recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
၂၀၀၆
ဇန်နဝါရီ
ဖေဖော်ဝါရီ
မတ်
ဧပြီ
မေ
ဇွန်
ဇူလိုင်
ဩဂုတ်
စက်တင်ဘာ
အောက်တိုဘာ
နိုဝင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာ

| ဇန်နဝါရီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
ခရီးရှည် လမ်းလျှောက်ဆန္ဒပြမှုကို စတင်ခဲ့သူ ဦးဟန်လင်း
**ဦးဟန်လင်း** သည် အမေရိကန် အခြေစိုက် ဒီမိုကရေစီအရေး လှုပ်ရှားသူတွေထဲမှ ကုလသမဂ္ဂ ရုံးရှေ့ဆီ ခရီးရှည် လမ်းလျှောက် ချီတက် ဆန္ဒပြမှုကို စတင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။

ဦးဟန်လင်းသည် တနင်္သာရီတိုင်း ပုလောမြို့နယ် ရှပ်ပုံကျေးရွာမှ အလယ်တန်းပြ ကျောင်းဆရာ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး မော်လမြိုင် တက္ကသိုလ်တွင် ပညာ သင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ၈ လေးလုံး အရေးတော်ပုံတွင် တက်ကြွစွာ ဦးဆောင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး စစ်တပ်မှ အာဏာသိမ်းသည့်အချိန်တွင် ကျောင်းသား ၁ဝဝ ကျော်နှင့်အတူ ကေအင်ယူ တပ်မဟာ ၄ ဒေသတွင် တောခိုခဲ့သည်။

ကျောင်းသား တပ်မတော် အေဘီအက်စ်ဒီအက်ဖ် ပထမအကြိမ် ညီလာခံ ကိုယ်စားလှယ် ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၉၆ အထိ အမှတ် (၂ဝ၁) တပ်ရင်း၊ မင်းသမီး စခန်းတွင် ပြန်ကြားရေး တာဝန်ခံ အဖြစ် တာဝန် ယူခဲ့သည်။

ထို့နောက် မနီလွိုင် စခန်းမှ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုတွင် အခြေချရန် ထွက်ခွာသွားခဲ့ပြီး ကွယ်လွန်ချိန်အထိ ဒီမိုကရေစီ အရေးကို တတ်နိုင်သည့်ဘက်က လုပ်ကိုင်သွားသူ တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။

အသက် ၅၇ နှစ်အရွယ် ဦးဟန်လင်းသည် အဆုတ်ကင်ဆာ ရောဂါဖြင့် ဆေးဝါး ကုသနေစဉ် နယူးယောက်ပြည်နယ် အီသာကာဆေးရုံတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီးသည် ဒေါ်ဌေးဌေးရီနှင့် သားသမီး ၆ ဦး ကျန်ရစ်သည်။

ကိုးကား
-------
ဟန်ထွန်း၊ ဦး (၁၉၂၁-၂၀၁၁)
------------------------

ဆရာ ဦးဟန်ထွန်းကို အရိုးအကြောဆရာကြီး ဦးဘိုးရှိန်၊
ဒေါ်ချစ်ယုံတို့က ၁၉၂၁ ခုနှစ်တွင် ရေဦးမြို့နယ်၊ မြင်း
ပေါက်ကျေးရွာ၌ မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်းခုနစ်ဦးအနက်
အငယ်ဆုံးသားဖြစ်သည်။

  

ဆရာဦးဟန်ထွန်းသည် ပါဠိစာပေကို ဓမ္မာ
စရိယဘွဲ့ရသည်အထိ သင်ယူပြီး ဟိန္ဒူဘာသာ၊
သင်္သကရိုက်တို့ကိုလည်း သင်ယူသည်။ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့နှင့်
ပညာရေးဘွဲ့များ ရရှိသည်။ ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင်
တိုင်းရင်းဆေးပညာစာမေးပွဲကို ဒေသနာနယ၊
ဗေဒတ္ထနယဘာသာဂုဏ်ထူးဖြင့် အောင်မြင်သည်။
ဆရာဦးဟန်ထွန်းသည် သာသနာရေးဌာန၊
ပိဋကတ်တော်မြန်မာပြန်ဌာနခွဲ၌ စာပြုအယ်ဒီတာ၊
ပိဋကတ်တိုက်အုပ်အဖြစ် ၁၀ နှစ်နှင့် ပညာရေးဌာနတွင်
အထက်တန်းပြဆရာအဖြစ် ငါးနှစ်အမှုထမ်းသည်။
၁၉၆၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၅ ခုနှစ်အထိ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီး
ဌာန၊ တိုင်းရင်းဆေးပညာဦးစီးဌာန၌ အုပ်ချုပ်ရေးအရာ
ရှိ(စီမံကိန်း)၊ တိုင်းရင်းဆေးပညာမွမ်းမံသင်တန်း
ကျောင်းအုပ်၊ တိုင်းရင်းဆေးသိပ္ပံ (မန္တလေး) ကျောင်းအုပ်
ကြီး၊ တိုင်းရင်းဆေးရုံ (မန္တလေး) ဆေးရုံအုပ်၊ တိုင်းရင်း
ဆေးပညာအကြံပေးတာဝန်များကို ထမ်းဆောင်သည်။

  

ဆရာဦးဟန်ထွန်းသည် တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ်
၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့
သွားရောက်ကာ တရုတ်တိုင်းရင်းဆေးပညာကို လေ့ လာသည်။ ထိုနှစ်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ တိုကျိုမြို့၌ ကျင်းပသည့်
အာရှ-ပစိဖိတ်ဒေသရှိ ဆေးဖက်ဝင်အပင်များ အာနိသင်
ဆိုင်ရာဆွေးနွေးပွဲသို့ တက်ရောက်ဆွေးနွေးသည်။
ဆရာဦးဟန်ထွန်းသည် တာဝန်မှ အငြိမ်းစား
ယူပြီးနောက် တိုင်းရင်းဆေးကျမ်းများဖြစ်သည့် လက်
တွေ့အသုံးချမြန်မာ့ကုထုံးဆေးပညာကျမ်း၊ ပထမနှင့်
ဒုတိယလက်တွေ့အသုံးချမြန်မာ့ဆေးနည်းတိုကျမ်း၊
လက်တွေ့အသုံးချမြန်မာ့နက္ခတ်ဆေးပညာကျမ်း၊
ဗုဒ္ဓခေတ်မှ ဆေးဝါးများစာအုပ်တို့ကို ရေးသားပြုစု
ထုတေ်ဝသည်။ ထို့ပြင် ဗုဒ္ဓဘာသာသိစရာ ကျင့်စရာ
ဘာသာရေးစာအုပ်ကိုလည်း ရေးသားပြုစုထုတေ်ဝ
သည်။ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် ရေးသားထုတေ်ဝသော
နရသုခိကျမ်းရင်းနှင့် စကားပြေကျမ်းစာအုပ်ဖြင့် ၂၀၁၀
ပြည့်နှစ် အမျိုးသားစာပေဆု သုတပဒေသာ (ရိုးရိုး
သိပ္ပံ) ဆု ရရှိသည်။

  

တိုင်းရင်းဆေးသိပ္ပံကျောင်းအုပ်ကြီး (ငြိမ်း)
ဆရာဦးဟန်ထွန်းသည် ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၉
ရက်တွင် မန္တလေးမြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်
တွင် ဇနီးဒေါ်ခင်ကြည်၊ သားသမီးငါးဦး၊ မြေး ၁၀ ဦးနှင့်
မြစ်လေးဦး ကျန်ရစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်(၂၀၁၂)
၂၀၀၉
ဇန်နဝါရီ
ဖေဖော်ဝါရီ
မတ်
ဧပြီ
မေ
ဇွန်
ဇူလိုင်
ဩဂုတ်
စက်တင်ဘာ
အောက်တိုဘာ
နိုဝင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာ

**၂၀၀၉** (MMIX) သည် ဂရီဂေါရီးယန်း ပြက္ခဒိန်တွင် ကြာသပတေးနေ့မှ စတင်သော ပုံမှန်ခုနှစ်ဖြစ်ပြီး၊ ယနေ့ခေတ် (Common Era) နှင့် *အေဒီ* (*Anno Domini*) ၏ ၂၀၀၉ ကြိမ်မြောက် ခုနှစ်ဖြစ်ကာ၊ ၃ ထောင်စုနှစ်၏ ၉ ကြိမ်မြောက် ခုနှစ်၊ ၂၁ ရာစုနှစ်၏ ၉ ကြိမ်မြောက် ခုနှစ်ဖြစ်ပြီး ၂၀၀၀ ဆယ်စုနှစ်၏ ၁၀ ကြိမ်မြောက် နှင့် နောက်ဆုံးခုနှစ် ဖြစ်သည်။ 

2009တမ်းပလိတ်:SHORTDESC:2009

ဇန်နဝါရီလ
---------

(၁) ရက်။

*

ဖေဖော်ဝါရီလ
-----------

(၁) ရက်။

*

မတ်လ
----

(၁) ရက်။

*

ဧပြီလ
-----

(၁) ရက်။

*

မေလ
---

(၁၆) ရက်။

* မြန်မာ့ဘောလုံး အသင်းပြိုင်ပွဲကို ဆုကြေးစားစနစ် (ပရော်ဖက်ရှင်နယ်)သို့ စတင်ပြောင်းလဲ။

ဇွန်လ
-----

(၂) ရက်။

* သတင်းစာဆရာကြီး မောင်ဆုရှင် ကွယ်လွန်။

(၁၉) ရက်။

* ကာတွန်းဆရာကြီး ဦးဖေသိန်း ကွယ်လွန်။

ဇူလိုင်လ
--------

(၁) ရက်။

*

ဩဂုတ်လ
------

(၁၂) ရက်။

* စွယ်စုံရ မင်းသားကြီး ဇော်ဝမ်းသည် အသည်းရောဂါနှင့် အင်းစိန်မြို့နယ် သီရိစန္ဒာဆေးခန်းတွင် ကွယ်လွန်သွားလေသည်။

စက်တင်ဘာလ
---------

(၁) ရက်။

*

အောက်တိုဘာလ
-----------

(၁) ရက်။

* မြန်မာနိုင်ငံ ဗဟိုဘဏ်မှ ငါးထောင်တန် ငွေစက္ကူ စတင်ထုတ်။

(၂) ရက်။

* စာရေးဆရာ၊ ကဗျာဆရာကြီး ဒေါက်တာ ထီလာစစ်သူ ကွယ်လွန်။

(၂၄) ရက်။

* စာရေးဆရာ နီကိုရဲ ကွယ်လွန်။

နိုဝင်ဘာလ
---------

(၁) ရက်။

*

ဒီဇင်ဘာလ
--------

(၁၅) ရက်။

* စာရေးဆရာကြီး အီကြာကွေး ကွယ်လွန်။
အာဖရိကတိုက် အနောက်ပိုင်း နိုင်ဂျားနိုင်ငံတွင် ၂၀၁၀ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ လ ၁၈ ရက်နေ့က စစ်ဘက်မှ အာဏာသိမ်းယူမှုဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ သမ္မတမာမာဒူတန်ဂျာနှင့် ၎င်း၏ ဝန်ကြီးများ မြို့တော်နီရာမီတွင် အပတ်စဉ်ဝန်ကြီးအဖွဲ့အစည်းအဝေးပြုလုပ်နေစဉ် ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက် ဖမ်းဆီးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းပစ်ခတ်မှုများတွင် စစ်သားသုံးဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ ယင်းနောက်တွင် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ရပ်စဲခဲ့ပြီး နိုင်ငံပိုင်အဖွဲ့အစည်းများအား ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။ အာဏာသိမ်းခေါင်းဆောင်များသည် ဒီမိုကရေစီပြန်လည်ဖော်ဆောင်ရေး အချုပ်အခြာကောင်စီကို တည်ထောင်လိုက်ပြီး အကြီးတန်း စစ်ဘက်အရာရှိတစ်ဦးဖြစ်သူ ဗိုလ်မှူးကြီးဆာလူးဂျီဘိုက ဦးဆောင်ခဲ့သည်။

သမ္မတတန်ဂျာသည် ပြီးခဲ့သည့်ဩဂုတ်လအတွင်း သမ္မတ သက်တမ်းကန့်သတ်ထားမှုကို အငြင်းပွားဖွယ်ဆန္ဒခံယူပွဲကျင်းပကာ ပြင်ဆင်ခဲ့ကာ သမ္မတနေရာကို ဆက်လက်ဆုပ်ကိုင်ရန် ကြိုးစားခဲ့ခြင်းကြောင့် အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်ပွားရခြင်း ဖြစ်နိုင်ကြောင်း လေ့လာသူတို့ကသုံးသပ်ကြသည်။ ယင်းကိစ္စကို ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က အတိုက်အခံပါတီများ၊ အလုပ်သမားသမဂ္ဂများနှင့် လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့များက ကန့်ကွက်ခဲ့ကြသည်။ ယခုအာဏာသိမ်းမှုကို ၎င်းအဖွဲ့အစည်းများကကြိုဆိုခဲ့သော်လည်း ဒီမိုကရေစီပြန်လည်ဖော်ဆောင်ပေးမည်ဟူသော ကတိကဝတ် တည်ရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။

အသက် ၇၁ နှစ်အရွယ်ရှိ စစ်ဘက်အရာရှိဟောင်း တန်ဂျာသည် ၁၉၉၉ ခုနှစ်ကပထမအကြိမ် သမ္မတသက်တမ်းအတွက် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့ရပြီး ၂၀၀၄ တွင် ဒုတိယသက် တမ်းအတွက် ထပ်မံအရွေးခံခဲ့ရသည်။ ဒုတိယသက်တမ်းမှာ ပြီးခဲ့သည့်ဒီဇင်ဘာလတွင် သက်တမ်းကုန်ပြီဖြစ်သော်လည်း နောက်ထပ် သက်တမ်းတိုးနိုင်ရန် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သမ္မတတန်ဂျာကို လုံခြုံဘေးကင်းစွာ ထားရှိထားကြောင်း အာဏာသိမ်းအဖွဲ့က ထုတ်ပြန်သည်။ ယခုဖြစ်စဉ်ကြောင့် အာဖရိကသမဂ္ဂက နိုင်ဂျာနိုင်ငံကို အဖွဲ့မှ ထုတ်ပယ်ခဲ့သလို ကုလသမဂ္ဂ အထွေအထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် မစ္စတာဘန်ကီမွန်းကလည်း ဝေဖန်ခဲ့သည်။

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုကမူ ဒီမိုကရေစီစနစ်သို့လျင်မြန် စွာပြန်သွားရန်နှင့်တရားမျတသော ရွေးကောက်ပွဲများဆောလျင်စွာ ကျင်းပပေးရေး တောင်းဆိုခဲ့သည်။ 

နိုင်ဂျားအာဏာသိမ်းဆောင်များသည် နိုင်ငံကို ဒီမိုကရေစီအုပ်ချုပ်မှုစနစ်သို့ ပြန်သွားရန် လုပ်ဆောင်လျက်ရှိကြောင်း ကုလသမဂ္ဂ အနောက်အာဖရိကဆိုင်ရာ အထူးကိုယ်စားလှယ် ဆာအိဒီဂျင်နစ်က ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ လူဦးရေ ၁၅ သန်းမျှရှိသော နိုင်ဂျားနိုင်ငံတွင် ပြည်သူအများစုက အာဏာသိမ်းမှုကို ထောက်ခံသည့်အသွင် ရှိကြောင်း ကုလအရာရှိဒီဂျင်နစ်က ပြောကြားခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Todd Pitman, "Armed soldiers storm Niger presidential palace", Associated Press, 18 February 2010.
2. ↑  "Military coup ousts Niger president", BBC News, 18 February 2010.
3. ↑  "Un Conseil militaire prend le pouvoir au Niger" Archived 2010-02-21 at the Wayback Machine. Radio France Internationale, 19 February 2010 (in ပြင်သစ်).
4. ↑  "Niger : le chef d'escadron Salou Djibo, "président" du CSRD" Archived 7 December 2018 at the Wayback Machine. Agence France-Presse, 19 February 2010 (in ပြင်သစ်),
**၂၀၁၁ လစ်ဗျား စစ်ရေးစွက်ဖက်မှု**သည် ၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီမှ အတည်ပြုခဲ့သည့် အမှတ် ၁၉၇၃ ဆုံးဖြတ်ချက်အရ လစ်ဗျားနိုင်ငံ ဝေဟင်ပိုင်နက်တွင် ‘မပျံသန်းရဇုန်’ သက်ရောက်စေရန် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ယူနိုက်တက် ကင်းဒမ်းနှင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံတို့ ဦးဆောင်သော မဟာမိတ်တပ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လ ၁၉ ရက်နေ့၌ လစ်ဗျားနိုင်ငံအား စစ်ရေးတိုက်ခိုက်မှုဖြစ်သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅ ရက်နေ့မှစ၍ လစ်ဗျားနိုင်ငံတွင် ကဒါဖီ ဆန့်ကျင်ရေး လူထုဆန္ဒပြမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ဖေဖော်ဝါရီလကုန်ပိုင်းမှစ၍ ကဒါဖီက စစ်အင်အားသုံး နှိမ်နှင်းခဲ့ရာ ဆန္ဒပြမှုမှ စစ်ပွဲအသွင် ပြောင်းလဲလာသည်။ လစ်ဗျားအစိုးရက အတိုက်အခံတပ်များအား လေကြောင်းမှ ဆက်လက်တိုက်ခိုက်ခြင်းမပြုနိုင်ရန် အာရပ်အဖွဲ့ချုပ်မှ လစ်ဗျားနိုင်ငံ၌ ‘မပျံသန်းရဇုန်’ သတ်မှတ်ပေးရန် မတ်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် လုံခြုံရေးကောင်စီထံ အဆိုပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Security Council Approves ‘No-Fly Zone’ over Libya, Authorizing ‘All Necessary Measures’ to Protect Civilians in Libya, by a vote of ten for, none against, with five abstentions။ Un.org။  2011-03-19 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
ဗမာလုံးဆိုင်ရာ ရဟန်းများပူးပေါင်းအဖွဲ့ (All Burma Monks' Alliance, AMBA) သည် ဗမာရဟန်းပျိုများသမဂ္ဂ၊ ဗမာ့ရဟန်းများသမဂ္ဂအဖွဲ့ချုပ်၊ ရန်ကုန်ရဟန်းပျိုများသမဂ္ဂနှင့် ဗမာ့သံဃာ့ဒူတကောင်စီ (the Sangha Duta Council of Burma) စသည့် အဖွဲ့များကို ကိုယ်စားပြုကာ ဖွဲ့စည်းထားသည့် ညွန့်ပေါင်းအဖွဲ့တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းအဖွဲ့ကို ရွှေဝါရောင်တော်လှန်ရေး ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ၂၀၀၇ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့တွင် စစ်တွေနှင့် ပခုက္ကူရှိ ရဟန်းများက ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ အဖွဲ့ကို တည်ထောင်စဉ်ကာလအတွင်း AMBA သည် နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီသို့ အရေးပါသည့် တောင်းဆိုမှုများစွာ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထိုတောင်းဆိုမှုများတွင် သံဃာများအားပြန်လည်တောင်းပန်ရန်၊ လောင်စာဆီနှင့် လူသုံးကုန်ဈေးနှုန်းများ လျှော့ချပေးရန်၊ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ လွှတ်ပေးရန် စသည်တို့အပြင် အမျိုးသားရင်ကြားစေ့ရေးအတွက် ဒီမိုကရေစီလိုလားသည့် ခေါင်းဆောင်များနှင့်အတူ အပြန်အလှန်ဆွေးနွေးမှုများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2  Lintner၊ Bertil (2009)။ *The resistance of the monks: Buddhism and activism in Burma*။ Human Rights Watch။ pp. 49–50။ ISBN 9781564325440။
2. ↑  Roberts၊ Adam; Timothy Garton Ash (3 September 2009)။ *Civil Resistance and Power Politics: The Experience of Non-violent Action from Gandhi to the Present*။ Oxford University Press။ pp. 355။ ISBN 9780191619175။
၂၀၁၀ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ(၁၅)ရက်နေ့တွင် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၊ ရှန်ဟိုင်းမြို့၊ ကျင့်အန်းမြို့နယ်တွင် (၂၈)ထပ်ရှိသော လူနေတိုက်ခန်းအဆောက်အဦးကြီး မီးလောင်ကျွမ်းခဲ့သည်။ (၅၈)ဦးသေဆုံးပြီး၊ (၅၆)ဦး ပျောက်ဆုံးနေလျက်ရှိကာ လူပေါင်း(၁၀၀)ကျော်ဒဏ်ရာရခဲ့သည်။
မီးစတင်လောင်ကျွမ်းသောအချိန်မှာ ဒေသစံတော်ချိန် နေ့လယ်(၂)နာရီ(၁၅)မိနစ် ဖြစ်သည်။ အဆိုပါတာဝါမှာ ကျောင်းကျိုးလမ်းနှင့် ယွိယွမ်လမ်းဆုံ (the intersection of Jiaozhou Road and Yuyao Road) တွင် တည်ရှိသည်။ ၁၉၉၀ခုနှစ်က တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ပြန်လည်မွမ်းမံပြင်ဆင်မှုများ ပြုလုပ်နေဆဲတွင် မီးလောင်ကျွမ်းရခြင်းဖြစ်သည်။ မျက်မြင်သက်သေများ၏အဆိုအရ ဆောက်လုပ်ရေး(ပြင်ဆင်ရေး)လုပ်ငန်းသုံးပစ္စည်းများမှ စတင်လောင်ကျွမ်းခြင်းဖြစ်သည်ဟု သိရသည်။ မီးသတ်ယာဉ် အစီး(၈၀)ကျော်လာရောက်ငြိမ်းသတ်ခဲ့သောလည်း မီးမှာ ပြင်းထန်လွန်းသည့်အတွက် နာရီပေါင်းများစွာကြာမြင့်ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Barboza၊ David။ "China Detains Officials Over Shanghai Fire"၊ *The New York Times*၊ The New York Times Company၊ 24 December 2010။ 2011-01-16 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။ Archived from the original on 10 January 2011။
2. ↑  "上海市政府召开"11·15"特别重大火灾新闻发布会通报" (in Chinese)၊ *China National Radio*၊ Central People's Broadcasting Station၊ 17 November 2010။ 2010-11-17 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
ပါမောက္ခဒေါက်တာစောဝင်းသည် မြန်မာ ကလေးအထူးကုဆရာဝန်ကြီး တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဆေးပညာဘွဲ့ (MBBS)၊ ကလေးကျန်းမာပညာဒီပလိုမာဘွဲ့ (DCH)၊ ဆေးပညာမဟာသိပ္ပံဘွဲ့ (ကလေးကျန်းမာပညာ) (MMedSc (Paediatrics))၊ MRCP (UK) FRCP (Edin) MRCPCH DCH (Glasgow) DTM&H (London) နှင့် ဆေးပညာသင်ကြားရေးဒီပလိုမာဘွဲ့ (DipMedSc) များ ရရှိထားသည်။

တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း
-------------------

ပါမောက္ခ၊ ဌာနမှူး တာဝန်ကို ကလေးကျန်းမာပညာဌာန၊ ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) ရန်ကုန် နှင့် ဆေးတက္ကသိုလ် (၂) ရန်ကုန် တို့တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ အငြိမ်းစားယူပြီးနောက် အမျိုးသားအဆင့်ကာကွယ်ဆေးထိုးလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ နည်းပညာအကြံပေးအဖွဲ့ (National Immunization Technical Advisory Group - NITAG) ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ နှင့် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့အရှေ့တောင် အာရှဒေသကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းဆိုင်ရာ အကြံပေးကော်မတီအဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2  ကလေးကျန်းမာပညာဌာန၊​ ဆေးတက္ကသိုလ် (၂) ရန်ကုန်
2. ↑  မြန်မာနိုင်ငံ COVID-19 ကာကွယ်ဆေး စီမံချက်အတွက် COVID-19 ကာကွယ်ဆေး လုပ်ငန်းပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်း စီမံခန့်ခွဲမှုကော်မတီ၏ (၂/၂၀၂၀) အစည်းအဝေးသို့ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးတက်ရောက်| ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစားဝန်ကြီးဌာန ၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၀
3. ↑  ကလေးအထူးကုဆရာဝန်ကြီးပါမောက္ခ ဒေါက်တာစောဝင်းနှင့် တွေ့ဆုံခြင်း[*လင့်ခ်သေ*]| 7Day News ၂၉ ဇွန် ၂၀၁၆
**ဝက်မှင်ဘီး** သည် မာ၍ ကြမ်းသော အမွေးတိုများဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည်။ ပွတ်တိုက်ကာ အသုံးပြုရသည့် အချောင်းတံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဆံပင်များကို ချောမောပြေပြစ်စေရန်၊ စတိုင်ကျ လှပစေရန်၊ ဆံပင်များကို ရှုပ်ထွေးမှုမှ ရှင်းလင်းရန်နှင့် တိရစ္ဆာန်များ၏ အမွေးများကို ရှင်းလင်းရန် စသည်တို့တွင် အသုံးပြုကြသည်။

လူတို့တွင် အသုံးပြုမှု
----------------------

Julienne Mathieu's hair being brushed, then combed and styled in the 1908 film *El hotel eléctrico.*
ဝက်မှင်ဘီးကို ရှည်သောဆံပင်များအတွက် အသုံးပြုကြစဉ်တွင် ဘီးကိုမူ ဆံပင်တိုများအတွက် အသုံးပြုကြသည်။ သို့သော် နှစ်ခုစလုံး အသုံးပြုသည့် အခါလည်း ရှိသည်။ ပြားသော ဝက်မှင်ဘီးသည် ရှုပ်ထွေးနေသော ဆံပင်များကို ရှင်းလင်းရာတွင် အသုံးပြုကြသည်။ ဥပမာ - အိပ်စက်ပြီးနောက် သို့မဟုတ် မိုးရေစိုသော အခါမျိုးတွင် ဖြစ်သည်။ အဝိုင်းပုံ ဝက်မှင်ဘီးသည် ဆံပင်များကို ပြင်ဆင်ရာတွင် အသုံးပြုကြသည်။ ထိုဘီးမျိုးကို ကျွမ်းကျင်သည့် ဆံပင်ပညာရှင်များ သုံးလေ့ရှိသည်။

တိရစ္ဆာန်များတွင် အသုံးပြုမှု
-----------------------------

ခွေးများနှင့် ကြောင်များအတွက် အထူးပြုလုပ်ထားသည့် ဘီးများလည်း ရှိသည်။ အမွေးတိုသည့် တိရစ္ဆာန်များအတွက် နှင့် အမွေးရှည်သည့် တိရစ္ဆာန်များအတွက်ဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိသည်။

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၇၁** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| စက်တင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
၂၀၀၂
ဇန်နဝါရီ
ဖေဖော်ဝါရီ
မတ်
ဧပြီ
မေ
ဇွန်
ဇူလိုင်
ဩဂုတ်
စက်တင်ဘာ
အောက်တိုဘာ
နိုဝင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာ

| စက်တင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
၂၀၀၇
ဇန်နဝါရီ
ဖေဖော်ဝါရီ
မတ်
ဧပြီ
မေ
ဇွန်
ဇူလိုင်
ဩဂုတ်
စက်တင်ဘာ
အောက်တိုဘာ
နိုဝင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာ

| စက်တင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
၂၀၁၄
ဇန်နဝါရီ
ဖေဖော်ဝါရီ
မတ်
ဧပြီ
မေ
ဇွန်
ဇူလိုင်
ဩဂုတ်
စက်တင်ဘာ
အောက်တိုဘာ
နိုဝင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာ

| စက်တင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၈၇** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| စက်တင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၇၅** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| စက်တင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၇၉** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| စက်တင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
**မင်းကြီးချစ်မြေး** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။ သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

အကြောင်းအရာ
-----------

ဦးကျော်လှက ဆေးဆရာ ကန်ကြီးတကာ ဦးရာပေါ်သို့ ပေးသည် သံချိုကဗျာ ဖြစ်သည်။

မင်းကြီးချစ်မြေး
----------------

အစိန္တေ သဗ္ဗညု၏၊ ဝေဠုဝန်ဆောက်တည်ဘိသည့်၊ မြေကြီးရှင် ဗိမ္မသာ၏၊ မြေးနေတ္တာဖြစ်ပါလျက်ကယ်နှင့်၊ ခွာထွက်ရှောင်ရာဇဂြိုဟ်က၊ တက္ကသိုလ်ဝေးနယ်သို့ သွားပလို့၊ ဆေးစာသင်ကာပြန်ကဲ့၊ တွင်နာမံဇီဝကတဲ့၊ သောနဝါ ရောဂါရသူတို့၊ လျှောခွာကြပျောက်ပါစေ။  

  

အာဇာနည်၊ ဆရာဇီဝကကဲ့သို့၊ မိဘအစုံအဆွေမျိုးနှင့်၊ အဘိုးပါကိုယ့်ရွာပြည်ငဲ့ပြင်၊ နာမည်ကိုဖော်မပြောဘု၊ ဗိန္ဓောပါဓာတ်ဓာတုနှင့်၊ အနာအထွေထွေရှာဖွေလို့ ကုနိုင်တဲ့၊ အာနုဘော်ဆရာကြီးတွေတို့၊ ရှာမှီးကာ နည်းနာမှတ်မိအောင် ဆည်းကပ်ပေ။  

  

ဘီးလင်းမြေကျိုက်ထိုတလျှောက်ကဲ့ပြင်၊ ဟိုအောက်ခွင်ရာမဉ်သုံက၊ ရွှေဂုဏ်မြေရွှေညာဆန်တဲ့၊ ရေကန်စေနံ ပွားသော်ကြောင့်၊ လူငှားပါ ကိုယ်တိုင်လုပ်လို့၊ အားထုတ်ချက်မပြတ်နေ၊ နတ်ပြည်ထိဂုဏ်ပြန့်မွှေး။  

  

ဇီဝကပမာဆွယ်လောက်ကဲ့၊ နာမည်တောင်ရွာနယ်ကမသိကြဘု၊ ဘမိခင်အေးယဉ်ကျူးစက၊ အထူးရယ်သညာခေါ်တဲ့၊ ဦးရာပေါ်ဒူးတော်ရ အမျိုးပေမို့၊ အဘိုးအေဂုဏ်တေဇော်နှင့်၊ သတိုးခေါ်စည်သူဘွဲ့ပ၊ ပြည်ထီးရှင်အာဏာချုံလို့၊ ရတနာပုံအောင်လံလွှင့်လိုက်ယင်၊ နောင်နှင့်ညီနေနှစ်စင်းကဲ့သို့၊ ခြွေအရံ ရေနံတွင်းရယ်က၊ စစ်ဘုရင်ဖြစ်စဉ်နှင့်ပေးတဲ့၊ မင်းကြီးချစ်မြေး။

ခက်ဆစ်
------

၁။ အစိန္တေ = မနှိုင်းယှဉ်အပ်သော ဘုရား။

၂။ သဗ္ဗညု = တရားအပေါင်းတို့ကိုသိသော ဘုရား။

၃။ နေတ္တာ = နေတ္တ၊ မျက်စိ (ဤမျက်စိနှင့် တူသောသူဟု ဆိုလိုသည်)။

၄။ သောနဝါ = ၉၆ ပါး ရောဂါ။

၅။ စေနံ = စေတနာ၊ ကာရန်ဝဲ၍ စပ်ဆိုခြင်း။

၆။ ဒူးတော်ရ = ဘုရင့်ရှေ့တော်တွင် ဒူးနေရာက ခစားခွင့်ရသည်။

မှတ်ချက်
--------

ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော ခေါင်းစဉ်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------
ဥရောပ ဘုံအဖွဲ့ဆိုသည်မှာ ဥရောပဘုံဈေးအဖွဲ့၊ ဥရောပ
ကျောက်မီးသွေးနှင့် သံမဏိအဖွဲ့၊ ဥရောပ အနုမြူစွမ်းအင်အဖွဲ့ဟူ
သည့် အဖွဲ့သုံးဖွဲ့ကို ပေါင်းစည်းထားသော ဘုံအဖွဲ့အစည်း တစ်
ရပ်ဖြစ်သည်။ ဥရောပဘုံဈေးအဖွဲ့ကို ၁၉၅၈ ခုနှစ်ဇန်နဝါရီလ ၁
ရက်နေ့တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့သည်။
( ဥရောပ ဘုံဈေးအဖွဲ့)
ဥရောပ ကျောက်မီးသွေးနှင့် သံမဏိအဖွဲ့ကို ၁၉၅၂
ခုနှစ်တွင် ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့သည်။

( ဥရောပကျောက်မီးသွေးနှင့် သံမဏိအဖွဲ့)
ဥရောပ အနုမြူစွမ်းအင်အဖွဲ့ကို ၁၉၅၈
ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် စတင်ဖွဲ့စည်း တည်ထောင်ခဲ့
သည်။
( ဥရောပ အနုမြူစွမ်းအင်အဖွဲ့)
ထို့နောက် ၁၉၆၇ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁ ရက်နေ့မှစ၍ ယင်းအဖွဲ့သုံးဖွဲ့ကို 
စုစည်းကာဥရောပဘုံအဖွဲ့ဟူ၍ ခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည်။ ထိုသို့စုစည်း ထားသော်
လည်း မူလအဖွဲ့များကား သီးခြားရှိမြဲပင် ဖြစ်သည်။

ဥရောပဘုံအဖွဲ့တွင် ဝန်0x100ကီးများ ကောင်စီ၊ ကျွမ်းကျင်သူ
ကော်မရှင်၊ ဥရောပ လွှတ်တော်နှင့် တရားရုံး ဟူ၍ အမြဲတမ်း
အဖွဲ့အစည်း လေးခုရှိသည်။ ယင်းအမြဲတမ်းအဖွဲ့အစည်း လေးခု
တွင် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများမှ ကိုယ်စားလှယ်များ အချိုးကျပါဝင်ရ
သည်။

ဥရောပဘုံအဖွဲ့၏ ရည်ရွယ်ချက်များမှာ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ
၏ စီးပွားရေး တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးရန်၊ လူမှုရေး လုပ်ငန်းများတွင်အဖွဲ့
ဝင်နိုင်ငံများ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန်နှင့် နိုင်ငံရေးရာကိစ0x038များတွင်
ပူးပေါင်းဆောင်ရွက် ရန်တို့ဖြစ်သည်။

ဥရောပ ဘုံအဖွဲ့တွင် တင်းပြည့်အဖွဲ့ဝင် ကိုးနိုင်ငံပါ
ရှိသည်။ ယင်းတို့မှာ ဗဲလဂျီယမ်၊ ဒိန်းမတ်၊ ပြင်သစ်၊ အနောက်
ဂျာမနီ၊ အိုင်ယာလန်၊ ဣတလီ၊ လူဇင်ဗတ်၊ နယ်သာလန်နှင့်
ဗြိတိန်နိုင်ငံတို့ဖြစ်သည်။ အဖွဲ့ ၏ ဌာနချုပ်ကို လူဇင်ဘတ်နိုင်ငံ
လူဇင်ဗတ်မြို့တွင် ထားရှိသည်။[1]

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅)
**ဥရှနာရာယန်း** (ဗမာနာမည် ဒေါ်**တင့်တင့်**) သည် ၁၉၉၇ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၂ ခုနှစ်အထိ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ သမ္မတကတော် ဖြစ်ခဲ့သည်။ သူသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ဆယ်ဦးမြောက် သမ္မတ ကေ အာ နာရာယန်း နှင့် အိမ်ထောင်ပြုခဲ့သည်။ ဒေါ်တင့်တင့်သည် အိန္ဒိယသမိုင်းတွင် ဒုတိယမြောက် နိုင်ငံခြားသူ သမ္မတကတော် ဖြစ်သည်။ သမ္မတကတော် ဖြစ်ပြီးနောက် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ လုပ်ငန်းများတွင် အရေးပါသော နေရာမှ ဦးစီးပါဝင် လှုပ်ရှားခဲ့သည်။

**ဒေါ်တင့်တင့်** သည် ၁၉၂၃ ခုနှစ်တွင် ရမည်းသင်းမြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဝိဇ္ဇာဘာသာရပ်ဖြင့် ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ ထိုနောက် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် မြန်မာဌာနတွင် နည်းပြအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံတော်၏ ထောက်ပံ့မှု အစီအစဉ်ဖြင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံဒေလီ လူမှုဖူလုံရေးပညာကျောင်း သို့ နိုင်ငံခြား ပညာတော်သင် သွားရောက်ခဲ့ပြီး မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ကို ရယူခဲ့သည်။

ကေ အာ နာရာယန်းသည် ရန်ကုန်မြို့တွင် အလုပ်လုပ်နေစဉ် ဒေါ်တင့်တင့်နှင့် ဆုံတွေ့ခဲ့ကြပြီး ၁၉၅၁ ခုနှစ် ဇွန်လ ၈ ရက်နေ့တွင် အိမ်ထောင်ပြုခဲ့ကြသည်။ နာရာယန်းသည် လက်စ်ကီ၏ ကျောင်းသားတစ်ယောက်ဟု သတင်းကြားသောကြောင့် နိုင်ငံရေး လွတ်လပ်ခွင့်နှင့် ပတ်သက်သော အကြောင်းအရာများ ဆွေးနွေးနိုင်ရန် သွားရောက် မိတ်ဆက်စကား ပြောခဲ့ရာမှ နှစ်ဦးသား ခင်မင်လာခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ သူတို့၏ လက်ထပ်ခွင့်ကို သမ္မတ နေရူးမှ အထူးခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ခွင့်ပြုခဲ့ရခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်က နာရာယန်းသည် IFS တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေပြီး ဒေါ်တင့်တင့်မှာ နိုင်ငံခြားသူ ဖြစ်သောကြောင့် ဥပဒေအရ လက်ထပ်ခွင့် မရှိပေ။ ထိုနောက် ဒေါ်တင့်တင့်သည် ဥရှ ဟူသော အိန္ဒိယနာမည် မှည့်ခေါ်ပြီး အိန္ဒိယနိုင်ငံသား အဖြစ် ခံယူသွားခဲ့သည်။

ဥရှနာရာယန်းသည် အမျိုးသမီးများနှင့် ကလေးများအတွက် လူမှုဖူလုံရေး အစီအစဉ် အများအပြားကို လုပ်ဆောင်ပေးခဲ့ပြီး ဒေလီ လူမှုဖူလုံရေးပညာကျောင်းမှ မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့များကို ရယူခဲ့သည်။ သူသည် မြန်မာဝတ္ထုတိုများစွာကို အိန္ဒိယဘာသာ ပြန်ဆိုခဲ့ပြီး သိန်းဖေမြင့်၏ ဝတ္ထုများကိုလည်း ဘာသာပြန်၍ *အချိုနှင့်အချဉ်* ဟူသော နာမည်ဖြင့် ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ 

သူတို့တွင် သမီးနှစ်ယောက် ထွန်းကားခဲ့သည်။ Chitra Narayanan (Switzerland နှင့် The Holy See ၏ အိန္ဒိယသံအမတ် နှင့် Amrita တို့ ဖြစ်ကြသည်။

ဥရှနာရာယန်းသည် အသက် ၈၆ နှစ်အရွယ် ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဇန္နဝါရီလ ၂၄ ရက် ညနေ ၅ နာရီခွဲတွင် Sir Ganga Ram ဆေးရုံ၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Mathew၊ Liz။ "The first ladies of Rashtrapati Bhavan"၊ *Live Mint*၊ 25 July 2012။ 24 July 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. 1 2 3  "Former President's wife Usha Narayanan passes away"၊ *Outlook India*၊ 24 January 2008။ 24 July 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  "Her Excellency Tin Tin"၊ 2 July 2013။ 25 February 2013 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. ↑  Chitra Narayanan concurrently accredited Ambassador to Holy See။ News.oneindia.in (7 August 2008)။ 9 October 2012 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  10 January 2012 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
5. ↑  "Ex-First Lady Usha Narayanan dies at 86"၊ The Indian Express၊ 25 January 2008။ 24 July 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
၁၉၅၇ ခုနှစ် မတ်လ ၂၅ ရက်နေ့က အီတလီ နိုင်ငံ ရောမမြို့တွင် ချုပ်ဆိုခဲ့သည့် စာချုပ်အရ ၁၉၅၈ ခုနှစ်ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ဥရောပ အနုမြူစွမ်းအင်အဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ အဖွဲ့၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ အနုမြူစွမ်းအင်ကို ငြိမ်းချမ်းစွာပူးပေါင်း အသုံးချရေးပင် ဖြစ်၏။ အဖွဲ့သည် အနုမြူစွမ်းအင်ကို စစ်ရေးအတွက် အသုံးချရေး ဆောင်ရွက်ချက်များနှင့် လုံးဝမပတ်သက်ပေ။ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအား အနုမြူစွမ်းအင်ကို စစ်ရေး ကိစ္စတွင် အသုံးမပြုရန်လည်း ပိတ်ပင်တားမြစ်ထားသည်။

  

ဥရောပ အနုမြူစွမ်းအင်အဖွဲ့သည် ဗြိတိန်နှင့်အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့မှ အနုမြူစွမ်းအင် အဖွဲ့များနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး သဘောတူ စာချုပ်များ ချုပ်ဆိုထားသည်။ ဥရောပအနုမြူစွမ်းအင် အဖွဲ့တွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဘယ်လဂျီယမ်၊ ပြင်သစ်၊ နယ်သာလန်၊ အနောက်ဂျာမနီ၊ အီတလီနှင့် လူဇင်ဗတ် နိုင်ငံတို့
ပါဝင်ပြီး အဖွဲ့၏ဌာနချုပ်ကို ဗဲလဂျီယမ်နိုင်ငံ ဗရပ်ဆဲမြို့တွင်ထားရှိသည်။

ဥရောပ အနုမြူစွမ်းအင် အဖွဲ့၏ လက်အောက်တွင် အဖွဲ့ဝင်ငါးဦး ပါဝင်သည့် ကော်မရှင်အဖွဲ့၊ အဖွဲ့ ဝင် ၂ဝ ပါဝင်သည့် သိပ္ပံနှင့် စက်မှုကော်မတီ၊ အဖွဲ့ဝင် ၁ဝ၁ ဦးပါဝင်သည့် စီးပွားရေးကော်မတီနှင့် အဖွဲ့ဝင်ခြောက်ဦးပါဝင်သည့် ဝန်ကြီးများကောင်စီတို့ရှိသည်။ ဝန်ကြီးများ ကောင်စီသည် ဆုံးဖြတ်ချက် ချမှတ်နိုင်သော အာဏာပိုင်အဖွဲ့ပင်ဖြစ်သည်။[1]

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅)
ဓမ္မစက္ကပဝတ္တနမုဒြာဟုလည်းကောင်း, ဗျာချာနမုဒြာဟုလည်းကောင်း ခေါ်သည်။ 

တရားဦးကို ဟောကြားနေဟန်ဖြစ်သည်။ တရားစက်ဝိုင်း လှည်းဘီးကို လှည့်တော့မည့် ဟန်မျိုး ဖြစ်သည်။ 

ဥတ္တရဗောဓိမုဒြာဟန်နှင့် ဆင်တူယိုးမှားဖြစ်သည်။ 

လက်ျာဘက်လက်မနှင့် လက်ညှိုးတို့ကို လက်ဝဲလက်မ လက်ညှိုးတို့နှင့် ထိထားကာ လက်ျာလက်က စက်ဝိုင်းလှည်းဘီးတခုကို လည်ပတ်လှည့်ပေးတော့မည့်ဟန်မျိုးဖြင့် ရှိသည်။ လက်နှစ်ဘက်စလုံး ရင်ညွန့် အထက်နားလောက်ရောက်အောင် မြှင့်တင်ထားသည်။ များသောအားဖြင့် လက်ဝဲလက်သည် လက်ျာလက်ကို ဖုံးအုပ်ထားလေ့ရှိသည်။

ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားသည် ဗာရာဏသီပြည် ဣသိပတန မိဂဒါဝုန်တော၌ ပဉ္စဝဂ္ဂီရဟန်းများအား ဓမ္မစက္ကပဝတ္တနသုတ်ကို ဟောကြားနေဟန်ကို သရုပ်ဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်။ တရားဦးဟောဟန်ဖြစ်၍ အဦးအစမွန်မြတ်၍ မင်္ဂလာရှိသည်ဟု ယုံကြည်ကိုးကွယ်ကြသည်။ 

ပုံစံအားဖြင့် ဂျာဝါးကျွန်းမှ ပညာပါရမီတာရုပ်ပွားသည် ဓမ္မစကြမုဒြာပုံပင် ဖြစ်သည်။ 

ဝေရောစနရုပ်ပွား မေတ္တေယျဆင်းတုနှင့် ဂေါတမဗုဒ္ဓရုပ်ပွားဆင်းတုများကို ဤမုဒြာဖြင့် တွေ့ရသည်။

ပုဂံမြို့အပယ်ရတနာပုထိုးတော်တွင်း နံရံဆေးရေးပန်းချီများတွင် တရားဟောဟန် ဓမ္မစကြမုဒြာဖြင့် ဘုရားပုံများကို တွေ့ရှိနိုင်ပေသည်။ပုဂံမြို့ နဂါးရုံဘုရား အရှေ့ဘက် နံရံတွင်ရှိသော ရုပ်ပွားတော်များသည်လည်း ဓမ္မစကြမုဒြာဟန်ပင် ဖြစ်လေသည်။ အာနန္ဒာဘုရားတွင် ရုပ်ပွားတော်လေးဆူကို ဤ မုဒြာဖြင့် တွေ့ရှိရပါသည်။ 

ဂန္ဓာရ အနုပညာတွင် ဓမ္မစကြမုဒြာကို ပုံသေကားကျ မတွေ့ရသေးချေ။ တခါတရံ လက်ျာလက်ကို လှည်းဘီးစက်ဝန်းကိုင်ထားဟန်ဖြင့် တွေ့ရသည်။ တခါတရံ အဘယမုဒြာပုံ ပြုလုပ်ထားတတ်သည်။ တခါတရံ လက်ျာလက်ချောင်းများကို အတွင်းဘက်သို့ကွေးထားကာ ရင်ဘတ်ကို ထိထားတတ်သည်။ လက်ဝဲလက်မှ လက်ချောင်းများကိုစု၍ အောက်မှလက်ျာလက်ကို ထောက်ပြထားတတ်သည်။ 

ဂုပ္ပတာခေတ် နောက်ပိုင်းတွင် ဉာဏမုဒြာနှင့် ဗျာချာနမုဒြာ နှစ်ခုကို ပေါင်းစပ်၍ ဓမ္မစက္ကမုဒြာကို တီထွင်ခဲ့လေသည်။ 

ကာလေန ဓမ္မသဝနမင်္ဂလာ, ဓမ္မေသု အပ္ပမာဒမင်္ဂလ, ဓမ္မသာကစ္ဆာမင်္ဂလာ, သောဝစဿ တာမင်္ဂလာ, အရိယသစ္စာန ဒဿနမင်္ဂလာ, နိဗ္ဗာနသစ္ဆိကိရိယမင်္ဂလာများကို သရုပ်ဖော် ပြထားခြင်း ဖြစ်ပေသည်။ 

ဝိမုတ္တိရသ, သန္တရသတို့ကို ပေါ်လွင်စေသည်။ 

ပညာပါရမီ, သစ္စာပါရမီ, ဝီရိယပါရမီ စခန်းများသို့ ညွှန်ပြထားခြင်း အနက်သဘောကို ဆောင်လေသည်။ 

ဓမ္မစကြမုဒြာ ပါသော ရုပ်ပွားဆင်းတုကို ကိုးကွယ်သူသည် တရားထူးကို ရရှိခြင်း, ဉာဏ်ပညာ ထွန်းကားတိုးတက်ခြင်း, အမှန်တရားကို သိလွယ်မြင်လွယ်ခြင်း, ယုံမှားသံသယ ကင်းရှင်းခြင်း, သိဒ္ဓိ အမျိုးမျိုး ပြီးစီးပြည့်စုံခြင်း, ရာထူးဌာနန္တရ တိုးတက်ကြီးပွားခြင်း, ဆင်းရဲဒုက္ခ အပေါင်းမှ လွတ်ငြိမ်း ချမ်းသာခြင်း, ရန်သူများ၏ အကြံအစည် အဖျက်အဆီးတို့ကို လွှမ်းမိုး ကျော်လွှားနိုင်ခြင်း, တန်ခိုး အာဏာစက်ပြင်းပြခြင်း, တိုင်းပြည်နိုင်ငံ သာယာဝပြောခြင်း, စသောအကျိုးထူးများကို ရရှိနိုင်သည်ဟု ဝဇီရာယာနကျမ်းဂန်များ၌ အကျယ်တဝင့် ဖွင့်ဆိုထားလေသည်။ 

ဓမ္မစကြမုဒြာ မူကွဲပုံတူများကို နောက်ဆက်တွဲတွင် အကျယ်တဝင့် ရှင်းပြပါဦးမည်။ ပြာဋိဟာရိယမုဒြာပုံနှင့် နှိုင်းယှဉ်လေ့လာ သင့်ပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  DHARMACAKRA MURDĀ.

IBI. p. 434.; ITL. p. 20.; IBBS. p. 17.; DHI. p. 262, 256. Tibetan Collections vol.i. p.25.

Mudrā. Saunders. p.94. Temborin-in)

OBEP. plate 193 a.d. Nagayon: 298 ab.c.d. Ananda
2. 1 2  စဝ်ထွန်းမှတ်ဝင်း မဟာဝိဇ္ဇာ (ရန်ကုန်)၊ မဟာဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး (ဟားဗဒ်) အထက်တန်း သုတေသန ပညာရှင်ဘွဲ့ (ဟားဗဒ်) ညွှန်ကြားရေးမှူး၊ သုတေသနနှင့် ကျမ်းပြုဌာနခွဲ သာသနာရေး ဦးစီးဌာန။ *မြန်မာ့ရိုးရာ ပဋိမာ သိပ္ပံပညာ*။
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

(၄)သုတ် ရှိပါသည်။

ဇရာမရဏမှ အဝိဇ္ဇာတိုင်အောင်သော ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒဓမ္မ၏ တစ်ပါးစီ တစ်ပါး စီကို နိဗ္ဗိန္ဒ, ဝိရာဂ, နိရောဓဖြစ်ပုံကို ဟောပြနိုင်သော ရဟန်းကို "ဓမ္မကထိကရဟန်း"၊ ယင်းဓမ္မ၏ နိဗ္ဗိန္ဒ၊ ဝိရာဂ၊ နိရောဓဖြစ်ရန် ကျင့်ကြံအားထုတ်သောရဟန်းကို "ဓမ္မာနုဓမ္မပဋိပန္နရဟန်း’၊ ယင်းဓမ္မ၏ နိဗ္ဗိဒ၊ ဝိရာဂ၊ နိရောဓမှ အနုပါဒါဝိမုတ္တ ရဟန်းကို "ဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနပတ္တရဟန်း"ဟု ခေါ်ဆိုသင့်ပုံကို အညတရရဟန်း၏ မေးလျှောက် ချက်အရ ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

---

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အညတရရဟန်း၏ မေးလျှောက်ထားချက်အရ ခန္ဓာတစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ၌ နိဗ္ဗိဒါ, ဝိရာဂ, နိရောဓဖြစ်ရန် ဓမ္မကို ဟောသောရဟန်းကို "ဓမ္မကထိကရဟန်း" "ဓမ္မာနု ဓမ္မပဋိပန္နရဟန်း" "ဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနပတ္တရဟန်း"ဟု ခေါ်ဆိုသင့်ပုံကို ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

---

အညတရ ရဟန်း၏ မေးလျှောက်ချက်အရ အထက်ပါသုတ်အတိုင်း ခန္ဓာ တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ၌ ဓမ္မကထိကရဟန်း၊ ဓမ္မာနုဓမ္မပဋိပန္နရဟန်း၊ ဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနပတ္တ ရဟန်းတို့ကို ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

---

ဓမ္မကထိကပုဂ္ဂိုလ်လေးမျိုး၊ ဒေသနာ(၄)မျိုး၊ ဓမ္မပဋိဂ္ဂါဟက ပုဂ္ဂိုလ်(၄)မျိုးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -သံ၊၁၊၂၅၈။ သံ၊မြန်၊၁၊၂၄၃။ သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၂။ သံ၊ဋီ၊၂၊၃၉။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ နိဒါနဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-နိဒါနသံယုတ္တ၊ ၂-အာဟာရဝဂ္ဂ၊ ဆဋ္ဌသုတ်။
2. ↑  -သံ၊၂၊၁၃၃။ သံ၊မြန်၊၂၊၁၂၄။ သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၀၅။ သံ၊ဋီ၊၂၊၂၅၉။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ (၁၂) ၂-ဓမ္မကထိကဝဂ္ဂ၊ တတိယသုတ်။
3. ↑  -သံ၊၂၊၁၃၃။ သံ၊မြန်၊၂၊၁၂၄။ သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၀၅။ သံ၊ဋီ၊၂၊၂၅၉။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ ၁၂-ဓမ္မကထိကဝဂ္ဂ၊ စတုတ္ထသုတ်။
4. ↑  -အံ၊၁၊၄၅၅။ အံ၊မြန်၊၁၊၄၆၇-၈။ အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၃၈။ အံ၊ဋီ၊၂၊၃၃၆။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ စတုက္ကနိပါတ၊ တတိယပဏ္ဏာသက၊ (၁၄)၄-ပုဂ္ဂလဝဂ္ဂ၊ နဝမသုတ်။
5. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
**သရက်ဘိလပ်မြေစက်ရုံ** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးဘိလပ်မြေစက်ရုံးဖြစ်ပြီး မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ သရက်မြို့တွင် တည်ရှိသည်။ စက်ရုံကြီးကို ၁၉၃ဝ ပြည့်အကျော်တွင် ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။ ထိုစက်ကြီးအတွက် လိုအပ်သော ရေနံဓာတ်ငွေ့၊ ထုံးကျောက်၊ ရွှံ့စေးနှင့်သဲတို့ကို ကျောထောက် နောက်ခံနယ်များမှ အလွယ်တကူရရှိ၍ ဂေါတံကျောက်ကို မင်းလှ၊ မင်းဘူး၊ မကွေး၊ ချောက်မြို့တို့မှရရှိသဖြင့် ဘိလပ်မြေများကို စရိတ်ကျဉ်းကျဉ်းဖြင့် ထုတ်လုပ်နိုင်ခဲ့လေသည်။ ထိုစက်ကြီးမှ တစ်နှစ်လျှင် ဘိလပ်မြေတန် ၆ဝဝဝဝ ကျော်ထုတ်လုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ် မတိုင်မီကာလက ပြည်တွင်းသုံးဘိလပ်မြေ၏ ၉၄ ရာခိုင်နှုန်းကို ထုတ်လုပ်နိုင်ခဲ့၍ ၁၉၃၈ ခုနှစ်မှအစပြုကာ ၁၂မှ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း ခန့်ကို နိုင်ငံခြားသို့ နှစ်စဉ်တင်ပို့နိုင်ခဲ့လေသည်။

ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း စစ်ဒဏ်ကိုခံလိုက်ရသဖြင့် ၁၉၄၂•၁၉၄၈ ခုနှစ်များတွင် စက်ကြီးကို ပိတ်ထားခဲ့ရသည်။ ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်၍ လုပ်ငန်းစတင်ပျိုးချိန်တွင် ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုများကြောင့် ပြန်ပိတ် ရပြန်သည်။ ထို့ကြောင့် ၁၉၅၁ ခုနှစ်မှသာ ပြန်လည်ထုတ်လုပ်နိုင်ခဲ့ရာ ပထမနှစ်တွင် တန်ချိန် ၈၃၆၈ မျှသာ ထွက်ရှိသည်။ နောက်နှစ်များတွင် တစ်စတစ်စဖြင့် အထွက်ပိုမိုများ ပြားလာရာ ၁၉၅၂•၅၃ ခုနှစ်တွင် တန်ချိန် ၄၄၅၈၂ အထိ တက်လာလေသည်။ ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် ဘိလပ်မြေစက်ကြီးကို ပြည်သူပိုင် ပြုလုပ်လိုက်သည်။ ပြည်သူပိုင်ပြုလုပ်ပြီး၍ တစ်နှစ်၊ နှစ်နှစ်ခန့်မျှသာ ဘိလပ်မြေပြန်၍ အထွက်ကောင်းလာပြီးလျှင် စစ်မတိုင်မီစံချိန်နီး ပါးမျှ တက်လာသော်လည်း ၁၉၅၆•၅၇ ခုနှစ်မှစ၍ အထွက်ဆုတ်ယုတ်သွားပြန်လေသည်။ ယင်းသို့ ဆုတ်ယုတ်ရခြင်းမှာ ရေနံဓာတ်ငွေ့လုံလုံလောက်လောက် မရခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ၁၉၅၉•၆၁ ခုနှစ်တွင် ရေနံဓာတ် ငွေ့အစား ရေနံကိုအသုံးပြုလျက် စက်လည်စေခဲ့ရာ ဘိလတ်မြေအထွက် ကျေနပ်လောက်အောင် တိုးတက်လာသည်။ သို့သော် ထုတ်လုပ်မှုစရိတ်သည် ဓာတ်ငွေ့သုံးခြင်းလောက်မသက်သာပေ။ ယင်းသို့ကြောင့် ဓာတ်ငွေ့လုံလုံလောက်လောက်ရနိုင်ရန် ရှာဖွေလျက်ရှိရာ အောင်မြင်ဖွယ်ရာ
မျှော်လင့်ချက်ရှိပေသည်။ နိုင်ငံတွင်း၌ပင် ဘိလပ်မြေအသုံးများလာသဖြင့် လုံလောက်စွာထုတ်လုပ်နိုင်ရန် ဘိလပ်မြေစက်သစ်ကြီး တစ်ခုကို ၁၉၅၈ ခုနှစ်မှစ၍ စက်မှုလက်မှု တိုးချဲ့ရေးကော်ပိုရေးရှင်းမှ
စတင်ဆောက်လုပ်ခဲ့ရာ ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။ စက်သစ်ကြီးပြီးသွား၍ ဘိလပ်မြေစက်နှစ်ခုမှ ထုတ်လုပ်မှုအင်အားသည် နှစ်စဉ်ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် တန်ချိန်၁၈ဝဝဝဝ ဖြစ်သည်။
**ပါလိလေယျက** သည် မြတ်စွာဘုရားရှင် ကောသမ္ဗီပြည်တွင် သီတင်းသုံးတော်မူစဉ်အခါအခါ တပည့်ရဟန်းတို့၏ မညီညွတ်မှုကို အကြောင်းပြုကာ ပါလိလေယျယတောအုပ်၌ တစ်ပါးတည်း သီတင်းသုံးတော်မူသည့်အချိန်တွင် မြတ်စွာဘုရားအား လုပ်ကျွေးပြုစုခဲ့သည့် ဆင်မင်း ဖြစ်သည်။

ပါလိလေယျက
---------

ဆင်အပေါင်းနှင့် နေရသည့် ဆင်းရဲကို သည်းမခံနိုင်သဖြင့် ပါလိလေယျကဆင်မင်းသည် ထိုတောအုပ်တွင် တစ်ကောင်းတည်း နေ၏။ ထိုအချိန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် ကောသမ္ဗီပြည်တွင် တပည့်ရဟန်းတို့၏ မညီညွတ်မှုကို အကြောင်းပြုကာ ပါလိလေယျယတောအုပ်၌ တစ်ပါးတည်း သီတင်းသုံးတော်မူ၏။ ထိုဆင်မင်းသည် မြတ်စွာဘုရားအား ဝတ်ကြီးဝတ်ငယ်တို့ကို ပြုစုလုပ်ကျွေးတော်မူ၏။

သီတင်းဝါလကျွတ်သည့်အခါ အသျှင်အာနန္ဒာသည် ရဟန်းငါးရာနှင့်အတူ မြတ်စွဘုရားကို ပင့်တော်မူ၏။ ထိုအခါတွင်လည်း ပါလိလေယျကသည် သစ်သီးကြီးငယ်တို့ဖြင့် ရဟန်းတို့အား လုပ်ကျွေးလေ၏။ ထို့နောက်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် သပိတ်၊ သင်္ကန်းတို့ကို ဆောင်ယူလျှက် တောတွင်းမှ ကြွ၏။ ထိုအခါ ပါလိလေယျကဆင်သည် ရဟန်းတို့၏ အကြားအကြားမှ သွားကာ မြတ်စွာဘုရားရှေ့မှ ကန့်လန့်ရပ်လေ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွဘုရားသည် "ပါလိလေယျက၊ အခု ငါဘုရားကြွခြင်းသည် မပြန်မလှည့်သော ကြွခြင်းဖြစ်၏၊ သင့်မှ ဤဘဝ၌ ဤခန္ဓာကိုယ်ဖြင့် ဈာန်၊ ဝိပဿနာ၊ မဂ်၊ ဖိုလ်တရားများကို ရနိုင်ခွင့်မရှိ။ သင်သည် ဤနေရာ၌ပင် နေရစ်တော့လော့" ဟု မိန့်တော်မူ၏။

ထိုအခါ ဆင်ကြီးသည် ခံတွင်းထဲသို့ နှာမောင်းကို ထည့်ကာ ငိုကြွေးစိုးရိလျက် မြတ်စွာဘုရား၏ နောက်မှ တကောက်ကောက်လိုက်လေ၏။ ရွာအနီးသို့ ရောက်သည့်အခါတွင် မြတ်စွာဘုရားက လူတို့နေရာအရပ်သည် အန္တရာယ်ရှိကြောင်၊ ဤနေရာတွေင် နေရစ်ခဲ့ရန် ပြောကြားလေ၏။ ဆင်ကြီးလည်း ထိုနေရာ၌ပင် မြတ်စွာဘုရားရှင်ကို ဖူးမြော်ရင်း ကျန်ခဲ့၏။ မြင်နိုင်ရာအရပ်မှ ဘုရားရင် ပျောက်ကွယ်သွားသည်နှင့် နှလုံးကွဲကာ သေဆုံးခဲ့သည်။ ဘုရားရှင်အား ကြည်ညိုစိတ်ဖြင့် သေဆုံးခဲ့သဖြင့် တာဝတိံသာနတ်ပြည်တွင် နတ်သားဖြစ်ခဲ့သည်။

နတ်သားဘဝ
--------

ပါလိလေယျကနတ်သား၏ ရွှေဗိမာန်သည် ယူဇနာ သုံးဆယ်ကျယ်ပြန့်၏။ အခြံအရံနတ်သမီး တစ်ထောင်ရှိသည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4 5  ဓမ္မာစရိယဦးအေးနိုင် (ဘီအေ) (ဩဂုတ် ၂၀၁၀)။ *ဗုဒ္ဓကျမ်းလာ နတ်ဒေဝါများ*။ ရန်ကုန်မြို့: အလင်းသစ်စာပေ။
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

အမှု—**ပျက်ပြီးသော ဆန္ဒပေးခြင်းဖြင့် ဘိက္ခုနီပြုပေးမှု။** 

အမှုသည်—**ထုလ္လနန္ဒာ။**

ထုလ္လနန္ဒာ ပြုလုပ်ပုံ
---------------------

ရဇဂြိုဟ်မြို့၌ နေစဉ် ထုလ္လနန္ဒာသည် သိက္ခမာန် တယောက်ကို ဘိက္ခုနီ ပြုလုပ်ပေးဖို့ရန် ရဟန်း ယောက်ျား မထေရ်ကြီးများကို ပင့်ဖိတ်ထားသဖြင့် ကြွနိုင်သော မထေရ်ကြီးများသည် ကိုယ်တိုင်ကြွရောက်၍ မကြွနိုင်သော ထိုမဟာသိမ်အတွင်း၌ နေကြသော ရဟန်းများလည်း ထိုကံကို သဘောတူကြောင်း (ဝိနည်းထုံးစံအတိုင်း) ဆန္ဒပေးလိုက်ကြလေသည်။ ထိုသံဃာ အစည်းအဝေး၌ ဘိက္ခုနီပြုပေးပြီးနောက် ကျွေးမွေးဖို့ရန် ခဲဖွယ်ဘောဇဉ် များစွာကိုလည်း ဆိုင်ရာက စီမံထား၏၊ ထူလ္လနန္ဒာသည် ထိုခဲဖွယ် ဘောဇဉ်များကို (သူနှင့် ဓာတ်ချင်းမတူသော)မထေရ်ကြီးများကို မဘုဉ်းပေးစေလို သောကြောင့် "အရှင်ဘုရားတို့... သိက္ခမာန်ကို ယခုဘိက္ခုနီ မပြုပေးလိုသေးပါ" ဟု လျှောက်၍ မထေရ်ကြီးများကို ပြန်လွှတ်လိုက်လေသည်။ 

ထိုသို့ ပြန်လွှတ်လိုက်သည့်အခါ ထိုကံအတွက်သဘောတူကြောင်းပေးလိုက်သော ဆန္ဒလည်း ပျက်ပြယ်လေတော့၏၊ ထုလ္လနန္ဒာသည် ထိုသို့ပျက်ပြယ်ပြီးသော ဆန္ဒပေးခြင်းကိုပင် ထပ်မံအသုံးပြု၍ (နောက်ထပ် ဆန္ဒမယူစေဘဲ) အရှင်ဒေဝဒတ်နှင့် ဘက်တော်သား ဖြစ်ကြသော ကောကာလိက စသော ရဟန်းများကို ပင့်၍ သိက္ခမာန်ကို ဘိက္ခုနီ ပြုပေးလေသည်၊ ထိုသို့ပြုပေးရာ၌ သူပင့်လိုရာ ပင့်၍ ပြုပေးခြင်းက ကံမပျက်စေသော်လည်း ပျက်ပြယ်ပြီး ဆန္ဒကို အသုံးပြုခြင်းကား ကံကိုပျက်စေကြောင်း ထုလ္လနန္ဒာ၏ ထိုအမှုကို အခြားဘိက္ခုနီတို့က ကဲ့ရဲ့ကြသဖြင့် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။

သိက္ခာပုဒ်
----------

ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ပါရိဝါသိကဆန္ဒဒါနေန သိက္ခမာနံ ဝုဋ္ဌာပေယျ, ပါစိတ္တိယံ။

မြန်မာပြန်
----------

သုံးအပ်ပြီးသော (နဂိုဆန္ဒပျက်ပြယ်ပြီးသော) ဆန္ဒပေးခြင်းဖြင့် သိက္ခမာန်ကို ဘိက္ခုနီပြုပေးသော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာမမှာ ပါစိတ်အာပတ်သင့်၏။

မှတ်ချက်
--------

မာတုဂါမတို့သည် ပထမအကြိမ်၌ ဘိက္ခုနီသံဃာ့အထံဝယ် ရဟန်း ပြုကြရ၏။ ထို့နောက် ဒုတိယတစ်ကြိမ်၌ ဘိက္ခုသံဃာ့အထံမှာ ရဟန်းပြု ကြရသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  အရှင်ဇနကာဘိဝံသ (၁၉၉၆)။ *ဘုရားဥပဒေတော်ကြီး*။
**ဘန့်ဘွေးကျင်းရေတံခွန်** သည် ရှမ်းပြည်နယ်၊ နောင်ချိုမြို့နယ်၊ ဘန့်ဘွေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် တည်ရှိသည့် ရေတံခွန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤရေတံခွန်ကို ရှမ်းဘာသာဖြင့် "နမ့်တန်းရေတံခွန်" ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။

ဘန့်ဘွေးကျင်းရေတံခွန် သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၂၄၈၆ ပေတွင် တည်ရှိပြီး ရေတံခွန်အမြင့်သည် ၅၅၀ ပေ ရှိသည်။

နောင်ချိုမြို့နယ် ကိုင်းကြီးကြိုးဝိုင်းအတွင်း၊ ဆည်တော်ကြီးရေပြင်အနီး တောင်ကမ်းပါးယံထက်မှ သဘာဝအတိုင်း စီးဆင်းကျနေသည့် ရေတံခွန်ကြီးတစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဒေသအခေါ် ရှမ်းဘာသာ စကားဖြင့် နမ့်တန်း ရေတံခွန်ဟုခေါ်ဆိုသည်။ မောင်နှံခုနစ်ဖော်ရေတံခွန် ဟုလည်း ခေါ်ဆိုပြီး ဘန့်ဘွေးချင်း ရေတံခွန်ဟုလည်း လူသိများသည်။

ပြင်ဦးလွင်နှင့် မိုင် ၃၀ ခန့် ကွာဝေးပြီး ဆည်တော်ကြီး အရှေ့ဖက် ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း နောင်ချိုမြို့နယ် ဘန့်ဘွေးကျင်း ကျေးရွာ ကိုင်းကြီး သစ်တောကြိုးဝိုင်းအတွင်း တည်ရှိသည်။ နောင်ချိုမြို့နယ် နမ့်ပါ့မွန် ချောင်းမှ စီးဆင်းလာသည့်ရေများသည် ဘန့်ဘွေးကျင်းရွာအနီးမှာ ရေတံခွန်ကြီးဖြစ်တည်နေခြင်းဖြစ်သည်။ ရေတံခွန်မှ ကျဆင်းသောရေများသည် ဆည်တော်ကြီး အတွင်းသို့စီးဝင်သည်။

မြောက်လတ္တီကျူ့ 22° 24´ 29″ ? အရှေ့လောင်ဂျီကျူ့ 96° 22´ 48″ တွင်တည်ရှိသည်။ ရေတံခွန်စတင်စီးဆင်းသော ထိပ်ဆုံးအမြင့်ပေသည် ပင်လယ်ရေ မျက်နှာ ပြင်အထက် ၂၄၈၆ ပေ ဖြစ်သည်။ ရေတံခွန်ထိပ်ပိုင်းရဲ့ ရေစီးကြောင်းသည် ရေပြင်ညီအတိုင်းစီးဆင်းရာမှ ၉၀° မျဉ်းမတ်ဖြင့် တစ်ရှိန်ထိုး တစ်ဖြောင့်ထဲ ပေ ၅၅၀ ခန့် ထိုးဆင်းပြီး တစ်နေရာအရောက်မှာ အစိတ်စိတ်အမွှာမွှာ ပြန့်ကျဲသွားသည်။

ထိုနေရာမှ တစ်ဆင့်ပြီး တစ်ဆင့် နိမ့်ဆင်းသွားပြီး ရေတံခွန်အဆင့် ၇၀ နီးပါးလောက်အထိဖျာဆင်းသည်။

ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ် မိုးကြိုးပြစ်ကျေးရွာမှ တစ်ဆင့် လမ်း ခွဲသွားပြီး ပြင်ဦးလွင်~မိုးကုတ် လမ်းပိုင်း ၂၃ မိုင် ၅ ဖာလုံ မှ တစ်ဆင့် လွယ်လိတ်ရွာ သို့ ဝင်သွားရသည်။ လွယ်လိတ်ရွာ မှ တစ်ဆင့် ၃ မိုင် ၅ ဖာလုံ အကွာမှာ သပြေဒိုးရွာ၊ ထိုမှတစ်ဆင့် ၂ မိုင်အကွာတွင် မင်းလှရေအားလျှပ် စစ်စီမံကိန်း သို့ရောက်ရှိသည်။ ရေအားလျှပ်စစ်စီမံကိန်းမှ အနောက်မြောက်ဖက် ၁ မိုင်ခွဲ အကွာ တွင် ရေတံခွန်တည်ရှိသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  7Day News | နောင်ချိုရှိ ဘန့်ဘွေးကျင်းရေတံခွန်ကို ခရီးစဉ်သစ်အဖြစ် ဖော်ထုတ်မည်ဟုဆို။ 29 July 2020 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  29 July 2020 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  စွန့်စားသွားလာ ရသူတွေအကြိုက်ဖြစ်မယ့် ဘန့်ဘွေးကျင်း ရေတံခွန်ခရီး | The Myanmar Times။ 29 July 2020 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  29 July 2020 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  နောင်ချို ဘန့်ဘွေးကျင်း ရေတံခွန်အား ခရီးစဉ်အသစ် အဖြစ် ဖော်ဆောင်မည်
4. ↑  စိတ်အပန်းဖြေ ရေတံခွန်တွေဆီ လည်ပတ်ကြမည် | Kumudra။ 29 July 2020 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  29 July 2020 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
ဘင်ဂျမင် ဂျွန်ဆင်၏ ပုံတူပန်းချီကား
ဗင်ဂျွန်ဆင်ကား ဒေါက်တာ ဆယ်မျူယယ်ဂျွန်ဆင် မပေါ် ပေါက်မီ နှစ်ပေါင်း ၁၅ဝ လောက်က ထွန်းကားခဲ့သော အင်္ဂလိပ်လူမျိုး စာရေးဆရာကြီးတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူသည် ရှိတ်စပီးယား၊ ဗိုးမွန့်၊ ဖလက်ချားစသော ကမ္ဘာကျော်ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများနှင့် ရေးဖော်ရေးဖက် တစ်ယောက်ဖြစ်သဖြင့် ဂျွန်ဆင်၏ အရည်အသွေးကို မှန်းဆနိုင်ပေသည်။ ဤသို့ ကမ္ဘာကျော် စာရေးဆရာကြီး တစ်ဦးဖြစ်သော ဗင်ဂျွန်ဆင်ကား ပထမ၌ မထင်ရှားသော ပန်းရန်သမားတစ်ဦးသာလျှင် ဖြစ်ခဲ့၏။ ဂျွန်ဆင်သည် ပန်းရန်အလုပ်ကို လုပ်ကိုင်နေယင်း အားလပ်ချိန်များတွင် ဖတ်ရန်စာအုပ်တစ်အုပ်ကို သူ့အိတ်တွင် အမြဲဆောင်ထားလေ့ရှိလေသည်။ သို့သော် ဗင်ဂျွန်ဆင် နာမည်ကျော်ကြားလာရခြင်းမှာ စာပေထူးချွန်သောကြောင့်သာ မဟုတ်ဘဲ၊ မူလဓာတ်ခံပါရမီထူးခြားမှုနှင့် ဥပဓိရုပ်ခန့်ညားမှုတို့ကြောင့်လည်း ဖြစ်ပေသည်။ ငယ်ရွယ်စဉ်က ဆိုးတေခဲ့၍ အိမ်ပြေး အဖြစ် လေလွင့်နေရာမှ ဂျွန်ဆင်သည် စစ်ထဲသို့ဝင်ရောက်ခဲ့၏။ ထိုမှတစ်ဖန် ထောင်ကျခဲ့၏။ ငယ်ရွယ်သူတို့ဘာဝ သူနှင့် ပြိုင်ဖက်တစ်ဦးအား နှစ်ယောက်ချင်း ထိုးခုတ်ပွဲ၌ အနိုင်ယူခဲ့ ဘူးလေသည်။ သို့သော်လည်း ပညာပါရမီထူးချွန်သူဖြစ်သည့် အလျောက် နောင်တစ်ခေတ်တွင် နာမည်ကျော် ကဗျာဆရာ၊ ပြဇာတ်ဆရာ၊ စာရေးဆရာတစ်ယောက် ဖြစ်ခဲ့လေသည်။ ရှိတ်စပီးယားကဲ့သို့သော ပြဇာတ်ဝိဇ္ဇာကြီးကပင် အရေးတယူ ပြုမူဆက်ဆံခဲ့ရလေသည်။ ဂျွန်ဆင်ရေးသော ပြဇာတ်တစ်ခုကို ရုံတင်ကပြရာတွင် ရှိတ်စပီးယားကိုယ်တိုင်ပါဝင် အသုံးတော်ခံခဲ့သည်။ ၁၆ဝ၃ ခုနှစ်တွင်လည်း ရှိတ်စပီးယား၏ ဝိုင်းတော်သား များသည် ဂျွန်ဆင်၏ ပထမဆုံး အလွမ်းဇာတ်လမ်းတစ်ခု ဖြစ် သော 'ဆက်ဂျေနပ်'ခေါ် ပြဇာတ်ကို လန်ဒန်မြို့ ဂလုပ်ရုံတွင် ရုံတင်ခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက်တွင် ဂျွန်ဆင်သည် ကဗျာသီချင်းများကို ရေးသား ခဲ့ရာ သူ၏သီချင်းများကို လူကြိုက်များခဲ့၏။ စကားပြေ အရေး အသားဖက်၌လည်း နာမည်ရသူဖြစ်၏။ ဂျွန်ဆင်သည် လူချစ် လူခင်များသော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက် ဖြစ်ပေသည်။ ထိုခေတ်က လန်ဒန်မြို့တွင် ထမင်းဆိုင်များ၌ ဝိုင်းဖွဲ့ စားသောက်လေ့ရှိရာ ထိုစားပွဲသောက်ပွဲများတွင် ဂျွန်ဆင်သည် ထင်ရှားခဲ့လေသည်။ လန်ဒန်မြို့ ချိပဆိုက်ရပ်ကွက်ရှိ ရေသူမထမင်းဆိုင်သို့ ဂျွန်ဆင်သည် မကြာခဏ သွားရောက်စကားပြောလေ့ ရှိ၏။ ထိုအခါ စာရေးဆရာလောင်းများသည် ဂျွန်ဆင်ကို ဂရုတစိုက် နားထောင်ကြ၏။ ဤထမင်းဆိုင်၌ပင် ဂျွန်ဆင်ကို ရှိတ်စပီးယား၊ ဗိုးမွန့်၊ ဖလက်ချားစသည့် စာရေးဆရာကျော်များနှင့်အတူ တွေ့မြင်နိုင်ပေသည်။ တစ်ခါသော် ဂျွန်ဆင်သည် စကော့လူမျိုးတို့အကြောင်းကို စောင်းပါးရိပ်ခြည် ရေးသားခဲ့ရာ အလွန်ထိမိလှသဖြင့် ပထမ ဂျိမ်းဘုရင်နှင့်အခြွေအရံတို့သည် ဒေါသူပုန်ထကာ ဂျွန်ဆင်အား ဖမ်းဆီး၍ ထောင်သွင်း အကျဉ်းချထားလေသည်။ သို့ရာတွင် မိတ်ဆွေသင်္ဂဟတို့ ကူညီသဖြင့် မကြာမီပင်ထောင်မှ လွတ်လာ ခဲ့သည်။ ထိုနောက် ဂျွန်ဆင်သည် ဘုရင်၏ယုံကြည်မှုကို ရရှိရန် ထပ်မံ ကြိုးစားခဲ့သဖြင့် နောက်ဆုံးတွင် နန်းတွင်းစာဆိုဘွဲ့ထူးနှင့်တကွ ရိက္ခာတော်အဖြစ် တစ်နှစ်လျှင် ပေါင် ၂ဝဝ ကို ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃)
စောဩဂတ်စတပ် (ဆရာဗုတ်) ဩဂုတ်လ ၁၉၅၉ မွေးဖွားသည်။
စင်ကာပူ ယုဒသန်နှစ်ခြင်းအသင်းတော် သင်းအုပ်ဆရာဖြစ်သည်။ ကရင်လူမျိုးဖြစ်ပြီး၊ အင်းစိန်မြို့တွင် ကြီးပြင်းလာခဲ့သည်။ ၁၀တန်းအောင်ပြီးနောက် မြန်မာပညာရေးစနစ်သစ် ဒေသကောလိပ် ၁၉၇၉ မှ ရူပဗေဒပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ မစ်ရှင်နှင်ကရင်နှစ်ခြင်းအသင်းချုပ်တို့တွင် လူငယ်အဖြစ်အမှုဆောင်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ခေတ်ပေါဓမ္မသီချင်းများကို ဆရာဂျက်ဖရီ (ယခု ဩစတြေးလျှား) အဖွဲ့များနှင့် မြန်မာနိုင်ငံအနှံ ဒရမ်တီးရင်း လိုက်လံသီဆို၊ အမှုတော်ထမ်းခဲ့သည်။ ၁၉၈၈နောက်ပိုင်းတွင် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဘန်ကောက်၊ မဲဆောက်ဒေသများရှိ ရွှေ့ပြောင်းမြန်မာ၊ကရင် ခရစ်ယာန်များနှင့် သာသနာလုပ်ငန်းများလုပ်ဆောင်ရင်း ၁၉၈၉တွင် စင်ကာပူသို့ရောက်ရှိခဲ့သည်။ 

စင်ကာပူ အက်စ်ဘီစီ နှစ်ခြင်းအဖွဲ့ချုပ်၊ ကျမ်းစာသင်ကျောင်းတွင် ဓမ္မပညာဘွဲ့ရရှိခဲ့ပြီးနောက်၊ စင်ကာပူရှိ ပထမဆုံး မြန်မာခရစ်ယာန်မိတ်သဟာရအတွက် သင်းအုပ်ဆရာအဖြစ် ၁၉၉၀နောက်ပိုင်း အမှုတော်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ 

စင်ကာပူရှိ သော်မဆွန်လမ်းနှစ်ခြင်းအသင်းတော်တွင် မြန်မာမိတ်သဟာရကို စတင်ခဲ့ရာ၊ ၂၀၀၅ခုနှစ်တွင် စင်ကာပူအစိုးရထံ တရားဝင်မှတ်ပုံတင်သော် ယုဒသန်နှစ်ခြင်းအသင်းတော် သင်းအုပ်ဆရာဖြစ်သည်။

စင်ကာပူရှိ ကရင်၊ ကချင်၊ မြန်မာ ခရစ်ယန်များအတွက် နှစ်ပေါင်းများစွာထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး၊ မစ်ရှင်အဖြစ် နှစ်စဉ် ထိုင်းနိုင်ငံ မဲဆောက်၊ ဒုကသယ်စခန်းများသို့ သွားရောက်အားပေးလေ့ရှိသည်။ မဲဆောက်ဒုကသယ်များ တတိယနိုင်ငံများသို့ ရောက်သွားပြီးနောက် ထိုင်းနိုင်ငံဆူနာမီဒဏ်ခံရသော ဖူးခတ်မှ မြန်မာရွာများသို့ နှစ်စဉ် မစ်ရှင်ခရီးထွက်သည်။ နာဂစ်မုန်တိုင်းတိုက်ခိုက်သော ၂၀၀၈တွင် နှစ်ပေါင်း၂၀ကျော် မရောက်ဖြစ်ခဲ့သော အမိမြန်မာနိုင်ငံသို့ သွားရောက်ကူညီလုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ဘုရားကျောင်းများစွာ စင်ကာပူ၊ ယုဒသန်အသင်းတော်ပံ့ပိုးမှုဖြင့် ဆောက်လုပ်ပေးခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ တွင် ရခိုင်ဂီရိမုန်တိုင်းဒဏ်ခံရသော ရွာများသို့ ကိုယ်တိုင်သွားရောက်ပြီး၊ မစ်ရှင်၊ ဘုရားကျောင်းဆောက်လုပ်ခြင်းများ လုပ်ဆောက်လျက်ရှိသည်။ ယုဒသန်အသင်းတော် စင်ကာပူ၏ ၀၊ ဓနု၊ ပုဂံ၊ အလျှိုချင်း၊ ရခိုင်၊ ဓရာ၀တီတိုင်း သာသနာနယ်မြေများသို့ နှစ်စဉ် ယုဒသန်အသင်းတော်ပံ့ပိုးမှုဖြင့် မစ်ရှင်ခရီးစဉ်များရှိသည်။

ဇနီးသည် ဒေါ်မိုရင်း (ကချင်အမျိုးသမီး)နှင့် အိမ်ထောင်ကျပြီး ယုဒသန်နှစ်ခြင်းအသင်းတော် အမှုတော်များကို ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။

ကိုးကား
-------

* http://jbcs.org.sg တရားဟောချက် Church Website, *ဒေသနာဗွီဒီယိုများ*
* တရားဒေသနာစာအုပ် Archived 8 July 2011 at the Wayback Machine. *နှလုံးသားအိမ်မှ*
* ဘားမိစ်ဘိုင်ဘယ်, *စောဩဂတ်စတပ်*
* Judson Baptist Church, Singapore, *ယုဒသန်နှစ်ခြင်းအသင်းတော်၊ စင်ကာပူ*
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

 စတုတ္ထ၊ ပဉ္စမ၊ ဆဋ္ဌသုတ်။

---

၄-မနုဿစုတိဒေဝနိရယသုတ္တ

လူ့ဘဝမှစုတေ၍ နတ်ဘဝ၌ဖြစ်သော သတ္တဝါတို့သည် နည်းပါးလှကုန်၏။ လူ့ဘဝမှစုတေ၍ ငရဲ၌ဖြစ်သောသတ္တဝါတို့သာ များလှကုန်၏-ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

---

၅ -မနုဿစုတိ ဒေဝတိရစ္ဆာနယောနိသုတ္တ

လူ့ဘဝမှစုတေ၍ နတ်ဘဝ၌ဖြစ်ကုန်သောသတ္တဝါတို့သည် နည်းပါးလှကုန်၏။ လူ့ဘဝမှစုတေ၍ တိရစ္ဆာန်ဘဝ၌ဖြစ်သောသတ္တဝါတို့သာ များလှကုန်၏ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

---

၆ -မနုဿစုတိ ဒေဝပေတ္တိဝိသယသုတ်

လူ့ဘဝမှစုတေ၍ နတ်ဘဝ၌ဖြစ်သော သတ္တဝါတို့သည် နည်းပါးလှကုန်၏။ လူ့ဘဝမှစုတေ၍ ပြိတ္တာဘဝ၌ဖြစ်သော သတ္တဝါတို့သာ များလှကုန်၏-ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -သံ၊၃၊၄၁၂-၃။ သံ၊၃၊၄၁၉။

-သံယုတ္တနိကာယ ...
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**