မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဝန်ကြီးဌာနများတွင် ရှေ့နေနှင့် ပတ်သက်၍ **ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်ရုံး** (Office of the Union Attorney General) ထားရှိသည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

၁၈၂၆ ခုနှစ်၊ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာပထမစစ်ပွဲပြီးချိန်မှစ၍ ဗြိတိသျှတို့သည် ယင်းတို့၏အင်္ဂလိပ်ရိုးရာဥပဒေစနစ်ကို ပြုပြင်ထားသည့် ဥပဒေစနစ်ကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် စတင်ကျင့်သုံးခဲ့ပြီး၊ အစိုးရရှေ့နေချုပ်တစ်ဦး၊ အစိုးရ တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေများနှင့် အစိုးရရှေ့နေများကို ပြစ်မှုဆိုင်ရာမှုခင်းများ နှင့် တရားမမှုများတွင် နိုင်ငံတော်ကိုယ်စားလိုက်ပါဆောင်ရွက်ရန် ခန့်ထားခဲ့သည်။

ပါမောက္ခ မဟာသရေစည်သူ ဒေါက်တာ ဘဟန် - ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ် (၁၉၅၇ - ၁၉၅၈)
၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရသည့်အခါ ၁၉၄၇ ခုနှစ် နိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေနှင့် ၁၉၄၈ ခုနှစ် နိုင်ငံတော် ရှေ့နေချုပ် အက်ဥပဒေတို့အရ ရှေ့နေချုပ်ရုံးကို တည်ထောင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် တော်လှန်ရေးကောင်စီအစိုးရက နိုင်ငံတော်တာဝန်များကို ဆက်ခံဆောင်ရွက်သည့်အခါ ရှေ့နေချုပ်ရုံးသည် ဆက်လက်တည်ရှိခဲ့သည်။ ထိုအချိန်အထိ ရှေ့နေချုပ်၏လုပ်ငန်းတာဝန်များမှာ ပြစ်မှုဆိုင်ရာ မှုခင်းများနှင့်တရားမမှုများတွင် နိုင်ငံတော်ကိုယ်စား လိုက်ပါဆောင်ရွက်ခြင်းနှင့် အစိုးရကို ဥပဒေအကြံပေးခြင်း တို့ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် ယခင်တည်ရှိခဲ့သည့် အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားကို ဖျက်သိမ်းသည့်အခါ ရှေ့နေချုပ်ရုံးကို အသစ်ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းပြီး၊ အမှုလိုက်ခြင်း၊ ဥပဒေအကြံပေးခြင်း၊ ဥပဒေကြမ်းရေးဆွဲခြင်းနှင့် ဥပဒေဘာသာပြန်ခြင်း တာဝန်များဆောင်ရွက်ရန် အပ်နှင်းခဲ့သည်။

ယင်းနောက် ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် ပြည်ထောင်စု ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို အတည်ပြုကျင့်သုံးခဲ့ပြီး၊ ပြည်သူ့ဥပဒေအကျိုးဆောင် အဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ် ပြည်သူ့ဥပဒေအကျိုးဆောင်အဖွဲ့ဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များအရ ဗဟိုဥပဒေရုံး၊ ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဥပဒေရုံးများ၊ မြို့နယ်ဥပဒေရုံးများကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့က နိုင်ငံတော်တာဝန်များ ရယူသည့်အခါ ၁၉၈၈ ခုနှစ်၊ ရှေ့နေချုပ် ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းပြီး၊ ရှေ့နေချုပ်ရုံး၊ ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဥပဒေရုံးများ၊ မြို့နယ်စု(ခရိုင်) ဥပဒေရုံးများ နှင့် မြို့နယ်ဥပဒေရုံးများကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ရှေ့နေချုပ်ရုံးခွဲ(မန္တလေး)၊ ပြည်နယ် ဥပဒေရုံးခွဲ ၂ ရုံးနှင့် တိုင်းဥပဒေရုံးခွဲ ၁ ရုံးတို့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

၂၀၀၁ ခုနှစ် ရှေ့နေချုပ်ဥပဒေသည် အချိန်အခါနှင့် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်စေရန် သမိုင်းအတွေ့အကြုံနှင့် လက်တွေ့များအပေါ် အခြေခံထားသည့် ဥပဒေဖြစ်သည်။ ယင်းဥပဒေကို ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် တစ်ကြိမ်ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။

၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စု ရှေ့နေချုပ်ဥပဒေကို ၂၀၀၈ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေနှင့်အညီ ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။

၂၀၀၈ ခုနှစ် မေလ(၂၉)ရက်နေ့တွင် ပြည်လုံးကျွတ် ဆန္ဒခံယူပွဲကြီးဖြင့် ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေကို အတည် ပြုပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပုဒ်မ ၄၄၃ နှင့်အညီ ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်ဥပဒေအား ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၈ ရက်နေတွင် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။

၂၀၂၁ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၃၀ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်ရုံးအား ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန အဖြစ် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်မှာ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ်ပါ ပူးတွဲထမ်းဆောင်သည်။

ဖွဲ့စည်းပုံ
-----------

ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်ဥပဒေအရ ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်နှင့် ဒုတိယရှေ့နေချုပ် ၁ ဦးကို ခန့်ထားသည်။ ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်ရုံးနှင့် အဆင့်ဆင့်သော ဥပဒေရုံးများသည် ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်ဥပဒေအရ ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်က တာဝန်လွှဲအပ်ပေးသည့်အတိုင်း မိမိတို့၏လုပ်ငန်းတာဝန်များကို သတ်မှတ်ချက်များနှင့် အညီဆောင်ရွက်ကြသည်။ ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်ရုံး၏ လက်အောက်တွင်တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်ဥပဒေချုပ်ရုံး (၁၄) ရုံး၊ ခရိုင်ဥပဒေရုံး (၆၈) ရုံးနှင့် မြို့နယ်ဥပဒေရုံး (၃၂၅) ရုံးကို ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်နေ့စာရင်းအရ အရာထမ်း(၉၉၆)နေရာ၊ အမှုထမ်း(၂၇၁၂)နေရာ စုစုပေါင်း (၃၇၀၈) နေရာဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်သည် ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်ရုံးနှင့် ဥပဒေရုံးအဆင့်ဆင့်မှ ဝန်ထမ်းအားလုံး၏ အကြီးအကဲဖြစ်သည်။

ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်ရုံးတွင်

* အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် လူ့အရင်းအမြစ်စီမံခန့်ခွဲမှုဌာနခွဲ
* မူဝါဒ၊ဥပဒေ၊လုပ်ထုံးလုပ်နည်း စိစစ်ရေးနှင့် လုပ်ငန်းများစစ်ဆေးရေးဌာနခွဲ
* စီမံကိန်းနှင့်စာရင်းအင်းဌာနခွဲ
* ဌာနတွင်းစာရင်းစစ်နှင့် ဘဏ္ဍရေးဌာနခွဲ
* ပြည်တွင်းပြည်ပဆက်ဆံရေးနှင့် သတင်းပြန်ကြားရေးဌာနခွဲ
* ဦးစီးရုံး တို့ဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားသည်။

အခြားလေ့လာရန်
-------------

* ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်
* ပြည်ထောင်စုတရားသူကြီးချုပ်
* ပြည်ထောင်စု တရားလွှတ်တော်ချုပ်

ကိုးကား
-------

1. ↑  သမိုင်းနောက်ခံ။  ၂၁-၀၇-၂၀၁၅ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  "ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ် ၁၇၆ / ၂၀၂၁"။
3. ↑  "ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ် ၁၇၇ / ၂၀၂၁"။
4. ↑  ဖွဲ့စည်းပုံ။  ၂၁-၀၇-၂၀၁၅ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
5. ↑  ရုံးအဖွဲ့။

  


| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
မြန်မာနိုင်ငံ မြန်မာနိုင်ငံ၏  အုပ်ချုပ်ရေး |
| --- |
| 
* မြန်မာ့ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေ

 |
| အုပ်ချုပ်ရေး | 

|  |  |
| --- | --- |
| In government | 
* မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ
	+ *စာရင်း*
	+ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး
* မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ
* နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ
	+ ဥက္ကဋ္ဌ
* နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်
* ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့
* နေပြည်တော်ကောင်စီ
* ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့များ
	+ ဝန်ကြီးချုပ်များ

 |
| ပြည်ပရောက် အစိုးရအဖွဲ့ | 
* အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့

 |

 |
| ဥပဒေပြုရေး | 

|  |  |
| --- | --- |
| In government | 
* ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်
	+ နာယက
* အမျိုးသားလွှတ်တော်
	+ ဥက္ကဋ္ဌ‎
* ပြည်သူ့လွှတ်တော်
	+ ဥက္ကဋ္ဌ‎
* ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်များ
	+ တိုင်းရင်းသားရေးရာဝန်ကြီးများ

 |
| ပြည်ပရောက် အစိုးရအဖွဲ့ | 
* ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ

 |

 |
| တရားစီရင်ရေး | 
* နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး
* ပြည်ထောင်စု တရားလွှတ်တော်ချုပ်

 |
| ဝန်ကြီးဌာနများ | 
* စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်း
* နယ်စပ်ရေးရာ
* စီးပွား​ရေး
* ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး
* ဆောက်လုပ်ရေး
* သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု
* ကာကွယ်ရေး
* ပညာရေး
* လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်
* စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှု
* နိုင်ငံခြားရေး
* အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး
* သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး
* ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား
* ပြည်ထဲရေး
* ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး
* အလုပ်သမား၊လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား
* ပြန်ကြားရေး
* လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး
* သမ္မတရုံး
* နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံရုံး
* ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေး

 |
| အဖွဲ့အစည်းများ | 
* ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်ရုံး
* ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်ရုံး
* မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်

 |
| ကော်မရှင်များ | 
* အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်
* ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်
* အမျိုးသား လူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင် - မြန်မာနိုင်ငံ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ကော်မရှင်
* ပြည်ထောင်စု ရာထူးဝန်အဖွဲ့
* ငွေချေးသက်သေခံလက်မှတ်လုပ်ငန်း ကြီးကြပ်ရေးကော်မရှင်

 |
| ဥပဒေစိုးမိုးရေး | 
* မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့
* အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ

 |
| Commons page **Commons** - Category **ကဏ္ဍ** |