recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
A disassembled and labeled 1997 HDD lying atop a mirror
**ဟာ့ဒ်ဒစ်ဒရိုက်ဗ်** ဆိုသည်မှာ ကွန်ပျူတာတွင် သတင်းအချက်အလက်များအား သိမ်းဆည်းထားရာ အသုံးပြုသော လျှပ်စစ် သံလိုက်ပြားများဖြင့် ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ထားသော ပစ္စည်းတခုဖြစ်သည်။ ကွန်ပျူတာ စနစ် တခု လည်ပတ်ရန်အတွက် မရှိမဖြစ်သော ပစ္စည်းတခုဖြစ်သည်။ ကွန်ပျူတာစနစ် လည်ပတ် အလုပ် လုပ်ဆောင်နိုင်ဖို့အတွက် အချက်အလက်မှတ်ဉာဏ်ဆိုင်ရာ အလုပ်လုပ်ဆောင်မှုတွင် အသုံးပြုပါသည်။ ကွန်ပျူတာ မှတ်ဉာဏ် (Memory)အတွက် အဓိက မှတ်ဉာဏ်(primary memory)နှင့် ဒုတိယ မှတ်ဉာဏ်(secondary memory)ဟုရှိရာ ဟာ့ဒ်ဒစ်ဒရိုက်ဗ်သည် ဒုတိယမှတ်ဉာဏ်ဖြစ်သည်။
ကွန်ပျူတာစနစ်မောင်းနှင်မှု ပရိုဂရမ် အိုအတ်စ်(OS-Operating System) အား သိမ်းဆည်း ထားရာ နေရာဖြစ်သည်။ အခြား အသုံးပြုရန် ကွန်ပျူတာတွင် ထည့်သွင်းထားသော ပရိုဂရမ်များသည်လည်း ၎င်းအတွင်းတွင် ထည့်သွင်း သိမ်းဆည်းထားသည်။ ပရိုဂရမ်များအပြင် သီချင်းများ၊ စာအုပ်များ၊ ရုပ်ရှင် ဗီဒီယို ဇာတ်ကားများ နှင့် အခြား သတင်းအချက်အလက်များလည်း ထည့်သွင်းသိမ်းဆည်းထားသည်။ အဓိက မှတ်ဉာဏ်(main memory)နှင့် မတူသော အချက်မှာ ၎င်းတွင် လျှပ်စစ် ခလုပ်ပိတ်ထားသည့်အချိန်တွင်လဲ သိမ်းဆည်းထားသော အချက်အလက်များကို မပျောက်သွားပဲ မှတ်သားထားနိုင်သည်။ လိုအပ်သည့်အချိန်တွင် ပရိုဂရမ်များမှ ရှာဖွေကာ ပြန်လည် အသုံးပြုနိုင်သည်။
သံလိုက်ကြိုးမှတ်ဉာဏ် (magnetic tape data storage)များနှင့် မတူသော အချက်မှာ အချက်အလက် (data)များအား အစဉ်လိုက်(sequentially) မသိမ်းဆည်းပဲ (random-access)အချက်အလက်များ၏ တစိတ်တစ်ဒေသများအဖြစ် ပိုင်းပြီး သိမ်းဆည်းခြင်းကြောင့် သိမ်းဆည်းမှတ်နိုင်မှု ပမာဏ ပိုမိုကြီးမားကာ အချက်အလက်များ ထည့်ခြင်း ပြန်လည်ထုတ်ယူခြင်း ပိုမိုမြန်ဆန်ပါသည်။

သမိုင်း
-------

**ဟာ့ဒ်ဒစ်ဒရိုက်ဗ်**များကို ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် ကွန်ပျူတာ အချက်အလက်များ သိမ်းဆည်ရန် IBM ကုမ္ပဏီမှ စတင် မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ ခုနှစ် အစောပိုင်းမှာ သုံးစွဲခဲ့ကြသည်။ မိန်းဖရိမ်ကွန်ပျူတာ(mainframe computer)တွေမှာ သုံးစွဲခဲ့သည်။ ပထမဆုံး IBM မှ စတင်ထုတ်လုပ်ခဲ့တဲ့ ဟာ့ဒ်ဒစ်ဒရိုက်ဗ် ကတော့ 350 RAMAC ဖြစ်သည်။ ၎င်းကတော့ အရွယ်အစားအားဖြင့် ရေခဲသေတ္တာ ၂လုံးစာလောက်ဖြစ်ပြီး၊ အချက်အလက် ဝင်ဆံ့နိုင်မှုမှာ ၃.၇၅ မက်ဂါဘိုက်(3.75MB)မှ သာ ဖြစ်သည်။ စာလုံးရေပေါင်း ၅သန်း သိမ်းဆည်းနိုင်သည်။ ဒစ်ပြား(disk platters) အပြား ၅၀ ဖြင့် အချက်အလက်များကို သိမ်းဆည်းပါသည်။ 
၁၉၆၁ ခုနှစ်မှာတော့ IBM က IBM 1311 ကို အောက်တိုဘာ ၁၁ရက်နေ့မှာ စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ၎င်းမှာ အဝတ်လျှော်စက် ၁လုံးစာ အရွယ်အစားဖြစ်ပြီး စာလုံးရေပေါင်း သန်း၂၀၀ ကျော် သိမ်းဆည်းနိုင်သည်။ ဒစ်အတွဲ(disk pack)တစ်ခု လျှင် သိမ်းဆည်းနိုင်သော ပမာဏဖြစ်သည်။ ထို ဒစ်အတွဲများကို အဖြုတ်အတပ်လုပ်၍ ပြောင်းလဲ အသုံးပြုနိုင်သည်။ ပထမဆုံး ရွှေ့ပြောင်းတပ်ဆင်နိုင်သော ဟာ့ဒ်ဒစ်(removable disk) ဖြစ်သည်။ အသုံးပြုသူများမှ ဒစ်အတွဲများ ထပ်မံဝယ်ယူ ပြောင်းလဲ တပ်ဆင်နိုင်သည်။ နောက်မျိုးဆက်များဖြစ်သည့် ရွှေ့ပြောင်းတပ်ဆင်နိုင်သော ဟာ့ဒ်ဒစ်များ၏ ကနဦး အစ ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၀ခုနှစ် အစောပိုင်းမှာတော့ ၃၀၀ မက်ဂါဘိုက် အထိ သိမ်းဆည်းဝင်ဆန့်နိုင်သော ဟာ့ဒ်ဒစ်များ ပေါ်ထွက်လာသည်။

မှတ်စု
------

1. ↑  This is the original filing date of the application which led to US Patent 3,503,060, generally accepted as the definitive disk drive patent.

ကိုးကား
-------

1. ↑  Kean, David W. "IBM San Jose, A quarter century of innovation", 1977.
2. ↑  Operating Systems: Three Easy Pieces, Chapter: Hard Disk Drives။ Arpaci-Dusseau Books (2014)။
အိုဆာကာရဲတိုက်
အိုဆာကာမြို့သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပင်မကျွန်းဖြစ်သော ဟွန်ရှူးကျွန်းပေါ်ရှိ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်ပြီး အိုဆာကာ ပရီဖက်ချာ၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။ ကျိုတိုမြို့၊ အိုဆာကာမြို့နှင့် ကိုဘေးမြို့တို့ ပါဝင်သော ကေဟန်ရှင်း ဧရိယာတွင် အကြီးဆုံးအပိုင်းလည်း ဖြစ်သည်။ အိုဆာကာ ပင်လယ်အော် ပေါ်ရှိ ယိုဒိုမြစ်ဝတွင် တည်ရှိပြီး ဂျပန်နိုင်ငံ အတွင်း တိုကျိုမြို့ နှင့် ယိုကိုဟားမားမြို့ တို့ပြီးလျှင် လူဦးရေ အများဆုံးမြို့ဖြစ်သည်။ 

ကေဟန်ရှင်းသည် လူဦးရေ အားဖြင့် ကြည့်လျှင် ဂျပန်နိုင်ငံအတွင်း တိုကျိုမြို့ပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက် အကြီးဆုံးဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင်လည်း လူဦးရေ အားဖြင့် အများဆုံးသော မက်ထရိုပိုလစ်တန် ဒေသများတွင် တစ်ခု အပါအဝင်ဖြစ်၍ လူဦးရေ ၁၈ သန်းမျှ ရှိသည်။ ဂျီဒီပီ အနေဖြင့် ကြည့်လျှင် ဂျပန်နိုင်ငံအတွင်း ဒုတိယမြောက် အများဆုံး ဧရိယာဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် သတ္တမမြောက် အများဆုံး ဧရိယာ ဖြစ်သည်။

သမိုင်းကြောင်းအားဖြင့် အိုဆာကာမြို့သည် စီးပွားရေးမြို့တော် တစ်ခုဖြစ်ပြီး ဂျပန်နိုင်ငံ စီးပွားရေးအား ထိန်ချုပ်မောင်းနှင်သည့် မြို့တော် တစ်ခုပင်ဖြစ်သည်။ နေ့ဘက် နှင့် ညဘက် လူဦးရေ အချိုး အစားမှာ ၁၄၁ % မျှ ရှိသဖြင့် ဂျပန်နိုင်ငံအတွင်း အချိုးအဆ အများဆုံးဖြစ်သည်။ ထိုအချက်က စီးပွားရေး အချက်အချာ ဒေသဖြစ်ရခြင်းကို ပိုမိုသိသာ ထင်ရှားစေသည်။ ညဘက် လူဦးရေ မှာ ၂.၆ သန်းမျှ
ရှိပြီး ဂျပန်နိုင်ငံ အတွင်း အများဆုံးဖြစ်သည်။ နေ့ဘက်လူဦးရေမှာ ၃.၇ သန်းရှိပြီး တိုကျိုမြို့ ပြီးလျှင် အများဆုံး ဖြစ်သည်။ အိုဆာကာအား မြေရှင်ပဒေသရာဇ်ခေတ် ကာလအတွင်းက နိုင်ငံ၏ မီးဖိုဆောင်အဖြစ် တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ အကြောင်းမှာ ထိုအချိန်က ဆန်စပါး ရောင်းဝယ်မှု ပြုရာ ဒေသဖြစ်ခဲ့ပြီး အိုဆာကာသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပထမဆုံး ခေတ်သစ် ကုန်စည်ဖလှည်သည့် ဈေးကွက် ဒေသဖြစ်ခဲ့လေသည်။

  

အိုဆားကားမြို့သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် 
တိုကျိုမြို့မှလွဲလျှင် အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်သည်။ တိုကျိုမှ သုံးနာရီကြာ ရှင်ကန်းဆန်း ရထားစီးပါက အိုဆားကာမြို့ရောက်သည်။ ဟွန်းရှူးကျွန်း 
တောင်ဘက်ကမ်းခြေတွင် ယိုဒိုမြစ်ဝကမ်းနှစ်ဖက်ပေါ်၌ တည်ရှိ 
သည်။ အိုဆားကားမြို့ကို တူးမြောင်းများနှင့် ချောင်းငယ်၊ 
မြောင်းငယ်ပေါင်းမြောက်မြားစွာ ဖြတ်သန်းလျက်ရှိရာ မြို့တွင်း၌ 
တံတားပေါင်း ၈ဝဝ ကျော် ရှိလေသည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် 
စက်မှုလက်မှုထွန်းကားရာ မြို့ကြီးဖြစ်သည့်အပြင်၊ နိုင်ငံခြားနှင့် 
ကုန်သွယ်ရေးအတွက် ထင်ရှားသောဆိပ်ကမ်းမြို့လည်းဖြစ်သည်။ 
ထုတ်ကုန်များမှာ ချည်ထည်၊ သံနှင့်သတ္တုပစ္စည်း၊ သားရေ 
ပစ္စည်း၊ ဖန်ထည်၊ စားစရာအချိုမုံ့များနှင့် ဆေးဝါးတို့ဖြစ်သည်။ 
အိုဆားကားမြို့တွင် အထူးသဖြင့် ရက်ထည်များကို အကြီး 
အကျယ်ထုတ်လုပ်သည်။

ရှေးအခါက အိုဆားကားမြို့သည် ဂျပန်ဘုရင် ထီးနန်း 
စိုက်ရာမြို့ဖြစ်ခဲ့သည်။ ယခုအခါ တိုကျိုမြို့သည် နိုင်ငံ၏ 
မြို့တော်ဖြစ်သော်လည်း အိုဆားကားမြို့သည် ကူးသန်းရောင်း 
ဝယ်ရေးအတွက် အချက်အချာမြို့အဖြစ် တည်လျက်ရှိနေသေး 
သည်။ မြို့နှင့်သုံးမိုင်ခန့် ဝေးသောနေရာတွင် ၁၅၈၄ ခုနှစ်က 
တည်ဆောက်ခဲ့သော ရဲတိုက်ရှိသည်။
ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်အတွင်း၌ အမေရိကန်လေတပ်သည် 
အိုဆားကားမြို့ကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ မြို့ 
တစ်ဝက်ကျော်မျှ ပျက်စီးခဲ့ရလေသည်။ လူဦးရေ ၂၉၈ဝ၄၈၇ 
ယောက် (၁၉၇၃) ရှိသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅)
**စမြောင်** ဆိုသည်မှာ ဘုရင်မင်းမြတ် ထွက်တော်မူသောအခါ တပ်တော်ဦးက သိုင်း (တနည်း) လောက်လေး ကိုင်ကာ လမ်းရှင်းပေးရသော အမှုထမ်းကို ခေါ်သည်။ လမ်းမဖယ်ပေးသူများ၊ လမ်းဘေးတွင်ဒူးတုပ်မခစားသူများ၊ မော်မဖူးနေသောသူများကိုတွေ့ရှိပါက ကြိမ်ဖြင့်ရိုက်ပြီး ညွှန်ကြားသွားရသည်။ 

  

ခရီး အနီးအဝေး ထွက်စံတော်မူသည့်အခါ တပ်ဦးတော်က သိုင်းကိုင်၊ လောက်လေးကိုင်နှင့် ဝဲယာလိုက်ရသည်၊ လှေတော်မှာ၎င်း ပွဲတော်မှာ၎င်း ကဝါ တော်မှာ၎င်း အသန့်ဟင်းသီးဟင်းရွက်တော်မှာ၎င်း စားတော်ကွမ်းခြင်းမှာ၎င်း အတွင်းဆိုင်းတော်မှာ၎င်း သိုင်းရွှေချစိုက်၍ဆောင်ယူရသည်၊ လွှတ်တော်မှာ လွှတ်တက်သည့်အခါတွင် အသည်အသံမရှိစေရ ကြိမ်စွဲ၍ တားမြစ်ရသည်၊ နားခံတော် အမိန့်တော်ဖတ်ပြန်မည့် အခါတွင်လည်း "တိတ်စေ" ဟူ၍ ဆင့်ဆို ရသည်၊ အမှုထမ်း ၂၃-တို့မှာ စားပုံလယ် ၂၃-ပယ် သနားတော်မြတ်ခံရသည်။

နားခံတော်နှင့်အတူ တာဝန်ထမ်းရွက်ရခြင်း
-------------------------------------

နားခံတော်မှာ ညနေ သုံးချက်တီးခါနီး တိုင်အောင် 

ဗြဲ တိုက်က စောင့်နေရသည်။ အမိန့်တော် တစုံတရာ ထွက်လာလျှင် သံတော်ဆင့်က နားခံတော်သို့ အပ်သည်၊ နားခံတော်ကလည်း အမိန့်တော်စာကို ရိုသေစွာကိုင်ဆောင်၍ ညနေ သုံးချက်တီးသည်နှင့် တပြိုင် နက် ဗြဲတိုက်မှ ထွက်လာပြီးလျှင် လွှတ်တော်ရောက်ကာလ သီဟာသနရာဇ ပလ္လင်တော်၏ လက်ဝဲဘက်၌ အိမ်ရှေ့မင်း နေရာတော်ဖြစ်သော ကတ္တီပါကွပ် သင်ဖြူးရှိရာသို့ ဦးသုံးကြိမ်ချပြီးမှ ပါလာသော အမိန့်တော်ကို ဖတ်ပြန်ရသည်။ အမိန့်တော် မဖတ်မီ စမြှောင်က "တိတ်စေ" ဆိုလိုက်သည်နှင့် တပြိုင်နက် လွှတ်တော်အရာရှိများသည် မိမိတို့ နေရာမှ ဆိတ်ငြိမ်စွာနေ၍ အမိန့်တော်ကို နာခံရသည်၊ ဤအခါ ဝန်ကြီးမင်းဖြစ်စေ၊ ဝန်ထောက်မင်းဖြစ်စေ ရှိရသည်၊

ကိုးကားချက်
-----------

1. ↑  ရွှေနန်းသုံးဝေါဟာရအဘိဓာန်၊ စာမျက်နှာ - ၁၄၈-၁၄၉ ၊ ၁၆၇ - စမြောင်။
**ဦးအုန်းဝင်း** သည် သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၏ ပြည်​ထောင်စုဝန်ကြီး အဖြစ် ၂၀၁၆ခုနှစ်မှ ၂၀၂၁ခုနှစ်အထိ တာဝန်ထမ်း​ဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။

ပညာ​ရေး
-------

ရန်ကုန်ဝိဇ္ဇာနှင့်သိပ္ပံတက္ကသိုလ်မှ သစ်​တောဘာသာရပ်ဖြင့် B.Scဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ ဖိလစ်ပိုင်တက္ကသိုလ်မှ Ergonomics (ပတ်ဝန်းကျင်၊အခြေအနေ စသည်တို့ကြောင့် လုပ်သားတို့၏ ကုန်ထုတ်စွမ်းအားအတက်အကျရှိပုံကို လေ့လာသည့်ပညာ)ဖြင့် ဒီပလိုမာ၊ အ​မေရိကန်နိုင်ငံ၊ ​ကော်လိရာဒိုပြည်နယ်တက္ကသိုလ်မှ ​ရေအရင်းအမြစ် စီမံခန့်ခွဲမှုဖြင့် မာစတာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။

အလုပ်အကိုင်
-----------

ဦးအုန်းဝင်းသည် သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၏ ဝန်ကြီးအဖြစ် ၂၀၁၆ခုနှစ် အစိုးရအသစ် ဖွဲ့စည်းချိန်တွင် စတင်တာဝန်ထမ်း​ဆောင်ခဲ့သည်။

ဝန်ကြီးအဖြစ် မလုပ်ကိုင်မီက ​ရေအရင်းအမြစ်စီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ပညာရှင်အဖြစ် UNDP အပါအဝင် နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများနှင့် NGOများတွင် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။

၂၀၁၁ခုနှစ်မတိုင်မီအထိ ရေဆင်းသစ်တောတက္ကသိုလ်၏ ဒုတိယပါ​မောက္ခချုပ်အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ထိုမတိုင်မီများက ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သစ်တောရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန၏ စီမံကိန်းနှင့် စာရင်းအင်းဦးစီးဌာနတွင် ညွှန်ကြား​ရေးမှူး၊ သစ်​တောသု​တေသန​ကျောင်းတွင် ညွှန်ကြား​ရေးမှူး၊ ရှမ်းပြည်နယ်နှင့် မွန်ပြည်နယ် သစ်​တောဦးစီးဌာနများတွင် ညွှန်ကြား​ရေးမှူး တာဝန်များ ​ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2  H.E U Ohn Win (in en)။ CIFOR။
2. ↑  Cabinet of Myanmar (in my)။ Myanmar President Office (25 May 2016)။ 3 June 2021 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။
**ဆင်ဖြူရှင်လှစေတီတော်** သည် စစ်ကိုင်းမြို့ရှိ စေတီတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။ စေတီတော်သည် ဧရာဝတီမြစ်၏ အနောက်ဘက်ကမ်း မင်းဝံတောင်တန်းတွင် ပါဝင်သည့် ရှင်ဖြူရှင်လှတောင်ထိပ်တွင် တည်ရှိသည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

သက္ကရာဇ် ၄၅၇ ခုနှစ်တွင် အလောင်းစည်သူမင်းသည် တိုင်းခန်းလှည့်လည်ရာ မလ္လာကျွန်းသို့ ရောက်၏။ ထိုအခါ သီဟိုဠ်မင်းကြီးသည် မြတ်စွာဘုရား သီတင်းသုံးတော်မူရာ ကျောက်ဖျာစွန်းဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် ရှင်ဖြူဆင်းတုတော်တစ်ဆူ၊ ဇမ္ဗုသပြေသားဖြင့် ထုလုပ်ထားသည့် ရှင်လှဆင်းတုတော်တစ်ဆူ၊ သရက္ခန်ငါးဆူ၊ ဓာတ်ပေါင်းမဉ္စူတစ်ဆူတို့ကို မင်းကြီးအား ပေးခဲ့သည်။ မင်းကြီးသည် ဓာတ်တော်တို့နှင့် ရုပ်တုတော်တို့ကို အနယ်နယ်အရပ်ရပ်တွင် ဘုရားစေတီများ တည်ခဲ့သည်။

သက္ကရာဇ် ၄၈၀ ပြည့်နှစ်တွင် မင်းကြီးသည် ရုပ်တုတော်နှစ်ဆူကို ယူဆောင်ကာ ဧရာဝတီမြစ်အတိုင်း ဖောင်ဖြင့် ဆန်တက်ခဲ့သည်။ ဖောင်သည် စစ်ကိုင်းအထက် ချောက်မသို့ ရောက်ခဲ့၏။ ထိုအခါ ဆင်းတုတော်တို့သည် ကျိန်းဝပ်တော်မူမည့် နိမိတ်များ ပြလေ၏။ ထို့ကြောင့် မင်းကြီးသည် ဆင်းတုတော်တို့ကို ဆင်ဖြူပေါ်သို့ တင်ကာ အဓိဋ္ဌာန်ပြုလေ၏။ ထိုအခါဆင်ဖြူသည် ကမ်းထိပ်သို့ တက်ကာ ဝပ်လေသည်။

ထိုနေရာတွင် မင်းကြီးသည် ရှင်ဖြူရှင်လှ ရုပ်တုတော်နှစ်ဆူကို ဌာပနာကာ စေတီတော်တညခဲ့သည်။ ထိုစေတီတော်တည်ရာ တောင်သည် "နာဂဇေယျာ" ဟူ၍လည်းကောင်း၊ "နာဂရိမ္မာ" ဟူ၍လည်းကောင်း တွင်သည်။

ပြုပြင်မွမ်းမံမှုများ
---------------------

ဟံသာဝတီရောက်မင်းလက်ထက်တွင် ရှင်လှဘုရားတစ်ဆူ ပျောက်ဆုံးခဲ့၏။ ထိုအခါ မင်းကြီးသည် ပုဏ္ဏားတော် ငစံဖြူနှင့် ရှင်တေဇောဒီပတို့ကို တောင်တွင်းကြီးသို့ ပို့ခဲ့၏။ ထို့နောက်တွင် ပျောက်ဆုံးနေသည့် ဆင်းတုကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။

ဘိုးတော်ဘုရားလက်ထက်တွင် ပျောက်ဆုံးမည်ကို စိုးရိမ်သဖြင့် နန်းတွင်းသို့ ပင်ဆောင်ကာ ပူဇော်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် စေတီတော်ကိုလည်း ပြုပြင်မွမ်းမံမှုများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

ပုဂံမင်းလက်ထက် ၁၂၁၅ ခုနှစ်တွင် ရှင်ဖြူရှင်လှရေဆိပ်မှ ဘုရားခြေတော်ရင်းအထိ လမ်းဖောက်လုပ်ကာ စောင်းတန်းများ လှူတန်းခဲ့သည်။ ထိုလမ်းသည် တစ်မိုင်ခန့် ရှည်လျား၏။ ဗြိတိသျှလက်ထက်တွင် နန်းတွင်းမှ ရှင်ဖြူရှင်လှရုပ်ပွားတော်များကို ရွှေကျီးမြင့်ဘုရားတွင် ထား၍ ပြည်သူတို့ ကိုးကွယ်ခဲ့ကြသည်။

၁၂၇၅ ခုနှစ်တွင် ရှင်ဖြူရှင်လှရုပ်ပွားတော်နှစ်ဆူ ကျိန်းဝပ်ရန် ဂန္ဓကုဋီကို ရသေ့ကြီး ဦးခန္တီနှင့် ရေကန်ချောင်ဆရာတော်တို့က ကြီးမှူးကာ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ၁၂၇၈ ခုနှစ်တွင် အောက်အာလိန်ငါးဆင့်အထိ ပြီးမြောက်ခဲ့သည်။ ဆောင်းတန်းကြီးကို ပြုပြင်ခဲ့ရာ အလျား ၁၀၉၂ ပေ၊ အခန်းပေါင်း ၂၃၁ ခန်း ရှိသည်။

၁၃၂၄ ခုနှစ်၊ ဝါဆိုလတွင် ဒီပါဧမြချောင်ဆရာတော် ဦးနန္ဒာသီရိ ကြီးမှူးကာ စေတီတော်ကို ထပ်မံတည်ဆောက်ရာ ရွှေထီးအထွတ် တင်နိုင်ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4  လှသမိန် (ဧပြီ ၁၉၆၈)။ *မြန်မာနိုင်ငံတခွင် ဘုရားသမိုင်းပေါင်းချုပ်*။ ရန်ကုန်မြို့: မဟာဝိဇ္ဇာစာပေ။ pp. ၂၅၈၊ ၂၅၉။
**အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကာပီတယ်လ်** (အင်္ဂလိပ်: **United States Capitol**) သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ဝါရှင်တန်ဒီစီ မြို့တော်၏ အထင်ကရရှိဆုံးသောနေရာများထဲကတစ်ခုဖြစ်၍ နိုင်ငံ၏လွှတ်တော် တွေ့ဆုံစည်းဝေးရာ နေရာလည်းဖြစ်သည်။ ကာပီတယ်လ်အဆောက်အအုံ (Capitol Building) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ သမိုင်း၊ ယဉ်ကျေးမှုအရ အရေးအပါဆုံးနေရာတစ်ခုဖြစ်နိုင်ကာ ၁၈၀၀ ပြည့်နှစ်မှစ၍ ကွန်ဂရက် (လွှတ်တော်) တည်ရှိခဲ့သည်မှာ ယနေ့အထိဖြစ်သည်။ ၁၈၀၁ တွင် တောမတ်စ် ဂျက်ဖာဆန် ယင်းအဆောက်အအုံ၌ ပထမဆုံး ကျမ်းသစ္စာကျိမ်ဆိုသော ပထမဆုံး သမ္မတဖြစ်လာခဲ့သည်။ 

ကာပီတယ်အဆောက်အအုံသည် ကာပီတယ်လ်ကုန်း (Capitol Hill )၊ အမျိုးသားမောလ် (National Mall) ပန်းခြံ၏ အရှေ့ဘက်ဆုံးတွင်တွင်တည်ရှိသည်။ အနီးနားတွင် လင်ကွန်းအမှတ်တရအဆောက်အဦ၊ တရားရုံးချုပ်၊ လွှတ်တော်စာကြည့်တိုက်များတည်ရှိသည်။

  

၁၉၇၀ တွင် သမ္မတ ဝါရှင်တန်က နိုင်ငံ၏ မြို့တော်အဖြစ် တည်ဆောက်ရန် ယခု ကိုလံဘီယာခရိုင် (District of Columbia) ရှိ နေရာကိုရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ပြင်သစ်အင်ဂျင်နီယာ ပရဲယား ချားလ်စ် အယ်လ် အန်ဖန့်က မြို့တော်အသစ်အတွက် အစီစဉ်ရေးဆွဲပေးခဲ့ကာ ကာပီတယ်လ်အဆောက်အအုံနေရာကို ကုန်းမြင့်တစ်ခု၌ ရာထားပေးခဲ့ကာ ထိုကုန်းမြင့်ကို ထိုခေတ်က ဂျက်ကင်စ်ကုန်း (Jenkins' Hill) ဟု ခေါ်တွင်ခဲ့သည်။ ယခု၌ ကာပီတယ်လ်ကုန်းဟူ၍ ရည်ညွှန်းခေါ်ဝေါ်ကြသည်။

မူလအဆောက်အအုံကို ၁၇၉၃ တွင် စတင်တည်ဆောက်ခဲ့ကြကာ အဆောက်အအုံကို ၁၈၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။ ၁၈၁၄ ဝါရှင်တန်မြို့တိုက်ခိုက်ခံရမှုတွင် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းပျင်စီးသွားခဲ့၍ ငါးနှစ်အတွင်း ပြည်လည် ကောင်းမွန်စေရန် ပြုပြင်ခဲ့ကြရသည်။ ယင်းနောက်ပိုင်း၌ အဆောက်အအုံကို ထမ်မံတိုးချဲ့ခဲ့ကြရာ အလွန်ကြီးမားသော ခေါင်မိုးအခုံး၊ တိုးချဲ့ဘေးထုတ်ဆောင်များဖြင့် ကြီးမားကျယ်ပြန့်လာခဲ့သည်။ တိုးချဲ့ဘေးထုတ်ဆောင်များတွင် ကျယ်ဝန်းသော အဆောင်ကြီးနှစ်ခုလည်းပါရှိရာ ၎င်းတို့မှာ တောင်ဘက်အဆောင်သည် အောက်လွှတ်တော် (House of Representatives) နှင့် မြောက်ဘက်ဆောင်သည် အထက်လွှတ်တော် (Senate) တို့အတွက် ဖြစ်ကြသည်။ အုပ်ချုပ်ရေး၊ တရားစီရင်ရေးမဏ္ဍိုင်များ၏ အဆောက်အဦများကဲ့သို့ ကာပီတယ်လ်ကို ဂန္ထဝင်ခေတ်သစ်ပုံစံအသွင်ဖြင့် တည်ဆောက်ခဲ့၍ အပြင်ဘက်ပိုင်း၌ အဖြူရောင်သုတ်လိမ်းထားသည်။ အရှေ့ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်နှစ်ခုစလုံးသည် အဆောက်အအုံ၏ မျက်နှာစာများဖြစ်ကြပြီး အရှေ့ဘက်မျက်နှာစာတစ်ခုကိုသာလျှင် ဧည့်သည်များနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာရှိသောသူများအတွက် ဝင်ရောက်ရန်ထားရှိသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  The United States Capitol: An Overview of the Building and Its Function။ Architect of the Capitol။  November 5, 2010 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  B. Philip Bigler, United States Capitol building, Washington, District of Columbia, United States, Britannica Encyclopaedia
3. ↑  Architect of the Capitol,History of Capitol Hill
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

အမှု—**ထီးဆောင်း, ဖိနပ်စီးမှု။** 

အမှုသည်—**ဆဗ္ဗဂ္ဂီ ဘိက္ခုနီများ။**

ထီး ဖိနပ်
---------

ထီးဆောင်းခြင်း, ဖိနပ်စီးခြင်းကို ဟန်ကြီး ပန်ကြီး လုပ်ခြင်းနှင့် အလှပြင်ခြင်း တစ်မျိုး ဟု (ရှေးခေတ်က) ယူဆကြဟန်တူ၏။ ထို့ကြောင့် ဆဗ္ဗဂ္ဂီဘိက္ခုနီတို့ ထီးဆောင်း၍ ဖိနပ်စီးလျက် ထိုထိုဤဤ လှည့်လည် သွားလာကြခြင်းကို "ကာမစည်းစိမ်ကို ခံစားသော လူဝတ်ကြောင် မိန်းမများလိုဘဲ" ဟု လူတို့က စွပ်စွဲကဲ့ရဲ့ ကြသောကြောင့် "ထီး ဖိနပ်ကို မဆောင်ရ"ဟု ပထမပညတ်တော်မူပြီးလျှင် ထီး ဖိနပ် မဆောင်းမစီးရလျှင် ရောဂါတိုးမည့် ဂိလာနဘိက္ခုနီအတွက် ခြွင်းချက်ထား၍ ဒုတိယပညတ်တော်မူရပြန်သည်။

သိက္ခာပုဒ်
----------

ယာ ပန ဘိက္ခုနီ အဂိလာနာ ဆတ္တုပါဟနံ ဓာရေယျ, ပါစိတ္တိယံ။

မြန်မာပြန်
----------

ဂိလာနမဟုတ်ဘဲ ထီး ဖိနပ်ကိုဆောင်းသော ဘိက္ခုနီမှာ ပါစိတ်အာပတ်သင့်၏။

မှတ်ချက်
--------

ဂိလာနမဟုတ်ဘဲ ကျောင်းတိုက်အတွင်းနှင့် ကျောင်းတိုက်ဥပစာမှ တစ်ပါးသော မြို့တွင်း ရွာတွင်း တောအရပ်အားလုံးမှာပင် ဘိက္ခုနီတို့ ထီး ဖိနပ် ၂-မျိုးလုံးကို ဆောင်လျှင် စ၍ ဆောင်တိုင်း ပါစိတ်အာပတ် သင့်၏။ တစ်မျိုးကိုသာ ဆောင်လျှင် ဒုက္ကဋ်အာပတ်သင့်၏၊ "ဆောင်" ဟူသည် ထီးကိုဆောင်းခြင်း ဖိနပ်ကိုစီးခြင်းတည်း၊ ဘိက္ခုတို့လည်း ထီးအတွက်မှာ ဘိက္ခုနီများကဲ့သို့ မြို့ရွာတောအားလုံးမှာပင် မဆောင်းအပ်ဟု ခုဒ္ဒကဝတ္ထု ခန္ဓက၌ မိန့်တော်မူသည်။ ဖိနပ်ကား မြို့ရွာအတွင်းနှင့် အာဂန္တုအဖြစ်ဖြင့် အခြားကျောင်းတိုက်၌သာ မစီးအပ်၊ အာဂန္တု မဟုတ်သည့်အခါနှင့် တောထဲသို့သွားသည့်အခါ မိမိကျောင်းတိုက်တွင်းမှာမူ စီးကောင်း၏။

ထီး ဖိနပ် အပ်သောအချက်
---------------------

ကိုယ်ပူ ရောဂါ-သည်းခြေပျက် ရောဂါ-မျက်စိ အားနည်းသော ရောဂါ-စသည်ဖြင့် ထီးမဆောင်းရလျှင် တိုးပွါးမည့် ရောဂါမျိုးရှိလျှင်လည်းကောင်း, မိုးရွာသည့်အခါ၌ အအေး မိမည်ကို စိုးရိမ်ရခြင်း နေပူလွန်း၍ အပူမိမည်ကို စိုးရိမ်ရခြင်း, သင်္ကန်းကို မိုးစိုမည်မှ စောင့်ရှောက်လိုခြင်းစသော လုံလောက်သော အကြောင်းရှိလျှင်လည်းကောင်း, ထီးဆောင်းကောင်း၏၊ နေပူလွန်းခြင်း အအေးများလွန်းခြင်း သွားရာအရပ်က ရောဂါဘယရှိခြင်းစသော အကြောင်းကြောင့် ကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်လောက်လျှင် ဖိနပ်လည်း စီးကောင်း၏၊ ထိုသို့ အကြောင်းမလုံလောက်လျှင် ထီး ဖိနပ် ၂-မျိုးလုံးပင်မအပ်၊ ထီးအစား ယပ်ကိုသုံးစွဲ၍ ဖိနပ်မစီးဘဲ သွားနိုင် ခြင်းသာ အပြစ်အကင်းဆုံး ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  အရှင်ဇနကာဘိဝံသ (၁၉၉၆)။ *ဘုရားဥပဒေတော်ကြီး*။
Heine (1831)
ယဟူဒီ(ဂျူး) မိခင်နှင့် ဖခင်တို့မှ ပေါက်ဖွားလာသော ဟိုင်း နရစ် ဟိုင်းနသည် ဂျာမနီနိုင်ငံ၊ ဒူဆဲလဒေါ့မြို့တွင် ၁၇၉၇ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ လ ၁၃ ရက်နေ့၌ ဖွားမြင်သည်။ သူဖွားမြင်၍ ကြီးပြင်းလာခဲ့သော ဒူဆဲလဒေါ့မြို့သည်
နပိုလီယန်နှင့် စစ်ဖြစ်နေချိန်တွင် ပြင်သစ်လူမျိုးတို့ အုပ်ချုပ်ခြင်းကို ခံနေရသဖြင့် စစ်နှင့် သက်ဆိုင်သော ခံစားရချက်များသည် ဟိုင်းန၏ စိတ်ကို လွန်စွာ လွှမ်းမိုးခဲ့လေသည်။

ဟိုင်းနသည် သူ၏ခေတ်တွင် အတော်ဆုံး ကဗျာဆရာကြီး နှင့် စာရေးဆရာကြီးတစ်ဦး ဖြစ်လေသည်။ သူ ပျက်ရယ်ပြုကာ သီကုံးထားသော ကဗျာလင်္ကာများတွင် ထိုစဉ်က ဂျာမန်လူမျိုးတို့၏ စိတ်မကျေမနပ် ဖြစ်နေကြပုံနှင့် အငြိမ်မနေ နေထိုင်ကြပုံကို ဖော်ပြထားလေသည်။

ဟိုင်းနကို တစ်သက်တာလုံး ပြုစုစောင့်ရှောက်လာသူမှာ ဦးလေးတော်သူ ဆယ်လိုမွန် ဟိုင်းန ဖြစ်လေသည်။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကြီး၌ သမီးနှစ်ယောက်ရှိရာ နှစ်ယောက်လုံးကို ဟိုင်းနက ချစ်ခင်လေသည်။ သို့သော် သူ၏ ဝမ်းကွဲ နှမနှစ်ယောက်လုံးက သူ့အားပြန်၍ မချစ်ခင်ကြချေ။ ထိုသို့ သူ့အားပြန်၍ မချစ်ခင်ကြခြင်းက သူ၏ ကဗျာလင်္ကာများအတွက် အတွေးအခေါ်များ ဖြစ်စေလေသည်။ ထိုအတွေးအခေါ်များဖြင့် လွန်စွာကောင်းမွန်သော ကဗျာလင်္ကာများကို သီကုံးပြီးလျှင် ၁၈၂၂ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေလိုက်သောအခါ လူအများက သူ့ကဗျာ လင်္ကာများတွင် အတော်ပင် စိတ်ဝင်စားကြလေသည်။ ၁၈၁၉ ခုနှစ်တွင် ဟိုင်းနအား သူ၏ ဦးလေးက ဘွန်းမြို့၊ ဘာလင်မြို့နှင့် ဂူတင်ဂင်မြို့များတွင် ဥပဒေဘာသာရပ်ကို သင်ကြားစေသည်။ ၁၈၂၅ ခုနှစ်တွင် ဟိုင်းနသည် ဥပဒေဘွဲ့ကို ရခဲ့သည်။ ဟိုင်းနသည် ဥပဒေထက် ကဗျာလင်္ကာ သီကုံးခြင်းတွင် ပို၍ စိတ်ဝင်စားခဲ့ လေသည်။

သူ့ခေတ်တွင် ယဟူဒီလူမျိုးနှင့် ဆန့်ကျင်သော ဥပဒေများရှိရာ ထိုဥပဒေများကို ကျော်လွန်နိုင်ပြီးလျှင် တရားခွင်သို့ တက်ရောက်နိုင်စေရန်အတွက် ဟိုင်းနလည်း ယဟူဒီ အယူဝါဒ ကို စွန့်လွှတ်လိုက်လေသည်။ သို့သော် သူ၏ တော်လှန်လိုစိတ်ရှိမှုနှင့် စပ်လျဉ်းသော ယုံကြည်ချက်များနှင့် ပုဂ္ဂိုလ်အရ နပိုလီယန်ကို ကြည်ညိုစိတ်ရှိခြင်းတို့ကြောင့် သူ့အား ဂျာမနီနိုင်ငံတွင် လူထုက မကျေနပ် ဖြစ်လာကြလေသည်။ ထိုကြောင့် ဟိုင်းနသည် ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ ပါရစ်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ကာ နေထိုင်လေသည်။ ထိုမြို့တွင် လူအများက သူ့ကို နှစ်ခြိုက်ကြသဖြင့် ဟိုင်းနသည် ထိုမြို့တွင် သူကွယ်လွန်သည့်တိုင်အောင် နေထိုင် လေသည်။

သူ၏ အကောင်းဆုံး ကဗျာလင်္ကာများကို တေးသီချင်းခေါ် စာအုပ်တွင် တွေ့နိုင်လေသည်။ ရောဗတ် ရှူးမန်းနှင့် ဖဲလစ်မင် ဒဲလဇုန်တို့က နောင်တွင် သူ၏ တေးသီချင်း အမြောက်အမြားကို တီးမှုတ်နိုင်ရန် ဖန်တီးပေးခဲ့ကြ လေသည်။ သူ၏ အရေးအသား ကောင်းမွန်ခြင်းကို *ဟာ့ခရီးစဉ်*ခေါ် စာအုပ်တွင် တွေ့နိုင်လေသည်။ ထိုစာအုပ်ကို ဟာ့တောင်တန်းများသို့ သွား ရောက်ပြီးသောအခါတွင် ရေးသားခဲ့လေသည်။ ထို စာအုပ်တွင် သူ၏ ပျက်ရယ်ပြုချက်များ၊ သူ၏ ဘဝအဖြစ်အပျက်များ၊ အယူဝါဒရေးရာနှင့် နိုင်ငံရေးရာများကို ဆွေးနွေးဖော်ပြထားလေသည်။ 

  

ဟိုင်းန၏ နောက်ပိုင်း အခြေအနေသည် လေဖြတ်ခံရခြင်းကြောင့် မကောင်းမွန်ချေ။ သို့သော် ကဗျာ လင်္ကာသီကုံးခြင်းနှင့် စာရေးခြင်းကား မပျက်ချေ။ ထိုအချိန်တွင် တေးသီးချင်း အသစ်များ၊ ဂျာမနီခေါ် ပြက်ရယ်ပြုထားသည့် နိုင်ငံရေးနှင့်ဆိုင်သော ကဗျာလင်္ကာများနှင့် အထွေထွေကိစ္စများကို ရေးသားထားသော စာအုပ်သုံးအုပ်ကို ထုတ်ဝေနိုင်ခဲ့လေသည်။ ၁၈၅၆ ခုနှစ်တွင် ဟိုင်းန ကွယ်လွန်လေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄)
**အယ်ပိုင်းဟိုတယ်** သည် ၁၉၁၄ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ၎င်းကို ဗြိတိသျှလူမျိုးကော်ဖီစိုက်ပျိုးသမားတစ်ဦးက အိမ်အဖြစ် ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ၎င်းအိမ်ကို Dodampa Gamage မိသားစုက ဝယ်ယူခဲ့ပြီး လာရောက်လည်ပတ်သူများကို အခန်းများအား ငှားရမ်းခဲ့သည်။ လက်ရှိအချိန်တွင် ဟိုတယ်တစ်ခုအဖြစ် ရှိနေပြီဖြစ်ပြီး ကိုလိုနီခေတ် လက်ရာများ ကျန်ရှိနေသေးသည်။ bygone ဗြိတိသျှခေတ်က ကျန်ရှိခဲ့သည့် အထောက်အထားများဖြစ်ကြသည်။

ဟိုတယ်တွင် အခန်း ၃၀၊ စားသောက်ခန်း ၁ ခန်း၊ ဘိလိယက်အားကစားခန်းတစ်ခန်း၊ ဘားတစ်ခုနှင့် နားနေခန်း ၂ ခု၊ ကော်ဖီဆိုင်တစ်ခု ပါဝင်သည်။

၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် အယ်ပိုင်းဟိုတယ်သည် anthropometry အကောာင်းဆုံးဝန်ဆောင်မှုအတွက် Star Award ဆုရရှိခဲ့သည်။

တည်နေရာ
-------

ဟိုတယ်၏ တည်နေရာမှာ မြို့တော်ခန်းမနှင့် မျက်နှာချင်းဆိုက်တည်ရှိသည့် Nuwara Eliya မှ တစ်ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။

ပြင်ပလင့်များ
-------------

* Archived 11 February 2010 at the Wayback Machine.

ကိုးကား
-------

1. ↑  "Alpine receives award"၊ 14 October 2005။ 26 August 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. 1 2  "Alpine Hotel gets closer to the guests"၊ 31 December 2006။ 26 August 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။ Archived from the original on 4 March 2016။
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ\ ဝိနယ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

**ဓမ္မ** ဆိုသည်မှာ "သဘာဝံ ဓာရေတီတိ ဓမ္မော" မိမိတို့၏ သဘောကို ဆောင်တတ်သောကြောင့် **ဓမ္မ** မည်သည်။ မိမိတို့၏ သဘောဆိုသည်မှာ ဖဿ၏ တွေ့ထိခြင်း၊ ဝေဒနာ၏ ခံစားခြင်း၊ ပထဝီ၏ ခက်မာခြင်း၊ အာပေါ၏ ဖွဲ့စည်းခြင်း စသည်တို့ကို ဆိုလိုသည်။ ဤအသီးသီးသော သဘောသည် သဘာဝလက္ခဏာမည်၏။ ထိုမှတစ်ပါးလည်း ဖြစ်ခြင်း၊ ရင့်ခြင်း၊ ပျက်စီးခြင်း စသည့်သဘောများသည် တရားရှိသမျှတို့နှင့် ဆက်ဆံသောကြောင့် သာမညလက္ခဏာမည်၏။ (ဤသို့ သဘာဝလက္ခဏာ၊ သာမညလက္ခဏာကို ဆောင်သောတရားကို **ဓမ္မ** ဟူ၍ ဆိုသည်။)

လောဘ စသော ဟိတ်ခြောက်ပါးတရားတို့သည် မိမိတို့၏ အကြောင်းမူလအားဖြင့် ကျေးဇူးပြုခြင်းတည်းဟူသော ဟေတုပစ္စယသတ္တိကို ဆောင်ကုန်၏။ ဟေတုပစ္စည်း၏ အကျိုးဖြစ်သော တရားတို့သည် ဟိတ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ခြင်းတည်းဟူသော ပစ္စယုပ္ပန်သဘောကို ဆောင်ကြကုန်၏။ ဤသို့ စသည်ဖြင့် အလုံးစုံသော တရားတို့သည် မိမိတို့၏ သဘောသဘာဝကိုသာ အသီးသီးဆောင်ရွက်တတ်ကြကုန်၏။ ဤအရာ၌ သုတ္တန်ပိဋကတ်၊ အဘိဓမ္မပိဋကတ်တို့၌ ဟောတော်မူအပ်ကုန်သော တရားဟူသမျှတို့ကို ဓမ္မဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏။

ထိုမှတစ်ပါး ဝိနည်းဒေသနာတော်၌ ဟောကြားတော်မူအပ်ကုန်သော သီလက္ခန္ဓဓမ္မတို့ကိုလည်း ဤအရာ၌ ဓမ္မဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏။ စင်စစ်အားဖြင့် တရားကိုယ်ကောက်ယူလိုက်သည်ရှိသော် ဝိနည်းတော်၌ ဟောတော်မူအပ်သော တရားတို့သည်လည်း အဘိဓမ္မာဓမ္မတို့သာ ဖြစ်သည်။

ဓမ္မနိယာမ
---------

> "ဓမ္မေနေဝ နိယာမတော သိဒ္ဓတ္တာ ဓမ္မနိယာမောနာမ။"  
>  ဓမ္မေနေဝ - သဘောအားဖြင့်သာလျှင်၊ နိယာမတော - မြဲသောအားဖြင့် သိဒ္ဒတ္တာ - ပြီးစီးသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်၊ ဓမ္မနိယာမောနာမ - ဓမ္မနိယာမမည်၏။

ဤလောက၌ မည်သည့်အရာမျိုးမဆို အကြောင်းအားလျော်စွာ အကျိုးဖြစ်ပေါ်မှု အလုံးစုံသည် ဓမ္မနိယာမ မည်၏။

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ဒေသနာ၌ အဝိဇ္ဇာကြောင့် သင်္ခါရ ဖြစ်သည်၊ သင်္ခါရကြောင့် ဝိညာဏ် ဖြစ်သည် ဆိုရာမှာလည်း ဓမ္မနိယာမပင် ဖြစ်သည်။ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ဒေသနာ၊ ပဋ္ဌာန်းကျမ်းတော်ကြီးများသည် သက်သက်အားဖြင့် ဓမ္မနိယာမကို ပြသော ဒေသနာတော်ကြီးများ ဖြစ်သည်။
* သစ္စာလေးပါး၌ သမုဒယကြောင့် ဒုက္ခဖြစ်သည်။ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကြောင့် ဒုက္ခချုပ်သည်ဟူ၍ ဟောတော်မူသော သစ္စာဒေသနာတော်သည်လည်း ဓမ္မနိယာမဒေသနာတော်ကြီးပင် ဖြစ်သည်။

ထိုသို့ အကြောင်းအကျိုး ဆက်လက်၍ ဓမ္မနိယာမကို ဟောကြားသော ဒေသနာတို့တွင် ပဋ္ဌာန်းဒေသနာသည် အထွဋ်အထိပ်သို့ ရောက်အောင် အသိမ်မွေ့ဆုံးသော ဒေသနာတော်ကြီး ဖြစ်သည်။

ဤဓမ္မနိယာမကို အချို့သော ဒေသနာတော်တို့၌ ဓမ္မဋ္ဌိတတာ ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဓမ္မနိယာမတာ ဟူ၍လည်းကောင်း မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတော်မူသည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  
လယ်တီပဏ္ဍိတ ဆရာဦးမောင်ကြီး (ဘာသာပြန်ဆိုသူ)။ *ကျေးဇူးရှင် လယ်တီဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ဥရောပဗုဒ္ဓဘာသာအလင်းပြကျမ်း* (တတိယအကြိမ် ed.)။
အစေ့အမျိုးမျိုး၏ဓာတ်ပုံ
ရုက္ခဗေဒ တွင်၊ **မျိုးစေ့**သည် မဖွံ့ဖြိုးသေးသော အပင် သန္ဓေသားလောင်းဖြစ်ပြီး အစားအစာအရန်အကာတစ်ခုဖြစ်သည့် အစေ့အကာ (testa) ဟုခေါ်သော အပြင်ဘက်အကာတွင် ဖုံးအုပ်ထားသည်။ ယေဘူယျအားဖြင့် "မျိုးစေ့" ဟူသော အသုံးအနှုန်းသည် မျိုးစေ့နှင့် စပါးခွံ သို့မဟုတ် ဥပါဝင်သော မျိုးစေ့ကို ကြဲနိုင်သည့် မည်သည့်အရာကိုမဆို ဆိုလိုသည်။ အစေ့များသည် ရင့်မှည့်သောမျိုးဥ၏ ထုတ်ကုန်ဖြစ်ပြီး၊သန္ဓေသားလောင်းအိတ်သည် ဝတ်မှုန်မှ သုတ်ပိုးဖြင့် မျိုးအောင်ပြီးနောက် ဇိုင်းဂေါ့ (zygote) ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ မျိုးစေ့အတွင်းမှ သန္ဓေသားလောင်းသည် ဇီဂေါ့တ်မှ ပေါက်ဖွားလာပြီး သားဥပုံတစ်ဝိုက်တွင် အစေ့အဆံတစ်ခုအဖြစ် ကြီးထွားလာပြီး မိခင်အပင်အတွင်း ကြီးထွားမှုမရပ်တန့်မီအတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ ကြီးထွားလာသည်။

မျိုးစေ့ဖွဲ့စည်းခြင်းသည် အစေ့အပင်များ ( spermatophytes )တွင် မျိုးပွားခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်သည်။ အခြားအပင်များဖြစ်သည့် ဖမ်ဆီး၊ မော့စ် နှင့် အသည်းပုပ်များတွင် အစေ့များ မပါရှိဘဲ ရေကို မှီခိုသည့် နည်းလမ်းများကို အသုံးပြုကာ ၎င်းတို့ကိုယ်သူတို့ ပြန့်ပွားစေရန်အတွက်ဖြစ်သည်။ ယခုအခါ မျိုးစေ့အပင်များသည် ပူအိုက်အေးသော ရာသီဥတုတွင် သစ်တောများမှ မြက်ခင်းပြင်များအထိ ကုန်းမြေပေါ်တွင် ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ လမ်းကြောင်းများကို လွှမ်းမိုးထားသည်။

ပန်းပွင့်သောအပင်များတွင် မျိုးဥအိမ်သည် အစေ့များပါရှိသော အသီးအဖြစ်မှည့်လာပြီး ၎င်းကို ဖြန့်ဝေရန်အတွက် လုပ်ဆောင်သည်။ အစေ့အဆန်များဟု အများအားဖြင့် ရည်ညွှန်းသော ဖွဲ့စည်းပုံများစွာသည် အမှန်တကယ်ခြောက်သွေ့သော အသီးများဖြစ်သည်။ နေကြာစေ့များကို တစ်ခါတစ်ရံတွင် စီးပွားဖြစ်ရောင်းချလေ့ရှိပြီး အသီး၏မာကျောသောနံရံတွင်အလုံပိတ်နေကာ မျိုးစေ့ရောက်ရှိရန်ခွဲ၍ဖွင့်ရမည်ဖြစ်ပါသည်။ အပင်အုပ်စုအမျိုးမျိုးတွင် အခြားသော ပြုပြင်မွမ်းမံမှုများရှိပါသည်၊ကျောက်သစ်သီးများ (ဥပမာ မက်မွန်သီး ) ဟုခေါ်သော ခိုင်မာသောအသီးအလွှာ ( endocarp )သည် အမှန်တကယ်မျိုးစေ့နှင့် ပတ်ပတ်လည်တွင်ပေါင်းစပ်ထားသော မာကျောသောအသီးအလွှာတစ်ခုရှိသည်။ အခွံမာသီးများသည် သစ်သီးသို့မဟုတ် ဟေဇယ်နယ်ကဲ့သို့ မမွေးသေးသောအစေ့ပါရှိသော အပင်အချို့၏ အစေ့တစ်စေ့၊ အခွံမာသော အသီးဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

အရှင်ပိဏ္ဍောလဘာရဒွါဇထေရ် ဝံသနိုင်ငံ ကောသမ္ဗီမြို့ ဃောသိတာရုံ ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ်-"ပျိုမျစ်နုနယ် ရဟန်းငယ်တို့ ကာမဂုဏ်တို့၌ မပျော်မြူးကြကုန်ဘဲ သက်ဆုံးတိုင် ဗြဟ္မစရိယကို ကျင့်သုံးနိုင်ခြင်း၏အကြောင်းကို ဥဒေနဘုရင်ကမေးလျှောက်သဖြင့် "ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်အတိုင်း ရဟန်းတော်တို့ မာတုဂါမ အရွယ်အသီးသီးတို့အပေါ် နှလုံးသွင်းစိတ်ထားကြပုံ၊ တပ်မက်မှု လောဘ မဖြစ်အောင် ၃၂-ကောဋ္ဌာသ "ကာယဂတာသတိ" ဆင်ခြင်ပွားများကြပုံ၊ ဣန္ဒြိယသံဝရသီလကို ပြည့်စုံစွာ ထိန်းသိမ်းဆင်ခြင်နိုင်ကြပုံကို အရှင်ပိဏ္ဍောလဘာရ ဒွါဇက အကျယ်တဝင့် ရှင်းလင်းဟောကြားတော်မူရာ ဥဒေနဘုရင်က မိမိ၏နန်းတွင်း အတွေ့အကြုံကို ပြန်လည်လျှောက်ထားဝန်ခံပြီး သရဏဂုံခံယူပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ အရှင်ပိဏ္ဍောလဘာရဒွါဇထေရ်နှင့် ဥဒေနဘုရင်တို့ အကြောင်းနှင့် ဖွင့်ဆိုချက်များပါရှိပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -သံ၊၂၊၃၂၈-၃၃၀။ သံ၊မြန်၊၂၊၃၂၂-၅။ သံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၈-၄၀။ သံ၊ဋီ၊၂၊၃၁၀-၁။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ သဠာယတနဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-သဠာယတနသံယုတ္တ၊ (၁၃) ၃-ဂဟပတိဝဂ္ဂ၊ စတုတ္ထသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
နွယ် (စစ်တွေ) (၁၉၃၂-၂၀၁၁)

နွယ် (စစ်တွေ) (၁၉၃၂-၂၀၁၁)
-------------------------

နွယ် (စစ်တွေ)ကို ဦးအောင်ထွန်းဦး၊ ဒေါ်စိန်ပုတို့က ၁၉၃၂ ခုနှစ်၊
မေလ ၂၄ ရက်တွင် စစ်တွေမြို့၌ မွေးဖွားသည်။ အမည်
ရင်းမှာ ဒေါ်အုံးခင်ဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်က ဖခင်အလုပ်ပြောင်းရာမြို့များဖြစ်
သည့် ပုသိမ်၊ မော်လမြိုင်၊ ပဲခူးမြို့များ၌ ပညာသင်
ကြားခဲ့ရသည်။ ပဲခူးမြို့မှ အင်းစိန်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့
နေထိုင်စဉ် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး မြန်မာ နိုင်ငံအတွင်းသို့
ပျံ့နှံ့လာရာ မိတ္ထီလာမြို့အနီး နတ်ကြီးကုန်းကျေးရွာ
တွင် စစ်ဘေးစစ်ဒဏ်ကို ပုန်းရှောင်နေခဲ့ရသည်။
စစ်ကြီးပြီးဆုံးပြီးနောက် ဖခင်အလုပ်ပြောင်းရွှေ့ရာ
မွေးရပ်မြေ စစ်တွေမြို့သို့ တစ်ဖန်ပြန်လည်ရောက်ရှိကာ
ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်
အထိ အဋ္ဌမတန်း၊ နဝမတန်းနှင့် ဒသမတန်းပညာ
များကို စစ်တွေမြို့၌ သင်ကြားအောင်မြင်သည်။ ၁၉၅၅
ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဘီအေဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် ဦးရွှေဇံအောင်နှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ် အသက် ၁၆ နှစ်အရွယ်ကပင်
ကဗျာများစတင်ရေးသားသည်။ ထိုစဉ်က ကလောင်
အမည်ကို မာလာနွယ်ဟုသုံးသည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်
ရောက်စဉ် ကလောင်အမည်နွယ် (စစ်တွေ) အဖြစ်
ယူခဲ့သည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ်ထုတ် အိုးဝေဂျာနယ်နှင့်
ရှုမဝမဂ္ဂဇင်းတွင်ဖော်ပြခဲ့သော "ချစ်မြေလွှာ" ကဗျာသည်
စစ်၏အနိဋ္ဌာရုံများကို ဖော်ကျူးထားသည်။ ၁၉၅၃
ခုနှစ်တွင် "စစ်မဲ့ကမ္ဘာ"ကဗျာကို ဒေါင်းနွယ်ဆွေက
ပြိုင်ပွဲတွင်ထည့်သွင်းခဲ့ရာ "သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း"
ဒုတိယဆုရရှိခဲ့သည်။
ဘွဲ့ရပြီးနောက် ပညာရေးဌာနတွင် ဝင်ရောက်
တာဝန်အဆင့်ဆင့် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင်
ရန်ကုန်ပညာရေးတက္ကသိုလ်မှ ဘီအီးဒီဘွဲ့ကိုရရှိခဲ့သည်။
ထို့နောက် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ တာမင်ဟန်တက္ကသိုလ်
မှ ပညာရေးဒီပလိုမာဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ ပညာရေးဌာနတွင်
ဆက်လက်အမှုထမ်းဆောင်ခဲ့ရာ ကျောင်းသင်ခန်းစာ
အသံလွှင့်စီစဉ်မှူး၊ မြန်မာစာအဖွဲ့ကျောင်းသုံးစာအုပ်
ကော်မတီအတွင်းရေးမှူး (အခြေခံပညာဦးစီးဌာန)
တာဝန်များထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် အငြိမ်း
စားယူခဲ့သည်။ ဝါသနာအလျောက် တက္ကသိုလ်
ကျောင်းသူဘဝကပင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မဂ္ဂဇင်း၊ ရခိုင်
တန်ဆောင်မဂ္ဂဇင်း (၁၉၅၂-၅၄) တို့တွင် မြန်မာစာ
တည်းအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ အလုပ်ခွင်တွင်ရှိနေ
စဉ်လည်း ရခိုင်တန်ဆောင် အတိုင်ပင်ခံစာတည်းအဖြစ်
တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ရခိုင်အမျိုးသမီးအသင်း(ရန်ကုန်)
၏နာယက တစ်ဦး အဖြစ် တာဝန်ယူ ကာ မြတ်ပန်းသဇင်
မဂ္ဂဇင်းအမှတ် (၁) တွင် မြန်မာစာ စာတည်းချုပ်အဖြစ်
တာဝန်ယူခဲ့သည်။
ကဗျာစတင်ရေးစက ဒဂုန်တာရာ၊ ကြည်အေး၊
မင်းယုဝေ၊ ငွေတာရီ စသောကဗျာရှင်များ၏ ရေးဟန်
ကို အတုယူ၍ရေးသားသည်။ နွယ်(စစ်တွေ)သည်
ကဗျာအရေးများကာ စကားပြေကိုရေးသားမှု အလွန်
နည်းသည်။ "ကျွန်မကဗျာဆရာမ" သာဖြစ်သည်ဟု
ဝန်ခံခဲ့ဖူးသည်။
နွယ် (စစ်တွေ) သည် ကဗျာအပုဒ်ပေါင်း ၄၀ဝ
နီးပါးရေးသားခဲ့သည်။ စာအုပ်အဖြစ် "လည်ဆွဲသန္တာ(၁၉၇၄) နှင့် ကွယ်လွန်ပြီးချိန်မှထုတ်ဝေခဲ့သော
ဆောင်းပန်းချီလက် နွေမိုးဆက် (၂၀၁၁)" နှစ်အုပ်
ထုတ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်ထုတ်တော်
ဝင်ပန်းဂျာနယ်တွင် ဖော်ပြထားသည့် "မယုံရင်ပုံပြင်
မှတ်" ကဗျာသည် ၎င်း၏နောက်ဆုံးလက်ရာဖြစ်
သည်။ နွယ်(စစ်တွေ)သည် အသက် ၇၉ နှစ်အရွယ်
၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ မေလ ၆ ရက်တွင် ကွယ်လွန်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်(၂၀၁၂)
လက်သီးပုန်း သခင်ဗတင် (ခရစ် ၁၉၁၆-၁၉၆၅)
လက်သီးပုန်း သခင်ဗတင်ကို ၁၉၁၆ ခုနှစ် ၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၃ ရက်နေ့ တွင် သံတွဲခရိုင် ၊ ကျိန္တလီမြို့ လယ်ဝန်ဦးဘိုးဖေ ၊ ဒေါ် မယ်သီ တို့ မှ ဖွားမြင်၍ မွေးချင်း ရှစ်ဦးအနက် ဒုတိယ မြောက် သားဖြစ်သည်။ ငယ် စဉ်က ညီဖြူဟု ခေါ်ကြသည်။ သံတွဲမြို့ အေဘီ အမ်ကျောင်းနှင့် အစိုးရအထက်တန်းကျောင်း တို့ တွင် ဒသမတန်းအောင် သည့် အထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။

လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှု
----------------------

မိဘလက်ငုတ် စီးပွားရေး လုပ်ကိုင်နေရာမှ တို့ဗမာအစည်းအရုံးဝင် သခင်တစ်ဦး ဖြစ်လာသည်။ မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ အလုပ်သမားအစည်းအရုံး စတင်ပေါက်ပွား လာသောအခါ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးဖြစ်လာသည်။ နယ်ချဲ့ဆန့်ကျင်ရေးသပိတ်တိုက်ပွဲများနှင့် ၁၃ဝဝပြည့် ရေနံမြေအရေးတော်ပုံတို့တွင် ပါဝင် လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ 

ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် စစ်ဌာနချုပ်အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် လည်းကောင်း ၊ ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်စစ်ဝန်ကြီးရုံး ၊ စစ်ဝတ်ဌာနမှူးအဖြစ် လည်းကောင်း ၊ ဗမာ့ မျိုးချစ်တပ်မတော်တိုင်း(၄) ဒုတိုင်းမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း စစ်မှုထမ်းခဲ့ရာ ဗိုလ်ဗတင်ဟုလူသိများပါသည်။ ကျောင်းသားဘဝက ရေးသားခဲ့သော 'ဘဝတစ်သက်တာ' စာအုပ်နှင့် သခင်ဘဝက ရေးသားသော အိုင်ယာလန်တော်လှန်ရေး နောက်ခံ 'လက်သီးပုန်း' စာအုပ်တို့ကြောင့် လက်သီးပုန်းသခင်ဗတင်ဟု ခေါ်ဝေါ်လာကြသည်။

ဘဝနိဂုံး
--------

စစ်အတွင်း ဖက်ဆစ်အကျဉ်းသမားဘဝကို ခြယ်မှုန်းသော ‘ဖက်ဆစ်အကျဉ်းသမားဘဝ’ ကိုယ်တွေ့ဆောင်းပါးများကို ၁၉၅၆ ခုနှစ်က ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်းတွင် ရေးသားခဲ့သည်။ 

ထို့နောက် စစ်ပြီးကုန်သည်ဘဝတွင် ကျင်လည်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၅ ခု အောက်တိုဘာလ ၁၆ ရက်တွင် ရန်ကုန်ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ လက်သီးပုန်းသခင်ဗတင်သည် ဦးဘသော် ၊ ဒေါ်မမကြီး တို့၏သမီး ဒေါ်ကြည်နှင့် လက်ထပ်၍ သားသမီး ၈ ဦး ထွန်းကားခဲ့ သည်။ သားသမီးများမှာ ဦးမျိုးဝင်းတင် ၊ ဦးဇော်ဝင်းတင် ၊ ဒေါ်လင်းလင်းတင် ၊ ဒေါ်စမ်းစမ်းတင် ၊ ဦးဝင်းသော် ၊ ဦးစိုးမျိုးတင် ၊ ဦးခင်မောင်တင် တို့ဖြစ်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်၌ ဇနီး ဒေါ်ကြည်ကြည်နှင့် သားသမီး ရှစ်ဦးကျန်ရစ်ပါသည်၊။

ဂုဏ်ပြုချီးကျူးခံရခြင်း
-----------------------

သခင်ဗတင်သည် နိုင်ငံ့တာဝန်များကို ကြိုးပမ်း ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် နိုင်ငံတော်က ချီးမြှင့်အပ်နှင်းသည့် လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင်ပထမဆင့်၊ အရေးတော်ပုံတံဆိပ်၊ တိုက်ပွဲဝင်တံဆိပ်၊ လွတ်လပ်ရေးတံဆိပ် တို့ကိုရရှိခဲ့သည်။ 

ကျိန္တလီမြို့ရှိ လမ်းဆုံအဝိုင်းမှ ဘိုတဲ (ယခု ဆောက်လုပ်ရေးရိပ်သာ) ဆီသို့ သွားသောလမ်းမကြီးအား ဗိုလ်ဗတင်လမ်း ဟု အမှတ်တရ ဂုဏ်ပြု အမည်ပေးထားသည်။

ကျမ်းကိုးစာရင်း
---------------

1. ↑  လက်သီးပုန်းသခင်ဗတင်၏မိသားစုပြောပြချက် ( ၁၀ - ၁၂ - ၉၈ )
ဦးမြတ်ကျော်
-----------

ဆရာကြီးဦးမြတ်ကျော်ကို ၁၉၃၅-ခုနှစ်၊ မေလ၂၀ ရက်နေ့တွင် အဖ ဦးဖကျော်နှင့် အမိ ဒေါ်သာနု တို့က မြောက်ဦးမြို့နယ်၊ ပျားတဲကျေးရွာ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ 

ဆရာကြီးသည် ငယ်စဉ်က မြောက်ဦးမြို့နယ်၊ မှိုဟင်းကျေးရွာဆရာတော်နှင့် စက်သွားကျေးရွာ ဆရာတော်တို့ထံတွင် အခြေခံပရိယတ္တိစာပေများကို သင်ယူခဲ့သည်။ အသက် ၁၁ နှစ်အရွယ်တွင် ရှင်သာမဏေဘဝဖြင့် မြောင်းမြမြို့ ပဇ္ဇောတာရုံကျောင်းတိုက်တွင် ပရိယတ္တိစာပေများကို လေ့လာ သင်ယူသည်။ ရွှေကျင်သာသနာပိုင်ဆရာတော်၊ အင်္ဂလန်ဆရာတော်၊ မှော်ဘီသာသနာ့ဝန်ဆောင် ကျောင်းတိုက် အလင်္ကာပန်းကုံးဆရာတော် စသည့် ဆရာတော်များထံတွင် ပရိယတ္တိစာပေများကို ဆက်လက်သင်ယူသည်။ အသက် ၂၀ အရွယ်တွင် နိုင်ငံတော်အစိုးရပါဠိပထမပြန် ငယ်၊ လတ်၊ ကြီး စာမေးပွဲများ၊ ပထမကျော်စာမေးပွဲနှင့် ဓမ္မာစရိယစာချတန်း စာမေးပွဲများကို ဂုဏ်ထူးဖြင့် အောင်မြင်သည်။ သာသနဓဇသိရီပဝရဓမ္မာစရိယဘွဲ့တံဆိပ် ရရှိသည်။ ထို့ပြင် ရန်ကုန်မြို့ စေတိယင်္ဂအဘိဝံသဘွဲ့နှင့် ညောင်တုန်းမြို့ မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ သုဓမ္မာ ပရိယတ္တိ စာမေးပွဲ ပထမကြီးတန်းကို ပထမဂုဏ်ထူးဖြင့် အောင်မြင်၍ သုဓမ္မာပရိယတ္တိ ပထမကျော်ဘွဲ့ ရရှိသည်။

ဆရာကြီးသည် ၁၉၅၉-ခုနှစ်တွင် လူဝတ်လဲ၍ တက္ကသိုလ်ဘာသာပြန်နှင့် စာအုပ် ထုတ်ဝေရေးဌာနတွင် စာပြု၊ ရန်ကုန်ဝိဇ္ဇာနှင့်သိပ္ပံတက္ကသိုလ် မြန်မာစာဌာန နည်းပြနှင့် တက္ကသိုလ်ကောလိပ်များ အရှေ့တိုင်းပညာ သင်ကြားရေး အကြံပေးအဖွဲ့ဝင်တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်သည်။ ၁၉၇၄-ခုနှစ်တွင် မြန်မာစာအဖွဲ့ဦးစီးဌာနတွင် လက်ထောက်စာတည်းမှ ၁၉၉၅-ခုနှစ်အထိ စာတည်းမှူးတာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ပြီး အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။ ၁၉၉၆-ခုနှစ်တွင် မြန်မာစာအဖွဲ့တွင် အချိန်ပြည့်အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။ ဆရာကြီးသည် မြန်မာစာ မြန်မာမှုဆောင်းပါးများ၊ ဘာသာရေးဆောင်းပါးများ၊ ဘာသာရေးကျမ်းစာအုပ်များကို ရေးသား ပြုစုသည်။ ရေးသားပြုစုသော စာအုပ်များမှာ လျှပ်စစ်ကင်္ဒါကျမ်း၊ ၃၁ဘုံ ခရီးသည်၊ လျှပ်စစ်ရူပ သိဒ္ဓိကျမ်း၊ လျှပ်စစ်ဋီကာကျော်ကျမ်း၊ ရာဟုလာမာတာ၊ မြန်မာအက္ခရာရေးသားနည်းစနစ်၊ မြန်မာ့ရိုးရာအမွေအနှစ် ရှေးဟောင်းပေစာ ပုရပိုက်စာ၊ ဗုဒ္ဓကျမ်းစာ မြစ်ဖျားခံသော အသုံးချမြန်မာစာ မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်၊ မြန်မာစာမြန်မာမှုသုတ္တန်ရတနာ၊ ပုဂံခေတ် မြန်မာကျောက်စာအဘိဓာန်၊ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ မြတ်ဗုဒ္ဓပါဝစနအဘိဓာန်၊ မြန်မာစာမြန်မာမှု ပါဠိအဘိဓာန်၊ မြန်မာ့ပေါရာဏမိတ်လင်စုံ၊

ဆရာကြီးသည် ၁၉၉၁-ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့ရိုးရာအမွေအနှစ် ရှေးဟောင်းပေစာ ပုရပိုက်စာ စာအုပ်ဖြင့် လည်းကောင်း၊ ၁၉၉၅-ခုနှစ်တွင် ဗုဒ္ဓကျမ်းစာ မြစ်ဖျားခံသော အသုံးချမြန်မာစာ မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ် စာပေဗိမာန်စာမူ ဒုတိယဆု၊ ၁၉၉၀-ခုနှစ်တွင် မြန်မာစာမြန်မာမှုသုတ္တန်ရတနာ စာအုပ်ဖြင့် အမျိုးသားစာပေဆုကိုလည်းကောင်း၊ ဗုဒ္ဓကျမ်းစာ မြစ်ဖျားခံသော အသုံးချမြန်မာစာ မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်၊ မြန်မာစာမြန်မာမှုသုတ္တန်ရတနာ၊ ပုဂံခေတ် မြန်မာကျောက်စာ အဘိဓာန်၊ မြန်မာ့ပေါရာဏမိတ်လင်စုံ စသည့် ကျမ်းစာမူများဖြင့် ပခုက္ကူဦးအုံးဖေ စာပေဆု လေးကြိမ်ကိုလည်းကောင်း၊၂၀၀၅-ခုနှစ်တွင် ဓမ္မဗိမာန်စာပေဆု တစ်သက်တာစာပေဆုများ ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်။

  

### ဘဝနိဂုံး

ဆရာကြီးသည် မြန်မာစာအဖွဲ့၏ တာဝန်ဝတ္တရားများကို ထမ်းဆောင်ရင်း အသက်(၇၄)နှစ်အရွယ် ၂၀၀၉-ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ဇနီး ဒေါ်ရင်ကြည်နှင့် သားတစ်ဦး၊ သမီးငါးဦး ကျန်ရစ်သည်။

### စာပေလက်ရာများ

1. ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များအတွက် ဘာသာရေးဆောင်းပါးများ
2. ၃၁ ဘုံ ခရီးသည်
3. ရာဟုလာမာတာ
4. မြန်မာအက္ခရာ ရေးသားနည်းစနစ်
5. မြန်မာစာ၊ မြန်မာမှု၊ မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု ဆောင်းပါးများ

ကျမ်းကိုး
---------

1. ↑   မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာမှ

ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာန မြန်မာစာနှင့် ဘာသာစကားပညာရေးဦးစီးဌာန Archived 28 October 2019 at the Wayback Machine.
**နီပါးဆေးပင်** (တောရဲယို)သည် Rubiaceae မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် Aal သို့မဟုတ် Indian Mulberry ဟု ခေါ်ကြပြီးအပွင့်ပွင့်သည့် အပင်မျိုးဖြစ်သည်။

ပုံသဏ္ဌာန်
----------

### အပင်

အခေါက်အဝါရောင်ရှိ ၏ ။ အတွင်းခေါက် နီဝါရောင် ရှိသည်။

### အရွက်

ရွက်လွှဲထွက် သည်။ ဘဲဥပုံ ရှိ၍ အဖျားချွန်သည်။ ရဲယိုရွက် နှင့်တူသည်။ သို့သော်အနည်းငယ် သေး သည်။ ရွက်ပြားပေါ် တွင် အမွေးနု ကလေးများ ရှိသည်။ ရွက်ရင်းတွင် ရွက်စွယ်ရှိ သည်။

### အပွင့်

အဖြူရောင် ရှိ၏ ။ မွှေး၏ ။ တန်ခူးလ မှ ဝါဆိုလ အတွင်းပွင့် ၏။

### အသီး

ရဲယိုသီး အငယ်နှင့် တူသည်။ လုံးဝိုင်းသည်။ အသားထူ သည်။ တန်ခူးလ မှ ဝါဆိုလ အတွင်းသီး ၏။

တွေ့နိုင်သောနေရာများ
--------------------

မြန်မာနိုင်ငံ အပူပိုင်း ဒေသနှင့် ပဲခူး ရိုးမ တောင်ခြေ များ အတွင်း အများ အပြား ပေါက်ရောက်သည်။ သဘာဝ အလျောက် ပေါက်ရောက်သည်။

အသုံးဝင်ပုံ
-----------

### အာနိသင်

မြန်မာ ဆေးကျမ်း များ အလို အရ နီပါးဆေး သည် ဝဖြိုးစေ၏ ၊ အဖျားကို ပယ်တတ်၏ ၊ မီးယပ်ကို မှန်စေ၏။ သွေးဝမ်း ၊ ရိုးရိုးဝမ်း သက်ခြင်းတို့ ၌ များစွာ အကျိုးရှိ၏။ အသက်ကို ရှည်စေ တတ်၏။

### အရွက်

* အရွက်ကို ကြိတ်၍ အနာ ပေါ်တွင် အုံပေးပါ ကအနာ နုလျှင်ပိန် ပြီးရင့်လျှင် ပြည်ပေါက်၍ ပျောက်စေ၏။
* အရွက်ပြုတ် ရည်ကို မုန် ညင်းစေ့ နှင့် ရော၍ကလေးများ သွေးဝမ်း သွားသော် တိုက်ရ၏။
* အရွက်သို့မဟုတ် အခေါက်ကို ကြိတ် ၍ရသော အရည်ဖြင့် အကြောထုံး၊ အကြောတင်၊ အဆစ်အ ဆက် ရောင်ခြင်း ၊ နာကျင်ခြင်း ဖြစ်သော နေရာများ ပေါ် တွင် လိမ်းပေးပါ က ပျောက်ကင်း၏။

### အသီး

* အသီးကို မီးဖုတ်၍ ဆားသင့်တော် ရုံထည့်ကြိတ် ပြီးသွားတိုက် ဆေးအဖြစ် သုံးပါက သွားနှင့်သွား ဖုံးများကို ခိုင်ခံ့စေ၏။
* အနာမှ သွေးစိမ်းယို သောအခါ တွင်၎င်းအ သီးခြောက်မှုန့် ကို သိပ်ပေးက ပျောက်၏ ။

### အမြစ်

* အမြစ်ကို ဝမ်းနုတ်ဆေး အဖြစ်ဖော် စပ်အသုံး ပြု၏ ။

ကိုးကား
-------
**ဆေးပညာဘွဲ့**သည် ဆေးကုသခြင်းနှင့် ခွဲစိတ်ကုသခြင်း စသည့် ကျွမ်းကျင်မှုဆိုင်ရာ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းဘာသာရပ်များကို လေ့လာဆည်းပူးပြီးနောက် ကျွမ်းကျင်တတ်မြောက်သည့်အခါ ဆေးကျောင်းများမှ ပေးအပ်သော ဘွဲ့အမျိုးအစားဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ၏ ဆေးပညာသင်ကြားရေးစနစ်ကို ကျင့်သုံးသော တိုင်းပြည်များတွင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် Bachelor of Medicine, Bachelor of Surgery ဟု ခေါ်ပြီး လက်တင်ဘာသာ Medicinae Baccalaureus Baccalaureus Chirurgiae မှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ အတိုကောက် MBBS, MB ChB, MB BCh, MB BChir (Cantab), BM BCh (Oxon), BMBS စသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုးခေါ်ဝေါ်ကြပြီး မြန်မာပြည်တွင် MBBS ဟု ခေါ်သည်။ စင်စစ် ဤဘွဲ့သည် အမည်အားဖြင့် ဆေးကုပညာဘွဲ့နှင့် ခွဲစိတ်ကုပညာဘွဲ့ ၂ ခုကို ပေါင်းစည်းထားခြင်းဖြစ်သော်လည်း လက်တွေ့အားဖြင့် တစ်ပြိုင်နက်တည်း အတူအကွ ချီးမြှင့်သောဘွဲ့ဖြစ်သည်။ ဥရောပတိုက်နှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ဆေးပညာသင်ကြားရေးစနစ်ကို ကျင့်သုံးသော တိုင်းပြည်များတွင် Doctor of Medicine (MD) ဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်သည်။

  

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဆေးပညာဘွဲ့ ချီးမြှင့်သော ဆေးတက္ကသိုလ် ၆ ခု ရှိသည်။

1. ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) ရန်ကုန်
2. ဆေးတက္ကသိုလ် (၂) ရန်ကုန်
3. ဆေးတက္ကသိုလ် မန္တလေး
4. ဆေးတက္ကသိုလ် မကွေး
5. ဆေးတက္ကသိုလ် တောင်ကြီး
6. တပ်မတော်ဆေးတက္ကသိုလ်

ကိုးကား
-------

1. ↑  O'Connor, Bridget N. (October 2011). "Perspectives on professional doctorate education in the United States". *Work Based Learning e-Journal* **2** (1). Middlesex University. Retrieved on 8 April 2015.  Archived 11 April 2019 at the Wayback Machine. မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ။ 11 April 2019 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  26 December 2020 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**ဇီရိုကီစ** (/ˈzɪərɒks/, ZEER-ocks) သည် နိုင်ငံပေါင်း 160 ကျော်တွင် ပရင့်နှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ်စာရွက်စာတမ်း ထုတ်ကုန်များနှင့် ဝန်ဆောင်မှုများကို ရောင်းချသည့် အမေရိကန်ကော်ပိုရေးရှင်းဖြစ်သည်။ ဇီရိုကီစ သည် ရုံးချုပ်ရှိသည် နော်ဝဲလ်ခ်, ကွန်နက်တီကပ် တွင်။ ကုမ္ပဏီသည် စတန်းဖို့ဒ်မှ, ကွန်နက်တီကပ် ပြောင်းရွှေ့ 2007 အောက်တိုဘာလတွင်။ ကုမ္ပဏီသည် ရိုချက်စတာ တွင် အခြေစိုက်သည့် အကြီးဆုံးဝန်ထမ်းများဖြင့် နယူးယောက်တွင် ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်၊ ကုမ္မဏီ တည်ထောင်ခဲ့တဲ့ ဧရိယာ။ ဖွံ့ဖြိုးပြီး ကုမ္ပဏီကြီးတစ်ခုအနေဖြင့် ၎င်းကို ဖော်ရတူနီ 500 ကုမ္ပဏီများစာရင်းတွင် တသမတ်တည် ထည့်သွင်းထားသည်။

ဇီရိုကီစ သည် ၎င်း၏ စာရွက်စာတမ်းနည်းပညာနှင့် စာရွက်စာတမ်းပြင်ပစီးပွားရေးလုပ်ငန်းကို အာရုံစိုက်ထားပြီး NYSE  1961 မှ 2021 နှင့် 2021 ခုနှစ်မှ  Nasdaq  တို့တွင် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်ခဲ့သည်။

ဇီရိုကီစ နှင့် ၎င်း၏ Palo Alto သုတေသနဌာနမှ သုတေသီများသည်  ဒက်စတော့ ဥပစာ GUI၊ ကွန်ပြူတာမောက်စ် နှင့်  ဒက်စတော့ ကွန်ပြူတင်ဂ် ကဲ့သို့သော ကိုယ်ရေးကိုယ်တာတွက်ချက်ခြင်း၏ အရေးကြီးသောအစိတ်အပိုင်းအများအပြားကို တီထွင်ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  {{cite web |url= |title=Xerox | History, Products, & Facts
2. ↑  {{cite web |url= |title=Xerox To Keep Connecticut Headquarters, State Offers $4.4 Million Loan
3. ↑  {{cite web |url= |title="Xerox stock to move to the Nasdaq after 60 years on the NYSE"
4. ↑  {{cite web |url= |title="PARC History"
ဟော့ပင်၏အသီးများကိုဗြစ်ရည်ချက်ရာတွင် 
အသုံးပြုကြသည်။ ထိုအခါတွင်ဗြစ်ရည်သည် 
အနံ့အရသာနှင့်ပြည့်စုံလာလေသည်။ သော့ပင်သည်နွယ်ပင်ဖြစ်၍
ဘယ်မှညာသို့လိမ်၍သွားလေသည်။ ထို့ပြင်ဟော့ပင်သည်နှစ်တိုင်း 
ပွင့်လေသည်။ ထိုအပင်ကိုနှစ်ကြာခံပင်ဟုသတ်မှတ်ကြသည်။
ဟော့ပင်များကိုစိုက်ပျိုးသောအခါရှေးဦးစွာအသားများ
သည့်အမြစ်များကို ရွေးချယ်ရသည်။ ထိုနောက် ခြောက်လက်မမှ 
ရှစ်လက်မအထိအရှည်ဖြတ်၍ စိုက်ပျိုးလေ့ရှိကြသည်။
ဟော့ပင်များမှကတော့ပုံကဲ့သို့သောအပွင့်များ 
အခိုင်လိုက် ပွင့်လာပြီနောက် အစိမ်းရောင်မှအဝါရောင် 
သန်းလာသောအခါတွင် ဟော့ပင်စိုက်ပျိုးသူများသည် 
ဟော့သီးခူးသူများကိုဟော့ပင်များ စိုက်ပျိုထားရာ ခြံသို့ 
ပို့ပေးကြရလေသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် 
ဟော့သီးများကိုအချိန်တော်ခူးယူနိုင်မှ ယင်းတို့တွင်ပါရှိသော 
လူပူလင်ခေါ် ဆေးဖက်ဝင်သည့်အစေးကိုကောင်းစွာရရှိ၍ 
ဗြစ်ချက်ရာ၌လည်းအရေးပါခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။
ရှေးအခါကအိပ်မပျော်သူများကိုဟော့သီးများ 
သွတ်ထားသည့်ခေါင်းအုံးနှင့်အိပ်စေခြင်းဖြင့်အိပ်ပျော်စေနိုင် 
ခဲ့လေသည်။ ဟော့သီးများတွင် အခါးဓာတ်ပါရှိသဖြင့် 
ထိုအသီးကိုအစာကြေရင်ချောင်ဆေးဖော်စပ်ရာတွင် 
အသုံးပြုလေ့ရှိကြလေသည်။
ဟော့ပင်သည် နှစ်တိုင်း ၁၅ ပေမှ ပေ ၂ဝအထိရှည်၍ 
လိမ်နေသောပင်စည်အမြောက်အမြား ကိုဖြစ်ပေါ်စေသည်။ 
ဟော့ပင်၌ ရွက်ခြားလက်ညောင်ရွက်ပုံ အရွက်များရှိသည်။ 
အပင်တိုင်းသည်အဖိုသော်လည်းကောင်း၊အမသော်လည်းကောင်း 
ဖြစ်နိုင်သည်။ အဖိုနှင့်အမတို့၏ အပွင့်များသည် 
တစ်မျိုးနှင့်တစ်မျိုးမတူကြချေ။ အဖိုပွင့်များသည် 
သေးငယ်ပြီးလျှင် အကိုင်းများတွင်အခိုင်လိုက်ပွင့်ကြလေသည်။ 
အမပင်မှ အပွင့်များကမူ ပွင့်ညှာမဲ့ ရေစီမို့များအဖြစ် 
ပွင့်ကြပြီးလျှင် ယင်းတို့အား အကြေးခွံများနှင့်ဖုံးအုပ်လျက် 
ရှိကြသဖြင့် ကြောင်မြီးများကဲ့သို့ ဖြစ်နေကြလေသည်။ 
ဟော့နွယ်သည် အပေါ်ဘက်သို့ တက်လေ့ရှိသည်။ 
မပြုမပြင်ဘဲထားလျှင် ခြံစည်းရိုးအဖြစ် စိုက်ထားလေ့ရှိသော 
အပင်များကိုနွယ်၍တက်လေ့ ရှိကြသည်။ စီးပွားရေးအဖြစ် 
စိုက်ပျိုးသောအခင်း၌ ဟော့ပင်များနွယ်၍တက်နိုင်ရန်အချို့နေရာ 
များတွင် ဆယ့်လေးပေမှ ဆယ့်ရှစ်ပေအထိမြင့်သော 
တိုင်များစိုက်ထူထားလေ့ရှိကြသည်။ 
ဟော့သီးများကို ဩဂုတ်လနောက်ပိုင်းနှင့် 
စက်တင်ဘာလ အလယ်လောက်တွင် ဆွတ်ခူးလေ့ရှိကြသည်။ 
ဟော့သီးများမှည့်လျှင်မှည့်ချင်း ခူးကြရခြင်းမှာ မှည့်ပြီးနောက် 
မခူးဘဲထားလျှင်လျင်မြန် စွာပုပ်သွားတတ်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ 
ဥရောပတိုက်ရှိစီးပွားရေးအတွက်ဟော့ပင်များကို 
စိုက်ပျိုးလေ့ရှိကြသောနိုင်ငံများတွင် အင်္ဂလန်၊ ပြင်သစ်၊ 
ဂျာမနီနိုင်ငံများပါဝင်ပြီးလျှင်အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအတွင်း၌မူ 
ကာလီဖိုးနီးယား၊ အိုရီဂွန်၊ ဝါရှင်တန်နှင့် 
နယူးယော့ပြည်နယ်များပါဝင်လေသည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင်မူ 
ဟော့ပင် ကိုအလှအပအတွက်စိုက်ပျိုးကြလေသည်။
ဟော့ပင်သည် နက်တဲမျိုးရင်းတွင်ပါဝင်ပြီးလျှင် 
ရုက္ခဗေဒအလိုအရ ဟူမူလပ် လူပူလပ်ဟု ခေါ်လေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃)
Open access logo, originally designed by Public Library of Science. Whilst no official open access logo exists, organizations are free to select the logo style that best supports their visual language. Other logos are also in use.[]
**အခမဲ့လွတ်လပ်ရယူခြင်း**  open access (OA) ဆိုသည်မှာ အွန်လိုင်းတွင်ဖြန့်ချိထားသော သုတေသနရလဒ်များကို အခကြေးငွေပေးရခြင်း(သို့) အခြားအခက်အခဲများ မရှိဘဲ ရရှိနိုင်ခြင်းကိုဆိုလိုသည်။ Creative Commons license  ကိုထည့်သုံး၍ ထိုသုတေသနရလဒ်များကို ပြန်လည်အသုံးပြု ၍ ရကောင်းရနိုင်သည်။ အခမဲ့လွတ်လပ်ရယူခြင်းတွင် ဖြန့်ချိပြီးသား သုတေသနရလဒ်များဖြစ်သည့်  peer-reviewed လုပ်ပြီးသည့် ပညာရပ်ဆိုင်ရာ ဂျာနယ်ဆောင်းပါးများ၊ peer-reviewed မလုပ်ရသေးသည့် ပညာရပ်ဆိုင်ရာဂျာနယ် ဆောင်းပါးများ၊ ကွန်ဖရင့်ပေပါများ၊ စာတမ်းများ theses, စာအုပ်တွင်ပါဝင်သည့်အခန်းများ,  မိုနိုဂရပ်များပါဝင်သည်။

အားသာချက်အားနည်းချက်များကို သုတေသီများ၊ ပညာရှင်များ၊ စာကြည့်တိုက်မှူးများ၊ တက္ကသိုလ်အကြီးအကဲများ၊ ထောက်ပံ့ကူညီရေးအဖွဲ့များ၊ အစိုးရလူကြီးပိုင်းများ၊ စီးပွားဖြစ်ထုတ်ဝေသူများ၊ အယ်ဒီတာများ နှင့် လူမှုရေးအသင်းအဖွဲ့များမှ ထုတ်ဝေသူများက ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ အခမဲ့လွတ်လပ်အသုံးပြုခြင်းကို စီးပွားရေးမော်ဒယ်အဖြစ်ပြုလုပ်လာကြပြီး လုံးဝလွတ်လပ်စွာအသုံးပြုနိုင်ရန် လမ်းကြောင်းစခဲ့သည်။ PLOS and BioMed Central စသည့် ထုတ်ဝေသူတို့က အခမဲ့လွတ်လပ်အသုံးပြုခြင်းကို စတင်ခဲ့ကြသည်။ ငွေကြေးကုန်ကျမှု မရှိဘဲ ပညာရပ်ဆိုင်ရာအချက်အလက်များကို ရရှိနိုင်သည်။ စာကြည့်တိုက်မှူးများနှင့် ကျောင်းသားကျောင်းသူများအတွက် အကျိုးရှိသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Suber၊ Peter။ Open Access Overview။ 2017-05-19 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  29 November 2014 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  Schöpfel, Joachim (2013). "Degrees of secrecy in an open environment. The case of electronic theses and dissertations". *ESSACHESS – Journal for Communication Studies* **6** (2(12)): 65-86.
3. ↑  Schwartz, Meredith (2012). "Directory of Open Access Books Goes Live". *Library Journal*.  Archived 4 October 2013 at the Wayback Machine. မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ။ 4 October 2013 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  17 June 2018 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. ↑  Markin၊ Pablo (25 April 2017)။ The Sustainability of Open Access Publishing Models Past a Tipping Point။ *OpenScience*။  26 April 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**ဗီယိုလာ** (အင်္ဂလိပ်: Viola၊/viˈoʊlə/ *vee-**OH**-lə*၊ UK: /vaɪˈoʊlə/၊ *vy-**OH**-lə*၊ အီတလီ: [ˈvjɔːla, viˈɔːla]) သည် ကြိုးတပ်တူရိယာတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ တယောထက် အနည်းငယ်ကြီး၍ နိမ့်သောအသံရှိသည်။ ဗီယိုလာများသည် တယောမိသားစု၏ အလယ်အလတ်နေရာတွင် တည်ရှိပြီးကြိုးမျာကို C3၊ G3၊ D4 နှင့် A4 နုတ်များနှင့် အသံချိန်ထားသည်။

ဗီယိုလာပြပုံ

ပြုလုပ်ပုံ
----------

ဗီယိုလာအနီးကပ်ပြပုံ
ဗီယိုလာ၏ပြုလုပ်ပုံမှာ တယော၏ပြုလုပ်ပုံနှင့် ဆင်တူသည်။ ဗီယိုလာ၏ကိုယ်ထည်သည် တယောထက် ၁ လက်မ မှ ၄ လက်မ အထိ ကြီးနိုင်သည်။ ကလေးငယ်များအတွက်မူ တယောအသေးများကို ဗီယိုလာကြိုးများဖြင့်တပ်ဆင်ထားသည်။

ဗီလိုလာ၏ကိုယ်ထည်သည် အကျယ်အတိအကျမရှိသဖြင့် ပြုလုပ်သူအပေါ်မူတည်၍ ပြောင်းလဲနိုင်သည်။ ကိုယ်ထည်ကျယ်လွန်းပါက ချယ်လို (Cello) ကဲ့သို့ဖြစ်သွားနိုင်သည်။ ဟာမန် ရစ်တား (Hermann Ritter) ပြုလုပ်ထာခဲ့သော ဗီယိုလာကိုယ်ထည်သည် ၁၉ လက်မခန့်ရှိသည်။

တီးခတ်ပုံ
---------

၁၇ လက်မရှိသော ဗီယိုလာအားတီးခတ်စဉ်
(အပေါ်မှ အောက်သို့) ‌တယော၊ ဗီယိုလာ၊ ချယ်လိုတို့၏ဘိုးတံကိုင်းများ
ဗီယိုလာတီးခတ်သူကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာတွင် "viloist" ဟုခေါ်ဆိုကြသည်။ ဗီယိုလာတီးခတ်ခြင်းသည် တယောတီးခတ်ခြင်းနှင့် ဆင်တူသည်။ သို့သော် နည်းဟန်အရ အနည်းငယ်ကွာခြားမှု ရှိနိုင်သည်။

ဗီယိုလာသည်ကြီးသောကြောင့် လက်ချောင်းများကို အနည်းငယ်ပို၍ဆန့်ရသည်။ ထို့အပြင် ကြိုးများသည်လည်း တယောကြိုးထက် အနည်းငယ်ပို၍ထူသောကြောင့် ဖိအားကိုပို၍ပေးရသည်။ ထိုသို့ကြိုးထူသောကြောင့် အသံထွက်ရန် အချိန်အနည်းငယ်ကြာမြင့်ပါသည်။ တယောနှင့်ဗီယိုလာကိုပြိုင်တူတီးကြရာတွင် ဗီယိုလာဆရာသည် တယောဆရာထက် အနည်းငယ်စော၍ တီးခတ်ပေးရသည်။

ကိုးကားချက်များ
---------------

1. ↑  American Heritage Dictionary Archived 2008-12-31 at the Wayback Machine.
2. ↑  viola။ *Merriam-Webster Dictionary*။
3. ↑  Cambridge Advanced Learner's Dictionary[*လင့်ခ်သေ*]
4. ↑  "viola"။ *Lexico UK English Dictionary*။ Oxford University Press။ n.d.။
5. ↑  Violin and Viola။ Oakville Suzuki Association (2009)။ 27 September 2013 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  25 January 2021 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
6. ↑  Maurice, Joseph. "Michael Balling: Pioneer German Solo Violist with a New Zealand Interlude". *Journal of the American Viola Society* (Summer 2003).  Archived 23 August 2006 at the Wayback Machine. မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ။ 23 August 2006 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  25 January 2021 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
7. ↑  "Violas: They're hardly second string - Los Angeles Times"၊ 2 December 2012။
8. ↑  Jackson၊ Ronald John (2005)။ *Performance Practice: A Dictionary-guide for Musicians*။ Psychology Press။ ISBN 9780415941396။ 28 April 2019 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
ဗုရမန္နီဧစီး ( သိပ္ပံအမည်- **Burmanniaceae** *sensu stricto* ဟု ဆိုလိုသည်မှာ **Thismiaceae**တွင်ရှိသော ဤမျိုးရင်းကို ဖယ်ထုတ်ခြင်း) သည် အပူပိုင်းဒေသသစ်တောများ၏ သေးငယ်ပြီး ရှားပါးသော မျိုးရိုးနွယ်ဝင်အပင်များဖြစ်ပြီး ဤနေရာ၌ ဖြတ်ထားသည့်အတိုင်း သေးငယ်သော အပင်များသည် အမြစ်ပါသော အပင်ငယ်များဖြစ်သည်။ တခါတရံတွင် ကလိုရိုဖီးလ် မပါဝင်ပါ (၎င်းတို့သည် ဓာတ်ပုံခြင်းမပြုသော်လည်း အစိမ်းရောင်ရှိသော *ဗမာလူမျိုး* အချို့မှလွဲ၍ ကျန်မှိုများ၏ ကပ်ပါးပိုးများဖြစ်သည့် mycoheterotrophic ဖြစ်သည်)။ မကြာခဏ အတောင်ပံခတ်ထားသော ယုတ်ညံ့သော သားဥအိမ် ဖြင့် ၎င်းတို့၏ အလျားလိုက် အချိုးကျသော ပန်းများ ၊ မကြာခဏ အပြာရောင် သို့မဟုတ် အနည်းအများ အားဖြင့် ၎င်းတို့ကို အသိအမှတ်ပြုနိုင်သည်။ အပြင်ဘက် tepals များသည် အတွင်းပိုင်းထက် ပို ရှည်ပြီး အတွင်းဘက်တွင် ဝတ်ဆံဖို ၃ ခုသာရှိသည်။ ၎င်းတို့သည် အဓိကအားဖြင့် အပူပိုင်းဒေသဖြစ်ပြီး အထူးသဖြင့် တောင်အမေရိကတွင် ကိုယ်စားပြုသည်။ မိသားစုအား 2009 APG III အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်းစနစ် နှင့် APWeb (2001 ခုနှစ်မှ ) ကဲ့သို့သော ခေတ်မီအမျိုးအစားခွဲခြားစနစ်များဖြင့် အသိအမှတ်ပြုခံထားရသော်လည်း ၎င်း၏အဝန်းအဝိုင်းသည် APG III တွင် APWeb အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်းစနစ်နှစ်ခုကြားတွင် ကွဲပြားသော်လည်း၊ Thismiaceae မိသားစုတွင် နေရာယူထားသော မျိုးရိုးကို ၎င်းမှဖယ်ထုတ်ပါက မိသားစုကို monophyletic အဖြစ် သတ်မှတ်ပေးသော DNA မော်လီကျူးခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှု အပေါ် အခြေခံ၍ ခွဲခြားဆက်ဆံမှုများ ( APWeb  ကိုကြည့်ပါ)။

 *ဗမာပန်းမျိုးရင်းပန်းပွင့်*။

အဘိဓာန်
-------

အကျယ်တဝင့် ဖော်ပြထားသောဆောင်းပါး - Taxonomíaမိသားစုကို APG III (2009  ), Linear APG III (2009 ) မှ မိသားစုနံပါတ် 45 ကို သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။ မိသားစုကို APG II (2003  ) မှ အသိအမှတ်ပြုထားပြီးဖြစ်သည်။

1. ↑
2. ↑  "Citation is missing a title.
Either specify one, or click here
and a bot will try to complete the citation details for you. {{{title}}}" .  Archived 25 May 2017 at Archive-It မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ။ 25 May 2017 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  17 March 2022 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  [*လင့်ခ်သေ*]