recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**၂၀၁၄ ယင်ကျန်းငလျင်** သည် တရုတ်နိုင်ငံ၊ ယူနန်စီရင်စု၊ ယင်ကျန်းမြို့တွင် မေလ ၂၄ ရက်နေ့ မနက် ၄ နာရီ ၄၉ မိနစ်တွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့် ငလျင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။  ငလျပ်ပမာဏသည် ၅.၆ ရှိပြီး ပြင်းအားကို Mercalli ပြင်းအားစကေးသည် ၇ (အလွန်ပြင်း) ဖြစ်ခဲ့သည်။ ငလျင်ဗဟိုချက်သည် ကချန့်မြို့ (Kachang) တွင် ဖြစ်သည်။ ယူနန်စီရင်စုငလျင်ဌာနက ငလျင်ကြီးလှုပ်ခတ်ပြီးနောက်တွင် ငလျင်ငယ် ၁၄ ကြိမ် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည်ဟု ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

ငလျင်သည် လူပေါင်း ၂၃၈၀၀ ဦးအပေါ်သက်ရောက်မှု ရှိခဲ့ကာ အိမ်ပေါင်း ၉၄၁၂ လုံးသည် ပျက်စီးခဲ့ရသည်။ လူပေါင်း ၈၀၀၀ ကျော်ကို ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ရပြီး ငလျင်ဗဟိုချက်အနီးရှိ နေရာများတွင် လျှပ်စစ်ပြတ်တောက်မှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ယူနန်ဒေသသည် ငလျင်လှုပ်ရှားရာနေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ Eurasian ကျောက်ချပ်လွှာနှင့် အိန္ဒိယကျောက်ချပ်လွှာနှစ်ခုအကြား အသက်ဝင်တုန်ခါလျက်ရှိသည့် ရှုပ်ထွေးသည့်နေရာတွင် တည်ရှိသည်။

ကူညီကယ်ဆယ်မှုများ
-----------------

နေရပ်ကို စွန့်ခွာခဲ့ရသူများ ၈၄၆၅ ဦးအတွက် ပြန်လည်နေရာချထားသည့်စခန်းနေရာ သုံးခုကို ထားရှိခဲ့သည်။ စီရင်စုငလျင်ဌာနသည် ကွင်းဆင်းလေ့လာခြင်း၊ စုံစမ်းခြင်းနှင့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ် ဆုံးဖြတ်ခြင်း စသည်တို့အတွက် အဖွဲ့ဝင် ၅၀ ဦးကို စေလွှတ်ခဲ့သည်။ ယူနန်စီရင်စုဆောက်လုပ်ရေးဌာနသည် တဲများ ၁၆၀၀ လုံး၊ စောင် ၂၀၀၀၊ ခေါက်ထားနိုင်သည့် အိပ်ရာ ၁၀၀၀ ခုကို ငလျင်ဒဏ်ခံ ဒေသများသို့ ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Strong dangerous earthquake along the Myanmar China (Yunnan) border - 15 people injured and a lot of damage (2014-05-23)။ 17 March 2015 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  7 July 2021 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  5.6-magnitude quake hits SW China's Yunnan။ People's Daily။  24 May 2014 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  M5.8 - 27km NNW of Pingyuan, China။ United States Geological Survey။  4 August 2014 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. 1 2 3 4
5. ↑  You must specify ***title =***  and ***url =***  when using {{cite web}}. (in Russian)။ ITAR-TASS။  24 May 2014 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
လူခြောက်လူခြောက်

|  |  |
| --- | --- |
|  | ဝစ်ရှင်နရီ၊ အခမဲ့အဘိဓာန်တွင် ***လူခြောက်*** ကို ရှာဖွေကြည့်ရှုပါ။ |

လူခြောက်-ဟူသည် ဘုံဘဝတမျိုးမှ သတ္တဝါမဟုတ်ပါ၊ ခန္ဓာငါးပါးရှိသည့် လူ့ဘဝ၌ပင် ဇလာဗုဇ ပဋိသန္ဓေနေကြသူများ ဖြစ်သည်။ 
ဗုဒ္ဓစာပေအရဆိုသော် ပထမံ ကလလံ သောတိ၊ ကလလာ ဟောတိ အဗ္ဗုဒံ၊ စသော သံယုတ်ပါဠိတော်လာအတိုင်း

* အမိဝမ်းတွင်း ကလကရေကြည် တစ်သတ္တာဟ (ခုနစ်ရက်တစ်ပတ်)။
* အမြှုပ် တစ်သတ္တာဟ။
* သားတစ် တစ်သတ္တာဟ။
* အခဲ တစ်သတ္တာဟ။
* ဦးခေါင်း ခြေလက် ခက်မငါးဖြာ တစ်သတ္တာဟ ဖြစ်၍

၎င်းငါးသတ္တာဟ (ခုနစ်ရက် ငါးလီ) အလွန် သတ္တာဟ အနည်းငယ်မျှ ရင့်မာခဲ့ပြီး အမိဝမ်းတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။

၎င်း၏အသက်ဝိညာဉ်သည် ပဋိသန္ဓေအစ ကလကရေကြည် တည်စကပင် ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း ဖော်ပြပါ ငါးသတ္တာဟအလွန် ၁၀၊ ၁၂- သတ္တာဟ အတွင်း သေဆုံး၍ သန္ဓေ ၂-လကျော် ၃-လနီးပါးအရွယ် လူသားလောင်း ရုပ်ကြွင်းသာ အမိဝမ်းတွင်ကျန်ခဲ့ပြီး ကံအားလျော်စွာ ပေတဘဝ (ဂန္ဓဗ္ဗ ဝေမာနိကပြိတ္တာ) မျိုးတွင် ဖြစ်လေသည်။ (ရှေးဘဝ ကောင်းမှုအကျိုးကြောင့် သုဂတိဘုံကို ပဋိသန္ဓေ နေခွင့်ရသည်။ ရှင်သန်ခံစားခွင့်မရဘဲ သေသွားရရှာသည်။) 

သင်္ကန်းစည်းပေးထားသော လူခြောက်
အသက်ဝိညာဉ်မဲ့သော သန္ဓေသားမှာ ပျက်ကျရမည်ဖြစ်သော်လည်း တစုံတခုသော အကြောင်း ( ဥပမာ-တေဇောဓာတ် လွန်ကဲမှု) ကြောင့် ပျက်ကျမသွားဘဲ တဖြည်းဖြည်း ခြောက်သွားရသည်။ ၎င်း ခြောက်သွားသည်နှင့် ၂-၃ လအရွယ် ကြီးနေသော အမိဝမ်းသည်လည်း ပြန်လည်ပိန်ကြုံ၍ သွားကာ နေ့စေ့ချိန် (၄၂-သတ္တာဟခန့် )တွင် ဖွားမြင်သည်။ ထိုအခါ မရင့်မာမီ အမိဝမ်းတွင်းမှာပင် သေဆုံးခြောက်ကပ်သွားရ၍ မကြီးပြင်းနိုင်ဘဲ ခက်မငါးဖြာ မျက်စိ နား နှာခေါင်း အရာပါရုံမျှ ရှိသည့် လူသားလောင်း အခြောက်ကလေး ( ၄-လက်မအရွယ် ) မျှသာ မွေးဖွားလာခဲ့ရသည်။

ထိုအခါ၌ ၎င်းလူသားလောင်းကလေးမှ ဘဝပြောင်း၍ ဖြစ်နေသော ဂန္ဓဗ္ဗ (သို့မဟုတ်) ဝေမာနိကပြိတ္တာမှာ လေချွန်နတ်သူငယ် ကဲ့သို့ အသင့်အတင့်တန်ခိုးရှိသဖြင့် ၎င်း၏ရုပ်ကြွင်း လူခြောက်ကလေးကို တွယ်တာစွဲဝင်၍ နေလာလေသည်။ ထို့ကြောင့် ဆိုင်ရာ မိဘစသည်တို့အား အိပ်မက်ပေးခြင်း၊ အရိပ်အရောင်ပြခြင်း စသည် ပြုလုပ်နိုင်လေသည်။

အထက်ပါတို့ကို ထောက်၍ လူခြောက်သည် အသက်ရှင်ခြင်း၊ အာဟာရမှီဝဲခြင်း၊ ကျင်လည်လှုပ်ရှားခြင်း မရှိ၊ ၎င်းအား မှီတွယ်စွဲဝင်နေသော ဝေမာနိက ပေတ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ၏ သဘောသဘာဝ အတိုင်းသာလျှင် ဖြစ်ကြောင်း မှတ်သားသင့်ပါသည်။ ( အမိဝမ်းတွင်းတွင် သေဆုံးပြီး ဝေမာနိကပေတ ဂန္ဓဗ္ဗ မဖြစ်၊ သို့မဟုတ် မှီတွယ် စွဲကပ်မှု မရှိ၍ မထူးမခြား အသေအတိုင်း မွေး၍ စွန့်ပစ်ရသော လူခြောက်များလည်း ရှိသေးကြောင်း သိရသည်။ ၎င်းလူခြောက်ပြဿနာကို ဆေးပညာ ရှုထောင့်မှလည်း လေ့လာသင့်သေးသည်။)

ကိုးကား
-------

1. ↑  ဘဒ္ဒန္တ တိလောကသာရ-ဘာသာရေးပြဿနာ စာအုပ် စာမျက်နှာ-၄၅-၄၆

| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
ဗုဒ္ဓ​ကျမ်း​လာ ၃၁-ဘုံ |
| --- |
| ဗြဟ္မာဘုံ နှစ်ဆယ် | 
* ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဖာ
* ဗြဟ္မပုရောဟိတာ
* မဟာဗြဟ္မာ
* ပရိတ္တာဘာ
* အပ္ပမာဏာဘာ
* အာဘဿရာ
* ပရိတ္တာသုဘာ
* အပ္ပမာဏသုဘာ
* သုဘကိဏှာ
* ဝေဟပ္ဖိုလ်
* အသညသတ်
* အဝိဟာ
* အတပ္မါ
* သုဒဿာ
* သုဒဿီ
* အကနိဋ္ဌ
* အာကာသာနဉ္စာ ယတန
* ဝိညာဏဉ္စာယတန
* အာကိဉ္စ ညာယတန
* နေဝသည နာသညာယတန

 |  |
| နတ်ပြည်ခြောက်ထပ် | 
* စတုမဟာရာဇ်
* တာဝတိံသာ
* ယာမာ
* တုသိတာ
* နိမ္မာနရတိ
* ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီ

 |
| လူ့ဘုံ တစ်ဘုံ | လူ့ဘုံ |
| အပါယ် လေးဘုံ | 
* ငရဲ
* တိရစ္ဆာန်
* ပြိတ္တာ
* အသူရကာယ်

 |
| နိဗ္ဗာန်-စကြဝတေးမင်း-မြင့်မိုရ်တောင်-ယုဂန္ဓိုရ်တောင်-တောင်စဉ် ခုနှစ်ထပ်- သီဒါ ခုနစ်တန်- အိုင်ကြီး ခုနှစ်အိုင်- အာလိန်ငါးဆင့်-စူဠာမဏိစေတီ-သိကြားမင်း- မာရ်နတ်- ယမမင်း- အသုရာ- ဘုမ္မစိုး- အမ္ဗပါလီ-နဂါး-နယား-အတွင်း ၃၇ မင်း- အပြင် ၃၇ မင်း-ဗေဠုဝ (နတ်စောင်း) -ကိန္နရာ- လူခြောက်- မဟာဂီရိနတ်- မြနန်းနွယ်- ဇော်ဂျီ-ယူဇနာ-ဂဠုန်-ဘီလူး |
ဤဆောင်းပါးသည် ရွှေဘိုကာကွယ်ရေးတပ်ခေါင်းဆောင် အကြောင်း ဖြစ်သည်။   အခြား အသုံးအနှုန်းများ အတွက် ဗိုလ်သံမဏိ (သံတူကြောင်းကွဲ) ကို ကြည့်ပါ။

**ဗိုလ်သံမဏိ** (၉ ဇွန် ၂၀၂၂–၄ မတ် ၁၉၇၃) သည် မြန်မာ တော်လှန်ရေးခေါင်းဆောင်နှင့် ရွှေဘို ကာကွယ်ရေးတပ်ကို တည်ထောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇွန်လ ၉ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဝက်လက်မြို့နယ် ချောင်းမီးတိုရွာအနီး ဖြစ်ပွားသော တိုက်ပွဲတွင် ကျဆုံးခဲ့သည်။

အစောပိုင်းဘဝ
------------

အမည်ရင်းမှာ ဦးကျော်မြသန်းဖြစ်ပြီး ငယ်အမည် ကိုမောင်မောင်ဖြစ်သော ဗိုလ်သံမဏိကို ၁၉၇၃ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် ဖခင် ရဲဘော်ကျော်မြနှင့် မိခင် ဒေါ်ဦးစိန်တို့က ရခိုင်ပြည်နယ်၌ မွေးဖွားခဲ့ပြီး ရခိုင်လူမျိုးတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ ရခိုင်ပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီနှင့် ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီတွင် ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးအဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။

ဗိုလ်သံမဏိသည် ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီတွင် ဆက်သွယ်ရေး သင်တန်း တက်ရောက်ခဲ့သူဖြစ်ပြီး ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ ပြိုကွဲသည့် ၁၉၈၉ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ်ရှိ ကူမင်းမြို့နှင့် နောက်ပိုင်းတွင် တရုတ်မြန်မာနယ်စပ် ရွှေလီမြို့တွင် နေထိုင်ခဲ့သည်။

နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများ
--------------------------

၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ တာဝန်ပေးချက်အရ တနင်္သာရီတိုင်းရှိ မြိတ်နှင့် ထားဝယ်ခရိုင်များတွင် သင်တန်းများလာရောက်ပို့ချခဲ့သည်။

### ၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းဖြစ်ရပ်နှောင်းပိုင်း

၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းလိုက်သည့်နောက် ဦးကျော်မြသန်းသည် မြန်မာပြည် အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် အာဏာသိမ်းမှုဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြပွဲများ၌ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ဆန္ဒပြပွဲများကို စစ်တပ်က အကြမ်းဖက်ဖြိုခွဲပြီးနောက်ပိုင်း ရွှေဘိုနယ်ထဲသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ကာ မြို့ပြတွင် ပြောက်ကျားစစ်ဆင်ရေး လုပ်မည့် တပ်ဖွဲ့ဝင်များအား သင်တန်းပေးမည့် သင်တန်းဆရာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ သင်တန်းကာလပြီးသည့်နောက်တွင် ၎င်းက နေရပ်မပြန်တော့ဘဲ ရွှေဘိုကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (Shwe Bo Defense Force) ကို တပ်ရင်း တပ်ဖွဲ့အဖြစ် စနစ်တကျ ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့ကာ အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရနှင့်လည်း ချိတ်ဆက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

ကွယ်လွန်ခြင်း
-------------

၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇွန်လ ၉ ရက်၊ ညနေ ၆ နာရီခွဲခန့်တွင် ချောင်းမီးတိုရွာအနီးတွင် ပျူစောထီး ၆ ဦးခန့် ရောက်ရှိပစ်ခတ်နေသော သတင်းကြောင့် ဗိုလ်သံမဏိနှင့် ၎င်း၏ လက်အောက်ခံ ရဲဘော် ၁၅ ဦးတို့ တိုက်ခိုက်ရန် သွားရောက်ရာမှ စစ်ကောင်စီ တပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့်တိုးကာ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ရဲဘော်များ ဆုတ်ခွာ လွတ်မြောက်နိုင်ရန်အတွက် ခုခံပစ်ခတ်ပေးခဲ့ရာမှ ဗိုလ်သံမဏိနှင့် ရဲဘော်နှစ်ဦး ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရကာ ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရသည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4 5 6
ပတဲကောကြီး အမြစ်

ပုံသဏ္ဌာန်
----------

### အပင်

အမြဲစိမ်း အပင်ငယ်မျိုးဖြစ်သည်။ အမြင့် ၅-၈ ပေ အထိ မြင့်သည်။ ရွက်ယောင် ပင်စည် ဖြစ်ပြီး ထောင်မတ်၍ ပေါက်သည်။ ပင်စည် လုံးမာ ၍ ချောမွေ့ သည်။ အရွက်ပင်စည် လုံး အား ပတ်၍ ရွက်လွှဲ ထွက်သည်။ အလျား ၁-၂ ပေ အထိ ရှိ၏။ ရွက်ပြား ကျဉ်း၏။ ရွက်ရင်းပိုင်း သို့မဟုတ် သွယ်ပြီး ရွက်ထိပ်သို့ ချွန်သွယ် သွားသည်။ ဂုံမင်း ရွက်နှင့် တူသည်။ ရွက်ညှာ တိုသည်။ ရွက်လယ်ကြော ထင်ရှား၍ မြောင်းပါသည်။ အရွက် မျက်နှာပြင် နှစ်ဖက်လုံး ချောမွေ့ပြီး ရွက်နားညီသည်။ အပွင့်သေးငယ်ပြီး အဖြူ ရောင်တွင် နီညို စင်းကလေး များ ရှိသည်။

### အမြစ်ဥ

ဥပုံသဏ္ဌာန် ဖြစ်ပြီး နနွင်း တက်နှင့် တူသည်။ အမြှေး ဖတ်များဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားသည်။ မြစ်မြွှာ နည်းသည်။

အသုံးပြုနိုင်သည့်အစိတ်အပိုင်းများ
---------------------------------

ဥတက်

မြန်မာနိုင်ငံတွင်တွေ့နိုင်သောနေရာများ
-------------------------------------

မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့အပြား တွင် သဘာ၀ အလျောက် ပေါက်ရောက်သည်။ ပေါက်ရောက်ပုံ သဘာ၀ ပေါက်ပင် ဖြစ်သည်။

အသုံးဝင်ပုံ
-----------

### အာနိသင်

မြန်မာ ဆေးကျမ်း များ အလိုအရ ပတဲကော မြစ်သည် ပူ၊ စပ်၊ ခါး သော အရသာ ရှိ၏။ ပူ၍ ထက်မြက်သော ဂုဏ်သတ္တိ ရှိ၏။ သွေး၊ သလိပ်ကို ကြေစေ၍ အဆိပ်ကို လည်းကောင်း၊ ရောင်ရမ်းသော အနာကိုလည်းကောင်း နိုင်သော သတ္တိရှိ၏။ ဝမ်းမီးကို တောက်စေသည်။ နှလုံးကို အကျိုး ပြုသည်။ နှုတ်ကို မြိန်စေသည်။

အသုံးပြုပုံ
-----------

### ဥတက်

၁။ ပတဲကောကြီး ကို ဝမ်းကိုက် ရောဂါ၊ သွေးဝမ်းကျ ရောဂါ၊ ပန်းနာရောဂါ၊ နှလုံး ရောဂါ ပျောက် ဆေးများ အဖြစ် ဖော်စပ် အသုံးပြု၏။

၂။ ဆီးခဲလျှင် ပတဲကော ကို ဆန်ဆေးရည် နှင့် သွေးသောက်က ဆီးရွှင်စေ၏။

၃။ ပတဲကောကြီး မြစ်ကို ချင်းစိမ်းအရည်၊ ပျားရည်နှင့် လျက်ပေးက ချောင်းဆိုး ရောဂါ ပျောက်၏။

၄။ ပတဲကောကြီး နှင့် စမုန်ဖြူ၊ ဆားမီးဖုတ် တို့ကို အမှုန့် ပြု၍ အနည်းငယ်မျှ လျက်ပေး သော် ရင်နာ၊ ဝမ်းနာ ပျောက်၏။

၅။ ဆီးအိမ်တွင် ဆီးရှိလျက် ဆီးအောင့် ဆီးချုပ်နေမူ ပတဲကောကြီး မြစ်ကို ရေနှင့် သွေးသောက် သော် ပျောက်၏။

၆။ အဖျား ရောဂါ များ အတွက် အဖျားကို နိုင်စေ သော ငန်းဆေးနှင့် ပတဲကောကြီး ပြုတ်ရည် တိုက်ပါက လျင်မြန်စွာ ပျောက်ကင်း၏။

၇။ ပတဲကောကြီး၊ ချင်းခြောက်၊ သိန္ဓောဆား တို့ကို ဆတူ စပ်၍ အမှုန့်ပြု သောက်သော် အစာ မကြေ ရောဂါ ပျောက်ကင်း၏။

ကိုးကား
-------

1. ↑
**မန်းသီတာ ဥယျာဉ်**မှာ မန္တလေး နန်းတော်၏ မြို့ရိုးနှင့် ကျုံးအကြားရှိ မြေကွက်လပ်တွင် တည်ရှိသော ဥယျာဉ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ယခင်က မန္တလေး၏ ခေတ်အမှီဆုံးနှင့် အလှပဆုံးဥယျာဉ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ မန္တလေး၏ အကွက်အကွင်းကောင်းသောနေရာတွင် တည်ရှိပြီး စနစ်တကျ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး အများပြည်သူအတွက် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

မန်းသီတာဥယျာဉ်သည် တစ်ခေတ်က နာမည်ကြီးခဲ့သော မသုံးလုံးနယ်မြေသို့ အောင်မာဃစစ်ဆင်ရေး ဆင်နွှဲရာတွင် ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးနှင့် လွတ်လပ်ရေးကာလကတည်းက ကျော်ကြားခဲ့သောဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ တပ်မှူးကြီးဖြစ်သူ ဗိုလ်အာဠာဝကကို ဖမ်းဆီးနိုင်သည့်အတွက် ထိုစဉ်က မန္တလေးမြို့အခြေစိုက် အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကို ချီးမြှင့်သည့် ဆုတော်ငွေဖြင့် ဆောက်လုပ်ထားသည်။ ထိုအချိန်က နမတ တိုင်းမှူးမှာ ဗိုလ်မှူးချုပ်စန်းယု ဖြစ်သည်။ ထိုဆုတော်ငွေဖြင့် တပ်မတော်နှင့် မြူနီစီပယ်ပေါင်းကာ ဆောက်လုပ်ထားသည်။ ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် ကျုံးအနောက်ဘက်ရေပြင်တွင် ထိုစဉ်က ငွေ ၉၅ သိန်းအကုန်အကျခံကာ ရေပေါ်ဥယျာဉ်တစ်ခုကို ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။

### တည်နေရာ

ကျုံးတောင်ဘက် ၇၃ လမ်းမှ ၇၉ လမ်း၊ ကျုံးအနောက်ဘက် ၂၆ လမ်းမှ ၂၄ လမ်းအကြားတွင် ကျုံးနှင့် မြို့ရိုးကြားရှိ မြေနေရာ၊ အနောက်တောင်ထောင့်ရှိ ရေပြင်တို့မှာ ဥယျာဉ်နေရာ ဖြစ်သည်။ ကျုံးရေပြင်ကို ဖြတ်၍ မေတ္တာပေါင်းကူးတံတားနှင့် တံတားငယ်များဖြင့် လမ်းမနှင့် ဥယျာဉ်ကို ဆက်သွယ်ထားသည်။

### အဆောက်အအုံများ

ထိုဥယျာဉ်တွင် အရိပ်ရသော သစ်ပင်ကြီးများရှိသည်။ မိုးပျံတံတားလည်း ရှိသည်။ အခါကြီးရက်များတွင် ဖျော်ဖြေရန် တီးဝိုင်းစင်ကြီးများလည်း ရှိသည်။ အမှတ်တရ ဓာတ်ပုံဆိုင်၊ စာကြည့်တိုက်နှင့် စားသောက်ဆိုင်များ ရှိသည်။ ရေပေါ်ဥယျာဉ်လည်း ရှိသည်။ အခမ်းနားဆုံးမှာ ကျုံးအနောက်တောင်ထောင့် ရေပြင်ထဲတွင် ရှိသောအချင်း ၂၆ ပေ၊ အမြင့် ၉ ပေ ၃ လက်မရှိသော ၅ မြောင့်ကြယ်ပွင့် အုတ်ခုံကြီးပေါ်တွင် အလျား ၁၅ ပေ၊ အနံ ၃ ပေ၊ အမြင့် ၁၄ ပေရှိသော ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း မြင်းစီးကြေးရုပ်ကြီး ဖြစ်သည်။ ညပိုင်းတွင် ကြေးရုပ်ကြီးကို မီးမောင်းများဖြင့် ထွန်းထားပြီး ဥယျာဉ်ကို မီးရောင်စုံထွန်းထားသည်။ လွတ်လပ်ရေးအခမ်းအနားကို ထိုနေရာတွင် အကြီးအကျယ် ၇ ရက် ၇ လီ ကျင်းပခဲ့ဖူးသည်။

### ဖျက်သိမ်းခြင်း

၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် အာဏာသိမ်းစစ်အစိုးရလက်ထက်တွင် နန်းတွင်းလုံခြုံရေးကို အကြောင်းပြ၍လည်းကောင်း၊ ကျုံးကို အသစ်ပြန်လည် တူးဖော်ရန်အတွက်လည်းကောင်း မြို့တော်၏ အကောင်းဆုံးဥယျာဉ်ကြီးကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။

ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်း
--------------------

မန္တလေးမြို့တွင် လူထုအပန်းဖြေရ န်ပန်းခြံနေရာများ ရှားပါးလာသည်။ မန်းသီတာ ဥယျာဉ် ကို မှီခဲ့သူများက ထိုဥယျာဉ်ကို ပြန်လည် လွမ်းဆွတ်ကြသည်။ ၂၀၁၆ တွင် အစိုးရအသစ်တက်လာအပြီး မန္တလေးမြို့အတွက် အစိုးရ၏ ရက် ၁၀၀ စီမံကိန်းတွင် ဤဥယျာဉ်စီမံကိန်း ပါဝင်လာသည်။ သို့သော် ဘက်ဂျက်ငွေမရရှိ၍ ဆောက်လုပ်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ ၂၀၁၇-၂၀၁၈ ဘဏ္ဍနှစ်တွင်မှ လွှတ်တော်မှ ငွေကျပ်သိန်း ၃၀၀၀ ကျော် ခွင့်ပြုခဲ့သည်။ ဥယျာဉ်အသစ်စီမံကိန်းကို ပြင်သစ်နိုင်ငံမှ ပုံကြမ်းရေးဆွဲပေးခဲ့သည်။ သို့သော် တပ်မတော်မှ နန်းတွင်းလုံခြုံရေးအတွက် အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကသာ ဆောက်လုပ်ပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ဥယျာဉ်အသစ်ကို ၂၆ လမ်း၊ ၆၆ လမ်းနှင့် လမ်း ၈၀ အထိ တောင်ဘက်ကျုံးတစ်လျောက် တည်ဆောက်သွားမည်ဟု မြို့တော်ဝန် မှ ပြောကြားခဲ့သည်။

ဥယျာဉ်၊ ကျုံး၊ မြို့ရိုးနှင့် မန္တ​လေး​တောင်

ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန်
-----------------

* ရတနာပုံ ဥယျာဉ်

ကိုးကား
-------
**သုဒိတာ**(ထိုင်း: สุทิดา၊ မွေးနာမည်: สุทิดา ติดใจ; သုဒိတာ တိတစေယ)သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ မိဖုရား​ခေါင်၊ ဘုရင် ​လောင်ကွန်း၏ စတုတ္ထ​မြောက်မိဖုရား ဖြစ်သည်။

ဘဝအစ
----

၁၉၇၈ ခု၊ ဇွန်လ ရက်တွင် မွေးသည်။ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဆက်ဆံရေးဘာသာ (Communication Arts) ဖြင့် အဆမ်းပရှင်း တက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသည်။ ထို့နောက် ထိုင်း​လေ​ကြောင်း၏ ​လေယာဉ်မယ် ဖြစ်လာသည်။

စစ်မှုထမ်း ဘဝ
-------------

၂၀၁၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် အိမ်​ရှေ့မင်းသား ​လောင်ကွန်း၏ သက်​တော်​စောင့်အဖွဲ့တွင် တပ်မှူးအဖြစ် ခန့်အပ် ခံရသည်။

### ရာထူး အဆင့်ဆင့်

| ခန့်အပ် ရက်စွဲ | အဆင့် | မှတ်ချက် |
| --- | --- | --- |
| ၂၀၁၀ မေ ၁၄ |  ဒုဗိုလ် |  |
| ၂၀၁၀ နိုဝင်ဘာ ၁၄ |  ဗိုလ် |  |
| ၂၀၁၁ ဧပြီ ၁ |  ဗိုလ်ကြီး |  |
| ၂၀၁၁ အောက်တိုဘာ ၁ |  ဗိုလ်မှူး |  |
| ၂၀၁၂ ဧပြီ ၁ |  ဒုတိယ ဗိုလ်မှူးကြီး |  |
| ၂၀၁၂ အောက်တိုဘာ ၁ |  ဗိုလ်မှူးကြီး |  |
| ၂၀၁၃ နိုဝင်ဘာ ၁၀ |  ဗိုလ်မှူးချုပ် |  |
| ၂၀၁၆ ဩဂုတ် ၂၆ |  ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ် |  |
| ၂၀၁၆ ဒီဇင်ဘာ ၁၀ |  ဗိုလ်ချုပ် |  |

မိဖုရား​ခေါင်
-------------

အိမ်ရှေ့မင်းသား လောင်ကွန်းမှာ စုဝတီနှင့် ပြတ်စဲပြီးနောက် စုသီတာနှင့် ဇာတ်လမ်းဖြစ်လာသည်။

၂၀၁၉ခုနှစ် ​မေလ၁ရက်​နေ့တွင် ဘုရင် ​လောင်ကွန်း၏ မိဖုရား​ခေါင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည်။ဘုရင်​လောင်ကွန်းသည် ​မေလ၄ရက်မှ၆ရက်​နေ့အတွင်းတွင် နန်းသိမ်းပွဲကျင်းပခဲ့သည်။လက်မှတ်​ရေးထိုးပွဲကို ဘန်​ကောက်မြို့၊ ​တော်ဝင်နန်း​တော်၌ ကျင်းပခဲ့ပြီး နှမ​တော် မင်းသမီးကြီး သီရိဒုံနှင့် ဘုရင်ခံ​ဟောင်း ပရမ်တို့က အသိသက်​သေအဖြစ် ​ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  พระราชประวัติ สมเด็จพระราชินีสุทิดา (May 1, 2019)။
2. ↑  New queen named။ *Bangkok Post* (1 May 2019)။
အယူသည်းခြင်းဆိုသည်မှာ သဘာဝလွန်အဖြစ်အပျက်များကို ရိုးရာအစဉ်အလာအားဖြင့်သို့မဟုတ် မသိလိုက်မသိဖာသာ ယုံကြည်လက်ခံကျင့်သုံးခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ အချို့သော ထုံးတမ်းစဉ်လာများမှာ အယူသည်းခြင်းများနှင့် ဆက်စပ်နေသော်လည်း အယူသည်းခြင်း မဟုတ်ဘဲ လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်အဖြစ်ပြုလုပ်နေခြင်းမျိုးလည်း ရှိသည်။

နိုင်ငံတကာမှ အယူသည်းခြင်းများ
-----------------------------

### ၁၃ ဂဏန်းနှင့် ဆက်စပ်သော အယူသည်းခြင်း

ခရစ်တော် သည် နောက်ဆုံးညစာစားပွဲတွင် တပည့်သာဝက ၁၃ ဦးနှင့် အတူ ညစာစားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ၁၃ ဂဏန်းကို ကံမကောင်းသော ဂဏန်းအဖြစ် လူအများစုက လက်ခံကြသည်။ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ဟိုတယ်အများစုတွင် ၁၃ ဂဏန်း သို့မဟုတ် ပေါင်းခြင်း ၁၃ ရသော အခန်းနံပါတ် ထားလေ့မရှိကြပေ။ ရန်ကုန်မြို့ ကုန်သည်ကြီးများ ဟိုတယ်အပါအဝင် အချို့ ဟိုတယ်များတွင် ၁၃ ထပ်ကို ပင် အင်္ဂလိပ်အက္ခရာဖြင့် ပြောင်းရေးလေ့ရှိသည်။

### အသုဘအခမ်းအနားများမှ အယူသည်းခြင်း

အသုဘ အခမ်းအနားများ၌ ပန်းခွေချခြင်းသည် အယူသည်းခြင်းမှ ဆင်းသက်လာသော ထုံးတမ်းအစဉ်အလာဖြစ်သည်။ အသုဘအခမ်းအနားများတွင် ပန်းခွေချခြင်းဖြင့် သေဆုံးသူ၏ ဝိဉာဉ်ကို လွတ်ထွက်မသွားအောင် ချုပ်တည်းနိုင်သည် ဟု ရှေးယခင်အချိန်များက ယူဆခဲ့ကြသည်။ နောင်တွင် ထိုအယူအဆသည် ထုံးတမ်းစဉ်လာတစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အသုဘအခမ်းအနားများတွင် သေနတ်ပစ်ဖောက်ခြင်းသည် တစ်ချိန်က တစ္ဆေ သူရဲများကို ခြောက်လှန့်သည့်အနေနှင့် လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ နောင်တွင် သေနတ်ဖောက်ခြင်းသည် သေသူကို ဂုဏ်ပြုသည့် ထုံးတမ်းစဉ်လာတစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။

### လှေကားအောက်မှဖြတ်လျှောက်ခြင်း

အနောက်တိုင်းတွင် လှေကားအောက်မှ ဖြတ်လျှောက်ပါက ကံမကောင်းဟု ယူဆကြသည်။ ထိုအယူအဆသည် ပြင်သစ်နိုင်ငံမှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ရှေးယခင်က ပြင်သစ်နိုင်ငံတွင် သေဒဏ်အချခံရသည့် သူသည် ခေါင်းဖြတ်စက်ပေါ်သို့အတက်တွင် လှေကားအောက်မှ ဖြတ်လျှောက်ရသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် လှေကားအောက်မှ ဖြတ်လျှောက်ပါက ကံမကောင်းဟု အနောက်တိုင်းတွင် ယူဆကြသည်။

### အခြားသော အယူသည်းခြင်းများ

* မွေးနေ့ကိတ်ပေါ်ရှိ ဖယောင်းတိုင်များကို တစ်ချက်တည်းမှုတ်နိုင်ပါက ဆုတောင်းပြည့်မည်ဟု ယူဆခြင်း။
* လက်ထပ်လက်စွပ်ကို ချွတ်မိပါက ကံမကောင်းဟု ယူဆခြင်း။

မြန်မာတို့၏ အယူသည်းခြင်းများ
----------------------------

* လယ်တွင်းကိုးခရိုင်ဒေသ (ကျောက်ဆည် ပြင်ဦးလွင်တို့ပါဝင်သည်။) တွင် လူ ၉ ယောက် သို့မဟုတ် ၁၃ ယောက် ခရီးမသွားကောင်းဟု ယုံကြည်ကြခြင်း။
* ခရီးသွားရာတွင် ရောက်မည့်အချိန်ကို မခန့်မှန်းကောင်း ဟု ယုံကြည်ကြခြင်း။
* ညဘက်တွင် အိမ်ထဲ၌ ခြေသည်းလက်သည်း မညှပ်ကောင်းဟု ယုံကြည်ကြခြင်း။

ကိုးကား
-------
၁ မြို့မရပ်ကွက် 

၂ ရေထွက်
 ၁ ရေထွက်
 ၂ ကြည်ကုန်း

၃ နှမ်းကြီး
 ၃ နှမ်းကြီး
 ၄ ရေတော်

၄ ဇီးချိုကုန်း

 ၅ ဇီးချိုကုန်း
 ၆ ညောင်ပင်သာ
 ၇ ပုသိမ်လေး

၅ မဲကင်းကုန်း
 ၈ မဲကင်းကုန်း
 ၉ တဲကုန်း
 ၁၀ သစ်ချိုကုန်း
 ၁၁ စည်သာယာ

၆ နန်းဦးလွင်
 ၁၂ နန်းဦးလွင်
 ၁၃ ကံကောက်ရွာဟောင်း
 ၁၄ တူးကုန်း

၇ ရန်ကင်းတောင်
 ၁၅ ရန်ကင်းတောင်
 ၁၆ ပုဏ္ဏားကုန်း
 ၁၇ မြို့သာကုန်း
 ၁၈ မိုင်ကုန်း

၈ ရေကြည်
 ၁၉ ရေကြည်
 ၂၀ ညောင်ပင်
 ၂၁ ရွှေကျင်ရေ

၉ ရှင်တော်ကုန်း
 ၂၂ ရှင်တော်ကုန်း
 ၂၃ ရွေးစု
 ၂၄ လိမ်ပင်

၁၀ မှန်ပင်
 ၂၅ မှန်ပင်
 ၂၆ ရုံးသာ

၁၁ ဆင်ဘွတ် ၂၇ ဆင်ဘွတ်

၁၂ မင်းကန်
 ၂၈ မင်းကန်
 ၂၉ ဇီးတော
 ၃၀ တောစု

၁၃ ဘုတ်
 ၃၁ ဘုတ်
 ၃၂ သယ်ကယ်ကျင်း

၁၄ ကံကြီး
 ၃၃ ကံကြီး
 ၃၄ ကံကြီး(အနောက်)

၁၅
 ကံပြင်
 ၃၅ ကံပြင်
 ၃၆ ရုံးပင်

၁၆ ဒဟတ္တော
 ၃၇ ဒဟတ္တော
 ၃၈ မြကံသာ
 ၃၉ သရက်ကိုင်း
 ၄၀ အောင်သပြေ

၁၇ ကောင်းမွန်
 ၄၁ ကောင်းမွန်
 ၄၂ ဆကာတောင်
 ၄၃ မရိုးကုန်း

၁၈ ဂန္ဓမာ ၄၄ ဂန္ဓမာ

၁၉ အင်ဂျင်
 ၄၅ အင်ဂျင်
 ၄၆ ထန်းတော(တောင်)
 ၄၇ ထန်းတော(မြောက်)

၂၀ ကြာနီကန်
 ၄၈ ကြာနီကန်

၂၁ ပုသိမ်ကလေး
 ၄၉ ပုသိမ်ကလေး

၂၂ မနောမယ ၅၀ မနောမယ
 ၅၁ ကုလားမတောင်
 ၅၂ ပဲလှော်ဖို
 ၅၃ စက်ထိပ်

၂၃ ရွာသစ်
 ၅၄ ရွာသစ်
 ၅၅ စွယ်လှ

၂၄ နေရဉ္စယျ
 ၅၆ နေရဉ္စယျ
 ၅၇ နတ်စိမ်း
 ၅၈ ခေမာဘယ
 ၅၉ ဓနသိဒ္ဓိ

၂၅ ဆင်ရွာကြီး
 ၆၀ ဆင်ရွာကြီး
 ၆၁ ကံသာ

၂၆ ငြိမ်းချမ်းသာဇံ
 ၆၂ ငြိမ်းချမ်းသာဇံ
 ၆၃ နွယ်နီ

၂၇ ကျွဲရေကုန်း
 ၆၄ ကျွဲရေကုန်း

၂၈ နန္ဒာ
 ၆၅ နန္ဒာ
 ၆၆ နန္ဒာ(တောင်)
 ၆၇ တောင်ငူစု
 ၆၈ ကံလယ်ရွာသစ်

၂၉ အောင်ချမ်းသာ
 ၆၉ အောင်ချမ်းသာ
 ၇၀ မကျီးပင်စောက်
 ၇၁ ရွှေကျင်

၃၀ ပေါက်မြိုင်
 ၇၂ ပေါက်မြိုင်
 ၇၃ လှိုင်းပေါက်
 ၇၄ ကြံခင်း
 ၇၅ ရေဝန်း
 ၇၆ မြောင်းဦး
 ၇၇ ကံသစ်ကုန်း

၃၁ ဆူးကားကင်း ၇၈ ဆူးကားကင်း

၃၂ အာလောင်
 ၇၉ အာလောင်
 ၈၀ ပျော်ဘွယ်

၃၃ ဝင်းခြံ
 ၈၁ ဝင်းခြံ

၃၄ ဒုန်းကုန်း
 ၈၂ ဒုန်းကုန်း

၃၅ ပုဂံတပ်
 ၈၃ ပုဂံတပ်
 ၈၄ ဇီးပင်ကုန်း
 ၈၅ အာလောင်လေး
 ၈၆ ဝေါတက်
 ၈၇ ကျောင်းကြီးစု

၃၆ သရက်တပင်
 ၈၈ သရက်တပင်
 ၈၉ ရဲထွဋ်
 ၉၀ စက်ရိပ်(တောင်)
 ၉၄ စက်ရိပ်(မြောက်)

၃၇ မင်းရဲလှ
 ၉၂ မင်းရဲလှ
 ၉၃ သံတို
 ၉၄ တယ်တာ

၃၈ ဟင်းရွက်စု
 ၉၅ ဟင်းရွက်စု

၃၉ ဘိုးလှကုန်း
 ၉၆ ဘိုးလှကုန်း
 ၉၇ ညောင်ပင်သာ
 ၉၈ ဓမကျ

၄၀ ကျွန်းဆင်
 ၉၉ ကျွန်းဆင်

၄၁ ဂျိုင့်ကြီး ၁၀၀ ဂျိုင့်ကြီး

၄၂ သမ္မတော
 ၁၀၁ သမ္မတော
 ၁၀၂ ဂွေးကြီးကုန်း

၄၃ တိုတက်ကုန်း
 ၁၀၃ တိုတက်ကုန်း
 ၁၀၄ သန့်ဇင်ကုန်း

၄၄ လက်ကောင်း
 ၁၀၅ လက်ကောင်း

၄၅ ဘန့်တင်
 ၁၀၆ ဘန့်တင်

၄၆ ဘန့်ကွဲ
 ၁၀၇ ဘန့်ကွဲ

၄၇ လက်သစ်
 ၁၀၈ လက်သစ်

၄၈ အိုင်ကြီး
 ၁၀၉ အိုင်ကြီး
 ၁၁၀ တောထွင်

၄၉ သလဲကုန်း
 ၁၁၁ သလဲကုန်း
 ၁၁၂ ရွာရှည်

၅၀ ကျောက်မီး
 ၁၁၃ ကျောက်မီး
 ၁၁၄ သုံးအိမ်

၅၁ ငွေတောင်
 ၁၁၅ ငွေတောင်
 ၁၁၆ မြို့တော
 ၁၁၇ ကုလားကြီးခြံ

၅၂ တလိုင်းရှည်(မြောက်)
 ၁၁၈ တလိုင်းရှည်(မြောက်)
 ၁၁၉ မင်္ဂလာ
 ၁၂၀ ဇလဲ့တင်
 ၁၂၁ ဥယျာဉ်လေး
 ၁၂၂ ညောင်ဝန်း

၅၃ တလိုင်းရှည်(တောင်)
 ၁၂၃ တလိုင်းရှည်(တောင်)
 ၁၂၄ နတ်စု
 ၁၂၅ သာစည်ရွာသစ်

၅၄ အုန်းချော
 ၁၂၆ အုန်းချော
 ၁၂၇ ထုံးဘို
 ၁၂၈ နွားခဲ
 ၁၂၉ နားဋောင်းကျ

၅၅ ရွှေစာရံ
 ၁၃၀ ရွှေစာရံ
 ၁၃၁ ကျောက်ချော
 ၁၃၂ ကျွဲနဖား

၅၆ ဆည်တော်
 ၁၃၃ ဆည်တော်
 ၁၃၄ ဂိုက်တန်း

၅၇ ကြူဝန်း
 ၁၃၅ ကြူဝန်း
 ၁၃၆ ရေမ

၅၈ ရေလောင်
၁၃၇ ရေလောင်
လစ်ဗာဝတ်ပင်များသည် စွတ်စိုထိုင်းမှိုင်းသော 
ရာသီဥတုကို နှစ်သက်ကြသဖြင့် ချမ်အေးသော တောင်ထိပ်များ၊ စိုစွတ်သော မြေကွက်လပ်များ၊ လောင်းရိပ်ရှိသော နေရာများနှင့် သစ်တုံးများပေါ်တွင် အများအပြား ပေါက်လေ့ရှိကြသည်။ လစ်ဗာဝတ် တစ်ပင်လုံးသည် 
သစ်ရွက်ကဲ့သို့ ပြားချပ်၍နေပြီးလျှင် ဘေးပတ်လည်တွင် အဝိုက်ဝိုက်ဖြစ်၍ နေသည်။ အပွင့်မပွင်သည့်အပြင် ပင်စည်နှင့်အရွက်ဟူ၍လည်း သီးခြားမရှိချေ။ ထိုသို့ဖြစ်နေသောကြောင့် သစ်ပင် သို့မဟုတ် ကျောက်တုံးတစ်ခုခုတွင် ကပ်၍ ပေါက်ရောက်နိုင်ခြင်းဖြစ်ပေသည်။ လစ်ဗာဝတ်ပင်၏ ပုံသဏ္ဌာန်မှာ 
လူ၏အသည်းနှင့်တူခြင်းကြောင့် အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဖြင့် 'လစ်ဗာဝတ် 
(အသည်းပန်း)' ဟုတွင်ခြင်းဖြစ်ပေသည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် လစ်ဗာဝတ်ပင် 
မျိုးစိတ်ပေါင်း ၈ဝဝဝ ကျော်ရှိသည်။ လစ်ဗာဝတ်ပင် အမြောက်အမြားသည် 
သေးငယ်ကြသည်သဖြင့် လူတို့၏ လျစ်လျူရှုခြင်းကို ခံကြရလေသည်။ 
အချို့သည် ရေညှိပင်နှင့် တူလှသဖြင့် ရေညှိပင်များဟုပင် မှတ်ထင်တတ်ကြသည်။ အချို့ လစ်ဗာဝတ်အပင်များကမူ ထင်ရှားကြပြီးလျှင် အပေါ်ပိုင်းအရောင်မှာ များသောအားဖြင့် အစိမ်းနုရောင်ဖြစ်သည်။ အောက်ပိုင်းတွင် 
ကား အဖြူရောင်ဖြစ်၍ ရိုင်ဇွိုက်ခေါ် အမြစ်ငယ် အမွေးနုကလေးများ ရှိသည်။ အစိမ်းရောင်ဖြစ်သော ကျောပိုင်းတွင် အချို့လစ်ဗာဝတ်မျိုး၌ ဂျင်မီ ခေါ် စည်ပိုင်းပုံသဏ္ဌာန် အင်္ဂါကလေးများရှိသည်။ ထိုစည်ပိုင်းပုံ အင်္ဂါကလေး 
များထဲတွင် ဂျင်မီခေါ် မျိုးစေ့ကလေးများရှိသည်။ ထိုဂျင်မီကလေးများသည် 
လစ်ဗာဝတ်အပင်သစ်များ ပြန့်ပွားရန်အတွက် မျိုးစေ့ဖြစ်သည်။ အချို့ လစ်ဗာဝတ်များတွင်မူ အပင်၏ ကျောဖက်တွင် ထီးပုံသဏ္ဌာန် အတက်ကလေးများ ထပ်၍ပေါက်သည်။ အတက်ကလေးများအချို့တွင် အမအင်္ဂါရှိ၍ အချို့ 
တွင် အဖိုအင်္ဂါရှိသည်။ အဖိုနှင့်အမ တွေ့ထိကြခြင်းဖြင့် မျိုးမှုန်များဖြစ်လာသည်။ မျိုးမှုန်များ မြေကြီးပေါ်တွင် ပြန့်ကြဲ၍ အပင်သစ်များ ထပ်၍ ပေါက်လေသည်။ လစ်ဗာဝတ်သည် ဟီပက်တီစီး မျိုးပေါင်းတွင် ပါဝင်လေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂)
မြန်မာဘာသာဖြင့် သင့်လျော်သော အမည်မရှိသေးသောကြောင့် ဤဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်ကို အခြားဘာသာစကား / စာဖြင့် ရေးသားထားခြင်း ဖြစ်သည်။

**Snaptube** သည် မှ ထုတ်လုပ်ထားသည့် ဗီဒီယိုဒေါင်းလုတ်ပြုလုပ်သည့် အပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ဤဆော့ဝဲကို အသုံးပြုသူ သန်း ၁၀၀ ကျော် ရှိခဲ့သည်။

အငြင်းပွားမှုများ
-----------------

၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် အသုံးပြုသူများ မသိအောင် တိတ်တဆိတ် စက်အတွင်း၌ ကြော်ငြာများကို မမြင်အောင်လုပ်ထားသည်ဟု Upstream က သတိပေးခဲ့သည်။ ၎င်းသည် အသုံးပြုသူများ၏ မိုဘိုင်းဒေတာနှင့် ဘတ်ထရီစွမ်းအားကို ပိုမိုကုန်ကျခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်စေသည်။

  

ဂူဂဲသည် ပလေးစတိုးမှ ဤဆော့ဝဲကို ဖယ်ပစ်ပြီးနောက်တွင် ဖန်တီးထုတ်လုပ်သူဖြစ်သည့် သည် Mango SDK ဟု အမည်ရှိသည့် third-party software development kit ကို အပြစ်တင်ခဲ့သည်။ Mango SDK က ပြုလုပ်ထားသည့် အမှားအယွင်းများကို ဖယ်ရှားပစ်ခဲ့သည်ဟု ထုတ်လုပ်သူက ဆိုခဲ့သည်။ ကုမ္ပဏီသည် ထို Mango SDK ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည့် ဗားရှင်းဖြစ်သည့် ဗားရှင်းအသစ်ကို ထုတ်ပေးခဲ့သည်ဟု ဝန်ခံကတိပြုခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် အသုံးပြုသူများ အားလုံးသို့ နောက်ဆုံးဗားရှင်းသို့ မြှင့်တင်ရန် အသိပေးချက်များ ပေးပို့ခဲ့သည်။

ပြင်ပလင့်များ
-------------

* တရားဝင် ဝက်ဘ်ဆိုဒ်

ကိုးကား
-------

1. ↑  SnapTube: Why you need the latest version of this video-saving app။
2. ↑  Doffman၊ Zak။ New Android Warning: 40M Users Installed Video App Hiding Devious Malware—Delete Now။
3. ↑  [Update: Rogue third-party SDK removed Snaptube caught with ad click fraud scheme and unwanted subscription signups] (23 October 2019)။
4. ↑  Popular app Snaptube accused of ad fraud, say researchers။ 5 April 2023 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  12 June 2021 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
RLG- ဆန်းသစ်တီထွင်ယူရိုယာဉ်၊ ဖော်မြူလာတစ်ပြိုင်ကား ရှပ်ပြေးယာဉ် 
**Air-cushion Vehicle** သို့မဟုတ် **ACV** ဟုလည်း လူသိများသော **ရှပ်ပြေးယာဉ်** ( တမ်းပလိတ်:Plural form : hovercraft) သည် ကုန်း၊ ရေ၊ ရွှံ့၊ ရေခဲနှင့် အခြားမျက်နှာပြင်များပေါ်တွင် သွားလာနိုင်သော ကုန်းပြေးရေပြေးယာဉ်များ ဖြစ်သည်။

ရှပ်ပြေးယာဉ်အတွက် ပထမဆုံး လက်တွေ့ကျသော ဒီဇိုင်းကို ၁၉၅၀ ခုနှစ်များအတွင်း ဗြိတိသျှ တီထွင်မှုမှ ဆင်းသက်လာသည်။ ယခုအခါ ၎င်းတို့အား သဘာဝဘေးအန္တရာယ် ကယ်ဆယ်ရေး၊ ကမ်းခြေစောင့်၊ စစ်ရေးနှင့် စစ်တမ်းအသုံးချမှုများအပြင် အားကစား သို့မဟုတ် ခရီးသည်ဝန်ဆောင်မှုအတွက် အထူးပြုသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးများအဖြစ် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် အသုံးပြုလျက်ရှိသည်။ အလွန်ကြီးမားသောရှပ်‌ပြေးယာဉ်များကို အင်္ဂလိပ်ရေလက်ကြား ကိုဖြတ်၍ လူနှင့်ယာဉ်များ ရာနှင့်ချီသယ်ယူရာတွင် အသုံးပြုထားပြီး အချို့မှာ တင့်ကားများ၊ စစ်သားများနှင့် ကြီးမားသောပစ္စည်းများကို ရန်လိုသောပတ်ဝန်းကျင်နှင့် မြေပြင်အနေအထားများတွင် သယ်ယူရာတွင် အသုံးပြုသည့် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအသုံးချသည်။

ရန်ကုန်စက်မှုတက္ကသိုလ်ကျောင်းသားကြီးများ တီထွင်စမ်းသပ်အောင်မြင်ခဲ့သော Hover-Craft -001- Virgo(ရှပ်ပြေးယာဉ်)(၁၉၇၃)
Not to be confused with the yardland or yard of land.
ဌာနခွဲ *နောက်ဖေးခြံ* (အမေရိကန် အင်္ဂလိပ်)
**ခြံ** သည် အဆောက်အဦ တစ်ခု သို့မဟုတ် တစ်ခုထက်ပိုသော အဆောက်အအုံနှင့် ချက်ချင်းကပ်လျက် မြေဧရိယာဖြစ်သည်။ အလုံပိတ် သို့မဟုတ် ဖွင့်နိုင်သည်။  စကားလုံးသည် *ဥယျာဉ်* ဟူသော စကားလုံးကဲ့သို့ တူညီသော ဘာသာစကား အရင်းမြစ်မှ ဆင်းသက်လာကာ တူညီသော အဓိပ္ပါယ်များစွာ ရှိသည်။

အများအားဖြင့် သီးခြားအသုံးပြုမှု သို့မဟုတ် တည်ဆောက်မှုအမျိုးအစားနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသော ဆင်းသက်လာသော စကားလုံးများစွာရှိသည်။ အချို့က ရှေးရိုးဆန်သည် သို့မဟုတ် ယခုအသုံးပြုမှုနည်းသွားနိုင်သည်။ ထိုကဲ့သို့သောစကားလုံးများ၏ဥပမာများမှာ- ဝင်း ၊ စပါးကျီ ၊ ဟင်းလင်းပြင် ၊ သင်္ချိုင်းကုန်း ၊ ဘုရားကျောင်းဝင်း ၊ အုတ်ကျင်း ၊ ထောင်ခြံ ၊ မီးရထား ၊ အမှိုက်ကျင်း ၊ တဲအိမ် ၊ နှင့် တံခါးခြံ။ 

1. ↑  "Yard", Random House Dictionary
2. ↑  "door-yard"၊ *Oxford English Dictionary* (3rd ed.)၊ Oxford University Press၊ September 2005 မရေရာသော `|mode=CS1` (အကူအညီ) (Subscription or UK public library membership required.)"door-yard". *Oxford English Dictionary* (Online ed.). Oxford University Press. doi:10.1093/OED/2635459474. (Subscription or participating institution membership required.)
ရွှေရေးပန်းချီ
--------------

ရွှေရေးပန်ချီ၊ငွေရေးပန်ချီများကို ရှေးခေတ်က အများအားဖြင့် ရတနာသုံးပါးအကြောင်းပြုသော ပစ္စည်းများနှင့် မင်းထိုက်စိုးတန် တော်ဝင်ကားများအတွက် ရေးခြယ်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
ရတနာသုံးပါးနှင့် သက်ဆိုင်သော ဂူ၊ ကျောင်း၊ ပြာသာဒ်၊ လိုဏ်၊ နံရံများတွင်လည်းကောင်း၊ ပိဋကတ် စာတိုက်သေတ္တာ၊ ဗီရိုများတွင်လည်းကောင်း တွေ့နိုင်သည်။

ရွှေပန်ချီ ရေးခြယ်နည်းမှာ သစ်စေး၊ သို့မဟုတ်-သဖန်းစေး စသော အခြားစေးကပ်သော သစ်စေးအမျိုးမျိုးဖြင့် အလိုရှိသော ဇာတ်ရုပ်စုံ၊ ကနုတ်များကို ရေးဆွဲ၍ သစ်စေးခပ်ထပ်ထပ် အရှိတွင် ရွှေဆိုင်းဖြင့်အုပ်၍ ချလိုက်ရသည်။ ပြီးမှ ဂွမ်းနုဖြင့် ဖိနှိပ်ပွတ်သပ်ယူလိုက်ရသည်။ သစ်စေး လွတ်လပ်သောနေရာမှ ရွှေများပါလာပြီး သစ်စေးနေရာတွင် ရွှေများစွဲ၍ ကျန်ရစ်ခဲ့ခြင်းအားဖြင့် ရုပ်ပုံများ ပေါ်လာသည်။ ငွေပန်းချီများလည်း ရွှေပန်းချီနည်းကဲ့သို့ ငွေဆိုင်းဖြင့်ချ၍ ပုံဖော်ယူခြင်းဖြစ်လေသည်။

နောက်တနည်းမှာ-ဟင်္သပြဒါး၊ သို့မဟုတ်-သစ်စေးအနက်ခံ ပိန်းမျက်နှာပြင်တွင် မိမိအလိုရှိသောပုံကို ရေးဆွဲပြီး မလိုသောနေရာများကို မြေနီညက်ညက်ကို ရေနှင့်ဖျော်၍ စုတ်တံဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားရသည်။ မြေနီအခြောက်တွင် မိမိရေးဆွဲထားသော ကောက်ကြောင်းများပေါ်သို့ သစ်စေးရည်နှင့် ခပ်ထပ်ထပ်ရေးဆွဲပြီး ရွှေချလိုက်သည်။ ထို့နောက် သစ်စေးရွှေ အအိပ်လောက်ဟု ထင်သည့်အခါ ရေဆေးချလိုက်သောအခါ မြေနီများ အရည်ပျော်စေ၍ ၎င်းအပေါ်ရှိ ရွှေမှုန်နှင့်တကွ ဆောင်ယူသွားသောအခါ ရုပ်ပုံပေါ်၍ ကျန်ရစ်ခဲ့ပေသည်။

ရွှေပန်းချီရေးဆွဲနည်းများမှာ ပန်းချီရေးဆွဲနည်း ရိုးရိုးတတ်ရုံနှင့် မပြီးသေးဘဲ ရွှေကိုင်၊ ငွေကိုင်ပါ တတ်ကျွမ်းမှသာ ဖြစ်သည်။ မင်ကောက်ကြောင်း အရေးကောင်းပြီး စုတ်ဆွဲလက် သေသူများမှသာ နိုင်နိုင်နင်းနင်း ပြုလုပ်နိုင်သည်ဟု ဆိုလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  ဦးဘသော် (ကသာ)(ငွေတာရီ မဂ္ဂဇင်း ၂၀၀၁-မေလ)
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ\ ဝိနယ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

သီဟိုဠ်ကျွန်း စိရဂုမ္ဗအရပ်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူသော မဟာတိဿမထေရ်သည် ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးခြင်းဘေး ဆိုက်ရောက်နေသည့်အခါ ခရီးသွားတော်မူစဉ် ဆွမ်းပြတ်သဖြင့်၎င်း ခရီးပန်းသဖြင့်၎င်း နွမ်းနယ်သော ကိုယ်ရှိကာ အားအင်များစွာ ဆုတ်ယုတ်လျော့ပါး၍ အသီးပြည့်နှက်နေသော သရက်ပင်တပင်၏အရင်း၌ သီတင်းသုံး၍ နေလေ၏။ များစွာသော သရက်သီးတို့သည်လည်း အနီးအပါး ထိုထိုဤဤ ကြွေကျကြကုန်၏။ မထေရ်သည် မည်မျှပင် ဆာလောင်မွတ်သိပ်သော်လည်း ကိုယ်တိုင်ကောက်ယူ သုံးဆောင်ရန် စိတ်ကူးတော်မမူပေ။

ထိုအခါ လူအိုတယောက်သည် မထေရ်မြတ်အနီးသို့ ရောက်ရှိလာပြီးလျှင် မထေရ်၏ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်းကိုသိ၍ သရက်သီးတို့ကို အဖျော်ပြုလုပ်ကာ တိုက်ကျွေးပြီးလျှင် မထေရ်ကို မိမိကျောပေါ်မှာတင်၍ မထေရ်ကြွလိုရာအရပ်သို့ ပို့ဆောင်ပေ၏။ မထေရ်သည် "ဤသူကား သင်၏ အဖလည်းမဟုတ်၊ အမိလည်းမဟုတ်၊ ဆွေမျိုးဉာတိလည်း မဟုတ်ပါပဲလျက် ဤကဲ့သို့ ကျောပိုး ဆောင်ယူခြင်းအမှုကို ပြုလုပ်ရှာပေသည်၊ ထိုသို့ ပြုလုပ်ခြင်းမှာ ငါ၏ သီလရှိခြင်းကြောင့်သာ ဖြစ်သည်"ဟု ဆင်ခြင်လျက် မိမိကိုယ်ကို သီလ သမာဓိ မပျက်စေရန် ဆုံးမပြီးလျှင် ကျောပေါ်မှလိုက်ရင်း ဝိပဿနာကိုပွါးများ၍ ထိုကျောပေါ်မှာပင် မဂ်အစဉ်အားဖြင့်တက်ကာ ရဟန္တာအဖြစ်သို့ ရောက်လေ၏။

ဤမထေရ်မြတ်လည်း ပစ္စည်းစားသောက်ဖွယ်တို့၌ မက်မောမှု မပြုသောအရာမှာ စံနမူနာ အတုယူထိုက်သော ပုဂ္ဂိုလ်မြတ်ဖြစ်ပေ၏။

ဤဝတ္ထု၌ မထေရ်သည် သရက်သီးကို ကပ်လှူမှသာ စားသောကြောင့် အမ္မခါဒက အမည်ရသည် ဖြစ်ရာ၏၊ သို့မဟုတ် ကြွေကျ နေသော သရက်သီးများကို မိမိအလိုလို ကောက်ယူ မစားသောကြောင့် အမ္ဗခါဒက အမည်ရသည် ဖြစ်ရာ၏။ နောက်နည်းအလို အမ္ဗ+အခါဒက ပုဒ်ဖြတ်၍ သရက်သီးကို မစားတတ်သော-ဟု ပေး။ အမ္ဗာခါဒက-သော်လည်း မူရင်းအမည် ဖြစ်ရာ၏။

### ကိုးကား

1. 1 2 3  မဟာဗုဒ္ဓဝင် ပထမတွဲ (ပဌမပိုင်း) မင်းကွန်းဆရာတော်
2. ↑  (ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊သျ၊၁၊၁၇၀-ကြည့်။) ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၄၀။ ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၁၊၇၀။ စိရဂုမ္ဗဝါသိက အမ္မခါဒက မဟာတိဿတ္ထေရဿ သီလမိဝ။ ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၄၄။
3. ↑  တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၃
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

အမှု—**အခြားရဟန်း၏ ဒုဋ္ဌုလ္လအာပတ်ကို ဖုံးထားမှု။**

အမှုသည်—**ရဟန်းတပါး။**

  

**ဒုဋ္ဌုလ္လအာပတ်ကို ဖုံးထားမှု**။ ။ 

ရှင်ဥပနန္ဒသည် သုက္ကဝိဿဋ္ဌိအမှုကြောင့် သံဃာဒိသေသ် အာပတ်သင့်၍ ထိုအာပတ်ကို နောင်တော်၏တပည့်ထံ ဒေသနာပြောပြီးလျှင် "မာ ကဿစိ အာရောစေဟိ ဘသူ့မှ မပြောလိုက်ပါနှင့်"ဟု နှုတ်ပိတ်ထား၏၊ ထိုရဟန်းကလည်းအာပတ်၏ အကြောင်းကို ကောင်းကောင်း မသိရှာသဖြင့် ဘသူ့မှ မပြောမိချေ၊ ထို့နောက် အခါတပါး၌ အခြားရဟန်းတပါးသည် ထိုသုက္ကဝိဿဋ္ဌိ သံဃာဒိသေသ် အာပတ်ကြောင့် ပရိဝတ်ဆောက်တည်နေ၏။ (ထိုကျင့်ဝတ်၏ ထုံးစံမှာ တွေ့ရာမြင်ရာ ရဟန်းများကို မိမိပရိဝတ်နေကြောင်း ပြောပြရ၏၊ ထို့ကြောင့်) ထိုနှုတ်ပိတ်ခံရသော ရဟန်းကိုမြင်၍ ပရိဝတ်နေကြောင်း ပြောပြသောအခါ...

**နှုတ်ပိတ်ခံရသောရဟန်း**။ ။ ဘယ်နှယ်လဲ, ဒီအာပတ်မျိုး သင့်သူမှန်လျှင် ဒီလိုချည်း ဝတ်ဆောက်တည်ရသလား။ 

**ဝတ်ဆောက်တည်သောရဟန်း**။ ။ ဟုတ်ပါတယ်။ 

**နှုတ်ပိတ်ခံရသောရဟန်း**။ ။ ရှင်ဥပနန္ဒ ကတော့ ဒီလို အာပတ်သင့်ပြီး "ဘသူ့မှ မပြောလိုက်ပါနှင့်" ဟု နှုတ်ပိတ်ထားတယ်။ 

**ဝတ်ရဟန်း**။ ။ ကိုယ်တော်က ဘသူ့မှမပြောဘဲ ဖုံးထားသလား။

**နှုတ်ပိတ်ရဟန်း**။ ။ ဟုတ်ပါတယ်။ 

ဤအကြောင်းကို ဗုဒ္ဓရှင်တော်သိတော်မူ၍ ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော် မူရသည်၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌ ဒုဋ္ဌုလ္လအာပတ်ဟူသည် သံဃာဒိသေသ်အာပတ် သာတည်း၊ "ဖုံးထားခြင်း" ဟူရာ၌လည်း အာပတ်သင့်သူကို အပြစ်တင်ကြမှာ စိုး၍ ကဲ့ရဲ့ရှုံ့ချခံရမှာစိုး၍ မျက်နှာပျက်မှာ စိုး၍ ဂုဏ်ငယ်သွားမှာ စိုး၍ ငဲ့ညှာသော အားဖြင့်ဖုံးထားခြင်းတည်း၊ ထိုသို့ဖုံးထားသူမှသာ ဤသိက္ခာပုဒ်အရ အာပတ်သင့်၏" ထိုသို့ ငဲ့ညှာ၍မဟုတ်ဘဲ "သူ့ကံနှင့်သူဖြစ်လိမ့်မည်" စသော သဘောရိုးဖြင့် သူတပါးအား တဆင့်မပြောသူမှာ အာပတ်မသင့်ပါ။

သိက္ခာပုဒ်
----------

ယော ပန ဘိက္ခု ဘိက္ခုဿ ဇာနံ ဒုဋ္ဌုလ္လံ အာပတ္တိံ ပဋိစ္ဆာဒေယျ၊ ပါစိတ္တိယံ။

မြန်မာပြန်
----------

အကြင်ရဟန်းသည် ဒုဋ္ဌုလ္လအာပတ်ဟု သိလျက် ရဟန်း၏ ရုန့်ရင်းသော အာပတ်ကို ဖုံးထားအံ့၊ ထိုရဟန်း ပါစိတ်အာပတ် သင့်၏။

အနာပတ္တိဝါရ
-----------

ညှာတာလို၍ မဟုတ်ဘဲ "သူ့အပြစ်နှင့် သူ ထင်ရှားလိမ့် မည်"ဟူသော သဘောဖြင့် ဖုံးထားလျှင် အာပတ်မသင့်။ သံဃာ၏ ကွဲပြားခြင်း သော်လည်းကောင်း၊ သံဃာ၏ အရေး ‘အက်ကြောင်း’သော်လည်းကောင်း ဖြစ်လတ္တံ့ဟု နှလုံးပိုက်၍ မပြောကြားအံ့၊ "ဤရဟန်းသည် ခက်ထန်၏၊ ကြမ်းတမ်း၏၊ အသက်၏ အန္တရာယ်ကိုသော်လည်းကောင်း၊ သာသနာတော်၏ အန္တရာယ်ကိုသော်လည်းကောင်း ပြုလတ္တံ့"ဟု နှလုံးသွင်း၍ မပြောကြားအံ့၊ လျောက်ပတ်သော အခြားရဟန်းတို့ကို မမြင်သောကြောင့် မပြောကြားအံ့၊ ဖုံးလွှမ်းရန် အလိုမရှိဘဲ မပြောကြားအံ့၊ အာပတ်မသင့်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4  အရှင်ဇနကာဘိဝံသ (၁၉၉၆)။ *ဘုရားဥပဒေတော်ကြီး*။
2. ↑  ဦးဩဘာသ။ *ဝိနည်းဥပဒေတော်ကြီး*။
**မောင်သာချို**သည် မြန်မာနိုင်ငံသား စာရေးဆရာ၊ မဂ္ဂဇင်း အယ်ဒီတာတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး မြန်မာစာပါမောက္ခ လည်း ဖြစ်သည်။

ငယ်ဘဝ
-----

ရန်ကုန်တိုင်း ကွမ်းခြံကုန်းမြို့ သုံးခွကျေးရွာတွင် အဖ ဦးဝင်းသိန်း၊ အမိ တို့က ၁၉၅၈ ခု၊ မတ်လ ၁၁ ရက် အင်္ဂါနေ့တွင် မွေးဖွားသည်။ သားသုံးယောက် အနက် အကြီးဆုံးသား ဖြစ်ပြီး၊ အမည်ရင်းမှာ ဦးညွန့်သောင်း ဖြစ်သည်။ သုံးခွကျေးရွာ မူလတန်းကျောင်း၊ ကွမ်းခြံကုန်းမြို့ အထက၊ မြောက်ဥက္ကလာ အလက (၁)၊ အထက (၁) တို့၌ ပညာ သင်ကြားခဲ့ပြီး မြောက်ဥက္ကလာ အထက (၁) မှပင် ၁၉၇၇ ခုနှစ်၌ ရူပဗေဒ ဂုဏ်ထူးဖြင့် ဆယ်တန်း အောင်မြင်ပါသည်။

စာပေလောက
--------

ထို့နောက် ဒေသကောလိပ် (၂) တွင် ပထမနှစ် သင်္ချာ အဓိက၊ ဒုတိယနှစ် သတ္တုဗေဒ အဓိက၊ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်တွင် တတိယနှစ် ရူပဗေဒ အဓိကတို့ဖြင့် ပညာ ဆက်လက် သင်ကြားခဲ့ပြီး နောင်တွင် မြန်မာစာပေနှင့် ဘာသာစကားကို ပြောင်းလဲ သင်ယူခဲ့သည်။

ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်မှ ၁၉၈၁ တွင် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့၊ ၁၉၈၃ တွင် ဝိဇ္ဇာ(ဂုဏ်ထူး)ဘွဲ့၊ ၁၉၈၈ တွင် မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့များ ရရှိခဲ့သည်။

၁၉၇၃ ခု၊ ဒီဇင်ဘာလထုတ် သောင်းပြောင်းထွေလာ ရယ်စရာ မဂ္ဂဇင်းမှ 'ခေတ်သစ် မေတ္တာ' ကဗျာဖြင့် စာပေလောကသို့ စတင် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခု၊ ဇူလိုင်လထုတ် အိပ်မက်ဖူး မဂ္ဂဇင်းမှစကာ တာဝန်ခံ အယ်ဒီတာ အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ဖူးသည်။

လုပ်သားများ ကောလိပ်၊ ဒေသကောလိပ်၊ နိုင်ငံခြား ဘာသာသိပ္ပံ၊ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်၊ မိတ္ထီလာ ဒီဂရီ ကောလိပ်၊ ဟင်္သာတ ကောလိပ် စသည်တို့တွင် အမှုထမ်း ခဲ့ဖူးပြီး ၂၀၁၀ တွင် ပညာရေးတက္ကသိုလ်၊ ရန်ကုန်သို့ ပြောင်းရွေ့ပြီး မြန်မာစာဌာန တွင် ကထိက အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင် ခဲ့ပါသည်။

အခြား ကလောင်ခွဲ တခုမှာ ဂျက်ကွမ်းခြံကုန်း ဖြစ်သည်။

ဖမ်းဆီးခံရခြင်း
---------------

၂၀၂၁ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်ကအာဏာသိမ်းယူမှု ဖြစ်ပွားပြီးနောက် မောင်သာချိုလည်း ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ယင်းနောက် ဆရာမောင်သာချိုကို  လွန်ခဲ့သည့် ၈နှစ်ခန့်က ဂျာနယ်တစ်စောင်တွင် ရေးသားခဲ့သော ဆောင်းပါးတစ်ခုကြောင့် ဆိုပြီး ပုဒ်မ ၅၀၅(က) ဖြင့် အမှုဖွင့်တရားစွဲခဲ့သည်။ ထိုအမှုနှင့်  ၂၀၂၂ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၂ရက်နေ့တွင်အင်းစိန်ထောင်တွင်းတရားရုံးက မောင်သာချိုအား  ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ်ချမှတ်သည်။ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရပြီး ၁နှစ်နှင့် ၂၂ရက်အကြာ မှ ယင်းအမိန့်ကို ချမှတ်ခဲ့ခြင်းလည်းဖြစ်သည်။ ၂၀၂၂ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၇ရက်တွင် လွတ်ငြိမ်းဖြင့်ပြန်လွတ်လာခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  ရာပြည့် စာအုပ်တိုက်က ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၁ ရက်နေ့မှာ ပထမအကြိမ် ပုံနှိပ် ဖြန့်ချိခဲ့တဲ့ 'မောင်သာချို' ရဲ့ 'သမီးဖတ်ဖို့' စာအုပ်မှ
2. ↑  ၂၀၁၁၊ ဇွန်လထုတ် ခေတ်ပြိုင် ခဲခြစ်ကောက်ကြောင်းများ (ပထမအကြိမ်)
3. ↑  ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက် စစ်အာဏာသိမ်းပွဲ ဖမ်းဆီးခံရသူများစာရင်း။ *RFA Burmese* (၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁)။  ၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. ↑  စာရေးဆရာ မောင်သာချိုနှင့် ဦးထင်လင်းဦး အလုပ်ကြမ်းနှင့် ထောင်ဒဏ်ချခံရ။ *ဧရာဝတီသတင်း* (၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂)။  ၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
5. ↑  ကိုမြအေး၊ ဒေါက်တာမျိုးညွန့်၊ ရွှေညဝါဆရာတော်၊ စာရေးဆရာမောင်သာချိုတို့ ပြန်လွတ်။ *RFA Burmese* (၁၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂)။  ၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**အိန္ဒိယ-မြန်မာ ရထားလမ်း** သည် ဗြိတိသျှတို့မှ ဖောက်လုပ်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သော ရထားလမ်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံအား မီးရထားလမ်းဖြင့်ချိတ်ဆက်နိုင်ရန် အမျိုးမျိုးကြံစည်အားထုတ်ခဲ့ကြရုံ သာမက လမ်းဖောက်လုပ်နိုင်ရေး မြေတိုင်တာများ လုပ်ငန်းများကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်၊

သမိုင်းကြောင်း
--------------

အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံအား မီးရထားလမ်းဖြင့်ချိတ်ဆက်နိုင်ရန် အန်းတောင်ကြားလမ်း ခေါ် စစ်တကောင်း-စစ်တွေ-မင်းလှလမ်းပိုင်း အား ပထမဆုံးအကြိမ် မြေတိုင်းတာမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါလမ်းပိုင်းမှာ မိုင်ပေါင်း(၄၅၈)မိုင်ခန့်ရှည်လျားမည်ဖြစ်ကာ ရူးပီးကျပ်ငွေ(၇၀)သန်း ကုန်ကျမည်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် အာသံနယ်ရှိ မခွန်-မိုင်းကောင်းလမ်းပိုင်းအား ဒုတိယအကြိမ် တိုင်းတာမှုခြင်း လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ရထားမှာ (၂၈၄)မိုင်ခန့် ရှည်လျားမည်ဖြစ်ပြီး ရူးပီးကျပ်ငွေ(၃၈)သန်း ကုန်ကျမည်ဖြစ်သည်။

တတိယအကြိမ် တိုင်းတာခဲ့သော လမ်းပိုင်းမှာ မဏိပူရတောင်ကြားလမ်းဖြစ်သည်။ ထိုလမ်းမှာ လန်ချိုလီယက်-မဏိပူရ-ယောချပ်သင်းသို့ ဖောက်လုပ်မည့် လမ်းပိုင်းဖြစ်ပြီး အရှည်နိုင်(၃၁၅) မိုင် ရှိမည်ဖြစ်သည်။ အဆိုပါလမ်းပိုင်းအတွက် ရူးပီးကျပ်ငွေ(၆၅)သန်း ကုန်ကျမည်ဖြစ်ကြောင်း ခန့်မှန်းခဲ့သည်။ ဗြိတိသျှတို့မှ လမ်းပိုင်းများကို တိုင်းတာခြင်း လုပ်ငန်းများကို အိန္ဒိယပြည်အစိုးရမှ စေလွှတ်သော အရာရှိများနှင့် ၁၈၉၃ခုနှစ် နှင့် ၁၈၉၆ခုနှစ်များတွင် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

တိုင်းတာခြင်း လုပ်ငန်းများဆောင်ရွက်ပြီး ၁၈၉၆ခုနှစ်တွင် ပြန်လည်တင်ပြသောအခါတွင် ဘုရင်ခံချုပ်နှင့်ကောင်စီမှ စီးပွားရေး အရ အောင်မြင်နိုင်သည့် အလားအလာမရှိသည့်အပြင် ထိုခေတ်နိုင်ငံရေးအခြေအနေများအရ အလောတကြီး ဖောက်လုပ်ရန် မလိုအပ်သေးဟူသော အကြောင်းပြချက်ဖြင့် ပယ်ချခဲ့ရာ ဖောက်လုပ်ခြင်း မပြုနိုင်ခဲ့ပေ။

အိန္ဒိယဘုရင်ခံချုပ်နှင့်ကောင်စီမှ ပယ်ချလိုက်ပြီးနောက် ၁၉၀၅ခုနှစ်တွင် စစ်တကောင်း-ဇီးတပင်-ဇီးကုန်း လမ်းပိုင်း ဖောက်လုပ်ရန် မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရမှ ထပ်မံကြိုးစားခဲ့သည်။ အဆိုပါလမ်းပိုင်းအား ဒေသခံရံပုံငွေမှ ကျခံပြီး မြေတိုင်းတာခြင်း လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ အရှည်နိုင်(၄၉၀) ရှိပြီး ရူးပီးငွေကျပ် (၈၄)သန်း ကုန်ကျမည်ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ပထမကမ္ဘာစစ် ဖြစ်ပွားလာရာ စီမံကိန်း ရပ်စဲခဲ့ရသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  နှစ်တရာပြည့် မီးရထား၊ အိန္ဒိယ-မြန်မာ မီးရထားလမ်း၊ စာ၄၀-၄၁ ၊ ၁၉၇၇ခုနှစ်
**ကူးစက်ရောဂါဆေးပညာ** (**Infectious medicine** သို့မဟုတ် **infectious disease medicine**) ကို **Infectiology** ဟုလည်း ခေါ်ဆိုပြီး ရောဂါကူးစက်မှုများကို ရှာဖွေခြင်း၊ ထိန်းချုပ်ခြင်းနှင့် ကုသခြင်းများကို လေ့လာဆောင်ရွက်သည့် ဆေးပညာ အထူးပြုဘာသာရပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကူးစက်ရောဂါကျွမ်းကျင်သူတစ်ဦး၏ လုပ်ငန်းသည် ဆေးရုံမှတဆင့် ကူးစက်မှုများ၊ ပြင်ပလူနာအခြေပြု ကူးစက်မှုများအပြင် ပြည်သူလူထုအခြေပြု ကူးစက်မှုများကို ထိန်းချုပ် စီမံခန့်ခွဲမှုများ ပါဝင်သည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

အပူပိုင်းဒေသတွင် ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသည့် ရောဂါများမှာ ကူးစက်တတ်သော ရောဂါများ ဖြစ်ကြသည့် အလျောက် ကူးစက်ရောဂါပညာသည် သမိုင်းကြောင်းအားဖြင့် အပူပိုင်းဒေသ ဆေးပညာ နှင့် ခရီးသွားလာဆေးပညာ တို့နှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသည်။

ရောဂါစစ်ဆေးခြင်း
----------------

ကူးစက်ရောဂါကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များသည် ကူးစက်မှုတစ်ခု ဖြစ်ပွားစေသည့် အကြောင်းရင်းကို ရှာဖွေစစ်ဆေးရာတွင် များစွာသော စစ်ဆေးမှုများကို ပြုလုပ်ကြရသည်။ အဓိကစစ်ဆေးလေ့ရှိသည့် စစ်ဆေးမှုများမှာ Gram staining, blood cultures, serological tests, genotyping, နှင့် polymerase chain reaction (PCR) စသည်တို့ ဖြစ်သည်။

ကုသမှုများ
----------

ကူးစက်ရောဂါများအား ကုသရာတွင် ကူးစက်ရောဂါကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များသည် များစွာသော antimicrobial agent များကို အသုံးပြုသည်။ အသုံးပြုသည့် ဆေးအမျိုးအစားသည် ကူးစက်ရောဂါကို ဖြစ်စေသော ရောဂါပိုးအမျိုးအစားပေါ်တွင် မူတည်သည်။ ပဋိဇီဝဆေးများကို ဘက်တီးရီးယား ကူးစက်ရောဂါများအတွက် လည်းကောင်း၊ ဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်ရောဂါများအတွက် antiviral ဆေးများကို လည်းကောင်း၊ မှိုကူးစက်ရောဂါများအတွက် antifungal ဆေးများကိုလည်းကောင်း အသီးသီး အသုံးပြုသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Joint Royal Colleges Postgraduate Training Board။ Infectious Diseases။ 12 December 2013 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  2013-12-12 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။

ပြင်ပလင့်ခ်များ
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | ဝီကီမီဒီယာ ကွန်မွန်းစ်တွင် ***Infectious disease*** နှင့် ပတ်သက်သော မီဒီယာ ရှိသည်။ |

* IDSA - Infectious Diseases Society of America
**စီနာပူရပြန်လည်ထူထောင်ရေးစင်တာ** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ မြောက်ပိုင်းဗဟိုစီရင်စု၊ ပိုလွန်နရုဝခရိုင်၊ ဝီလခန်ဒခရိုင်အစိုးရရုံးတွင် တည်ရှိသည်။ လက်ရှိအချိန်တွင် မူးယစ်ဆေးစွဲသူများနှင့် ကိုဗစ်လူနာများကို ကန်ဒကဒုစောင့်ရှောင်ရေးနှင့် ပြန်လူထူထောင်ရေးစင်တာနှင့်အတူ စောင့်ရှောက်မှုပေးလျက်ရှိသည်။ 

စင်တာကို LTTE အဖွဲ့ဝင်ဟောင်းများ၏ အစည်းအဝေးများ ပြုလုပ်ရာတွင် အသုံးပြသည်။ ပတ်ဝန်းကျင်ဝန်ကြီးဌာနကလည်း ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေးနျင့် သက်ဆိုင်သည့်ကိစ္စများတွင် အသုံးပြုသည်။

၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လတွင် စင်တာကို သီရိလင်္ကာအစိုးရက ကိုဗစ် ၁၉ ကပ်ရောဂါကာလအတွင်း နိုင်ငံခြားသားများနှင့် ခရီးသည်များကို PCR စစ်ဆေးမှုများ လုပ်ဆောင်နိုင်သည့် အဓိကကျသည့် ကွာရန်တင်းစင်တာအဖြစ် ထားရှိခဲ့သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် သီရိလင်္ကာအစိုးရက နိုင်ငံခြားမှ ဝင်လာသည့် ခရီးသည်များကို စင်တာ၌ ၁၄ ရက်ကြာ ကွာရန်တင်းဝန်ရန် လမ်းညွှန်ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  The Bureau of The Commissioner General of Rehabilitation။ 17 October 2017 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  4 June 2021 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  Nathaniel၊ Camelia။ Kicking the deadly drug habit (in en)။  2020-08-05 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  Living A New Life – Ministry of Foreign Relations (in en-US)။  2020-08-05 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. ↑  Sri Lanka : Two quarantine centers in the East for visitors to Sri Lanka from COVID-19 hot spots။  2020-08-05 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
5. ↑  Francisco၊ Dinuli။ Mandatory quarantine process starts today (in en)။  2020-08-05 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
မီးခိုးရောင်အရိပ်များအဖြစ် အီလက်ထရွန်ရဲ့ဖြစ်နိုင်ခြေသိပ်သည်းဆကိုပြသသည့် ဟီလီယမ်အက်တမ်၏ပုံ။
ဓာတုဒြပ်စင် တစ်ခု၏ **အက်တမ်အချင်းဝက်** သည် ၎င်း၏ အက်တမ် အရွယ်အစားကို တိုင်းတာခြင်းဖြစ်ပြီး များသောအားဖြင့် နျူကလိယ ၏အလယ်ဗဟိုမှ အပြင်ဘက်ဆုံး သီးခြားဖြစ်နေသော အီလက်ထရွန် ဆီသို့ရှိသော ပျမ်းမျှ သို့မဟုတ် သိသာသောအကွာအဝေးဖြစ်သည်။ အပြင်ဖက်နယ်နိမိတ်သည် ကောင်းစွာပုံဖော်မရသော ထင်ရှားစွာရှိနေသောအရာတစ်ခုမဟုတ်သောကြောင့်၊ အက်တမ်အချင်းဝက်၏ မတူညီသော အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်များ အမျိုးမျိုးရှိသည်။ အက်တမ်အချင်းဝက်၏ ကျယ်ပြန့်စွာအသုံးပြုနေသော အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက် လေးခုမှာ- Van der Waals radius ၊ ionic radius ၊ metallic radius နှင့် covalent radius တို့ဖြစ်သည်။ ပုံမှန်အားဖြင့်၊ ၎င်းတို့၏ အချင်းဝက်ကို သီးခြားတိုင်းတာရန်အတွက် အက်တမ်များကို သီးခြားခွဲထုတ်ရန် ခက်ခဲခြင်းကြောင့်၊ အက်တမ်အချင်းဝက်အား ဓာတုဗေဒအရ ပေါင်းစပ်ထားသော အခြေအနေတွင် တိုင်းတာသည်။ သို့ရာတွင် သီအိုရီဆိုင်ရာ တွက်ချက်မှုများသည် သီးခြားအက်တမ်များကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားသောအခါ ပိုမိုရိုးရှင်းပါသည်။ ပတ်ဝန်းကျင်၊ စူးစမ်းလေ့လာမှုနှင့် အခြေအနေတို့အပေါ် မှီခိုမှုများသည် အဓိပ္ပါယ်များစွာကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။

အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်ပေါ်မူတည်၍ ဝေါဟာရသည် condensed matter တွင်ရှိသော အက်တမ်များ၊ မော်လီကျူး များတွင် covalenty bonding ၊ သို့မဟုတ် ionized နဲ့excited states များတွင် သက်ရောက်နိုင်သည်။ ၎င်းတန်ဖိုးကို စမ်းသပ်တိုင်းတာမှုများမှတစ်ဆင့် သို့မဟုတ် သီအိုရီဆိုင်ရာ မော်ဒယ်များမှ တွက်ချက်နိုင်သည်။ အချင်းဝက်၏တန်ဖိုးသည် အက်တမ်၏အခြေအနေနှင့် contextအပေါ် မူတည်ပါသည်။ 

အီလက်ထရွန်များသည် တိကျသောပတ်လမ်းများ သို့မဟုတ် ပြတ်သားစွာသတ်မှတ်ထားသော အပိုင်းအခြားများမရှိပါ။ ယင်းအစား၊ ပြတ်ပြတ်သားသား ဖြတ်တောက်ခြင်းမရှိဘဲ နျူကလိယမှ ရွေ့လျားသွားသောအခါတွင် ၎င်းတို့၏ နေရာများကို ဖြစ်နိုင်ခြေ ဖြန့်ဝေမှုများ အဖြစ် ဖော်ပြရပါမည်။ ၎င်းတို့ကို အက်တမ်ပတ်လမ်းကြောင်းများ သို့မဟုတ် electron cloudsအဖြစ် ရည်ညွှန်းသည်။ ထို့အပြင်၊ condensed matterနှင့် မော်လီကျူးများ၊ အက်တမ်များ၏ electron clouds များသည် များသောအားဖြင့် အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ ထပ်နေလေ့ရှိပြီး အချို့သော အီလက်ထရွန်များသည် အက်တမ်နှစ်ခု သို့မဟုတ် ထို့ထက်ပိုသော ကျယ်ဝန်းသည့် ဧရိယာတစ်ခုအပေါ်တွင် သွားလာနေနိုင်သည်။

အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်အများစုအောက်တွင် သီးခြားကြားနေအက်တမ်များ၏ အချင်းဝက်သည် 30 မှ 300 pm (တစ်မီတာ၏ ထရီလျံယံ ) အကြား သို့မဟုတ် 0.3 နှင့် 3 ångströms အကြားဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့်၊ အက်တမ်တစ်ခု၏အချင်းဝက်သည် ၎င်း၏နျူကလိယ၏အချင်းဝက် (1-10 fm ) ထက် အဆ10000ဆပိုကြီးပြီး  အလင်း ၏ လှိုင်းအလျား ထက် 1/1000ဆ နည်းသည် (400-700 nm )။

အီသနော ၏ မော်လီကျူးတစ်ခု၏ ခန့်မှန်းခြေပုံသဏ္ဌာန်၊ CH 3 CH 2 OH။ အက်တမ်တစ်ခုစီကို ဒြပ်စင်၏ Van der Waals အချင်းဝက် ဖြင့် စက်လုံးဖြင့် ပုံစံပြထားသည်။
ရည်ရွယ်ချက်များစွာအတွက်၊ အက်တမ်များကို စက်လုံးများအဖြစ် ပုံသွင်းနိုင်သည်။ ၎င်းသည် အကြမ်းဖျင်း အနီးစပ်ဆုံးမျှသာဖြစ်သော်လည်း၊ အရည်များနှင့် အစိုင်အခဲများ၏သိပ်သည်းဆ၊ molecular seives  မှတစ်ဆင့် အရည်များ ပျံ့နှံ့ခြင်း ၊ပမာဏဆိုင်ရာ ရှင်းလင်းချက်များနှင့် ခန့်မှန်းချက်များကို ပေးစွမ်းနိုင်ပြီး အရည်များနှင့် အစိုင်အခဲများ ၊ ပုံဆောင်ခဲ များတွင် အက်တမ်နှင့် အိုင်းယွန်းများနေရာချထားခြင်း နှင့် အရွယ်အစားနှင့် မော်လီကျူး ပုံသဏ္ဌာန်းများ ကဲ့သို့သောဖြစ်စဉ်များတွင် ပမာဏဆိုင်ရာ ရှင်းလင်းချက်များနှင့် ခန့်မှန်းချက်များကို ပေးစွမ်းနိုင်သည်

ကိုးကား
-------

1. ↑  
*Advanced Inorganic Chemistry*။ 1988။ p. 1385။
2. ↑  
*Fundamentals in Nuclear Physics*။ 2005။ p. 13, fig 1.1။
နောက်ခံသမိုင်း
--------------

RBE အကြီးတန်းပြင်စက်ရုံ (ရန်ကုန်) သည် ရန်ကုန်ဘူတာကြီးနှင့် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းလမ်းပေါ်ရှိ ရက်ကြိုရထားလက်မှတ်ရုံတို့အကြားတွင်တည်ရှိသည်။ မူလက ရေနွေးငွေ့ခေတ်မှ ဒီဇယ်ခေတ်ကို ထူထောင်ရန်အတွက် ပထမအဆင့်‌ ဆောက်လုပ်ခဲ့သော ဒီဇယ်စက်ခေါင်းရုံ ဖြစ်သည်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံး ဝယ်ယူခဲ့သည့် အဲလ်စသွန် ဒီဇယ်လျှပ်စစ်စက်ခေါင်း (၆)ခေါင်းကို နေ့စဉ်ထိန်းသိမ်းမှုလုပ်ငန်းနှင့် အချိန်မှန် ပြုပြင်မှုလုပ်ငန်းများကို ရှေးဦးစွာ ဆောင်ရွက်လာရာမှ ၁၉၆၄ ခုနှစ်မှစ၍ မိုင် (၈၀၀၀၀)ပြေးဆွဲပြီးတိုင်း ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုလုပ်ငန်းများကို သီးသန့် လုပ်ကိုင်ပေးခဲ့သည်။ အဲလ်စသွန် ဒီဇယ်စက်ခေါင်း အစိတ်အပိုင်းအားလုံးကို နိုင်နင်းစွာ ပြုပြင်နိုင်ခြင်း၊ စမ်းသပ်‌စစ်ဆေးနိုင်ခြင်းနှင့် ပြန်လည်တပ်ဆင်နိုင်ခြင်း ရှိပေသည်။ 

၂၀၀၃ ခုနှစ်မှစတင်၍ ဂျပန်နိုင်ငံမှ RBE (Rail Bus Engine) များကို တင်သွင်းခဲ့ရာ အဆိုပါ RBE များအတွက် အကြီးတန်း၊ အလတ်တန်း ပြုပြင်မှုများ ဆောင်ရွက်‌ရန် လိုအပ်လာခဲ့သဖြင့် ရန်ကုန်ဒီဇယ်စက်ခေါင်းရုံကို RBE အကြီးတန်းပြင်စက်ရုံအဖြစ် ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် အသွင်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။

ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
---------------

* စက်ခေါင်းစက်ရုံ (အင်းစိန်)
* ဒီဇယ်စက်ခေါင်းစက်ရုံ (ရွာထောင်)
* လူစီးတွဲနှင့်ကုန်တွဲစက်ရုံ (မြစ်ငယ်)

ကိုးကား
-------

1. ↑  နှစ်တရာပြည့် မီးရထား ၁၈၇၇ - ၁၉၇၇
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ\ ဝိနယ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

**ကပ္ပဗိန္ဒု** ဆိုသည်မှာ ဗုဒ္ဓသာသနာတွင် ရဟန်းတော်များ လိုက်နာဆောင်ရွက်ရသည့် သင်္ကန်းနှင့်ပတ်သက်သည့် ဝိနည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ သင်္ကန်းတွင် အမှတ်အသား ပြုလုပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။

သမိုင်း
-------

မြတ်စွာဘုရားလက်ထက်တော်အခါက ရဟန်းနှင့် ပရိဗိုဇ်တို့သည် ခရီးအတူ သွားကြ၏။ ထိုအခါတွင် လမ်းခရီး၌ ခိုးသူတို့သည် ရဟန်းနှင့် ပရိဗိုဇ်တို့၏ အဝတ်သင်္ကန်းများကို လုယူကြ၏။ 

နောင်အခါ ထိုအလုယူခံရသည့် အဝတ်သင်္ကန်းများကို ရရှိကြ၏။ သို့သော် သင်္ကန်းများကို ရွေးယူရန်မှာ မကွဲမပြားဘဲ ဆင်တူလျက် ရှိသည်ဖြစ်၍ မိမိ၏ ပစ္စည်းကို ရွေးချယ်ယူရန် အခက်အခဲ ဖြစ်လျက် ရှိ၏။ 

ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုကဲ့သို့သော ကိစ္စရပ်များ ဖြစ်ပေါ်လာသည့်အတွက် "ကပ္ပဗိန္ဓု" ပြုရန် ဝိနည်းတော် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

ကပ္ပဗိန္ဒုရောင်
---------------

ဒုဗ္ဗဏ္ဏကရဏသိက္ခာပုဒ်အရ အညို, ညွှန်, အမည်း၊ ဤသုံးပါးတို့တွင် တစ်ပါးပါးဖြင့် ကပ္ပဗိန္ဒုမထိုး ရသေးသော သင်္ကန်းသစ်ကို ဝတ်ရုံသုံးစွဲလျှင် ဒုဗ္ဗဏ္ဏကရဏသုဒ္ဓပါစိတ်အာပတ် သင့်၏၊ [ဝတ်ရုံအံ့၊ အားထုတ်ခြင်း (ပယောဂ)၌ ဒုက္ကဋ်။ ဝတ်ရုံပြီးသည် ရှိသော် ပါစိတ်အာပတ်သင့်၏၊]

ကပ္ပဗိန္ဒု ထိုးရမည့်နေရာ
------------------------

သင်္ကန်းထောင့်စွန်း၌ သုံးပွင့်ဆိုင် ဗိန္ဒုမထိုးရ။ သင်္ကန်း တစ်ထောင့်လျှင် တစ်ပြောက်ကျ လေးထောင့်လုံးမှာဖြစ်စေ၊ လေးထောင့်လုံး မထိုးဘဲ သုံးထောင့်, နှစ်ထောင့်မှာဖြစ်စေ၊ တစ်ထောင့်မှာဖြစ်စေ တစ်ပြောက် စီသာ ထိုးရမည်။ ဤသို့ ထိုးရာ၌ ကြေးညှိမျိုး, သစ်ရွက်စိမ်းမျိုး လိမ်းကပ်သော ရွှံ့ညွန်မျိုး, ထိုမှ ကြွင်းသော ခပ်သိမ်းသော မည်းနက်သော အဆင်းမျိုးတို့တွင် တစ်မျိုးမျိုးဖြင့် သင်္ကန်းထောင့်၌ ထိုးရမည်။

ကပ္ပဗိန္ဒုအရွယ်
---------------

ကပ္ပဗိန္ဒု၏ အရွယ်ပမာဏမှာ ဥဒေါင်းမျက်ကွင်းလောက်ဖြစ်စေ၊ ကြမ်းပိုးကျောကုန်းလောက်ဖြစ်စေ ရှိစေရ မည်။ ထိုကပ္ပဗိန္ဒု၏ အလယ်၌ သုညဝိုင်းသကဲ့သို့ ကွက်လပ်လည်း မရှိစေရ။ [ပြည့်ပြည့်ဝန်းဝန်း ရှိစေရမည် ဟူလို။]

ကပ္ပဗိန္ဒု မထိုးရသေးလျှင် သင်္ကန်းအသစ်
--------------------------------------

အသစ်ကျပ်ချွတ်မှ မဟုတ်၊ တစ်ပတ်ရစ် အဟောင်းကိုလည်း ကပ္ပဗိန္ဒု မထိုးရသေးလျှင် ‘သင်္ကန်းသစ်’ဟု ခေါ်သည်။ ကပ္ပဗိန္ဒု မထိုးရသေးလျှင် သာမဏေတို့ ဝတ်ပြီးဖြစ်၍ ဟောင်းနွမ်းနေသော်လည်း ဤသိက္ခာပုဒ်အရ သင်္ကန်းသစ်ပင်တည်း။ ထို့ကြောင့် သာမဏေတို့၏ သင်းပိုင်ကို ခေတ္တယူ၍ ရေသနုပ်လုပ်လိုက ကပ္ပဗိန္ဒု ထိုးရမည်သာ။

ကိုးကား
-------

1. 1 2  ရဝေထွန်း (မတ် ၁၉၇၈)။ *ဘိက္ခုနီသာသနာနှင့် သီလရှင်သမိုင်း*။ ရန်ကုန်: ရွှေတည်စာပေတိုက်။
2. 1 2 3 4  ဦးဩဘာသ။ *ဝိနည်းဥပဒေတော်ကြီး*။
**ကိုလံဘိုတောင်ပိုင်းသင်ကြားရေးဆေးရုံ** (ကလုဘိုဝီလဆေးရုံ ဟုလည်းခေါ်) သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ကလုဘိုဝီလမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဆေးရုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အဓိကအားဖြင့် တုပ်ကွေးရောဂါကို ကုသပေးသည်။ နိုင်ငံတွင် ဒုတိယအကြီးဆုံးဆေးရုံ ဖြစ်သည်။ သင်ကြားရေးအတွက် ရည်ရွယ်သည့်ဆေးရုံတစ်ခုဖြစ်ပြီး ခုတင်ပေါင်း ၁၁၁၀ ခု ရှိသည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

ကလုဘိုဝီလဆေးရုံကို ဝန်ကြီးချုပ် Sirimavo Bandaranaike က ၁၉၆၀ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂ ရက်နေ့တွင် နယ်မြေဆေးရုံတစ်ခုအဖြစ် စတင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် သင်ကြားရေးဆေးရုံအဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့သည်။ လက်ရှိတွင် ကိုလံဘိုအမျိုးသားဆေးရုံပြီးပါက ဤဆေးရုံသည် နိုင်ငံတွင် ဒုတိယအကြီးဆုံးအစိုးရပိုင်ဆေးရုံ ဖြစ်သည်။ ဆေးရုံ၌ ခုတင် ၁၁၁၀ ခု ရှိသည်။ တစ်နှစ်လျှင် အတွင်းလူနာ ၁၅၀၀၀၀ ဦးနှင့် အပြင်လူနာ ၇၅၀၀၀၀ ဦးကို ကုသမှုများ ပေးလျက်ရှိသည်။ Sri Jayewardenepura တက္ကသိုလ်၏ ဆေးသိပ္ပံဌာန၏ သင်ကြားရေးဆေးရုံအဖြစ်လည်း လုပ်ဆောင်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  About Us (in en-US)။  2021-05-11 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  University of Sri Jayewardenepura Faculty of Medicine။ 25 November 2015 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။