recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
၂၀၀၇
ဇန်နဝါရီ
ဖေဖော်ဝါရီ
မတ်
ဧပြီ
မေ
ဇွန်
ဇူလိုင်
ဩဂုတ်
စက်တင်ဘာ
အောက်တိုဘာ
နိုဝင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာ

| ဒီဇင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

အမှု—**ယောက်ျားတို့နှင့် ရောရောနှောနှောနေမှု။** 

အမှုသည်—**စဏ္ဍကာဠီ။**

စဏ္ဍကာဠီ
--------

သာဝတ္ထိမြို့၌ စဏ္ဍကာဠီမည်သော ဘိက္ခုနီသည် အိမ်ပိုင်, ရာပိုင်ရှိသော ယောက်ျားနှင့်လည်းကောင်း, ထိုသူတို့၏ သားနှင့်၎င်း ရောရောနှောနှော နေလေ့ရှိ၏၊ သူ၏နေပုံကို အခြားဘိက္ခုနီတို့ မနှစ်သက်၍ ကဲ့ရဲ့ကြသောကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။

သိက္ခာပုဒ်
----------

ယာ ပန ဘိက္ခုနီ သံသဋ္ဌာ ဝိဟရေယျ ဂဟပတိနာ ဝါ ဂဟပတိပုတ္တေန ဝါ, သာ ဘိက္ခုနီ ဘိက္ခုနီဟိ ဧဝမဿ ဝစနီယာ ‘‘မာယျေ, သံသဋ္ဌာ ဝိဟရိ ဂဟပတိနာပိ ဂဟပတိပုတ္တေနာပိ, ဝိဝိစ္စာယျေ, ဝိဝေကညေဝ ဘဂိနိယာ သံဃော ဝဏ္ဏေတီ’’တိ။ ဧဝဉ္စ သာ ဘိက္ခုနီ ဘိက္ခုနီဟိ ဝုစ္စမာနာ တထေဝ ပဂ္ဂဏှေယျ, သာ ဘိက္ခုနီ ဘိက္ခုနီဟိ ယာဝတတိယံ သမနုဘာသိတဗ္ဗာ တဿ ပဋိနိဿဂ္ဂါယ, ယာဝတတိယဉ္စေ သမနုဘာသိယမာနာ တံ ပဋိနိဿဇ္ဇေယျ, ဣစ္စေတံ ကုသလံ။ နော စေ ပဋိနိဿဇ္ဇေယျ, ပါစိတ္တိယံ။

မြန်မာပြန်
----------

အကြင် ဘိက္ခုနီသည် အိမ်ပိုင်ရာပိုင်ရှိ၍ ဂဟပတိအမည်ရသူနှင့်သော်လည်းကောင်း, ထိုဂဟပတိသားနှင့်သော်လည်းကောင်း, ရောရော နှောနှော နေအံ့၊ ထိုဘိက္ခုနီကို အခြားဘိက္ခုနီတို့က ဤသို့ပြောဆိုရမည်၊ (အဘယ်သို့ ပြောဆိုရမည်နည်း-ဟူမူ၊) အိုအရှင်မ... သင်သည် ဂဟပတိနှင့်လည်းကောင်း, ဂဟပတိ၏သားနှင့်လည်းကောင်း, ရောရော နှောနှော မနေပါလင့်၊ အိုအရှင်မ... ထိုသူတို့နှင့် ကင်းကင်းရှင်းရှင်းနေပါ၊ အရှင်မ၏ ကင်းကင်းရှင်းရှင်းနေခြင်းကိုသာ ဘိက္ခုနီသံဃာက ချီးမွမ်းပါသည်၊ ဤသို့ပြောဆိုရမည်၊ ဤသို့အခြားဘိက္ခုနီတို့က ပြောဆိုအပ်ပါလျက် ထိုဘိက္ခုနီသည် ရှေးအတိုင်းပင် (သူ့အနေကို မပြင်ဘဲ) ချီမြှောက် နေအံ့(သာ၍ကဲနေအံ့၊)ထိုဘိက္ခုကို အခြားဘိက္ခုနီတို့က ထိုအယူ ထိုနေပုံကိုစွန့်ဖို့ရာ ၃-ကြိမ်တိုင်အောင် ဉ တ်ကမ္မဝါစာဖြင့် ပြောဆို ဆုံးမရမည်၊ ၃-ကြိမ်တိုင်အောင် ပြောဆိုနေစဉ် ထိုအယူကိုစွန့်လျှင် (ပါစိတ်အပတ် မသင့်ကြောင်းဖြစ်၍ ကောင်းသေး၏၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ်တော့ သင့်လေပြီ။ လုံးလုံးမစွန့်လျှင်ကား ကမ္မဝါစာ အဆုံး၌ ထိုဘိက္ခုနီမှာ ပါစိတ်အာပတ်သင့်၏။

ကိုးကား
-------

1. ↑  အရှင်ဇနကာဘိဝံသ (၁၉၉၆)။ *ဘုရားဥပဒေတော်ကြီး*။
၁၉၀၄ ခုနှစ်တွင် တောင်ငူခရိုင်၊ ဇီးဖြူသောင် ကျေးရွာတွင် အဖ ဦးမောင်ကြီး၊ အမိ ဒေါ်မှန် တို့မှ ဖွားမြင်သည်။ တောင်ငူ အထက်တန်းကျောင်းမှ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း အောင်မြင်ပြီး ဖြူးနေရှင်နယ် အထက်တန်းကျောင်းတွင် ကျောင်းဆရာ အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၀ တွင် သတင်းစာ လောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၄၅ ခုနှစ်အထိ အယ်ဒီတာ အဖြစ်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။

၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု သတင်းစာလုပ်ငန်းသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ Tribune သတင်းစာ စတင်တည်ထောင်သည့် ၁၉၄၆ ခုနှစ်မှစ၍ အယ်ဒီတာ အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၉−၅၀ ပြည့်နှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ သတင်းထောက် အဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ၊ ၁၉၄၇−၅၁ တွင် မြန်မာ့ကာယ ကြံ့ခိုင်ရေးအဖွဲ့ ငွေထိန်း၊ ၁၉၅၅−၅၈ တွင် ရုပ်ရှင်တည်းဖြတ်ရေး အဖွဲ့ဝင်၊ မြူနီစီပယ် ကောင်စီဝင် အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၁ တွင် သတင်းစာအဖွဲ့ကို ဦးဆောင်၍ ဗြိတိန်နိုင်ငံ သို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၁ တွင် အိန္ဒိယ နှင့် ပါကစ္စတန်၊ ၁၉၅၃ တွင် ဂျပန်၊ ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် ကုလသမဂ္ဂ စီးပွားရေးနှင့် လူမှုရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး ညီလာခံ သို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ဥရုဂွေး၊ မွန်တီဗီဒို၊ တောအမေရိကနိုင်ငံ၊ ၁၉၅၇ တွင် ကနေဒါ၊ အနောက်ဂျာမနီ နှင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံများသို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။

၁၆−၁၂−၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့ပြီး ဇနီးမှာ ဒေါ်ခင်မြင့် ဖြစ်ပြီး သား  အမ်ခိုင်မြဲဖိုးချိန် ၊ သမီး နှစ်ယောက် ကျန်ရစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑   *သိမှတ်ဖွယ်ရာ ကိုယ်ရေး အချက်အလက်များ*။ ၇၅၈ မျက်နှာပါ၊။
**အထူးအာဏာရသူကြီး** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။ သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

အကြောင်းအရာ
-----------

မုံရွာခရိုင်၊ ဘုတလင်မြို့နယ်၊ လေးမြေရွာဇာတိသား တစ်ယောက်သည် ကာလပျက်သောအခါ ဝင်ဘိုရွာသို့ ပြောင်းရွေ့နေထိုင်သည်။ ဩဇာအာဏာ၊ ဥစ္စာပစ္စည်းကြွယ်ဝသူ ဖြစ်လေသောကြောင့် ရွာသူရွာသားတို့ သူကြီးမြှောက်ကြပြီး သေနတ်နှစ်လက်ကိုင် ရသည်။ ထိုသူကြီးသည် သဒ္ဒါသင်္ဂြိုဟ်တတ်သည်၊ စာရေးစာစီဝါသနာပါသည်ကို ဖွဲ့ဆိုထားသည်။

အထူးအာဏာရသူကြီး
---------------

လေးရွှေမြေ ရှေးဒေသက၊ မွေးဖခင်ဖေမေတို့၊ ရွှေငွေတွေ ကု ဋေဖူးလောက်တဲ့၊ အသရေထူးပုံဂုဏ်ကျော်ဟိုးထဲ့၊ ဦးတိုးစံတပွင်ငဲ့မှာ၊ ဖြိုးလျှံတင့်ကံမြင့်ခိုင်။  

  

မ မ လ ရွာသာမဟိန်က၊ မာဃဝိန် တာဝတိမ်သို့ရောက်တော့၊ စိန်ကျောက်ဖြူကမ္ဗလာက၊ အသူရာဗြူဟာ လျှောလေသို့၊ သီပေါစံကြမ္မာ ခေသောကြောင့်၊ သတ္တဝါတွေ ကမ္ဘာဝေလို့ ပွက်ကြ၊ ပြေပျက်တွင် ရွှေဘိုသို့ဆိုက်တော့၊ ထိုတိုက်မှာ ရွာကြည်ညိုသောကြောင့်၊ ရာဇဂြိုဟ်ပြည်ကပြောင်းခဲ့တဲ့၊ တကောင်းစံ တဆူထီးကဲ့သို့၊ သူကြီးခံကလန်လို့ တားပြန်တော့၊ တပါးသခင်ဘုရင်မြတ်ကယ်က၊ အနားတွင် အစဉ်မပြတ်စေနှင့်၊ ဒါးသေနတ်ကိုင်။  

  

ကစ္စည်းဆရာ၏၊ နည်းသဒ္ဒါ ဗျည်းအက္ခရာပုဒ်ကတို့၊ သုတ်ရုပ်ပါ၊ နှုတ်အာရွလို့၊ ဗုဒ္ဓမတ္တညုနှင့်၊ ရှင်အနူရုဒ္ဓါလင်းခဲ့တဲ့၊ စာသင်္ဂြိုဟ်ပရမာကျမ်းတို့၊ တက်ကျွမ်း၍ အခေါင်တိုင်၊ ဆောင်နိုင်တဲ့ မတ်ရှစ်သောင်း။  

  

မင်းအလုပ်တွေက၊ စင်းကုတ်ပြန်ရှုပ်ဟန်ထွေးလှချည့်၊ ကိုယ့်ကျေးကိုယ့်ခရိုင်သို့၊ အရေးပိုင်နယ်ပိုင်တို့၊ ရောက်ကြလျှင်၊ မက်လောက်အောင် လက်ဆောင်ပြုလို့၊ ကြက်ဥတွေကြက်ကောင်ပေးရသည်၊ နောင်ရေးကို ကြံဖန်လို့၊ သူဌေးစံဘုရားဒကာတိုးငဲ့၊ ဘာဝနာမျိုးမှာ ပါရဂူတို့၊ အကျိုးယူ စိတ်ပုတီးနှင့်၊ ပုဆိုးဖြူ ပိတ်ကိုဆီးလို့၊ အမြတ်တကာတွင်၊ အရဟတ္တမာခွင်သို့၊ နီးရအောင် ပရမတ်ဆရာခံ၊ ရပ်ရွာကလန် သူကြီးကိုဖြင့်၊ ညီးလောက်သင့်ကောင်း။

ခက်ဆစ်
------

၁။ မဟိန် = မဟိန္ဒ (ဝါ) သိကြားမင်း။

၂။ မာဃဝိန် = သိကြားမင်း။

၃။ ဗြူဟာ = စစ်။

၄။ ဗုဒ္ဓမတ္တညု = ဘုရားသခင်၏ အလိုတော်ကို သိသူ။

၅။ ပရမာကျမ်း = ပရမတ္တတရားကို အလင်းပြသောကျမ်း။

၆။ စင်းကုတ် = မူကွဲမရ၍ ဤအတိုင်းထားသည်၊ အနက်ကြံ၍ မရ။

၇။ ကလန် = ရပ်ရွာအကြီးအကဲ။

၈။ ညီးလောက် = ဤတွင် မှီးလောက်သင့်ကောင်းဟု ဖြစ်မည်ထင်၏။

မှတ်ချက်
--------

ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော ခေါင်းစဉ်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------
ရှင်ကဝိဓဇ (၁၁၉၂ − ၁၂၉၉) သည် သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် ထင်ရှားသည့် ကျမ်းပြုဆရာတော် ဖြစ်သည်။

ဘဝ
--

ဆရာတော်ကို သက္ကရာဇ် ၁၁၉၂ ခုနှစ်တွင်၊ မိတ္ထီလာကန်တော်အောက် ခြောက်ပင်ရွာ၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ငယ်မည်မှာ မောင်ရွှေမင်း ဖြစ်သည်။ မိဘနှစ်ပါးမှာ ဦးမြ − ဒေါ်ဖွေး ဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်က သိမ်ကျောင်းဆရာတော် ရှင်ပဏ္ဍိစ္စထံတွင် စာပေများ သင်ကြားခဲ့သည်။ အသက် ၂၀ အရွယ်တွင် "ရှင်ကဝိဓဇ" ဟူသည့် ဘွဲ့ဖြင့် ရဟန်းပြုခဲ့သည်။

သုံးဝါအရတွင် မန္တလေးမြို့သို့ ကြွခဲ့သည်။ ဘုရားကြီးဆရာတော်ထံတွင် ပညာဆက်လက်ဆည်းပူးကာ စာပေပို့ချခဲ့ပြီးနောက် ဇာတိ ခြောက်ပင်ရွာသို့ ပြန်ကြွခဲ့သည်။ ဆရာတော်သည် ၁၂၃၃ ခုနှစ်တွင် လူဝတ်လဲခဲ့ရာ "ဦးကဝိ" ဟုပင် တွင်ခဲ့သည်။

ကွယ်လွန်ခြင်း
-------------

ဦးကဝိသည် ၁၂၆၉ ခုနှစ်၊ သီတင်းကျွတ်လဆန်း ၁၄ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။

ပြုစုခဲ့သည့် ကျမ်းများ
----------------------

ဦးကဝိသည် အောက်ပါကျမ်းများကို ရေးသားပြုစုခဲ့သည်။

၁။ မဏိဇောတိရယ် (ဋီကာကျော်ယောဇနာ)၊

၂။ သင်္ဂြိုဟ်ယောဇနာ၊

၃။ မိလိန္ဒပဉှာပါဠိတော်နိသျ၊

၄။ ဗုဒ္ဓဝင်ပါဠိတော်နိသျ၊
၅။ ဘုရားကြီးနိယံအဖြေ၊

၆။ ကမ္မဝါ ၉ ခန်းနိသျ၊

၇။ နမက္ကာရနိသျ။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4  လှသမိန် (၁၉၆၁)။ *ဂန္ထဝင်ပုဂ္ဂိုလ်ကျော်များ အတ္ထုပ္ပတ္တိပေါင်းချုပ်*။ ရန်ကုန်မြို့: ဟံသာဝတီစာအုပ်တိုက်။ pp. ၁၁၀၊ ၁၁၁။
ရှေးမြန်မာစစ်လက်နက်များမှာ ဒိုင်း၊ လွှား၊ ကာ၊ ဓား၊ လှံတို့ဖြစ်ကြသည်။

ဓား
---

အများအားဖြင့် ရှေးမြန်မာ့တပ်မတော်တွင် ငှက်ကြီးတောင်ဓားကိုအသုံးပြုသည်။ "ဓားမှာမိုးကြိုး"ဟူသောစကားအတိုင်း အသွားတွင်မိုးကြိုးထည့်၍ပြုလုပ်လေ့ရှိကြသည်။ ရာဇဝင်တွင်ထင်ရှားသောဓားများမှာ 
စစ်ကိုင်းအသင်္ခယာစောယွန်း၏ဓားမှာဆင်လည်ပင်းကိုပြတ်စေသည်။ ဗျည်းနွဲ့၏ဓားသည် တစ်တောင်မျှရှိသောကျောက်ထုကိုပြတ်စေသည်။ ယိမ်းနွဲ့ပါးဓားသည် အင်းဝခေတ်ကနန်းစဉ်ဓားဖြစ်သည်။ သိုဟန်ဘွားသည် အင်းဝထီးနန်းကိုသိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ပြည်သူလူထုအားနှိပ်စက်ခြင်း၊ ရဟန်းသံဃာများအား သတ်ဖြတ်ခြင်းစသည်များလုပ်ဆောင်လာသောကြောင့် သိုဟန်ဘွားအားလုပ်ကြံရန် ကြံစည်ကြသည်။ မင်းကြီးရန်နောင်က သိုဟန်ဘွားအား ဥယျာဉ်တော်တွင်းသို့ဥပါယ်တံမျဉ်ဖြင့်ခေါ်သွားပြီး ယိမ်းနွဲ့ပါးဓားကိုပြမည့်ဟန်ပြုကာ ခုတ်ပိုင်းလိုက်ရာ လူနှင့်တကွနောက်ခံဝါးပိုးဝါးငါးလုံး၊ ကြမ်း ၅ ချောင်းပါပြတ်လေသည်။ 
ရှေးခေတ်မြန်မာ့တပ်မတော်တွင် ဓားရေး ၃၇ ချင်းကိုတတ်မြောက်မှာသာ တပ်မှူးဖြစ်ခွင့်ရှိသည်။ ပျံချီဓား ဟုခေါ်သောအဆင့်မြင့်ဓားရေးကိုတတ်မြောက်သူအား ဘွဲ့အမည်နောက်တွင် ပျံချီဟူသောအမည်နာမကိုထည့်သွင်းမှည့်ခေါ်ပေးသည်။

လှံ
---

လှံတိုနှင့်လှံရှည်ဟူ၍ရှိသည်။ လှံတိုများအားဆင်ထက်တွင်သယ်ဆောင်သွားပြီး ပစ်လွှတ်တိုက်ခိုက်ရသည်။ အနော်ရထာမင်းကြီးနှင့်ကျန်စစ်သားမင်းကြီးတို့ကိုင်ဆောင်ခဲ့သော အရိန္နမာလှံနှင့် ဒွတ္တဘောင်မင်းကြီးကိုင်ဆောင်ခဲ့သော လှံရှင်တို့မှာ လှံရှည်များဖြစ်ကြသည်။

ဒိုင်း၊ လွှား၊ ကာ
-----------------

ဒိုင်းဆိုသည်မှာ ဘဲဥပုံဖြစ်ပြီး တစ်ဖက်မှထိုခုတ်ပစ်လွှတ်လာသည်ကို ကာကွယ်ရသောလက်စွဲကိရိယာဖြစ်သည်။ လွှားသည် လေးထောင့်သဏ္ဌာန်ရှိသည်။ ကာမှာဗန်းငယ်ပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်သည်။ ယင်းတို့အား သားရေဖြင့်ပြုလုပ်ထာပြီး စစ်သည်ရဲမက်တို့သည်စစ်မြေပြင်တွင်စစ်ညောင်းသောအခါ ယင်းတို့အားချက်ပြုတ်စားသောက်ရသည်။

ကိုးကား
-------
မာသာစပျစ်ကျွန်းရှိ Gay Head ၏ချောက်ကမ်းပါးများသည် အများစုအားဖြင့် ရွှံ့စေးများဖြစ်သည်။ 
**ရွှံ့စေး (အင်္ဂလိပ်: clay)** သည်အလွန်သေးငယ်သော သဘာဝကျောက် (သို့မဟုတ်) မြေဆီလွှာပစ္စည်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး သလင်း(SiO2)၊ သတ္တုအောက်ဆိုဒ်များ(Al2O3 , MgO etc.)၊ သက်ရှိကြွင်းကျန်များဖြစ်သော ရွှံ့စေးဓာတ်သတ္တုတစ်မျိုး (သို့) တစ်ခုထက်မကပါဝင်နိုင်သည်။ ဘူမိဗေဒရွှံ့စေးနုန်းတင်မှုများသည် အများအားဖြင့် phyllosilicate ဓာတ်သတ္တုများဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားပြီး ထိုအထဲ၌ တွင်းထွက်ဖွဲ့စည်းပုံတွင် ပိတ်မိနေသည့် တစ်ခုနှင့်တစ်ခုပမာဏမတူညီသော ရေများပါဝင်သည်။ ရွှံ့စေးများသည်အမှုန်အရွယ်အစားနှင့်ပထဝီအနေအထားအပြင်ရေပါဝင်မှုကြောင့်ပျော့ပျောင်း၍ လိုရာပုံသွင်းနိုင်သည်။ ခြောက်သွေ့သွားခြင်း(သို့မဟုတ်) မီးနှင့်ထိတွေ့(မီးဖုတ်)ခြင်းများ ပြုလုပ်သောအခါ မာကျောကြွတ်ဆတ်ကာ လိုရာပုံမသွင်းနိုင်တော့ပေ။ မြေဆီလွှာတွင်တွေ့ရှိရသောမြေမျက်နှာပြင်ပေါ် မူတည်၍ အဖြူမှသည် မီးခိုးရောင်၊ အညိုရောင်၊ လိမ္မော်ရောင်ရင့်သည့်အနီရောင် အထိအရောင်အမျိုးမျိုးရှိနိုင်သည်။{{sfn|Nesse|2000|pp=252-257

သဘာဝတွင်တွေ့ရှိရသောနုန်းအနယ်တင်ခြင်းများ၌ နုန်းနှင့်ရွှံ့ နှစ်မျိုးလုံးပါဝင်သော်လည်း ရွှံ့စေးကို ဓာတ်သတ္တုပညာနှင့် အမှုန်အရွယ်အစားကွဲပြားခြားနားချက်များဖြင့် ခွဲခြားနိုင်သည်။ ရွှံ့စေးရှိ ဓာတ်သတ္တုများ မပါဝင်သည့် အသေးစားမြေဆီလွှာများဖြစ်သည့် နုန်း၏ အမှုန်အရွယ်အစားမှာ ရွှံ့များထက်ပိုကြီးသည်။ သို့သော်အမှုန်အရွယ်အစားနှင့် အခြားရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာဂုဏ်သတ္တိများနှင့်ထပ်တူကျမှုလည်း ရှိသည်။ နုန်း နှင့်ရွှံ့စေးအကြားခြားနားချက်ကို ပညာရပ်လိုက်၍ ကွဲပြားသည်။ ဘူမိဗေဒပညာရှင်များနှင့်မြေဆီလွှာသိပ္ပံပညာရှင်များသည် ထိုနှစ်ခုကွဲပြားချက်ကိုစဉ်းစားရာတွင် အမှုန်အရွယ်အစား ၂ μm (ရွှံ့စေးသည် နုန်းထက်ပိုမိုကောင်းမွန်) တွင်ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည်၊ အနည်ထိုင်ခြင်းဆိုင်ရာပညာရပ် ကျွမ်းကျင်ရှင်များသည် 4-5 μmကိုအသုံးပြုကြပြီး (ငွေ့/ရည်/ခဲ တစ်ခုခု၌)ရောနှော အနုစိတ်အမှုန်များအကြောင်းလေ့လာသော ဓာတုဗေဒပညာရှင်များသည် 1 μmကိုအသုံးပြုကြသည်။ ဘူမိနည်းပညာအင်ဂျင်နီယာများသည်မြေဆီလွှာတွင်ရေပါဝင်ခြင်းတိုင်းတာမှုစနစ်ဖြင့် တိုင်းတာသောမြေဆီလွှာ၏ပျော့ပျောင်းပုံသွင်းနိုင်ခြင်း ဂုဏ်သတ္တိများအပေါ် အခြေခံ၍ နုန်း နှင့်ရွှံ့စေးများခွဲခြားသည်။ ISO 14688အဆင့် ရွှံ့စေးအမှုန်များကို ၂ μmထက်သေးငယ်ပြီး နုန်းအမှုန်များသည် ပိုမိုကြီးမားသည်ဟုမှတ်ယူသည်။ (သဲ၊ နုန်းနှင့် ၄၀%အောက်ရွှံ့) အရောအနှောများကို သဲနုန်းမြေနု ဟုခေါ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Olive et al. 1989.
2. ↑  Klein & Hurlbut 1993, pp. 512-514.
ရောမ ကပ်ပီတိုလင်း ပြတိုက်မှ ပိုက်သာဂိုရ ၏ ကိုယ်ပိုင်း ရုပ်တု
ပိုက်သဂိုးရ (ဘီစီ ၅၈၂-၅၀၀ ခန့်)

ပိုက်သဂိုးရပ်သည် ထင်ရှားသောဂရိလူမျိုး သိပ္ပံပညာနှင့် ယထာဘူတပညာရှင်ကြီးဖြစ်သည်။ ဆေးဆော့ကျွန်းတွင် ဖွားမြင်ခဲ့၍ မြေထဲပင်လယ် ကမ်းရိုးတန်းရှိ နိုင်ငံများတွင် နှစ်ပေါင်းသုံးဆယ်ခန့် လှည့်လည်နေထိုင်ခဲ့ပြီးနောက်၊ အသက်ငါးဆယ်ကျော်အရွယ်တွင် ဣတလီပြည်တောင်ပိုင်းရှိ ကရိုတိုနာမြို့တွင် အတည်တကျနေထိုင်လေသည်။

ကရိုတိုနာမြို ့၌ နေထိုင်စဉ် ပိုက်သဂိုးရပ်သည် ဂိုဏ်းတစ်ဂိုဏ်းထောင်ကာ၊ ယင်း၏ယထာဘူတ သဘောတရားများကို ဟောပြောလေသည်။ ပိုက်သဂိုးရပ်၏ယုံကြည်ချက်မှာ လူသေပြီးနောက်၊ လူ့ဝိညာဉ်သည် အခြားသက်ရှိ တစ်ခုအတွင်းသို့ဝင်သည်။ လူနှင့် တိရစ္ဆာန်သည် ဆက်သွယ်လျက်ရှိသဖြင့်၊ လူကွယ်လွန်သော် နောက်ဘဝတွင် တိရစ္ဆာန်လည်းဖြစ်နိုင်သည်။ လူသည် အပြစ်ကင်းစင်စွာနေထိုင်ပါမှ၊ နောက်ဘဝတွင် တိရစ္ဆာန်ဖြစ်မည့် ဒုက္ခမှကင်းလွတ်နိုင်မည်။ ထိုကြောင့် ပိုက်သဂိုးရပ်ဂိုဏ်းဝင်များသည် တည်ကြည်စွာနေထိုင်၍ ခြိုးခြံစွာ ကျင့်ကြံကြရသည်။ မကြာမီ ယင်းဂိုဏ်းဝင်များ ပြန့်ပွားလာသော်လည်း၊ နိုင်ငံရေးအငွေ့အသက်များ ဝင်ဘာသောအခါ၌မူ၊ အစိုးရ၏နှိပ်ကွပ်ခြင်းခံရသဖြင့်၊ တစ်ဂိုဏ်းလုံး ဖရိုဖရဲဖြစ်သွားရလေသည်။

ပိုက်သဂိုးရပ်နှင့် သူ့ဂိုဏ်းသားများ၏ ကြံဆချက်များသည် သင်္ချာနှင့် နက္ခတ္တဗေဒပညာရပ်များကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာစေသည်။ သူနှင့် သူ့ဂိုဏ်းဝင်တို့က "ထောင့်မှန်တြိဂံတစ်ခုတွင် ထောင့်မှန်ခံအနားရှိ စတုရန်းသည် ကျန်အနားနှစ်ခုရှိ စတုရန်းများပေါင်းကိန်းနှင့် တူသည်" ဟူ၍ သက်သေထုတ်ပြချက်ကို ပိုက်သာဂိုရ သီအိုရမ်ဟု ပင်ခေါ်ကြသည်။ ပိုက်သဂိုးရပ်နှင့် တပည့်များ၏ နက္ခတ္တဗေဒနှင့် စပ်လျဉ်းသော ထုတ်ဖော်ချက်တစ်ရပ်ကား "ကမ္ဘာမြေကြီးသည် အလုံးဖြစ်၍ အခြားဂြိုဟ်များနှင့်အတူ နေကို လှည့်ပတ်လျက် သွားနေကြသည်" ဟူသောအချက်ဖြစ်သည်။ ယင်းအချက်မှ ကော့ပါးနီကပ်၏ အဆိုမှ ပေါ်ပေါက်လာရသည်ဟု ဆိုရန်ရှိသည်။ ယထာဘူတပညာရှင်ကြီး ပလေးတို၏ အတွေးအခေါ်အယူအဆများသည် ပိုက်သဂိုးရပ်၏ အယူအဆမှား၏ ကျေးဇူးမကင်းလှချေ။

ပိုက်သဂိုးရပ်သည် ဘီစီ ၅၀၀ ခန့်တွင် မက်တာပွန်တန်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။

ကျမ်းကိုး
---------

မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ ၆၊ ၁၉၆၁ခုနှစ်။
ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ်
---------------

ဆရာ ဦးတင်စိန်ကို အဘ ဦးဘဲလူနှင့် အမိ ဒေါ်စောရှင်တို့မှ ၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးဇာတိမှာ ရန်ကုန်တိုင်း၊ ဒလမြို့နယ် ဖြစ်သည်။ ဒလမြို့နယ်၊ ညောင်ကုန်း မြူနီစပါယ်ကျောင်း၊ ဒလမြို့ အစိုးရတန်းမြင့်ကျောင်း၊ ဗဟို စံပြ အစိုးရ အထက်တန်းကျောင်းတို့တွင် ပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။

  

၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ ပစ္စည်း ဝယ်ယူမှု ညွှန်ကြားရေး ဝန်ရုံးတွင် အောက်တန်းစာရေး အဖြစ် အမှုထမ်း ခဲ့သည်။ ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် သိမ်ဖြူ သစ္စာ ကောလိပ် အလွတ်ပညာကျောင်းမှ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း အောင်မြင်သည်။ ၁၉၆၉-၇၀ တွင် လုပ်သားများ ကောလိပ်မှ ပထဝီဝင် အဓိက ဘာသာဖြင့် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။

  

၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့ ဆိုရှယ်လစ် လမ်းစဉ် ပါတီ ဌာနချုပ်၊ စာပြုသင်တန်း ၁/၇၂ သို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် လုပ်သားပြည်သူ့ နေ့စဉ် သတင်းစာ၌ ဆောင်းပါးများ စတင် ရေးသား၍ စာပေလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ကြေးမုံ၊ ဗိုလ်တထောင်၊ မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာများတွင် ၁၉၈၈ ခုနှစ် အထိ ဆောင်းပါးပုဒ်ရေ ၃၀၀ ကျော် ရေးသားခဲ့သည်။

  

၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် ဒလမြို့နယ်၊ သတင်းထောက် အဖြစ် လုပ်ကိုင်ရင်း မြဝတီ၊ ဖြူနီညိုပြာ၊ လူငယ်ဂျာနယ်၊ ဝတ်မှုံ၊ တိုင်းရင်းမေနှင့် သင့်ဘဝ မဂ္ဂဇင်းတို့တွင် ဆောင်းပါးများ ရေးသာခဲ့သည်။ ၁၉၆၅ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၃ ခုနှစ် အထိ လူငယ် ကြီးပွားရေး ကလပ်တွင် စာကြည့်တိုက်မှူး အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၇ ခုနှစ်မှ ၈၈ ခုနှစ် အထိ မောင်ကောင်းမြင့်နှင့် တွဲ၍ သတင်းကမ္ဘာ စာစောင်ကို စီစဉ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၁ ခုနှစ် အထိ ဒလမြို့နယ်၊ ခြောက်နံပါတ် ရပ်ကွက် အမက (၃) တွင် မူလတန်းပြ ဆရာ အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ဘဝတက္ကသိုလ် စာပေတိုက်၌ အလုပ်ဝင်ကာ နွယ်နီ မဂ္ဂဇင်းတွင် အယ်ဒီတာ အကူအဖြစ် ဆောင်ရွက်ရင်း နိုင်ငံတကာ ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။ ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် အယ်ဒီတာ၊ ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် တာဝန်ခံ အယ်ဒီတာ အဖြစ် ၂၀၀၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ အထိ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် မြန်မာတိုင်း(မ်) ၌ ဘာသာပြန် အရာရှိ အဖြစ် စတင် တာဝန် ထမ်းဆောင်ရင်း ယနေ့ထိ စာပေများ ရေးသားလျက် ရှိသည်။

ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ
-----------------------------

1. ပါလက်စတိုင်း အရေးအခင်းမှ သဲထိတ်ရင်ဖို ဖြစ်ရပ်များ ၁၉၇၄
2. ကမ္ဘာ့ အချက်အလက် အဘိဓာန် ၁၉၇၇
3. ကမ္ဘာ့ နိုင်ငံရေး မြေပုံ ၂၀၀၁
4. သောမတ်(စ်) အယ်(လ်)ဗာ အက်ဒီဆင် ၂၀၀၃
5. အောင်စိတ်၊ အောင်မြင်သူ၊ အောင်မြင်ရေးနည်းလမ်းများ ၂၀၀၆

ကိုးကား
-------

1. ↑  ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီးဌာန စာတည်းအဖွဲ့မှ စုဆောင်း ပြုစုပြီး၊ ရွှေဟင်္သာ စာအုပ်တိုက်က ၂၀၀၈ စက်တင်ဘာမှာ ပထမအကြိမ် ပုံနှိပ် ဖြန့်ချိခဲ့တဲ့ 'နှစ်ဆယ်ရာစု မြန်မာ စာရေးဆရာများနှင့် စာစုစာရင်း (ပဉ္စမတွဲ)'
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

အမှု—**ရင်စည်းတဘက်မပါဘဲ ရွာတွင်းသို့ ဆွမ်းခံဝင်မှု။** 

အမှုသည်—**ဘိက္ခုနီတစ်ယောက်။**

အလှောင်ခံရခြင်း
---------------

ရင်စည်းမပါဘဲ ဆွမ်းခံဝင်မိလေသော် မြင်းရထားတို့ သွားလာရာ လမ်းမပေါ်၌ လေပွေတိုက်သဖြင့် အပေါ် သင်္ကန်းများ လန်၍သွားသဖြင့် လူတို့က "သုန္ဒရာ အယျာယ ထနုဒရာ = အရှင်မ၍ သားမြတ်နှင့် ဝမ်းဗိုက်တို့သည် လှပါပေကုန်၏။" ဟု ပြောင်လှောင်ကြလေသည်။ ထိုသို့ဟစ်အော်၍ ပြောင်လှောင်မှု ခံခဲ့ရကြောင်းကို ထိုဘိက္ခုနီကပင် အခြားဘိက္ခုနီတို့အား ပြောပြသဖြင့် အခြားဘိက္ခုနီတို့က "ရင်စည်းမပါဘဲ ရွာတွင်းသို့ ဝင်ရသလား" ဟု ကဲ့ရဲ့ ကြသောကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။

သိက္ခာပုဒ်
----------

ယာ ပန ဘိက္ခုနီ အသံကစ္စိကာ ဂါမံ ပဝိသေယျ, ပါစိတ္တိယံ။

မြန်မာပြန်
----------

ရင်စည်းမပါဘဲ ရွာတွင်းသို့ဝင်သောဘိက္ခုနီမှာ ပါစိတ် အာပတ်သင့်၏။

မှတ်ချက်
--------

သံကစ္စိကာ" ဟူသည် ညှပ်ရိုး ၂-ဘက်၏အောက် ချက်ပတ်ဝန်းကျင်၏ အထက်ကို (ကိုယ်၏ အလယ်ပိုင်းကို) ဖုံးထားဖို့ရာ ဘိက္ခုနီများအတွက် သက်သက်ခွင့်ပြုအပ်သော အတွင်းခံ ရင်စည်းတဘက် တစ်မျိုးတည်း၊ အတွင်းခံ ကိုယ်ကြပ်အင်္ကျီနှင့် သဘောတူဟန်ရှိသော်လည်း အင်္ကျီကို ခွင့်မပြုရကား တဘက်တစ်မျိုးသာ ဖြစ်သင့်သည်။

ဆတ္တုပါဟနဝဂ်ပြီး၏။

မှာထားချက်
----------

ဤပါစိတ်အခန်း၌ လသုဏဝဂ်မှစ၍ ဝဂ်ပေါင်း ၉-ဝဂ်ရှိ၏။ ရှေ့ဝဂ်များ၌ သိက္ခာပုဒ် ၁၀-ပါးစီရှိ၍ နောက်ဆုံး ၂-ဝဂ်၌ ၁၃-ပါးရှိရကား ဘိက္ခုနီများနှင့်သာဆိုင်သော သိက္ခာပုဒ်ပေါင်း ၉၆-ပါးရှိ၏၊ ထို့ပြင် ဘိက္ခုများအတွက် ပြခဲ့သော မုသာဝါဒစသော သိက္ခာပုဒ် ၉၂-ပါးတွင် ၂၂-ပါးသည် ဘိက္ခုနီများမဆိုင်၊ ကျန် ၇၀-သာဆိုင်၏။ ထို့ ဘိက္ခုနီများအတွက် ပါစိတ်အာပတ်ကို ပညတ်ထားသော သိက္ခာပုဒ် ပေါင်း ၁၆၆-ပါးရှိသည်ဟုမှတ်။

မဆိုင်သောသိက္ခာပုဒ်
-------------------

ဘိက္ခုနီများနှင့်မဆိုင်သော ဘိက္ခုပါစိတ် သိက္ခာပုဒ် ပေါင်း ၂၂-ပါးဟူသည် ဘိက္ခုနီဝဂ်လာသိက္ခာပုဒ် ၁၀, ပရမ္ပရဘောဇန, အနတိရိတ္တဘောဇန, အဘိဟဋုံပဝါရဏ, ပဏီတဘောဇနဝိညတ္တိ, အစေလက, ဒုဋ္ဌုလ္လပဋိစ္ဆာဒန, ဦနဝီသတိဝဿုပသမ္ပာဒန, မာတုဂါမေနအဒ္ဓါနဂမန, ရာဇန္တေ ပုရပ္ပဝေသန, ဝိကာလဂါမပ္ပဝေသန, နိသီဒန, ဝဿိကသာဋိကတို့တည်း။ 

ပါစိတ်အခန်းပြီး၏။

ကိုးကား
-------

1. ↑  အရှင်ဇနကာဘိဝံသ (၁၉၉၆)။ *ဘုရားဥပဒေတော်ကြီး*။
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

အသုဘနိမိတ်ကို ကုသိုလ်တရားတို့ဖြစ်ခြင်း၏ (သင့်မြတ်သော)အကြောင်းအားဖြင့် နှလုံးသွင်းသောသူအား မဖြစ်သေးသော ကာမစ္ဆန္ဒနီဝရဏမဖြစ်ရန်၊ ဖြစ်ပြီးသော ကာမစ္ဆန္ဒနီဝရဏကိုပယ်ရန် ဖြစ်၏။ မဖြစ်သေးသော ကာမစ္ဆန္ဒနီဝရဏမဖြစ်ရန်၊ ဖြစ်ပြီးသော ကာမစ္ဆန္ဒနီဝရဏကိုပယ်ရန် အသုဘနိမိတ်မှတပါး အခြားတစ်ခုသော တရားကိုမျှ မြင်တော်မမူ-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ -(၁) ဝတ္တသမ္ပန္န မိလက္ခတိဿတ္ထေရဝတ္ထု၊ (၂) ဂန္ထယုတ္တ မလိယဒေဝတ္ထေရဝတ္ထု၊ (၃) တိဿဘူတိထေရဝတ္ထု၊ (၄) ဂါမန္တပတ္တရဝါသီ မဟာသိဝတ္ထေရဝတ္ထု၊ (၅) မဟာတိဿတ္ထေရဝတ္ထု၊ (၆) သဋ္ဌိမတ္တ အာရဒ္ဓဝိပဿကဘိက္ခုဝတ္ထု၊ (၇) စိတ္တလပဗ္ဗတ တိဿတ္ထေရဝတ္ထု၊ (၈) မဟာကဿပတ္ထေရဝတ္ထုတို့ကို ကိလေသာ ပယ်ခွါပုံ သာဓကအဖြစ် ပြဆိုထားပါသည်။ ပဟာန် ၅-မျိုး၊ အသုဘနိမိတ်၊ ကာမစ္ဆန္ဒ နီဝရဏကိုပယ်ခွါသော တရား ၆-ပါးတို့ကို ပြဆိုထားပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -အံ၊၁၊၃။ အံ၊မြန်၊၁၄။ အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၇-၃၇။ အံ၊ဋီ၊၁၊၇၈-၈၄။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ဧကကနိပါတ၊ ၂-နီဝရဏပ္ပဟာနဝဂ္ဂ၊ ဆဋ္ဌသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
၂၀၁၅
ဇန်နဝါရီ
ဖေဖော်ဝါရီ
မတ်
ဧပြီ
မေ
ဇွန်
ဇူလိုင်
ဩဂုတ်
စက်တင်ဘာ
အောက်တိုဘာ
နိုဝင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာ

| ဒီဇင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၁၂** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| စက်တင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၁၇** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| စက်တင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
၂၀၁၄
ဇန်နဝါရီ
ဖေဖော်ဝါရီ
မတ်
ဧပြီ
မေ
ဇွန်
ဇူလိုင်
ဩဂုတ်
စက်တင်ဘာ
အောက်တိုဘာ
နိုဝင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာ

| ဒီဇင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၁၃** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| စက်တင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
**အထည်အလိပ်ပြတိုက်**သည် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၊ ဂျကာတာမြို့တော် အနောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည့် ပြတိုက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ ကျွန်းပေါင်းစုံမှ အထည်အလိပ်မျိုးစုံကို စုဆောင်းပြသထားသည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

အထည်အလိပ်ပြတိုက်၏အဆောက်အဦးကို ၁၉ရာစုအစောပိုင်းတွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ကနဦးက ဤအဆောက်အဦးသည် ပြင်သစ်လူမျိုးတစ်ဦး၏ ကိုယ်ပိုင်အိမ် ဖြစ်သည်။ ယင်းအဆောက်အဦးကို နောက်ပိုင်းတွင် ဘာတေးဗီးယားမြို့၏ တူရကီကောင်စစ်ဝန်ဖြစ်သူ အဗ္ဗဒူလ် အဇဇ် အယ်လ် မက်စ်ဆာဝီ အယ်လ် မူဆာ ခါဒမ်အား ရောင်းချ ခဲ့သည်။ ၁၉၄၂ခုနှစ်တွင် အဆိုပါအဆောက်အဦးကို ကာရယ် ခရစ်တင် ကရု(တ်)ဆိုသူအား ထပ်မံရောင်းချခဲ့ပြန်သည်။

ဤအဆောက်အဦးကို အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုကာလအတွင်းတွင် ပြည်သူ့လုံခြုံရေးတပ်ဦး၏ ဗဟို ဌာနချုပ်အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ၁၉၄၇ခုနှစ်ရောက်သော် ဤအဆောက်အဦးကို လီဆွန်ဖင်းဆိုသူက ပိုင်ဆိုင်ပြန်သည်။ ၎င်းက လူမှုရေးဌာနသို့ ငှားရမ်းခဲ့ပြန်သည်။ အဆိုပါဌာနက သက်ကြီးရွယ်အိုများအတွက် ဂေဟာအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ သည်။ ယင်းနောက်တွင် ဤအဆောက်အဦးအား မြို့၏အစိုးရထံသို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ ၁၉၇၈ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၈ရက် တွင် မဒမ် တီယန် ဆိုဟာတိုက အထည်အလိပ်ပြတိုက်အဖြစ် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

စုဆောင်းပြသထားမှုများ
---------------------

အထည်အလိပ်ပြတိုက်တွင် အင်ဒိုနီးရှား ရိုးရာ လက်ရက်အထည်အလိပ်မျိုးစုံကို ပြသထား ရာ ယင်းတို့တွင် ဂျာဗားပါတိတ်များလည်း ပါဝင်လေသည်။ ယင်းအပြင် ရိုးရာအထည်အလိပ်ရက်လုပ်သည့်ကိရိယာများ လည်း ပြသထားသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Museum Tekstil။ *Ensiklopedi Jakarta*။ Jakarta.go.id။ 27 September 2011 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  June 26, 2011 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  "Direktorat Museum-Museum Tekstil". Direktorat Permuseuman. Retrieved January 11, 2010
3. ↑   "Textile Museum". Indonesia Travel Guide. 2010. Retrieved January 11, 2010.
၂၀၀၃
ဇန်နဝါရီ
ဖေဖော်ဝါရီ
မတ်
ဧပြီ
မေ
ဇွန်
ဇူလိုင်
ဩဂုတ်
စက်တင်ဘာ
အောက်တိုဘာ
နိုဝင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာ

| ဒီဇင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၁၅** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| စက်တင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၂၀** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| စက်တင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
ထရာဗဲမြစ်
**လွီးဘက်မြို့** တရားဝင် အမည်အားဖြင့် **ဟန်းဆတစ်မြို့တော် လွီးဘက်** သည် ဂျာမနီနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း ဆလက်စဝစ်-ဟိုးစတန် တွင် ရှိသော မြို့တော်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ဂျာမနီနိုင်ငံ ၏ အဓိက ဆိပ်ကမ်းမြို့ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထရာဗဲမြစ်ပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး ဟန်းဆတစ်၏ ဦးဆောင်မြို့တော် တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ကာ များပြားလှစွာသော ဘရစ်ဂေါသစ် ဗိသုကာလက်ရာများကြောင့် ယူနက်စကို မှ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ တစ်ခု အဖြစ် စာရင်းသွင်းခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေ ၂၁၈,၅၂၃ ဦး ရှိသည်။

လွီးဘက်မြို့၏ မြို့ဟောင်းပိုင်းသည် ထရာဗဲမြစ်မှ ဝန်းရံထားသော ကျွန်းတစ်ခု ပေါ်တွင် ရှိသည်။ အယ်ဘီ-လွီးဘက်တူးမြောင်းသည် ထရာဗဲမြစ်အား အယ်ဘီမြစ်နှင့် ဆက်စပ်ထားသည်။ မြို့အနီးရှိ အခြားအရေးပါသော မြစ်တစ်စင်းမှာ ဝါးကန်နစ်ဇ် မြစ်ဖြစ်သည်။ အော်တိုဘန်း ဟိုင်းဝေး အမှတ် ၁ သည် လွီးဘက်မြို့အား ဟမ်းဗတ်မြို့ နှင့် ဒိန်းမတ်နိုင်ငံ တို့နှင့် ဆက်သွယ်ပေးထားသည်။ ထရာဗဲမွန်ဒဲ သည် ဘောလတစ်ပင်လယ် ကမ်းရိုးတန်းပေါ်တွင် ရှိသော ပင်လယ်ကမ်းခြေ အပန်းဖြေစခန်း နှင့် လွန်းပျံရေယာဉ် ဆိပ်ကမ်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ လွီးဘက် ဟော့ပ်ဘန်ဟော့ဖ် ဘူတာရုံတွင် ရထားလမ်းများစွာရှိပြီး အဓိကအားဖြင့် ဟမ်းဗတ်မြို့နှင့် ဆက်သွယ်ထားသော ရထားလမ်း ရှိသည်။

ကိုးကား
-------
**ရှေးတပည့်ရင်း** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။ သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

အကြောင်းအရာ
-----------

ရှေးတပည့်ရင်း
-------------

ဘုရားတယ်မာရဇိန်နှင့်၊ ဘွာမယ်အိမ်ချစ်မြတ်နိုးလှတဲ့၊ ကိုဘိုးကာပုတ္တာသားက၊ ပေါက်ဖွားသူလူမောင်ပန်ငဲ့မှာ၊ ကုသလံသူ့ကံထူးသော်ကြောင့်၊ ခံဆူးကိုခံခွံလို့တက်ရှာရ၊ ကြေးလက်ရှိငွေမပါ။  

  

ကြော့မူရူဖော့အူရုပ်ကဲ့သို့၊ တုတ်တုတ်ကယ်၊ မယ်ခိုင်လေးနှင့်၊ နဖူးစာ ကူးကာရေးကြတယ်၊ ရှေးရေစက်ပါ။  

  

အခြားနယ်အရွာရွာသို့၊ နားမချာ သွားကာ ရောက်သော်ကြောင့်၊ စားသောက်ရန် မကုခန်းသည့်ပြင်၊ ဒေါင်းလန်းကို တွယ်ကာလုပ်သော်ကြောင့်၊ မယ်တုတ်ခိုင်ကိုယ်တိုင်ပန်ဘို့၊ ပိုမိုလျှံလိုရန်မတပြီဘု၊ ကြေးငွေက သုံးလေးရာ၊ ကျေးရွာသိသတင်း။  

  

ရွှေတောင်မြေ မောင်ဧရာနှင့်၊ အရာရာရုပ်စုံနွှဲကြတဲ့၊ လက်စွဲကိုင်ဆရာလှက၊ ပညာကိုသင်ကာပြသူမို့၊ ဒါနဟုံ ကျောင်းရေစက်တွင်မှ၊ ငွေလက်ဆောင်ပူဇော်လို့၊ လူကျော်ကိုပဏ္ဏာပေးလာလိမ့်၊ ပန်မောင်မှာကြံဆောင်တဲ့၊ အရေးငယ်ကြောင့်၊ နလံထောင် ကံပြောင်လို့ ဋ္ဌေးလှပေါ့၊ ရှေးတပည့်ရင်း။

ခက်ဆစ်
------

၁။ မာရဇိန် = မာရဇိန၊ မာန်ငါးပါးကို အောင်သည့်ဘုရား။

၂။ နားမချာ = မနားမနေ။

၃။ ဒေါင်းလန်း = ရှေးခေတ်က ထမင်းထည့်၍ စားသောအရာ။

၄။ နလံထောင် = နလံထူ၊ နလံထ၊ စီးပွားတိုးတက်သည်။

မှတ်ချက်
--------

ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော ခေါင်းစဉ်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------
အီတလီရှိ ရှေးခေတ်ရောမမှ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၂၀၀၀ ကျော်မှ အကြွင်းအကျန်များကို ရှေးဟောင်းသုတေသန ပညာရှင်များက တူးဖော်၍ မြေပုံဆွဲမှတ်တမ်းတင်နေပုံ
အီဂျစ်နိုင်ငံ အလက်ဇန်းဒရီးယားရှိ ရောမဇာတ်ရုံ
**ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာ** ဆိုသည်မှာ ရှေးဟောင်းခေတ်မှ လူသား တို့ကြွင်းကျန်ခဲ့သော ရုပ်ဝတ္ထုပစ္စည်းတို့နှင့် ပတ်ဝန်းကျင် အနေအထား အချက်အလက်များကို ပြန်လည်ရှာဖွေ၍ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်းဖြင့် ထိုခေတ်ထိုအခါက လူ့အဖွဲ့အစည်းကို လေ့လာသော ပညာရပ်ဖြစ်သည်။ ထို့သို့သော အချက်အလက်များတွင် လက်မှုပစ္စည်းများ၊ ဗိသုကာပညာရပ်များ၊ ဇီဝဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ နှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အခြေအနေများ ပါဝင်သည်။ ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရပ်တွင် အမျိုးမျိုးသော လုပ်ငန်းဆောင်တာတို့ ပါဝင်လေ့ ရှိသဖြင့် သိပ္ပံပညာဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သကဲ့သို့ လူမှုရေးပညာဟုလည်း ခေါ်ဆိုနိုင်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် မနုဿဗေဒ ၏ ဘာသာရပ်ခွဲ တစ်ခု အဖြစ် မှတ်ယူလေ့ရှိပြီး ဥရောပတွင်မူ သီးသန့် ဘာသာရပ်တစ်ခုအဖြစ် မှတ်ယူကြသည်။

ရှေးဟောင်းသုတေသန ပညာတွင် လူသားတို့၏ ရာဇဝင်ကို အရှေ့အာဖရိကတွင် ပထမဆုံးသော ကျောက်လက်နက်များများ တီထွင်သုံးစွဲခဲ့ကြသည့် နှစ်ပေါင်း ၃.၄ သန်းမှ အစပြု၍ လတ်တလော ဆယ်စုနှစ်များ အထိ လေ့လာကြသည်။ ထိုပညာရပ်သည် သမိုင်းမတင်မီခေတ်က လူ့အဖွဲ့အစည်းများကို လေ့လာရာတွင် အလွန်အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သည်။ ထိုအချိန်က လူတို့၏ သမိုင်းကြောင်းကို ရေးသားမှတ်တမ်းတင်မှုများ မရှိသော်လည်း လူသားတို့ရာဇဝင်၏ ၉၉ ရာခိုင်နှုန်းသော အဖြစ်အပျက်တို့မှာ ထိုခေတ်အခါက ဖြစ်ပျက်ခဲ့လေသည်။ ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရပ်တွင် လူတို့၏ ဆင့်ကဲပြောင်းလဲမှုကို လေ့လာခြင်းမှ ယဉ်ကျေးမှု ဆင့်ကဲပြောင်းလဲလာခြင်း အထိ လေ့လာရန် အထိ ရည်ရွယ်ချက် အမျိုးမျိုး ရှိသည့်အပြင် ယဉ်ကျေးမှု သမိုင်းကြောင်းကို ပိုမိုနားလည်သိရှိနိုင်ရန် အတွက်လည်း ရည်ရွယ်လေ့ ရှိသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Sinclair A (2016)၊ "The Intellectual Base of Archaeological Research 2004–2013: a visualisation and analysis of its disciplinary links, networks of authors and conceptual language"၊ *Internet Archaeology* (42)၊ doi:10.11141/ia.42.8
2. ↑  Roche, Hélène (May 2015). "3.3-million-year-old stone tools from Lomekwi 3, West Turkana, Kenya". *Nature* **521** (7552): 310–315. doi:10.1038/nature14464. ISSN 1476-4687.
3. ↑  "What Is Archaeology? | Archaeology Definition"၊ *Live Science*၊ 25 August 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး
|  |
| --- |
| **၁၉၁၈** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| စက်တင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
ကိုဩဒိနိတ်: 34°32′15″N 135°28′29″E﻿ / ﻿34.5375°N 135.4747°E﻿ / 34.5375; 135.4747

**အဲဘရကျောင်းတော်** (家原寺) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုဆာကာစီရင်စု၊ ဆခိုင်၊ အနောက်ရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျောင်းတော်ကို ၇၀၄ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ရှင်ဂွန်းဗုဒ္ဓဘာသာ၏ အခွဲတစ်ခုဖြစ်သည့် ခယောဆန်ရှင်းဂွန်းရှူး (Kōyasan Shingon-shū) ဘာသာကျောင်းတော်ဖြစ်သည်။ အဓိကကိုးကွယ်သည့် ပုဂ္ဂိုလ်မှာ ဗောဓိသတ္တတစ်ပါးဖြစ်သည့် Monju (Mañjuśrī) ဖြစ်သည်။

သမိုင်း
-------

ကျောင်းတော်၏ သမိုင်းများအရ ကျောင်းတော်ကို ၇၀၄ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ကျောင်းတော်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းဖြစ်သည့် ဂယောခိ (Gyōki) မွေးဖွားရာနေရာ ဖြစ်သည်။

နေရာများ
--------

* Thirteen Buddhist Sites of Osaka #3
* 18 Ancient Pagodas #1
* Saigoku Yakushi 49 Sacred Sites #15

ပိုမိုကြည့်ရှုရန်
-----------------

* အိုဆာကာစီရင်စုရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာနေရာများ

ပြင်ပလင့်များ
-------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | ဝီကီမီဒီယာ ကွန်မွန်းစ်တွင် ***Ebaraji*** နှင့် ပတ်သက်သော မီဒီယာ ရှိသည်။ |

* Official website
* Sakai City Shrines and Temples

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၁၀** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| စက်တင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၁၁** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| စက်တင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
**သံလိုက်** သည် ထူးခြားသော သတ္တုတမျိုးဖြစ်သည်။ သံလိုက်ကို သံနှင့်အလားတူသတ္တုများ သို့မဟုတ် အခြားသံလိုက် အနီးသို့ ရွေ့ထားလျှင် ဝင်ရိုးမတူလျှင် စွဲကပ်၍ တူလျှင် တွန်းကန်တတ်သော သဘောရှိသည်။ ထိုသဘောကို သံလိုက်ဓာတ်ဟု ခေါ်သည်။ သံလိုက်ကို အခြားသတ္တုများမှ ပွတ်တိုက်ခြင်းဖြင့် လုပ်ယူနိုင်သည်။ အပျော့စား သို့မဟုတ် ခဏတဖြုတ် သံလိုက် သည် ကြာရှည်မခံတတ်ပေ။ သံလိုက်သည် သဘာဝအားဖြင့် အချို့ကျောက်တုံးများ (အဓိကအားဖြင့် lodestone ) တွင် ဖြစ်ပေါ်တတ်ပြီး ယခုအခါတွင်မူ ထုတ်လုပ်ခြင်းဖြင့်သာ ရယူကြသည်။ သံလိုက်၏ သံလိုက်စက်ကွင်းသည် ပူလာသောအခါ လျော့ပါးလာပြီး အေးသောအခါ တိုးပွားလာသည်။ တူသောဝင်ရိုးများမှာ တွန်းကန်ပြီး မတူညီသော ဝင်ရိုးများမှာ ဆွဲငင်ကြသည်။

သံလိုက်သည် သတ္တုအချို့ကိုသာ ဆွဲငင်နိုင်သည်။ သံ သို့မဟုတ် စတီး သည် သံလိုက်အား ကောင်းစွာ ဆွဲကပ်သည်။ ကြေး၊ ဇင့်၊ အလျူမီနီယံ တို့ကဲ့သို့သော သတ္တုများကိုမူ မဆွဲငင်ပေ။ သစ်သား၊ ဖန် စသည့် သတ္တုမဟုတ်သည့် ပစ္စည်းများကို လည်း မဆွဲငင်နိုင်ပေ။

သံလိုက်အိမ်မြှောင်သည် ကမ္ဘာ့သံလိုက်စက်ကွင်း ကို အသုံးပြု၍ မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းကို အမြဲညွန်ပြနေသည်။ သံလိုက်၏ မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းသည် အခြားသံလိုက်၏ တောင်ဝင်ရိုးစွန်းကို စွဲငင်သည့်သဘောရှိသည်။ သို့သော် သံလိုက်အိမ်မြှောင်၏ မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းသည် ကမ္ဘာ၏ မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းကို ညွန်ပြသည်ဆိုသည်မှာ ကမ္ဘာ့မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းသည် သံလိုက်သဘောတရားအရ သံလိုက်တောင်ဝင်ရိုးစွန်းဖြစ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။

သမိုင်း
-------

သံလိုက်ကျောက်တုံး ကို ပထမဆုံး တွေ့ရှိသူများမှာ တရုတ်များ ဖြစ်ကြပြီး ယင်းတို့က အချစ်ကျောက်တုံးဟု ခေါ်ကြသည်။ အစပိုင်းတွင် တရုတ်တို့က အနာဂတ်ဟောပြောရာတွင်လည်းကောင်း၊ မျက်လှည့်ပြရာတွင် လည်းကောင်း အသုံးပြုသော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် သံလိုက်အိမ်မြှောင်ကို တည်ထွင်နိုင်ခဲ့ကြသည်။ 

  

ဒုတိယသမိုင်း

ဂရိဒဏ္ဍာရီအရ၊ ဂရိနိုင်ငံ၊ Megnesia တွင်နေထိုင်သော Megnes အမည်ရှိ သိုးထိန်းတစ်ဦးမှ သံလိုက်ဓာတ်ကို ပထမဆုံးတွေ့ရှိခဲ့သည်။ Megnes သည် သူ၏သိုးများကို တောင်များမှတဆင့် ထိန်းကျောင်းနေပါသည်။ ရုတ်တရက် သူသည် တုတ်ချောင်းနှင့် ခြေနင်းရှိ သံချောင်းများ ကျောက်တုံးကြီးပေါ်တွင် ကပ်နေသည်ကို သတိပြုမိသည်။ သူ့တုတ်နဲ့ သံချောင်းထဲက သံက သံလိုက်ကျောက်ကို စွဲဆောင်သွားတယ်။ ထိုကျောက်ကို သိုးထိန်း၏အမည်ဖြင့် သို့မဟုတ် တွေ့ရှိသည့်နိုင်ငံကို အမှီပြု၍ Magnetite ဟု အမည်ပေးထားသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑   Cole၊ Joanne (2001)။ *Magic School Bus, Amazing Magnetism*။ United States of America: Scholastic Inc.။ p. 11။ ISBN 0-439-31432-1။ Unknown parameter `|coauthors=` ignored (`|author=` suggested) (အကူအညီ); Cite has empty unknown parameter: `|1=` (အကူအညီ)
2. History of Magnets:

According to Greek legend, magnetism was first discovered by a shepherd named Megnes, who lived in Megnesia, Greece. Megnes was herding his sheep through the mountains. Suddenly he noticed the ferrule of his stick and nails in his sandals got stuck to a rock. The iron in his stick and nails had become attracted to the magnetic rock. The stone was named magnetite, after the name of the shepherd or the country it was found in.

Ref:
အိတ်ဆောင် သံလိုက်အိမ်မြှောင်
**သံလိုက်အိမ်မြှောင်**ဆိုသည်မှာ ကမ္ဘာကြီး၏ ဝင်ရိုးစွန်းများတွင် ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသော သံလိုက်စက်ကွင်း များနှင့် သံလိုက်တို့ အပြန်အလှန် အကျိုးသက်ရောက်ရာမှ မြောက်အရပ်ကို ညွှန်ပြနိုင်သော လမ်းညွှန် သံလိုက်ကို ခေါ်သည်။ ၎င်းကိရိယာအား တရုတ်လူမျိုးများ တီထွင်ခဲ့ကြသည်။သံလိုက်အိမ်မြှောင်ထဲရှိလက်တံကိုသံဖြင့်ပြုလုပ်ထားပါသည်။

ဟန်မင်းဆက် (206 BC–220 AD) မှ သံလိုက်အိမ်မြှောင်
သာမန် အိပ်ဆောင် သံလိုက်အိမ်မြှောင်
လှေပေါ်တွင် အသုံးပြုသည့် သံလိုက်အိမ်မြှောင် တစ်မျိုး

အသုံးဝင်ပုံ
-----------

**သံလိုက်အိမ်မြှောင်**သည် ကမ္ဘာမြေကြီး၏ သံလိုက်စက်ကွင်းကို အမှီပြုပြီး အရပ်လေးမျက်နှာကို ရှာဖွေနိုင်သည့် လမ်းညွှန်၊ လမ်းပြ ကိရိယာတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ၎င်းတွင် သံလိုက်ဓာတ်ရှိသည့် မျှားတံတစ်ခုပါဝင်ပြီး များသောအားဖြင့် မြောက်အရပ်ကို ညွှန်ပြလေ့ ရှိသည်။ သံလိုက်အိမ်မြှောင် ပေါ်ပေါက်လာခြင်းသည် ခရီးသွားလာခြင်း အထူးသဖြင့် ပင်လယ်ခရီးနှင်ရာတွင် များစွာ အထောက်အကူ ဖြစ်စေသည်။ 

သံလိုက်အိမ်မြှောင်ကို တရုတ်တို့သည် ၂ ရာစုမတိုင်မီခေတ်တွင် တီထွင်ခဲ့ပြီး ၁၁ ရာစုမှစ၍ ရေကြောင်းခရီး သွားလာရေးတွင် အသုံးပြုလာကြသည်။ ခေတ်သစ် သံလိုက်အိမ်မြှောင်များ၏ မူလပုံသဏ္ဌာန်ကို ၁၄ ရာစုနှစ်ခန့်တွင် ဥရောပသားများက တီထွင်ခဲ့သည်။ ၂၀ ရာစုခန့်တွင် အတွင်း၌ အရည်ဖြည့်ထားသည့် သံလိုက်အိမ်မြှောင်များ အစားထိုး နေရာယူလာကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Li Shu-hua, p. 180
2. ↑  Lane, p. 615
3. ↑  W. H. Creak 238-239
(အပေါ်) ဒိုမီနိုများ ရပ်လျက်ရှိ (အောက်) ဒိုမီနိုများ ရွေ့လျား/လှုပ်ရှားနေပုံ
ဒိုမီနိုပြကွက်တစ်ခု
**ဒိုမီနို သက်ရောက်မှု** (သို့) **ဆက်တိုက်ဆင့်ကဲဖြစ်ပွားခြင်း** (အင်္ဂလိပ်: domino effect) ကို ချိတ်ဆက်တုံ့ပြန်ခြင်း (chain reaction) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကာ အနက်အဓိပ္ပာယ်မှာ ဖြစ်ပျက်မှုတစ်ခုက ဆင်တူသော ဖြစ်ပျက်မှုအတွဲလိုက် (အစဉ်အတန်း) ကိုဖြစ်ပျက်စေလိုက်သောအခါ တစ်စတစ်စတိုးပွားလာသော သက်ရောက်မှု၊ အကျိုးတရားကို ဆိုလိုသည်။ ဤဝေါဟာရကို လှုပ်ရှားမှုဆိုင်ရာ အကျိုးသက်ရောက်မှုအဖြစ် လူသိအများဆုံးဖြစ်ကာ ဒိုမီနိုအချပ်များ (ဒိုးဇက်ချပ်) အတွဲလိုက် လဲကျခြင်းကို တူညီသည့်သဘောဖြင့်ညနှိုင်းယှဉ်စဉ်းစားထားသည့် ဝေါဟာရအသုံးလည်းဖြစ်သည်။ စံအားဖြင့် ချိတ်ဆက်ဆက်သွယ်နေသော အတွဲလိုက်အဖြစ်အပျက်များကို ရည်ညွှန်းသည်ဖြစ်ပြီး ထိုအဖြစ်အပျက်များ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပွားနေမှုကြားက အချိန်ကာလသည် တစ်နည်းအားဖြင့် တိုတောင်းသည်ဟု ဆိုရမည်ဖြစ်သည်။ ဤဝေါဟာရကိုပင် တိုက်မိ/ဆောင့်မိခြင်း (တကယ့်)ဖြစ်ပျက်မှုအစဉ်အတန်းဟု တိုက်ရိုက်သုံးစွဲနိုင်ပြီး တင်စားမှုအဖြစ် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ငွေကြေး၊ နိုင်ငံရေးရာများ၏ ချိတ်ဆက်ဖြစ်ပျက်မှုဟူ၍လည်း သုံးစွဲနိုင်ပေသည်။ တိုက်ရိုက်ဖြစ်စေ တင်စားသည်ဖြစ်စေ ကိစ္စနှစ်ခုစလုံး၌ "အဖြစ်အပျက်တစ်ခု ဖြစ်မည်မှာ မရှောင်လွဲနိုင်ဖြစ်သည် (သို့) ဖြစ်တန်ခြေအလွန်မြင့်မားသည် (စတင်ဖြစ်ခဲ့ပြီ ဖြစ်သောကြောင့်) ဟု သွယ်ဝိုက်ညွှန်းဆိုနိုင်ကာ ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် "အဖြစ်အပျက်တစ်ခု ဖြစ်နိုင်မှုလုံးဝမရှိ (သို့) မဖြစ်မည့်အလားအလာ အလွန်မြင့်မားသည်။ (ဒိုမီနိုအချပ်မှာ ထောင်လျက်ရှိနေဆဲ)

အကျိုးသက်ရောက်မှုကို သရုပ်ဖော်ခြင်း
-----------------------------------

ဒိုမီနို ခေါ် ဒိုးဇက်ချပ်များကို ဒေါင်လိုက်ထောင်၍ အကွာအဝေးအနည်းငယ်ဖြင့် အတန်းလိုက်ထောင်ထားနိုင်သည်။ ပထမအချပ်ကို တွန်းလိုက်၍ လဲကျလျှင် နောက်တစ်ချပ်ကို တိုက်မိပြီး ထိုသို့ ဆက်တိုက်ဆက်တိုက် အချပ်များ လဲကျသွားမည်။ ထို့ကြောင့် ဒိုမီနိုချပ်တစ်ခု၏ လဲကျခြင်းသည် ၎င်းရှေ့တွင်ရှိသော အချပ်က ဖြစ်စေလိုက်သည့်သဘောဖြစ်၏ ။ အစဉ်အတိုင်း အတွဲလိုက်လဲကျမှုဖြစ်စဉ်ဖြစ်ပွားတော့သည်။ ဤသက်ရောက်မှုအကျိုးသည် (အရာဝတ္ထု၊ ကိစ္စ၊ ဖြစ်ရပ်)အစဉ်အတန်း၏ ရှည်လျားခြင်း၊ မရှည်လျားခြင်းနှင့် သက်ဆိုင်မှုမရှိပါ။ မူလတွင် အလွန်တည်ငြိမ်သောအနေအထား (meta-stable) ၌ ထိုအချပ်များရှိနေ၍ ဤချိတ်ဆက်တုံ့ပြန်မှုတွင် ဒိုမီနိုချပ်များ၌ အတည်စွမ်းအင် တည်ရှိနေသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ပထမအချပ်ကို တွန်းလှဲလိုက်ပါက ထိုလဲကျမှုက ဖြစ်စေ/ကူးပြောင်းလိုက်သော စွမ်းအင်သည် နောက်ကပ်လျက်ရှိသော ဒိုမီနိုချပ်ကို လဲကျစေရန်လိုအပ်သော စွမ်းအင်ထက်ပို၍ ကြီးမားသည်။ ဤသို့ပင် ဆက်ကာဆက်ကာ ဖြစ်ပျက်၏ ။

ဤဒိုမီနိုသက်ရောက်မှုကို ရူးဘ်ဂိုးလ်ဘာ့ဂ်စက်၌ အသုံးချထားလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  domino effect။ Farlex, Inc.။  29 September 2014 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
စာရေးဆရာ တင်နွယ်မောင်ကို အဖေ ဦးဘလွန်း၊ အမိ ဒေါ်လှကြည်တို့က ၁၉၄၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ပန်းတနော်မြို့၌ မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း ခုနစ်ယောက်အနက် အကြီးဆုံးသားဖြစ်သည်။ အမည်ရင်း ဦးကျော်မြင့် ဖြစ်သည်။

  

ငယ်စဉ်က ပန်းတနော်မြို့ ဝိုင်အမ်ဘီအေကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်စာအဓိကဖြင့် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ကို ရန်ကုန် ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံတက္ကသိုလ်မှ ရရှိခဲ့သည်။

  

၁၉၆၇ မှ ၁၉၉၃ ခုနှစ်အထိ မြန်မာ့သတင်းစဉ် (နိုင်ငံခြားသတင်းဌာန) တွင် အယ်ဒီတာ၊ စာတည်းမှူး တာဝန်များ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

  

၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် သတင်းပညာ ဒီပလိုမာဘွဲ့ကို ချက်ကိုစလိုဗက်နိုင်ငံမှ လည်းကောင်း၊ ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် သတင်းစာ သင်တန်းကို ဩစတေးလျနိုင်ငံ (ဆစ်ဒနီမြို့) တွင် လည်းကောင်း တက်ရောက်သင်ကြား အောင်မြင်ခဲ့သည်။

  

၁၉၈၁ ခုနှစ်မှ စ၍ စာပေလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် စတင်ရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့သော ကမ္ဘာကျော် အစ္စရေး လျှို့ဝှက်ထောက်လှမ်းရေးအဖွဲ့အကြောင်း ရေးသားထားသည့် 'မော့ဆက်' ဘာသာပြန် စာအုပ်သည် ခုနစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ထုတ်ဝေခဲ့ရသည်။ ဘာသာပြန်စာအုပ်ပေါင်း အုပ်ရေ ၃၀ ကျော် ရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့သည်။

  

တင်နွယ်မောင်၊ ဂျုပီတာ၊ ကိုကိုကျော်၊ ကျော်ဘောဂ၊ ဂျော့ဘလွန်း ကလောင်အမည်များဖြင့် မဂ္ဂဇင်း၊ ဂျာနယ်များ၊ ပညာပေး စာစောင်များတွင် ဆောင်းပါးများ၊ ရသစာတန်းများ၊ အိမ်ထောင်ရေး ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။ သိပ္ပံမောင်ဝ၏ ဝတ္ထုဆောင်းပါးများ၊ ဆရာဇော်ဂျီ၏ ကဗျာများကိုလည်း အင်္ဂလိပ်ဘာသာသို့ ပြန်ဆို ရေးသားခဲ့သည်။

  

အင်တာနေရှင်နယ် ဘာသာပြန် မဂ္ဂဇင်းတွင် အယ်ဒီတာ အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး၊ မြန်မာတိုင်း(မ်) ဂျာနယ်တွင် အယ်ဒီတာအဖြစ် ကွယ်လွန်ချိန်အထိ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ စာရေးဆရာ တင်နွယ်မောင်သည် အင်္ဂလိပ်ဘာသာရပ်နှင့် ဘာသာပြန်စာပေ ဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် အလေးထားဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

  

စာရေးဆရာ၊ သတင်းစာဆရာ ဆရာတင်နွယ်မောင် (ဦးကျော်မြင့် - ပန်းတနော်) သည် ၁၀၊ ၄၊ ၂၀၀၆ တွင် ယူအိတ်ချ်စီ (UHC) အထူးကုဆေးခန်း၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီး ဒေါ်တင်နွယ် ကထိက(ငြိမ်း) နှင့် သားကြီး မောင်မင်းစိုး၊ သမီးကြီး ဒေါက်တာသီတာစိုးနှင့် သမီးငယ် ခင်မော့ဆက်တို့ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  တင်နွယ်မောင် ရေးသားတဲ့ 'ည၏ အိပ်ဖန်စောင့်များနှင့် နိုင်ငံတကာ ရသဝတ္ထုများ' မှ