**နွားထိုးကြီးမြို့နယ်** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်တွင် တည်ရှိသည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ နွားထိုးကြီးမြို့ဖြစ်သည်။

သမိုင်း​ကြောင်း
---------------

သက္ကရာဇ် ၇၆၃ခု၊ အင်းဝပထမမင်းဆက် မင်းကြီးစွာ​ဆော်ကဲ လက်ထက်တွင် နွားဓိုရ်ရွာအဖြစ် တည်ရှိကာ ​ကျောက်စာအရ နွား+ဓိုရ်=နွား+ဓူဝ= နွားများကို ထိန်း​ကျောင်း​လေ့ကျင့်​သောရွာဟု သု​တေသီများကဆိုကြသည်။ အချို့ကလည်း နွားများဖြင့် အသက်​မွေး၍ တိုးတက်ကြီးပွားလာ​သော​ကြောင့် နွားတိုးဟုလည်း​ခေါ်ကြသည်။ ကာလကြာ​သော် နွားဓိုရ်၊ နွားတိုးမှ နွားထိုးကြီးဟု ​ခေါ်​ဝေါ်သုံးစွဲခြင်း ဖြစ်လာနိုင်​ကြောင်း ​ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၂၆၇ခုနှစ်၊ ရှင်ပင်သာဒွန်းဦးဘုရား ​ခေါင်း​လောင်းစာအရ ​သိရသည်။၃၁.၈.၁၉၇၂ခုနှစ်တွင် နွားထိုးကြီးမြို့နယ်ကို စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

ပထဝီဝင်အ​နေအထား
---------------

မြောက်လတ္တီတွဒ် (၂၁)ဒီဂရီ (၁၇)မိနစ် (၃၄)စက္ကန့် နှင့် (၂၁)ဒီဂရီ (၃၈)မိနစ် (၄၂)စက္ကန့် အတွင်း၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် (၉၅)ဒီဂရီ (၂၇)မိနစ် (၅၄)စက္ကန့် နှင့် (၉၅)ဒီဂရီ (၅၈)မိနစ် (၃၂)စက္ကန့် အတွင်းတည်ရှိသည်။ အရှေ့နှင့်အနောက် (၃၀)မိုင် (၃)ဖာလုံ၊ တောင်နှင့်မြောက် (၂၂)မိုင် (၂)ဖာလုံ ကျယ်ဝန်းပြီး ဧရိယာ စတုရန်းမိုင် (၄၈၁၂၀) ကျယ်ဝန်းသည်။

### နယ်နိမိတ်

နွားထိုးကြီးမြို့နယ်၏ အနောက်ဘက်တွင် မြင်းခြံမြို့နယ်၊ မြောက်ဘက်တွင် ငါန်းဇွန်မြို့နယ်၊ တံတားဦးမြို့နယ် အရှေ့ဘက်တွင် မြစ်သားမြို့နယ် နှင့် တောင်ဘက်တွင် ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်၊ မလှိုင်မြို့နယ်နှင့် တောင်သာမြို့နယ်တို့တည်ရှိသည်။

### ​မြေမျက်နှာသွင်ပြင်

နွားထိုးကြီးမြို့နယ်သည် ပင်လယ်​ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၇၅၅​ပေအထက်တွင် တည်ရှိသည်။​မြေမျက်နှာသွင်ပြင်မှာ ညီညာပြန့်ပြူးခြင်းမရှိဘဲ ကုန်းမြင့်ချိုင့်ဝှမ်းနှင့် ဆင်​ခြေ​လျောများ ဖြစ်​ပေါ်ကာ လှိုင်းတွန့်သဏ္ဌာန် တည်ရှိသည်။ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်အတွင်း ​ချောင်းအနည်းငယ်သာ စီးဆင်းသည်။

လူဦးရေ
------

နွားထိုးကြီးမြို့နယ်တွင်နေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများတွင် ဗမာလူမျိုးများ အများဆုံးနေထိုင်ကြသည်။ ထို့နောက် ရှမ်း၊ကရင်နှင့် ကချင်လူမျိုးများ အစဉ်လိုက်များပြားစွာနေကြသည်။ ကိုးကွယ်မှုအနေဖြင့် ဗုဒ္ဓဘာသာကို အများဆုံး ကိုးကွယ်ကာ အစ္စလာမ်ဘာသာ ကိုးကွယ်သူ အနည်းငယ်ရှိသည်။

စီးပွား​ရေး
-----------

နွားထိုးကြီးမြို့နယ်သည် မန္တ​လေးတိုင်းအတွင်းရှိ စီးပွား​ရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနည်းပါး​​သော မြို့နယ်ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်အတွင်းရှိ လူထုသည် စိုက်ပျိုး​ရေးလုပ်ငန်းကို အဓိကထားကာ လုပ်ကိုင်ကြသည်။​အဓိက စိုက်ပျိုးသီးနှံများမှာ ဝါဂွမ်း၊ ထန်းနှင့် ပဲအမျိုးမျိုးဖြစ်သည်။ အရည်အသွေးကောင်းမွန်သော သက်တမ်းရင့် အင်ကြင်းကျောက် ထွက်ရှိရာဒေသလည်း ဖြစ်သည်။ မွေးမြူ​ရေးလုပ်ငန်းကိုလည်း စီးပွားဖြစ် လုပ်ကိုင်ကြသည်။ မြို့နယ်၏ အဓိကထွက်ကုန်မှာ ပဲမျိုးစုံနှင့် ထန်းလျက်တို့ဖြစ်ကာ ရန်ကုန်န​ှင့် မန္တ​လေးမြို့များသို့ တင်ပို့​ရောင်းချသည်။ မန္တ​လေးနှင့် မြင်းခြံတို့မှ လူ့သုံးကုန်ပစ္စည်းများ အဓိကတင်သွင်းသည်။ နိုင်ငံပိုင် ဝါကြိတ်စက်ရုံရှိ​သော်လည်း ၂၀၁၂-၂၀၁၃ဘဏ္ဍာနှစ်မှစတင်ကာ လုပ်ငန်းရပ်ဆိုင်းထားသည်။ ပုဂ္ဂလိက အလုပ်ရုံ၃ရုံ၊ အိမ်တွင်းစက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်း ၄၈ခု တည်ရှိသည်။

### ​ဈေးများ

* နွားထိုးကြီးမြို့မစည်ပင်သာယာ​ဈေး

ပို့​ဆောင်ဆက်သွယ်​ရေး
---------------------

နွားထိုးကြီးမြို့နယ်သည် အခြား​ဒေသများသို့ ကုန်းလမ်းဖြင့်သာ ဆက်သွယ်နိုင်ပြီး လမ်းပန်းဆက်သွယ်​ရေး​ကောင်းမွန်သည်။ မြင်းခြံ-မန္တလေး ကားလမ်းမနှင့် ပုဂံ-မန္တလေး မီးရထားလမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး မြင်းခြံမြို့မှ အရှေ့ဘက် ၁၉ မိုင်ကွာဝေးပါသည်။ 

ယခုအခါ ရန်ကုန်-မန္တလေး အမြန်လမ်းမကြီးကို နွားထိုးကြီးမြို့၏ အရှေ့ဘက် ပြင်စည်ကျေးရွာအနီးမှ ဖြတ်သန်းဖောက်လုပ်ထားသည်။ ခရိုင်ချင်းဆက်လမ်းမှ တစ်ဆင့် မန္တလေးအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်သို့ တိုက်ရိုက်ရောက်ရှိနိုင်သည်။

ပညာ​ရေး
-------

### အ​ခြေခံပညာ

#### အထက

အထက်တန်းကျောင်း ၉ကျောင်းရှိသည်။

* အထက နွားထိုးကြီး
* အထက မြို့မ
* အထက ပြင်စည်
* အထက ဝက်လူး
* အထက ကနား
* အထက လက်ဝဲ+မြင်းနီ
* အထက ဆူးဖြူကုန်း
* အထက ရွာကြီး
* အထက လုံး​တော
* အထက အိုးပုံ​တော
* အထက ကြာပင်အိုင်

#### အထက(ခွဲ)/အလက

* အလက (ထ(ခွဲ)) ပဲချက်
* အလက (ထ(ခွဲ)) မင်းရွာ
* အလက (ထ(ခွဲ)) ဇေဒိတ်
* အလက (ထ(ခွဲ)) ဘုံသာ
* အလက (ထ(ခွဲ)) မကျီးကန်
* အလက (ထ(ခွဲ)) ကျွန်း​ဒေါင့်
* အလက (ထ(ခွဲ)) ​လျော်ဖြူ
* အလက (ထ(ခွဲ)) မျက်ရှု
* အလက (ထ(ခွဲ)) ​​ဒေါင့်ဘိုး
* အလက (ထ(ခွဲ)) က​​​ဒေါင်
* အလက (ထ(ခွဲ)) ဇီး​တော
* အလက (ထ(ခွဲ)) မလည်
* အလက ပ​ဒေါင်း
* အလက နနွင်း​တော်ဘိုး
* အလက တပါယ်
* အလက နဘဲမြစ်
* အလက လက်ပံ
* အလက ဆား​တောင်

​\*အလက ကျောက်တန်း​

* အလက ညောင်ပင်ရွာ
* အလက ကန်ကြီး
* အလက ထန်း​တောမ

​\*အလက ဖောင်ချဉ်း

* အလက ရွာသာ​အေး

#### အမက

မူလတန်း၊မူလွန်၊အလယ်တန်း(ခွဲ) ၁၃၀ကျောင်းရှိသည်။

ကျန်းမာ​ရေး
-----------

* နွားထိုးကြီး မြို့နယ်​ဆေးရုံ
* ဝက်လူး တိုက်နယ်​ဆေးရုံ
* သူစိုး တိုက်နယ်​ဆေးရုံ
* ကနား တိုက်နယ်​ဆေးရုံ

ထင်ရှား​​သော​နေရာများ
---------------------

နွားထိုးကြီးမြို့၏ အထင်ရှားဆုံးသော တန်ခိုးကြီးဘုရားမှာ ရှင်ပင်သာထွန်းဦးဘုရား ဖြစ်သည်။ ဘုရားပူဇနိယပွဲတော်ကို နှစ်စဉ် တပို့တွဲလဆန်း (၁) ရက်နေ့မှ တန်ပို့တွဲလပြည့်နေ့အထိ စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ ကျင်းပပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  *Provisional Results Census 26 August 2014 FINAL* (PDF)၊ ပြည်သူ့အင်အားဦးစီးဌာန၊ 26 August 2014၊ p. ၂၉၊ 12 September 2014 တွင် မူရင်း (PDF) အား မော်ကွန်းတင်ပြီး၊ February 26, 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး
2. 1 2  နွားထိုးကြီးမြို့နယ်၏ ဒေသဆိုင်ရာအချက်အလက်များ။ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့ရုံး။ 13 July 2019 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။

  


| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး |
| --- |
| **မြို့တော်** : မန္တလေးမြို့
**မြို့နယ်ပေါင်း : (၂၈) မြို့နယ်** |
| မဟာအောင်မြေခရိုင် (၄) မြို့နယ် | 
* မဟာအောင်မြေမြို့နယ်
* ချမ်းမြသာစည်မြို့နယ်
* ချမ်းအေးသာစံမြို့နယ်
* ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ်

 |  |
| အောင်မြေသာစံခရိုင် (၃) မြို့နယ် | 
* အောင်မြေသာစံမြို့နယ်
* ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်
* မတ္တရာမြို့နယ်

 |
| အမရပူရခရိုင် (၁) မြို့နယ် | 
* အမရပူရမြို့နယ်

 |
| ပြင်ဦးလွင်ခရိုင် (၁) မြို့နယ် | 
* ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်

 |
| သပိတ်ကျင်းခရိုင် (၃) မြို့နယ် | 
* သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်
* မိုးကုတ်မြို့နယ်
* စဉ့်ကူမြို့နယ်

 |
| ကျောက်ဆည်ခရိုင် (၃) မြို့နယ် | 
* ကျောက်ဆည်မြို့နယ်
* စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်
* မြစ်သားမြို့နယ်

 |
| တံတားဦးခရိုင် (၂) မြို့နယ် | 
* တံတားဦးမြို့နယ်
* ငါန်းဇွန်မြို့နယ်

 |
| မြင်းခြံခရိုင် (၃) မြို့နယ် | 
* မြင်းခြံမြို့နယ်
* တောင်သာမြို့နယ်
* နွားထိုးကြီးမြို့နယ်

 |
| ညောင်ဦးခရိုင် (၂) မြို့နယ် | 
* ညောင်ဦးမြို့နယ်
* ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်

 |
| ရမည်းသင်းခရိုင် (၂) မြို့နယ် | 
* ရမည်းသင်းမြို့နယ်
* ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်

 |
| မိတ္ထီလာခရိုင် (၄) မြို့နယ် | 
* မလှိုင်မြို့နယ်
* မိတ္ထီလာမြို့နယ်
* ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်
* သာစည်မြို့နယ်

 |
| မြို့များ | 
* ကူမဲမြို့
* ကျောက်ဆည်မြို့
* ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့
* ငါ့သရောက်မြို့
* ငါန်းဇွန်မြို့
* စဉ့်ကိုင်မြို့
* စဉ့်ကူးမြို့
* ဆီမီးခုံမြို့
* ညောင်ဦးမြို့
* တံတားဦးမြို့
* တကောင်းမြို့
* တောင်သာမြို့
* နွားထိုးကြီးမြို့
* ပျော်ဘွယ်မြို့
* ပြင်ဦးလွင်မြို့
* ပုဂံမြို့
* ပုသိမ်ကြီးမြို့
* မတ္တရာမြို့
* မန္တလေးမြို့
* မြင်းခြံမြို့
* မြစ်ငယ်မြို့
* မြစ်သားမြို့
* မလှိုင်မြို့
* မိတ္ထီလာမြို့
* မိုးကုတ်မြို့
* ရမည်းသင်းမြို့
* ဝမ်းတွင်းမြို့
* သပိတ်ကျင်းမြို့
* သာစည်မြို့
* အမရပူရမြို့

 |