**အဲပုဂံ လေကြောင်းလိုင်း**ရုံးသည် ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ မြန်မာနိုင်ငံ တွင်တည်ရှိသည်။ အဲပုဂံ လေကြောင်းလိုင်းသည် ပြည်တွင်း မြို့ကြီး ၁၅ မြို့ နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံသို့ ပြေးဆွဲခဲ့သည်။ ၎င်းလေကြောင်းလိုင်း၏ အဓိက လေဆိပ်မှာရန်ကုန်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ် နှင့် မန္တလေးချမ်းမြသာစည်လေဆိပ် ဖြစ်သည်။ အဲပုဂံ လေကြောင်းလိုင်းကို အထူး လေကြောင်းလိုင်းအဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံ အစိုးရအဖွဲ့စည်းဆက်နွယ်နေသော အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ဌာနအဖွဲ့စည်းမှ သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

လေကြောင်းလိုင်းကို ၂၀၀၄ ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် စတင်ခဲ့၍ ၂၀၀၄ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ၊ ၁၅ ရက်နေ့ မှစတင်၍ ပြေးဆွဲခဲ့သည်။ ၎င်းလေကြောင်းလိုင်းကို ထူး ကုမ္ပဏီ လိမိတက် မှပိုင်ဆိုင်သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် အလုပ်သမားပေါင်း ၂၅၀ ခန့် ရှိခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ပြည်ပခရီးမှာ ၂၀၀၇ ခုနှစ်၊ မေလ၊ ၁၅ ရက်နေ့၊ ရန်ကုန် မှ ဘန်ကောက် သို့ ပြေးဆွဲသော ခရီး ဖြစ်သည်။ ထို့နောက်၊ ဒုတိယ ပြည်ပခရီး မှာ စင်ကာပူနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။

၂၀၀၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် တရုတ်နိုင်ငံ နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ဘန်ကောက် သို့ ပျံသန်းခွင့် ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် ကုမ္ပဏီသည် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၊ ဆင်းရပ်ဘ် သို့ ပျံသန်းရန် စတင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် အဲပုဂံလေကြောင်းလိုင်း၌ ဘန်ကောက်၊ စင်ကာပူ၊ အိုဆာကာ၊ ဆိုးလ်၊ ချင်းမိုင် နှင့် ကူမင်း သို့ ပျံသန်းဖို့ရန် လေယာဉ်ပျံ(A310-200) နှစ်စီးထပ်တိုးခဲ့သည်။

၂၀၁၅ ဩဂုတ်တွင် အဲပုဂံ၏ ခရီးစဉ်များ ယာယီရပ်နားကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး အဲပုဂံ၏ ခရီးစဉ်များကို ထူးကုမ္ပဏီလိမိတက်မှ ပိုင်ဆိုင်သော အေးရှန်းဝင်း လေကြောင်းလိုင်းမှ ဆက်လက်ပြေးဆွဲခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် အဲပုဂံ၏ ပျံသန်းခွင့်လိုင်စင်ကို လေကြောင်း ပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာနက ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။

လေယာဉ်အရေအတွက်
--------------

**လေယာဉ်အရေအတွက်**|  | လေယာဉ်အမျိုးအစား | အရေအတွက် | မှတ်ချက်များ |
| --- | --- | --- | --- |
|  | ATR 42-320 | ၂ စီး |  |
|  | ATR 72-212 | ၁ စီး |  |
|  | ATR 72-500 | ၁ စီး |  |
|  | Fokker 100 | ၂ စီး |  |
|  | Airbus A310-200 | ၁ စီး | (stored) |
| **Total** |  |  **၇** |  |
|

ပျံသန်းရာမြို့များ
------------------

အဲပုဂံ လေကြောင်းလိုင်း
အဲပုဂံဟာ အောက်ပါမြို့များသို့ ပျံသန်းလျက်ရှိသည်။

* **မြန်မာနိုင်ငံ**
	+ **ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး**
		- ပုသိမ် - ပုသိမ် လေဆိပ်
	+ **ကချင်ပြည်နယ်**
		- မြစ်ကြီးနား - မြစ်ကြီးနား လေဆိပ်
		- ပူတာအို - ပူတာအို လေဆိပ်
	+ **မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး**
		- ပုဂံ - ပုဂံညောင်ဦး လေဆိပ်
		- မန္တလေး - မန္တလေး အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်
		- နေပြည်တော် - နေပြည်တော် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်
	+ **ရခိုင်ပြည်နယ်**
		- စစ်တွေ - စစ်တွေ လေဆိပ်
		- သံတွဲ - သံတွဲ လေဆိပ်
	+ **စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး**
		- ကလေးမြို့ - ကလေးမြို့ လေဆိပ်
	+ **ရှမ်းပြည်နယ်**
		- ဟဲဟိုး - ဟဲဟိုး လေဆိပ်
		- ကျိုင်းတုံ - ကျိုင်းတုံ လေဆိပ်
		- လားရှိုး - လားရှိုး လေဆိပ်
		- တာချီလိတ် - တာချီလိတ် လေဆိပ်
	+ **တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး**
		- ထားဝယ် - ထားဝယ် လေဆိပ်
		- ကော့သောင်း - ကော့သောင်း လေဆိပ်
	+ **ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး**
		- ရန်ကုန် - ရန်ကုန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ် **အဓိကလေဆိပ်**

* **ထိုင်းနိုင်ငံ**
	+ ချင်းမိုင် - ချင်းမိုင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်

ပျံသန်းမှုရပ်နားခြင်းများ
-------------------------

၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် လေယာဉ်မတော်တဆ ဖြစ်ပွားပြီး လေယာဉ် (၁) စီးတည်းဖြင့် ခရီးစဉ်များ ပျံသန်းပြေးဆွဲခဲ့သည်။ သို့သော် လေယာဉ်ကြံ့ခိုင်မှု ရှိစေရန် စစ်ဆေးရန်အတွက် ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၆ ရက်မှ စက်တင်ဘာလ ၃၀ ရက်နေ့အထိ ပျံသန်းမှုများ ခေတ္တရပ်နားခဲ့သည်။ ရပ်နားစဉ်အတွင်း ကုတ်ပူးပေါင်းထားသော အေးရှန်းဝင်း လေကြောင်းလိုင်းဖြင့် အကျိုးတူ ပျံသန်းခဲ့သည်။ အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခရီးစဉ်များ ပြန်လည်ပြေးဆွဲခဲ့သည်။ 

၂၀၁၈ခုနှစ် ဩဂုတ်လမှ စတင်၍ လေကြောင်းခရီးစဉ်များအားလုံးကို ရပ်နားကာ လေကြောင်းပျံသန်းခွင့်လိုင်စင်ကို ပြန်လည်အပ်နှံခဲ့သည်။

မတော်တဆမှုများ
--------------

၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ပူတာအို လေဆိပ်တွင် လေယာဉ်ပြေးလမ်းကျော်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဖြစ်ရပ်ကြောင့် လူ (၂) ဦး ထိခိုက်မှု ရှိခဲ့သည်။ 

### ၂၀၁၂ခုနှစ် အဲပုဂံလေယာဉ်မတော်တဆမှု

*အဓိကဆောင်ပါး - အဲပုဂံ လေကြောင်းလိုင်း ခရီးစဉ်အမှတ် ၁၁*
၂၀၁၂ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ခရီးသည် ၆၅ ဦးသယ်ဆောင်လာသည့် အဲပုဂံ၏ နှစ်၂၀ကျော်အသုံးပြုခဲ့ပြီးဖြစ်သည့် ဖော့ကာ-၁၀၀ လေယာဉ်သည် ဟဲဟိုးလေဆိပ်မရောက်မီ ၃ကီလိုမီတာ အကွာတွင် အရေးပေါ်ဆင်းသက်ခဲ့ရာ၌ နှစ်ပိုင်းကျိုး ပျက်ကြခဲ့သည်။ ထိုခရီးစဉ်သည် မြန်မာနိုင်ငံခရီးသွားဌာနေဖြစ်သည့် အင်းလေးကန် ခရီးစဉ်ဖြစ်သောကြောင့်၊ နိုင်ငံခြားခရီးသွားများလည်း ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့ကြသည်။ ခရီးသည်ခုနစ်ဦးနှင့် လေယာဉ်မှူးနှစ်ဦး အပါအဝင် စုစုပေါင်းကိုးဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ သေဆုံးခဲ့သူ နှစ်ဦးမှာ၊ လေယာဉ်ပျက်ကျချိန်တွင် လေယာဉ်ကွင်းအနီး ဆိုင်ကယ်မောင်းနှင်နေသူ နှစ်ဦးသည် လေယာဉ်တိုက်ခံရပြီး၊ တစ်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်၊ လေယာဉ်ပေါ်တွင် လိုက်ပါလာသည့် ဧည့်လမ်းညွှန် မနွဲ့လင်းရှိန်သည်လည်း သေဆုံးခဲ့သည်။ အသက် ၁၁ နှစ်အရွယ် ကလေးတစ်ဦးလည်း သေဆုံးခဲ့သည်ဟု သတင်းများထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  IATA - Airline and Airport Code Search။  3 May 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. 1 2  aerotelegraph.com - Airlines dying in Burma 9 August 2018
3. ↑  နိုင်လင်းအောင်၊ ကျော်မြင့်အောင် (၁၈ ဇူလိုင် ၂၀၁၈)။ Air Bagan နှင့် Apex လေကြောင်းလိုင်းတို့ကို လိုင်စင်ရုပ်သိမ်း FMI လက်မှတ်အရောင်းရပ်ဆိုင်း။ 21 July 2018 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  ၁၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၈ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. ↑  Air Bagan MRTV Interview - Part 2 - YouTube
5. ↑  မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ။ 3 April 2012 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  8 March 2016 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
6. ↑  FANUC NINJA | Global Source for Speedy FANUC Spares and Repairs[*လင့်ခ်သေ*]