recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ယူနိုက်တက် ကင်းဒမ်း ပါလီမန်** (အများအားဖြင့် ဗြိတိသျှ ပါလီမန်၊ ဝက်စ်မင်စတာ ပါလီမန် သို့မဟုတ် အင်ပါယာ ပါလီမန်ဟု လူသိများသည်။) သည် ယူကေနှင့် ဗြိတိသျှ ပင်လယ်ရပ်ခြားနယ်မြေများ၏ အာဏာအမြင့်ဆုံး ဥပဒေပြုဌာနဖြစ်သည်။ ပါလီမန်၏ အကြီးအကဲမှာ ယူကေဘုရင်ဖြစ်သည်။ လက်ရှိအကြီးအကဲမှာ တတိယမြောက်ချားလ်ဘုရင်
ဖြစ်သည်။ 

ယူကေပါလီမန်တွင် the House of Lords ဟုခေါ်သည့် အထက်လွှတ်တော်နှင့် the House of Commons ဟုခေါ်သည့် အောက်လွှတ်တော်တို့ ပါဝင်သည်။ အထက်လွှတ်တော် အမတ်များမှာ ဘာသာရေး ခေါင်းဆောင်များ (အင်္ဂလန် ခရစ်ယာန် အသင်းတော်ကြီး၏ ဝါရင့်သဘာရင့် ဘုန်းတော်ကြီးများ) နှင့် မင်းမျိုးမတ်နွယ်များ ဖြစ်ကြသည်။ အထက်လွှတ်တော် အမတ်များကို ဝန်ကြီးချုပ်မှ အမည်တင်သွင်းပြီး ဘုရင် သို့မဟုတ် ဘုရင်မမှ ခန့်အပ်သည်။ အောက်လွှတ်တော် အမတ်များမှာမူ ၅ နှစ်တစ်ကြိမ် လူထုမှ တိုက်ရိုက် ရွေးကောက်တင်မြှောက်သည်။ လွှတ်တော်နှစ်ရပ်သည် လန်ဒန်မြို့ရှိ ဝက်စ်မင်စတာ နန်းတော် တွင် သီးခြား စည်းဝေးခန်းမ၌ ညီလာခံကျင်းပသည်။ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေသတ်မှတ်ချက်အရ ဝန်ကြီးချုပ်အပါအဝင် အစိုးရဝန်ကြီးများသည် အောက်လွှတ်တော် အမတ်များ ဖြစ်ကြသည်။ 

ဂရိတ်ဗြိတိန် ပါလီမန်ကို အင်္ဂလန်ပါလီမန်နှင့် စကော့တလန်ပါလီမန်တို့ သီးခြားအတည်ပြုခဲ့သည့် ပေါင်းစည်းရေးစာချုပ်၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ၁၇၀၇ ခုနှစ်တွင် ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့သည်။ လက်တွေ့တွင် ယင်းပါလီမန်သည် အင်္ဂလန်ပါလီမန်ကို အခြေခံပြီး စကော့တလန် အမတ်များ ဖြည့်တင်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၈၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဂရိတ်ဗြိတိန် ပါလီမန်နှင့် အိုင်ယာလန် ပါလီမန်တို့ အတည်ပြုပေးခဲ့သည့် ပေါင်းစည်းရေး အက်ဥပဒေအရ ထပ်မံ တိုးချဲ့ခဲ့သည်။ အိုင်ယာလန် ပါလီမန်ကို ဖျက်သိမ်းလိုက်ပြီး အောက်လွှတ်တော်တွင် အိုင်ယာလန် အမတ် ၁၀၀ နှင့် အထက်လွှတ်တော်တွင် ၃၂ ဦး တိုးမြှင့်ကာ ယူကေ ပါလီမန် ဖြစ်လာသည်။ ယူကေ ပါလီမန်သည်လည်း အင်္ဂလိပ်စကားပြောသည့် နိုင်ငံများအကြား အမတ်ဦးရေအများဆုံး ဥပဒေပြုဌာနတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ 

သီအိုရီအရ အမြင့်ဆုံး ဥပဒေပြုအာဏာမှာ ဘုရင်/မလက်ထဲတွင်ရှိသော်လည်း ယခုခေတ်တွင်မူ လက်တွေ့အာဏာမှာ အောက်လွှတ်တော်တွင် ဖြစ်သည်။ ဘုရင်/မသည် ဝန်ကြီးချုပ်၏ အကြံပြုချက်အတိုင်းသာ လုပ်ဆောင်ရပြီး အထက်လွှတ်တော်၏ လုပ်ပိုင်ခွင့်အာဏာမှာ အကန့်အသတ်ရှိသည်။
**ငွေထွန်း** (မွေးရက် - ၁၇ မေ ၁၉၇၆) သည် Solveware Solution ၏ စီအီးအိုဖြစ်သည်။

ဆောင်ရွက်မှုများ
----------------

မြန်မာအန်အယ်လ်ပီတွင် ဦးဆောင်သူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး မြန်မာယူနီကုဒ် လက်တွေ့အသုံးချနိုင်စေရန် ပါဝင်ခဲ့သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ယူနီကုဒ်ပွိုင့်များကို အသုံးပြုထားသည့် လက်တွေ့အသုံးချနိုင်သည့် မြစေတီဖောင့်ကို စတင်ထုတ်လုပ်သည်။ ၂၀၀၈ တွင် အခမဲ့လွတ်လပ်ယူနီကုဒ်ဖောင့်ဖြစ်သည့် ပုရပိုက်ဖောင့်  ကို ထုတ်လုပ်သည်။

လက်ရှိတွင် မြန်မာဝီကီပီးဒီးယား၊ ယူနီကုဒ်အသုံးချမှုဖွံ့ဖြိုးရေးနှင့် မြန်မာဘာသာစကားဖြင့် ကွန်ပျူတာအသုံးချနိုင်ရန်တို့ကို ဆောင်ရွက်နေသည်။

မိသားစုဘဝ
---------

ဇနီးမှာ လေးလေးမြင့် ဖြစ်၍ သားတစ်ဦးရှိသည်။ သားဖြစ်သူအမည်မှာ ဇွဲနေလင်းထွန်းဖြစ်သည်။ လက်ရှိ ရန်ကုန်မြို့တွင် နေထိုင်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Index of /။ 14 July 2011 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  3 June 2011 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ။ 20 May 2011 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  3 June 2011 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ။ 3 December 2010 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  3 June 2011 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
ကာတွန်း သန်းကြွယ်
ဦးသန်းကြွယ်သည် မြန်မာကာတွန်း ပညာရှင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဦးသန်းကြွယ်ကို လှည်းကူးမြို့တွင် အဖ ဦးဘိုးကြား (ဦးဖိုးကျား) နှင့် အမိဒေါ်ဒေါ်ရှင်တို့မှ ၁၉၂၃-ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ(၁၉)ရက် (သောကြာနေ့)တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း ခုနှစ်ယောက်အနက် တတိယမြောက် သားဖြစ်သည်။

ငယ်ဘဝ
-----

ကာတွန်းသန်းကြွယ်သည် သန်လျင်မြို့၊ မက်သဒစ် အထက်တန်းကျောင်းတွင် နဝမတန်းအထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ဦးသန်းကြွယ်တွင် သင်ဆရာဟူ၍ မရှိဘဲ၊ မြင်ဆရာများသာ ရှိခဲ့သည်။ ပန်းချီပညာဘက်တွင် ဦးဘဉာဏ်၊ ဦးဘလုံကြီး၊ ဦးငွေကိုင်နှင့် ဦးလှမောင်ကြီးတို့ ဖြစ်ပြီး၊ ကာတွန်းပညာဘက်တွင် ဦးဘဂျမ်း၊ အမေရိကန်မှ ဝေါ့လ်ဒစ္စနီ(Walt Disney)နှင့် ဂျင်မီဟက်လို (Jimmy Hatlo)တို့၏ ရေးဟန်များကို အတုယူ ရေးဆွဲခဲ့သည်။ အကိုကြီး သန်လျင်မြဦးရေးသော အနုပညာဆောင်းပါးများအတွက် သရုပ်ဖော်ပုံများ ရေးဆွဲခဲ့သည်။ ကာတွန်းဦးဘဂျမ်း၏ ကာတွန်းများကို ကူးယူရေးဆွဲလေ့ကျင့်ခြင်းဖြင့် ကာတွန်းဆွဲတက်လာသည်။ ဦးသန်းကြွယ်၏ အစောပိုင်းကာတွန်းလက်ရာများသည် ဦးဘဂျမ်း၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးခဲ့သော်လည်း နောင်တွင် ဦးသန်းကြွယ်၏ ကိုယ်ပိုင်ဟန် ထွက်ပေါ်လာသည်။

ကာတွန်းဆရာဘဝ
------------

၁၉၅၃-ခုနှစ်တွင် ရွေးကောက်ပွဲကို သရော်သည့် ကာတွန်းများဖြင့် ဟံသာဝတီ သတင်းစာတွင် ပထမဆုံး စတင်ရေးဆွဲခဲ့ပြီး မြန်မာ့အလင်း၊ ဗမာ့ခေတ်၊ ပြည်တော်စိုး၊ ပြည်ထောင်စု၊ နှစ်ဘက်ချွန်၊ ဒီးဒုတ် သတင်းစာများတွင် နိုင်ငံရေးကာတွန်းများ ဆက်လက်ရေးဆွဲခဲ့သည်။ ထို့ပြင် သွေးသောက်၊ မြဝတီ၊ ငွေတာရီ စသော မဂ္ဂဇင်းများတွင် စာမဲ့ကာတွန်း၊ ကလေးဂျာနယ်တွင် ရယ်ရွှင်ဖွယ် ပညာပေးကာတွန်းများလည်း ရေးဆွဲခဲ့သည်။ 

မြန်မာ့ရိုးရာ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ပတ်သက်သည့် အရုပ်များကို အဓိကထား၍ ရွေးချယ်ဖန်တီးခဲ့သည်။ လူငယ်များအတွက် မျိုးချစ်စိတ်၊ အမှန်တရားကို မြတ်နိုးသောစိတ်၊ အများအတွက် ကိုယ်ကျိုးစွန့် အနစ်နာခံသော စိတ်တို့ ဖြစ်ပေါ်လာရန် ရုပ်ပြကာတွန်းများကို ဖန်တီးရေးဆွဲခဲ့သည်။ ကာတွန်းများသည် ဒီမိုကရေစီခေတ်၏ ပွင့်လင်းမြင်သာစေသော ပြယုဂ်အဖြစ် ထင်ရှားစေခဲ့သည်။ 

**ဦးတာတီး၊ အင်္ဂါဂြိုဟ်၊ ပေါတာ၊ ဂွစာ၊ ကျော်စွာ၊ ငွေစောနှင့် ဖိုးဝ အပါအဝင် ကာတွန်းဇာတ်ကောင် (၃၀)ခန့်** ဖန်တီးခဲ့သည်။ **ဖိုးဝ** ဇာတ်ကောင်သည် အထင်ရှားဆုံး ဖြစ်သည်။ ၁၉၆၆-ခုနှစ်တွင်  **ဖိုးဝကာတွန်းရုပ်ရှင်**ကားကို ဖန်တီးခဲ့သေးသည်။ 

ထို့ပြင် မကွယ်လွန်မီ "ပန်းချီဆရာမဟုတ်သော ကမ္ဘာကျော် ပန်းချီဆရာကြီး" ဟူသည့် ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ် ရေးသားခဲ့သည်။

ဘဝနိဂုံး
--------

၁၉၈၄-ခုနှစ် ဇူလိုင်လ(၁၁)ရက်နေ့တွင် သန်လျင်မြို့ နေအိမ်၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် (၆၁)ရှိပြီ ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  ကာတွန်းဝင်းအောင် - အောင်မြင်သော မြန်မာအနုပညာရှင်များ
2. ↑  မောင်ကြော့ဝေ ၏ ကာတွန်းထဲကသမိုင်း၊ သမိုင်းထဲက ကာတွန်း
3. ↑  မိုးဇော်စိုး ၏ ကာတွန်းရုပ်ရှင်၏ မူလဇာစ်မြစ်နှင့် ဖန်တီးမှု အဆင့်ဆင့် (စာပေဗိမာန်ထုတ်၊ ၂၀၀၀-ပြည့်နှစ်)
ငွေမိုးမှို
ငွေမိုးမှို၊ ငွေနှင်းမှိုဟူ၍ ရောထွေးခေါ်ဝေါ်နေကြသော်လည်း ၎င်းမှိုနှစ်မျိုးသည် မျိုးစုတူ (genus)၊ မျိုးစိတ်ကွဲ (species) ဖြစ်သည်။ ပေါက်ရောက်ပုံနှင့် ပုံသဏ္ဌာန်ဆင်တူသဖြင့် သာမန်အားဖြင့် အရောင်ကိုသာ ခွဲခြားကြသည်။ အဖြူရောင်ရှိသောမှိုကို ငွေမိုးမှို (*Pueurotus ostreatus*) ဟုလည်းကောင်း၊ မီးခိုးရောင်ပါသောမှိုကို ငွေနှင်းမှို (*Pleurotus sajor-caju*) ဟုလည်းကောင်း အစဉ်အဆက် သတ်မှတ်ခေါ်ခဲ့ကြသည်။

ဤမှိုနှစ်မျိုးသည် ၁၉၇၉-၈၀ ခန့်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံမှ တင်သွင်းခဲ့သော မျိုးများဖြစ်သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ငွေမိုးမှိုကို နမ်လုမ်မှို (Namrom) ဟုခေါ်၍ ငွေနှင်းမှိုကို နမ်ဖမှို (Nampha) ဟု ခေါ်သည်။ 

ငွေနှင်းမှို၊ ငွေမိုးမှို၊ ပြည်သာယာမှို တို့သည် မျိုးစုတူကြပြီး မျိုးစုအမည်မှာ *Pleurotus* ဖြစ်သည်။ မျိုးစုကို အစွဲပြုပြီး ၎င်းအုပ်စုဝင်မှိုများအားလုံးကို Pleurotus Mushroom ဟုခ ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲကြသည်။ အင်္ဂလိပ်ါအမည်မှာ Oyster Mushroom ဖြစ်ပြီး သာမန်အားဖြင့် ဤအမည်ကို တွင်တွင်ကျယ်ကျယ် အသုံးပြုကြသည်။ မျိုးစုအမည် Pleurotus ဟူသောစကားလုံးသည် ဂရိစကား Pleuron မှ ဆင်းသက်လာပြီး ဘေးဘက် (သို့မဟုတ်) နားရွက်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဤမှိုများသည် သဘာဝတွင် သစ်တုံးဆွေးများ၌ ပေါက်ရောက်တတ်သဖြင့် သစ်တုံးများ၏ ဘေးတွင် နားရွက်နှင့်တူသော ဤမှိုမားပေါက်လာပုံကို မူတည်၍ ခေါ်ဝေါ်သုံးခဲ့ခဲ့ဟန်တူသည်။ 

  

ငွေမိုးမှို၊ ငွေနှင်းမှို၊ မှိုရွှေညို စီးပွားဖြစ် မျိုးထုတ်နည်း၊ စီးပွားဖြစ်စိုက်ပျိုးနည်း။ စောထိန်လင်း။ ပဉ္စမအကြိမ်၊ မေ ၂၀၁၇၊ ဖြူသဇင်စာပေ၊ ရန်ကုန်။
**ယန် ဟွေယန်** သည် ဆိုက်ပရပ်စ်-တရုတ် ဘီလျံနာ စီးပွားရေးသမား အိမ်ရာဖော်ထုတ်သူ အမျိုးသမီး တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး ကန်းထရီး ဂါးဒန်း ဟိုးလ်ဒင်း ကုမ္ပဏီ၏ ရှယ်ယာ အများစု ပိုင်ဆိုင်သူ ဖြစ်သည်။  ထိုရှယ်ယာများအား သူ၏ ဖခင်ဖြစ်သူ ယန် ဂိုကျန်း မှ ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ သူသည် အာရှ၏ အချမ်းသာဆုံး အမျိုးသမီး ဖြစ်သည်။ 

သူ၏ ဖခင် ယန်ဂိုကျန်း သည် အိမ်ခြံမြေ ကုမ္ပဏီဖြစ်သော ကန်းထရီး ဂါးဒင်းကို ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့ပြီး ကုမ္ပဏီ၏ ရှယ်ယာ ၇၀% အား ကနဦး အများပိုင် ရှယ်ယာရောင်းချခြင်း မစတင်မီ ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် သူ့အား လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။. ကန်းထရီးဂါးဒင်း၏ ကနဦး အများပိုင် ရှယ်ယာရောင်းချခြင်း သည် ဒေါ်လာ ၁.၆ ဘီလီယံမျှ တန်ဖိုးမြှင့်တင်နိုင်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၄ ခုနှစ် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုတွင် ဂူဂဲလ်ကုမ္ပဏီ မှ ကနဦး အများပိုင် ရှယ်ယာရောင်းချခြင်း ပမာဏမျှ ရှိသည်။ As of June 2019, Yang had a net worth of US$21.2 billion. ယန်သည် ဒါရိုက်တာဘုတ်၏ အုပ်ချုပ်ရေးကော်မတီတွင် ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်ပြီး ဖော်ဘီမဂ္ဂဇင်း၏ အဆိုအရ ၂၀၁၄ တွင် ရှယ်ယာ အသစ်ရောင်းချခြင်းဖြင့် ဒေါ်လာ သန်း ၄၁၀ မျှ ရှာပေးခဲ့သည်။

ယန်သည် ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် အိုဟိုင်းယိုးပြည်နယ် တက္ကသိုလ်မှ သိပ္ပံ/ဝိဇ္ဇာ ဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။

**ဆိုက်ပရပ်စ် စာရွက်စာတမ်းများ** ဟု အမည်ပေးထားသော ပေါက်ကြားလာသည့် စာရွက်စာတမ်းများတွင် ယန်သည် ဆိုက်ပရပ်စ် နိုင်ငံသားအဖြစ် ၂၀၁၈ တွင် ခံယူထားကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ ထို့အတွက် နိုင်ငံသား နှစ်ခု ကိုင်ဆောင်ခွင့် မရှိသော သူမ၏ တရုတ်နိုင်ငံသား အဖြစ်မှ အလိုအလျောက် ဆုံးရှုံးစေခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  "China's Richest Woman Just Made $2 Billion in 4 Days"၊ *Fortune*။
2. ↑  China's 100 Richest 2015: Wang Jianlin Regains Top Spot။  2017-03-21 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. 1 2 3  "Yang Huiyan"၊ *Forbes*။
4. 1 2  richest woman in the world။ CNN (January 16, 2015)။  January 17, 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
5. ↑  China Rich List (in en)။  2020-11-23 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
6. ↑  Sorry bachelors - richest Chinese woman married, *China Daily*, April 29, 2007.
7. ↑  China adds billionaires with IPO။  2017-03-21 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
8. ↑  #125 Yang Huiyan (2008-02-11)။  2017-03-21 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
9. ↑  Al Jazeera Investigative Unit။ "Exclusive: Cyprus sold passports to 'politically exposed persons'"၊ 24 August 2020။
10. ↑  Zhou Xin။ "Cyprus Papers: secret migration of China's rich, led by Asia's richest woman, revealed in leaked documents"၊ 25 August 2020။
ယန် မာတဲလ်ဆိုသူမှာ က‌နေဒါနိုင်ငံသား စာ‌ရေးဆရာတစ်ဦးဖြစ်သည်။ Life of Pi စာအုပ်သည် မာတဲလ်၏ ထင်ရှား‌သော စာအုပ်တစ်အုပ်ဖြစ်သည်။ ထိုစာအုပ်ကို နိုင်ငံတကာတွင် ထုတ်‌ဝေ‌ရောင်းချခဲ့ရာ စာအုပ်အ‌ရေအတွက် ၁၂ သန်း‌ကျော် ကုန်ခဲ့သည်။ ကမ္ဘာအ‌ရောင်းရဆုံးနံပါတ်တစ်စာအုပ်ဖြစ်ခဲ့ပြီး နယူးယောက်တိုင်းမ်သတင်းစာ၏ အ‌ရောင်းရဆုံး စာအုပ်စာရင်းတွင် ကာလကြာမြင့်စွာ ‌ဖော်ပြခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ထိုစာအုပ်ကို ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာအန်လီက ရုပ်ရှင်အဖြစ် ရိုက်ကူး ခဲ့ရာတွင်လည်း ‌အောင်မြင်မှု ရရှိခဲ့သည်။ Life of Pi စာအုပ်ဖြင့် ယန် မာတဲလ်သည် Man Booker Prize ကို ၂ဝဝ၂ ခုနှစ်၌ရရှိခဲ့ပြီး နိုင်ငံတကာတွင် ထင်ရှား‌ကျော်ကြားသည့် စာ‌ရေးဆရာတစ်ဦးဖြစ်လာခဲ့သည်။

မာတဲလ်ကို ၁၉၆၃ ခုနှစ်၌ စပိန်နိုင်ငံတွင် ‌မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူ၏ မိဘများသည် ပြင်သစ်စကား‌ပြော က‌နေဒီယံများဖြစ်သည်။ ဖခင်သည် က‌နေဒါအစိုးရ၏ သံတမန်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး မိခင်ဖြစ်သူသည် ဘာသာပြန်စာ‌ရေးဆရာမတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဖခင်သည် လည်း စာ‌ရေးဆရာတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ‌ကော်စတာရီကာ၊ ပြင်သစ်၊ မက္ကဆီကို၊ အလက်စကားနှင့်က‌နေဒါတို့တွင် ‌နေထိုင်၍ မာတဲလ် သည် ကြီးပြင်းခဲ့ရသည်။ အရွယ်‌ရောက်လာ‌သောအခါ မာတဲလ်သည် အီရန်၊ တူရကီနှင့်အိန္ဒိယတို့တွင် ‌နေထိုင်ခဲ့ရသည်။ ‌အော်တာ ရီတိုရှိ Trent တက္ကသိုလ်တွင် ဒဿနိက‌ဗေဒကို ‌လေ့လာခဲ့သည်။ ထို‌နောက် အိန္ဒိယတွင် ၁၃ လခန့်သွား‌ရောက်‌နေထိုင်ပြီး ဗလီများ၊ ခရစ်ယာန် ဘုရားရှိခိုး‌ကျောင်းများ၊ ဟိန္ဒီဘုရား‌ကျောင်းများနှင့် တိရစ္ဆာန်ရုံများ သို့လည်ပတ်သွားလာခဲ့သည်။ ဘာသာ‌ရေးဆိုင်ရာစာ‌ပေများကို ၂ နှစ်ခန့်‌လေ့လာဖတ်ရှုခဲ့သည်။ သင်္ဘောပျက်၍ ‌ရေ‌မျောကမ်းတင်ဖြစ်ခဲ့ရသည့် ဇာတ်လမ်းများကိုလည်း ထိုကာလအတွင်းဖတ်ရှု‌နေခဲ့သည်။ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုများနှင့်သင်္ဘောပျက်ကြောင့် ‌ရေ‌မျောကမ်းတင် ဖြစ်ရသည့် ဇာတ်လမ်းများ မှ ကွန့်မြူးဖန်တီးထားသည်များကို ယန် မာတဲလ်၏ Life of Pi စာအုပ်တွင် ‌တွေ့ရှိရသည်။ Life of Pi စာအုပ်ကို ၂ဝဝ၁ ခုနှစ်တွင် ထုတ်‌ဝေခဲ့သည်။ ထိုစာအုပ်သည် ယန် မာတဲလ်၏ ‌လေးအုပ်‌မြောက်စာအုပ်လည်းဖြစ်ခဲ့သည်။

Life of Pi ဇာတ်လမ်း၏ အဓိကဇာတ်‌ကောင်နှစ်‌ကောင်မှာ သင်္ဘောပျက်မှလွတ်‌မြောက်၍ ပင်လယ်ထဲ‌မျောပါ‌နေသည့် လူငယ် တစ်ဦးနှင့်ကျားတစ်‌ကောင်တို့ဖြစ်ပြီး အသက်ကယ်‌လှေ‌ပေါ်တွင် ‌နေထိုင်ရှင်သန်ရသည့် ဇာတ်လမ်းဖြစ်သည်။ ထိုဇာတ်လမ်းထဲ တွင် ဘာသာ‌ရေးဆိုင်ရာအယူအဆနှင့်အ‌ကြောင်းအရာများပါဝင်ခဲ့သည်။

ဂျာမဏီနိုင်ငံ ဘာလင်ရှိ Free University သို့ ၂ဝဝ၂ ခုနှစ်တွင် မာတဲလ်သည် ဧည့်ပါ‌မောက္ခအဖြစ်သွား‌ရောက်ခဲ့ပြီး စာ‌ပေ ဖန်တီးမှုတွင် တိရစ္ဆာန်တို့၏အ‌ကြောင်းအရာများ ထည့်သွင်း‌ရေးသားသည်နှင့် ပတ်သက်‌သောသင်ရိုးညွွှန်းတမ်းတစ်ခုကို ‌ရေးဆွဲ‌ပေးခဲ့သည်။

ယန် မာတဲလ်၏ မိခင်ဘာသာစကားသည် ပြင်သစ်ဘာသာ စကားဖြစ်‌သော်လည်း စာ‌ပေ‌ရေးသားရာတွင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား ဖြင့် ‌ရေးသားသည်။ ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် Seven Stories ဟုအမည်ရ ‌သောစာအုပ်ကို မာတဲလ်‌ရေးသားထုတ်‌ဝေခဲ့သည်။ ထိုစာအုပ်သည် မာတဲလ်၏ ပထမဦးဆုံး‌သောစာအုပ်ဖြစ်သည်။ ထို့‌နောက် The Facts Behind the Helsinki Roccamations(1993), Self(1996), Life of Pi(2001), We Ate the Children Last(2004)နှင့် Beatrice and Virgil(2010) အစရှိသည့် စာအုပ်များကို အသီးသီးထုတ်‌ဝေခဲ့သည်။ ထိုစာအုပ်များအနက် Life of Pi အပါအဝင် Beatrice and Virgil နှင့် Self တို့သည် မာတဲလ်၏ ထင်ရှား‌သောစာအုပ်များဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

* ယန် မာတဲလ် ဆိုသူမှာ[*လင့်ခ်သေ*]
စိန့်ပီတာ
စိန်ပီတာ (ရှင်ပေတရု)သည် ယေရှု၏ တစ်ကျိပ်နှစ်ပါး 
သော တပည့်တော်တို့တွင် အထင်ရှားဆုံး တပည့်တော်ဖြစ် 
သည်။ ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် စိန်ပီတာကို ဆိုင်မွန်(ရှိမုန်) ဟူ၍ 
၎င်း၊ ဆိုင်မွန်ပီတာ (ရှိမုန်ပေတရု) ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ကေဖဟူ၍လည်းကောင်း 
အမည်အမျိုးမျိုးဖြင့် ဖော်ပြထားသည်ကိုလည်းတွေ့ရသည်။ 
ပီတာ၏ ငယ်စဉ်ဘဝကို မသိရသော်လည်း ကပါနေယမ် 
(ကပေရနောင်)မြို့တွင် ယောက်ခမ၏ အိမ်၌ ညီဖြစ်သူ 
အင်ဒရူး (အန္ဒြေ)နှင့်အတူ တံငါအလုပ်ဖြင့် အသက်မွေးသည် 
ဟူ၍ကား သိရှိရသည်။

ယေရှုသည် ဂယ်လီလီ(ဂါလိလဲ) အိုင်ထဲ၌ ပိုက်ချနေကြ 
သော ပီတာနှင့် သူ၏ညီ အင်ဒရူးတို့ကို မြင်လေလျှင်၊ 'ငါ့ 
နောက်သို့ လိုက်ကြလော့၊ သင်တို့သည် လူကိုဖမ်းသော တံငါ 
ဖြစ်စေခြင်းငှာ ငါပြုမည်'ဟု မိန့်သဖြင့် သူတို့သည် ပိုက်ကွန် 
များကို စွန့်၍ ယေရှု၏နောက်သို့ လိုက်ပါသွားကြ၏။

ပီတာသည် စိတ်လိုက်မာန်ပါပြုလုပ်တတ်သည်။ တပည့် 
တော်တို့တွင် ယေရှုနှင့် အရင်းနှီးဆုံး တပည့်တော်တစ်ပါးဖြစ် 
သဖြင့် နောက်လိုက်တပည့်များကို စောင့်ရှောက်ထိန်းသိမ်းရန် 
တာဝန်ကိုလွှဲအပ်ခြင်း ခံရသူဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ပီတာသည် 
ပါလက်စတိုင်းပြည်တွင်လှည့်လည်၍ ဆင်းရဲဒုက္ခခံလျက် ခရစ် 
ယာန်အယူဝါဒကို ဟောပြောခဲ့သည်။ ရောမမြို့တွင်လည်း သာသ 
နာပြုခဲ့ဘူးသည်ဟုဆိုသည်။ ဗရင်ဂျီဂိုဏ်းဝင်တို့က စိန်ပီတာ 
အား ရောမမြို့၏ ပထမဂိုဏ်းအုပ်ဘုန်းကြီးအဖြစ်၎င်း၊ ပထမ 
ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးအဖြစ်၎င်း၊ အသိအမှတ် ပြုထားကြသည်။ 

စိန်ပီတာသည် ရောမဘုရင် နီးရိုးလက်ထက်တွင် အဖမ်းခံ 
ရပြီးနောက် ကားစင်တင်၍အသတ်ခံရသည်ဟု အချို့ကဆိုသည်။ 
အချို့ကလည်း အသက်အရွယ်ကြီးရင့်လာသဖြင့် အိုမင်းမစွမ်း 
ဖြစ်၍ အနိစ္စရောက်သည်ဟု ဆိုသည်။ ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် စိန်ပီ 
တာရေးခဲ့သော ဩဝါဒစာ ၂ စောင်ကိုတွေ့ရှိနိုင်သည်။
ရောမမြို့တွင် စိန်ပီတာအားရည်စူး၍ ဆောက်လုပ်ထား 
သော ဘုရားရှိခိုးကျောင်းကြီးကို၎င်း၊ ထိုကျောင်းအတွင်း၌ 
စိန်ပီတာ၏ ကြေးရုပ်တုကြီးကို၎င်း တွေ့မြင်နိုင်ပေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄)
St Peter's College, Bro O'Driscoll Building (1939, additions 1944)
စိန်.ပီတာကောလိပ်၊ အောက်ကလန် (Auckland) သည်၊ နယူးဇီလန်နိုင်ငံ၊အောက်ကလန် (Auckland) မြို့လည်ရှိ၊ ယောက်ျားလေးများအတွက်၊ ကက်သလစ်အထက်တန်းကျောင်းဖြစ်ပြီး နယူးဇီလန်နိုင်ငံတွင်အကြီးဆုံး ကက်သလစ်အထက်တန်းကျောင်းလည်းဖြစ်သည်။ ထိုကျောင်းကို ၁၉၃၉ ခုနှစ်က ခရစ်ယန်ညီအစ်ကိုများက တည်ထောင်ခဲ့သော်လည်း၊ ၂ဝဝ၈ ခုနှစ်မှစပြီး လုံးလုံးလျားလျား သာမန်ဝန်ထမ်းများဖြင့်သာဖွဲ့စည်းဆောင်ရွက်ပါသည်။ ကျောင်းတွင်အများဆုံးကျောင်းသား ၁၂ဝဝ ခန့် ရှိပြီး လူမျိုးပေါင်းစုံပါဝင်သည်။

ထိုကျောင်းက၊ အထက်တန်းကျောင်းသားများကို ပညာရပ်ဆိုင်ရာအားဖြင့်၊ အမျိုးသားပညာရေးအောင်လက်မှတ် စစ်ဆေးမှုစံနစ် (NCEA) နှင့်၊ ကင်းဘရစ်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာစာမေးပွဲ (CIE) နှစ်ခုလုံးအတွက် သင်ကြားပေးပါသည်။ အဆိုပါကျောင်းတွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာကျောင်းသား ၇ဝ ပတ်ဝန်းကျင်ခန့်စာသင်ကြားရန်စာရင်းသွင်းပါသည်။ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်နှင့်လှေလှော်ရွက်တိုက်ဝါသနာရှင် ဆာမိုက်ကယ်လ်ဖေး (Sir Michael Fay) ၊ ကဗျာဆရာ စမ်မ်ဟန့်တ် (Sam Hunt) တို့မှာ နာမည်ကျော်ကြားလူသိများသော စိန့်ပီတာကောလိပ်ကျောင်းထွက်များ ဖြစ်သည်။

ကျောင်းအင်တာနက်စာမျက်နှာ၊ www.st-peters.school.nz

ကျောင်းဆောင်ပုဒ်၊ ချစ်ခင်မေတ္တာထားရန်နှင့်အကျိုးဆောင်မှုပြုရန်

ကျောင်းအမျိုးအစား၊ စုပေါင်းကက်သလစ်ကျောင်းသားအထက်တန်းကျောင်း (၇ တန်း မှ ၁၃ တန်းအထိ) 

လိပ်စာ၊ ၂၃ မောင်းတိန်း လမ်း (Mountain Road) အက်ပ်စွန်မf (Epsom)၊ အောက်ကလန် ၃ (Auckland 3) ၊ ဖုန်း +၆၄၉၅၂၄၈၁ဝ၈။ 
ဖက်စ် +၆၄၉၅၂၄၉၄၅၉

အီလက်ထရောနစ်လိပ်စာ admin@st-peters.school.nz

ကျောင်းအုပ်၊ ကေ၊အက်၊ ဖေါင်ဟီ(K.F.Fouhy)
First generation Roomba Vacuum cleaner the carpets in a domestic environment
အိမ်တွင်းမှုလုပ်ငန်းသုံး စက်ရုပ်(Home Service Robot) (သို့) ဝန်ဆောင်မှုပေးသော စက်ရုပ်များသည် အလိုအလျောက်ထိန်းချုပ်မှုစနစ်ပါ စက်ရုပ်များဖြစ်ပြီး အိမ်တွင်းမှုလုပ်ငန်းများတွင် အသုံးပြုကြသည်။ များလှစွာသော အိမ်တွင်းမှုလုပ်ငန်းသုံး စက်ရုပ်များကို အခြေခံ အိမ်သန့်ရှင်းရေးလုပ်ငန်းများအတွက် အသုံးပြုကြပြီး အချို့ကိုတော့ သင်ကြားရေးနှင့် ဖျော်ဖြေရေးလုပ်ငန်းများအတွက် အသုံးပြုကြသည်။ (ဥပမာ - ၁၉၈၀ မှစတင်ထုတ်ဝေခဲ့သော HERO (Heathkit Educational RObot) စီရီးစက်ရုပ်များ) အချို့ အိမ်တွင်းမှုဝန်ဆောင်မှုပေး စက်ရုပ်များမှာ အလွန်ပင်ရိုးရှင်းနေသောလည်း အချို့ကတော့ အိမ်ရဲ့ ဝိုင်ဖိုင်ကွန်ယက်နှင့် ချိတ်ဆက်၍ သော်လည်းကောင်း၊ စံပတ်ဝန်ကျင်စနစ်နှင့် ချိတ်ဆက်၍ သော်လည်းကောင်း သူတို့ရဲ့ အလိုအလျောက်ထိန်းချုပ်နိုင်မှုစနစ်ဟာ အလွန်ပင်မြင့်မားနေပီ ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် အိမ်တွင်းမှုလုပ်ငန်းသုံး စက်ရုပ် ၃,၅၄၀,၀၀၀ ကိုအသုံးပြုနေပြီး စက်မှုလုပ်ငန်းသုံး စက်ရုပ်များမှာ ၉၅၀,၀၀၀ ရှိသည်ဟု နှိုင်းယှဉ်ချက်အရ သိရသည်။

အိမ်တွင်းမှုလုပ်ငန်းသုံး စက်ရုပ်အမျိုးအစားများ
----------------------------------------------

### အိမ်အတွင်းတွင်သုံးသော စက်ရုပ်များ

Robotic vacuum cleaner နှင့် Floor-scrubbing robots များသည် အိမ်ကြမ်းပြင် သန့်ရှင်းရေးအတွက်သုံးသည်။   

Dressman ကဲ့သို့သော စက်ရုပ်များသည် မီးပူတိုက်ရန်အတွက်ပြုလုပ်ထားသော စက်ရုပ်များဖြစ်သည်။   

မီးဖိုခေျာင်သုံးစက်ရုပ်များအဖြစ် Kickstarter ကုမ္ပဏီမှ ထုတ်သော Somabar စက်ရုပ်များမှာ နာမည်ကြီးသည်။   

### အိမ်အပြင်တွင်သုံးသော စက်ရုပ်များ

မြတ်ရိတ်ရာ၌ အသုံးပြုသော မြတ်ရိတ်စက်စက်ရုပ် အမျိုးအစားများသည် မောင်းနှင်သူမလိုအပ်ပဲ မိမိဘာသာ မြတ်ရိတ်ခြင်းကို လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။ အချို့စက်ရုပ်အမျိုးအစားများသည် မညီညာသော၊ ရှုပ်ထွေးနေသော ပတ်ဝန်းကျင်မှာပင် လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းရှိကြသည်။ အချို့သည် တစ်ဧက၏ လေးပုံပုံတစ်ပုံထိ လုပ်နိုင်စွမ်းရှိပြီး အချို့သည် ၃၇၀၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ အကျယ်အဝန်းထိ လုပ်ကိုင်နိုင်ကြသည်။ ထို့ပြင် ၂၇ ဒီဂရီ အမြင့်စောင်းနေသော တောင်ကုန်းများကိုလည်း တက်ရောက်နိုင်စွမ်းရှိကြသည်။   

ရေကူးကန်ထိန်းသိမ်းရေး စက်ရုပ်များသည်လည်း အလိုအလျောက်ရေကူးကန်များကို ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ သန့်ရှင်းခြင်းများ ပြုလုပ်နိုင်သည်။ 
Looj ကဲ့သို့သော စက်ရုပ်များသည် အိမ်၏ ရေတံလျှောက်ကို သန့်ရှင်းပေးပြီး အသုံးပြုသူမှ ရိမုကွန်ထရိုးဖြင့် ခိုင်းစေနိုင်သည်။   

### ကစားစရာ စက်ရုပ်များ

ကစားစရာစက်ရုပ်များဟုဆိုလျှင် Furby ကဲ့သို့သော စက်ရုပ်များကို လူသိများကြသည်။ ထို Furby ကစားစရာ စက်ရုပ်ကို ၁၉၉၈ ခုနှစ်မှ စတင်ဖြန်ချီခဲ့သည်။ ကစားစရာစက်ရုပ်များသည် လူနှင့်တူသော အဝေးထိန်းစနစ်ဖြင့် ထိန်းချုပ်ရသော စက်ရုပ်အမျိုးအစားများ ဖြစ်ကြသည်။ ထို စက်ရုပ်များသည် အီလက်ထရောနစ် အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်များ ဖြစ်ကြပြီး ကလေးများအတွက် အဖော်မွန်များလည်း ဖြစ်ကြသည်။ ထိုကဲ့သို့သော စက်ရုပ်များကို RoboCup ကဲ့သို့သော ပြိုင်ပွဲများတွင် တက္ကသိုလ်များစွာမှ နှစ်စဉ် ယှဉ်ပြိုင်လေ့ရှိကြသည်။ 
မြောက်မြားစွာ ရောင်းချခဲ့ရသော စက်ရုပ်ကစားစရာများထဲမှ တစ်ခုကို ပြောပါဆိုလျှင် ဆိုနီကုမ္ပဏီမှ ထုတ်သော AIBO ခွေးစက်ရုပ်ဟု ဆိုရပေမည်။ 

### Social robots

ကိုးကား
-------

1. ↑  Guizzo၊ Erico (2008-03-21)။ 10 stats you should know about robots but never bothered googling up။ 28 February 2009 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  2010-09-19 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
|  |
| --- |
| **၁၈၈၂** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| စက်တင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၀၃** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| စက်တင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၈၈၃** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| စက်တင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၀၆** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| စက်တင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
ကြက်ခြေနီအမှတ်တံဆိပ်
ကြက်ခြေနီဆိုသည်မှာ စေတနာ့ဝန်ထမ်း ဖြစ်သည်။ ထိုအသင်း၏အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ ရှေးဦးသူနာပြုစုနည်း ဖြင့် လူသားတို့၏ အသက်အန္တရာယ်ကို ကူညီ၊ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန်ဖြစ်သည်။

ကြက်ခြေနီ အမှတ်အသား
-------------------

အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီကော်မတီအမှတ်တံဆိပ်
ကြက်ခြေနီ အမှတ်အသား ဆိုသည်မှာ ဘေးအန္တရာယ် ကျရောက်ချိန်၊ စစ်မက်ဖြစ်ပွားချိန်တွင် ကြက်ခြေနီ လှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်သော အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီကော်မတီ (ICRC)၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီနှင့် လခြမ်းနီအသင်းများ ဖက်ဒရေးရှင်း (IFRC)နှင့် အမျိုးသား ကြက်ခြေနီအသင်းများက လူပုဂ္ဂိုလ်တွေနှင့် တပ်မတော် ဆေးဝန်ထမ်းများက လူမှုကရုဏာ လုပ်ငန်းများတွင် အသုံးပြုသော အမှတ်အသားဖြစ်သည်။ ကြက်ခြေနီ အမှတ်အသားသည် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ဝန်ထမ်းများ၏ အမှတ်အသား မဟုတ်ပေ။ ကြက်ခြေနီ အမှတ်အသားကို အသုံးပြုရန်အတွက် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဥပဒေနှင့် နိုင်ငံတော် ဥပဒေများတွင် ပြဋ္ဌာန်းထားလေ့ရှိသည်။ ကြက်ခြေနီ အမှတ်အသားကို အသုံးပြုရန်အတွက် ၁၈၆၄ ခုနှစ် ဂျီနီဗာမြို့တွင် ကျင်းပသော ပထမအကြိမ် သံတမန်များဆိုင်ရာ ညီလာခံက သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။ 

အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာကြက်ခြေနီနှင့် လခြမ်းနီအသင်းများ ဖက်ဒရေးရှင်းအမှတ်တံဆိပ်
ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကယ်ဆယ်ရေး ကော်မတီနှင့် တပ်မတော် ဆေးဝန်ထမ်းများ ဖြစ်ကြောင်း သိရှိစေရန်နှင့် ဤအမှတ်အသား သုံးစွဲသူများကို အကာအကွယ်ပေးရန်အတွက် ကြက်ခြေနီအမှတ်အသားကို ကြားနေ အမှတ်အသားအဖြစ် ညီလာခံက သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။ ဒဏ်ရာရ စစ်သည်များနှင့် ဘေးဒုက္ခခံရသူများအား ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့များမှ လိုအပ်သော အကူအညီများ ပေးနိုင်ရန်အတွက် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။။

ဆွစ်ဇလန်နိုင်ငံ အလံကို အရောင် ပြောင်းပြန်လုပ်ကာ အဖြူရောင် နောက်ခံတွင် အနီရောင် ကြက်ခြေနီကို ကြက်ခြေနီ အမှတ်အသား အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ အမျိုးသားကယ်ဆယ်ရေး အသင်းများ (ယခု အမျိုးသား ကြက်ခြေနီ အသင်းများ လခြမ်းနီအသင်းများ) ထူထောင်ရေးနှင့် ပထမအကြိမ် ဂျီနီဗာညီလာခံ ကျင်းပေးရေးတွင် အဓိကအခန်းမှ ပါဝင်ခဲ့သော ဆွစ်ဇလန်နိုင်ငံနှင့် ကြက်ခြေနီဖခင်ကြီး ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံသား ဟင်နရီဒူးနန့် ကို ဂုဏ်ပြုသည့် အနေဖြင့် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူသားချင်း စာနာထောက်ထားခြင်းဆိုင်ရာ ဥပဒေ၏ အခြေခံဖြစ်သော ၁၉၄၉ ဂျီနီဗာ အများ သဘောတူညီချက် အရ ဤအမှတ်အသားကို ဆက်လက်အသုံးပြုရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြပြီး နောက်ထပ် အမှတ်အသားများဖြစ်သော အဖြူရောင် နောက်ခံပါ လခြမ်းနီ၊ ခြင်္သေ့နီနှင့် နေဝန်းနီ အမှတ်အသားတို့ကိုလည်း အသိအမှတ် ပြုခဲ့သည်။

ဆက်စပ် ဖတ်ရှုရန်
----------------

* ကမ္ဘာ့ကြက်ခြေနီနေ့
* လခြမ်းနီအသင်း
* နိုင်ငံတကာ ကြက်ခြေနီ ကော်မတီ
* မြန်မာနိုင်ငံ ကြက်ခြေနီ အသင်း

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၀၉** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| စက်တင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
၁၈၈၅
ဇန်နဝါရီ
ဖေဖော်ဝါရီ
မတ်
ဧပြီ
မေ
ဇွန်
ဇူလိုင်
ဩဂုတ်
စက်တင်ဘာ
အောက်တိုဘာ
နိုဝင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာ

| စက်တင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ ဝိုင်အိုမင်ပြည်နယ်၊ ဆွိဝါးတားစီရင်စုအဝင်ဖြစ်လာမည့် ရော့စပရင်းမြို့၌ ဆူပူမှု ဖြစ်ပွားသည်။ လူဖြူမိုင်းလုပ်သားတို့က အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းများ ဖြတ်ယူသည်ဟု အယူဖြင့် တရုပ်မိုင်းလုပ်သားတို့ကို တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။ ပြည်ထောင်စုပစိဖိတ်ကျောက်မီးသွေးလုပ်ငန်းသည် လူဖြူမိုင်းလုပ်သားများကို အလုပ်ဖြုတ်ကာ လုပ်ခသက်သာသော တရုပ်မိုင်းလုပ်သားတို့ဖြင့် အစားထိုးသဖြင့် လူဖြူမိုင်းလုပ်သားတို့ ဒေါသပုန်ထကြွခြင်းတည်း။ အဖြစ်အပျက်အပြီးတွင် အနည်းဆုံး တရုပ်မိုင်းလုပ်သား ၂၈ ယောက်သေကာ ၁၅ ယောက် ဒဏ်ရာရသည်။ တရုပ်တို့အိမ် ၇၈ လုံး မီးရှို့ခံရပြီး ပျက်စီးမှုတန်ဖိုး ဒေါ်လာ တသိန်းခွဲမျှ ရှိသည်။  (၂၀၂၀ ခုနှုန်းဖြင့်တွက်က ၄.၃၂ သန်းမျှ တန်ကြေးရှိ)

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------

1. ↑  Larson, *History of Wyoming*, pp 141–44.
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

(၃)သုတ်ရှိပါသည်။

"ပြုသူသည်ပင် ခံစားသူဖြစ်၏" ဟူသော အစွန်းတစ်ခု၊ "ပြုသူကတစ်ပါး ခံစားသူကတစ်ခြား" ဟူသောအစွန်းတစ်ခု၊ ဤအစွန်းနှစ်ခုဖြင့် ပြဿနာမေးလျှောက်သော အညတရပုဏ္ဏားအား ဘုရာရှင်က ယင်းအစွန်းနှစ်ပါးတို့၏ အလယ်အားဖြင့် ကြောင်းကျိုးဖြစ်ပုံ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်အနုလုံ နှင့် ကြောင်းကျိုးချုပ်ငြိမ်းပုံ "ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ပဋိလုံ ဒေသနာတော်တို့ကို ဟောတော်မူရာ အညတရဗြာဟ္မဏက သဘောပေါက်နားလည် သွားပြီး ဘုရားရှင်ထံ၌ ဥပါသကာအဖြစ် ခံယူသွားပုံကို ဟောပြသည့်သုတ်။

---

ဘုရားရှင် ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော်မူပြီးသည်ရှိသော် သတိပဋ္ဌာန်တရားလေးပါးကို ပွားများခြင်း၊ ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာပြုခြင်းကြောင့် သူတော်ကောင်းတရား ကြာရှည်စွာ တည်ရှိနိုင်ပုံနှင့် သတိပဋ္ဌာန်လေးပါးကို မပွားများခြင်း၊ ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာမပြုခြင်းကြောင့် သူတော်ကောင်းတရား ကြာရှည်စွာ မတည်တံ့နိုင်ပုံကို ဟောပြသည့်သုတ်။

---

အညတရဗြာဟ္မဏက ဘုရားရှင်အား "တရားတော်သည် အဘယ်မျှလောက်သော အတိုင်းအတာအားဖြင့် သန္ဒိဋ္ဌိက၊ အကာလိက၊ ဧဟိပဿိက၊ ဩပနေက၊ ပစ္စတ္တံ ဝေဒိတဗ္ဗာ ဝိညူဟိ-ဖြစ်ပါသနည်း" ဟု မေးလျှောက်သဖြင့် ဘုရားရှင်က "ရာဂ, ဒေါသ, မောဟ-ရှိသူများသည် ယင်းရာဂ, ဒေါသ, မောဟတို့ ဖိစီးနှိပ်စက်အပ်, ယင်းရာဂ စသည်တို့ဖြင့် (စွဲမြဲစွာယူအပ်, မှားမှားယွင်းယွင်းသုံးသပ်) သိမ်းယူအပ်သော စိတ်ရှိကြသဖြင့် မိမိ သူတပါးနှစ်ဦးသားတို့ ဆင်းရဲရန် ကြံစည်အားထုတ်ကြပုံ၊ စိတ်ဆင်းရဲခြင်း နှလုံးမသာယာခြင်းကို ခံစားကြပုံ၊ ဒုစရိုက်ဆယ်ပါးကို ပြုလုပ်ကြပုံ၊ မိမိ သူတပါး နှစ်ဦးသားတို့၏ အကျိုးစီးပွားများကို အမှန်အတိုင်း မသိနိုင်ကြပုံ၊ ယင်းရာဂ စသည်တို့ကို ပယ်ပြီးသည်ရှိသော် ထိုကဲ့သို့ အားမထုတ်ကြ၊ မခံစားကြရတော့ပုံ၊ ဒုစရိုက်များကို မပြုလုပ်ကြတော့ပုံ၊ မိမိ သူတစ်ပါးနှစ်ဦးသားတို့၏ အကျိုးစီးပွားကို အမှန်အတိုင်း သိနိုင်ကြပုံတို့သည် တရားတော်၏ သန္ဒိဋ္ဌိက၊ အကာလိက၊ ဧဟိပဿိက၊ ဩပနေယိုက၊ ပစ္စတ္တံ ဝေဒိတဗော ဝိညူဟိ" ဖြစ်သည်ဟု ဟောပြသည့်သုတ်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -သံ၊၁၊၃၀၃။ သံ၊မြန်၊၁၊၂၉၁။ သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၇၀။ သံ၊ဋီ၊၂၊၈၉။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ နိဒါနဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-နိဒါနသံယုတ္တ၊ ၅-ဂဟပတိဝဂ္ဂ၊ ဆဋ္ဌသုတ်။
2. ↑  -သံ၊၃၊၁၅၁။ သံ၊မြန်၊၃၊၁၅၆။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ မဟာဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၃-သတိပဋ္ဌာနသံယုတ္တ၊ ၃-သီလဋ္ဌိတိဝဂ္ဂ၊ ပဉ္စမသုတ်။
3. ↑  -အံ၊၁၊၁၅၅-၇။ အံ၊မြန်၊၁၊၁၇၄-၆။ အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၄၁။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ တိကနိပါတ၊ ဒုတိယပဏ္ဏာသက၊ (၆)၁-ဗြာဟ္မဏဝဂ္ဂ၊ တတိယသုတ်။
4. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
**ဟန်နွေငြိမ်း** (ခ) **ဂျင်းနီ**သည် အဆိုတော်တစ်ဦးနှင့် အလှမယ်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ဂျင်းနီကို ၁၉၈၇ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး တစ်ဦးတည်းသော သမီးဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်ကတည်းက မြန်မာအကကို ဝါသနာပါခဲ့သည်။ မူကြိုကျောင်းမှစတင် ကခဲ့ပြီး ဆုများရရှိခဲ့သည်။ ၃တန်းရောက်သောအခါ အကပြိုင်ခဲ့သည်။ သူငယ်တန်းမှ ဒသမတန်းအထိ အ.ထ.က(၂)လသာ ဆရာမကြီး ဒေါ်ဝင်းကြည်နှင့် ဆရာမကြီး ဒေါ်ခင်အုန်းမြင့် လက်ထက်တွင် ပညာလေ့လာသင်ကြားခဲ့သည်။ ဂျင်းနီ ၈တန်း တက်နေစဉ် ပြည်နယ်နှင့်တိုင်း အေရိုးပစ် ပြိုင်ပွဲ ရန်ကုန်တိုင်း ကိုယ်စားပြု လသာ၂ အဖွဲ့ဝင်တစ်ယောက်အဖြစ် ဝင်ပြိုင်ခဲ့သည်။ အထက (၂) လသာ စုံညီပွဲတော် ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် နှစ်ပါးသွားအက၊ ရုပ်သေးအက၊ ဆီးမီးခွက်အကများအနက် ရုပ်သေးအကကို အေးချမ်းမေ နှင့်အတူ ကခဲ့သည်။ မြန်မာ့အသံ ရုပ်မြင်သရုပ်ဆောင်-အငြိမ့်ပွဲတွင် ကလေးသရုပ်ဆောင်အဖြစ် ဆုရရှိခဲ့သည်။ မြန်မာ့ရိုးရာ ဆိုကရေးတီး ပြိုင်ပွဲတွင် ငယ်ငယ်လေးကတည်းက ယှဉ်ပြိုင်ကခဲ့ပြီး ဆုပေါင်းများစွာ ရရှိခဲ့သည်။ ရွှေတံဆိပ် ၃ခု၊ ငွေတံဆိပ် ၂ခု၊ ကြေးတံဆိပ် ၁ခု တို့လည်း ရရှိခဲ့သည်။ လာအိုတွင် ကျင်းပခဲ့သော ၆ ကြိမ်မြောက် အာရှကလေးများစုံညီပွဲတော် ကျောင်းပေါင်းစုံ ပြည်နယ်နှင့်တိုင်း ဆိုကရေးတီးတွင် ဆုရရှိခဲ့ကြသောသူများ၊ စာပေထူးချွန်သူများနှင့် အတူ ဂျင်းနီသည် နှစ်ပါးသွားအက၊ ဦးရွှေရိုး-ဒေါ်မိုးအက၊ တိုင်းရင်းသားဝတ်စုံဖြင့်ကခြင်းတို့ဖြင့် ဖျော်ဖြေကခဲ့သည်။

၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ဇူလိုင်နှင့်အတူ Witch အဖွဲ့တည်ထောင်ရင်း သီချင်းဆိုဖြစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် *မယုံတော့ဘူး* အမည်ရှိ ပထမဆုံး သီချင်းအခွေ ထွက်ခဲ့သည်။
၂၀၀၅ ပြည်နယ်နှင့်တိုင်း ပြိုင်ပွဲ၊ ၂၀၀၈ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲတို့တွင် ကာယအလှမယ်အဖြစ် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ မြစ်ကြီးနားတွင်လည်း ပြိုင်ခဲ့သည်။

ဂျင်းနီ (ခ) ဟန်နွေငြိမ်းသည် ဆွဲဆောင်မှုရှိသည့် ကိုယ်ခန္ဓာအချိုးအစား ပိုင်ဆိုင်ထားသော အဆိုတော်အဖြစ် လူသိများသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Myanmar Model Girl and Singer, Jenny’s Brief Bio Part 1 and 2 (ဓာတ်ပုံထဲမှ အမှတ်တရများ အစီအစဉ်မှ)[*လင့်ခ်သေ*]
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

အမှု-စကားတမျိုးဖြင့် စကားတမျိုးကို ဖုံးမှု။ 

အမှုသည်-အရှင်ဆန္န။

စကားတမျိုးဖြင့် ဖုံးကွယ်မှု
---------------------------

အရှင်ဆန္ဒ၏ မလျောက်ပတ်သော (အာပတ်သင့် စကားတမျိုးဖြင့် လောက်သော) အမှုကိုမြင်၍ သံဃာ့အလယ်၌ ဝိနည်းဓိုရ် ဖုံးကွယ်မှ ပုဂ္ဂိုလ်က အာပတ်ဖြင့် စစ်ဆေးအပ်သော်, "ကော အာပန္နော = ဘယ်သူ အာပတ်သင့်သလဲ"ဟု ဝိနည်းဓိုရ်ကို ပြန်၍မေး၏၊ "သင်အာပတ်သင့်တယ်"ဟုဆိုလျှင် "ကိံ အာပန္နော—အဘယ်အာပတ် သင့်သလဲ"ဟု ပြန်၍မေး၏၊ "ပါစိတ်အာပတ်, သို့မဟုတ် ဒုက္ကဋ် အာပတ်သင့်တယ်" ဟုဆိုလျှင် ဧကသ္မိံ အာပန္နော = အဘယ် အမှုကြောင့် သင့်သလဲ"ဟု ပြန်၍ မေး၏၊ "မည်သည့် အမှုကြောင့်သင့်သည်"ဟုဆိုပြန်လျှင် "ကထံ အာပန္နော = ဘယ်လို အခြင်းအရာဖြင့် (ဘယ်လို ပြုနေရင်း) သင့်သနည်း"ဟု ပြန်၍မေး၏၊ "မည်သည့် အမှုကို ပြုနေရင်းသင့်သည်ဟု ဆိုပြန်လျှင် "ကံ ဘဏထ = ဘယ်သူ့ကို ပြောနေကြတာလဲ"ဟု မေးပြန်၏။ သင့်ကို "သင့်ကို ပြောနေတာဘဲ"ဟုဆိုလျှင် "ဘာကို ပြောကြသလဲ"ဟု မေးပြန်၏၊ ဤသို့ စသည်ဖြင့် မပြီးမပြတ်နိုင်လောက်အောင် စကားတမျိုးဖြင့် စကား တမျိုးကို ကွယ်ကာနေမှုကြောင့် "အညဝါဒကေ ပါစိတ္တိယံ"ဟု ပညတ်တော် မူရလေသည်။

သံဃာကိုညှဉ်းဆဲမှု
-----------------

အရှင်ဆန္နသည် နောက်တကြိမ် မလျောက်ပတ်မှုကို ပြုခြင်းကြောင့် သံဃာ့အလယ်၌ အာပတ်ဖြင့် စစ်ဆေးအပ်ပြန်သော် ရှေးကလို စကားအမျိုးမျိုးပြော၍ ကွယ်ကာလျှင် အာပတ်သင့်မည် စိုးသောကြောင့် ဘာစကားမျှ ပြန်၍မပြောတော့ဘဲ တိတ်တိတ်နေလေသည်၊ ဝိနည်းဓိုရ်က အထပ်ထပ်မေးသော်လည်း ရှင်ဆန္နကား ဘာမျှပြန်၍ မပြောတော့၊ ထိုအခါ ရဟန်းများက ပြန်၍ မပြောဘဲ သံဃာကို ညှဉ်းဆဲရမလား" ဟု ကဲ့ရဲ့ကြသောကြောင့် "ဝိဟေသကေ ပါစိတ္တိယ" ဟု အနုပညတ်တပ်တော်မူရလေသည်။

သိက္ခာပုဒ်
----------

အညဝါဒကေ ဝိဟေသကေ ပါစိတ္တိယံ။

မြန်မာပြန်
----------

မေးအပ်သောအကြောင်းမှ တပါးသော အကြောင်းကို ပြောဆိုတတ်သူ၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ သံဃာကို ညှဉ်းဆဲတတ်သူ၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်း ပါစိတ်အာပတ်သင့်၏။

မှတ်ချက်
--------

အညဝါဒကအမှုကြောင့် ပါစိတ်တချက်, ဝိဟေသက အမှုကြောင့် ပါစိတ်တချက်သင့်၏။ ဤသို့ အညဝါဒက အပြုသူကို ရှေးဦးစွာ အညဝါဒကကံပြုရ၏၊ ထိုသို့ ကံပြုလျက် အညဝါဒကအမှုကို ပြုမြဲပြုနေမှ ပါစိတ်အာပတ်သင့်သည်၊ အညဝါဒကကံ မပြုရသေးခင် စကားတခုဖြင့် စကားတခုကို ကွယ်ကာနေမှုကြောင့်ကား ဒုက္ကဋ် အာပတ်သာသင့်၏။ [ဝိဟေသအမှု၌လည်း နည်းတူ။]

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4  အရှင်ဇနကာဘိဝံသ (၁၉၉၆)။ *ဘုရားဥပဒေတော်ကြီး*။
အဘ့်လိုင်ခန်း (Ablai Khan) သည် ၁၈ရာစုအတွင်း ကာဇက်စတန်နိုင်ငံ၏ နယ်မြေတစ်ခုဖြစ်သော အလယ်ပိုင်း ဂျဇ့် (Middle Jüz) ၏ အကြီးအကဲ ခန်း ဘုရင်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။ ၎င်းအား ၁၇၁၁ခုနှစ် တွင် မွေးဖွားသည်။ ၁၇၈၁ခုနှစ်၊ မေလ၂၃ရက်တွင် ကွယ်လွန်သည်။ 

ဖိုင်:Abylai Khan.jpgအဘ့်လိုင်ခန်း
သူ၏အမည်အပြည့်အစုံမှာ ဝါလီ အူလာ အဘူ မန်ဆာ ခန်း ဖြစ်သည်။ ၁၅ရာစု တွင် ကာဇက်နိုင်ငံကို တည်ထောင်သူဖြစ်သော ဂျာနီဘာခ့်ခန်းမှ ဆင်းသက်လာ သူ ဖြစ်သည်။ ၁၈ရာစု ပထမထက်ဝက်အတွင်း ၎င်းသည် ဇွန်းဂါးလူမျိုးများကို ဦးဆောင်တွန်းလှန်ကာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။ အဘ့်လိုင်ခန်းအား ကာဇက်ပြည်သူ များက ဘေတာ (သူရဲကောင်း) ဟု ကင်ပွန်းတပ်ကြလေသည်။ 

အဘ့်လိုင်ခန်းသည် အင်အားတောင့်တင်းပြီး လွတ်လပ်သည့် ကာဇက်နိုင်ငံတော်ကို ထူထောင်လိုသူ ဖြစ်သည်။

၁၇၇၁ခုနှစ်တွင် အဘ့်လိုင်ခန်းအား ဂျဇ့်နယ်မြေ သုံးခုစလုံး၏ ခေါင်းဆောင်များ က ကာဇက်ခန်းဘုရင်အဖြစ် အသိအမှတ် ပြုသည်။ ရုရှားဧကရီက ကာဇက်မှ ခန်းဘုရင်များအနေဖြင့် ရုရှား၏အသိအမှတ်ပြုမှုကို ရရှိရန် လိုအပ်သည်ဟု ဆို လေသည်။ 

အဘ့်လိုင်ခန်းသည် တရုတ်ပြည်မှ ချင်မင်းဆက်နှင့် ဇွန်းဂါးလူမျိုးများအကြား ဖြစ် ပွားသော တိုက်ပွဲများတွင် မည်သူ့ဘက်တွင်မှ မပါ ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။

၎င်းအား တရုတ်နှင့် ရုရှား နှစ်နိုင်ငံစလုံးက ကာဇက်ခန်းဘုရင်တစ်ပါးအဖြစ် အ သိအမှတ်ပြုသည်။ သူသည် ကိုးကန်းစော်ဘွားနယ်နှင့် ကာဂျစ်လူမျိုးများအပေါ် တိုက်ပွဲများစွာ ဆင်နွှဲခဲ့သည်။ သူ၏နောက်ဆုံးတိုက်ပွဲတွင် သူ၏စစ်သည်တော် များသည် ကာဇက်စတန်တောင်ပိုင်းမှ မြို့များကို လွတ်မြောက်စေခဲ့ပြီး တရှ့်ကင့် မြို့ကို ပင် အောင်နိုင်လုနီးပါး ဖြစ်ခဲ့သည်။ သူသည် ယနေ့ခေတ် ကာဂျစ်စတန်နိုင်ငံနေရာကိုပင် အောင်နိုင်ခဲ့ပြီး အဆိုပါအရပ်မှ စစ်ဘုရင်များ နှင့်လည်း ပြင်းထန်သောစစ်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ 

၁၇၈၁ခုနှစ်၊ သက်တော် ၇၀ အရွယ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ သူ၏ အလောင်းကို ဟာဇရက်အီ တာကီစတန်မြို့တွင် မြှုပ်နှံထားသည်။

စိတ်ဝင်စားဖွယ်အချက်အလက်များ
---------------------------

၁၉၄၁ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်သော အဘ့်လိုင်ခန်း တက္ကသိုလ်သည် ၎င်းအား ဂုဏ်ပြုမှည့်ခေါ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။

၎င်း၏ဘဝကို အခြေခံကာ ရိုက်ကူးခဲ့သည့်ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားမှာ ၂၀ဝ၆ခုနှစ်တွင် ထွက်ရှိသော နောမက် အမည်ရှိ သမိုင်းနောက်ခံ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။ ယင်းဇာတ်ကားတွင် အဘ့်လိုင်ခန်း (သို့မဟုတ်) မန်ဆာ အဖြစ် မက္ကဆီကန် သရုပ်ဆောင် ကူနိုဘက်ကာ က သရုပ်ဆောင်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Perdue, Peter C (2009). China Marches West: The Qing Conquest of Central Eurasia. Harvard University Press. p. 274. ISBN 978-0-674-04202-5.
**ခရိုင်းမီးယား** (အင်္ဂလိပ်: Crimea ; ရုရှား: Крым ; ယူကရိန်း: Крим, ရောမအက္ခရာ: *Krym*; ရှေးဟောင်းဂရိ: Κιμμερία/Ταυρική, ရောမအက္ခရာ: *Kimmería/Taurikḗ*) သည် ဥရောပအရှေ့ပိုင်း ပင်လယ်နက်၏မြောက်ဘက်ရှိ ကျွန်းဆွယ်ဒေသဖြစ်သည်။ အရှေ့မြောက်ဘက်၌ အဇော့ပင်လယ်ရှိပြီး မြောက်ဘက်မှလွဲ၍ ကျန်မျက်နှာပြင်အားလုံးကို ပင်လယ်နက်က ဝန်းရံထားသည်။ ပီရီကော့ကျွန်းဆွယ်ဆက်နှင့်ချိတ်ကာ ယူကရိန်းနိုင်ငံ၊ ခါဆန်ဒေသပိုင် ဖြစ်လာသည်။ ခရိုင်းမီးယား၏အနောက်ဘက်၌ ကာ့ချ်ရေလက်ကြားဖြင့် ခြားသော ရုရှားနိုင်ငံ၊ ကူဘန်ဒေသရှိပြီး ၂၀၁၈ ကပင် ခရိုင်းမီးယားတံတားဖြင့် ဆက်လိုက်သည်။ ဆိုင်ဗက်ရှ်ရေပြာအိုင်နှင့် အဇော့ပင်လယ်ကို ခြားထားသော အာရဗ္ဗတ်ကျွန်းမျှောင်သည် ခရိုင်းမီးယားမြေအဖြစ်သည်။ အနောက်ဘက်၌ ပင်လယ်နက်ကို ကျော်လျှင် ရိုမေးနီးယား ရောက်သည်။ တောင်ဘက်မှာ တူရကီရှိ၏။

၂၀၁၄ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီတွင် ယူကရိန်းတော်လှန်ရေးဖြစ်ကာ သမ္မတ ဗစ်တာ ဟာနော့ကိုဗစ်ကို အရာချချိန်၌ ရုရှားလိုလားသော ရုရှားလက်နက်ကိုင်တပ်၏ တောင်းဆိုမှုဖြင့် ရုရှားက ခရိုင်းမီးယားဒေသကို သိမ်းသည်။ ရုရှားနှင့်ပေါင်းမည် မပေါင်းမည်အတွက် မြေသိမ်းထားသော ရုရှားက ယူကရိန်း၏အခြေခံဥပဒေတွင် မပါဝင်သော ခရိုင်းမီးယားဒေသ လူထုဆန္ဒကောက်ခံပွဲ လုပ်သည်။ ယူကရိန်းလိုလားသူအများစုက မဲမပေးခဲ့သော်လည်း ၉၀% ကျော်က ထောက်ခံသည်ဟူ၍ အတည်ပြုချက် ထွက်လာသည်။ အနောက်နိုင်ငံများနှင့် ကုလသမဂ္ဂကလည်း တရားမဝင်ဟု ကြေညာချက်ထုတ်ကြသည်။ သို့သော် ၂၀၁၄ ခု၊ မတ်လ ၁၈ ရက်တွင် ခရိုင်းမီးယား သမ္မတနိုင်ငံနှင့် ဆီဗက်စတိုပေါဖက်ဒရယ်မြို့ကို ရုရှား၏ ၈၄ နှင့် ၈၅ ခုမြောက် ရုရှားမြေများအဖြစ် ရုရှားက တရားဝင်ကြေညာသည်။ ခရိုင်းမီးယား၏အပိုင်နိုင်ငံမှာ ယခုတိုင် အချင်းများနေဆဲ ဖြစ်သည်။ ယူကရိန်းပိုင်အဖြစ် ကုလသမဂ္ဂနှင့် အနောက်နိုင်ငံများက အသိအမှတ်ပြုထားသည်။

ကိုးကား
-------
မအူပင်မြို့ နှင့် မရောထွေးပါနှင့်။

**မအူပင်**သည် ရုဗီအေစီအီး မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်၍ ယင်းကို ရုက္ခဗေဒ အလိုအားဖြင့် ဆာကိုဆီဖားလပ်ကောဒေးတပ်(*Sarcocephalus cordatus* = *Nauclea orientalis*)ဟုခေါ်သည်။ မအူပင်မျိုး အများအပြားရှိရာ မအူလက်တံရှည်ပင်၊ မအူကတုံးပင်၊ မအူလေလံပင်နှင့် မအူကြီးပင်တို့မှာ မအူပင်နှင့်မျိုးတူ ပင်မျိုးများ ဖြစ်ကြသည်။ မအူလက်တံပင်နှင့်ရေမအူပင်တို့သည် မအူဟုခေါ်ရသော်လည်း မအူပင်နှင့်မျိုးချင်းမတူ၊ မျိုးကွဲပင် ၂ မျိုးဖြစ်ကြသည်။ မအူပင်များသည် များသောအားဖြင့် မြေနိမ့်ပိုင်းရှိ သစ်တောများတွင် ချောင်းဘေးမြောင်းဘေးတို့၌ ပေါက်လေ့ရှိသော သစ်ပင်မျိုးဖြစ်သည်။ မအူကတုံးပင်သည် အကြီးအလွန်မြန်သော အရွယ်အလတ် စား သစ်ပင်မျိုးဖြစ်၍ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အများအားဖြင့် စိုစွတ်သော မြေနိမ့်ပိုင်းဒေသများ၌ ပေါက်ရောက်သည်။ 

သစ်သားမှာ ပျော့၍ ဝါထိန်နေသည်။ အညံ့စား သေတ္တာများနှင့် အိမ်အသုံးအဆောင်များ၊ ဖိနပ်အစရှိသည်တို့ကို ပြုလုပ်ရန်သင့်တော်သော အသားဖြစ်သည်။ ထိုကြောင့် သီဟိုဠ်နိုင်ငံတွင် 
အထက်ဖော်ပြပါ ဝတ္တုပစ္စည်းများကို မအူကတုံးသားဖြင့် ပြုလုပ်ကြသည်။

မအူလက်တံရှည်ပင်သည် မအူကတုံးပင်နှင့် ခပ်ဆင်ဆင်တူ၍ အထက်နှင့် အောက်မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြေညီသစ်တောများတွင် ချောင်းဘေး မြောင်းဘေးတို့၌ ပေါက်ရောက်သော သစ်ပင်ကြီးမျိုးဖြစ်သည်။ သစ်သားမှာ ဝါကြန်ကြန်အရောင်ရှိ၍ အကြောအမျှင်ညီညာသည်။ ပျော့သောအသားဖြစ်ခြင်းကြောင့် မီးခြစ်အိမ် ပြုလုပ်ရန် အတွက် အသုံးကျသည်။ ထင်းရှူးသားကဲ့သို့ ပေါ့ပါးသဖြင့် ပစ္စည်းများထည့်ရန် သေတ္တာရိုးရိုးတို့ကိုလည်း ပြုလုပ်နိုင်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင်းရှိ စက္ကူပြုလုပ်သော သစ်သားတို့တွင် မအူလက်တံရှည် သားလည်း အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ အိမ်ဆောက်ခြင်း၊ 
လှေစပ်ခြင်း၊ ထမ်းပိုးတံစသည်တို့ ပြုလုပ်ရာ၌လည်း အသုံးဝင်သည်။ ယင်းသစ်သားကို အမြန်ခြောက်သွေ့အောင် မပြုလုပ်လျှင် အပြာရောင်အစွန်းအကွက်များ ပေါ်လာတတ်သည်။ သို့သော် အသားသေအောင် ပြုလုပ်ရာ၌ ခဲယဉ်းခြင်းမရှိချေ။ 

မအူလက်တံရှည်ခေါက်ကို အဖျားဖြတ်ဆေးအဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ အရွက်ကို အာခလောက်ရန် ဆေးရည်စပ်ရာ၌လည်းကောင်း အသုံးပြုကြသည်။ မအူလက်တံပင်များကို အထက်မြန်မာနိုင်ငံ ကျောက်တွင်းဒေသဖြစ်သော မိုးကုတ်နယ်၌ တွေ့ရ၍ ရှမ်းဘာသာစကားဖြင့်  *မဲ့·ခ· ရောင်း*  ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ကချင်ဘာသာစကားဖြင့်  *ခါလမ်*  ဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်ကြသည်။ ရေမအူပင်ဟူ၍ခေါ်သော သစ်ပင်ကြီးများကို မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း၌ အနှံ့အပြားတွေ့နိုင်သည်။ ကချင်ဘာသာဖြင့် *ခလ· လျောင်း*၊ သို့မဟုတ်  *လ·လျောင်း*  ဟု ခေါ်တွင်လေသည်။

ဧရာဝတီ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသရှိ မအူပင်မြို့သည်လည်းကောင်း၊ ရန်ကုန်မြို့ ဆင်ခြေဖုံးရပ်ကွက် တစ်ခုဖြစ်သော မအူကုန်း သည်လည်းကောင်း၊ ထိုမအူပင်တို့ ပေါက်ရောက်သည်ကို အစွဲပြု၍ မှည့်ခေါ်ကြသည့် အရပ်ဒေသများဟု ဆိုကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  PNGTreesKey – *Nauclea orientalis* L.။ PNGTrees, National Herbarium of New South Wales and Papua New Guinea National Herbarium။
2. ↑  Govaerts, R. *et al.* (2019). World Checklist of Rubiaceae. Facilitated by the Royal Botanic Gardens, Kew. Published on the Internet;  Retrieved 25 November 2019
3. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)
*ယခုလ ၁၁ ရက်နေ့က မန္တလေးတိုင်း ကျောက်ပန်းတောင်း မြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် (၂)၊ အဖွဲ့ချုပ် လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဦးငွေထွန်း ကွယ်လွန်သွားပြီ ဖြစ်သည်။ အသက် ၇၉ နှစ် ရှိပြီဖြစ်သည့် ဦးငွေထွန်းသည် ရန်ကုန် ရွှေဗဟို ဆေးရုံကြီးတွင် အသည်းရောဂါ ကုသနေစဉ် ကွယ်လွန်သွားခြင်း ဖြစ်သည်။*

**ဒီမိုကရေစီရေး ကြိုးပမ်းဆဲ အမတ် ဦးငွေထွန်း ကွယ်လွန်**
------------------------------------------------------

*ဒီဗွီဘီ၊ ၁၅၊ အောက်တိုဘာ၊ ၂ဝဝ၈*

ရှစ်လေးလုံး အရေးတော်ပုံ ကာလအတွင်း ကျောက်ပန်းတောင်း သပိတ် တပ်ပေါင်းစု ခေါင်းဆောင်အဖြစ် တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်မှုကြောင့် မြို့နယ် ပညာရေးမှူး တာဝန်မှ ရပ်ဆိုင်းခြင်း ခံရသည့် ဆရာကြီး ဦးငွေထွန်း၏ ဒီမိုကရေစီရေး ကြိုးပမ်းမှုများနှင့် ပတ်သက်ပြီး ကျောက်ပန်းတောင်း မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် (၁) လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဦးဘိုဇံက ယခုကဲ့သို့ ပြောပြသည်။

"သူ့ရဲ့ နိုင်ငံရေး ခံယူချက်ကတော့ အမှန်တရားဘက်က အမြဲ ရပ်တည်ခဲ့တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ပါ။ နောက်ပြီးတော့ ဒီမိုကရေစီ ကာလမှာလည်းပဲ တစိုက်မတ်မတ်၊ သူက ဒုက္ခိတ ဖြစ်နေတော့၊ ခြေထောက်တွေ လမ်း မလျှောက်နိုင်ဘဲနဲ့ကိုပဲ နှစ်ပေါင်း ၁၅ နှစ်လောက် နီးပါး ကျနော်တို့ အဖွဲ့ချုပ် အပေါ်မှာ သစ္စာရှိရှိနဲ့ ရပ်တည်တယ်။ နောက်ပြီးတော့ သူ့ရဲ့ စည်းရုံးရေး စွမ်းရည်ကလည်း တော်တော်ကောင်းပါတယ်။ သူ့ရဲ့ စည်းရုံးရေး စွမ်းရည်ကြောင့် ကျနော်တို့ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ် အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်မှာ၊ ဒီမိုကရေစီ စည်းရုံးရေး အားကောင်းတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်တဲ့ အတွက်ကြောင့် စည်းရုံးမှုအား တော်တော်ရပါတယ်။ သဘောတရားရေး အရလည်း သူဟာ တော်တော်ဖြောင့်မတ် မှန်ကန်တဲ့ အတွက်ကြောင့် သူ့ရဲ့ ပြောကြားချက်တွေကို လာကြတဲ့ သူ့ရဲဘော်တွေ၊ ကျနော်တို့ အဖွဲ့ချုပ်က ပုဂ္ဂိုလ်တွေ၊ ပြည်သူတွေက တော်တော် လက်ခံကြပါတယ်။ တော်တော် လေးစား ချစ်ခင်ခြင်း ခံရတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးပါ။ ကျနော်တို့ အဖွဲ့ချုပ် အတွက်တော့၊ ကျောက်ပန်းတောင်း မြို့နယ် စည်းရုံးရေး အဖွဲ့မှာတော့ တော်တော် အားနည်းစရာ ဆုံးရှုံးမှုကြီး တခုတော့ ဖြစ်သွားတာပေါ့ဗျာ။"

တနင်္လာနေ့က ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည့် ဆရာကြီး ဦးငွေထွန်း၏ ဈာပနကို သူ့၏ တပည့်များ၊ ကြည်ညို လေးစားသူများ၊ ပါတီဝင်များနှင့် စည်စည်ကားကား ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့သည် ဟုလည်း လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဦးဘိုဇံက ပြောပြခဲ့သည်။

ဆရာကြီး ဦးငွေထွန်း ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီးသည် ဒေါ်ဝင်းကြိုင်နှင့် သားသမီး ၇ ယောက် ကျန်ရစ်ခဲ့သည်ဟု သိရှိရသည်။
စိန်ဝင်း အမည်ရှိ အခြားပုဂ္ဂိုလ်များအတွက် စိန်ဝင်း (သံတူကြောင်းကွဲ) ကို ကြည့်ပါ။
သတင်းစာဆရာ **ဦးစိန်ဝင်း (မြန်မာ့လမ်းစဉ်)** ကို ၁၉၁၂ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၁) ရက်နေ့တွင် အဖ ဦးညွန့်နှင့် အမိဒေါ်မေ တို့က မန္တလေးမြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။

ဦးစိန်ဝင်းသည် မန္တလေး ဥပစာကောလိပ်နှင့် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်များတွင် ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ 

၁၉၄၉ ခုနှစ်၊ မေလတွင် မန္တလေးမြို့၌ထင်ရှားသော မြန်မာ့လမ်းစဉ် သတင်းစာကို အခြားလေးဦးနှင့်ပူးပေါင်းပြီး ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် မြန်မာ့လမ်းစဉ် သတင်းစာအား ကိုယ်ပိုင်လွှဲယူ၍ အယ်ဒီတာချုပ်အဖြစ် ၁၉၆၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလသတင်းစာ အပိတ်ခံရသည့်အထိ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။

သတင်းစာဆရာတစ်ဦးအနေဖြင့် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၊ ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ ဂျာမနီနိုင်ငံ၊ ဗြိတိန်နိုင်ငံများသို့ သွားရောက်လေ့လာခဲ့သည်။

ဦးစိန်ဝင်း (မြန်မာ့လမ်းစဉ်)၏ဇနီးမှာ ဒေါ်သက်တင် ဖြစ်၍ သားတစ်ဦးနှင့် သမီးသုံးဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။ ဦးစိန်ဝင်း (မြန်မာ့လမ်းစဉ်) သည် ၁၉၈၇ ခုနှစ်၊ မတ်လ၊ ၃၀ ရက်နေ့တွင် မန္တလေး မြို့နေအိမ်၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑   (ဖျာပုံ)၊ သတင်းထောက် သောင်းညွန့် (၂၀၀၇)။ *ထင်ပေါ်ကျော်ကြား မြန်မာသတင်းစာဆရာကြီးများ*။ ပထမ အကြိမ်။ စာပေဗိမာန်။
**မွတ်စလင်ကုသိုလ်ဖြစ်ဆေးရုံ** (Muslim Free Hospital ) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရန်ကုန်မြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဆေးရုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် သေးငယ်သည့် ဆေးကုခန်းအနေဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။ တဖြည်းဖြည်းတိုးတက်လာကာ ယနေ့ကာလတွင် ကုတင် ၁၆၀ ရှိ ဆေးရုံအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

ဆေးရုံ၏ အဓိကရည်မှန်းချက်မှာ ဆင်းရဲသူများ၊ ချို့တဲ့သူများနှင့် ဖျားနာသူများကို လူမျိုး၊ ဘာသာ၊ အသားအရောင် ခွဲခြားမှုမရှိဘဲ အကူအညီပေးရန် ဖြစ်သည်။ ဆေးရုံသည် လုပ်အားပေးကူညီသူများနှင့် အလှူငွေများဖြင့် လူများကို ပြုစုစောင့်ရှောက်လျက်ရှိသည်။

ဆေးရုံသည် အဆောက်အဦသုံးခုပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ အဓိကအဆောက်အဦးသည် မဟာဗန္ဓုလပန်းခြံလမ်းတွင် တည်ရှိပြီး အခြားနှစ်ခုသည် ၃၅ လမ်းတွင် တည်ရှိကာ အပေါ်မှ တံတားဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။

စာရေးဆရာနှင့် လူ့အခွင့်အရေး လှုပ်ရှားသူ စာရေးဆရာမ မသီတာ (စမ်းချောင်း) သည် ဤဆေးရုံတွင် ဆရာဝန်တစ်ဦးနေဖြင့် လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  What you should know about the Muslim Free Hospital that everyone is rooting for။  June 20, 2020 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  Mita Kapur (February 27, 2010)။ ‘I write from my heart'။ *The Hindu*။ 16 February 2013 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  January 9, 2013 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  Myanmar Muslim hospital offers hope in troubled times။  June 20, 2020 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
မာကတ်ဆာမြို့ မြင်ကွင်း
**မာကတ်ဆာမြို့** သည် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ တောင်ဆူလာဝေစီ ပြည်နယ်၏ မြို့တော် ဖြစ်သည်။ အရှေ့အင်ဒိုနီးရှားဒေသတွင် အကြီးဆုံး မြို့ဖြစ်ပြီး အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံအတွင်း ဂျကာတာမြို့၊ ဆူရာဘာယားမြို့၊ ဘန်ဒေါင်းမြို့ နှင့် မယ်ဒန်မြို့ တို့ပြီးလျှင် ပဉ္စမမြောက် အကြီးဆုံး မြို့ ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၁ ခုနှစ် မှ ၁၉၉၉ ခုနှစ် အထိ မြို့အမည်အား အဓိက ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သော "အူဂျွန် ပန်ဒန်း" ၏ အမည်ဖြင့် ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ မြို့တော်သည် ဆူလာဝေစီကျွန်း၏ အနောက်တောင်ဘက် ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိပြီး မာကတ်ဆာ ရေလက်ကြား အား မျက်နှာမူ၍ တည်ရှိသည်။ မာကတ်ဆာသည် အင်ဒိုနီးရှား အရှေ့ပိုင်း၏ ဝင်ပေါက်တစ်ခုသာ မကပဲ အနောက်အင်ဒိုနီးရှား နှင့် အရှေ့အင်ဒိုနီးရှား၏ ဗဟိုချက် ဖြစ်သည့် အပြင် ဩစတြေးလျ နှင့် အာရှ ကြား ဗဟိုချက်မလည်း ဖြစ်သည်။

သမိုင်းကြောင်း တလျှောက်တွင် မာကတ်ဆာသည် အရေးပါသော ကုန်သွယ်ရေး ဆိပ်ကမ်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ပြီး ဂိုဝါစူလတန် ဘုရင် အခြေစိုက်ရာ နှင့် ပေါ်တူဂီတို့၏ ရေတပ်စခန်း ဌာနချုပ် တည်ရှိရာ ဖြစ်ခဲ့သည်မှာ ၁၇ ရာစု ဒတ်ချ်အရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီမှ သိမ်းယူသည့် အချိန်အထိပင် ဖြစ်သည်။ ထို့နောက်တွင် ဒတ်ချ်အရှေ့အိန္ဒိယ ကုမ္ပဏီ၏ အရှေ့အင်ဒိုနီးရှားမှ အရေးပါသော ဆိပ်ကမ်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ကာ မာကတ်ဆာမှ ငါးဖမ်းသမားများသည် မြောက်ဘက်သို့ အဝေးဆုံး ဩစတြေးလျ ကမ်းရိုးတန်း တိုင်အောင် သွားရောက်လေ့ ရှိကြသည်။ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရပြီး ခဏတာမျှကြာအောင် မာကတ်ဆာသည်သည် အရှေ့အင်ဒိုနီးရှားပြည်နယ်၏ မြို့တော် ဖြစ်ခဲ့ပြီး ထိုအချိန်တွင် အုံကြွမှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။

မြို့တော်၏ ဧရိယာမှာ၁၉၉.၃ စတုရန်း ကီလိုမီတာ (၇၇.၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိပြီး လူဦးရေမှာ ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် မာကက်ဆာမြို့တော်၏ မြို့နယ် ၁၅ ခု အတွင်းတွင် ၁.၅ သန်းခန့် ရှိသည်။ ၎င်း၏ တရားဝင် မက်ထရိုပိုလစ်တန် ဒေသကို "မမ်မီနာစာတာ" ဟု ခေါ်ကြပြီး အနီးအနားရှိ ခရိုင်များမှ မြို့နယ် ၁၇ ခုပါ အပါအဝင် ဖြစ်ကာ ၂,၅၄၈ စတုရန်း ကီလိုမီတာ (၉၈၄ စတုရန်းမိုင်) မျှ ကျယ်ဝန်းပြီး လူဦးရေမှာ ၂၀၁၉ ခုနှစ် တရားဝင် ခန့်မှန်းချက်အရ ၂,၆၉၆,၂၄၂ ဦး ရှိသည်။ နိုင်ငံတော် ဖွံဖြိုးတိုးတက်ရေး စီမံကိန်း အေဂျင်စီ၏ အဆိုအရ မာကတ်ဆာသည် မယ်ဒန်မြို့ ၊ ဂျကာတာမြို့ နှင့် ဆူရာဘာယားမြို့ တို့နှင့် အတူ အင်ဒိုနီးရှား၏ ဗဟိုမြို့တော် ၄ ခုတွင် တစ်ခု အပါအဝင်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ အင်ဒိုနီးရှား ဗဟိုဘဏ်၏ အဆိုအရ မာကတ်ဆာသည် ဂရိတ်တားဂျကာတာ ဒေသပြီးလျှင် အင်ဒိုနီးရှားတွင် ဒုတိယမြောက် အိမ်ခြံမြေ ဈေးနှုန်း အမြင့်ဆုံးဟု ဆိုသည်။ယခုလက်ရှိတွင် မာကတ်ဆာတွင် အလွန်လျင်မြန်သော စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ရှိပြီး အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ ပျမ်းမျှတိုးတက်နှုန်းထက် များပြားသည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2  Ministry of Internal Affairs: Registration Book for Area Code and Data of 2013 Archived 28 August 2017 at the Wayback Machine.
2. ↑  Daftar 10 Kota Terbesar di Indonesia menurut Jumlah Populasi Penduduk (16 September 2015)။
3. ↑  Andi Hajramurni: "Autonomy Watch: Makassar grows with waterfront city concept", *The Jakarta Post*, 13 June 2011
4. ↑  Badan Pusat Statistik, Jakarta, 2019.
5. ↑  Badan Pusat Statistik, Jakarta, 2019..
6. ↑  26. Z. Irian Jaya (in id)။ 5 July 2019 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  20 July 2020 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
7. ↑  Khosim၊ Amir (2007)။ *Geografi* (အင်ဒိုနီးရှားဘာသာစကားဖြင့်)။ Jakarta: Grasindo။ p. 114။ ISBN 9789797596194။
8. ↑  Perkembangan Properti Komersial (in id) (2018)။  2019-08-21 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။