recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
အမျိုးအမည်စုံသော နှံစားပင်များ
**နှံစားပင်**ဆိုသည်မှာ စားသုံးနိုင်သော အစေ့အဆန်အတွက် စိုက်ပျိုးရသည့် မြက်မျိုးနွယ်ပင်ဖြစ်သည်။ နှံစားပင်များသည် ကမ္ဘာ့စိုက်ပျိုးမှု အများဆုံး သီးနှံပင်များဖြစ်ပြီး စားသုံးမှုအများဆုံး အစားအစာဖြစ်သည်။ ယင်းတို့တွင် စပါး၊ ဂျုံ၊ ရိုင်းစပါး၊ ပြောင်းဖူး၊ မုယော၊ အုတ်ဂျုံ စသည်တို့ ပါဝင်သည်။ နှံစားပင်အများစုသည် တစ်နှစ်ခံပင်များဖြစ်ပြီး တခါစိုက်ပျိုးပြီးတိုင်း ရိတ်သိမ်းရသည်။ သို့သော် အချို့နှံစားပင်များမှာ ၂ နှစ်နှင့်အထက် သက်တမ်းရှိကြသည်။ ဆောင်းရာသီတွင် စိုက်ပျိုးရသော နှံစားပင်များသည် ဆောင်းဦးရာသီတွင် စိုက်ပျိုးရန် ခက်ခဲပြီး ဆောင်းရာသီ၌သာ တွေ့ရလေ့ရှိသည်။ ဆောင်းရာသီတွင် စိုက်ပျိုးသောနှံစားပင်များကို နွေဦးကာလ သို့မဟုတ် နွေရာသီ အစောပိုင်းတွင် ရိတ်သိမ်းလေ့ရှိပြီး နွေဦးကာလတွင် စိုက်ပျိုးရသော နှံစားပင်များသည် နွေရာသီနှောင်းပိုင်းတွင် ရိတ်သိမ်းလေ့ရှိသည်။ 

နှံစားပင်များကို ကျောက်ခေတ်နှောင်းပိုင်းကာလကတည်းက စတင်စိုက်ပျိုးခဲ့ကြသည်။ မုယောနှင့် ဂျုံကို လခြမ်းရပ်ဝန်းဒေသတွင် စတင်စိုက်ပျိုးခဲ့သည်။ စပါးကိုမူ အရှေ့အာရှတွင် စတင်စိုက်ပျိုးခဲ့ပြီး ဆော်ဂန်ပြောင်းကို အနောက်အာဖရိကတွင် စတင်စိုက်ပျိုးခဲ့သည်။ ၂၀ ရာစုတွင် နှံစားပင် ထုတ်လုပ်မှုသည် တိုးပွားလာခဲ့ပြီး အချို့သောနိုင်ငံများက အခြားနိုင်ငံများအတွက်ပါ စိုက်ပျိုးခဲ့ကြသည်။

ကိုးကား
-------
**ရှင်တစ်ထောင်အခါတော်နေ့** သည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့ အလေးအမြတ်ထားသော နေ့တစ်နေ့ဖြစ်ပြီး ပြာသိုလပြည့်နေ့တွင် ကျရောက်သည်။ ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားတွင် ရသေ့ညီနောင် ရှင်တစ်ထောင်တို့သည် အယူဝါဒကို စွန့်လွှတ်ပြီး ဗုဒ္ဓသာသနာတော်သို့ ကူးပြောင်းရောက်ရှိသည့် ပြာသိုလပြည့်နေ့ကို ရှင်တစ်ထောင်အခါတော်နေ့အဖြစ် ကျင်းပကြသည်။

ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားသည် မဟာသက္ကရာဇ် ၁၀၃ ခုနှစ်၊ ပထမဝါကျွတ်ပြီးနောက် ရသေ့တစ်ထောင်ကို ချွတ်ရန် ဥရုဝေလတောသို့ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်နေ့တွင် ကြွရောက်ကာ ပြာသိုလပြည့်နေ့အထိ ၂လကြာ သီတင်းသုံး၍ ရသေ့များအား စည်းရုံးခဲ့သည်။ ထိုစဉ်ကာလ ဥရုဝေလတော၌ အစ်ကိုကြီး ဥရုဝေလကဿပ ခေါင်းဆောင်သော ရသေ့ငါးရာ၊ အစ်ကိုလတ် နဒီကဿပ ခေါင်းဆောင်သော ရသေ့သုံးရာ၊ ညီငယ် ဂယာကဿပ ခေါင်းဆောင်သော ရသေ့နှစ်ရာ စသည်တို့သည် သုံးနေရာခွဲလျက် နေထိုင်သီတင်းသုံးနေကြသည်။ ဥရုဝေလကဿပနှင့်တကွ ရသေ့အားလုံးတို့သည် မီးလှုံခြင်း၊ ရေငုပ်ခြင်း စသည့် ပဉ္စာတပအကျင့်များကို ကျင့်ကြံကာ ကိလေသာ ခေါင်းပါးလိမ့်မည်ဟုလည်း လွဲမှားစွာ မှတ်ယူထားကြသည်။

မြတ်စွာဘုရားက မီးအိုးကင်း ၅၀၀ ကို တန်ခိုးတော်ဖြင့် ဖန်ဆင်းခြင်း၊ ရသေ့များခွဲ၍ မကွဲသော ထင်းတုံးငါးရာအား တစ်ပြိုင်နက် ကွဲစေခြင်း၊ ရသေ့များမွှေး၍မရသောမီးကို တစ်ပြိုင်နက် တောက်လောင်စေခြင်း၊ ရသေ့များငြိမ်း၍မရသော မီးငါးရာအား တပြိုင်နက် ငြိမ်းစေခြင်းစသည့် တန်ခိုးတော်စုစုပေါင်း (၃၅၁၆)မျိုးကို ပြသ၍ ရသေ့များအား ဆွဲဆောင်တော်မူခဲ့ရာ ရသေ့အပေါင်းတို့သည် ၎င်းတို့၏ အသုံးအဆောင် ပစ္စည်းများအားလုံးကို နေရဉ္ဇရာမြစ်အတွင်းသို့ စွန့်ပစ်လိုက်ကြပြီး ဘုရားရှင်ထံ၌ ရဟန်းအဖြစ်ကို တောင်းခံခဲ့ကြလေ၏။ ပထမအကြိမ် ဥရုဝေလကဿပနှင့် တပည့်များ၊ ဒုတိယအကြိမ် နဒီကဿပနှင့် တပည့်များ၊ တတိယအကြိမ် ဂယာကဿပနှင့် တပည့်များက သာသနာ့ဘောင်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ကြပြီး ရသေ့တစ်ထောင်လုံး ဧဟိဘိက္ခုရဟန်းများ ဖြစ်လာကြတော့သည်။

ယင်းနောက် ပြာသိုလပြည့်နေ့တွင် မြတ်စွာဘုရားက ဂယာသီသကျောက်ဖျာပြင်၌ "အာဒိတ္တပရိယာယသုတ္တန် ဒေသနာ" ကို ဟောကြားတော်မူရာ ရဟန်းအားလုံး အာသဝေါကုန်ခမ်း၍ အရဟတ္တဖိုလ်သို့ ဆိုက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ ရှင်အပါးတစ်ထောင် ဗုဒ္ဓသာသနာအတွင်း ဝင်ရောက်ခဲ့သည်ကို အကြောင်းပြု၍ ပြာသိုလပြည့်နေ့အား ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့က "ရှင်တစ်ထောင် အခါတော်နေ့" ဟူ၍ သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။
ရှင်တစ်ထောင်ကျွတ်ပွဲကို အကြောင်းပြု၍ မြတ်စွာဘုရားရှင်အား ဆီမီး တစ်ထောင်၊ ပန်းတစ်ထောင်၊ ရေတော်တစ်ထောင်၊ ဆွမ်းတစ်ထောင်၊ သစ်သီးတစ်ထောင်စသည်တို့ဖြင့် ပူဇော်ကာ ကုသိုလ်ယူကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3  ပြာသိုလပြည့် ရှင်တစ်ထောင်အခါတော်နေ့ | Myawady Webportal။  ၂၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၁ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။[*လင့်ခ်သေ*]
2. 1 2 3  ပြာသိုလပြည့်နေ့ (ရှင်တစ်ထောင်အခါတော်နေ့) အကြောင်း မှတ်သားဖွယ်ရာ (6 ဇန်နဝါရီ 2015)။  ၂၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၁ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. 1 2  လပြာသို အလှခွာညိုနှင့် အမှတ်တရများ (in my)။ 2 February 2021 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  28 January 2021 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
အရောင်ဆိုးရာတွင်အသုံးပြုသော အိန္ဒိယမဲနည်တုန်း
**မဲနယ်** ဟုခေါ်သော အပြာရင့်ရောင်ဆိုးဆေးကို မဲနယ်ပင်မှ သီးခြားရ၍ ရှေးအခါကပင် ဆိုးဆေးအဖြစ် အသုံးပြုလာခဲ့ ကြသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ မဲနယ်အကောင်းဆုံးနှင့် အများဆုံး 
ထွက်သဖြင့် မဲနယ် ရောင်းဝယ်ရေးသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် အခြားမဲနယ်ထွက်သော နိုင်ငံများတွင် များစွာ ဖွံ့ဖြိုးခဲ့လေသည်။ 
ယခုခေတ်တွင်ကား သိပ္ပံပညာသည်များသည် ဓာတုဗေဒနည်းဖြင့် 
မဲနယ်များကို အဖိုးချိုချိုဖြင့် မြောက်မြားစွာ ထုတ်လုပ်နိုင်ပြီဖြစ်ရကား အပင်မှရသော သဘာဝ မဲနယ်လုပ်ငန်းမှာ ပျက်စီးခဲ့ရလေသည်။

မဲနယ်ပင်သည် ပဲမျိုးတွင်ပါဝင်၍ အမြင့် ၃ ပေမှ ၅ ပေထိ ရှိသည့် ပင်ပျပ် ဖြစ်သည်။ အရွက်များ၏ ထိပ်သည်ဝိုင်း၍ နီဖျော့ဖျော့ပန်းများ ပွင့်ကြသည်။ မဲနယ်ပင်ကို အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဘင်္လားနယ်တွင် အများဆုံးစိုက်၍ ဂျားဗားကျွန်း၊ 
တရုတ်နိုင်ငံ၊ သီဟိုဠ်ကျွန်း၊ မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ၊ ဗရာဇီးနိုင်ငံနှင့် အမေရိကတိုက် အလယ်ပိုင်းတို့တွင်လည်း စိုက်ပျိုးကြသည်။ 

ဘင်္ဂလားပြည်နယ်မှ မဲနယ်ပင်၏ ရုက္ခဗေဒ အမည်မှာ အင်ဒီဂိုဖာရာ စူမာထရားနာ ဖြစ်၍ တရုတ်နိုင်ငံမှ မဲနယ်ပင်၏ 
ရုက္ခဗေဒ အမည်မှာပေါ်လီဂိုနမ် တင့်ကိုရီယမ်ဖြစ်သည်။ မဲနယ်ကိုစိုက်၍ ၃ လကြာသောအခါ အပင်များ ပွင့်ကြ၏။ ထိုအခါ အပင်ကို ခုတ်ကြလေသည်။ သို့သော် မကြာမီ အပင်များ ပြန်တက်လာသဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် ခုတ်
ကြပြန်သည်။ တစ်နှစ်အတွင်း တတိယအကြိမ် ထိအောင် ခုတ်ကြသည်။ ခုတ်ပြီးသော အကိုင်းအခက် အရွက်များကို စင်း၍ 
ရေအပြည့်ရှိသော စည်ကြီးများထဲသို့ ထည့်ပြီးလျှင် ၉ နာရီမှ ၁၄ နာရီခန့်ကြာအောင် ရေစိမ်ထားရသည်။ ထိုအခါ ကဇော်ပေါက် 
လာလေသည်။ ကဇော် ပေါက်လာသော အဝါရောင် ရေကြည်ကြည်ကို အခြားစည်ကြီးတစ်ခုသို့ လောင်းယူပြီးလျှင် မွှေပေးရသည်။ လေသလပ်ခံရသဖြင့် အပြာရောင်မဲနယ်လွှာ 
ကလေးများအဖြစ်ဖြင့် ရေအောက်သို့ အနည်ထိုင်သွားလေသည်။ 

မဲနယ်ဆိုးဆေး
ထိုအနည်ကို ပိတ်ဖြင့်စစ်ယူပြီးလျှင် အတုံးကလေးများလုပ်၍ အခြောက်လှန်းလေသည်။ ထိုနောက် ဗူးများတွင်ထည့်၍ ရောင်းချ
ကြသည်။ ဓာတုဗေဒနည်းဖြင့် မဲနယ်ထုတ်ယူသောနည်းမှာ လွန်စွာ စိတ်ဝင်စားဖွယ် ကောင်းပေသည်။ ယင်းလုပ်ငန်း အောင်မြင်ထမြောက်၍ အကောင်အထည် ပေါ်လာစေရန် ၁၇ နှစ်ကြာမျှ 
မနေမနား အချိန်ယူ၍ လက်တွေ့စမ်းသပ် ပြုလုပ်ပြီးလျှင် ငွေကြေး မြောက်မြားစွာအကုန်အကျခံခဲ့ရလေသည်။ ခရစ် ၁၈၈ဝ 
ပြည့်နှစ် စောစောပိုင်းလောက်က အဒေါ့ဖွန်ဗေယာဆိုသူ ဂျာမန်ဓာတုဗေဒပညာ ရှင်တစ်ဦးသည် ကျောက်မီးသွေးကတ္တရာမှ 
ဓာတ်ဖော်မဲနယ်ကို ဖော်စပ်နိုင်ခဲ့၏။ သို့သော် ယင်းမှာ အပင်မှရသော သဘာဝမဲနယ်ထက် ထုတ်လုပ်ရာ၌ စရိတ်များစွာ ပိုမိုကုန်ကျသဖြင့် တွက်ကိန်း မကိုက်ချေ။ ထိုမှတဖန် ခရစ် 
၁၈၉၇ ခုနှစ် ရောက်သောအခါ ယင်းဓာတုဗေဒ ပညာရှင်ကြီးနှင့် အခြားပုဂ္ဂိုလ်များပူးပေါင်း၍ စရိတ်သက်သာသော နည်းကိုနောက်ဆုံး တွေ့ရှိခဲ့လေသည်။ သို့ဖြင့် ယခုခေတ်တွင် 
အပင်ထွက်မဲနယ်လုပ်ငန်းမှာ များစွာ ပျက်စီးခဲ့လေသည်။ သို့သော် အရောင်ခိုင် ဆိုးဆေး အပြာများကို အလိုရှိသည့်အခါ အပင်ထွက် သဘာဝမဲနယ်ကို မှာယူကြရလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)
*Zea mays 'Ottofile giallo Tortonese'*
**ပြောင်းဖူး**ကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဖြင့် Maize သို့မဟုတ် Corn ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြပြီး မီဆို အမေရိကားတွင် နေထိုင်သူများမှ သမိုင်းမတင်မီခေတ်ကပင် စိုက်ပျိုးရသည့် အသီးအနှံဖြစ်အောင် ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။ အက်ဇ်တက် နှင့် မာယာလူမျိုးများက မက္ကဆီကို တောင်ပိုင်းနှင့် အလယ်ပိုင်း တလျှောက်တွင် ပြောင်းဖူး အမျိုးမျိုးကို ချက်ပြုပ်ရန်နှင့် **နစ်ဇ်တမယ်လိုင်ဇေးရှင်း** ခေါ်သည့် ထုံးရည်တွင် စိမ်၍ အခွံချွတ်သည့်နည်းဖြင့် ပြင်ဆင်စားသုံးရန် စိုက်ပျိုးခဲ့ကြသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ပြောင်းဖူးသည် အမေရိကားတခွင်တွင် ပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည်။ ၁၂၅၀ ခုနှစ်မှ ၁၇၀၀ ခုနှစ် ကြားတွင် အမေရိကားတိုက် တစ်ခုလုံးတွင် ပြောင်းဖူးကို ရရှိနိုင်လာသည်။ ဒေသအတွင်းရှိ လူဦးရေထူထပ်သော နေရာနှင့် ထင်ရှားသော နေရာများတွင် ပိုလျှံသော ပြောင်းဖူး နှင့် ပြောင်းဖူးအမျိုးမျိုး အပေါ်တွင် အခြေခံ၍ ကျယ်ပြန့်သော ကုန်သွယ်မှု ကွန်ယက်ကို တည်ဆောက်ကြသည်။ ၁၅ရာစု နှောင်းပိုင်းနှင့် ၁၆ ရာစု အစောပိုင်းတွင် ဥရောပသားတို့ အမေရိကန်နှင့် ဆက်သွယ်လာကြသော အခါတွင် စွန့်စားရှာဖွေသူများနှင့် ကုန်သည်များသည် ပြောင်းဖူးကို ဥရောပသို့ ပြန်လည်သယ်ယူသွားခဲ့ကြပြီး အခြားနိုင်ငံများနှင့် မိတ်ဆက်ပေးခဲ့ကြသည်။ ပြောင်းဖူးသည် ရာသီဥတုအမျိုးမျိုးတွင် စိုက်ပျိုးနိုင်မှုနှင့် လူကြိုက်များမှုတို့ကြောင့် တကမ္ဘာလုံးသို့ ပြန့်နှံ့သွားခဲ့ လေသည်။

ပြောင်းကို ပြုတ်ပြီးစားသုံးနိုင်သည်။ သို့မဟုတ် ပြောင်းပါသည့် စားဖွယ်မျိုးစုံကို စီမံပြုလုပ်ကာ စားကြသည်။ ပြောင်းကိုပုံစံအမျိုးမျိုးထုတ်လုပ်ကာ ကွန်းဖလိတ်ကဲ့သို့နံနက်စာ စားဖွယ်အဖြစ်စားသုံးကြသည်။ ပြောင်းဆီ၊ ပြောင်းဟင်းချို၊ ပြောင်းဖူးပြုတ်၊ပြောင်းမှုန့်စသည် ပြုလုပ်ကာရောင်းချကြသည်။
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

 ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့တော်အနီး ပါသာဏကစေတီ၌ သီတင်းသုံးတော်မူလျက် ဗာဝရီဗြာဟ္မဏဆရာကြီး၏တပည့် ဓောတကလုလင်၏ မေး လျှောက်သည့် မေးခွန်းတို့ကို ဖြေကြားတော်မူသည့်သုတ်။

မိမိ၏ရာဂစသည် ငြိမ်းအေးရန် သမ္မပ္ပဓာန် လုံ့လဖြင့် ပြင်းထန်စွာ အားထုတ်ရမည် ရင့်ကျက်သောပညာ, အောက်မေ့မှု သတိရှိရမည်။

သင်သည် မြတ်သော နိဗ္ဗာန်တရားကို သိမြင်လျှင် သံသရာအယဉ် "ဩဃ"ကို လွန်မြောက်နိုင်လိမ့်မည်။

ငြိမ်းအေးမှု နိဗ္ဗာန်တရားကို ကိုယ်တိုင်မြင်သိ၍ သတိရှိလျက် ကျင့်ကြံ အားထုတ်သူသည် တဏှာကို လွန်မြောက်နိုင်လိမ့်မည်။

ကာလသုံးပါး တရားအားလုံးကို အနိစ္စအစရှိသော အခြင်းအရာအားဖြင့် သိလျှင် ကပ်ငြိတွယ်တာမှုတဏှာကို မပြုလေလင့် အစရှိသည်ဖြင့် ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်၊

ဒေသနာတော်အဆုံး၌ ဓောတကလုလင်သည် တပည့်တစ်ထောင်နှင့်အတူ ရဟန္တာဖြစ်၍ ဧဟိဘိက္ခုရဟန်း ဖြစ်ကြသည်။

အဋ္ဌကထာ၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။

### ကိုးကား

1. ↑  -သုတ္တနိ၊၄၃၈-၉။ သုတ္တနိ၊မြန်၊၄၁၅-၆။ သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၀၇-၈။
ခုဒ္ဒကနိကာယ၊ သုတ္တနိပါတ, ၅-ပါရာယနဝဂ္ဂ၊ ၅-ပုစ္ဆာ (သုတ္တ)။
2. ↑  -စူဠနိဒ္ဒေသ၊၈၉-၁၀၁။ စူဠနိ၊ဋ္ဌ၊၂၅-၂၈၊
3. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

ဘုရားရှင် ကာသိနိုင်ငံ ဗာရာဏသီမြို့တော်အနီး ဣသိပတနတောအုပ်၌ သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ဓမ္မစက္ကပ္ပဝတ္တနသုတ်တော် ဟောတော်မူပြီး (၇)ရက်မြောက်နေ့၌ အသိတအမည်ရှိသော ကာဠဒေဝီလရသေ့၏ တူဖြစ်သော နာလက ရသေ့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

ဤနာလကသုတ်၌ (၆၈၄)ဂါထာမှ (၇ဝ၃)ဂါထာအထိ ဂါထာ (၂၀)သည်ဝတ္ထုဂါထာများဖြစ်ပါသည်။ (၇၀၄) (၇၀၅) နှစ်ဂါထာသည် ပုစ္ဆာဂါထာများ ဖြစ်ပါသည်။ (၇၀၆) ဂါထာသည် ဘုရားရှင်၏ ဥယျောဇနဂါထာဖြစ်ပါသည်။ (၇၀၇) ဂါထာမှ (၇၂၈) ဂါထာအထိ (၂၂)ဂါထာသည် မောနေယျအကျင့်ကို ဟောတော်မူသော ဂါထာများ ဖြစ်ပါသည်။

အဋ္ဌကထာ၌ နာလကသုတ်တော်အကြောင်း၊ အသိတ (ကာဠဒေဝီလ) ရသေ့အကြောင်း၊ တာဝတိံသာနတ်ပြည်အကြောင်း၊ အလောင်းတော် သိဒ္ဓတ္ထ မင်းသားငယ်အကြောင်း၊ နာလကထေရ်အကြောင်း၊ နာလကပဋိပဒါပုဒ်များအဖွင့်၊ နာလကပဋိပဒါကျင့်သည့် ပုဂ္ဂိုလ်သုံးမျိုးတို့တွင် အရှင်နာလကထေရ်သည် ဥက္ကဋ္ဌ ပဋိပဒါဖြစ်ပုံ၊ ရဟန္တာဖြစ်ပုံ၊ ပရိနိဗ္ဗာန်စံပုံ၊ ဘုရားရှင်ကိုယ်တော်တိုင် သရီရကိစ္စ ပြုစေပြီး ဓါတ်တော်တို့ကို စေတီတည်ပုံတို့ကို ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ဖွင့်ပြထားပါသည်။

### ကိုးကား

1. ↑  -သုတ္တနိ၊၃၈၅-၃၉၀။ သုတ္တန်၊မြန်၊၃၆၃-၈။ သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၀၂-၂၁၉။
ခုဒ္ဒကနိကာယ၊ သုတ္တနိပါတ, ၃-မဟာဝဂ္ဂ၊ ဧကာဒသမသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
ရွှေဘုံရတနာ မင်္ဂလာနန်းတော်
**ရွှေဘုံရတနာ မင်္ဂလာနန်းတော်** သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်၊ ရွှေဘိုမြို့မဈေး၏ အနောက်ဖက်ကပ်လျက်တွင် တည်ရှိသည်။ ကုန်းဘောင်ခေတ် အလောင်းမင်းတရားကြီး ဦးအောင်ဇေယျ စံမြန်းခဲ့ရာ နန်းတော်နေရာဖြစ်သည်။ ကိုလိုနီခေတ်က နန်းတော်နေရာကို ရွှေဘိုအကျဉ်းထောင်အဖြစ် ပြုလုပ်ခဲ့ရာ ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင်မှ နန်းတော်ကို အသစ်ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ နန်းတော်ဝင်းအတွင်းတွင် ဘုံစံတုလွှတ်ကျောက်စာရုံနှင့် အလောင်းမင်းတရားကြီး၏ အုတ်နန်းပြဿဒ်တို့လည်း တည်ရှိသည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

တတိယမြန်မာနိုင်ငံကို တည်ထောင်ခဲ့သော အလောင်းမင်းတရားကြီးသည် သူ၏ ထန်းလုံးတပ်ကာ မင်းနေပြည်တော်ကို မတင့်တယ်လှသည့်အတွက် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၁၅ ခုနှစ်တွင် မြို့တော်သစ်နှင့် နန်းတော်ကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ အလောင်းမင်းတရား၏ ဒုတိယသားတော် ဆင်ဖြူရှင်မင်းသည် ရွှေဘိုတွင် နှစ်နှစ်မျှ စံနေတော်မူပြီးနောက် မင်းနေပြည်တော်ကို အင်းဝသို့ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့သည်။

  


| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
မြန်မာနိုင်ငံရှိ တော်ဝင် နန်းတော်များနှင့် ဟော်နန်းများ |
| --- |
| တည်ရှိနေဆဲ | 
* အရိမဒ္ဒနပူရ နန်းတော်
* ကမ္ဘောဇသာဒီရွှေနန်းတော်
* မန္တလေး နန်းတော်
* ရွှေဘုံရတနာ မင်္ဂလာနန်းတော်
* *ဟော်*များ
	+ သိန္နီဟော်နန်း
	+ သီပေါဟော်နန်း
	+ ကန္ဒရဝတီဟော်နန်း
	+ ကျိုင်းတုံဟော်နန်း
	+ မိုင်းပွန်ဟော်နန်း
	+ ညောင်ရွှေဟော်နန်း

 |  |
| သမိုင်းဝင် | 
* အမရပူရနန်းတော်
* အင်းဝနန်းတော်
* စစ်ကိုင်းနန်းတော်

 |
လခြမ်းရပ်ဝန်းဒေသ မြေပုံ
**လခြမ်းရပ်ဝန်းဒေသ**သည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသရှိ လခြမ်းပုံစံရှိသော နယ်မြေတခုဖြစ်ပြီး ယနေ့ခေတ် အီရတ်နိုင်ငံ၊ အစ္စရေးနိုင်ငံ၊ ဂျော်ဒန်နိုင်ငံ၊ လက်ဘနွန်နိုင်ငံ၊ ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံ၊ ဆီးရီးယားနိုင်ငံ၊ မြောက်ပိုင်း ကူဝိတ်နိုင်ငံ၊ အရှ့တောင်ပိုင်း တူရကီနိုင်ငံနှင့် အနောက်ပိုင်း အီရန်နိုင်ငံအထိ နယ်နမိတ် ကျယ်ပြန့်သည်။ အချို့ စာရေးဆရာများက ဆိုက်ပရပ်စ်နိုင်ငံနှင့် မြောက်ပိုင်း အီဂျစ်နိုင်ငံလည်း ပါဝင်သည်ဟုဆိုကြသည်။

လခြမ်းရပ်ဝန်းဒေသသည် သဘာဝအတိုင်းပေါက်ရောက်သော သီးနှံပင်များကို ယနေ့ခေတ်စားသုံးကြသော သီးနှံပင်များအဖြစ် အသွင်ပြောင်း စိုက်ပျိုးခဲ့သော ပထမဆုံးဒေသတခုအဖြစ် လူသိများသည်။ အစောပိုင်း လူ့ယဉ်ကျေးမှု အဖွဲ့အစည်းများဖြစ်ကြသော ဆူမားရီးယန်း၊ မက်ဆိုပိုတေးမီးယားတို့သည် ရလဒ်အဖြစ် ထွန်းကားလာခဲ့သည်။ နည်းပညာရပ်ဆိုင်ရာ ထွန်းကားမှုအဖြစ် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးရှိ ဆည်မြောင်းဖောက်လုပ်ခြင်း၊ စာရေးခြင်း၊ ဘီးများ အသုံးပြုခြင်း၊ ဖန် ပြုလုပ်ခြင်း စသည်တို့သည် မက်ဆိုပိုတေးမီးယားတွင် စတင်ထွန်းကားခဲ့သည်။

တည်နေရာနှင့် အကျယ်အဝန်း
-----------------------

အနောက်အာရှသမိုင်းတွင် ထင်ရှားသည့် လခြမ်းရပ်ဝန်း ဒေသသည် အနောက်ဘက်ဆုံး မြေထဲပင်လယ်ကမ်းစပ်မှစတင်ကာ ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းကို ဗဟိုပြု၍ အရှေ့ဘက်စွန်းအဖြစ် ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့မြောက်တစ်လျှောက် နေရာယူကာ တောင်ဘက်ကိုမျက်နှာမူပြီး မြောက်ဘက်ကိုကျောပေး၍ ခပ်ကိုင်းကိုင်း သဏ္ဍန်တည်ရှိသည်။ အနောက်ဘက်အစွန်းသည် ပါလက်စတိုင်း ဒေသဖြစ်ပြီး အလယ်ပိုင်းဒေသသည် ရှေးခေတ် အာဆီးရီးယားနိုင်ငံအတွင်း ပါဝင်ကာ အရှေ့ဘက်ဒေသတစ်ခုလုံးနီးပါးသည် ယူဖရေးတီး နှင့် တိုက်ဂရစ် မြစ်နှစ်သွယ် ကြားရှိ ရှီးနားလွင်ပြင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ထိုဒေသ၏ မြောက်ဘက်တွင် တောင်တန်းများတည်ရှိပြီး တောင်ဘက်အရပ်တွင် မိုင်ပေါင်း၅၀၀ကျော် ရှည်လျားသည့် သဲကန္တာရကြီး ရှိပေသည်။

ရာသီဥတု
-------

သဲကန္တာရနှင့် ထိစပ်နေသော တောင်ဘက်စွန်းဒေသတွင် မိုးအနည်းငယ်ရွာလေ့ရှိသောကြောင့် တစ်နှစ်တာကာလ၏ အချိန်ပိုင်းအနည်းငယ်မျှတွင် မြက်ခင်းများဖြင့် စိမ်းစိုလာတတ်သည်။ ထိုမြက်ခင်းဒေသလေးကပင် ကန္တာရအတွင်း ခြေသလုံးအိမ်တိုင် လှည့်လည်နေသည့် ဆိတ်ကျောင်းသား၊ သိုးကျောင်းသားများက မွေးမြူရေးအလို့ငှာ လိုလားကြသည်။ ထို့အတူ မြေဩဇာကောင်းသည့်အတွက် မြောက်ပိုင်းတောင်ပေါ်သားများကလည်း လိုချင်မျက်စိရှိကြပြန်သည်။ (အမှန်စင်စစ် အနောက်အာရှသမိုင်း ဆိုသည်မှာ အဆိုပါ မြေဩဇာကောင်းသည့် လခြမ်းရပ်ဝန်းအား အပြန်အလှန် သိမ်းပိုက်ကြသည့် စစ်ပွဲများအကြောင်းသာဖြစ်သည်။)

သမိုင်း
-------

သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် လခြမ်းရပ်ဝန်းဒေသအား အုပ်စိုးကြသူများသည် အင်အားကောင်းသောအရှင်သခင် အဖြစ်ကိုပါ ရယူနိုင်ကြသည်ကို တွေ့ရသည်။ စင်စစ် မြေဩဇာကောင်းသည့် ဒေသတွင် အခြေချနိုင်ခြင်းကြောင့် ကျန် လူမျိုးစုများထက် တစ်ပန်းသာသည့် အခြေအနေကောင်းကို ပိုင်ဆိုင်နိုင်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေသည်။ ထိုသို့ လခြမ်းရပ်ဝန်းကို အမှီပြုကာ အနောက်အာရှတွင် ခေတ်အဆက်ထူထောင်ခြင်းဖြင့် ယဉ်ကျေးမှုများ၊ ဘာသာစကား စသည်ဖြင့် အဆင့်ဆင့်၊ အပြန်အလှန် ကူးသန်းခဲ့ကြသည်ကို တွေ့ရသည်.

ကိုးကား
-------

1. ↑  Haviland၊ William A.; Prins၊ Harald E. L.; Walrath၊ Dana; McBride၊ Bunny (13 January 2013)။ *The Essence of Anthropology* (3rd ed.)။ Belmont, California: Cengage Learning။ p. 104။ ISBN 978-1111833442။
2. ↑  *Ancient Mesopotamia/India*။ Culver City, California: Social Studies School Service။ 2003။ p. 4။ ISBN 978-1560041665။
3. ↑  Countries in the Fertile Crescent 2024။
4. ↑  North Africa & the Middle East: Regional Example – The Fertile Crescent။
5. ↑  The Editors of Encyclopaedia Britannica ။ "Fertile Crescent"။ *Encyclopædia Britannica*။ Cambridge University Press။ 28 January 2018 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

ဤသုတ်လာဂါထာ (၁၇)ဂါထာတို့တွင်-ပဌမဂါထာကို "ဘူတဂါမသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူပြီး ရုက္ခဇိုဝ်းနတ်သမီး၏ ဒေါသကိုပယ်ဖျောက်နိုင်ရန် ဟောတော်မူပါသည်၊ ဤဂါထာသည် ပါစိတ္တိယပါဠိ၊ ဓမ္မပဒ၊ သုတ္တနိပါတ ပါဠိတော် ၃-ဌာန၌ သံဂါယနာ တင်ထားပါသည်။ ဒုတိယဂါထာကို "အရှင်သာရိပုတ္တရာ၏ တပည့် ရွှေပန်းထိမ်သည်သား ရဟန်းတော် အရဟတ္တဖိုလ်ပန်းကို ပန်ဆင်စေရန်" ဟောတော်မူပါသည်။

တတိယဂါထာကို "ဂဂ္ဂရာရေကန်အနီး၌ တဏှာ၏အစွမ်းဖြင့် အကုသလ ဝိတက်ကိုကြံစည်နေသော အညတရ ရဟန်း အရဟတ္တဖိုလ်ရရှိရေးအတွက်" ဟောတော်မူပါသည်။ စတုတ္ထဂါထာကို "ဂင်္ဂါမြစ်ကမ်း၌ နွေအခါဆောက်လုပ်ထားသည့် ကျူရိုးတံတား ရေ၌မျောပါသွားသည်ကို ကြည့်၍ သံဝေဂဉာဏ်ဖြစ်ပေါ်နေသော အညတရ ရဟန်း အရဟတ္တဖိုလ်ရဖို့ရန်" ဟောတော်မူပါသည်။ ပဉ္စမဂါထာနှင့် ကျန် ၁၂-ဂါထာတို့ကို သာဝတ္ထိမြို့ ရေသဖန်းတော၌ ရေသဖန်းပွင့်ရှာနေသော ပုဏ္ဏားနှင့် စကားပြောဆိုနေသော အညတရ ရဟန်း အရဟတ္တဖိုလ်ရရှိရေးအတွက် ဟောတော်မူပါသည်။ ဂါထာတို့၏အဆုံး၌ "ဥရဂေါ ဇိဏ္ဏ မိဝတ္တစံ ပုရာဏံ"ဟု ဟောတော်မူသောကြောင့် "ဥရဂသုတ်"ဟု သံဂါယနာတင်ထားတော်မူပါသည်။ ။

အဋ္ဌကထာ၌-ဝတ္တမာနုပ္ပန္န-အစရှိသော ဥပ္ပန္နလေးပါး၊ သမုဒါစာရုပ္ပန္နအစရှိသော ဥပ္ပန္နလေးပါး၊ သီလသံဝရ-အစရှိသော သံဝရဝိနယ ၅-ပါး၊ တဒင်္ဂပဟာန်အစရှိသော ၅-ပါး အကျယ်ဖွင့်ပြချက်၊ အာဃာတပယ်ဖျောက်ပုံနည်းများ၊ မြွေအမျိုးမျိုး နှင့် စပ်၍ သိမှတ်ဖွယ်၊ အရှင်သာရိပုတ္တရာ၏ တပည့် ရွှေပန်းထိမ်သည် ရဟန်းဝတ္ထု၊ မာန ၉-မျိုး၊ ရေသဖန်းပင်၌ အပွင့်မရှိပုံ၊ အနုသယကို မဂ်ဖြင့်ပယ်ပုံ၊ တဏှာ၏ ပရိယာယ်များ၊ နီဝရဏကို မဂ်ဖြင့်ပယ်ပုံ-အစရှိသော ဖွင့်ဆိုချက်များကို အကျယ် ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။

### ကိုးကား

1. ↑  -သုတ္တနိ၊၂၇၉-၂၈၁။ သုတ္တနိ၊မြန်၊၂၆၅-၇။ သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂-၂၃။
ခုဒ္ဒကနိကာယ၊ သုတ္တနိပါတ, ၁-ဥရဂဝဂ္ဂ၊ ပဌမသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
|သတင်းစာ၌ ပါရှိသော ကြေညာချက်]]
**စကားရပ်များ ပြောင်းလဲသတ်မှတ်သည့် ဥပဒေ** သည် ၁၉၈၉၊ဇွန်လ၊ (၁၈) ရက်တွင် နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့မှ နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ ဥပဒေအမှတ်(၁၅/၈၉) အဖြစ် ထုတ်ပြန်ခဲ့သော Union of Burma ဟူသည့် စကားရပ်အစား Union of Myanmar ဟု ပြောင်းလဲ ခေါ်ဆိုရန် ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေဖြစ်သည်။

ကြေညာချက်
---------

ဤကြေညာချက်ကို ထုတ်ပြန်ရာတွင် ထိုစဉ်က နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စောမောင် အမည်ဖြင့်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ကြေညာချက်မှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။ 

1. ဤဥပဒေကို စကားရပ်များ ပြောင်းလဲသတ်မှတ်သည့် ဥပဒေဟု ခေါ်တွင်စေရမည်။
2. အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည့် တည်ဆဲဥပဒေများပါ **Union of Burma** ဆိုသည့် စကားရပ်အစား **Union of Myanmar** ဆိုသည့် စကားရပ်ကိုလည်းကောင်း၊ *Burma* သို့ *Burman* သို့ *Burmese* ဆိုသည့် စကားရပ်အစား **Myanmar** ဆိုသည့် စကားရပ်ကိုလည်းကောင်း ထည့်သွင်းရမည်။
3. (က) အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် လက်ရှိရေးသား သုံးစွဲလျက်ရှိသည့် ပြည်နယ်၊ တိုင်း၊ မြို့နယ်စု၊ မြို့နယ်၊ မြို့၊ ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာအုပ်စု သို့ ကျေးရွာတစ်ခုခု၏ အမည် အခေါ်အဝေါ်ကိုလည်းကောင်း၊ မြစ်ချောင်း၊ တောတောင် သို့ ကျွန်းတစ်ခုခု၏ အမည် အခေါ်အဝေါ်ကိုလည်းကောင်း မြန်မာအသံထွက်နှင့် ကိုက်ညီအောင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ပြင်ဆင်ရေးသားရန် လိုအပ်လျှင် အစိုးရအဖွဲ့က အမိန့်ကြော်ငြာစာ ထုတ်ပြန်၍ ပြင်ဆင်သတ်မှတ်နိုင်သည်။

(ခ) ပုဒ်မခွဲ(က)အရ အစိုးရအဖွဲ့က ထုတ်ပြန်သော အမိန့်ကြော်ငြာစာတွင် ပါရှိသည့် အမည်တစ်ခုခုသည် အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည့် တည်ဆဲဥပဒေ တစ်ရပ်ရပ်တွင် ပါရှိနေလျှင် ယင်းအမည်ကို အဆိုပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာတွင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ပြင်ဆင်ရေးသား ထားသည့်အတိုင်း ပြင်ဆင်ပြီး ဖြစ်သည်ဟု မှတ်ယူရမည်။
ဗမာအမျိုးသားရေးဝါဒသည် မိမိတိုလူမျိုး၏ ဒေသ၊ လူမျိုး၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ ဘာသာရေးကို တန်ဖိုးထား ချစ်မြတ်နိုသည့် ဝါဒဖြစ်သည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

ဗမာအမျိုးသားရေးဝါဒသည် ရှေအခါကပင်ရှိ ခဲသည်။ ဗြိတိသျှသည် မြန်မာနိုင်ငံကို ၃ ကြိမ်တိုက်ခိုင်ပြီ ကိုလိုနီပြုခဲသည်။ ကိုလိုနီခေတ်တွင် ဗမာအမျိုးသားရေးလှုပ်ရှာမှုများ အားကောင်လားခဲသည်။ ဗမာအမျိုးသား‌ရေးလှုပ်ရှာ သူများသည် ကိုလိုနီအစိုရကို တိုင်ခိုင်ခဲကြသည်။ လွှတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် ဗမာအမျိုးသားရေးလှုပ်ရှာမှုများ ဆက်လက်ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ ဗမာလူမျိုးများသည် မြန်မာနိုင်ငံကို စွမ်းစွမ်းတမန် အုပ်ချုပ်၊ ကာကွယ်ခဲကြသည်။

အမျိုးသားသင်္ကေတများ
--------------------

ဗမာလူမျိုးတို၏ အမျိုးသားသင်္ကေတများမှ အောက်ပါအတိုင်ဖြစ်သည်။

တို့ဗမာအစည်းအရုံးအမျိုးသားလှုပ်ရှားမှုအလံနှင့် ကုန်းဘောင်ခေတ် မြန်မာနိုင်ငံအလံတော်ကို ဗမာအမျိုးသားအလံဟု ဆိုကြသည်။ တို့ဗမာအစည်းအရုံးအမျိုးသားလှုပ်ရှားမှုအလံသည် လူကြိုက်များသည်။ မှတ်ချက် လူမှုကွန်ရက်တွင်သာ profile ပေါတွင်တင်သည်ကို တွေရသည်။

  

ဗမာလူမျိုးတို၏ အမျိုးသားတိရိစ္ဆာန်မှ ဒေါင်း ဖြစ်သည်။ ဒေါင်းကို ကုန်းဘောင်ခေတ် မြန်မာနိုင်ငံအလံတော်နှင့် တံဆိပ်တော်တွင် စသုံးခဲသည်။

ခေါင်းပေါင်းသည် ဗမာအမျိုးသားများ ခေါင်းတွင်ဝတ်ဆင် ကြသည်။ ဗမာလူမျိုးတို၏ အမျိုးသားသင်္ကေတ တစ်ခု လည်းဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------
ပမာဏတူ ဖိအားများ မျက်နှာပြင်တိုင်းသို့ ထောင့်မတ်ကျ တညီတညာ သက်ရောက်ပုံ ဥပမာ
ဒြပ်သားစုတမျိုးမျိုး၏ **ဖိကျုံ့မှု တောင့်ခံနှုန်းထား** (သို့) **အဖိအကျုံ့ တောင့်နှုန်း** (အင်္ဂလိပ်: **bulk modulus**; {\displaystyle K} or {\displaystyle B}) ဆိုသည်မှာ ၎င်း၏ မျက်နှာပြင်များထံသို့ ထောင့်မတ်ကျ သက်ရောက်လာသော ဖိအားတို့ကြောင့် ကျုံ့မဝင်သွားအောင် တောင့်ခံနိုင်မှု နှုန်းထား ဖြစ်သည်။ သင်္ချာနည်းဖြင့်လျှင် အရွယ်အစားတခု ပိုမိုကျုံ့ဝင်သွားအောင် သက်ရောက်ရမည့် တမွတ်စိတ် (en:infinitesimal) အားစုအချိုးကို တည်ကိန်းပြုလျက် နဂိုထုထည်မှ လျော့သွားမှု တမွတ်စိတ်ပမာဏနှင့် စားထားခြင်း၊ အချိုးချထားခြင်း ဖြစ်သည်။

သင်္ချာ
-------

**အဖိအကျုံ့ တောင့်နှုန်း** {\displaystyle K} ကို တွက်ထုတ်သည့် ညီမျှခြင်းမှာ ဤသို့ ဖြစ်သည်။

{\displaystyle K=-V{\frac {dP}{dV}},}
ဤတွင် {\displaystyle P} က အားစုပြုံမှု အချိုး၊ {\displaystyle V} က အရာဝတ္ထု၏ နဂိုထုထည်၊ {\displaystyle dP/dV} ဟူသည်က ထုထည်အလိုက် အားအချိုး၏ ပြောင်းလဲနှုန်း(derivative) ဖြစ်သည်။

အကိုးအကား
---------


1. ↑  Bulk Elastic Properties။ *hyperphysics*။ Georgia State University။
အလင်္ကာဆိုသည်မှာ ပါဠိစကား အလင်္ကာရ မှ သက်ဆင်းလာခြင်း ဖြစ်သည်။ အလင်္ကာသည် မြန်မာစကားမဟုတ်၊ ပါဠိစာပေ ဝေါဟာရစကားလုံးဖြစ်သည်။ အနက်ကား အဆင်တန်ဆာ ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ မြန်မာစာ မြန်မာမှု၌လည်း ပါဠိသံ မပျောက်ပဲ အလင်္ကာဟူ၍ပင် အများအသုံးပြုလာခဲ့ကြသည်။ အနက်ကား အဆင်တန်ဆာ ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ လူကို အဝတ်တန်ဆာဆင်လျှင် လှပနှစ်သက်ဖွယ်ဖြစ်သလို စာကိုအလင်္ကာဖြင့်ရေးသောအခါနှစ်လိုဖွယ် ဖြစ်လာသည်။ မြန်မာစာ မြန်မာမှု၌လည်း ပါဠိသံမပျောက်ပဲ အလင်္ကာဟူ၍ပင် အများအသုံးပြုလာခဲ့ကြသည်။ အကြမ်းအားဖြင့် အလင်္ကာ (၆)မျိုး ရှိပြီး လက္ခဏာများမှာ -

1. ဥပမာအလင်္ကာ
2. ရူပက အလင်္ကာ
3. ဝင်္ကဝုတ္တိ အလင်္ကာ
4. အတိဿယဝုတ္တိ အလင်္ကာ
5. မြည်သံစွဲ (သို့) အနုကရဏသဒ္ဒါ အလင်္ကာ
6. သံတူကပ် အလင်္ကာ တို့ ဖြစ်သည်။

ဥပမာအလင်္ကာသည် အနှိုင်းနှင့် အနှိုင်းခံတို့၏ တူညီသောဂုဏ်ရည်နှစ်ခုကို ခိုင်းနှိုင်းဖွဲ့ဆိုထားပြီး မည်သည်ကို မည်သည်နှင့်၊ မည်သည့်အချက်နှင့်တူ၍ ခိုင်းနှိုင်းထားကြောင်းအား ကြည့်၍ရှာနိုင်သည်။ 

ရူပကအလင်္ကာသည် အနှိုင်းနှင့် အနှိုင်းခံတို့၏ တူညီသောဂုဏ်ရည်နှစ်ခုကို ထပ်တူပြုဖွဲ့ဆိုထားပြီး မည်သည်ကို မည်သည်နှင့်၊ မည်သည့်ဂုဏ်ရည်နှင့်တူ၍ ထပ်တူပြုထားကြောင်းအား ကြည့်၍ရှာနိုင်သည်။ 

ဝင်္ကဝုတ္တိအလင်္ကာသည် စာရေးသူမှ ပြောချင်သောအချက်ကို သွယ်ဝိုက်ပြောထားခြင်းဖြစ်ပြီး တိုက်ရိုက်ဖွင့်ဆို၍ မရ၊ မည်သည်ကို မည်သို့ သွယ်ဝိုက်ဖွဲ့ဆိုထားကြောင်း ကြည့်၍ရှာနိုင်သည်။

အတိသယဝုတ္တိအလင်္ကာသည် စာရေးသူမှ ပြောချင်သောအချက်ကို အလွန်အကြူးပြောဆိုထားခြင်းဖြစ်ပြီး 

မည်သည်ကို မည်သို့ လောကဖြစ်စဉ်ထက် လွန်ကြူးစွာဖွဲ့ဆိုထားကြောင်း ကြည့်၍ရှာနိုင်သည်။

မြည်သံစွဲအလင်္ကာသည် မြည်သံများကို စာထဲတွင် ထည့်သွင်းရေးဖွဲ့ထားခြင်းဖြစ်ပြီး မြည်သံကို မည်သည်အတွက် သုံးထား၍ ထိုသို့ထွက်ကြောင်း ကြည့်၍ရှာနိုင်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာစာပေ လက်ရွေးစင်၊ ဦးဧဟန်၊ ၁၉၆၈၊ ဩဂုတ်လ၊ စာ-၁၀


ဝစ်ရှင်နရီ၊ အခမဲ့အဘိဓာန်တွင် ***အလင်္ကာ*** ကို ရှာဖွေကြည့်ရှုပါ။

| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
မြန်မာဘာသာစကား |
| --- |
| ပြောင်းလဲပုံအဆင့်များ | 
* ရှေးဟောင်း
* ခေတ်လယ်
* ခေတ်ပေါ်

 |
| ဒေသိယစကား | 
* ရခိုင်ဘာသာစကား (ရမ်းဗြဲ၊ သံတွဲ)
* အင်းသား
* မြိတ်
* ထားဝယ်
* ယော

 |
| သဒ္ဒါနှင့်ဝေါဟာရ | 
* **ဝါစဿရဗေဒ**
* မျိုးပြပစ္စည်းများ
	+ အတိုင်းအတာယူနစ်များ
* ကိန်းဂဏန်းများ
* ကင်းစီး
* နာမ်စားများ
	+ ဆွေမျိုးတော်စပ်ပုံ
* ကြိယာများ
* ဝိဘတ်များ

 |
| စာပေ | 
* သင်ပုန်းကြီး
* ရာဇဝင်ကျမ်းများ
* ဓမ္မသတ်

|  |  |
| --- | --- |
| စာပေပုံစံများ | 
* ခေတ်စမ်းစာပေ
* မေတ္တာစာ
* ပေစာ
* ပြဇာတ်
* မှာတမ်း

 |
| ကဗျာပုံစံများ | 
* ကလေးချော့ကဗျာ
* ခွန်းထောက်
* တမ်းချင်း
* တောလား
* တေးထပ်
* တျာချင်း
* တြိချိုး
* ဒုံးချင်း
* ဒွေးချိုး
* ဗုံကြီးသံ
* ဘောလယ်
* ရတု
* ရကန်
* ဝဲရိုက်ဝဲသွင်း
* ရဲတင်း
* လေးချိုး
* အလင်္ကာ
* လင်္ကာ
	+ လေးလုံးစပ်လင်္ကာ
* လွမ်းချင်း
* သဖြန်
* သာချင်း
* ကာချင်း
* သံချပ်
* သံချို
* သံပိုင်း
* သံပေါက်
* ဟန်ချင်း
* အန်ချင်း
* အိုင်ချင်း
* တုံးချင်း
* အဲချင်း
* သီချင်း
* ပျို့
* ပတ်ပျိုး
* ယိုးဒယား
* ကြိုး
* ဘွဲ့
* နတ်သံ
* လူးတား
* မော်ကွန်း
* တောလား

 |

 |
| စာအရေးအသားစနစ် | 

|  |
| --- |
| 
* အက္ခရာ
* မျက်မမြင်စာ

 |
| ရောမမှုပြုခြင်း | 
* မြန်မာစာကော်မရှင် အသံဖလှယ်မှုစနစ်
* ALA-LC ရောမမှုပြုခြင်း
* BGN/PCGN ရောမမှုပြုခြင်း

 |

 |
| အခြားအကြောင်းအရာများ | 
* မြန်မာအင်္ဂလိပ်
* မြန်မာစာအဖွဲ့
* မြန်မာအမည်များ

 |
၂၀၂၄
ဇန်နဝါရီ
ဖေဖော်ဝါရီ
မတ်
ဧပြီ
မေ
ဇွန်
ဇူလိုင်
ဩဂုတ်
စက်တင်ဘာ
အောက်တိုဘာ
နိုဝင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာ

**၂၀၂၄** (MMXXIV) သည် လက်ရှိ ခုနှစ်ဖြစ်ကာ၊ ဂရီဂေါရီးယန်း ပြက္ခဒိန်တွင် တနင်္လာနေ့မှ စတင်သော ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်ပြီး၊ ယနေ့ခေတ် (Common Era) နှင့် *အေဒီ* (*Anno Domini*) ၏ ၂၀၂၄ ကြိမ်မြောက် ခုနှစ်ဖြစ်ကာ၊ ၃ ထောင်စုနှစ်၏ ၂၄ ကြိမ်မြောက် ခုနှစ်၊ ၂၁ ရာစုနှစ်၏ ၂၄ ကြိမ်မြောက် ခုနှစ်ဖြစ်ပြီး ၂၀၂၀ ဆယ်စုနှစ်၏ ၅ ကြိမ်မြောက် ခုနှစ် ဖြစ်သည်။ 

2024တမ်းပလိတ်:SHORTDESC:2024 
ယခုနှစ်အထိ၊ ယူကရိန်းကို ရုရှားကျူးကျော်မှု၊ မြန်မာပြည်တွင်းစစ်၊ ဆူဒန်စစ်ပွဲနှင့် Sahel တွင် အစ္စလာမ္မစ်သူပုန်ထမှု အပါအဝင် အဓိက လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေလျက်ရှိသည်ကို ယခုနှစ်အထိ မြင်တွေ့နေရသည်။ အစ္စရေးနှင့် ဟားမတ်စ်စစ်ပွဲ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပွားနေခြင်းကြောင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ပို့ဆောင်ရေးအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိသော ပင်လယ်နီအကျပ်အတည်း အပါအဝင် နိုင်ငံအများအပြားသို့ သက်ရောက်စေခဲ့သည်။

ကမ္ဘာ့လူဦးရေ အများဆုံး ဆယ်နိုင်ငံအနက် ရှစ်နိုင်ငံ အပါအဝင် (ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ ဘရာဇီး၊ ပါကစ္စတန်၊ ရုရှား၊ အိန္ဒိယ၊ မက္ကဆီကို၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ နှင့် အမေရိကန်)နှင့် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းတို့ အပါအဝင် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် လူဦးရေ လေးဘီလီယံခန့်ကို ကိုယ်စားပြုသည့် နိုင်ငံပေါင်း ၇၆ နိုင်ငံသည် တစ်နှစ်ပတ်လုံး နိုင်ငံလုံးကျွတ် ရွေးကောက်ပွဲများ ကျင်းပရန် မျှော်မှန်းထားပြီး၊ ဥရောပ ပါလီမန်သည်လည်း ရွေးကောက်ပွဲများ ကျင်းပမည်ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2  "2024 is the biggest election year in history"၊ 2023-11-13။
2. ↑  Rishi Sunak confirms election will be next year, despite legal right to wait until January 2025 (December 18, 2023)။
3. ↑  Mitchell၊ Archie (19 December 2023)။ Rishi Sunak rules out a 2025 general election: '2024 will be an election year'။  19 December 2023 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. ↑  Eric Bazail-Eimil။ "The global elections Washington should be watching in 2024"၊ *Politico*၊ 2024-01-01။
5. ↑  "Transcript: What will work look like in 2024?"၊ *Financial Times*၊ 2023-12-26။
6. ↑  Siladitya Ray။ "2024 Is The Biggest Election Year In History—Here Are The Countries Going To The Polls This Year"၊ *Forbes*၊ 2024-01-03။
7. ↑  "In 2024, It's Election Year in 40 Countries" (in en)၊ *Bloomberg*၊ November 1, 2023။
လောကနှံ့စွမ်းအင် (dark energy) ကြောင့် လောက(Universe)ကြီး ပျံ့ကားမှုသဘောကို အကြမ်းဖျင်းသရုပ်ပြ
**လောကနှံ့စွမ်းအင်** (သို့) **ဒါ့ခ် အန်နဂျီ** (**Dark Energy**) ဆိုသည်မှာ နေရာအာကာသ၏ လောကကျယ်ဝန်းမှု အစိတ်အပိုင်းတိုင်းတွင်း ပျံ့နှံ့တည်ရှိနေသည့်ဖွယ် လောကလုံးဆိုင်ရာ (cosmological) နှိုင်းရရူဗေဒ (relativistic physics)၌ တွေ့ရသော စွမ်းအင်တမျိုးဖြစ်သည်။ အထွေထွေနှိုင်းရသီအိုရီ တွက်နည်းများအားဖြင့် ၎င်းသည် ချိုင့်ဖြန့်မှုဖိအား (negarive pressure) ကို ဖြစ်ပေါ်စေသော စွမ်းအင်ဖြစ်လေရာ ယခုလက်ရှိ အလျင်မြှင့်ပြန့်ကားနေသည်ဟု လောက(Universe) ကြီး ပြန့်ကားမှု အကြောင်းအရင်းသဖွယ် ဖြစ်လေသည်။  

ကျွန်ုပ်တို့၏ နေ့စဉ်သဘာဝနှင့် ပတ်သက်သမျှသော အပူစွမ်းအင်၊ အလင်းစွမ်းအင်၊ အသံစွမ်းအင်၊ လျှပ်စစ်စွမ်းအင်၊ သမားရိုးကျ ဒြပ်သားတို့၏ တည်အောင်းစွမ်းအင်၊ အရွေ့စွမ်းအင် စသည်တို့မှာ **လောကနှံ့စွမ်းအင်**များ အတွင်း၌ အကျုံးမဝင်ပေ။ လောကနှံ့စွမ်းအင် (dark energy)သည် အာကာသ နေရာလွတ်အနှံ့၌ ပကတိရှိနေသော သဘောသတ္တိ ဖြစ်၍ လောကလုံးဆိုင်ရာ ကိန်းသေ (en:cosmological constant)နှင့် သက်ဆိုင်သည်။

အမည်ပေးမှုနှင့် ဘာသာပြန်ဆိုမှု
------------------------------

Dark Energy ကို တိုက်ရိုက်မွေးစားလျှင် **ဒါ့ခ် အန်နဂျီ** ဟု ရရှိနိုင်သည်။ တိုက်ရိုက်ဘာသာပြန်လျှင် "dark = မည်းမှောင်သော" ဖြစ်သော်လည်း ၎င်းစွမ်းအင်သည် လောကကြီးကို တိုက်ရိုက် မှောင်စေသော စွမ်းအင်မျိုး မဟုတ်၊ ၎င်းစွမ်းအင်ဖြင့် ဖယောင်းတိုင်မီးကို အုပ်ကာ မှိုင်းညှို့မှောင်စေခြင်းမျိုး မဖြစ်နိုင်၊ လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းနှင့် အပြန်အလှန် သက်ရောက်မှု *ပကတိ* မရှိခြင်းကို အစွဲပြုလျက် အင်္ဂလိပ်လူမျိုးတို့ အမည်ပေးထားခြင်းသာ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဘာသာရပ်သိ ဘာသာပြန်မှုအားဖြင့် မြန်မာစာဖတ်သူအများ အရှိအတိုင်းနားလည်စေရန် **လောကနှံ့စွမ်းအင်** ဟု ဘာသာပြန်နိုင်သည်။ လောကကျယ်ဝန်းမှု နေရာတိုင်း၌ ပကတိပါဝင်တည်ရှိနေသည့် စွမ်းအင်ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။

ဆက်စပ် ကြည့်ရှုဖွယ်
-------------------

* ကိုယ်ပျောက်ဒြပ်ဆန်း (dark matter) ("ဒြပ်မှောင်"ဟု ဘာသာပြန် မမှားရန်)

အကိုးအကား
---------

1. ↑  A First Course in General Relativity by Bernard F.Schutz
2. ↑  Overbye၊ Dennis။ "Cosmos Controversy: The Universe Is Expanding, but How Fast?"၊ *The New York Times*၊ 20 February 2017။
3. ↑   "The cosmological constant and dark energy"  (2003). *Reviews of Modern Physics* **75** (2): 559–606. doi:10.1103/RevModPhys.75.559. Bibcode: 2003RvMP...75..559P.
**ဆောင်တူမေးနှင့်ပရင်စီပီနိုင်ငံ** ၏ တရားဝင် အခေါ်မှာ ဆောင်တူမေးနှင့် ပရင်စီပီ ဒီမိုကရက်တစ် သမ္မတနိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး အာဖရိကအလယ်ပိုင်း၏ အနောက်ဘက် အီကွေတာ ကမ်းရိုးတန်း ကမ်းလွန်ရှိ ဂီနီပင်လယ်ကွေ့တွင် ရှိသော ပေါ်တူဂီစကားပြောသည့် ကျွန်းနိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ ဆောင်တူမေးနှင့် ပရင်စီပီဟူသော ကျွန်းနှစ်ခု ပါဝင်ကာ ၁၄၀ ကီလိုမီတာ (၈၇မိုင်) မျှ ကွာဝေးကြပြီး အရွယ်အစားမှာ ၂၅၀ ကီလိုမီတာ နှင့် ၂၂၅ ကီလိုမီတာ (၁၅၅ မိုင် နှင့် ၁၄၀မိုင်) အသီးသီး ရှိကြသည်။ ဂါဘွန်နိုင်ငံ၏ အနောက်မြောက်ဘက် ကမ်းရိုးတန်း ကမ်းလွန်တွင် တည်ရှိသည်။ ကျွန်းနှစ်ကျွန်း စလုံးမှာ မီးငြိမ်းသွားသော မီးတောင် တောင်တန်း၏ တစိတ်တဒေသ ဖြစ်ကြသည်။ ဆောင်တူမေးကျွန်းမှာ တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် ရှိပြီး အီကွေတာ၏ မြောက်ဘက် ခပ်ကျကျတွင် တည်ရှိသည်။ ပေါ်တူဂီ နယ်မြေသစ် ရှာဖွေသူများမှ စိန့်သောမတ်ကို ဂုဏ်ပြု၍ မှည့်ခေါ်ထားခြင်း ဖြစ်ပြီး သူတို့ ရောက်ရှိခဲ့သော နေ့မှာ စိန့်သောမတ်၏ ပွဲတော်နေ့ ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

၂၀၁၀ ခုနှစ် လူဦးရေ စာရင်းအရ လူဦးရေ ၁သိန်း ၆ သောင်း ၃ ထောင်မျှ ရှိသဖြင့် ဆောင်တူမေးနှင့် ပရင်စီပီသည် ဆေးရှဲလ်နိုင်ငံပြီးလျှင် အငယ်ဆုံးသော အာဖရိကနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ ယခင်က ဗြိတိသျှတို့၏ ရေမြေခြား နယ်မြေ မဟုတ်ခဲ့သော ၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ စာချုပ်အရပိုင်ဆိုင်ခဲ့သော သို့မဟုတ် ဥရောပ၏ နိုင်ငံ အသေးစားများ မဟုတ်သော နိုင်ငံများတွင် အသေးဆုံးဖြစ်ပြီး ပေါ်တူဂီ စကားပြောသော နိုင်ငံများတွင်လည်း အသေးငယ်ဆုံးဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Department of Economic and Social Affairs
Population Division (2009). "World Population Prospects, Table A.1" (.PDF). United Nations. Retrieved on 2009-03-12.
2. 1 2  São Tomé and Príncipe။ International Monetary Fund။  2011-06-11 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**အစိမ်းရောင်**သည် မြင်နိုင်သောအလင်းထဲတွင် စိမ်းပြာရောင် (cyan) နှင့် အဝါရောင်ကြားရှိ အရောင်တခုဖြစ်သည်။ ယင်းသည် ပုံနှိပ်ခြင်းနှင့် ပန်းချီဆွဲခြင်းလုပ်ငန်းတွင်လည်း အသုံးပြုသော အရောင်တခုဖြစ်သည်။ ရုပ်မြင်သံကြားနှင့် ကွန်ပျူတာမျက်နှာပြင်တွင် အစိမ်းရောင်အား အဝါရောင်နှင့် စိမ်းပြာရောင်မှတဆင့် ဖန်တီးထားခြင်းဖြစ်သည်။ သဘာဝတွင် အစိမ်းရောင်၏ အများဆုံး ပံ့ပိုးထားမှုသည် ကလိုရိုဖီးလ်ဖြစ်ပြီး ယင်းသည် အပင်များက အလင်းမှီစုဖွဲ့ခြင်းနည်းဖြင့် အလင်းရောင်မှ ဓာတုစွမ်းအင်အဖြစ် ပြောင်းလဲပေးသည်။ သတ္တဝါအများစုသည် အစိမ်းရောင်နှင့် ထပ်တူနီးပါး ကိုယ်ယောင်ဖျောက်ခြင်းဖြင့် လိုက်လျောညီထွေစွာ ပြုမူနေထိုင်တတ်ကြသည်။ မြကဲ့သို့သော တွင်းထွက်ပစ္စည်းအများစုသည်လည်း အစိမ်းရောင် ရှိကြသည်။ 

အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု၊ ဥရောပနိုင်ငံများနှင့် အစ္စလမ္မစ်နိုင်ငံများရှိ စစ်တမ်းများအရ အစိမ်းရောင်သည် သဘာဝ၊ သက်ရှိ၊ ကျန်းမာရေး၊ ငယ်ရွယ်နုပျိုမှု၊ မျော်လင့်ချက်၊ နွေဦးနှင့် မနာလိုမှုကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ဥရောပသမ္မဂနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် အစိမ်းရောင်သည် တခါတရံ အဆိပ်သင့်မှုနှင့် ကျန်းမာရေးညံ့ဖျင်းမှုကို ကိုယ်စားပြုသည်။ သို့သော် တရုတ်နိုင်ငံနှင့် အာရှတိုက်ရှိ နိုင်ငံအများစုတွင် အစိမ်းရောင်သည် ဆန့်ကျင်ဘက်အဖြစ် ပျော်ရွှင်မှုနှင့် မွေးဖွားနှုန်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။ အစိမ်းရောင်သည် မိုဟာမက်၏ ကိုယ်စားပြုအရောင်လည်းဖြစ်သည်၊ ထို့ကြောင့် အစ္စလမ္မစ်နိုင်ငံအများစု၏ အလံတွင် အစိမ်းရောင်ကို တွေ့ရှိရခြင်းဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2  Heller 2009, pp. 87–104.
2. ↑  Heller 2009, pp. 96-97.
3. ↑  Heller 2009, pp. 94-98.

| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
အရောင် ဆောင်းပါးများ |
| --- |
| 
* အပြာရောင်
* အစိမ်းရောင်
* အနီရောင်
* အဝါရောင်
* ပန်းရောင်
* ခရမ်းရောင်
* လိမ္မော်ရောင်
* အနက်ရောင်
* ခဲရောင်
* အဖြူရောင်
* အညိုရောင်

 |
**အဝါရောင်**သည် အလင်း၏ ရောင်စဉ်တွင် အစိမ်းရောင်နှင့် လိမ္မော်ရောင်ကြားရှိ အရောင်တခုဖြစ်သည်။ ပန်းချီရေးဆွဲခြင်းနှင့် ပုံနှိပ်ခြင်း လုပ်ငန်းတို့တွင် အဓိက အသုံးပြုသည့် အရောင်တခု ဖြစ်သည်။ အဝါရောင်အား ငှက်ပျောသီး၊ ပြောင်းဖူး စသည်တို့တွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။ နေသည် မိုးကုတ်စက်ဝိုင်းအနီးသို့ရောက်သောအခါ နေရောင်ခြည်သည် အဝါရောင်အဖြစ်သို့ အနည်းငယ်သမ်းသွားသည်။ 

ဥရောပ၊ ကနေဒါနိုင်ငံ၊ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုရှိ စစ်တမ်းများအရ အဝါရောင်သည် လူကြီးလူကောင်းဆန်ခြင်း၊ ပျော်ရွှင်ခြင်း၊ ဟာသဉာဏ်ရှိခြင်း စသည်တို့နှင့် ဆက်နွယ်မှု ရှိသည်ကို တွေ့ရသည်။ သို့သော်လည်း အဝါရောင်သည် မနာလိုမှု၊ လောဘနှင့်လည်း ဆက်နွယ်မှုရှိပြီး အမေရိကန်တွင် သူရဲဘောကြောင်ခြင်းနှင့်လည်း ဆက်စပ်သည်။ အီရန်နိုင်ငံတွင် အဝါရောင်သည် ဖျားနှာမှုနှင့် ဆက်နွယ်သည့်အပြင် ပညာရှိခြင်းကိုလည်း ကိုယ်စားပြုသည်။ တရုတ်နိုင်ငံနှင့် အာရှတိုက်ရှိနိုင်ငံများတွင် အဝါရောင်သည် ပျော်ရွှင်မှု အောင်မြင်မှုနှင့် ပညာရှိခြင်းအဖြစ် ရှုမြင်ကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Eva Heller (2000), *Psychologie de la couleur – effets et symboliques*, pp. 69–86.
2. ↑  Price၊ Massoume (December 2001)။ Culture of Iran: Festival of Fire။ Feb 3, 2023 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။
3. ↑  Amjadi၊ Maryam Ala (2012)။ Shades of doubt and shapes of hope: Colors in Iranian culture။ Dec 21, 2022 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။
4. ↑  Eva Heller (2000), *Psychologie de la couleur – effets et symboliques*, pp. 69–86

  


| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
အရောင် ဆောင်းပါးများ |
| --- |
| 
* အပြာရောင်
* အစိမ်းရောင်
* အနီရောင်
* အဝါရောင်
* ပန်းရောင်
* ခရမ်းရောင်
* လိမ္မော်ရောင်
* အနက်ရောင်
* ခဲရောင်
* အဖြူရောင်
* အညိုရောင်

 |
တိမ်တိုက်ကွန်ပျူတာ ရူပကအလင်္ကာ - ကွန်ရက်ချိက်ဆက်ထားသော ကွန်ပျူတာ နှင့် စက်ပစ္စည်းများကို အသုံးပြုသူမှ တစ်ခုချင်း ကွပ်ကဲရန် မလိုပဲ ဝန်ဆောင်မှုပေးသူမှ စက်ကရိယာ နှင့် ဆော့ဖ်ဝဲရ်များ အားလုံးကို ပေါင်းစပ်၍ စနစ်တစ်ခုအဖြစ် ဝန်ဆောင်မှုပေးခြင်းကို ရုပ်လုံးသန္တာန် မကွဲပြားသော တိမ်တိုက်တစ်ခုအဖြစ် နှင့် တင်စားခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။
**တိမ်တိုက် ကွန်ပျူတာ** (အင်္ဂလိပ်: cloud computing) ဆိုသည်မှာ သိုလှောင်မှု၊ တွက်ချက်မှု နှင့် အသုံးချမှု စွမ်းအား ကွန်ပျူတာ အရင်းအမြစ် (အင်္ဂလိပ်: system resources) များကို လူကိုယ်တိုင် တိုက်ရိုက် စီမံခန့်ခွဲရန် မလိုအပ်ဘဲ လိုအပ်လျှင် လိုအပ်သလို အလိုအလျှောက် ပေးစွမ်းနိုင်သော ကွန်ပျူတာစနစ် ဖြစ်သည်။ အင်တာနက် ပေါ်မှ လူအများသုံး နိုင်သော အချက်အလက် သိုမှီးရာ ဗဟို ဌာနကြီးများကို ရည်ညွန်းရာ တွင် တိမ်တိုက် ကွန်ပျူတာ ဟု ရည်ညွန်း သုံးနှုံးလေ့ရှိသည်။

အလွန်ကြီးမားသော တိမ်တိုက် ကွန်ပျူတာ စနစ်ကြီးများကို  ကမ္ဘာ့ နေရာအနှံ့ တွင်  ဗဟိုဌာနများ ဖြန့်ခွဲ ထားရှိလေ့ရှိသည်။

တိမ်တိုက်စနစ်များ
-----------------

လုပ်ငန်းဌာန တစ်ခုအတွက် ကန့်သတ် တည်ထောင်ထားသော တိမ်တိုက် ကွန်ပျူတာ စနစ် ကို လုပ်ငန်းသုံးတိမ်တိုက် (အင်္ဂလိပ်: enterprise cloud)၊  လုပ်ငန်းဌာန အများအပြား အသုံးပြု နိုင်သော တိမ်တိုက် ကွန်ပျူတာ စနစ် ကို လူထုတိမ်တိုက် (အင်္ဂလိပ်: public cloud) ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ ထို တိမ်တိုက်စနစ် နှစ်မျိုး စလုံး အသုံးချနိုင်သော စနစ်ကို ပေါင်းစပ်တိမ်တိုက်  (အင်္ဂလိပ်: hybrid cloud) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။

ကမ္ဘာ့ အကြီးမားဆုံး တိမ်တိုက် ကွန်ပျူတာ စနစ်မှာ  အမေဇုံ ၏ Amazon AWS ဖြစ်သည်။

အားသာချက်
---------

တိမ်တိုက် ကွန်ပျူတာစနစ်၏ အဓိက အားသာချက် များမှာ 

* အသုံးပြုသူများ အတွက် စနစ်တစ်ခုစတင် တည်ထောင်ရန် ကုန်ကျစရိတ်နည်းခြင်း
* စနစ်ကို ပေါ့ပါး သွက်လက်စွာ ပြောင်းလဲနိုင်ခြင်း
* စနစ်ကြီးမားပါက ပို၍ စရိတ် သက်သာခြင်း
* ထိန်းသိမ်း စရိတ် သက်သာခြင်း
* ကွန်ပျူတာ အရင်းအမြစ် လိုအပ်ချက် များကို ကြိုတင်ခန့်မှန်းရန် မလိုခြင်း နှင့်
* ကွန်ပျူတာစနစ် တစ်ခုကို ကမ္ဘာအနှံ့ အလွန်လျင်မြန်စွာ ဖြန့်ကျက်ချထားနိုင်ခြင်း

တို့ ဖြစ်သည်။

ကျမ်းကိုး
---------

1. ↑  Wang. "Enterprise cloud service architectures".
2. 1 2  What is Cloud Computing?။ *Amazon Web Services* (2013-03-19)။  2013-03-20 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑
ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး (အင်္ဂလိပ်: Lieutenant General) ဆိုသည်မှာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ အဆင့်မြင့်ရာထူးတစ်ခုဖြစ်ပြီး လက်နက်ကိုင်ဆောင်သည့်အဖွဲ့အစည်းများတွင် ခန့်အပ်သောရာထူး ဖြစ်သည်။ ယျေဘုယျအားဖြင့် တပ်မတော်များ၊ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်သည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (General) အဆင့်အောက်တွင် ရှိပြီး ဗိုလ်ချုပ် (Major General) အဆင့်အထက်တွင် ရှိသည်။

မြန်မာ့တပ်မတော်
---------------

မြန်မာ့တပ်မတော်တွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးသည် စတုတ္ထမြောက် အမြင့်ဆုံးရာထူးဖြစ်သည်။ ယင်းရာထူးတွင် ခန့်အပ်ခံရသူများသည် စစ်ဆင်ရေး မဟာဗျူဟာရေးဆွဲသူများ၊ နေပြည်တော်အဆင့် စစ်ဘက်စီမံခန့်ခွဲသူများ၊ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအရာရှိချုပ်ရုံးများ၏ အကြီးအကဲများ ဖြစ်ကြပြီး နေပြည်တော်စစ်ရုံးတွင် ရုံးထိုင်ကြသည်။ 
ခန့်အပ်သည့် စစ်ဘက်ရာထူးများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်ကြသည်-

1. စစ်ရေးချုပ်
2. စစ်ထောက်ချုပ်
3. စစ်ရာထူးခန့်ချုပ်
4. စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်
5. စစ်ဥပဒေချုပ်
6. တပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ်
7. စစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်
8. လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးအရာရှိချုပ်
9. ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်
10. စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးများ

တပ်မတော်မှခန့်အပ်သော အစိုးရဝန်ကြီးဌာနများ၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများကိုလည်း ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်ထက် မနိမ့်သော အရာရှိကြီးများကိုသာ ခန့်အပ်လေ့ရှိသည်။
မြန်မာ့တပ်မတော်တွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်သို့ တိုးမြှင့်ခံရသူများသည် ငါးနှစ်ကာလအတွင်း ရာထူးအတိုးအပြောင်းမရှိခဲ့လျှင် စစ်ဘက်တာဝန်မရှိသည့် အရန်အင်အားသို့ပို့ဆောင်ခြင်း ခံရသည်။ မြန်မာ့တပ်မတော်တွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အပြောင်းအလဲဖြစ်ခဲ့လျှင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်သည် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်လောင်း ဖြစ်ရန် အလားအလာရှိသည့် အနိမ့်ဆုံးစစ်ဘက်ရာထူးအဆင့် ဖြစ်သည်။
**တူဗားလူနိုင်ငံ**ကို ယခင်က အဲလိုက်စ်ကျွန်းများ ဟု သိရှိ ခေါ်ဆိုခဲ့ကြပြီး ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ အတွင်းတွင် ရှိသော ပိုလီနီးရှန်း ကျွန်းနိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ဟာဝိုင်အီပြည်နယ် နှင့် ဩစတြေးလျနိုင်ငံ ကြားတွင် ရှိသည်။ ၎င်းနှင့် အနီးဆုံးသော နိုင်ငံများမှာ ကီရီဘတ်စ်နိုင်ငံ၊ နအူရူးနိုင်ငံ၊ ဆမိုးအားနိုင်ငံ နှင့် ဖီဂျီနိုင်ငံ တို့ ဖြစ်ကြသည်။ တူဗားလူနိုင်ငံတွင် သန္တာကျွန်း ၄ ကျွန်း နှင့် အတိုးလ် (atolls) ကျွန်း ၅ ခု ပါဝင်သည်။ လူဦးရေ ၁၀,၇၄၂ မျှသာ ရှိသဖြင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် တတိယမြောက် လူဦးရေ အနည်းဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် ၁၀ စတုရန်းမိုင် (၂၆ စတုရန်း ကီလီုမီတာ) မျှသာလျှင် ရှိသည်။ တူဗားလူသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် စတုတ္တမြောက် အသေးဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး ဗာတီကန်စီးတီးထက် ၀.၄၄ စတုရန်း ကီလိုမီတာ (၀.၁၇ စတုရန်းမိုင်) ၊ မိုနာကိုနိုင်ငံထက် ၁.၉၅ စတုရန်းမီတာ ကီလိုမီတာ (၀.၇၅ စတုရန်းမိုင်)၊ နအူးရူနိုင်ငံ ထက် ၂၁ စတုရန်းမိုင် ကီလိုမီတာ (၈.၁ စတုရန်းမိုင်) မျှသာ ပို၍ ကြီးသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  The World Factbook (CIA)။ 1 July 2016 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  1 Sept. 2011 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**နေဝင်း**(၂၅ ဧပြီ ၁၉၈၇ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်သား ဟစ်ဟော့အဆိုတော်၊ တေးရေးဆရာတစ်ယောက် ဖြစ်သည်။ ရုပ်ရှင်တစ်ကားထဲဖြင့်အကယ်ဒမီရ၍ လူအများဝိုင်းဆဲခံရသူလဲဖြစ်ပါသည်

အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး
------------------------

နေဝင်းအား ရန်ကုန်မြို့၊ ကျောက်မြောင်းတွင် ၁၉၈၇ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ ပန်းချီဆရာတစ်ဦးဖြစ်ပြီး မွေးချင်းလေးဦးအနက် နေဝင်းမှာ ဒုတိယသားဖြစ်ကာ၊ အစ်ကို၊ အစ်မနှင့် ညီငယ်တစ်ဦး ရှိသည်။ နေဝင်းသည် အ.ထ.က (၁) ဒဂုံမှ အထက်တန်းပညာ ပြီးမြောက်ခဲ့သည်။

ဂီတလှုပ်ရှားမှုများ
-------------------

### ၂၀၀၀–၂၀၀၅: Snare/G Family/Hip Hop Vibration

နေဝင်းသည် သူ၏ ဂီတခရီးလမ်းကို ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် Snare အဖွဲ့တည်ထောင်သူတစ်ဦးအနေဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။ အဖွဲ့ကို ကျောင်းနေဖက်သူငယ်ချင်းဖြစ်သူ စည်သူဖေမြင့်နှင့်အတူ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ယင်းနောက် အဖွဲ့တွင် ဖြိုးလေး၊ ဆက်ပိုင်စိုးနှင့် နေဝင်း၏ ဝမ်းကွဲ အောင်သူတို့လည်း ပါဝင်လာခဲ့သည်။ သူတို့၏ ပထမဆုံး အယ်လ်ဘမ်ကို ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် ငွေကြေးမလုံလောက်မှုကြောင့် မြေအောက်လောကတွင် စတင်ဖြန့်ချိခဲ့ရာ အခွေ ၄၀ ခန့်သာ ရောင်းချခဲ့ရသည်။

၂၀၀၃/၂၀၀၄ ခုနှစ်ဝန်းကျင်တွင် သူတို့၏ ဒုတိယအယ်လ်ဘမ်၏ ထုတ်လုပ်သူမှာ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရကာ မပြီးမြောက်ခဲ့သဖြင့် အဆို အောင်သူမှာ အဖွဲ့မှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် နေဝင်းသည် ဟစ်ဟော့အဖွဲ့ G Family သို့ တည်ထောင်သူအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ပြီး အဖွဲ့ဝင်များနှင့်အတူ သီချင်းများ ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် Hip Hop Vibration အဖွဲ့ကို နိုင်ဝင်း၊ မေမိုးနှင့် မိုးသဲတို့နှင့်အတူ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ Hip Hop Vibration အဖွဲ့၏  *Hip Hop Vibration ပြဋ္ဌာန်းချက်* အယ်လ်ဘမ်ကို ဗွီစီဒီအနေဖြင့် ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ဖြန့်ချိခဲ့သည်။

စီးပွားရေး
----------

၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် နေဝင်းသည် ‘Oh My Godfather’ (OMG) ဖက်ရှင်ဒီဇိုင်းနှင့် အရောင်းဆိုင်ကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ
--------------

နေဝင်းသည် ခရီးသွားဘလော့ဂါတစ်ဦးဖြစ်သူ Travel Kueen နှင့် ၂၀၀၉ ခုနှစ်ကတည်းက ချစ်ကြိုက်ခဲ့ကြသည်။

အယ်လ်ဘမ်များ
------------

### အုပ်စုအယ်လ်ဘမ်များ

* *Hip Hop Vibration ပြဋ္ဌာန်းချက်* (၂၀၀၅)

### နှစ်ယောက်တွဲ အယ်လ်ဘမ်များ (Snare)

* *Rap Game* (၂၀၁၀)
* *ဘကြီးဖြိုးနဲ့ဦးနေဝင်း* (၂၀၁၃)
* *ပူးတွဲချန်ပီယံ* (၂၀၁၈)

### တစ်ကိုယ်တော် အယ်လ်ဘမ်များ

* *ဆွေမျိုးပါမေ့* (၂၀၁၈)

### တွဲဖက် အယ်လ်ဘမ်များ

* *အသစ်ကြိုက်သူများ*
* *ပျော်စရာကြီး*
* *လက်လက်ကိုထလို့ ၁/၂*
* *မုန်းတယ်*
* *Solo Live*
* *ချီးယားစ်*
* *မင်းအတွက် ၃*
* *အိမ်မပိုင်ရင်ဂေါ်လီမလုပ်နဲ့*
* *Cherry Oo 13 Anniversary*
* *ဪလူတွေ*
* *ရုပ်ပေါက်နေပြီ*
* *New Age*
* *ဂျင်*
* *အမှားနဲ့မကင်းတဲ့လူ*
* *120/B*
* *ဘာတွေဖြစ်*
* *Sai Sai is Sai Sai*
* *9 Night Birthday*
* *ရှော့ခ်*
* *ခါချနေရတယ်*
* *ဂါ*

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3  "တေးသံရှင်နေဝင်း (Snare) နှင့် တွေ့ဆုံခြင်း" (in my)၊ *Eleven Media Group*၊ 28 November 2018။
2. 1 2  "တေးသံရှင်နေဝင်း Snare ရဲ့ ငယ်စဉ်ဘဝ အမှတ်တရ ဖြတ်သန်းရာ" (in my)၊ *Eleven Media Group*၊ 5 July 2019။
3. 1 2
4. ↑  "တစ်သက်လုံး သီချင်းဆိုချင်တဲ့အတွက် ဖက်ရှင်ဆိုင်ဖွင့်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း နေဝင်း (Snare) ပြောပြ" (in my)၊ *Popular News Journal*၊ 5 April 2018။
5. ↑  "ချစ်သူ Travel Blogger အတွက် ခရီးသွားပုံတွေ ရိုက်ပေးနေတဲ့ အဆိုတော် နေဝင်း" (in my)၊ *The Irrawaddy*၊ 23 May 2019။

ပြင်ပလင့်ခ်များ
---------------

* ဖေ့စ်ဘွတ်ခ် ပေါ်ရှိ နေဝင်း
**မွန်ဂို-မြန်မာစစ်ပွဲများ**

မွန်ဂို-မြန်မာ စစ်ပွဲများ သည် မြန်မာနှင့် မွန်ဂို တို့အကြား ၁၃ ရာစုမှ ၁၄ ရာစုအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော စစ်ပွဲများ ဖြစ်သည်။ ဤစစ်ပွဲ၏ အကျိူးသက်ရောက်မှုအဖြစ် နှစ်ပေါင်း (၂၅ဝ) ဝန်းကျင်စိုးမိုးခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံ ပုဂံအင်ပါယာ ပြိုကွဲခဲ့၍ အရှေ့တောင်အာရှတစ်ခွင်တွင် တိုင်ရှမ်းမျိုးနွယ်များ အားကောင်းလာခဲ့သည်။

ပုဂံ-ယွမ်စစ်ပွဲများ
-------------------

၁။မွန်ဂို-မြန်မာစစ်ပွဲ(၁၂၇၆-၁၂၇၇)

```
ငဆောင်ချမ်းကိုမွန်ဂိုတွေတိုက်ခိုက်မူ
မြန်မာတွေအနိုင်ရသည်
```

၂။မွန်ဂို-မြန်မာစစ်ပွဲ(၁၂၇၇-၁၂၇၈)

```
ပုဂံပြည်၏မြောက်ပိုင်းကိုမွန်ဂိုတွေကျူးကျော်မူ
မြန်မာတွေအနိုင်ရသည်
```

၃။မွန်ဂို-မြန်မာစစ်ပွဲ(၁၂၈၃-၁၂၈၅)

```
တကောင်း၊ဟန်လေး၊ဗန်း​မော်စသည့်​​နေရာများကိုမွန်ဂိုတွေကျူးကျော်သိမ်းပိုက်မူ
မွန်ဂိုတွေအနိုင်ရသည်
```

၄။မွန်ဂို-မြန်မာစစ်ပွဲ(၁၂၈၆-၁၂၈၇)

```
ပုဂံပြည်ကိုမွန်ဂိုတွေကျူးကျော်တိုက်ခိုက်မူ
မွန်ဂိုတွေအနိုင်ရသည်
```

မြင်းဆိုင်း-ယွမ်စစ်ပွဲများ
--------------------------

၁။မွန်ဂို-မြန်မာစစ်ပွဲ(၁၃၀၀-၁၃၀၁)

```
မြင်းဆိုင်းအားဝန်းရံတိုက်ခိုက်မူ
မြန်မာတွေအနိုင်ရသည်
```

ကိုကား
------

၁။ သန်းထွန်း၊ ပုဂံခေတ်နိုင်ငံရေး (ရန်ကုန်၊ ယုံကြည်ချက်စာပေ၊ ၂၀၀၅)၊ ၁၄၅-၁၅၁။

၂။ တင်နိုင်တိုး၊ ပုဂံမင်းဆက်ရာဇဝင်သစ် (ရန်ကုန်၊ သလ္လာဝတီစာပေ)၊ ၂၁၁-၂၂၀။

ဆက်စပ်စာမျက်နှာများ
-------------------

* မွန်ဂို-မြန်မာ စစ်
* ပုဂံပြည်
* မြင်စိုင်း
* တရုတ် - မြန်မာ စစ်ပွဲများ
**ဒစ်ဂျစ်တယ် ဈေးကွက်ဖော်ဆောင်ခြင်း** သို့မဟုတ် **ဒစ်ဂျစ်တယ်မားကတ်တင်း** (အင်္ဂလိပ်: Digital Marketing ဆိုသည်မှာ ဈေးကွက်ဖော်ဆောင်ခြင်း နည်းလမ်းများကို အင်တာနက်ပေါ်တွင် ဒစ်ဂျစ်တယ်နည်းပညာများအသုံးပြုပြီး ပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဒစ်ဂျစ်တယ်နည်းပညာများတွင် မိုဘိုင်းဖုန်းများ၊ ပြသခြင်းကြော်ငြာများ နှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ်နည်းလမ်းဖြင့် ကြားခံအသုံးပြုခြင်းများပါဝင်သည်။

ဒစ်ဂျစ်တယ်မားကတ်တင်း သည့် ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်များစတင်၍ နိုင်ငံတကာတွင် စတင်အသက်ဝင်လာပြီး စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ဖွံဖြိုးတိုးတက်မှုတွင် အခန်းဂဏ္ဍတစ်ရပ်အနေဖြင့်ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်ကာလတွင် ဒစ်ဂျစ်နယ်နည်းပညာများ တဟုန်ထိုးဖွံဖြိုးလာပြီး ဈေးကွက်ဖော်ဆောင်ရေးနည်းများတွင် ဒစ်ဂျစ်တယ်ဖြင့် ဈေးကွက်ဖော်ဆောင်ခြင်း ကြော်ငြာပြသခြင်းများသည် နေရာအပြည့်ယူလာပြီး အများပြည်သူသို့ ဈေးကွက်ချဲ့ထွင်ရာတွင် အတူတွဲဖက်အသုံးပြုနိုင်သည့် နည်းလမ်းတစ်ခုအဖြစ် အရေးပါလာခဲ့သည်။ ဒစ်ဂျစ်တယ်မားကတ်တင်း ကြောင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ၏ ပျံနှံခြင်းနှင့်ထိရောက်ခြင်းများသည် အခြားသောဈေးကွက်ဖော်ဆောင်ရေးနည်းလမ်းများထက်ပိုမိုထိရောက်လာခဲ့သည်။ 

ဒစ်ဂျစ်တယ်မားကတ်တင်းတွင် သတင်းအချက်အလက်ရှာဖွေနိုင်ရန်ပြုလုပ်ခြင်း (search engine optimization (SEO))၊ သတင်းအချက်အလက် ရှာဖွေနိုင်ခြင်းပတ်သက်၍ ဈေးကွက်ရှာဖွေခြင်း [search engine marketing (SEM)], ကြော်ငြာစာရေးသား၍ ဈေးကွက်ဖော်ဆောင်ခြင်း၊ နာမည်ကျော်ကြားသည့်ပုဂ္ဂိုလ်များအသုံးပြု၍ ဈေးကွက်ဖော်ဆောင်ခြင်း၊ အကြောင်းအရာများ အလိုလျောက်ဖြေကြားပေးခြင်း၊ စည်းရုံးလှုံဆော် ဈေးကွက်ဖော်ဆောင်ခြင်း ၊သတင်းအချက်အလက်ခြေပြု ဈေးကွက်ဖော်ဆောင်ခြင်း၊ အီလက်ထရောနစ် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး၊ လူမှုကွန်ယက်အခြေပြု ဈေးကွက်ဖော်ဆောင်ခြင်း၊ လူမှုကွန်ယက်အခြေပြု သိသာထင်ရှားအောင်ပြုခြင်း ၊ နှင့် ပြသမှုကြော်ငြာခြင်းများနှင့် အခြားသော ဆက်စပ်နည်းပညာများ ပါဝင်သည်။ ဒစ်ဂျစ်တယ်မားကတ်တင်းတွင် အထက်ပါအချက်အလက်များသာမက အခြားသော အင်တာနက်အသုံးပြုခြင်းများသာမက မိုဘိုင်းဖုန်းများတွင် မာတီမီဒီယာမက်ဆေ့များ၊ ကြော်ငြာမက်ဆေ့များ ပြုလုပ်ခြင်းနှင့် အခြားခြားသော ဒစ်ဂျစ်တယ်နည်းပညာများအားအသုံးပြု၍ ဈေးကွက်ဖော်ဆောင်ခြင်းများကို ဒစ်ဂျစ်တယ်မားကတ်တင်း ပြုလုပ်သည်ဟုသတ်မှတ်နိုင်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Definition of digital marketing။  21 March 2024 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  EBSCO Publishing Service Selection Page။  10 January 2018 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။[*လင့်ခ်သေ*]
3. ↑  How To Embrace The Five Steps Of Data-Driven Marketing Published by Forbes, October 17, 2013; accessed 17 January, 2017
4. ↑  Digital Marketing။  22 August 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
အာဖရိကတိုက်တောင်ပိုင်း၌ တည်ရှိသော ဗြိတိသျှ ဓနသဟာယအဖွဲ့ဝင် ဘုရင်အုပ်ချုပ်ခံနိုင်ငံဖြစ်သည်။ ဆွာဇီလန် နိုင်ငံ၏ မြောက်ဘက်၊ အနောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်တို့တွင် တောင်အာဖရိက ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံ၊ အရှေ့ဘက်တွင် ပေါ်တူဂီ နိုင်ငံ မိုဇမ်ဗစ်နယ်ကြားတို့ အသီးသီးတည်ရှိသည်။
ဆွာဇီလန်နိုင်ငံ၏ အကျယ်အဝန်းမှာ ၆,၇ဝ၄ စတုရန်းမိုင် ဖြစ်၍ လူဦးရေမှာ ၁၉၇၂ ခုနှစ် ခန့်မှန်းခြေအရ ၄၃ဝ,ဝဝဝ ဖြစ်၏။

ကျွဲနွားမွေးမြူရေးသည် တိုင်းရင်းသားတို့၏ အဓိကလုပ်ငန်း ဖြစ်သည်။ သို့သော် မြေဩဇာကောင်းသည့်ပြင် ရေအလုံ အလောက်ရရှိသဖြင့် ပြောင်း၊ ဝါ၊ ဂွမ်း၊ စပါး၊ မြေပဲ၊ ဆေး ရွက်၊ ကြံ၊ နာနတ် စသည်တို့ကို စိုက် ပျိုးလုပ်ကိုင်သည်။ ဆွာဇီလန်နိုင်ငံသည် သယံဇာတပစ္စည်း ပေါကြွယ်ဝသော နိုင်ငံလည်းဖြစ်၏။ ကျောက်ဂွမ်း၊ သံ၊ ရွှေ၊ သံဖြူ၊ မီးသွေးနှင့် လချေး အစရှိသည့် သတ္တုများထွက်၏။ များမကြာမီနှစ်များက အစပြု၍ သစ်လုပ်ငန်းနှင့် သစ်ပျော့ဖတ်လုပ်ငန်းတို့ကို သန်း ပေါင်းများစွာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံ၍ တိုးချဲ့လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ ရေအား လျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းများကိုလည်း ထိုနည်း တူ လုပ်ကိုင်လျက်ရှိ၏။ နိုင်ငံ၏အဓိက ထုတ်ကုန်များမှာ 
ကျောက်ဂွမ်း၊ သံရိုင်း၊ အမဲသား၊ ရှောက်မျိုးဝင်း သီးနှံများနှင့် သကြားတို့ ဖြစ်လေသည်။

ဆွာဇီလန်နိုင်ငံ၏ မြို့တော်မှာ အမ်ဗာဗာနီမြို့ဖြစ်၏။ တစ်ဆယ့်ခြောက်ရာစုနှစ်တွင် မိုဇမ်ဗစ်နယ်ပယ်သို့ ဗန္တူလူမျိုး များ လာရောက်နေထိုင်ခဲ့ရာမှ လူမျိုးစုကလေး အချို့သည် ၁၈ ရာစုနှစ်တွင် ယခု ဆွာဇီလန်နိုင်ငံ တည်ရာဒေသသို့ ပြောင်းရွေ့ အခြေစိုက် နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ယင်းတို့သည် ဇူလူတို့နှင့်မကြာ 
ခဏ တိုက်ခိုက်နေရသောကြောင့် တဆယ့်ကိုး ရာစုနှစ်တွင် လူမျိုးစုကြီးအဖြစ် စည်းလုံးမိခဲ့ကြ၏။ ယင်းတို့ကို အုပ်ချုပ်သူ အမ်ဆွာ ဇိသည် ၁၉၄ဝ ပြည့်နှစ်လွန်နှစ်များတွင် ဇူလူတို့၏ ရန်မှ ကာကွယ်ပေးရန်အတွက် ဗြိတိသျှတို့ထံ အကူအညီ တောင်းခံခဲ့သည်။ ဗြိတိသျှအစိုးရနှင့် ထရန်စဗားပြည်နယ် အစိုးရတို့က ၁၈၈၁ ခုနှစ်တွင် ဆွာဇီလန်နယ်၏ လွတ်လပ်မှု အတွက် အာမခံချက်ပေးခဲ့၏။ ၁၈၉ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ဆွာဇီလန်၊ ဗြိတိသျှနှင့် ထရန်စဗားတို့ကို ကိုယ်စားပြုသည့် ယာယီအစိုးရ 
အဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းထူထောင်ခဲ့၏။

ဆွာဇီလန်သည် ၁၈၉၄ ခုနှစ်မှ ၁၈၉၄ ခုနှစ်အထိ တောင်အာဖရိက ပြည်ထောင်စု၏ အစောင့်အရှောက်ခံနယ် ပယ်ဖြစ်နေခဲ့သော်လည်း ဗိုးဝါးစစ်ပွဲအပြီး ၁၉ဝ၂ ခုနှစ်တွင် 
ဗြိတိသျှတို့ အုပ်ချုပ်မှုအောက်သို့ လွဲပြောင်းရောက်ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ဗြတိသျှအစောင့်အရှောက်ခံ နယ်ပယ်အဖြစ် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် အိမ်နီးချင်းလည်း ဖြစ်၍ ယခင်က ဗြိတိသျှပိုင်နက်နယ်ပယ်များလည်းဖြစ်သော ဗက်ချူအာနာလန်နယ်နှင့် ဗာဆူတိုလန်နယ်တို့သည် ဗော့ဆွာနာ 
နိုင်ငံနှင့် လီဆိုသိုနိုင်ငံဟူ၍ လွတ်လပ်သောနိုင်ငံများ ဖြစ်လာ သည်ကိုအားကျ၍ ဆွာဇီလန်နယ်ကလည်း လွတ်လပ်ရေး အတွက် ကြိုးပမ်းလာခဲ့၍ ၁၉၆၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၆ ရက်နေ့တွင် ဗြိတိသျှ ဓနသဟာယအဖွဲ့ဝင် လွတ်လပ်သော နိုင်ငံဖြစ်လာခဲ့၏။

နိုင်ငံ၏ အကြီးအကဲမှာ ဒုတိယမြောက် ဆိုဘူဇာဘုရင် ဖြစ်သည်။ ဆွာဇီလန်နိုင်ငံသည် ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ ဝင်နိုင်ငံဖြစ် ၏။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Department of Economic and Social Affairs Population Division (2009). "World Population Prospects, Table A.1" (PDF). United Nations. Retrieved on 2009-03-12.
2. 1 2  Swaziland။ International Monetary Fund။  2010-04-21 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄)
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု နှင့် ဆိုဗီယက်ယူနီယံတို့သည် စစ်အေးတိုက်ပွဲအတွင်းတွင် မိမိတို့ ဩဇာလွှမ်းမိုးသော အုပ်စု အသီးသီးကို ဦးဆောင်သော မဟာအင်အားကြီး နိုင်ငံ ၂ခု ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ ပုံမှာ တစ်ဖက်စီမှ ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးစီ ဖြစ်ကြသော ရော်နယ် ရေဂင်နှင့် မစ်ဟေး ဂေါ်ဗာချော့ဗ် တို့ ၁၉၈၅က တွေ့ဆုံခဲ့သော ပုံ ဖြစ်သည်။
စစ်အေးတိုက်ပွဲ၏ အကျဉ်းချုပ်
**စစ်အေးတိုက်ပွဲ** ဆိုသည်မှာ ၁၉၄၀ ခုနှစ်များ၏ အလယ်ပိုင်းမှ စတင်၍ ၁၉၉၀ ခုနှစ်များအထိ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု နှင့် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု နိုင်ငံကြီး ၂ နိုင်ငံနှင့် သူတို့နှင့် အသီးသီး ပတ်သက်နေကြသော မဟာမိတ်နိုင်ငံများကြားတွင် ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော ပဋိပက္ခ၊ တင်းမာမှုနှင့် ယှဉ်ပြိုင်မှုတို့ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော အခြေအနေကို ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်ကာလများတွင် ထိုမဟာအင်အားကြီးနိုင်ငံ ၂ နိုင်ငံတို့ကြားတွင်ရှိသော ယှဉ်ပြိုင်မှုများကို စစ်ရေးအရ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၊ ဝါဒဖြန့်ချိမှု၊ သူလျှိုထောက်လှမ်းမှု၊ လက်နက် အသစ်အဆန်း ထုတ်လုပ်မှု၊ ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်း တိုးမြှင့်မှု၊ အာကာသပြိုင်ပွဲကဲ့သို့ အာကာသနည်းပညာယှဉ်ပြိုင်မှု အပါအဝင် အပြိုင်အဆိုင်ဖြစ်သော နည်းပညာတိုးတက်မှုများဖြင့် ပြသခဲ့သည်။ မဟာအင်အားကြီး နိုင်ငံနှစ်နိုင်ငံလုံးကပင် အကုန်အကျအလွန်များသော ကာကွယ်ရေး အသုံးစရိတ်များကို သုံးစွဲခဲ့ပြီး သမားရိုးကျနှင့် နျူးကလီးယား လက်နက်များ ယှဉ်ပြိုင်ထုတ်လုပ်မှုများ အပါအဝင် အခြားနိုင်ငံများ၏ နောက်ကွယ်မှတဆင့် တိုက်ခိုက်ခြင်းများလည်း ပါဝင်သည်။

ဆိုဗီယက်ယူနီယံ၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ဗြိတိန်နှင့် ပြင်သစ်တို့သည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်၏ နောက်ဆုံး ၄ နှစ်အတွင်း ဝင်ရိုးတန်း အင်အားကြီးနိုင်ငံများ ကို ဆန့်ကျင်သော မဟာမိတ်များအဖြစ် ရှိခဲ့ကြသော်လည်း ထိုပဋိပက္ခများ မပြီးဆုံးမီ အချိန်နှင့် ပြီးဆုံးပြီးအချိန်တို့တွင် ထိုနိုင်ငံများကြားတွင် သဘောမတူညီမှု အမြောက်အမြားရှိခဲ့ပြီး စစ်အပြီးတွင် တည်ရှိမည့် ကမ္ဘာကြီး၏ ပုံသဏ္ဌန်နှင့်ပတ်သက်သော သဘောမတူညီမှုမှာ အဆိုးရွားဆုံး ဖြစ်သည်။ စစ်ပြီးဆုံး သွားသောအခါတွင် ဥရောပ၏ အစိတ်အပိုင်း အတော်များများကို ထို ၄နိုင်ငံမှ ဩဇာလွှမ်းမိုးခဲ့ပြီး အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုနှင့် ဆိုဗီယက်ယူနီယံတို့တွင် အင်အား အကောင်းဆုံးသော စစ်အင်အား ရှိခဲ့ကြသည်။ ၁၉၉၀ ခုနှစ်တွင် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု ပြိုကွဲခြင်းဖြင့် စစ်​အေးတိုက်ပွဲ ပြီးဆုံးသည်။

ကိုးကား
-------