recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
ကနာဒုကာသန် ချစ်တီးနာဒု နန်းတော် အဝင်ဝ - ချစ်တီးနာဒု ဗိသုကာလက်ရာ
ချစ်တီး (အင်္ဂလိပ် - Chettiar) ဆိုသည်မှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံတောင်ပိုင်း အထူးသဖြင့် တမီးလ်နာဒု ပြည်နယ် နှင့် ကယ်ရာလာပြည်နယ်ရှိ ကုန်သည်၊ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးသမား၊ မြေရှင် ဇာတ်( အဆင့်အတန်း) တစ်ခုကို ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ မူရင်းပထမက ဆားကုန်သည်များ ဖြစ်ကြပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ငွေကြေးဝန်ဆောင်မှုပေးခြင်း၊ ကုန်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး အဆင်ပြေအောင် ဝန်ဆောင်မှုပေးခြင်းများအဖြစ် ထင်ရှားသည်။ ၁၉ ရာစုအစောပိုင်းကာလများတွင် ငွေရေးကြေးရေးသည် ၎င်းတို့၏ အထူးပြုပညာရပ်ဖြစ်လာခဲ့ပြီး လယ်သမားအကြီးစားများကို ငွေကြေးဝန်ဆောင်မှုပေးသူများအဖြစ် နာမည်ကြီးသည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင်မူ အင်္ဂလိပ်ခေတ်က ငွေတိုးချေး၍ စီးပွားရေးလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်ကြသော အိန္ဒိယလူမျိုးများအား ချစ်တီးကုလားများဟု လူသိများကြသည်။

၁၈၂၆ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ အိန္ဒိယလူမျိုးဗြိတိသျှစစ်သားများ၊ လယ်ယာလုပ်သားများနှင့်အတူ တနင်္သာရီဒေသသို့ အစောဆုံးရောက်ရှိခဲ့သည်။ မော်လမြိုင်တွင် ၁၈၅၀ တွင် ပထမဦးဆုံး ချစ်တီးယားဘဏ်ကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၁၈၆၉ စူးအက်တူးမြောင်း ဖွင့်လှစ်ခြင်းနှင့် ဗမာ့မြေယာဥပဒေ ထုတ်ပြန်ခြင်းတို့နှင့်အတူ ၎င်းတို့၏ကဏ္ဍ ပိုမိုအရေးပါလာခဲ့သည်။ ၁၉၀၀ ရာစုမပြည့်ခင်အချိန်တွင် မြန်မာ့လယ်ယာကဏ္ဍ ဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် အရေးကြီးဆုံး အခန်းကဏ္ဍကနေ ပါဝင်ခဲ့သည်။

ချစ်တီးဘဏ်လုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်ပုံ
------------------------------

ဗမာနိုင်ငံတွင် ချစ်တီးများသည် ဘဏ်လုပ်ငန်းနှင့် ဆက်စပ်နေသော လုပ်ငန်းတော်တော်များများကို လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ငွေချေးခြင်း၊ အပ်ငွေလက်ခံခြင်း၊ ငွေလွဲခြင်း၊ ချက်လက်မှတ်များ လဲလှယ်ပေးခြင်း၊ နိုင်ငံခြားငွေ လဲလှယ်ပေးခြင်း၊ ရွှေအရောင်းအဝယ်လုပ်ခြင်းနှင့် အဖိုးတန်ပစ္စည်းများကို လုံခြုံစွာသိမ်းဆည်းပေးခြင်း လုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်ပါသည်။ ၎င်းတို့သည် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် လယ်လုပ်ငန်းလုပ်သူများအတွက် တနေရာတည်းဝန်ဆောင်မှုအဖြစ် ငွေရေးကြေးရေးလုပ်ငန်းများကို လုပ်ကိုင်ပါသည်။

ချစ်တီးများ ဩဇာကျဆင်းပုံ
------------------------

၁၉၃၀ ခုနှစ်များမှာ ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးပျက်ကပ်ဆိုက်ချိန်တွင် ချစ်တီးများ၏ ဗမာပြည်အပေါ် ဩဇာကျဆင်းချိန်ရောက်ပါသည်။ စီးပွားပျက်ကပ်ကြောင့် ဗမာပြည်မှ ဆန်စပါးဈေးကွက်လဲ ပြိုကွဲကာ ၁၉၂၆တွင် စပါးတစ်တင်းလျှင် ၂၀၂ ရူပီးရှိခဲ့ရာမှ ၁၉၃၃တွင် ၆၄ ရူပီးထိ ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။ အဆိုပါ ကွင်းဆက်များ၏ အကျိုးဆက်များအဖြစ် လယ်သမားအများစုထံတွင် ငွေကြေးမြုတ်နှံထားသော ချစ်တီးများအပေါ် တည့်တည့်မှန်လေသည်။ လယ်သမားများ စီးပွားရေးမကောင်းချိန်တွင် အတိုးများမပေးနိုင်ခြင်း အရင်းငွေများ ပြန်မဆပ်နိုင်ခြင်းတို့ကြောင့် ထိုအချိန်တွင် အများဆုံးပေါင်ဖြစ်သော လယ်ယာမြေများကို သိမ်းရန်သာ ကျန်တော့သည်။ လယ်သမားများ၏ ဒေါသအဝဝနှင့် နိုင်ငံခြားသားဆန့်ကျင့်ရေး အမျိုးသားရေးသမားတို့၏ အပြစ်ပုံချစရာအဖြစ် ချစ်တီးများရောက်လေ၏။ ထို့ကြောင့် မည်ကဲ့သို့ပင် မြန်မာ့ဆန်စပါးလုပ်ငန်းအတွက် အစကောင်းခဲ့စေကာမူ စီးပွားရေးပျက်ကပ်နှင့် အမျိုးသားရေးသမားတို့၏ ထိုးနှက်လာခဲ့မှုကြောင့် ချစ်တီးများ ၂၁ရာစု အစောပိုင်း၏လူကြမ်းများဘဝနှင့် ဇာတ်သိမ်းခဲ့သည်။

ဗမာပြည် လွတ်လပ်ရေးရပြီး ၁၉၄၈ နှောင်းပိုင်းတွင် ချစ်တီးများကို အဆိုပါ ငွေရေးကြေးရေးအလုပ်ဆက်လက် လုပ်ကိုင်ခွင့် မပေးတော့ချေ။

ချစ်တီးများ ချေးငွေအတိုးကောက်ခံပုံ
----------------------------------

| ချေးငွေအမျိုးအစား | တနှစ်စာ အတိုး |
| မြေနှင့် ရွေ့ပြောင်းမရသော အပေါင်ပစ္စည်းများ | ၉-၁၅% |
| ရွှေနှင့် အဖိုးတန်ရတနာများ | ၁၂-၁၅% |
| အာမခံပစ္စည်းပါဝင်သော စာချုပ်နှင့်ချေးငွေ | ၁၂-၁၅% |
| အာမခံပစ္စည်းမဲ့ စာချုပ်နှင့် ချေးငွေ | ၁၈-၂၄% |

ကိုးကား
-------

Fiery dragons : banks, moneylenders and microfinance in Burma, Sean Turnell, 2009
ဗြိတိန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး လော့ဒ်ကာရင်တန်
ဗြိတိန်နိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဖြစ်သူ **လော့ဒ်ကာရင်တန်**(၆ ဇွန် ၁၉၁၉ – ၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၈)ကို ၁၉၁၉ ခုနှစ် ဇွန်လ ၆ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားသည်။ လော့ဒ်ကာရင်တန်သည် အိတန်ကောလိပ်နှင့် ဆင်းဟပ် ကောလိပ်များတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် အိတန်ကောလိပ်၏ အဖွဲ့ဝင်လူကြီးတစ်ဦးဖြစ်လာသည်။ ထို့နောက် ဥပဒေပညာရပ်ဖြင့် ဒေါက်တာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။

၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှမှူးမတ်တစ်ဦးအဖြစ် ဂုဏ်ပြုချီးမြှင့်ခံရပြီး ဗြိတိန်နိုင်ငံ၏ သူရဲကောင်းဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ တံဆိပ်ကို ရရှိခဲ့သည်။

၁၉၃၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၆ ခုနှစ်အထိ ဗြိတိသျှတပ်မတော်သို့ ဝင်ရောက်၍ စစ်မှုထမ်းခဲ့သည်၊ ဗြိတိသျှစစ်သူရဲကောင်းတံဆိပ် ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။ ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှတပ်မတော်မှ ဗိုလ်မှူးအဆင့်ဖြင့် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။

ထိုနောက် နိုင်ငံရေးဘက်သို့ ဝင်ရောက်၍ ပါလီမန်အမတ် အဖြစ် ရွေးကောက်ပွဲဝင်သည်။ ကွန်ဆာဗေးတစ်အစိုးရ လက်ထက်များတွင် အထက်တန်းရာထူးကြီးများကို လက်ခံတာဝန်ယူခဲ့သည်။ ပါလီမန်အထက်လွှတ်တော်တွင် ခေါင်းဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၁-၅၄ ခုနှစ်အထိ လယ်ယာနှင့် ငါးလုပ်ငန်းဌာနဝန်ကြီး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၁၉၅၄-၅၆ ခုနှစ်အထိ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပါလီမန်အတွင်းဝန်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၁၉၅၆-၅၉ ခုနှစ်အထိ ရေတပ်ဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၁၉၆၄-၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်အထိ ပါလီမန် အထက်လွှတ်တော်တွင် ကွန်ဆာဗေးတစ်ပါတီကို ခေါင်းဆောင်၍ အတိုက်အခံအမတ်အဖြစ်လည်းကောင်း အသီးသီး ဆောင်ရွက်ခဲ့လေသည်။

၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ကွန်ဆာဗေးတစ်ပါတီ အာဏာပြန်လည်ရရှိပြီး အစိုးရအဖွဲ့ဖွဲ့နိုင်သောအခါတွင် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် စွမ်းအင်ဆိုင်ရာဝန်ကြီးအဖြစ်လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

၁၉၇၂-၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် ကွန်ဆာဗေးတစ်ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာပြီး ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် ပါလီမန်တွင် အတိုက်အခံခေါင်းဆောင် ဖြစ်လာသည်။ ၁၉၇၉ ခုနှစ် ဗြိတိန်ပါလီမန် ရွေးကောက်ပွဲတွင် ကွန်ဆာဗေးတစ်ပါတီ ပြန်လည်အနိုင်ရရှိလာ သောအခါ လော့ဒ်ကာရင်တန်သည် ဗြိတိန်နိုင်ငံ၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးနှင့် ဗြိတိသျှဓနသဟာယရေးရာဆိုင်ရာ ဝန်ကြီးအဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ယူရသည်။ လော့ဒ်ကာရင်တန်တွင် ဇနီးနှင့် သားသမီးနှစ်ယောက် ရှိသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁)
အော်လ်တာရှိ ကျောက်ထွင်းပန်းချီ အသေးစိတ်
**အော်လ်တာရှိ ကျောက်သားအနုပညာ လက်ရာများ** သည် နော်ဝေနိုင်ငံ ဖင်မာ့ခ် ကောင်တီရှိ အော်လ်တာစည်ပင်သာယာနယ်နိမိတ် အနီးတဝိုက်တွင် တည်ရှိသည်။​ ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံး ကျောက်ထွင်းပန်းချီကို စတင်တွေ့ရှိသည့် အချိန်မှစ၍ အော်လ်တာ၏ အနီးတဝိုက်ဒေသများတွင် ကျောက်ထွင်းပန်းချီပေါင်း ၆,၀၀၀ ကျော်ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။ အော်လ်တာမှ ၅ ကီလိုမီတာမျှ ကွာဝေးသော ဂျေယပ်မာလုတာတွင် ထောင်ပေါင်းများစွာသော ကျောက်ထွင်းပန်းချီများကို တွေ့ရှိခဲ့ရပြီး လဟာပြင် ပြတိုက် အဖြစ် ပြသထားရှိသည်။ ထိုဒေသအား စတိုးစတိုင်၊ ကာ့ဖ်ဂျော့ဒ်၊ အမ်မန်စနက်စ် နှင့် ထရန်ဖာရဲ့ဖ်တို့နှင့်အတူ ၁၉၈၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၃ ရက်တွင် ယူနက်စကို၏ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ စာရင်းတွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။​ ထိုနေရာသည် နော်ဝေ၏ တစ်ခုတည်းသော သမိုင်းမတင်မီခေတ်က ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ ဖြစ်သည်။

ထရွန်ဆို တက္ကသိုလ် ယဉ်ကျေးမှု သိပ္ပံ ဌာနမှ ပါမောက္ခ နွတ် ဟဲစကော့ မှ ထိုကျောက်ထွင်းပန်းချီများအား အုပ်စု ၅ စု အဖြစ် ခွဲခြားခဲ့သည်။ အစောဆုံး ကျောက်ထွင်းပန်းချီကို ဘီစီ ၄၂၀၀ ခုနှစ်ခန့်ကဟု ခန့်မှန်းခဲ့ကြပြီး နောက်အကျဆုံး ကျောက်ထွင်းပန်းချီကို ဘီစီ ၅၀၀ ခန့်ဟု သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။​၂၀၁၀ တွင် သုတေသနပညာရှင် ဂျန် မက်ဂနဲ ဂျာဒီက အစောဆုံး လက်ရာကို နှစ် ၁၀၀၀ မျှ ရှေ့သို့ ရွှေ့ခဲ့သည်။ ပုံအများအပြားမှာ မုဆိုး-စုဆောင်းသူ ယဉ်ကျေးမှုကို ဖော်ပြနေကြပြီး သူတို့သည် ရိန်းဒီးယား ကို ထိန်းကြောင်းနိုင်ကြောင်း တွေ့ရပြီး လှေတည်ဆောက်ခြင်း နှင့် ငါးဖမ်းခြင်းတို့ကိုလည်း ပြုလုပ်ကြောင်း တွေ့ရကာ ရှာမန်ရိုးရာ​ဝတ်ပြုခြင်း ကို ဆောင်ရွက်ကြပြီး ဝက်ဝံ နှင့် အခြား ကိုးကွယ်ရာ တိရစ္ဆာန်များ ရှိကြောင်း တွေ့ရသည်။

၂၀၁၄ တွင် ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ ကျောက်ထွင်းပန်းချီ ဌာန ၏ အော်လ်တာပြတိုက်ကို "altarockart.no" ဒိုမိန်းဖြင့် လွှင့်တင်ခဲ့ကာ ၎င်းတွင် အော်လ်တာရှိ ကျောက်သားပန်းချီများ ၏ ပုံများကို ဒီဂျစ်တယ် မော်ကွန်းတိုက် အနေဖြင့် သိမ်းဆည်းပြသထားသည်။ ထိုမော်ကွန်းတိုက်တွင် ထောင်ပေါင်းများစွာသော ပုံများနှင့် ခြစ်ရာများ ပါဝင်ပြီး နောင်တွင် အခြားသော စာရွက်စာတမ်းများ ဖြစ်သည် ၃ ဘက်မြင် စကင်န်ပုံ နှင့် ဆောင်းပါးများပါ ပါဝင်လာနိုင်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  *Rock Art of Alta* (UNESCO World Heritage Centre)
ဆံပင်ဖြူလာခြင်း ဆိုသည် လူကြီးများတွင် မြင်တွေ့ရသော ပထမဆုံး မြင်သာသော အချက်ဖြစ်သည်။ ဒါပေမယ့် ယနေ့ ခေတ်လူငယ်များမှာ ဆံပင်ဖြူခြင်း ဆိုသည့်အချက် ရင်ဆိုင်နေသော ပြဿနာကို တွေ့လာသည်။ ဒီ အဖြစ် ဟာ သဘာ၀ ထက်စောပြီး လူရဲ့ နုပျိုခြင်းကို ကျဆင်းလာခြင်း ဟုဆိုနိုင်သည်။
ဆံပင်မွှေး အိတ် တွေ ရဲ့အောက် ခြေ မှာ ရှိ တဲ့ မယ် လမင် (Melanin) လို့ ခေါ် တဲ့ အမည်းရောင် ခြယ် ထုတ် ပေး နေတဲ့ ဆဲလ်တွေရဲ့ စွမ်း ဆောင် ရည် ကျဆင်း လာပြီး မယ် လမင်း ထုတ် လုပ် မှု ရ ပ် ဆိုင်း သွား လျှင်၊ လျှော့ နည်း သွား ရင် ဆံပင် ဖြူ လာ ပါ တယ်။ ဒါပေမယ့် လူ ငယ် တွေ မှာ ဆံပင် ဖြူ လာ ရ တဲ့ အကြောင်း ရင်း ကတော့ရုပ်ပိုင်း ဆိုင် ရာ နဲ့ စိတ်ပိုင်း ဆိုင် ရာ ဖိစီး မှု တို့က အများ ဆုံး ဖြစ်စေ တဲ့ အကြောင်း လို့ သိ ရ ပါ တယ် ။ အမြဲတမ်း ပူပင်သောကရာက် ၍ အတွေးများနေခြင်း နှင့် အာဟာရ ချို့တဲ့ခြင်းတို့ကလည်း အကြောင်းရင်းတွေပါဘဲ။ မျိုး ရိုး လည်းလိုက်တတ်ပါ တယ်။ အလှ ပြင် ဆိုင် တွေ မှာ တစ် ခုခု လုပ် လို့ရေ နွေး နဲ့ခေါင်းလျှော် ရ ခြင်း၊ လျှပ် စစ် Dryer ကြာကြာ သုံး ခြင်း၊ဆံပင်ဆို​းဆေးများ ဆိုခြင်း နှင့် ဦးရေ ပြား သန့်ရှင်း မှု ကိုဂရုမစိုက် ခြင်း တို့ ကလည်း အကြောင်းရင်း တွေ ဖြစ် ပါ တယ် ။

ပညာ ရှင် များ ပြု စု ထားတဲ့အကြောင်း ရင်း များ ကတော့ 

1. စိတ်ဖိစီး မှု
2. အလုပ် များကာ ပင်ပန်း လွန်းခြင်း
3. နာမကျန်း ဖြစ်ဖြင်း (အချို့ရောဂါ များ သည် ဆံပင်ဖြူ စေ တတ် သည်။ )
4. အာဟာရချို့ တဲ့ခြင်း
5. နေရောင် နှင့်ထိတွေ့မှု များ ခြင်း
6. မူးယစ်ဆေးဝါးသုံးဆွဲခြင်း
7. အပျော် တမ်း ခဏ ခဏ ပေါင်း တင် ခြင်း ၊ ဆံပင် အပေါ် ဆေး တစ် ခု ခု သုံး ရာ တွင် ကျွမ်း ကျင် မှု မရှိ သူ နှင့် ပြု လုပ် ခြင်း ၊ ကြိမ် ဖန်များ လွန်း ခြင်း ။ ဆေး သုံး ရာ တွင် မစင် ခြင်း စတာ တွေ ကြောင့် လူ ငယ် တွေ မှာ ဆံပင် ဖြူ ရတယ် လို့ဆိုပါ တယ်။

ကာကွယ်ကုသရမယ့် နည်းလမ်းများကို ကျွမ်း ကျင် ပညာရှင်များရဲ့ပြောကြားချက် များ အတိုင်း ဖော် ပြ ပေးလို က်ပါသည်။
မင်နှိပ်စက္ကူပေါ်၌ မင်ပျံ့သွားပုံ၊ မီးစာတစ်လျှောက်ကို ဆီ 
သို့မဟုတ် ရေနံဆီတက်လိုက်လာပုံ၊ ရေကို မျက်နှာသုတ်ပဝါက 
စုတ်ယူပုံစသော အခြင်းအရာများမှာ နေ့စဉ်နှင့်အမျှ တွေ့ကြုံ 
နေရသော ကိစ္စဖြစ်သည့်အလျောက်၊ များသောအားဖြင့် ကျွန်ုပ် 
တို့သည် ဤကိစ္စကို ထွေထွေထူးထူး ဂရုမပြုကြတော့ပေ။ သို့ 
ရာတွင် သိပ္ပံပညာမျက်စိရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်များက ဤကိစ္စကို 
သာမညအနေဖြင့် လျစ်လျူရှုကာ ပစ်မထားဘဲ၊ အဘယ်ကြောင့် 
ဤသို့ဖြစ်ရသနည်းဟူသော အကြောင်းရင်းကို လေ့လာရှာဖွေခဲ့ 
ကြသည်။ ဤသို့လေ့လာရာတွင်၊ မင်နှိပ်စက္ကူ၊ မီးစာ၊ မျက်နှာ 
သုတ်ပဝါနှင့်တကွ ဆား၊ သကြား၊ ကော်မှုန့်၊ သစ်ပင် ဝါးပင် 
ရှိအမျှင်ကလေးများ စသော အရည်ကို စုတ်ယူတတ်သည့် 
ပစ္စည်း မှန်သမျှတို့၌ အလွန်သေးငယ်သော ပြွန်ချောင်းသဏ္ဌာန် 
ခေါင်းပွနေရာ အမြောက်အမြားပါရှိသည်ကို တွေ့ရှိကြလေ 
သည်။ ဆံခြည်ပေါက်နီးပါးမျှ သေးငယ်သော ထိုပြွန်ချောင်း 
ကလေးများကို အရည်များထဲသို့ ထိုးနှစ် စမ်းသပ်ကြည့်ရာတွင် 
အဆိုပါ ပြွန်ချောင်းကလေးများအတွင်း၌ အရည်သည် အလို 
အလျောက်တက်ကြွလာရုံမက၊ ပြွန်ချောင်းပေါက် သေးလေလေ၊ 
ပို၍မြင့်အောင် တက်လေလေ ဖြစ်သည့်အခြင်းအရာကို တွေ့ရ 
လေသည်။ ဆံခြည်ပေါက် ပြွန်ကလေးများဖြင့် ဦးစွာပထမ 
စတင်စမ်းသပ်ခဲ့ခြင်းကို အကြောင်းပြု၍၊ အထက်တွင်ဖော်ပြခဲ့ 
သော အရည်စုတ်ယူတတ်သည့်သတ္တိကို ဆံခြည်ပြွန်လျှောက် 
သတ္တိဟူ၍ ခေါ်စမှတ်ပြုကြလေသည်။

လယ်ယာခြံမြေတို့တွင် အပေါ်ယံမြေလွှာသို့ မြေလွှာ 
အတွင်းရှိ ရေတက်လာနိုင်ခြင်းမှာ အဆိုပါ ဆံခြည်ပြွန်လျှောက် 
သတ္တိကြောင့်ပင်ဖြစ်သည်။ အပင်တို့၏ ရှင်သန်ဖွံ့ဖြိုးမှုသည် ထို 
မြေလွှာအတွင်းရှိ ရေအပေါ်တွင် အမှီပြုလျက်ရှိသည်ဖြစ်ရာ၊ 
ဆံခြည်ပြွန်လျှောက်သတ္တိသဘောနှင့် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်း ဆက် 
စပ်လျက်ရှိသည့်အချက်ကို တောင်သူလယ်သမားတိုင်း ကောင်း 
စွာသတိပြုရသည်။

  

ဤနေရာ၌ ရေကိုစုတ်တင်ပေးသောအရာမှာ မြေမှုန့်က 
လေးများပင်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဆံခြည်ပြွန် ကလေးများနှင့် 
စမ်းသပ်ကြည့်ရာတွင် ပြွန်ပေါက်သေးလေလေ၊ ရေအတက် 
မြင့်လေလေဖြစ်သည့်အတိုင်း၊ ကျွန်ုပ်တို့စိုက်ပျိုးမည့်မြေကွက်ရှိ 
မြေကို သေးငယ်နိုင်သမျှ သေးငယ်အောင် အမှုန့်ပြုလုပ်ပေးရန် 
နှင့် ထိုမြေ မှုန့်များကို သိပ်သည်းနိုင်သမျှ သိပ်သည်းအောင်
ပြုလုပ်ပေးရန်လိုအပ်ပေသည်။

မြေမှုန့်များ သိပ်သိပ်သည်းသည်းရှိသောနေရာ၌ အပေါ်သို့ 
ရေတက်လာခြင်းသည် မြေမှုန့်သိပ်သိပ်သည်းသည်းမရှိဘဲ၊ ပွ 
လျက်နေသောနေရာ၌ ပလျက်နေသောနေရာ၌ရေတက်ခြင်းထက်
လျင်မြန်လွယ်ကူသည်။ ထိုကြောင့် အခြောက်စိုက်ပျိုးနည်းဟု
ခေါ်သော မိုးရာသီ ကုန်ပြီးမှ စိုက်ပျိုးရသည့် လုပ်ငန်းမျိုးတွင်
စိုက်ပျိုးမည့်မြေကို ရှေးဦးစွာ ထယ်ဖြင့် ခပ်နက်နက်ထိုးဆွ
ပေးရသည်။ ထိုနောက် မြေကိုသိပ်သည်းအောင် ကျမ်းတုံးရိုက်
ပေးရသည်။ ဤကဲ့သို့ပြု လုပ်ပေးခြင်းမှာ စိုက်ပျိုးမည့်အပင်တို့၏
အမြစ်များရှိရာသို့ မြေလွှာအတွင်းရှိရေ လွယ်လင့်တကူ တက်လိုက်
လာစေရန်ဖြစ် သည်။ ဤသို့တက် လိုက်လာသောရေကို ရေခိုး
ရေငွေ့အဖြစ် ပျံ့လွင့်သွားခြင်းမရှိအောင် အပေါ်ယံတွင် ခြောက်
သွေ့သော မြေမွဖြင့် ဖုံးအုပထိန်းထားပေးရန် လိုအပ်သည့်အတိုင်း
အပေါ် ယံမြေလွှာကို ထွန်ဖြင့်ထွန်ယက်ပေးရလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄)
**မနှင်းဆီနတ်**သည် မြန်မာ့မိရိုးဖလာကိုးကွယ်ယုံကြည်ကြသည့် နတ်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။

သမိုင်း
-------

မနှင်းဆီနတ် ပေါက်ပေါက်ခဲ့သည့် ခုနှစ်သက္ကရာဇ်ကိုမူ မသိရှိရပေ။ ချင်းတွင်းမြစ် အနောက်ဘက်ကမ်းရှိ "ဟလင်းကြီး" အရပ်ကို "ဟံသာနဂရ" ပြည်ဟု သမုတ်ကာ ပြူမင်း၊ ပြုံးမင်း ညီနောင်သည် အုပ်ချုပ်လျှက် ရှိသည်။ ထိုအချိန်တွင် သဟမင်ဂျီရွာတွင် သူကြွယ်တစ်ဦး၌ ရုပ်အဆင်းလက္ခဏာနှင့် ပြည့်စုံသည့် သမီးတစ်ဦး ရှိသည်။ အချို့က ထိုအမျိုးသမီးလေးအား **မယ်ဘဏ္ဍ**ဟု ခေါ်ကြသည်။

မနှင်းဆီခေါ် မယ်ဘဏ္ဍသည် အဖော်များဖြင့် ဝါကောက်ထွက်လေ့ရှိ၏။ ထို့‌နောက်တွင် ဝါခင်းရှင်တစ်ဦး၏ သားဖြစ်သူ ဖိုးအောင်ကျော်နှင့် မေတ္တာမျှလျက် ရှိကြသည်။ ထိုအချိန်တွင် မနှင်းဆီအား ရွာအုပ်ရွာစားကြီး၏ သားဖြစ်သူ မောင်နှံသည် မနှင်းဆီသည် မိမိအား ပြန်လည်မချစ်သည်မှာ ဖိုးအောင်ကျော်ကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု အငြိုးထားလေသည်။ ထို့နောက်တွင် ပြူမင်းပြုံးမင်းအား ဖိုးအောင်ကျော်သည် တိုင်းပြည်ကို ပုန်ကန်ရန် ကြံနေကြောင်း ပြောသည့်အခါတွင် ဖိုးအောင်ကျော်ကို စစ်မေးရန် မင်းမိန့်ဖြင့် စေတမန်များ လွှတ်လိုက်လေည်။

ထိုအချိန်တွင် မိုးသည် မထင်မှတ်ပါဘဲ သည်းထန်စွာ ရွာသွန်းလေသည်။ ထိုအခါ ဝါကောက်နေသော မနှင်းဆီတို့သည် ရွာသို့ ရောက်အောင် မပြန်နိုင်တော့ဘဲ ဖိုးအောင်ကျော်၏ တဲသို့ ဝင်ရောက်ကာ တစ်ညလုံး မိုးခိုကြလေသည်။ 

နောက်တစ်နေ့ ရောက်သည့်အခါတွင် မောင်သက်နှံ ခေါင်းဆောင်သည့် မင်းစေတမန်တို့သည် ဖိုးအောင်ကျော်၏ တဲကို ဝိုင်းထားလေသည်။ ထိုအချိန်တွင် မနှင်းဆီနှင့် အဖော်တို့၏ မိဘဆွေမျိုးတို့သည် ငြာသံပေးလျက် တောနင်းကာ သားသမီးတို့ကို ရှာဖွေလျက် ရှိကြသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် အမှန်ပင် သူပုန်ထမည်ဟု ယူဆကြကာ ဖိုးအောင်ကျော်ကို ရိုက်နှက် ဖမ်းဆီးကြသည်။ 

ထိုအခါ ဖိုးအောင်ကျော်သည် ကြောက်လန့်၍ ထွက်‌ပြေးရာတောင်ကမ်းပါးစောင်းမှ လိမ့်ကျပြီး သေဆုံ:ခဲ့လေသည်။ ထိုအခါ မနှင်းဆီသည် မိမိမိုးဝင်ခိုမိသဖြင့် ချစ်သူ သေဆုံးခဲ့သည်ဟု ဝမ်းနည်းပက်လက်ဖြစ်ပြီး နှလုံးကွဲကာ သေဆုံးခဲ့ပြီး နတ်ဖြစ်သွားခဲ့သည်။

ကိုးကွယ်ယုံကြည်ကြခြင်း
----------------------

ချင်းတွင်းနယ်တွင် မိုးခေါင်သည့်အခါတွင် လွန်ဆွဲခြင်း မပြုဘဲ မနှင်းဆီနတ်ကို နတ်ကန္နားမေးကြလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3  ဦးထွေးဟန် (ဇူလိုင် ၁၉၉၁)။ *မြန်မာ့မိရိုးဖလာဓလေ့ နတ်သမိုင်း*။ ရန်ကုန်: ရွှေပုရပိုက်စာပေ။ pp. ၁၉၇၊ ၁၉၈၊ ၁၉၉။
***မမကြီး*** သည် ၁၉၆၀ ပြည့်တွင် ထုတ်သည့် ဗန်းမော် တင်အောင်ရေးသော ဝတ္ထု ဖြစ်သည်။ မြင့်မိုရ် စာအုပ်တိုက်မှ ဖြန့်သည်။ ထိုနှစ်အတွက် အမျိုးသားစာပေဆုကို အောင်လင်း၏ အရိုင်းစံပယ်နှင့် တွဲရသော်လည်း ဆုပေးပုံကို မကျေနပ်၍ ဆုလက်မခံခဲ့။

ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း
--------------

ရာဇဝတ်တရားသူကြီး ဦးအေးသွင်သည် ခင်မာထူးနှင့် မောင်မောင်လေးဟူသော ကလေး ၂ ယောက်ရှိသည့် အရွယ်ကောင်း မုဆိုးဖို ဖြစ်သည်။ အရာအရွယ်ရှိသဖြင့် အသိုင်းအဝိုင်းမှ လူတို့က အရွယ်ညီသည့် အငြိမ်းစား စက်ရှင်တရားသူကြီး ဦးကျော်အောင်၏ ညီမ ကျောင်းဆရာမ မမကြီးနှင့် ဘေးတီးသည်။ သို့သော် ဦးအေးသွင် စိတ်ဝင်စားသွားသူမှာ ဦးကျော်အောင်၏ သမီး ခင် ကိုသာ ဖြစ်သည်။ လက်ရဲဇက်ရဲမုဆိုးဖိုနဲ့ အပျံသင်အပျိုပေါက်တို့ မကြာမီပင် နီးစပ်ကာ လက်ထပ်ဖြစ်သည်။ သို့သော် အိမ်ရှင်မက ကလေးစိတ်သာ ရှိသေးသည့်အတွက် မမကြီးကပင် အိမ်မှုကိစ္စများကို ဝင်လုပ်ပေးနေရသည်။ ထိုသို့ လုပ်သည်ကို ခင်က ဝင်စွက်သည် ထင်၏။

တစတစနှင့် ခင်က ပိုကာဆွဲခြင်း၊ ဈေးဝယ်ထွက်ခြင်း စသော ကတော်အလုပ်များကို ခုံမင်လာသည်။ ကလေးနှစ်ယောက်ရှိသေး၍ အိမ်တွင်းရေးမှာ အဆင်မပြေ။ မောင်ခင်အေးဟူသော သားတယောက် ရလာသည်။ မိမိကလေး ရလာသော်လည်း ကလေးထိန်းနှင့် လွှတ်ထားကာ ယခင်အတိုင်း သွားမြဲလာမြဲပင်။ ခင် လိုသော ငွေကို အလျင်မီမီ ပေးနိုင်ရန် ဦးအေးသွင်က ရုန်းကုန်ရသည်။ သို့ဖြင့် ငွေလွယ်သော စီးပွားရေးသမား မောင်မောင်ထွန်းနှင့် အလွမ်းသင့်သွားသည်။ တကြိမ်သော် ကြံမိကြံရာ လုပ်မိသော ဦးအေးသွင် လာဘ်ပေးလာဘ်ယူမှုနှင့် ထောင်ကျသည်။ ငွေရလမ်းမရှိသော ခင်က ဦးအေးသွင်နှင့် ကွာကာ ကလေးများကို ပစ်ပြီး မောင်မောင်ထွန်းနှင့် ယူလိုက်သည်။ ကလေးများကို မမကြီးက စောင့်ရှောက်ရသည်။

အတန်ကြာသော် မိုးညှင်းမှ စာတစောင် ရောက်လာသည်။ မောင်မောင်ထွန်း ပစ်သွား၍ သောင်တင်နေသော အိမ်မှ ခင် အသည်းအသန်ဖြစ်နေကြောင်း အသိပေးစာ ဖြစ်သည်။ မမကြီးက လိုက်သွား၍ ထူထူထောင်ထောင်ဖြစ်အောင် ပြုစုပြီး ရန်ကုန် ခေါ်လာသည်။ ဦးအေးသွင် ထောင်မှလွတ်သော် မမကြီးနှင့် ဦးအေးသွင်ကို ခေါ်ပြီး သူဝင်သဖြင့် ဇာတ်ရှုပ်ရကြောင်း ပြောသည်။ မမကြီးကို ဦးအေးသွင်နှင့် ပေါင်းကာ ကလေးများကို စောင့်ရှောက်ရန် တောင်းပန်သည်။ ဦးအေးသွင်ကိုလည်း ကလေးများကို မမကြီးနှင့်သာ စိတ်ချကြောင်း ပြောသည်။ ထို့နောက် အသက်ကုန်လေသည်။

ကိုးကား
-------
**ဗုဒ္ဓဝိဟာမရှောင်ပါ** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။ သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

ဗုဒ္ဓဝိဟာမရှောင်ပါ
------------------

အရင်းပဌမေက၊ အင်္ဂတေခြေမသုတ်ဖြစ်ဘု၊ ငွေအုတ်တွေ မြေနီပေါ်သောကြောင့်၊ စေတီတော်ကို၊ ဘုရားနီအခေါ်ပြုကြ၊ ကုန်းရွှေစုသည် ရပ်မြေ။

  

ကိန်းအမှတ်ကယ်က၊ တိံသတ္တာဒွါနှင့်အစ်ပ၊ ခါနှစ်တွင်ပင် မြင့်နန်းဝယ်ပွင့်ပန်းစုံငုံတမာသို့၊ စခမ်းလှုံကာ ကျေးတွေငှက်ကယ်နှင့်၊ လေးရက်ပေါ်ချိန်တပို့တွင်မှ၊ အိမ်ဂရို့ညွှန်ဆဲ့ခုနစ်ဦးတဲ့၊ လွန်ကျူးစွာ ကြမ္မာကြုံကြ၊ တန်ခူး၊ ကဆုန် နွေဆူးပုံတွေက ရှို့သည့်နှယ်၊ မီးသင့်တို့ချေ။

  

သည်တာတွင် သည်ရွာကလေးက၊ ရတနာကြေးငွေလှည်းတွေနွားနှင့်၊ ပဲစပါးဆီကျီလှောင်ထည့်လို့၊ အများပင် အားအင်ပြည့်သော်ကြောင့်၊ ထားပေသည့် ပစ္စည်းတွေ၊ မနည်းပေဘု အပြောင်ရှင်း။

  

လူနတ်ပင် မယှဉ်သာတဲ့၊ ကဿပါမြတ်စွာဘုရားသော်မှ၊ မရပ်မတားနိုင် ကံအဟောင်းငယ်ကြောင့်၊ စံကျောင်းတော် ဝိဟာရကို၊ ဈာလအရောင်ဖြင့်၊ ပြာကျအောင်ထိန်ဝေလျှံတော့၊ စိန္တေယျံ ပရမေအရဟံကိုးရှာလိမ့်၊ ကံဆိုးပုံတညီတညာနှင့်၊ ဘုရားနီရွာမှာ ဤအခါပန်းကြ၊ ကမ္ဘာခန်းအောင် ကျမ်းစောင်ထွက်ကယ်က၊ အတောင်ပက္ခေမှက်ရွှေငုံး၏၊ နေရာလို၊ မြေကမ္ဘာဆုံးအောင်ပ၊ ဂေဟာအိမ်၊ တေဇာရှိန်မတုံးဘု၊ ဘုရားစေတီ ပတ္တမြား ရွှေနီကုန်းတွင်မှ၊ အများဆွေတညီ အစားခြေကို မှီကြအုံးပါလိမ့်၊ သုံးနှစ်အတွင်း။

ခက်ဆစ်
------

၁။ အင်္ဂတေ = ရေသဲနှင့် ကော်ရည်တို့ဖြင့် ဖော်စပ်ထားသော အရာ။

၂။ တိံသတ္တာ = (၇၃) ခုနှစ်။

၃။ ဒွါအစ် = တထောင့်နှစ်ရာ (၁၂၇၃ ခုနှစ်)။

၄။ ချိန်တပို့ = တပို့တွဲလ။

၅။ ဂရို့ညွှန် = ဂရို့ချိုး၍ ရေတွက်သည်။

၆။ ဝဟာရ = ကျောင်း။

၇။ ဈာလ = ဈာလာ (ပါ)၊ အရောင်အဝါ။

၈။ စိန္တေယျံ = စိန္တေယျ၊ မြတ်ဘုရား။

၉။ ပရမေအရဟံ = မြတ်ဘုရား။

၁၀။ ပက္ခေ = ပက္ခ(ပါ) ငှက်၊ ငှက်တော်င်။

မှတ်ချက်
--------

ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် နာမည်ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော နာမည်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------
**မြန်မာညွန့် ဦးချစ်မောင်** (၁၈၉၁-၁၉၅၈) သည် မြန်မာလူမျိုး ဂီတနှင့် သဘင်ပညာရှင် ဖြစ်သည်။

ငယ်ဘဝ
-----

၁၂၅၃ ခုတွင် ဗိန္ဓောဆရာ ဦးထွန်းမြိုင်၊ ဒေါ်စိန်ပွင့်တို့မှ မွေးသည်။ မွေးချင်း ၈ ယောက်အနက် အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှာ ချစ်မောင် ဖြစ်သည်။

အနုပညာခရီး
----------

နှဲမှုတ်သင်ကာ ဆိုင်း ဦးဘငြိမ်းနှင့် ဆရာစိမ့်တို့ ဆိုင်းအဖွဲ့တွင် နှဲမှုတ်သည်။ နောက် ရွာစား စိန်ဗေဒါ၏ ဆိုင်းအဖွဲ့သို့ ရောက်သည်။

ကျန်းမာရေးကြောင့် နှဲမမှုတ်နိုင်သည့်နောက် ပတ္တလားနှင့် စောင်းတီးပညာကို ဒေဝဣန္ဒာ မောင်မောင်ကြီး၊ စိန်ဗေဒါတို့ထံမှ သင်သည်။ စန္ဒယား တယောတို့လည်း တီးတတ်သည်။

မန္တလေး၌ မြန်မာညွန့် အငြိမ့်အဖွဲ့ ထောင်သည့်နောက် မြန်မာညွန့် ဦးချစ်မောင်ဟူ၍ တွင်သည်။

စစ်ပြီးခေတ်တွင် ရန်ကုန် ပန်တျာကျောင်း၌ ပတ္တလားနည်းပြအဖြစ် အမှုထမ်းသည်။ ပန်တျာမူမှန်အဖွဲ့၊ မြန်မာ့အသံ ဂီတစိစစ်ရေးအဖွဲ့တို့တွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။

### လူသိများသော တပည့်များ

* မောင်ကိုကို
* ဂီတစာဆို ကိုရဲအောင် (တယော ကိုဒီပိုး)
* ချိုတေးဆက် ကိုအောင်ကိုး
* ဂီတစာဆို ကိုတင်ဖေ
* နှဲ ကိုထွန်းညွန့်
* စန္ဒယား မောင်ရီနွယ်
* စိုးမြင့်လေး

မိသားစုဘဝ
---------

စိန်ဗေဒါဆိုင်း၌ နှဲမှုတ်စဉ် မင်းသမီး မအောင်ကြည်နှင့် အကြောင်းပါသည်။

ဘဝနိဂုံး
--------

၁၉၅၈ ခု ဇွန်လ ၁၃ ရက်၊ အသက် ၆၇ နှစ်အရွယ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ နဝရတ်လမ်းရှိ နေအိမ်၌ လွန်သည်။

ကိုးကား
-------
မြန်မာဘာသာဖြင့် သင့်လျော်သော အမည်မရှိသေးသောကြောင့် ဤဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်ကို အခြားဘာသာစကား / စာဖြင့် ရေးသားထားခြင်း ဖြစ်သည်။

***Big Hero 6***မှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ်က ထုတ်လုပ်သော အမေရိကန် အန်နီမေးရှင်းဇာတ်လမ်း ဖြစ်သည်။ ဤဇာတ်လမ်းမှာ မာဗယ်ရုပ်ပြဖြစ်သော Big Hero 6 ကို အခြေခံရိုက်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဟာမာဒါဆိုသော သိပ္ပံပညာကို စိတ်ဝင်စားသော လူငယ်လေးမှ စူပါဟီးရိုးအဖွဲ့ထူထောင်ခြင်းအကြောင်း ရိုက်ထားသည်။

အကျဉ်းချုပ်
-----------

အသက် ၁၄ နှစ်ရှိသော လူငယ်လေးဟီရိုမှာ စက်ရုပ်များ တီထွင်ခြင်းနှင့် စက်ရုပ်တိုက်ပွဲများတွင် ထူးချွန်လှသည်။ သူ၏အစ်ကို တာဒါရှိမှာ နည်းပညာတက္ကသိုလ်ရှိ ဓာတ်ခွဲခန်းသို့ ခေါ်ဆောင်သွားသည်။ ထိုနေရာတွင် တာဒါရှိ၏ သူငယ်ချင်းများဖြစ်သော ဂိုဂို၊ ဝါဆာဘီ၊ လီမွန်၊ ဖရတ်တို့နှင့် တွေ့ခဲ့သည်။ စက်ရုပ်ရေးရာ ခေါင်းဆောင် ပါမောက္ခ ရောဘတ်နှင့်လည်း တွေ့ခဲ့ပြီးထိုကျောင်းတွင် တက်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။

ဝင်ခွင့်ရရန် ကျောင်း၏သိပ္ပံပြပွဲတွင် သူ၏ မိုက်ခရိုဘော့များကို ပြသရန် စီစဉ်ခဲ့သည်။ ထိုပွဲတွင် ဟာမာဒါမှာ ခရစ်ကုမ္ပဏီ၏ မိုက်ခရိုဘော့အပေါ် ဝယ်ယူရန်ကမ်းလှမ်းချက်ကို ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ ပါမောက္ခရောဘတ်မှလည်းကျောင်းဝင်ခွင့်ကို လက်ခံခဲ့သည်။ ထိုညနေတွင် ကျောင်းဟောခန်းမှာ မီးလောင်သွားပြီး ပါမောက္ခရောဘတ်ကို ကယ်တင်ရန် တာဒါရှိမှာ မီးထဲဝင်ရင်း သေဆုံးသွားသည်။

ဝမ်းနည်းနေသော ဟီရိုသည် တာဒါရှိမှ သူ့ကိုတီထွင်ပေးခဲ့သော ကျန်းမာရေးစက်ရုပ် ဘေးမတ်စ်ကို အမှတ်မထင် ဖွင့်မိခဲ့သည်။ ဟာမာဒါတွင် မိုက်ခရိုဘော့တစ်ခုသာ ကျန်ရှိတော့ပြီး ထိုမိုက်ခရိုဘော့၏ လမ်းညွှန်ချက်အရ ကျန်ရှိနေသော မိုက်ခရိုဘော့များကို ဂိုဒေါင်ထဲတွင် တွေ့ခဲ့သည်။ ထိုနေရာတွင် မိုက်ခရိုဘော့များကို မျက်နှာဖုံးအုပ်ထားသောလူမှ ထိန်းချုပ်ထားပြီး သူတို့ ၂ ဦးကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ထိုမှလွတ်မြောက်လာလျှင် ဟီရိုမှ ဘေးမတ်ကို အကာအကွယ်များနှင့် ကရာတေးအကွက်များ ရေးဆွဲပေးခဲ့ပြီး မျက်နှာဖုံးနှင့်လူကို သွားရောက်ချခဲ့သည်။ သို့သော်အရေးမလှခဲ့။ သူ့အစ်ကို ရေးဆွဲခဲ့သော ပရိုဂရမ်အရ ဘေးမတ်မှ သူ့အစ်ကို၏သူငယ်ချင်းများကို ဆက်သွယ်ခဲ့သည်။

ထိုမှတစ်ဆင့် ထိုမျက်နှာဖုံးနှင့်လူမှာ မိုက်ခရိုဘော့ကို ရောင်းရန် ငြင်းဆိုခံရသည့် ခရစ်ကုမ္ပဏီမှ မစ္စတာခရစ် ဖြစ်နိုင်သည်ဟု သံသယဝင်ခဲ့သည်။ ဟာမာဒါမှာ ဘေးမတ်၏ ကျန်းမာရေးပရိုဂရမ်ကိုဖယ်ပြီး တိုက်ခိုက်ရေးပရိုဂရမ် ထည့်ချင်သော်လည်း မရချေ။

မျက်နှာဖုံးနှင့်လူကို တိုက်ခိုက်ရန်အတွက် အဖွဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Ontario Film Review Board: Big Hero 6။ Ontario Film Review Board။ 5 October 2017 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  November 6, 2014 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  Big Hero 6 – Synopsis။ Disney Studio Awards။ December 27, 2014 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  December 27, 2014 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  Brent Lang (November 4, 2014)။ Box Office: 'Interstellar,' 'Big Hero 6' Eye Record-Breaking Weekend။ *Variety*။  November 5, 2014 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. 1 2  Big Hero 6 (2014)။ Internet Movie Database။  May 29, 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**အာမြန် ကက်သီဒရယ် ဘုရားကျောင်း** သို့ ကျွန်ုပ်တို့၏ အားမြန်ရှိ သူကောင်းမ တို့၏ ကက်သီဒရယ် ဘာဆေးလီကာ သည် ရိုမန်ကက်သလစ် ဘုရားရှိခိုးကျောင်း တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထို ကက်သီဒရယ် ဘုရားကျောင်းသည် အားမြန်ဘစ်ရှော့၏ ရုံးထိုင်ရာ နေရာ ဖြစ်သည်။ ပြင်သစ်နိုင်ငံ ပါရီမြို့၏ မြောက်ဘက် ၇၅မိုင် (၁၂၀ ကီလိုမီတာ) အကွာခန့်ရှိ ပီကာဒီ ဒေသ၏ မြို့တော် အာမြန်မြို့ တွင် တည်ရှိပြီး ဆွန်းမြစ်ကို အပေါ်စီးမှ မြင်ရသော ကုန်းစွန်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ၁၉ ခုမြောက် အကြီးမားဆုံးသော ဘုရားကျောင်း ဖြစ်သည်။ 

အလယ်ခေတ် ကက်သီဒရယ် ဘုရားကျောင်းတည်ဆောက်သူများသည် အတွင်းပိုင်း အကျယ်အဝန်းကို တတ်နိုင်သမျှ ကျယ်အောင် တည်ဆောက်ထားပြီး ကောင်းကင်ဘုံထိ ရောက်သကဲ့သို့ အထင်ရှိရန် နှင့် အလင်းရောင် ပိုမို ရရှိရန် အတွက် ဖြစ်သည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် အာမြန် ကက်သီဒရယ် ဘုရားကျောင်းသည် ပြင်သစ်နိုင်ငံတွင် အမြင့်မားဆုံး အပြီးထိ တည်ဆောက်ထားသော ကက်သီဒရယ် ဘုရားကျောင်း တစ်ခု ဖြစ်ပြီး အတွင်းပိုင်းရှိ ကျောက်သားဖြင့် တည်ဆောက်ထားသော အလယ်ဆောင်မှာ ၁၃၈.၈ ပေ (၄၂.၃၀ မီတာ) မျှ မြင့်ပြီး ၎င်းထက် မြင့်သော ဘုရားကျောင်းမှာ အပြီးမသတ်ထားသော ဘူးဗေးကက်သီဒရယ်ဘုရားကျောင်း သာလျှင် ရှိသည်။ ထို့ပြင် ပြင်သစ်ရှိ ကက်သီဒရယ် ဘုရားကျောင်းများတွင် အတွင်းပိုင်း ထုထည် အကြီးမားဆုံး ဖြစ်ပြီး ၂၆၀,၀၀၀ ကုဗကိုက် (၂၀၀,၀၀၀ ကုဗ မီတာ) ကျယ်ဝန်းသည်။ ထို ကက်သီဒရယ် ဘုရားကျောင်းကို ၁၂၂၀ ခုနှစ် နှင့် ၁၂၇၀ ခုနှစ် ကြားတွင် တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၁ ခုနှစ်မှစ၍ ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ စာရင်းတွင် ထည့်သွင်းသတ်မှတ် ခံခဲ့ရသည်။ မူလရောင်စုံမွမ်းမှန် အများစုမှာ မရှိတော့ပြီ ဖြစ်သော်လည်း အာမြန် ကက်သီဒရယ် ဘုရားကျောင်းသည် ၎င်း၏ ပင်မ အနောက်မျက်နှာစာနှင့် တောင်ဘက် ဖြတ်မင်းလင်းရှိ ၁၃ ရာစု အစောပိုင်း ဂေါသစ် ပန်းပုလက်ရာများ အရည်အသွေးကောင်းမွန်ခြင်း နှင့် အများအပြား ရှိခြင်းတို့ကြောင့် ထင်ရှားကျော်ကြားပြီး အတွင်းပိုင်းတွင်လည်း နှောင်းပိုင်းနှစ်များမှ ရောင်စုံ ပန်းပုရုပ် အများအပြား ရှိသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  For the UNESCO citation details see
**ဂျပန့်ရင်သွေး** ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားသည် ၁၉၃၅ ခုနှစ်၊ ဂျပန်နိုင်ငံ တိုကျိုမြို့၌ ရိုက်ကူးထားသော မြန်မာရုပ်ရှင်တစ်ကားဖြစ်သည်။ ဒါရိုက်တာ ဦးညီပုမှ ရိုက်ကူးခဲ့ပြီး ဂျပန်အမည်မှာ *Nippon Musume* ဖြစ်သည်။ မြန်မာကုမ္ပဏီ အေဝမ်းဖလင် ကုမ္ပဏီနှင့် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ပီစီအယ်လ် ကုမ္ပဏီတို့ ပူးပေါင်းရိုက်ကူးခဲ့သည်။

စတင်ရိုက်ကူးခြင်း
-----------------

ဒါရိုက်တာ မောင်ညီပု နှင့် မောင်မောင်စိုး တို့က ဂျပန်သို့ ရုပ်ရှင်ပညာသင်ယူစဉ် ရိုက်ကူးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၉၃၄ ခုနှစ်၊ မေလအတွင်း စတင်ရိုက်ကူးပြီး ဂျပန်အစိုးရ၏ အကူအညီ များစွာရခဲ့သည်ဟု နိုဝင်ဘာလ ၂၉ ရက် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ပြောကြားသည်။ ဂျပန်၌ ပထမဆုံးရိုက်ကူးသည့်ဇာတ်ကား ဖြစ်သကဲ့သို့ နိုင်ငံရပ်ခြား၌ ရိုက်ကူးသည့် ပထမဆုံးမြန်မာရုပ်ရှင်လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။

ရုံတင် ပြသခြင်း
---------------

၁၉၃၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၃၀ ရက်တွင် ရန်ကုန်မြို့ အိုလံပီယာနှင့် ဘုရင့်ရုံတို့တွင် လေးလရာသီ ဂျပန်ပြည် ဇာတ်ကားနှင့် တွဲ၍ တစ်ပြိုင်နက် ပြသခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရုံတင်ချိန်၌ ဂျပန်နှင့် ထိုင်းတို့တွင်လည်း တစ်ပြိုင်နက် ပြသသည်။ ဂျပန်ပရိသတ်များ စိတ်ဝင်တစား အားပေးကြကြောင်း ဂျပန်သတင်းစာများတွင် တခမ်းတနားပါရှိသည်။

၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ပြုလုပ်သည့် အရှေ့တောင်အာရှ ရုပ်ရှင်ပွဲတော်တွင် ထိုဇာတ်လမ်းအား ပြန်လည်ပြသခဲ့သည်။

ဇာတ်လမ်း အကျဉ်း
---------------

မြန်မာ ယောက်ျားပျိုကလေးနှင့် ဂျပန် မိန်းမပျိုကလေးတို့၏ အချစ်ဇာတ်လမ်းဖြစ်သည်။ ကောင်းကင်ယံတွင် စွန့်စားပြလိုသော မြန်မာလူငယ် ညီအစ်ကိုနှစ်ယောက် ဂျပန်နိုင်ငံ တိုကျိုမြို့သို့ ရောက်လာသည်။ တိုကျိုမြို့မှ ရန်ကုန်မြို့သို့ လေယာဉ်ဖြင့် မနားတမ်းပျံသန်းရန်ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ရောက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ ဂျပန်ပြည်၌ အစမ်းလေ့ကျင့် ပျံသန်းကြသည်။ တစ်နေ့ လေ့ကျင့် ပျံသန်းစဉ် လေယာဉ်စက် ချို့ယွင်းသဖြင့် တစ်နေရာသို့ ထိုးချလိုက်ရသည်။ လေယာဉ်မှာ ပျက်စီးသွားသော်လည်း ညီအစ်ကို နှစ်ဦးမှာ အသက်ချမ်းသာရာ ရရှိခဲ့သည်။ ၎င်းတို့အား ဂျပန်မိန်းကလေး အေးမိစံက ပြုစုသည်။ မကြာမီ အစ်ကို (မောင်ညီပု)နှင့် အေးမိစံတို့ မေတ္တာမျှကြသည်။ ဤတွင် အစ်ကိုသည် မိမိတို့ လာရင်း အကြံဖြစ်သည့် ကောင်းကင်ယံတွင် စွန့်စားခြင်းအလုပ်ကို စွန့်ကာ အေးမိစံအနားတွင် နေလေသည်။ ထိုအခါ အေးမိစံက အနစ်နာခံလျက် ညီအစ်ကို နှစ်ဦး၏ ရည်ရွယ်ချက်အကြံ အောင်မြင်စေရန် ဖန်တီးပေးခဲ့သည်။ သို့ဖြင့် ညီအစ်ကိုနှစ်ဦးသည် ကောင်းကင်ယံစွန့်စားခြင်းကို အောင်မြင်စွာပြုကာ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ချောမောစွာ ပြန်ရောက်သွားကြလေသည်။ ထိုအချိန်တွင် ချစ်သူ၏ အောင်မြင်မှုသတင်းကို ကြားသိရင်း အေးမိစံ လွမ်းနာကျ၍ ကွယ်လွန်ရှာသည်။

ပါဝင်သရုပ်ဆောင်သူများ
---------------------

* မောင်ဘဌေး အဖြစ် မောင် ညီပု
* မောင်မောင်စိုး အဖြစ် မောင် တင်ဖေ
* ဦး စံညွှန့် အဖြစ် မောင် စံညွန့်
* အေးမိစံ အဖြစ် မိဆုကို တကာအို

မင်းသမီးဟု အထင်မှားခြင်း
------------------------

ဂျပန်၌ ပညာသင်ကြားစဉ် ၁၉၃၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၂ ရက်တွင် တိုကျိုမြို့တွင် မောင်ညီပု လက်ထပ်ခဲ့သည့် ဂျပန်မင်းသမီး တာကာကို ဆူဇူကီး (မ စန်းရင်) ကို အေးမိစံဟုထင်မှတ်ကာ လာရောက်ကြည့်ရှု့သူများ ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  တင်နိုင်တိုး။ *ခေတ်ဟောင်းသတင်းစာများက ပြောသော ၁၂ လရာသီ အဖြစ်အပျက်များ*။ သူရိယစာပေ၊ ရန်ကုန်။ ၂၀၀၉ မတ်။

  


| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
မြန်မာရုပ်ရှင်နှင့် ပတ်သတ်သောအကြောင်းအရာများ |
| --- |
|  | 
* မြန်မာရုပ်ရှင်များ က-အ
* နှစ်အလိုက်မြန်မာရုပ်ရှင်များ
* သရုပ်ဆောင်များ
* ဒါရိုက်တာများ
* မြန်မာရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်သူများ
* မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းပြတိုက်

 |
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

(၃)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟ အညစ်အကြေးသုံးမျိုးကို ထူးသောဉာဏ်ဖြင့်သိရန် ပိုင်းခြား၍သိရန် ကုန်ခန်း သွားရန် ပယ်စွန့်နိုင်ရန် အဋ္ဌင်္ဂိကအရိယမဂ်ကို ပွားများရမည်ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

---

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ဒုဿီလ, ဒုဿီလ မလ၊ ဣဿုကီ, ဣဿာမလ၊ မစ္ဆရီ၊ မစ္ဆရိယမလ-တို့ မပယ်စွန့်သူသည် ငရဲ၌ ဖြစ်ရသည်။

သီလဝါ, ဒုဿီလမလကိုပယ်စွန့်နိုင်သူ၊ အနိဿုကီ, ဣဿာမလကို ပယ်စွန့်နိုင်သူ၊ အမစ္ဆရီ မစ္ဆေရမလကို ပယ်စွန့်နိုင်သူသည် နတ်ပြည်၌ဖြစ်ရသည်ဟု ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

---

-မရွတ်မဖတ် မသရဇ္ဈာယ်ခြင်းသည် အတတ်ပညာ၏အညစ်အကြေး၊

-ထကြွလုံ့လမရှိခြင်းသည် အိမ်၏အညစ်အကြေး၊

-ပျင်းရိခြင်းသည် ကိုယ်အဆင်း၏အညစ်အကြေး၊

-မေ့လျော့ခြင်းသည် (ဥစ္စာ)စောင့်ရှောက်သူ၏အညစ်အကြေး၊

-မကောင်းသောအကျင့်သည် မိန်းမ၏အညစ်အကြေး၊

-နှမြောဝန်တိုခြင်းသည် ပေးလှူသူ(အလှူရှင်)၏အညစ်အကြေး၊

-ယုတ်မာကုန်သော အကုသိုလ်တရားတို့သည် ပစ္စုပ္ပန်လောက၊ တမလွန်လောက၏အညစ်အကြေး၊

-အဝိဇ္ဇာသည် အထက်ပါအညစ်အကြေးအားလုံးတို့ထက် အဆိုးဆုံးအညစ် အကြေးဟု အညစ်အကြေးရှစ်မျိုးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -သံ၊၃၊၅၃။ သံ၊မြန်၊၃၊၅၆။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ မဟာဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-မဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၇-ဧသနာဝဂ္ဂ၊ သတ္တမသုတ်။
2. ↑  -အံ၊၁၊၁၀၃-၄။ အံ၊မြန်၊၁၊၁၂၁၂။ အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၇၂-၃။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ တိကနိပါတ၊ ၁-ပဌမပဏ္ဏာသက၊ ၁-ဗာလဝဂ္ဂ၊ ဒသမသုတ်။
3. ↑  -အံ၊၃၊၃၇။ အံ၊မြန်၊၃၊၃၇-၈။ အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၁၆။ အံ၊ဋီ၊၃၊၂၂၆။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ အဋ္ဌကနိပါတ၊ ၁-ပဌမပဏ္ဏာသက၊ ၂-မဟာဝဂ္ဂ၊ ပဉ္စမသုတ်။
4. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
**ကသစ်ပင်**တွင် ပင်လယ်ကသစ်ပင်၊ ရေကသစ်၊ ကုန်းကသစ်၊ တောင်ကသစ် စသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုး ရှိရာ၊ ယင်းတို့အနက် ပင်လယ်ကသစ်မှာ သစ်ကြီးခုနစ်ပင်တွင်ပါဝင်၍ တာဝတိံသာ၏ အထိမ်းအမှတ် ဖြစ်သဖြင့် ထင်ရှားသော အပင်ဖြစ်လေသည်။

နွယ်ပင်ဖြစ်သော ကသစ်မှတပါး ကျန် ကသစ်မျိုးဝင် အပင်အားလုံးလိုလိုတွင် ဆူးရှိသည်။ အမြင့်ပေ ၄ဝမှ ၆ဝအထိ ရှိသော ပင်လတ်မျိုးဖြစ်ကြ၍ မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်းနှင့် အောက်ပိုင်း မိုးပါးသော သစ်တောများတွင် ပေါက်ကြသည်။ သို့သော် ရေကသစ်ပင်ကို တနင်္သာရီတိုင်း၊ သောင်ရင်းနယ်၊ အတ္ထရံနယ်နှင့် ပဲခူးရိုးမ တောင်တန်းပေါ်တွင်လည်းကောင်း၊ ကုန်းကသစ်ကို တောင်ငူနယ်နှင့် ပင်လယ်ကမ်းခြေ တလျှောက်တွင်လည်းကောင်း၊ ကသစ်နွယ်ကို ကချင်တောင်များပေါ်၌လည်းကောင်း တွေ့ရများသည်။ ကသစ်ပင်တို့သည် အခေါက်ထူပွ၍ အရောင်မှာ ဝါမွဲမွဲဖြစ်ကာ ပတ်ကြောင်းများထူ၍ နွေရာသီတွင် အရွက်ကြွေသည်။ မတ်-ဧပြီလအတွင်း နီရဲသော အပွင့်များ ပွင့်ကြ၍၊ ဇွန်-ဇူလိုင်လများအတွင်း အစေ့ပါသော အသီးတောင့်များ သီးကြသည်။

ကသစ်သားတို့၏ အရောင်မှာ ဖြူသည်။ ပွ၍ပျော့သော်လည်း တောင့်တင်းသည်။ ရေနှင့်ထိနေလျှင် တာရှည်ခံသည်။ ထိုကြောင့် ကသစ်သားကို ရေတံလျှောက်များ၊ လှေများ လုပ်ရာတွင် အသုံးပြုနိုင်သည်။ သေတ္တာရိုးရိုးနှင့် ယွန်းသေတ္တာများ၊ ကလေးကစားစရာများ ပြုလုပ်၌လည်း ကသစ်သားကို အသုံးပြုနိုင်၍ ပျဉ်လည်း ခွဲနိုင်သည်။ ရေကသစ်မှာ ပေါ့ပါး၍ အတော်အသင့်တာရှည်ခံသဖြင့် အထက်ပါပစ္စည်းများ အပြင် ဓားအိမ်၊ လှံစွပ်အိမ်များလည်း ပြုလုပ်နိုင်သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၌ ဖန်ချက်လုပ်ငန်း၊ သားရေနယ်လုပ်ငန်း၊ ဆပ်ပြာလုပ်ငန်းစသည်တို့တွင် အသုံးပြုရသော ပါးလအက်ခေါ် ပိုတက်ဆီယမ် ကာဗွန်နိတ်ဓာတ်ဆားပြာ တမျိုးကို အပင်အမျိုးမျိုးမှ ထုတ်ယူရရှိရာ ကသစ်ပင်များမှလည်း ထိုပြာကို ထုတ်ယူကြလေသည်။

ထိုမှတပါး ပင်လယ်ကသစ်ပင်၏ အခေါက်ကို အဖျား ရောဂါအတွက်လည်းကောင်း၊ အရွက်ကို ကိုယ်ပေါ်တွင် ပေါက်သော အနာအတွက်လည်းကောင်း၊ ဆေးအဖြစ် သုံးနိုင်ကြောင်း သိရသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  *Erythrina* L။ Missouri Botanical Garden။  2009-10-24 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  Genus: *Erythrina* L။ United States Department of Agriculture (2007-04-01)။ 6 May 2009 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  1 November 2021 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁)
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

**ပဒသောဓမ္မသိက္ခာပုဒ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် ရဟန်းတော်များ လိုက်နာစောင့်ထိန်းရန် ပညတ်တော်မူခဲ့သည့် သုဒ္ဓပါစိတ်အာပတ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

သမိုင်း
-------

မြတ်စွာဘုရားသည် သာဝတ္ထိပြည်၊ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်တွင် သီတင်းသုံး နေတော်မူ၏။ ထိုအချိန်တွင် ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် ဥပါသကာတို့အား တရားတို့ကို ပုဒ်ပြိုင် ပို့ချ၏။ ထိုအခါ ဥပါသကာတို့သည် တရား၌ မရိုသေ၊ မတုပ်ဝပ်၊ တူသောအသက်မွေးမှု မရှိဘဲ ဖြစ်ကုန်၏။

ထိုအခါ အလိုနည်းသော ရဟန်းတို့သည် ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့အား "အဘယ်ကြောင့် တရားတို့ကို ပုဒ်ပြိုင်ပို့ချဘိသနည်း" ဟု ကဲ့ရဲ့ကြကုန်၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားထံ လျှောက်ထားကြ၏။

မြတ်စွာဘုရားသည် ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့အား "ဟုတ်မှန်ပါသလား" ဟု မေး၏။ "ဟုတ်မှန်ပါသည်" ဟု ဖြေ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ကဲ့ရဲ့တော်မူကာ အောက်ပါသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူ၏။

သိက္ခာပုဒ်
----------

"အကြင်ရဟန်းသည် ရဟန်းမဟုတ်သောသူအား တရားကို ပုဒ်ပြိုင် ပို့ချငြားအံ့၊ (ထိုရဟန်းအား) ပါစိတ်အာပတ် သင့်၏" ဟု မိန့်တော်မူ၏။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3  *ဝိနည်းပိဋက − ပါရာဇိကဏ်ပါဠိတော်မြန်မာပြန်၊ မုသာဝါဒဝဂ်*။
မြန်မာပြည်ကို ပြန်သွားခြင်း (ရုပ်ရှင်)
**မြန်မာပြည်ကို ပြန်သွားခြင်း**(Return to Burma) ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားသည် **မီဒီဇက်(Midi Zhao)** အမည်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံဖွား တရုတ်အမျိုးသားတစ်ဦးဖြစ်သူ ရိုက်ကူးထားသော ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။ တရုတ်အမျိုးသား ဒါရိုက်တာသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် မွေးဖွားပြီး အသက် ၁၆ နှစ်အရွယ်၌ ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံကို ပညာသင်ကြားရန် ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်။ သူ့၏ မြန်မာနာမည်မှာ **သိင်္ခမင်းလွင်** ဖြစ်ပြီး အသက် ၂၈ နှစ်အရွယ်ဖြစ်သည်။ 
ပန်းချီဒီဇိုင်းပညာနှင့် ရုပ်ရှင်ပညာရပ်တွေ လေ့လာပြီး ဇာတ်လမ်းတို ဇာတ်လမ်းရှည်တွေ ဖန်တီးရိုက်ကူးနေသူဖြစ်သည်။ 

 ဒါရိုက်တာ မီဒီဇက်(ခ) သိင်္ခမင်းလွင်
မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းမှာ လျှို့ဝှက်ရိုက်ကူးခဲ့သော ထိုဇာတ်ကားသည် နှစ်ပေါင်းများစွာ ခွဲခွာလာခဲ့တဲ့ မွေးဇာတိနိုင်ငံကို ပြန်သွားသော ရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမား လူငယ်တယောက် သူထင်ထားသလို တိုင်းပြည်မှာ ဘာအပြောင်းအလဲမှ ထူးထူးခြားခြား မရှိတာကို တွေ့လိုက်ရတဲ့ အကြောင်း ဇာတ်လမ်းဖွဲ့ပြီး ရိုက်ကူးထားခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုဇာတ်ကား၏ ရိုက်ကွက် ၉ဝ ရာခိုင်နှုန်းကို မြန်မာနိုင်ငံတွင်းမှာ ရိုက်ကူးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သော်လည်း စစ်တပ်နှင့် ရဲများ၏ နှောင့်ယှက်မှုကို ရှောင်ရှားရန်အတွက် သိုသိုသိပ်သိပ်နှင့် နှစ်ပတ်အတွင်း အပြီးရိုက်ကူးခဲ့ရသည်။

တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံတွင် ကျင်းပနေသည့်ပူဆန်း နိုင်ငံတကာရုပ်ရှင်ပွဲတော်၏ ၂ဝ၁၁-ခုနှစ်အတွင်း ရိုက်ကူးထုတ်လုပ်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများထဲမှ ဆန်ခါတင် ဇာတ်ကား (၁၃)ခုစာရင်းမှာ ပါဝင်နေသည်။ မြန်မာ့ ဒီမိုကရေစီခေါင်းဆောင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ ဘဝဇာတ်ကြောင်းကို ပြင်သစ် ဒါရိုက်တာ လု-ဘဲင်ဆင် (Luc Besson) ရိုက်ကူးထားသော သူမ(The Lady) ရုပ်ရှင် ဇာတ်ကားလည်း တစ်ကားအပါအဝင် ဖြစ်ပေသည်။

ကိုးကား
-------
**မြန်မာပြည် လွတ်လပ်ရေးတိုက်ပွဲ** စာအုပ်သည် မောရစ်ကောလစ်၏ Last and First in Burma (1941-1948) အမည်ရှိ စာအုပ်ကို ကျော်အောင်မှ ဘာသာပြန်ဆို ရေးသားထားခြင်းဖြစ်သည်။ ရာပြည့်စာအုပ်တိုက်မှ စာမူခွင့်ပြုချက်အမှတ် ၃၁၀၁၄၀၁၂၀၉ ဖြင့် ထုတ်ဝေသည်။ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည့် စာရေးဆရာ ကျော်အောင်သည် ထင်ရှားသော ပင်ကိုရေးဝတ္ထုများ၊ ဘာသာပြန်ဝတ္ထုများ၊ ခရီးသွားမှတ်တမ်းများ၊ ကျမ်းစာအုပ်များကို ရေးသားခဲ့သူဖြစ်ပြီး အမျိုးသား စာပေဆု၊ အရှေ့တောင်အာရှ စာပေဆုတွေကိုလည်း ရရှိခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ဤစာအုပ်တွင် စာရေးသူ၏ ကိုယ်ရေးအကျဉ်းကိုလည်း ရှေ့ဆုံး၌ ဖော်ပြပေးထားသည်။

စာအုပ်၏ နောက်ဆုံးစာမျက်နှာများမှာ အဓိက ဖြစ်ရပ်ရက်စွဲများ ဟူ၍ ၁၉၄၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့ မြန်မာသမ္မတနိုင်ငံ ထူထောင်နိုင်တဲ့နေ့အထိ နေ့အလိုက် ထူးခြားဖြစ်စဉ်များကို ဖော်ပြပေးထားသည်။ မူရင်းဓာတ်ပုံ၊ မြေပုံများနှင့်တကွ ဖော်ပြထားပြီး ဂျပန်တို့၏ အကြံအစည်၊ ဦးစော၊ ဂျပန်စစ်ကြေညာပြီး ကျီးလန့်စာ စားကာလ၊ တော်လှန်ရေး သန္ဓတေည် မွေးဖွားခြင်း၊ ဒေါ်မန်စမစ်နှင့် ချာချီကမ်ဗာလင် မိန့်ခွန်း၊ အောင်ဆန်းနှင့် ယှဉ်ပြိုင်ခြင်း နိဂုံးစကား စသည့် စိတ်ဝင်စားဖွယ် ခေါင်းစဉ်ပေါင်း ၃၁ ခု ပါဝင်သည်။ နိဂုံးစကားဆိုသည့် အခန်းမှာဆိုတွင် အောက်ပါအတိုင်း ရေးသားထားသည်။

*ဒေါ်မန်စမစ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေး အတွက် နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြံစည်ကြိုးစားခဲ့သည်။ မောင့်ဘက်တန်လည်း သူတို့လိုပင်. . .။ မြန်မာတို့ဘက်တွင်မူ အပြိုင် အဆိုင်တွေ များစွာပေါ်ခဲ့သည်။ ဆာပေါ်ထွန်း လိုလူ၊ ဦးစောလို လူများလည်း ရှိသည်။ သို့တိုင်အောင် ကယ်တင်ရှင် ဖြစ်နိုင်ရန် အလားအလာရှိသူများကို မွေးထုတ်ပေးသည့် သမိုင်းဖြစ်စဉ်တွင် အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ရပ်တည်သူမှာအောင်ဆန်းပင် ဖြစ်ပေသတည်း။*
စာမျက်နှာ အချို့၏အောက်ခြေတွင် ရှင်းချက်လိုအပ်သော အင်္ဂလိပ်စာ စကားလုံးများ၊ ရှင်းလင်းချက်များကို အောက်ခြေမှတ်စုအဖြစ် ထည့်သွင်းပေးထားသည်။ စာအုပ်၏ နောက်ကျောဖုံးတွင်လည်း စာအုပ်ထဲတွင် ပါဝင်သည့် အကြောင်းအရာများကို အကျဉ်းမျှ ပုံနှိပ်ဖော်ပြပေးထားသည်။
**ကျောက်တုံးမြို့** ကို မီဂျီ ကုန်းဂွယ် (ဆွာဟီလီ ဘာသာဖြင့် မြို့ဟောင်း) ဟုလည်း ခေါ်ကြပြီး တန်ဇေးနီးယားနိုင်ငံ ဇမ်ဇီဘာ ဒေသရှိ ဇမ်ဇီဘာစီးတီး၏ မြို့ဟောင်းဘက် အပိုင်းဖြစ်သည်။ မြို့သစ်ဘက် အပိုင်းအား ငမ်ဘို ဟု ခေါ်ကြပြီး ဆွာဟီလီဘာသာဖြင့် အခြားတစ်ဘက်ဟု အဓိပ္ပာယ် ရသည်။ ကျောက်တုံးမြို့သည် ဇမ်ဇီဘာကျွန်းစု၏ အဓိကကျွန်းဖြစ်သော အွန်ဂူးဂျာကျွန်း၏ အနောက်ဘက် ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ဇမ်ဇီဘာ စူလတန်နိတ်၏ ယခင်မြို့တော် ဖြစ်ခဲ့ပြီး ၁၉ ရာစု အတွင်း ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင် ကုန်သွယ်ရေး နှင့် ကျွန်ရောင်းဝယ်ရေးတို့ ထွန်းကားရာ နေရာ ဖြစ်ခဲ့ကာ ဇမ်ဇီဘာ အနေနှင့် ဗြိတိသျှတို့၏ အစောင့်အရှောက်ခံ ဒေသ အဖြစ် တည်ရှိခဲ့စဉ်က အဓိက မြို့တော် အဖြစ် အရေးပါခဲ့သည်။  တန်ဂန်ရီကာ နှင့် ဇမ်ဇီဘာတို့ ပေါင်းစည်းပြီး တန်ဇေးနီးယား ပြည်ထောင်စု သမ္မတ နိုင်ငံ ဖြစ်လာသော အခါတွင် ဇမ်ဇီဘာသည် တစိတ်တပိုင်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ အဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိခဲ့ပြီး ကျောက်တုံးမြို့သည် ဒေသဆိုင်ရာ အစိုးရ ရုံးထိုင်ရာ နေရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။

ကျောက်တုံးမြို့ မြင်ကွင်းကျယ်ကျောက်တုံးမြို့ မြင်ကွင်းကျယ်

ကိုးကား
-------

1. ↑  Smith၊ David။ Zanzibar's slave market is a site made sacred by history။  2016-01-03 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**နမဿကာရမုဒြာ**ဟုလည်း ခေါ်သည်။ 

ဦးညွတ်ရှိခိုးဟန်ဖြစ်သည်။ 

လက်နှစ်ဘက်ကို ယှက်ကာ ရင်ဘတ်ဆီလောက်ထိ မြှင့်တင်ထား၍ ရှိခိုးနေသော ဟန်မျိုး ဖြစ်သည်။

ဝန္ဒနီမုဒြာ အဉ္ဇလီမုဒြာများနှင့် ဆင်တူဖြစ်သည်။ 

အရိုအသေပြုထိုက်သူ, ရှိခိုးပူဇော်ထိုက်သူ, ဦးညွတ်ထိုက်သူကို ရိုသေရှိခိုး မြတ်နိုး ပူဇော်ရန် တိုက်တွန်းသော သဘော အဓိပ္ပါယ်ကို ဆောင်သည်။ 

ပုံစံအားဖြင့် ဗောဓိသတ္တများက တထာဂတ ဗုဒ္ဓများအား အရိုအသေပြုသော ရုပ်ပုံရုပ်လုံး ရုပ်ကြွများ၌၎င်း အောက်တန်းကျသော နတ်ဒေဝါများက အထက်တန်းကျသော နတ်ဗြဟ္မာတို့အား ဦးညွှတ်ရှိခိုးသော ရုပ်ပွားများ၌၎င်း ဤနမက္ကာရမုဒြာကို တွေ့ရပေသည်။ 

ပူဇာ စ ပူဇနေယျာနံမင်္ဂလာ, ဂါရဝ-နိဝါတမင်္ဂလာ, သမဏာနဉ္စ ဒဿနမင်္ဂလာတို့ကိုသရုပ် ဆောင် ပြထားခြင်းဖြစ်သည်။ 

သန္တရသကို ပေါ်လွင်စေသည်။ 

သီလပါရမီ, အဓိဋ္ဌာန ပါရမီစခန်းများသို့ ညွှန်ပြထားပေသည်။ 

နမက္ကာရမုဒြာပါသော ရုပ်ပွားဆင်းတုကို ကိုးကွယ်ပါလျှင် အဉ္ဇလီမုဒြာမှာကဲ့သို့ပင် အကျိုးထူး တရားများကို မုချရရှိနိုင်သည် ဟု တန္တရာယာနဝဇီရာယာနကျမ်းဂန်များ၌ မိန့်ဆိုထားလေသည်။ 

ပုဂံမြို့ အာနန္ဒာဘုရားတွင်းရှိ ရှင်အရဟံပုံတော် ကျန်စစ်သားမင်းပုံတော်များကို၎င်း ပုဂံမြို့ ပြတိုက်တွင်းရှိ အုဌ်သားရုပ်ကြွ မဟာဗြဟ္မာကြီးများ ပုံကို၎င်း နမက္ကာရမုဒြာဖြင့် တွေ့ရှိရပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  NAMSKĀRA MUDRĀ (see also Añjali Mudra and Vandani Mudrā)

IBI. p.437.; Tibetan Collections vol.i. p.26.

ITL. p.22.; DHI. p.251.

OBEP. plate 276: 416. a.b.0.
2. 1 2  စဝ်ထွန်းမှတ်ဝင်း မဟာဝိဇ္ဇာ (ရန်ကုန်)၊ မဟာဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး (ဟားဗဒ်) အထက်တန်း သုတေသန ပညာရှင်ဘွဲ့ (ဟားဗဒ်) ညွှန်ကြားရေးမှူး၊ သုတေသနနှင့် ကျမ်းပြုဌာနခွဲ သာသနာရေး ဦးစီးဌာန။ *မြန်မာ့ရိုးရာ ပဋိမာ သိပ္ပံပညာ*။
သူရ မချစ်ပို
မြန်မာနိုင်ငံတွင် တစ်ဦးတည်းသော ‘သူရ’ဘွဲ့ပိုင်ရှင် အမျိုးသမီး တစ်ဦးဖြစ်သူ **သူရမချစ်ပို** ကို ၁၉၀၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ထားဝယ်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။

မောင်လေး တစ်ဦးမှာ ဘီအီးတပ်ထဲသို့ ဝင်သွားသည်ဟု ကြားသိရသဖြင့် လိုက်ရှာရင်း မေမြို့ (ယခုပြင်ဦးလွင်မြို့) ရှိ ဦးကြွယ်၊ ဒေါပုတို့အိမ်တွင် နေဖြစ်သွားသည်။ ထို့နောက် ဦးကြွယ်တို့နှင့် ခင်မင်ရင်းနှီးသော ဘီအီးတပ်မှ တပ်ကြပ်လှမောင်နှင့် အိမ်ထောင်ပြုသည်။ တပ်ကြပ်လှမောင်မှာ တပ်တွင်း၌ စားရေးသောက်ရေးကို တာဝန်ယူရသောကြောင့် ထမင်းချက်လှမောင်ဟု လူသိများသည်။

မချစ်ပိုသည် ထားဝယ်သူပီပီ စကားပြောလျှင် အသံဝဲဝဲလေးနှင့် ချစ်စရာကောင်းလှသည်။ အသားကမဖြူ မညို၊ မျက်နှာက လေးထောင့်စပ်စပ်၊ အရပ်အမောင်းက ငါးပေသုံးလက်မခန့်ရှိသည်။ စကားပြော လျှင် ခပ်ပြတ်ပြတ်ပြောတတ်၍ လုပ်စရာရှိလျှင်လည်း ပြတ်ပြတ်သားသား လုပ်တတ်သည်။ မချစ်ပို၏ ယောက်ျားဖြစ်သူ တပ်ကြပ်လှမောင်သည် ထမင်းချက် တာဝန်ယူထားသော်လည်း အခြေအနေပေးလျှင် တိုက်ခိုက်သည့်အဖွဲ့ထဲ ပါသွားပြန်သည်။ 

ထိုစဉ်က အင်ဂျင်နီယာ အဖွဲ့များက ဘီအီးကုန်းတွင်အခြေစိုက်ပြီး ကေအင်ဒီအိုတပ်ဖွဲ့များက လေ့ကျင့်ရေး တပ်ကုန်းမှ နေ၍ ရင်ဆိုင်ထားသည်။ မချစ်ပိုသည် ကေအင်ဒီအို များ တပ်စွဲထားသော လေ့ကျင့်ရေး တပ်ကုန်း၊ ဆေးတပ်ကုန်း များသို့ နည်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ဝင်ရောက်ကာ ရန်သူသတင်းကို တပ်မတော်သို့ ထောက်လှမ်းပေးခဲ့သည်။ ထို့ပြင် တစ်ခါတစ်ရံ ရန်သူ အဖွဲ့ငယ် သုံးလေးဦးနှင့် တွေ့၍ အခွင့်သာသည့်အခါတွင် လက်ပစ်ဗုံးဖြင့် ထုလာခဲ့သည်။ ထို့နောက် မချစ်ပိုသည် ရဲဘော်များနှင့် အတူပူးပေါင်း၍ ညတိုက်ပွဲများဆင်နွဲခဲ့သည်။

ယင်းနောက် မကြာမီမှာပင် ရန်သူနှင့် အဆက်အသွယ်ရှိသော အမျိုးသမီး တစ်ဦး၏ လက်ထောက်ချမှုကြောင့် မချစ်ပို၏ လှုပ်ရှားများကို ရန်သူအဖွဲ့က သိရှိကာ အဖမ်းခံရသည်။ ထို့နောက် အမျိုးမျိုး စစ်ဆေး၍ ရက်စက်စွာ သတ်ဖြတ် လိုက်ကြသည်။ ဤသို့ဖြင့် မချစ်ပိုသည် ၁၉၄၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၈) ရက်နေ့ အသက် ( ၄၂ )နှစ်အရွယ်တွင် ကျဆုံးသွားခဲ့ရရှာသည်။ မချစ်ပို ကျဆုံးသော နေ့ရက်သည် မြောက်ပိုင်းတိုင်း စစ်ဌာနချုပ် လက်အောက်ခံ တပ်များက မန္တလေးမြို့ ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ပြီး ဖြစ်၍ မြို့သိမ်းအောင်ပွဲအခမ်းအနားပြုလုပ်သောနေ့ နှင့် တိုက်ဆိုင်ခဲ့လေသည်။

သူရမချစ်ပို အုတ်ဂူ၊ အာဇာနည်လမ်း၊ ထုံးဘို၊ ရပ်ကွက်ကြီး(၁) ပြင်ဦးလွင်မြို့။
မချစ်ပို ၏ အလောင်းကို သုံးလေးရက် အကြာတွင် ပြန်ဖော်သောအခါ ပုတ်သိုးနံစော်ခြင်းမရှိဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် ၁၉၄၉ ခုနှစ်၊ မေလ (၁၆) ရက်နေ့တွင် မချစ်ပို ၏ ရုပ်အလောင်းကို **စစ်အခမ်းအနားဖြင့်** ပြင်ဦးလွင် မြို့ ထုံးဘိုရပ်တွင် ဂူသွင်းသဂြိုဟ်ခဲ့ကြသည်။

ဂုဏ်ပြုခြင်း
------------

(၁၉၅၀)ပြည့်နှစ် မြန်မာ့ လွတ်လပ်ရေး ဒုတိယ နှစ်ပတ်လည် (၁၉၅၀ပြည့် ဇန်နဝါရီ ၄ရက်) နေ့တွင် မချစ်ပို ၏ စွမ်းစွမ်းတမံ ဆောင်ရွက်မှု များကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် နိုင်ငံတော်က **သူရ** ဘွဲ့ကို ထိုက်တန်စွာ ဂုဏ်ပြု ချီးမြှင့် ခဲ့လေသည်။ သူရ မချစ်ပို သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် တစ်ဦးတည်းသော သူရဘွဲ့ရ အမျိုးသမီး အဖြစ် ယနေ့တိုင် ရပ်တည်ဆဲ ဖြစ်သည်။ ဒီနေ့ခေတ်တွင် သူရမချစ်ပို၏ အမည်အား သူရဲကောင်းဗိမာန် (နေပြည်တော်)၌ မော်ကွန်းတင်ကမ္ပည်းရေးထိုးထားရှိသည်။

သူမ၏ဇာတိ ထားဝယ်ခရိုင် လောင်းလုံးမြို့နယ် သောကြာပြင်ပန်းခြံ၌ သူရမချစ်ပို ရုပ်တု ထွင်းထုထားရှိသည်။

မချစ်ပို၏ အာဇာနည်စိတ်ဓာတ်ကို အောက်မေ့သတိရသော အားဖြင့် သူရ မချစ်ပို၏ နှစ် ၁၁၀ ပြည့် အထိမ်းအမှတ် ပွဲကို ပြင်ဦးလွင်မြို့ ၌ ပြင်ဦးလွင် မြို့နယ် စာရေးဆရာ အသင်းက ဦးဆောင်၍ ၂၀၁၈ ဖေဖော်ဝါရီလ တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑
2. ↑  မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ။ 14 August 2020 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  21 October 2018 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑

ခင်မောင်နိုင် (ဘီအီး) ပြင်ဦးလွင် မှ သူရမချစ်ပို မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာ (၁၃-၃-၉၅) ၊ စာ-၆
**သီရိမဟာသုစန္ဒာဒေဝီ** ဘွဲ့ခံ ပင်းတလဲမြို့စားမင်းသမီးသည် ပဉ္စမသံဂါယနာတင် ဘဝရှင် မင်းတုန်းမင်းတရားကြီး၏ ပထမအနောက်နန်းမိဖုရား ဖြစ်သည်။

ဘဝကနဦး
------

နောင် ပင်းတလဲမင်းသမီးဖြစ်လာမည့် သမီးတော်ကို သာယာဝတီမင်းနှင့် မြောက်ဆောင်တော် ကနောင်မိဖုရားတို့က ဖွားမြင်သည်။ မွေးချင်းနှစ်ယောက်အနက် အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။ ၁၈၄၀ ပြည့်နှစ် ဇူလိုင်လ ၈ ရက်မှ ၁၀ ရက်အထိ ကျင်းပသည့် ခမည်းတော်ဘုရား၏ ဥကင်တော်ဖွင့်မင်္ဂလာအခမ်းအနားတွင် သီရိသုမလ္လာဝတီဘွဲ့ဖြင့် ပင်းတလဲမြို့ကို စားကျေးချီးမြှင့်ခံရသည်။ ပုဂံမင်းလက်ထက်တွင် သီရိရတနာသုစန္ဒာဒေဝီဘွဲ့ဖြင့် ပင်းတလဲမြို့ကိုပင် စားရသည်။

မိဖုရားဘဝ
---------

၁၈၅၃ ခုနှစ် မတ်လ ၂၆ ရက်တွင် မင်းတုန်းမင်းက ခမည်းတော်ဘုရား၏ သမီးတော် ပင်းတလဲမြို့စားမင်းသမီးကို အနောက်နန်းမိဖုရားအဖြစ် တင်တော်မူသဖြင့် ပထမအဆင့်ရှိ နန်းရမိဖုရားတစ်ပါး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၈၅၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၆ ရက်၊ မင်းတုန်းမင်း၏ ဥကင်တော်ဖွင့်မင်္ဂလာတွင် သီရိမဟာသုစန္ဒာဒေဝီဘွဲ့တော် ချီးမြှင့်ခံရသည်။

၁၈၅၅ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၇ ရက်နေ့ ညဉ့်လေးချက်တီးကျော် ငါးနာရီ ပါဒ်ပြည့် နှစ်ဗီဇနာ သုံးပြန်အချိန် (စက်နာရီ နံနက် ၈:၀၇ နာရီခန့်) တွင် သားတော်တစ်ပါး ဖွားမြင်ပြီး၊ ထိုနေ့ ညဉ့်တစ်ချက်တီးကျော် ခြောက်နာရီ ပါဒ်ပြည့်အချိန် (စက်နာရီ ည ၁၀:၃၀ နာရီခန့်) တွင် သမီးတော်တစ်ပါး ဖွားမြင်သည်။ သို့သော် သားတော်မှာ နှစ်ရက်အကြာ ဇွန်လ ၂၉ ရက် နေ့ သုံးချက်တီးကျော် တစ်နာရီ (စက်နာရီ ညနေ ၃:၂၄ နာရီခန့်) တွင် ကွယ်လွန်ပြီး၊ သမီးတော်မှာ မွေးသည့်နေ့ ညဉ့် သုံးချက်တီးကျော် လေးနာရီ (စက်နာရီ နံနက် ၄:၁၂ နာရီခန့်) တွင် ကွယ်လွန်သည်။

အနိစ္စရောက်ခြင်း
----------------

ပင်းတလဲမင်းသမီးသည် ၁၈၅၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၆ ရက်တွင် စံရင်းစွဲ အနောက်နန်းတ​ော်ဆောင်၌ ကံတော်ကုန်သည်။ အလောင်းတော်ကို ဘိုးတော်ဘုရားလက်ထက် အနောက်နန်းတော်မိဖုရား ကံကုန်ရာ သင်္ဂြိုဟ်သည့်နည်းအတိုင်း အခမ်းအနား စီစဉ်ဆောင်ရွက်ပြီး၊ မင်းတုန်းမင်းနှင့် စကြာဒေဝီ မိဖုရားခေါင်ကြီးတို့ ရွှေဝေါတော်စီး၍ ထွက်တော်မူကာ အိမ်ရှေ့မင်းနှင့် မိဖုရား၊ မင်းညီမင်းသား၊ မှူးတော်မတ်တော်အပေါင်းနှင့် သင်္ဂြိုဟ်တော်မူသည်။ လစ်လပ်သွားသော အနောက်နန်းမိဖုရားနေရာကို ညီမတော် ယင်းခဲမင်းသမီးက ဆက်ခံသည်။

ကျမ်းကိုး
---------

* မောင်မောင်တင်၊ ဦး (စက်တင်ဘာ ၂၀၀၄)။ *ကုန်းဘောင်ဆက် မဟာရာဇဝင်တော်ကြီး*၊ **ဒု၊ တ**။ တက္ကသိုလ်များ သမိုင်းသုတေသန ဦးစီးဌာန၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်။ ရာပြည့်စာအုပ်တိုက်။
**ပီကင်း တက္ကသိုလ်** (北京大學; 北京大学) အတိုကောက်အားဖြင့် ပေတာ့ (北大) သည် ပေကျင်းမြို့တွင် တည်ရှိပြီး တရုတ်ပြည်၏ အဓိကကျသော သုတေသနပြု တက္ကသိုလ်ဖြစ်သည်။ တရုတ်ပြည်တွင် ခေတ်သစ် (မော်ဒန်) တက္ကသိုလ်အသွင်ဖြင့် တည်ထောင်ခဲ့သည့် ပထမဦးဆုံးသော တက္ကသိုလ်လည်း ဖြစ်သည်။ ၁၈၉၈ ခုနှစ်တွင် ရှေးဟောင်း ကျောင်းတော်ကြီးအား အသွင်ပြောင်းကာ အင်ပါယာ မြို့တော်တက္ကသိုလ်အဖြစ် ထူထောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၂၀ ခုနှစ်ပိုင်းတွင် တရုတ်၏ ခေတ်မှီတိုးတက်သော အတွေးအခေါ် အချက်အချာ ဖြစ်လာသည်။ ယနေ့တွင် ပီကင်းတက္ကသိုလ်ကို တရုတ်ပြည်တွင် အကောင်းဆုံး တက္ကသိုလ်အဖြစ် ပြည်တွင်းပြည်ပမှ အသိအမှတ်ပြုထားသည်။ ပညာသင်ကြားရေးအပြင် ပီကင်းတက္ကသိုလ်သည် ကျောင်းပရိဝုဏ်အတွင်းရှိ တရုတ်ရှေးရိုးဟန် အဆောက်အဦးများကြောင့်လည်း နာမည်ကျော်ကြားသည်။

ပီကင်းတက္ကသိုလ်၏ သမိုင်းတလျှောက်တွင် လူရွှင့်၊ မော်စီတုန်း စသည့် ပုဂ္ဂိုလ်များကို ပျိုးထောင်ပေးခဲ့သည်။ ပီကင်း တက္ကသိုလ်သည်လည်း ယဉ်ကျေးမှု လှုပ်ရှားမှုသစ်၊ မေ ၄ လှုပ်ရှားမှု၊ ထျန်းအန်းမင် အရေးအခင်း (၁၉၈၉) နှင့် အခြားသော အရေးပါသည့် ကျောင်းသားလှုပ်ရှားမှုများတွင် လွှမ်းမိုးမှုများ ရှိခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Peking University's Historical Importance. Baidu
2. ↑  China Education Center ranking
3. ↑  China University Ranking။ 13 February 2012 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  27 December 2010 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. ↑  University ranking in China။ 10 September 2008 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  27 December 2010 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
5. ↑  About Peking University. National University of Singapore
6. ↑  Peking University - Mingren။ 4 August 2008 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  27 December 2010 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
7. ↑  Peking University။ *Encyclopædia Britannica* (2008-08-21)။
မေမြို့ချစ်ဆွေကို ၁၂၉၅ ခုနှစ်၊ တော်သလင်းလဆုတ် ၁၄ ရက်၊ တနင်္ဂနွေနေ့ (၁၇၊ ၉၊ ၁၉၃၃) တွင် မေမြို့ (ပြင်ဦးလွင်မြို့) ၌ အဖ ဦးရင်၊ အမိ ဒေါ်ဖွားရှင်တို့က မွေးဖွားသည်။ မေမြို့ (ပြင်ဦးလွင်မြို့) ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ၊ မြန်မာနိုင်ငံ မြေတိုင်းကျောင်းသို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ စာစစ်ဌာနက ကျင်းပသော မြေတိုင်း စာမေးပွဲကို အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် မန္တလေး စာစစ်ဌာနမှ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ်မှ ၁၉၅၅ ခုနှစ် အထိ မေမြို့ (ပြင်ဦးလွင်မြို့) ဥတ္တရတိုင်း ကြေးနန်းဝန်ရုံးတွင် ဒုတိယတန်း စာရေး အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် ပြင်ဦးလွင် တပ်နယ် စစ်ဘက် ဥပဒေ သင်တန်းကျောင်းတွင် ဥပဒေ စာကြည့်တိုက်မှူး အဖြစ် ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် အထိ တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

  

မေမြို့ချစ်ဆွေသည် ဟံသာဝတီ သတင်းစာ၊ ဗမာ့ခေတ် သတင်းစာ ဆိုင်ရာ မေမြို့ (ပြင်ဦးလွင်) မြို့နယ် သတင်းထောက် အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း စာကြည့်တိုက်ကဏ္ဍ အတွက် စာကြည့်တိုက် ဆောင်းပါးများ ရေးပေးခြင်းဖြင့် စာပေလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။

  

၁၉၅၈ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာတိုက် အတွက် သတင်းဆောင်းပါးများ ရေးသားရန် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ ဆေးဂုံမြို့၊ ဟောင်ကောင်နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့များသို့ စေလွှတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။

  

၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် မေမြို့ (ပြင်ဦးလွင်မြို့) စာပေ အသင်းကို တည်ထောင်ရာတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး ထိုနှစ်မှာပင် မေမြို့ (ပြင်ဦးလွင်မြို့) စာစောင်ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၁၉၇၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၈ ခုနှစ်အထိ မေမြို့ (ပြင်ဦးလွင်) မြို့နယ် စာပေလုပ်သား အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၁၉၉၃ ခုနှစ်မှ ယနေ့ ၂၀၀၇ ခုနှစ်အထိ မေမြို့ (ပြင်ဦးလွင်မြို့) မြို့နယ် စာပေနှင့် စာနယ်ဇင်း ဥက္ကဋ္ဌနှင့် ဗဟိုဦးစီး ကော်မတီဝင် အဖြစ် လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဆရာသည် မေမြို့ (ပြင်ဦးလွင်မြို့) နှစ် (၁၀၀) ပြည့် အထိမ်းအမှတ် မဂ္ဂဇင်းနှင့် ပြင်ဦးလွင် (၁၀၅) နှစ်မြောက် အထိမ်းအမှတ် မဂ္ဂဇင်း ထုတ်ဝေရာ၌ ဦးဆောင် ပါဝင်ခဲ့သည်။

  

မေမြို့ချစ်ဆွေသည် ၂၀၀ဝ ပြည့်နှစ်တွင် မေမြို့ (ပြင်ဦးလွင်မြို့) မဟာအံ့ထူးကံသာ ဘုရားကြီး ဂေါပက အဖွဲ့ဝင်၊ ကျောက်တောင်ဇိနမာန်အောင် ဘုရား ဂေါပက အဖွဲ့ဝင်၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ လူမှုရေးအသင်း အတွင်းရေးမှူး၊ မေမြို့ (ပြင်ဦးလွင်) ချမ်းမြေ့ရိပ်သာ အတွင်းရေးမှူး အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ယခုအခါ မိသားစုနှင့် အတူ အမှတ် ၁၅၇၊ က၊ (၅) ရပ်ကွက်၊ လားရှိုးလမ်း၊ ရပ်ကွက်ကြီး (၃)၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့တွင် နေထိုင်လျက် ရှိသည်။

ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ
-----------------------------

၁။ ပြည်သူချစ်သော ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ၁၉၇၀

၂။ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှု လစဉ်မှတ်တမ်း ၁၉၈၀

၃။ မြန်မာ့ကော်ဖီ ၂၀၀၀

၄။ မြန်မာပြည်ဖွားဂေါ်ရခါး ၂၀၀၀

၅။ မဟာအံ့ထူးကံသာ ဆုတောင်းပြည့် မြတ်စွာဘုရားကြီး သမိုင်းမှတ်တမ်း ၂၀၀၀

ကိုးကား
-------

1. ↑  ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီးဌာန (ရုံးချုပ်)၊ စာတည်းအဖွဲ့ စုဆောင်း ပြုစုပြီး ရွှေဟင်္သာ စာအုပ်တိုက်မှ ၂၀၀၈ ဖေဖော်ဝါရီမှာ ပထမအကြိမ် ထုတ်ဝေ ဖြန့်ချိခဲ့တဲ့ 'နှစ်ဆယ်ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာများနှင့် စာစုစာရင်း (စတုတ္ထတွဲ)'
အင်္ဂလိပ်လူမျိုး ရူပဗေဒ ပညာရှင်ကြီး **ဆာအော်လီဗာလော့ဂျ**( ခရစ် ၁၈၅၁-၁၉၄ဝ )သည် ခရစ် ၁၈၅၁ ခုနှစ်၊ ဇွန် လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် စတက်ဖို့ရှိုင်ယာနယ် ပင့်ဟားမြို့တွင်ဖွားမြင်သည်။ သူသည် မူလက ကုန်သည်လုပ်ငန်းကိုသာ လုပ်ကိုင်ရန်ရည်ရွယ်ခဲ့သော်လည်း သူ၏ သိပ္ပံပညာကိုလိုက်စားလိုသည့်ဝါသနာကို မမျိုသိပ်နိုင်လွန်းသဖြင့် ၁၈၇၂ ခုနှစ်၌ လန်ဒန်တက္ကသိုလ်သို့ ဝင်ရောက်ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီးနောက် ၁၈၇၅ ခုနှစ်တွင် ဗက်ဖို့ကော်လိပ်ကျောင်း၌ ဒဿနိကဗေဒကထိကအဖြစ် ခန့်ထားခြင်းကိုခံခဲ့ရလေသည်။ ၁၈၇၉ ခုနှစ်တွင် လန်ဒန်တက္ကသိုလ်၌ အသုံးချမှု သင်္ချာပညာလက်ထောက်ပါမောက္ခဖြစ်လာ၍ နောက်နှစ်နှစ်အကြာ အသက် ၃ဝ အရွယ်တွင် လီဗာပူးတက္ကသိုလ်၌ ရူပဗေဒပါမောက္ခအဖြစ် ခန့်ထားခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ၁၉ဝဝ ပြည့်နှစ်တိုင်အောင် ထိုအလုပ်တွင် တည်မြဲခဲ့၍ ထို့နောက်တွင် ဗာမင်ဂမ်တက္ကသိုလ်ကျောင်းအုပ်ကြီးအဖြစ် ခန့်ထားခြင်း ခံခဲ့ရလေသည်။

  

သူ၏ သုတေသနလုပ်ငန်းများမှာ များသောအားဖြင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်နှင့် စပ်လျဉ်းသော ပညာရပ်များနှင့် သက်ဆိုင်ခဲ့သည်။ သူစုံစမ်းရှာဖွေခဲ့သည့်ပညာရပ်များမှာ လျှပ်ပြက်ခြင်း၊ လျှပ်စီးကြောင့် မြူထူတို့ ကွဲပြားလွင့်စဉ်ခြင်း၊ ဝိုင်ယာလက် လွှင့်ခြင်း၊ လျှပ်စစ်ဓာတ်လှိုင်းများအကြောင်း စသည်တို့နှင့်သက်ဆိုင်သော ပညာရပ်များဖြစ်၏။ သူ၏ ဝိုင်ယာလက်လွှင့်ခြင်းနှင့်စပ်လျဉ်း၍ တွေ့ရှိမှုများမှာ လွန်စွာအရေးကြီးသောကြောင့် လော့ ကယ်လဗင်က ဝိုင်ယာလက်အသံလွှင့်ခြင်း ပညာနှင့်စပ်လျဉ်း၍ အခြားသိပ္ပံ ပညာရှင်ကြီးများဖြစ်သော ဟက်ဇနှင့် မက်ဆွဲတို့၏ အမည်များနှင့်အတူ လော့ဂျ၏အမည်ကိုလည်း မှတ်တမ်းတင်ထားသင့်သည်ဟု ပြောဆိုခဲ့လေသည်။

  

၁၉ဝ၂ ခုနှစ်တွင် လော့ဂျသည် ဆာဘွဲ့ပေးအပ်ခြင်းကို ခံခဲ့ရ၍ ထိုနှစ်တွင်ပင် အက်(ဖ) အာ အက်(စ) ဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့၏။ ၁၉၁၉ ခုနှစ်တွင် တော်ဝင်အနုပညာအသင်းကြီးက လော့ဂျ၏ဝိုင်ယာလက်ပညာနှင့် သက်ဆိုင်သော ရှေ့ပြေးလုပ်ငန်းများအတွက် 'အဲလဗက်' ရွှေတံဆိပ်ဆုဖြင့် ချီးမြှောက်ခြင်းကိုခံခဲ့ရလေသည်။ ထို့အပြင် ဗြိတိသျှအစည်းအရုံးကြီးနှင့် အခြားသော ရူပဗေဒဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်း အများအပြားတို့တွင်လည်း ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တင်မြှောက်ခြင်းခံခဲ့ရလေသည်။ ၁၉၁၉ ခုနှစ်တွင် လော့ဂျသည် ဗာလင်ဂမ် တက္ကသိုလ် ကျောင်းအုပ်ကြီးရာထူးမှ အငြိမ်းစားယူခဲ့၍ နောက်နှစ်တွင် အမေရိကတိုက်သို့ လှည့်လည်ကာ သိပ္ပံပညာရပ်များအကြောင်းကို ဟော ပြောခဲ့လေသည်။

  

ဆာလော့ဂျသည် သိပ္ပံပါရဂူကြီးတစ်ဦးပင်ဖြစ်သော်လည်း ဝိညာဉ် နှင့်စပ်ဆိုင်သော ပညာရပ်များ၌ လွန်စွာစိတ်ပါဝင်စားကာ ၁၉၁ဝ ပြည့်နှစ်မှ အစပြုကာ ဝိညာဉ်များနှင့်ဆိုင်သောပညာများနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ထင်ပေါ်ကျော် စောခဲ့လေသည်။ သူသည် သေသူ၏ဝိညာဉ်နှင့် ဆက်သွယ်မှု၌ လွန်စွာ ယုံကြည်သက်ဝင်၍ သိပ္ပံပညာရှင်နှင့် ဘာသာရေးကိုလည်း ညီညွတ်စေရန် ကြိုးပမ်းအားထုတ်ခဲ့၏။ ဆာလော့ဂျသည် သူ၏အလုပ်များကြားထဲကပင် သိပ္ပံပညာနှင့်စပ်ဆိုင်သော စာအုပ်စာတမ်းမြောက်မြားစွာကို ရေးသားထုတ် ဝေခဲ့သည်။ ထိုစာအုပ်စာတန်းများထဲတွင် ဝိညာဉ်ပညာနှင့်ဆိုင်သည့် စာအုပ် များအပြင် *ရေလေးတစ်ဗစ်တီ* အကြောင်း၊ *အီသာ* အကြောင်း စသောသိပ္ပံပညာ စာအုပ်စာတန်းများပါဝင်လေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂)