recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ကွန်ဂိုနာ့စ်မြို့** သည် ဘရာဇီးနိုင်ငံ မီနာဂျရိုက်စ်ပြည်နယ်တွင် ရှိသော သမိုင်းဝင်မြို့တော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မီနာဂျရိုက်စ်ပြည်နယ်၏ မြို့တော် ဘယ်လိုဒီဇုန်ချီမှတောင်ဘက် ၉၀ ကီလိုမီတာ (၅၆ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ လူဦးရေ ၅၀,၀၀၀ မျှ ရှိသည်။

ကွန်ဂိုနာ့စ်ရှိ ယေရှုခရစ်၏ ခိုလှုံရာ ဘုရားကျောင်း
-------------------------------------------------

မြို့တော်သည် ဘာဆေးလီကာ ဘုရာကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သော ယေရှုခရစ်၏ ခိုလှုံရာ ဘုရားကျောင်းကြောင့် ထင်ရှားပြီး ထိုဘုရားကျောင်းတွင် ၁၈ ရာစုအတွင်းက ပေါ်တူဂီလူမျိုး စွန့်စားရှာဖွေသူ ဖယ်လီရှာနို မန်ဒက်စ် တည်ဆောက်ခဲ့သော ကန့်ကူ ပန်းပုရုပ်များ ရှိသည်။ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ဘာရော့စတိုင်လ် အနုပညာရှင်များတွင် အထူးချွန်ဆုံး တစ်ယောက်ဖြစ်သော အယ်လီဂျာဒီနိုမှ ဖန်တီးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ လသာဆောင်ရှိ ဓမ္မဟောင်းကျမ်း တမန်တော် ၁၂ ဦး ပန်းပုရုပ်မှာ သူ၏ အကောင်းဆုံး လက်ရာ တစ်ခုဟု မှတ်ယူကြသည်။ ၁၉၈၅တွင် ဘုရားကျောင်းအား ယူနက်စကို မှ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ တစ်ခု အဖြစ် စာရင်းသွင်းခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Palmerlee၊ Danny (2007-01-01)။ *South America on a Shoestring* (အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဖြင့်)။ Lonely Planet။ ISBN 9781741044430။
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

ဘုရားရှင် အင်္ဂတိုင်း အဿပုရနိဂုံး၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အဿပုရနိဂုံးသူ/သားတို့သည် ရတနာမြတ်သုံးပါးတို့၌ အလွန်ကြည်ညိုကြကုန်၏။ ထိုကြည်ညိုမှုကို အကြောင်းပြု၍-ရဟန်းတို့၊ သင်တို့ကို လူအပေါင်းတို့က သမဏ, သမဏတို့ဟူ၍ သိမှတ်ကြကုန်၏။ သင်တို့ဘယ်တွေလဲဟု မေးမြန်းကြကုန်လျှင် "ငါတို့ သမဏတို့ ဖြစ်ကုန်၏"ဟု ဝန်ခံကြကုန်၏။ ရဟန်းတို့ ထိုလူတို့အား "ဤသို့ သမဏ-အမည်။ သမဏ-ဟု ဝန်ခံကြကုန်သည်ရှိသော် သမဏကရဏ, ဗြာဟ္မဏကရဏ ဓမ္မတို့ကို ဆောက်တည်၍ ကျင့်သုံးကြကုန်အံ့။ ဤသို့ ကျင့်သုံးကြကုန်သော ငါတို့၏ သမဏဟူသောအမည်နှင့် သမဏ-ဟု ဝန်ခံခြင်းတို့သည် ဟုတ်မှန်ခြင်းဖြစ်လိမ့်မည်။ ငါတို့ သုံးစွဲနေသော ပစ္စည်းလေးပါးအရှင်တို့၏ ကောင်းမှုကုသိုလ်စေတနာသည် အကျိုး အာနိသင်ကြီးမားသည်ဖြစ်လိမ့်မည်။ ငါတို့၏ ဤရဟန်းအဖြစ်၊ ရဟန်းဘဝသည် မမြုံတော့ဘဲ အကျိုးနှင့်တကွ ကြီးပွားတိုးတက်မှုဖြစ်ထွန်းပေလိမ့်မည်ဟု သင်တို့ ကျင့်ကြရမည်ဟု မိန့်တော်မူပြီး (၁) ဟိရောတ္တပ္ပသမ္ပန္န၊ (၂) ပရိသုဒ္ဓကာယသမာစာရ၊ (၃) ပရိသုဒ္ဓဝစီသမာစာရ၊ (၄) ပရိသုဒ္ဓမနောသမာစာရ၊ (၅) ပရိသုဒ္ဓါဇီဝ၊ (၆) ဣန္ဒြိယေသုဂုတ္တဒွါရ၊ (၇) ဘောဇနမတ္တညုတာ၊ (၈) ဇာဂရိယာနုယောဂ၊ (၉) သတိသမ္ပဇည၊ (၁၀) ဝိနီဝရဏတာစိတ္တဿ၊ (၁၁) နီဝရဏငါးပါးကင်းပျောက်ပုံ ဥပမာ ငါးခု၊ (၁၂) ရူပါဝစရဈာန်လေးပါးရအောင် အားထုတ်ပုံ (၁၃) ပုဗ္ဗေနိဝါသအဘိညာဉ် ဖြစ်ပုံ၊ (၁၄) ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဉ်ဖြစ်ပုံ၊ (၁) သစ္စာလေးပါး တရားသိမြင် အာသဝက္ခ ဉာဏ်ဖြစ်၍ ရဟန္တာဖြစ်ပုံ၊ (၁၆) ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်ကို (က) သမဏ၊ (ခ) ဗြာဟ္မဏ၊ (ဂ) နှာတက၊ (ဃ) ဝေဒဂူ၊ (င) သောတ္ထိယ၊ (စ) အရိယ၊ (ဆ) အရဟံ-ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်ပုံတို့ကို အသီးအသီး အကျယ်ဝေဖန်၍ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော် မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ်အမျိုးမျိုးတို့ကို လေ့လာဖတ်ရှုနိုင်ပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -မ၊၁၊၃၃၈-၃၄၈။ မ၊မြန်၊၁၊၃၄၉-၃၅၉။ မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၁၂-၂၁၅။ မ၊ဋီ၊၂၊၂၂၉-၂၄၀။

-မဇ္ဈိမနိကာယ၊ မူလပဏ္ဏာသက၊ ၄-မဟာယမကဝဂ္ဂ၊ နဝမသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
-မ၊၁၊၃၆၅-၃၇၃။ မ၊မြန်၊၁၊၃၇၆-၃၈၅။ မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၃၄-၂၅၄။ မ၊ဋီ၊၂၊၂၅၃-၂၇၇။

-မဇ္ဈိမနိကာယ၊ မူလပဏ္ဏာသ၊ ၅-စူဠယမကဝဂ္ဂ၊ တတိယသုတ်။

အရှင်သာရိပုတ္တရာ ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် အရှင်ကောဋ္ဌိကထေရ်က ဒုပ္ပည၊ ပညဝါ ဝိညာဏံ၊ ပညာနှင့် ဝိညာဏ်၊ ဝေဒနာ၊ သညာ၊ ဝေဒနာ-သညာ-ဝိညာဉ်ဟု နိဿဋ္ဌအနက်ကြောင့် ဣန္ဒြေငါးပါးတို့နှင့် ပရိသုဒ္ဓ မနော ဝိညာဏ်ဖြင့် သိအပ်သောတရား၊ နေယျဓမ္မကိုသိသောဓမ္မ၊ ပညာ၏ကိစ္စ၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ဖြစ်နိုင်သောအကြောင်း၊ စေတောဝိမုတ္တိ၊ စေတောဝိမုတ္တိဖလာနိသံသ၊ ပညာဝိမုတ္တိ ပညာဝိမုတ္တိဖလာနိသံသကို ဖြစ်စေနိုင်သော သမ္မာဒိဋ္ဌိကို ချီးမြှောက်သောအင်္ဂါရပ်များ။ ဘဝ၊ ပုနဗ္ဘဝါဘိနိဗ္ဗတ္တိ၊ အာယတိပုနဗ္ဘဝါဘိနိဗ္ဗတ္တိ မဖြစ်သောတရား၊ ပဌမဈာန်၊ ပဌမဈာန်အင်္ဂါ၊ ပယ်သောအင်္ဂါ၊ ပြည့်စုံသောအင်္ဂါ၊ နာနာဝိသယ နာနာဂေါစရ အညမညဂေါစရဝိသယန ပစ္စနုဘောန္တဖြစ်သော ဣန္ဒြေငါးပါးတို့၏ ပဋိသရဏ ပစ္စနုဘောတိ။ ဣန္ဒြေငါးပါးတို့စွဲ၍တည်သော ဓမ္မ၊ အာယု၌စွဲ၍တည်သောဓမ္မ၊ ဥသ္မာ၌ စွဲ၍တည်သောဓမ္မ၊ ယင်းတို့စွဲ၍တည်နေပုံ ဥပမာန၊ အာယုသင်္ခါရနှင့် ဝေဒနိယဓမ္မ၊ စိတ်စေတနာမရှိသော သစ်တုံးကဲ့သို့ ရှို့မြိုက်အပ် ပစ်ပယ်အပ်သည်ဖြစ်၍ ရူပကာယ ဖြစ်သောတရား၊ သေပြီးသောသူနှင့် နိရောဓသမာပတ်ဝင်စားသောသူတို့ ခြားနားချက်၊ အဒုက္ခ မသုခ စေတောဝိမုတ္တိသမာပတ်၏ အကြောင်းတရားများ၊ အနိမိတ္တစေတော ဝိမုတ္တိသမာပတ်၏ အကြောင်းတရားများ။ အနိမိတ္တစေတောဝိမုတ္တိ တည်ခြင်း, ထခြင်းကြောင်းတရားများ၊ အပ္ပမာဏစေတောဝိမုတ္တိ၊ အာကိဉ္စညစေတောဝိမုတ္တိ၊ သုညတာ စေတောဝိမုတ္တိ၊ အနိမိတ္တာ စေတောဝိမုတ္တိ လေးပါးတို့၏ ခြားနားချက်၊ နာနတ္ထနာနာဗျဉ္ဇန ခြားနားခြင်း၏အကြောင်းတရား။ ဧကတ္ထနာနာဗျဉ္ဇနတို့ကို မေးလျှောက်သည်ကို အရှင်သာရိပုတ္တရာက ဝေဖန်၍ ဖြေဆိုသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များစွာရှိပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
ရှင်မဟာ အရိယဝံသသည် 
အင်းဝခေတ် သက္ကရာဇ် ၈ဝ၄ ခုနှစ်တွင် နန်းတက်သော 
ထူပါရုံဒါယကာ နရပတိမင်းလက်ထက်တွင် ကျမ်းဂန်
တတ်မြောက်လှသဖြင့် ကျော်စောထင်ရှားသော ဆရာတော် 
ဖြစ်သည်။ ပင်းယမြို့တောင်စကားအင်းရွာသား ဇာတိဖြစ်
လေသည်။

ပင်းယမြို့၊ အင်းဝမြို့များ၌၊ အဋ္ဌကထာ၊ ဋီကာ
ကျမ်းဂန်များကို သင်ကြား၍ ကိုယ်ဝန်ဆောင် မိန်းမရွက် 
နိုင်လောက်သည့် တစ်ရွက်စာခန့်သော ပေပုရပိုက်များကို 
နှုတ်တက်အာဂုံ ရွတ်ဆိုနိုင်သော်လည်း၊ ကျမ်းဂန်တတ်သည်၊ 
စာပေတတ်သည်ဆိုသော သဘောကို မသိချေ။ ထို့ကြောင့် 
ရှင်မဟာအရိယဝံသသည် စစ်ကိုင်းအရပ်သို့ကူး၍ ကျမ်းဂန်
တတ်သည့် ရေငုံဆရာတော်ထံ စာဝါတောင်းရန် ဆည်းကပ်
လေသည်။ ၂ ရက်တိုင်အောင် စကားပြောခွင့် မရသဖြင့် 
ဝတ်ဖြည့်၍သာ ပြန်ခဲ့ရသည်။ ၃ ရက်မြောက်သော နေ့၌ကား 
သားရေနယ် ခေါက်သံကို ကြားရသောအခါမှ ရေငုံဆရာတော်
သည် ရေကိုထွေးပြီးလျှင် မေးမြန်း၏။ ရှင်မဟာအရိယဝံသက 
စာဝါတောင်းရန် ရောက်ကြောင်း လျှောက်သောအခါ သင်ကြား
လေ့ကျက်ခဲ့ဖူးသော ကျမ်းဂန် များကို မေး၏။ သင်ကြားခဲ့ဖူး
သော ကျမ်းဂမ်းများကို လျှောက်သည်တွင် ရေငုံဆရာတော်က 
မသင်ကြားခဲ့ဖူးသော သင်ရိုးကျမ်းဂန်များပင် မရှိပြီဟု 
မိန့်တော်မူသည်။ သို့သော် ရှင်မဟာ အရိယဝံသက 
ကျမ်းဂန်တတ်သည်၊ စာပေတတ်သည် ဆိုသော သဘောကို 
မသိပါသေးသောကြောင့် ဆည်းကပ်ပါ သည်ဟု 
လျှောက်ပြန်လေသည်။ ထိုအခါမှ ရေငုံရာတော်ကာ ဋီကာ 
လက်သန်းကို သင်တော့ဟု စာဝါပေး၍ အမျိုးမျိုးသော 
နည်းတို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်၍ သင်ကြားပြတော်မူလေသည်။

ရှင်မဟာအရိယဝံသသည် ၃ ရက်မျှ သင်ကြားပြီးလျှင် 
ပြသအပ်သော နည်းကိုမီ၍ နည်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ဆင်ခြင်သုံးသပ် 
ရာတွင် ကျမ်းဂန်တတ်သည်၊ စာပေတတ်သည်ဆိုသောသဘော 
ကို ထိုအခါမှ သိတော့သဖြင့် ၂ ရက် ၃ ရက် မလာဘဲ 
နေလေသည်။ ထို့နောက် ရေငုံဆရာတော်ထံလာ၍ အကျိုး
အကြောင်းကို လျှောက်ထားလေသည်။

ရေငုံဆရာတော်က ကျမ်းဂန် တတ်ကြောင်း၊ စာပေ 
တတ်ကြောင်းကို သိလျှင် ကျေးဇူးပြုသောအားဖြင့် ဋီကာ 
လက်သန်းကိုပင် ဖွင့်ပေတော့ဟု ဆိုတော်မူသောကြောင့်၊ 
ရှင်မဟာ အရိယဝံသသည် ဋီကာလက်သန်း အဖွင့် ဖြစ်သော 
မဏိသာရမဉ္စူသာ ကျမ်းကို ပုညစေတီ အရှေ့မြောက် ချောက်
တွင် နေ၍ စီရင်ရေးသားတော်မူရာ သက္ကရာဇ် ၈၂၈ ခုနှစ်၌ 
ပြီးစီး၏။ ယင်းကျမ်းကို ပြုစုရာ၌ ပြီးသမျှကို လပြည့်လကွယ် 
ရှစ်ရက် သီတင်းနေ့တိုင်း ပုညစေတီရင်ပြင်၌ သံဃာအများရှေ့၌ 
ဖတ်ပြ၏။ ထိုအခါ အစွန်း၌ နေ၍ စာနာလျက်ရှိသော ရဟန်း
တစ်ပါးက ဧးဧးဟူ၍ နှစ်ကြိမ်တိုင် ဆိုသည်ကို မှတ်သား
လိုက်ရလေသည်။ ကျောင်းသို့ပြန်ရောက်၍ မှတ်သားထားသော 
အရာကို ပြန်၍ကြည့်ရှုဆင်ခြင်သောအခါ တစ်ချက်မှာ ဝါကျ
ထပ်၍ အခြားတစ်ချက်မှာ ဣမံဂန္ထံ ဟု စွဲရမည့်အစား ဣဒံဂန္ထံ 
ဟု အစွဲပျက်သည်ကို မြင်သောကြောင့် ပြင်ဆင်ရသည်။ 

ထိုသို့မှားယွင်းသော အချက်နှစ်ချက်ကို ထောက်ပြသတိပေး 
သဖြင့် ကျေးဇူးကြီးမားလှသောကြောင့် ထိုရဟန်းအား နှစ်ထပ် 
သင်္ကန်းဖြင့် ဉာဏ်ပူဇော်တော်မူသည်။
ရှင်မဟာရိယဝံသသည် (၁) မဏိသာရမဉ္ဇူသာဋီကာ၊ 
(၂) မဏိဒီပဋီကာ၊ (၃) ဂန္ထာဘရဏပါဌ်၊ (၄) မဟာနိဿယ၊ 
(၅) ဇာတကဝိသောဓနဟူသော ကျမ်းများကို ပြုစုတော်မူခဲ့ 
သည်။ မဏိသာရမဉ္ဇူ သာသည် ဋီကာကျော်၏ အဖွင့်ကျမ်း 
ဖြစ်သည်။ မဏိဒီပကျမ်းသည် ဒွါရကထာ မူလဋီကာ၏ 
အဖွင့်ကျမ်းဖြစ်သည်။ ဂန္ထာဘရဏကျမ်းသည် ဥပသာရနိပါတ် 
တို့၏ အနက်အနေအထားကိုဆိုသော သဒ္ဒါကျမ်းဖြစ်သည်။ 

မဟာနိဿယ ကျမ်းသည် မူလဋီကာနှင့် အနုဋီကာကို စပ်ယှဉ် 
၍ ဖွင့်သော နိဿယကျမ်းဖြစ်သည်။ ဇာတကဝိသောဓန 
ကျမ်းကား ဇာတ်တော်ဆယ်စောင်ကို ပုဒ်ပါဌ် အဆစ်အဖု 
သုတ်သင်သော ဂဏ္ဌိကျမ်းတည်း။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၈)
**ဘုတ်ငှက်** (Coucal) သည် ဥဩမျိုးနှင့်အတူ "ကျူကျူ
လီဒီး" မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်၍ ပါဏဗေဒ အလိုအားဖြင့် "စင်ထရို
ပတ် ဆိုင်နင်ဆစ်" ဟုခေါ်သည်။ ဥဩနှင့် မျိုးတူသော်လည်း 
ဥဩကဲ့သို့အခြားငှက်၏ အသိုက်တွင် ဥအုလေ့မရှိ။ မိမိ
အသိုက်နှင့် မိမိဥအုသည်။ တောကျီးကန်းအရွယ် အလျား ၁၈ 
လက်မရှိ၍ ကိုယ်မှာ တောက်ပြောင် မည်းနက်ပြီးလျှင် 
အတောင်သည် အုန်းခွံရောင် နီကျင့်ကျင့် ဖြစ်သည်။ 
အတောင်နှင့် အမြီးသည် ကြီး၍ လေးလေးပျံတတ်သည်။ 
အဖိုနှင့်မ ပုံသဏ္ဌာန်ချင်းတူသည်။

ဘုတ်သည် ပုန်းလျှိုးနေ၍ မြေပြင်ပေါ်တွင် အစာ
ရှာစားသည်။ အထူးသဖြင့် စိုက်ပျိုးခင်းနှင့် မြေကွပ်လပ် 
များတွင် အတွေ့ရများသည်။ ချုံထူ၍ စွတ်စိုသော နေရာများကို 
ကြိုက်နှစ်သက်၍ ရေနှင့် ဝေးဝေးမနေချေ။ တောတွင်းရှိ
စမ်းချောင်း၊ ကမ်းပါးတစ်လျှောက် ပေါက်သော ကိုင်းတော၊ 
ဗိဇတ်တောများတွင် ပိုးကောင်များ၊ နှံကောင်၊ ဖွတ်၊ ပုတတ်၊ 
မြွေနှင့် အလားတူ အစာများကို ရှာဖွေစားကြသည်။ 

အစာရှာဖွေရာတွင် မြေပေါ်၌ အမြီးကိုမ၍ တည်ငြိမ်စွာ 
သွားလာနေသည်ကို တွေ့ရတတ်သည်။ အနှောင့်အယှက်နှင့် 
တွေ့သောအခါတွင် ထူးခြားစွာ ဖြည်းဖြည်းနှင့် မှန်မှန် 
မြက်တော၊ ချုံတောထဲသို့ပျံသွားလေ့ရှိသည်။ မိုးရွာပြီးစတွင် 
ဘုတ်သည် ချုံဖျား၌ ဖြစ်စေ၊ ဝါးရုံဖျား၌ဖြစ်စေ နှစ်ခြိုက်စွာ 
နေစာလှုံလေ့ရှိသည်။

ဘုတ်၏ အသံမှာ လေးနက်၍ အု-အု ဟုဖြည်းဖြည်း
နှင့် မှန်မှန် အော်လေ့ရှိသည်။ အထူးသဖြင့် နွေဥတုတွင် 
အော်တတ်၍ အဝေးကပင် ကြားနိုင်သည်။ အော်သည့်အခါ 
အမြီးကိုမ၍ ဖြန့်ထားသည်။ ဦးခေါင်းသည် အောက်သို့စိုက်လာ
၍ လည်ချောင်းလည်းပွလာသည်။ တစ်ကိုယ်လုံးလည်း တုန်နေ
သည်။ တစ်ခါတစ်ရံ ကု-ကု ဟုလည်း ၆ ကြိမ်မှ အကြိမ် 
၂ဝ ခန့်အထိ အော်လေ့ရှိသည်။ တစ်ကောင်အော်လျှင် အနီး
အနား တစ်ဝိုက် ဘုတ် များကပါ ဝိုင်း၍ အော်တတ်ကြသည်။

ဘုတ်သည် အသိုက်ကို ချုံဖုတ်၊ မြက်ဖုတ်၊ သစ်ကိုင်း
ခွများတွင် ပြုလုပ်၍ မိုးဥတုတွင် သားပေါက်တတ်သည်။ 
တစ်မြုံလျှင် ၃ ဥမှ ၅ ဥအထိရှိ၍ ပုံသဏ္ဌာန်မှာ ရှည်မျောမျော
ဖြစ်ပြီးလျှင် ကြမ်းတမ်းသည်။ အပြောက် အစက်မရှိချေ။ 

အရောင်မှာ အဖြူမွဲရောင် ဖြစ်သည်။ အဖိုအမ နှစ်ဦးလုံးပင် 
အသိုက်လုပ်ခြင်း၊ ဝပ်ခြင်းနှင့် သားငယ်များ ထိန်းကျောင်း
ပြုစုခြင်းများကို ခွဲဝေလုပ်ဆောင်ကြသည်။

ဘုတ်များကို အရှေ့တိုင်း နိုင်ငံများတွင် အနှံ့အပြား 
တွေ့ရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ တစ်ဝန်းလုံးတွင် နေ၍ အမြင့်ပေ 
၄ဝဝဝ အထိ တွေ့ရတတ်လေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၈)
အောက်လွှတ်တော်သည် လွှတ်တော်နှစ်ရပ်စနစ်တွင် ရှိသည့် လွှတ်တော်နှစ်ရပ်အနက်မှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး အခြားလွှတ်တော်မှာ အထက်လွှတ်တော်ဖြစ်သည်။ အထက်လွှတ်တော်အောက်တွင် ၎င်း၏တရားဝင်ရာထူးဖြစ်သော်လည်း၊ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ လွှတ်တော်အများအပြားတွင် အောက်လွှတ်တော်သည် ပိုမိုအာဏာကို ကိုင်စွဲထားနိုင်သည်၊ သို့မဟုတ် အခြားနည်းဖြင့် သိသာထင်ရှားသော နိုင်ငံရေးဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ကျင့်သုံးလာသည်။ အောက်လွှတ်တော်သည် ပုံမှန်အားဖြင့် အထက်လွှတ်တော်များထက် ပိုကြီးသောကြောင့် ၎င်း၏အမတ်ကိုယ်စားလှယ်များ ပိုမိုများပြားသည်။

အထက်လွှတ်တော်နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် အောက်လွှတ်တော်များသည် အချို့သော လက္ခဏာများ (တရားစီရင်ပိုင်ခွင့်အလိုက် ကွဲပြားသော်လည်း) မကြာခဏ ပြသလေ့ရှိသည်။

အာဏာများ

ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီစနစ်တွင် အောက်လွှတ်တော်သည်

* ယခုခေတ်တွင် အထက်လွှတ်တော်ကို ကန့်သတ်မှုများအပေါ် အခြေခံ၍ ဩဇာအာဏာ ပို၍ များသည်။
* အချို့သောနည်းများဖြင့် အထက်လွှတ်တော်ကို လွှမ်းမိုးနိုင်သည်။
* အစိုးရကို အယုံအကြည်မရှိအဆိုကို မဲပေးနိုင်သလို ပါလီမန်သက်တမ်းအစတွင် အစိုးရခေါင်းဆောင်အဖြစ် အဆိုပြုသူမှန်သမျှကို မဲခွဲဆုံးဖြတ်နိုင်သည်
* ဩစတြေးလျ၊ အီတလီနှင့် ရိုမေးနီးယားတို့တွင် အထက်လွှတ်တော်သည် အောက်လွှတ်တော်နှင့် အတိအကျ တူညီသော လုပ်ပိုင်ခွင့်များ ရှိသည်။

သမ္မတဆိုင်ရာစနစ်တွင် အောက်လွှတ်တော်၊

* အောက်လွှတ်တော်တွင်လည်း အချို့သောနေရာများတွင် သီးသန့်အာဏာများရှိသည်။
* အုပ်ချုပ်ရေးကို စွပ်စွဲရန် တစ်ခုတည်းသော အာဏာ ရှိသည် (အထက်လွှတ်တော်က စွပ်စွဲပြစ်တင်ရန် ကြိုးစားသည်)။
* ပုံမှန်အားဖြင့် သင့်လျော်သော/ထောက်ပံ့ရေးနှင့်ဆိုင်သော ဥပဒေများကို စတင်သည်။
ရှိဟိုနာဂဲ တိုက်ကွက်ကို တစ်ဝက်ထိုင် အနေအထားဖြင့် သရုပ်ပြနေစဉ်
အိုက်ကီဒို(合気道 aikidō) ဆိုသည်မှာ မော်ရီဟေး အူရ်ရှီးဘ (Morihei Ueshiba) မှ သူ၏ ကိုယ်ခံပညာလေ့လာမှု ၊ ဖီလော်ဆော်ဖီ ဆိုင်ရာ တွေးခေါ်မှု နှင့် ဘာသာရေးယုံကြည်မှု များကို ပေါင်းစပ်စုစည်း၍ တီထွင်ဖန်တီးခဲ့သော ဂျပန် ကိုယ်ခံပညာ တစ်ခုဖြစ်သည်။ အိုက်ကီဒို ကို အများအားဖြင့် စွမ်းအင်များဖြင့် စုစည်းထားသောနည်းလမ်း သို့မဟုတ် စိတ်အာရုံ ခံစားမှုများကို စည်းဝါးကိုက်ညီစွာ ပေါင်းစပ်ထားသော နည်းလမ်း ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သည်။
အူရ်ရှီးဘ ၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ လေ့ကျင့်သူများအနေဖြင့် မိမိအားတိုက်ခိုက်လာသူထံမှ ရရှိနိုင်သည့်နာကျင်မှုများကို ခုခံကာကွယ်ရန်အတွက် အသုံးပြုနိုင်သော အနုပညာရပ်တစ်ခုဖန်တီးရန် ဖြစ်ခဲ့သည်။

အိုက်ကီဒို၏လုပ်ဆောင်မှုမှာ တိုက်ခိုက်လာသူ၏ ရွေ့လျားမှု ၊ တိုက်ခိုက်မှုအား ၊ တိုက်ခိုက်ရာ လမ်းကြောင်းတို့ကို ဆန့်ကျင်ဘက်အဖြစ်ပြောင်းလဲပေးပြီး အဆုံးသတ်ပေးခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ မိမိအနေဖြင့် အနည်းဆုံးသောခွန်အားကို အသုံးပြု၍ တိုက်ခိုက်လာသူ၏ အရှိန်၊ အဟုန်၊ ခွန်အားတို့ကို ဝင်ရောက်ခြင်း သို့မဟုတ် လှည့်ပတ်ခြင်းစသော လှုပ်ရှားမှုနည်းလမ်းများဖြင့် ခုခံကာကွယ်ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။
အိုက်ကီဒို နည်းစံနစ်များသည် လွှင့်ပစ်ကိုင်ပေါက်ခြင်း ၊ အဆစ်များကို ချိုးလိမ်ခြင်းများဖြင့် အဆုံးသတ်လေ့ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် အိုက်ကီဒို၏ နည်းစံနစ်များကို အမျိုးအစားခွဲကြည့်လျှင် ဖမ်းဆုပ်ချုပ်နှောင်ခြင်း ပြုလုပ်ရသော ကိုယ်ခံပညာများမှ ဆင်းသက်လာသည်ဟု ဆိုနိုင်ပေသည်။

အိုက်ကီဒိုသည် အဓိကအားဖြင့် ဒိုက်တို ရူ အိုက်ကီ ဂျူဂျစ်ဆူ(Daitō-ryū Aiki-jūjutsu) မှ ဆင်းသက်လာသည်ဟု ဆိုနိုင်သည် ၊ သိုသော် ၁၉၂၀ ခုနှစ်ပတ်ဝန်းကျင်နောက်ပိုင်းမှစ၍ အူရ်ရှီးဘ၏ အိုမိုတိုခရို ( Ōmoto-kyō ) ဘာသာအယူဝါဒနှင့် ဆက်စပ်ပြီး စတင်ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။
အင်ဒပ်တာကို တစ်နည်းအားဖြင့် ကွိုင် ဟုလည်း ခေါ်ဆိုပါသေးသည် ။ မြန်မာအမည်ဖြင့် လျှပ်စစ်ကိုညှို့နိုင်သောကြောင့် လျှပ်ညှို့ ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြပါသေးတယ်။

Inductor ဆိုသည်မှာ ကြေးဝါယာကြိုးခွေကို တစ်ထပ်သို့မဟုတ် တစ်ထပ်ထက်မက စနစ်တကျရစ်ခွေထားသော ဝါယာခွေတခုဖြစ်သည်။ ထိုသို့ရစ်ခွေထားရာဝယ်တွင် အတွင်းတွင်တခုခု ထပ်ခံ၍ ရစ်ခွေထားနိုင်သကဲ့သို့  မည်သည့်သတ္တုမျှမပါဝင်ပဲ ဝါယာကြိုးချည်းသက်သက်ရစ်ခွေထားခြင်းမျိုးလဲ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

Inductor တခုသည် 

၁. လျှပ်စီး ကို Magnetic Field သံလိုက်စက်ကွင်းအသွင်ဖြင့် ယာယီသိုလှောင်ပေးခြင်း

၂. ယင်းအတွင်းစီးဆင်းနေသော လျှပ်စီး ကိုဆန့်ကျင့်ခြင်း

၃. DC ကို ဖြတ်ခွင့်ပြုပြီး AC ကိုဆန့်ကျင်တားဆီးခြင်း ကိုပြုလုပ်ပါတယ် 

Inductor တခု၏ လျှပ်စစ်သိုလှောင်နိုင်စွမ်းပမာဏကို Inductance ( L ) ဖြင့်ဖော်ပြပါတယ်။ Inductance ကို Henry ( H ) ဖြင့်တိုင်တာပြီး ယူနစ်များမှာ uH = Micro Henry , mH = Mili Henry တို့ဖြစ်ကြပါတယ် ကွိုင်တခု၏ Inductance တန်ဖိုးသည် ယင်း၏အပါတ်ရည်နှင့် အတွင်းခံပြုလုပ်ထားသော သတ္တုထည်ပေါ်မူတည်ပါသည် သိသာရန်မှတ်သားထားရမယ့် ၂ ချက်သာ ရှိပါတယ် 
  

Air Core Inductor ၏ သင်္ကေတ
Data Sheet မှာ

၁. No of Turn ကွိုင်၏ အပတ်ရေ

၂. Type of Core သာလျှင်ဖြစ်ပါတယ် Core ဆိုသည်မှာအတွင်းတွင်ခံ၍ ရစ်ပတ်ထားသော ပစ္စည်းကိုခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

Inductor များကို ၃ မျိုးထပ်ခွဲထားပါတယ် 

၁. Air Core

၂. Iron Core

၃. Ferrite Core တို့ဖြစ်ပြီး ပုံထဲတွင်လေ့လာနိုင်မှာပါ 

၁. Air Core 

Air Core ဆိုသည့်အတိုင်း ကွိုင်အတွင်းတွင် မည်သည့်အရာမှမပါပဲ လေသာလျှင်ပါဝင်သောကြောင့် Air Core ဟုခေါ်ထားခြင်းဖြစ်ပြီး ကြေးကြိုးများသက်သက်သာခွေထားခြင်းဖြစ်ပါတယ် ထို့ကြောင့် အလေးချိန်အပေါ့ပါးခြင်း Magnetic Field အားနည်းခြင်း Low Frequency လည်းအားနည်းပြီး Inductance လည်းနည်းနည်းသာသရရှိနိုင်ပါတယ် ရေဒီယိုလိုပစ္စည်းများတွင် ပါဝင်ပါတယ်  သင်္ကေတအားဖြင့် သာမန်အတွန့်လေးသာပါဝင်ပါတယ် ။

၂. Iron Core 

Iron Core ဆိုသည်မှာအတွင်တွင် သံပြားများကိုထည့်သွင်း၍အပြင်မှ ကြေးကြိုးများကိုရစ်ခွေထားခြင်းဖြစ်သည် Audio Frequency အတွတ် nickel alloy နှင့် Silicon Steel တို့ကိုအသုံးပြု၍ ကတ်ဆက္များ အသံချဲ့စက္များ TV များစသည့်လျှပ်စစ်ပစ္စည်းများတွင် Audio ပိုင်းဆိုင်ရာအတွက်အလွန်အသုံးများသည် ယင်းတွင် အတွင်းတွင် သံကိုခွေ၍ပြုလုပ်ထားပြီး Inductor ၃ မျိုးလုံးတွင် အရွယ်အစားအကြီးမားဆုံးနှင့် အလေးလံဆုံးဖြစ်သည် Low Frequency သာရနိုင်၍ Inductance အလယ်အလတ်အဆင့်သာရှိပြီး အိမ်သုံးရိုးရိုး Choke များတွင်တွေ့ရမှာပါ သင်္ကေတအားဖြင့် အတွန့်လေးပေါ်တွင့် မျဉ်းဖြောင့်နှစ်ကြောင်းဆွဲထားခြင်းကိုမြင်ရမှာပါ ။

၃. Ferrite Core 

Ferrite Core ဆိုသည်မှာ Nickel oxide နှင့် Ferric Oxide နှစ်ခုကိုပေါင်းစပ်ထားခြင်းဖြစ်ပါတယ် အလွယ်ပြောရလျှင် သံကိုစွမ်းအားမြှင့်ပြုပြင်ထားခြင်းပြီး ပေ့ါပါးကျစ်လျစ်လာစေခြင်းပါ ထူးခြားချက်မှာ အလးချိန်အနည်းငယ်နှင့်  အသေးငယ်ဆုံးဖြစ်ပေမယ် စွမ်းဆောင်နိုင်စွမ်းကအလွန်ကြီးမားပါတယ် High Frequency ထုတ်ပေးနိုင်ပြီး Inductance လည်းများပြားပါဝင်ပါတယ် အဝေးသို့ထုတ်လွှတ်နိုင်သော Radio စက်များ TV စက်များ သည်တို့တွင်တပ်ဆင်အသုံးပြုထားပါတယ် အိမ်သုံး Auto Choke တွင်လည်းပါဝင်သည် သင်္ကေတမှာ အတွန့်လေးပေါ်တွင် သံမဟုတ်ပဲ ပြုပြင်ထားခြင်းကြောင့် မျဉ်းစက်လေး  ၂ ကြောင်းဖြင့်ဖော်ပြထားပါတယ် ။
ရှင်ပဒုမ (၁၂၄၇ - ၁၃၁၄) သည် "မဟာပဒုမဆရာတော်" ဟု သိကြသည့် ကျမ်းပြုဆရာတော် ဖြစ်သည်။

ဘဝ
--

ဆရာတော်ကို ၁၂၄၇ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလဆန်း ၃ ရက်နေ့တွင် ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်နယ် ကုလသင်ရွာ၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ငယ်မည်မှာ "မောင်ပိန်" ဖြစ်သည်။ မိဘနှစ်ပါးမှာ ဦးမိတ်-ဒေါ်သင်းထုံ ဖြစ်သည်။

ငယ်စဉ်က ရေဦးမြို့ မြောက်မုံတိုင်ပင်နယ် ရွာရှည်ရွာကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြား၍ "ရှင်ပဏ္ဍိစ္စ" ဟူသည့် ဘွဲ့ဖြင့် သာမဏေဝတ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် သိမ်းဆည်းဆရာတော်ထံတွင် ပညာများ ဆည်းပူးခဲ့သည်။ ဖန်ခါးစဉ်ဆရာတော်ထံ၌လည်း ဗေဒင်ပညာ သင်ယူခဲ့သည်။

၁၂၆၆ ခုနှစ်တွင် မုံတိုင်ပင်ကျောင်း၌ ရဟန်းပြုရာ "ရှင်ပဒုမာ" ဟူသည့် ဘွဲ့ကို ခံယူခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် ကြို့တိန်းရွာ၌ သီတင်းသုံးတော်မူခဲ့သည်။ ၁၂၇၁ ခုနှစ်တွင် မဟာပဒုမာရုံတိုက်သစ်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။

ပျံလွန်တော်မူခြင်း
------------------

ဆရာတော်သည် ၁၃၁၄ ခုနှစ်တွင် ပျံလွန်တော်မူခဲ့သည်။

ကျမ်းများ ပြုစုခြင်း
--------------------

ဆရာတော်သည် အောက်ပါကျမ်းများကို ပြုစုခဲ့သည်။

၁။ သံဒိဋ္ဌလက်ရိုးကျမ်း၊

၂။ အမြန်ဖွဲ့ထုံးအကောင်းဆုံး၊

၃။ အခါပေးထုံးအကောင်းဆုံး၊

၄။ သင်္ကြန်တွက်ထုံးအကောင်းဆုံး၊

၅။ လောကသိပ္ပရာသီ၊

၆။ လောကသိပ္ပရာသီ၊

၇။ အဟောထိပ်သီးနိသျည်း၊

၈။ မော်ကွန်းကျောက်စာလင်္ကာ၊

၉။ ဧကပိုဒ်လင်္ကာရတုများ၊

၁၀။ ဆယ်လီမူးလင်္ကာသုံးပုံတွက်နည်းကဗျာ။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4  လှသမိန် (၁၉၆၁)။ *ဂန္ထဝင်ပုဂ္ဂိုလ်ကျော်များ အတ္ထုပ္ပတ္တိပေါင်းချုပ်*။ ရန်ကုန်မြို့: ဟံသာဝတီစာအုပ်တိုက်။ pp. ၁၆၇၊ ၁၆၈။
|  |
| --- |
| တစိတ်တပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| မြန်မာ့ ဒီမိုကရေစီအရေး လှုပ်ရှားမှုများ |
| တိုက်ပွဲဝင်နေသည့် ခွပ်ဒေါင်းအလံ |
| ကျောရိုးနောက်ခံ |
| လွတ်လပ်ပြီးခေတ်မြန်မာနိုင်ငံ |
| ပြည်တွင်းမတည်ငြိမ်မှုများ |
| မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ် |
| နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ |
| နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ |
| ဆန္ဒပြပွဲကြီးများ |
| ၈၈၈၈ အရေးတော်ပုံ ၊ ရွှေဝါရောင် တော်လှန်ရေး ၊ မြန်မာ့နွေဦးတော်လှန်ရေး |
| လိုက်လျောမှု နှင့် ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု |
| ဒီမိုကရေစီ လမ်းပြမြေပုံ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေနိုင်ငံရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း |
| ရွေးကောက်ပွဲများ |
| ၁၉၉၀ ၊ ၂၀၁၀ ၊ ၂၀၁၂ ၊ ၂၀၁၅ ၊ ၂၀၂၀ |
| အဖွဲ့အစည်းများ |
| အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် ၊ ၈၈ မျိုးဆက် ကျောင်းသားများ ၊ ဘားမားကမ်ပိန်း ယူကေ ၊ ဗမာပြည်လွတ်မြောက်ရေးညွန့်ပေါင်းအဖွဲ့ ၊ ယူအက်စ်ကမ်ပိန်း မြန်မာ ၊ မျိုးဆက်သစ်လူငယ်များ အစည်းအရုံး ၊ မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး ၊ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ ၊ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ၊ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် |
| အထင်ကရ ပုဂ္ဂိုလ်များ |
| အောင်ဆန်း ၊ ဦးနု ၊ အောင်ကြီး ၊ တင်ဦး ၊ အောင်ဆန်းစုကြည် ၊ မင်းကိုနိုင် ၊ သိန်းစိန် |
| ဆက်စပ်ရာ အကြောင်းအရာများ |
| မြန်မာ့ လူ့အခွင့်အရေး ၊ မြန်မာ့ နိုင်ငံရေး ၊ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် နိုင်ငံခြား ဆက်ဆံရေး |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒီမိုကရေစီလမ်းပြမြေပုံ ၇ ချက် (တရားဝင်ခေါ်ဆို၊ Roadmap to Discipline-flourishing Democracy) ကို ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခင်ညွန့်မှ ၃၀ရက် ဩဂုတ်လ ၂၀၀၃၌ နိုင်ငံပိုင် မီဒီယာများသို့ ထုတ်ဖော်ကြေညာခဲ့သည်၊ ၎င်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ဒီမိုကရေစီလမ်းစဉ် ပြန်လည်ဖော်ဆောင်နိုင်ရန် အဆင့် ၇ ချက်ပါရှိသည်။.နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီမှ အသိအမှတ်ပြုသည့် ထိုလမ်းပြမြေပုံသည်၊ ညောင်နှစ်ပင်၊ မော်ဘီမြို့၌ အမျိုးသားညီလာခံအား ပြန်လည်ကျင်းပရေးနှင့် အခြေခံဥပဒေရေးဆွဲရန်ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ပြည်လုံးကျွတ် ဆန္ဒခံယူပွဲကောက်ယူ၍ အခြေခံဥပဒေကို အတည်ပြုကာ၊ လွှတ်တော်သို့ အမတ်များရွေးကောက်တင်မြောက်၍ ပါလီမန်လုပ်ငန်းစဉ်များ ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်ဖြစ်သည်။

လမ်းစဉ် ၇ ချက်
--------------

နိုင်ငံတော်တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်အဆင့်ဆင့်
[ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ROAD MAP ]

  

ပထမအဆင့် - ၁၉၉၆ ခုနှစ်ကစတင်၍ ယာယီအားဖြင့် ဆိုင်းငံ့ထားလျက်ရှိသော အမျိုးသားညီလာခံကြီးကို ပြန်လည်ကျင်းပခြင်း။

ဒုတိယအဆင့် - အမျိုးသားညီလာခံကြီး အောင်မြင်စွာကျင်းပပြီးစီးသည့်အခါ စစ်မှန်ပြီး စည်းကမ်းပြည့်ဝသော ဒီမိုကရေစီစနစ်ဖြစ်ထွန်းရေးအတွက် လိုအပ် သော ဆောင်ရွက်ဖွယ်ရာလုပ်ငန်းစဉ်များကို တစ်ဆင့်ပြီးတစ်ဆင့် ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ခြင်း။

တတိယအဆင့် - အမျိုးသားညီလာခံကြီးကချမှတ်ပေးသော အခြေခံရမည့်မူများနှင့် အသေးစိတ် အခြေခံရမည့်မူများနှင့်အညီ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ မူကြမ်းကို ရေးဆွဲခြင်း။

စတုတ္ထအဆင့် - ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေမူကြမ်းကို ပြည်လုံးကျွတ် ဆန္ဒခံယူပွဲ ကျင်းပ၍ အတည်ပြုခြင်း။

ပဉ္စမအဆင့် - ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေသစ်အရ လွှတ်တော်များ ဖွဲ့စည်းရေးအတွက် တရားမျှတသော ရွေးကောက်ပွဲများ ကျင်းပခြင်း။

ဆဋ္ဌမအဆင့် - ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေသစ်နှင့်အညီ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် လွှတ်တော်အစည်းအဝေးများ ကျင်းပခြင်း။

သတ္တမအဆင့် - လွှတ်တော်မှ ရွေးကောက်တင်မြှောက်သော နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲများနှင့် လွှတ်တော်မှ ဖွဲ့စည်းပေးသော အစိုးရအဖွဲ့နှင့် အာဏာပိုင် အဖွဲ့အစည်းများဖြင့် ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော ဒီမိုကရေစီ နိုင်ငံတော်သစ် တည်ဆောက်ခြင်း။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ။ 25 August 2010 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  6 January 2013 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
Allegorical depiction of the Roman goddess Abundantia with a cornucopia, by Rubens (*ca.* 1630)
ဦးချိုကြီးတစ်ခုအတွင်း သစ်သီးဝလံအပြည့်နှင့်ပုံဖော်ထားသော ကော်နျူကိုပီးယား (cornucopia) အမှတ်အသားကို လာဘ်ကောင်းစေသော အမှတ်အသားအဖြစ်သုံးစွဲသည်။ ၎င်းသင်္ကေတကို "Horn of Plenty" ဟူ၍လည်းခေါ်သည်။ ကော်နျူကိုပီးယားကို ချမမ်းသာခြင်း၊ ပြည့်စုံခြင်း၊ လိုတရခြင်းတို့အားဖြစ်ပေါ်စေသော အဆောင်အဖြစ်သုံးစွဲ၏။ ဒဏ္ဍာရီတွင် ဇုနတ်မင်းကြီးအား နို့ချိုတိုက်ကျွေးသော အမ်မာလ်သီးရား(Amalthea) ဦးချိုဟူ၍ဆို၏။

ဇုနတ်မင်းကြီးအား နို့ချိုတိုက်ကျွေးသော အမ်မာလ်သီးရား (Amalthea) ဦးချိုဟူ၍ ဆို၏။ ဇုနတ်မင်းကြီးကို ခရီတန်(Cretan) အမည်ရှိသော လိုဏ်ဂူကြီးအတွင်း လျှို့ဝှက်စွာ မွေးဖွားကြီးပြင်းစေသည်။ နို့ထိန်းအဖြစ် အမ်မာလ်သီးရား ဆိတ်မကြီးကိုထားရှိသည်။ နတ်သုဒ္ဓါအလား အစွမ်းထက်လှသည့် ဆိတ်နို့ရည်ကို သောက်သုံးရသော ဇုနတ်မင်းကြီးသည် လျင်မြန်စွာထွားကြိုင်းကြီးပြင်းလေသာ် ဆိတ်နို့ရည်နှင့်မလောက်ငျ။ အမြဲတစေ ဆာလောင်မွတ်သိပ်၏။ ထိုသောအခါ ဆိတ်မကြီးသည် သူမ၏ ဦးချိုတစ်ချောင်းကို ကျောက်နံရံနှင့်တိုက်ချိုးပြီး ဇုနတ်မင်းကိုပေး၏။ ၎င်းဦးချိုသည် အစားအသောက်များနှင့် ထာဝရပြည့်နေ၏။ ထိုဆိတ်ဦးချိုပုံကို "ကော်နျူကိုပီးယား" အဆောင်အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ 

သင်္ကေတကို ပိုင်ဆိုင်ဆောင်ယူသူသည် လိုရာဆန္ဒပြည့်စုံမည်ဟူ၍ အဆိုရှိသည်။ လက်တွေ့အကျိုးထူးများလျင်မြန်စွာ ရရှိစေမည်။ လွန်စွာစန်းပွင်းမည်။ ဇုနတ်မင်းကြီးအလား ချစ်သူများမည်။ အလုပ်စီးပွားရှာဖွေသူတို့အတွက် လျင်မြန်စွာစီးပွားတိုးတက်၍ ရရှိသောဓနလက်ဝယ်မြဲမည်။ လိုလားအပ်၊ တောင့်တအပ်သောအရာများ ပြည့်စုံမည်။

In mythology
------------

ကိုးကား
-------

1. ↑  စံ-ဇာဏီဘို ၂၀၁၈ ခုနှစ် ၁၂ရာသီဟောကိန်း ပြိဿရာသီ
**ရှင်မဏိဇောတ** (၁၁၄၉ - ၁၂၁+) သည် "ခင်မကန်ဆရာတော်" ဟု ထင်ရှားခဲ့သည့် ကျမ်းပြုဆရာတော်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။

ဘဝ
--

ဆရာတော်ကို ၁၁၄၉ ခုနှစ်၊ တပေါင်းလပြည့်ကျော် ၁ ရက်နေ့တွင် တရုပ်မြို့၊ သမုံးကိုင်းရွာတွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ဆရာတော်၏ ငယ်မည်မှာ မောင်ပျား ဖြစ်သည်။ မိဘနှစ်ပါးမှာ မောင်သာမင်းနှင့် ရှင်ဂုံးတို့ ဖြစ်သည်။ 

ဆရာတော်သည် သာမဏေပြုသည့်အခါ "ရှင်ပဏ္ဍိတ" ဘွဲ့ကို ခံယူခဲ့သည်။ ရဟန်းပြုသည့်အခါတွင် "ရှင်မဏိဇောတ" ဘွဲ့ကို ခံယူခဲ့သည်။ ဆရာတော်သည် အင်းဝမြို့တော်တွင် သဲအင်းဆရာတော်ကြီးထံတွင် စာပေများ သင်ကြားခဲ့သည်။

ပုဂံမင်း၏ မိဖုရား၊ ကနောင်မြို့စား မင်းသမီး၏ သမီးတော်၊ ပင်းတလဲမြို့စားမင်းသမီး၊ ယင်းခဲမင်းသမီးတို့က မြို့တော်၏ အရှေ့မြောက်ယွန်း မင်းအိုကျောင်းတော်တိုက်တောင်ဘက်တွင် ကျောင်းဆောက်လုပ်ကာ ကိုးကွယ်ခဲ့သည်။ 

ဆရာတော်သည် "မဧိဇောတလင်္ကာရမဟာဓမ္မရာဇာဓိရာဇဂုရု" တံဆိပ်တော်ကို ရခဲ့သည်။ မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်တွင် မန္တလေးမြို့တော် အရှေ့မျက်နာ မဟာဝိဇယာရာမတိုက်တွင် သီတင်းသုံးတော်မူခဲ့သည်။ ဆရာတော်သည် ဝိနည်းအကျင့် ထူးမြတ်သည်ဟု ထင်ရှားသည်။

ပျံလွန်တော်မူခြင်း
------------------

ဆရာတော်သည် ၁၂၁၅ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင်မှ ပျံလွန်တော်မူခဲ့သည်။

ပြုစုခဲ့သည့်ကျမ်းများ
---------------------

ဆရာတော်သည် အောက်ပါကျမ်းများကို ပြုစုခဲ့သည်။

၁။ သဂါထာဝဂ္ဂသံယုတ်အဋ္ဌကထာနိသျ၊

၂။ နိဒါနဝဂ္ဂသံယုတ်အဋ္ဌကထာနိသျ၊

၃။ မူလဋီကာဒွါရကထာအဖွင့်နိသျ၊

၄။ ဝိနည်းအဆုံးအဖြတ်များ။

မှတ်စု
------

1. ↑  ပိဋကတ်တော်သမိုင်း၌ သာယာဝတီမင်းလက်ထက် မဧိဇောတိရသသီရိသဒ္ဓမ္မဓဇမဟာဓမ္မရာဇာဓိရာဇဂုရုတံဆိပ်တော် ရသည်ဟု ဖော်ပြသည်။ သင်္ဂဇာစကားပုံပေါင်းချုပ်၌ မဏိဇောတ သဒ္ဓမ္မာလင်္ကာရမဟာဓမ္မရာဇာဓိရာဇဂုရုဟု ဖော်ပြသည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4  လှသမိန် (၁၉၆၁)။ *ဂန္ထဝင်ပုဂ္ဂိုလ်ကျော်များ အတ္ထုပ္ပတ္တိပေါင်းချုပ်*။ ရန်ကုန်မြို့: ဟံသာဝတီစာအုပ်တိုက်။ pp. ၇၆။
သရေစည်သူ ဦးဉာဏ်ထွန်းသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ တစ်ဦးအဖြစ် ၂၀၁၂ ဩဂုတ်မှ ၂၀၁၆ မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ သီဟသူရ တင်အောင်မြင့်ဦး နုတ်ထွက်သွားပြီးနောက် လစ်လပ်လျက်ရှိသည့် ဒုသမ္မတနေရာကို ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ရေတပ်ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဉာဏ်ထွန်းအား ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်မှ ဒုသမ္မတအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။

ဒုသမ္မတ ဦးဉာဏ်ထွန်း ကိုယ်ရေးအကျဉ်း
----------------------------------

### မွေးဖွားရာ ဇာတိနှင့် မိဘ

ဖခင် ဒုတိယတောအုပ် (သစ်တော) ဦးစိန်မောင်နှင့် မိခင်မူလတန်းပြဆရာမ ဒေါ်သိန်းတင်တို့က ၁၉၅၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါ ရီ (၁၂) ရက်တွင် ပဲခူးတိုင်း၊ သာယာ၀တီ ခရိုင်၊ ဇီးကုန်းမြို့၊ ဂုံးလမ်း(သံပရာကုန်း လမ်း)၌ မွေးဖွားသည်။ ဂုံးလမ်းအစိုးရ မူလတန်းကျောင်းနှင့် ဇီးကုန်းမြို့ အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းတို့တွင် ပညာသင် ယူပြီး ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် အခြေခံပညာ
အထက်တန်းစာမေးပွဲအောင်မြင်ခဲ့သည်။

  

### ပညာသင်ကြားခဲ့ပုံ

၁၉၇၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၄ ခုနှစ်အထိ စစ်တက္ကသိုလ်ဗိုလ်လောင်းသင်တန်းအမှတ် စဉ် (၁၆)သို့တက်ရောက်ခဲ့ပြီး သိပ္ပံဘွဲ့ရ ရှိခဲ့သည်။၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် အထက်တန်းရှေ့ နေ Higher Grade Pleader (H.G.P) စာမေးပွဲကိုလည်းကောင်း၊ ၁၉၈၄ ခုနှစ် တွင် မှတ်ပုံတင်ရှေ့နေ Register Lawyer (R.L) စာမေးပွဲကိုလည်းကောင်း၊ဖြေ ဆိုအောင်မြင်ခဲ့သည်။

၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တက္ကဆပ်ပြည်နယ် Lackland Ariforce Base & Sd Defence Language Institute တွင် English Language Courseကိုလည်းကောင်း Rhode Isiand ပြည်နယ် Newport မြို့ရှိ Naval Education and Training Center (NETC) တွင် International Officer Candidate Couse ကိုလည်းကောင်း တက်ရောက်အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်သို့ တက်ရောက်ခဲ့ ပြီးမဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (ကာကွယ်ရေးပညာ) M.A (Defence Studies) ရရှိခဲ့သည်။

### ရာထူးအဆင့်ဆင့်နှင့် မိသားစုဝင်များ

၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော် (ရေ) ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိ ဒုတိယဗိုလ်အဖြစ်ခန့် အပ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၇၅ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၄ ခုနှစ်ထိ တပ်မတော် (ရေ) စစ်ရေယာဉ်စုများရှိ စစ်ရေယာဉ်အမျိုးအစား အမျိုးမျိုးတွင် ဒုတိယစစ်ရေယာဉ်မှူး စစ်ရေယာဉ်မှူးအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ရေတပ်လေ့ကျင့်ရေးကျောင်းသင်တန်း ဌာနများတွင် သင်တန်းနည်းပြအရာရှိ အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ကုန်းမြေအခြေစိုက် တပ် ရေတပ်ရှေ့တန်းစခန်းရေတပ်အခြေ စိုက်စခန်းနှင့် ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်များ တွင် တပ်မှူး၊ စခန်းမှူး၊ စစ်ဦးစီးအရာရှိ၊ ဒုတိယဌာနချုပ်မှူး၊ ခေတ္တဌာနချုပ်မှူး အဖြစ်လည်းကောင်းတာဝန်ထမ်းဆောင် ခဲ့သည်။

၂၀၀၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၈ ခုနှစ်အထိ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး (ရေ) တွင် စစ်ဦးစီးအရာရှိ ချုပ် (ရေ) တာဝန်များကိုထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ရေ)အဖြစ် ၂၀၀၈ ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် စတင်တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်ခင်အေးမြင့်သည် B.A (Philosophy) ဘွဲ့ရရှိခဲ့ပြီး တပ်မတော် ဆေးဝန်ထမ်းတပ်ဖွဲ့တွင် ဗိုလ်မှူးအဆင့် အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ကာအငြိမ်း စားယူခဲ့သည်။ သားနှစ်ယောက်နှင့် သမီးတစ်ယောက်ထွန်းကားခဲ့သည်။ သားကြီးဖြစ်သူ ဒေါက်တာဖေသက်ဇော် (M.B.B.S) နှင့် သမီးဖြစ်သူဒေါက်တာ သွယ်နီဉာဏ်ထွန်း (M.B.B.S) တို့သည် ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ဆေးသုတေသန ဦးစီးဌာနတွင် သုတေသနအရာရှိများအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိပြီး သားငယ် မောင်လင်းထက်ဉာဏ်ထွန်းသည် အမျိုးသား စီမံခန့်ခွဲမှုပညာကောလိပ် (National Management College) မှ B.B.M ဘွဲ့ရ ရှိခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Navy Chief elected as new vice president။ Elevenmyanmar.com။ 17 August 2012 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  2012-08-16 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ။ 17 March 2013 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  5 January 2019 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  The Hot News Journal ဩဂုတ်လ ၂၀၁၂ခုနှစ်
**ဆာအာသာ စတန်လီအက်ဒင်တန်** (အင်္ဂလိပ်: Sir Arthur Stanley Eddington) သည် နာမည်ကျော် ဗြိတိသျှ နက္ခတ္တဗေဒနှင့် ဒဿနိကဗေဒပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်၏။ ၁၈၈၂ ခုနှစ်တွင် ကင်ဒဲမြို့၌မွေးဖွား၍ ထရင်းနီတီကောလိပ်၊ ကိန်းဘရစ်ချ် တက္ကသိုလ်တို့တွင် ပညာသင်ခဲ့သည်။ ပညာသင်ကြား ရာဝယ် သင်္ချာဘာသာကို ကောင်းစွာနိုင်၍ ထူးချွန်စွာအောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁၉ဝ၄ ခုနှစ်တွင် သင်္ချာဘာသာ၌ အမှတ် အများဆုံးရသူဖြစ်၍ ၁၉ဝ၇ ခုနှစ်တွင် ထရင်းနီတီကောလိပ်၏ အာဏာပိုင်တစ်ဦးအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံရသည်။ ၁၉ဝ၆ ခုနှစ်မှ ၁၉၁၃ ခုနှစ်အထိ ဂရင်းနစ်မြို့ရှိ နက္ခတ်မျှော်စင်၌ အကြီးအကဲအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။ ၁၉၁၃ ခုနှစ်တွင် ကိန်းဘရစ်ချ်တက္ကသိုလ်၌ နက္ခတ္တဗေဒပါမောက္ခအဖြစ် ဆောင်ရွက်ရသည်။ ၁၉၁၄ ခုနှစ် တွင် ကိန်းဘရစ်ချ် နက္ခတ်မျှော်စင်တွင် ညွှန်ကြားရေးဝန်ဖြစ်လာ၍ တော်ဝင်အသင်းသားလည်း ဖြစ်လာလေသည်။ ၁၉၂၈ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှ သိပ္ပံပညာအသင်းကြီးမှ ဆုတံဆိပ်ခြီးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်။ ၁၉၃ဝ ပြည့်နှစ်မှစ၍ ၁၉၃၂ ခုနှစ်အထိ ဖီဆီကယ် 
အသင်းကြီး ၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်ဆောင်ရွက်သည်။ ၁၉၃ဝ ခုနှစ်တွင် ဆာဘွဲ့ဖြင့် ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည့်အပြင် ၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် လည်း ဘွဲ့တံဆိပ် သင်္ဂဟဖြင့် ချီးမြှင့်ခြင်းခံရလေသည်။

ဆာအက်ဒင်တန်သည် ရူပဗေဒပညာတိုးတက်မှုနှင့် စပ်လျဉ်းသော ကျမ်းစာအုပ်အမြောက်အမြား ရေးသားခဲ့သည်။ သူတတ်သိနားလည်သော ပညာကို လူတိုင်းသဘောပေါက်အောင် ရှင်းလင်းပြတ်သားစွာ ဟောပြောရေးသားတတ်သည်။ သို့ဖြစ်၍ သူ၏ စာအုပ်များကို လူအများကနှစ်သက်ကြသည်။ အက်ဒင်တန်သည် နက္ခတ္တဗေဒပါရဂူ အဖြစ်လည်း ကျော်စောခဲ့၏။ ကောင်းကင်ရှိ ကြယ်တာရာနက္ခတ်တို့၏ ရွေ့လျားပုံ၊ ပေါက်ပွားလာပုံနှင့် ကြယ်များတစ်ခုနှင့်တစ်ခု အဆက်အစပ်ရှိပုံတို့ကို ရှာဖွေစူးစမ်းခဲ့၏။ ကောင်းကင်နှင့်ပတ်သက်၍ သုတေသနလုပ်ငန်းများကို အက်ဒင်တန်သည် အတော်များများ ပြုလုပ်ခဲ့၏။ 
သူရှာဖွေသိရှိသည့် အကြောင်းအရာများကို စာအုပ်များရေးထား၏။ ယင်းတို့အနက် စကြဝဠာဖြစ်တည်နေပုံနှင့် ကြယ်တို့ ရွေ့လျားပုံ၊ ကြယ်များနှင့် အက်တမ်များအကြောင်း၊ သိပ္ပံပညာ၏လမ်းကြောင်းသစ်များ စသောစာအုပ်များသည် သိပ္ပံပညာ တိုးတက်ထွန်းကားမှုအတွက် အထောက်အပံ့များစွာရလေသည်။ အက်ဒင်တန်သည် ၁၉၄၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့၌ 
ကွယ်လွန် အနိစ္စရောက်လေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  အက်ဒင်တန် ဆာအာသာစတန်လီ at the Mathematics Genealogy Project
2. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅)
ဝင်နီပက်မြို့

ဝင်နီပက်မြို့
-------------

**ဝင်နီပက်မြို့** (Winnipeg)သည် ကနေဒါနိုင်ငံ၊ မနီတိုးဗားပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။ ဝင်နီပက်ကန် တောင်ဘက် ၄၅ မိုင်အကွာတွင် မြစ်နီနှင့် အက်ဆီးနီဗွိုင်းမြစ်တို့ဆုံရာ၌ တည်ရှိသည်။ ဝင်နီပက်မြို့သည် မူလက နယ်စပ်ကုန်သွယ်စခန်းမျှသာဖြစ်သော်လည်း ယခုအခါကနေဒါနိုင်ငံ၌ စတုတ္ထမြို့ကြီး အဆင့်သို့ရောက်ရှိနေသည်။

ထိုကဲ့သို့ ကြီးကျယ်စည်ကားသော မြို့ကြီးအဖြစ်သို့ တိုးတက်လာခဲ့ခြင်းမှာ မြို့၏ပထဝီအနေအထား အချက်ကျခြင်းကြောင့်ဟုဆိုရပေမည်။ ဝင်နီပက်မြို့သည် ဝင်နီပက်ကန်နှင့် ကနေဒါနိုင်ငံ တောင်ဘက်နယ်နိမိတ်အကြား အလယ်ဗဟို၌တည်ရှိသည့်အပြင် ပရေရီလွင်ပြင်ဒေသမှ ထွက်ကုန်များ 
ကိုလည်းကောင်း၊ အရှေ့ပိုင်းဒေသမှ ထွက်ကုန်များကိုလည်းကောင်း ထိုမြို့က တစ်ဆင့် ဖြန့်ချိရောင်းချရလေသည်။ ကနေဒီယန်ပစိဖိတ် မီးရထားလမ်း၊ ကနေဒီယန် နေရှင်နယ်မီးရထားလမ်းနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှ မီးရထားလမ်းတို့ဆုံရာ ဌာနလည်းဖြစ်ခြင်းကြောင့် ကနေဒါနိုင်ငံတွင် အကြီးဆုံး မီးရထားလမ်း ဗဟိုအချက်အချာဌာနဖြစ်သည်။ လေကြောင်းခရီး လမ်းဆုံလည်းဖြစ်သည်။

ဝင်နီပက်မြို့သည် ကနေဒါနိုင်ငံ၌ရှိသော ဂျုံစပါးထွက်ရာ ဒေသအတွက် တံခါးပေါက်သဖွယ်ဖြစ်၍ ဂျုံစပါးသိုလှောင်ခြင်း၊ ဂျုံမှုန့်ကြိတ်ခြင်း နှင့် တင်ပို့ရောင်းချခြင်း၌ ဗဟိုအချက်အချာဌာနဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် အမဲသား စည်သွတ်လုပ်ငန်း၊ သံထည်ပစ္စည်းလုပ်ငန်း၊ ထွန်ယက်စက်ကိရိယာလုပ်ငန်း၊ 
သစ်လုပ်ငန်း၊ သားရေလုပ်ငန်းတို့သည်လည်း ထင်ရှားသော စက်မှု လုပ်ငန်း များဖြစ်သည်။ မြို့အတွက် ရေကို ဝုရေအိုင်မှ မိုင် ၁ဝဝ ကျော်ရှည်သော ရေသွယ်ပြွန်ဖြင့် သွယ်ယူရရှိသည်။

ဝင်နီပက်မြို့ရှိ လမ်းမကြီးများတွင်ကျယ်၍ ဖြောင့်တန်းသည်။ လမ်းဘေးတစ်လျှောက်၌ သစ်ပင်များကို အစီအရီစိုက်ပျိုးထားသည်။ အပန်းဖြေရန်အတွက် ပန်းဥယျာဉ်နှင့် ကစားကွင်းများစွာရှိသည်။ မနီတိုးဗား တက္ကသိုလ်ကြီးလည်းတည်ရှိသည်။ ဝင်နီပက်မြို့တွင် လူဦးရေ ၂၆၅၄၂၉ ခန့် 
(၁၉၆၃) ရှိလေသည်။ ဝင်နီပက်မြို့ တည်ရာအရပ်တွင် ဖို့ရုတ်ခေါ် သားမွေးကုန်သွယ်စခန်းကို ၁၇၃၈ ခုနှစ်၌ စတင်ဖွင့်ခဲ့ကြသည်။ တစ်ဖန် ၁၈၁၂ ခုနှစ်မှ ၁၈၇၃ခုနှစ်အထိ ဖို့ဂယ်ရီဟုအမည်တွင်လေသည်။ ၁၈၇၃ ခုနှစ်တွင် ဝင်နီပက်အိုင် အမည်ကိုယူ၍ ဝင်နီပက်မြို့ဟု အမည်သစ်ဖြင့် ခေါ်တွင်ခဲ့ကြလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂)
**ဂျီလိုရာ ဘန်ကာနို အားကစားကွင်း**သည် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၊ ဂျာကာတာမြို့ရှိ ဂျီလိုရာ ဘန်ကာနို အားကစားရုံစုတွင် တည်ရှိသော အဓိက အားကစားကွင်းဖြစ်သည်။ မူလအမည်မှာ ဂျီလိုရာ ဆန်နာရန် ပင်မအားကစားကွင်းဖြစ်ကာ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသမ္မတ ဆူကာနိုကို ဂုဏ်ပြု၍ ဘန်ကာနိုအားကစားကွင်းဟု ခေါ်ကြခြင်းဖြစ်သည်။ ဘန် ကာနိုဆိုသည်မှာ အစ်ကို/ ရဲဘော် ကာနိုဟု ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။

၁၉၆၀ပြည့်နှစ်တွင် စတင်တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၆၂ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့ကာ ၁၉၆၂ခုနှစ် အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲကို လက်ခံကျင်းပခဲ့သည်။ မူလက ပရိသတ် ၁၁၀၀၀၀ ဝင်ဆံ့သော်လည်း ၂၀၀၆ခုနှစ်တွင် (၈၈,၃၀၆)၊ ၂၀၁၈ခုနှစ်တွင် (၇၇,၁၉၃) ဦးရေအထိ လျှော့ချခဲ့သည်။ ပရိသတ် (၈၈,၃၀၆) ဝင်ဆံ့စဉ်က ကမ္ဘာ့ သတ္တမမြောက် အကြီးဆုံးအားကစားကွင်းဖြစ်သည်။ ယခုအချိန်တွင် ကမ္ဘာပေါ်တွင် (၂၈) ကွင်းမြောက် အကြီးဆုံးကွင်းဖြစ်ကာ အာရှတိုက်တွင် အဋ္ဌမမြောက် အကြီးဆုံး အားကစားကွင်းဖြစ်သည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများကို ၁၉၆၀ပြည့်နှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့ပြီး ၁၉၆၂ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၁ရက်နေ့တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။ ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု၏ ချေးငွေဖြင့် တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ မူလက ပရိသတ် (၁၁၀,၀၀၀) ဝင်ဆံ့သော်လည်း ၂၀၀၇ အာရှဖလား ဘောလုံးပြိုင်ပွဲကို လက်ခံကျင်းပရန် ပြင်ဆင်မှုများ ပြုလုပ်ချိန်တွင် (၈၈,၃၀၆) အထိ လျှော့ချခဲ့သည်။ဤအားကစားကွင်းသည် ဂျီလိုရာ ဘန်ကာနို အားကစားကွင်းဟု လူသိများသော်လည်း ၎င်း၏ တရားဝင်အမည်မှာ ဂျီလိုရာ ဘန်ကာနို ပင်မအားကစားကွင်းဖြစ်သည်။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ဂျီလိုရာ ဘန်ကာနို အားကစားရုံစုတွင် အခြား အားကစားကွင်းများ ရှိသေးသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ မူလက ဂျီလိုရာ ဆန်နာရန် ပင်မအားကစားကွင်းဟု အမည်ပေးခဲ့သော်လည်း ၁၉၆၂ အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲအပြီး ရက်၂၀အကြာ ၁၉၆၂ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၄ရက်နေ့တွင် ယခုအမည်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ သို့သော်သမ္မတ ဆူဟာတို၏ အာဏာရစဉ်ကာလအတွင်း ၁၉၆၉ခုနှစ်တွင် ယခင်သမ္မတ *ဆူကာနို*၏ ပုံရိပ်ကို ဖျောက်ဖျက်ရန် အားကစားရုံစုနှင့် အားကစားကွင်းအား ယခင်အမည်သို့ ပြန်ပြောင်းခဲ့သည်။ အာဏာရှင်စနစ်ပြုတ်ကျပြီး ၂၀၀၁ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁၇ရက်တွင်မှ ယခုအမည်သို့ ပြန်လည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။

၁၉၆၂ခုနှစ် ဧပြီလ တည်​ဆောက်ဆဲကာလက​တွေ့ရစဉ်
၂၀၁၈ခုနှစ်တွင် ၂၀၁၈ အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲနှင့် အာရှ မသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲကို လက်ခံကျင်းပရာတွင် အဓိကအားကစားကွင်းအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။၎င်းပြိုင်ပွဲများအတွက် အားကစားကွင်းအား ပြုပြင်ရာတွင် ကျန်ရှိနေသော နေရာများအား ထိုင်ခုံများ တပ်ဆင်ခဲ့ပြီး ကွင်း၏ဝင်ဆံ့ဦးရေမှာ (၇၇,၁၉၃) ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုင်ခုံအသစ်များမှာ အနီရောင်၊ အဖြူရောင်နှင့် မီးခိုးရောင်များဖြစ်ကာ အင်ဒိုနီးရှားအလံကို လွှင့်ထားသည့်ပုံ တပ်ဆင်ထားသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Zafna၊ Grandyos။ "Stadion Utama GBK juga Dilengkapi Empat Sky Box" (in id)၊ *Detik.com*၊ 12 January 2018။
2. ↑  E-Booking Stadion Utama Gelora Bung Karno။
3. ↑  Ahmad Fawwaz Usman။ "Menuju Asian Games 2018, Renovasi GBK Nyaris Rampung"၊ *Liputan6.com*၊ 8 August 2017။
4. ↑  Laksmi၊ Brigitta Isworo; Handayani၊ Primastuti (June 15, 2008)။ *M.F. Siregar, matahari olahraga Indonesia*။ Penerbit Buku Kompas။ ISBN 9789797093884 – via Google Books။
5. ↑  Rahmat၊ Arby။ "Lampu Stadion GBK Saingi San Siro Milan" (in id)၊ *CNN Indonesia*၊ 12 January 2018။
6. ↑  "SU GBK Jadi Stadion Paling Terang Di Asia" (in id)၊ *Tribunnews.com*၊ 12 January 2018။
**ဝှန်ဟိုမြစ်**သည် တရုတ်နိုင်ငံတွင် ယန်စီမြစ်မှလွဲလျှင် အရှည်ဆုံး 
မြစ်ဖြစ်၍ အလျားမိုင် ၂၆ဝဝ ခန့်ရှိသည်။ တိဗက်ပြည်ရှိ တောင်တန်း 
များတွင် မြစ်ဖျားခံ၍ အရှေ့ဘက်သို့ စီးဆင်းပြီးလျှင် ပင်လယ်ဝါထဲသို့စီး 
ဝင်သည်။ မြစ်အထက်ပိုင်းတစ်လျှောက် သုံးပုံးနှစ်ပုံသည် တောင်များကို 
ဖြတ်သန်းလာ၍ ကုန်းမြင့်ပိုင်းကို လွန်သောအခါ မြေပြန့်လွင်ပြင်တစ် 
လျှောက် စီးဆင်းသည်။ ဝှန်ဟိုမြစ်သည် အထက်ပိုင်းတွင် ရေစီးသန်၍ 
အောက်ပိုင်းတွင် ရေတိမ်သောကြောင့် ရေကြောင်းခရီးလမ်းအဖြစ် အသုံး 
မဝင်ချေ။ မြေဝါဒေသကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းလာရ၍ တိုက်စားသယ်ဆောင်ခဲ့ 
သော နုံးမြေဝါကြောင့် ရေသည် ဝါ၏။ သို့ဖြစ်၍ ဝှန်ဟိုမြစ်ကို မြစ်ဝါ 
ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ထိုမြစ်စီးဝင်သောပင်လယ်ကို ပင်လယ်ဝါဟူ၍လည်း 
ကောင်း အမည်မှည့်ခေါ်ကြသည်။

မြေပြန့်တွင် ရေစီးနှေးလာသောအခါ နုံးမြေသည် အနည်းထိုင် 
လေသည်။ ထိုသို့အားဖြင့် မြစ်အောက်ခင်းသည် တစ်စတစ်စ မြင့်တက
်လာသောကြောင့် မြစ်ရေလျှံမည့်ဘေးမှ ကာကွယ်ရန် မြစ်ကမ်းတစ်လျှောက်
တွင် တာတမံများကို ဆောက်လုပ်ရသည်။ သို့ရာတွင် အချိန်ကာလ ဠကာ
လတ် သော် ထိုတာတမံတို့သည် ရေအားကိုမခံနိုင်သဖြင့် ကျိုးပေါက်လေသည်။ 

ထိုအခါ မြစ်တစ်ဖက်တစ်ချက်ရှိ ပတ်ဝန်းကျင်အရပ်တို့တွင် ရေလွှမ်းမိုး 
သဖြင့် လူပေါင်းမြောက်မြားစွာတို့၏ အသက်အိုးအိမ် ဆုံးရှုံးခဲ့ကြရသည်။ 
ရှေးအခါကစ၍ မကြာခဏ ရေလွှမ်းမိုးခြင်းဘေး ဆိုက်ရောက်တတ်သော 
ကြောင့် ဝှန်ဟိုမြစ်ကို *တရုတ်ပြည်၏ သေမင်းတမန်* ဟူ၍ခေါ်စမှတ်ပြု 
ကြသည်။ ကျိုးပေါက်သည့်တာရိုးကို မပြင်ဘဲထားလျှင်လည်း ပင်လယ်ထဲ 
သို့ စီးဝင်ရာမြစ်ကြောင်းပြောင်းလေ့ရှိသည်။

၁၈၁၅ ခုနှစ် မတိုင်မီက ဝှန်ဟိုမြစ်သည် ရှန်တန်ကျွန်း 
ဆွယ်တောင်ဘက်မှ ပင်လယ်ထဲသို့ စီးဝင်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ်တွင် မြစ်ကြောင်း 
သည် ကျွန်းဆွယ်မြောက်ဘက်သို့ လွှဲပြောင်းစီးဆင်းလေသည်။ ယင်းသ
ို့ဖြစ် သောကြောင့် ယခင်က စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ရန်အတွက် ရေလုံလောက်စွာရှိ
သော တောင်ပိုင်းမြစ်ဝှမ်းတွင် ရေပြတ်ခဲ့ရလေသည်။ မြောက်ပိုင်းမြစ်ဝှမ်းသစ်တွင် 
လည်း သဲနုံးများကြောင့် ချက်ချင်းစိုက်ပျိုး၍ မဖြစ်နိုင်ချေ။ ကျိုးပေါက်သော 
တာကိုလည်း ၁၅ နှစ်ကြာမျှ ပြင်ဆင်ရသည်။

၁၈၈၇ ခုနှစ်တွင်တစ်ကြိမ် မြစ်ရေလျှံသောကြောင့် စတုရန်းမိုင် 
ပေါင်း ၅ဝဝဝဝ မျှ ရေလွှမ်းမိုးခြင်းခံရသဖြင့် လူပေါင်းတစ်သန်းကျော် 
သေ ဆုံး၍ ရွာပေါင်းများစွာ ပျက်စီးခဲ့လေသည်။ ယင်းသို့ မြစ်ဝ အကြိမ်ကြိမ် 
ပြောင်း၍ စီးဆင်းလေ့ရှိသည်ဖြစ်ရာ မြစ်ဝဟောင်းနှင့် မြစ်ဝသစ်တို့သည် 
တစ်ခါတစ်ရံ မိုင် ၅ဝဝ မျှအထိပင် ကွာဝေးတတ်သည်။

တရုတ် - ဂျပန်စစ်ပွဲ(ခရစ် ၁၉၃၇ - ၁၉၄၅)အတွင်းက တရုတ် 
တို့သည် တာတမံများကို ချိုးဖောက်၍ ချီတက်လာသော ဂျပန်တပ်ကို 
ဟန့်တားခဲ့သည်။ ထိုကြောင့် မြစ်ကြောင်းလည်း အသစ်ပြောင်း၍ စီးဆင်းလေ 
သည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် ကုလသမဂ္ဂ၏အကူအညီဖြင့် ကျိုးပေါက်သော 
တာတမံများကို ပြင်ဆင်ခြင်းအားဖြင့် မြစ်ကြောင်းဟောင်းအတိုင်း ပြန်၍ 
စီးဆင်းခဲ့ကြလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂)
**သုရာမေရယ** သည် ကျန်းမာရေးအတွက်မဟုတ်ဘဲ မူးယစ်စေတတ်သော ဆေးဝါး၊ အရည်မှန်သမျှကို သောက်သုံးခြင်း ဖြစ်သည်။

ကျူးလွန်ခြင်း၏ ဆိုးကျိုးများ
----------------------------

သုရာမေရယကံ ကျူးလွန်ပါက ဖြစ်လေရာဘဝတို့တွင် အောက်ပါဆိုးကျိုးများ ခံစားရသည်။

(၁) သတိကင်းလွတ်ခြင်း၊

(၂) အရှက်မရှိခြင်း၊

(၃) အကောင်းအဆိုး၊ အမှားအမှန် မခွဲခြားတတ်ခြင်း၊

(၄) ခိုက်ရန်ဒေါသ ဖြစ်ပွားတတ်ခြင်း၊

(၅) မကောင်းသောသတင်းပျံ့နှံ့ခြင်း၊ ကျက်သရေ မင်္ဂလာမရှိခြင်း၊

(၆) ရောဂါများခြင်း၊ ကိုယ်လက်အင်္ဂါတုန်ခြင်း၊

(၇) မွေးဖွားလာသော သားသမီးများ စိတ်ဓာတ်ကျပ်မပြည့်ခြင်း၊

(၈) လုပ်ငန်းတို့ကို မေ့လျော့၍ စီးပွားပျက်တတ်ခြင်း၊

(၉) နောင်ဘဝတို့၌ အရူးဖြစ်ရခြင်း၊

(၁၀) သေရည်အရက် သောက်သုံးမှုများပြီး ကောင်းမှုကုသိုလ်မလုပ်ဘဲ သေပါက နောင်ဘဝတွင် အပါယ်ဘုံသို့ ကျခြင်း။

စောင့်ထိန်းခြင်း၏ ကောင်းကျိုးများ
---------------------------------

မကျူးလွန်အောင် စောင့်ထိန်းသောသူသည် သုဂတိဘုံသို့ လားရသည်။ အထက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည့် ဆိုးကျိုးတို့၏ ဆန့်ကျင်ဘက် ချမ်းသာသုခများ ခံစားရသည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3  *သီလတောင်းနည်းအမျိုးမျိုး နှင့် ကောင်းကျိုးဆိုးကျိုးများ*။
ရှုမဝဦးကျော်သည် ခရစ်သက္ကရာဇ် ၁၉၁၀-ခုနှစ်၊ဇန်နဝါရီလ (၁၀)ရက်နေ့၊ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၇၁-ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလဆန်း (၁)ရက်နေ့တွင် ရွှေတောင်မြို့၊ ကြာနီကန်ရပ်၌ အဖ ဦးဖိုးတုတ်နှင့် အမိ ဒေါ်ရွှေညွန့်တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။

ငယ်ဘဝ
-----

၁၉၂၄-ခုနှစ်၊ အသက် ၁၄-နှစ်သား အရွယ်တွင် ရွှေတောင်မြို့ နေရှင်နယ် အမျိုးသားကျောင်းမှ ခေတ်ပညာ (၇)တန်းအောင်ခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ထိုအချိန်၌ မိခင်နှင့် ဖခင်ပါ ကွယ်လွန်ခဲ့ပြီ ဖြစ်ကာ ကျန်ရစ်သော သားချင်းတစ်စု၏ စီးပွားရေးအခြေအနေမှာလည်း ဆိုးရွားလာခဲ့သဖြင့် ကျောင်းမှ ထွက်ခဲ့ရသည်။ အမျိုးသားကျောင်းမှ ထွက်သောသူသည် အင်္ဂလိပ်အစိုးရကို မလိုလားသူ ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် အစိုးရအမှုထမ်း အလုပ်ကိုလည်း လုပ်ရန် ဝန်လေးခဲ့မိလေသည်။ သို့ဖြင့် ကိုယ်ဒူးကိုယ်ချွန်ရန် ရန်ကုန်မြို့သို့ ထွက်ခွာလာခဲ့သည်။ ၁၉၂၆ ခု၊ စက်တင်ဘာလ ပထမပတ်တွင် ရန်ကုန်မြို့သို့ ခြေချခဲ့သည်။

ကျောင်းသင်ပညာကို အထက်တန်း ကျော်လွန်သည် အထိ သင်ကြားမှု မရရှိခဲ့ရှာသော်လည်း သူ့ဘာသာ ပြင်ပမှ ပညာရေး တိုးတက်မှုအတွက် မြန်မာစာပေနှင့် နိုင်ငံခြားစာပေ ဗဟုသုတများကို အစဉ်မပြတ် လေ့လာကြိုးကုတ် သင်ကြားဆည်းပူးခဲ့သည်။

  

ငယ်စဉ်ကပင် စာပေ၊ ကဗျာနှင့် ပန်းချီကို အထူးဝါသနာပါခဲ့သည်။ ၁၉၂၄ ခုနှစ်တွင် 'နေရှင်နယ်ကျော်ကျော်' ကလောင်အမည်ဖြင့် ဒဂုန်မဂ္ဂဇင်း၌ သူ၏ ပထမဆုံး ကဗျာကို ထည့်သွင်းဖော်ပြခြင်း ခံရသည်။

  

၁၉၃၂ တွင် မန္တလေးမြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ရောက်ရှိခဲ့သေးသည်။ ထိုခေတ်ကာလ အပိုင်းအခြား၌ 'ရဲကျော်' ကလောင် အမည်ဖြင့် လုံးချင်း ဝတ္ထုစာအုပ်များ ရေးသားခဲ့ဖူးသည်။

၁၉၃၆ ခုနှစ်ခန့်တွင် ရန်ကုန်မြို့သို့ ပြန်လည် ရောက်ရှိလာခဲ့ပြန်သည်။

၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် သီတာအေး ပုံနှိပ်စက်နှင့် ရှုမဝစာအုပ်တိုက်ကို တည်ထောင်သည်။ ရှုမဝ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်းကို ၁၉၄၇၊ ဇွန်လမှ စတင်၍ တည်းဖြတ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ဤတွင် 'ဇော်ဟိန်း'၊ 'ဖိုးရှုမဝ'၊ 'ရှုမဝဦးကျော်' နှင့် အခြား ကလောင်အမည် အမျိုးမျိုးဖြင့် ဝတ္ထုဆောင်းပါး၊ ကဗျာများကို ရေးသားခဲ့သည်။

  

၁၉၅၆၊ ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်တွင် ရှုမဝရုပ်ရှင်ကို စတင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။

  

ကွယ်လွန်သည့် အချိန်အထိ ရုပ်ရှင် ဇာတ်ကားပေါင်း ၁၁ ကားကို ကိုယ်တိုင် ဇာတ်ညွှန်းရေးသား စီစဉ် ညွှန်ကြား ရိုက်ကူးခဲ့သည်။

  

၁၉၇၄၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၃ ရက်နေ့၊ မွန်းလွဲ ၁၂:၃ဝ တွင် ကွယ်လွန် အနိစ္စရောက်ခဲ့သည်။

  

ကွယ်လွန်ချိန်၌ ဇနီး ဒေါ်ကြည်သန်းနှင့်အတူ သားသမီး ၆ ဦး ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ ရှုမဝ မောင်ဆွေတင့်သည် သားသမီး ၆ယောက်တွင် အကြီးဆုံးသားဖြစ်သည်။

မောင့်ကျက်သရေ ခေါင်းပေါင်း
--------------------------

မောင့်ကျက်သရေ ခေါင်းပေါင်းအား တီထွင်သူမှာ ရှုမဝဦးကျော် ပင်ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  ရှုမဝဦးကျော်၏ နှစ်၁၀ဝပြည့် မွေးနေ့ အမှတ်တရ
**ပုခန်းမင်းသား** (၁၁၄၅ – ၁၁၇၂) သည် သီချင်းကဗျာ အရေးအသား၊ အဆိုအတီး ကျွမ်းကျင်သော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။

ဘဝ
--

ပုခန်းမင်းသားကို ဘိုးတော်မင်းတရားကြီး အထွတ်အမြတ်သို့ ရောက်ပြီး ရွှေရေးဆောင်မိဖုရား သီရိမဟာသုဓမ္မဒေဝီ ရှင်ဝက် (ယင်းတိုက်ရွာလှိုင်းတက်၊ အမြင့်နှင့် ကာမမြို့စား) မှ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ငယ်မည်မှာ မောင်ဘဲကြီး ဖြစ်ပြီး ၁၁၄၅ ခုနှစ်တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။

ပုခန်းမင်းသားအား ခမည်းတော်ဖြစ်သူက မင်းရဲကျော်ခေါင်ဘွဲ့ဖြင့် ချီးမြှင့်ကာ မြန်အောင်မြို့စားအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ၁၁၅၁ ခုနှစ်တွင် မဟာဓမ္မရာဇာဘွဲ့ကို ထပ်မံ၍ ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ 

၁၁၅၅ ခုနှစ်တွင် ပုခန်းမြို့ကို မြန်အောင်မြို့နှင့် လဲ၍ စားရသည်။ ပုခန်းမင်းသားသည် ခမည်းတော်က မျက်တော်မူ၍ မြစ်ညာသစ်တောသို့ အပို့ခံရရာ အောင်မြေသာစံ အစချီပတ်ပျိုးကြီးကို ရေးသားဆက်သွင်းသဖြင့် နေပြည်တော်သို့ ပြန်ခွင့်ရခဲ့သည်။

ကွယ်လွန်ခြင်း
-------------

ပုခန်းမင်းသားသည် ၁၁၇၂ ခုနှစ်တွင် အနိစ္စရောက်ခဲ့သည်။

စာပေများ ပြုစုခြင်း
-------------------

ပုခန်းမင်းသားသည် အောက်ပါသီချင်းကဗျာများကို ရေးသားခဲ့သည်။

၁။ အောင်မြေသာစံချီ စသော ပတ်ပျိုးကြီးများ။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4  လှသမိန် (၁၉၆၁)။ *ဂန္ထဝင်ပုဂ္ဂိုလ်ကျော်များ အတ္ထုပ္ပတ္တိပေါင်းချုပ်*။ ရန်ကုန်: ဟံသာဝတီစာအုပ်တိုက်။ pp. ၂၃၅။
ဝမ်းအိုဝမ်း ကျော်ဝင်းမောင်ကို အဖ ဦးဟာနစ်၊ အမိ ဒေါ်စိန်ညွန့်တို့မှ ကချင်ပြည်နယ် ဗန်းမော်မြို့ တွင် (၁၂၈၁)ခု တပို့တွဲလပြည့်ကျော်(၁၃)ရက်၊ (၁၆၊ ဖေဖော်ဝါရီ၊ ၁၉၂၀)တွင် မွေးဖွားသည်။ ၃ လသားအရွယ်တွင် ဖခင် ကွယ်လွန်သည်။ (၃)နှစ် သားအရွယ်တွင် မိခင်ကွယ်လွန်သည်။ မောင်နှမ (၂) ယောက်ကျန်ရစ်သည်။ ဦးလေးလုပ်သူ ဦးအီဘရာဟင်က ကောက်ယူ မွေးစားခဲ့သည်။ အစ်မလုပ်သူသည် (၁၁)နှစ်အရွယ်တွင် ကွယ်လွန်သွားပြန်သည်။ ဗန်းမော်မြို့၊မိုးကုတ်၊ ကသာမြို့များတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ဖြစ်လာရာ ကျောင်းများပိတ်လိုက်သဖြင့် (၁၀)တန်းအထိသာ ပညာသင်ယူခဲ့ရသည်။ (၁၉၄၃)ခု ဩဂုတ်လ (၁၀)ရက်နေ့တွင် ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (ဘီဒီအေ) သို့ဝင်ခဲ့သည်။ ရေနံချောင်း လေယာဉ်ပစ် အမြောက်ကြီး တပ်တွင် တာဝန်ထမ်းခဲ့သည်။ ဂျပန်ခေတ် မင်္ဂလာဒုံစစ်တက္ကသိုလ် ဗိုလ်သင်တန်း တတိယအပတ်ကို တက်ခဲ့သည်။ ကျောင်းဆင်းခါနီးတွင် ဗိုလ်ချူပ်အောင်ဆန်း၏ လျှို့ဝှက်တာဝန်ပေးချက်အရ မဟာမိတ်တပ်များနှင့် သွားရောက် ဆက်သွယ်ခဲ့သည်။ ယင်းတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ရာတွင် စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊မင်းကွန်းရွာတွင် ဂျပန်၏ ဖမ်းဆီးခြင်းကို ခံရသည်။ အသတ်ခံရမည့်ဆဲဆဲတွင် ဂျပန်တော်လှန်ရေး ရဲဘော်များ၏ အကူအညီနှင့် အချူပ်မှဖောက်၍ ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်ခဲ့သည်။ စစ်ကြီးပြီးသောအခါ ဖဆပလ၊ ဗမာမွတ်စလင်မ် ကွန်ဂရက်(ဗမက)၊ ကွန်မြူနစ်ပါတီတို့တွင် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ (၁၉၄၆) ခု ကွန်မြူနစ်ပါတီ နှစ်ခြမ်းကွဲသောအခါ အလံနီဖြစ်လာသည်။ (၁၉၄၈)ခုနှစ်တွင် အလံနီအဖြစ်တောခိုခဲ့သည်။ (၁၉၅၄-၅၅) ခုနှစ်တွင် အလံနီတွင် အယူအဆတိုက်ပွဲဖြစ်ရာ ပါတီမှ အထုတ်ခံရသည်။ အထုတ်ခံရသည့် ရဲဘော်များစုပေါင်း၍ အလုပ်သမားညီညွတ်ရေး ပါတီကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံရေးလုပ်ရာတွင် (၁၉၄၆)ခုနှစ် ကသာခရိုင် လူထုတိုက်ပွဲတွင် အသေခံဗိုလ်အဖြစ် ခေါင်းဆောင်ခဲ့ရာတွင် အဖမ်းခံရပြီး ထောင်ထဲတွင် ရှစ်လ ခန့်နေခဲ့ရသည်။ (၁၉၆၂) ခုနှစ်တွင် ငြိမ်းချမ်းရေးကိစ္စလာရင်း အဖမ်းခံရပြီး မန္တလေး၊ ရန်ကုန်တွင် အချုပ်ခံခဲ့ရသည်။ (၁၉၆၂)ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာတွင် ဥပဒေတွင်း ဝင်ခဲ့သည်။ ဥပဒေအတွင်းရောက်လာပြီး အမျိုးမျိုးသော အလုပ်များလုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ မကြာမီ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ စွန့်လွှတ်က သမိုင်းပေးတာများရှိသည့်အတွက် ကလောင်ကိုင်ခဲ့သည်။ "ဝမ်းအိုဝမ်းနှင့် ဗမာ့မြေအောက်တော်လှန်ရေး" အမည်ရှိ စာအုပ်ပြုစုရင်း စာပေနယ်ထဲသို့ ဝင်ခဲ့သည်။ ရုပ်ရှင်၊ဝတ္ထု၊ ဇာတ်ညွှန်း၊ ဆောင်းပါးများနှင့် သုတေသနစာအုပ်များ ရေးသားခဲ့သည်။ မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးတိုက်ပွဲအဆင့်ဆင့်တွင် ပါဝင်လှုပ်ရှားခဲ့မှုကြောင့် ၁၉၇၂၊မတ်လ၊၂၇ရက်နေ့တွင် လွတ်လပ်ရေး မော်ကွန်းဝင် ဒုတိယအဆင့်နှင့် (၁၉၈၀)ခု မေလ(၂၈)ရက်တွင် နိုင်ငံဂုဏ်ရည် ဒုတိယအဆင့်တို့ကို နိုင်ငံတော်သမ္မတ မှ ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ ကန်တော့ခံ သက်ကြီးစာဆိုပညာရှင် အဖြစ်နှင့် ယနေ့တိုင် သမိုင်းဝင်စာပေများကို အဓိက ရေးသားပြုစုလျက်ရှိနေပါသည်။

ရေးသားပြုစုခဲ့သော စာအုပ်အချို့
------------------------------

* ဆရာကြီးဦးရာဇတ်(ပထမပိုင်း)၊
* ဂျပန်သုံ့ပန်း မဂိုကပြားမလေး၊
* နွေဦးရဲ့ သတို့သမီးပျို၊
* မေတ္တာလက်တစ်လှမ်း၊
* ဘီဒီအေ လေယာဉ်ပစ် အမြှောက်ကြီးတပ်
* မန္တလေး ၁၃၀ဝ ပြည့်အရေးတော်ပုံမှ သည် နယ်ချဲ့တော်လှန်ရေးသို့၊
* နယ်ချဲ့ကို ဒူးမထောက်တဲ့ သခင်နက်ဖေ (၁၉၉၉)၊
* ဂျပန်ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေး လေထီးသမားများ(၁၉၉၉)
* မြန်မာအာဇာနည်ခေါင်းဆောင်ကြီး ဦးရာဇတ် (ထွန်းဖောင်ဒေရှင်း စာပေဆုကော်မတီမှ အတ္ထုပတ္တိစာပေဆုရ စာအုပ် )

ကိုးကား
-------

* ဘီဒီအေ လေယာဉ်ပစ် အမြှောက်ကြီးတပ် စာအုပ်မှ စာရေးသူကိုယ်တိုင်ရေး ကိုယ်ရေးအကျဉ်း
* ၂၀၀၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလထုတ် ကန့်တော့ခံ သက်ကြီးစာပေပညာရှင်များ၏ အတ္ထုပတ္တိအကျဉ်း
**ကင်းဝန်မင်းကြီးကျောင်း** (သာကဝန်ကျောင်းဟုလည်း သိကြ) သည် မန္တလေးမြို့၊ မဟာအောင်မြေမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ သစ်သားကျောင်း ဖြစ်ကာ ၁၈၇၉ ခုနှစ်တွင် ကင်းဝန်မင်းကြီးဦးကောင်းက တည်ဆောက်ခဲ့သည်။

တည်ဆောက်မှုအာလုံးကို ကျွန်းသားဖြင့်သာ ဆောက်လုပ်ထားသည်။ ကျောင်းတော်တွင် ကင်းဝန်မင်းကြီးသည် ဥရောပသို့ သံတမန်အဖြစ် သွားရောက်သည့်အခါတွင် တွေ့ရှိခဲ့သည့် အနောက်နိုင်ငံမှ အလှတန်ဆာများဖြစ်သည့် Corinthian တိုင်များ၊ ပန်းတန်းများ (Friezes) နှင့် အခုံးများ စသည်တို့ပါဝင်သည်။ ကျောင်းတော်သည် အမိုးခုံးပါဝင်ပြီး တိုက်တန်းများဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။ ကျောင်းတော်ကို ဥရောပဗိသုကာပညာရှင်များဖြစ်ကြသည့် အီတလီလူမျိုး M. Comodo နှင့် ပြင်သစ်လူမျိုး M. Bonvallein တို့က ဒီဇိုင်းရေးဆွဲထားသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Nge၊ Nway Nadi။ Western style monastery။
2. ↑  "Hidden History: Century-Old Monasteries in Mandalay" (in en-US)၊ *The Irrawaddy*၊ 2018-09-04။
3. ↑  Majestic and Magical Mandalay (February 2015)။
4. 1 2  Dumarcay၊ Jacques (1984)။ Selected 18th and 19th Century Timber STructures in Central Burma။
Idi Amin

အာမင်၊ အီဒီ (ခရစ် ၁၉၂၅ ဖွား)
----------------------------

ဖီးမားရှယ် အီဒီအာမင်ဒါ⁠ဒါသည် ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွား၍ ၁၉၇၁-ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့မှသည် ယနေ့တိုင် ယူဂန်းဒါနိုင်ငံ၏ သမ္မတဖြစ်သည်။ ဗြိတိသျှလက်အောက်ခံ ကိုလိုနီဘဝတွင် အာမင်စစ်ထဲဝင်၍ သာမန်စစ်သည် အဖြစ် အမှူထမ်းရာမှ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း မြန်မာပြည် စစ်မျက်နှာတွင် ဗြိတိသျှဘက်မှ တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့သည်။ စစ်တပ်သည် သာ သူ၏ဘဝကျောင်းရာ အလုပ်ခွင်ဖြစ်သည်နှင့်အညီ အာမင်သည် တပ်တွင်း၌ ၁ဝ နှစ်တိုင်တိုင် ဟဲဗီးဝိတ် လက်ဝှေ့ချန်ပီယံ ဖြစ်ခဲ့၏။

၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ယူဂန်းဒါး နိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးနောက် ဗိုလ်ချုပ်မှူး ရာထူးအထိ တိုးတက်ခန့်ထားခြင်း ခံရသည်။ အီဒီအာမင်နှင့် အပေါင်းပါ စစ်ဘက်ပုဂ္ဂိုလ်တို့က စင်္ကာပူဓနသဟာယ အစည်းအဝေးသို့ သမ္မတအိုဘိုတေး တက်ရောက်နေစဉ် အာဏာသိမ်းယူလိုက်ကြသည်။ အာမင်သည် အာဏာရသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက်ပါလီမန်ကို ဖျက်သိမ်းသည်။ မြို့ပြအုပ်ချုပ်ရေးကို ရပ်ဆိုင်းသည်။ နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှု အားလုံးကို အဆုံးသတ်၍ စစ်တပ်အား အထူးအာဏာများ ပေးထားသည်။ စစ်သေနာပတိ ရာထူးကိုပါ ပူးတွဲကိုင်ကာ စစ်တပ်နှင့် နိုင်ငံကိုအုပ်ချုပ်သည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် အိုဘိုတေးတို့အုပ်စုက အာမင်အားဖယ်ရှားရန် ကြံစည်တိုက်ခိုက်သည်။ မအောင်မြင်ခဲ့ချေ။ အီဒီအာမင်သည် အထူးသဖြင့် အရင်းရှင်နိုင်ငံနှင့် ထိုနိုင်ငံသားများ၊ ထိုနိုင်ငံတို့၏ ဘက်တော်သားများနှင့် ဆက်ဆံမှုများ
အလွန်အမင်း မပြေမလည်ဖြစ်ခဲ့သည်မှာ ယနေ့တိုင်အောင်ပင်။ အင်္ဂလိပ်လူမျိုးတစ်ဦးကို အာမင်အား တောသားအဓမ္မလက်ျာ ဆိုရပါမည်လောဟု မျက်မာန်ပွားလျက် သတ်ပစ်မည်ဖြစ်ကြောင်း ခြိမ်းခြောက်နေ၍ ထိုစဉ်က ဗြိတိသျှ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ကလယ်လာဟန် ကိုယ်တိုင် မေတ္တာရပ်ခံပေးရသည်။ သတင်းစာသမားတစ်ဦးနှင့် မာကရေးရေး တက္ကသိုလ် ကထိကတစ်ဦး(ပေါင်းအမေရိကန်နှစ်ဦး) အား လူသတ် သတင်းစူးစမ်းစေမှု့ကြောင့် သတ်ပစ်လိုက်သည်။ ယင်းကိစ္စအတွက် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဂျူရီကော်မရှင်က အဓမ္မမှု ကြီးစိုးတိုက်ခိုက်ဖြစ်နေပြီဟု ကမ္ဘာသို့ တင်ပြခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် အာရှသားများစွာအား ညှဉ်းပန်းခြင်း၊ နိုင်ငံမှ နှင်ထုတ်ခြင်းတို့ ပြုသည့်အပြင် ကုလသမဂ္ဂအတွင်းရေးမှူးချုပ်ထံသို့ မိမိသည် ဟစ်တလာက ဂျူး ခြောက်သန်းအား သုတ်သင်ခဲ့မှုကို ထောက်ခံကြောင်း သတင်းပို့သည်။ နီးဂရိုး ဘုန်းတော်ကြီး ဂျာနာနီလူဝမ်နှင့် ယူဂန်းဒါးဝန်ကြီး နှစ်ဦးကို အိုဘိုတေးတို့၏ လှုပ်ရှားမှုနှင့် ပတ်သက်သည်ဟု သင်္ကာမကင်း၍ ဖမ်းဆီးထားပြီး တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့အပို့တွင် ကားချင်းတိုက်၍ အသက်ဆုံးသည်ဟုဆိုသည်။

၁၉၇၆ ခုဇူလိုင်လတွင် အကြမ်းဖက်သမားတစ်စုက လေယာဉ်နှင့် ခရီးသည်များကို ပြန်ပေးဆွဲလျက် ယူဂန်းဒါးရှိ အင်တက်ဘီလေဆိပ်တွင် လိုလားချက်များကို်ဖော်ပြရင်း ဆင်းသက်နေစဉ် အဇ္ဇာရီယယ်ကွန်မန်ဒိုတို့က စွမ်း⁠စွမ်းတမံ တိုက်ခိုက်ကယ်တင်ခဲ့သည်။ ဤအရေးတွင် လေဆိပ်မှ တာဝန်ရှိသူများကို အာမင်က
အကျဉ်းနည်းစစ်ဆေးစီရင်သည်။ အာမင်သည် သူ့အား ကိုးကြိမ် လုပ်ကြံရန် စိုင်းပြင်းခဲ့ကြသည်ကိုလည်း ဂုဏ်ယူ၍မဆုံးချေ။ ၁၉၇၂ ခုနှစ်က တန်ဇားနီးယားကို
ဝင်တိုက်မည်ဟု ကြိမ်းခဲ့သလို ယခုလည်း ယူဂန်းဒါးမှ ထွက်ပြေးနေကြသူများ ကျက်စား၍ အာမင်အကြောင်း သွားပုပ်လေလွင့်ပြုရာ စခန်းဖြစ်သော ကင်ညာနိုင်ငံအား ချေမှုန်းမည်ဟုခြိမ်း ခြောက်လျက်ရှိသည်။ အာမင်သည် ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် မိမိကိုယ်မိမိ ရာသက်ပန် သမ္မတတင်မြေှာက်ခဲ့လေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄)
ဆင်နှာမောင်းသဏ္ဌာန် လက်ဟန်ဖြစ်သည်။ 

ဒဏ္ဍဟတ္ထပုံနှင့် ဆင်တူဖြစ်သည်။ 

လက်မောင်းကို ရှေ့သို့ ဆန့်တန်း၍ဖြစ်စေ, တခါတရံ ကိုယ်၏ ရှေ့ကို ကန့်လန့်ဖြတ်၍ ဖြစ်စေ ထားလေ့ရှိသည်။ ဆင်၏ နှာမောင်းသဏ္ဌာန်ပုံရှိသော လက်ဟန်နေထားဖြစ်ရကား ဂဇဟတ္ထ ခေါ်သည်။ 

ဓမ္မေသု အပ္ပမာဒ မင်္ဂလာရစေခြင်းငှါ တိုက်တွန်းနေဟန်မျိုးဖြစ်သည်။

အဗ္ဘုတရသနှင့် ဟဿရသတို့ကို ပေါ်လွင်စေသည်။ 

အဓိဋ္ဌာနပါရမီ ဝီရိယပါရမီစခန်းများသို့ ညွှန်ပြပေသည်။ 

ပြယုဂ်ပုံစံအားဖြင့် သီရိမာဒေဝတာ နတ်သမီးရုပ်တွင် ဤလက်ဟန်မျိုးကို တွေ့ရတတ်သည်။ 

ကခုန်မြူးတူးနေကြသော နတ်သိကြား ဗြဟ္မာရုပ်များတွင် ဤဟတ္ထပုံကို တွေ့ရသည်။ 

ဗျာဒိတ်တော် ညွှန်းနေသော ဘုရားရုပ်ပွားတော်များတွင် ဤ ဂဇဟတ္ထပုံဟန်ဖြင့် တွေ့ရှိနိုင်ပေသည်။ 

မန္တလေးမြို့ မန္တလေးတောင်တော်ပေါ်ရှိ ဗျာဒိတ်တော်ညွှန်း ရပ်တော်မူဘုရားကို၎င်း, ရန်ကုန်မြို့ ဆူးလေစေတီတော်ရှိ ဆူးလေနတ်ကြီးကို၎င်း ဂဇဟတ္ထပုံဟန်ဖြင့် တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။ 

ဂဇဟတ္ထပါသော ဗျာဒိတ်တော်ညွှန်းပုံ ရုပ်ပွားဆင်းတုတော်များကို ရှေးမင်းကောင်း မင်းမြတ်တို့သည် မိမိ၏ ဘုန်းတန်ခိုး အာနုဘော်ထက်မြက် တိုးပွားစေရန်၎င်း တိုင်းပြည်ကို တိုင်းတပါး ရန်သူတို့ မထိပါး မနှောင့်ယှက်နိုင်စေရန်၎င်း, တိုင်းသူပြည်သား စိတ်ချယုံကြည် အားကိုးစိတ် ပေါ်လာကြစေရန်၎င်း ရည်ရွယ်၍ စီရင်ကိုးကွယ်ခဲ့ကြသည်။ ဤရုပ်တုများကို ကိုးကွယ်သူသည် ရှေး ဘဝကံဟောင်းက ကောင်းသောအကျိုးပေးခြင်း မတရားစွပ်စွဲမှုမှ ကင်းလွတ်ခြင်း တည်ကြည် ခန့်ညားခြင်း, တိုင်းပြည် စည်ပင်ဝပြောခြင်း, လမ်းမှန်ကို တွေ့မြင်ရခြင်း, ဘုန်းတန်ခိုးကြီးမားခြင်း စသော အကျိုးများကို ရနိုင်သည်ဟု တန္တရာယာနကျမ်းများ၌ ဖွင့်ဆိုထားလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  GAJA HASTA
SIS p. 130.
Icons in B. p. 27. fig. 3.
DHI. p. 258. ; IBBS. p. 119.; EHI. ii. 16.
2. 1 2  စဝ်ထွန်းမှတ်ဝင်း မဟာဝိဇ္ဇာ (ရန်ကုန်)၊ မဟာဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး (ဟားဗဒ်) အထက်တန်း သုတေသန ပညာရှင်ဘွဲ့ (ဟားဗဒ်) ညွှန်ကြားရေးမှူး၊ သုတေသနနှင့် ကျမ်းပြုဌာနခွဲ သာသနာရေး ဦးစီးဌာန။ *မြန်မာ့ရိုးရာ ပဋိမာ သိပ္ပံပညာ*။