recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |
| --- |
| **၁၉၀၆** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| အောက်တိုဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၈၅၇** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| အောက်တိုဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

**ဘုဉ္ဇမာနသိက္ခာပုဒ်** **(ကဗဠဝဂ်)**

လက်ချောင်းကို ပါးစပ်တွင်းသွင်းမှု
---------------------------------

ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် ဆွမ်းစားကြစဉ် လက်ချောင်း အားလုံးကို ပါးစပ်တွင်း သွင်းကြကုန်၏၊ (ဆွမ်းလုပ် သွင်းသောအခါ လက်ချောင်းတွေပါ ခံတွင်းထဲသို့ ပါသွားအောင် သွင်းကြသည်၊) ထိုအပြုအမူလည်း အလွန်မယဉ်ကျေးသော အပြုအမူဖြစ်ရကား လူအများ ကဲ့ရဲ့ကြသောကြောင့်—

"န ဘုဉ္ဇမာနော သဗ္ဗံ ဟတ္ထံ မုခေ ပက္ခိပိဿာမီတိ သိက္ခာ ကရဏီယာ"၊ ဟု ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။

မြန်မာပြန်
----------

"ဆွမ်းစားစဉ် အလုံးစုံသော လက်ချောင်းကို ခံတွင်း (ပါးစပ်)ထဲသို့ မသွင်းအံ့"ဟု အလေ့အကျင့်ကို ပြုရမည်။

မှတ်ချက်
--------

ဟတ္ထသဒ္ဓါသည် လက်တခုလုံးကို ဟောသော်လည်း သိက္ခာပုဒ်၌ လက်ချောင်းတို့ကိုသာ (ဧကဒေသျူပစာနည်းအားဖြင့်) ယူရသည်၊ "အလုံးစုံသော လက်ချောင်းကို မသွင်းကောင်းဟု ဆိုသဖြင့် လက်ချောင်း တချောင်းကိုမျှ မသွင်းရ-ဟုမှတ်။ [သဗ္ဗံ ဟတ္ထံတိ- ဟတ္ထေကဒေသာ အင်္ဂုလိယာ ဝုတ္တာ, "ဟတ္ထမုဒ္ဒါဒီသုဝိယ-ဟတ္ထ မုဒ္ဒါ-လက်ချောင်း ချိုး၍ ရေတွက်ခြင်း"ဟူရာ၌ ဟတ္ထ သဒ္ဒါသည် လက်ချောင်းအနက်ကို ဟောသကဲ့သို့တည်း၊ တသ္မာ ဧကင်္ဂုလိံပိ မုခေ ပက္ခပိတုံ နဝဋ္ဋတိ။-ဝိမတိ။]

ကိုးကား
-------

1. ↑  အရှင်ဇနကာဘိဝံသ (၁၉၉၆)။ *ဘုရားဥပဒေတော်ကြီး*။
**အေးဆန်း**(၂၄ ဇန်နဝါရီ ၁၉၈၂ ခုနှစ်)သည် မြန်မာ ဘောလုံးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံလက်ရွေးစင်အသင်းအတွက် ပထမဆုံး ရွေးချယ်ခံရသည်။

​ကစားသမားဘဝ
-----------

သူသည် ပြည်နယ်/တိုင်း အသက် ၁၇နှစ်​အောက် ​ဘောလုံးပြိုင်ပွဲများတွင် ၂၀၀၀ပြည့်နှစ်က စစ်ကိုင်းတိုင်းအသင်းတွင်ပါဝင်ပြီး​နောက် အားကစားဝန်ကြီးဌာန၏ လူငယ်​ဘောလုံးအသင်းသို့​ရောက်သွားခဲ့သည်။၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် အဆင့်မြင့်တန်း၌ လူငယ်​မွေးမြူ​ရေးစီမံကိန်းအဖြစ် ယှဉ်ပြိုင်ကစားနေသည့် တံခွန်​ဘောလုံးအသင်းတွင် ပါဝင်ကစားခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် တံခွန်နှင့် ညီအစ်ကို​ဘောလုံးအသင်းဖြစ်သည့် က​​မ္ဘောဇ​ဘောလုံးအသင်းသို့ တံခွန်မှ​ဘောလုံးသမား ၁၄ ဦးနှင့်အတူ ​ပြောင်း​ရွှေ့ကစားခဲ့သည်။

၁၇ နှစ်​အောက် မြန်မာ့လူငယ်လက်​ရွေးစင်အဖြစ် ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် စတင်​ရွေးချယ်ခံရပြီး​နောက် သက်တမ်းလိုက်ပြိုင်ပွဲအဆင့်ဆင့် ကိုယ်စားပြုကစားပြီး​နောက် မြန်မာ့လက်​ရွေးစင်​ဘောလုံးအသင်းသို့ ​​ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။

မြန်မာ​နေရှင်နယ်လိဂ်တွင် က​မ္ဘောဇအသင်းနှင့် ​နေပြည်​တော်တို့တွင် ကစားခဲ့သည်။​ကစားသမားဘဝမှအနားယူပြီး​နောက် အမျိုးသား​ဘောလုံးအကယ်ဒမီ ရန်ကုန်တွင် နည်းပြအဖြစ်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။

ကွယ်လွန်ခြင်း
-------------

၂၀၂၀ပြည့်နှစ် ဇွန်လ၁၂ရက်​နေ့တွင် ထားဝယ်မြို့ သရက်​ချောင်း​ရေတံခွန်တွင် ​ရေနစ်​သေဆုံးခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီးနှင့် သားဖြစ်သူတို့ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  အေးဆန်း at National-Football-Teams.com
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

**သမသူပကပဋိဂ္ဂဟဏသိက္ခာပုဒ်** **(ခမ္ဘကတဝဂ်)**

ပဲဟင်းကိုများစွာ ခံယူမှု
------------------------

ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် ပဲဟင်းကိုများစွာ ခံယူကြကုန်၏၊ [ "ပဲဟင်း"ဟူသည် မပြစ်လွန်း မကျဲလွန်းသောလက်ဖြင့် ကော်ယူလျှင် ရနိုင်လောက်သော ပဲနောက်ဟင်း ပဲကြီးဟင်းတည်း၊ အခြားပဲဟင်းများလည်း ပါဝင်၏-ဟု ဆိုသေး၏၊] ထိုကဲ့သို့ ပဲဟင်းကို များစွာခံယူခြင်းကြောင့် လူတို့ကဲ့ရဲ့ရကား-

"သမသူပကံ ပိဏ္ဍပါတံ ပဋိဂ္ဂဟေဿာမီတိ သိက္ခာ ကရဏီယာ"။ဟု ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။

မြန်မာပြန်
----------

"တော်လောက်ရုံသော ပဲဟင်းရှိသည်ဖြစ်၍ ဆွမ်းကို ခံယူအံ့"ဟု အလေ့အကျင့်ကို ပြုရမည်။

မှတ်ချက်
--------

ဆွမ်း၏ ၄-ပုံတွင် ၁-ပုံလောက်သာရှိသော ပဲဟင်းကို ဆွမ်းနှင့်ညီမျှ သောပဲဟင်း"ဟုဆိုသည်၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၌ ပဲဟင်း စားလေ့ရှိသောကြောင့် ပဲဟင်းနှင့်စပ်၍ သိက္ခာပုဒ်တရပ် ပညတ်တော်မူရသည်၊ ထို့ကြောင့် ပဲဟင်းမှတပါး အခြားသော ဟင်းချိုဟင်း ချဉ်ရည်ဟင်း သားဟင်း ငါးဟင်းများကိုကား များစွာ ခံယူသော်၎င်း, လက်ကော်ရပဲဟင်းကိုလည်း ဉာတိတို့ ပစ္စည်းဖိတ်မန်အပ်သူတို့ ပစ္စည်းဖြစ်မူ များစွာခံယူသော်၎င်း အာပတ်မသင့်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  အရှင်ဇနကာဘိဝံသ (၁၉၉၆)။ *ဘုရားဥပဒေတော်ကြီး*။
နွယ်ပင်များအနက် နှစ်သက်ဖွယ်ကောင်းသောအပင်မှာ 
ခွာညိုပင် ဖြစ်သည်။ ခွာညိုပင်အမျိုး ပေါင်း ၁ဝဝ မျှ ရှိ၏။ 
ထိုအပင်မျိုးမှာ နှစ်ကြာခံအပင်မျိုး ဖြစ်သည်။ အုတ်နံရံ၊ 
ခြံစည်းရိုး၊ သစ်ပင်တို့ကို နွယ်ပတ်၍ ပေါက်တတ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခွာညိုပင်ကို ရုက္ခဗေဒအလိုအားဖြင့် 
ကလီမက်တစ်ဆမီလာစီဖိုလီယာ (Clematis smilacifolia )ဟု ခေါ်သည်။ လူအများ 
စိုက်ပျိုးလေ့ရှိသော ခွာညိုမျိုးမှာ ပန်းဖြူမျိုးဖြစ်သည်။ 
အပွင့်များမှာ ဆွတ်ဆွတ်ဖြူ၍ အနံ့လည်း မွှေးသည်။ 
ခွာညိုပန်းပွင့်ချိန်တွင် တစ်ပင်လုံးမှာ ပွင့်ဖြူကလေးများ 
လွှမ်းနေ၍ ဝေဝေဆာဆာရှိသည်။ အပွင့်များ ပွင့်ပြီးနောက် 
အစေ့များသည် လေတိုက်ရာတွင် လွင့်ပါသွား၍ ပန်းမျိုး
ဖြန့်ကြသည်။

ခွာညိုပန်ပြာမျိုးသည် ဂျပန်နိုင်ငံ၌ စတင်ပေါက်ပွားခဲ့သည်။ 
အခြားတိုင်းပြည်များက ထိုပန်းမျိုးကို ဂျပန်နိုင်ငံမှ မျိုးယူ၍ 
စိုက်ပျိုးကြသည်။ ခွာညိုပန်းပြာမျိုးသည် မြေဩဇာထက်သန် 
ကောင်းမွန်သော မြေတွင်သာ ဖွံ့ဖြိုးစွာ ပေါက်ရောက်နိုင်သည်။
ခွာညိုပင်သည် ဆေးဖက်ဝင်၏။ ခွာညိုပင်၏ ပင်စည်မှ 
အဆီကို ထုတ်ယူ၍ ဒူလာရောဂါများအတွက် အသုံးပြုလေ့ရှိကြ 
သည်။ ခွာညိုစေ့များကိုလည်း မီးယပ်နှင့် ဒူလာရောဂါများ 
အတွက် ဘယဆေးများတွင် အသုံးပြုလေ့ရှိကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂)
လူသား အတွက်  လူသား ပုံတူမျိုးပွားခြင်း ကို ကြည့်ပါ။
ဇီဝဗေဒ တွင် **ပုံတူ မျိုးပွားခြင်း** (cloning) ဆိုသည်မှာ ဗက်တီးရီးယား၊ အင်းဆက် သို့ အပင်များကဲ့သို့ သဘာဝ လိင်မဲ့ မျိုးပွားခြင်းကဲ့သို့ genetically-identical ဗီဇချင်း ထပ်တူသည့် သက်ရှိများအား ပွားယူခြင်းကို ဆိုသည်။ ဇီဝ နည်းပညာ (biotechnology) တွင် **ပုံတူ မျိုးပွားခြင်း** ဆိုသည်မှာ ပုံတူ ဒီအန်အေ မျှင်တန်း ကူးယူခြင်း (molecular cloning), ဆဲလ် ပုံတူကူးခြင်း (cell cloning) သို့ အင်္ဂါများ ပုံတူကူးခြင်း ကိုခေါ်သည်။ ပို၍ ယေဘုယျအားဖြင် digital media သို့ software များ ပုံတူကူးခြင်း တို့ကိုလည်းခေါ်သည်။

မိုလီကျူလာ ကလုံးနီး
===================

မိုလီကျူလာ ကလုံးနီး (molecular cloning) သည် သက်မှတ်ထားသော ဒီအန်အေ စီးကွမ့် (DNA sequence) ၏ ပုံတူ အများအပြား ကူးယူခြင်း လုပ်စဉ်ကို ခေါ်သည်။ ပုံတူ မျိုးပွားခြင်း (cloning) ဟု ဆိုလိုက်လျှင် များသောအားဖြင့် ဂျီးခေါ် မျိုးဗီဇ ပါရှိသော ဒီအန်အေ အပိုင်းအစကို မိုလီကျူလာ ကလုံးနီး နည်းဖြင့် ပွားယူခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ၎င်းနည်းသည် ဂျီး မဟုတ်သော promoter (ဂျီးတခု အနီးတွင် တည်ရှိပြီး ထိုဂျီးသင်္ကေတများ စတင်တော့မည်ဟု ညွန်ပြသည့် ဒီအန်အေ သင်္ကေတ) စသည့် မည်သည့်နေရာမှ ဒီအန်အေ အပိုင်းအစ ကိုမဆို ကူးယူနိုင်ပြီး မိုလီကျူလာ ဇီဝဗေဒ တွင် အလွန်အရေးပါသည်။ ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ စမ်းသပ်မှုများ၊ လက်တွေ့အသုံးချနည်းများဖြစ်သော genetic fingerprinting (လက်ဗွေရာ နှိပ်ယူသကဲ့သို့ ဗီဇအချက်အလက်များအား မှတ်တမ်းတင်ြခင်း၊ တူညီမှု ရှိမရှိ တိုက်ယူခြင်း) မှသည် ပရိုတိန်း ထုတ်လုပ်ခြင်းများ အထိ ဤနည်းလမ်းကို အသုံးချကြသည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် ကလုံးနီးဆိုသည့် ဝေါဟာရအား ခရိုမိုဇုန်း တွင် ဂျီး တည်ရှိရာနေရာကို ရှာဖွေသည့် positional cloning နည်းဟု မှားယွင်းစွာ ညွှန်းဆိုတတ်သည်။ သို့သော်လည်း လက်တွေ့တွင်မူ ခရိုမိုဇုန်း တွင် ဂျီး တစ်ခု၏ တည်ရှိရာနေရာကို သိရှိသည့်တိုင် ၎င်းဂျီးကို မထုတ်ယူနိုင်ခြေ။

သိုးမလေး ဒေါ်လီ
===============

အကျယ်တဝင့် ဖော်ပြထားသောဆောင်းပါး -  ဒေါ်လီ သိုးမလေး
 သိုးမလေး ဒေါ်လီ
သိုးမလေး ဒေါ်လီ (၁၉၉၆-၂၀၀၃) သည် သက်ရှိပုံတူမျိုးပွားခြင်းဖြင့် ရရှိသော သန္ဓေဆဲလ် မဟုတ်သော သာမန်ဆဲလ် မှ ပေါက်ပွားသည့် ပထမဆုံး နို့တိုက် သတ္တဝါ ဖြစ်သည်။
မိန်းမကောင်းအင်္ဂါ (၆၄) ရပ်
ယင်းတို့ကား

(၁)ခြေလက္ခဏာ ...................................... ၁၃ ရပ်
(၂)ကိုယ်လက္ခဏာ ...................................... ၁၆ ရပ်
(၃)စိတ်လက္ခဏာ ...................................... ၆ ရပ်
(၄)လက်ဖဝါးလက္ခဏာ .................................... ၉ ရပ်
(၅)လည်ပင်းလက္ခဏာ ..................................... ၁ ရပ်
(၆)အသံလက္ခဏာ ...................................... ၃ ရပ်
(၇)မျက်နှာလက္ခဏာ ...................................... ၈ ရပ်
(၈)သွားလက္ခဏာ ...................................... ၁ ရပ်
(၉)မျက်စေ့လက္ခဏာ ...................................... ၄ ရပ်
(၁၀)ဆံပင်လက္ခဏာ ...................................... ၃ ရပ်

  

ကိုယ်လက္ခဏာ ၁၆ ရပ်

၁။ တက်သစ်စ လရောင်နှင့်တူသော ကိုယ်ရောင်
၂။လင်္ကျာရစ်လည်သောအချက်
၃။လင်္ကျာရစ်လည်သောဗွေ
၄။ရွှေသောအဆင်း
၅။နက်သောချက်
၆။ရှည်သောလက်
၇။ဖွံ့သောပေါင်ရှိခြင်း
၈။ကြီးမြတ်သော သားမြတ်
၉။ဆင်ကဲ့သို့သွားခြင်း
၁၀။သေးသွယ်သော ခါးရှိခြင်း
၁၁။သိမ်မွေ့သော အင်္ဂါရှိခြင်း
၁၂။ကောင်းသောကိုယ်ရှိခြင်း
၁၃။ဖွံ့ဖြိုးသော တင်သားရှိခြင်း
၁၄။ကိုယ်မွေးနည်းခြင်း
၁၅။လိပ်ကျောကုန်းကဲ့သို့အင်္ဂါရှိခြင်း
၁၆။ကြာပန်းကဲ့သို့မွှေးသောကိုယ်နံ့ရှိခြင်း

စိတ်လက္ခဏာ ၆ ရပ်

၁။ဖြူစင်သောနှလုံးရှိခြင်း
၂။ကောင်းသောအကျင့်သီလရှိခြင်း
၃။စင်ကြယ်သောအကျင့်သီလရှိခြင်း
၄။ချစ်ခင်နှစ်သက်ခြင်း
၅။အရိပ်ခြေသိခြင်း
၆။ဖြောင့်မတ်တည်ကြည်ခြင်း

လည်ပင်းလက္ခဏာ ၁ ရပ်

၁။လည်ရေး ၃ ဆင့်ရှိခြင်း

အသံလက္ခဏာ ၃ရပ်

၁။ ဟင်္သာသံနှင့်တူသော အသံရှိခြင်း
၂။အဆိုအမိန့်နှင့်သာယာသောအသံရှိခြင်း
၃။ဥဩသံနှင့်တူသောအသံရှိခြင်း

မျက်နှာလက္ခဏာ ၈ ရပ်

၁။လပြည့်ဝန်းနှင့်တူစွာရှိခြင်း
၂။ရှည်သောမျက်နှာရှိခြင်း
၃။နီသောနှုတ်ခမ်းရှိခြင်း
၄။ဖြိုးမောက်သောနှာတံရှိခြင်း
၅။ပြည့်ဖြိုးသောပါးရှိခြင်း
၆။မှဲ့ ဝက်ခြံ ကင်းစင်သော နဖူး၌ ဖြောင့်မတ်သော တချောင်းတည်းသော တံခွန် အလံတိုင် အရေးရှိခြင်း
၇။သံတ္တိမည်သောအရေးကဲ့သို့ နဖူးပြင်၌ အရေးရှိခြင်း
၈။ချွန်သောနှာခေါင်းရှိခြင်း

သွားလက္ခဏာ ၁ ရပ်

၁။ ခရုသင်းပွင့်သစ်စကို လွှနှင့်ဖြတ်သည့်အလား မယိုင်မကျဲမပေါက်သောချောမောသော နဂိုဖြင့် ကြည်၍ တင့်တယ်ခြင်း

မျက်စေ့လက္ခဏာ ၄ ရပ်

၁။မကျဉ်းမကျယ် တင့်တယ်သော မျက်စေ့ရှိခြင်း
၂။ကြာညိုပန်းနှင့်တူသောမျက်စေ့ (အချို့မှာ ပြာညိုသော မျက်စေ့ရှိခြင်း)
၃။သမင်မျက်စေ့နှင့်တူသော မျက်စေ့ ရှိခြင်း
၄။ပဒုမ္မာကြာကဲ့သို့ အချို့မှာ စိမ်းသောမျက်စေ့ ရှိခြင်း

ဆံပင်လက္ခဏာ ၃ ရပ်

၁။အဖျားကော့သော ဆံပင်ရှိခြင်း
၂။ရှည်သော ဆံပင်ရှိခြင်း
၃။သိမ်မွေ့သော ဆံပင်ရှိခြင်း

ဤကားကောင်းခြင်း ၆၄ ရပ်တည်း
သမိန်စောထွတ်မှာ မူလက မထင်မရှား မွန်အမတ်တစ်ဦးအဖြစ် တပင်ရွှေထီးအနားတွင် ခစားနေရသူဖြစ်သည်။ သမိန်စောထွတ်မှာ မွန်တိုင်းရင်းသားဖြစ်သည့်အလျှောက် မွန်ဒေသကို မြန်မာတို့ လာရောက်စိုးစံနေသည်ကို ကျေနပ်သူမဟုတ်ပေ။ အခွင့်အခါကိုစောင့်လျှက် တပင်ရွှေထီးအနားတွင် ခစားနေသူဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် မင်းတရားရွှေထီးအား လှည့်စားရန် ပုဏ္ဏားများကိုလာဘ်ထိုးကာ ဇာတာမသန့်ကြောင်း၊ ဟံသာဝတီနန်းတော်မှခွာပြီး အရပ်တပါးတွင် ယာယီစံသင့်ကြောင်း လျှောက်စေသည်။ တပင်ရွှေထီးလည်း ယုံမှတ်ပြီး ယာယီစံရန် အရပ်ကိုရှာစေရာ သမိန်စောထွတ်က ပန်းတရော်တွင် နေရာသင့်ကြောင်း လျှောက်တင်ပြီး ပန်းတရော်တွင် ယာယီနန်း ဆောက်စေသည်။ သီဟသူနှင့် စောလဂွန်းအိန် တို့ တားသော်လည်း အရာမထင်တော့ပေ။ နောက် သီဟသူအား ဟံသာဝတီ နန်းစောင့်အဖြစ်ထားကာ စောလဂွန်းအိန်၊ သမိန်စောထွတ်တို့ကို ခေါ်ဆောင်ပြီး ပန်းတရော်သို့ သွားလေသည်။ ပန်းတရော်ရောက်လျှင် စစ်ရေးအချက်အချာဒေသဖြစ်သည့် စစ်တောင်း ကို စားသော မင်းမဟာလွန်ကြောင်းသိလျှင် အထွေအထူးမစဉ်းစားပဲ အနားရှိ သမိန်စောထွတ်ကို စားရန်ပေးပြန်သည်။ ထို့ပြင် သမိန်စောထွတ်၏ ညီနှစ်ဦးအား အနားတွင် ဓားလွတ်ကိုင်ခစားစေခဲ့သည်။ တစ်လခန့်အကြာတွင် ရခိုင်တပ်သို့ပြောင်းရွှေ့စံရန်ဆိုပြန်ရာ ဟံသာဝတီနှင့် ဝေးရာ ရခိုင်တပ်သို့ရွှေ့ပြန်သည်။ ရခိုင်တပ်အရောက်တွင် ဆင်ဖြူတော် ပေါ်သည်ဟုဆိုကာ အယုံသွင်းပြီး မုတ္တမစား အား ဆင်ဖြူတော်ဖမ်းရန်အတွက် လူသူများ သွားရောက်ခေါ်ယူစေသည်။ တပ်ကိုလည်း ကသာ(ယခုကသာဖြစ်မည်မထင်ပါ။ သိသူများဖြည့်ပေးစေချင်ပါသည်။)သို့ တပ်မံရွှေ့ပြောင်းပြီး အင်ကလိန်ဘုရားအနီးတွင် တပ်တည်လေသည်။ ထိုသို့ဖြင့် အနားတွင် စိတ်ချယုံကြည်လောက်သည့် မှူးမတ်မရှိတော့သည့်အချိန်တွင် သမိန်စောထွတ်နှင့် ညီနှစ်ဦးတို့က သက္ကရာဇ် ၉၁၂ခု၊ ကဆုန်လပြည့်ကျော် ၁ ရက်၊ ည ၃ ချက်တီးအကျော်တွင် ဓားဖြင့်လည်ကိုဖြတ်၍ လုပ်ကြံရာ အိပ်ပျော်နေသည့် တပင်ရွှေထီး လွန်လေသည်။ 

တပင်ရွှေထီးကို လုပ်ကြံပြီးလျှင် သမိန်စောထွတ်မှာ ဟံသာဝတီသို့ မဝင်ပဲ မိမိအပိုင်စားရသည့် စစ်တောင်းသို့ အလျှင်ပြန်ပြီး သမိန်စက္ကဝေါဘွဲ့ခံကာ နန်းတက်သည်။ ဟံသာဝတီနန်းစောင့်ဖြစ်သည့် တောင်ငူမင်းခေါင် တောင်ငူသို့ပြန်ပြီးလျှင် ဟံသာဝတီရှိ မွန်အမှူးအမတ်တို့က စစ်တောင်းမှ သမိန်စောထွတ်ကို ခေါ်ယူပြီးနန်းအပ်သည်။ သို့သော် မူလကတည်းက မင်းမျိုးမဟုတ်၍ မင်းကျင့်တရားနှင့် အညီအုပ်ချုပ်နိုင်ခြင်းမရှိသလို ပြိုင်ဖက်ဖြစ်သည့် သမိန်ထောရာမ ကို လူကြိုက်များလှသည်ဖြစ်၍ နန်းသက် ၇ လကျော်မှာပင် လုပ်ကြံနန်းချခြင်းခံရပြန်သည်။ သမိန်စောထွတ်ကို လုပ်ကြံပြီးလျှင် မွန်တို့က သမိန်ထောရာမကို နန်းတင်ကြပြန်သည်။

  


| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
မဂဒူး မင်းဆက် (အေဒီ ၁၂၈၇ - ၁၅၃၉) |
| --- |
| ဘုရင်များ | 
* ဝါရီရူး
* ခွန်လော
* စောသင်မောင်
* စောဇိတ်
* ဇိတ်ပွန်
* စောအဲကံကောင်း
* ဗညားအဲလော
* ဗညားဦး
* ရာဇာဓိရာဇ်
* ဗညားဓမ္မရာဇာ
* ပထမဗညားရံ
* ဗညားဗရူး
* ဗညားကျန်းထော
* လိပ်မွတ်ထော
* ရှင်စောပု
* ဓမ္မစေတီ
* ဒုတိယဗညားရံ
* သုရှင်တကာရွတ်ပိ

 |
| ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများ | 
* မင်းကန်စီ
* သမိန်ဗြာဇ္ဇ
* အမတ်ဒိန်
* သမိန်ဗရမ်း
* လဂွန်းအိန်
* ရဲသေဉ်ရံ

 |
| အကြောင်းအရာများ | 
* ဓမ္မစေတီခေါင်းလောင်းကြီး
* ရွှေမော်ဓောဘုရား(ပဲခူး)

 |
| ဒေသ (မွန် ၃ ရပ်) | 
* မုတ္တမ
* ဟံသာဝတီ (ပဲခူး)
* မြောင်းမြ

 |
| * + ပုဂံခေတ်
	+ ပင်းယခေတ်
	+ အင်းဝခေတ်
	+ တောင်ငူခေတ်
	+ ညောင်ရမ်းခေတ်
	+ ကုန်းဘောင်ခေတ်
	+ ရတနာပုံခေတ်
	+ ကိုလိုနီခေတ်
	+ ဂျပန်ခေတ်
	+ ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီခေတ်
	+ မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်
	+ နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ခေတ်
	+ နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီခေတ်
	+ မျက်မှောက်ခေတ်
 |
**မိန်ဇိမ်ငှက်** (*Esacus recurvirostris*) သည် "ကာရာဒရီအီဖောမီး" မျိုးစဉ်တွင်လည်းကောင်း၊ "ဗူရင်နီဒီး"မျိုးရင်းတွင်လည်းကောင်း ပါဝင်၍ ပါဏဗေဒအလိုအားဖြင့် "အီစာကပ်ရီကာဗီရိုစတြစ်" ဟုခေါ်သည်။ မိန်ဇိမ်ငှက်သည် အလွန် မြင်ရခဲသော ငှက်မျိုးဖြစ်၍ လူသိနည်းသည်။ ကိုယ်အလျား ၂ဝ လက်မ ရှိသည်။ နှုတ်သီးထိပ်သည် အပေါ်သို့ ကောက်မသွားဘဲ ဖြောင့်တန်း၍ နေသည်။ ခြေတံရှည်၍ ခြေချောင်း ၃ ချောင်းရှိပြီးလျှင် ကြီးသော မျက်စိများရှိသည်။ မိန်ဇိမ်ငှက်သည် ကျယ်လောင် စူးရှသော အသံဖြင့် အော်တတ်သည်။ သို့ရာတွင် သွားရောက်နှောင့်ရှက်လျှင် မြွေတွန်သကဲ့သို့ အော်သည်။ သားပေါက်ချိန်၌ ညဉ့်အခါ မိန်ဇိမ်ငှက် အော်သံကို တစ်ခါတစ်ရံ ကြားရသည်။

မိန်ဇိမ်ငှက်များသည် ပင်လယ် သဲသောင်ပြင်နှင့် ကျောက်တန်းများ၊ မြစ်ကြီးများ၏ သဲကမ်းပါးများတွင် ကျက်စားသည်။ သဲသက်သက်ထက် ရွှံ့၊ ကျောက်ခဲကလေးများနှင့် အပင်ကလေးများ ရှိသည့် နေရာကို ပိုမိုနှစ်သက်ကြသည်။ သားပေါက်ချိန်မှတစ်ပါး အခြားအချိန်များ၌ ဝပ်၍မနေတတ်ချေ။ လူအနားကပ်လာသော်လည်း မပြေးဘဲ စိမ်းဖျော့ဖျော့ခြေတံရှည်ကြီးများဖြင့် ရပ်ကြည့်နေတတ်ကြသည်။ မိုးရာသီနှင့် ဆောင်းရာသီများတွင် ၁၂ ကောင်မှ အကောင် ၂ဝ ထိ အုပ်ဖွဲ့၍ အစာရှာထွက်ကြသည်။ မြစ်ရေကြီးသည့်အခါ မိန်ဇိမ်ငှက်အုပ်များသည် ရေကြီးမှတ်ပေါ်တွင်ပေါက်သော မြက်ခင်းပြင်များ၌ သွားလာ ကျက်စားနေသည်ကိုတွေ့ရသည်။

နွေရာသီတွင် မိန်ဇိမ်ငှက်ကလေးများဥမှ ပေါက်ကြသည်။ ဥများကို မြစ်သဲကမ်းပါးပေါ်တွင် အုလေ့ရှိရာ၊ ကျောက်ခဲကလေးများနှင့် ဆင်တူ၍ မှားယွင်းတတ်သည်။ တမြုံလျှင် ဥ ၂ ဥ ရှိတတ်သည်။ ဥအရောင်မှာ အဝါမှ အညိုရောင် ဖြစ်ပြီးလျှင် အမည်းတွန့်များ ပါရှိသည်။

အရှေ့တောင်အာရှ ကျွန်းဆွယ်နှင့် ဩစတြေးလျကျွန်းတွင် မိန်ဇိမ်ငှက်ကို တွေ့ရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် မြိတ်ကျွန်းစု၊ ဧရာဝတီမြစ်တစ်လျှောက်၌ မြစ်ဆုံမှ ဟင်္သာတမြို့အထိ ၊ မိုးကောင်းနှင့် ရွှေလီမြစ်များ ၊ ပုသိမ်ဖက်ရှိ ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းနှင့် စစ်တောင်းနှင့် စစ်တောင်းမြစ်ဝများတွင် တွေ့ရလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  BirdLife International (2013). "*Esacus recurvirostris*". *IUCN Red List of Threatened Species* **2013**. IUCN. old-form url
2. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)

|  |  |
| --- | --- |
| Taxon identifiers | 
* Wikidata: Q1260062
* Wikispecies: Esacus recurvirostris
* ADW: Esacus\_recurvirostris
* Avibase: C2178ACC949372FC
* BirdLife: 22693604
* eBird: grtkne1
* Euring: 4620
* GBIF: 2482089
* iNaturalist: 4919
* IRMNG: 10857007
* ITIS: 176755
* IUCN: 22693604
* Xeno-canto: Esacus-recurvirostris

 |
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

**သမသူပကဘုဉ္ဇနသိက္ခာပုဒ်** **(သက္ကစ္စဝဂ်)**

ပဲဟင်းကို များစွာစားခြင်း
-------------------------

ဆဗ္ဗဂ္ဂီ ရဟန်းတို့သည် ဆွမ်းစားသောအခါ ပဲဟင်းကိုချည်း များစွာစားကြကုန်၏။ (ရှေးခေတ်က ပဲဟင်းသည် မပါလျှင် မပြီးသလောက် အသုံးများ၍ အများကြိုက်ဟင်း ဖြစ်ခဲ့ဟန်တူ၏၊ ထို့ကြောင့်) ပဲဟင်းကို အတိုင်းထက် အလွန် စားသော ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းများကို လူတို့ ကဲ့ရဲ့ကြသောကြောင့်—

"သမသူပကံ ပိဏ္ဍပါတံ ဘုဉ္ဇိဿာမီတိ သိက္ခာ ကရဏီယာ"။ ဟု ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။

မြန်မာပြန်
----------

"(မပြစ်မကျဲ-လက်ဖြင့် ကော်ယူ၍ ရလောက်သော) ပဲဟင်းကို ဆွမ်း၏ ၄-ပုံ တပုံလောက်သာ စားအံ့"ဟု အလေ့ အကျင့်ကို ပြုရမည်၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌လည်း သမသူပက သိက္ခာပုဒ်၌ကဲ့သို့ ဉာတိဖြစ်သူ နဂိုက ဖိတ်မန်ထားသူတို့၏ ဆွမ်းကို စားရာ၌၎င်း မိမိပိုင် ပဲဟင်းကို စားရာ၌၎င်း, ဆွမ်း၏ ၄-ပုံ တပုံထက် များစွာ စားသော်လည်း အနာပတ္တိ၊ လူများက ကျွေးသောဆွမ်းကို စားရာ၌သာ ဆွမ်း၏ ၄-ပုံ တပုံထက် ပို၍စားလျှင် အာပတ်သင့်သည်။ [ "အနာပတ္တိ-ဉာတကာနံ ပဝါရိတာနံ အတ္တနော ဓနေန စသည်-ပါဠိတော်။]

ကိုးကား
-------

1. ↑  အရှင်ဇနကာဘိဝံသ (၁၉၉၆)။ *ဘုရားဥပဒေတော်ကြီး*။
**သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန**သည် ၂၀၂၁ခုနှစ်တွင် အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော ဝန်ကြီးဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။ လက်ရှိဝန်ကြီးမှာ ဦးလှမိုးဖြစ်သည်။ဝန်ကြီးဌာနလက်​အောက်တွင် ဦးစီးဌာန (၄)ခု၊ သမဝါယမနှင့် စီမံခန့်ခွဲမှုပညာတက္ကသိုလ်များ၊ ယွန်းပညာကောလိပ်၊ သမဝါယမ​ကောလိပ်များ၊ သမဝါယမစာရင်းရေး၊ စာရင်းကိုင် သက်မွေးပညာသင်တန်းကျောင်းများ တည်ရှိသည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

မြန်မာနိုင်ငံတွင် သမဝါယမနှင့် ကုန်စည်ဖြန့်ဖြူးရေးဝန်ကြီးဌာနကို ၁၉၅၁ခုနှစ်မှစ၍ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် ထောက်ပံရေးနှင့် သမဝါယမဝန်ကြီးဌာန၊ သမဝါယမဝန်ကြီးဌာန စသည်ဖြင့် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။၂၀၁၆ခုနှစ်တွင် သမဝါယမဝန်ကြီးဌာန၊ မွေးမြူရေး၊ ရေလုပ်ငန်းနှင့် ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန၊ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်း ဝန်ကြီးဌာနတို့ကို စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာနအဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။၂၀၂၁ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်ပွားပြီးနောက် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော အစိုးရအဖွဲ့တွင် ယခင်ဖျက်သိမ်းခဲ့သော သမဝါယမဝန်ကြီးဌာနနှင့် ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဦးစီးဌာနတို့ဖြင့် သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာနအဖြစ် အသစ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။  ၂၀၂၂ခုနှစ် ဇွန်လ (၂၃)ရက်​နေ့တွင် ​ဆောက်လုပ်​ရေးဝန်ကြီးဌာနလက်​အောက်ရှိ ကျေးလက်လမ်းဖွံ့ဖြိုးရေး ဦးစီးဌာန အား လွှဲ​ပြောင်းရယူခဲ့သည်။

အကြီးအကဲများ
------------

### ဝန်ကြီးများ

* ဦးလှမိုး (၂၄ ဇွန် ၂၀၂၁ - လက်ရှိ)

### ဒုတိယဝန်ကြီးများ

* ဦးမြင့်စိုး (၄ ဧပြီ ၂၀၂၂ - လက်ရှိ)

ဖွဲ့စည်းပုံ
-----------

* သမဝါယမ ဦးစီးဌာန
* ​ကျေးလက်ဒေသ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဦးစီးဌာန
* အသေးစားစက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်း ဦးစီးဌာန
* ကျေးလက်လမ်းဖွံ့ဖြိုးရေး ဦးစီးဌာန
* သမဝါယမနှင့် စီမံခန့်ခွဲမှုပညာတက္ကသိုလ် (သန်လျင်)
* သမဝါယမနှင့်စီမံခန့်ခွဲမှုပညာတက္ကသိုလ်(စစ်ကိုင်း)

ပြင်ပလင့်ခ်များ
---------------

* လူမှုကွန်ယက် စာမျက်နှာ

ကိုးကား
-------

1. ↑  ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးခန့်အပ်တာဝန်​ပေးခြင်း။
2. ↑  ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနဖွဲ့စည်းခြင်း။
3. ↑  နာမည်ပျက်ပြီး မအောင်မြင်ခဲ့တဲ့ သမဝါယမဝန်ကြီးဌာန စစ်ကောင်စီ ပြန်ဖွဲ့။
4. ↑  သမိုင်းကြောင်း။
5. ↑  ကျေးလက်လမ်းဖွံ့ဖြိုးရေး ဦးစီးဌာန။
အမည်
----

နေပြည်တော်ကောင်စီနယ်မြေ၊ ပျဉ်းမနားမြို့တွင် ရန်အောင်(၁) ရပ်ကွက်ရှိ ကိုးခန်းကြီးဇရပ်နှင့် ဆင်ဖြူတောင်ခြေရှိ ကိုးခန်းကြီးဇရပ်ဟူ၍ ကိုးခန်းကြီးဇရပ် ကျောင်းဆောင် (၂) ဆောင်ရှိသည်။ အခန်းပေါင်း( ၉ )ခန်းထည့်သွင်းဆောက်လုပ်ထားခြင်းကိုအစွဲပြုကာ ကိုးခန်းကြီးဟု အမည်မှည့်ခေါ်ကြသည်။

အလှူရှင်
--------

ဆင်ဖြူတောင်ခြေရှိ ကိုးခန်းကြီးဇရပ်ကို ရသေ့ကြီး ဦးခန္တီက ဦးဆောင်၍ (၁၉၃၁) ခုနှစ်တွင် ဆောက်လုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ပျဉ်းမနားမြို့တွင်းရှိ ကိုးခန်းကြီးဇရပ်နှင့် တစ်နှစ်တည်းအတူ ဆောက်လုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။။ အဆိုပါ ကိုးခန်းကြီး ဇရပ် နှစ်ဆောင်လုံးကို ပျဉ်းမနားမြို့မှ သူဌေးဦးလန်းနှင့် ဒေါ်မမလေးတို့မှ လှူဒါန်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ပျဉ်းမနားမြို့တွင်းရှိ ကိုးခန်းကြီးကို ပထမ လယ်တီဆရာတော်ကြီး၏ တပည့်၊ သူဌေးဦးလန်းတို့၏ မွေးစားသား၊ ဆရာတော် ဦးဉေယျအား လှူဒါန်းခဲ့ပြီး၊ ဆင်ဖြူတောင်ကိုးခန်းကြီးကို ရသေ့ကြီး ဦးခန္တီအား လှူဒါန်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်း ဆင်ဖြူတောင် ကိုးခန်းကြီးဇရပ်ကြီးတွင် ကိုလိုနီခေတ် လက်ရာ ငါးရာ့ငါးဆယ် ဇာတ်တော်များ၊ကောသလမင်း အိပ်မက်ခန်း ပန်းချီကားချပ်များကို ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှု အားနည်းကာ ဆေးရောင်မထင်မရှားနှင့် ပျက်ပြယ်လုနီးပါးဝမ်းနည်းဖွယ်ရာ မြင်တွေ့သည်။ ဇရပ်၏ကြမ်းပြင်ပေါ်တွင် ရေညှိများကိုတွေ့ရပြီး ရေတက်ချိန်တွင် ဇရပ်ပေါ်အထိ ရေတက်ကြောင်းကို သိရှိနိုင်သည်။ 

ဇရပ်ကြီးဘေးတွင် ဗမာ့ခေတ် ဦးအုန်းခင် နှင့် ဒေါ်ခင်ခင်လေးတို့ လှူဒါန်းထားသော မီးစက်ကြီးကို တွေ့ရှိရသည်။ ဗမာ့ခေတ် ဦးအုန်းခင်ဆိုသည်မှာ ပါလီမန်ခေတ်က တန်ခိုးထက်သော နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်၊ နိုင်ငံရေးသမား တစ်ယောက်ကို **ကျော်ငြိမ်း ... ငါ့ညီ မင်း ငယ်ပါသေးတယ်**ဟူသည့် စာအုပ်ရေးသားခဲ့သော ဗမာ့ခေတ်သတင်းစာတိုက်ပိုင်ရှင် သတင်းစာဆရာကြီး တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူ့မိန်းမ ဒေါ်ခင်ခင်လေးဆိုသည်မှာလည်း စာရေးဆရာမကြီး ဒဂုန်ခင်ခင်လေးဖြစ်သည်။ဤအချက်ကိုထောက်ဆ၍ ဆင်ဖြူတောင်ခြေရှိကိုးခန်းကြီးဇရပ်သည် တစ်ခေတ်တစ်ခါက အလွန်စည်ကားခဲ့ကြောင်းကို မှန်းဆကြည့်နိုင်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  ဆင်ဖြူတောင်-ကိုးခန်းကြီးနှင့်-ပေါင်းလောင်းမြစ်၏-သက္ကရာဇ်အိုများ
စင်ဒရဲလား နှင့် နတ်သမီးတွေ့စဉ်။
*Cinderella* (1911)
**စင်ဒရဲလား**ပုံပြင်ကို ပြင်သစ်စာရေးဆရာပဲရိုး 
ဆိုသူက ခရစ် ၁၆၉၇ ခုနှစ်ခန့်က ပထမဦးစွာ ပြုစုရေးသားခဲ့ 
လေသည်။ သို့သော် ထိုသူ မရေးသားမီကပင် ဤပုံပြင်ကို 
ရှေးစကားတစ်ခုအဖြစ် လူသိများလေသည်။ စင်ဒရဲလား၏ 
မြန်မာပြန်အနက်မှာ 'စားဖိုသည်မ'ဖြစ်သည်။

ဇာတ်လမ်းမှာ ဆင်းရဲသော်လည်း ရုပ်လှပသော 
စင်ဒရဲလားဆိုသူ မိန်းကလေး၏အကြောင်း ဖြစ်သည်။ 
မိထွေးနှင့် နေရသူ ဖြစ်သည်။ မိထွေးဖက်မှ အစ်မတော် 
များသည် စင်ဒရဲလားလောက် ရုပ်အဆင်းမလှကြသဖြင့် 
မနာလိုဖြစ်ကာ စင်ဒရဲလားအား မနားမနေ ခိုင်းစေထား 
လေသည်။

တစ်ခါသော် စင်ဒရဲလားသည် မင်းသားကလေးတပါး၏ 
ကပွဲသို့ အများနည်းတူ သွားရောက်လိုသောဆန္ဒ ဖြစ်ပေါ် 
လာ၏။ ထိုကပွဲသို့ သွားရောက်နိုင်ရန်အတွက် သူ့အား 
မိခင်သဖွယ် ကြင်နာသနားနေသော နတ်သမီးတစ်ပါးက 
ကူညီလေသည်။ နတ်သမီး၏တန်ခိုးဖြင့် ရွှေဖရုံသီးတလုံးကို 
လှပသော မြင်းရထားတစီး ဖြစ်စေပြီးလျှင် ကြွက်ဖြူကလေး 
များကို ကကြိုးတန်ဆာဖြင့် ဆင်ယင်သော မြင်းဖြူကြီးများ 
ဖြစ်လေသည်။ စင်ဒရဲလားအား ဝတ်စားတန်ဆာတို့ဖြင့် 
မင်းသမီး ကလေးတမျှ လှပတင့်တယ်စေ၍ ထိုမြင်းလှည်း 
ကလေးဖြင့် သွားရောက်စေ၏။ သို့သော် ညသန်းခေါင်ယံ 
မတိုင်မီ ပြန်ခဲ့ရမည်ဟု မှာလိုက်လေသည်။

ကပွဲတွင် မင်းသားကလေးသည် စင်ဒရဲလား၏ရူပါရုံကို 
စွဲဲလန်းသွား၏။ ည ၁၂ နာရီထိုးလုနီးအချိန်တွင် စင်ဒရဲလား 
သည် ကပွဲမှ နေအိမ်သို့ သုတ်သီးသုတ်ပြာ ပြန်ခဲ့ရာ ဖန်ဖိနပ် 
တစ်ဖက် ကျွတ်၍ကျန်ခဲ့လေသည်။

မင်းသားကလေးသည် ဖိနပ်ရှင်ကို တွေ့လျှင် ကြင်ယာ 
မြှောက်မည်ဟု ကျေညာ၍ ဖိနပ်ရှင်ကို ရှာစေ၏။ 
နောက်ဆုံး၌ ဖိနပ်ရှင် စင်ဒရဲလားကို တွေ့ရှိသဖြင့် 
ကတိအတိုင်း ထိမ်းမြားလက်ထပ်လိုက်လေသည်။

အချို့က ဤပုံပြင်ကို သဘာဝကို တင်စားထားသော 
ပုံပြင်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ စင်ဒရဲလားသည် နံနက် 
အရုဏ်တက်ချိန် ဖြစ်၍၊ ညှင်းဆဲကလူ ပြုကြသူများမှာ 
ညအချိန်တွင် တက်လာသော တိမ်တိုက်များ ဖြစ်သည်။ 
နောက်ဆုံးတွင် စင်ဒရဲလားကို ကယ်ဆယ်သူ မင်းသားမှာ 
နေမင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ(၃)
**၂၀၁၅ မြန်မာနေရှင်နယ်လိဂ်** (အူရီဒူးမှ စပွန်ဆာပေးသည့်အတွက် **အူရီဒူးမြန်မာနေရှင်နယ်လိဂ်**ဟုလည်း သိကြသည်) သည် ခြောက်ကြိမ်မြောက်ကျင်းပသည့် မြန်မာ နေရှင်နယ် လိဂ်ပြိုင်ပွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံရှိ ထိပ်တန်းဘောလုံးကလပ်အသင်းများ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ကြသည့် ပွဲဖြစ်သည်။ ပထမရာသီသည် ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့မှ စတင်ခဲ့သည်။ ရာသီနောက်ဆုံးပိတ်ပွဲများသည် ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ပြီးဆုံးခဲ့သည်။ ပွဲကျင်းပသည့်ကာလမှာ မတ်လ ၈ ရက်နေ့မှ ဇွန်လ ၂၂ ရက်နေ့အထိ သုံးလကြာမြင့်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ ကြာမြင့်ခဲ့ခြင်းမှာ စင်္ကာပူနိုင်ငံတွင် ၂၀၁၅ အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ ကျင်းပနေသည့်အတွက် ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ် မြန်မာနေရှင်နယ်လိဂ်ကလပ်များအတွက် ရာသီအပြောင်းအရွှေ့ကာလာမှာ ၂၀၁၅ ခုနှစ် မေလ ၁၉ ရက်နေ့မှ ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၈ ရက်နေ့အထိ ဖြစ်သည်။

၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ရတနာပုံအသင်းသည် ချန်ပီယံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။

အသင်းများ
---------

စုစုပေါင်း ၁၂ သင်း ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ကြသည်။

### ဘောလုံးကွင်းများ

### အသင်းဝင်များနှင့် စပွန်ဆာပေးသူများ

### နိုင်ငံခြားသား အားကစားသမားများ

အသင်းတစ်ခုတွင် နိုင်ငံခြားသားကစားသမား လေးယောက်သာထားရှိရန် ကန့်သတ်ထားသည်။

### ရလဒ်

### လိဂ်ဇယား

အောက်တွင် ၂၀၁၅ ခုနှစ် ရာသီအတွက် လိဂ်များ၏ ဇယားကို ဖော်ပြထားသည်။

### ရလဒ်ဇယား

ထိပ်တန်းဂိုးသွင်းသူများ
-----------------------

အနှစ်ချုပ်
----------

ရန်ကုန်ယူနိုက်တက်အသင်းသည် ၂၀၁၅ ခုနှစ်၏ MNL ချန်ပီယံ ဖြစ်ခဲ့သည်။

ဧရာဝတီယူနိုက်တက်အသင်းသည် ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းဖလားချန်ပီယံ ဖြစ်ခဲ့သည်။

César Augusto သည် လိဂ်အသွင်းအတွက် ၂၈ ဂိုးသွင်းယူနိုင်ခဲ့ပြီး ရွှေဖိနပ်ဆု ရခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------
**အတွင်းဝန်** သည် ဗြဲတိုက်တွင် ထမ်းရွက်ပြီး မင်းဧကရာဇ်၏ အတွင်းရေးကိစ္စ ၊ နန်းတွင်းအမှုကိစ္စနှင့် နိုင်ငံကိစ္စများကို ချောမောအောင်မြင်အောင် မင်းဧကရာဇ်နှင့် လွှတ်တော်အကြား ဆက်စပ်ညှိနှိုင်းပေးရသောအရာထမ်း ဖြစ်သည်။

တာဝန် ဝတ္တရားများ
-----------------

သံတော်ဆင့်များမှတဆင့် ရောက်လာသော မင်းမိန့်တို့ကို မှတ်သားချက်ထားသင့်သည် သို့ လွှတ်တော်သို့ အမိန့်ပြန်သင့်သည်ကို ခွဲခြားရသည်။ လွှတ်တော်သို့ အမိန့်ပြန်ရမည်ဆိုလျှင်လည်း ဝိဝါဒကွဲပြားစရာရှိပါက သံတော်ဆင့်တို့ကို လွှတ်၍ အမိန့်ပြန်ခံရသည်။ 

မင်းမိန့်ကို ဆွေးနွေးရန် ပြုပြင်ရန် ပယ်ဖျက်ရန် အတွင်းဝန်တို့၌ အာဏာရှိသည်။ သို့သော်လည်း ယင်းမှာ ဘုရှင်၏ဆင်ခြင်တုံတရားပေါ် မူတည်သည်။ ဘိုးတော်ဘုရား၊ မင်းတုန်းမင်း စသောမင်းတို့သည် ထိုသို့ ပြုခြင်းကို လက်ခံသည်။ သီပေါမင်းမူကား ထိုသို့လုပ်သော ဝက်မစွတ်မြို့စား အတွင်းဝန်၊ ယောအတွင်းဝန်တို့ကို အရာရွေ့ပစ်သည်။

နားခံတော်များမှတဆင့် ရောက်လာသော လွှတ်တော်မှစာတို့ကိုလည်း ဘုရင်ထံ ချက်ချင်းသွင်းသင့်သည် သို့ လွှတ်မှ ဝန်ကြီးတို့ထံ ပြန်မေးသင့်သည် ခွဲခြားရသည်။

နန်းတွင်းရှိ အဆောင် တိုက် ရုံ တင်းကုပ် စသည်တို့ကိုလည်း အလှည့်ကျအတွင်းဝန်က ညစဉ် စစ်ရသည်။ မီးစစ်လှည့်သည် ခေါ်၏။

မိဖုရားဆောင်များကိုလည်း အနောက်ဝန် အနောက်စာရေး၊ သက်ဆိုင်ရာ ကတော်စာရေးတို့ကို ခေါ်၍ လိုက်စစ်ကာ အဆောက်အဦယိုယွင်းလျှင် ပြင်ဆင်ရန် စီမံရသည်။

ရွှေတိုက်ဖွင့်လိုလျှင် အတွင်းဝန်တဦးဦးကို အစီရင်ခံရသည်။ အတွင်းဝန်ကို ရွှေတိုက်ဝန်ခန့်မူ အစီရင်ခံစရာ မလိုပြီ။ ရွှေတိုက်ဝန်ခန့်ရန်လည်း အတွင်းဝန်အားလုံးနှင့် ဘုရင်က သဘောတူသူကိုသာ ထားရသည်။

နေ့ညစောင့်ကြပ်သော အမှုထမ်းများ နေရာတကျ ရှိမရှိ၊ တာဝန်အလျောက် ပြုမပြုကို စစ်ဆေးရသည်။ အချုပ်များကိုလည်း အရေအတွက်အတိုင်း ရှိမရှိ၊ စစ်ရသေးသည်။

ငွေတိုက်မှာ ဗြဲတိုက်အောက်တွင်ရှိရာ အလုပ်အဆောင်များအတွက် ငွေပေးရမည်ဆိုပါကလည်း ရှင်ဘုရင်ထံ အမိန့်ခံကာ ငွေတိုက်စိုးမှတဆင့် ထုတ်ပေးရသည်။

ဘုရင်နှင့်ပတ်သက်သည့် နေ့စဉ်မှတ် လစဉ်မှတ် နှစ်စဉ်မှတ် အကြောင်းထူးမှတ်များကိုလည်း ပျက်ကွက်ခြင်းမရှိအောင် စီမံရသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  ( ROB , X , p. 133 ၊ ရွှေနန်းသုံး ၊ စာ ၆၁ - ၂ နှင့် အုပ်ချုပ် ၊ စ ၊ စာ ၁၈ )
2. ↑  မြန်မာမင်းအုပ်ချုပ်ပုံစာတမ်းနှင့်ဘိုးတော်ဘုရား၏ရာဇသတ်ခေါ်သောအမိန့်တော်တမ်းကြီး၊ စတုတ္ထတွဲ။
**JavaScript** သည် high-level, dynamic, untyped နှင့် interpret လုပ်သော ပရိုဂရမ်မင်းဘာသာရပ် တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ HTML, စီအက်စ်အက်စ် (CSS) နှင့် Javascript တို့သည် ယခုခေတ် World Wide Web ၏ အသုံးများဆုံးသော အတွင်းကျဆုံး နည်းပညာများဖြစ်ပြီး၊ Website အများစုတွင်အသုံးပြုထားပြီး၊ ယခုခေတ် Web Browser အားလုံးသည် အထောက်အပံ့ပေးထားသည်။ Javascript သည် အော့ဗ်ဂျက် အိုရီယင့်တက် ပရိုဂရမ်းမင်း (OOP)၊ Imperative နှင့် Functional programming တို့ကို အထောက့်အပံ့ပြုလုပ်ပေးသည်။ စာများ၊ Array များ၊ နေ့စွဲများနှင့် regular expression တို့အတွက် API (Application Programming Interface) တို့ပါရှိပြီးဖြစ်သည်။​ သို့သော် Input/Output (I/O) လုပ်ဆောင်ချက်များဖြစ်သော networking, storage သို့မဟုတ် GUI နှင့်ပတ်သက်သော လုပ်ဆောင်ချက်များအတွက် Javascript သည် သူကိုယ်ပိုင်လုပ်ဆောင်နေသော computer/server အပေါ်တွင်မှီခိုထားသည်။

Javascript နှင့် Java သည် အမည်ကအစ တူညီချက်များရှိသော်လည်း Javascript သည် Java programming language မဟုတ်သလို တီထွင်ဖန်တီးရေးသားသူလဲမတူပါ။ တူညီချက်များမှာ ဘာသာရပ်အမည်၊ ရေးနည်း (Syntax)၊ နှင့် standard libraries များဖြစ်သော်လဲ ထိုဘာသာရပ်နှစ်မျိုးမှာ ဒီဇိုင်းမတူညီပေ။

JavaScript သည် Web Programming Language တစ်ခုပင်ဖြစ်သည်။ C, C++,C#,Php များကဲ့သို့မဟုတ် ယေဘုယအားဖြင့် browser ထဲ၌သာအလုပ်လုပ်သော Programming Language ဖြစ်သည်။ JavaScript ကို HTML ဖိုင်ထဲတွင်တိုက်ရိုက်ရေးသားနိုင်သည့်အပြင် .JS ဖိုင်ဖြင့်သီးသန့်ရေးသားနိုင်သည်။ JavaScript ကို ရေးသားရန် Notepad , Text Document ကဲ့သို့ Text file များဖြင့်အလွယ်တကူရေးသားနိုင်ပေသည်။ Web Programming Language အဖြစ်သာရပ်တည်ခဲ့သော JavaScript သည်ယနေ့ခေတ်တွင် စက်ရုပ်များအတွင်း၌ပင် ရေးသားအသုံးပြုနိုင်ပြီဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Flanagan 2011, pp. 1–2.
2. ↑  Standard ECMA-262။ Ecma International (2015-06-17)။
3. ↑  RFC 4329။ Apps.ietf.org။ 16 March 2014 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  24 October 2016 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. ↑  System-Declared Uniform Type Identifiers။ *Mac OS X Reference Library*။ Apple Inc.။ 25 December 2018 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  2010-03-05 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**Latin alternative** (သို့) alterlatino သည် latin ဂီတ၏မျိုးခွဲဖြစ်ပြီး alternative rock, electronic, metal, new wave, pop rock, punk rock, reggaeနှင့် ska နှင့်အတူ ရိုးရာ Latin American အမျိုးအစားများနှင့် ပေါင်းစပ်ထားသည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

Rock ဂီတသည် ၁၉၅၀နောက်ပိုင်းကတည်းက Latin Americaမှ ထွက်ရှိခဲ့သည်။ တချို့ rock တီးဝိုင်းများသည် maracasနှင့် quenas အစရှိသော သမားရိုးကျမဟုတ်သော တူရိယာများကို အသုံးပြုထားသည်။ ၁၉၆၀နောက်ပိုင်းတွင် Santana ကဲ့သို့ အနုပညာများသည် ကွဲပြားသောနည်းပညာများကို အသုံးပြုပြီး rock ဂီတကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ Latin jazz များဖြင့် ပေါင်းစပ်ထားသည်။ Soda Stere0, Caifanes (သို့) Los Prisoneros စသော တီးဝိုင်းများပါရှိသည်။
 ၁၉၉၀အစောပိုင်းတွင် Mexican တီးဝိုင်းများဖြစ်သော Maldita Vecindadနှင့် Café Tacciba တို့ အသုံးပြုခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် Mexican အသိုင်းအဝိုင်းဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်း ထိုဆယ်စုနှစ်အတွင်းတွင် alternative ဂီတနှင့်အတူ ဂီတပညာရှင် Lynda Thomas သည် စီးပွားရေးအရ အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့သည်။ Latin alternative သည် rock ဂီတကဲ့သို့ ကွဲပြားခြားနားလာခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် ဂီတဂျာနယ်လစ်နှင့် ဝါသနာအိုးများသည် Latin Alternative rock en Espanol ၏မျိုးခွဲတစ်မျိုးဟု မှတ်ယူကြသည်။ ဂီတ၏ သီခြားအမျိုးအစားများကို ပိုင်းခြားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

အဖြစ်အပျက်များနှင့်Media သတင်းယူခြင်း
-------------------------------------

အများဆုံးအသိများ Latin alternative အဖြစ်အပျက်မှာ LAMC (Latin Alternative Music Conference) ၁နှစ်တိုင်းတွင် America နှင့် Spain တွင် တီးဝိုင်းအရေအတွက် များပြားလာခဲ့သည်။ Los Angele တွင် ပထမဆုံးကျင်းပခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ထူးခြားသော အနုပညာရှင်များ Americas နှင့် Argentina မှ Juana Molina, Puertoon hip-hopနှင့် reggaeton Clle13, ကိုလန်ဘီယာအုပ်စု Bomba Estereo, ဘရာဇီးမှ အဆိုတော် သီချင်းရေးဆရာ Curuminနှင့် မက်ဆီကိုမှ Natolia Lafcurcade တို့ဖြစ်သည်။ Latin alternative ဖြစ်ရပ်ဆောင်းပါးသည် The New York Times တွင် ကျယ်ပြန့်လာခဲ့သည်။
**မိန်းမရှစ်ဦး** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။ သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

အကြောင်းအရာ
-----------

မောင်းထောင်ရွာရှိ ဧသံရပ်နေ ကောက်စိုက်မ ရှစ်ဦးတို့က သီချင်းဆို၍ အလှူခံရာ ရရှိသောငွေနှင့် ကြေးစည်ဝယ်၍ လှူသည့်အကြောင်းကို ဖွဲ့ဆိုထားသည်။

မိန်းမရှစ်ဦး
------------

မြေပဝရံ ဧသံ၊ ရပ်တွင်မှ၊ ကံစပ်ခါ ဂဟေဆော်ကြ၊ သူငယ်ဖော်အရွယ် ကောင်းတွေမို့၊ ဆယ်ချောင်းစီ ဆလံမြှောက်ပေကြ၊ ပေါင်းရှစ်ယောက် ကောက်စိုက်သူ။  

  

ဧချိုချို တေးဆိုလိုက်တဲ့ ကြေးပိုက်ဆံငွေ ကျပ်ပြားတို့၊ မှတ်သားကာ မယူငင်ကြနှင့်၊ ဘုရားဝင် ဝတ်တော်ထက်တော့၊ ဆော်နှက်ကာ ကြေးစည်တီးလို့၊ မကြီးလာ မမယ်တိုးက၊ သယ်ပိုးကာ ဖော်အပေါင်းငယ်နှင့်၊ အကြောင်းခံအခြေပြုပေကြ၊ ကောင်းမှုဖို့လှူ။  

  

ဘုရားရတနာနှင့်၊ အများတကာ စားရာဖို့က၊ တချို့တဝက်ခူးလို့၊ လက်ဦးပင်၊ တင်ဝေမျှခဲ့၊ ပြည့်ဝ သီကရီနှင့်၊ ဗိရဏီ နတ်ဘုံမှာဖြစ်ပါသတဲ့၊ ကသစ်ပင် သာသည့်အောက်တွင်မှ၊ ရှစ်ယောက်ပြိုင်ဆွေလုံမီးတို့၊ ဘုံဗိမာန်ပြဿဒ်ကြီးနှင့်၊ နတ်သမီးတွေ ဖြစ်စေကြောင်းဖြင့်၊ တကောင်းတိုင် ကြေးစည် နှက်ပါလို့၊ လောင်းရေစက် အရေးယူ၊ သွေးတူတဲ့ စိတ်ကူး။  

  

သုဒဿနာ နတ်ရွာသို့ရောက်တော့၊ ဗလချာနောက်အောင် စိတ်ပျော်ပိုက်လို့၊ ကောက်စိုက်သလို ကိုယ်တို့မကုန်းရပေဘူ့၊ ဟိုထုံးစံ ဝတိန်ဓလေ့ဟာမို့ သိမ်မွေ့စွာ မာဏဝီတို့၊ အာသာဝတီ ဆိုတဲ့ ပန်းငယ်နှင့်၊ ကိုယ်လျှမ်းအောင် ထိန်ထိန်ညီးတဲ့၊ စိန်ဘီးတင် စိန်ဆံပတ်ကဲ့ပြင်၊ နားကပ်ခွေ စိန်ရတနာနှင့်၊ နံ့ရွှေသာ ချေကာလိမ်းလို့၊ ဇာကတီ ကြာခြည်၊ စိမ်းငယ်နှင့်၊ ကမ္ဗာလာ အထည်ပေါ်တာရှည်ပျော်လို့၊ ငြိမ်းကြပါလိမ့်၊ မိန်းမရှစ်ဦး။

ခက်ဆစ်
------

၁။ မြေပဝရံ = မြင့်မြတ်သောမြေ။

၂။ ဧသံ = မောင်းထောင်ရွာရှိ ရပ်ကွက်တစ်ခုအမည်။

၃။ ပြည့်ဝ = အိမ်စေမိန်းမ။

၄။ သီကရီ = ဆင်းရဲငြိုငြင်စွာဖြင့်။

၅။ ဗိရဏီ = ကဿဖ ဘုရားရှင်လက်ထက်က အိမ်စေမတစ်ဦးသည် သံဃာတော်ရှစ်ပါးအား ဆွမ်းလုပ်ကျွေး၍ သေသောအခါ ဗိရဏီနတ်ဘုံတွင် နတ်သမီး ဖြစ်ခဲ့သည်။

၆။ ကသစ်ပင် = တာဝတိံသာနတ်ပြည်တွင် ပေါက်သော သစ်ပင်။

၇။ ဆွေလုံမီး = လုံမအရွယ်၊ သမီးအရွယ်။

၈။ သုဒဿနာ = သိကြားမင်း စံရာမြို့။

၉။ မာဏဝီ = လုံမပျို။

၁၀။ အာသာဝတီ = တာဝတိံသာနတ်ပြည် စိတ္တလတာ ဥယျာဉ်တွင် ပွင့်သည့်ပန်း။

၁၁။ ဇာကတီ = နူးညံ့သော ကတ္တီပါသား။

၁၂။ ကြာချည် = ပိုးမျှင်တို့ဖြင့် ရက်လုပ်သော အထည်။

၁၃။ ကမ္ဗလာ = သားမွေးဖြင့် ရက်လုပ်သော အထည်။

မှတ်ချက်
--------

ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော ခေါင်းစဉ်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------



1. ↑  *မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ၏ သံချိုကဗျာပေါင်းချုပ်*။ ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန၊ ယဉ်ကျေးမှုဗိမာန်ဌာန။ နိုဝင်ဘာ ၁၉၈၃။
**ရှင်အာဒိစ္စရံသီ** (၁၁၂၈ - ၁၁၉၆၊ မုံရွေးဆရာတော်ဟု သိကြသည်) သည် ဘိုးတော်ဘုရားလက်ထက်တွင် ထင်ရှားခဲ့သည့် ဆရာတော် ဖြစ်သည်။

ဘဝ
--

ဆရာတော်ကို ၁၁၂၈ ခုနှစ် နယုန်လဆန်း ၄ ရက် တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ငယ်မည်မှာ မောင်အောင်မြ ဖြစ်သည်။ မိဘနှစ်ပါးမှာ ကြေးမုံရွာသူကြီး ဦးဇေယျနှင့် ဒေါ်မင်းလှ ဖြစ်သည်။

အသက် ၆ နှစ်အရွယ်တွင် မုံရွေးရွာ အရှေ့ကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ အသက် ၁၆ နှစ်အရွယ်တွင် မုံရွေးဇေတဝန်ကျောင်း မဟာဝိစိတ္တာရာမ ဆရာတော်ကြီးထံတွင် ပညာသင်ကြားလျက် သာမဏေ ပြုခဲ့သည်။ ဘွဲ့တော်မှာ "ရှင်အာဒိစ္စ" ဖြစ်သည်။

အသက် ၁၂ နှစ်အရွယ်တွင် မဟာသီလဝ၊ အာဒါသမုခ စသည့် ပျို့များကို ရေးသားနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ဆားထုံးဆရာတော်၊ သက်ငယ်ကျောင်းဆရာတော်များထံတွင် ဆက်လက်ကာ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ သင်္သကြိုက်၊ ဗင်္ဂလီ၊ နာဂရီဘာသာများကို တတ်မြောက်ခဲ့သည်။

ဘိုးတော်ဘုရားလက်ထက်တွင် အရိယသဒ္ဓမ္မဝံသအာဒိစ္စရံသီဘွဲ့တံဆိပ်တော်ကို ကပ်လှူခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ၁၁၆၄ ခုနှစ်တွင် ဆရာရင်း မုံရွေးဆရာတော် ဦးဝိစိတ္တာရာမပျံလွန်တော်မူသဖြင့် မုံရွေးဇေတဝန်ကျောင်းတိုက်ကို ဆက်ခံတော်မူခဲ့သည့်။ ထို့ကြောင့် မုံရွေးဆရာတော်ဟု ထင်ရှားလာခဲ့သည်။

ထို့နောက်တွင် ဘကြီးတော်မင်းလက်ထက်တွင် နေပြည်တော်သို့ ပင့်ဆောင်ကိုးကွယ်ခဲ့သည်။ ငါးထပ်ကျောင်း (ပြာသာဒ်ကျောင်း) ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းကာ ဣန္ဒာဇိရာ လင်္ကာရသီရိမဟာဓမ္မရာဇာဓိရာဇဂုရုတံဆိပ်တော်ကို ကပ်လှူခဲ့သည်။

၁၁၈၇ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ် - မြန်မာစစ်ဖြစ်ရာ၌ ပါဝင်စကားပြောဆိုခဲ့သဖြင့် ပြေလည်ခဲ့သည်။ မှန်နန်းရာဇဝင်တော်ကြီးကို ရေးသားရာ၌လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် ဣန္ဒဝဇိရာဘိလင်္ကာရသီရိဓဇမဟာရာဇာဓိရာဇဂုရုတံဆိပ်တော် ကပ်လှူခံရပြန်သည်။

ပျံလွန်တော်မူခြင်း
------------------

ဆရာတော်သည် ၁၁၉၆ ခုနှစ်တွင် အင်းဝနေပြည်တော်ရှိ ပြာသာဒ်ကျောင်းတွင် ပျံလွန်တော်မူခဲ့သည်။

ပြုစုခဲ့သည့် ကျမ်းများ
----------------------

ဆရာတော်သည် အောက်ပါကျမ်းများကို ပြုစုခဲ့သည်။

၁။ မဟာရာဇဝင်တော်ကြီး၊

၂။ မဟာရာဇဝင်သံခိပ်၊

၃။ သမန္တစက္ခုဒီပနီ၊

၄။ သာသနဝံသဒီပနီ၊

၅။ ရွှေလင်းတပျို့၊

၆။ ဝစနာလင်္ကာရကျမ်း၊

၇။ ဟိတလက္ခဏာကျမ်း၊

၈။ လက္ခဏရာမရာဇဝင်၊

၉။ မဟာသမုဒ္ဒဂမ္ဘီရဒီပနီ၊

၁၀။ အဿလက္ခဏကျမ်း၊

၁၁။ ဝစနမာလာကျမ်း၊

၁၂။ သီဟဠဝတ္ထု၊

၁၃။ ပေါရာဏကထာကျမ်း၊

၁၄။ ဥတေနပျို့ (ဥတိန္န)၊

၁၅။ ကုသပျို့၊

၁၆။ ကုသပျို့ဖတ်စာ၊

၁၇။ နာနာဆန္ဒပျို့၊

၁၈။ ဝါဆိုစဉ်ပျို့၊

၁၉။ မဟာနာရဒပျို့၊

၂၀။ ပဉ္စာဝုဓပျို့၊

၂၁။ ပဉ္စာဝုဓပျို့ဖတ်စာ၊

၂၂။ ဟာသဇဝနိယဉာဏမဉ္ဇရီ၊

၂၃။ ရာဇောဝါဒ စာကိုယ်နှင့်အဖြေ၊

၂၄။ ကဝိမဏ္ဍနီသတ်ပုံ၊

၂၅။ ရွှေလင်္ကာ၊

၂၆။ သတ်ပုံလင်္ကာ၊

၂၇။ သတ်ညွှန်းနှင့်သတ်ထူး၊

၂၈။ မင်းအဆုံးအဖြတ်၊

၂၉။ ကေသဓာတုဝင်နိသျ၊

၃၀။ အာကာသသျှတ္တရပျို့၊

၃၁။ အာကာသစာရီပျို့၊

၃၂။ အာဒါသမုခပျို့၊

၃၃။ မဏိသျှတ္တရပျို့၊

၃၄။ ပြာသာဒ်ကျောင်းဘွဲ့၊

၃၅။ ဩဝါဒဝိနိစ္ဆယကျမ်း၊

၃၆။ မဟာသီလဝပျို့၊

၃၇။ မင်္ဂလသုတ်ပျို့၊

၃၈။ ပါရမီတော်ခန်းအဖြေ၊

၃၉။ အမွေခွဲပုံဓမ္မသတ်၊

၄၀။ စွယ်စုံကျော်ထင်အဖြေ၊

၄၁။ မေတ္တာစာများ၊

၄၂။ ဧကပိုဒ်ရတုများ၊

၄၃။ သင်္ဂါယနာတင်လူးတား၊

၄၄။ ပုစ္ဆာလင်္ကာ။

မှတ်စု
------

1. ↑  မိဘနှစ်ပါးမှာ ဦးကြာဖြူနှင့် ဒေါ်ငြိမ်းမြ၊ ဆရာတော်၏ ငယ်မည်မှာ မောင်တိုးဟုလည်း အမှတ်အသား ရှိသည်။ မမှန်ချေ။
2. ↑  ပထမမုံရွေးဆရာတော်သည် ရှင်အာဒိစ္စ၏ ဆရာရင်း မဟာဝိစိတ္တာရာမဆရာတော် ဖြစ်သည်။ ဆရာတော်သည် ကျမ်းများ ပြုစုခဲ့သည်။ ဝိစိတ္တာလင်္ကာရသာသနဓဇမဟာဓမ္မရာဇာဓိရာဇဂုရုတံဆိပ်တော်ကို ရရှိခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4  လှသမိန် (၁၉၆၁)။ *ဂန္ထဝင်ပုဂ္ဂိုလ်ကျော်များ အတ္ထုပ္ပတ္တိပေါင်းချုပ်*။ ရန်ကုန်မြို့: ဟံသာဝတီစာအုပ်တိုက်။ pp. ၅၉၊ ၆၀၊ ၆၁။
တောင်ပိုင်းရှမ်းပြည် မိုင်းနောင်မြို့နယ်၊ ပန်စုံရွာတွင် အဖလုံမန်စံ ၊ အမိနိုင်းမန်စံတို့မှ မြန်မာသက္ကရာဇ်၁၂၁၇-ခုနှစ် ကဆုန်လပြည့်သောကြာနေ့တွင် ဖွားမြင်၍ ငယ်မည် စိုင်းဆိုင် ခေါ်သည်။ အသက် ၆-နှစ်ရွယ်၊ ပန်စိန်ရွာ၊ မန်စိန်ကျောင်း ဦးမေဓာထံတွင် ပညာသင်ကြားသည်။ ၁၀-နှ စ် သားအရွ ယ် မိဘနှစ်ပါးက သာသနာဘောင် သွတ်သွင်းချီးမြှင့်ပေး၍ သာမဏေဘွဲ့-ရှင်သောဘဏ ဖြစ်သည်။ မန်းစံမြို့၊ မိုင်းနင်းကျောင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ကာ ဆရာတော် ဦးနန္ဒထံတွင် ကဗျာလင်္ကာများကို သင်ကြားသည်။ ၁၆-နှစ်ရွယ် လူဝတ်လဲပြီး ပန်စုံရွာမိဘများနှင့်အတူနေထိုင်ပြီး၁၈-နှစ်တွင် လင်္ကာစကားပြေနှစ်ထွေ ရောစပ်သော "မဟော်သဓာဥမင်ခန်းဖွင့်" ကို ရေးသည်။ ဒေသန္တရဗဟုသုတအဖြစ် အမြို့မြို့အနယ်နယ် လှည့်လည်ရှာဖွေပြီးနောက် သူ့ဘဝထိတွေ့ခံစားမှုကို အခြေခံထားပြီး ဘုရားဟောကျမ်းဂန်ဒေသနာတော်များနှင့်ညှိနှိုင်း၍ "သင်္ခါရဓမ္မလင်္ကာ"ကျမ်းကို ရေးသားသည်။ ဝတ္ထုပုံပြင်ကျမ်းဂန်များကို တကျမ်းပြီးတကျမ်းရေး၍ စာရေးဆရာ "မိန်းနောင်"ဟုလူသိများ ကျော်ကြားလာသည်။ မိုင်းကိုင်စော်ဘွား စဝ်ခွန်မုံက မိုင်းကိုင်မြို့ကို ခေါ်ယူပြီး "ပဏ္ဍိတသုခမိန် "ဘွဲ့နှင်းအပ်၍ ပညာရှိအမတ်ကြီး ခန့်ထားသည်။ မိုင်းနောင်မြို့နယ်သား အမတ်ကြီးဖြစ်၍ "ဦး"ဝေါဟာရဖြစ်သော "ချင်း"ကို နာမည်ရှေ့ကထည့်၍ "ချင်းအမတ်မိန်းနောင်"ဟု ခေါ်ကြသည်။ အဓိပ္ပာယ်မှာ "အမတ်" ဦးမိုင်းနောင် ဖြစ်သည်။ လွတ်လပ်စွာ စာပေရေးသားလို၍ အမတ်ရာထူးမှ ထွက်ပြီး မြောက်ပိုင်းရှမ်းပြည် သိန္နီမြို့သို့ပြောင်းရွေ့နေထိုင်ရာ စော်ဘွားကြီးစဝ်ခွန်ဆန်တုံဟုန်းက မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၆၅-ခုနှစ်တွင်သိန္နီမြို့၌ စာပုံနှိပ်တိုက် တည်ထောင်ပေးသည်။

အမတ်ကြီး ရေးသားသော စာပေကျမ်းဂန်များအနက်...

1. မဟောသဓာ ဥမင်ဖွင့်ခန်း
2. မဏိကုဏ္ဍလ
3. သင်္ခါရဓမ္မ လင်္ကာ

တို့ဖြစ်သည်။ ကျမ်းများသည် အထူးထင်ပေါ်ကျော်ကြားသော ကျမ်းများဖြစ်သည်။

အမတ်ကြီး အသက်(၅၆)နှစ် ၊ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၇၀-ပြည့် တပေါင်းလဆန်း(၄)ရက်နေ့ ကွယ်လွန်အနိစ္စရောက်သည်။ အမတ်ကြီးကွယ်လွန်သွား၍ အုပ်ချုပ်မည့်သူမရှိသောကြောင့် စာပုံနှိပ်တိုက်လုပ်ငန်း ပျက်စီးသွားသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  ဒါရိုက်တာ ဆရာမြင့် ၏ ရှမ်းစာဆိုတော်များ
ရှင်သီလ (၁၁၉၄ − ၁၂၆၉) သည် "တောရဘုန်းကြီး ဦးသီလ" ဟု ထင်ရှားခဲ့သည့် ဆရာတော်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။

ဘဝ
--

ဆရာတော်ကို ၁၁၉၄ ခုနှစ်၊ နတ်တော်လဆန်း ၈ ရက်နေ့တွင် ပဲခူးမြို့မြောက်ဘက် အထက်ဇိုင်းဂနိုင်းကျေးရွာတွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ငယ်မည်မှာ မောင်ရွှေသာ ဖြစ်သည်။ မိဘနှစ်ပါးမှာ ဦးထွန်းအောင် − ဒေါ်ချို ဖြစ်သည်။ 

ငယ်စဉ်အခါက ကတော့ပြင်းရွာဘုန်းတော်ကြီးဖြစ်သည့် ဦးမှူးထံတွင် စာပေများ သင်ကြား၍ သာမဏေပြုခဲ့သည်။ "ရှင်သီလသာရ" ဟူသည့် ဘွဲ့ကို ခံယူခဲ့သည်။ အရွယ်ရောက်သည့်အခါ ကျိုက်ဒေယျုံကုန်းသိမ်တော်တွင် ထောင့်ကျောင်းဘုန်းကြီး ရှင်စန္ဒာလင်္ကာရထံတွင် ရဟန်းခံခဲ့၍ စာပေများ ဆက်လက်သင်ကြားခဲ့သည်။ 

ရဟန်း ၅ − ဝါ ရသည့်အခါ ရန်ကုန်မြို့၊ ပုဇွန်တောင် တောင်လုံးပြန်ရွှေကြက်ယက်ဘုန်းတော်ကြီး ဦးမေဓာထံ၌လည်းကောင်း၊ ပဲခူးကလျာဏီ တောရဘုန်းတော်ကြီး ဦးဝဏ္ဏထံ၌လည်းကောင်း၊ စစ်ကိုင်း ပိတောက်ချောင် တောင်ရိုး အရိယဝံသ ရေငုံတိုက်၊ မန္တလေးမြို့ စလင်းတိုက်များတွင် စာပေများ သင်ကြားခဲ့သည်။
ဆရာတောသည် ၁၂၂၂ ခုနှစ်တွင် နေရပ်သို့ စုန်ဆင်းခဲ့ပြီး ကျိုက်ပတိုင်၊ ကုန်းတန်း၊ ဂူကုန်းတို့တွင် တောရဆောက်တည်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် ဆရာတော်ဦးဝဏ္ဏနှင့်အတူ လိုက်ပါ၍ တောရဆောက်တည်ခဲ့သည်။ ပဲခူးမြို့ တောရဂိုဏ်းမှ ဝိနည်းစာပြန်ပွဲများကို ၁၂၃၃ ခုနှစ်မှ စတင်ကာ ကျင်းပခဲ့သည်။ ဆရာတော်သည် နိုင်ငံအရပ်ရပ်သို့ လှည့်လည်ကာ တရားများ ဟောကြားခဲ့သည်။

ဆရာတော်သည် ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်ကို အထူးတင်းကြပ်စွာ စောင့်စည်းသဖြင့် ဘုန်းကြီးသည်ဟု ဆို၏။ ဆရာတော်သည် ညောင်လေးပင်တောရကျောင်းတိုက်တွင် သီတင်းသုံးတော်မူခဲ့သည်။ ညောင်တုံးမြို့ ရွှေဟင်္သာတောရတိုက်ကိုလည်း တည်ထောင်တော်မူခဲ့သည်။

ပျံလွန်တော်မူခြင်း
------------------

ဆရာတော်သည် ၁၂၆၉ ခုနှစ်၊ ကဆုန်လဆုတ် ၄ ရက်နေ့တွင် ပျံလွန်တော်မူခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3  လှသမိန် (၁၉၆၁)။ *ဂန္ထဝင်ပုဂ္ဂိုလ်ကျော်များ အတ္ထုပ္ပတ္တိပေါင်းချုပ်*။ ရန်ကုန်မြို့: ဟံသာဝတီစာအုပ်တိုက်။ pp. ၁၁၃၊ ၁၁၄။
**ABC ဗိုင်းရပ်စ်** သည် ကွန်ပျူတာ ဗိုင်းရပ်စ်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ၁၉၉၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် စတင်တွေ့ရှိခဲ့သည်။ COMMAND.COM နှင့် .EXE ဖိုင်များကို ဦးတည်တိုက်ခိုက်သည်။ လစဉ်လတိုင်း၏ ၁၃ရက်မြောက်နေ့တွင် ထိုဗိုင်းရပ်စ် အလုပ်လုပ်သည်။ CHKDSK ဖြင့် စစ်ဆေးရာတွင် ပြောင်းလဲခံရသည့် .COM နှင့် .EXE ဖိုင်များတွင် ၄ ဘိုက် မှ ၁၀ ဘိုက်အထိ တိုးလာကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ ကူးစက်ခံ .EXE ဖိုင်များတွင် ၂၉၅၂ ဘိုက်မှ ၂၉၇၂ ဘိုက် အထိတိုးလားကြောင်းလည်း တွေ့ရှိရသည်။ .EXE ဖိုင်တည်ဆောက်ထားမှု၏ နောက်ဆုံးနေရာတွင် နေရာယူသည်။ ကူးစက်ခံရသော ဖိုင်များ၏ နေ့ရက်အချိန်များသည် တည်ဆောက်ထားသည့်နေ့မှ လက်ရှိကူးစက်ခံရသောနေ့ အဖြစ်သို့ပြောင်းလဲခြင်း ခံရသည်။ ကူးစက်ခံ .EXE ဖိုင်များတွင် သာမန်အားဖြင့် မည်သည့် စာသားမှမပေါ်သော်လည်း

ABC\_FFEA
Minsk 8.01.92
ABC
စသော စာသားများကို ကူးစက်ခံဖိုင်များမှ ပြန်လည်ဖြေကာတွေ့ရှိရသည်။

ABC ဗိုင်းရပ်စ်သည် ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် Jan ten Hove ရေးသားသော ABC keylogger ထရိုဂျန် မဟုတ်ကြောင်းလည်း သိရှိဖို့လိုသည်။

ပြင်ပလင့်ခ်များ
---------------

* Computer Viruses (A) Archived 15 December 2005 at the Wayback Machine. by Probert Encyclopedia
* Symantec Security Response - ABC, by Symantec
အားဘွဲ့ရ ဒေါက်ဂလပ် ဟိတ်သည် ပထမကမ္ဘာစစ် (၁၉၁၄-၁၈) အတွင်းက ပြင်သစ်နိုင်ငံရှိ ဗြိတိသျှ စစ်တပ်ကို ဦးစီး ကွပ်ကဲခဲ့သော သေနာပတိဖြစ်သည်။ ဟိတ်သည် ၁၈၆၁ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် စကော့တလန်ပြည် အက်ဒင်ဗာရာမြို့၌ ဖွားမြင်သည်။ အောက်စဖို့ တက္ကသိုလ်တွင် ပညာသင်ပြီးနောက် ၁၈၈၅ ခုနှစ်၌ ဆင်းဒဟတ်ဘုရင့်စစ်ကောလိပ်ကျောင်းသို့ ဝင်ရောက် သင်ကြားသည်။ ၁၈၈၉ ခုနှစ်၌ အမှတ် (၇) မြင်းတပ်တွင် ဗိုလ်ရာထူးဖြင့် စတင် အမှုထမ်းသည်။ ၁၈၉၁ ခုနှစ် တွင် ဗိုလ်ကြီးရာထူးတို့ တိုးတက်ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရလေသည်။ ထိုနောက် ၁၈၉၈ ခုနှစ်တွင် အာဖရိကတိုက် နိုင်းမြစ်ရိုး တိုက်ပွဲများ၌ ဗိုလ်ချုပ် လော့ကစ်ချနာအောက်တွင် ထူးချွန်စွာ အမှုထမ်းခဲ့ရာ ဗိုလ်မှူးအဆင့်သို့ တိုးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်။ တစ်ဖန် ၁၈၉၉ ခုနှစ်မှ စတင်ဖြစ်ပွားသော အာဖရိကတောင်ပိုင်း ဗိုးဝါးစစ်ပွဲ၌လည်း ပါဝင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။

  

ဟိတ်သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ၁၉ဝ၃ ခုနှစ်မှ ၁၉ဝ၆ ခုနှစ် အထိ မြင်းတပ် စစ်ဆေးမှူးချုပ်အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ထိုနောက် အိန္ဒိယတပ်မတော်တွင် စစ်ဦးစီးချုပ်အဖြစ်လည်းကောင်း အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ပထမ ကမ္ဘာစစ် စတင်ဖြစ်ပွားချိန်တွင် ဟိတ်သည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၌ အကြီးဆုံး စစ်လေ့ကျင့်ရေးဌာနချုပ်ဖြစ်သော အောလဒါရှော့စခန်းတွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဖြစ် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ ၁၉၁၄ ခုနှစ်ဩဂုတ်လတွင် ဟိတ်သည် ဂျာမန်တပ်များကို တိုက်ခိုက်ရန် အမှတ် ၁ တပ်မကြီးကို ဦးစီး၍ ပြင်သစ်နိုင်ငံသို့ စစ်ချီခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ်ဟိတ်သည် တိုက်ပွဲများတွင် သူရသတ္တိရှိသော စစ်ခေါင်းဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်သာမက မိမိ လက်အောက်ငယ်သားတို့၏ စိတ်ဓာတ်ကြံ့ခိုင်ရအောင် စွမ်းဆောင်နိုင်သူလည်း ဖြစ်ပေသည်။ ထိုကြောင့် ၁၉၁၅ ခုနှစ် ဒီဇင်္ဘာလတွင် ဗိုလ်ချုပ်ဟိတ်ကို ဆာဂျွန်ဖရင့်၏နေရာ၌ ဗြိတိသျှတပ်ပေါင်းစု၏ သေနာပတိ 
အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ မဟာမိတ်တပ်များ၏ သေနာပတိချုပ် ဖာရှယ်ဖော့ဦးစီး၍ တိုက်စစ်ဆင်ရာ၌ ဗိုလ်ချုပ်ဟိတ် ကွပ်ကဲ သော တပ်များက ထူးချွန်စွာ ကူညီခဲ့ကြသည်။ ၁၉၁၈ ခုနှစ်တွင် ဟင်ဒင်ဗတ် စစ်ကြောင်းကို ထိုးဖောက်နိုင်ခဲ့ကြသည်။ ဟိတ်သည် ထိုအချိန်က အကြီးဆုံးသော ဗြိတိသျှတပ်ကို ဦးစီးရသောစစ်သူကြီး ဖြစ်သည်။ အနောက်စစ်မျက်နှာတွင် ဗြိတိသျှတပ်များ နောက်ဆုံး၌ စစ်ရေးသာခဲ့ရခြင်းသည် 
ဗိုလ်ချုပ်ဟိတ်၏ စွမ်းရည်နှင့် အမြော်အမြင်ကြီးမှုကြောင့်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုရာသည်။

၁၉၁၉ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှအစိုးရက ဗိုလ်ချုပ်ဟိတ်ကို အားဘွဲ့ဖြင့် သူကောင်းပြု၍ ဆုငွေများ ပေးကမ်း ချီးမြှင့်သည်။ အခြားဘွဲ့ထူးများကိုလည်း အပ်နှင်းသည်။ ၁၉၂၁ ခုနှစ်တွင် စစ်မှုထမ်းအဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ပြီး နောက် စစ်ပြန်ရဲဘော်များ သက်သာချောင်ချိရေးအတွက် ကြိုးပမ်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဗြိတိသျှလီဂျင်ခေါ် စစ်ပြန်ရဲဘော်များပါဝင်သော အသင်းကို လည်း ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်၍ ထိုအသင်း၏ ပထမဦးဆုံး ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။ ထိုပြင် နှစ်စဉ် စစ်ပြေငြိမ်း သည့် နိုဝင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့၌ ပေါ်ပီပန်းများကိုရောင်း၍ အသင်းရန်ပုံငွေရှာခြင်းကိုလည်း အားပေးခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ် ဟိတ်သည် ၁၉၁၈ ခုနှစ် ဇန္နဝါရီလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် လန်ဒန် မြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့ရာ ပုံတူမြင်းစီးကြေးရုပ် သွန်းလုပ်၍ ဝက် စမင်စတာအရပ်တွင် အထိမ်းအမှတ် အဖြစ် စိုက်ထူထားကြ လေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄)
မိုင်ပေါင်းများစွာ ကုန်းတွင်းကျသော မြို့ တစ်မြို့ဖြစ်သော်လည်း ထင်ရှားသော ပင်လယ်ဆိပ်ကမ်း မြို့တစ်မြို့မဟုတ်ဟု မဆိုနိုင်ချေ။ ဟမ်းဗတ်မြို့သည် ဂျာမနီနိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးပင်လယ်ဆိပ်ကမ်းမြို့ ဖြစ်သော်လည်း မြောက်ဘက်ပင်လယ်ကမ်းခြေမှ ၇၅ မိုင်မျှ အတွင်းကျပြီးလျှင် အဲ့လဗမြစ် မြောက်ဘက်ကမ်းပေါ်၌ တည်ရှိသည်။ သောင်ခုတ်စက်ဖြင့် မြစ်ကိုနက်အောင် တူးယူထားပြီးလျှင် ရေအိုင်ကြီး နှစ်ခုကိုလည်း တမံများတုတ်၍ ဆိပ်ကမ်းကြီး ပြုလုပ်ထားသဖြင့် ပင်လယ်ကူးသင်္ဘောကြီးများပင် ဒီရေတက်သောအခါ၌ မြို့တွင်းသို့ ကောင်းစွာ ဆန်တက်နိုင်လေသည်။

တဆဲ့နှစ်ရာစု နှစ်အတွင်းက ပထမ ဖရက်ဒရစ်ဘုရင်ကြီးသည် ဤမြို့ကို အဲ့လဗမြစ်အတွင်း လွတ်လပ်စွာ ရေကြောင်းခရီးသွားလာခွင့်နှင့် နိုင်ငံခြားသင်္ဘောများမှ အခွန်အကောက်ယူနိုင်ခွင့် ပေးလိုက်သောအခါမှစ၍ အရောင်းအဝယ် တိုးတက်လာပြီးလျှင် တစ်ဖန် ဟန်ဆီယက်တစ်အသင်းကြီး၏ အခြေစိုက်မြို့ ဖြစ်လာပြန်သောအခါ ပိုမို စည်ကားလာပြန်၏။ ၁၈ဝ၆ ခုနှစ်မှစ၍ ၁၈၁၄ ခုနှစ်အထိ နပိုလီယန်လက်အောက်တွင် ပြင်သစ်တို့ပိုင် ဖြစ်ခဲ့ဘူး၏။

မြောက်ဘက်ပင်လယ်၏ အရှေ့တောင်ဘက် အစွန်ဆုံး၌ တည်ရှိသည့်အပြင် ဂျာမနီနိုင်ငံတွင်းသို့ ကုန်ပစ္စည်းများကို သယ်ယူရန်လည်း ရေလမ်း၊ ကုန်းလမ်းနှစ်ဘက်စလုံးမှပင် အလွန်လမ်းသာသောကြောင့် တစ်ကြောင်း၊ တစ်နှစ်လုံးလုံး ရေမခဲ့သဖြင့်တစ်ကြောင်း ဟမ်းဗတ်မြို့သည် ဂျာမနီနိုင်ငံ၌သာမဟုတ် ဥရောပ တိုက်တစ်ခုလုံး၏ အရေးကြီးသော ဆိပ်ကမ်းမြို့ကြီးတစ်မြို့ ဖြစ်လာလေသည်။ မြို့၏ စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းများမှာ သင်္ဘောတည်ဆောက်ခြင်း၊ စက်ကိရိယာများ ပြုလုပ်ခြင်း၊ သကြားချက်ခြင်း၊ ဓာတ်ဆေးများ ပြုလုပ်ခြင်းစသည်တို့ ဖြစ်၏။ ဆီကြိတ်ခြင်းနှင့် အထည်အဝတ် ရက်လုပ်သော လုပ်ငန်းများလည်း ရှိလေသည်။

မြင့်မားသော ဘုရားရှိခိုးကျောင်းကြီးများနှင့် ပြွတ်သိပ်စွာ ဆောက်လုပ်ထားသော အိမ်များကို နောက်ခံထားကာ ခုနစ် မိုင်မျှ ရှည်သော သင်္ဘောဆိပ်၏ ရှုမျှော်ခင်းမှာ အလွန်ကြီးကျယ် ခမ်းနားပြီးလျှင် သင်္ဘောကြီးငယ်တို့ဖြင့် ပြည့်နှက်လျက်ရှိ၏။ ထင်ရှားသော အဆောက်အအုံကြီးများမှာ စိန့်နိကောလပ် ဘုရားရှိခိုး ကျောင်းဖြစ်ရာ ၄၈၃ ပေမြင့်၍ ကမ္ဘာပေါ်တွင် တတိယ အမြင့်ဆုံးသော ကိုးကွယ်မှု အဆောက်အအုံ ဖြစ်၏။ အက်ပင်ဒေါ့အရပ်ရှိ ဆေးရုံမှာလည်း ဥရောပတိုက်တွင် အလှပဆုံး ဆေးရုံတစ်ရုံ ဖြစ်၏။ ထိုပြင် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ တိရစ္ဆာန်ရိုင်းများထားရာ တိရစ္ဆာန်ရုံကြီး၌ ယခုခေတ်တွင် ပျောက်ကွယ်သွားပြီဖြစ်သော ရှေးခေတ် တိရစ္ဆာန် ရိုင်းကြီးများ၏ ပုံတူများကို ယင်းတို့၏ အသက်ရှင်စဉ်က အရွယ်အစားအတိုင်း ပြုလုပ်ထားရှိ၏။

ဟမ်းဗတ်မြို့သည် ယခုအခါတွင် ပြည်ထောင်စု သမ္မတဂျာမနီနိုင်ငံခေါ် အနောက်ဂျာမနီနိုင်ငံ ဟမ်းဗတ် ပြည်နယ် အတွင်း၌ တည်ရှိသည်။ ဟမ်းဗတ်ပြည်နယ်သည် မြေဩဇာလွန်စွာ ကောင်းမွန်သဖြင့် ရိုင်းစပါး၊ မုယော၊ ဂျုံနှင့် အာလူးကောင်းများ ထွက်သည်။

ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း၌ ဟမ်းဗတ်မြို့သည် ကြိမ်ဖန်များစွာ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခြင်း ခံရ၍ အတော် ပျက်စီးခဲ့လေသည်။ လူဦးရေ ၁၈၁၇ဝ၇၃ (၁၉၆၉) ရှိလေသည်။[1]

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄)