မြိုလူမျိုးများကို မြူ(မရူ)=Mru ၊ မြုံ(မြုန်)=Murung ၊မရောင်=Moorang ဟူသည့် စကားလုံးအရေးအသားနှင့် ပတ် သက်ပြီး ၁၀နှစ်ဝန်းကျင်အထိ စာအုပ်စာပေ၊ သမိုင်း၊စာတမ်း များနှင့် မိမိတို့ကို မိမိတို့အခေါ် မူကွဲအခေါ်အဝေါ်များ ကိုရှာဖွေ လေ့လာစုဆောင်းခဲ့ပါသည်။ ယင်းသို့ စာအုပ်စာတမ်း ၊သမိုင်းကျမ်းများကို လေ့လာဖတ်ရှုရာတွင် အချို့သော သမိုင်းစာအုပ် ၊စာတမ်းများတွင် ထိုစကားလုံးအရေးအသားနှင့် သံတူကြောင်းကွဲ ရေးသားချက် အချို့ကိုလည်းတွေ့ရှိပါသည်။ မူလဘူတမိမိ ကိုယ်ကိုယ် ခေါ်သော မြူ(မရူ) Mru or Maru လူမျိုး အမည်နာမှ နှင့် ဆင်တူသည့် ကချင်းမျိုးနွယ် စုတွင် ပါဝင်သော လောင် ဝေါလ်(မရု)Maru တစ်မျိုး ၊ မိမိအခေါ် မရူလူမျိုးကို ဘဂ်လီတို့အသံဖြင့် မြုံ ဟုခေါ်ဆိုသော Murung or Morung လူမျိုးအမည် နာမှ နှင့် ဆင်တူသော တိပါရလူမျိုးတစ်မျိုး ၊ဤသံတူကြောင်းကွဲသည် နာမည်သာတူပြီး သူ့လမ်းကြောင်း သူရှိပေသည်။ မူလ ဘူတ "မရူ"အမည်မှ မြို(မရို) ဟူသည့်  ဝေါဟာရကိုစတင်၍ အစောဆုံးတွေ့နိုင်သည့်ကျမ်းမှာ ခရစ်နှစ် ၁၄၅၈-ခုနှစ်တွင် ရခိုင်ပညာရှိ အဒူမင်းညိုရေးစပ်ထားသော ဘ စောဖြူသမီး ဧချင်းတွင်ဖြစ်ကြောင့်ဆိုသည်။ မြန်မာကျောက်စာများတွင်လည်း ခရစ်နှစ် ၁၄၄၂-ခုနှစ် နရသီဟ ပတေ့မင်း ရေးထိုးသော စစ်ကိုင်း ထူပါရုံကျောက်စာ စာကြောင်းရေ (၂၁၊၂၂) တွင်လည်း တွေ့ရ သည်။ ထို့အပြင် ရခိုင်ရာဇဝင်ကျမ်းများဖြစ်ကြသည့် ရခိုင်မဟာရာဇဝင်တော်ကြီး ဓညဝတီရာဇဝင်သစ် မရာယုနှင့် ဗေဒါရှင်း တမ်းစ သည့် ကျမ်းကန်များတွင်လည်းကောင်း၊ အချို့သောသုတေသနပြု စာတမ်းကြီးများတွင်လည်းကောင်း၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားသုံးသပ် ချက်ကျမ်းကြီး Linguistic Survey of India အမည်ရှိ စာအုပ်ကို ပြုစုသူ ဒေါက်တာကြီး ဂရီဆန် Grierson ရေးသားချက်တွင် လည်းကောင်း ၊ မြိုလူမျိုးကိုရေးသားရာတွင် "မြို"ဟူသော ဝေါဟာရအပြင် "တောင်မြူ/Toung Mru"ဟူ၍လည်းကောင်း ၊ "မြူရိုင်း wild Mru"ဟူ၍လည်းကောင်း ၊ "မြို့/Mroo"ဟူ၍လည်းကောင်း၊ "မြူ(မရူ)/Mru" ဟူ၍လည်း ကောင်း မူကွဲစာလုံးပေါင်းသတ်ပုံဖြင့်ရေးသားဖော်ပြထားပါသည်။ Brauns and Loffler တို့ ဖော်ပြချက် မြို /Mro,မြူ/ Mru ,မူရောင်/ Moorang (Brauns and Loffler,1971,1990),လုစ်ဖော်ပြချက် မြို(မရူ-စာ) /Luce, wrote Mro(Maru-ts’a, မြူ /Mru, မြို/Mro pp,iv), မြုံ(မြို)/Mrun(Mro)စာမျက်နှာ-၁၇, (Pamela. Gutman,1976 ), Latham ၏ ဖော်ပြချက် မြူ သို့မဟုတ် တောင်မြူ/"Mru or Tung Mru" စာမျက်နှာ -၈၆ ၊ မြူသည် မြုံဖြစ်ကြောင်း စာမျက်မှာ-၈၇" the Mru are the same as the Mrung pp,87, "ချင်းနာမည်သည် လူမျိုးတစ်မျိုးထက် လူဦးရေ ပိုသော လူမျိုးကို  ပေးသောနာမည်ဖြစ်သည်။ မြူ ကို တစ်ခါတစ်ရံ ချင်းဟု ခေါ်သည် ကို သတိထားမိ၏။ ငါထင်တာလည်း မြူ ဟာ မိရိဖြစ် နိုင်တယ်" Khyen is a name given to more population than one; and the very Mru of the last noticed are sometimes called khyen; I also think that Mru is Miri.(R.G.Latham,1997), တဖန် မြန်မာအုပ်ချုပ်ပုံစာတမ်းနှင့် ဘိုးတော်ဘုရား၏ ရာဇသက်ခေါ်သော အမိန့်တော်တမ်းကြီး (ဒုတိယပိုင်း) စာမျက်နှာ- ၂၂ တွင် လည်း" စူဠတဥ္စန္တရာမင်း ၊တကောင်းကအပြန် ၊လမ်းတွင် လွန် လေသော်၊ မင်းလည်းမရှိပြည်သူတို့ညှိးငယ်သည်အတွင်း ၊ချင်းလူမျိုး ၊မြတူ ၊ပဲပြူ တို့ ၂ ယောက် ၊ ဝိလုပ္ပန္ဒပြု၍၊ ၂၄ နှစ်မင်းမူလေသည်ဟု့ ၍လည်း၎င်း"ဟု ဖော်ပြထားသည်။ Eales ဖော်ပြချက် မြိုသို့မဟုတ် မျို ဟူ၍၊ စာမျက်နှာ-၁၉၃ Mro or Myo,pp, 193,ချင်းမြို ဟူ၍၊ Chin Mro (H.I .Eales,1891), Henry G. Bell ၏ ဖော်ပြချက် မြုံ သို့မဟုတ် မြို /The Mroongs, or Mroos (Henry G. Bell. 1852). တဖန် Mostafa Rashel ဖော်ပြချက်မှာလည်း "Mros are also known as Maru ,Marung, Niopring and Murong "Murong "means stranger and the word "Mro" mean Human .(Md. Mostafa Rashel.2009 )," မြိုဟူသော ဝေါဟာရအပြင် မရူ ဟူ၍လည်းကောင်း ၊ မရုံ ဟူ၍လည်းကောင်း ၊ နောက်ပြည်သား ဟူ၍ လည်းကောင်း ၊ မြုံ အနက်သည် "သူစိမ်း" ၊ မြို အနက်သည် လူသား ဖြစ်သည် ဟူ၍ ပညာရှင် များ သုတေသီတို့ တညီတ ညွတ်တည်း ရေးသားဖော် ထုတ်ကြ ပါသည်။  တဖန် M.Shaheed Hossain Chowdhury ၏ ရေးသားချက်မှာလည်း ထပ် တူပင်ဖြစ်သည် "the Mro are called as "Murong ". The name "Murong "was originated from the word "Mro" which means "Human and "Murong "mean the "human Society" မြိုတို့ကို မြုံဟူ၍ လည်း ခေါ်၏ ။ မြုံ နာမည်သည် မူလ မြို စကားလုံးမှ ပြောင်းလဲလာပြီး ယင်း မြို အနက်အဓိပ္ပါယ်သည် "လူသား" ဖြစ်ပြီး ၊ မြုံ အနက်သည် "လူ့အဖွဲ့အစည်း" ဟု အနက်ရပါသည်။ ဟူ၍ ဆိုလေသည်။ ရခိုင်ရာ ဇဝင်ကျမ်းများ ၊မြန်မာ့သမိုင်းတို့တွင် တွေ့ရသော မူကွဲအရေးအသားများမှာလည်း  မြို(မရို)၊ မြူ(မရူ)၊ မြုန် (မြုံ)  ဟူသောအရေးအသားတို့ကို တွေ့ရပြီး "မြို(မြူ)လူမျိုးတစ်မျိုးကိုပင် ရေးသားသည်ဟု မှတ်ယူနိုင်ပေသည်။ အဂ်လိပ် ယူရိုးပီးယမ်း သုတေသန သမိုင်းကျမ်း၊ စာတမ်းတို့တွင် လည်း မြိုလူမျိုးကို ဝေါဟာရ စာလုံးပေါင်း မူကွဲမှုဖြင့် ဤသို့ရေး သား သည် Mro, Mru, Murung, Morung ,Mroo,Moorang , ဟူသည့် စာလုံးပေါင်းအရေးအသားများကို တွေ့ရပါသည်။  ယင် ကဲ့သို့ စာလုံးပေါင်းမူကွဲမှု ရှိသော်လည်း အဓိက ဦးတည်ရာဖော်ပြချက်သည် မြို(မရူ)လူမျိုးကိုပင် ရေးသား ခြင်း ကိုတွေ့ရ ကြောင့်၊ အိန္ဒိယလူမျိုးများက "မြိုလူမျိုး"များကို "မြုံဂျာ"ဟုခေါ်ဝေါ်နေကြသည်။ မြိုလူမျိုးများသည် မျက်မှောက်ကာလ ခေတ်အထိ တိုင်းရင်းသား မျိုးနွယ်စု တစ်စုအဖြစ် ထင်အရှားနေ ထိုင်ကြခြင်းစသည့် အကြောင်းအချက်များကို ထောက်လျှင် ဖော်ပြပါ ရခိုင်ရာဇဝင်ကျမ်းများ၊ မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်းနှင့် အခြားသော စာအုပ်စာတမ်းများအပြင် ပြည်ပပညာရှင်တို့ တညီတ ညွတ် တည်း ဖော်ပြကြသော "မြုံ ၊ မြို့၊ မြို၊ မြူ၊  "ဟူသော စာလုံးပေါင်းရေးသားဟန်များသည် မြို(မရူ)လူမျိုးပင်ဖြစ်သည်ကို ထောက်ခံလျက်ရှိပါသည်။ ဖော်ပြပါ မြို/Mro ၊မြူ/Mru ၊ မြုံ/Murung ၊ မြို့/Mroo ၊ မရောင် /Moorang ဟူသောခေါ်ဝေါ်လာပုံ၊ရေးသားပုံကို လေ့လာကြည့်သောအခါ "မြို"ဟူသောစကားလုံးအပြင် "မရို"ဟူ၍လည်းကောင်း ၊ "တောင်မြို"ဟူ၍လည်းကောင်း၊ "မရိုစာ "ဟူ၍လည်းကောင်း၊ "မြိုစာ" ဟူ၍လည်းကောင်း  ။ "မြူ"ဟူသောစကားလုံးအပြင် "မရူ"ဟူ၍လည်းကောင်း၊ "တောင်မြူ" ဟူ၍လည်းကောင်း ၊ "တောင်မရူ"ဟူ၍လည်းကောင်း၊ "မရူစာ"ဟူ၍လည်းကောင်း။ "မြုံ"ဟူသောစကား လုံးအပြင် "မြုန်" ဟူ၍လည်းကောင်း၊ "မြုမ်"ဟူ၍လည်းကောင်း တွေ့ရှိပါသည်။ ယင်းသို့ အရေးအသားရှိခြင်းသည် ထိုလူမျိုးစုများနှင့် နီးစပ် သောအခြားလူမျိုးစုတို့က ခေါ်ဝေါ်ခြင်းသာဖြစ်ကြောင်း လေ့လာတွေ့ရှိပါသည်။ "မြို(မရို)"ဟူသော ဝေါဟာရသည် ရခိုင်တို့ လေသံဖြင့် ခေါ်သောနာမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ "မြုံ(မြုန်)" ဟူသောဝေါဟာရသည် ဘဂ်လီကုလားတို့လေသံဖြင့် ခေါ်သောနာ မည် ဖြစ် ကြောင်း၊ "မြူ(မရူ"ဟူသောဝေါဟာရသည် မူလနာမည် မိမိကိုယ်ကိုယ် ခေါ်သောနာမည်ဖြစ်ကြောင်း ဘူချာနန်က ရေးသား ဖော်ပြထားပါသည်။ "Moroong by Bengalese called, they are those, whose name is pronounced Mroo by the Rakain and Myoo by the Burmas. They call themselves Mo-roo-sa,(Francis Buchanan,1798) "မရူ"နှင့် မရူစာ ဟူ၍ သူတို့ကိုယ် သူတို့ ခေါ် ကြောင်းဆက်လက်ဖော်ပြထားပါသည်။ တဖန် Brauns & Loffler တို့ကလည်း အသို့ရေးသား ဖော်ပြသည် "The name "Mru" spelled and pronounced differently by different group, for instance, "Murong "or "Murung" as it is called by Bangali, "Mro" by the Marma and "Mru" by themselves (Brauns & Loffler, 1990) "မြူ(မရူ)" ဟူသောစာလုံးပေါင်းသတ်ပုံ ကို အခြားအုပ် များက မတူညီသော အသံထွက်ဖြင့်ခေါ်ကြသည်  ဘဂ်လီတို့ က "မြုံ" သို့မဟုတ် "မြုန်" ဟု ခေါ်ကြောင်း၊ မာမ(ရခိုင်) တို့က "မြို" ဟုခေါ်ကြောင်း ၊ မိမိကိုယ် ကိုယ်က "မရူ"ဟု ခေါ်ကြောင်း "ဖော်ပြထား လေသည်။ "မြို/Mro" or "မြူ/Mru" ဟူသော ဝေါဟာရသည် "လူ"ဟုအဓိပ္ပါယ်ရသည်။ မူလ "မြူ"Mru စကား လုံးကို ရခိုင်တို့က "မြူ/Mru"ဟုပီသစွာအသံမထွက်တတ်သောကြောင့် "မြို/Mro"ဟု အသံ ထွက်ရ၏ ။ ရခိုင်တို့က "မြို/Mro" ဟုအသံထွက်သည်ကို ဗမာတို့က "မျို/Myo"ဟုအသံထွက်ကြောင်းကို ဤသို့ဆိုလေသည်"In the Burmese word Myo,Mro , or in its Arakanese from Mru=race ,and seed, possibly also this word may originally have signified man in the Burmese, as now in the Mru language (see P,34: Mr.J.R. Logan , in the journal of the Ind.Arch,for 1857) Vol.II .သက္ကမာတို့က သူတို့ကို လင်ဂ်တာ/Lengta၊ ကူကီး/ Kuki သို့မဟုတ် လင်းချေ /Langye သို့မဟုတ် ရှေးဟောင်းလူရိုင်း များဟုလည်းခေါ်ကြောင်း ကို အောက်ဖော်ပြပါကောက်နုတ်ဆက်မှာ-"Mru are also known as Mro and Murong Chakmas and Marmas call them Lengta, Kuki or Langye or wild/primitive people while some people of the plains designated them as Murongs.(Ref: SAJFEEPs)"  မြိုတိုင်းရင်းသားတို့သည် မိမိကိုယ်ကိုယ် "မြူ" ဟူ၍အပြင် "မြိုစာ(မရိုစာ)/Mro-cha" ၊"မြူစာ(မရူစာ)/ Maru-sta" ဟုလည်းခေါ်ဆိုသည်။ "မရူ" အသုံးနှုန်းသည် အများ ဆိုင်"နာမ်"ကိုလည်းခေါ်ဝေါ် သုံးနှုန်းသည်။ ဥပမာ-မရူမရင်မ် ဟုဆို လျှင် အခြားလူမျိုး တစ်မျိုးမျိုးကို ခန်းနှိုင်းပြောဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ "မြိုစာ" သို့မဟုတ် "မြူစာ" အသုံးအနှုန်းသည် မိမိတို့လူမျိုး တစ် မျိုးကို ခေါ်ဝေါ်သုံးနှုန်းခြင်းဖြစ်သည်။ "မြိုစာ"သို့မဟုတ် "မြူစာ" (Mro-cha or Mru-cha/Mru-sta) စကားလုံး အဓိပ္ပါယ်မှာ လည်း "လူသား" ဟုရပါသည်။ "မြို(မရူ)/Mro(Mru)အနက်သည် "လူ" စာ/cha or sta အနက်သည် "သား", "Mro+ cha  or "Mro(Mru)+Cha(sta)", "လူ+သား" ၊ "လူသား" ဟုအနက်ရပါသည်။အဆိုပါမြိုလူမျိုးများကို ခေတ်သစ်ပညာရှင် ရေးသားချက်များနှင့် ရခိုင်ရာဇဝင်တွင် ဖော်ပြချက်တို့သည်လည်း တညီ တညွတ်တည်း "မြို" ၊"မြုံ" ၊ "မြူ" ၊"မြို့" ဟုဆိုထားပါသည်။ မြိုလူမျိုးတို့သည် မြို့ထောင်သား ၊ ပြည်အုပ်သား၊ ဖြစ်ကြောင်း ကို အမတ်ကြီး ဘဒူမင်းညိုရေးစပ်သော ရခိုင် မင်းသမီးဧချင်း သို့မဟုတ် မောက်တော်‌‌ ‌‌ဧချင်း အပိုဒ်(၁၄) တွင် မြို့တွင်ထင်ရှား = ညွန်း (၂၂၇) မြိုလူမျိုးတွင်ထင်ရှားသော ရွာသူကြီး (သင်းကြီး) ကို ညွန်း၍ မြို့ထက် "မြို"က ပိုသင့်သည်ဟု ယူဆ သည် ဟူ၍ ဖော်ပြထားသည်။ "မြုံ" "မြူ" ဟူသော ဝေါဟာရကို ထပ်မံလေ့လာသော် ရခိုင်၊ ဗမာတို့က တောထူထပ်သော အရပ် ၊ လူသူ မပေါက်ရောက်သည့် အရပ်ကို "မြုံ"သောအရပ် ၊"မြူ"သောဒေသ ဟုခေါ်ပါသည်။ ထို့ပြင် အမျိုးသမီး သား/သမီး မရနိုင် သည် ကိုလည်း မြုံသောမိန်းမ ၊ အမျိုးသမီးဟု ခေါ်ပါသည်။ ထို့ပြင် ကြက်ထားသည့် ခြင်းတောင်းကိုလည်း မြုံဟု ခေါ်ပါသည် ။ ဖော် ပြပါရေးသား ချက်၏"မြုံ ""မြူ" ဟူသော စကားလုံးသည် မြုံသောအမျိုးသမီး ၊ကြက်ထားရာခြင်းတောင်း"မြုံ"ကို ရည်ညွန်း မဟုတ်ကြောင်း ထင်ရှားပေသည်။ သံတူကြောင်းကွဲ ၊ နာမည်တူအကြောင်းကွဲ များစွာ ရှိ သည်ကို တွေ့ရှိ၏ ။ သို့ရာတွင် အဆို ပါ မြို ၊ မြုံ ၊ မြို့ ၊ မြူ အရေးအသားသည် ၎င်း နှင့် သံတူကြောင်းကွဲ ၊အမည်တူကြောင်းကွဲ ရှိသည် ကို တွေ့ရှိရပေမည် ဖြစ်ပါ သည်။

### **ဘာသာဗေဒ မှတင်ပြခြင်း(Ethnologue Languages)-**

မြို(Mro) ၊ မရူ(Mru)လူမျိုးတို့သည် ဘာသာဗေဒလေ့လာချက်အရ (၁)နိုင်ငံအားဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ ရခိုင်ပြည်နယ် ၊ချင်း ပြည်နယ် ၊ (၂)ဘဂ်လားဒေရ့်နိုင်ငံ ၊ စစ်တကောင်းဒေသ ၊ဘန္ဒရာဘန်ခရိုင်၊ (၃)အိန္ဒိယ နိုင်ငံ ၊ ဘဂ်ါ အရပ်ဒေသတို့တွင် ပျံ့နှံ့နေ ထိုင်လျက်ရှိကြောင်း ဖော်ပြထားပါသည်။--

* **Myanmar- မြန်မာ**

Mru

Language name Mru

Population- 20,000 in Myanmar (1990 ABWE)

Location- Rakine state ,Buthidaung , Maungdaw , Ponnagyun, township:

Alternate names- Dak, Launghu , Mro ,Mrucha,Mrung ,Mrusa, Murung ,Nio preng, Tawng Mru..

Dialects-Anok,Downpreng (Doumrong ,pongmi, Tamsa), Launghu,Sungma.

ဘာသာစကားအမည် -မြူ

လူဦးရေ- (၁၉၉၉ ABWE)အရ မြန်မာနိုင်ငံရှိ ၂၀,၀၀၀ ရှိသည်၊

နေထိုင်ရာဒေသ- ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ဘူးသီးတောင် ၊ မောင်တော၊ ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ် ။

ဒေသိယအခေါ် - ဒတ် ၊လောက်တူ ၊ မြို၊ မရူစာ ၊ မြုံ ၊ မရုစာ ၊မြုန်၊ နောက်ပြည်သား ၊တောင်မရူ ။

ဒေသိယဘာသာစကား- အနောက်၊ ဒင်မ်ပရင်မ်၊ ဒင်မ်ရောင် ၊ပေါင်မိ ၊ တင်ဆာ ၊ လောက်ဟူ ၊ဆိန်မာ ဟူ၍ဖြစ်သည်။

* **India အိန္ဒိယ**

Language name-Mru

Population Ethologue Population: 2,100

Location- West Bengal , Jalpaiguri, Nadia ,and Hoogly districts.

Alternate names, Mro,Mrung,Murung, Niopheng

မြူ(မရူ)

ဘာသာစကားအမည်- မြူ(မရူ)

လူဦးရေ-၂,၁၀၀ 

နေထိုင်ရာဒေသ- အနောက်ဘဂ်ါ ၊ ဂျပန်ကူရီ ၊နာဒီးယား နှင့် ဟောက်လီ၊

ဒေသိယအခေါ်- မြို၊ မြုန်၊ မြုံ၊ နောက်ပြည်သား ဟူ၍ဖြစ်သည်။

* **Bangladesh ဘဂ်လားဒေရှ့်**

Iso 639-3 Mro

Alternate names-Maru, Mrung, Mro ,Murung

Population total countries: 50,000

Location- Chittagong Division , Bandarban district.

Language Maps southern Bangladesh, India Map4 Central Myanmar.

Dialects- Anok, Dowpreng, Sungma, Lexical similarity: 13% with Mro-khimi chin[cmr],72%-76% with Anu-Hkong So chin[an1] ; similarity with Anok, Dowpreng and sungma dialects, in Bangladesh is high: 91%-98% 

Iso 639-3 ဘာသာစာပေကုတ် "မြို"

ဒေသိယအခေါ်- မာရူ၊ မရူ ၊ မြုန်၊ မြုံ ၊ မြို ၊

လူဦးရေ-၅၀,၀၀၀ 

နေထိုင်ရာဒေသ- စစ်တကောင်းခရိုင် ၊ ဘန္ဒရာဘန်ဒေသ ။

ဘာသာစကားပြမြေပုံ- မြန်မာနိုင်ငံကို ဗဟိုပြု၍ ဘဂ်လားရှ်ေ့ ၊အိန္ဒိယတောင်ဘက်ခြမ်း မြေပုံ(၄) ၊

ဒေသိယဘာသာစကား- အနောက်၊ဒင်မ်ပရင်မ်၊ ဆိန်မာ၊ ဒေသသုံးမြိုဘာသာစကားနှင့် မြို-ခမိချင်း ဘာသာစကား သည် ၁၃ ရာခိုင်နှုန်းတူ ၊ အနူ-ခေါင်စိုချင်းဘာသာစကားနှင့် မြိုဘာသာစကားသည် ၇၂ -၇၆ ရာခိုင်နှုန်း ထိ တူ၊ ဘဂ်လားဒေရှ့် ရှိ အ နောက်၊ ဒင်မ်ပရင်မ်၊ ဆိန်မာ စကား နှင့် ၉၁ ရာခိုင်နှုန်း မှ ၉၈ ရာခိုင်နှုန်းထိ တူညီကြောင်း ဖော်ပြသည်။

မြိုလူမျိုးတို့၏ အမည်နာမမူကွဲဟန်စာလုံးပေါင်းအရေးအသားအမျိုးမျိုး
---------------------------------------------------------------

ဤနေရာတွင်မြိုလူမျိုးကို (၃) မျိုးဖြင့်ဖော်ပြရှင်းလင်းပါမည်။ မိမိအခေါ် ၊နီးစပ်ရာလူမျိုးအခေါ်၊ နေထိုင်ရာဒေသအခေါ် ၊နှင့် နိုင်ငံခြားသားအခေါ်ဟူ၍ အမျိုးမျိုးရှိရာ - နီးစပ် ရာလူမျိုး ရခိုင် နှင့် ဗမာတို့က မြို(Mro), မျို(Myo)ဟုခေါ်သည်။ နိုင်ငံခြားသားကုလားတို့က မြုံ (Murong)ဟုခေါ်သည်။ မိမိကိုယ် မိမိတို့က မရူ(Mru)ဟုခေါ်ပါသည်။

ဤ မြို(Mro),မြုံ(Murong),မရူ(Mru) အရေးအသားရပ် (၃)ခုမှ မူကွဲဟန်ရှိသော အရေးအသားအမျိုးမျိုး တစ်ခုချင်းစီကိုထုတ်နုတ်ရလျှင်-

၁။ မြို(Mro)ဟူသော ဝေါဟာရအပြင် မြို့ဟူ၍လည်းကောင်း ၊မျိုဟူ၍လည်းကောင်း ၊ မြိုစာဟူ၍လည်းကောင်း၊ မြိုဆာ ဟူ၍လည်းကောင်း ၊ဒတ်ဟူ၍လည်းကောင်း ၊ တောင်မြို ဟူ၍လည်းကောင်း ၊ တောင်မရိုဟူ၍လည်းကောင်း ၊လောင်းဟူ ဟူ၍လည်းကောင်း ၊တောင်မျိုဟူ၍လည်းကောင်း မူကွဲစာလုးံပေါင်းအရေးအသားအမျိုးမျိုးကိုတွေ့နိုင်သည်။

အင်္ဂလိပ်အက္ခရာအလို- Mro are also known as Mroo,Moroo,Mro-cha, Mro-sa, Dak, Kuki(or)langye, Launghu, Taung Mro, Taung Moroo,Taung Myo written by differently the Mro(Mru) reffer to the tribe.

၂။ မြုံ(Murong) ဟူသော ဝေါဟာရအပြင် မြုန် ဟူ၍လည်းကောင်း၊ မြုမ်ဟူ၍လည်းကောင်း ၊ မရောင်ဟူ၍လည်းကောင်း ၊ မြုံဂျာဟူ၍လည်းကောင်း မူကွဲဟန်စာလုးံပေါင်းအရေးအသား အမျိုးမျိုးကိုတွေ့နိုင်သည် ။

အင်္ဂလိပ်အက္ခရာအလို - Murong are also known as Murung, Moorang, Morung written by differently the Mro(Mru) reffer to the tribe.

၃။ မရူ(Mru) ဟူသော ဝေါဟာရအပြင် မြူဟူ၍လည်းကောင်း၊ မြူစာ ဟူ၍လည်းကောင်း ၊ မရူစာဟူ၍လည်းကောင်း ၊ မြူဆာဟူ၍လည်းကောင်း ၊ မရူဆာ ဟူ၍လည်းကောင်း ၊ တောင်မြူ ဟူ၍လည်းကောင်း ၊ တောင်မရူဟူ၍လည်းကောင်း မူကွဲဟန်စာလုးံပေါင်းအရေးအသားအမျိုးမျိုးတွေ့နိုင်သော်လည်း မြို(မရူ) လူမျိုးကိုပင် ရည်ညွန်းဖော်ပြသည်။

အင်္ဂလိပ်အက္ခရာအလို - Mru are also known as Maru, Mru-cha, Maru-cha, Mru-sa, Maru-sa. Taung Mru, Taung Maru written by differently the Mro(Mru) reffer to the tribes.

ေ ဖာ်ပြပါမူကွဲစာလုးံပေါင်းအရေးအသားအမျိုးမျိုးသည် မြိုလူမျိုး တစ်မျိုးကိုသာ ရည်ညွန်းဖော်ပြကြောင့် မိမိတို့အချင်းချင်းခေါ်ဆိုမှု မူလည်းကောင်း ၊ ရခိုင့်ရာဇဝင်သမိုင်း၊ မြန်မာ့ရာဇဝင်သမိုင်း ၊သုတေသနပြုစာတမ်းကြီးများ အခြားစာအုပ်မျာစွာက ထောက်ခံလျက် ရှိသည် ။

ကိုးကား
-------

  


| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
မြန်မာအစိုးရမှ တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုထားသည့် တိုင်းရင်းသားများနှင့် လူမျိုးများ |
| --- |
| ကချင် (၁၂) | 
* ဂျိန်ဖော့ (သိန်းပေါ်၊ ဂျင်းဖော)
* အဇီး (ဇိုင်ဝါး)
* လော်ဝေါ် (သို့) မရူ
* ရဝမ်(နုံ)
* လရှီ (လာချိဒ်)
* လီဆူး
* ဒူးလင်း
* ခါ့ခူး
* တရုမ်း (ထရုံ)
* ဒလောင်
* ဂေါ်ရစ်

 |
| ကယား(သို့)ကရင်နီ (၉) | 
* ကယန်း (သို့) ပဒေါင်
* ဂေခို (ကဲ့ခို)
* ဂေဘား
* လာ့တ (သို့) ဇယိန်
* ပရဲ (ကယော)
* မနူမနော
* ယင်းတလဲ
* ယင်းဘော်

 |
| ကရင် (၁၁) | 
* ကရင်ဖြူ
* စကောကရင်
* တလှေပွာ
* ပကူး
* ပလေကီး (ပလေချီး)
* ပိုးကရင် (ရှို)
* ဘွဲ
* မိုးပွ
* မောနေပွား
* မွန်ကရင် (စာဖြူ)

 |
| ချင်း (၅၃) | 
* မေ့ထေး(ကသည်း)
* ဆလိုင်း
* ကလင်ကော့ (လူရှေ)
* ခမီ
* အဝခမီး
* ခေါနှိုး
* ခေါင်စို
* ခေါင်ဆိုင်ချင်း
* ခွာဆင်းမ်
* ခွန်လီ (ဆင်မ်)
* ဂန်တဲ့ (လင်တဲ)
* ဂွေးတဲ
* ငွန်း
* စုမ်းတူ
* ဆီစာန်
* ဆင်တန်
* ဆိုင်းဇန် (ဆိုင်းတန်)
* ဇာဟောင်
* ဇိုတုံး
* ဇိုဖေ
* ဇို (ဇိုမီး)
* ဇန်ညှပ်
* တပေါင်
* တီးတိန် (တဲဒင်မ်)
* တေဇန်
* တိုင်ချွန်း
* တာ့ဒိုး
* တောရ်
* ဒင်မ်
* ဒိုင် (ယင်ဒူး)
* နာဂ
* မာရင်
* ပနမ်း
* မကန်း
* မတူ
* မီရမ် (မရာ)
* မီအဲ
* မွင်း
* လူရှေ (လူရှိုင်း)
* လေးမြို့
* လောက်ထူ
* လိုင်
* လိုင်ဇို
* မြို (ဝါကုန်း)
* ဟွာလ်ငို
* အနူး
* အနန်
* အူပူ
* လျင်းတု
* အရှိုချင်း
* ရောင်ထု
* ချိုး
* လိုင်မီး
* ထမန်း

 |
| ဗမာ (၉) | 
* ကဒူး
* ကနန်း
* ဆလုံ
* တောင်သား (ရဘိန်း)
* ထားဝယ်
* ဖွန်း (ဖုန်း)
* မြိတ်
* ယော

 |
| မွန် (၁) | 
* မွန်

 |
| ရခိုင် (၇) | 
* ကမန်
* ခမီး
* ဒိုင်းနက်
* မရမာကြီး
* မြို
* သက်

 |
| ရှမ်း (၃၃) | 
* ထနော့
* ဓနု
* အိုက်ဆွယ်
* အင်
* ဂုံရှမ်း (ခွန်)
* အင်းသား
* ကော် (အာခါ၊ အိကော)
* ခန္တီးရှမ်း
* ခမူ
* ကိုးကန့်
* ကွီ
* လားဟူ
* မိုင်းသာ
* မြောင်ဇီး
* မောရှမ်း
* ပလောင်
* ပလေး
* ပအိုဝ်း (တောင်သူ)
* ဖျင်
* ရှမ်းကလေး (တိုင်းနွဲ့)
* ရှမ်းကြီး (တိုင်းလုံ)
* မုံ
* တိုင်းလွယ်
* တိုင်းလျမ် (ရှမ်းနီ)
* လူး
* တိုင်းလေ့ (လိရှမ်း)
* တောင်ရိုး (တိုရု)
* ဝ
* ယောင်
* ယင်းကျား
* ယင်းနက်
* ယွန်း

 |
| ရှေးလူမျိုးများ | 
* ပျူ
* ကမ်းယံ
* သက်
* ကူကီးလူမျိုး
* ဂေါ်ရခါးလူမျိုး

 |

1. ↑  ရခိုင်ဌာနေမြိုလူမျိုးသမိုင်း-သာလှမြို(စိုင်းတင်) စာ,၇၈-၈၀
2. ↑  ရခိုင်ဌာနေမြိုလူမျိုးသမိုင်း-သာလှမြို(စိုင်းတင်) စာ,၈၁-၈၂
3. ↑  8. Census of India ,Volume XI ,1931,Pg- 259,266,264
4. ↑  Mru: Hill people on the border of Bangladesg