recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

 သီလဝန္တပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ကြည့်ရှုဖူးမြင်လိုခြင်း၊ သူတော်ကောင်းတရားကို နာယူလိုခြင်း၊ မုတ္တစာဂ ပယတပါဏိ ဝေါဿဂ္ဂရတ ယာစယောဂ ဒါနသံဝိဘာဂရတ ဖြစ်၍ မစ္ဆရိယအညစ်အကြေးမှ ကင်းသောစိတ်ဖြင့် အိမ်ကိုအုပ်ချုပ်၍နေခြင်းဟူသော အကြောင်းသုံးမျိုးတို့ဖြင့် သဒ္ဓါတရားရှိသူ၊ ရတနာသုံးပါးကို ကြည်ညိုသူဟု သိအပ်၏ ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာဝယ် သီလသမ္ပန္နေ ဒဋ္ဌုကာမောပုဒ်အရာ၌ ပါဋလိပုတ္တက ဗြာဟ္မဏဝတ္ထု၊ သဒ္ဓါတိဿမဟာရာဇဝတ္ထု။

သဒ္ဓမ္မံ သောတု မိစ္ဆတိ-၌ ပိဏ္ဍပါတိကတ္ထေရဝတ္ထု၊ ဥလ္လကောလိကဏ္ဏိဝါသိကာ ဧကာဣတ္ထီဝတ္ထု၊ ကဠမ္ဗရဝါသိကာ ဣတ္ထီဝတ္ထုတို့ကို ပြဆိုထားပါသည်။

ဋီကာ၌လည်း ဖွင့်သင့်သောပုဒ်တို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

---

ဥတ္တရကုရုကမနုဿတို့က တာဝတိံသာဒေဝါ ဇမ္ဗုဒီပကာ မနုဿာတို့ထက် လွန်ကဲသောအရာဌာနသုံးပါး -အမမ၊ အပရိဂ္ဂဟ၊ နိယတာယုက။

တာဝတိံသာဒေဝါတို့က -ဥတ္တရကုရုကမနုဿ၊ ဇမ္ဗုဒီပကမနုဿတို့ထက် လွန်ကဲသောအရာဌာနသုံးပါး -ဒိဗ္ဗေန အာယုနာ၊ ဒိဗ္ဗေနဝဏ္ဏေန၊ ဒိဋ္ဌေန သုခေန။

ဇမ္ဗုဒီပကမနုဿတို့က တာဝတိံသာဒေဝါ ဥတ္တရကုရုကမနုဿတို့ထက် လွန်ကဲသောအရာဌာနသုံးပါး -သူရ၊ သတိမန္တ၊ ဗြဟ္မစရိယဝါသတို့ဖြစ်ပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ ဖွင့်ဆိုသင့်သောပုဒ်တို့ကို ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။ ဋီကာ၌ ဥတ္တရကုရုကမနုဿတို့ သဘာဝကို အပြည့်အစုံ ဖွင့်ပြထားပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -အံ၊၁၊၁၄၉။ အံ၊မြန်၊၁၊၁၆၇။ အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၃၂-၄။ အံ၊ဋီ၊၂၊၁၂၁-၂။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ တိကနိပါတ၊ ပဌမပဏ္ဏာသက၊ ၅-စူဠဝဂ္ဂ၊ ဒုတိယသုတ္တ။
2. ↑  -အံ၊၃၊၁၉၈။ အံ၊မြန်၊၃၊၁၉၈။ အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၇၃။ အံ၊ဋီ၊၃၊၂၈၉-၂၉၁။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ နဝကနိပါတ၊ ပဌမပဏ္ဏာသက၊ ၃-သတ္တာဝါသဝဂ္ဂ၊ ပဌမသုတ်။
3. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
***တက်ဘုန်းကြီး*** ဝတ္ထုကို မြန်မာစာရေးဆရာ သိန်းဖေမြင့် က သိန်းဖေ ဟူသော ကလောင်အမည်ဖြင့် ရေးသည်။ ကျော်ကြားမှုကိုအသုံးချ၍ လာဘ်လာဘရှာဖွေကာ တလွဲတချော်အသုံးချနေပုံကို ဘာသာရေးနောက်ခံဖြင့် စိတ်ကူးပုံဖော် ထားသည်။ ဤဝတ္ထုကို အကြောင်းပြု၍ ဆရာ သိန်းဖေမြင့်အား **တက်ဘုန်းကြီး သိန်းဖေ** ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။

ထုတ်ဝေမှုဆိုင်ရာ ကိစ္စများ
--------------------------

ကနဦးထုတ်ဝေသည့် အချိန်ကို မသိရ။ ၁၉၆၈ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လတွင် အောင်သူရိယ စာပေမှ ပြန်လည်ထုတ်ဝေသည်ကိုသာ တွေ့ရသည်။

ထိုခေတ်က တိုးတက်သောခေတ်ကို အတိုအားဖြင့် တက်ခေတ်၊ အဆိုပါကာလရှိ လူငယ်များကို တက်လူ ဟူ၍ ဆိုကြသည့်နည်းတူ ခေတ်ပေါ်ဘုန်းကြီးများကိုလည်း တက်ဘုန်းကြီးဟူ၍ အမည်ပေး သရော်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း
--------------

မဇ္ဈိမနန္ဒဝန် ကျောင်းရှိ ဦးသုဓဇမှာ ကျော်ကြားသည့် ဓမ္မာကထိကဖြစ်ရန် အားထုတ်နေသူဖြစ်သည်။ လာဘ်လာဘပေါများစေရန် ယပ်လှဲတရားဟောရန် ကြိုးပမ်းရာမှ အမျိုးသမီး တရားနာပရိသတ်၏ အားပေးမှုကို ခံရပြီး မြာပွေရန် ကြိုးပမ်းသည်။ အနီးကပ်ပစ်မှတ်မှာ ကျောင်းပရဝုန်အတွင်းရှိ သီလရှင်မလေး သီလစာရီ ဖြစ်သည်။ ငယ်ရွယ်သော်လည်း ကျောင်းထိုင်ဆရာတော်နှင့် မရှင်းမရှင်းဖြစ်နေသည့် မသီလစာရီမှာ ငယ်ရွယ်၍ အပြောကောင်းသည့် ဦးသုဓဇအား ပစ်ပစ်ခါခါမပြုလျက်ရာမှ အစချီကာ ငြိစွန်းသွားသည်။ ဤအကြောင်းအား ကျောင်းထိုင်ဆရာတော်သိသော် ဦးသုဓဇအား ကျောင်းမှ နှင်ထုတ်သည်။ ကျောင်းလက်မဲ့ကိုယ်တော်မှာ နယ်လှည့်တရားပြစဉ်ပင် ဘာသာရေးလိုက်စားသည့် အပျိုကြီး မစောညွန့်နှင့် ဆုံသည်။ ဝါရင့်သမ္ဘာရင့်နှင့်ကြုံသည့် မစောညွန့်မှာ မူးအား မြစ်ထင်၍ ဦးသုဓဇ လူဝတ်လဲကာ မိမိနှင့် လက်ထပ်နိုင်စေရန် ငွေကြေးထောက်ပံ့လိုက်သည်။ ထိုငွေဖြင့် မသီလစာရီနှင့် ပြန်ပေါင်းထုပ်နေသည်ကို ကျောင်းထိုင်ဆရာတော်ကြီးသိသော် သစ္စာဖောက်နှစ်ဦးအား မိမိလက်ဖြင့် အဆုံးသတ်တော့သည်။

အဓိကဇာတ်ဆောင်များ
-----------------

ဦးသုဓဇ

မသီလစာရီ

ကျောင်းထိုင်ဆရာတော်

မစောညွန့်

ကိုးကား
-------

1. ↑  သိန်းဖေ, "တက်ဘုန်းကြီး", အောင်သူရိယ စာပေတိုက်, ၁၉၆၈
ရွှေဂူကြီးဘုရားတွင် ကျောက်ပျဉ်ပေါ် သနပ်ခါးသွေးနေစဉ်
ကျောက်ပျဉ်မှာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အမျိုးသမီးများ အမွှေး နံ့သာ လိမ်းကျံရာ၌ နံ့သာသွေးရာ ကျောက်ချပ်ပြားဖြစ်သည်။ များသောအားဖြင့် မြန်မာအမျိုးသမီးများသည် သနပ်ခါးကို လိမ်းကျံခြယ်သလေ့ ရှိကြသဖြင့် သနပ်ခါးအများဆုံး သွေးရာ ကျောက်ပြားဖြစ်၍ သနပ်ခါးကျောက်ပျဉ်ဟုလည်း ခေါ်သည်။ သို့ရာတွင် နံ့သာဖြူ၊ ကရမက်၊ တောင်နံကြီး၊ စသော နံ့သာတုံးများကိုလည်း ကျောက်ပျဉ်တွင် တင်၍ သွေးလေ့ ရှိပေသည်။

ကျောက်ပျဉ်မှာ သာမန် ထီးကျောက်မျိုးဖြစ်သော ကျောက်ချပ်ပြားကို ဝိုင်းအောင်ဆစ်၍ မျက်နှာပြင် ညီညာ အောင် ပြုပြင်ယူရသည်။ ထိုအခါ အဝိုင်းမျက်နှာပြင် ပတ်လည်တွင် ဘေး၌ ဝိုင်းရစ်၍၊ ရေခံတည်ခေါ် ချိုင့်မြောင်း ငယ်ကို ထွင်းထုထားသည်။ မျက်နှာပြင်ကို အလည်သို့ အနည်းငယ် မို့သွားစေသည်ကိုလည်း မြင်းမိုရ်ဟု ခေါ်၏။ ဤသို့ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် သွေးထားသော သနပ်ခါးနံ့သာမှုန့်၊ နံ့သာရည်များ ဘေးပတ်လည် ရေခံတည်မြောင်းထဲသို့ အလွယ်တကူ လျှောဆင်းနိုင်လေသည်။

ရေခံတည် မြောင်းထဲတွင် သွေးပြီး နံ့သာရည်များကို ထည့်ထားလေ့ရှိလေသည်။ မိမိသဘောကျ သလောက် ရေ၏ အကျဲအပျစ်ကို ထားနိုင်သည်။ ကျောက်ပျဉ်၏ အောက်ခြေ တွင်လည်း သုံးချောင်းထောက်သဖွယ် ခြေဆင့်တပ်ထားသည်။ ဘေးနခမ်းပတ်လည်တွင် လှပသေသပ်စွာ ပွတ်တိုက်၍၊ ပန်းရေး ဆေးခြယ်ထားတတ်ကြသည်။ ကျောက်ပျဉ် ချောမွတ် နေလျှင် သွေးရာ၌ ကျောက်အစားနည်း၍ ကျောက်ပျဉ် မျက်နှာကို အနည်းငယ် ကြမ်းလာအောင် သံဆူးဖြင့် ပေါက်ခြစ် ၍ဖြစ်စေ၊ ကျောက်ကြမ်းနှင့် ပွတ်တိုက်၍ဖြစ်စေ ကြမ်းလာ အောင် ပြုလုပ်ရသည်။

ကျောက်ပျဉ်မျိုး အရွယ်အစားစားရှိစေကာမူ ပုံသဏ္ဌာန်မှာ တစ်မျိုးတည်းပင် ဖြစ်သည်။ ကျောက်ပျဉ်များကို အဖိုးမတန်လှ သော်လည်း မြန်မာမိန်းမများ၏ မရှိလျှင်မပြီးသည့် အရေးကြီး သော အိမ်ထောင်ပစ္စည်း အသုံးအဆောင်တစ်ခု အဖြစ်ထား ရှိကြ၍၊ ဗန်းဖြင့် သေသပ်စွာ ဖုံးအုပ်ကာ အကျော်အနင်း လွတ်သော နေရာများ၌ တရိုတသေ သီးသန့် သိမ်းဆည်း ထားလေ့ရှိသည်။

ကျောက်ပျဉ်ကို မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်း စစ်ကိုင်းခရိုင်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း ချောက်မြို့နယ်အတွင်းရှိ ဂွေးချိုတောင် အနီး မင်းကန်ရွာများမှ အများအပြားပြုလုပ်ရောင်းချလေ့ ရှိသည်။ စစ်ကိုင်းနယ်မှထွက်သော ကျောက်ပျဉ်မှာ မင်းကန် ရွာမှ ထွက်သောကျောက်ပျဉ်ထက် ကျောက်သားရင့်သဖြင့် လူကြိုက်များပေသည်။

ပဲခူး ရွှေမော်ဓေါစေတီတော်၌ ဌာပနာ ပစ္စည်းများတွင် ဟံသာဝတီ ဆင်ဖြူများရှင်၏ သမီးတော် ရာဇဓာတုကလျာ၏ ကျောက်ပျဉ်တစ်ခုဆိုသော ကျောက်ပျဉ်ကို တွေ့ရလေသည်။ အင်းဝခေတ်က အမွှေးနံ့သာ တို့ကို ကျောက်ပေါ်၌ သွေး၍ လိမ်းကျံလေ့ရှိကြောင်းကို သက္ကရာဇ် ၈၅၅ ခုနှစ် ရှေးဘူရိဒတ် ဇာတ်ပေါင်းပျို့၌၊ 'ဤစာသာရ၊ ဂေါသီတကို၊ နားဝနှစ်ဘက်၊ မြကျောက်ထက်၌၊ ဉာဏ်လက်ကိုထေး၊ ဖြည်းဖြည်းသွေး၍၊ နံ့မွှေး တသုန်၊ လိမ်းသင့်ကုန်' စသည်ဖြင့် ရေးသား ဖော်ပြခဲ့သည်ကို ထောက်၍ သိရလေသည်။

ကျောက်ပျဉ်ဖြင့် သနပ်ခါးအမွှေးနံ့သာ သွေး၍ လိမ်းကျံသောအလေ့မှာ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရှေးကျသော သီးခြား ယဉ်ကျေးမှု ဓလေ့တစ်ရပ် ဖြစ်ခဲ့ပေသည်။ ကျောက်ပျဉ်ပေါ်တွင် အမွှေးနံ့သာကို ရေဖြင့် သွေးကြရ၍ ဘေးပတ်လည် ရေခံ တည်မြောင်း၌ ရေများသွင်းလောင်းထားသည်ကို ရည်၍ 'ရေပတ်လည်ဆောင်၊ အလည်ခေါင် သောင်ထွန်း၊ မိန်းမလှ ကျွန်း'ဟူ၍လည်းကောင်း၊ 'အနားပတ်လည်၊ ရေကြည်တည်၊ အလည် သောင်ထွန်း၊ နဂါး ကျွန်း'ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ကျောက်ပျဉ်ကို စကားထာ ဝှက်လေ့ရှိကြသည်။

လှချင်ပချင်သော မိန်းကလေးတို့သည် ကျောက်ပျဉ်တွင် နတ်စောင့်သည်ဟု ယုံကြည်ကာ သီတင်းကျွတ် လအခါ များတွင် ဆီမီးများ ထွန်းညှိပူဇော်၍ 'အလှတိုးအောင် စောင်မ တော်မူပါ၊ ကျောက်ပျဉ်စောင့်နတ်မင်း' စသည်ဖြင့် ဆုတောင်း လေ့ရှိကြသည်။ မြန်မာတို့၏ ကျောက်ပျဉ်နှင့် သနပ်ခါးမှာ နိုင်ငံခြားသား များအဖို့တွင် အမြဲတစေ အထူးအဆန်း ဖြစ်ခဲ့လေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂)
၂၀၁၃ အရှေ့တောင်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲမှ ရေပိုင်းဆိုင်ရာအားကစားနည်းများကို ဝဏ္ဏသိဒ္ဓိ​ရေကူးကန်တွင် ​ရေကူး၊ဒိုင်ဗင်နှင့် ​ဇေယျာသီရိ​ရေကူးကန်တွင် ဝါတာပိုလို တို့ကိုကျင်းပခဲ့သည်။

နိုင်ငံအသီးသီးမှဝင်​ရောက်ယှဉ်ပြိုင်သူ ၂၃၈ဦးရှိပြီး ရွှေတံဆိပ် ၄၁ခု၊​ငွေတံဆိပ် ၄၁ခု၊​ကြေးတံဆိပ် ၄၁ခု၊စုစု​ပေါင်း ဆုတံဆိပ် ၁၂၃ခု ချီးမြှင့်နိုင်ခဲ့သည်။

​ရေကူး
------

အကျယ်တဝင့် ဖော်ပြထားသောဆောင်းပါး - ၂၀၁၃ အရှေ့တောင်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲမှ ရေကူးအားကစားနည်း

ဒိုင်ဗင်
--------

အကျယ်တဝင့် ဖော်ပြထားသောဆောင်းပါး - ၂၀၁၃ အရှေ့တောင်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲမှ ဒိုင်ဗင်အားကစားနည်း

ဝါတာပိုလို
----------

အကျယ်တဝင့် ဖော်ပြထားသောဆောင်းပါး - ၂၀၁၃ အရှေ့တောင်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲမှ ဝါတာပိုလိုအားကစားနည်း

ဆုတံဆိပ်ဇယား
------------

      အိမ်ရှင်

| အဆင့် | နိုင်ငံ | ရွှေ | ငွေ | ကြေး | စုစုပေါင်း |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ၁ |  စင်ကာပူ | ၁၃ | ၁၀ | ၁၂ | **၃၅** |
| ၂ |  မလေးရှား | ၁၂ | ၇ | ၅ | **၂၄** |
| ၃ |  ထိုင်း | ၇ | ၉ | ၉ | **၂၅** |
| ၄ |  အင်ဒိုနီးရှား | ၄ | ၈ | ၈ | **၂၀** |
| ၅ |  ဗီယက်နမ် | ၅ | ၅ | ၂ | **၁၂** |
| ၆ |  မြန်မာ | ၀ | ၁ | ၂ | **၃** |
| ၇ |  ဖိလစ်ပိုင် | ၀ | ၁ | ၃ | **၄** |
| **Total** | ၄၁ | ၄၁ | ၄၁ | ၁၂၃ |

ကိုးကား
-------
**တာ့ခမ်ဂိတ်** (Prakrit languages: تورخم‎) သည် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ တာ့ခမ်မြို့နှင့် အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံအကြား နယ်စပ်ဂိတ်တခု ဖြစ်ပြီး နှစ်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတကာပိုင်နက်မျဉ်းပေါ်တွင် ရှိသည်။ အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ၊ နာဂါဟာပြည်နယ်နှင့် ပါကစ္စတန်၏ ခီဘာ ပါတွန်ခွါပြည်နယ်တို့ကို ဆက်ပေးသည်။ နှစ်နိုင်ငံကူးသန်းရောင်းဝယ်မှု အဓိကဝင်ထွက်ရာဖြစ်ပြီး ကုန်တင်ကုန်ချစခန်းများလည်း ဂိတ်အနီးတွင် ရှိသည်။ အာဖဂန်နစ္စတန်ဘက်တွင် အမှတ် (၇) အဝေးပြေးလမ်းမသည် တာ့ခမ်မြို့မှ ဂျလာလာဘက်မြို့ကိုဖြတ်ကာ မြို့တော် ကဘူးထိ ရောက်သည်။ ပါကစ္စတန်ဘက်တွင် တာ့ခမ်မှထွက်လာသော လမ်းမှာ အန်(၅) အမျိုးသားအဝေးပြေးလမ်းမကြီးပေါ်တွင် အဆုံးသတ်သည်။ ယင်းလမ်းမကြီးမှာ အရှေ့ဘက် ပက်ရှဝါမှသည် ခီဘာတောင်ကြားကိုဖြတ်ကာ အခြားလမ်းကြောင်းများမှတဆင့် မြို့တော် အစ္စလာမာဘက်သို့ ရောက်နိုင်သည်။ အာဖဂန်နယ်ခြားစောင့်ရဲနှင့် ပါကစ္စတန်ရှေ့တန်းနေတပ်ဖွဲ့တို့မှ ယင်းဂိတ်ကို ဟိုဘက်ဒီဘက် စောင့်ကြပ်နေ၏။ နှစ်ဖွဲ့စလုံးမှာ စစ်တပ်လက်အောက်ခံများ ဖြစ်သည်။ 

၂၀၂၁ ခု၊ ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်တွင် တာ့ခမ်ဂိတ်ကို တာလီဘန်တို့က စီးနင်းကာ ၂၀၂၁ တာလီဘန်ထိုးစစ်များကြောင့် ဒုတိယမြောက်ဆုံးရှုံးရသော နယ်စပ်ဂိတ်ဖြစ်လာသည်။ ပါကစ္စတန်ဘက်မှ တုံ့ပြန်မှုအဖြစ် ယင်းတို့ဘက်ကို ပိတ်ထားသည်။

ကိုးကား
-------
**တားမတ်စ် ဟိရန် အန်ဒရူးဇ်** (အင်္ဂလိပ်: Thomas Hiram Andrews) သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ မိန်းပြည်နယ်မှ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီဝင်ဟောင်း တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် မြန်မာနိုင်ငံလူ့အခွင့်ရေးဆိုင်ရာအခြေနေများအတွက် အထူးကိုယ်စားလှယ်လည်း ဖြစ်၏ ။

၁၉၇၆ တွင် ဘိုးဒင်ကောလိပ် (Bowdoin College) မှ ဘွဲ့ရရှိခဲ့ကာ အယ်လ်ဖာ ရိုး အပ်ဆိုင်းလန် (Alpha Rho Upsilon) ကျောင်း လူမှုရေးအသင်း၏ အဖွဲ့ဝင်ဟောင်းတစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။ ၁၉၈၃ မှ ၁၉၈၅ အထိ မိန်းပြည်နယ် အောက်လွှတ်တော် (Maine House of Representatives) ၊ ၁၉၈၅ မှ ၁၉၉၀ အထိ ယင်းပြည်နယ်၏ အထက်လွှတ်တော် (Senate ) တို့တွင် ဆောင်ရွက်ခဲ့၍ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အောက်လွှတ်တော်တွင် သက်တမ်းနှစ်ခုကြာ တာဝန်ထမ်းခဲ့သည်။

၁၉၉၄ တွင် အောက်လွှတ်တော်၌ ဝင်ရောက်အရွေးမခံတော့ဘဲ အထက်လွှတ်တော်တွင် ပါဝင်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။ သို့သော် ရစ်ပါဘလစ်ကန်ပါတီမှ ပြိုင်ဘက် Olympia Snowe ကို မဲအရေအတွက်သိသိသာသာဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့၏ ။

အန်ဒရူးဇ်သည် ၂၀၀၁ ခုတွင် "အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် မြန်မာပြည်သူလူထုအတွက် နိုဘဲလ်ငြိမ်းချမ်းရေးဆု လှုပ်ရှားမှု" (The Nobel Peace Laureate Campaign for Aung San Suu Kyi and the People of Burma) ၏ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့ပြီး ဥရောပ-မြန်မာ ကွန်ရက်နှင့် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားညွန့်ပေါင်းအစိုးရတို့အတွက် အတိုင်ပင်ခံအဖြစ်လည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့ပေသည်။ ထို့နောက် Win Without War ညွန့်ပေါင်းအဖွဲ့အစည်း ၏ အမျိုးသားညွှန်ကြားရေးမှူး (National Director) အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ထို့နောက်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်များမှာ Council for a Livable World အဖွဲ့၏ ငြိမ်းချမ်းရေးဆောင်ရွက်မှုကော်မတီ (PeacePAC) တွင် ဥက္ကဋ္ဌ၊ အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးအုပ်စု Just Foreign Policy တွင်လည်း တာဝန်ယူခဲ့သည်။

၂၀၁၆ တွင် Unitarian Universalist Service Committee ၏ အမှူဆောင်အရာရှိချုပ် (CEO) ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အန်ဒရူးဇ်သည် အမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် အဖွဲ့နှင့်အတူတွဲ၍ နိုင်ငံတကာအရေးကိစ္စများနှင့် ကမ္ဘောဒီးယား၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ အယ်လ်ဂျီးရီးယား၊ ခရိုအေးရှား၊ ဆားဘီးယား၊ ယူကရိန်း၊ ယီမင် (ယဲမင်) နှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့အပါအဝင် နိုင်ငံအချို့ရှိ နိုင်ငံရေးပါတီများ၊ NGO များ၊ လွှတ်တော်အဖွဲ့ဝင်များနှင့်လည်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့ဖူးငည်။

မှတ်စု
------

1. ↑  Thomas ကို /ˈtɒ.məs/ တော/ထောမတ်စ် ဟု အင်္ဂလိပ်တို့က အသံထွက်ရှိသော်လည်း အမေရိကန်များကမူ /ˈtɑ.məs/ တား/ထားမတ်စ် ဟူ၍သာ ထွက်ရှိကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3  Tom Andrews။ Office of the High Commissioner , UN။  8 May 2021 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  Tom Andrews။ TheHuffingtonPost.com, Inc.။  23 July 2016 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  Coalition Urges NO Vote on Revised Defense Bill။ Win Without War (November 4, 2015)။  23 July 2016 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. ↑  Board - Just Foreign Policy။ 2 October 2018 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  8 May 2021 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
5. ↑  UUSC Names Tom Andrews as New President and CEO - Unitarian Universalist Service Committee။ 11 July 2016 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  8 May 2021 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
တော်ကွားတိုတက်ဆိုသည် အီတလီ၏ ဂန္ထဝင်ကဗျာဆရာတစ်ယောက်ဖြစ်သည်။
တော်ကွားတိုတက်ဆို (Torquato Tasso)သည် အီတလီနိုင်ငံ၏ ရီ‌နေဆွန်း‌ခေတ်တွင် အလွန်‌ကျော်ကြား‌သော အဲပစ်ကဗျာဆရာကြီးများအနက် တစ်ဦးအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ သူ၏ကဗျာများသည် ဒန္တီ၏ကဗျာ နီးနီး‌ကောင်းသည်ဟု ယူဆကြသည်။ 

တက်ဆိုသည် ဆိုရန်တိုမြို့သားဖြစ်သည်။ သို့‌သော် ဆယ်နှစ် သားအရွယ်ကပင်လျှင် ‌ရောမမြို့သို့‌ရောက်၍ စာ‌ပေနှင့် သမိုင်းတို့ကို သင်ကြားရသည်။ ဖခင်ဖြစ်သူသည် ကဗျာဆရာပင်ဖြစ်လင့်ကစား တက်ဆိုကို ရှေ့‌နေဖြစ်‌စေရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ပက်ဒူးအား တက္ကသိုလ်သို့ ဥပ‌ဒေသင်ယူရန် ‌စေလွှတ်ခဲ့၏။ သို့ရာတွင် အသက် ၁၈ နှစ်အရွယ်၌ပင်လျှင် ကဗျာတစ်ပုဒ်ကြောင့် များစွာ ‌ကျော်‌စောလာ‌လေရာ ဖခင်ဖြစ်သူသည် သား 
ဖြစ်သူအား ယထာဘူတနှင့် ကဗျာကို တက္ကသိုလ်၌ သင်ယူရန် ခွင့်ပြုခဲ့၇‌လေသည်။

ထို‌ခေတ်တွင် တူရကီလူမျိုးတို့သည် ဟန်‌ဂေရီနှင့် အီတလီလူမျိုးတို့ကို နှိပ်စက်ကလူပြု‌နေ‌သော အချိန်အခါဖြစ်‌လေသည်။ ဤသည်ကို အ‌ကြောင်းပြု၍ တက်ဆိုသည် ဂျရူးဆလမ်းမြို့သို့ သာသနာ‌ရေးစစ်ပွဲကြီး ချီတက်ခဲ့ဘူးသည်ကို အဲပစ်ကဗျာဖြင့် ဖွဲ့နွဲ့စပ်ဆိုခဲ့‌လေသည်။ သို့ရာတွင် ထိုကဗျာနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ရိုမန်ကက်သလစ် သာသနာဂိုဏ်းနှင့် ဝိဝါဒကွဲပြားသည်တွင် တက်ဆိုသည်လည်း ထိုမှ ဤမှ လှည့်လည် သွားလာ‌နေထိုင် ယင်းနှင့်ပင် စိတ်တွင်‌ရောဂါကပ်ငြိလာ‌လေသည်။ ၁၅၉၄ ခုနှစ် တွင် ပုပ်ရဟန်းမင်းက သူ့အား သူ၏ကဗျာအတွက် ဂုဏ်ပြုရန် အလို့ငှာ ‌ရောမမြို့သို့ဖိတ်‌ခေါ်‌လေသည်။ တက်ဆိုလည်း ‌ရောမမြို့ သို့လာခဲ့၏။ သို့‌သော် ဂုဏ်ပြုခြင်းမခံရမီ တက်ဆိုကွယ် လွန်‌လေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ(၅)
အီရန်နိုင်ငံတွင် နိုင်ငံ၏ပထမအဆင့်အနေဖြင့် ပြည်နယ်များအဖြစ်ပိုင်းခြားထားသည်။

နိုင်ငံ၏ပြည်နယ်အတွင်း ရှဲဟ်ရိစ်တာန်(ပြည်နယ်အတွင်းရှိမြို့များ)များရှိပြီး ထို ရှဲဟ်ရိစ်တာန်(ပြည်နယ်အတွင်းရှိမြို့များ)အတွင်း၍ ဘခ်ရှ်(ခရိုင်)များရှိသည်။ များသောအားဖြင့် ရှဲဟ်ရိစ်တာန် တစ်ခုအတွင်း များစွာသောမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများတည်ရှိပေသည်။ တစ်ဖန် ရွာငယ်များစွာကိုစုပြီး ကျေးလက်ဒေသခရိုင်ဟူ၍လည်းဖွဲ့စည်းထားပြန်သည်။ ရှဲဟ်ရိစ်တာန်(ခရိုင်)များအတွင်း ရှဲဟ်ရိစ်တာန် တစ်ခုကို ခရိုင်များ၏ဗဟိုဌာနချုပ်အဖြစ်လည်း သတ်မှတ်ထားပေသည်။။ 

အောက်မှာဖော်ပြတဲ့အတိုင်းအီရန်အစိုးရအဆိုအရ, မတ်လ 2016 (အီရန်ပြက္ခဒိန် 1394) ၏သကိန်းဂဏန်းများမှာအောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။

| အင်္ဂလိပ် | ပါးရှန်း | ပါးရှန်း pl. | နံပါတ် |
| --- | --- | --- | --- |
| ပြည်နယ်များ | استان *ostān* | استانها *ostānhā* | ၃၁ |
| ပြည်နယ်တွင်းရှိမြို့များ | شهرستان *shahrestān* | ၄၂၉ |
| ခရိုင် | بخش *bakhsh* | ၁၀၅၇ |
| မြို့ | شهر *shahr* | ၁၂၄၅ |
| ကျေးလက်ခရိုင် | دهستان *dehestān* | ၂၅၈၉ |

 အောက်မှာဖော်ပြတဲ့အတိုင်းအီရန်အစိုးရအဆိုအရ, မတ်လ 2016 (အီရန်ပြက္ခဒိန် 1394) ၏သကိန်းဂဏန်းများမှာအောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။

| အင်္ဂလိပ် | ပါးရှန်း | ပါးရှန်း pl. | နံပါတ် |
| --- | --- | --- | --- |
| ပြည်နယ်များ | استان *ostān* | استانها *ostānhā* | ၃၀ |
| ပြည်နယ်တွင်းရှိမြို့များ | شهرستان *shahrestān* | شهرستانها *shahrestānhā* | ၄၂၉ |
| ခရိုင် | بخش *bakhsh* | بخشها *bakhshhā* | ၁၀၅၇ |
| မြို့ | شهر *shahr* | شهرها *shahr hā* | ၁၂၄၅ |
| ကျေးလက်ခရိုင် | دهستان *dehestān* | دهستانها *dehestānhā* | ၂၅၈၉ |

အထက်ပါ ပိုင်းခြားပုံများကို နားလည်လွယ်ရန် ဤသို့ဥပမာပေးလိုသည်။ ဥပမာအနေဖြင့် P ပြည်နယ်ကို A နှင့် B ဟူ၍နှစ်ပိုင်းခွဲလိုက်သည်။ A ရှဲဟ်ရိစ်တာန်တွင် ဗဟို၊ X နှင့် Y ဟူ၍အစိတ်အပိုင်း(၃)ပိုင်းရှိသည်။ ဗဟိုတွင်လည်း (၃)ပိုင်းရှိပြီး ပထမဦးဆုံးM အပိုင်းသည် A ၏ ဗဟိုဌာနချုပ်ဖြစ်သည်။ ခရိုင်တစ်ခုအောက်တွင် မြို့နယ်များRD(သို့)မြို့နယ်တစ်ခု(သို့)ကျေးလက်များ (Vများ)ရှိနေနိုင်သည်။ ယခုပေးသောဥပမာတွင် ဗဟိုဌာနချုပ်သည် M မြို့နယ် ၊N မြို့နယ် နှင့်RTDတို့ရှိပြီး ၎င်းတို့အောက်တွင် V1 , V2 , V3 , V4 စသဖြင့် ကျေးရွာများရှိသည်။ X ခရိုင်သည်လည်း O ၊ U နှင့် RD တို့ပါဝင်ပြီး Y တွင်မူ RD V မြို့တစ်မြို့တည်းရှိပြီးထို RD V သည် Y ခရိုင်အတွင်းဌာနချုပ်ဖြစ်သည်။ Bရှဲဟ်ရိစ်တာန်တွင်လည် ခရိုင်တစ်ခုတည်းနှင့် Q မြို့တစ်မြို့တည်းရှိပေသည်။။ 

| ပြည်နယ် | ရှဲဟ်ရိစ်တာန် | ခရိုင် | မြို့/မြို့နယ်\* | ရွာများ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| P | A | ဗဟို | မြို့ M (c) |
| မြို့N |
| RD T  | V၁၊V၂၊V၃၊V၄ |
| X | မြို့O |
| RD U | V၅၊V၆ |
| Y | RD V | V၇၊V၈၊V၉ |
| B | ဗဟို | မြို့Q |

ရှာဖွေရန်
---------

* Ostan(ပထဝီ)

ကိုးကားနှင့်မှတ်စုများ
----------------------

1. ↑
မာမိုဟမ် ဆင်း (Manmohan Singh) (၁၉၃၂ စက်တင်ဘာ ၂၆ မွေး) သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ၁၃ ယောက်မြောက်နှင့်ဝန်ကြီးချုပ်​ဟောင်းဖြစ်သည်။ သူသည် ငါးနှစ်သက်တမ်း ပြည့်ပြီးနောက် ဒုတိယအကြိမ် ထပ်မံ အရွေးချယ်ခံရသူများတွင် ဂျဝါဟာလာ နေရူး ပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက် ဖြစ်သည်။ ဆစ်ခ် ဘာသာဝင်ဖြစ်ပြီး ဟိန္ဒူဘာသာဝင် မဟုတ်သူများတွင် ပထမဆုံး ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်သူ ဖြစ်သည်။ ဆင်းသည် အိန္ဒိယ အမျိုးသား ကွန်ဂရက်ပါတီမှ ၇ ယောက်မြောက် ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်သည်။ သူသည် အထက်လွှတ်တော် အမတ်အဖြစ် ၄ ကြိမ် အရွေးချယ် ခံခဲ့ရပြီး အာသံပြည်နယ်၏ ကိုယ်စားပြု အမတ် ဖြစ်သည်။

ဒေါက်တာမန်မိုဟန်ဆင်းကို ၁၉၃၂ ခုနှစ်၊ စက်တင် ဘာလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ပန်ဂျပ်ပြည်နယ်အနောက်ပိုင်း (ယခု ပါကစ္စတန်)၊ ဂါးမြို့လေးတွင် သာမန်မိသားစုတစ်စုမှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ အင်္ဂလန်၊ ကင်းဘရစ်ချ်တက္ကသိုလ်နှင့် ပန်ဂျပ်တက္ကသိုလ်တို့မှ စီးပွားရေးဘွဲ့များရရှိခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှ နှစ်ပေါင်း ၃၀ လုံးလုံး အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးလောကတွင် အရေးပါ အရာရောက်သည့်သူတစ်ဦးအနေဖြင့် ရပ်တည်သွားခဲ့သည်။ ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်များတွင် ဆင်းသည် အိန္ဒိယ Reserve ဘဏ်တွင် ထိပ်တန်း ခေါင်းဆောင်တစ်ယောက်အနေဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ကွန်ဂရက်ပါတီ အစိုးရဦးဆောင်သည့် နာရာဆင်ဟာရောင်း လက်ထက်တွင် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၆ ခုနှစ် သူဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ်တာဝန်ယူချိန်အထိ ထိုတာဝန်ကိုယူခဲ့သည်။

သူတာဝန်သစ်ကိုစတင်ထမ်းဆောင်ချိန်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ဘဏ္ဍာရေးအခြေအနေသည် အကျပ်အတည်းနှင့် ရင်ဆိုင်နေရချိန်ဟုဆိုနိုင်သည်။ သို့သော် ဆင်း၏သက်တမ်းတစ်လျှောက်တွင် နိုင်ငံ၏စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများကို အတော်လေးပြုလုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံအတွင်း နိုင်ငံခြား ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကို ပထမဦးဆုံး လမ်းဖွင့်ပေးလိုက်သည်။ အတိတ်ကာလက အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် စီးပွားရေးနှင့်ပတ်သက်ပြီး ပိတ်ထားသမျှ ကို သူကဖွင့်ပေးလိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဗြိတိသျှ အစိုးရလက်ထက်ကတည်းက လက်ခံကျင့်သုံးလာကြသည့် သွင်းကုန်ထုတ်ကုန် လိုင်စင်စနစ်များကို ပယ်ဖျက်လိုက်ပြီး၊ အများပိုင်စီးပွားရေးစနစ်ဖြင့် လွတ်လပ်စွာလုပ်ပိုင်ခွင့်များကို ခွင့်ပြုလိုက်သည်။ ၁၉၉၀ ပြည့်နှောင်းပိုင်းတွင် ဆင်း၏ စွမ်းဆောင်ချက်ဖြင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် စီးပွားရေးပြန်လည်ဦးမော့လာနိုင်ခဲ့သည်။ 

အိန္ဒိယနိုင်ငံခေါင်းဆောင်ပိုင်းတွင် အပုပ်နဲ့လှိုင်ခဲ့သမျှ ဆင်းလက်ထက်တွင် အိန္ဒိယအစိုးရသည် သန့်ရှင်းသောအစိုးရအဖြစ် ထူးခြားစွာ ရပ်တည်နိုင်ခဲ့ခြင်းကလည်း ဆင်း၏ကောင်း သတင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယပါလီမန်က ချီးမြှင့်သည့်ထူးချွန်ဆုကို ဆင်းက ရရှိသွားခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ် မေလတွင် ဆင်းသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ကြေညာခြင်းခံရသည်။ နိုင်ငံအတွင်းရှိ ပါတီပေါင်းစုံ ကလည်း ဆင်းကို ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ထောက်ခံခြင်းပြုခဲ့ကြသည်။ 

ဆင်းသည် ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး သမီးသုံးယောက် ထွန်းကားခဲ့သည်။ အစိုးရပိုင်းတွင် အမြင့်ဆုံးရာထူး ယူထားသူဖြစ်သကဲ့သို့ စီးပွားရေးတက္ကသိုလ်များတွင် ဂုဏ်ထူးဆောင်ပါမောက္ခလည်းဖြစ်ခဲ့သည်။ သူသည် စာရေးဆရာ တစ်ယောက်လည်းဖြစ်သည်။ ဆစ်ခ်ဘာသာ ယုံကြည်ကိုးကွယ်သူဖြစ်ပြီး၊ ဆစ်ခ်လူမျိုးများထဲမှ အိန္ဒိယနိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်ဘဝကို ပထမဦးဆုံးခံယူခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------
**အာမဲလီယာ အဲရဟတ်** (အင်္ဂလိပ်: Amelia Mary Earhart; /ˈɛərhɑːrt/; ဇူလိုင် ၂၄၊ ၁၉၈၇ – ဇူလိုင် ၂၊ ၁၉၃၇ ပျောက်ဆုံး)သည် နာမည်ထင်ရှားသော အမေရိကန် အမျိုးသမီး 
လေသူရဲဖြစ်သည်။ ၁၈၉၇ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် 
ကန်းဆက်ပြည်နယ် အက်ချီဆန်မြို့၌ ဖွားမြင်သည်။ ကိုလမ္ဗီး 
ယားတက္ကသိုလ်တွင် အတန်ကြာမျှ ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီးနောက် 
ကျောင်းမှထွက်၍ လူမှုဝန်ထမ်းလုပ်ငန်း၌ ၂ နှစ်အမှုထမ်းခဲ့ 
သည်။ ထို့နောက် လေယာဉ်ပျံသန်းရေး အတတ်ပညာကိုသာ 
စိတ်ပါဝင်စားသဖြင့် ထိုပညာကို အာရုံစိုက်လေ့လာခဲ့လေသည်။ 
၁၉၂၈ ခု ဇွန်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် အဲရဟတ်သည် 
နျူးဖောင်းလန်းကျွန်းမှ အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာကို ဖြတ်ကျော်၍ 
အင်္ဂလန်နိုင်ငံ ဝေလနယ် ဗာရီပို့မြို့သို့ ပျံသန်းသော လေယာဉ် 
ပျံ၌ စီးနင်းလိုက်ပါခဲ့ရာ အမျိုးသမီးထဲမှ ထိုသမုဒ္ဒရာကို ပထမ 
ဦးဆုံး ဖြတ်ကျော်သူအဖြစ် ထင်ရှားခဲ့လေသည်။ ၁၉၃၁ ခုနှစ် 
တွင် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသူ ဂျီ၊ ပီ၊ ပွတ္တနမ်နှင့် ထိမ်းမြားလက်ထပ် 
သည်။

၁၉၃၂ ခုနှစ် မေလထဲ၌ အဲရဟတ်သည် နျူးဖောင်း 
လန်းကျွန်းမှ အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ လန်ဒန်ဒါရီမြို့သို့ လေယာဉ်ပျံ 
ကို တစ်ကိုယ်တည်း မောင်းနှင်ပျံသန်းခဲ့လေသည်။ ထိုစွန့်စားမှု 
ကြောင့် အဲရဟတ်သည် အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာကို လေယာဉ်ပျံ 
ဖြင့် တစ်ယောက်တည်း ဖြတ်သန်းခဲ့သော ပထမဦးဆုံး အမျိုး 
သမီးအဖြစ် နာမည်ပို၍ ထင်ရှားလာပေသည်။

  

တစ်ဖန် ၁၉၃၅ ခုနှစ် ဇန္နဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် 
ဟာဝိုင်းယန်းကျွန်း၊ ဟိုနိုလူးလူးမြို့မှ ကာလီဖီုးနီးယားပြည်နယ် 
အုတ်ကလန်မြို့သို့ လေယာဉ်ပျံကို တစ်ယောက်တည်း မောင်း 
နှင်ပျံသန်းခဲ့ရာ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကို ဖြတ်သန်းခဲ့သော ပထမဦး 
ဆုံးအမျိုးသမီးဟူ၍ ဂုဏ်သတင်းပျံ့နှံ့ခဲ့ပြန်သည်။ အာမဲ လီယာ 
အဲရဟတ်သည် ထိုကဲ့သို့ လေယာဉ်ပျံဖြင့် စွန့်စားပျံသန်းမှုများ 
ကြောင့် အမျိုးသမီးထဲတွင် ဒီ၊ အက်(ဖ)၊ စီ ဘွဲ့တံဆိပ်နှင့် 
အမျိုးသားပထဝီဝင် အသင်းကြီး၏ ရွှေတံဆိပ်ကို ပထမဦးဆုံး 
ချီးမြှင့်ခြင်းခံရလေသည်။

  

၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် အဲရဟတ်သည် လေယာဉ်ပျံကို တစ် 
ယောက်တည်းမောင်းနှင်၍ ကမ္ဘာတစ်ပတ် ပျံသန်းနေစဉ် ပစိ 
ဖိတ်သမုဒ္ဒရာထဲ၌ ပျောက်ဆုံးခဲ့ရလေသည်။ အဲရဟတ်သည် 
လေယာဉ်ပျံသန်းခြင်းနှင့်ဆိုင်သော စာအုပ်များကို ရေးသားထုတ် 
ဝေခဲ့ရာ *နာရီပေါင်း ၂ဝ နှင့် မိနစ် ၄ဝ* စာအုပ်နှင့် 
*နောက်ဆုံး လေယာဉ်ခရီး* စာအုပ်တို့မှာ ထင်ရှားသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅)
|  |
| --- |
| **၁၉၃၉** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇွန်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၄၁** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇွန်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
အဲယားဘတ်စ် A380 သည် EADS ၏ လက်အောက်ခံဖြစ်သော ဥရောပ ကော်ပိုရေးရှင်း အဲယားဘတ်စ်မှ ထုတ်လုပ်သော ၂ ထပ်၊ ကျယ်ပြန့်သော ကိုယ်ထည်နှင့် အင်ဂျင် ၄ လုံးပါသော လေယာဉ်ဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံးသော ခရီးသည်တင်လေယာဉ်ဖြစ်ပြီး ပထမဆုံး ပျံသန်းမှု ကို ၂၀၀၅ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံ တော်လို့စ်မြို့မှ စတင်ပျံသန်းခဲ့ပြီး ပထမဆုံး ခရီးသည်တင် ပျံသန်းမှုကို စင်ကာပူ လေကြောင်းလိုင်းမှ ၂၀၀၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် စင်ကာပူမှ ဆစ်ဒနီ ခရီးစဉ်ဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။ လေယာဉ်ပျံကို တည်ဆောက်စဉ် အချိန်အတွင်းက ထိုလေယာဉ်ကို အဲယားဘတ်စ် A3XX ဟုသာ အများကသိခဲ့ကြပြီး ထိုအချိန်မှစ၍ စူပါဂျမ်ဘိုဆိုသည့် အခြားအမည်သည် စတင်တွင်ကျယ်ခဲ့သည်။

A380 ၏ အပေါ်ထပ်သည် လေယာဉ်ပျံ၏ ကိုယ်ထည်တစ်ခုလုံးနီးပါးကို ဖြန့်ကျက်ထားပြီး ၎င်း၏ အကျယ်အဝန်းမှာ ကိုယ်ထည်ကျယ်ပြန့်သော လေယာဉ်များ၏ အကျယ်နှင့် ညီမျှသည်။ ထို့ကြောင့် ဒုတိယအကြီးဆုံး လေယာဉ်ပျံ အမျိုးအစား ဖြစ်သည့် ဘိုးအင်း 747-400 နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ခရီးသည်တင်ခန်းသည် ၅၀% မျှပို၍ ကျယ်ပြန့်ပြီး ပုံမှန် ကလပ်စ် ၃ခု ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ဖွဲ့စည်းပုံတွင် ခရီးသည် ၅၂၅ ဦးမျှတင်ဆောင်နိုင်ပြီး အားလုံးကို ရိုးရိုးတန်းဖြင့်သာ ဖွဲ့စည်းထားပါက ခရီးသည် ၈၅၃ ဦးအထိ တင်ဆောင်နိုင်သည်။ A380 သည် ခရီးသည်တင်လေယာဉ်နှင့် ကုန်တင်လေယာဉ်ဟူ၍ အမျိုးအစား ၂ မျိုး ထုတ်လုပ်သည်။ 

A380-800 ခရီးသည်တင် မော်ဒယ်လ်သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံးသော ခရီးသည်တင်လေယာဉ် ဖြစ်သော်လည်း လေယာဉ်ကိုယ်ထည်မှာ အဲယားဘတ်စ်၏ ဒုတိယအကြီးဆုံး ခရီးသည်တင်လေယာဉ် အမျိုးအစားဖြစ်သော A340-600 နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက အနည်းငယ်မျှ တိုတောင်းသည်။ A380-800F ကုန်တင်လေယာဉ် မော်ဒယ်လ်သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံး ကုန်တင်လေယာဉ် အမျိုးအစားများတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်ပြီး ၎င်းထက်ပို၍ ကုန်တင်ဝန်ကို သယ်ဆောင်နိုင်သော လေယာဉ်ဟူ၍ အန်တိုနော့ဗ် An-225 တစ်မျိုးသာရှိသည်။ 

A380-800 သည် ၈၂၀၀ လေကြောင်းမိုင် (၁၅၂၀၀ ကီလိုမီတာ) အထိ ပျံသန်းနိုင်ရန် ဒီဇိုင်းပြုလုပ်ထားပြီး ဥပမာအားဖြင့် ဆိုရလျှင် ထိုအကွာအဝေးမှာ မက်ဆာချူးဆက်ပြည်နယ်ရှိ ဘော့စတွန်မှ ဟောင်ကောင်အထိ မရပ်မနား ပျံသန်းနိုင်သော အကွာအဝေးဖြစ်သည်။ တသမတ်တည်းရှိသော အမြင့်တွင် ပျံသန်းနိုင်သောနှုန်း (cruising speed) မှာ Mach 0.85 (အမြင့်တသမတ်တည်း ရှိနေချိန်တွင် တစ်နာရီ ၉၀၀ ကီလိုမီတာ သို့ တစ်နာရီလျှင် ၅၆၀မိုင်) ဖြစ်သည်။ အဲယားဘတ်စ် A380 သည် စီးပွားဖြစ်ပျံသန်းသော လေယာဉ်များတွင် ပထမဆုံး GTL အခြေခံ ဆီကို အသုံးပြု၍ မောင်းနှင်နိုင်သော လေယာဉ်ဖြစ်သည်။

လေယာဉ်ပုံစံ
-----------

အကြီးဆုံးသော လေယာဉ်ပျံ ၄ စင်းကို နှိုင်းယှဉ်ပြထားပုံ
   Hughes H-4 Hercules
  Antonov An-225
  Airbus A380-800
  Boeing 747-8အေ ၃၈၀-၈၀၀ ၏ ၅၁၉ ခုံ ဖွဲ့စည်းပုံ

ကိုးကား
=======

1. ↑  "A380, the 21st century flagship, successfully completes its first flight"၊ Airbus S.A.S.၊ 27 April 2005။ 12 October 2008 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။ Archived from the original on 2 March 2008။
|  |
| --- |
| **၁၉၆၃** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇွန်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၃၈** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇွန်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
အဲလဖရက်သည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံရှိ အနောက်ဆက္ကဆန်နယ်ကို အုပ်စိုး 
ခဲ့သော ဘုရင်ဖြစ်သည်။ အင်္ဂလန်နိုင်ငံကို ဒိန်းလူမျိုးတို့ကြီး 
စိုးမည့် အန္တရာယ်မှ ကာကွယ်ခဲ့သော စစ်ဗိုလ်ချုပ်လည်းဖြစ်ပေ 
သည်။ ပညာရေးကိုလည်းကောင်း၊ အခြားသောနိုင်ငံများနှင့် 
ကုန်သွယ်ရေးကိုလည်းကောင်း အားပေးခဲ့သည့်အပြင်၊ ရှေးဥပ 
ဒေကျမ်းများမှ ကောင်းနိုးရာရာ ဥပဒေတို့ကို ကောက်နုတ်စု 
ဆောင်း၍၊ ဥပဒေကျမ်းကြီး တစ်စောင်ကို ပြုစုခဲ့သည်။ နောင် 
အခါ၌ ထိုဥပဒေကျမ်းသည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ ဥပဒေများအတွက် 
အခြေခံရာကျမ်း ဖြစ်လာလေသည်။

  

အဲလဖရက်သည် ၈၄၉ ခုနှစ်ခန့်တွင် ဗတ်ရှိုင်ယာနယ်၊ 
ဝမ်တိတ်မြို့၌ဖွားမြင်သည်။ အယ်သယ်ဝု ဘုရင်၏ ပဉ္စမသား 
တော်ဖြစ်၍ ငယ်စဉ်က ရောမမြို့သို့ နှစ်ကြိမ်ရောက်ခဲ့ဖူးသည်။ 
အနောက်ဆက္ကဆန် လူမျိုးတို့သည် နော့သမန်ခေါ် ဒိန်းလူမျိုး 
တို့နှင့် နှစ်ပေါင်းများစွာ စစ်ဆင်ခဲ့ကြရသည်တွင် အဲလဖရက် 
သည် တိုက်ပွဲအသီးသီးတို့၌ ပါဝင်တိုက်ခိုက်ခဲ့လေသည်။ ၈၇၁ 
နောက်ပိုင်းတွင် နောင်တော် အယ်သယ်ရက် အနိစ္စရောက်သော 
အခါ၊ အနောက်ဆက္ကဆန်တို့၏ ဘုရင်အဖြစ် ဆက်ခံအုပ်စိုး 
သည်။

  

၈၇၆ ခုနှစ်တွင် ဒိန်းလူမျိုးတို့သည် ပြန်လည်စစ်ဆင် 
တိုက်ခိုက်ကြရာ၊ ၈၇၈ ခုနှစ်ချစ်ပင်ဟမ် တိုက်ပွဲ၌ အဲလဖရက် 
ဘုရင်သည် စစ်ရေးနိမ့်သဖြင့် တောတောင်ထူထပ်ရာ အရပ် 
ဒေသသို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရလေသည်။ ထို့နောက် ဆမ္မာ 
ဆက်ရှိုင်ယာနယ်အတွင်း၌ အခိုင်အမာတပ်စွဲပြီးလျှင် ဒိန်းလူမျိုး 
တို့ကို ပြန်လှန်တိုက်ခိုက်ရန် စစ်သားများကို စည်းရုံးခဲ့လေ 
သည်။ ၈၇၈ ခုနှစ် မေလတွင် အဲလဖရက်ဘုရင်၏ တပ်များ 
သည် ဒိန်းလူမျိုးတို့ကို စစ်ဆင်တိုက်ခိုက်ရာ အက်ဒင်တန်တို်က် 
ပွဲ၌ ဒိန်းလူမျိုးတို့၏တပ်များ စစ်ရှုံး၍ ဝက်ဆက်နယ်မှ ဆုတ် 
ခွာကြရသည်။

  

အဲလဖရက်ဘုရင်သည် စစ်ပွဲပြီးသည့်နောက် နိုင်ငံလုံခြုံ 
မှုအတွက် ခိုင်ခန့်သော ခံတပ်ကြီးများကို တည်ဆောက်သည်။ 
ဒိန်းလူမျိုးတို့၏ သင်္ဘောများထက်ကြီး၍ လျင်မြန်သောသင်္ဘော 
များကိုဆောက်လုပ်လျက် အင်္ဂလိပ်ရေတပ်အင်အားကို တိုးချဲ့ 
သည်။ အမြဲတမ်း စစ်တပ်ကိုလည်း ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းသည်။ 
စစ်မှုထမ်းထဲမှ အချို့အဝက်တို့ကို လယ်ယာစိုက်ပျိုးစေ၍၊ရိက္ခာ 
ဖူလုံအောင် စီမံခန့်ခွဲသည်။ လန်ဒန်မြို့ကို ပြန်လည်တည် 
ဆောက်သည်။ နိုင်ငံခြားနှင့် ကုန်သွယ်ရေးကိုလည်းကောင်း၊ 
စက်မှုလုပ်ငန်းများကို လည်းကောင်း အားပေးကူညီခဲ့သည်။ 
ထိုအချိန်အတွင်းမှာပင် ထင်ရှားသော ဥပဒေကျမ်းကြီးကို ပြုစု 
ပြီးလေသည်။

  

အဲလဖရက်ဘုရင်သည် ဝက်ဆက်နယ်၏မြို့တော်ဖြစ် 
သော ဝင်ချက်စတာမြို့တွင် စာပေဌာနတစ်ခုကို တည်ထောင်၍၊ 
ဝေလနယ်၊ မားရှားနယ်နှင့် ဥရောပတိုက်မှ ပညာသည်များကို 
ခေါ်ဖိတ်ကာ စာပေဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် စီစဉ်ဆောင်ရွက် 
သည်။ မိမိကိုယ်တိုင် လက်တင်ဘာသာကို လေ့လာသင်ကြား 
သည့်အပြင်၊ တိုင်းသူပြည်သားတို့ ဖတ်ရှုနိုင်ရန်အတွက် ထင် 
ရှားသော လက်တင်ဘာသာစာအုပ်များကို အင်္ဂလို-ဆက္ကဆန် 
ဘာသာသို့ပြန်ဆိုစေသည်။ ဘာသာပြန်စာအုပ်များတွင် အယူ 
ဝါဒဆိုင်ရာစာပေ၊ သမိုင်းဆိုင်ရာစာပေ၊ ဒဿနိကဗေဒဆိုင်ရာ 
စာပေတို့ ပါဝင်လေသည်။ အင်္ဂလိပ်လူမျိုးတို့၏ ရှေးခေတ် 
သမိုင်းနှင့် ထုံးတမ်းစဉ်လာကို ဖော်ပြသော အင်္ဂလို-ဆက္ကဆန် 
သမိုင်းမှတ်တမ်း စာအုပ်ကိုလည်း ပြုစုစေသည်။
အဲလဖရက်ဘုရင်ကြီးသည် ၈၉၉ ခုနှစ် အောက်တို 
ဘာလတွင် အနိစ္စရောက်လေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅)
**စေ့ရွက်အထက်တံ (အက်ပီကော့တိုင်းလ်)**တစ်ခုသည် အပင်ဘဝ၏ အစပထမအဆင့်များအတွက် အရေးပါလှသည်။ ၎င်းသည် အပင်လောင်း စေ့ရွက်များ၏ ရိုးတံအထက်ရှိ အပင်ပေါက်ပင်စည်အပိုင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အစေ့ရွက်မြေအောက်အပင်ပေါက်ခြင်းဖြင့်အလျင်အမြန် ကြီးထွားလာပြီး ပင်စည်ကိုလည်း မြေမျက်နှာပြင်အပေါ်သို့ ဆန့်ထုတ်လိုက်သည်။ စေ့ရွက်အထက်တံသည် **အစေ့ရွက်မြေအောက်အပင်ပေါက်ခြင်း**ကာလအတွင်း ချိတ်ကလေးအနေနှင့်လည်း ရှိတတ်သည်။ စေ့ရွက်အထက်တံသည် ဆန့်ထွက်လာပြီး ကိုင်းသစ်ထိပ်ဖျားနှင့် ပရီမောဒိယသစ်ရွက် သို့မဟုတ် "ဦးဆုံးသစ်ရွက်စစ်များ" ဖြစ်လာသည်။ အစေ့ရွက်ကမူ မြေကြီးထဲတွင်ပင် ကျန်ခဲ့ပေမည်။

အပင်ဇီဝကမ္မဗေဒတွင် **စေ့ရွက်အထက်တံ**သည် အစေ့ရွက်များအထက်ရှိ အပင်လောင်းပင်စည်သစ် ဖြစ်သည်။ အပင်အများစုတွင် စေ့ရွက်အထက်တံသည် အပင်၏သစ်ရွက်များအဖြစ် တဖြည်းဖြည်းဖွံ့ဖြိုးလာသည်။ စေ့ရွက်စုံပင်များတွင် စေ့ရွက်အောက်တံသည် အသုံးပြုပြီး နွမ်းသွားသော အစေ့ရွက်များအောက်ရှိ အောက်ခြေပင်စည် ဖြစ်လာမည့်အရာ ဖြစ်သည်။ ယင်း၏အပေါ်တွင် ရှိသည်မှာ **စေ့ရွက်အထက်တံ** ဖြစ်သည်။ စေ့ရွက်ထီးပင်များတွင် မြေကြီးထဲမှ သို့မဟုတ် အစေ့မှ ဦးစွာထွက်ပေါ်လာသော ပင်စည်သစ်သည် **စေ့ရွက်အထက်တံ** ဖြစ်သည်။ ထိုစေ့ရွက်အထက်တံမှနေ၍ ပထမဆုံးသော ပင်စည်ကိုင်းသစ်များနှင့် သစ်ရွက်များ ထွက်ရသည်။

စေ့ရွက်အထက်တံ ရှည်ထွက်လာခြင်းသည် ဖိုက်ကိုခရုမ်းအလင်းအာရုံခံကလာပ်စည်းများက ထိန်းချုပ်ထားခြင်း ဖြစ်တန်ရာသည်။

ဆက်စပ်အကြောင်းအရာ
-----------------

* စေ့ရွက်အောက်တံ
|  |
| --- |
| **၁၉၃၄** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇွန်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၅၃** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇွန်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၇၄** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇွန်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၈၈၄** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| အောက်တိုဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၀၅** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| အောက်တိုဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
တေးရေးဆရာ နှင့် ဘာသာပြန်စာရေးဆရာ ညီသစ်
ညီသစ်သည် မြန်မာ တေးရေးဆရာ၊ ဘာသာပြန်စာရေးဆရာ နှင့် ကဗျာဆရာ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။

ငယ်ဘဝ
-----

အမည်ရင်းမှာ ဝင်းမျိုးကျော် ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၀ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၄ရက်တွင် ပျဉ်းမနားမြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ပျဉ်းမနားမြို့မှ ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် အခြေခံပညာ အထက်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ မန္တလေးတက္ကသိုလ်တွင် ရုက္ခဗေဒ အဓိက ဖြင့် တက်ရောက်သင်ကြားခဲ့ပြီး သိပ္ပံဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။

စာပေလှုပ်ရှားမှုများ
--------------------

ညီဆင်းသစ် ဟူသော ကလောင်အမည်ဖြင့် ဘာသာပြန် ဝတ္ထုတိုနှင့် ဘာသာပြန် ကဗျာများကို မဂ္ဂဇင်းများတွင် စတင် ရေးသားခဲ့သည်။ ညီသစ်၊ ဝင်းမျိုးကျော်၊ ဧဒင် စသော ကလောင်အမည်များဖြင့်လည်း မဂ္ဂဇင်းများတွင် ဖက်ရှင်ဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများ၊ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများ၊ အနုပညာ ဆိုင်ရာ ဆောင်းပါး အမြောက်အမြားကို ရေးသားခဲ့သည်။

ဂီတ လှုပ်ရှားမှုများ
--------------------

အဆိုတော် လေးဖြူ၏ ပါဝါ ၅၄ စီးရီး အတွက် သီချင်းများကို ရေးသားရာမှ ဂီတလောကသို့ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ လေးဖြူ၊ ဝိုင်ဝိုင်း၊ အငဲ၊ သီရိကိုကို၊ ဒွေးတို့ တွက် သီချင်းများကို ရေးသားပေးခဲ့ဖူးသည်။ ထင်ရှားသော သီချင်းများမှာ အလွမ်းရဲ့ နတ်သမီး (လေးဖြူ)၊ မျက်ရည်များ၏ နောက်ကွယ် (လေးဖြူ)၊ အငြှိုးအင်အား (လေးဖြူ)၊ လတစ်စင်းကို ရူးသွပ်သူ (လေးဖြူ)၊ ရေဆန်လမ်း (ဝိုင်ဝိုင်း)၊ နှလုံးသား ရှာသူ (ဝိုင်ဝိုင်း)၊ အချစ်မဲ့နိဂုံး (ဝိုင်ဝိုင်း) စသည်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ 

၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ ကာလတွင် VOTE NO ဆိုသော သီချင်းကို ဖန်တီး ဖြန့်ချိခဲ့ဖူးသည်။

အလုပ်အကိုင်
-----------

၁၉၉၇ တွင် စင်ကာပူသို့ သွားရောက် အလုပ်လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၉ တွင် မြန်မာပြည်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၀၇ ခုနှစ်မှ စ၍ ထိုင်းရှိ ခေတ်ပြိုင်ဂျာနယ် နှင့် ဒီဗွီဘီတို့တွင် ဝင်ရောက် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။

ကွယ်လွန်ခြင်း
-------------

၂၀၁၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၅ ရက် မနက်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်၊ မာဘွန်ကရောင်း ဆေးရုံတွင် ပန်းနာရင်ကျပ် ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်၌ ရန်ကုန်မြို့တွင် သားသမီး ၂ ဦး ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။

ထုတ်ဝေခဲ့ဖူးသော စာအုပ်များ
--------------------------

* ဆင်းရဲသော ဖေဖေ ချမ်းသာသော ဖေဖေ
* အချစ်ဆိုတဲ့အရာ
* ဇနီးတစ်ယောက် ချစ်ရာရောက်အောင်
* ခင်ဗျားဒိန်ခဲကို ကျွန်တော် နေရာ ရွှေ့ခဲ့တယ်

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3  ​ေတး​ေရး​ညီသစ္ ဘန္​ေကာက္ျမို့​တြင္ ကြယ္လြန္ | DVB
|  |
| --- |
| **၁၉၆၁** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇွန်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၃၆** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇွန်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၅၁** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇွန်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၅၅** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇွန်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
နေရာချထားသည့် လုပ်ဆောင်မှုစနစ်ဖြင့် ကွန်ပျူတာအား အလုပ်စတင်ခြင်းဖြစ်သည်။ Boot ဆိုသော စကားလုံးသည် "to pull yourself up by your bootstraps "ဆိုသော စာပုဒ်မှ လာခြင်းဖြစ်သည်။ ကွန်ပျူတာ ကိုဖွင့်လိုက်သောအခါ စက်နှိုးပြီး လည်ပတ်လုပ်ဆောင်ရန်အတွက် လိုအပ်သော ညွှန်ကြားချက်များကို အလိုအလျောက်ဖတ်ရှုသွားသည်။ မိမိတွင် hard drive တစ်ခုရှိပါက မိမိ၏ ကွန်ပျူတာ စတင်နိုးကြားရန်လိုအပ်သော ဖိုင်များမှာ hard drive ပေါ်တွင် ရှိကောင်းရှိနေနိုင်သည်။ မိမိ၏ Computer တွင် Floppy drive များသာရှိနေပါက ကွန်ပျူတာကို ဖွင့်ခြင်းမပြုမီ Drive ထဲသို့ Start Up Disk (တစ်နည်းအားဖြင့် Boot Disk/ Bootable Disk) တစ်ခု ထည့်ပေးရန် လိုအပ်သည်။

PC ကိုဖွင့်ရန် အသုံးပြုသည့် ဝေါဟာရဖြစ်သည်။ PC ကိုဖွင့်သောအခါ PC က ROM ထဲတွင် သိုလှောင်ထားသည့် Program တစ်ခုဖြစ်သည့် bootstrap loader ကို စစ်ဆေးသည်။ ယင်း ပရိုဂရမ်က boot record တစ်ခု ဟု သိထားသည့် Hard disk ၏ သီးခြားနေရာတစ်ခုကို ရှာဖွေကြည့်သည်။ Disk ပေါ်တွင် boot record ကို ရှာတွေ့ပါက ထို boot record ထဲတွင် သိမ်းဆည်းထားသည့် ပရိုဂရမ်ကို RAM အတွင်းသို့ load လုပ်ပြီး excute လုပ်ပေးသည်။ အားလုံးအဆင်ပြေမည်ဆိုပါက သင်၏ စက်သည် လှုပ်ရှားသက်ဝင်လာလိမ့်မည်။
|  |
| --- |
| **၁၈၈၆** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| အောက်တိုဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

 (၁၂×၂၄ / ၃၆x၂ =၇၂)
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အရှင်ရာဓထေရ်က အကျဉ်းချုပ်တရားဟောတော်မူပါ။ ဟောတော်မူအပ်သောတရားတော်ကို တစ်ပါးတည်း ဆိတ်ငြိမ်ရာ၌နေလျက် မမေ့မလျော့ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကိုယ်နှင့်အသက် မငဲ့ကွက်ဘဲ ရက်စက်ဓိဋ္ဌာန် စိတ်အကြံဖြင့် နိဗ္ဗာန်သို့စိတ်ကိုစေလွှတ်လျက် ကျင့်သုံး နေပါမည်ဟု လျှောက်ထားချက်အရ ခန္ဓာငါးပါး(တို့တွင် တစ်ပါးပါး)ကို မာရ, မာရဓမ္မ, နိရောဓ ဓမ္မဖြစ်ပုံ၊ ယင်းတို့၌ ဆန္ဒကိုပယ်ရမည်၊ ရာဂကိုပယ်ရမည်၊ ဆန္ဒရာဂကို ပယ်ရမည်ဟု ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့် သုတ်များဖြစ်ပါသည်။

ဤ ၃၊ အာယာစနဝဂ်၌-မာရသုတ်၊ မာရဓမ္မသုတ်၊ အနိစ္စသုတ်၊ အနိစ္စဓမ္မသုတ်၊ ဒုက္ခသုတ်၊ ဒုက္ခဓမ္မသုတ်၊ အနတ္တသုတ်၊ အနတ္တဓမ္မသုတ်၊ ခယဓမ္မသုတ်၊ ဝယဓမ္မသုတ်၊ သမုဒယဓမ္မသုတ်၊ နိရောဓဓမ္မသုတ်-ဟု သုတ်ပေါင်း (၁၂)သုတ် ရှိပါသည်။

= သီဟိုဠ်မူ၌ တစ်သုတ်တစ်သုတ်လျှင် ဆန္နသုတ်၊ ရာဂသုတ်၊ ဆန္ဒ ရာဂသုတ်ဟု သုံးသုတ်စီဖြစ်သဖြင့် (၃၆)သုတ်ရှိကြောင်း ၄-ဥပနိသိန္နဝဂ်၌လည်း ဤဒေသနာတော်အတိုင်း ဟောတော်မူခြင်းကြောင့် (၃၆)သုတ်ရှိကြောင်း မိန့်ဆိုပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -သံ၊၂၊၁၆၂-၅။ သံ၊မြန်၊၂၊၁၅၄-၆။ 

-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၂-ရာဓသံယုတ္တ၊ ၃-အာယာစနဝဂ္ဂ။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
ထရန်စဖော်မာ တွင်ပါရှိသော ဘုခေါ့ ရီလေး(Buchholz Relay) သည် ထရန်စဖော်မာ တွင် ဆီလှောင်ကန်နှင့်ထရန်စဖော်မာကိုယ်ထည်အတွင်းပိုင်း(core နှင့် winding များမြုပ်ထားရာ main tank) ကြားတွင် ချိတ်ဆက်ထားသော ပစ္စည်းဖြစ်သည်။၎င်းတွင် အဓိကအစိတ်အပိုင်း နှစ်ခုပါရှိသည်။(အောက်ပုံတွင်ကြည့်ပါ)အပေါ်ဘက်တစ်ခုသည် ဆီပေါ်တွင် ပေါလောပေါ်နိုင်သော အရာကိုမောင်းတံဖြင့်ချိတ်ဆက်ထားသည်။၎င်းမောင်းတံ၌ မာကျူရီဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော ခလုပ်ကိုတပ်ဆင်ထားသည်။ အောက်ဘက် ရှိအစိတ်အပိုင်းတွင် အပြားပုံစံအရာတစ်ခုပါရှိပြီး ၎င်းတွင် မာကျူရီဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော ခလုပ်ကို တပ်ဆင်ထားသည်။၎င်းတို့ကို မောင်တံတွင် ချိတ်ဆက်ထားပြီးထရန်စဖော်မာကိုယ်ထည်အတွင်းပိုင်း ၏အဝင်တွင် တပ်ဆင်ထားသည်။ ဘုခေါ့ ရီလေး သည် ထရန်စဖော်မာ ၏အသေးစား ပြစ်ချက် များမှစတင်၍ ကွိုင်များ၏ ကာကွယ်ပစ္စည်းရှိ ပြစ်ချက် ၊ထရန်စဖော်မာအူတိုင် များပူခြင်း၊ဆီများဓာတ်ပြိုကွဲခြင်း တို့ဖြစ်ပေါ်ကလုပ်ဆောင်သည်။Main tank မှ ဆီယိုစိမ့်မှုများ ရှိခဲ့ပါက ဆီ level လျော့ကျလာသောကြောင့် အပေါ်ဘက်ရှိ ခလုပ်သည် လုပ်ဆောင်သည်။ မာကျူရီဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော ခလုပ်၌တပ်ဆင်ထားသော ပွင့်နေသောပွိုင့်သည် ထိကပ်သွားသဖြင့် ၎င်းဖြင့်ချိတ်ဆက်ထားသော သတိပေးဆားကစ်များ ကိုလုပ်ဆောင်စေမည်။ ဆားကစ် ဘရိတ်ကာ တို့၏လုပ်ဆောင်မှုကို ရပ်တန့်စေမည်။
အခြား ပြစ်ချက်များဖြစ်သည့် phase လိုင်းများ earth လိုင်းဖြင့် short circuit ဖြစ်ခြင်း၊phase လိုင်းခြင်း phase လိုင်း short circuit ဖြစ်ခြင်း၊tap changing ပြောင်းပေးသည့် အစိတ်အပိုင်းများတွင် ပြစ်ချက်ရှိနေခြင်း တို့ဖြစ်ပေါ်ပါက အောက်ဘက်တွင်ပါရှိသော ပလိပ်ပြားကိုတွန်းကန်စေပြီး ၎င်းတွင် တပ်ဆင်ထားသော မာကျူရီခလုပ်သည်လုပ်ဆောင်၍ power system ကိုပြတ်တောက်စေမည်။
ထရန်စဖော်မာ ထဲသို့ ဆီထည့်သွင်းသောအခါ ထိုဆီနှင့်အတူလေ သည်လည်းရောနှောဝင်ရောက်လေ့ရှိသည်။ ထိုလေတို့သည် ဘုခေါ့ ရီလေး ၏အိမ်ထဲတွင် ဝင်ရောက်နေရာယူကြသဖြင့် ရီလေး၏ အပေါ်ဘက်ခလုပ်ကို လုပ်ဆောင်စေသည်။ ထရန်စဖော်မာ ၏ အူတိုင် တို့သည်ပူလာပါက ဆီ၏ ထုထည် ကို ပိုမိုပြန့်ကားလာစေသဖြင့် အောက်ဘက်ရှိခလုပ်ကိုလုပ်ဆောင်စေသည်။

### ကိုးကား