**အမှတ် (၁) သတ္တုတွင်း လုပ်ငန်း** (အင်္ဂလိပ်: No (1) Mining Enterprise)သည် သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်ရှိ သတ္တု​ရေးရာအဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။

သမိုင်း​ကြောင်း
---------------

ဘားမားကော်ပိုရေးရှင်းလီမိတက် (၁၉၅၁) အား (၁၈.၁.၁၉၆၅) ရက်နေ့တွင် ပြည်သူပိုင်ပြုလုပ်ပြီး ပြည်သူ့  ဘော်တွင်းလုပ်ငန်း သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ဆက်လက်၍(၂.၃.၁၉၇၀) ရက်နေ့တွင် ပြည်သူ့ဘော်တွင်း လုပ်ငန်းမှ မြန်မာ ဘော်တွင်းကော်ပိုရေးရှင်း အမည်သို့လည်းကောင်း၊ (၁.၄.၁၉၇၆)ရက်နေ့တွင် အမှတ်(၁) သတ္တုတွင်း ထုတ်လုပ်ရေးကော်ပိုရေးရှင်း အမည်သို့လည်းကောင်း အဆင့်ဆင့်ပြောင်းလဲ ခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေး နှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ လက်ထက်မှစ၍ အမှတ်(၁)သတ္တုတွင်း လုပ်ငန်း အဖြစ် သတ်မှတ်လုပ်ကိုင်ခဲ့ရာယနေ့အထိ ဖြစ်သည်။

၁၉၇၂ ခုနှစ်မှစ၍ စက်မှုတွင်းထွက်ကုန်ကြမ်းကော်ပိုရေးရှင်းအဖြစ် ဖွဲ့စည်း တည်ထောင်ခဲ့ပြီး၊  (၁.၄.၁၉၇၆) ရက်နေ့တွင် အမှတ်(၄)သတ္တုတူးဖော်ရေးကော်ပိုရေးရှင်းဟုအမည်ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ခဲ့သည်။(၂၈.၄.၁၉၇၉) ရက်နေ့တွင် အမှတ်(၃)သတ္တုတူးဖော် ထုတ်လုပ်ရေးကော်ပိုရေးရှင်းဟု အမည် ပြောင်းလဲ သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး၊ (၁.၄.၁၉၈၉)ရက်နေ့မှစ၍ အမှတ်(၃)သတ္တုတွင်းလုပ်ငန်းအဖြစ် ပြောင်းလဲ ခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည်။ (၃၁.၃.၂၀၁၅) ရက်နေ့တွင် အမှတ်(၃) သတ္တုတွင်းလုပ်ငန်းကို  ဖျက်သိမ်းပြီးဖြစ်၍  လုပ်ငန်းများနှင့် ဝန်ထမ်းများကို (၁.၄.၂၀၁၅) ရက်နေ့တွင်  အမှတ်(၁)သတ္တုတွင်းလုပ်ငန်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ သွတ်သွင်းခဲ့သည်။

ဖွဲ့စည်းပုံ
-----------

### ဌာနခွဲများ

* အုပ်ချုပ်ရေးဌာနခွဲ
* ငွေစာရင်းဌာနခွဲ
* ထုတ်လုပ်ရေး(၁)ဌာနခွဲ
* ထုတ်လုပ်ရေး(၂)ဌာနခွဲ
* စီမံကိန်းဌာနခွဲ
* ဖြည့်တင်းထိန်းသိမ်းရေးနှင့်ဝယ်ယူရောင်းချရေးဌာနခွဲ

### တာဝန်ယူဆောင်ရွက်နေသောသတ္တုအမျိုးအစားများ

* ကက်ဒမီယမ်
* ကိုဘော့
* ကြေးနီ
* ခနောက်စိမ်း
* ခရိုမီယမ်
* ခဲ
* ငွေ
* တယ်လူရီယမ်
* နီကယ်
* ပြဒါး
* သံ
* သွပ်
* အလူမီနီယမ်
* အဆင်းနစ်

### တာဝန်ယူဆောင်ရွက်နေသောစက်မှုတွင်းထွက်ကုန်ကြမ်းများ

* ကျောက်မီးသွေး
* ထုံးကျောက်
* ဂေါဒန်ကျောက်
* မင်းဂနီးစ်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်
* သံကြွယ်ဘောက်ဆိုဒ်
* သလင်းကျောက်
* အလှဆင်ကျောက်အမျိုးမျိုး(မာဘယ်ကျောက်၊ဂရက်နိုက်ကျောက်၊ထုံးကျောက်)
* ကြွေကျောက်
* မြေဖြူ+ရွှံစေးဖြူ
* မြေဖယောင်း
* ဘရိုက်တီးကျောက်
* ဒိုလိုမိုက်ကျောက်
* ဂရက်ဖိုက်
* ဖလိုရိုက်
* လကြေးဖြူ+လကြေးညို
* ဖော့စဖိတ်

လုပ်ငန်းများ
------------

### နမ္မတူ-ဘော်တွင်း

ခဲ၊သွပ်သတ္တုတွင်းမှာ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိပြီး ခဲစင်၊ ငွေစင်၊ နီကယ်စပိုက်၊ ကြေးနီမက်နှင့် ခနောက်စိမ်းတို့ ထုတ်လုပ်ခဲ့သည့် သတ္တုတွင်းကြီးဖြစ်သည်။ မျက်မှောက် ကာလတွင်   ဝင်းမြင်းမိုရ်စက်မှုလုပ်ငန်း ကုမ္ပဏီလီမိတက်သို့ (၅.၁.၂၀၁၀)ရက်နေ့မှ စတင်၍ လွှဲပြောင်း ခဲ့ကာ အမှတ်(၁) သတ္တုတွင်းလုပ်ငန်းနှင့် ထုတ်လုပ်မှုအပေါ် ခွဲဝေခံစားသောလုပ်ငန်း ဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည်။  သတ္တုသိုက် ပမာဏမှာ ခဲ၇.၆၇%၊ သွပ် ၃.၆%၊ ငွေ ၄.၇၇ ထရိုင် အောင်စ/တန် အရည်အသွေးရှိ မြေအောက် ခဲဆာလဖိုဒ်သတ္တုရိုင်း မက်ထရစ်တန် သန်းပေါင်း (၃.၅၅)နှင့် ခဲ၅.၂၁%၊ သွပ် ၃.၁၈%၊ ငွေ ၄.၁၉ ထရိုင် အောင်စ/တန် အရည်အသွေးရှိ မြေပေါ်သတ္တုရိုင်း မက်ထရစ်တန် သန်းပေါင်း (၈.၆)ဖြစ်သည်။

### စပယ်တောင်၊ ကြေးစင်တောင်စီမံကိန်း

အမှတ်(၁)သတ္တုတွင်းလုပ်ငန်း၏ ပြည်ပဖက်စပ်ကုမ္ပဏီဖြစ်သော မြန်မာအိုင်ဗင်ဟိုးကြေးနီ ကုမ္ပဏီ လီမိတက် MICCL မှာ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်တွင် တည်ရှိပြီး ကြေးစင်တောင်၊ စပယ်တောင်၊ စပယ်တောင်တောင်ဘက် ကြေးနီသတ္တုသိုက်များမှ LME grade A အရည်အသွေးရှိ ကက်သုတ်ကြေးနီများ ထုတ်လုပ်သည်။ မျက်မှောက် ကာလတွင် ပြည်တွင်း ကုမ္ပဏီတစ်ခုသို့ လွှဲပြောင်းခဲ့ပြီး ၎င်းမှ ပြည်ပဖက်စပ်ကုမ္ပဏီတစ်ခုနှင့် ပူးပေါင်း၍ ကက်သုတ် ကြေးနီများ ဆက်လက်ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။ MICCL အနေဖြင့် လွှဲပြောင်းခဲ့သည့်နေ့အထိ ကက်သုတ်ကြေးနီ ၂၆၄၀၃၆ မက်ထရစ်တန် ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ 

### ရတနာသိင်္ဂီသတ္တုတွင်းစီမံကိန်း

#### တည်နေရာနှင့်အကျယ်အဝန်း

ရှမ်းပြည်နယ်၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ နောင်ချိုမြို့နယ်၊ ဒိုးပင်ကျေးရွာအုပ်စု အတွင်း     မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၂ဒီဂရီ  ၃၅  မိနစ်  - အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ်  ၉၆  ဒီဂရီ ၃၀ မိနစ်

#### သမိုင်းအကျဉ်း

၁၉၅၉ ခုနှစ် မှစတင်၍ ဖြစ်မြောက်နိုင်စွမ်းလေ့လာမှု၊ ရှာဖွေ တိုင်းတာမှုများ ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် ဘူမိဗေဒကွင်းဆင်းလေ့လာရှာဖွေတိုင်းတာမှု အရ အလားအလာ ကောင်းသောသတ္တုကြောများ ရှိမည်ဟု လေ့လာတွေ့ရှိခဲ့သည်။၁၉၆၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၁ ခုနှစ်အထိ သတ္တုရိုင်းရှာဖွေခြင်း၊သတ္တုတွင်း ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုနှင့် ထူထောင်မှုလုပ်ငန်းများ ကို တစ်ပြိုင်တည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။၁.၄.၂၀၁၀ ရက်နေ့ရှိ သတ္တုသိုက်ပမာဏမှာ သ-၁၊ သ-၂၊ သ-၃ နှင့်သ-၄ အဆင့်ရှိ ခဲသတ္တုရိုင်း (၁.၂)သန်း မက်ထရစ်တန်ခန့်ရှိသည်။၁.၅.၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ရတနာသိင်္ဂီသတ္တုတွင်းစီမံကိန်းအား ပုဂ္ဂလိက ကုမ္ပဏီသို့ လွှဲပြောင်းခဲ့သည်။

### ဘော်ဆိုင်းသတ္တုတွင်းစီမံကိန်း

#### တည်နေရာနှင့်အကျယ်အဝန်း

ရှမ်းပြည်နယ်၊တောင်ကြီးခရိုင်၊ကလောမြို့နယ်၊ဘော်ဆိုင်းကျေးရွာအုပ်စုအတွင်း မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၀ ဒီဂရီ ၅၇ မိနစ် - အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၆ ဒီဂရီ ၄၆ မိနစ်

#### သမိုင်းအကျဉ်း

၁၉၂၀ ခုနှစ်မှ ၁၉၃၀ ခုနှစ်အတွင်း  စတီးဘရားသားကော်ပိုရေးရှင်းနှင့် ပုဂ္ဂလိကလုပ်ငန်းရှင်များစမ်းသပ်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ သိမ်ကုန်းနှင့်ရွာဟောင်းတို့တွင်မြေအောက်လုပ်ကွက်များ ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။၁၉၆၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ(၃၀)ရက်နေ့မှစ၍  ကြီးကြပ်ညှိနှိင်းရေးကော်မီတီ ဖွဲ့စည်းပြီး ဓာတ်သတ္တုတူးဖော်ရေးဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။၁၉၆၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ(၁)ရက်နေ့မှစ၍ ပြည်သူပိုင်လုပ်ငန်း၊ ပြည်သူ့ဘော်တွင်းလုပ်ငန်းအနေဖြင့် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။၁၉၇၆  ခုနှစ်တွင်   အမှတ် (၁) သတ္တုတူးဖော်ရေးထုတ်လုပ်ရေး ကော်ပိုရေးရှင်း၊ဘော်ဆိုင်းသတ္တုတွင်းစီမံကိန်း အနေဖြင့်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။၁၉၉၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ(၁)ရက်နေ့မှစ၍  အမှတ်(၁)သတ္တုတွင်းလုပ်ငန်း၊ ဘော်ဆိုင်းသတ္တုတွင်းစီမံကိန်း အမည်ဖြင့်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။၂၀၁၀ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ(၁)ရက်နေ့ရှိ  သတ္တုသိုက်ပမာဏမှာ သ-၃ အဆင့်ရှိ ခဲသတ္တုရိုင်း (၂.၇)သန်းမက်ထရစ်တန်ခန့်ဖြစ်သည်။၂၀၁၀ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ(၁)ရက်နေ့တွင် ဘော်ဆိုင်းသတ္တုတွင်းစီမံကိန်းအား ပုဂ္ဂလိက ကုမ္ပဏီသို့ လွှဲပြောင်းခဲ့သည်။

ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန်
-----------------

* သတ္တုတွင်း ဦးစီးဌာန
* ဘူမိဗေဒလေ့လာရေးနှင့် ဓာတ်သတ္တုရှာ​ဖွေ​ရေး ဦးစီးဌာန
* အမှတ် (၂) သတ္တုတွင်း လုပ်ငန်း
* မြန်မာ့​ကျောက်မျက်ရတနာ ​ရောင်းဝယ်​ရေး လုပ်ငန်း
* မြန်မာ့ပုလဲ ထုတ်လုပ်​ရေးနှင့် ​ရောင်းဝယ်​ရေး လုပ်ငန်း

ကိုးကား
-------

1. ↑  အမှတ် (၁) သတ္တုတွင်း လုပ်ငန်း။ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန။ 3 February 2021 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။

| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
မြန်မာနိုင်ငံ မြန်မာနိုင်ငံ၏  အုပ်ချုပ်ရေး |
| --- |
| 
* မြန်မာ့ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေ

 |
| အုပ်ချုပ်ရေး | 

|  |  |
| --- | --- |
| In government | 
* မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ
	+ *စာရင်း*
	+ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး
* မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ
* နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ
	+ ဥက္ကဋ္ဌ
* နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်
* ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့
* နေပြည်တော်ကောင်စီ
* ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့များ
	+ ဝန်ကြီးချုပ်များ

 |
| ပြည်ပရောက် အစိုးရအဖွဲ့ | 
* အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့

 |

 |
| ဥပဒေပြုရေး | 

|  |  |
| --- | --- |
| In government | 
* ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်
	+ နာယက
* အမျိုးသားလွှတ်တော်
	+ ဥက္ကဋ္ဌ‎
* ပြည်သူ့လွှတ်တော်
	+ ဥက္ကဋ္ဌ‎
* ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်များ
	+ တိုင်းရင်းသားရေးရာဝန်ကြီးများ

 |
| ပြည်ပရောက် အစိုးရအဖွဲ့ | 
* ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ

 |

 |
| တရားစီရင်ရေး | 
* နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး
* ပြည်ထောင်စု တရားလွှတ်တော်ချုပ်

 |
| ဝန်ကြီးဌာနများ | 
* စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်း
* နယ်စပ်ရေးရာ
* စီးပွား​ရေး
* ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး
* ဆောက်လုပ်ရေး
* သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု
* ကာကွယ်ရေး
* ပညာရေး
* လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်
* စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှု
* နိုင်ငံခြားရေး
* အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး
* သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး
* ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား
* ပြည်ထဲရေး
* ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး
* အလုပ်သမား၊လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား
* ပြန်ကြားရေး
* လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး
* သမ္မတရုံး
* နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံရုံး
* ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေး

 |
| အဖွဲ့အစည်းများ | 
* ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်ရုံး
* ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်ရုံး
* မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်

 |
| ကော်မရှင်များ | 
* အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်
* ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်
* အမျိုးသား လူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင် - မြန်မာနိုင်ငံ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ကော်မရှင်
* ပြည်ထောင်စု ရာထူးဝန်အဖွဲ့
* ငွေချေးသက်သေခံလက်မှတ်လုပ်ငန်း ကြီးကြပ်ရေးကော်မရှင်

 |
| ဥပဒေစိုးမိုးရေး | 
* မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့
* အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ

 |
| Commons page **Commons** - Category **ကဏ္ဍ** |

| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန |
| --- |
| ဦးစီးဌာနနှင့် လုပ်ငန်းဌာနများ | 
* သစ်တောဦးစီးဌာန
* အပူပိုင်းဒေသစိမ်းလန်းစိုပြည်ရေးဦးစီးဌာန
* ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဦးစီးဌာန
* မြေတိုင်း ဦးစီးဌာန
* မြန်မာ့သစ်လုပ်ငန်း
* သတ္တုတွင်း ဦးစီးဌာန
* ဘူမိဗေဒလေ့လာရေးနှင့် ဓာတ်သတ္တုရှာ​ဖွေ​ရေး ဦးစီးဌာန
* အမှတ် (၁) သတ္တုတွင်း လုပ်ငန်း
* အမှတ် (၂) သတ္တုတွင်း လုပ်ငန်း
* မြန်မာ့​ကျောက်မျက်ရတနာ ​ရောင်းဝယ်​ရေး လုပ်ငန်း
* မြန်မာ့ပုလဲ ထုတ်လုပ်​ရေးနှင့် ​ရောင်းဝယ်​ရေး လုပ်ငန်း

 |
| အမျိုးသားဥယျာဉ်များ | 
* အလောင်းတော်ကဿပ
* လှော်ကား
* ခါကာဘိုရာဇီ
* လန်ပိကျွန်း
* နတ်မတောင်
* ပုပ္ပါးတောင်
* တနင်္သာရီ
* လေညာ

 |
| ဘေးမဲ့တောများ | 
* ချပ်သင်း
* ဟူးကောင်းချိုင့်ဝှမ်း
* အင်းတော်ကြီး
* အင်းလေးကန်
* မိန်းမလှကျွန်း
* မိုးယွန်းကြီးအင်း
* ရခိုင်ရိုးမ
* ရွှေစက်တော်
* ထမံသီ
* ကေလာသ
* ဖုန်ကန်ရာဇီ
* ကျိုက်ထီးရိုး
* ဝက်သည်းကန်
* လောကနန္ဒာ
* သမီးလှကျွန်း
* မင်းစုံတောင်
* မင်းဝံတောင်
* မော့စ်ကော့ကျွန်း
* မူလာရစ်
* ပိတောင်
* ရွှေဥဒေါင်း
* ကဟီးလူ
* ပန်းလောင်နှင့် ပြဒါးလင်းဂူ- ဘွမ်ဖာဘွမ်
* တောင်ကြီး
* ပြင်ဦးလွင်
* တနင်္သာရီ
* လွိုင်မွေ
* ပါစာ

 |
| တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်များ | 
* ဆာဖာရီဥယျာဉ်
* နေပြည်တော်
* ရန်ကုန်
* မန္တလေး

 |
| ဥယျာဉ်များ | 
* ကန်တော်ကြီး
* စိမ့်ရေ သစ်တောဥယျာဉ်

 |
| ဆင်စခန်းများ | 
* မြိုင်ဟေဝန်
* ဖိုးကျား

 |
| သတ္တုတွင်းများ | 
* သတ္တုတွင်းများ
* နမ္မတူ

 |