ ရှိခဲ့သည်။ အဆိုပါမိုးကြီးမှုကြောင့် ပုဂံရှေးဟောင်းဘုရားနှင့် အဆောက်အဦးတချို့ ပြိုကျပျက်စီး ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။

ထိခိုက်ပျက်စီးမှု
-----------------

သရပါဟိုတယ်အနီး ကားလမ်းနံဘေးရှိ ပုဂံခေတ်နှောင်းပိုင်းလက်ရာ ရှေးဟောင်းဘုရားတစ်ဆူပြိုကျခဲ့သည်။ အဆိုပါမိုးမှာ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော် မှ ကုန်းတွင်းပိုင်းသို့ ဝင်ရောက်လာသော မုန်တိုင်းငယ်ကြောင့် ဖြစ်သည်။ သရပါဟိုတယ်အနီးရှိ ပြိုကျခဲ့သောစေတီ ၏ ရှေးဟောင်းဘုရားနံပါတ်မှာ (၁၉၅၅)ဖြစ်ပြီး၊ အုတ်ကျောင်းခံစေတီ အမျိုးအစားဖြစ်ကာ၊ အုတ်ခွက်ဘုရားနှင့် ဆင်းတုတော် ဌာပနာပစ္စည်းများလည်း တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။ ထို့အတူ ရွှေစည်းခုံစေတီတော်ကြီး၏ အရှေ့ဘက်အတွင်းတံတိုင်း၊ မြောက်ဘက်မုခ်ဦးစေတီ၏ မြောက်ဘက်ခြမ်းသည် လည်းကောင်း၊ အနောက်ဘက်အဝင် မုခ်ဦးခြင်္သေ့ကြီးနှစ်ကောင် အနက်တောင်ဘက်ခြင်္သေ့၏ နောက်ဘက်ခြေထောက်နှင့် ဖင်မြီး ပိုင်းတစ်ခြမ်းသည် လည်းကောင်း၊ ရွှေစည်းခုံစေတီ အနောက်ဘက်သက်တော်ရှည်(နံကပ်ကျောင်း)အတွင်းရှိ ရှေးဟောင်း အုတ်ကျောင်းတော်ကြီးသည် လည်းကောင်း ထိုနေ့ကမိုးကြောင့် ပြိုကျပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။ အုတ်ကျောင်းကြီးမှာ စွာစော်ကဲမင်း (အင်းဝခေတ်) က တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ယမန်နှစ်ကမှ ရှေးဟောင်းသုတေသနဦးစီးဌာနမှ အနောက်ဘက်ခြမ်းကို ပြုပြင်ပေးထားခြင်းဖြစ်သည်။ အလားတူ ရှေးဟောင်းတံတိုင်းတချို့လည်း ပျက်စီးမှုရှိကြောင်း Weekly Eleven News Journal တွင် ဖော်ပြထားသည်။

မိုးရေချိန်စံချိန်သစ်
---------------------

ညောင်ဦးမြို့တွင် ယခုနှစ်အတွင်း လွန်ခဲ့သည့် ဩဂုတ်လ (၂၆) ရက်နေ့က ရွာသွန်းခဲ့သောမိုးကြောင့် (၄၇)နှစ်တာ ကာလအတွင်း မိုးရေချိန်အများဆုံးရရှိသည့်နေ့အဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ရာ (၄.၇၂)လက်မ ရွာသွန်းခဲ့သော်လည်း ယခုရွာသွန်းသောမိုးမှာ မိုးရေချိန် (၈)လက်မ ရရှိခဲ့ရာ စံချိန်သစ် ထပ်မံတင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုနေ့ မိုးကြောင့် မြို့တွင်း လမ်းတချို့သဲများ၊ ရေများဖုံလွှမ်းခဲ့ပြီး သက်ဆိုင်ရာမှ ရှင်းလင်းဆောင်ရွက်ပေးခဲ့ရသည်။

ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန်
-----------------

* ၂၀၁၁ ပခုက္ကူရေကြီးမှု
* ၂၀၁၁ ကျောက်ဆည်ရေကြီးမှု
* ၂၀၁၁ ပုဂံညောင်ဦးမိုးကြီးမှု
* ၂၀၁၁ မုံရွာရေကြီးမှု
* ၂၀၁၁ မြစ်သာမြစ်ရေကြီးမှု
* ၂၀၁၁ ဆင်ဖြူကျွန်းရေကြီးမှု
* ဆုံးရှုံးမှုအများဆုံးမြန်မာ့သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များ

ကိုးကား
-------

1. ↑  Home - Eleven Media Group
ချီရီဂွါသည် ဂွါတီမာလာနိုင်ငံ အရှေ့တောင်ပိုင်း အီဇာဘယ်ပြည်နယ်တွင် တည်ရှိသော ရှေးခေတ် မာယာ ရှေးဟောင်း သုတေသနနယ်မြေ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အလယ်အလတ် အရွယ်အစား ရှိသော ရှေးဟောင်းသုတေသန နယ်မြေတစ်ခု ဖြစ်ပြီး မော်တားဂွါ မြစ်အောက်ပိုင်း တလျှောက်တွင် ၁.၂ စတုရန်းမိုင် (၃ စတုရန်း ကီလိုမီတာ) မျှ ကျယ်ဝန်းပြီး  ပွဲကျင်းပရာ နေရာမှာ မြောက်ဘက် မြစ်ကမ်းမှ ၀.၆မိုင် (၁ ကီလိုမီတာ ) အကွာ တွင် တည်ရှိသည်။ မာယာ ဂန္ထဝင် ခေတ် (အေဒီ ၂၀၀-၉၀၀) တွင် ချီရီဂွါသည် အရေးပါသော ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများ ဆုံရာတွင် တည်ရှိသည်။ ထိုနယ်မြေအား အေဒီ ၂၀၀ တွင် စတင် ဝင်ရောက်နေထိုင်ခဲ့ပြီး တောင်ထိပ်တွင် တည်ဆောက်မှုများကို အေဒီ ၅၅၀ တွင် စတင်ခဲ့ကာ ပိုမိုကြီးကျယ်သော ဆောက်လုပ်မှုများကို ၈ ရာစု အတွင်း စတင်ခဲ့သည်။ ၈၅၀ တွင် တည်ဆောက်မှု အားလုံးကို ရပ်ဆိုင်းခဲ့ပြီး ဂန္ထဝင်လွန် ကာလ (အေဒီ၉၀၀-၁၂၀၀) အစောပိုင်းတွင်သာ ခေတ္တမျှ ပြန်လည်ဝင်ရောက်နေထိုင်ခဲ့သည်။ ချီရီဂွါရှိ ဗိသုကာ နှင့် ပန်းပု လက်ရာ စတိုင်လ်များမှာ အနီးအနားရှိ ဂန္ထဝင်ခေတ် မြို့တော် တစ်ခု ဖြစ်သော ကိုပန် နှင့် တူညီပြီး ၎င်းတို့၏ သမိုင်းကြောင်းမှာ နီးကပ်စွာ ယှက်နွယ်နေကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Ashmore 1980, p.24.
2. ↑  Miller 1999, p.49.
**နာဂဒီပပုရာဏဝိဟာရ** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ မြောက်ပိုင်းစီရင်စုနယ် ဂျက်နာခရိုင် (Jaffna) တွင် တည်ရှိသည့် ရှေးဟောင်းဗုဒ္ဓဘာသာစေတီတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ အထွတ်အမြတ်ထားရာ ဗုဒ္ဓသာသနာ့နယ်မြေ ၁၆ ခု (Solosmasthana) တွင် ဤစေတီတော်သည် တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ခေတ်ပြိုင်ကာလ သမိုင်းများအရ စေတီတော် တည်ရှိသည့် နေရာသို့ ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားသည် ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိပြီး ငါးနှစ်မြောက်တွင် ကြွရောက်တော်မူခဲ့သည်။ မြတ်စွဘုရားသည် ရန်လိုနေသည့် နဂါးမင်းနှစ်ဦးဖြစ်သည့် Chulodara နှင့် Mahodara အကြားတွင် နေကာ ငြိမ်းအေးအောင် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

မဟာဝံသကျမ်းနှင့် တမီဗုဒ္ဓဘာသာမော်ကွန်းမျာအရ ရှေးဟောင်းသမိုင်းများတွင် စိန်စီခြယ်ထားသည့် ပလ္လင်နှင့် ဗုဒ္ဓ၏ ခြေတော်ရာပါရှိသည့် ကျောက်တုံးတစ်ခုသည် Nainativu (နဂဒီးပ) ကျွန်းတွင် တည်ရှိသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထိုနေရာသို့ အိန္ဒိယမှ ဘုရားဖူးများသည် သွားရောက်ကာ လည်ပတ်ဖူးမြော်ကြသည်။

သမိုင်းနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု
--------------------------------

Buddha's visit to Nagadeepa. Detail from Kelaniya Raja Maha Vihara
စေတီတော်တည်ရှိရာနေရာသည် မြတ်စွာဘုရားသည် ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိပြီး ငါးနှစ်မြောက်အချိန်တွင် ဒုတိယမြောက်အကြိမ်အဖြစ် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံသို့ လာခဲ့ရာနေရာဖြစ်သည်။ နဂါးမင်းနှစ်ပါးဖြစ်သည့် Chulodara နှင့် Mahodara တို့၏ အကြားတွင် သီတင်းသုံးကာတရားထိုင်ခဲ့သည်။

ရန်မူလာသည့် နဂါးမင်းတို့သည် မြင်သည့်အခါ မြတ်စွာဘုရားသည် တန်ခိုးကို အသုံးပြုကာ ကောင်းကင်ထက်တွင် သီတင်းသုံးနေခဲ့သည်။ ထိုအခါ နဂါးမင်းတို့သည် အံ့အားသင့်ခြင်း ပျော်ရွှင်ခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်လာရသည်။ မြတ်စွာဘုရားသည် နဂါးတို့ကို တရားဟောကြားသည့်အခါတွင် နဂါးမင်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရား၌ သက်ဝင်ယုံကြည်ကြကာ အရိုအသေပေးခဲ့ကြသည်။ နဂါးမင်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားအား ပလ္လင်ကို လှူဒါန်းကာ မြတ်စွာဘုရားအပေါ်၌ သက်ဝင်ယုံကြည်သူများ ဖြစ်သွားကြသည်။

ဤဝိဟာရကို Devanampiya Tissa နှင့် ဒုဋ္ဌဂါမဏိမင်း လက်ထက်များတွင် ပြင်ဆင်မှုများ၊ အဆင့်မြှင့်တင်မှုများ လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြပြီး ထိုနေရာကိုလည်း မြင့်မြတ်သည့်နေရာတစ်ခုအဖြစ်သို့ ရောက်စေခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3  Nagadeepa Viharaya။ The Nation (Sri Lanka) (22 February 2015)။ 19 April 2017 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  17 January 2021 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  Sacred Island, Nagadipa။ Buddha Dharma Education Association Inc / BuddhaNet။  2011-09-13 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  Historic Nagadeepa Viharaya at Nainativu, Jaffna – නාගදීප විහාරය။ Amazinglanka။  19 April 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
ရှက်ဝဲလ်ရှိ ကလေးဆေးရုံ အပြင်ဘက်
**ဒေါက်တာ နသန်နီယယ် ဟက်ဖို့**  (အင်္ဂလိပ်: Dr. Nathaniel Heckford; ၁၈၄၂-၁၈၇၁) သည် ဗစ်တိုးရီးယန်းလန်ဒန် ရှိ သူငယ်နာကုဆရာဝန် တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး၊ လန်ဒန်အရှေ့ပိုင်းကလေးဆေးရုံကို တည်ထောင်သူ ဖြစ်သည်။ ဝက်ပင်းတွင် ၁၈၆၆ ခုနှစ်က ကာလဝမ်းရောဂါကပ် ဖြစ်ပွားစဉ် ဇနီးလောင်း ဆာရာ ဂေါ့ဖ်နှင့် တွေ့ဆုံပြီးနောက်၊ လန်ဒန်အရှေ့ပိုင်း၌ ကလေးများအတွက် ဆေးရုံတရုံ လိုအပ်သည်ကို သိရှိသွားခဲ့သော နေရာဖြစ်သည်။ ဟက်ဖို့ကိုယ်တိုင်ကမူ အသက် ၂၉ တွင် တီဘီ စွဲကပ်ပြီး ကွယ်လွန်သည်။

ဆေးရုံကို ရတ်ကလစ်ရှိ ဂိုဒေါင်တလုံးတွင် ၁၈၆၈ ၌ စတင်ပြီး၊ ဟက်ဖို့ သေဆုံးပြီးနောက်မူ ရှက်ဝဲလ်ခရိုင်၊ ဂလာမစ်လမ်းသို့ ပြောင်းရွှေ့သည်။ ဤသည်မှာ နှစ်နှစ်အောက် ကလေးများအတွက် ပထမဆုံးသော လန်ဒန်ဆေးရုံ ဖြစ်သည်။ The Uncommercial Traveller စာပေတိုက်မှ ထုတ်သော ချားလ် ဒစ်ကင်း ရေးသားသည့် *အရှေ့ပိုင်းဆီမှ ကြယ်လေးတပွင့်* နှင့် *စေတနာနှလုံးခုန်သံတခုအပေါ်ဝယ်* တို့တွင် ၎င်းအကြောင်း အသေးစိတ် ဖော်ပြထားသည်။ ၁၉၃၂ တွင် ဆေးရုံအမည်ကို ယောက်မင်းသမီးအဲလိဇဘက် ကလေးဆေးရုံဟု ပြောင်းပြီးနောက်၊ ၁၉၄၂ တွင် ဘုရင်မအဲလိဇဘက် ကလေးဆေးရုံ၏ လက်အောက်ခံ ဖြစ်လာသည်။ ၁၉၆၃ တွင် ပိတ်သိမ်းလိုက်သည်။ 

လန်ဒန်အရှေ့ပိုင်း၊ ရတ်ကလစ်ဟိုင်းဝေးလမ်းမကြီး၏ အရှေ့ဆုံး **ဟက်ဖို့လမ်း**သည် ဒေါက်တာဟက်ဖို့ကို ဂုဏ်ပြု မှည့်ခေါ်ထားသည်။ ၂၁ ရာစု အစောပိုင်းတွင် ဖန်တီးခဲ့သော ၎င်းလမ်းသည် စီးပွားကူးသန်း ရောင်းဝယ်ရာ နေရာကလေး ဖြစ်ကာ၊ အများစုမှာ လျှပ်စစ်နှင့် အဆောက်အဦပိုင်း ဆိုင်ရာ ရောင်းဝယ်ကြသည်။

ကိုးကား
-------

* "East London Hospital for Children" by V.A.J. Swain (PDF file—contains artist's rendering of the East London Hospital around 1900)[*လင့်ခ်သေ*]
* Portrait of Dr. Heckford

ပြင်ပလင့်များ
-------------

* Charles Dicken's *A Small Star in the East*. (The description of the Children's Hospital begins at page 416.)
* Charles Dickens' *On An Amateur Beat*. (The Children's Hospital is described at pages 281-2.)
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

အမှု—**မိမိကို ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာလုပ်၍နေသော တပည့်မကို မကျန်းမမာဖြစ်နေလျက် မပြုစုမှု။** 

အမှုသည်—**ထုလ္လနန္ဒာ။**

ထုလ္လနန္ဒာ၏ မပြုစုမှု
---------------------

ထုလ္လနန္ဒာသည် မိမိကို ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာပြု၍ ဘိက္ခုနီဖြစ်လာသော တပည့်မကို မကျန်းမမာ ဖြစ်နေကြောင်း သိပါလျက် ကိုယ်တိုင်လည်း မပြုစု၊ သူတစ်ပါးကို ပြုစုအောင်လည်း ကြောင့်ကြမစိုက်ဘဲ ပစ်ထားလေသည်၊ ထိုသို့ ဂရုမစိုက်မှုကို အခြားဘိက္ခုနီတို့သိ၍ ကဲ့ရဲ့ကြသောကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော် မူရလေသည်။

သိက္ခာပုဒ်
----------

ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ဒုက္ခိတံ သဟဇီဝိနိံ နေဝ ဥပဋ္ဌဟေယျ, န ဥပဋ္ဌာပနာယ ဥဿုက္ကံ ကရေယျ, ပါစိတ္တိယံ။

မြန်မာပြန်
----------

မကျန်းမမာဖြစ်၍ ဒုက္ခရောက်နေသော အတူနေ တပည့်မကို ကိုယ်တိုင်လည်း မပြုစု, သူတစ်ပါး ပြုစုပေးဖို့ရန်လည်း ကြောင့်ကြ မစိုက်သော ဘိက္ခုနီမှာ ပါစိတ်အာပတ် သင့်၏၊ [ထိုသို့ ပြုစုသင့်သောအခါ မပြုစုသော ဘိက္ခုတို့မှာကား တာဝန်ဝတ်တရား ပျက်ကွက်မှုကြောင့် (ဝတ္တက္ခန္ဓက-လာ)ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။]

ကိုးကား
-------

1. ↑  အရှင်ဇနကာဘိဝံသ (၁၉၉၆)။ *ဘုရားဥပဒေတော်ကြီး*။
|  |
| --- |
| **၁၉၂၇** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဒီဇင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၀၉** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဒီဇင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၄၀** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဒီဇင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၄၈** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဒီဇင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၀၄** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဒီဇင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
ဆေးခါးကြီး(ငရုတ်ခါး)
ပုံသဏ္ဌာန် : အပင်တစ်နှစ်ခံ ပင်ပျော့ပင်ငယ်မျိုးဖြစ်၍ ၃ ပေ အထိ မြင့်၏။ ပင်စည်ပြောင်ချော၍ လေးထောင့်ပုံရှိသည်။
အရွက်ရွက်ဆိုင်ထွက်၏။ လှံသွားပုံ ရှိ၏။ ရွက်ထိပ် ရွက်ရင်းချွန် သို့မဟုတ် ရွက်ရင်းသွယ်၏။ ရွက်နားညီ၍ ရွက်ပြားချောပြီးပြောင်လက်သည်။ ရွက်ကြောထင်ရှား၏။
အပွင့်ခေါင်းလောင်းပုံသဏ္ဌာန်ရှိပြီး သေးငယ်၍ အဖြူရောင်ပေါ်တွင်ခရမ်းရောင် ပန်းရောင် အပြောက်ကလေးများ ရှိသည်။ တပေါင်းတန်ခူးတွင် ပွင့်၏။
အသီးအသီးရှည်၍ သေးငယ်သည်။ အခန်း ၂ ခန်းပါသည်။ နုစဉ် အမွေးအနည်းငယ် ရှိပြီး ရင့်လျှင် ပြောင်ချော၏။ ဝါဆို ၊ ဝါခေါင် လတွင်သီးသည်။
အသုံးပြုနိုင်သည့်
အစိတ်အပိုင်းများ : အရွက်၊ ပဉ္စငါးပါး။
မြန်မာနိုင်ငံတွင်
တွေ့နိုင်သောနေရာများ : မြန်မာနိုင်ငံ အောက်ပိုင်းတွင် အများအပြားတွေ့ရသည်။
ပေါက်ရောက်ပုံ။။ သဘာဝ အလျောက်ပေါက်ရောက်သည်။ အချို့မှာ ဆေးဝါးအလို့ငှာ အိမ်များ၏ ခြံစည်းရိုးများတွင် စိုက်ပျိုးထားသည်။
အသုံးဝင်ပုံ : အာနိသင်။။ မြန်မာဆေးကျမ်းများအလိုအရ အေး ခါး အရသာ ရှိသည်။ သလိပ်နှင့် သည်းခြေကို နိုင်၏။ အဆီမရှိ လေကို ပျက်စေတတ်၏။ ဝမ်းမီးကို တောက်စေ၏။ အဖျားကို ပယ်ဖျောက်စေတတ်၏။ ကလေးများအတွက် အထူးကောင်း၏။
အသုံးပြုပုံ-
အရွက်
၁။ အရွက်ကို အဖျားဖြတ်ဆေး၊ အဆိပ်ဖြေဆေး၊ သည်းခြေဆေး၊ လျှာပွတ်ဆေး တို့တွင် ထည့်သွင်းအသုံးပြုသည်။
ပဉ္စငါးပါး
၁။ ပဉ္စငါးပါးကို အဖျားကျဆေး၊ အားတိုးဆေး၊ လေကြေဆေးအဖြစ် ဖော်စပ် အသုံးပြုသည်။
၂။ အရည်ကျိုသောက်ခြင်းဖြင့် ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ အစာမကြေခြင်း၊ ဝမ်းသက်ခြင်း၊ဝမ်းကိုက်ခြင်း၊ လေထိုးခြင်း နှင့် အဖျားရောဂါကို ပျောက်ကင်းစေသည်။
၃။ ဆေးခါးကြီးရည်တွင် ဆီးဖြူ၊ ဖန်ခါး၊ သစ်ဆိမ့် ၃ မျိုး အမှုန့်ပြု ထည့်သောက်ပါက သွေးဖျဉ်း၊ လေဖျဉ်း၊ နူနာ၊ ခေါင်းကိုက် နှင့် ဇက်ထိုး မူးဝေသော ရောဂါများ ပျောက်၏။

ကိုးကား
-------

1. 1 2  *Andrographis paniculata*။ *Plants of the World Online*။ Royal Botanic Gardens, Kew။  17 March 2019 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑
ရွှန်း၊ ဦး(မြန်မာ ၁၁၄၄ ဖွား)
----------------------------

ကုန်းဘောင်ခေတ် ဒုတိယပိုင်းတွင် ပျို့ကဗျာရေးဖွဲ့မှု၌ 
အထူးပင်ကျော်ကြားသော ပုဂံဝန်ဆီမီးခုံရွာစား ဦးရွှန်းသည် 
ဗန့်ကျီတိုက် ဆားလင်းကြီးရွာ ဇာတိ၊ လေးထပ်ကျောင်းနှင့် 
တကွ ရွှေမုဋ္ဌောဘုရားကြီး ဒါယကာအမိန့်တော်ရ ဦးသူရမနု၏ 
သားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ ဆင်ဖြူရှင်ဘုရားလက်ထက် အနောက် 
ဘက်တိုက်ဝန် ပုခန်းကြီးမြို့စား ဆားလင်းကုန်းမင်းကြီး 
မဟာရာဇသင်္ကြန်၏ သမီး ဖြစ်သည်။ 

ဦးရွှန်းကို ၁၁၂၇ ခုနှစ်တွင် ဗန့်ကျီတိုက် ဆားလင်းကြီး 
ရွာ၌ ဖွားမြင်သည်ဟု အချို့က ဆိုကြသည်။ သို့ရာတွင် ဦးရွှန်း 
ကိုယ်တိုင်ရေးသားသည့် သုတသောမပျို့နိဂုံး၌ *ဘုရား* 
သာသနာ၊ နှစ်ထောင်သာ၍၊ သုံးရာလွန်ရောက်၊ နှစ်ဆယ့် 
ခြောက်ဝယ် *ဖွားသည့်အကြောင်း ဖော်ပြထားရာ တွက်စစ်* 
လိုက်သည့်အခါ ဘိုးတော်ဘုရား နန်းတက်၍ အမရပူရမြို့ကို 
တည်ထောင်သည့် ၁၁၄၄ ခုနှစ်တွင် ဖွားကြောင်း သိသာသည်။
ဦးရွှန်းသည် ငယ်စဉ်ကပင် ဗေဒင်ကျမ်းများကို ဆည်းပူး 
လေ့လာ၍ ဘကြီးတော်ဘုရား မင်းသားဘဝနှင့် ရှိစဉ် စန္ဒကျော် 
ခေါင်ဘွဲ့နှင့် ခစားထမ်းရွက်၍ ဗေဒင်များ သင်ကြားပြသရ 
သည်။ ဘကြီးတော်ဘုရား အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်တော်မူ 
သောအခါ အစု ၄ဝ တော် သူရရွှေတောင် သွေးသောက်မှာ 
ဖွဲ့တော်မူသည်။ ထိုနောက် ဆီမီးခုံရွာ၊ သာထွန်းရွာ၊ ငနန်ရွာ၊ 
မြစ်ကိုင်းရွာများကို ရာဇဝတ်ရေးနှင်တကွ ရွာစားသနားတော် 
မြတ် ခံရသည်။ ဗောင်းကတ္တီပါနီ၊ ရွှေသားဘွဲ့ သင်းကျစ်တပ် 
ဝတ်လုံဘဲရံ၊ စလွယ်သွယ်ပျောင်း အဆောင်အရွက်ကြီး ရွှေxD; 
သနားတော်မြတ် ခံရသည်။ ထိုနောက် ကသည်းစစ် ကုလားစစ် 
များမှာ အမှုတော်ကို ရဲရင့်မြဲမြံစွာ သက်စွန့်ကြိုးပမ်းထမ်းရွက် 
သောကြောင့် ပုဂံမြို့ကို အစည်းအကြပ်ဗိုလ်ဝန် ခန့်တော်မူ 
သည်။ မဟာမင်းလှ မင်းခေါင်ကျော်ဟူသော ဘွဲ့ကိုလည်း 
ပေးသနားတော်မူခြင်း ခံရသည်။ ညီတော် သာယာဝတီမင်း 
လက်ထက်တွင်လည်း ထိုဘွဲ့နှင့်ပင် ပညာရှိ စာဆိုအရာနှင့် 
တကွ သားမယား အခြွေအရံများပါ သူကောင်းပြုသည်ကို 
ခံရသည်။ သားတော် ပုဂံမင်း လက်ထက်တွင်လည်း ထိုနည်းတူ 
ချီးမြှင့် သူကောင်းပြုခြင်း ခံရသည်။

ဦးရွှန်းသည် မည်သည့်ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်ကြောင်း အတိအကျ မသိရသော်လည်း ၁၂၁၁ ခုနှစ်တွင် ရေးသားပြုစု 
ပြီးစီးသော ဓမ္မဓဇပျို့သည် ဦးရွှန်း၏ နောက်ဆုံးလက်ရာပင် 
ဖြစ်သောကြောင့် ၁၂၁၁ ခုနှစ် နောက်မှ ကွယ်လွန်သည်ဟု 
ယူသင့်သည်။

ပုဂံမင်းလက်ထက် စာဆိုပညာရှိများ စာရင်းတွင် ဦးရွှန်း 
အမည်ပါရှိသော်လည်း မင်းတုန်းမင်းတရားကြီး လက်ထက် 
စာရင်းတွင်မူ ဦးရွှန်းအမည် မပါတော့သည်ကို ထောက်၍ 
ပုဂံမင်းလက်ထက်တွင်ပင် လွန်သည်ဟု ကောက်ယူနိုင်သည်။
ဦးရွှန်းရေးသားပြုစုခဲ့သော စာများမှာ တောင်ငူဆိုရတုအဖြေ 
(၁၁၉၅ ခုနှစ်)၊ ဘကြီးတော်၏သားတော် နားတော်သွင်း 
(၁၁၉၆)၊ ဘကြီးတော်၏ သမီးတော် ဧချင်း (၁၁၉၆)၊ 
မဟာသုတသောမပျို့ (၁၂ဝ၁)၊ မဟော်ဥမင်ခန်းပျို့ (၁၂၁၂)၊ 
မဟော်ပြဿနာခန်းပျို့ (၁၂ဝ၃)၊ သရဘင်္ဂပျို့ (၁၂ဝ၄)၊ 
အာယုဒီဃ ဆေးကျမ်းလင်္ကာ (၁၂ဝ၆)၊ ဘုရားတိုင်အတွက် 
ရတု (၁၂ဝ၇)၊ ဂါမဏိစန္ဒပျို့ (၁၂ဝ၈)၊ မဟာဇနကပျို့ 
(၁၂ဝ၉)၊ ဥမ္မာ ဒန္တီပျို့ (၁၂၁ဝ)၊ ဓမ္မဓဇပျို့ (၁၂၁၁)တို့ ဖြစ် 
သည်။ 

ယင်းတို့အနက် မဟာသုတသောမပျို့နှင့် ဥမ္မာဒန္တီပျို့တို့ 
သည် ဦးရွှန်း၏ အကောင်းဆုံးလက်ရာများ ဖြစ်ကြသည်။ 
သူယုတ်မာတို့နှင့် ပေါင်းခြင်း၏အပြစ်၊ သူတော်ကောင်းတို့နှင့် 
ပေါင်းခြင်း၏အကျိုးတို့ကို ဖော်ထုတ်လို၍ မဟာသုတသောမ 
ပျို့ကို စပ်ဆိုပြီးလျှင် စိတ္တဇနာကို ပညာဖြင့် ကုစားမှသာ 
ချမ်းသာနိုင်ခြင်း၊ သူတစ်ပါးစကားကို မိမိကိုယ်ပိုင် ဉာာဏ်ဖြင့် 
အဖန်ဖန် စဉ်းစားချင့်ချိန်ပြီးမှသာ ယုံကြည်ထိုက် ခြင်းတို့ကို 
ပြလို၍ ဥမ္မာဒန္တီပျို့ကို စပ်ဆိုသည်။ ဦးရွှန်း၏ အစပ်အဆိုများ 
သည် ပြေပြစ်ချောမော၍ အဓိပ္ပာယ်ပေါ်လွင်သည်။ ခက်ခဲနက်နဲ 
သော စကားများကို မသုံးဘဲ လွယ်ကူ၍ အနက်မထောင့်သော 
စကားလုံးမျာကို ရွေးကောက်သုံးစွဲတတ်သူ ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁)
ကော်ဖီနှင့် အခြားအချိုယမကာများတွင် ပါဝင်သော ကေဖိန်းကို ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် စိတ်ကြွဆေးအဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။ မြောက်အမေရိကန်ရှိ အရွယ်ရောက်သူ ၉၀% သည် နေ့စဉ်သုံးစွဲလျက်ရှိသည်။
စီးကရက်တွင် ပါဝင်သော နီကိုတင်းသည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် သုံးစွဲလျက်ရှိသော ဆေးဖြစ်သည်။
**ဆေး** (drug) ဆိုသည်မှာ အစားအစာမှ လွဲ၍ ရှုရှိုက်နိုင်သော၊ ထိုးသွင်းနိုင်သော၊ အငွေ့ရှုနိုင်သော၊ စားသုံးနိုင်သော၊ အရေပြားမှတဆင့် စုပ်ယူနိုင်သော၊ သို့မဟုတ် လျှာအောက်မှတဆင့် ပျော်ဝင်နိုင်သော ပစ္စည်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး လူ့ခန္ဓာကိုယ်တွင် ဇီဝကမ္မဆိုင်ရာ ပြောင်းလဲမှုကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။

ဆေးဝါးဗေဒတွင် ဆေးဝါး (pharmaceutical drug သို့မဟုတ် medicine) ဆိုသည်မှာ ဓာတုပစ္စည်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ကုသရန်၊ ပျောက်ကင်းစေရန်၊ ကာကွယ်ရန်၊ ရောဂါရှာဖွေရန် သို့မဟုတ် ကျန်းမာရေးအခြေအနေ မြှင့်တင်ရန်တို့အတွက် အသုံးပြုသည်။ ဆေးဝါးများကို နာတာရှည်ရောဂါများအတွက် မဟုတ်ပါက အချိန်အကန့်အသတ်ဖြင့်သာ အသုံးပြုသင့်သည်။

စိတ်ကို ပြောင်းလဲစေသောဆေးများ (psychoactive drugs) သည် ဓာတုပစ္စည်းများဖြစ်ပြီး ဗဟိုအာရုံကြောစနစ်၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာများအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိစေကာ အသိအမြင်များ၊ စိတ်ခံစားမှုများကို ပြောင်းလဲစေတတ်သည်။ ယင်းတို့တွင် စိတ်ကျဆေး အရက်နှင့် စိတ်ကြွစေတတ်သော နီကိုတင်းနှင့် ကေဖိန်းတို့ ပါဝင်သည်။ ဤသုံးမျိုးကို ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် စိတ်ကို ပြောင်းလဲစေတတ်သော ဆေးများအဖြစ် ကျယ်ပြန့်စွာ သုံးစွဲနေကြပြီး ယင်းတို့ကို အပန်းဖြေစရာ ဆေးများအဖြစ် မှတ်ယူကြသည်။ အခြားသော အပန်းဖြေဆေးများတွင် စိတ်ချောက်ချားဆေးများ (hallucinogen)၊ ဘိန်းပါသော ဆေးများ (opiates) နှင့် အမ်ဖတမင်း (amphetamine) တို့ဖြစ်သည်။ အချို့ဆေးများမှာ ဆေးစွဲခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်ပြီး ထိုဆေးအားလုံးတွင် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ ရှိကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Richard Lovett (24 September 2005)။ Coffee: The demon drink?။  2014-05-01 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  According to the statistics of the Food and Agriculture Organization the production quantity in 2006 of coffee was 7.8 million tonnes and of tobacco was 6.7 million tonnes.
3. 1 2  "Drug"။ *Dictionary.com Unabridged*။ v 1.1။ Random House။ 20 September 2007 – via Dictionary.com။
4. ↑  Drug Definition။ *Stedman's Medical Dictionary*။  2014-05-01 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
5. ↑  "Drug"။ *The American Heritage Science Dictionary*။ Houghton Mifflin Company။ 20 September 2007 တွင် ပြန်စစ်ပြီး – via dictionary.com။
6. ↑  Homepage - Department of Health
7. ↑  Crocq MA (June 2003). "Alcohol, nicotine, caffeine, and mental disorders". *Dialogues Clin Neurosci.* **5** (2): 175–185.
8. ↑  Recreational Drug။  16 March 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
9. ↑   "The Destructive Capacity of Drug Abuse: An Overview Exploring the Harmful Potential of Drug Abuse Both to the Individual and to Society"  (2013). *ISRN Addiction* **2013**. doi:10.1155/2013/450348. Retrieved on 15 April 2015.
10. ↑  "MHRA Side Effects of Medicines." *MHRA Side Effects of Medicines*,
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

(၆)လတစ်ကြိမ် သာဝတ္ထိမြို့တော်ကိုကြည့်ရှုရန် ထွက်လာသော ဇာဏုဿောဏိပုဏ္ဏားကြီး၏ သဗ္ဗသေတယာဉ်ကို လူအပေါင်းတို့က "ဗြဟ္မယာန" ဟု ပြောဆိုမှုကို အကြောင်းပြု၍ အရှင်အာနန္ဒာထေရ်က မေးလျှောက်ရာ ဘုရားရှင်က "အရိယ အဋ္ဌင်္ဂိကမဂ္ဂ"သည် ဤဓမ္မဝိနယ သာသနာတော်၌ "ဗြဟ္မယာန "ဓမ္မယာန" "အနုတ္တရ သင်္ဂါမဝိဇယ" ဖြစ်ပုံအကျယ်နှင့် ဓမ္မဝိနယ၌ ဗြဟ္မယာန၏ အစိတ်အပိုင်းတို့ကို ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့တော် ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ အရှင်အာနန္ဒာမထေရ်အား ဘုရားရှင် အကျယ်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ သဗ္ဗသေတဝဠဝါဘိရထ အစရှိသော ဇာဏုဿောဏိ ပုဏ္ဏားကြီး၏ အဆောင်အယောင် ဗြဟ္မယာန, ဓမ္မဝိနယ ဗြဟ္မယာန အစရှိသော မှတ်သားဖွယ်ရာများကို ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ဖွင့်ပြထားပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -သံ၊၃၊၄-၆။ သံ၊မြန်၊၃၊၄-၆။ သံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၅၆-၉။ သံ၊ဋီ၊၂၊၃၉၆-၈။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ မဟာဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-မဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-အဝိဇ္ဇာဝဂ္ဂ၊ စတုတ္ထသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
**မင်းကြီး (ဝန်ကြီး)** ဆိုသည်မှာ ရှေးမြန်မာမင်းတို့လက်ထက် ဝန်ကြီးအရာကို လေးစားသမှုဖြင့်ခေါ်သော အမည်ဖြစ်သည်။

အခေါ်တွင်သာ သုံးစွဲပုံ
----------------------

လွှတ်တော်သို့ ဘုရင်ကိုယ်တိုင် တက်သည့်အခါ ပလ္လင်ပေါ်တွင် နေရာကျသည်နှင့် "မင်းကြီးများ" ဟု အာလုပ်စကားဆိုကာ ညီလာခံစလေ့ရှိသည်။ ဤထုံးစံကို အငြိမ့်သဘင်တို့က ညီလာခံကျင်းပဟန် သရုပ်ဖော်တိုင်း သုံးစွဲသည်။ သို့သော် ဘုရင်သည် ဝန်ကြီးများနှင့် နေ့စဉ်တွေ့သည် မဟုတ်။ ထို့အတူ ဘုရင်တိုင်းသည်လည်း ထိုသို့ မသုံးမစွဲ။ ရှင်ဘုရင်နှင့် နန်းထောင်ဘက်များ၊ မင်းဆွေမင်းမျိုးများသာ ဝန်ကြီးဖြစ်မှ ထိုသို့ သုံးတတ်သည်။ သီပေါမင်းလက်ထက် "ဝန်မင်းတို့" ဟုသာ သုံးနှုန်းသည်။

ထို့အပြင် ဘုရင်ထံသို့ စာသွင်းလျှင် "ဘုရားကျွန်တော် မည်သည့်ဝန်ကြီး ဆိုသည်ဘုရား" အစချီ၍သာ ရေးရသည်။  စာချွန်တော်ပေးလျှင် "ဝန်ကြီးမင်းများစာ" ဟုသာ ရေးသည်။ သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် ဝန်ကြီးတို့မှာ "ဝန်ကြီးမင်းများ" ဟုပင် မသုံးနှုန်းရဲ။ "ဝန်မင်းများစာ" ဟုသာ ရေး၍ စာချွန်တော်ပေးသည်။ 

မင်းကြီးဟူသော အခေါ်အဝေါ်ကို အောက်ပါအတိုင်း တွဲဖက်ခေါ်ဝေါ်လေ့ ရှိသည်။

### စားရသော မြို့ရွာကိုလိုက်၍ ခေါ်ခြင်း

မင်းတုန်းမင်းလက်ထက် ဦးမောင်ကလေးသည် ဝန်ကြီးအဖြစ်ကိုရသော် လောင်းရှည်မြို့ကို စားရသည်။ သို့ဖြစ်ရာ လောင်းရှည်မင်းကြီး တွင်၏။ 

#### အလားတူပုဂ္ဂိုလ်များ

* လောင်းရှည်မင်းကြီး ဦးမောင်ကလေး - လောင်းရှည်မြို့စား ဝန်ကြီး
* ရန်ကုန်မင်းကြီး ဇေယဂါမဏိ ဦးရွှေတောင် - ရန်ကုန်မြို့စား ဝန်ကြီး
* ရေနံချောင်းမင်းကြီး ဦးစို - ရေနံချောင်းမြို့စား ဝန်ကြီး
* ခန်းပတ်မင်းကြီး ဦးရွှေမောင် - ခန်းပမြို့စား ဝန်ကြီး

### အလုပ်ဌာနကိုလိုက်၍ ခေါ်ခြင်း

သီပေါမင်းလက်ထက် ဦးကောင်းသည် ဝန်ကြီးအဖြစ်နှင့် ကင်းဝန်အရာကိုပါ တွဲယူရသည်။ ထို့ကြောင့် ကင်းဝန်မင်းကြီး ခေါ်သည်။ 

#### အလားတူပုဂ္ဂိုလ်များ

* ဆင်မင်းဝန်ကြီး ဦးမှုံ - ဆဒ္ဒါန်ဆင်မင်းဝန် ဝန်ကြီး
* ဒိုင်းဝန်မင်းကြီး ဦးရွှေအို - ဒိုင်းဝန် ဝန်ကြီး
* တောင်မင်းကြီး ဦးရွဲ - လက်ျာဝင်းမှူး ဝန်ကြီး
* အသည်ဝန်မင်းကြီး ဦးသာ - အသည်ဝန် ဝန်ကြီး

ကိုးကား
-------

1. ↑  မောင်မောင်တင်၊ ဦး။ "ရွှေနန်းသုံးဝေါဟာရအဘိဓာန်"။ ဗုဒ္ဓသာသနာအဖွဲ့ပုံနှိပ်တိုက်၊ ရန်ကုန်။ ၁၉၇၅၊ ဒီဇင်ဘာ။
2. ↑  တင်၊ ဦး၊ ပုဂံဝန်ထောက်။ "မြန်မာမင်းအုပ်ချုပ်ပုံစာတမ်းနှင့်ဘိုးတော်ဘုရား၏ရာဇသတ်ခေါ်သောအမိန့်တော်တမ်းကြီး"၊ တတိယပိုင်း။ ဗဟိုပုံနှိပ်တိုက်၊ ရန်ကုန်။ ၁၉၇၀။
3. ↑  သိန်း၊ ဆရာ၊ မှော်ပီ။ "ပညာယှိကြီးများအကြောင်း"။ ပညာအလင်းပြစာပုံနှိပ်တိုက်၊ နတ်တလင်း။
4. ↑  တင်နိုင်တိုး။ "ကုန်းဘောင်ခေတ်မင်းမှုထမ်းအဘိဓာန်"။ ပန်းဝေဝေစာပေ၊ ရန်ကုန်။ ၂၀၁၂၊ ဩဂုတ်။
**ဇာစ်မြစ်** ဝတ္ထုကို အာဖရိကန်-အမေရိကန် စာရေးဆရာ အဲလက် ဟာလီ ရေးသည်။ ၁၉၇၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ ဒက်ဘယ်ဒေးပုံနှိပ်တိုက်မှ စတင်ထုတ်ဝေသည်။ ၁၈ ရာစု အာဖရိကန်တစ်ဦးဖြစ်သည့် ကွန်တာ ကင်တီ အား အမေရိကသို့ ကျွန်အဖြစ် ပို့ဆောင်လိုက်ရာမှ ဖြစ်ပေါ်လာသော ဘဝအဖုံဖုံကို ဟာလီ၏ဘဝအထိ ခြယ်မှုန်းထားသည်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ရိုက်ကူးသည့် ဇာတ်ကားသည်လည်း ၂၀ ရာစုတွင် အရေးအပါဆုံးသော အမေရိကန်ပိုင်ပစ္စည်းတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းခံရသည်။ နယူးယောက်တိုင်း၏ ရောင်းအားအကောင်းဆုံးစာရင်းတွင် ၄၆ ပတ်တိုင်တိုင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး ကနဦး ၂၂ ပတ်မှာ ထိပ်ဆုံးနေရာတွင် ရှိသည်။

ဇာတ်ကြောင်းအကျဉ်း
-----------------

ဂမ်ဘီယာရှိ ကွန်တာ ကင်တီအား လူဖြူများက ဖမ်းကာ အမေရိကသို့ ကျွန်ဘဝနှင့် ရောက်သည်။ မကြာခဏထွက်ပြေးရာ ပိုင်ရှင်၏ နှိပ်စက်ခြင်းကို ခံရပြီး ပိုင်ရှင်၏အစ်ကို ဝီလီယံ ဝေါလာက ဝယ်ယူသွားသည်။ ထိုအိမ်မှ ထမင်းချက် ဘဲလ် နှင့် လက်ထပ်ရာ သမီးငယ် ကစ်ဇီ ကို မွေးသည်။ ကစ်ဇီအား တွမ် လီအာ က ဝယ်ယူသွားကာ အနိုင်အထက်ပြုရင်း ဂျော့ ကို ရလာသည်။ ကြက်ကိုင်ကောင်းသဖြင့် နောင်တွင် ကြက်သလေးဂျော့ ဟု နာမည်ရသည်။ ဂျော့က မန်တီဒါနှင့်လက်ထပ်ရာ သားခြောက်ယောက်၊ သမီးနှစ်ယောက် ရသည်။ သားများအနက်မှ တွမ်သည် ပန်းပဲဆရာကောင်းတစ်ယောက်ဖြစ်လာသည်။ တွမ်က အိုင်ရီနီနှင့် ပေါင်းဖက်သည်။ 

ကြက်တိုက်ရာမှ တွမ် လီအာ အရှုံးပေါ်သောအခါ အကြွေးရှော်စေရန် ဂျော့ကို အင်္ဂလန်သို့လွှတ်သည်။ အခြားမိသားစုဝင်များကိုလည်း ရောင်းရာ အန်ဒရူး မော်ရေးပိုင် ဖြစ်သွားသည်။ မော်ရေးမိသားစုမှာ ကောင်းစွာဆက်ဆံသည်။ ပြည်တွင်းစစ်ပြီးဆုံးသွားသည့်နောက် ပိုင်ရှင်နှင့် စပ်တူမလုပ်တော့ဘဲ မြောက်ကာရိုလိုင်းနား၊ ထိုမှတစ်ဆင့် တန်နက်စီ ပြည်နယ်၊ ဟန်းနင်းသို့ နေရာသစ်ရှာကြသည်။

တစတစနှင့် ပြည့်စုံသောမိသားစုဖြစ်လာရာ တွမ်၏သမီး စင်သီယာက သစ်လုပ်ငန်းရှင် ဝီလ် ပါးမားနှင့် လက်ဆက်ပြီး သူတို့၏သမီး ဘာသာကို ကောလိပ်သို့ ပထမဆုံး ပို့နိုင်ခဲ့သည်။ ဘာသာက စိုက်ပျိုးရေးပါမောက္ခဖြစ်လာမည့် ဆိုင်မွန် ဟာလီနှင့် အကြောင်းပါရာ သူတို့၏သား အဲလက် ဟာလီမှာ စာရေးသူပင် ဖြစ်သည်။

မြန်မာဘာသာသို့ ပြန်ဆိုမှုများ
-----------------------------

* မောင်သက်နောင်။ *"ဇာစ်မြစ်"*။ ၁၉၇၅။
* မောင်ထွန်းသူ။ *"ဇာစ်မြစ်"*။ လောကသစ်စာပေ၊ ရန်ကုန်။ ဧပြီ ၁၉၉၂။

ရည်ညွှန်း
---------

ကိုးကား
-------

1. ↑
2. ↑  မောင်ထွန်းသူ။ *"ဇာစ်မြစ်"*။ လောကသစ်စာပေ၊ ရန်ကုန်။ ဧပြီ ၁၉၉၂။
ဖိအားမြှင့်ချက်ပြုတ်အိုး
**ဖိအားမြှင့်ချက်ပြုတ်အိုး** (အင်္ဂလိပ်: Pressure cooker)ဆိုသည်မှာ လေဖိအားနှင့် အပူချိန်များဖြင့် ချက်နိုင်ပြီးလေလုံကာ အပူချိန်မြင့်မားသည့်အတွက် မည်သည့်ပစ္စည်းကိုချက်စေကာမူ အချိန်နည်းနည်းဖြင့် လျင်မြန်စွာနူးနပ်စေသော ချက်ပြုတ်အိုးတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ၎င်းအိုးဖြင့် ချက်ပြုတ်ခြင်းဖြင့် အပူရှိန်လုံ၍ အပူရှိန်များ လိုအပ်သည်ထက် ပိုမိုရရှိသောကြောင့် အစားအစာများကို လျင်မြန်စွာ ကျက်စေနိုင်သည်။ ဖိအားမြှင့်ချက်ပြုတ်အိုးမှာ အလုံပိတ်ချက်ပြုတ်ရသောကြောင့် အပူရှိန်ကြောင့် ဆူပွက်လေ အိုးအတွင်းဖိနှိပ်အားများလေ၊ ရေဆူမှတ်မြင့်တက်လေဖြစ်ကာ အစားအစာများကို လျင်မြန်စွာနူးနပ်စေသည်။

ဖိအားမြှင့်ချက်ပြုတ်အိုးဖြင့် ချက်ပြုတ်ခြင်းကြောင့် အသား၊ ငါး၊ အသီးအရွက်များ လျင်မြန်စွာ နူးနပ်စေပြီး၊ သာမန်ချက်ပြုတ်ချိန်၏သုံးပုံတစ်ပုံသာ အချိန်ကုန်စေသည်။ အိုးအတွင်းသို့ အရည် (သို့) အသား (သို့) အသီးအရွက်များကို အိုး၏ထက်ဝက်ထက် ကျော်လွန်၍ မထည့်ရပါ။ သို့မှသာ အတုံးမပျက် ရရှိနိုင်ပြီး အခြားအန္တရာယ်များ ကင်းဝေးနိုင်မည်ဖြစ်သည်။ အိုး၏အဖုံးတွင် အန္တရာယ်ကင်းစေရန်အတွက် ပစ္စည်းနှစ်မျိုး တပ်ဆင်ထားသည်။ အလေးချိန်ညွှန်ပြဖိတုံး (Indicator weight) နှင့် အလိုအလျောက် လေဝင်လေထွက်အပေါက် (Automatic air vent) တို့ ဖြစ်သည်။ အပူရှိန်မလျှော့ပဲ ဖိအားသည် လိုသည်ထက် ပိုလာပါက အိုးအဖုံးပေါ်မှ ဖိတုံးကလေးမှာ အလိုအလျောက် ကြွတက်၍ထွက်သွားစေခြင်းဖြင့် ဖိအားကိုလျော့စေနိုင်သည်။ နောက်တစ်မျိုးဖြစ်သော အလိုအလျောက် လေဝင်ပေါက်မှ အငွေ့များထွက်ခြင်းဖြင့် အိုးအတွင်းမှ ဖိအားကိုလျော့စေနိုင်သည်။ ဖိအားမြှင့်ချက်ပြုတ်အိုးဖြင့် စွပ်ပြုတ်များ၊ ဟင်းချိုများ၊ ချဉ်ရည်များ၊ အသားဟင်း၊ ငါးဟင်း၊ ကြက်၊ ဘဲများ စသည်များကို အချိန်တို⁠တိုဖြင့် ချက်ပြုတ်နိုင်သည်။
**နွားညီနောင်** ကဗျာကို သတိုးပီယ ရေးဖွဲ့ခဲ့သည်။ လေးချိုး ကဗျာအမျိုးအစား ဖြစ်သည်။

နွားညီနောင်
-----------

ညို့ကုန်းယံ ချောက်နံဘေးမှာလ  

တို့ဘုန်းကံ အလျောက်မွေးရော့ထင်  

တစ်ခေါက်ပြေးမှဖြင့် မိုးထိုးမယောင်  

ခလောက်ကလေးရယ်တဲ့ ဒိုးဒိုးဒေါင်။  

  

နှစ်ကိုယ်ချို့တာကြောင့်  

ချိုဘို့တူ နွားပြာတုတ်တွေနဲ့  

ပျိုတို့လူ ယာမလုပ်တယ်  

အားထုတ်မယ့် မောင်မှာနော်ကွယ်  

ဝါးခုတ်တဲ့တောင်။  

  

ဟဲ့ဆိုကာ ကြိမ်တံမြှောက်မှဖြင့်  

လှည့်လိုရာ တိမ်ယံရောက်နိုင်ငဲ့  

အိမ်ခြံပေါက်ပါတဲ့ နွားညီနောင်  

စားအီအောင်ဗျ ညနေစောင်း  

အားစည်အောင်ပ ဝစေကျောင်း။  

  

ဆောင်ခွင့်ကိုရွယ်  

မောင်နှင့်မယ် တူယှဉ်တွဲပါလို့  

နောင်တင့်တယ် လူမြင်ရဲခါမှ  

ယူငင်ကာ ချူဆင်လို့ဆွဲပါ့မယ်  

ပွဲဝင်မယ့် ကျောင်းသူရဲ့  

လှည်းယဉ်နဲ့မောင်း။

ခက်ဆစ်
------

၁။ ညို့ကုန်းယံ = ညို့မှိုင်းသော ကုန်းရိုး။

၂။ ချိုဘို့တူ = ဦးချိုလည်းတူ၊ ဘို့လည်းတူသော။

၃။ နွားပြာတုတ် = တုတ်ခိုင်သော နွားပြာ။

၄။ တိမ်ယံရောက် = တိမ်ဖျားရောက်။

၅။ လှည်းယဉ် = အမြန်မောင်းနှင်နိုင်ရန်နှင့် သက်သာစွာ စီးနင်းနိုင်ရန် ပြုပြင်တည်ဆောက်ထားသော ပေါ့ပါးသည့်လှည်း။

ကိုးကား
-------
**ဇာဇာထက်** (၁၉၉၀-) သည် မြန်မာလူမျိုး ဓာတ်ပုံကိုယ်ဟန်ပြမယ် ဖြစ်သည်။

ငယ်ဘဝ
-----

၁၉၉၀ ပြည့်၊ မတ်လ ၁၀ ရက်တွင် ကလော၌ မွေးသည်။ ဖခင်မှာ ဝန်ထမ်းဖြစ်၍ နိုင်ငံအနှံ့ ပြောင်းရွေ့ ဝန်ထမ်းရသည်။ မွေးချင်း အစ်ကို ၁ ယောက်၊ မောင် ၁ ယောက် ရှိသည်။

စတုတ္ထတန်းတက်စဉ် မိဘများ ကွဲရာ ဖခင်နှင့် နေသည်။ မိခင်က ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း ရှမ်းပြည်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (MFA) ရှိရာ နားရိုင်းဒေသ၌ တောခိုသွားသည်။

၂၀၀၇ ခုတွင် ဒသမတန်းအောင်ပြီး တောင်ကြီး၌ ဥပဒေအထူးပြုနှင့် ကျောင်းတက်သည်။ 

မိခင် အလင်းဝင်လာပြီးနောက် ရန်ကုန်၌ အခြေချရာ မောင်ဖြစ်သူနှင့်အတူ မိခင်ထံ နေသည်။ ဥပဒေ ဒုတိယနှစ်ကို ရန်ကုန်၌ တက်သည်။ ထိုကာလတွင် ဂျပန်စာ သင်ယူသည်။ 

လုပ်ငန်း၌ ငွေလိမ်ခံရသော မိခင်က စိတ်ဖိစီးကာ လေဖြတ်သွားသည်။ ဆေးရုံ၌ ၆ လကျော် နေရသည်။ တတိယနှစ် ဆက်မတက်ဖြစ်။ ကျူရှင်ပြခြင်း၊ ဂျပန်စာ အိမ်လိုက်သင်ခြင်းဖြင့် ငွေရှာသည်။

ပညာရေး
------

၂၀၁၂ ခုတွင် ဥပဒေဘွဲ့ ရသည်။

ဂျပန်ရှိ စကိုင်းဗေလီ အဆင့်မြင့်အိမ်သင်ကျောင်း တက္ကသိုလ် (Sky Valley Advanced Home School Academy) ၌ တက်ရန် ပညာသင်ဆုရသည်။

၂၀၁၈ ခုတွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၌ အသုံးချစိတ်ပညာသင်တန်း တက်ရာ ၂၀၁၉ ခုတွင် ဒီပလိုမာ ရသည်။

အနုပညာခရီး
----------

ဂျပန်ပညာတော်သင်ဖြေရန် လုံးပန်းစဉ် ဂျွန်လွင်နှင့် တွေ့ကာ နွေရာသီအခမဲ့သင်တန်း တက်သည်။ သင်တန်းပြီးသော်လည်း မိတ်မရှိ၍ မော်ဒယ်ရှိုးများ၌ မလျှောက်ရ။ အသိတယောက်မှတဆင့် ဓာတ်ပုံဆရာတဦးနှင့် ချိတ်မိ၍ လိင်ဆွဲဆောင်မှုအသားပေးဓာတ်ပုံများ ရိုက်ရန် လက်ခံလိုက်သည်။

ပြင်ပလင့်များ
-------------

 ဖေ့စ်ဘွတ်ခ် ပေါ်ရှိ ဇာဇာထက်

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၃၁** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| မတ်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၂၇** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| မတ်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၄၀** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| မတ်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
အသင်းဖွဲ့စည်းခြင်း
------------------

ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ အသင်းအဖွဲ့များ ဖွဲ့စည်းခွင့်ပြုရေးနှင့် ကြီးကြပ်ရေး ဗဟိုအဖွဲ့၏ ၃-၁၁-၂၀ဝ၃ ရက်စွဲပါ စာအမှတ် ၁၀၁/ ၆၈-၁/ ဦး ၁ ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံလက်မှတ်ရ ပြည်သူ့စာရင်းကိုင်များ အသင်းကို ဖွဲ့စည်းခွင့်ပြုပြီး၊ ပထမအဖွဲ့ဝင် ၁၁ ဦးသည် အသင်း၏ သင်းဖွဲ့စည်းမှုများနှင့်အညီ အမှုဆောင်အဖွဲ့ကို ရွေးချယ်ခန့်အပ်ပြီး ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ညွှန်ကြားချက် နှင့်အညီ နှစ်စဉ် မှတ်ပုံတင်သက်တမ်း တိုးရန် လျှောက်ထားခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။

အသင်း၏ရည်ရွယ်ချက်များ
---------------------

အသင်း၏ ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ရခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ မြန်မာနိုင်ငံစာရင်းကောင်စီ၏ လမ်းညွှန်မှုဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ စာရင်းကောင်စီ ဥပဒေအရ မှတ်ပုံတင်ထားသည့် လက်မှတ်ရ ပြည်သူ့စာရင်းကိုင်များအား ခိုင်ခန့်သော စာရင်းကိုင်ပညာဖြင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာက အသိအမှတ်ပြုသည့် အဆင့်အတန်း အရည်အသွေးမြင့်မားလာစေရန် စုပေါင်း၍ ဘက်စုံဆောင်ရွက်ရန် ဖြစ်သည်။

ရှေ့လုပ်ငန်းစဉ်များ
-------------------

အသင်း၏ အနှစ်ချုပ် ရည်မှန်းချက်မှာ အသင်းသားများ စာရင်းကိုင်ခြင်း၊ စာရင်းစစ်ခြင်း၊ ဘဏ္ဍာရေးစီမံခန့်ခွဲခြင်း၊ အခွန်နှင့်လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ အကြံပေးခြင်းစသည့် ဝန်ဆောင်မှုများပေးရာ၌ မှန်ကန် ကောင်းမွန်သော အရည်အသွေးပြည့်ဝစွာ ပေးနိုင်သည့် စံနှုန်းကို မြင့်သည်ထက်မြင့်အောင် ဆောင်ရွက်ရန် ဖြစ်သည့်အားလျော်စွာ ရှေ့လုပ်ငန်းစဉ်များအဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံစာရင်းကောင်စီ၏ လမ်းညွှန်မှုပေါ် မူတည်၍ CPE ဆိုင်ရာ ကိစ္စများအတွက် ဟောပြောပွဲများနှင့် ရက်တိုသင်တန်းများကို ဦးစားပေး ဆောင်ရွက်သွားမည့် အပြင် အဖွဲ့ငယ်များဖြင့်လည်း အသင်းလုပ်ငန်းများကို ထိရောက်စွာဆက်လက် ဆောင်ရွက်သွားရန် ရည်ရွယ်သည်။

ပြင်ပအဆက်အသွယ်
--------------

 Archived 30 May 2013 at the Wayback Machine.
|  |
| --- |
| **၁၉၁၇** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| မတ်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၂၆** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| မတ်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၃၈** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| မတ်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၄၁** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| မတ်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
ကာသီတိုင်း
----------

ကာသီတိုင်း၏ မင်းနေပြည်မြို့သည် ဗာရာဏသီမြို့ဖြစ်လေသည်။ ဗုဒ္ဓခေတ်မတိုင်မီ ကာလက ရံခါရံခါအားဖြင့် -

* သုရုဒ္ဓန,
* သုဒဿန,
* ဗြဟ္မဝဒ္ဓန,
* ပုပ္ဖဝတီ,
* မောလိနီ နှင့်
* ရမ္မနဂရ ဟူသော ဤအမည်များ ဖြစ်ခဲ့ဘူးလေသည်။ ယင်းမြို့၏အကျယ်အဝန်းမှာ ၁၂-ယူဇနာ ရှိခဲ့သည်။

ဗုဒ္ဓခေတ်မတိုင်မီက ကာသိတိုင်းသည် ကိုယ်ပိုင်ဘုရင်စနစ် အုပ်စိုးသော နယ်ပယ်၌ နိုင်ငံစွမ်းအားနှင့် ပြည့်စုံသော တိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ကာသီနှင့် ကောသတိုင်းဘုရင်တို့မှာ
အကြိမ်များစွာ စစ်ပွဲများပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ အကြင်အခါ ကာသီတိုင်းဘုရင်က အောင်နိုင်ခြင်းဖြစ်ခဲ့၏။ ထိုအခါ ဥတ္တရဘာရတ တစ်ခုလုံး၌ (ဝါ) ဘာရတနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်း
တစ်ခုလုံး၌ ကာသီတိုင်းသည် အားလုံးထက် နိုင်ငံစွမ်းအားနှင့် ပြည့်စုံခဲ့သည်။ သို့သော်လဲ ဗုဒ္ဓခေတ်၌ ကာသီတိုင်း၏ ကိုယ်ပိုင်ဘုရင်အုပ်စိုးမှုစွမ်းအားသည် ကုန်ဆုံးခြင်းသို့ ရောက်ခဲ့သည်။ 

ဤကာသီတိုင်း၏အချို့သော အရပ်အဖို့ကို ကောသလဘုရင်က၎င်း၊ ထို့ပြင် အချို့သောအရပ်အဖို့ကို မာဂဓဘုရင်က၎င်း လက်အောက်ခံနယ်ပယ် ဖြစ်ခဲ့ရလေသည်။ ထိုမင်းနှစ်ပါးတို့တွင်လည်း များသောအားဖြင့် ကာသီတိုင်းအတွက်ပင်လျှင် စစ်ပွဲများပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ နောက်ဆုံး၌ ကာသိတိုင်းသည် ကောသလမင်း
ပသေနဇိတ၏ စိုးပိုင်မှုမှ ထုတ်ယူ၍ မဂဓမင်း အဇာသတ္တု၏ လက်အောက်သို့သာလျှင် ရောက်ရှိခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  ဘဒ္ဒန္တဇောတိကာဘိဝံသ ပါဠိပါရဂူ၊ သိရီပဝရဓမ္မာစရိယ၊ သကျသီဟဓမ္မာစရိယ (သက္ကတ, ပါကတ, ပါဠိ, ဟိန္ဒီ, အင်္ဂလိပ် ၅-ဘာသာ) ဘာသန္တရကောဝိဒ၊ ဇောတိကာရုံစာချကျောင်း၊
တောင်ထီးလင်းတိုက်၊ မန္တလေးမြို့။ (ဗုဒ္ဓခေတ် ဘာရတနိုင်ငံ ပထဝီဝင် လေ့လာချက် စာအုပ်)
၂၀၁၃
ဇန်နဝါရီ
ဖေဖော်ဝါရီ
မတ်
ဧပြီ
မေ
ဇွန်
ဇူလိုင်
ဩဂုတ်
စက်တင်ဘာ
အောက်တိုဘာ
နိုဝင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာ

| ဇန်နဝါရီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၈၅** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |


| ဇန်နဝါရီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
**ကာဟူးဇီ-ဘီယဲဂါ အမျိုးသားဥယျာဉ်** သည် ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ် သမ္မတနိုင်ငံ အရှေ့ပိုင်း ဘူကာဗူးမြို့ အနီးတွင် တည်ရှိသော ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ထားသည့် နယ်မြေဖြစ်သည်။ ကီဗူးရေကန်၏ အနောက်ဘက် ကမ်း နှင့် ရဝမ်ဒါနိုင်ငံ နယ်စပ် အနီးတွင် တည်ရှိသည်။ ၁၉၇၀ ခုနှစ်တွင် ဘယ်လ်ဂျီယမ် ဓာတ်ပုံဆရာ နှင့် သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးသမား အေဒရီယန် ဒီရှရိုင်ဗာ မှ စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ဥယျာဉ်နယ်နိမိတ် အတွင်းရှိ မီးငြိမ်းတောင် ၂ ခု ဖြစ်သော ကာဟူးဇီတောင် နှင့် ဘီယဲဂါတောင်တို့ကို အစွဲပြု၍ အမည်ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဧရိယာ စတုရန်း မိုင်ပေါင်း ၂,၃၀၀ (စတုရန်း ကီလိုမီတာ ၆,၀၀၀) ရှိသဖြင့် ကာဟူးဇီ-ဘီယဲဂါသည် နိုင်ငံအတွင်း အကြီးဆုံး အမျိုးသား ဥယျာဉ် ဖြစ်သည်။ တောင်ကုန်းထူထပ်သော မြေမျက်နှာသွင်ပြင် နှင့် မြေနိမ့်ပိုင်း မြေမျက်နှာသွင်ပြင် ၂ မျိုးစလုံး ရှိပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် ရှားပါးသော မျိုးစိတ် တစ်ခု ဖြစ်သည့် အရှေ့ပိုင်း မြေနိမ့်ဒေသ ဂေါ်ရီးလားမျောက်ဝံ များ၏ နောက်ဆုံး နေထိုင်ရာ နေရာ ဖြစ်သည်။ ထိုမျိုးစိတ်ကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး သမဂ္ဂမှ အနီရောင်အဆင့် သတ်မှတ်ထားသော မျိုးသုဉ်းရန် စိုးရိမ်ရသည့် မျိုးစိတ် ဖြစ်သည်။ ထိုဥယျာဉ်သည် ယူနက်စကို ၏ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ ဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ မိုးသစ်တော အတွင်း နေထိုင်သော ထူးခြားသည့် ဇီဝမျိုးကွဲများ နှင့် အရှေ့ပိုင်း မြေနိမ့်ဒေသ ဂေါ်ရီလားမျောက်ဝံများကြောင့် ၁၉၈၀ တွင် စာရင်းသွင်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------
၂၀၀၀
ဇန်နဝါရီ
ဖေဖော်ဝါရီ
မတ်
ဧပြီ
မေ
ဇွန်
ဇူလိုင်
ဩဂုတ်
စက်တင်ဘာ
အောက်တိုဘာ
နိုဝင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာ

| ဇန်နဝါရီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၈၄** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇန်နဝါရီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၈၈** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇန်နဝါရီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------