recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
ယူနို မော်တော်ဆိုင်ကယ်
**ယူနိုမော်တော်ဆိုင်ကယ်** (Uno vehicle) ဆိုသည်မှာ နောက်ဆုံးပေါ် မော်တော်ဆိုင်ကယ် ဒီဇိုင်းဖြစ်သည်။ ဘီး ၂ လုံးကို ဘေးချင်းယှဉ်ပြီး တည်ဆောက်ထားသဖြင့် ဆိုင်ကယ်၏ ကိုယ်ထည် တဝက်သာ ရှိကာ ဆိုင်ကယ်ကို အိမ်တွင်းတွင် ထည့်သိမ်းနိုင်လောက်အောင် သေးငယ်ပေ့ါပါး ဝန်ကျဉ်း စေသည်။ တည်ငြိမ်မှုကို ပိုရစေသဖြင့် တိမ်းမှောက်မှု နည်းပါးစေသည်။ ဆိုင်ကယ်ရပ်နား နေရာ သက်သာစေသည့်အပြင် လမ်းပိတ်မှု လျော့ပါးစေနိုင်သည်။ ဆိုင်ကယ်သည် ၃၆ ဗို့အား လျှပ်စစ်ဓာတ်ဖြင့် မောင်းနှင်နိုင်သဖြင့် လောင်စာဆီ ကြောင့်ဖြစ်သော အခိုးငွေ့ ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ် ဓာတ်ငွေ့လျော့ပါးစေသည်။ သို့သော် ၂၄ ဗို့အားသာသုံးကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။

ဆိုင်ကယ်တွင် အပိတ်အဖွင့် ခလုတ်သာ ပါရှိပြီး အမြန်မောင်းလို ပါက မောင်းသူ၏ ကိုယ်ခန္ဓာကို အရှေ့သို့ကိုင်းပြီး အမြန်နုန်းလျှော့လို ပါက ကိုယ်ခန္ဓာကို မတ်မတ်ထား မောင်းရပါမည်။ 

ပထမဆုံး ထွင်သော နမူနာ ဒီဇိုင်းဆိုင်ကယ်သည် တနာရီ ၂၅ မိုင်မှ ၆ဝ မိုင်နှုန်း မောင်းနိုင်ပြီး ၂.၅ နာရီခန့် ကြာကြာမောင်းနိုင်သည်။ 

တီထွင်သော သိပ္ပံပညာရှင်မှာ အသက် ၁၈ နှစ်သာ ရှိသော ကနေဒါနိုင်ငံ၊ Ontario မြို့တွင် နေထိုင်သူ Ben Gulak ဖြစ်သည်။ အထက်တန်းမှ စတင်ပြီး ပညာထူးချွန်ဆုများဖြင့် စကော်လားရှစ်ရရှိခဲ့ သူဖြစ်သည်။ ၂၀၀၆ နှစ်တခုတည်းတွင် Intel International Science and Engineering Fair Grand ပြိုင်ပွဲတွင် တတိယဆု. Intel International Science and Engineering Fair တွင် ပထမဆု၊ Herbert Hoover Young Engineer Award 2006 ဆု၊ Yale Science and Engineering Award ဆု၊ Hillfield STrathallan College McMaster University Award for Industrial Design Technology ၂၀၀၄ မှ ၂၀၀၆ထိ ဆက်တိုက် ဆုရခဲ့သည်။ McMaster's LEAP Robotics Program ပြိုင်ပွဲတွင် သူခေါင်းဆောင်သော အသင်းသည် ပထမရခဲ့ပြီး အသင်းသားအားလုံး ကနေဒါငွေ၃ထောင် စကော်လာရှစ်ရရှိခဲ့ ကြသည်။ သူသည် Waterloo's Rim Robotic's Challenge တွင် အသင်းခေါင်းဆောင်လည်း ဖြစ်သည်။ 

အဖိုး၏ အကူညီဖြင့် ကလေးဘဝမှစတင်ပြီး ရထား၊ ကားလေးများ ကိုယ်တိုင် တီထွင်ခဲ့သည်။ သူငယ်စဉ်အခါတွင် သူ၏ အဖိုး အင်ဂျင်နီယာ Werner ၏ စက်ပစည်း တီထွင်မှုတွင် စိတ်ဝင်စားစွာ ဝင်ရောက် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် စက်ပစည်း သံထည် မက်ကင်းနီကယ် တည်ဆောက်မှုတွင် ကလေးဘဝမှစ၍ ရင်းနှီးခဲ့ပေသည်။ သူ၏အဖိုး ၂၀၀၄ တွင် ကွယ်လွန်သောအခါ အဖိုး၏ ဝပ်ရှော့ ကလေးကို အပိုင်ရသဖြင့် အဖိုး ပျိုးထောင် ပေးခဲ့သော အမွေအနှစ်များဖြင့် အောင်မြင် ရကြောင်း သိရှိရသည်။ 

ယူနိုဆိုင်ကယ်ကို တီထွင်ရခြင်းမှာ ၂၀၀၆ တွင် တရုတ်ပြည်သို့ အလည်သွားရာမှ ဆိုင်ကယ်များ၏ ဆိုးကျိုးများနှင့် မီးခိုးထွက်ခြင်းများကြောင့် ပုံစံသစ် ထွင်လိုသောစိတ်များပေါ်ခဲ့လေသည်။ ဝန်ကျဉ်းပြီး စရိတ်သက်သာကာ သိမ်းဆည်းလွယ်သော ဆိုင်ကယ်ကို တီထွင်ခဲ့ကြောင်းသိရှိရသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Dailymail

ပြင်ပလင့်ခ်များ
---------------

* www.scitechontario.org
* www.innovationcanada.ca
* www.scitechontario.org
**ကျောင်းအပ်တဲ့ပွဲ** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။ သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

အကြောင်းအရာ
-----------

ကျောင်းအပ်တဲ့ပွဲ
----------------

ထောင်သေလာ အောင်ရွှေမောင်းတွင်မှ၊ ဖေကောင်း မယ်တော်တို့၊ တသောင်းကျော်အကဲတန်ထားလောက်ကဲ့၊ လှည်းနွား လယ်ယာမြေနှင့်၊ စပါးတွေ များပေစွမို့၊ အားအခြေက လွန်ပြည့်စုံ။  

  

ကိုဖိုးအို ပုတ္တံသားနှင့်၊ နှံထားကာဂဟေဆုံကြ၊ မယ်ဖွားအုံဓမ္မတာမို့၊ မရဏာသွေရှောင်တိမ်းခဲ့ရင်၊ မောင်သိန်းကို မငိုစည်ရအောင်၊ အချိုရည် လဘို့ပျားကဲ့သို့၊ နို့ငှားကာ သနားရှာတဲ့အရေးနှင့်၊ ရတနာမြေးကို၊ လွန်ခင်မင်သောကြောင့်၊ ဇာဧယာဉ် လေးပင်ပုခက်ကယ်နှင့်၊ ထွေးရှက်လို့ခြုံ။  

  

တဆယ်ကျော် အရွယ်စွန်းပြီမို့၊ သင်္ကန်းဝါဆင်ရှာပေမဲ့၊ ရှင်သာမဏေကိုရင်အကြောင်းတွင်မှ၊ ဖေကောင်းသူ့အဖိုးက၊ ထောင်ကိုးရာပြူလို့စွန်းပေလိမ့်၊ လှူဒါန်းရန်၊ ရဟန်းတာပသံနှင့်၊ အပ်သမျှ၊ မဏ္ဍပ်နှင့်အပြည့်ပုံ၊ ကြည့်မကုန်နိုင်ဘဲ။  

  

စုတိကာခန္ဓာကြွေလို့၊ သူ့အမေ လူ့ပြေကသွားတော့၊ ရှုစားကာပုံသေမျှော်ရစ်တဲ့၊ ဖွားမယ်တော်အမေကြီးနှင့်၊ အရီးမှာညီအမတို့၊ ချီသကာပုံသေထိန်းရစ်တဲ့၊ မောင်သိန်းသာသနာထမ်းတွင်မှ၊ သင်္ကန်းဝါစိဝရိတ်ကဲ့ပြင်၊ သဒိဿံရည်ရော်လို့၊ နှစ်ကျိပ်ကျော်သံဃာများတို့၊ တပါးလျှင်တဆယ်လောက်ကဲ့၊ စေတနံသုံးတန် ပြတ်သောကြောင့်၊ နှောင်းဟေမာ၊ ပေါင်းနွေဇာတ်တွင်မှ၊ ကောင်းအဖေ၊ သောင်းငွေရတတ်သူက၊ ကျောင်းအပ်တဲ့ပွဲ။

ခက်ဆစ်
------

၁။ ပုတ္တံ = ပုတ္တ (ပါ)၊ သား။

၂။ ဂဟေ = ဆက်စပ်သည်။

၃။ ဓမ္မတာ = မလွန်ဆန်နိုင်သောတရား။

၄။ တာပသံ = ရသေ့၊ ရဟန်း။

၅။ စီဝရိတ် = တိစီဝရိတ်သင်္ကန်း။

၆။ သဒိဿံ = ရည်ရွယ်၍ လှူဒါန်းသောအလှူ။

၇။ နှောင်းဟေမာ = ဆောင်းနှောင်းရာသီ (ဆောင်းအကုန်)။

မှတ်ချက်
--------

ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် နာမည်ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော နာမည်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------
**စိန့် ဆာဗင် ဆာဂတ်တန် ခရစ်ယာန်ဘုန်းကြီးကျောင်း** သည် ပြင်သစ်နိုင်ငံ ပွိုင်တိုးပြည်နယ်ရှိ စိန့် ဆာဗင် ဆာဂတ်တန်မြို့တွင် တည်ရှိသော ရိုမန်ကက်သလစ် ဘုရားရှိခိုးကျောင်း တစ်ကျောင်းဖြစ်သည်။

အကြောင်းအရာ
-----------

ရိုမန်နပ်စ် ဗိသုကာပုံစံ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းအား ၁၁ ရာစု အလယ်ပိုင်းတွင် စတင်တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ၁၁ ရာစုနှင့် ၁၂ ရာစု လက်ရာ လှပသော နံရံဆေးရေးပန်းချီများ အများအပြား ပါဝင်ကာ ထိုနံရံဆေးရေး ပန်းချီများမှာ အလွန်ကောင်းမွန်စွာ ထိန်းသိမ်းထားနိုင်သည့် အခြေအနေ ရှိသည်။ ၁၉၈၃ ခုနှစ်မှစ၍ ယူနက်စကို ၏ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ စာရင်းဝင်ခဲ့သည်။

လက်ဝါးကပ်တိုင်ပုံရှိသော ဘုရားရှိခိုးကျောင်းတွင် စတုရန်းပုံ မျှော်စင်သည် ကန့်လန့်ဖြတ်နေရာ၏ အပေါ်တွင် ရှိသည်။ ဖြတ်မင်းလမ်း(transept) အား ဦးစွာတည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ခွိုင်ရာ (choir) နှင့် ၎င်းအား ဝိုင်းပတ်ထားသော ဝတ်ပြုဆောင် ၅ ခုအား ထောင့်ကျကျ စက်ဝိုင်းခြမ်းပုံ အဟိုက်ထဲတွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ နောက်တဆင့်တွင့် အကန့်သုံးကန့်ရှိသော လူပုဂ္ဂိုလ်တို့ ထိုင်ရာ အဆောင် (nave) ကို တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ခေါင်းလောင်းမျှော်စင်နှင့် ဆင်ဝင်တို့ကို တည်ဆောက်ခဲ့ကာ နောက်ဆုံးအဆင့်တွင် လူပုဂ္ဂိုလ်တို့ ထိုင်ရာ အဆောင် ၆ ကန့်ကို ထပ်မံ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ခေါင်းလောင်းမျှော်စင်အား ကျောက်တုံးချောများဖြင့် တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး အချွန်မှာ ၈၀ မီတာမြင့်ကာ ၁၄ ရာစုတွင် တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ၁၉ ရာစုတွင် ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။

စည်ပိုင်းပုံရှိသော အမိုးခုံးများရှိသည့် လူပုဂ္ဂိုလ်တို့ ထိုင်ရာ အဆောင်အား လက်ရာပြောင်မြောက်စွာ ခြယ်မှုန်းထားပြီး ထိပ်ဆုံးတွင် သစ်ရွက်ပုံ တိုင်အုပ်ရှိသည့် တိုင်လုံးများဖြင့် ထောက်ကန်ထားသည်။

ဘုရားရှိခိုးကျောင်း၏ အောက်တွင် အာဇာနည်ညီအစ်ကိုဖြစ်သော စိန့်ဆာဗင် နှင့် စိန့် ခရစ်ပီယံတို့ကို မြှုပ်နှံရာ အခန်းရှိပြီး သူတို့၏ ဘဝကို ဖော်ပြထားသော အင်္ဂတေပန်းချီများဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသည်။

ဓာတ်ပုံပြခန်း
-------------

* ၁၂ ရာစု ရိုမန်နပ်စ် နံရံဆေးရေးပန်းချီ (*ဘုရားသခင်မှ နိုရာအား စကားပြောနေပုံ*)
* အင်္ဂတေပန်းချီ စိန့်ဆာဗင်နှင့် စိန့်ခရစ်ပီယံတို့ ညှဉ်းဆဲခံခဲ့ရသည်။

ကိုးကား
-------
**လှိုင်မြစ်** (ခေါ်) မြစ်မခမြစ်ကို တစ်နေရာ၌ **ရန်ကုန်မြစ်** ဟုခေါ်၍ တစ်နေရာ၌ လှိုင်မြစ်ဟု ခေါ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးမြို့တော်ဖြစ်သော ရန်ကုန်မြို့သည် ထိုမြစ်၏ လက်ဝဲဘက်ကမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ မြစ်မခမြစ်သည် ရန်ကုန်မြို့ အနောက်မြောက်ဘက် မိုင် ၁၅ဝ ခန့်အကွာ ပြည်ခရိုင်အတွင်း အင်းမကန်နှင့် မဝေးလှသော နေရာတွင် မြစ်ဖျားခံသည်။ ထိုနောက် အရှေ့တောင်ဘက် ပြည်၊ သာယာဝတီ၊ အင်းစိန်ခရိုင်တို့၏ ကုန်းနိမ့်ပိုင်း အလယ်ဗဟိုကို ဖြတ်၍ စီးဆင်းသွားသည်။ 

ရန်ကုန် - ပြည် မီးရထားလမ်းနှင့် ဧရာဝတီမြစ်တို့ကို ခွဲခြားထား၏။ ထိုမြစ်ကို မြောက်ဘက်၌ မြစ်မခဟုခေါ်သည်။ မြစ်မခမြစ်နှင့် ဧရာဝတီမြစ်တို့ကို ရေဝေကုန်းတန်း တစ်ခုက ပိုင်းခြားထားသည်။ မြစ်မခမြစ်သည် သာယာဝတီခရိုင်တွင် အရေးပါသော ရေလမ်းဖြစ်၏။ ထိုမြစ်အတွင်းသို့ အရှေ့ဘက်ရှိ ပဲခူးရိုးမမှ ချောင်းများ စီးဝင်ကြသည်။ ထိုနယ်အတွင်းရှိ သစ်တောများမှ သစ်များကို ထိုမြစ်မှပင် ထုတ်ယူကြသည်။ စံရွေးရွာသည် ထိုနယ်တွင် မြစ်ကမ်းပါးပေါ်ရှိ အရေးအကြီးဆုံးရွာဖြစ်သည်။ ထိုရွာသည် သစ်တောအခွန် ဆိပ်လည်းဖြစ်၏။ ထိုနေရာ၏ တောင်ဘက်တွင် ထိုမြစ်ကိုပင် လှိုင်မြစ်ဟု ခေါ်သည်။ ထိုအပိုင်းရှိ မြစ်အတွင်းတွင် သင်္ဘောငယ်များ ခုတ်မောင်းနိုင်သည်။ ဧရာဝတီမြစ်နှင့် လှိုင်မြစ်တို့ကို ချောင်းအမြောက်အမြားက ဆက်သွယ်ပေးလျက် ရှိကြသည်။ နောက်ဆုံး ရန်ကုန်မြို့၏ အထက်ဖက်တွင် ပန်းလှိုင်မြစ်သည် ထိုမြစ်အတွင်းသို့ စီးဝင်လာ၏။ ထိုသို့ စီးဝင်လာသော နေရာသည် ကြည့်မြင်တိုင် အနောက်ပိုင်း ဆင်ခြေဖုံးနှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင်လောက်တွင် တည်ရှိသည်။ ထိုနောက်တွင် ထိုမြစ်ကို ရန်ကုန်မြစ်ဟု ခေါ်သည်။

ရန်ကုန်မြစ် (ခေါ်) လှိုင်မြစ်
သင်္ဘောကျင်းများ တည်ရှိရာ ဒလမြို့သည် မြစ်၏ လက်ျာဘက်ကမ်း တွံတေးတူးမြောင်း၏ အဝ အနီးတွင် တည်ရှိသည်။ မြစ်သည် ရန်ကုန်မြစ်၏ အနေက်ဖက်စွန်းကိုထိ၍ အရှေ့ဘက်သို့ အနည်းငယ် စောင်းကာ စီးသွားသည်။ ထိုသို့ စီးသွားရာတွင် ပုဇွန်တောင်ချောင်းနှင့် ပဲခူးမြစ်တို့သည် ရန်ကုန်မြို့၏ အရှေ့ဘက် ဟေ့စတင်းခေါ် ပင်လယ်ကူးသင်္ဘောများ ကျောက်ချရာ သောင်တိမ်၏ အောက်နားတွင် စီးဝင်ကြသည်။ ထိုနောက်တွင် ရန်ကုန်မြစ်သည် အရှေ့တောင်ဘက်သို့ စီးသွားလေသည်။ ပင်လယ်ကူး သင်္ဘောများသည် ရန်ကုန်မြစ်အတွင်းသို့ ရန်ကုန်မြို့အထိသာ ဝင်ရောက်နိုင်ကြသည်ဖြစ်ရာ ၂၁ မိုင် မျှသော ထိုရေလမ်းခရီးကို သင်္ဘောများ ဘေးကင်းစွာ ခုတ်မောင်းနိုင်ရန် ကျွမ်းကျင်သည့် ရေကြောင်းပြများလိုလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

သစ်သားခေါင်းအုံးကို အုံးလျက် (နိုးနိုးကြားကြား) မမေ့မလျော့ ထက်ထက် သန်သန် အတတ်ပညာသင်ယူလျက် နေကြကုန်သော ယခုလိစ္ဆဝီမင်းတို့အား အဇာတသတ်မင်းသည် နှိပ်စက်နိုင်ရန် အခွင့်, နှိပ်စက်နိုင်ရန်အကြောင်းကို မရနိုင်၊ နူးညံ့သိမ်မွေ့သော နူးညံ့သိမ်မွေ့သည့်လက်ခြေရှိကြကုန်သော, နူးညံ့သောအိပ်ယာတို့၌ လဲသွတ်သောခေါင်းအုံးတို့၌ နေထွက်သည်တိုင်အောင် အိပ်ကြကုန်သော နောက်ပိုင်း လိစ္ဆဝီမင်းတို့သည် အဇာတသတ်မင်း၏ နှိပ်စက်ရန် အခွင့် နှိပ်စက်ရန် အကြောင်း ရလိမ့်မည်။

သစ်သားခေါင်းအုံး၌ အုံးကြကုန်လျက် ပဓာနအလုပ်၌ မမေ့မလျော့ ထက်ထက်သန်သန် အားထုတ်နေကြကုန်သော ယခုခေတ်ရဟန်းတော်တို့အား မာရ်ယုတ်သည် နှိပ်စက်ရန် အခွင့်အလမ်း အကြောင်းကို မရနိုင်၊ နူးညံ့သော နူးညံ့သိမ်မွေ့သော လက်ခြေရှိကြကုန်လျက် လဲသွတ်သောခေါင်းအုံးရှိကြကုန်သော နူးညံ့သောအိပ်ရာတို့၌ နေထွက်သည်တိုင်အောင်အိပ်ကြကုန်သော နောက်ပိုင်းရဟန်းတို့အား မာရ်ယုတ်သည် နှိပ်စက်ရန် အခွင့် နှိပ်စက်ရန် အကြောင်း ရလိမ့်မည်။ ထို့ကြောင့် သင်တို့သည် သစ်သားခေါင်းအုံး အုံးလျက် (နိုးနိုး ကြားကြား) ပဓာနအလုပ်၌ ထက်ထက် သန်သန် သတိရှိလျက် အားထုတ်နေကြရမည်-ဟု ဘုရားရှင် ဝေသာလီမြို့ ကူဋာဂါရကျောင်းတော်၌ ရဟန်းတို့အား ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌-လိစ္ဆဝီမင်းသားတို့ အက္ခဏဝေဓိ, ဝါလဝေဓိ အတတ်ပညာ ရှင်များဖြစ်အောင် အတတ်ပညာသင်ယူကြပုံ၊ ရှေးခေတ် ရဟန်းတော်များ ပဓာန အလုပ် အားထုတ်ကြပုံ၊ သီဟိုဠ်ကျွန်း၌ တချိန်က ပုထုဇဉ်ရဟန်း မရှိသလောက် အားလုံးနည်းပါး ရဟန္တာများသာဖြစ်ကြပြီး သာသနာတော်ထွန်းတောက်ခဲ့ပုံတို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -သံ၊၁၊၄၅၇-၈။ သံ၊မြန်၊၁၊၄၄၆-၇။ သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၁၁-၂။ သံ၊ဋီ၊၂၊၁၉၁-၂။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ နိဒါနဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၉-ဩပမ္မသံယုတ္တ၊ အဋ္ဌမသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
ဟန်ဂေရီနိုင်ငံဖွား ဂျူးလူမျိုး စာရေးဆရာကြီး အာသာ ခိုအက်ရှတလာကို ၁၉ဝ၅ ခုနှစ်တွင် ဟန်ဂေရီနိုင်ငံ ဗူးဒပက်မြို့ တွင် ဂျူးမိသားစု မွေးဖွားသည်။ ဗီယင်နာတက္ကသိုလ်တွင် ပညာ သင်ကြားခဲ့ပြီးနောက် နိုင်ငံခြားသတင်းထောက်တစ်ယောက် အဖြစ် အသက်မွေး ဝမ်းကျောင်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဗြိတိသျှနှင့် ပြင်သစ်တပ်မတော်သို့ ဝင်ရောက်အမှုထမ်းသည်။ အသက် ၂ဝ ကျော်အရွယ်မှစ၍ ဇီယွန်းနစ်ဝါဒ လှုပ်ရှားမှု တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ပါလက်စတိုင်းတွင် လအတန်ကြာနေခဲ့ပြီးနောက် ဥရောပတိုက်သို့ ပြန်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် သတင်း စာတိုက်တစ်တိုက်တွင် အလုပ်ဝင်လုပ်ခဲ့သည်။

ခိုအက်ရှတလာသည် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုသို့ အလည် အပတ်သွားရောက်ခဲ့ပြီးနောက် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု၏ ပထမ ငါးနှစ်စီမံကိန်း အောင်မြင်မှုများနှင့် အတွေ့အကြုံများကို အခြေ ခံသော ဆောင်းပါးအချို့ကို ရေးသားသည်၊ ၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် စပိန်နိုင်ငံသို့ တာဝန်ဖြင့် သွားရောက်ရာတွင် ဖလန်းဂေးတို့ကဖမ်းပြီး ဆဲလ်ဗီးလ်အကျဉ်းထောင်တွင် သုံးလခန့် ချုပ်နှောင် ထားခဲ့သည်။ ခိုအက်ရှတလာ၏ အကောင်းဆုံး လက်ရာတစ်ခု အဖြစ် သတ်မှတ်ခံခဲ့ရသော စပင်နစ် တက်စတေးမင့်စာအုပ်နှင့် နေ့လယ်ကြောင်တောင် အမိုက်မှောင်(၁၉၄၁)စသည့် စာအုပ်တို့ သည် ထောင်တွင်းချုပ်နှောင်ထားခြင်းခံခဲ့သောအချိန်က အတွေ့ အကြုံများ ဖြစ်သည်။

ခိုအက်ရှတလာသည် ဝတ္ထုခြောက်ပုဒ်နှင့် အခြားစာအုပ် ၃ဝ ကို ရေးသားခဲ့သည်။ သူ၏စာအုပ်များတွင် အရိုက်ဗယ် အင်ဒီ ပတ်ချား(၁၉၄၃)၊ ယောဂီနှင့် ကော်မစ်ဆာ၊ သဂေါ့သက်ဖေး (၁၅ဝ)၊ သ အက်အော့ ခရီးအေးရှင်း (၁၉၆၄)၊ သသာတင်း ထရိုက် (၁၉၇၆)၊ သရု(စ)အော့ ကိုအင်စီဒင့်(၁၉၇၂) စသည် တို့သည် မနုဿဗေဒ၊ သိပ္ပံ၊ သဘာဝတ္ထနှင့် စိတ်ပညာကို အခြေခံသော စာအုပ်များ ဖြစ်သည်။

ခိုအက်ရှတလာသည် ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်းတွင် ဗြိတိန်နိုင်ငံသို့ ပြောင်းရွှေ့လာပြီး မနုဿဗေဒ၊ သိပ္ပံ၊ သဘာဝတ္ထနှင့် စိတ်ပညာဘက်သို့ မျက်နှာမူလာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ခိုအက်ရှတလာက **သေဆုံးခြင်းသည် အပြီးအငြိမ်း ချုပ်ငြိမ်းခြင်း မဟုတ်** ဟူသော ကောက်ချက်များဖြင့် ၁၉၇ဝ ပြည့် နောက်ပိုင်းနှစ်များတွင် ရေးသားခဲ့သည်။ 

အာသာ ခိုက်အက်ရှတလာသည် ၁၉၈၃ ခုနှစ် မတ်လ အတွင်းက ဗြိတိန်နိုင်ငံ လန်ဒန်မြို့ရှိ မိမိ၏နေအိမ်တွင် ကွယ်လွန်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂)
ယန်ဇီမြစ်၏ ဆည်းဆာအလှ
**ယန်ဇီမြစ်** (揚子江) သည် အာရှတိုက်တွင် အရှည်လျားဆုံးနှင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် တတိယမြောက် အရှည်လျားဆုံး မြစ်တစ်စင်းဖြစ်သည်။ ယန်ဇီမြစ်ကို တရုတ်အသိုင်းအဝိုင်းတွင် ချန်ကျန်း (ရှည်လျားသောမြစ်, 長江) ဟု အဓိက ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲလေ့ရှိသည်။ ၆၃၀၀ ကီလိုမီတာ (၃၉၁၅ မိုင်) ရှည်လျားသည့် ယန်ဇီမြစ်သည် တရုတ်ပြည် အနောက်ပိုင်းဒေသ တိဘက်ကုန်းပြင်မြင့်ရှိ ရေခဲမြစ်များမှ မြစ်ဖျားခံကာ အရှေ့ဘက်သို့ ဦးတည်၍ အနောက်တောင်ပိုင်း၊ အလယ်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ပိုင်းဒေသများကို ဖြတ်သန်းပြီး ရှန်ဟိုင်းမြို့၌ အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်အတွင်းသို့ စီးဝင်သည်။ မြစ်ဝါမြစ်နည်းတူ ယန်ဇီမြစ်သည် တရုတ်သမိုင်းနှင့် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် စီးပွားရေးတွင် အရေးပါသည့် မြစ်တစ်စင်းဖြစ်သည်။ 

တိဗက်ပြည် ကွန်လွန်တောင်တန်းတွင် မြစ်ဖျားခံပြီးလျှင် ယူနန်၊ ဆီချွမ်၊ ဟူပေ၊ ဟူနန်၊ ကျိယန်ဆီ၊ အန်ဟွီပြည်နယ်များကို ဖြတ်သန်း၍ 
ပင်လယ်ဝါထဲသို့ စီးဝင်လေသည်။ မြစ်အောက်ပိုင်းလောက် ၌သာ ယန်ဆီမြစ် (ယန်ဆီကျန်)ဟု အမည်တွင်၍ ကျန်အပိုင်း များ၌ အမည်အမျိုးမျိုး ရှိလေသည်။ ယန်ဆီမြစ်သည် တရုတ် နိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းကို အနောက်ဘက်မှ အရှေ့ဘက်သို့ ဖြတ်၍ စီးဆင်းသဖြင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ် ရေးအတွက် အလွန်အရေးပါ အရာရောက်ပေသည်။ ယန်ဆီမြစ် နှင့်တကွ ယင်း၏ မြစ်လက်တက်များတို့ ဖြတ်သန်းစီးဆင်း 
သော မြစ်ဝှမ်းဒေသမှာ စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၇ဝဝဝဝဝ နီးပါး မျှ ရှိသည်။ 

ယန်ဆီမြစ်သည် မိုင် ၃ဝ မှ မိုင် ၄ဝ အထိ ကျယ်၏။ ပင်လယ်ကူးသင်္ဘောများသည် မြစ်ဝအနီး၌ တည်ရှိသော ရှန်ဟိုင်းမြို့မှ အထက်သို့ မိုင် ၆၂ဝ ခန့် ဝေးသော ဟန်ကောင် မြို့အထိ ဆန်တက်နိုင်သည်။ တစ်ဖန် ဟန်ကောင်မြို့မှ မြစ်တွင်း ခုတ်မောင်းသောသင်္ဘောဖြင့် အထက်သို့ မိုင် ၅ဝဝ ခန့် သွား ရောက်နိုင်သေးသည်။ အီချန်မြို့ အထက်ပိုင်း၌မူကား မြစ်ကြောင်းသည် ရေစီးသန်၍ ချောက်ကြီးများ ရှိခြင်းကြောင့် လှေငယ် တက်စင်းများဖြင့်သာ သွားလာနိုင်လေသည်။

ယန်ဆီမြစ်ဖျားခံရာ ဒေသသည် မြင့်မားသော တောင် တန်းများဖြစ်သောကြောင့် ရေစီးအလွန်သန်၍ မြစ်ကမ်းပါးများ သည်လည်း မြင့်သည်။ မြစ်အောက်ပိုင်းတွင်မူ ရေစီးနှေး၍ နုံးထူသည်။ မြစ်တစ်လျှောက်၌ အိုင်များရှိရာ၊ မြစ်ရေလျှံသော အချိန်ကာလတွင် ဟွန်ဟိုမြစ်လောက် လယ်ယာအိမ်ခြေ အပျက်အစီးမများချေ။ မြစ်အတွင်း လှေများပေါ်၌၎င်း၊ မြစ်ဝှမ်း တစ်လျှောက်၌၎င်း တရုတ်အမျိုးသား မြောက်မြားစွာ နေထိုင်ကြ သည်။ ယန်ဆီမြစ်ဝှမ်းတွင် ပိုးမွေးမြူခြင်း၊ ဆန်စပါး၊ ဝါနှင့် လက်ဖက်ပင်စိုက်ပျိုးခြင်းလုပ်ငန်းများကို အကြီးအကျယ် လုပ် 
ကိုင်ကြ၏။

ယန်ဆီမြစ်တစ်လျှောက်ရှိ ထင်ရှားသောမြို့များမှ ရှန်ဟိုင်းမြို့၊ နန်းကင်းမြို့၊ ကျူကျန်မြို့၊ အန်ကင်းမြို့၊ ဟန်ကောင်မြို့၊ ဝူချန်မြို့၊ အီချန်မြို့နှင့် ချုန်ကင်းမြို့များ ဖြစ်လေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  (Chinese) [*လင့်ခ်သေ*] Accessed 2010-09-10
2. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁)
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

(၆)သုတ် ရှိပါသည်။

ကာမာသဝ၊ ဘဝါသဝ၊ အဝိဇ္ဇာသဝ-ဟူသော အာသဝေါတရားသုံးပါးတို့ကို ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် သိရန်၊ ပိုင်းခြား၍ သိရန်၊ ကုန်စေရန်၊ ပယ်စွန့်ရန် အဋ္ဌင်္ဂိကမဂ်ကို ပွားများရမည် အစရှိသည်ဖြင့် ပွားများပုံအကျယ်ကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

---

အထက်သုတ်ပါ အာသဝေါတရားသုံးပါးတို့ကို ပယ်စွန့်ရန် သတိပဋ္ဌာန် လေးပါးတို့ကို ပွားများရမည် အစရှိသည်ဖြင့် ပွားများပုံအကျယ်ကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

---

(၁) စောင့်ရှောက်မှု၊ (၂) မှီဝဲမှု၊ (၃) သည်းခံမှု၊ (၄) ရှောင်ကြဉ်မှု၊ (၅) ပယ်ဖျောက်မှု၊ (၆) ပွားများမှု-ဟူသော အာသဝေါတရားတို့ကိုပယ်ရမည့်တရား ၆-မျိုးတို့ဖြင့် အာသဝေါတရားတို့ကို ပယ်ပြီးသောရဟန်းတော်သည် အာဟုနေယျ အစရှိသော အကျိုးဂုဏ်ငါးပါးကို ရရှိနိုင်၏-အစရှိသည်ဖြင့် တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီကို အကျယ်ဝေဖန်၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

---

ဒုစရိုက် ၁၀-ပါးသည် သာသဝဓမ္မ၊ ဒုစရိုက် ၁၀-ပါးမှ ရှောင်ကြဉ်မှုသည် အနာသဝဓမ္မဖြစ်ပုံကို ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခနည်းဖြင့် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

---

သမာဓိ၊ သမ္ပဇဉ်၊ သတိရှိသော ဗုဒ္ဓသာဝကသည် အာသဝ၊ အာသဝသမုဒယ၊ အာသဝနိရောဓ၊ အာသဝနိရောဓဂါမိနီပဋိပဒါကို ပိုင်းခြား၍ သိ၏၊ အာသဝေါတရား တို့ကုန်ခြင်းကြောင့် တဏှာကင်းသည်ဖြစ်၍ ပရိနိဗ္ဗာန်ဝင်စံရ၏-ဟု ဘုရားရှင် ထံတော်မှကြားနာခဲ့ရသည့်တရားတော်ကို ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီအမှူးရှိသော မိဖုရားငါးရာတို့အား ပြန်လည်ဟောကြားသည့်သုတ်။

---

ကာမ၊ ဘဝ၊ အဝိဇ္ဇာ-ဟူသော အာသဝေါတရားသုံးပါးကုန်ပြီးသော ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်ပြီးသောပုဂ္ဂိုလ်သည် စစ်သည်နှင့်တကွ မာရ်နတ်ကိုအောင်မြင်၍ အဆုံးစွန်သောအတ္တဘောကို ဆောင်၏-ဟု ဘုရားရှင်ထံတော်မှ ကြားနာခဲ့ရကြောင်းကို ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီအမှူးရှိသော မိဖုရားငါးရားတို့အား ပြန်လည် ဟောပြသည့်သုတ်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  သံ၊၃၊၅၂။ သံ၊မြန်၊၃၊၅၅။ သံယုတ္တနိကာယ၊ မဟာဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-မဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၇-ဧသနာဝဂ္ဂ၊ တတိယသုတ်။
2. ↑  -သံ၊၃၊၁၆၆။ သံ၊မြန်၊၃၊၁၇၂။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ မဟာဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၃-သတိပဋ္ဌာနသံယုတ္တ၊ ၅-အမတဝဂ္ဂ၊ ဒသမသုတ်။
3. ↑  -အံ၊၂၊၃၄၀-၃။ အံ၊မြန်၊၂၊၄၃၁-၄။ အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၂၇-၁၃၁။ အံ၊ဋီ၊၃၊၁၂၄-၁၃၂။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ဆက္ကနိပါတ၊ ဒုတိယပဏ္ဏာသက၊ ၆-မဟာဝဂ္ဂ၊ စတုတ္ထသုတ်။
4. ↑  -အံ၊၃၊၄၈၃။ အံ၊မြန်၊၃၊၄၇၃-၄။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ဒသကနိပါတ၊ စတုတ္ထပဏ္ဏာသက၊ (၁၈) ၃-သာဓုဝဂ္ဂ၊ ဆဋ္ဌသုတ်။
5. ↑  -ဣတိဝုတ်၊၂၂၈-၉။ ဣတိဝုတ်၊မြန်၊၂၁၃။ ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၁၈၈-၉။

-ခုဒ္ဒကနိကာယ၊ ဣတိဝုတ္တက၊ တိကနိပါတ၊ ပဌမဝဂ္ဂ၊ သတ္တမသုတ်။
6. ↑  -ဣတိဝုတ်၊၂၂၉။ ... ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၁၈၉။

-ခုဒ္ဒကနိကာယ၊ ... အဋ္ဌမသုတ်။
7. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
တပ်မဟာ၉၉၉မှ တပ်ရင်း (၇)၏ တပ်ရင်းမှူးမှာ ဒု-ဗိုလ်မှူးကြီး အဆင့်ရှိသူ စောစံပြုံး (ခေါ်) ဗိုလ်ဆန်ပြုတ်ဖြစ်သည်။

တပ်မဟာ၉၉၉မှတပ်ရင်း (၇)၏ တပ်ရင်းမှူး ဒု-ဗိုလ်မှူးကြီး အဆင့်ရှိသူ စောစံပြုံး (ခေါ်) ဗိုလ်ဆန်ပြုတ်နှင့်အဖွဲ့ကို အမည်မသိအဖွဲ့တဖွဲ့က ယနေ့နံနက်၌ ချုံခိုတိုက်ခိုက်ရာ ၎င်း၏ရဲဘော်များနှင့်အတူ သောင်ရင်းမြစ်အတွင်း သေဆုံးသွားခဲ့သည်။

ယနေ့နံနက်ပိုင်းက ဗိုလ်ဆန်ပြုတ်နှင့်အဖွဲ့သည် တပ်မဟာ (၇) ဒေသအား ထိုးစစ်ဆင်အပြီး ၉၉၉ အထူးတပ်ရင်းတည်ရှိရာ မြဝတီခရိုင် ရွှေကုက္ကိုရွာသို့ တပ်မဟာ (၇) ဒေသမှတဆင့် စက်လှေဖြင့် သောင်ရင်းမြစ်အတိုင်း ဆန်တက်ရာ မယ်တန်နှင့် မယ်လအကြားရှိ မောင်ကလာဝဲဟုခေါ်သည့် နေရာအရောက် တွင် မြန်မာနိုင်ငံဘက်အခြမ်းမှ အမည်မသိ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ တဖွဲ့၏ ချုံခိုတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဗိုလ်ဆန်ပြုတ် အပါအဝင် တပ်ဖွဲ့ဝင် (၁၀) ဦး သေဆုံးသွားသည်ဟု မျက်မြင်သက်သေ တစ်ဦးက ပြောသည်။

သေဆုံးသူများ၏ ဈာပနကို ရွှေကုက္ကိုရှိ ၉၉၉ အထူးတပ်ရင်းတွင် စစ်အခမ်းအနားဖြင့် ပြုလုပ်မည်ဖြစ်ပြီး သေဆုံးသူများအတွက် မဲဆောက်မြို့မှ ဝယ်ယူသွားသည့် အခေါင်း (၁၀) လုံးဖြင့် ပြင်ဆင်ထားသည်ဟု ဒီကေဘီအေ အရာရှိတဦးက ပြောသည်။

ယခုသေဆုံးသွားသူ ဗိုလ်ဆန်ပြုတ်သည် ၂၀၀၈ ခု ဖေဖော်ဝါရီလက မဲဆောက်မြို့တွင် လုပ်ကြံခံရသည့် ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး (ကေအန်ယူ) အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ပဒိုမန်းရှာလားဖန်းအား လုပ်ကြံခဲ့ရာတွင် အဓိကဦးဆောင်သူဟု ကရင်အမျိုးသားထုအတွင်း သင်္ကာမကင်းခံရသူဖြစ်သည်။

ဗိုလ်ဆန်ပြုတ်နှင့်အဖွဲ့ တိုက်ခိုက်ခံရသည့်ဒေသမှာ ကေအန်ယူ/ကေအန်အယ်လ်အေ ငြိမ်းချမ်းရေးကောင်စီအဖွဲ့နှင့် နအဖတပ်များ လှုပ်ရှားသည့်နေရာဖြစ်သည့်အတွက် မည်သူမည်ဝါ၏လက်ချက်ဟု ပြောရန်ခက်ကြောင်း ဒေသခံ များက ပြောသည်။

တိုက်ခိုက်ခံရသည့် ဗိုလ်ဆန်ပြုတ်အဖွဲ့မှ ဒဏ်ရာအပြင်းအထန်ရရှိသည့် တပ်ဖွဲ့ဝင် (၈) ဦးကို ယနေ့ညနေပိုင်းတွင် မဲဆောက်ဆေးရုံသို့ ပို့ဆောင်ကုသရာ ဆေးရုံတွင် (၁) ဦး ထပ်မံသေဆုံးသွားသည်ဟု မျက်မြင်သက်သေတဦးက ပြောသည်။

ယခုလဆန်း (၂) ရက်နေ့မှစ၍ တပ်မဟာ (၇) ဒေသတွင် ဖြစ်ပွားသည့်တိုက်ပွဲများသည် ကရင်အဖွဲ့များအချင်းချင်း ဖြစ်ပွားသည့် တိုက်ပွဲသာဖြစ်ပြီး မိမိတို့အနေဖြင့် တစုံတရာပါဝင်ပတ်သက်မှုမရှိကြောင်း နအဖက ပြောကြားခဲ့သော် လည်း ဒီကေဘီအေတပ်ဖွဲ့ဝင်များကမူ ဤထိုးစစ်အား နအဖတပ်နှင့် ပူးတွဲတိုက်ခိုက်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ပြောသည်။
ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် တပ်မဟာ (၇) ဘားအံခရိုင်ဒေသကို နအဖနှင့်ဒီကေဘီအေ ပူးပေါင်းအဖွဲ့က ယခုလဆန်း (၂) ရက်နေ့မှစတင် ထိုးစစ်ဆင်ရာတွင် ဗိုလ်ဆန်ပြုတ်သည် ဒီကေဘီအေတပ်ဖွဲ့ကို အဓိကဦးဆောင်ပြီး တိုက်ခိုက်ခဲ့သူဖြစ်သည်။
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ဖြစ်ပြီးသတ္တဝါတို့ တည်တံ့ရန်၊ ဖြစ်ဆဲသတ္တဝါတို့ တည်တံ့ဖြစ်ပွားရန် အာဟာရ လေးပါးရှိပုံ၊ အာဟာရ၏အကြောင်းသည် တဏှာ၊ တဏှာ၏အကြောင်းသည် ဝေဒနာ အစရှိသည်ဖြင့် အဝိဇ္ဇာတိုင်အောင် အကျိုးတရား၏အကြောင်းများကိုလည်းကောင်း၊ အဝိဇ္ဇာကြောင့် သင်္ခါရဖြစ်သည် အစရှိသည်ဖြင့် အကြောင်းတရားများ၏ အကျိုးတရားများကိုလည်းကောင်း အနုလောမ, ပဋိလောမ အပြန်အလှန်ဖြစ်နေပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ -ဘူတာနှင့် သမ္ဘဝေသီ၊ အာဟာရအမျိုးမျိုး၊ အာဟာရနှင့် ဆက်စပ်နေသော သိမှတ်ဖွယ်ရာများ၊ ဒေသနာတော်၏ ပရိပုဏ္ဏဒေသနာတော်ဖြစ်ပုံ အစပ်သုံးစပ် အလွှာလေးလွှာပါဝင်ပုံကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

---

မဖြစ်သေးသော နီဝရဏငါးပါးနှင့် ဗောဇ္ဈင်ခုနစ်ပါးတို့ဖြစ်ပေါ်လာရန်၊ ဖြစ်ပြီးသော နီဝရဏငါးပါးနှင့် ဗောဇ္ဈင်ခုနှစ်ပါးတို့တိုးပွားစေနိုင်သော အကြောင်းတရားများ၊ အကြောင်းမဟုတ်သောတရားများကို နီဝရဏတစ်ပါးစီ၊ ဗောဇ္ဈင်တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ အကျယ်ဝေဖန်၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ -ပါဠိတော်နည်းမှတပါး (၁)သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်ဖြစ်ကြောင်း တရားလေးပါး၊ (၂)ဓမ္မဝိစယသမ္ဗောဇ္ဈင်ဖြစ်ကြောင်း တရားခုနစ်ပါး၊ နည်းယူဖွယ်ဝတ္ထု၊ သဒ္ဓါနှင့် ပညာ၊ သမာဓိနှင့် ဝီရိယတို့ ညီမျှသင့်ပုံ၊ သတိ၏ အရေးကြီးပုံ၊ (၃)ဝီရိယ သမ္ဗောဇ္ဈင်ဖြစ်ကြောင်းတရား တဆဲ့တစ်ပါး၊ မဟာမိတ္တထေရ်ဝတ္ထု၊ (၄)ပီတိသမ္ဗောဇ္ဈင် ဖြစ်ကြောင်းတရား ဆယ်ပါး၊ (၅)ပဿဒ္ဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်ဖြစ်ကြောင်းတရား ခုနစ်ပါး၊ (၆)သမာဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်ဖြစ်ကြောင်းတရား ဆယ်ပါး၊ (၇)ဥပေက္ခာသမ္ဗောဇ္ဈင်ဖြစ်ကြောင်း တရား ငါးပါး၊ နီဝရဏကိုပယ်ကြောင်းတရား ၆-ပါးစီတို့ကို အကျယ်တဝင့် ဖွင့်ပြပြီး၊ ဒေသနာတော်အဆုံး၌ ရဟန်းတော်ငါးရာတို့ အရဟတ္တဖိုလ်ရောက်ရှိပုံကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -သံ၊၁၊၂၅၃။ သံ၊မြန်၊၁၊၂၃၇-၈။ သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၁-၂၈။ သံ၊ဋီ၊၂၊၂၅-၃၂။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ နိဒါနဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-နိဒါနသံယုတ္တ၊ ၂-အာဟာရဝဂ္ဂ၊ ပဌမသုတ်။
2. ↑  -သံ၊၃၊၉၀-၅။ သံ၊မြန်၊၃၊၉၅-၉။ သံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၉၃-၂၀၄။ သံ၊ဋီ၊၂၊၄၃၁-၄၄၃။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ မဟာဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၂-ဗောဇ္ဈင်္ဂသံယုတ္တ၊ ၆-သာကစ္ဆာဝဂ္ဂ၊ ပဌမသုတ်။
3. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
**ယန်း ယက် ရူးဆိုး**သည် ပြင်သစ်စာရေးဆရာ[]နှင့် ဒဿနိကဗေဒပညာရှင် ဖြစ်ပေသည်။ သူသည် ဟျူးဂျနိုးမိဘများမှ ၁၇၁၂ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ၊ ဂျီနီးဗားမြို့၌ မွေးဖွားသည်။ မိခင်မှာ သူ့ကို ဖွားမြင်ပြီးနောက် အနိစ္စရောက်လေသည်။ ဖခင်သည်လည်း တစ်ရပ်တစ်ကျေးသို့ ပြောင်းရွေ့သွားသဖြင့် အဒေါ်ဖြစ်သူ၏ လက်တွင် ကြီးပြင်းလာခဲ့ရသည်။ အသက် ၁၄ နှစ် အရွယ်တွင် ပုံထွင်းဆရာတစ်ဦးထံ၌ ပညာသင်အဖြစ် လုပ်ကိုင်ပြီးနောက် အသက် ၁၆ နှစ်အရွယ်တွင် အိမ်မှ ထွက်ပြေးသည်။ ဤသို့ဖြင့် ၁၇၄၁ ခုနှစ်၌ ပြင်သစ်နိုင်ငံ ပါရစ်မြို့သို့ ရောက်လာ၏။

ရူးဆိုးသည် ပြင်သစ်လူမှုရေးစံနစ်တွင် အထက်တန်းစားလူများ၏ ဩဇာလွှမ်းပုံနှင့် ဆင်းရဲသားလူတန်းစားတို့ လူရာမဝင်ပုံတို့ကို သိမြင်လာလေ၏။ ထိုအချက်ကို အခြေပြု၍ *လူမှု ပဋိညာဉ်*ခေါ် စာအုပ်ကို ပြုစုရေးသားလေသည်။ ရူးဆိုးသည် ထိုစာအုပ်တွင် လူ့အဖွဲ့အစည်း၌ အစိုးရသူဟူ၍ ပေါ်ပေါက်လာ ပုံကို၎င်း၊ အစိုးရအာဏာသည် လူထုထံမှ ဆင်းသက်လာပုံကို ၎င်း ရေးသားဖော်ပြ၏။ သို့ဖြစ်၍ လူထုသဘောမတူသော တရားဥပဒေသည် မတည်မြဲနိုင် ဟုဆိုသည်။ ထိုစာအုပ်သည် ပြင်သစ်အမျိုးသားတို့၏ တော်လှန်ရေးစိတ်ဓာတ်ကို သိသိသာသာ လှုံဆော်ပေးလိုက်သည် ဖြစ်သောကြောင့် ၁၇၈၉ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်တော်လှန်ရေး ဖြစ်ပွားရသော အကြောင်းရင်းတစ်ခု ဖြစ်လေသည်။ သူထွင်ခဲ့သော *လွတ်လပ်ရေး၊ သာတူညီမျှရေးနှင့် ချစ်ကြည်ရေး*ဟူသည့် စာအုပ်ကို မြဒေါင်းညိုက မြန်မာဘာသာပြန်ခဲ့ဘူးသည်။

ပညာရေးနှင့် စပ်လျဉ်း၍လည်း မိမိ၏ အယူအဆများကို *အိမီး*ခေါ်စာအုပ်၌ ဖော်ပြထားလေသည်။ ရူးဆိုးက ကျောင်းသားများကို ပညာသင်ကြားရာ၌ ပို၍ လွတ်လပ်ခွင့်ပေးရန် ထောက်ခံတင်ပြထားသည်။ ယခုခေတ် ပညာသင်ကြားရေးနည်းစံနစ်သည် ရူးဆိုး၏ ပညာရေးအယူအဆအချို့ကို မှီးသည်ဟု ဆိုနိုင်၏။ ထိုစာအုပ်ကို ဒေါ်မမခင်က မြန်မာဘာသာပြန်ခဲ့သည်။

ရူးဆိုးသည် ပြင်သစ်စာပေလောက၌လည်း စိတ်ကူးစိတ်သန်း အသစ်ထွင်၍ ရေးသားခဲ့သူ ဖြစ်ပေသည်။ ဘဝအကျိုးမြင် စာပေ၏ ဖခင်ဟူ၍ပင် အချို့က ဆိုကြလေသည်။ ၁၇၈၄ ခုနှစ်တွင် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသော ကိုယ်တိုင်ရေး အတ္ထုပ္ပတ္တိမျိုး ဖြစ်သည့် *ကွန်ဖက်ရှင်း*ခေါ် စာအုပ်မှာ သူ၏ထင်ရှားသော စာပေလက်ရာ ဖြစ်သည်။ ရူးဆိုးသည် လူများကို အသိဉာာဏ် တိုးပွားအောင် လမ်းပြခဲ့သော်လည်း ကိုယ်တိုင်မူကား အပြောနှင့်အလုပ် မညီညွတ်သူ ဖြစ်၏။ သဘာဝ၏ လှပတင့်တယ်ပုံကို အမွှမ်းတင်ရေးသားသော်လည်း ကိုယ်တိုင်မြို့ထဲ၌ ကျပ်တည်းကျဉ်းမြောင်းစွာ နေထိုင်သည်က များသည်။ လူတို့၏ တန်းတူအခွင့်အရေးနှင့် လွတ်လပ်မှုကို အရေးဆို တင်ပြခဲ့သော်လည်း ကိုယ်တိုင်မှာမူကား အမြဲဆင်းရဲငြိုငြင်စွာ နေထိုင်ရလေသည်။

၁၇၆၂ ခုနှစ်၌ ရူးဆိုးသည် အယူဝါဒဆိုင်ရာ အယူအဆများကြောင့် အင်္ဂလန်နိုင်ငံသို့ ရှောင်တိမ်းနေထိုင်ရသည်။ ၁၇၆၇ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံသို့ ပြန်ရောက်သည်။ သို့သော် ကျန်းမာရေးချွတ်ယွင်းလျက် ရှိရာမှ ၁၇၇၈ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၃ ရက်နေ့တွင် ပါရီမြို့အနီး၌ ကွယ်လွန်လေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁)
**ဂျော်လီဆွေ** (၁၄ မေ ၁၉၃၀–၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၀) သည် မြန်မာ ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်နှင့် စာရေးဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ဂျော်လီဆွေကို ဦးအေးဖေ၊ ဒေါ်အေးကျင်တို့က ချောက်မြို့၌ ၁၉၃၀ ပြည့်နှစ် မေလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်း ရှစ်ယောက်အနက် ဒုတိယမြောက် (တစ်ဦးတည်းသော) သားဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှာ ဦးလတ်ဆွေ ဖြစ်သည်။

ငယ်စဉ်က ချောက်မြို့၊ အုတ်ဖိုမြို့နှင့် မန္တလေး စိန့်ပီတာကျောင်းတို့တွင် ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ အုတ်ဖိုမြို့၌ ပညာသင်ယူနေစဉ်အတွင်း ကျောင်းဆရာကြီး ဦးအောင်သာဒွန်းထံမှ အဆို၊ အကနှင့် သရုပ်ဆောင်ပညာကို လေ့လာခွင့်ရခဲ့သည်။

၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်တွင် ရန်ကုန်သို့ တစ်ဦးတည်းထွက်လာခဲ့ပြီး အလင်္ကာကျော်စွာ ရွှေပြည်အေး၊ ဒဂုန်ဆရာတင်တို့နှင့် အဆက်အသွယ်ရခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်မှာပင် ဒဂုန်ဆရာတင်၏ "ငယ်ကျွမ်းဆွေ" ပြဇာတ်၌ ပထမဆုံး ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခွင့်ရခဲ့သည်။ ငယ်ကျွမ်းဆွေပြဇာတ်တွင် သုံးကြိမ်ဆက်ကာ ကပြရသည်အထိ အောင်မြင်ခဲ့သည်။

၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် ပြဇာတ်တိုင်းနီးပါး ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ရသော ဂျော်လီဆွေကို ဗြိတိသျှ ဘားမား (ညွန့်မြန်မာ) ရုပ်ရှင်မှ ဒါရိုက်တာ ဦးချစ်ခင်က ခေါ်ယူကာ *ချစ်ရေးမလွယ်* ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားတွင် ပါဝင် သရုပ်ဆောင်စေခဲ့သည်။ အဆိုပါဇာတ်ကားသည် ဂျော်လီဆွေ၏ ပထမဆုံး ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြစ်ခဲ့ပြီး ကျော်ဆွေ၊ မြင့်မြင့်ခင်တို့နှင့် တွဲဖက်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် ဒေါ်လှလှဆွေနှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး သားသုံးယောက်ထွန်းကားခဲ့သည်။ ဂျော်လီဆွေသည် ခေါင်းဆောင်မင်းသားအဖြစ် ဇာတ်ကားနှစ်ကားသာ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ သူ၏အနုပညာသက်တမ်းတစ်လျှောက် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားပေါင်း ၂၀၀ ကျော်နှင့် ဗီဒီယိုဇာတ်ကားပေါင်း ၁၅၀ ခန့်တွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ဂျော်လီဆွေသရုပ်ဆောင်သော ဇာတ်ကားများမှာ ပရိသတ်၏အားပေးမှုအများအပြား ရရှိခဲ့သည်။

အနုပညာမျိုးရိုးမရှိဘဲ ဝါသနာနှင့် ဇွဲ၊ လုံ့လကိုအရင်းတည်ကာ ကြိုးစားအားထုတ်ခဲ့သည့် သရုပ်ဆောင်ဂျော်လီဆွေ၏ အနုပညာ ဆရာရင်းများမှာ ငယ်ဆရာ ဦးအောင်သာဒွန်း၊ ဒဂုန်ဆရာတင်၊ ရွှေဒုံးဘီအောင်၊ ရွှေပြည်အေး၊ ဦးသုခ၊ ဦးချစ်ခင်၊ ဦးအောင်ကြီးနှင့် ဗိုလ်ကလေးတင့်အောင်တို့ဖြစ်သည်။ ဖိုးပါကြီး၊ မြင့်ဖေ၊ သန်းနွဲ့နှင့် ကြယ်နီတို့မှာ ဂျော်လီဆွေ၏ ခေတ်ပြိုင်ဟာသသရုပ်ဆောင်များဖြစ်သည်။

ရေးသားသော စာပေ
--------------

ဂျော်လီဆွေသည် စာပေဘက်တွင်လည်း ဝါသနာထုံသူဖြစ်ရာ သောကြာ နှင့် သောင်းပြောင်းထွေလာ မဂ္ဂဇင်းတို့တွင် ဟာသစုဘူး နှင့် ဟာသဆိုင်ရာဆောင်းပါးများကို ရေးသားခဲ့သည်။ အဆိုပါဆောင်းပါးများကိုစုစည်းကာ *အပြုံးဆေး ဂျော်လီဆွေဖော်စပ်သည်* စာအုပ်ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် ဂျော်လီဆွေနှင့်သားများ ဗီဒီယို ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းကို ထူထောင်ကာ သရုပ်ဆောင်သစ်များကို မွေးထုတ်ပေးခဲ့သည်။

နောက်ဆုံး အနုပညာလှုပ်ရှားမှု
----------------------------

MRTV-4 က ရိုက်ကူးတင်ဆက်သည့် စကားနပန်း အစီအစဉ်တွင် ရွှေခြံသန်းမြင့်နှင့်တွဲဖက် သရုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်း၊ *ခိုးစားတဲ့သစ်သီး* ဗီဒီယိုဇာတ်ကားတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းတို့မှာ ဂျော်လီဆွေ၏ နောက်ဆုံး အနုပညာလှုပ်ရှားမှုများပင် ဖြစ်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံရုပ်ရှင်အစည်းအရုံး၏ ကန်တော့ခံသက်ကြီး အနုပညာရှင် ဂျော်လီဆွေသည် ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့ အသက် ၈၀ အရွယ်တွင်တိုက် ၃၀၊ အခန်း ၃၊ ဘော်စင်လမ်း၊ သုဝဏ္ဏနေအိမ်၌ကွယ်လွန်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် သားသုံးယောက်ကျန်ရစ်သည်။

ကိုးကား
-------
စိန့်ပေါလ်(ရှင်ပေါလု)
**စိန့်ပေါလ်** (St.Paul)၊ ရှင်ပေါလု သည် ယေရှုခရစ် နှင့်ခေတ်ပြိုင်ပင် မွေးဖွားသည်။ သို့သော် ယေရှုခရစ်ထက် အသက်ငယ်သည် ဟုခန့်မှန်းသည်။ အချို့က ဆောလ် (Saul) ဟုလည်းခေါ်ကြသည်။ ခရစ်ယာန်ဘာသာတွင် ကျမ်းပြုအကျော်အမော်တစ်ဦးအဖြစ် အများကအသိအမှတ်ပြုသည်။ တမန်တော်အဖြစ်နှင့်လည်း ကျော်ကြားသည်။
ပေါလ်ကို ယနေ့ တူရကီနိုင်ငံဖြစ်လာမည့် စီလီစီယာ(Cilicia)တွင် အေဒီ ၄ ခုနှစ်ခန့်ကဖွားမြင်သည်။ရောမလူမျိုး အမည်ခံ ဂျူးလူမျိုးဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်ကပင် ဟီးဘရူးစာပေကို သင်ကြားတတ်မြောက်ခဲ့ပြီး နာမည်ကျော် ဂျူးပညာရှိကြီး ဂါမာလီရယ်(Gamaliel)ထံတွင် တပည့်ခံရန် ဂျေရုဆလင်မြို့သို့သွားရောက်နေထိုင်ခဲ့ဖူးသည်။

ယေရှုခရစ် ကားစင်အတင်ခံရပြီး နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ပေါ်လာသည့် အယူဝါဒသစ်ကို နှိပ်ကွပ်မှုများတွင် နှိပ်ကွပ်သူများဖက်မှ ရပ်တည်အားပေးခဲ့သည်။ တနည်းဆိုရလျှင် ခရစ်ယာန်တို့ကို မိစ္ဆာအဖြစ် သတ်မှတ်သူအများထဲတွင် ပါဝင်သူဖြစ်သည်။ သို့သော် ဒမာစကပ်မြို့(Damascus) သို့သွားရာ လမ်းတွင် ယေရှုခရစ်၏ လာရောက်စကားပြောကာ ရွေးချယ်သည်ဟုဆိုသည်။ ထိုအချိန်မှစကာ အယူသစ်ကိုကန့်ကွက်သူတစ်ဦးသည် ထိုအယူသစ်အား အကြီးဆုံး အကျိုးပြုသူဖြစ်လာခဲ့သည်။
ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်ဖြစ်လာပြီး ကွယ်လွန်ချိန်ထိတိုင် မနေမနား ဟောပြောရေးသားမှုတို့ကို ဆက်တိုက်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သက်ဆုံးတိုင် ခရစ်တော်ကဲ့သို့ ကျင့်ကြံနေထိုင်သွားပြီး နောက်လိုက်အင်အားများစွာရခဲ့သည်။ ဂျူးလူမျိုးများ နှင့်ပတ်သတ်လျှင် ၎င်း၏ဟောပြောမှုများမှာ မထိရောက်ဟု ဆိုသော်လည်း အခြားသောလူမျိုးများအပေါ်တွင် များစွာ ဩဇာညောင်းသဖြင့် သူ့ကို **ဂျူးမဟုတ်သောလူမျိုးအပေါင်းတို့၏တမန်တော်** ဟုပင်တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြသည်။

ရောမအင်ပါယာ အရှေ့ပိုင်းသို့ ခရီးဝေး သာသနာပြုခြင်းကို သုံးကြိမ်ပြုပြီး နောက်ဆုံးအကြိမ်ဂျေရူစလမ်မြို့ သို့ပြန်အရောက်တွင် ဖမ်းဆီးခံရသည်။ရောမသို့ တရားရင်ဆိုင်ရန် ပို့ဆောင်ခံရပြီး နောက်ဆက်တွဲကို တိကျသေချာစွာမသိရပေ။ ၆၄ ခုနှစ်၊ရောမအနီးအပါးတွင် ကွပ်မျက်ခံရသည်ဟုသာ အကြမ်းဖျင်းပြောနိုင်တော့သည်။

သာသနာပြုရာတွင် 

1. အမှန်ပင် ကိုယ်ကျိုးစွန့်အနှစ်နာခံသူဖြစ်သည်။ နောက်ဆုံး အသက်ပါစွန့်သည်။
2. ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် အများဆုံးပါဝင်ရေးသားသူဖြစ်သည်။ အဓိကရေးသားသူလည်းဖြစ်သည်။ ဓမ္မသစ် ၂၇ ခန်းတွင် ပေါလ်ရေးသည်မှာ ၁၄ ခန်းထက်မနည်းဟု ဆိုသည်။ သို့သော် ဘာသာရေးနှင့် သမိုင်းသုသေတီတို့ ငြင်းခုံဆဲဖြစ်သည်။ မည်သို့ဆိုစေ ဓမ္မသစ်ကျမ်း ပေါ်ပေါက်ရေးကို ဦးဆောင်ရေးသားသူအဖြစ် ကျေးဇူးတင်ရှိကြသည်။

တနည်းဆိုရလျှင် ယေရှုခရစ်လက်ထက်က နှုတ်ဖြင့် မြွတ်ကြားခဲ့သည့် အဆုံးအမတို့ကို ပေါလ်လက်ထက်ရောက်မှ စာပေအက္ခရာတင်သည်ဟုလည်း ဆိုနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်များက **စိန့်ပေါလ်**(သူတော်စင်ပေါလု၊ရှင်ပေါလု)ဆိုသည့် ခေါ်ဝေါ်ကိုးကွယ်ကြခြင်းဖြစ်သည်။

ရည်ညွှန်းကိုးကား
----------------

* ကျော်စွာ(၁၀၀)-ဒေါက်တာသန်းထွန်း
ဗီယကျနမျကလူဒါမှမဟုတ် Kinh ကလူ (ဗီယက်နမ်: ngườiViệtသို့မဟုတ်người Kinh), ကျြမှောကျခတျေမြောက်ပိုင်းဗီယက်နမ်ကနေ anethnic အုပ်စုတစ်စုရှိပါတယ်။ သူတို့က 1999 သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ယူမှာလူဦးရေရဲ့ 86% ပါဝင်သောဗီယက်နမ်၏အများစုတိုင်းရင်းသားအုပ်စုဖြစ်ကြသည်ကို၎င်း, တရားဝင်ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင် otherethnic အုပ်စုများမှသူတို့ကိုခွဲခြားရန် Kinh အဖြစ်လူသိများကြသည်။ ရှေးဟောင်းဗီယက်နမ်လူမျိုးအဘို့အစောဆုံးမှတ်တမ်းတင်ထားသောအမည်ဖြင့်ချိပ်အဖြစ်ပုံပေါ်ပါတယ်။

ဗီယက်နမ်ကလူ
Kinh ကလူ
ngườiViệt
người KinhTotal populationc ။ သိသာထင်ရှားသောpopulations￼ Vietnam81,328,696 (2015) [1] ￼ယူနိုက်တက် States1,548,449 (2010) [2] ￼ Cambodia600,000 [3] ￼ France350,000 [4] ￼ Canada220,425 (2011) ￼ Australia210 နှင့်အတူ 86 millionRegions 800 (2010) [5] ￼ Taiwan200,000 (2014) [6] ￼ Japan199,990 (2016) [7] ￼ Germany150,000 [8] ￼တောင်ပိုင်း Korea143,000 (2013) [9] ￼Laos100,000￼ Malaysia70,000 [10] ￼ယူနိုက်တက် Kingdom28,000 (ဗီယက်နမ်အတွက် 2014 ခုနှစ် ONS ခန့်မှန်းချက်မွေးဖွား) [11]
"အနည်းဆုံး 55,000" (စုစုပေါင်းအသိုင်းအဝိုင်း, 2007 ခန့်မှန်းချက်) [12] ခကျြ Republic58,080 (2016) [13] ￼ Poland50,000 [14] ￼ Russia36,225 [15] ￼China30,000￼Philippines27,600￼ Sweden24 ￼ , 465 (2016) [16] [17] ￼ Norway21,721 (2014) [18] ￼ Netherlands20,603 (2014) [19] ￼ Thailand17,662 (2010) [20] [21] ￼ Denmark14,669 (2014 ) [22] ￼Switzerland14,496￼ Qatar8,000 (2008) [23] ￼ Macau7,199 (2011) [24] ￼ Belgium7,151 (2001) [22] နယူး Zealand4,875 (2006) ￼ [25] ￼ Finland4,645 [26] ￼ Ukraine3,850 (2001) [27] ￼ Hungary3,019 (2011) [28] ￼ Slovakia3,000 [29] ￼Italy3,000￼ Bulgaria2,600 [14] ￼ Brazil1,000LanguagesVietnameseReligionPredominantly ဗီယက်နမ်ရိုးရာ ဘာသာတရားမဟာယာနဗုဒ္ဓဘာသာနှင့်အတူ syncretized ။ ခရစ်ယာန်များ၏လူနည်းစုများ (အများအားဖြင့်ရောမကက်သလစ်) နှင့်အခြားအုပ်စုများ။ [30] Related တိုင်းရင်းသားအုပ်စုများ

Gin ကလူ (လည်းဂျင်သို့မဟုတ် Kinh အဖြစ်လူသိများ) Muong အဘိဓာန် peopleFor မရေသမိုင်းဆိုင်ရာညွှန်းဆိုလည်းBǎiyuèကြည့်ပါ။

ပထဝီအနေအထားအရနှင့်စှဲအရှေ့တောင်အာရှသားအဖြစ်တံဆိပ်ကပ်သော်လည်း, တရုတ်လွှမ်းမိုးမှုကိုနှင့်ဩဇာလွှမ်းမိုးမှု၏ရှည်လျားသောကာလကိုအရှေ့အာရှသားမှယဉ်ကျေးမှုအနီးကပ်လာ, သို့မဟုတ်ထိုထက်ပိုအထူးသူတို့ရဲ့ချက်ချင်းမြောက်ပိုင်းအိမ်နီးချင်းများတောင်တရုတ်အတွင်းတောင်ပိုင်းတရုတ်နှင့်အခြားအမျိုးအနွယ်ဗီယကျနမျထားရှိခဲ့ကြသည်။ Việt Bach Việtရှေးခေတ် times.Nam များတွင်အသုံးပြုနာမည်တစ်ခုကနေတာရှည်သောစကားလုံး "တောင်ဘက်" ကိုဆိုလိုသည်။
**စိန့်မတ်သီယာချတ်ကျောင်းတော်** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ မိုရတုဝမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ချတ်ကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ချတ်ကျောင်းတော်သည် လက်ရှာပသီယာတွင် တည်ရှိသည်။ ကိုလံဘို - ဂယ်လီ(A2)လမ်းမပေါ်ရှိ ဆွိုင်းစပူရလမ်းဆုံမှ ခန့်မှန်းခြေ ၁.၁ ကီလိုမီတာ (၀.၆၈ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ဤကျောင်းတော်ကို ၁၈၇၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ ရက် (စိန့်မတ်သီယာနေ့) တွင် ကိုလံဘို၏ လေးယောက်မြောက် ဂိုဏ်းအုပ် Rt. Revd. Dr. Reginald Stephen Copleston က သွတ်သွင်းခဲ့သည်။

သမိုင်း
-------

လက်ရှာပသီယာရှိ ပထမဆုံးသော ချတ်စာသင်ကျောင်းကို ၁၈၄၉ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ကျောင်းအဆောက်အဦကို တနင်္ဂနွေနေ့များတွင် ချတ်ကျောင်းလုပ်ငန်းဆောင်တာများအတွက် လုပ်ဆောင်ရန် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ၁၈၆၁ ခုနှစ်တွင် Abraham Mendis သည် ကိုလိုနီ Chaplain နှင့် မိုရတုဝဒေသအတွက် လက်ရှာပသီယာတွင် ချတ်ကျောင်းတော်တစ်ခု တည်ထောင်ရန် စိတ်ကူးရခဲ့ကြသည်။ နှစ်အနည်းငယ်ကြာပြီးနောက်တွင် Rev. Mendis သည် နေ့စာသင်ကျောင်းပွဲတော်တစ်ခု ပြုလုပ်ရန် စိတ်ကူးရခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် စာသင်ကျောင်းသည် ရဝတဝတ်တီကျောင်းနှင့် လက်ဆာပသိယကျောင်း နှစ်ခုသာ ရှိသည်။ ၁၈၆၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ကျောင်းပွဲတော်ကို ကျင်းပခဲ့သည်။ ထိုပွဲ၌ Charles Henry de Soysa သည် ကျေးရွာတွင် ချတ်ကျောင်းတော်အဆောက်အဦအသစ် တည်ဆောက်ရန် ကူညီမည်ဟု သဘောတူခဲ့ကြသည်။ 

အဆောက်အဦအောက်ခံကျောက်တုံးကို ၁၈၇၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ကိုလံဘိုရှိ သုံးယောက်မြော်ဂိုဏ်းအုပ် Rt. Revd. Hugh Willoughby Jermyn က အုတ်မြစ်ချခဲ့သည်။ သီရိလင်္ကာငွေကြေးစေ့များ အမျိုးမျိုးပါဝင်သည့် ပုလင်းနှင့် စားရေးထွင်းထားသည့် သတ္တုပြားတစ်ခုကိုလည်း ထိုအောက်ခံကျောက်တုံးနှင့်အတူ အုတ်မြစ်ချခဲ့ကြသည်။ ထိုပွဲသို့ chaplain Rev. A. Mendis, Rev. J. Bacon, Mudaliyar Susew de Soysa, and the land donor Charles Henry de Soysa စသူတို့ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ ၁၈၇၅ ခုနှစ် အဆုံးပိုင်းတွင် တည်ဆောက်မည်သူ ပြီးစီးခဲ့သည်။ ကျောင်းတော်ကို စိန့်မသီယာနေ့ ၁၈၇၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ကိုလံဘို၏ လေးယောက်မြောက် ဂိုဏ်းအုပ် Rt. Revd. Dr. Reginald Stephen Copleston က သွတ်သွင်းပေးခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Charles Henry de Soysa’s 176th birth anniversary။ Associated Newspapers of Ceylon Limited (5 March 2012)။  29 July 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. 1 2  St. Matthias’ Church, Lakshapathiya, Moratuwa – 125th Anniversary။ Upali Newspapers (13 March 2001)။ 4 March 2016 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  29 July 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  St. Matthias' Church, Lakshapathiya။ Diocese of Colombo။  29 July 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
Calle Crisologo
**ဗီဂန်မြို့** (တမ်းပလိတ်:Lang-ilo; တဂ္ဂလော့: *Lungsod ng Vigan*; Local pronunciation: [ˈbigän]) သည် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ စတုတ္ထအဆင့် မြို့တစ်မြို့ဖြစ်ပြီး အီလိုကော့ ဆိုးပြည်နယ် (တောင် အီလိုကော့ ပြည်နယ်) ၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ကောတ်ယူခဲ့သော သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြို့တွင် လူဦးရေ ၅၃,၈၇၉ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ 

အကြီးဆုံးကျွန်းဖြစ်သော လူဇွန်းကျွန်း၏ အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်း တောင်တရုတ်ပင်လယ်တွင် တည်ရှိသည်။ ဗီဂန်မြို့သည် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံတွင် ရှေးဟောင်းအဆောက်အဦများ မပျက်မယွင်း ပကတိအတိုင်း တည်ရှိနေသည့် ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ ဖြစ်သည်။ မြို့၏ ကျော်ကြားလှသည့် အုတ်ကျောက်တို့ဖြင့် စီရီထားသော လူသွားစင်္ကြများ၊ ဒေသခံ ဖိလစ်ပိုင်နှင့် အရှေ့တိုင်းလက်ရာတို့ကို စပိန်ဗိသုကာလက်ရာတို့ဖြင့် ပေါင်းစပ်ထားသည့် ဖိလစ်ပိုင် ကိုလိုနီခေတ်လက်ရာများဖြစ်သော ဘာဟေး န ဘာတိုး ဟုခေါ်သည့် ကျောက်တုံးဖြင့် ဆောက်လုပ်ထားသော အိမ်များ၊ ငလျင်ဒဏ်ခံစားခဲ့ရသော ဘရို့စ် (Baroque) လက်ရာ ဘုရားကျောင်းတို့ဖြင့် ပြည့်နှက်၍ နေသော မြို့ဖြစ်သည်။ ဗီဂန်မြို့သည် ဆဌမမြောက် ဖိလစ်ပိုင် သမ္မတဖြစ်သူ အယ်ပီဒီရို ကွိရီနို၏ မွေးရပ်မြေလည်း ဖြစ်သည်။ ဗီဂန်မြို့သည် ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်မြို့များ အသင်း (OWHC) ၏ အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။ 

၂၀၁၅ ခုနှစ် မေလတွင် ဗီဂန်မြို့သည် ဘေရွတ်မြို့၊ ဒိုဟာမြို့၊ ဒါဘန်မြို့၊ ဟာဗားနားမြို့၊ ကွာလာလမ်ပူမြို့နှင့် လာပက်မြို့တို့နှင့်အတူ New7Wonders Cities ထဲတွင် ထည့်သွင်း ဖော်ပြခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ New7Wonders Foundation ၏ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် တည်ထောင်သူ ဘာနဒ့် ဝီဘာသည် စိန့်ပေါလ် ကာသီဒရယ်တွင် အခမ်းအနားတစ်ခု ကျင်းပခဲ့ပြီး ဗီဂန်မြို့တော်ဝန် အဲဗာ ဂရေ့စ် ဆင်းဆွန် မဒီနာကို ကမ္ဘာ့အံ့ဖွယ်မြို့အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ခြင်းအတွက် အထိမ်းအမှတ် ကြေးပြားအား ပေးအပ်ခဲ့သည်။

ပထဝီဝင်
-------

အရှေ့လောင်ဂျီကျူ ၁၂၀ ဒီဂရီ ၂၃ မိနစ် ၁၅ စက္ကန့်နှင့် မြောက်လတ္တီကျူ ၁၇ ဒီဂရီ ၃၄ မိနစ် ၃၀ စက္ကန့်တွင် ဗီဂန်မြို့ကို တွေ့ရှိနိုင်သည်။ ဖိလစ်ပိုင်ရှိ ကျွန်းများထဲမှ အကြီးဆုံးကျွန်းဖြစ်သော လူဇွန်းကျွန်း၏ မြောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသည့် မြို့ဖြစ်သည်။ Ilocos Sur ပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်ပြီး စပိန်ကိုလိုနီတို့ မရောက်မီကတည်းကပင် နိုင်ငံရေးနှင့် ကုန်သွယ်မှုတို့၏ အဓိကကျသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်ခဲ့သည်။ 

မြေမျက်နှာသွင်ပြင်နှင့် တည်နေရာတို့၏ အားသားချက်များကြောင့် ဗီဂန်သည် သွားလာရ လွယ်ကူသော ဒေသတစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။ မြို့တော် မနီလာမှ ၄၀၇ ကီလိုမီတာ (၂၅၃ မိုင်)၊ လဝမ်မြို့ မှ ၈၂ ကီလိုမီတာ (၅၁ မိုင်)နှင့် အီလိုကော့ဒေသကြီး၏ မြို့တော်ဖြစ်သော ဆန်ဖာနန်ဒိုနှင့် ၁၃၈ ကီလိုမီတာ (၈၆ မိုင်) ကွာဝေးသည်။ 

### မြေမျက်နှာသွင်ပြင်

ဗီဂန် ကမ်းခြေ

ကိုးကား
-------

1. ↑
2. ↑  
Province: Ilocos Sur။ *PSGC Interactive*။ Philippine Statistics Authority။  ၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၆ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  Tejada, Ariel Paolo (9 May 2015)။ Vigan declared 'Wonder City'။ *The Philippine STAR*။ 28 January 2016 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  ၁၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၈ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. ↑  Vigan named as one of the New7Wonders။ 15 November 2019 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  18 November 2018 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
ထိခိုက် ဒဏ်ရာရပြီး သွေးထွက်လျှင် သွေးတိတ်ပြီး သွေးခဲစေဖို့အတွက် ဗီတာမင်ကေ(K) လိုအပ်ပါတယ်။ ဗီတာမင်ကေ ချို့တဲ့လျှင် အသေးအဖွဲ ထိရှတာလေးမှပင်သွေးမတိတ်တော့ဘဲ အသေးစားထိခိုက်မှုလေးမှသည် ကြီးကျယ်သော ဒဏ်ရာဖြစ်သွားစေနိုင်ပါတယ်။ တကယ်လို့ သွေးစိမ့်ယိုခြင်းဟာ ဦးနှောက်လို အစိတ်အပိုင်းမျိုးမှာ ဖြစ်မယ်ဆိုရင် stroke တစ်မျိုးကို ခံစားရစေနိုင်ပါတယ်။

အရွယ်ရောက်ပြီးသူများနှင့် ကလေးများဟာ ဗီတာမင်ကေ ကို အူထဲရှိ ဘက်တီးရီးယားများမှ အများဆုံး ရရှိပြီး စားသော အစာများမှလည်း ဗီတာမင်ကေကို အနည်းငယ် ရရှိနိုင်ပါတယ်။ ဗီတာမင်ကေဓာတ် ပါဝင်တဲ့ အစားအစာများကတော့ ပဲသီး၊ ကြိတ်ထားသော အမဲသား၊ အမဲ အသည်း၊ ဂေါ်ဖီထုပ်၊ မုန်ညင်း၊ နွားနို့၊ မုန်လာဥ (ဝါ)၊ လိမ္မော်သီး၊ အာလူး၊ ဟင်းနုနွယ်၊ စတော်ဘယ်ရီ၊ ဂေါ်ဖီပန်းပွင့် စသည်တို့ ဖြစ်ကြပါတယ်။ 

မွေးကင်းစကလေးများကတော့ မွေးခါစ အရွယ်မှာ ဗီတာမင်ကေ အင်မတန်နည်းပါးပါတယ်။ မိခင်ဝမ်းဗိုက်ထဲမှာ ရှိနေစဉ်အတွင်းမှာ ကလေးဆီကို ဗီတာမင်ကေက အချင်းကိုဖြတ်လို့ ရောက်မလာနိုင်ပါဘူး။ မိခင်ဝမ်းမှ မကျွတ်မီအချိန်မှာ ကလေးရဲ့ အူဟာလည်း ဗီတာမင်ကေကို ထုတ်လုပ်နိုင်တဲ့ ဘက်တီးရီးယားများ မပါရှိနေသေးပါဘူး။ မွေးဖွားပြီးမှသာ မိခင်နို့ရည်ထံမှ ဗီတာမင်ကေဓာတ် အနည်းငယ်မျှကို မွေးကင်းစ ကလေးငယ်များက ရရှိတာ ဖြစ်ပါတယ်။ မိခင်နို့စို့တဲ့ကလေးငယ်များဟာ သူတို့ရဲ့ အူထဲမှ ဗီတာမင်ကေကို ထုတ်ပေးတဲ့ ဘက်တီးရီးယားများက ဗီတာမင်ကေကို စတင် ထုတ်လုပ် ရရှိဖို့ကို အချိန်ကာလ အတိုင်းအတာ တစ်ခုအထိ စောင့်ရပါတယ်။

ကလေးနို့မှုန့် ဖော်မြူလာများမှာ ဗီတာမင်ကေကို ထည့်သွင်း ဖော်စပ် ထားကြသော်လည်း နို့မှုန့်တိုက်ကျွေးခြင်းခံရသော ကလေးငယ်များမှာ ဗီတာမင်ကေဓာတ် အင်မတန် နည်းပါးကြပါတယ်။ ဗီတာမင်ကေ နည်းပါးလျှင် သွေးယိုစီးမှု (bleeding) ဖြစ်စေနိုင်ပြီး စိုးရိမ်ဖွယ် အန္တရာယ်ရှိပါတယ်။ တကယ်လို့များ သွေးယိုစီးမှုက ဦးနှောက်ဆီကို ရောက်သွားလျှင် ဦးနှောက်ပျက်စီးခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ ဒီလို သွေးယိုစီးမှုမျိုးကို haemorrhagic disease of the newborn (HDN) လို့ခေါ်ပါတယ်။ 

အခုဆိုလျှင် မွေးကင်းစ ကလေးငယ်များကို ဗီတာမင်ကေ ထိုးဆေး ထိုးပေးပြီး ဗီတာမင်ကေဓာတ် ရရှိစေတာဟာ နှစ်ပေါင်း ၂၀ ကျော်ပါပြီ။ ဒီနည်းဟာ အင်မတန် ကောင်းမွန်ပြီး မွေးကင်းစများမှာ HDN ရောဂါဖြစ်ပွားခြင်း ယနေ့ခေတ်မှာ မရှိတော့သလောက် ဖြစ်သွားပါပြီ။ ဆေးထိုးပေးခြင်း အစီအစဉ်များ ရှိနေသော်လည်း မိဘအများစုက မသိကြပါဘူး။ သတင်းပေးသူ မရှိတာကြောင့်ဖြစ်စေ၊ ဗီတာမင်ကေနဲ့ပတ်သက်လို့ ဗဟုသုတ မသိထားတာကြောင့် ဖြစ်စေ သတင်းမရရှိတဲ့အတွက် မသိလိုက်ဘဲ ရှိတတ်ပါတယ်။ မကြာသေးမီကလူအချို့သည်အရိုးပွရောဂါနှင့်စတီးရွိုက်များကြောင့်အရိုးဆုံးရှုံးခြင်းကိုကုသရန်ဗီတာမင် K2 ကိုလေ့လာခဲ့ကြသော်လည်းသုတေသနသည်ကွဲလွဲနေသည်။ ယခုအချိန်တွင်အရိုးပွရောဂါအတွက်ဗီတာမင် K2 ကိုအသုံးပြုရန်အကြံပြုရန်အချက်အလက်များမရှိပါ။ 

သတင်းစာ၊ ဂျာနယ်များ မှာ ဗီတာမင်ကေ ဆေးထိုးခြင်း အစီအစဉ်များဟာ စိတ်ချရကြောင်း၊ အကျိုးကျေးဇူးများကြောင်း ကို ထည့်သွင်း ဖော်ပြထား သော်လည်း ဘာ့ကြောင့် ဗီတာမင်ကေဟာ ကလေးများအတွက် လိုအပ်တယ် ဆိုတာကို မိဘများကို လုံလောက်တဲ့ သတင်းပေးနိုင်ခြင်း နည်းပါးနေပါသေး ပါတယ်။ 

ဗီတာမင်ကေကို ဆေးထိုးခြင်း အပြင် ဆေးစက်ချ ဆေးတိုက်ကျွေးလို့လည်း ရရှိစေနိုင်တယ်ဆိုတဲ့ သတင်းမျိုးကို မိဘများက ရရှိထားတဲ့အခါမှာ ဆေးစက်ချ ဆေးတိုက်ကျွေးခြင်းကိုသာ မိဘ အများစုက ရွေးချယ်ကြ ပါတယ်။ ဆေးတိုက်ကျွေးခြင်း ခံရတဲ့ ကလေးငယ်များဟာ HDN ဖြစ်တဲ့ လက္ခဏာ သွေးယိုစီးမှု ဖြစ်ပွားတာကို ကြည့်ခြင်းဖြင့် ဆေးစက်ချတိုက်ကျွေးခြင်းဟာ ဆေးထိုးခြင်းလောက် စိတ်ချရမှု မရှိဘူးဆိုတာ သိသာမြင်လွယ်ပါတယ်။

ဆေးထိုးခံရတဲ့ ကလေးအသားမှာ အနည်းငယ် နာကျင်ခြင်း ဖြစ်တတ် တာက လွဲလို့ ဗီတာမင်ကေ ဆေးထိုးခြင်းဟာ ကလေးငယ်များအတွက် လုံခြုံစိတ်ချရပြီး HDN ဖြစ်ပွားခြင်းမှ လွတ်ကင်းစေနိုင်ပါတယ်။
**စိန့်ပေတရုသည်နံနက်ဟတ**်အထက်ဩစတြီးယား Braunau အတွက်ခရိုင်အတွင်းမှာစည်ပင်သာယာရေးနယ်နိမိတ်သည် 2414 မြို့သူမြို့သားများ (1 ဇန်နဝါရီလ 2014) နှင့်အတူ Innviertel အတွက်အင်းဖြစ်၏။ အရည်အချင်းရှိသောတရားရုံးက Braunau am Inn ၏ခရိုင်တရားရုံးခရိုင်ဖြစ်ပါတယ်။

ပထဝီဝင်
-------

စိန့်ပေတရုသည်နံနက်ဟတ် Innviertel အတွက် 372 မီတာအမြင့်ဆုံးတွင်ဖြစ်သည်။ ချဲ့ထွင်အရှေ့ဘက်မှအနောက်ဘက်တောင်ဘက်နှင့်မြောက်ဘက်မှ 6.4 ကီလိုမီတာ, 6 ကီလိုမီတာဖြစ်သည်။ စုစုပေါင်းဧရိယာ 22.9 စတုရန်းကီလိုမီတာဖြစ်သည်။ ထိုဒေသ၏ 14.8% မှာထိုဒေသ၏ 62,9% သည်စိုက်ပျိုးရေးအတွက်အသုံးပြုသည်, သစ်တောဖြစ်ပါတယ်။

ထိုဒေသတွင်တောင်ဘက်နှင့်မြောက်ဘက်ခက်တဲ့တောအုပ်မှအင်းအကြားမညီညွတ်။ ထိုအင်း၏ အားဖြင့်, Hagenau ပင်လယ်အော်ငှက်မျိုးစိတ်များစွာအတွက်တန်ဖိုးရှိသောကျက်စားရာနေရာနှင့်သဘာဝဘေးမဲ့တောအောက်ပိုင်းအင်း၏အစိပ်အပိုင်းဖြစ်သည့်, ဖွဲ့စည်းသည်။

### အသိုင်းအဝိုင်းဖွဲ့စည်းပုံမှာ

မြို့တော်စည်ပင်က 21 ကျေးရွာများဖုံးလွှမ်း။ ဤကိစ္စ၏တစ်ဖက် Reikersdorf ကိုဖန်တီးဖြစ်ပါတယ်။

လက်နက်၏အင်္ကျီကို
-----------------

လက်နက်၏မြူနီစီပယ်အင်္ကျီ၏တရားဝင် :ရွှေနှင့်ငွေကိုမှတစ်ဦးသည်ထူ ထပ်. အပြာရောင်ဘားကခွဲခြား, ရှောင်လွှဲမုတ်ဆိတ်နှင့်အတူ saltire နှစ်ခုကိုအနက်ရောင် keys ကိုအထက်သည်, မိမိမြင်ကွင်းများတွင်အနက်ရောင်နွား၏ဦးခေါင်းအောက်တွင်။ မြို့အရောင်များကိုအစိမ်းရောင်နဲ့အဝါရောင်ပြာရောင်ဖြစ်ကြ၏။

လက်နက်၏ 1981 မြို့တော်စည်ပင်မှအင်္ကျီကိုဝတ်အပ်နှင်း ကိုစိန့်တခု ကိုအဖြစ်ခံရပ် ပေတရုသည်ထိုအရပ်နှင့်နယ်ထဲကနာယကနှင့်, လှိုင်းလုံး ကိုအင်းပေါ်တွင်တည်နေရာကိုကိုယ်စားပြုတယ်။ ထိုနွား၏ခေါင်းပေါ်ကုန်သွယ်ရေး၏သခင်၏လက်နက်၏အင်္ကျီ, ရဲတိုက်ကိုတစ်ခါတစ်ရံလည်း Bogenhofen ၏ Hagenau နှင့်ပိုင်ရှင်တွေကိုဖယ်ရှားသည်။

သမိုင်း
-------

မှစိန့်ပေတရု၏ တည်ထောင်ကတည်းကဟတ် 1779 မှအဘိဓာန် ခဲ့ပါ၏နှင့်ဩစတြီးယားမှ Innviertel (ထို့နောက် "Innbaiern") နှင့်အတူ "Frieden von Teschen" ငှါလာကြ၏။

စိန့်ပီတာရဲ့မြှို့နယ်အတွင်းရှိရွာ Aham ထံမှဟတ်နောက်ပိုင်း Aham ၏ ကိုမြင့်မြတ်သောမိသားစုတစ်စု၏ရာထူးတက်ပြီလာကြ၏ပါ၏။

အဘိဓာန် မကြာမီပင်နောက်တဖန်နပိုလီယန်စစ်ပွဲများအတွင်းတွင်နောက်ဆုံးတော့ 1814 အထက်ဩစတြီးယားကတည်းက St. Peter နာရီမှာဟတ်ကြား၏။ မတ်လ 13 1938 ရက်နေ့တွင်ဂျာမန် မှဩစတြီးယား၏တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ပြီးနောက်, ရွာကို "Gau Oberdonau"" ကိုပိုင်ကြ၏။ 1945 ပြီးနောက်အထက်ဩစတြီးယားပြန်လည်ထူထောင်။

ပေါ်လစီမူဝါဒ
------------

လူမှုဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ၏မြို့တော်ဝန်Rüdiger Buchholz ။

ပြည်သူ့အင်အားဖွံ့ဖြိုးရေး
-------------------------

1991 ခုနှစ်, စည်ပင်သာယာရေးနယ်နိမိတ် 2,403 မြို့သူမြို့သားများထို့နောက် 2001 ခုနှစ်သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ယူရာတွင်အညီ 2,069 မြို့သားတို့ရှိခဲ့ပါတယ်။

ယဉ်ကျေးမှုနှင့်မြင်ကွင်းများ
----------------------------

* ရဲတိုက် Hagenau
* ရဲတိုက် Bogenhofen

ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ
-----------------

* Maximilian Handel (1889-1966), မြေပိုင်ရှင်နှင့်နိုင်ငံရေးသမား
* Raimund Jeblinger (1853-1937), ဗိသုကာ

စိန့်ပေတရုသည်နံနက်ဟတ်၏လက်နက်၏အင်္ကျီကို
**စစ်စလီ**သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်တွေ့ရသော ဝမ်းဘဲအမျိုးမျိုးအနက် တစ်မျိုးဖြစ်၏။ သတ္တဗေဒ(ပါဏဗေဒ‎) အမည်မှာ 'ဒင်ဒရိုစိုင်နာ ဂျာဗန်နိကား' ဖြစ်သည်။ စစ်စလီကို အရှေ့တိုင်းဒေသများတွင် အများအပြားတွေ့ရသည်။ ယခင်က မြန်မာနိုင်ငံတွင် အများအပြားတွေ့ရသော်လည်း ဖမ်းယူသတ်ဖြတ်ကြသောကြောင့် ယခုအခါ နည်းပါးလျက်ရှိ၏။ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးတို့တွင် ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်သူများပြားသော်လည်း အလွန်ပေါများစွာကျန်ရှိနေသေးသည်။ မိုးရာသီတွင် စစ်စလီကို ပို၍တွေ့ရသည်။ စစ်စလီ၏ အလျားမှာ ၁၇ လက်မရှိသည်။ အတောင်သည်ဝိုင်း၍ တစ်ကိုယ်လုံးမှာ အညိုရောင်လွှမ်းနေသည်။ ပျံသန်းရာတွင် မမြန်လှသော်လည်း တောင်ပံကိုအားစိုက်၍ ရိုက်ခတ်တတ်သည်။

စစ်စလီသည် အနီးအနား၌ သစ်ပင်ထူထပ်သော ရေအိုင်များတွင် ကျက်စားသည်။ ဖိုမတွဲ၍ဖြစ်စေ၊ အအုပ်အသင်းနှင့်ဖြစ်စေ နေတတ်သည်။ ရေကူးရာတွင် လျင်မြန်၍ ရေငုပ်ကျင်လည်သည်။ ခရု၊ ပက်ကျိများနှင့် အသီးအရွက်များကို စားတတ်သည်။ ရေတိမ်၌ အစာရှာဖွေစဉ် ဦးခေါင်းနှင့် လည်တိုင်ကို ဆန့်ထားတတ်သည်။ ကုန်းပေါ်၌မူ တည့်တည့်မတ်မတ်နေတတ်သည်။ ပျံသန်းနေစဉ် လေချွန်တတ်သည်။

စစ်စလီသည် ဇွန်လမှ စက်တင်ဘာလအတွင်း သားပေါက်သည်။ အများအားဖြင့် အသိုက်ကို မြေပြင်မှပေ ၂ဝ ခန့်မြင့်သော နေရာတွင်ပြုလုပ်သည်။ တစ်ခါတစ်ရံ မြေပေါ်တွင် အသိုက်လုပ်သည်။ ကျီးသိုက်ဟောင်းများ၊ သစ်ပင်ခေါင်းများ၌လည်း အသိုက်လုပ်လေ့ရှိတတ်သည်။ တစ်မြုံလျှင် ၈ ဥမှ ၁ဝ ဥအထိရှိသည်။ ဥမှာ ဖြူဖွေးသည်။

### စစ်စလီကြီး

သာမန်စစ်စလီထက်ကြီးသော စစ်စလီကြီးမျိုးလည်းရှိသည်။ စစ်စလီကြီး၏ သတ္တဗေဒ(ပါဏဗေဒ‎) အမည်မှာ 'ဒင်ဒရို စိုင်နာ ဗိုင်ကာလာ' ဖြစ်သည်။ စစ်စလီကြီးကို အမေရိကတိုက်တောင်ပိုင်းနှင့် အလယ်ပိုင်း၊ အာဖရိကတိုက်၊ အိန္ဒိယ၊ မြန်မာနှင့် သီဟိုဠ် နိုင်ငံများတွင် တွေ့နိုင်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဧရာဝတီမြစ် အလယ်ပိုင်းနှင့် စစ်တောင်းမြစ်ဝှမ်းများ၌ အမြဲနေ၍ တောင်ပိုင်းရှမ်းပြည်တွင်လည်း တွေ့ရတတ်သည်။

အလျားလက်မ ၂ဝ ရှိသည်။ ခေါင်း၊ နှုတ်သီးနှင့် ခြေထောက်များ ကြီးမားသောကြောင့် အချိုးအစား မပြေပြစ်လှချေ။ တစ်ကိုယ်လုံး၏အရောင်မှာ သစ်ကျားခွံရောင် ပင်ဖြစ်သော်လည်း၊ ကိုယ်အထက်ပိုင်းသည်နက်၍ သစ်ကျားခွံရောင် အစင်းများရှိသည်။ တောင်ပံနက်၍ အမြီးဖြူသည်။ ပျံသန်းရာတွင် သန်မာ၍ လျင်မြန်သည်။

လူကိုကြောက်ရွံ့တတ်သဖြင့် ရွာအနီးရှိ ရေအိုင်၊ ချောင်းမြောင်းများသို့ လာလေ့မရှိချေ။ အလေ့အကျင့်မှာ သာမန် စစ်စလီနှင့် အတူတူပင်ဖြစ်သည်။ ပျံသန်းနေစဉ် စူးရှစွာ 
လေချွန်တတ်သည်။ ဇွန်လမှ စက်တင်ဘာလအတွင်း သားပေါက်သည်။ အသိုက်မှာ စစ်စလီ၏ အသိုက်နှင့်တူသည်။ တစ်မြုံလျှင် ၆ ဥမှ ၈ ဥအထိရှိသည်။ ဥခွံရောင်မှာ ဖြူဖွေး၍ ချောမွတ်သည်။

စစ္စလီငှက်

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄)
**သီတင်းအလှူထင်းအကူ** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။ သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

အကြောင်းအရာ
-----------

ဒါနသည် သံသရာရှည်သည်ဟု ဆိုကြသူများကို ချေပကာ ရေးဖွဲ့ထားသည့် သံချိုကဗျာ ဖြစ်သည်။

သီတင်းအလှူထင်းအကူ
-----------------

မြေခွင်ရေပြင်ကျယ်တဲ့၊ ဘွေပင်လယ်နေဝင်စွန်း၏၊ ငယ်ကျွန်းရန်သီဟိုဠ်သို့ သွားသူတို့၊ လေးငါးခွန်နစ်လထိ၊ နှေးအကြာ ရှေးခါသမယငယ်က၊ ဝေးပါလှ မရောက်နိုင်။  

  

ငှက်အသွင် ရက်စဉ်ခရီးမို့၊ တက်စီးကာ ဗိုလ်ခြေတို့၊ မီးရေလေ ညီးတေဇောနှင့်၊ ကြီးမောစွာ ဩဃာဇလုပ်၏၊ လှိုင်းအပြင်မှာ စိုင်းနှင်ခုတ်လိုက်တော့၊ လွင်သမုဒ်နယ် ပင်လယ်ဝက၊ ကဉ္စမှာညကွာသည့်ငါးရက်နှင့်၊ ဘုရားရှင် စွယ်တော်ထူးသို့၊ မျှော်ဖူးမှီအလှူဝတ်ကယ်နှင့်၊ ဦးညွှတ်လို့ယိုင်။  

  

အဝိဇ္ဇာတဏှာဖြစ်ပုံက၊ ဗလဝါ မြစ်ပြင် သမုဒ္ဒရောကဲ့သို့၊ ဗုဒ္ဓေါဘဂဝါ ဟောကာပြခဲ့၊ ဒါနကြွေးမြီထားသည့်နှယ်၊ မြေးသားငယ်ရှင်ပြုရေးတော့၊ သဌေးသူကြွယ် ဆုတောင်းတတ်ကဲ့၊ ကဗြောင်းကပြန်နှင့်၊ ကျောင်းကန်ဆွမ်း၊ ဂူဇရပ်ကို၊ လှူတတ်ရင် ကုသိုလ်ဖြစ်ပါငဲ့၊ တရားကိုယ်စစ်လျှင် ဖိုလ်ရှစ်ခွင် အရဟတ္တစခန်းသို့၊ မြတ်ကမ္မဋ္ဌာန်းဆောင် ဘာဝနာစောင့် သူတို့လိုဖြင့်၊ လမ်းဖြောင့်ဖြောင့် မရောက်လွယ်နိုင်၊ နယ်ခရိုင်ကျယ်ဝှမ်း။  

  

နှလုံးထားငယ်က၊ သုံ:ပါးငယ်ရတနာနှင့်၊ ဘာဝနာမပြတ် ပွားသူတို့၊ မြတ်ဘုရားရှင်၊ အပါးတွင် ရှိလေသို့၊ သတိကို မလိပ်လဲစေနှင့်၊ စိတ်ထဲဝယ်အမြဲတွယ်လို့ ငြိတတ်တဲ့၊ ဒိဠိ သက္ကာယတွေနှင့်၊ မာနမပိုမိုနှင့်၊ ငါ − ငါ့ကိုယ် မထင်မှတ်လျှင်ဖြင့်၊ ဝင်အရဟတ္တဖိုလ် ဟိုနောင်ပါရအောင်၊ ပရမတ်အလာ အနတ္တာတရားပ၊ မှတ်သားကာ နားနာလို့ တွေးကြတော့၊ မဟာသဌေးတွေ ကုန်သည်များတို့၊ ရှေးခါလိုဝေးရာသို့ မသွားပြီဘု၊ လေးငါးခွန်နစ်ရက်နှင့်၊ စွန်ငှက်လိုအလွန်မြန်လှ၊ (ကပ္ပိတန်) မာလိန်မှူးတို့၊ ချိန်ကူးကာ သီဟိုဠ်က ခုတ်လေဘို့၊ ဥပုသ်သည် ဒါယကာတို့၊ သာသနာ ငါးထောင်ဝက်ကယ်မို့၊ ဖောင်မဂ္ဂင် နာဝေါလှေနှင့်၊ ကမ္ဘာကမ္ဘေ တာရှေ၍ မငေါ့ရအောင်၊ ဘာဝနေ သဒ္ဒါရေ မပျော့သူတို့၊ ထင်းအကူ သီတင်းအလှူမလျှော့ပါနှင့်၊ သင်္ဘော့ဖြတ်လမ်း။

ခက်ဆစ်
------

၁။ ဩဃာဇလုပ် = နစ်မွန်းစေတတ်သော သမုဒ္ဒရာဝဲ။

၂။ ဗလဝါ = ဗလဝါ မုခဝဲ၊ ဖက်ကတော့ကဲ့သို့ ကြောက်မက်ဖွယ် ရေဝဲ။

၃။ သမုဒ္ဒရော = သမုဒ္ဒရာ။

၄။ ဒိဋ္ဌိ = အယူမှား။

၅။ သက္ကာယ = စွဲလမ်းသောတရား။

၆။ ကပ္ပိတန် = သင်္ဘောသားတို့၏ အကြီးအကဲ။

၇။ မာလိန်မှူး = ရေကြောင်းပြသင်္ဘောမှူး။

၈။ ဘာဝနေ = ဘာဝနာတရား။

၉။ ရက်ရောသော စေတနာတရား။

မှတ်ချက်
--------

ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော ခေါင်းစဉ်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------



1. ↑  *မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ၏ သံချိုကဗျာပေါင်းချုပ်*။ ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန၊ ယဉ်ကျေးမှုဗိမာန်ဌာန။ နိုဝင်ဘာ ၁၉၈၃။
**ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ ဗဟိုဘဏ်**(အင်္ဂလိပ်: State Bank of Vietnam)(ဗီယက်နမ်: *Ngân hàng Nhà nước Việt Nam*)သည် ဟနွိုင်းမြို့ရှိ နိုင်ငံ​တော်ဘဏ်ဖြစ်သည်။

သမိုင်း​ကြောင်း
---------------

ဟိုချီမင်းစီးတီးရှိ ဘဏ်
အင်ဒိုချိုင်းနားကျွန်းဆွယ်မှာပြင်သစ်လက်​အောက်​ရောက်ရှိစဉ်ပြင်သစ်တို့မှ အင်ဒိုချိုင်းနား​ငွေ​ကြေးစနစ်ကိုသုံးစွဲခဲ့သည်။ဩဂုတ်​တော်လှန်​ရေးအပြီး ၁၉၄၅တွင် ​မြောက်ဗီယက်နမ်အစိုးရသည် ပြင်သစ်​ငွေ​ကြေးစနစ်မှခွဲထွက်ရန်ကြိုးစားခဲ့သည်။၆ ​မေ ၁၉၅၁တွင် သမ္မတ ဟိုချီမင်းမှ အမိန့်အမှတ် ၁၅/SL ဖြင့် ဗဟိုဘဏ်(National Bank of Vietnam)ကိုတည်​ထောင်ခဲ့သည်။၂၁ ဇန်နဝါရီ ၁၉၆၀တွင် ဥက္ကဋ္ဌမှ ဝန်ကြီးချုပ်ကိုယ်စား State Bank of Vietnamအဖြစ်အမည်​ပြောင်းလဲ​ကြောင်း​ကြေညာခဲ့သည်။

ဆိုင်းဂုံမြို့ကျအပြီး နှစ်ဖက်ပူး​ပေါင်းသွား​သော်လည်း ၁၉၇၆ ဇူလိုင်အထိအုပ်ချုပ်​ရေးဆိုင်ရာများပူး​ပေါင်းခြင်းမရှိ​ပေ။၁၉၇၆ ဇူလိုင်တွင် ​တောင်ဗီယက်နမ်ဗဟိုဘဏ်မှာ ​မြောက်ဗီယက်နမ်၏ဗဟိုဘဏ်နှင့်​ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။

ဥက္ကဋ္ဌများ
-----------

| Governor | from | until |
| --- | --- | --- |
| Nguyễn Lương Bằng | 1951 | 1952 |
| Lê Viết Lượng | 1952 | 1964 |
| Tạ Hoàng Cơ | 1964 | 1974 |
| Đặng Việt Châu | 1974 | 1976 |
| Hoàng Anh | 1976 | 1977 |
| Trần Dương | 1977 | 1981 |
| Nguyễn Duy Gia | 1981 | 1986 |
| Lữ Minh Châu | 1986 | 1989 |
| Cao Sỹ Kiêm | 1989 | 1997 |
| Nguyễn Tấn Dũng | 1998 | 1999 |
| Lê Đức Thúy | 1999 | 2007 |
| Nguyễn Văn Giàu | 2007 | 2011 |
| Nguyễn Văn Bình | 2011 | 2016 |
| Lê Minh Hưng | 2016 | Present |

ကိုးကား
-------

ပြင်ပလင့်ခ်
-----------

* (in Vietnamese)(ဗီယက်နမ်) (အင်္ဂလိပ်) State Bank of Vietnam official website
**ယူဖရေးတီးမြစ်**သည် အာရှတိုက်အနောက်ပိုင်းတွင် အကြီးဆုံး 
ဖြစ်၍ တူရကီနိုင်ငံ မြောက် ပိုင်းရှိ တောင်တန်းများတွင် 
မြစ်ဖျားခံပြီးလျှင် ဆီးရီးယားနိုင်ငံနှင့် အီရတ်နိုင်ငံတို့ကို 
ဖြတ်သန်း စီးဆင်းလာ ရာ မိုင်ပေါင်း ၁၇ဝဝ ခန့် ရှည် 
လျားသည်။ မြစ်ဝမှ အထက် မိုင် ၁ဝဝ ခန့်တွင် ယူဖရေးတီး 
မြစ်သည် တိုင်းဂရစ်မြစ်နှင့် ပေါင်းဆုံပြီးလျှင် ရှက်-တယ်- 
အာရပ် အမည်ဖြင့် ပါးရှင်းပင်လယ်ကွေ့ထဲသို့ စီးဝင်သည်။ 
မြစ်ဝတွင် ချောင်းငယ်များ အဖြာဖြာခွဲဆင်းလျက်ရှိ၏။ 
မီးသဘေ‡ာဖြင့် မြစ်နှစ်သွယ် ဆုံရာအထိ ဆန်တက် နိုင်၍ 
လှေငယ်များဖြင့်မူကား မိုင် ၁၂ဝဝ မျှ အထိပင် ဆန်တက် 
နိုင်လေသည်။ 

ရှေးအခါက စ၍ ယခုထက်တိုင် မြစ်ရေကို ဆည်မြောင်း 
များဖြင့် သွယ်ယူလျက် မြစ်ဝှမ်းတွင် စိုက်ပျိုး လုပ်ကိုင်ကြ 
သည်။ အီရတ်နိုင်ငံ၌ ယူဖရေးတီးမြစ်ဝှမ်းသည် မြေဩဇာ 
အထက်သန်ဆုံးအပိုင်း ဖြစ်သည်။ ယူဖရေးတီးမြစ်နှင့် တိုင်း 
ဂရစ်မြစ်ဝှမ်းတို့သည် အလွန်ရှေးကျသောခေတ်က ယဉ်ကျေးမှု 
ထွန်းကားရာ အချက်အချာဒေသဖြစ်ခဲ့ခြင်းကြောင့် သမိုင်းတွင် 
ထင်ရှားသည်။ ဗက်ဗီလုံးမြို့တော်ဟောင်းသည်လည်း ရှေးအခါ 
က ယူဖရေးတီးမြစ်ကမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိခဲ့လေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၀)