recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
ယုန်ပိုက်ထားသော ၁၅ နှစ်အရွယ် ပေါ်တာ
**ဟယ်လန် ဘီးထရစ် ပေါ်တာ** (အင်္ဂလိပ်: Beatrix Potter ၁၈၆၆ ဇူလိုင် ၂၈ - ၁၉၄၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၂) သည် အင်္ဂလိပ်လူမျိုး စာရေးဆရာ၊ သရုပ်ဖော်ပုံဆွဲသူ၊ သဘာဝသိပ္ပံပညာရှင်နှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်သူ ဖြစ်သည်။ တိရစ္ဆာန်များ ဇာတ်ဆောင်အဖြစ်ပါဝင်သည့် သူ၏ကလေးစာအုပ်များကြောင့် လူသိပိုများ၏။ နာမည်ကျော် *ယုန်ကလေးပီတာပုံပြင်* ကို ရေးဆွဲသူ ဖြစ်သည်။

ပညာတတ်လူလတ်တန်းစားမိသားစုမှ မွေးပြီး ပေါ်တာကို မြို့အုပ်ကတော်များက စာသင်ပေးကြသည်။ အခြားကလေးများနှင့် ရောရောနှောနှောမနေခဲ့ရ။ အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန် အများရှိပြီး အားလပ်ရက်များကို စကော့တလန်နှင့် လိတ်ဒိစတြိတ်တွင် အချိန်ကုန်စေခဲ့သည်။ ယင်းငယ်ဘဝကြောင့် ပတ်ဝန်းကျင်ကို၎င်း၊ ပန်းမန်တို့ကို၎င်း၊ တိရစ္ဆာန်တို့ကို၎င်း ချစ်ခင်တတ်လာ၏။ အားလုံးကို ဂရုတစိုက် စူးစမ်းကာ ပုံတူဆွဲခဲ့သည်။

ပေါ်တာ၏ မှိုအကြောင်းလေ့လာချက်နှင့် ရေဆေးဖြင့်ဆွဲထားသည့် မှိုပုံများကြောင့် နှောင်းပိုင်း ဆတြဗေဒ (မှိုအကြောင်း လေ့လာသောပညာ) နယ်ပယ်မှ အထူးလေးစားခြင်းကို ခံရ၏။ အသက် ၃၀ တန်းတွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ကိုယ်တိုင်ထုတ်သည့် နာမည်ကျော် ကလေးစာအုပ် ယုန်ကလေးပီတာပုံပြင် ထွက်လာသည်။ ထိုနောက်တွင် ပေါ်တာသည် ကလေးစာအုပ်များအတွက် စာရေးခြင်းနှင့် ပုံဆွဲခြင်းကို ဇောက်ချလုပ်တော့၏။

စာအုပ် ၃၀ ရေးခဲ့ရာ ကလေးစာအုပ် ၂၃ အုပ်မှာ ပို၍ ထင်ရှားသည်။ စာမူခများနှင့် အဒေါ်တဦးထံမှရသော အမွေတို့ဖြင့် နီးယားဆော်ရေး (Near Sawrey) ရှိ ကုန်းထိပ်ခြံကို ၁၉၀၅ ခုတွင် ဝယ်၏။ နီးယားဆော်ရေးမှာ သူ ငယ်စဉ်က အလည်သွားဖူးသည့် လိတ်ဒိစတြိတ်ရှိ ကမ်ဘရီယာစီရင်စုမှ ရွာတခုတည်း။ နောင်နှစ်များတွင်လည်း အခြားခြံများကို ဝယ်ကာ တောင်ကုန်းသွင်ပြင်ကို မပျက်စီးအောင် ထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။ ၁၉၁၃ ခု၊ အသက် ၄၇ နှစ်တွင်မှ အနီးရှိ ဟော့စဟတ်ရွာ (Hawkshead) မှ ဒေသခံရှေ့နေ ဝီလီယံဟီးလစ်နှင့် လက်ထပ်၏။ ဟာ့ဒဝစ်သိုးကို ဆုချိတ်အောင် သားဖေါက်နိုင်ခဲ့သူဖြစ်ပြီး သူ၏ မြေယာထိန်းသိမ်းနည်းကို ကြွယ်ဝသော ဒေသခံလယ်သမားတို့ကလည်း စိတ်ဝင်စားဟန် ပြသည်။ ဗြိတိန်ပုံနှိပ်တိုက် ဝမ်း (Warne) က သူ့ကလေးစာအုပ်များကို ရုပ်ပြတွဲအသွင် ရောင်းချရန် ညှိနှိုင်းလာသည်နောက် ပုံဆွဲခြင်း၊ စာရေးခြင်းကို ဆက်လုပ်သည်။ သို့သော် မြေယာစီမံရေးမှာ တာဝန်ကြီးသည့်အတွက်၎င်း၊ မျက်စိမကောင်းတော့သည့်အတွက်၎င်း၊ ယခင်သို့ လုံးလုံး အာရုံမစိုက်နိုင်။

၁၉၄၃ ခု၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၂ ရက်တွင် နီးယားဆော်ရေးရှိ နေအိမ်၌ပင် အဆုတ်ရောင်ရောဂါ၊ နှလုံးရောဂါတို့ဖြင့် လွန်သည်။ သူပိုင်ပစ္စည်းဥစ္စာတို့ကို အမျိုးသားဘဏ္ဍာထိန်းအဖွဲ့သို့ လွှဲခဲ့သည်။ ယခု လိတ်ဒိစတြိတ်ရှိ အမျိုးသားဥယျာဉ်မြေ အများစုမှာ သူ ထိန်းသိမ်းခဲ့သော မြေများတည်း။ ပေါ်တာ၏ ကလေးစာအုပ်များမှာ ကမ္ဘာအနှံ့တွင် ဘာသာစကားအမျိုးမျိုးဖြင့် ထုတ်ဝေကြသည်။ သီချင်း၊ ရုပ်ရှင်၊ ကာတွန်းရုပ်ရှင်၊ ဘဲလေးဖျော်ဖြေပွဲတို့လည်း လုပ်သည်။ သူ့ဘဝဇာတ်ကြောင်းကို ရုပ်ရှင် ၂ ကား၊ ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲ ၁ ခုဖြင့် တင်ဆက်ဖူးသည်။

ကိုးကား
-------
**ဘီအိုစီ**(Burma Oil Co)သည် ၁၈၆၁-ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ ဓနိတော အရပ်တွင် မစ္စတာ ဒေးဗစ်ကာဂဲလ် ဆိုသူသည် ရေနံချက် စက်ရုံတစ်ခု တည်
ထောင်၍ အထက်မြန်မာနိုင်ငံမှ ရေနံများကို ဝယ်ယူ ချက်လုပ်သည်။ သူသည် ရန်ကုန်ရေနံကုမ္ပဏီ (ROC) အမည်ရှိ ကုမ္ပဏီတစ်ခုကို တည်ထောင်၏။ အထက်မြန်မာနိုင်ငံကိုဗြိတိသျှတို့ သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ၁၈၈၆-ခုနှစ်တွင် မစ္စတာ ဒေးဗစ်ကာဂဲလ်သည်
အာရ်အိုစီ ကို-ဘီ-အို-စီ အဖြစ် ပြောင်းလွှဲ ဖွဲ့စည်း တည်ထောင်လိုက်သည်။ ဗြိတိသျှအစိုးရသည် မင်းတုန်းမင်းနှင့် ကြေးမြှင်မိဖုရားတို့ ပိုင်ဆိုင်သော ဘော်တွင်း ၁၂၀ နှင့် အခြားပိုင်ဆိုင်
သူ မပေါ်ပေါက်သော ၂၇ တွင်းကို သိမ်းယူ၍ (ဘီအိုစီ)ကုမ္ပဏီသို့ အငှားစာချုပ် ပြုလုပ် လွှဲအပ်လိုက်သည်။ ဘီအိုစီ ကုမ္ပဏီစတင်တည်ထောင်စဉ်က စတာလင်ပေါင် ၁၃ သန်းခွဲ (မြန်မာ့ရေနံ သမိုင်း၌ ၁ သန်းခွဲ ပြဆိုသည်) မြှုပ်နှံခဲ့သည်။ ဘီအိုစီကုမ္ပဏီသည် ပထမ၌ တွင်းရိုးတွင်းစားထံမှ ရေနံတွင်းနှင့်
တွင်းရာများကို အငှားစာချုပ်များနှင့် ငှားရမ်း၍ ခေတ်မှီ စက်ကရိယာများကို သုံးစွဲလုပ်ကိုင်၏။ ၁၉၀၈- ခုနှစ်အထိ (ဘီ အို စီ) ကုမ္ပဏီသည် ပြိုင်ဘက် ကင်းသော ရေနံကုမ္ပဏီ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၂၅-ခုနှစ်တွင် ခေတ်မှီတူးဖော်နည်းများဖြစ်သော မင်းတူးနည်း၊ လွန်တူးနည်းများကို သုံးလာ၏။

ရေနံမြေမှ ထုတ်လုပ်သော ရေနံစိမ်းများကို သံလျင်
ရေနံချက်စက်ရုံသို့ ချက်လုပ်ရန် ယခင်ပေးပိုစဉ်က အများအားဖြင့် သင်္ဘောများကို အသုံးပြု၏။ သို့သော်စရိတ်ကြီး၍ အချိန်ကြံ့ကြာရကား ရေနံမြေနှင့် သံလျင်ကို ရေနံပို့ပိုက်လိုင်း သွယ်ဖောက်
ခဲ့ရာ ၁၉၀၇-ခုနှစ်တွင်စတင် အသုံးပြုခဲ့၏။ ကျွမ်းကျင်သော လုပ်သားများ အတတ်ပညာရှင်များ ရရှိရေးအတွက် ဘီအိုစီသည် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၌ အင်ဂျင်နီယာ ကောလိပ်တစ်ခု တည်ထောင်
ထားသည်။ ထိုကောလိပ်မှအင်ဂျင်နီယာများကို လုပ်ငန်း၌ ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြု၏။ လုပ်ငန်းသည် တစတစအားဖြင့် ကျယ်ပြန့်ကြီးထွားလာရာ ၁၉၃၇-ခုနှစ်၌ ရေနံတွင်းပေါင်း၄,ဝဝဝ ကျော်မှ ထုတ်လုပ်သော ဓာတ်ဆီဂါလံပေါင်းမှာ ကုဋေ၃၀ ကျော်ဖြစ်သည်။ ကုမ္ပဏီသည် မြန်မာနိုင်ငံကို ဂျပန်မသိမ်းမီနှစ်
အနည်းငယ်ခန့်က တစ်နှစ်လျှင် နိုင်ငံခြားသို့ ရေနံထွက်ပစ္စည်း စတာလင်ပေါင် ၁၀သန်းခန့် တင်ပို့ရောင်းချခဲ့ရသည်။ ဂျပန်ဝင်လာသောအခါ ဗြိတိသျှ အစိုးရက ရေနံတွင်းများကို သုံးမရအောင် ဖျက်ဆီး သွားခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  ဦးစိန်မြင့်(လုပ်သားများကောလိပ်)ရေး၊ မြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း အဘိဓာန်၊ ၁၉၆၈၊ နိုဝင်ဘာ(၂၄)ရက်၊ စာ-၂၇၉/၂၈၀
**ဒေဝီသန့်စင်ဟူသည်** သီပေါမင်းမြတ်နှင့် အသျှင်နန်းမတော်ဘုရား စုဘုရားလတ်တို့၏မြစ်တော်၊ အရှင်ထိပ်စု မြတ်ဘုရားကလေးနှင့် မြောက်သားတော် ကိုကိုနိုင်တို့၏မြေးတော်၊ မင်းသားအောင်ဇေ (တော်ဘုရားလေး) နှင့် မြောက်သားတော် ခင်မေတို့၏ သမီးတော် မင်းသမီးတစ်ပါးဖြစ်ပါသည်။

တာဝန်
-----

မင်းသမီးကို ၁၉၄၇ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ​၂ရက်တွင် မွေးဖွားခဲ့ပါသည်။ မင်းသမီးသည် ကုန်းဘောင်ဆက်မောင်နှမများအသင်း၏ ကြီးကြပ်သူအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိပါသည်။

ကျော်ကြားမှုအရင်းခံ
-------------------

သူမသည် မြန်​မာနိုင်​ငံ၏ ပတ်​ဝန်းကျင်​ထိန်းသိမ်းရေးလှုပ်ရှားမှုအဖွဲ့၏ ​ခေါင်း​ဆောင် ​ဖြစ်​ပါသည်။ ထို့သို့ဖြစ်စေသည့် အကြောင်းအရင်းခံမှာ သူမ၏ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်သဘောထားကြောင့်ဖြစ်ပါသည်။ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် ပတ်သက်လျှင် သူမသည် မြန်မာနိုင်ငံအတွက်သာမက ကမ္ဘာကြီးတစ်ခုလုံးအတွက်ပါ ထိန်းသိမ်းပေးချင်သူတစ်ဦးဖြစ်သည်မှာ ငြင်းဖွယ်ရာမရှိပေ။ ထိုသို့သောအချက်များကြောင့် 
"စိမ်းလန်း​သောမင်းသမီး"ဟု တင်စား​ခေါ်​ဝေါ်ခြင်းခံရသည်​။  ဧရာဝတီမြစ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည့် မြစ်နှစ်စင်းဆုံရာ မြစ်ဆုံ၌ တည်ဆောက်မည့် မြစ်ဆုံဆည် စီမံကိန်းကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက်ခဲ့သူတစ်ဦးလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  "Myanmar’s 'green princess' is a humble activist on a mission"၊ *Mongabay Environmental News*၊ 11 January 2017။
2. ↑  "Not the right time to repatriate King Thibaw, says descendant"၊ *The Myanmar Times*၊ 13 August 2012။ 18 January 2022 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။ Archived from the original on 18 January 2022။
ဒေါက်တာညိုညိုအား ၁၉၅၂-ခု၊ ဇူလိုင်လတွင် အဘ ဦးဘကြွယ်၊ အမိ ဒေါ်အေးငြိမ်းတို့မှ မန္တလေးမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ စိုက်ပျိုးရေးသိပ္ပံဘွဲ့ (B.Ag) ကို ၁၉၇၅-ခုနှစ် တွင် စိုက်ပျိုးရေးတက္ကသိုလ် (မန္တလေးမြို့)မှ၎င်း၊ စိုက်ပျိုးရေးမဟာသိပ္ပံဘွဲ့ (M.Agr.Sc)နှင့် စိုက်ပျိုးရေးပါရဂူဘွဲ့(Ph.D-Crop Science) တို့ကို ၁၉၉၅-ခုနှစ်နှင့် ၂၀၀၇-ခုနှစ်တို့တွင်၎င်း ရေဆင်းစိုက်ပျိုးရေးတက္ကသိုလ်မှ အသီးသီးရရှိခဲ့သည်။ 

၂၀၀၇-ခုနှစ်မှ စတင်၍ ယခုအချိန်ထိ ရေဆင်းစိုက်ပျိုးရေးတက္ကသိုလ်၊ ဥယျာဉ်ခြံသီးနှံပညာဌာနတွင် ပါမောက္ခ၊ ဌာနမှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိပြီး ဘွဲ့ကြိုနှင့် ဘွဲ့လွန်ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူများကို ပြုစုပျိုးထောင်ပေးခဲ့သည်။ 

နိုင်ငံတော်မှ ပေးအပ်သည့် နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေး တံဆိပ်(၁၉၈၉)၊ ငြိမ်ဝပ်ပိပြားရေးနှင့် တရားဥပဒေ စိုးမိုးရေးတံဆိပ်(၁၉၉၅)၊ ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းဆုတံဆိပ်(၁၉၉၅)များ၊ ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းကောင်းတံဆိပ်(၂၀၀၃)နှင့် လယ်ယာစီးပွားထူးချွန် တတိယအဆင့် (၂၀၀၈) ဆုများကို ရရှိခဲ့သည်။ 

၂၀၁၂-ခုနှစ်တွင် အငြိမ်းစားယူခဲ့ပြီး ယခုအခါ နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ၊ ပုဗ္ဗသီရိမြို့နယ်၊ မင်္ဂလာဒီပရပ်ကွက် တွင် နေထိုင်လျက် ရှိသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  ဒေါက်တာညိုညို(ရေဆင်းစိုက်ပျိုးရေးတက္ကသိုလ်)ရေး၊ အောင်မြင်သော နှင်းဆီစိုက်ပျိုးရေး စာအုပ်မှ၊ ၂၀၁၆၊ ဒီဇင်ဘာ (တတိယအကြိမ်)
**မုန်တိုင်ပင်**သည် ဆဲလပ်စတြေးစီအီး(Celastraceae) မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်၍ ယင်းကို ရုက္ခဗေဒ 
အလိုအားဖြင့် လိုဖိုပက်တလမ် ဝေါ်လီချီး(*Lophopetalum wallichii*)ဟုခေါ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ မိုးပါးသော 
အရပ်တို့၌ ရှိသည့် အင်တိုင်းတောများတွင်များစွာ ပေါက်ရောက်သည်။ မုန်တိုင်ပင်
သည်အမြင့်၃၅ ပေမှ ၄၅ ပေအထိ ရှိ၍ ပင်စည်လုံးပတ်မှာ ၄ ပေ ၅ ပေခန့်ရှိ
သော တောသစ်ပင်ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ရန်ကုန်၊ အင်းစိန်၊ ထားဝယ်၊ 
သောင်ရင်း၊ အတ္ထရန် အစရှိသော မြို့နယ် အသီးအသီးရှိ သစ်တောများ၌လည်း 
မုန်တိုင်ပင်များ ပေါက်ရောက်ကြကြောင်းသိရှိရသည်။

မုန်တိုင်ပင်ငယ်
မုန်တိုင်သား အရောင်မှာ ပန်းရောင်ဖြစ်၍ အတော်အသင့်မာသော သစ်သား
ဖြစ်သဖြင့် အိမ်အသုံးအဆောင်များ၊ စားသောက်ဖွယ်ရာ ပစ္စည်းထည့်သော 
သေတ္တာများနှင့် မီးခြစ်အိမ်များပြုလုပ်ရာ၌ အသုံးပြုကြသည်။ တဲတွင်း၌ ထား၍ 
အခြောက်ခံသောနည်းဖြင့်ဖြစ်စေ အခက်အခဲ မရှိဘဲ အသားသေအောင် ပြုလုပ်စီမံ
နိုင်သော သစ်သားဖြစ်သည်။ မုန်တိုင်ပင်မှ ရရှိသော အစေးတစ်မျိုးကို ပြည်
တည်၍ ယဉ်းနေသည့် အနာပျောက်ရန် ဆေးအဖြစ် အသုံးပြုနိုင်သည်။ 
တနင်္သာရီတိုင်း တောင်ပိုင်းရှိ ထားဝယ်နယ်၌တွေ့ရသော မုန်တိုင်ပင်ကို ထိုနယ်ရှိ 
လူများက **တောင်ယမနေ**ဟူ၍လည်းကောင်း**ယမနေအဖြူပင်**ဟူလ၍ လည်းကောင်း 
ခေါ်ကြသည်။ ထားဝယ်နယ်၌ ထိုမုန်တိုင်သားကို ပျဉ်ခွဲခြင်း၊ ကြက်ပေါင်စေးထည့်
ရန် သေတ္တာများလုပ်ခြင်း စသည်တို့အတွက် အသုံးပြုကြသည်။
ရှမ်းပြည်နယ်တွင် တွေ့ရသော မုန်တိုင်ပင် အငယ်မျိုးကို မြန်မာနိုင်ငံ အရပ်ရပ်ရှိ 
သစ်တောများ၌လည်း တွေ့ရသည်။ ပင်လယ်ကမ်း တစ်လျှောက်နှင့် အောက်မြန်မာ
နိုင်ငံ စိမ့်မြေရပ်တို့တွင် ပေါက်သော မုန်တိုင်ပင်ငယ်များလည်း ရှိသေးသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ တောင်ပေါ်သစ်တောများ၌လည်း မဒိုင်ဟု ခေါ်သော မုန်တိုင်ပင် 
အငယ်မျိုးများကို တွေ့ရသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)
**အယ်ဗိုရာမြို့**သည် ပေါ်တူဂီနိုင်ငံရှိ မြို့တော်နှင့် စည်ပင်သာယာနယ်နိမိတ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ်၏ လူဦးရေမှာ ၅၆,၅၉၆ ဖြစ်ပြီး ဧရိယာစတုရန်းကီလိုမီတာ ၁၃၀၇.၀၈ စတုရန်းကီလိုမီတာ ရှိသည်။ အယ်လန်တီဂျို ဒေသ၏ သမိုင်းဝင်မြို့တော် ဖြစ်ပြီး အယ်ဗိုရာပြည်နယ်၏ အုပ်ချုပ်ရေးမြို့ ဖြစ်သည်။​ ကောင်းမွန်စွာထိန်းသိမ်းထားသော မြို့လယ်ခေါင် နေရာအဟောင်းအပြင် ယနေ့ခတ် တိုင်အောင် တစိတ်တပိုင်း ဝန်းရံနေသော အလယ်ခေတ်မှ တံတိုင်းနှင့် ရောမဘုရားကျောင်း အပါအဝင် သမိုင်းအချိန်ကာလ အသီးသီးတွင် တည်ဆောက်ခဲ့သော အထိမ်းအမှတ်အဆောက်အအုံများကြောင့် အယ်ဗိုရာသည် ယူနက်စကို၏ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ စာရင်းဝင် ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ရှေးအကျဆုံး ဥရောပမြို့တော်များ ကွန်ယက်တွင်လည်း ပါဝင်သည်။

အယ်ဗိုရာသည် ကုန်းတွင်းပိုင်းတွင် ကျရောက်သဖြင့် ပေါ်တူဂီ၏ အပူဆုံးမြို့များထဲတွင် အပါအဝင်ဖြစ်ပြီး အပူလှိုင်းများ မကြာခဏ ဖြတ်သန်းလေ့ ရှိသည်။ သို့သော်လည်း စပိန်နယ်စပ်ရှိ ကုန်းတွင်းပိုကျသော နေရာများနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင်မူ သိပ်မဆိုးလှပေ။

ပေါ်တူဂီသတင်းစာ အိတ်စ်ပရက်စို မှ နှစ်စဉ်ထုတ်ပြန်သော နေထိုင်မှုအခြေအနေ စစ်တမ်းတွင် အယ်ဗိုရာသည် ဒုတိယမြောက် နေထိုင်ချင်စဖွယ်အကောင်းဆုံး မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ပေါ်တူဂီရှိ ပြည်နယ်မြို့တော် ၁၈ ခု ပြိုင်ဆိုင်မှုအား လေ့လာထားသည့် မင်ဟိုတက္ကသိုလ်မှ စီးပွားရေးသုတေသနပညာရှင်များ၏ ၂၀၀၆ ခုနှစ် လေ့လာစမ်းစစ်မှု တစ်ခုတွင် ပထမအဆင့် ရရှိသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Instituto Nacional de Estatística
2. ↑  Áreas das freguesias, concelhos, distritos e país။ 5 November 2018 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  29 January 2021 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  MAETN (1999)။ diktyo။ *classic-web.archive.org*။ 22 October 2005 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  19 May 2011 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. ↑  *Classificação Expresso das melhores cidades portuguesas para viver em 2007* Archived 25 October 2008 at the Portuguese Web Archive, Expresso
မုန့်ကုလားမည်းကို တချို့က ဒိုလ်ဒိုလ် ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။

မုန့်ကုလားမည်း - ဒိုလ်ဒိုလ်
(Black Sticky Rice Cake)
............................
မုန့်ကုလားမည်းလို့လူသိများတဲ့ အချိုပွဲကို များသောအားဖြင့် ထိုးမုန့်ဆိုင်များ တွင် တွဲရောင်းလေ့ရှိတာမို့ မန္တလေးပြန်မှသာ စားဖြစ်တာများပါတယ်။ အဝေးရောက် နေသူများနှင့် အလှူအတန်းများ ဧည့်ခံကျွေးမွေးနိုင်ရန် ကိုယ်တိုင်ပြုလုပ်လိုသူများ အတွက် လုပ်နည်လေးမျှဝေပေးလိုက်ပါတယ်။

ပါဝင်ပစ္စည်းများ
...................
- ကောက်ညှင်းငချိတ် - ၂ ခွက် (ပေါင်းအိုးဆန်ချိန်ခွက်)
- အုန္းနို့ - 400 ml
- သကြား - ၂၅ဝ ဂရမ်
- ထောပတ် - ၁၅ဝ ဂရမ်
- ဘိန်းစေ့ - အနည်းငယ် (Optional)

ပြင်ဆင်ပြုလုပ်ပုံ
....................
၁။ ဦးစွာကောက်ညှင်းငချိတ်ကို ရေဆေးသန့်စင်ပြီး တစ်ည သို့မဟုတ် ၆ နာရီခန့် စိမ်ထားပါ။
၂။ ရေစိမ်ပြီးသားငချိတ်ကို ရေတစ်ကြိမ်ပြန်ဆေးကာ ရေစစ်ထားပါ။
၃။ ကြိတ်စက်တွင် ရေစစ်ထားသောငချိတ်ကို အုန်းနို့ 400 ml ထည့်ပြီး ချောမွေ့လာ သည်ထိ ကြိတ်ပေးပါ။
၄။ လိုအပ်သောအနေအထားထိ ချောမွေ့ပြီး ညက်လာပါက အိုးမကပ်သည့်ဒယ် တွင်ထည့်ပါ။
၅။ သကြားနှင့် ထောပတ်ထည့်ပြီး အနေတော်မီးဖြင့်တည်ကာ အဆက်မပျက်မွှေ ပေးပါ။
၆။ မုန့်သားညက်ပြီး ဆီပြန်လုံးလာသည်ထိမွှေပေးကာ ဆီသုတ်ထားသောဗန်း တွင်ထည့်ပြီး မျက်နှာပြင်ညီအောင်ပြုလုပ်ပါ။ ဘိန်းစေ့ဖြူးလိုပါက လှော်ပြီးသား ဘိန်းစေ့ဖြူးကာ အအေးခံထားပါ။မုန့်သားလုံးဝအေးသွားလျှင် လိုသလိုလှီး ဖြတ်ပြီး တည်ခင်းသုံးဆောင်နိုင်ပါပြီ။

* + ဒယ်အိုးဖြင့်မတည်ဘဲ မိုက်ခရိုဝေ့ဖ်တွင်ပြုလုပ်လိုပါက အပူခံဖန်ပန်းကန်တွင် ထည့်ပြီး ၂ မိနစ်တစ်ကြိမ်ထုတ်ပြီး သမအောင်မွှေပေးပါ။ အသုံးပြုသည့် မိုက်ခရိုဝေ့ဖ်အားပေါ်မူတည်ပြီး ၁ဝ မိနစ်မှ ၁၅ မိနစ်ကြာပါမည်။
တောင်ငူ(တောင်)သစ်ထုတ်ရေးဒေသ၊ ဆင်ဆေးရုံအား တောင်ငူခရိုင် အုတ်တွင်း မြို့နယ်၊ အုတ်တွင်းပေါက်ခေါင်းကားလမ်း၏ အရှေ့ဘက်ခပေါင်းကြိုးပြင် ကာကွယ်တောခုတ်ကွက်ကြီးအမှတ်(XVII)မှ ဧရိယာ(၆၁၇)ဧကနှင့် ဘုန်းတောင် ကြိုးဝိုင်းအကွက်အမှတ်(၃၃ မှ ၄၀၊ ၄၂၊ ၄၇) ဧရိယာ(၄၄၂၄)ဧက၊ စုစုပေါင်း (၅၀၄၁)ဧကအား သဘာဝနယ်မြေအဖြစ် သတ်မှတ်ရန်တင်ပြ၍ တည်ဆောက် ထားသည်။ ဆင်ဆေးရုံသည် တောင်ငူမြို့မှ(၃၆)မိုင်၊ အုတ်တွင်းမြို့မှ(၂၆)မိုင် ကွာဝေးပြီး၊ အုတ်တွင်းပေါက်ခေါင်း မဟာဗျူဟာလမ်းဘေး မိုင်တိုင်အမှတ် (၉၉/၆)မှ အတွင်းသို့(၃)မိုင်ခန့်သွားရောက်ရသည်။ ဆင်ဆေးရု့အား အထွေထွေ (မန်နေဂျာ) သစ်ထုတ်ရေးရုံးချုပ်၏ ကြီးကြပ်မှုဖြင့် ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ မေလတွင်စတင် ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။ ဆင်ဆေးရုံတွင် ပင်မဆေးကုသဆောင်(၁)ခု၊ အရန်ဆင် ဆေးကုသဆောင်(၁)ခု၊ ဆင်စခန်းရိပ်သာ(၁)ခု၊ ဆင်ဝန်ထမ်းနေအိမ်(၃၀)လုံး ဆောက်လုပ်ပြီးဖြစ်သည်။ ဆင်ဆေးရုံအနီးတဝိုက်နှင့်ပတ်ဝန်းကျင် တွင် ဆင် နာရုံဆင်ဝိုင်း(၁)၊ ဝန်တင်ဆင်ဝိုင်း(၂)ဝိုင်းရှိပြီး ရေ/မီးအတွက် အဝီစိတွင်း (၃)တွင်း၊ ရေကန်ကြီး(၁)ကန်၊ ရေကန်အသေး(၄)ကန်ရှိပြီး ဆင်ဝန်ထမ်း အိမ်များ ဆိုလာ စနစ်ဖြင့် မီးပေးထားသည်။ ထို့အပြင် ဆင်ဆေးရုံချောင်း တစ်ဘက် ကမ်း၌ဆင်နားနေဆောင်(၂)ဆောင်နှင့် ဆင်ဆေးရုံစာသင်ကျောင်း (၁)ကျောင်းကို ဆောက်လုပ်ပြီးဖြစ်သည်။ ဆင်ဆေးရုံ ဧရိယာအတွင်း ကျွန်းနှင့်အရိပ်ရ သစ်ပင်များ၊ နေဗီယာမြက် စိုက်ပျိုးခြင်းများ အပါအဝင် ဆင်ဆေး ကုသခြင်း လုပ်ငန်းများအား ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်

ကိုးကား
-------

1. ↑  မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ။ 14 March 2021 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  2 June 2021 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။

| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
မြန်မာနိုင်ငံရှိ သဘာဝ ထိန်းသိမ်းရေး နယ်မြေများ |
| --- |
| အမျိုးသားဥယျာဉ်များ | 
* အလောင်းတော်ကဿပ
* လှော်ကား
* ခါကာဘိုရာဇီ
* အင်ခိုင်ဘွမ်
* လန်ပိကျွန်း
* နတ်မတောင်
* ပုပ္ပါးတောင်
* တနင်္သာရီ
* လေညာ
* နံ့သာကျွန်း

 |
| ဘေးမဲ့တောများ | 
* ချပ်သင်း
* ဟူးကောင်းချိုင့်ဝှမ်း
* အင်းတော်ကြီး
* အင်းလေးကန်
* မိန်းမလှကျွန်း
* မိုးယွန်းကြီးအင်း
* ရခိုင်ရိုးမ
* ရွှေစက်တော်
* ထမံသီ
* ကေလာသ
* ဖုန်ကန်ရာဇီ
* ကျောက်ပန်းတောင်
* ကျိုက်ထီးရိုး
* ဝက်သည်းကန်
* မြောက်ဇာမရီ
* လောကနန္ဒာ
* သမီးလှကျွန်း
* မင်းစုံတောင်
* မင်းဝံတောင်
* မော့စ်ကော့ကျွန်း
* မူလာရစ်
* ပိတောင်
* ရွှေဥဒေါင်း
* ကဟီးလူ
* ပန်းလောင်နှင့် ပြဒါးလင်းဂူ- ဘွမ်ဖာဘွမ်
* တောင်ကြီး
* ပြင်ဦးလွင်
* တနင်္သာရီ
* လွိုင်မွေ
* ပါစာ

 |
| တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်များ | 
* ဆာဖာရီဥယျာဉ်
* နေပြည်တော်
* ရန်ကုန်
* မန္တလေး

 |
| ဥယျာဉ်များ | 
* ကန်တော်ကြီး
* စိမ့်ရေ သစ်တောဥယျာဉ်

 |
| ဆင်စခန်းများ | 
* မြိုင်ဟေဝန်
* ဖိုးကျား
* ဝင်္ဂဘော်ဆင်စခန်း
* မှော်ယောကြီးဆင်စခန်း
* ဆင်ဆေးရုံ

 |
**မေးခိုင်ရောဂါကာကွယ်ဆေး** (အင်္ဂလိပ်: Tetanus vaccine)သည် မေးခိုင်ရောဂါကို ကာကွယ်ပေးသည့် ကာကွယ်ဆေးတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး တီတီ (tetanus toxoid TT)ဟုလည်း ခေါ်သည်။ ကလေးဘဝတွင် အားလုံးပေါင်း(၅)ကြိမ်ထိုးသင့်ပြီး နောက်(၁၀)နှစ်ကြာတိုင်း နောက်ထပ်တစ်ကြိမ် ထပ်ဆင့်ထိုးသင့်သည်။ (၃)ကြိမ်ထိုးပြီးပါက အပြည့်နီးပါး ခုခံနိုင်စွမ်းရှိပြီဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ဖော်ပြပါအတိုင်း ပြည့်စုံစွာမထိုးခဲ့ပါက ထိခိုက်ဒဏ်ရာရပြီး (၄၈)နာရီအတိုင်းတွင် အပိုဆောင်းထိုးသင့်သည်။ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရနိုင်ခြေများသော်လည်း ခုခံအားအပြည့်မရရှိသေးသောလူများကို မေးခိုင်အဆိပ်ဖြေဆေး ထိုးပေးလျှင်လည်းရသည်။ ကိုယ်ဝန်ဆောင်နေသူများသည် မေးခိုင်ကာကွယ်ဆေးကို ပြည့်စုံအောင်ထိုးထားရမည်။ သို့မဟုတ်ပါက မွေးလာသောကလေးတွင် မွေးကင်းစမေးခိုင်ရောဂါဖြစ်တတ်သည်။

မေးခိုင်ရောဂါကာကွယ်ဆေးသည် ကိုယ်ဝန်ဆောင်နေသူများနှင့် အိတ်ခ်ျအိုင်ဗွီ ရောဂါပိုး (HIV)/ ခုခံအားကျဆင်းမှု ကူးစက်ရောဂါ (AIDS) ကူးစက်ခံနေရသောသူများအတွက်ပါ စိတ်ချရသော ဆေးဖြစ်သည်။ လူပေါင်း (၂၅-၈၅)ရာခိုင်နှုန်းတွင် ဆေးထိုးသည့်နေရာတွင် နီရဲခြင်းနှင့် နာကျဉ်ခြင်းဖြစ်တတ်သည်။ တစ်ရာခိုင်နှုန်းခန့်တွင်သာ ကိုယ်ပူခြင်း၊ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်းနှင့် ကြွက်သားများ အနည်းငယ်နာကျဉ်ခြင်းတို့ ဖြစ်တတ်သည်။ လူပေါင်းတစ်သိန်းတွင် တစ်ယောက်ခန့်သာ ပြင်းထန်သော ဆေးမတည့်သည့်တုံ့ပြန်မှုဖြစ်တတ်သည်။

မေးခိုင်ရောဂါကာကွယ်ဆေးကို အခြားကာကွယ်ဆေးများနှင့် ရောစပ်၍ ထုတ်လုပ်လေ့ရှိသည်။ သုံးမျိုးစပ်ကာကွယ်ဆေး (DTaP နှင့် Tdap)တွင် ဆုံဆို့၊ မေးခိုင်နှင့် ကြက်ညှာတို့ ပါဝင်ပြီး နှစ်မျိုးစပ်ကာကွယ်ဆေး (DT နှင့် Td)တွင် ဆုံဆို့နှင့် မေးခိုင်တို့ ပါဝင်သည်။ DTaP နှင့် DT ကာကွယ်ဆေးကို အသက်(၇)နှစ်အောက်ကလေးများကို ထိုးပေးပြီး Tdap နှင့် Td ကာကွယ်ဆေးကို (၇)နှစ်နှင့် (၇)နှစ်အထက်ကလေးများကို ထိုးပေးလေ့ရှိသည်။ စာလုံးအသေး d နှင့် p သည် ဆုံဆို့နှင့် ကြက်ညှာကာကွယ်ဆေးများ၏ အာနိသင်နည်းပါးကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။

မေးခိုင်ရောဂါကာကွယ်ဆေးကို (၁၉၂၇)ခုနှစ်တွင် စတင်ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး (၁၉၄၀)ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် အမေရိကန်နိုင်ငံ၌ စတင်ရရှိနိုင်ခဲ့သည်။ ဤကာကွယ်ဆေးကို အသုံးပြုခြင်းဖြင့် မေးခိုင်ရောဂါဖြစ်ပွားမှုနှုန်း (၉၅)ရာခိုင်နှုန်းခန့် ကျဆင်းသွားကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့မှ သတ်မှတ်ထားသည့် အခြေခံကျန်းမာရေးစနစ်အတွက် အဓိကလိုအပ်သောဆေးများထဲတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ (၂၀၁၄)ခုနှစ်အရ လက်ကားဈေးမှာ (ဝ.၁၇-ဝ.၆၅)ဒေါ်လာဖြစ်သည်။ အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် (၂၅-၅၀)ဒေါ်လာခန့် ပေးရသည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4 5 6   "Tetanus vaccine: WHO position paper"  (May 19, 2006). *Weekly epidemiological record* **20** (81): 197–208.
2. ↑  Puncture wounds: First aid (Feb 4, 2015)။  6 December 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. 1 2  Vaccines: VPD-VAC/Tetanus/main page။ Centers for Disease Control။  February 10, 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. ↑  Macera၊ Caroline (2012)။ *Introduction to Epidemiology: Distribution and Determinants of Disease*။ Nelson Education။ p. 251။ ISBN 9781285687148။
5. ↑  WHO Model List of EssentialMedicines။ *World Health Organization* (October 2013)။  22 April 2014 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
6. ↑  Vaccine, Tetanus Toxoid။  6 December 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
7. ↑  Hamilton၊ Richart (2015)။ *Tarascon Pocket Pharmacopoeia 2015 Deluxe Lab-Coat Edition*။ Jones & Bartlett Learning။ p. 317။ ISBN 9781284057560။
ပုံသဏ္ဌာန် : အပင်---ရာသီပင် မျိုး ဖြစ်၍ အမြင့် ၂ ပေခန့် ရှိသည်။
အရွက်--- မြေမှ ကပ်၍ ထွက်သည်။ ရွက်ရင်း ပိုင်း မာ၍ ရွက်ပြား ရွက်နား အဝိုက်များ ရှိသည်။ ရွက်ရိုး ဖြူသည်။ ရွက်ညှာ ရှည်၍ အသားပွ ပြီး အလယ်တွင် မြောင်းကဲ့သို့ ဖြစ်နေ၏။
အပွင့်---ပန်းခိုင် ရှည်လျားသည်။ ပန်းပွင့် လေးများ အဝါရောင် ရှိသည်။
အသီး ---အလွန် သေးငယ်သည်။ လုံးဝိုင်း၍ နှမ်းစေ့ ခန့် ရှိသည်။ အမွေး ထူသည်၊ နှုတ်သီး ရှည်သည်၊ အစေ့ပြား ၍ အညိုနု ရောင်ရှိသည်။
အသုံးပြုနိုင်သည့်
အစိတ်အပိုင်းများ : မုန်ညင်းစေ့ ၊ မုန်ညင်းဆီ။
မြန်မာနိုင်ငံတွင်
တွေ့နိုင်သောနေရာများ : မြန်မာ နိုင်ငံ အနှံ့အပြား တွင် ဟင်းသီးဟင်းရွက် အဖြစ် စိုက်ပျိုးသည်။ အထူး သဖြင့် အေးမြ သော ရာသီ ဥတု ရှိသည့် တောင်တန်း ဒေသများ တွင် ပိုမို ဖြစ်ထွန်း၏။
စိုက်ပျိုးပင် ဖြစ်သည်။
စိုက်ပျိုးပုံ-
(က) ပျိုးထောင်ခြင်း----၃ ပေ x ၂ ပေ ရှိသော ပျိုးခင်းတွင် မျိုးစေ့ ငါးမူးသား ခန့် ပျိုးပါ။ မျိုးစေ့ ချပြီး ရေဖြည်းဖြည်း နှံ့အောင် ခပ်ရွှဲရွှဲ လောင်း၍ ကောက်ရိုး ဖြင့် ၄ ရက်ခန့် အုပ်ထား ရသည်။
(ခ) ပြောင်းရွှေ့စိုက်ပျိုးခြင်း-----မြေကို ကောင်းစွာ ထွန်ယက် ၍ မြေဩဇာ တစ်ဧက လျှင် လှည်း ၁၀ စီး မှ ၁၅ စီး ခန့် ထည့်ပြီး သမအောင် ပြုပြင်၍ တစ်ပင် ၈ လက်မ တစ်တန်း နှင့် တစ်တန်း ၁၂ လက်မ ခွာ၍ ပြောင်းရွှေ့ စိုက်ပျိုး ရမည်။
(ဂ) ပြုစုဂရုစိုက်ခြင်း---ရေကို လိုအပ် သလို လောင်း၍ ပေါင်းမြက်များ ကို ရှင်းလင်း ထားပေး ရမည်။
(ဃ) ဆွတ်ခူးခြင်း---စိုက်ပြီး ရက်ပေါင်း ၄၅ မှ ၆၀ အကြာတွင် ဆွတ်ခူး နိုင်သည်။
အသုံးဝင်ပုံ : အာနိသင် ---မြန်မာ ဆေးကျမ်းများ အလိုအရ မုန်ညင်းသည် စပ် ခါး သော အရသာ ရှိ၍ ပူသော သတ္တိ ရှိ၏။ ထက်မြက် ၏ ၊ ဝမ်းမီးကို တောက်စေ၏ ၊ သလိပ်တို့ကို ကင်းငြိမ်း စေ၏ ။ သွေးအန် ။ သွေးကျ ၊ နူနာ ၊ ယားယံခြင်း ကို ပျောက်ကင်း စေ၏ ။
အသုံးပြုပုံ-
အစေ့
၁ ။ မုန်ညင်းဖြူ စေ့ကို ကွမ်းစားဂမုန်း နှင့်သွေးပြီး လိမ်းသော် အဆစ်ရောင် ခြင်း ပျောက်၏။
အဆီ
၁ ။ မုန်ညင်းဆီ အနည်းငယ်ကို အအေးလွန်၍ ကိုက်သော နားနာကို ခတ်ပေးပါ က ပျောက်ကင်း၏။
၂ ။ မုန်ညင်းဆီ ၊ မရိုးရွက် ရည်၊ နနွင်းတက် ၎င်းသုံးမျိုး ကို ရောချက် ၍ ဆီကျန်လျှင် စစ်ယူပြီး ပွေးနာ ၊ ယားနာများ ကို လူးပေးပါက ပျောက်ကင်းသည်။
၃ ။ မုန်ညင်းဆီ ကို ပရုတ်နှင့် ချက်၍ ကလေးများ ဗိုက်နာ ခြင်း ၊ အဆုတ်အအေး မိခြင်း ၊ နှာစေး ချောင်းဆိုး ခြင်းများ အတွက် လိမ်းဆေး သို့မဟုတ် အုပ်ဆေး အဖြစ် အသုံးပြု ရ၏။
၄ ။ ဘေလုံးရောဂါ ၊ သွေးဖျဉ်း ရောဂါ ၊ မြင်းသရိုက် ရောဂါ ၊ လေထိုး လေအောင့် ရောဂါ များ အတွက် မုန်ညင်းဆီကို အနည်းငယ် သောက်ပေး ခြင်း ၊ ရောဂါ ဖြစ်ရာ နေရာတွင် ပွတ်၍ လိမ်းပေးခြင်း ဖြင့် ပျောက်ကင်း၏။
၅။ ထိပ်ကပ်နာ ရှိသူများ ညအိပ်ရာ ဝင်ချိန် နှာခေါင်း တွင်းသို့ မုန်ညင်းဆီ အနည်းငယ် ထည့်ပေးက ပျောက်၏။
၆ ။ ကလေးများ မက္ခရုနာ ပေါက်လျှင် မုန်ညင်းဆီ ဖြင့် သုံးခါမျှ လိမ်းပေးရုံနှင့် မက္ခရု များ ကြွေကျ ပျောက်ကင်း၏။
၇ ။ ခေါင်း ကိုက် ခေါင်း အုံ လျှင် ဦးခေါင်းတွင် မုန်ညင်းဆီ ထည့်လိမ်း ပေးခြင်းဖြင့် ပျောက်ကင်း၏။
၈ ။ ဇက်ကြောတက် ၊ မျက်ရိုး ကိုက် သည့် နေရာများ တွင် မုန်ညင်းဆီ လိမ်းပေးက လည်း ပျောက်ကင်း၏။
၉ ။ အထုံ အကျဉ် ၊ အချိအနဲ့ ၊ အကြောဆွဲ ၊ လက်ကပ် ခြေကပ် ဖြစ်လျှင် မုန်ညင်းဆီ တစ်ဆ ၊ နှမ်းဆီ တစ်ဆ ကို တောင်ဆိတ် ဆီ သို့မဟုတ် တောဆိတ် ဆီနှင့် ဖျော်၍ ပွတ်လိမ်းပေး က ပျောက်၏။
၁၀ ။ လည်ပင်းကြီး ရောဂါ အတွက် မုန်ညင်းဆီ တစ်ဆ ၊ နှမ်းဆီ တစ်ဆကို စပါးကြီး သည်းခြေ နှင့် ဖျော်၍ လည်ပင်း တွင် စုတ်နှင့် ထိုးပြီး ပဉ္စကာနီသီး သို့မဟုတ် ဖရဲသီး ကို အခြောက်လှန်း သွေးလိမ်းက ပျောက်၏။
၁၁။ အနာပျက် ၊ အနာဆွေး များ တွင် မုန်ညင်း ဆီ လိမ်းက ပျောက်၏။
၁၂ ။ မုတ္တကျ သူများ မုန်ညင်းဆီ ဖြင့် နှိပ်နယ်လိမ်း ပေးက ပျောက်၏။
၁၃ ။ လူကောင်းများ ကိုယ်တွင် လိမ်း၍ အိပ်ပါက ဝဲနာ ၊ ယားနာ ၊ နူနာ ၊ လေနာ များ မှ ကင်းဝေး စေ၏။

ကိုးကား
-------

1. ↑
***ဟယ်ရီပေါ်တာနှင့် ဖီးနစ်အဖွဲ့*** (အင်္ဂလိပ်: Harry Potter and the Order of the Phoenix) သည် ဗြိတိသျှစာရေးဆရာမ ဂျေ ကေ ရိုးလင်း ရေးသားထားသည့် နာမည်ကြီး ဆန်းကြယ်စိတ်ကူးယဉ် ဝတ္ထုရှည်တစ်ပုဒ် ဖြစ်၍၊ ထိုဝတ္ထုသည် ဟယ်ရီပေါ်တာ စာအုပ်အတွဲတွင် ပဉ္စမမြောက် စာအုပ် ဖြစ်သည်။ ထိုစာအုပ်သည် အဓိကဇာတ်ဆောင် ဟယ်ရီပေါ်တာ၏ ဟော့ဂ်ဝပ် စုန်းကဝေအတတ်နှင့် မှော်ပညာကျောင်းတော်ကြီးတွင် တက်ရောက်ရသော ပဉ္စမနှစ်ကျောင်းသားဘဝ ဇာတ်ကြောင်းဖြစ်၍ ရန်သူ ဗော်လ်ဒီမော့၏ တိတ်တဆိတ်ပြန်လာမှု၊ အိုဒဗလျူအယ်လ် စာမေးပွဲများ၊ အဟန့်အတားတစ်ခု ဖြစ်နေသော မှော်ဝန်ကြီးဌာန စသည့် အကြောင်းကိစ္စများ ပါဝင်သော ဇာတ်လမ်းပင်ဖြစ်သည်။

ထိုစာအုပ်ကို ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းတွင် ဘလွမ်းစ်ဘာရီ စာအုပ်တိုက်မှလည်းကောင်း၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် စကောလာ့စတစ်မှလည်းကောင်း၊ ကနေဒါတွင် ရိန်းကို့စ်မှလည်းကောင်း ၂၀၀၃ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၁ ရက်တွင် ထုတ်ဝေဖြန့်ချိခဲ့လေသည်။ စတင်ဖြန့်ချိချိန်မှ ၂၄ နာရီအတွင်းမှာပင် အုပ်ရေငါးသန်းခန့်အထိ ရောင်းချနိုင်ခဲ့သည်။ ဤစာအုပ်သည် စာအုပ်စီးရီးထဲတွင် အရှည်ဆုံးသောစာအုပ် ဖြစ်ပေသည်။

*ဟယ်ရီပေါ်တာနှင့် ဖီးနစ်အဖွဲ့* စာအုပ်သည် **အမေရိကန်စာကြည့်တိုက်အဖွဲ့အစည်းမှ ရွေးချယ်ချီးမြှင့်သော အရွယ်ရောက်လူငယ်များအတွက် အကောင်းဆုံးစာအုပ်ဆု** (American Library Association Best Book for Young Adults) ကို ၂၀၀၃ ခုနှစ်အတွက် ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည့်အပြင်၊ အခြားဆုတံဆိပ်များကိုလည်း လက်ခံရရှိခဲ့သေးသည်။ အဆိုပါစာအုပ်မှာ ၂၀၀၇ ခုနှစ်က ထွက်ရှိခဲ့သော ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားအဖြစ်သာမက၊ အီလက်ထရွန်နစ် အာ့တ်စ် ဖန်တီးသော ဗွီဒီယိုဂိမ်း အဖြစ်လည်း အောင်မြင်ခဲ့လေသည်။
**ဆန်ခိုးမမိ ဖွဲခိုးမိ** ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

ရှင်းလင်းချက်
-------------

ဆန်ကို ခိုးစဉ်က မမိဘဲ ဖွဲကို ခိုးခါမှ မိသကဲ့သို့ ကြီးလေးသောပြစ်မှု ကျူးလွန်စဉ်က အမှုမဖြစ်ဘဲ သေးငယ်သော ပြစ်မှုကို ကျူးလွန်သည့်အခါမှ အမှုဖြစ်သည်။ 
အခြားဆိုလိုရင်းတစ်ခုမှာ ဆန်ခိုးသူအား မမိဘဲ ဖွဲခိုးသူကျမှ မိသကဲ့သို့ ကြီးလေးသောပြစ်မှု ကျူးလွန်သူကို မမိဘဲ သေးငယ်သော ပြစ်မှုကို ကျူးလွန်သည့်သူကျမှ မိသည်။ 

> ရှေးအခါက လူတစ်ယောက်သည် စပါးနှင့်ဖွဲတို့ကို အိမ်တွင် သိုလှောင်ထားသည်။ တစ်ယောက်သောသူက စပါးကို ခိုးယူ၍ တစ်ယောက်သောသူက ဆောင်းတွင်းအခါ၌ မီးလှုံရန် ဖွဲကို ခိုးယူသည်။ အိမ်ရှင်က သူခိုး စောင့်ဖမ်းသောအခါ ဖွဲသူခိုးကို မိသဖြင့် သင်သည် ဖွဲသာမက စပါးကိုပါ ခိုးသည်ဟုဆိုကာ ရိုက်နှက်၍ အလျော်တောင်းလေသည်။ [ပုံပြင်]  
> 
>

မူလရင်းမြစ်
-----------

* "လျှိုးဝှက်လုပ်ငန်းများကို အတော်အတန် အောင်မြင်စွာ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည် မှန်သော်လည်း... **ဆန်ခိုးမမိ ဖွဲခိုးမိ**ဆိုသကဲ့သို့ ဘာမှမဟုတ်သည့် အကြောင်းကလေးတစ်ခုဖြင့် သူတို့အိမ်သားများကို အကြီးအကျယ် နှိပ်စက်ခဲ့ဖူးလေသည်။ [၁၃၁၅] လူထုပညာ၊ ၃၃။ ၆။

ကျမ်းကိုး
---------

1. 1 2  *မြန်မာစကားပုံ* (စတုတ္ထအကြိမ်တည်းဖြတ်ထုတ်ဝေခြင်း ed.)။ မြန်မာစာအဖွဲ့ဦးစီးဌာန။ ဇွန် ၂၀၀၈။ p. နှာ-၇၆။
အဲရစ် လူဒင်ဒေါ့
ဂျာမနီနိုင်ငံ၏ သမိုင်းတွင်စစ်မက်ရေး၌သာမက နိုင်ငံရေး၌လည်း ထင်ရှားခဲ့သူစစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အဲရစ်ဖွန်လူဒင်ဒေါ့သည် ပရပ်ရှားပြည် ပိုဇန်နယ် ကရုဇီဝီနားအရပ်၌ ၁၈၆၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၉ ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်လေသည်။ ဖခင် ဖြစ်သူမှာ ပရပ်ရှာအရာရှိကြီးတစ်ဦးဖြစ်သည်။ လူဒင်ဒေါ့သည် ငယ်စဉ်ကပင် စစ်စိတ်စစ်သွေးပါခဲ့သူဖြစ်၍ အသက် ၁၇နှစ်အရွယ်မှ အစပြုကာ စစ်ထဲ၌ ဝင်ရောက်အမှုထမ်းခဲ့လေသည်။၁၈၉၈ခုနှစ် (အသက် ၃၃ နှစ်အရွယ်)တွင် စစ်ဦးစီးအဖွဲ့ရုံးသို့ ဝင်ရောက်အမှုထမ်းနေစဉ် ၁၉၁၄ ခုနှစ် ပထမကမ္ဘာစစ် ဖြစ်ပွားသောအခါလူဒင်ဒေါ့သည် အမှတ် ၂ တပ်မတော်၏ တပ်ထောက်ချုပ်ရာထူးဖြင့် စစ်မြေပြင်သို့ ထွက်ရလေသည်။ စစ်ပွဲတွင် ထူးချွန်သော ရဲစွမ်းသတ္တိရှိရုံမက အစီအမံလည်းကောင်းသူဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားစေခဲ့လေသည်။

ထို့နောက် များမကြာမီ သူ၏စွန့်စားမှုများကိုယုံကြည်သော စစ်အာဏာပိုင်တို့သည် လူဒင်ဒေါ့အား တပ်မှူးကြီး ဟင်ဒင်ဗတ်၏ လက်အောက်တွင် ဦးစီးမှူးအဖြစ် ရုရားစစ်မျက်နှာဘက်သို့ စေလွှတ်လိုက် ၏။ ထိုစစ်မျက်နှာ၌ တန်နင်ဗတ်တွင် အောင်ပွဲရခဲ့လေသည်။ ၁၉၁၆ခုနှစ်တွင်တပ်မှူးကြီးဟင်ဒင်ဗတ်သည် စစ်သေနာပတိဖြစ်လာသောအခါ လူဒင် ဒေါ့သည် ပထမ ဦးစီးချုပ်ဖြစ်လာလေသည်။ လူဒင်ဒေါ့ကား စစ်အတတ်၌ ကျွမ်းကျင်သူဖြစ်၍ တိုက်နည်းခိုက် နည်းအမျိုးမျိုး၊ လက်နက်အမျိုးမျိုးကိုကြံစည်တီထွင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ စစ်ပွဲ များတွင် အဆိပ်ငွေ့ဗုံးများကို အများအပြား သုံးခဲ့သဖြင့် မဟာမိတ်များ ဘက်၌ အပျက်အစီး အဆုံးအရှုံးများခဲ့၏။ သို့ရာတွင် ၁၉၁၈ ခုနှစ်လောက် ရောက်သောအခါ ဂျာမန်တို့ တဖြည်းဖြည်း အရေးနိမ့်လာလေရာ တိုင်းပြည် လူထုနှင့်တကွ ခေါင်းဆောင်ကြီးများက ရသမျှအခွင့်အရေးနှင့်ပင် စစ်ပြေငြိမ်းလိုကြသည်။ လူဒင်ဒေါ့ကမူ ဂုဏ်ယူလောက်သော စစ်ပြေငြိမ်းမှုကိုသာ လိုချင်သည်ဖြစ်သောကြောင့် ထိုခေါင်းဆောင်တို့နှင့် မညီမညွတ်ဖြစ်ကာ ရာထူးမှ ထုတ်ပယ်ခြင်းခံရလေသည်။ 

စစ်ပြေငြိမ်းပြီးသောအခါ လူဒင်ဒေါ့ သည် ဆွီဒင်နိုင်ငံသို့ တိမ်းရှောင်နေပြီးနောက် ငါးလခန့်ကြာသောအခါ ဂျာမနီသို့ပြန်လာကာ နိုင်ငံရေးတွင် အပါဝင်ဆောင်ရွက်သည်။ ဟစ်တလာ တို့ဦးစီးသည့် ၁၉၂၃ ခုနှစ် ဗီယာအဆောင် ပုန်ကန်မှုတွင် ပါဝင်ခဲ့သဖြင့် ထောင်နန်းစံရမည့် အရေးမှ စစ်မှုထမ်းသက်ကြောင့် လွတ်ခဲ့ရ၏။ သို့ရာ တွင် မကြာမြင့်မီ ဟစ်တလာ၏ဝါဒများကို မနှစ်သက်သဖြင့် ဂိုဏ်းခွဲ လိုက်၏။ အယူဝါဒဆိုင်ရာတွင် စိတ်ဝင်စားကာ ဂျာမန်လူထုအား အယူဝါဒ ဆိုင်ရာတွင်စိတ်ဝင်စားကာ ဂျာမန်လူထုအား အယူဝါဒဖြင့်မျှား၍ ကမ္ဘာ ပေါ်တွင်တစ်ဖန်ခေါင်းထောင်လာနိုင်ရန် အားထုတ်လေသည်။ သူဦးစီးထုတ်ဝေသော သတင်းစာကို နာဇီတို့က မကြာခဏ ပိတ်ပင်ချုပ်ချယ်သော်လည်း နာဇီခေါင်းဆောင် ဟစ်တလာမူကား လူဒင်ဒေါ့အား သူနှင့် ဂိုဏ်းကွဲသည့်တိုင်အောင်ပင် ကြည်ညိုမြဲ ကြည်ညိုနေသည့်အလျောက် ဖီး လော့ဘွဲ့ပေးရုံမက သူ၏ အနှစ် ၇ဝ မြောက် 
မွေးနေ့ကိုပင် ကျင်းပပြီး ချီးကျူးခဲ့ဖူးလေသည်။ လူဒင်ဒေါ့သည် ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်မဖြစ်မီ ၁၉၃၇ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ၂ဝရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်လေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂)
ပထမ အဲလဘတ်ဘုရင်
**ပထမ အဲလဘတ်** (အင်္ဂလိပ်: Albert I; ၈ ဧပြီ ၁၈၇၅ – ၁၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၃၄) သည် ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံကို ၁၉ဝ၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၃၄ ခုနှစ် အထိ အုပ်စိုးခဲ့သောဘုရင်ဖြစ်သည်။ အဲလဘတ်ဘုရင်သည် တိုင်းသူပြည်သားအပေါင်းတို့နှင့် ပွန်းပွန်းတီးတီး ခင်မင်ရင်းနှီးစွာ ဆက်ဆံတတ်သောကြောင့် ဘယ်လ်ဂျီယမ် တစ်မျိုးသားလုံး၏ ကြည်ညိုလေးစားခြင်းကိုခံရသည်။ ဒုတိယလီယိုပိုဘုရင်၏ညီ ဖလန်းဒါးနယ်စား ဖိလစ်မင်းသား၏ ဒုတိယသားဖြစ်၍ ၁၈၇၅ ခုနှစ် ဧပြီလ ၈ ရက်နေ့တွင် ဘရပ်ဆဲလ်မြို့၌ဖွားမြင်သည်။ ၁၉ဝဝ ပြည့်နှစ်တွင် ဗာဗေးရီးယားပြည်နယ်မှ အယ်လစ်ဇဗက်မင်းသမီး နှင့်လက်ထပ်သည်။ ၁၉ဝ၉ ခုနှစ်တွင် အဲလဘတ်မင်းသား သည် ဦးရီးတော် ဒုတိယ လီပိုဘုရင်၏ ထီးမွေကို ဆက်ခံရရှိလေသည်။

  

ဦးရီးတော်၏အရိုက်အရာကို ဆက်ခံရသောအခါ၌ 
ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံ ရေကြောင်းကုန်သွယ်ရေးကို တိုးတက်အောင် 
ပြုပြင်သည်။ ကွန်ဂိုပြည်နယ်ဖွံ့ဖြိုးရေးကိုလည်း ဆောင်ရွက် 
သည်။ ဘယ်လ်ဂျီယမ်တပ်မတော်ကိုလည်း ပြန်လည်ပြုပြင်သည်။ 
သို့ရာတွင် တပ်မတော်ကို ပြန်လည်ပြုပြင်နေစဉ် ၁၉၁၄ ခုနှစ် 
ဩဂုတ်လ ၂ ရက်နေ့၌ ဂျာမန်တို့က ပြင်သစ်နိုင်ငံကိုတိုက်ခိုက် 
ရန် ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံတွင်းမှ ဖြတ်သန်းခွင့်တောင်းဆိုလေသည်။ 
ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံသည် ကြားနေနိုင်ငံဖြစ်၍ အဲလဘတ်ဘုရင်က 
ထိုတောင်းဆိုချက်ကို ခွင့်မပြုချေ။ ထိုအခါဂျာမန်တပ်များသည် 
ဘယ်လ်ဂျီယမ်ကို ဇွတ်အတင်းဖြတ်ကျော်လာသဖြင့် စစ်ဖြစ်ပွားလေ 
သည်။

  

အဲလဘတ်ဘုရင်သည် ဘယ်လ်ဂျီယမ်တပ်များကို ကိုယ်တိုင် 
ဦးစီး၍ ဂျာမန်တပ်များကို ရွတ်ရွတ်ချွံချွံ ခုခံတိုက်ခိုက်သည်။ 
နောက်ဆုံး၌ အားမတန်၍မာန်လျော့ရသဖြင့် ဗရပ်ဆဲမြို့တော် 
ကျဆုံးသည့်တိုင်အောင် ဘုရင်သည် မိမိတပ်မတော်နှင့် မခွဲခွာ 
ခဲ့ချေ။ စစ်မျက်နှာနောက်ပိုင်းတွင် မိဖုရား အယ်လစ်ဇဗက် 
ကလည်း တိုက်ပွဲမှဒဏ်ရာရသူ စစ်သားများကို ပြုစုစောင့် 
ရှောက်လျက်ရှိလေသည်။ ၁၉၁၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် 
အဲလဘတ်ဘုရင်သည် ဘယ်လ်ဂျီယမ်တပ်၊ ဗြိတိသျှတပ်၊ ပြင်သစ် 
တပ်များပါဝင်သော မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့ကို ကွပ်ကဲ၍ ရန်သူကို 
တိုက်ခိုက်ရာ ထိုနှစ်အောက်တိုဘာလ၌ ဘယ်လ်ဂျီယမ်ကမ်းခြေ 
ဒေသကို ဂျာမန်တို့လက်မှ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့လေသည်။ 
ပထမ ကမ္ဘာစစ်ပြီးသည့်နောက် ၁၉၁၈ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၂ 
ရက်နေ့တွင် အဲလဘတ်ဘုရင်သည် အောင်တပ်ခင်းလျက် 
ဗရပ်ဆဲမြို့တော်အတွင်းသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက် လာခဲ့လေသည်။
ပထမ အဲလဘတ်ဘုရင်သည် အားကစားဘက်၌လည်း 
ထူးချွန်သူဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် တောင်တက်ခြင်း၌ ဝါသနာ 
ပါသည်။ ၁၉၃၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် မိမိ၏ 
ဝါသနာအလျောက် အာဒင်းနီး တောင်တန်းတစ်နေရာသို့ တက် 
နေစဉ် လိမ့်ကျ၍ အနိစ္စရောက်ရလေသည်။ သားအကြီးဆုံးက 
တတိယ လီပိုယိုဘွဲ့ကို ခံယူ၍ ဘယ်လ်ဂျီယမ်ထီးနန်းကို စိုးစံ 
လေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅)
အဲလရစ်ဘုရင် (ခရစ် ၃၇၁ ခန့်-၄၁ဝ)
-------------------------------

အဲလရစ်သည် ဗီစီဂေါ့သခေါ် အနောက်ပိုင်းဂေါ့သလူမျိုးတို့၏ ခေါင်းဆောင် ဘုရင်ဖြစ်သည်။ ၃၉၅ ခုနှစ်တွင် ရောမဘုရင် သီအိုဒိုးဆီးယပ် ကွယ်လွန်သောအခါ၊ အဲလရစ်ခေါင်းဆောင်သော ဗီစီဂေါ့သ ထကြွပုန်ကန်ကြ၍၊ ဂရိပြည်ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းယူခဲ့လေသည်။
အောင်ပွဲရ အဲလရစ်သည် ဗီစီဂေါ့သတို့၏ ဘုရင် 
အဖြစ်ကိုခံယူပြီးနောက် အီတလီပြည်ကို အလုံးအရင်းဖြင့် 
ချီတက်လာလေသည်။ သို့ရာတွင် ရောမဗိုလ်ချုပ်စတီလီကိုသည် 
ဗီစီဂေါ့သတပ်များကို အီတလီမြောက်ပိုင်း ပိုးမြစ်ကမ်းတွင် 
ငါးနှစ်မျှ ကြံ့ကြံ့ခံတားဆီးနိုင်ခဲ့လေသည်။ ၄ဝ၈ ခုနှစ်သို့ရောက် 
သော်၊ ရောမဧကရာဇ်က ဗိုလ်ချုပ်စတီလီကိုအား ကွပ်မျက်ခဲ့ရာ၊ 
အဲလရစ်၏အင်အားကို အံတုနိုင်သူ မရှိတော့သဖြင့် အီတလီ 
မြောက်ပိုင်းတွင် တိုက်ခိုက်ဖျက်ဆီးလျက်ရှိလေသည်။
၄၁ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ဗီစီဂေါ့သတပ်များသည် ရောမမြို့ 
ကို ဝိုင်းရံလုပ်ကြံသဖြင့် မြို့တော်ကျဆုံးလေသည်။ ဗီစီဂေါ့သ 
တို့သည် မြို့တွင်း၌ သုံးရက်မျှ လုယက်ဖျက်ဆီးကြသည်။
အဲလရစ်သည် ရောမမြို့ကိုရပြီးနောက် အီတလီတောင် 
ပိုင်းရှိ စစ္စလီကျွန်းကိုတိုက်ခိုက်နေစဉ် ကွယ်လွန်လေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅)
ဘလှ၊ ဦး(မြောင်းမြ) (ခရစ် ၁၉၁၄-၁၉၇၂)
-----------------------------------

ရန်ကုန်မြို့ ရွှေတိဂုံဘုရားစေတီတော်ကြီးအနီးတည်ထားခဲ့သော အာဇာနည်အရှင်ဦးဝိဇာရကျောင်းတိုက်၏ ဒါယကာကြီးဖြစ်သည့် မြောင်းမြ ဦးဘလှကို မြောင်းမြမြို့တွင် ၁၉၁၄ခု၊ မတ်လ (၂၀)ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ဆန်စက်ပိုင်ရှင် ဦးဖိုးခင်၏ မြေးဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်က ရန်ကုန်မြို့ စိန်ပေါလ်ကျောင်းမှ ၁ဝတန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၂-ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂၈)ရက်နေ့တွင် တို့ဗမာအစည်းအရုံးအဖွဲ့အစည်းများကို အများဆုံးအကူအညီပေးခဲ့သူဖြစ်သည်။

  

ဦးဘလှသည် အင်္ဂလိပ်များ ဆုတ်ခွာသွားသည့် အချိန်၌ မြို့ရွာကာကွယ်ရန် ဖွဲ့စည်းထားသော အဖွဲ့တွင် အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သည်။ ၁၉၄၅-ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် မြောင်းမြမြို့၌ အာရှလူငယ်များ အစည်းအရုံးဖွဲ့စည်းရာတွင် ဦးဘလှမှာ ပထမဦးဆုံးဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သည်။ ၁၉၄၅ခုနှစ်၊ မေလ နောက်ဆုံးပတ်တွင် ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေး ရဲဘော်များ၊ တိုင်းချစ်ပြည်ချစ်ပုဂ္ဂိုလ်၊ ကရင်အမျိုးသားများ ပါဝင်သော အစည်းအရုံးရေး အခြေခံအဖွဲ့(ဖတပလ)၊ မြောင်းမြမြို့နယ်တွင် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်မြို့ ရွှေတိဂုံဘုရားအနီး တည်ထားသော အာဇာနည်အရှင်ဦးဝိစာရ အထိမ်းအမှတ်ကျောက်တိုင်ကို တည်ထောင်ပေးခဲ့သည့် အမျိုးသားစည်းရုံးရေးနှင့် အမျိုးသားနိုင်ငံရေး၊ မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ် ထက်သန်သူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၁၉၄၈-ခုနှစ် လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် ဖဆပလခေတ် တသီးပုဂ္ဂိုလအမတ်အဖြစ် အရွေးခံခဲ့ရာမှ လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် ရွေးချယ်ခံရသည်။ မျိုးချစ်စိတ်ထက်သန်သော ဦးဘလှသည် ၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၂၄)ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
စင်ကိုးနားပင်သည် ရူဗီအာစီး မျိုးရင်းဝင် 
အပင် ဖြစ်သည်။ ကာဖီပင်နှင့် မျိုးရင်းတူသည်။ ယင်း၏ 
ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ 'စင်ကိုးနား အော့ဖီစင်နာလစ်' ဖြစ်သည်။ 
ထိုအပင်၏ အခေါက်ကို ကွီနိုင်ခေါ် ငှက်ဖျားရောဂါဆေး 
ဖော်ရာ၌ အသုံးပြုကြသည်။ စင်ကိုးနားပင်သည် အမြဲစိမ်း 
ပင်မျိုး ဖြစ်သည်။ အရွက်သည် ချောမွှတ်၏။ အကိုင်းအခက် 
များ၌ ဆိုင်၍ ပေါက်တတ်ကြ၏။ အရွက်ပုံမှာ ဘဲဥဖျားသွယ်ပုံ 
ဖြစ်၏။ အပွင့်သည် မွှေးကြိုင်၍ အရောင်မှာ အဖြူ၊ ပန်းရောင် 
နှင့် ခရမ်းရောင် ရှိ၏။

စင်ကိုးနားပင်သည် တောင်အမေရိကတိုက်တွင် မူလပေါက် 
သည်။ အများအားဖြင့် အန်းဒီးတောင် အရှေ့ဘက်စောင်း အမြင့် 
ပေပေါင်း ၃ဝဝဝ မှ ၉ဝဝဝ ကြားတွင် အခြားသစ်ပင်များနှင့် 
ရော၍ အလေ့ကျပေါက်သည်။ စင်ကိုးနားပင် မျိုးပေါင်း 
အမြောက်အမြား ရှိသည်။ စင်ကိုးနားပင်ကို ပထမဦးဆုံး 
ပီးရူးနိုင်ငံနှင့် အက်ကွောဒေါနိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရသည်။
တောင်အမေရိကတိုက်သို့ စပိန်လူမျိုးများ မရောက်လာမီ 
အခါကပင် ထိုနယ်ရှိ တိုင်းရင်းသားများသည် စင်ကိုနားပင်ကို 
ဆေးအဖြစ် အသုံးပြုကြသည်ဟု ဆိုသည်။ ခရစ် ၁၆၃၈ ခုနှစ် 
တွင် ပီးရူးဘုရင်ခံချုပ်ကတော် ကောင့်တက် စင်ကိုးနားသည် 
ထိုအပင်၏ အခေါက်ကို စားသုံးခြင်းအားဖြင့် ငှက်ဖျားရောဂါ 
ပျောက်ကင်းကြောင်း သိရလေသည်။ ကောင့်တက် စင်ကိုး 
နားကို အစွဲပြု၍ ထိုအပင်ကို စင်ကိုးနားပင်ဟူ၍ ခေါ်ဝေါ်ကြ 
လေသည်။ ဘုရင်ခံချုပ်ကတော်သည် ထိုအပင်၏ တန်ဖိုးကို 
သိရှိသဖြင့် ထိုအပင်၏ အခေါက်များကို လိုက်လံ စုဆောင်း 
စေ၍ ငှက်ဖျားရောဂါ စွဲကပ်သူများအား ကုသစေသည်။ 

ဤသို့ဖြင့် စင်ကိုးနားသည် စပိန်နိုင်ငံသို့ ရောက်သွားသည်ဟု 
ဆိုသည်။ ထိုအခေါက်ကို ဂျက်ဇူးအစ်ခေါ် ခရစ်ယန်ဘုန်းကြီး 
များက လိုက်လံဝေငှသဖြင့် ထိုဘုန်းတော်ကြီးများကို အစွဲပြု၍ 
ဂျက်ဇူးအစ်အခေါက်ဟူ၍လည်း ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ ထို့ပြင် 
တစ်ခါတစ်ရံ ပီးရူးနိုင်ငံကို အစွဲပြု၍ မီရူးဗီယန်အခေါက်ဟူ၍ 
လည်း ခေါ်ဝေါ်တတ်ကြလေသည်။ ၁၉ ရာစုနှစ်အစသို့ ရောက် 
သောအခါ ထိုအခေါက်ကို အသုံးများလာ၍ လုံလောက်စွာပင် 
မရရှိကြတော့ပေ။ သဘာဝအလျောက် ပေါက်သော အပင်များ 
သည်လည်း မျိုးပြုတ်လုမတတ် ဖြစ်ကြသည်။ ထိုကြောင့် 
စင်ကိုးနားခေါက်ကို လုံလောက်စွာ ရရှိရေးအတွက် ထိုအပင်ကို 
စိုက်ပျိုးရန် အမျိုးမျိုး ကြိုးစားကြ၏။ ၁၉ ရာစုနှစ်အလယ်သို့ 
ရောက်သောအခါမှ စင်ကိုးနားပင် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းသည် 
ထမြောက်အောင်မြင်လေသည်။ ယခုအခါ စင်ကိုးနားပင်များကို 
အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ သီဟိုဠ်ကျွန်း၊ ဂျားဗားကျွန်း၊ အမေရိကတိုက် 
အပူပိုင်းဒေသများတွင် စိုက်ပျိုးကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ(၃)
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

(၁) အပ္ပဋိကူလဖြစ်သော ရဇနီယဓမ္မတို့၌ ရာဂမဖြစ်အောင် ပဋိကူလသညာကို ပွား၍နေရမည်။

(၂) ပဋိကူလဖြစ်သော ဒေါသနီယဓမ္မတို့၌ ဒေါသမဖြစ်အောင် အပ္ပဋိကူလသညာ ပွား၍နေရမည်။

(၃) အပ္ပဋိကူလရဇနီယဓမ္မတို့၌ ရာဂမဖြစ်အောင် ပဋိကူလဖြစ်သော ဒေါသနီယဓမ္မတို့၌ ဒေါသမဖြစ်အောင် ပဋိကူလသညာကို ပွားများနေရမည်။

(၄) ပဋိကူလဖြစ်သော ဒေါသနီယဓမ္မတို့၌ ဒေါသမဖြစ်စေရန် အပ္ပဋိကူလဖြစ်သော ရဇနီယဓမ္မတို့၌ ရာဂမဖြစ်စေရန် အပ္ပဋိကူလသညာကို ပွားများနေရမည်။

(၅) မည်သည့်အာရုံ မည်သည့်အရပ်၌မဆို ရဇနီယဓမ္မတို့၌ အနည်းငယ်မျှပင် ရာဂမဖြစ်ပါစေလင့်၊ မည်သည့်အာရုံ မည်သည့်အရပ်၌မဆို ဒေါသနီယဓမ္မတို့၌ အနည်းငယ်မျှပင် ဒေါသမဖြစ်ပါစေလင့်၊ မည်သည့်အာရုံ မည်သည့်အရပ်၌မဆို မောဟနီယဓမ္မတို့၌ အနည်းငယ်မျှပင် မောဟမဖြစ်ပါစေလင့်ဟု ပဋိကူလအာရုံ၊ အပ္ပဋိကူလအာရုံ ထိုနှစ်ပါးစုံကိုကြည့်၍ လျစ်လျူရှုလျှက် သတိသမ္ပဇဉ်ရှိသည်ဖြစ်၍ နေရာ၏ဟု ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။


---

တိကဏ္ဍကီသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -အံ၊၂၊၁၄၉-၁၅၀။ အံ၊မြန်၊၂၊၁၈၈-၉။ အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၅၂။ အံ၊ဋီ၊၃၊၄၉။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ပဉ္စကနိပါတ၊ တတိယပဏ္ဏာသက၊ (၁၅)၅-တိကဏ္ဍကီဝဂ္ဂ၊ စတုတ္ထသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
3. ↑  *အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ အင်္ဂုတ္တိုရ်ပါဠိတော် မြန်မာပြန်၊ ပဉ္စကနိပါတ်၊ ၃-တတိယပဏ္ဏာသက (တတိယသုတ်ငါးဆယ်)၊ (၁၅) ၅- တိကဏ္ဍကီဝဂ် ၄ - တိကဏ္ဍကီသုတ်*။
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

(၃)သုတ် ရှိပါသည်။

အရှင်ဆန္နထေရ်၏ တရားဟောဆုံးမ ကံမြစ်ရန် လျှောက်ထားချက်အရ ကာသိနိုင်ငံ ဗာရာဏသီမြို့တော်၏အနီး ဣသိပတနမိဂဒါ ဝုန်တော၌ အရှင်ဆန္နမထေရ်အား မထေရ်ကြီးများက အနိစ္စသဘာဝ အနတ္တသဘာဝရှိသော ခန္ဓာငါးပါးတရားတော်ကို ဟောတော်မူကြပုံ ဝံသနိုင်ငံ ကောသမ္ဗီမြို့တော်သွား၍ လျှောက်ထားသဖြင့် အရှင်အာနန္ဒာမထေရ်က ကစ္စာနသုတ္တ (သံ၊၁၊၂၅၇။) ဒေသနာတော်ကို ဟောတော်မူပုံ အရှင်ဆန္နထေရ် တရားသိမြင်ပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ အရှင်ဆန္နထေရ်အကြောင်းနှင့် ဋီကာ၌လည်း သိမှတ် ဖွယ်ရာ ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။

---

ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့ ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံး နေတော်မူစဉ် ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံး နေသော အရှင်သာရိပုတ္တရာနှင့် အရှင်မဟာစုန္ဒထေရ်က ဂိလာနဖြစ် (မရဏန္တိကဒုက္ခဝေဒနာ ပြင်းထန်စွာခံ)နေရသော အရှင်ဆန္နမထေရ်အား အာယတန(၆)ပါး၊ ဝိညာဏ်(၆)ပါး၊ ဝိညာတဗ္ဗဓမ္မတို့၌ တဏှာ, မာန, ဒိဋ္ဌိတို့ဖြင့် စွဲယူပါသေးသလောဟု မေးလျှောက်ကြရာ အရှင်ဆန္နမထေရ်က မယူပါကြောင်းနှင့် မယူခြင်း၏အကြောင်းတို့ကို လျှောက်ထားသည့်သုတ်။

ဤသုတ်၌ အရှင်ဆန္နမထေရ်က ဝေဒနာပြင်းထန်စွာ ခံစား နေခြင်းနှင့် ဆက်စပ်နေသော ဥပမာနှစ်မျိုးတို့ဖြင့် ပြန်လည်လျှောက်ထားပုံ ဓါးဖြင့် လည်ပင်းကို လှီးဖြတ်တော့မည်ဟု လျှောက်ထားပုံ၊ အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ်က တားမြစ်ခဲ့ပုံ၊ အရှင်ဆန္နထေရ်၏ဂတိကို မေးလျှောက်သဖြင့် ဘုရားရှင်က အရှင်ဆန္နထေရ် ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုသွားပုံကို မိန့်ကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ ဖွားဖက်တော်ဆန္နထေရ်နှင့် အမည်တူဆန္န ဖြစ်ကြောင်း နှင့် သိမှတ်ဖွယ်ရာများကို ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။ ဋီကာ၌လည်း ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။

---

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် ဆန္နပရိဗိုဇ်က မေးလျှောက်သဖြင့် ရာဂ ဒေါသ မောဟ လွှမ်းမိုးမှုကို ခံနေရသူနှင့် ယင်းတရားတို့ကို ပယ်နိုင်သူ ပယ်ပြီးသူတို့ ရရှိခံစားနိုင်သည့် အကျိုး၊ ယင်းတရားတို့၏သဘာဝ၊ ယင်းတရားတို့ကို ပယ်ဖျောက်ဖျက်ဆီးနိုင်သည့် မဂ္ဂနှင့်ပဋိပဒါတို့ကို တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ ဆန္နပရိဗိုဇ်အား အရှင်အာနန္ဒာ ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ ပညာနိရောဓိကောဒ်၌ ပညာသုံးမျိုးနှင့်တကွ သိမှတ်ဖွယ် အကြောင်းအရာတို့ကို ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။ ဋီကာ၌လည်း သိမှတ်ဖွယ်ရာများကို ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -သံ၊၂၊၁၀၈-၁၁၀။ သံ၊မြန်၊၂၊၁၀၁-၃။ သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၉၁-၂။ သံ၊ဋီ၊၂၊၂၄၈။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ (၉)၄-ထေရဝဂ္ဂ၊ အဋ္ဌမသုတ်။
2. ↑  -သံ၊၂၊၂၈၁-၄။ သံ၊မြန်၊၂၊၂၇၄-၇။ သံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၈-၁၉။ သံ၊ဋီ၊၂။၂၉၅-၇။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ သဠာယတနဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-သဠာယတနသံယုတ္တ၊ စတုတ္ထသုတ်။
3. ↑  -အံ၊၁၊၂၁၆-၈။ အံ၊မြန်၊၁၊၂၃၃-၅။ အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၀၀-၁။ အံ၊ဋီ၊၂၊၁၈၀။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ တိကနိပါတ၊ ဒုတိယပဏ္ဏာသက၊ (၈)၃-အာနန္ဒဝဂ္ဂ၊ ပဌမသုတ်။
4. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
**ဘလွန်းဖီး ခရစ်ကတ်နှင့် ပြေးခုန်ပစ်ကလပ်ကွင်း** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ကိုလံဘိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ပထမတန်းနှင့် List A ခရစ်ကတ်ပြိုင်ပွဲများကို ၁၉၉၁ ခုနှစ်ကတည်းက ကျင်းပခဲ့သည့် အားကစားကွင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဘလွန်းဖီး ခရစ်ကတ်နှင့် ပြေးခုန်ပစ်ကလပ်၏ အိမ်ကွင်းလည်း ဖြစ်သည်။

တည်နေရာ
-------

အားကစားကွင်းသည် ကိုလံဘိုကြိုးဆွဲရထားပြိုင်ပွဲကွင်းဘေး ကိုလံဘိုခရိုင်ရှိ Cinnamon ဥယျဉ်ရှိ ရိရိပ်သာ (Ried Avenue) တွင် တည်ရှိသည်။

သမိုင်း
-------

ဘလွန်းဖီး ခရစ်ကတ်နှင့် ပြေးခုန်ပစ်ကလပ်သည် ၁၉၇၀ ခုနှစ်တွင် သူတို့၏ အိမ်ကွင်းကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ပထမအဆင့် ပထမဆုံးပွဲကို ၁၉၉၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် အားကစားကလပ် နှင့် Kurunegala လူငယ်ခရစ်ကတ်ကလပ် ပြိုင်ပွဲအဖြစ် ကျင်းပခဲ့သည်။ ဘလွန်းဖီးအသင်းသည် သူတို့၏ ပထမဆင့် ပထမဆုံးပွဲစဉ်အဖြစ် ဤကွင်းတွင် ၁၉၉၄ - ၉၅ ခုနှစ်တွင် ကစားခဲ့ပြီး ထိုအချိန်ကတည်းက ဤကွင်းတင် ကစားခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ - ၁၉ ခုနှစ်ရာသီ ၁၈၇ ပထမဆင့်ပွဲများကို ဤကွင်းတွင် ကစားခဲ့သည်။ ပထမဆုံး List A ပြိုင်ပွဲကို ၁၉၉၄ ဇူလိုင်လတွင်လည်းကောင်း၊ ၉၅ List A ပြိုင်ပွဲများကိုလည်း ဤကွင်းတွင်ပင် ကျင်းပခဲ့သည်။

ပြင်ပလင့်များ
-------------

* Bloomfield Cricket and Athletic Club Ground at Cricinfo
* Bloomfield Cricket and Athletic Club Ground at CricketArchive

ကိုးကား
-------

1. ↑  First-class matches played on Bloomfield Cricket and Athletic Club Ground။ CricketArchive။  3 December 2016 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  List A matches played on Bloomfield Cricket and Athletic Club Ground။ CricketArchive။  3 December 2016 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
အဲလင်းပင်၏ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ အားလမပ် 
ဖြစ်၍ ဂရိတ်ဗြိတိန်နိုင်ငံသည် အဲလင်းပင်၏ မူရင်းဒေသဖြစ် 
သည်။ ထိုအပင်သည် အာတီကေးလီးမျိုးစဉ်တွင်အာလမေဆီအီး 
မျိုးရင်း၌ ပါဝင်သည်။ အဲလင်းပင်သည် မည်သည့်မြေမျိုး၌မဆို 
ပေါက်ရောက်နိုင်၏။ သို့သော် မြေဩဇာထက်သန်သော ရေ 
ဆောင်နုန်းမြေတွင် အသန်မာဆုံးပေါက်နိုင်၍ ထိုမြေမျိုးတွင် 
ပေါက်ရောက်သော အဲလင်းပင်၏အသားမှာလည်း ကောင်းမွန် 
လေသည်။

  

အဲလင်းပင်သည် ဥရောပနှင့် အမေရိကတိုက်များတွင် 
သာမက အာရှတိုက်တွင်လည်း ပေါက်ရောက်နိုင်သည်။ 
အမေရိကတိုက်တွင် ပေါက်ရောက်သော အချို့အဲလင်းပင်၏ 
ပုံသဏ္ဌာန်သည် ညောင်ရေအိုးပုံ ဖြစ်သည်။ အကိုင်းအခက်များ 
သည် အောက်ဘက်မှ တဖြည်းဖြည်း ဖြာထွက်လျက်ရှိကြသည်။ 
အချို့ အဲလင်းပင်များတွင်မူ အကိုင်းအခက်များသည် ထိပ်ဘက် 
တွင်မှ ဖြာထွက်လျက်ရှိကြသဖြင့် ထီးများကဲ့သို့ ဖြစ်နေလေ 
သည်။ အဲလင်းပင်များသည် ၇၅ ပေမှ ပေ ၁ဝဝ အထိ မြင့် 
တက်ကြပြီးလျှင် နှစ်ပေါင်း ၂ဝဝ ကျော်မျှ အသက်ရှည်တတ် 
သည်။ 

  

အမေရိကန် အဲလင်းပင်၊ သို့မဟုတ် အဲလင်းပင်အဖြူ 
သည် တစ်ခါတစ်ရံတွင် ပေပေါင်း ၁၂၅ အထိမြင့်၍ ထိုအပင် 
မျိုးမှ သေးငယ်သော အစိမ်းရောင်ပန်းပွင့်များသည် အရွက်များ 
မထွက်မီ နွေကူးရာသီအတွင်း၌ ပွင့်ကြသည်။ အတောင်ကလေး 
များကိုယ်စီရှိသော အသီးကလေးများကိုလည်း သီးကြသည်။ 
ထို့နောက် အရွက်များပွင့်ထွက်လာသောအခါတွင် မြေသို့ကြွေ 
ကျကုန်ကြသည်။ အဲလင်းပင်၏အရွက် ပုံသဏ္ဌာန်မှာ ကြက်ဥပုံ 
ဖြစ်သည်။

  

အဲလင်းပင်၏အသားသည် မာ၍ပျဉ်းတွဲတွဲရှိသည်။ 
အရောင်မှာ အညိုဖျော့ဖြစ်သည်။ လွယ်ကူစွာ မကွဲသောအသား 
ဖြစ်သဖြင့် လှည်းဘီးများနှင့် လယ်ယာသုံးပစ္စည်းများ ပြုလုပ် 
ရာတွင် အသုံးပြုကြသည်။ ရော့အဲလင်းခေါ် ကျောက်အဲလင်း 
သားသည် လှေပြုလုပ်ရန် အထူးကောင်းမွန်သည်။ ထိုအပင်ကို 
ကော့အဲလင်း(ဖော့အဲလင်း)ပင် ဟုလည်းခေါ်သည်။ အမေရိကန် 
အဲလင်းပင်၏ အခေါက်များတွင် ခိုင်ခန့်သော အမျှင်များပါရှိရာ 
ထိုအမျှင်များကို အင်ဒီးယန်းလူမျိုးတို့က ကြိုးအဖြစ်အသုံးပြု 
ကြသည်။

  

အဲလင်းပင်အဖြူ၏ ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ အားလမပ် 
အမေရိကန်နာဖြစ်၍ ချွဲကျိသော အဲလင်းပင်မျိုးကို အားလမပ် 
ဖာလဗာဟုခေါ်သည်။ ဖော့အဲလင်းပင်ကို အားလမပ် သိုမာဆီး 
ဟုခေါ်၍ အင်္ဂလိပ်အဲလင်းပင်ကိုမူ အားလမပ်ကမ်ပက်စထရစ်ဟု 
ခေါ်လေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅)
**စင်ကာပူ-မြန်မာ သက်မွေးပညာသင်တန်းကျောင်း** (Singapore Myanmar Vocational Training Institute,အတိုကောက်;SMVTI ) သည်ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ဗဟန်းမြို့နယ် နတ်မောက်လမ်းတွင် တည်ရှိသည်။ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်တွင် ရှိပြီးစင်ကာပူသမ္မတနိုင်ငံ နှင့်ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ အစိုးရနှစ်ရပ်ကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု နှင့် ခင်မင်မှု အထိမ်းအမှတ် အဖြစ် ဖွင့်လှစ်ထားသော သက်မွေးပညာသင်တန်း ကျောင်းတစ်ကျောင်းဖြစ်သည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

စင်ကာပူ-မြန်မာ သက်မွေးပညာသင်တန်းကျောင်း တည်ဆောက်ရေး အတွက် အစိုးရနှစ်ရပ်ကြား နားလည်မှုစာချွန်လွှာကို ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဧပြီလ (၇)ရက်နေ့ တွင် သိပ္ပံ နှင့် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန၊ နည်းပညာနှင့် သက်မွေးပညာ ဦးစီးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူးချူပ် နှင့် မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ စင်ကာပူသံအမတ်ကြီးတို့ ရေးထိုးခဲ့သည်။ အဆိုပါ သင်တန်းကျောင်း ကို ၂၀၁၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ (၁၆)ရက် တွင် စတင်ဖွင့်လှစ် သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဇွန်လ (၉) ရက်နေ့တွင် မြန်မာ-စင်ကာပူ နှစ်နိုင်ငံသံတမန်ဆက်ဆံရေး နှစ် (၅၀)ပြည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ကျောင်းဖွင့်ပွဲ အခမ်းအနားကို စင်ကာပူသမ္မတနိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ် မစ္စတာလီရှန်လုံး ကိုယ်တိုင်ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။

သင်ကြားပေးနေသောဘာသာရပ်
----------------------

စင်ကာပူ-မြန်မာ သက်မွေးပညာသင်တန်းကျောင်း သည် အဓိကအားဖြင့် အင်ဂျင်နီယာဆိုင်ရာ နှင့် ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလာရေးဆိုင်ရာ ဘာသာရပ်များကို အဓိကထား သင်ကြားပေးနေသည်။ အဆိုပါဘာသာရပ်များ ကို လုပ်ငန်းခွင်အခြေအနေတိုင်း သင်ကြားပေးနေပြီး လက်တွေ့ ဦးစားပေးသင်ကြားပေးနေသော သင်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ သင်တန်းကာလမှာ (၆)လ တာကြာမြင့်ပြီး ဘာသာရပ်တန်းခွဲ တစ်ခု လျှင် ကျောင်းသားဦးရေ (၄၀)ဦး လက်ခံ သင်ကြားပေးလျက်ရှိပြီး စုစုပေါင်းကျောင်းသားဦးရေ (၄၀၀) လက်ခံသင်ကြားပေးနေသည်။ အဆိုပါ သင်တန်းကျောင်းမှ တစ်နှစ်လျှင် စုစုပေါင်းကျောင်းသားဦးရေ (၈၀၀)ကို မွေးထုတ်ပေးနေသည်။

### အင်ဂျင်နီယာဆိုင်ရာဘာသာရပ်

* Electronic Technology
* Electronic (Computer Networking)
* Residential Air-Conditioning
* Building Fixtures & Equipment
* Mechatronices (Basic Servicing)
* General Welding

### ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလာရေးဆိုင်ရာ ဘာသာရပ်

* Front Office Operations
* Housekeeping Operations
* Restaurant Operations
* Retail Operations

ကိုးကား
-------

1. ↑  Myanmar, Singapore to jointly open vocational training school | Ministry Of Information
2. ↑  S’pore-Myanmar vocational training institute launched
3. ↑
4. ↑  စင်ကာပူ-မြန်မာ သက်မွေးပညာသင်တန်းကျောင်းမှ သင်တန်းသား သင်တန်းသူ ၁ဝ ဦး စင်ကာပူနိုင်ငံသို့ အလုပ်သင်သွားရောက်မည် | Ministry Of Information
5. ↑  စင်ကာပူ-မြန်မာ သက်မွေးပညာသင်တန်းကျောင်း (SMVTI) မှသင်တန်းသားသစ်ခေါ်ယူ

ပြင်ပလင့်ခ်များ
---------------

* တရားဝင် ဝက်ဘ်ဆိုဒ်
* ဖေ့စ်ဘွတ်ခ် ပေါ်ရှိ စင်ကာပူ-မြန်မာ သက်မွေးပညာသင်တန်းကျောင်း
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ရပ်ရှ်မိုးတောင် ပေါ်မှ ဖြတ်၍ ပျံသန်းနေသော SAM 28000 ၊ ဗွီစီ-၂၅ အမျိုးအစား အဲယားဖို့စ်ဝမ်း လေယာဉ်တစ်စင်း
အဲယားဖို့စ် ဝမ်း (Air Force One) ဆိုသည်မှာ လေကြောင်းထိန်းသိမ်းရေး ဌာနများတွင် သုံးသော လေကြောင်းဆက်သွယ်ရေး ခေါ်ဆိုမှု သင်္ကေတ ဖြစ်ပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ သမ္မတကို သယ်ဆောင်လာသော အမေရိကန်လေတပ်မှ မည်သည့်လေယာဉ်ကို မဆို ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် သမ္မတကို တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ သယ်ယူပို့ဆောင်ပေးရန် အသုံးပြုသော လေတပ်လေယာဉ်များကို ရည်ညွှန်းလေ့ ရှိသော်လည်း အမေရိကန်လေတပ်မှ မည်သည့် လေယာဉ်မဆို သမ္မတ စီးနင်းလိုက်ပါ လာပါက အဲယားဖို့စ် ဝမ်း ခေါ်ဆိုမှု သင်္ကေတကို အသုံးပြုလေ့ ရှိသည်။ အဲယားဖို့စ်ဝမ်းသည် အမေရိကန် သမ္မတ၏ ထင်ရှားသော သင်္ကေတတစ်ခု နှင့် သူ၏ ဩဇာကြီးမားမှု၏ ပြယုဂ်ဖြစ်ပြီး အဲယားဖို့စ်ဝမ်းလေယာဉ်သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကျော်ကြားဆုံးနှင့် ဓာတ်ပုံရိုက်သူ အများဆုံး လေယာဉ်လည်း ဖြစ်သည်။

အမေရိကန် သမ္မတ တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ သွားလာရန်အတွက် သီးသန့်လေယာဉ်တစ်စင်း အသုံးပြုရန် အကြံအစည်မှာ ၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင် စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ အမေရိကန် လေတပ်မှ သမ္မတအတွက် ခရီးသည်တင် လေယာဉ်ပျံ အသုံးပြုရခြင်းကို စိုးရိမ်မှု ရှိလာ၍ ဖြစ်သည်။ ပထမဆုံး အနေနှင့် စီ-၈၇ လိုင်ဘရေတာ အိတ်စ်ပရက်စ် အမျိုးအစား လေယာဉ်တစ်စီးကို သမ္မတအတွက် အသုံးပြုနိုင်ရန် ပြန်လည်ပြင်ဆင် တည်ဆောက်ခဲ့သော်လည်း လေယာဉ်၏ လုံခြုံစိတ်ချရမှု ဆိုင်ရာ မှတ်တမ်း မကောင်းသဖြင့် လျှို့ဝှက်လုံခြုံရေး အဖွဲ့မှ ပယ်ချခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် စီ-၅၄ စကိုင်းမာစတာ လေယာဉ်တစ်စင်းကို သမ္မတသုံးစွဲနိုင်ရန် ပြန်လည်ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။ ထိုလေယာဉ်ကို ဆေးခရက်ကောင်း (မြင့်မြတ်သောနွား) ဟု တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြပြီး ထိုစဉ်က အမေရိကန် သမ္မတ ဖြစ်ခဲ့သူ ဖရန်ကလင် ဒီလာနို ရုစဗဲ့အား ဒီဇင်ဘာ ၁၉၄၅ တွင် ယော်လ်တာ ကွန်ဖရင့်သို့ ပို့ဆောင်ရန် အတွက် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက်တွင် အမေရိကန် သမ္မတ ဟယ်ရီ ထရူးမန်းက နောက်ထပ် နှစ်နှစ်မျှ ဆက်လက်၍ အသုံးပြုခဲ့လေသည်။

၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် သမ္မတ ဒွိုက် ဒေးဗစ် အိုင်ဆင်ဟောင်ဝါ စီးနင်းလိုက်ပါလာသော လေယာဉ်နှင့် အခြား ခရီးသည်တင်လေယာဉ် တစ်စီးတို့ အရပ်ဒေသတစ်ခု အတွင်း လေကြောင်း ခေါ်ဆိုမှု သင်္ကေတ တစ်ခုတည်းကို တိုက်ဆိုင်စွာ အတူတူ အသုံးပြုမိ ပြီးသည့်နောက်တွင် အဲယားဖို့စ်ဝမ်း လေကြောင်း ခေါ်ဆိုမှု သင်္ကေတကို စတင် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ သမ္မတ အတွက် သီးသန့် လေယာဉ်ကို စတင်တီထွင်ခဲ့သည့် အချိန်မှ စ၍ အဲယားဖို့စ် ဝမ်း ခေါ်ဆိုမှု သင်္ကေတကို အသုံးပြုသော လေယာဉ် တစ်စင်းမက ရှိနေပြီ ဖြစ်သည်။ ၁၉၉၀ ခုနှစ်မှ စ၍ သမ္မတ စီးနင်းလိုက်ပါသော လေယာဉ်များတွင် ဘိုးအင်း ၇၄၇ - ၂၀၀ ဘီ စီးရီး လေယာဉ်ကို အထူးပြုပြင်ထားသော ဗွီစီ-၂၅အေ လေယာဉ် နှစ်စင်း ပါဝင်နေပြီ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်မှ စ၍ အမေရိကန် လေတပ်မှ ဗွီစီ-၂၅ လေယာဉ်နှစ်စင်းကို အခြား လေယာဉ် ၃ စင်းဖြင့် လဲလှယ်ရန် စီစဉ် နေကြသည်။
**စင်ကာပူ အမျိုးသားအားကစားကွင်း (အင်္ဂလိပ်: Singapore National Stadium)**သည် စင်ကာပူနိုင်ငံ၊ ကလန်အရပ်တွင် တည်ရှိသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ယခင် အမျိုးသားအားကစားကွင်းကို ၂၀၀၇ခုနှစ်တွင် ပိတ်သိမ်း၍ ၂၀၁၀ပြည့်နှစ်တွင် ဖြိုချကာအသစ်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၂၈ကြိမ်မြောက် အရှေ့တောင်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲ ဖွင့်ပွဲ၊ ပိတ်ပွဲများကို ကျင်းပခဲ့သည်။၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ယခင်အားကစားကွင်း​ဟောင်းအတွင်း နောက်ဆုံးကျင်းပခဲ့သော စင်ကာပူအမျိုးသားနေ့အခမ်းအနားသည် ၂၀၁၆ခုနှစ်တွင် ယခုအားကစားကွင်းအသစ်အတွင်း ပြန်လည်ကျင်းပခဲ့သည်။ သို့သော် ကုန်ကျစရိတ်ကြီးမားသောကြောင့် ၂၀၁၆ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းကျင်းပသော စင်ကာပူအမျိုးသားနေ့ အခမ်းအနားများကို စင်ကာပူအမျိုးသားအားကစားကွင်းအစား မာရီနာဘေး နှင့် လွှတ်တော်အဆောက်အအုံရှေ့ မြက်ခင်းပြင် (ပါဒ်တန်း) တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။

ကွင်း၏ ပုံစံ
------------

ဖွင့်နိုင်၊ ပိတ်နိုင်သော အမိုးများ ပါသည်။ အောက်ဆုံးပွဲကြည့်စင်ထိုင်ခုံများကို အလွယ်တကူရွေ့ပြောင်း၍ ရနိုင်အောင် ပြုလုပ်ထားသည်။ ဘောလုံး၊ ရက်ဘီ၊ ခရစ်ကတ်၊ ပြေးခုန်ပစ်စသည့် အားကစားနည်းများကို ကျင်းပနိုင်သည်။ အများဆုံးဝင်ဆန့်နိုင်သော လူဦးရေ အရေအတွက်မှာ ၅၅၀၀၀ ဖြစ်သည်။ ထိုင်ခုံများကို အလွယ်တကူရွေ့ပြောင်းနိုင်အောင် ပြုလုပ်ထားခြင်းကြောင့် ဝင်ဆန့်နိုင်​​သော လူဦးရေအရေအတွက်မှာ အပြောင်းအလဲရှိသည်။ 

အားကစားကွင်းသည် ရေကူးကန်နှင့် ဘက်စုံသုံး အားကစားခန်းမ၊ အားကစား ပြတိုက် နှင့် အားကစား စာကြည့်တိုက်များပါဝင်သော စင်ကာပူအားကစားရုံစုစီမံကိန်း၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ စင်ကာပူ အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း၏ အိမ်ကွင်းပွဲစဉ်များကို လက်ခံကျင်းပရာ ဘောလုံးကွင်းလည်း ဖြစ်သည်။

ပြခန်း
------

* ရက်ဘီပွဲစဉ်ကျင်းပစဉ်ရက်ဘီပွဲစဉ်ကျင်းပစဉ်
* ၂၀၁၆ AFC Cup အုပ်စုပွဲစဉ် ကျင်းပစဉ်၂၀၁၆ AFC Cup အုပ်စုပွဲစဉ် ကျင်းပစဉ်
* ပိတ်နိုင်သောအမိုးပိတ်နိုင်သောအမိုး
* အတွင်းပိုင်းအတွင်းပိုင်း

ကိုးကား
-------
အဲယားဘတ်စ် A340-600 သည် ဘိုးအင်း ၇၄၇-၈ ပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက် အရှည်ဆုံး လုပ်ငန်းသုံး လေယာဉ်ဖြစ်သည်။ ဖန်းဘိုရိုး လေကြောင်းပြပွဲတွင် ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် တွေ့ရစဉ်
အဲယားဘတ်စ် A340 သည် ခရီးဝေးသွား အင်ဂျင် ၄လုံးတပ် ကိုယ်ထည်အကျယ် လုပ်ငန်းသုံး ခရီးသည်တင် ဂျက်လေယာဉ်ဖြစ်သည်။ အဲယားဘတ်စ် ကုမ္ပဏီမှ ထုတ်လုပ်ပြီး A340 ကို ပြင်သစ်နိုင်ငံ တော်လို့စ်မြို့တွင် ထုတ်လုပ်သည်။ ပုံမှန် မော်ဒယ်လ်တွင် ခရီးသည် ၃၇၅ယောက် တင်ဆောင်နိုင်ပြီး -၆၀၀ စီးရီးတွင်မူ ခရီးသည် ၄၄၀ အထိ တင်ဆောင်နိုင်သည်။ မော်ဒယ်လ် အပေါ်တွင် လိုက်၍ လေကြောင်းမိုင် ၆၇၀၀ မှ ၉၀၀၀ အထိ (၁၂,၄၀၀ ကီလိုမီတာမှ ၁၇,၀၀၀ ကီလိုမီတာ အထိ) ပျံသန်းနိုင်သည်။ ၎င်းနှင့် တစ်ပြိုင်နက်တည်း ဒီဇိုင်းပြုလုပ်ခဲ့သော အင်ဂျင်နှစ်လုံးတပ် A330 နှင့် ဆင်တူသည်။ ၎င်း၏ ထူးခြားသော အချက်များမှာ ဟိုင်းဘိုင်ပတ်စ် တာဘိုပန်ကာ အင်ဂျင် (High-bypass turbofan engines) ၄လုံးနှင့် ဘီးတန်း ၃ခုပါသော လေယာဉ်ဘီးတို့ ဖြစ်သည်။

အဲယားဘတ်စ်သည် A340 ကို လေယာဉ်ကိုယ်ထည် အရှည် ၄ မျိုးထုတ်လုပ်သည်။ ပထမဆုံးအမျိုးအစားဖြစ်သော A340-300 သည် ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် စတင်ပြေးဆွဲခဲ့ပြီး ကိုယ်ထည်အရှည် ၅၉.၃၉ မီတာ (၁၉၄.၈ ပေ) ရှိသည်။ နောက်ထပ်ထုတ်လုပ်သော အမျိုးအစားမှာ အနည်းငယ်တိုသော -200 အမျိုးအစား ဖြစ်သည်။ A340-600 ၏ အရှည်မှာ -200 ထက် ၁၅.၉၁ မီတာ (၅၂.၂ပေ) မျှ ပိုရှည်သည်။ ထို အမျိုးအစားကို A340-500 နှင့် အတူတူ ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး ထိုလေယာဉ်မှာ ဘိုးအင်း၏ ၇၇၇-၂၀၀LR လေယာဉ်ပျံ မထွက်မီ အချိန်အထိ ခရီးအရှည်ဆုံး သွားနိုင်သော လေယာဉ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ အစောပိုင်း A340 ဗာရှင်များမှာ A330 နှင့် ကိုယ်ထည် အတောင်ပံတို့ တူညီကြပြီး -500 နှင့် -၆၀၀ မော်ဒယ်လ်များမှာမူ ကိုယ်ထည်ပို၍ ရှည်လျားပြီး အတောင်ပံလည်း ပို၍ ကျယ်ပြန့်သည်။

A340 ကို ပထမဆုံး စတင်အသုံးပြုသော လေကြောင်းလိုင်းမှာ ဂျာမနီ လဖ်သန်ဇာ (Lufthansa) နှင့် ပြင်သစ် လေကြောင်းလိုင်း (Air France) တို့ဖြစ်ကြပြီး ၁၉၉၃ခုနှစ် မတ်လတွင် စတင်ပြေးဆွဲခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လအထိ မှာကြားသည် စင်းရေ ၃၇၉ စင်းမျှ ရှိပြီး ၃၇၅ စင်းကို ထုတ်လုပ်ပြီးစီးခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။ အသုံးအများဆုံးမှာ A340-300 အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး ၂၁၈ စင်း ထုတ်လုပ်ပြီးစီးခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။ A340 ကို ခရီးဝေး သမုဒ္ဒရာဖြတ်သန်းသော ခရီးစဉ်များအတွက် အသုံးပြုကြသည်။ အကြောင်းမှာ ETOPS ဟုခေါ်သည့် ခရီးဝေး ပျံသန်းသည့် လေယာဉ်များအတွက် စည်းမျဉ်းတွင် A340 ကဲ့သို့သော အင်ဂျင် ၂ လုံးထက်ပိုသော လေယာဉ်များ ကို ကင်းလွတ်ခွင့် ပြုသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း အင်ဂျင်တို့၏ စိတ်ချရမှု တိုးတက်လာသည်နှင့် အမျှ လေကြောင်းလိုင်းများ အနေနှင့် အင်ဂျင်အများအပြားပါဝင်သော လေယာဉ်များကို အသုံးမပြုတော့ပဲ စီးပွားရေးအတွက် ပိုမို တွက်ခြေကိုက်သော ဘိုးအင်း ၇၇၇ ကဲ့သို့သော အင်ဂျင်နှစ်လုံးတပ် လေယာဉ်များကို ပိုမို၍ ကြိုက်နှစ်သက်လာ ကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။