recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**တိုင်းတာကိန်း** ခေါ် **ဂုဏ်ရည်ပြကိန်း** ဟူသည်မှာ ဂရိဘာသာစကား παρά (*para* = *beside, subsidiary*) နှင့် μέτρον (*metron* = *measure*) မှ ဆင်းသက်လာသော အင်္ဂလိပ်စကား parameter ကို မြန်မာဘာသာ ပြန်ဆိုထားခြင်း ဖြစ်သည်။ သင်္ချာ၊ ကွန်ပျူတာပညာ နှင့် အင်ဂျင်နီယာပညာ များတွင် အသုံးများသည်။ 

ယင်း၏အဓိပ္ပာယ်မှာ စနစ်တစ်ခု ညီမျှချင်းတစ်ခု၏ ဝိသေသထူးခြားသော ကိန်းတစ်ခု သို့မဟုတ် တိုင်းတာရရှိနိုင်သော ကိန်းတစ်ခုကို စနစ်ကျစွာ သတ်မှတ်ဖော်ပြပေးသောကိန်း ဖြစ်သည်။ တိုင်းတာကိန်း များသည် အတွက်အချက်များကို စဉ်းစားယူဆရာတွင် အလွန်အရေးပါသော ကိန်းများ ဖြစ်ကြသည်။

သင်္ချာဖန်ရှင်
--------------

{\displaystyle f(x)=ax^{2}+bx+c};
အထက်ပါ သင်္ချာဖန်ရှင်တွင် x သည် ဖန်ရှင်ကိန်း (function argument) ကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြ၍ *a*, *b*, နှင့် *c* တို့သည် တိုင်းတာကိန်း (parameter) များ ဖြစ်ကြသည်။ 

{\displaystyle \log \_{a}(x)={\frac {\log(x)}{\log(a)}}}
အထက်ပါ လော့ဂရစ်သမ် ညီမျှခြင်းတွင် *a* သည် တိုင်းတာကိန်း ဖြစ်သည်။

ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ
---------------

*f*(*x*) = *x* + 2,
*x* သည် တိုင်းတာကိန်း (parameter) ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Parameter from the Free Dictionary
**ကိုလုံး ကသီဒရယ် ဘုရားရှိခိုးကျောင်း** ( ဂျာမန်: *Kölner Dom* တရားဝင်အမည်။ **Hohe Domkirche Sankt Petrus** , အင်္ဂလိပ်: **စိန့်ပီတာ** ၏ ကက်သီဒါရယ် ဘုရားရှိခိုးကျောင်း) သည် ဂျာမနီ နိုင်ငံ မြောက် ရိုင်း-ဝက်စ်ဖေးလယား ရှိ ကိုလုံးမြို့တွင် ရှိသော ကက်သလစ် ကသီဒရယ် ဘုရားရှိခိုးကျောင်း တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထိုဘုရားကျောင်းသည် ကိုလုံး ၏ ဂိုဏ်းချုပ်ဘစ်ရှော့ ဘုန်းတော်ကြီး ကျောင်းထိုင်ရာနှင့် ကိုလုံး ဘစ်ရှော့လက်အောက် ဂိုဏ်းအုပ် ၏ အုပ်ချုပ်ရေး နေရာဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဂျာမန် ကက်သလစ်ဘာသာ နှင့် ဂေါသစ် ဗိသုကာပညာ၏ ထင်ရှားသော အထိမ်းအမှတ် အဆောက်အဦး တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ယူနက်စကိုမှ ကမ္ဘာအမွေအနှစ်နေရာ  အဖြစ် ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် ကြေညာခဲ့သည်။  ၎င်းသည် ဂျာမနီနိုင်ငံ၏ လည်ပတ်သူ အများဆုံး အထင်ကရနေရာ ဖြစ်ပြီးတစ်နေ့လျှင်ပျမ်းမျှလူ ၂၀,၀၀၀ ကိုဆွဲဆောင်သည်။ ၁၅၇ မီတာ (၅၁၅ ပေ) မျှမြင့်သဖြင့် ဘုရာရှိခိုးကျောင်းသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အမြင့်ဆုံး ထိပ်ချွန်နှစ်ခု ရှိသော ဘုရားရှိခိုးကျောင်းဖြစ်သည်။ ဥရောပ၌ အမ်း မင်စတာ ပြီးလျှင် ဒုတိယအမြင့်ဆုံးသော ဘုရားရှိခိုးကျောင်း ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် တတိယမြောက် အမြင့်ဆုံး ဘုရားရှိခိုးကျောင်း ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  UNESCO World Heritage Sites, Cologne Cathedral။ Whc.unesco.org။  15 August 2010 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  Cologne Cathedral။  11 February 2016 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  Kölner Dom။  2019-05-13 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
|  |
| --- |
| **၁၉၁၄** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇန်နဝါရီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၁၉** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇန်နဝါရီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၈၈၆** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇန်နဝါရီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
HTTP ဟု လူသိများသော "Hypertext Transfer Protocol" ၏ လိုဂိုအမှတ်တံဆိပ်
**HTTP ကွတ်ကီး** (**ဝဘ် ကွတ်ကီး**၊ **အင်တာနက် ကွတ်ကီး**၊ **ဘရောက်ဆာ ကွတ်ကီး** (သို့) ရိုးရှင်းစွာဖြင့် **ကွတ်ကီး** ဟုလည်းခေါ်သည်) သည် ဝဘ် အသုံးပြုစဉ် အသုံးပြုသူ၏ ဝဘ်ဘရောက်ဆာတွင် သိမ်းဆည်းထားသည်များ နှင့် ဝဘ်ဆိုက်မှ ပို့လိုက်သည့် သေးငယ်သည့် အချက်အလက်အပိုင်းအစတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဝဘ်ဆိုက်များတွင် စိတ်ချယုံကြည်ရသည့် ယန္တရားတစ်ခု ဖြစ်စေရန် ကွတ်ကီးကို အသုံးပြုကြသည်။ ကွတ်ကီးသည် ဝဘ်ဆိုက်များကို အချက်အလက်များ၊ ဈေးဝယ်ကဒ်များ၊ အသုံးပြုသူ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များ၊ ယခင်က ကြည့်ရှုဖူးသည့် စာမျက်နှာများစာမျက်နှာများ စသည်တို့ကို မှတ်သားထားသည်။ ထို့ပြင် အသုံးပြုသူ၏ ယခင်ကထည့်သွင်းခဲ့သည့် အမည်၊ လိပ်စာ၊ စကားဝှက်၊ အကြွေးဝယ်ကဒ်နံပါတ် စသည့်အချက်အလက်များကို လိုချင်သလို မှတ်သားထားနိုင်သည်။

အခြား ကွတ်ကီးအမျိုးအစားတို့သည် ခေတ်သစ် ဝဘ်နည်းပညာတွင် အရေးပါသည့် လုပ်ဆောင်ချက်များကို လုပ်ဆောင်သည်။ *စစ်မှန်မှု သက်သေခံ ကွတ်ကီးများ (Authentication Cookies)* သည် ဝဘ်ဆာဗာများမှ အသုံးအများဆုံး ကွတ်ကီးများဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့ကို အသုံးပြုသူ၏ လော့အင်ဝင်ရောက်နေခြင်း ရှိမရှိကို သိရှိနိုင်ရန် အသုံးပြုသည်။ ထိုကဲ့သို့သောနည်းလမ်းကို အသုံးပြုခြင်းမရှိပါက ဝဘ်ဆိုက်သည် အသုံးဝင်သည့်အချက်အလက်များ၊ အသုံးပြုသူ၏ လော့အင်ဝင်ရောက်ခြင်း ရှိ/မရှိကို သိနိုင်လိမ့်မည်မဟုတ်ပေ။ ထိုစစ်မှန်မှု သက်သေခံ ကွတ်ကီးများ၏ လုံခြုံမှုသည် ဝဘ်ဆိုက်နှင့် အသုံးပြုသူ၏ ဝဘ်ဘရောက်တို့၏ လုံခြုံရေးပေါ်တွင် မှီခိုသည်။ လုံခြုံရေးအားနည်းချက်များရှိပါက ဟက်ကာများသည် ကွတ်ကီးများကို အသုံးပြုပြီး အသုံးပြုသူ၏ အချက်အလက်များကို ရယူနိုင်ပေသည်။

နောက်ယောင်ခံ ကွက်ကီး(Tracking Cookie) နှင့် Third party cookie တို့သည် အမျိုးမျိုးသော ကြည့်ရှုမှု ရာဇဝင်ကို သိရှိနိုင်သည့် အသုံးများသော နည်းလမ်းများဖြစ်သည်။ ဂူဂယ်၏ သုညစီမံကိန်း(Project Zero) လေ့လာရှာဖွေသူဖြစ်သည့် ဂျန်းဟွန်းက ကွတ်ကီးများသည် ကြားခံများဖြစ်သည့် ဝိုင်ဖိုင်ထောက်ပံ့သူများက ဖတ်ရှုနိုင်ကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် သူသည် ယင်းကဲ့သို့ အခြေအနေအချိန်အခါမျိုးတွင် ဘရောက်ဆာများကို Incognito mode ဖြင့် အသုံးပြုရန် အကြံပြုထားသည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

### ဗျုပ္ပတ်

***ကွတ်ကီး (Cookie)*** ဆိုသည့် စကားလုံးကို ဝဘ်ဘရောက်ဆာ ပရိဂရမ်မာတစ်ဦးဖြစ်သည့် လု မွန်တူလီ (ou Montulli) က တီထွင်၍ ခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည်။ ထိုစကားလုံးသည် ‘*Magic Cookie*’ ဆိုသော ဝေါဟာရမှ ဆင်းသက်လာ၏။ *Magic Cookie* ဆိုသည်မှာ ဒေတာ အစီအစဉ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး Unix ပရိဂရမ်မာများ အသုံးပြုကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  What are cookies? What are the differences between them (session vs. persistent)? (in en) (2018-07-17)။
2. ↑  What about the "EU Cookie Directive"?။ WebCookies.org (2013)။ 11 October 2017 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  19 October 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
|  |
| --- |
| **၁၈၉၁** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇန်နဝါရီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
**IC 10** သည် ပုံစံအတည်တကျမရှိသော ဂယ်လက်ဆီတစ်ခုဖြစ်ပြီး Cassiopeia ကြယ်စုတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ယင်းအား ၁၈၈၇ ခုနှစ်တွင်
Lewis Swift ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ Nicholas Mayall ဆိုသူက ယင်းဂလက်ဆီသည် ဂယ်လက်တိုင်ပြင်ပမှဟု ၁၉၃၅ ခုနှစ်တွင်
ပထမဆုံး အကြံပေးခဲ့သည်။ အက်ဝင် ဟာဘယ်က ယင်းသည် Local Group ၏ ဂယ်လက်ဆီဟု သံသယရှိခဲ့သည်။ သို့သော် ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာတိုင်
မသေချာမရေရာလျက် ရှိနေခဲ့သည်။ IC 10 သည် နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီသို့ တစ်စက္ကန့်လျင် ၃၅ဝ ကီလိုမီတာနှုန်းဖြင့် ချဉ်းကပ်သောအလျင်အား
၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် တိုင်းတာခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ယင်းသည် Local Group ၏ အဖွဲ့ဝင်ဟု ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် အချောသတ် အတည်ပြုနိုင်ခဲ့သည်။ 

IC 10 နှင့် အင်ဒရိုမီဒါ ဂလက်ဆီတို့၏ ပကတိအကွာအဝေးသည် အင်ဒရိုမီဒါနှင့် ထရိုင်ဂူလယ် ဂယ်လက်ဆီတို့၏ အကွာအဝေးနှင့် ထပ်တူလောက်ကျသည်။
ထို့ကြောင့် IC 10 သည် M31 ၏ အဖွဲ့ဝင်အခွဲဟု အကြံပေးသည်။ IC 10 သည် Local Group ၏ ဂယ်လက်ဆီများထဲတွင် တစ်ခုတည်းသော starburst အမျိုးအစား ဂယ်လက်ဆီဟု သိရှိထားသည်။ လက်ရှိအချိန်တွင် ဂယ်လက်ဆီသည် တစ်နှစ်လျင် နေထုထည်ပေါင်း ဝ.ဝ၄ မှ ဝ.ဝ၈ နှုန်းဖြင့် ကြယ်တာရာများအား မွေးထုတ်ပေးလျက် ရှိလေသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ဂယ်လက်ဆီထဲတွင် ဓာတ်ငွေ့သည် နှစ်ပေါင်းဘီလီယံ အနည်းငယ်မျှသာ
ခံနိုင်တော့မည်ဖြစ်သည်။

ကျမ်းကိုး
---------

1. 1 2 3 4 5 6 7  NASA/IPAC Extragalactic Database။ *Results for IC 10*။  2007-03-15 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  Karachentsev, I. D.; Kashibadze, O. G. (2006). "Masses of the local group and of the M81 group estimated from distortions in the local velocity field". *Astrophysics* **49** (1): 3–18. doi:10.1007/s10511-006-0002-6. Bibcode: 2006Ap.....49....3K.
3. ↑  IC 10။ *SEDS Messier Database*။  2006-05-15 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. 1 2  Van den Bergh၊ Sidney (2000)။ *Galaxies of the Local Group* (1st ed.)။ Cambridge University Press။ ISBN 0-521-65181-6။
|  |
| --- |
| **၁၈၈၂** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇန်နဝါရီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
*Luffa operculata*
*Luffa aegyptiaca*
**ခဝဲပင်**သည် ဗူးဖရုံ စသော အပင်မျိုး၌ ပါဝင်၍ နှစ်စဉ် စိုက်ပျိုးရသော အပင်မျိုးဖြစ်၏။ နွယ်ပင်ကဲ့သို့ လိမ်ယှက်၍ ပေါက်တတ်၏။ ခဝဲသီးသည် အလျား ၇ လက်မမှ ၁၅ လက်မခန့်အထိ ရှည်၏။ ခဝဲပင်၏ အဖျားပိုင်းသည် အနည်း 
ငယ်ထွား၍ အညှာဖက်သို့ သေးသွယ်သွား၏။ လတ်ဆတ်နေချိန် ၌ ခဝဲသီးသည် အစိမ်းရင့်ရောင် ရှိ၏။ သခွားသီးကဲ့သို့ လုံးချောမဟုတ်ဘဲ စောင်းပါရှိ၏။ အရည်ရွှမ်း၍ ပွ၏။ အစေ့မှာ သခွားစေ့နှင့် တူ၏။ အပွင့်မှာ အဝါရောင် ရှိ၏။ ဗြိစ္ဆာ 
ရာသီ တန်ဆောင်မုန်းလတွင် ပွင့်သောပန်းအဖြစ် ထင်ရှား၏။ ခဝဲပင်ကို အသီးအလို့ငှာ စိုက်ပျိုးကြ၏။ မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့အပြားတွင် ပေ ၄ဝဝဝ ထက်နိမ့်သော အရပ်ဒေသတို့၌ 
စိုက်ပျိုးနိုင်၏။ ခဝဲသီးတွင် ပါရှိသော စောင်းများကို ခြစ်ထုတ် 
ပြီးလျှင် အခွံပါးပါးသင်ပြီးသည့်နောက် ကြော်ချက်သော် လည်း 
ကောင်း၊ ဟင်းချိုသော်လည်းကောင်း ချက်၍စားကြသည်။
မြေပြင်ညီညာသောဒေသများ၌ ခဝဲပင်ကို အများအားဖြင့် 
ဧပြီလ အလယ်မှစ၍ ဇူလိုင်လ အလယ်ထိ စိုက်ပျိုးကြ၏။ 
မျိုးစေ့ ၂ ပေါင် ၃ ပေါင်လောက်သည် တစ်ဧကကျယ်ဝန်း 
သော မြေကွက်ပေါ်၌ ကြဲဖြန့်စိုက် ပျိုးရန်အတွက် လုံလောက် 
၏။ စိုက်ပျိုးပုံကား မြေတွင် အကွာအဝေး ၆ လက်မစီခြား 
သော တွင်းများကို စီတန်းကာ တူးရသည်။ ထို့နောက် မျိုးစေ့ 
များကို တွင်းထဲသို့ ထည့်၍ တွင်းများကို မြေကြီးဖြင့် ဖို့ရ၏။ 
တွင်းတတန်းနှင့် တတန်း ၆ ပေကွာ ထားတတ်၏။ မိုး 
အနည်းငယ်ရွာသွန်းသော ဒေသများတွင် ခဝဲပင်ကို စင်မထိုးဘဲ 
စိုက်ပျိုးကြ၏။ သို့သော် မိုးများစွာ ရွာသွန်းသောဒေသများတွင် 
စင်ထိုး၍ စိုက်ပျိုးကြ၏။ အကြောင်းမူကား စွတ်စိုသောမြေပေါ် 
တွင် ကြာမြင့်စွာ ခဝဲသီးကျနေပါမူ ပုပ်လွယ်တတ်သောကြောင့် 
ဖြစ်လေသည်။ ခဝဲပင်ကို မြေဩဇာကောင်းသောနေရာများတွင် 
စိုက်ပျိုးကြ၏။ မြေဩဇာညံ့ဖျင်းသော ဒေသများ၌ကား ပြာနှင့် 
နွားချေးအဆွေးများကို မြေဩဇာအဖြစ် အသုံးပြုကြ၏။ 
မိုးကောင်းစွာ ရွာသွန်းလာသည့်အချိန်ထိ ရေမှန်မှန် လောင်းပေး 
ရ၏။ အချိန်မှန် ပေါင်းသင်ပေးမှ အပင်များ သန်စွမ်း၏။
အယဉ်မျိုး၊ အရိုင်းမျိုးဟူ၍ ခဝဲသီး ၂ မျိုးရှိရာ အရိုင်း 
မျိုးသည် ခါးသောအရသာ ရှိ၏။ အချို့က မြွေကျော်သဖြင့် ခဝဲသီး ခါးသည်ဟု ယူဆကြသည်။ ယင်းယူဆချက်သည် မမှန်ချေ။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂)
|  |
| --- |
| **၁၈၅၇** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇန်နဝါရီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
**နယ်စည်းမထားဆရာဝန်များအဖွဲ့** (ပြင်သစ်: *Médecins sans frontières*; **MSF**) သည် နိုင်ငံတကာ လွတ်လပ်သော လူသားချင်း နားလည် စာနာ ထောက်ထားခြင်းကို အခြေခံသော ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ အကူအညီပေးသော အဖွဲ့ဖြစ်ပြီး အရေးပေါ် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုများကို လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများ၊ သဘာဝကပ်ဘေးဒဏ်၊ လူသားတို့ကြောင့် ဖြစ်သော ဘေးအန္တရာယ်နှင့် စစ်ဘေးဒဏ်တို့ကြောင့် အတိဒုက္ခ ရောက်နေသည့်သူများထံ ကူညီပေးသည်။ ၎င်းသည် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံပေါင်း ၆၀ ကျော်တွင် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုများ ပေးလျက်ရှိသည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

ပြင်သစ်နိုင်ငံမှ ဆရာဝန်များနှင့် သတင်းထောက်များ ပူးပေါင်းပြီး ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် MSF အဖွဲ့ကို စတင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ယခုအခါ ကမ္ဘာအနှံ့ MSF ဝန်ထမ်းပေါင်း ၃၀,ဝ၀ဝ ကျော်မှ

* ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု မရရှိဘဲ လျစ်လျူရှူခံထားရသူများ၊
* သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များမှ ကျရောက်သည့် ကပ်ရောဂါဆိုးများ၏ဒဏ်မှ လွတ်မြောက်လာသည့်သူများ၊
* အာဟာရ ချို့တဲ့နေသူများနှင့် လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများကြောင့် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရသူများထံ ကူညီထောက်ပံ့ရေးပစ္စည်းများကို ပို့ဆောင်ပေးနေပါသည်။ အရေးပေါ်အခြေအနေများ ဖြစ်ပွားပြီးနောက် MSF အနေဖြင့် လိုအပ်သည့် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုများ ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် ဆေးရုံ၊ ဆေးခန်းများ ပြန်လည်ထူထောင်ကာ လည်ပတ်စေပြီး
* ခွဲစိတ်ကုသမှုများ ဆောင်ရွက်ပေးခြင်း၊
* ကူးစက်ရောဂါများကို တိုက်ဖျက်ခြင်း၊
* ကာကွယ်ဆေးထိုး/ တိုက်ကျွေးခြင်း လှုံ့ဆော်မှုများနှင့်
* အာဟာရချို့တဲ့သော ကလေးငယ်များအတွက် အာဟာရထောက်ပံ့ရေးဌာနများ ဖွင့်လှစ်ပေးခြင်းတို့အပြင် စိတ်ကျန်းမာရေး ထောက်ပံ့ပေးမှုများလည်း ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

MSF မှ ရေတွင်းများတူးဖော်ပေးပြီး သောက်သုံးရေသန့်ရရှိရေး ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သလို အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများအနေဖြင့် ခြုံစောင်များ၊ ပလတ်စတစ်အစများနှင့် အခြား အခြေခံ မရှိမဖြစ် လိုအပ်သည့် ပစ္စည်းကိရိယာများကိုလည်း ဖြည့်ဆည်းပေးခဲ့သည်။

ကာလရှည် စီမံကိန်းအဖြစ် MSF မှ ကူးစက်လွယ်သည့် ရောဂါများဖြစ်သော တီဘီရောဂါ၊ Kala Azar နှင့် Sleeping Sickness ကဲ့သို့သော အာဖရိကတွင်ဖြစ်ပွားလေ့ရှိပြီး ပိုးမွှားများ ကိုက်ခဲခံရပြီးနောက် အသက်သေဆုံးသည်အထိ ဖြစ်ပွားနိုင်သော အဖျားရောဂါတစ်မျိုး၊ အိတ်ချ်အိုင်ဗွီ/ အေအိုင်ဒီအက်စ် ကဲ့သို့သော လူနာများကို ပြုစုကုသပေးခဲ့သလို လမ်းပေါ်ရှိ လေလွင့် ကလေးငယ်များ၏ ကျန်းမာရေးနှင့် စိတ်ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုများကိုလည်း ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည်။

MSF မှ လွတ်လပ်သော ဘက်လိုက်ခြင်း မရှိသည့် အကူအညီများကို အမှန်တကယ် လိုအပ်နေသူများထံ ပို့ဆောင်ပေးနေပါသည်။ MSF အဖွဲ့၏ ရည်မှန်းချက်မှာ အသက်ကယ်စောင့်ရှောက်ရန်၊ ဆိုးဆိုးဝါးဝါး ဒုက္ခခံစားရခြင်းနှင့် ရောဂါဝေဒနာ ကျရောက်ခြင်းတို့မှ သက်သာစေရန်နှင့် ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှု လိုအပ်သော ပြည်သူများထံ အကူအညီများကို တိုက်ရိုက်ပေးပါသည်။

လျစ်လျူရှူခံထားရသည့် အကျပ်အတည်းများ၊ ကူညီထောက်ပံ့ရေးပစ္စည်းများ အလွန်အမင်း လိုအပ်နေမှုများနှင့် ဆေးဝါးကုသရေးဆိုင်ရာ မူကြမ်းများနှင့် ဆေးကုသမှုများ တိုးတက်မှုရှိရန် MSF မှ အထက်ပါ ကိစ္စရပ်များအား ထုတ်ဖော်ပြောကြားရန်အတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားသည်။ 

MSF အဖွဲ့သည် နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး နိုင်ငံပေါင်း ၂၃ နိုင်ငံတွင် ရုံးခွဲများ ဖွင့်လှစ်ထားသည်။

MSF မှ ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် နိုဗယ်လ်ငြိမ်းချမ်းရေးဆုကို လက်ခံရရှိခဲ့ပြီးနောက် လျစ်လျူရှူထားခြင်းခံနေရသည့် ရောဂါဆိုးများကို တိုက်ဖျက်နိုင်ရန် အတွက် ငွေကြေးအားလုံးကို အဆိုပါ ရောဂါကုသခြင်းများဆီသို့ ရှေးရှူကာ မြှင့်တင် လုပ်ဆောင်မှာဖြစ်ကြောင်း တစ်ကမ္ဘာလုံးသို့ ထုတ်ဖော် ပြောကြားခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------
**ဝေလတောင်ပိုင်းနယ်သစ်** ဟု အင်္ဂလိပ်လူမျိုးတို့က အမည်ပေးခဲ့သော **နယူးဆောက်ဝေး** (အင်္ဂလိပ်: New South Wales) သည် ဩစတေးလျ၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းရှိ ပြည်နယ်တခု ဖြစ်သည်။ ဤအမည် ရခဲ့ခြင်းမှာ ကိုလိုနီခေတ်က ဝေလတောင်ပိုင်းသားတို့ အဓိကအခြေချသည့်မြေ ဖြစ်ခြင်းကြောင့်တည်း။  မြောက်ဘက်တွင် ကွင်းစလန်း၊ တောင်ဘက်တွင် ဗစ်တိုးရီးယားနှင့် အနောက်ဘက်တွင် တောင်ဩစတေးလျ တို့နှင့် ထိစပ်နေ၏။ ကမ်းရိုးတန်းမှာ သန္တာပင်လယ်၊ တက်စမန်းပင်လယ်တို့၏ အနားသတ်တစိတ်တပိုင်း ဖြစ်သည်။ ဩစတေးလျမြို့တော်နယ်မြေသည် ဤပြည်နယ်အတွင်းရှိ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရနယ်မြေ ဖြစ်၏။ ပြည်နယ်၏မြို့တော်မှာ ဆစ်ဒနီ ဟူ၏။ နိုင်ငံ၏ လူဦးရေအထူထပ်ဆုံးမြို့လည်း ဖြစ်ချေသည်။ ၂၀၂၀ ခု၊ ဇွန်လစာရင်းအရ နယူးဆောက်ဝေးတွင် လူဦးရေ ၈.၁ သန်းကျော် ရှိသည်။  ယင်းပမာဏသည်လည်း နိုင်ငံတွင် လူဦးရေအများဆုံးပြည်နယ်အဖြစ် ရပ်တည်၏။ လူဦးရေ၏ သုံးပုံတပုံ (၅.၃ သန်း) မှာ ဂရိတ္တာဆစ်ဒနီဧရိယာတွင် နေသည်။ 

ဗြိတိသျှတို့က နယူးဆောက်ဝေးကို ကိုလိုနီနယ်မြေအဖြစ် ၁၇၈၈ ခုတွင် စာရင်းသွင်းသည်။ မူလသတ်မှတ်သော နယ်မြေအကျယ်အဝန်းမှာ ဩစတေးလျမြေ တဝက်မျှ ရှိ၏။ ဗန်ဒိုင်းမန်းကျွန်း၊ လော့ဟောင်ဝီကျွန်းနှင့် နော်ဖောကျွန်းတို့သည်လည်း ဤနယ်မြေဝင်များ ဖြစ်သည်။ ၁၉ ရာစုအတွင်း ဗြိတိသျှကိုလိုနီနယ်မြေတို့ကို ပြန်လည်စီဆင်သည်နောက် နယူးဆောက်ဝေးမှ မြေအချို့ကို အခြားနယ်မြေအဖြစ် ခွဲထုတ်၏။ သို့သော် ငန်းမြစ်ကိုလိုနီမြေမှာ မည်သည့်အခါတွင်မျှ နယူးဆောက်ဝေးအအုပ်အချုပ်ခံ မဖြစ်ခဲ့။

လော့ဟောင်ဝီကျွန်းမှာ ပြည်နယ့်မြေအဖြစ် ဆက်ရှိနေသော်လည်း နော်ဖောကျွန်းမှာ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရနယ်မြေ ဖြစ်လာပြီး ဩစတေးလျမြို့တော်နယ်မြေဟုလည်းကောင်း၊ ဂျာဗစ်ပင်လယ်အော်နယ်မြေဟုလည်းကောင်း လူသိများသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Jopson, Debra (23 May 2012). "Origin of the species: what a state we're in". *The Sydney Morning Herald*. Archived from the original on 26 December 2018.
2. ↑  "National, state and territory population – September 2020". Australian Bureau of Statistics. 18 March 2021. Archived from the original on 18 March 2021.
3. ↑  "3218.0 – Regional Population Growth, Australia, 2016–17: Main Features". Australian Bureau of Statistics. Australian Bureau of Statistics. 24 April 2018. Archived from the original on 13 October 2018. Retrieved 13 October 2018. Estimated resident population, 30 June 2017.
အလင်းရောင်သုံး အာရုံခံကိရိယာ အမျိုးမျိုး
အာရုံခံကိရိယာ (Sensor) ဆိုသည်ကို ကျယ်ပြန့်စွာ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုရမည် ဆိုလျှင် အဖြစ်အပျက်များကို သို့မဟုတ် ပတ်ဝန်းကျင် အပြောင်းအလဲကို ထောက်လှမ်းသိရှိပြီး အခြားသော အီလက်ထရွန်းနစ် ကိရိယာ (အများအားဖြင့် ကွန်ပျူတာ ပရိုဆက်ဆာ) သို့ သတင်းအချက်အလက်ကို ပေးပို့ပေးသော ကိရိယာ၊ အစိတ်အပိုင်း၊ စက် သို့မဟုတ် စနစ်ခွဲ တစ်ခု ကို အာရုံခံကိရိယာဟု ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။

အာရုံခံကိရိယာများကို နေ့စဉ်သုံး အရာဝတ္ထုများတွင် အသုံးပြုကြပြီး နှိပ်လိုက်သည်ကို သိရှိသော ဓာတ်လှေကား ခလုပ် နှင့် ထိလိုက်သည်နှင့် မီးမှိန်သွား ခြင်း သို့မဟုတ် လင်းသွားခြင်း ဖြစ်သော မီးလုံးများ အပြင် လူအများစု သတိမမူမိသည့် မရေမတွက်နိုင်သော အသုံးပြုမှုများ အမြောက်အမြားပင် ရှိသည်။ မိုက်ခရိုစက်များ တိုးတက်လာခြင်း နှင့် အလွယ်တကူ အသုံးပြုနိုင်သော မိုက်ခရို ကွန်ထရိုလာ ပလက်ဖောင်းများ တိုးတက်လာခြင်းတို့ကြောင့် အာရုံခံ ကိရိယာကို အသုံးပြုခြင်းသည် သမာရိုးကျ တိုင်းတာခြင်း ဖြစ်သော အပူချိန်၊ ဖိအား နှင့် စီးဆင်းမှုအားကို တိုင်းတာခြင်းတို့ထက် ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Bennett၊ S. (1993)။ *A History of Control Engineering 1930–1955*။ London: Peter Peregrinus Ltd. on behalf of the Institution of Electrical Engineers။ ISBN 978-0-86341-280-6The source states "controls" rather than "sensors", so its applicability is assumed. Many units are derived from the basic measurements to which it refers, such as a liquid's level measured by a differential pressure sensor.
Concrete statue of the Bodhisattva Avalokiteśvara.
**ရိယောဇန်းဗောဓိသတ္တရုပ်ပွားတော်** သည် တိုကျိုမြို့အရှေ့ပိုင်းတွင် တည်ရှိပြီး ပစိဖိတ်စစ်ပွဲတွင် ဆုံးပါးခဲ့ရသူများအတွက် ရည်စူးကာ အမှတ်တရပြုလုပ်ထားသည့် ဘုရားဖြစ်သည်။ ကွန်ကရစ်နှင့် စတီးဖြင့် ထုလုပ်ထားသည့် ရုပ်ပွားတော်သည် ဗောဓိသတ္တ Avalokiteśvara ၏ ရုပ်ပွားတော်ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို Teisan Kanko Bus Co.Ltd ၏ တည်ထောင်သူဖြစ်သည့် ဟိရိုဆုခဲ အိရှိခဝ က ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။ 
၎င်းကို ၁၉၅၅ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၈ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ရုပ်ပွားတော်သည် ၂၄ မီတာ (၈၀ ပေ) မြင့်ပြီး အလေးချိန်သည် တန် ၅၀၀ ခန့် ရှိသည်။ 

Memorial to the Unknown Soldier of World War II.
ရုပ်ပွားတော်၏ အောက်ခြေတွင် ဗောဓိသတ္တတစ်ပါးဖြစ်သည့် Ekādaśamukha ၏ ရုပ်ပုံတော်တစ်ခု၊ မိုးကြိုးနှင့် လေ နတ်ဘုရားတို့၏ ရုပ်ပုံများ ပါဝင်ကြသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းသေဆုံးခဲ့ရသည့် ဂျပန်လူမျိုး ၂ သန်း၏ အမှတ်တရကျောက်ပြားများလည်း တည်ရှိသည်။ တစ်ရက်လျှင်လေးကြိမ်ကျ ၎င်းတို့အတွက် အမှတ်တရအောက်မေ့ဖွယ်များ ပြုလုပ်ကြသည်။ ထို့အပြင် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း၌ သေဆုံးခဲ့ရသည့် အမည်မသိရှိရသည့် စစ်သားများအတွက် အမှတ်တရခန်းမတွင် အောက်မေ့ဖွယ်ရာနေရာတစ်ခုလည်း တည်ရှိသည်။

ရုပ်ပုံများ
-----------

* Front gateFront gate
* Kagami Ike (Mirror Pool)Kagami Ike (Mirror Pool)
* Hand rinsing basinHand rinsing basin
* Shrine to RāgarājaShrine to Rāgarāja
* Shrine to local earth entityShrine to local earth entity
* Negai no Tama (Wishing Ball)Negai no Tama (Wishing Ball)
* Pufferfish TumulusPufferfish Tumulus
* Memorial to the Unknown SoldierMemorial to the Unknown Soldier
* Memorial to the 18th Class of Naval Aviator CadetsMemorial to the 18th Class of Naval Aviator Cadets

ပြင်ပလင့်များ
-------------

* Official site

ကိုဩဒိနိတ်: 35°00′00″N 135°46′55″E﻿ / ﻿34.999943°N 135.781861°E﻿ / 34.999943; 135.781861

ကိုးကား
-------
ပိုးချည်များဖြင့် နှောင်ပတ်နေသည့် ပိုးအိမ်
ပိုးချည်သည် ဝါချည်ကဲ့သို့ အပင်မှရသော ချည်မျှင်မျိုး မဟုတ်ပဲ ပိုးကောင်မှ ထွက်သော ချည်မျှင်မျိုးဖြစ်သည်။ ရှေးအခါက ပိုးချည်ဖြင့် ရက်လုပ်သော အဝတ်အထည်သည် တန်ဖိုးအလွန်ကြီးသဖြင့် ဘုရင့်အထည်အလိပ်ဟုပင် ခေါ်ခဲ့ကြသည။်

ပိုးချည်ကို လွန်ခဲ့သော နှစ်ထောင်ပေါင်း များစွာကပင် တရုတ်လူမျိုးတို့ စတင်တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ပိုးချည်စတင်တွေ့ရှိပုံနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ရှေးဟောင်းပုံပြင် အများအပြားရှိခဲ့သော်လည်း တရုတ်ဧကရာဇ် ဘုရင်တစ်ပါး၏ မိဖုရား ဆီလင်ရှီနှင့် ဆက်သွယ်နေသော ပုံပြင်တစ်ပုဒ်ကိုကား လူသိများ၍ အများလက်ခံကြသည်။ ဘီစီ ၂၇၀၀ ခန့်က ဆီလင်ရှီ မိဖုရားကြီးသည် ဥယျာဉ်အတွင်း၌ လက်ဖက်ရည်ကြမ်း သောက်နေစဉ် ပိုးစာပင်တစ်ပင်ကို မော့ကြည့်မိရာ ဖြူဖြူတုတ်တုတ် ပိုးကောင်တစ်ကောင်သည် ပါးစပ်မှ တောက်ပသော ချည်မျှင်ကလေးများကို ထုတ်ကာ မိမိကိုယ်ကို ပတ်နေသည်ကို မြင်သဖြင့် အံ့ဩစွာကြည့်နေမိသည်။ ထိုနောက် ပိုးအိမ်ကို ဖြုတ်ယူပြီးလျှင် သူမသောက်နေသော အကြမ်းရေတွင် စိမ်လိုက်သည်။ ပိုးအိမ်ပျော့သွားသောအခါ ပိုးမျှင်တစ်စ်ကို ရှာ၍ ဂရုတစိုက် ဖြေကြည့်ရင်း ထိုပိုးမျှင်ဖြင့် အထည်ရက်လျှင် ကောင်းမည်ဟု စိတ်ကူးပေါ်လာသည်။ 

ထို့ကြောင့် မိဖုရားသည် နန်းတော်ထဲသို့ဝင်ကာ ပိုးစာပင်စိုက်ရန် ဘုရင့်ထံမှ မြေကွက်တောင်း၍ ရသောအခါ ပိုးမျှင်ကောင်များကို မွေးလေသည်။ ယင်းပိုးမျှင်ကောင်များမှ ရသော ပိုးချည်မျှင်ဖြင့် အလွန်လှပသည့် အထည်ရက်လုပ်ကာ အဝတ်အစားများ ချုပ်လုပ်ရာမှအစ ပိုးထည်များ စတင်ပေါ်ပေါက်လာသည်ဟု အဆိုရှိသည်။ ထိုမိဖုရားအမည်ကို အစွဲပြု၍ ပိုးထည်ကိုလည်း တရုတ်ဘာသာဖြင့် ဆီ (絲) ဟု ခေါ်လာကြလေသည်။ 

အထက်ပါပုံပြင်သည် အမှန်ဟုတ်သည် မဟုတ်သည်ကို မည်သူမျှ ဒိဋ္ဌမပြောနိုင်သော်လည်း ဆီလင်ရှီ မိဖုရားခေတ်နောက် အနှစ် ၂၀၀၀ ကျော်အထိ ပိုးချည်ထုတ်လုပ်နည်းကို တရုတ်လူမျိုးမှတပါး ကမ္ဘာပေါ်ရှိ မည်သည့်လူမျိုးမှ မတတ်မသိကြသည်မှာ အမှန်ဖြစ်သည်။ ပိုးချည်ထုတ်လုပ်နည်းကို တရုတ်လူမျိုးတို့သည် အထူးလျှို့ဝှက်ခဲ့ကြသည်။ ပိုးကောင်နှင့် ဥများကို ခိုးယူသူအား သေဒဏ်အပြစ်ပေးခဲ့သည်။ ပိုးချည်များကိုမူ အနောက်နိုင်ငံများသို့ ကုန်းလမ်းဖြင့် တင်ပို့ရောင်းချရာ ယင်းလမ်းမကြီးကို ပိုးချည်လမ်းဟု ခေါ်စမှတ်ပြုကြသည်။ 

အေဒီ ၅၅၀ ခန့်တွင် ဗိုင်ဇင်းတိုင် ဧကရာဇ် ဂျပ်စတင်းနီးယန်း ဘုရင်သည် တရုတ်နိုင်ငံသို့ ရောက်ဖူး၍ ပိုးချည်ထွက်သော ပိုးမျှင်ကောင်များအကြောင်း ကောင်းစွာသိသော ပါရှန်းဘုန်းကြီး ၂ ပါးအား တရုတ်နိုင်ငံသို့ သွားရောက်၍ ပိုးဥများကို ခိုးထုတ်ခဲ့ရန် မှာကြား စေလွှတ်လိုက်သည်။ နှစ်အတော်ကြာမှ ထိုဘုန်းကြီး ၂ ပါးသည် ပိုးမျှင်ဥအနည်းငယ်ကို ခိုးထုတ်လာနိုင်ခဲ့သဖြင့် ကွန်စတန်တီနိုပယ်မြို့အနီးတွင် ပိုးမွေးမြူရေးလုပ်ငန်း စတင်လုပ်ကိုင်ကြသည်။ ယင်းမှတဆင့် စပိန်၊ အီတလီ၊ ပြင်သစ်နိုင်ငံများသို့ ပျံ့နှံ့သွားလေသည်။ ယခုခေတ်တွင်မူ ပိုးမွေးမြူရေးလုပ်ငန်းသည် တကမ္ဘာလုံးသို့ ပျံ့နှံ့သွားရာ ဂျပန်နိုင်ငံသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပိုးချည်ရိုင်း အထွက်ဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်လာသည်။ တရုတ်နိုင်ငံမျာမူ ဒုတိယအများဆုံး ထွက်သောနိုင်ငံဖြစ်သည်။
ဂျီဩမေထြီနှင့်ဆိုင်သော အလင်းပညာ ( geometric optics) တွင် ရိုက်ထောင့်ဆိုသည်မှာ မျက်နှာပြင်တစ်ခုပေါ်သို့ ကျရောက်သော ရိုက်လင်းတန်းတစ်ခုနှင့် ထော့မတ်ကျထောင်ထားသော မျဉ်းတို့အကြားရှိ ထောင့် ဖြစ်သည်။ ထိုမျက်နှာပြင်ပေါ်သို့ ထောင့်မတ်ကျထောင်ထားသော မျဉ်းကို **normal** ဟု ခေါ်သည်။ ရောင်ခြည်တန်းသည် အလင်း၊ အသံ၊ မိုက်ခရိုဝေ့၊ X-ray အစရှိသည့် လှိုင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ အောင်ဖော်ပြပါပုံတွင် အလင်းတန်းတစ်ခုသည် အစက်ချထားသည့် normal မျဉ်းနှင့် ထောင့် θ ကို ဖြစ်စေသည်။ အလင်းတန်းသည် အတွင်းပိုင်းဘက်သို့ လုံးဝ အလင်းပြန်ပါက ထိုရိုက်ထောင့်ကို **Critical Angle** ဟု ခေါ်သည်။ ပြန်ထောင့် (angle of reflection) နှင့် ယိုင်ထောင့် (angle of refraction) တို့သည် ရောင်ခြည်တန်း (beams) နှင့်ဆိုင်သည့် ထောင့်များ ဖြစ်ကြသည်။

ကြားခံနယ်နှစ်ခု (ရေနှင့် လေ) အကြား အလင်းများယိုင်နေပုံ

Glancing angle
--------------

ရိုက်ထောင့်သည် ၉၀ ဒီဂရီထက်နည်းပါက **glancing angle** သို့မဟုတ် **grazing angle** ဟု ခေါ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Allen R Miller and Emanuel Vegh (1993). "Exact Result for the Grazing Angle of Specular Reflection from a Sphere". *SIAM Review* **35**: 472–480. doi:10.1137/1035091.
|  |
| --- |
| **၁၉၀၁** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇန်နဝါရီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၀၄** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇန်နဝါရီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၈၈၉** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇန်နဝါရီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၈၈၅** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇန်နဝါရီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
ကမ္ဘာ့ဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ်စာကြည့်တိုက်
--------------------------------

သုတေသနပြုရာတွင် ပိဋကတ်တိုက်ရှိ စာအုပ်စာတမ်းများ၊ပြတိုက်ရှိဗုဒ္ဓအနုပညာပစ္စည်းများဖြင့် အခြေပြုကာ လေ့လာနိုင်စေရန်အတွက် သုတေသနစာကြည့် ပိဋကတ်တိုက်အဖြစ် စတင် တည်ထောင်ဖွင့်လှစ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ စာကြည့်ပိဋကတ်တိုက်နှင့် ပူးတွဲ၍ ရှားပါးသောစာပေနှင့် စာအုပ်စာတမ်းများဌာန၊ သုတေသနပြတိုက်၊ သုတေသနဌာနတို့ကို ပူးတွဲကာ ' ကမ္ဘာ့ဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ် ' ဟူသော အမည်ဖြင့် အစိုးရက တိုးချဲ့ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာ့ဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ်ကို သာသနာဦးစီးဌာန သုတေသနနှင့် ကျွမ်းကျင်မှုဌာနခွဲ အဖြစ် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ယခုအခါ ဤစာကြည့်တိုက် ပိဋကတ်တိုက်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာအပြင် တိုင်းရင်းသားလုပ်သားပြည်သူများ ယုံကြည်ကိုးကွယ်လျက်ရှိသော မိရိုးဖလာနတ်ကိုးကွယ်မှုဘာသာကို လည်းကောင်း၊ အစ္စလာမ် ဘာသာကိုလည်းကောင်း လေ့လာသုတေသန ပြုစုနိုင်သည်။
သုတေသနစာကြည့်တိုက်တွင် ပုံနှိပ်စာအုပ်များအပြင် ပေ၊ ပုရပိုက်၊ လက်ရေးစာများကိုလည်း စုဆောင်းထားရှိသည်။ ပေ၊ ပုရပိုက်များသည် ဗုဒ္ဓဘာသာစာပေသာမက မြန်မာစာပေဆေးကျမ်း၊ ဗေဒင်ကျမ်း၊ သမိုင်း စသည့် လောကီပညာရပ်များ ပေ၊ ပုရပိုက်၊ ကမ္မဝါ၊ စာချွန်တော်နှင့် မင်ကူးကျောက်စာများကိုလည်း စုဆောင်းထားရှိသည်။ စုဆောင်းရရှိသော ပေများမှ ပုံမနှိပ်ရသေးသော စာမူများနှင့် ပုံနှိပ်ပြီးသော်လည်း ရှားပါး၍ အဖိုးတန်ကာ ပုံနှိပ်စာအုပ်ဝယ်ယူ၍ မလွယ်ကူသော ပေမူများကိုလည်း လက်ရေးဖြင့်ကူး၍ ပြင်ဆင်တည်းဖြတ်ကာ ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေရန် စီစဉ်ထားသည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ပေ၊ ပုရပိုက် နှင့် စာကြည့်တိုက်ကို ပူးပေါင်း၍ သုတေသနစာကြည့်တိုက်အဖြစ် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

### (က) သုတေသနစာကြည့်တိုက်ရှိ စာအုပ်စာရင်း

1. မြန်မာစာအုပ် ၂၆၂၂၇ အုပ်
2. အင်္ဂလိပ်စာအုပ် ၁၇၁၈၆ ။
3. အခြားဘာသာစာအုပ် ၂၂၄၉ ။
4. မြန်မာမဂ္ဂဇင်း ၂၈၆၆ ။
5. အင်္ဂလိပ်မဂ္ဂဇင်း ၁၅၇၅ ။

စုစုပေါင်း ၅၀၁၀၃ ။

### (ခ)ပေ၊ ပုရပိုက်၊ ကမ္မဝါစာ၊ ကျောက်စာ၊ စာချွန်တော် စာရင်း

1. ပေစာ ၁၁၇၃၂ ထုတ်
2. ပုရပိုက်စာ ၁၂၄၄ ဆူ
3. ကမ္မဝါစာ ၁၁၁ ဆူ
4. မင်ကူးကျောက်စာ ၁၉၆ ချပ်

စုစုပေါင်း ၁၃၃၀၂

ဤသုတေသနစာကြည့်တိုက်သည် အထူးစာကြည့်တိုက်ဖြစ်သည်နှင့်အညီ မည်သည့်စာအုပ်ကိုမျှ ပြင်ပသို့ ထုတ်မငှားပါ။ ဌာနဆိုင်ရာများကိုသာ ငှားရမ်းပါသည်။ သာသနာရေးဦးစီးဌာနမှ ထုတ်ဝေသည့် စာအုပ်များကို စာကြည့်တိုက်အတွက် အခမဲ့ရရှိသည်။ စာကြည့်တိုက်ကို ဌာနစုမှူးတစ်ဦး၊ စာကြည့်တိုက်မှူးတစ်ဦး၊ လက်ထောက်စာကြည့်တိုက်မှူးလေးဦး နှင့် အခြားဝန်ထမ်းများဖြင့် စီမံကွပ်ကဲလျက် ရှိသည်။

ကျမ်းကိုးစာရင်း
---------------

၁။ ဒေါက်တာမြတ်မြတ်ထွန်း (Ph.D)၊ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာမော်ကွန်းဝင် ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမစာ ဓမ္မသဘင်
ရန်ကုန်၊ သာသနာတော်ထွန်းကားပြန့်ပွားရေးဦးစီးဌာန၊ ပကြိမ်၊၂၀ဝ၇ ။ စာ-၂၀၁-၂၀၄
|  |
| --- |
| **၁၉၁၇** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇန်နဝါရီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
မြန်မာနိုင်ငံစာရေးဆရာအသင်း၏ အသင်းသားစိစစ်သတ်မှတ်ရေးလှုပ်ရှားမှု။
----------------------------------------------------------------

စာရေးဆရာအသင်းကို ၁၃၀၁ (၁၉၃၉) တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ အသင်းစည်းမျဉ်းတွင် အသင်းသားများကို (က) အသင်းသား (ခ) အသင်း
သားဟု ခွဲခြားထားရန်ပါရှိသည်။ စာရေးခြင်းဖြင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းသူ သို့မဟုတ် ဤသို့ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းမပြုသော်လည်း စာအုပ်စာတမ်းတစ်ခုခု ထုတ်ဝေရေးသားသူကို (က) အသင်းသား၊ စာအရေးအသား ဝါသနာပါသူကို (ခ) အသင်းသားဟူ၍သတ်မှတ်ရာ ယင်းသတ်မှတ်ချက်သည် လျော့လျည်းလွန်းသဖြင့် အသင်းတွင် (ခ) အသင်းသားဟူ၍ မရှိသလောက်ဖြစ်ဖြစ်ပြီး အားလုံး (က) အသင်းသားချည်းဖြစ်နေကြသည်။ 

သို့ဖြင့် အသင်းတွင် စာရေးဆရာမဟုတ်သူတို့ အရေအတွက် များပြားတွင်ကျယ်လာသည့်အလျောက် စာရေးဆရာစစ်စစ်များ ဘေးထိုင်ကြရသည်။ သို့ဖြစ်ရာ အသင်းကြီး၏ ဩဇာနှင့် သိက္ခာ တစ်စစ ကျဆင်းလာ၏။ ထို့ကြောင့် ၁၉၅၆ စက်တင်ဘာလ ၃၀ တွင်ကျင်းပသော သင်းလုံးကျွတ် အစည်းအဝေးက တင်မြှောက်လိုက်သည့် အမှုဆောင်အဖွဲ့သည် အောက်တိုဘာ ၇ တွင် ပထမအကြိမ် အစည်းအဝေးကျင်းပပြီး အသင်းသား၏ အသွင်သဏ္ဌာန်နှင့် အခွင့်အရေးတို့ကို စိစစ်လုပ်ဆောင်ရန် စာရေးဆရာအခွင့်အရေးအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သည်။ 

ယင်းအဖွဲ့အစည်းအဝေးကို ၁၉၅၇ ဇန်နဝါရီ ၁၇ တွင် ကျင်းပပြီး အဖွဲ့အနွဲ့ပါသောစာပေ (ဝါ) ရသစာပေ ရေးသူကို စာရေးဆရာဟုခေါ်ရန်၊ စာရေးသက် သုံးနှစ်ပြည့်သူကို (က) အသင်းသား၊ ကလောင်သက်တမ်း တစ်နှစ်ပြည့်သူကို (ခ) အသင်းသားအဖြစ် သတ်မှတ်ရန် ဆုံးဖြတ်ကြသည်။ ၁၉၅၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၄ တွင်ကျင်းပသော အသင်းသုံးလပတ် အစည်းအဝေး၌လည်းကောင်း၊ ၁၉၅၇ ဩဂုတ် ၅ တွင်ကျင်းပသော နှစ်ပတ်လည်ညီလာခံတွင်လည်းကောင်း၊ ၁၉၅၈ ဩဂုတ် ၃၁ တွင်ကျင်းပသော နှစ်ပတ်လည်ညီလာခံတွင် လည်းကောင်း က ခ ပြဿနာကို တင်သွင်းဆွေးနွေးကြသည်။ ပြောဆို ငြင်းခုံကြသည်။ ပြဿနာဖြစ်လာသည်။ မဲရရေးအတွက် စာရေးဆရာမဟုတ်သူများကို အသင်းသားအဖြစ် ထပ်တိုးလာကြသည်။ ၁၉၅၈ ဩဂုတ် ၃၁ ညီလာခံ၌ အသင်းအတွင်း အင်အားစုနှစ်ဖက် တင်းမာလာသည်။ က ခ ပြဿနာကား မပြီးပြတ်။

### အကိုးအကား

1. ↑  မြန်မာစာပေအဘိဓာန်၊ ပထမတွဲ။ မလိခ။ ပကြိမ်။ ဩဂုတ်၊ ၂၀၁၆။ စိတ်ကူးချိုချိုစာပေ။ ရန်ကုန်
**လေးဆယ့်ငါးထွေ မြင်းတို့ဗွေ** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။ သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

အကြောင်းအရာ
-----------

လေးဆယ့်ငါးထွေ မြင်းတို့ဗွေ
--------------------------

အရင်းခံ မြင်းကြန်ထွက်ကယ်နှင့်၊ မှန်ချက်ဗွေ၊ သက်သေနှုန်းလိုက်တော့၊ မျက်လုံးဝယ် ဗဟိုတည့်စေရ၊ ထိုသည့်ဗွေ အောက်ခြေလျောလို့၊ နှာကြောတွင် ဗွေမြင်ပြန်ခဲ့လျှင်၊ မျက်ရည်ခံနှစ်တန်ထွက်လိမ့်၊ မှန်ထက်တွင်ဗွေတလုံးနှင့်၊ နှစ်လုံးပင်စင်လှာတို့ခဲ့လျှင်၊ တစို့ဗေကျမ်းဂန်မှတ်ခဲ့၊ ပန်းချပ်ဗွေဆံပင်ရိပ်နှင့်၊ လိပ်စရို ထိပ်မိုတွင်တွေ့လိမ့်၊ လက်ဖွေ့ဆိုင်ဗွေနှစ်လုံးနှင့်၊ သုံးလုံးပြိုင်မြခုံလောက်တဲ့၊ နားပေါက်တွင်ငိုသံနာနှင့်၊ နားအောက်မှာ ငိုသံကြားငဲ့ပြင်၊ နားဖျားနေ ဗွေတန်ဆောင်တို့၊ အရှေနောင်အကျိုးမျှော်ဆလို့၊ ဖိုးကျော်လှဆိုသည့်စာ။  

  

နှုတ်တံဆိပ်ကယ်က၊ နှုတ်ထိပ်တွင်သူနေလို့၊ မုတ်ဆိတ်ဗွေအောက်ညှာမေးနှင့်၊ အစာကျွေးလျှင်ကြားမြင်ခက်စေဘို့၊ စခွက်ဗွေပုံသေနှိပ်ခဲ့၊ ပါးချိတ်စွယ်နယ်အနီးတွင်မှ၊ ပါးဒီးဗွေပါးပြင်နှစ်ဖက်တဲ့၊ နားရွက်အပေါ်ခေါ်နစောင့်နှင့်၊ အာထောင့်စောင်၊ အာပေါင်ညွန့်က၊ ဇက်ခွန့်ဗွေထိုမှာတည်လိမ့်၊ ရွှေချူတမည်၊ ဆည်လည်ဝတ်က၊ လယ်ညွတ်ခွေ၊ ရေမျိုအောက်က၊ ဂွမ်းပေါက်လို၊ ဖြူတုံလာခဲ့ရင်၊ ပဒုမ္မာကြာသမုတ်ကြ၊ ကြဆုပ်မှာ ဂုတ်ညှာကဆင်းခဲ့၊ လည်ပင်းတွင် ပြင်အဖက်ကယ်က၊ အထက်ကိုတခါဆန်တော့၊ သန်လျက်ခံသန်လျက်ထမ်းနှင့်၊ အလှမ်းမှာထွာတညိုတဲ့၊ သာမပိုမောက်တိုရိပ်ကဲ့ပြင်၊ မြုံထိပ်တွင်မင်အကူးက၊ ကဦးဗွေသူတမျိုးနှင့်၊ တင်ပစောင်းဝယ်စွန်းနရန်းက၊ မြီးပြန်ဗေသူတဖုံနှင့်၊ အမြီးအုံလှန်ကာဖွေခဲ့ရင်၊ ၎င်းအနေဆောင်ဗွေရစ်တဲ့၊ ခြေဆစ်ချွန်၊ နွံမဆင်းပေဘု၊ ပေါင်အတွင်းတွင် ထောင်ကာတန်းလို့၊ မျှောင်သန်းသည်သပွတ်ဆွဲနှင့်၊ ခွေးဆွဲဗွေ ပေါင်တွင်နောက်က၊ မစင်ပေါက်ဝယ်၊ ပင်လယ်လှဲ့လို့၊ ပါခဲ့လျှင်သည်ဗွေမျိုးတို့၊ ငွေအဖိုးမတန်မဝယ်အပ်ဘု၊ ဆိုးတတ်လှပါ။  

  

အထက်မှာလက်ညှာအတွင်းက၊ ပါးရင်းဗွေသင်းခွေပန်းကဲ့သို့၊ ကင်းသန်းဗွေပေါ်လှာပြန်ကဲ့ရင်၊ သုံးထပ်ခံရွှေကြာကြီးတဲ့၊ ခွာသီးပေါ်ဗွေကနက်နှင့်၊ လက်ဆစ်ခွေ၊ မျက်ရည်သုတ်ခဲ့ပြင်၊ ရင်အုပ်နယ်၊ လည်တိုင်ပြန့်တွင်မှ၊ ကန့်လန့်နေဗွေတံကျင်နှင့်၊ လက်မောင်းတွင် တွင်းပြင်ချဲ့လို့၊ လက်ဖွဲ့ဗွေ မည်နာမံငဲ့ပြင်၊ ဗွေအဲ့ခံလက်ပြင်ရင်းက၊ နင်းဆင်းမှာ ဆင်ရာဘတ်တဲ့၊ နင်းတက်ဝယ် ဘယ်နံဘေးက၊ မဝေးပေါင်၊ ချစ်ခုံစွန်းနှင့်၊ ဗိုက်ဝမ်းရေ ဂဟေစပ်တွင်မှ၊ ခရုပတ်ဗွေ၊ လိုက်ကာရှောက်လိုက်တော့၊ ဗိုက်အောက်တွင်ရှေ့ရင်ဒူးထိ၊ သင်ဖူးဗွေ ထိုကဆုတ်ခဲ့ရင်၊ သိုမှုတ်ဆို၊ သိုအိမ်ရှေ့နှင့်၊ လိန်ကွေ့လယ်၊ ထိုနယ်စပ်တွင်မှ၊ သိုစပ်ပါ၊ မှတ်စရာ ဆုံးကြပေါ့၊ နှလုံးခွံငယ်လို့မရှိပါ၊ အတိတာမူဟောင်း။  

  

သကောင်တင်၊ ခတောင်နှစ်ဖက်ကဲ့သို့၊ အကွက်ပင်မြင်ကြအုံးလိမ့်၊ ကကုန်အသွင်၊ မြင်တပုံနှင့်၊ တင်ပဆုံဖြူလို့ ဖွေးရင်ဖြင့်၊ လူရွေးချယ်၊ သူဌေးသကြွယ်တို့ မကြိုက်ပေဘု၊ ခွေးမိုက်အသွင်၊ ဖခင်ကိုစားလို့၊ ကြင်သွားရာ၊ အဖျားလျှာနှင့် ရက်ရင်ဖြင့်၊ စွာထွက်မှာ သဒ္ဒါပြန်တဲ့၊ ဒွါရံကို၊ ဝါဠံဝင်ခဲ့ရင်၊ သဒ္ဒါဝင် ခွာကြဉ်မှီးရမတဲ့၊ မြင်းထီးငယ်၊ အစွယ်ပရင်ဖြင့်၊ ဟိုင်းခေါ်သည်၊ နှိုင်းမျှော်ဆပါတော့၊ မြင်းမငယ်၊ အစွယ်ဖူးရင်ဖြင့်၊ ဘီလူးပင်အထူးအထင်လျားတဲ့၊ ဗွေရွေးချယ်၊ လေးဆယ်ငါးထိ၊ ရှေးဌကထာညီ၊ ရေးကာသားလိုက်တဲ့၊ များမှတ်စိမ့်ကြောင်း။

မှတ်ချက်
--------

ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော ခေါင်းစဉ်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------
**ကိုလေးညွန့်** (၁၉၃၂-၂၀၀၇) သည် မြန်မာလူမျိုး တေးရေး၊ တေးဆို တစ်ဦးဖြစ်သည်။

ငယ်ဘဝ
-----

ဦးမောင်ရှိန်၊ ဒေါ်ညွန့်ရီတို့မှ ၁၉၃၂ ခု၊ နိုဝင်ဘာလ ၄ ရက်တွင် မွေးသည်။ သာယာဝတီခရိုင်၊ သုံးဆယ်မြို့နယ်၊ ဖိုးခေါင်ရွာ ဇာတိဖြစ်သည်။ သား ၂ ယောက်အနက် ဩရသဖြစ်သည်။ ငယ်မည်မှာ သန်းညွန့် ဟူ၏။
ရန်ကုန်မြို့၊ ၁၂ လမ်းတွင် ကြီးပြင်းသည်။ ကူရှင် ဟိုက်စကူးကျောင်းတွင် သတ္တမတန်း အောင်ပြီး ၁၉၅၄ တွင် ၁၀ တန်းကို ကျော်နိုင်ခဲ့သည်။

ဂီတခရီး
-------

၁၉၅၁ မှစ၍ ဂီတလုလင် အပျော်တမ်းတူရိယာအဖွဲ့ တွင် ပညာသင်သည်။ ၁၉၅၃ ၌ ကိုမင်းနောင် ရေးသည့် *ရွေးချစ်နေပြီ* သီချင်းဖြင့် အဆိုရှင်ဖြစ်လာသည်။

၁၉၆၀ ပြည့်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဘီအေအောင်ပြီးနောက် ကေသီပန် တူရိယာအဖွဲ့ကို ထောင်ကာ တေးရေးအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။ ထိုအဖွဲ့တွင် ကိုမြတ်လေး၊ စန္ဒရား ချစ်ဆွေ၊ ကိုမြကြီး၊ မောင်မောင်ကြီး၊ ခင်မောင်လွင်၊ မာမာအေး၊ ထားနှင့် ခင်သစ်လွင်တို့ ပါသည်။ မောင်မောင်ကြီး၏ ညီဝမ်းကွဲ ဦးကြည်သာ (မြန်မာ့အသံ) က တူရိယာပိုင်း တာဝန်ယူသည်။

၁၉၆၃ ခု၊ ဂီတကောင်စီ (ဗဟို) ကို စထောင်သော် အတွင်းရေးမှူး ဖြစ်လာသည်။၁၉၆၄-၆၆ ကို မြန်မာ့အသံ ကာလပေါ်ဂီတစိစစ်ရေး အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။ ထိုစဉ်က တိုးနိုင်ဓာတ်ပြား ကုမ္ပဏီနှင့် စူပါဟိုက်ဓာတ်ပြား ကုမ္ပဏီများ၊ ရုပ်ရှင်နောက်ခံတေးများ၊ နိုင်ငံတော်မှ ကြီးမှူးကျင်းပသည့် လွတ်လပ်ရေးနေ့၊ တောင်သူလယ်သမားနေ့နှင့် အလုပ်သမားနေ့များတွင် ဗိုလ်ကလေးတင့်အောင် ဦးဆောင်သော ဂီတကောင်စီမှ တင်ဆက်သည့် တေးသရုပ်ဖော်ပြဇာတ်များ၌ တေးသီချင်းများ ရေးသား စပ်ဆိုခဲ့သည်။

၁၉၆၆-၉၀ အထိ မအူပင်မြို့ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း အမှတ် (၁) နှင့် (၂) တို့တွင် အထက်တန်းပြဆရာအဖြစ် တာဝန်ယူအမှုထမ်းခဲ့သည်။ 

၁၉၉၄ ခု၊ ဒုတိယအကြိမ် ဆိုကရေးတီးပြိုင်ပွဲမှစ၍ အရေးအကဲဖြတ်ဗဟိုဒိုင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ် အဋ္ဌမအကြိမ် ဆိုကရေးတီးပြိုင်ပွဲမှစ၍ ပြည်နယ်များသို့ နှစ်စဉ်သွားရောက်ကာ ဂီတပညာရပ်များ သင်ကြားပို့ချခဲ့သည်။ ၁၉၉၅ ခု၊ (၅၀) နှစ်မြောက် ရွှေရတုသဘင် တပ်မတော်နေ့မှစ၍ တပ်မတော်နေ့ ဂုဏ်ပြုတေးသီချင်းများ နှစ်စဉ် စပ်ဆိုခဲ့သည်။

၂၀၀၀ ပြည့်မှစ၍ မြန်မာ့အသံနှင့်ရုပ်မြင်သံကြားတွင် ကာလပေါ် တေးဂီတ စိစစ်ရေးအဖွဲ့ဝင်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ တေးရေးပညာရှင်ကြီးများ၏ ခေတ်ဟောင်းသီချင်းများ စိစစ်ရေးအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် (၁၈၈၅-၁၉၄၇) လည်းကောင်း၊ ခေတ်ဟောင်းတေးသီချင်းများ စိစစ်ရေးအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် (၁၉၄၈-၈၉) လည်းကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

၂၀၀၄ ခုတွင် နိုင်ငံတော်မှ ချီးမြှင့်သည့် လူမှုထူးချွန် (ပထမ) ကို ရသည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်မှစ၍ မြန်မာနိုင်ငံ ဂီတအစည်းအရုံး ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။

မိသားစု ဘဝ
----------

ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်စန်းစန်းမြင့် (ကွယ်လွန်) နှင့် သား ၃ ယောက် ထွန်းကားရာ အကြီးဆုံးသားမှာ ၂ နှစ်အရွယ်တွင် လည်းကောင်း၊ အငယ်ဆုံးမှာ ၁ နှစ်အရွယ်တွင် လည်းကောင်း၊ ဖိတ်စဉ်ရာ သားလတ် မောင်ဇော်မိုးဝင်း နှင့် အမှတ် (၈၄) မင်းလမ်း၊ မအူပင်မြို့တွင် နေထိုင်လျက် ဂီတရေးရာများကို ထမ်းဆောင်သည်။

ဘဝနိဂုံး
--------

၂၀၀၇ ခု၊ အောက်တိုဘာ ၂၂ ရက်တွင် ကွယ်လွန်သည်။

ကျော်ကြားသော တေးများ
--------------------

| ခေါင်းစဉ် | ထုတ်ဝေနှစ် | တေးရေး | မှတ်ချက် |
| --- | --- | --- | --- |
| ရွေးချစ်နေပြီ | ၁၉၅၃ | ကိုမင်းနောင် |  |
| တစ်ရေးချစ်ခွင့် မြင်ရနိုး |  | ကိုလေးညွန့် |  |
| အကျည်းတန်ချစ်သူ |  | ကိုလေးညွန့် |  |
| ဖက်ဖူးဆင် ခင်ခင်ကြိုက်တယ် |  | ကိုလေးညွန့် |  |
| မနက်ဖြန်သို့မဟုတ် ဘယ်သောအခါ |  | ကိုလေးညွန့် |  |
| လာချင်ရင် အနီးလေး |  | ကိုလေးညွန့်

ကိုကြည်သာ (မြန်မာ့အသံ) |  |
| ဆည်းဆာ |  | ကိုလေးညွန့် |  |

ကိုးကား
-------
ခေျာကလက်များသည် အနက်ရောင်၊ အဖြူရောင် နှင့် နို့ချော့ကလက်ဟူ၍ အများအားဖြင့် ရှိတတ်သည်။
ချောကလက်မှာ ကကေးအိုပင် ၏အသီးတောင့်များ အတွင်းမှ အစေ့ဆန်များကို အမှုန့်ကြိတ်၍ သကြား၊ နို့တို့ဖြင့် ရောစပ်ကာ ပြုလုပ်ထားသော ရသာခဲဖြစ်သည်။

အနောက်တိုင်းနိုင်ငံများနှင့် ဩစတြေးလျ၊ နယူးဇီလန် ကျွန်းများတွင် ချောကလက်များကို အကြီး အကျယ်လုပ်၍ ကမ္ဘာအရပ်ရပ်သို့ တင်ပို့ရောင်းချသည်။ ချောကလက်၏ 
ပင်ကိုခါးသက်သောအရသာကို သကြား၊ နို့၊ ကော်မှုန့် များဖြင့် ရောနှောဖုံးအုပ်၍ ဖက်စပ်ပြုပြင်ထားလေရာ ချော ကလက်သည် ချိုဆိမ့်သည်။ အနံ့လည်း ကောင်းမွန်သဖြင့် လူတိုင်းနှစ်ခြိုက်ကြသည်။ အထူးသဖြင့် ကလေးများ အလွန် တောင့်တသော အစာဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် ချောကလက် များသည် စားကောင်းသလောက် အဖိုးကြီးမြင့်လေရာ လူတိုင်း စားသုံးခြင်း မပြုနိုင်ချေ။

၁၄၉၂ ခုနှစ်နောက်တွင် မက္ကဆီကိုနိုင်ငံသို့ စပိန်လူမျိုး များ ရောက်ရှိသွားသောအခါ ထိုဒေသမှ တိုင်းရင်းသားများ သည် ကကေးအိုခေါ် အပင်မှ အစေ့ဆန်တို့ကို ကြိတ်၍ 
ဖျော်သောက်ကြသည်ကို တွေ့ရသည်။ စပိန်လူမျိုးများလည်း ထိုအရည်ကို မြည်းစမ်းကြည့်ရာ ခါးသက်သက်နှင့် အီသည်ကို တွေ့ရသည်။ သို့ရာတွင် ဥရောပတိုက်မှ ယူဆောင်လာခဲ့သည့် သကြားနှင့် ရော၍ သုံးဆောင်ကြည့်သောအခါ အရသာ ကောင်းသည်ကို တွေ့ရသည်။ သူတို့မှတစ်ဆင့် ဥရောပတိုက်သို့ 
ရောက်သွားလေရာ ၁၈ ရာစုလောက်တွင် ဥရောပတိုက်၌ ကိုကိုးအဖျော်ကို အနှံ့အပြား သုံးစွဲစ ပြုကြသည်။

ချောကလက်ကို ကိုကိုးပြုလုပ်သကဲ့သို့ပင် ကကေးအိုအစေ့ ဆန်များကို အခြောက်လှန်း၍ ကြိတ်ထားသော အမှုန့်များမှ ပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ကကေးအိုပင်များမှာ ပူအိုက်၍ စိုစွတ် သောအမေရိကတိုက်၊ အာဖရိ ကတိုက်များတွင် အလေ့ကျ ပေါက်၍ ကလေးအိုစေ့များကို ကိုကိုးချောကလက်များ ပြုလုပ် သည့်နိုင်ငံများသို့ တင်ပို့ရောင်းချကြ၏။

ချောကလက်စက်ရုံကြီးများသို့ ရောက်သောအခါ ကကေး အို အစေ့များကို ပို၍ အရသာကောင်းလာစေရန် စက်ဖြင့် လှော်ပေးရသည်။ ထို့နောက် စက်ဖြင့် ကြိတ်လိုက်သောအခါ အခွံများထွက်ကုန်ပြီးလျှင် အဆန်များသာ ကျန်ခဲ့၏။ အစေ့ခွံ များမှာ မြေဩဇာအတွက် အသုံးချရသည်။

ကကေးအိုအစေ့မှ ရသော အဆန်များမှာ ကိုကိုး၊ ချော ကလက် ပြုလုပ်ရသော အဓိကပစ္စည်းများ ဖြစ်သည်။ ချော ကလက်ပြုလုပ်ရာ၌ အဆန်များကို ချောကလက်အရည် ဖြစ် အောင် စက်ဖြင့် အထပ်ထပ်ကြိတ်ပေး၍ ပုံစံခွက်များထဲတွင် အအေးခံပေးရသည်။ ထို့နောက် သကြား၊ နို့၊ ကော်မှုန့်များ ရောစွက်လိုက်သောအခါ ချိုဆိမ့်သော ချောကလက်များ ဖြစ်လာသည်။

ချောကလက်သည် အလွန်အဆီများ၏။ ကကေးအို အဆန်များတွင် ကိုကိုးဆီဟုခေါ်သော အဆီအနှစ် တစ်ဝက် ကျော်မျှ ပါရှိသည်။ ယင်းကိုကိုးဆီမှာ အညိုရင့်ရောင်ရှိသည်။ 
အဆီဓာတ်လွန်ကဲ၍ အီဆိမ့်လှသည်။ ရှေးအခါက ချောကလက် များ ပြုလုပ်ရာတွင် မူလကိုကိုးဆီများ ပါရှိသမျှနှင့်သာ ပြုလုပ် ကြသော်လည်း ယခုအခါတွင် ကိုကိုးဆီများကို ပိုမိုထည့်ရမည့် ဆီကို ကလေးအိုအဆန်များမှ ကိုကိုးမှုန့် မပြုလုပ်မီ ထုတ်ယူ သည်။ ယင်းသို့အားဖြင့် ဖျော်သောက်ရမည့် ကိုကိုးမှုန့်မှာလည်း 
အဆီထုတ်ပြီးဖြစ်၍ အီဆိမ့်လွန်းခြင်း၊ အဆီများခြင်း မဖြစ် တော့ဘဲ ချောကလက်မှာလည်း ပို၍ အရသာကောင်းလာသည်။ ယင်းသို့အရသာ ပိုကောင်းသည်နှင့်အမျှ ချောကလက်သည် အစာကြေလွယ်ခြင်း မရှိချေ။ သို့ရာတွင် နည်းနည်းနှင့် ဝစေ သောအစာ ဖြစ်သည်။

ချောကလက်တွင် ပရိုတင်း၊ အဆီဓာတ်ဆားနှင့် အခြား ခွန်အားဖြစ်စေသော ဓာတ်များ ပြည့်စုံလုံလောက်စွာ ပါရှိသဖြင့် နည်းနည်းနှင့် အရာရောက်သော အစာ အာဟာရဖြစ်သည်။ 

ထို့ကြောင့် ပင်လယ်ရပ်ခြားသို့ သွားရောက်နေရသော စစ်သည် တော်များ စွန့်စားရှာဖွေသူများအဖို့ ချောကလက်သည် အလွန် အဖိုးတန်သော စားနပ်ရိက္ခာတစ်မျိုး ဖြစ်ပေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂)
ကိုလံဘိုမြို့ မြင်ကွင်း
**ကိုလံဘိုမြို့**သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးမြို့တစ်မြို့ဖြစ်ပြီး ကျွန်း၏ အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင်တည်ရှိသည်။ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၏ မြို့တော်ဖြစ်သော သီရိဇေယျဝဓနပူရကိုတဲမြို့၏ အနီးတွင် တည်ရှိသည်။ သီရိ ဂျာယာဝါဒန္ဒပူရ ကိုတဲမြို့သည် ကိုလံဘိုမြို့ပြ ဒေသအတွင်းမှ မြို့တစ်ခုသာ ဖြစ်သဖြင့် ကိုလံဘိုမြို့အား သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၏ မြို့တော် အဖြစ် အမြဲတစေ ရည်ညွှန်းလေ့ ရှိကြသည်။ ကိုလံဘိုသည် လူအများ ပျားပမ်းခတ်မျှ သွားလာ လှုပ်ရှားနေလေ့ ရှိကြသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်ပြီး ခေတ်သစ် လူနေမှုနှင့် ကိုလိုနီခေတ် အဆောက်အဦး အပျက်အစီးများ ပေါင်းစပ်ထားသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ ကိုလံဘို ခရိုင်၊ ဂမ်ပဟာ ခရိုင် နှင့် ကာလုထရာ ခရိုင်တို့ ပါဝင်သော ကိုလံဘို မက်ထရိုပိုလစ်တန် ဒေသတွင် ခန့်မှန်းခြေ လူဦးရေ အားဖြင့် ၅,၆၄၈,၀၀၀ ဦး ခန့် ရှိပြီး ဧရိယာ အားဖြင့် ၃၆၉၄.၂ စတုရန်းကီလိုမီတာမျှ ရှိသည်။ ဒေသဆိုင်ရာ စာရင်းဇယားများ အရ ကိုလံဘို၊ ဂမ်ပဟာ နှင့် ကာလုထရာတို့ ပါဝင်သော အနောက်ဘက် ဒေသတွင် လူတစ်ဦးချင်း ဝင်ငွေ အားဖြင့် အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၃,၈၀၈ မျှ ရှိပြီး တောင်အာရှ ဒေသတွင် လူတစ်ဦးချင်း ဝင်ငွေ အားဖြင့် အမြင့်ဆုံးသော မှတ်တမ်း ဖြစ်သည်။ သီရိ ဂျာယာဝါဒန္ဒပူရ ကိုတဲမြို့ကို မြို့ပြ အဖြစ် မသတ်မှတ်ခင် အချိန်က ကိုလံဘိုမြို့သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး မြို့တော် ဖြစ်ခဲ့သည်။
**အိန္ဒိယအိမ်** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယအထက်ကော်မရှင်နာအတွက် ကိုလံဘိုမြို့ရှိ တရားဝင်နေထိုင်သည့် အိမ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းအိမ်သည် ကိုလံဘိုမြို့၊ ဂယ်လီလမ်း၊ ၃၆ - ၃၈ တွင် တည်ရှိသည်။

အဆောက်အဦကို ၁၉၀၀ ပြည့်နှစ်အစောပိုင်းတွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ Charles Henry de Soysa ၏ နေအိမ် ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ အမွေဆက်ခံသူများသည် ၁၉၂၇ ခန့်တွင် ထိုအိမ်ကို Imperial Bank of India သို့ ရောင်းချခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်း ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် သီရိလင်္ကာအစိုးရက ဝယ်ယူခဲ့သည်။ ဤအိမ်သည် ကိုလိုနီခေတ်လက်ရာ စံအိမ်/ဘန်ဂလိုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ Alfred နေအိမ်၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းတွင် ပါရှိသည့် Thurstan လမ်းတစ်လျှောက်၌ ကြီးမားသည့် ဥယျာဉ်များ တည်ရှိသည်။ ဤအိမ်ကို order Security Force မှ စောင့်ရှောက်ထားသည်။

ပြင်ပလင့်များ
-------------

* India House

ကိုးကား
-------

1. ↑  "Kautilyan machinations and Medamulana Machiavelli"၊ 20 May 2017။ 17 January 2019 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  "PM Narendra Modi meets Mahinda Rajapaksa in Colombo"၊ 14 March 2015။ 17 January 2019 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  Gandhi, Gopal; Laki; Sansoni, Dominic; Silva Wijeyeratne, Gehan de (2002)။ *India House, Colombo : Portrait of a Residence, Seventy Five years of History and Home Life*။ Vishva Lekha Publishers။ pp. 3–5။ ISBN 978-955-599-278-7။