recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**အဲရာတောစသန်နီးဇ်** (အင်္ဂလိပ်: Eratosthenes) (၂၇၆ - ၁၉၅ ဘီစီခန့်) သည် ဂရိစွယ်စုံပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်ရာ ၎င်းကို သင်္ချာပညာရှင်၊ ပထဝီသမား၊ ကဗျာဆရာ၊ နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်၊ ဂီတသီအိုရီပညာရှင် အဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ 

၎င်းသည် ဂဲဩမေတြီကို အသုံးပြုပြီး ကမ္ဘာ၏အရွယ်ကို တွက်ချက်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် လတ္တီကျုဒ် မတူညီသော နေရာနှစ်ခုမှ နေကိုကြည့်လျှင် မွန်းတည့်ချိန်နေ၏အမြင့် (၂)ခု ခြားနားချက်သည် လတ္တီကျုဒ်ခြားနားချက်နှင့်အတူတူဖြစ်သည်။ အလက်ဇန္ဒရီးယားမြို့ စာကြည့်တိုက်ကြီး၏ အကြီးအကဲ အဲရတိုစ်သီးနီးစ်သည် အီဂျစ်နိုင်ငံ အထက်ပိုင်းရှိ ဆိုင်ရင်းမြို့သို့ တပည့်တစ်ဦးစေလွှတ်ကာ ဥတ္တရယဉ်စွန်းတန်းတွင် ရောက်နေသောနေ၏အမြင့်ကို စောင့်ကြည့်ခိုင်းသည်။ တပည့်ဖြစ်သူက မွန်းတည့်ချိန်တွင် နေရောင်ခြည်သည် တွင်းနက်တစ်ခု၏ အောက်ခြေအထိရောက်ကြောင်း သတင်းပို့သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ထိုအချိန်တွင် နေသည် ဦးခေါင်းထက်တည့်တည့်ရောက်နေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အလက်ဇန္ဒြီးယားရှိ နေ၏အမြင့်ကို အဲရတိုစ်သီးနီးစ်က တိုင်းကြည့်ရာ 82.8° ရကြောင်းတွေ့ရသည်။ အဓိပ္ပာယ်မှာ မြို့နှစ်မြို့သည် လတ္တီကျုဒ် 7.2° ခြားနားသည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် စက်ဝိုင်းတစ်ပတ်၏ ငါးဆယ်ပုံတစ်ပုံ 1/50 ခြားနားခြင်း ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ဆိုင်ရင်းမြို့သည် အလက်ဇန္ဒြီးယားမြို့၏ တောင်ဘက်တည့်တည့်ရှိသည်မှာ မှန်လျှင် (အမှန်တကယ်လည်း အနီးစပ်ဆုံး မှန်ကန်သည်) ဆိုင်ရင်းမှ အလက်ဇန္ဒြီးယားထိ အကွာအဝေးသည် ကမ္ဘာတစ်ပတ်၏ ငါးဆယ်ပုံတစ်ပုံနှင့် တူညီရာရောက်သည်။ ဤနည်းဖြင့် အဲရတိုစ်သီးနီးစ် သည် ကမ္ဘာ၏ အဝန်းကို တွက်ချက်ခဲ့ရာ တကယ့်အဖြေမှန်နှင့် လုံးဝနီးပါး ကိုက်ညီ မှန်ကန်ခဲ့သည်။

အဲရတိုစ်သီးနီး ကမ္ဘာ့အဝန်းကို တိုင်းတာခဲ့ပုံ

မှတ်စုများ
----------

1. ↑  The Suda states that he was born in the 126th Olympiad, (276–272 BC). Strabo (*Geography*, i.2.2), though, states that he was a "pupil" (γνωριμος) of Zeno of Citium (who died in 262 BC), which would imply an earlier year of birth (c. 285 BC) since he is unlikely to have studied under him at the young age of 14. However, γνωριμος can also mean "acquaintance", and the year of Zeno's death is by no means definite.
2. ↑  The Suda states he died at the age of 80, Censorinus (*De die natali*, 15) at the age of 81, and Pseudo-Lucian (*Makrobioi*, 27) at the age of 82.
3. *Eratosthenes* entry in the *Dictionary of Scientific Biography* (1971)

အကိုးအကား
---------

1. ↑  Imagine the Universe - The Earth။
2. ↑  အနန္တစကြဝဠာ။ လှိုင်သင်း။ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၀၁။ ရဲရင့်စာပေ။ မန္တလေး။
ရှင်သုဘာသတိတ (၁၂၄၉ - ၁၃၂၀) သည် "ကန်တွင်းဆရာတော်" ဟု သိကြသည့် ကျမ်းပြုဆရာတော်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။

ဘဝ
--

ဆရာတော်ကို ၁၂၄၉ ခုနှစ်တွင် ဟင်္သာတခရိုင်၊ အင်္ဂပူမြို့နယ်၊ သမ္ဘရာတိုင်းရွာ၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ငယ်မည်မှာ မောင်ဖိုးနှံ ဖြစ်သည်။ မိဘနှစ်ပါးမှာ ကုန်သည် ဦးသာဒွန်းအောင် - ဒေါ်ပု ဖြစ်သည်။ 

ငယ်စဉ်က ပထမအုဂ်ဖိုရ်ဆရာတော်ကြီးထံတွင်လည်းကောင်း၊ အင်္ဂပူ ကန်ကုန်းကျောင်းဆရာတော်ထံတွင်လည်းကောင်း စာပေများ သင်ကြားခဲ့သည်။ အရွယ်ရောက်သည့်အခါတွင် ရဟန်းပြုခဲ့သည်။ 

၁၂၇၅ ခုနှစ်တွင် ကံတွင်းဆုတောင်းပြည့် ကျောင်းတိုက်ကို လက်ခံတော်မူ၍ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတဘွဲ့တံဆိပ်ကို ခံယူခဲ့သည်။ ဆရာတော်သည် ဆဋ္ဌမသံဂါယနာတင်ရာတွင် ဩဝါဒစရိယဆရာတော်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။ ဒွါရဂိုဏ်း၏ မဟာနာယကလည်း ဖြစ်သည်။

ပျံလွန်တော်မူခြင်း
------------------

ဆရာတော်သည် ၁၃၂၀ ပြည့်နှစ်၊ တန်ခူးလဆန်း ၁၀ ရက်နေ့တွင် ပျံလွန်တော်မူခဲ့သည်။

ကျမ်များပြုစုခြင်း
------------------

ဆရာတော်သည် ကျမ်းပေါင်း ၅၀ ပြုစုခဲ့ပြီး အောက်ပါကျမ်းများမှာ ထင်ရှားသည်။

၁။ ဝုတ္တောဒယတ္ထမဉ္စရီ၊

၂။ မရဏဿတိဒီပက၊

၃။ ကာယောဝါဒဒီပက၊

၄။ လောကဝိနိစ္ဆယ၊

၅။ ဩပပါတိကဝိနိစ္ဆယ၊

၆။ အင်္ဂပူထေရုပ္ပတ္တိ။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4  လှသမိန် (၁၉၆၁)။ *ဂန္ထဝင်ပုဂ္ဂိုလ်ကျော်များ အတ္ထုပ္ပတ္တိပေါင်းချုပ်*။ ရန်ကုန်မြို့: ဟံသာဝတီစာအုပ်တိုက်။ pp. ၁၇၀။
ဂရိတ်လိတ်ဒေသကြီးတစ်ခုလုံးကို တိမ်ကင်းစင်နေချိန်တွင် ဂြိုဟ်တုမှ တွေ့ရစဉ်။ ၂၀၀၀ ဧပြီလ ၂၄
ဂရိတ်လိတ် အိုင်ကြီးများ ပြသော မြေပုံ
ဂရိတ်လိတ်နှင့် ရေဝေကြော ဒေသကို နိုင်ငံ၊ ဒေသနှင့် နိုင်ငံတကာ နယ်နိမိတ်များဖြင့် ပြထားပုံ
၂၀၁၁ အောက်တိုဘာလ မုန်တိုင်း တိုက်ခတ် အပြီးတွင် ဂရိတ်လိတ် ရေကန်ကြီးများ ကို တွေ့ရစဉ်။ မုန်တိုင်းမှ အနည်များနှင့် အယ်လ်ဂျေးများကို အိုင်ကြီးများ၏ မျက်နှာပြင်ပေါ်သို့ ထွက်ပေါ်လာစေသည်။
ဂရိတ်လိတ် (The Great Lakes)ဆိုသည်မှာ မြောက်အမေရိက အရှေ့မြောက်ပိုင်းနှင့် ကနေဒါ-အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု နယ်စပ်ရှိ အိုင်ကြီးများ အစုအဝေးကို ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်ပြီး ဆူပီးရီးယား ၊ မီချီဂန်၊ ဟူရွန်၊ အီးရီး၊ အွန်တေရီအို စသော အိုင်ကြီးများ ပါဝင်သည်။ ထိုအိုင်များသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ရေမျက်နှာပြင်အားဖြင့် အများဆုံးသော အိုင် အစုအဝေး ဖြစ်ပြီး ထုထည်အားဖြင့် ကြည့်ပါက ရုရှားနိုင်ငံမှ ဘိုင်ကယ်အိုင် ပြီးလျှင် ဒုတိယနေရာတွင် ရှိသည်။ စုစုပေါင် မျက်နှာပြင် ဧရိယာမှဦ ၉၄,၂၅၀ စတုရန်းမိုင် ဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်း ထုထည်မှာ ၅,၄၃၉ ကုဗမိုင် (၂၂,၆၇၁ ကုဗကီလိုမီတာ) မျှ ဖြစ်သည်။ ထိုအိုင်ကြီးများကို အမေရိကန် နိုင်ငံသားများက မြောက်ဘက် ကမ်းရိုးတန်း သို့မဟုတ် တတိယ ကမ်းရိုးတန်း အနေနှင့် တခါတရံ ညွှန်းဆိုခေါ်ဝေါ်လေ့ ရှိကြသည်။ ထိုအိုင်ကြီးများတွင် ကမ္ဘာ့မြေမျက်နှာပြင်ရှိ ရေချို၏ ၂၁ ရာခိုင်နှုန်းမျှ ရှိသည်။
**ရှင်သုဒဿန** (၁၁၇၇ - ၁၂၅၀) သည် မင်းတုန်းမင်းကြီးလက်ထက်အခါက ထင်ရှားခဲ့သည့် ကျမ်းပြုဆရာတော် ဖြစ်သည်။

ဘဝ
--

ဆရာတော်ကို ၁၁၇၇ ခုနှစ်၊ တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း ၁၂ ရက်နေ့တွင် မြင်းခြံခရိုင်၊ နွားပြင်းရွာ၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ မိဘနှစ်ပါးမှာ ပုခန်းကြီးမြို့ ဇာတိ ဖြစ်သည်။ 

ဆရာတော်သည် သဲအင်းဆရာတော်ထံ၌ ရဟန်းပြု၍ စာပေများ သင်ကြားခဲ့သည်။ မင်းတုန်းမင်းကြီး၏ မိဖုရား ငယ်စဉ်က ကိုးကွယ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ မင်းတုန်းမင်းကြီးသည် အင်းဝမြို့တော်ဟောင်းကို ပြောင်းရွှေ့ဆောက်လုပ်သည့် စံကျောင်းကို လှူဒါန်းခဲ့သည်။ 

ဆရာတော်သည် သာယာဝတီမင်းလက်ထက်တွင် "သုဒဿနဝရဓမ္မသာမိ မဟာဓမ္မရာဇာဓိရာဇဂုရု" တံဆိပ်တော်ကို ရခဲ့သည်။ မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်တွင် "သုဒဿနဓဇအတုလာဓိပတိသီရိပဝရ မဟာဓမ္မရာဇာဓိရာဇဂုရု" တံဆိပ်တော်ကို ရခဲ့သည်။

ပျံလွန်တော်မူခြင်း
------------------

ဆရာတော်သည် ၁၂၅၀ ပြည့်နှစ်၊ တော်သလင်းလဆန်း ၈ ရက်နေ့တွင် ပျံလွန်တော်မူခဲ့သည်။

ပြုစုခဲ့သည့် ကျမ်းများ
----------------------

ဆရာတော်သည် အောက်ပါကျမ်းများကို ပြုစုတော်မူခဲ့သည်။

၁။ စူဠဝါပါဠိတော်နိသျ၊

၂။ ဓမ္မသင်္ဂဏီပါဠိတော်နိသျ၊

၃။ ဝိနိစ္ဆယကျမ်း (ပေ ၂၃ အင်္ဂါရှိ၏)။

မှတ်စု
------

1. ↑  ရွှေရေးဆာင်ထေရုပတ္တိကထာ၌ ကူးခန်းကြီးမြို့ (ပခန်းကြီးမြို့) အနောက်လက် မြို့လှချောင်းကြီးရွာ၌ ဖွားမြင်သည်ဟု ဆိုသည်။

ဒုတိယစံကျောင်းဆရာတော်၏ တပည့်များမှာ တိုက်တော်ဆရာတော် ရှင်လက္ခဏ၊ လယ်တီဆရာတော် ရှင်ဉာဏ၊ တောင်ခွင်ဆရာတော် ရှင်ဝိသုဒ္ဓါစာရ၊ မင်းကျောင်းဆရာတော် ရှင်ဝိစာရ၊ ငွေတောင်ဆရာတော် ရှင်ကဝိန္ဒ၊ စလင်းဆရာတော်၊ အလ္လကပ္ပဆရာတော်၊ ရွှေရေးဆောင်ဆရာတော်၊ မိုင်းခိုင်းဆရာတော် ရှင်ပဏ္ဍိတ၊ မကုဋာရာမတိုက်ဆရာတော် ရှင်ခေမိန္ဒတို့ ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4  လှသမိန် (၁၉၆၁)။ *ဂန္ထဝင်ပုဂ္ဂိုလ်ကျော်များ အတ္ထုပ္ပတ္တိပေါင်းချုပ်*။ ရန်ကုန်မြို့: ဟံသာဝတီစာအုပ်တိုက်။ pp. ၉၆၊ ၉၇။
|  |
| --- |
| **၁၉၈၀** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇွန်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၃၇** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇွန်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
**ရှင်အဂ္ဂဝံသ**(၁၂၃၈ − ၁၂+) သည် "မြဝတီဆရာတော်"  ဟု ထင်ရှားခဲ့သည့် ကျမ်ပြုဆရာတော်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။

ဘဝ
--

ဆရာတော်ကို ၁၂၃၈ ခုနှစ်တွင် ရွာထောင်မြို့တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ရွာထောင်မြို့၊ သိမ်ကုန်းဂိုဏ်းထောက်ဆရာတော် ဦးဇမ္ဗုဒီပထံတွင် ပညာများ သင်ကြားခဲ့သည်။ 

### မြဝတီဆရာတော်ဟု ထင်ရှားလာခြင်း

ဆရာတော်သည် ရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်ရောက်ပြီးနောက် ၁၂၈၆ ခုနှစ်တွင် အောင်လံမြို့၊ မြဝတီကျောင်းတိုက်တွင် သီတင်းသုံးရာမှ "မြဝတီဆရာတော်" ဟု ထင်ရှားလာခဲ့သည်။ 

### တရားဟောပြောပြသခြင်း

ဆရာတော်သည် အောက်မြန်မာနိုင်ငံတော် အနှံ့အပြားသို့ ကြွရောက်ကာ တရားများ ဟောကြားတော်မူခဲ့ရာ တပည့်တပန်း ပေါများသည်။ သံခိပ်အသင်းများလည်း ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ဆရာတော်သည် တရားဟောပြရာတွင် ထူးချွန်၍ ဝိပဿနာတရားတော်ကိုလည်း ရှင်းလင်းအောင် ဟောကြားပြသနိုင်သည်။ ထို့နောက် စစ်ကိုင်း ရှင်ဖြူရှင်လှချောင်းအနီး နယားချောင်၌ သီတင်းသုံးခဲ့သည်။

ပြုစုခဲ့သည့် ကျမ်းများ
----------------------

ဆရာတော်သည် အောက်ပါကျမ်းများကို ရေးသားပြုစုတော်မူခဲ့သည်။

၁။ မောဟတိမိရနာသနီကျမ်း၊

၂။ မာတာပိတုဂုဏဝိကသိနီကျမ်း၊

၃။ ဇဋာဇဋဝိစ္ဆေဒနီကျမ်း၊

၄။ သံမုဠတ္ထဝိနာသိနီကျမ်း၊

၅။ သာမုန္ဒြိကမေဒိနီကျမ်း၊

၆။ ဓမ္မကထိကနယဒီပနီကျမ်း၊

၇။ ဒိဋ္ဌိသတ်ခဏ်း ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်းကျမ်း၊

၈။ သံသရာဖြတ်ခဏ်း ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်းကျမ်း၊

၉။ သက္ကာယဒိဋ္ဌိဝိနောဒနီကျမ်း၊

၁၀။ ဝဋ်မှထွက်လမ်း ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်းကျမ်း (၁၂၇၀)၊

၁၁။ နိဗ္ဗာန်ပေါက်လမ်း ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်း၊

၁၂။ တဏှာသတ်ခဏ်း ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်း။ 

၁၃။ ဓမၼဈကာမဟာဋီကာက်မ္း။

မှတ်စု
------

1. ↑  နောင်သော် လူဝတ်လဲ၍ မြဝတီဆရာကြီးဟု တွင်သည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4 5  လှသမိန် (၁၉၆၁)။ *ဂန္ထဝင်ပုဂ္ဂိုလ်ကျော်များ အတ္ထုပ္ပတ္တိပေါင်းချုပ်*။ ရန်ကုန်မြို့: ဟံသာဝတီစာအုပ်တိုက်။ pp. ၁၅၅၊ ၁၅၆။
|  |
| --- |
| **၁၉၇၆** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇွန်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၃၂** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇွန်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
**A4Tech Co. Ltd.** သည် ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံရှိ ကွန်ပျူတာဟာ့ဝဲနှင့် လျှပ်စစ်ပစ္စည်းထုတ်လုပ်သည့် ကုမ္ပဏီတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကုမ္ပဏီသည် ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံ၊ နယူးတိုင်ပေတွင် ရုံးစိုက်ထားသည်။ ကုမ္ပဏီကို ၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် Robert Cheng က တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ထုတ်လုပ်မှုအဖြစ် ကွန်ပျူတာ mouse များကို ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။

တည်ထောင်ခဲ့သည့် အချိန်ကာလမှ လက်ရှိအချိန်အထိ ကုမ္ပဏီသည် ပုဂ္ဂလိကပိုင် ဖြစ်သည်။ ကုမ္ပဏီ၏ ပိုင်ဆိုင်သူ အရေအတွက်နှင့် ၎င်းတို့၏ ဝေစုများကို ထုတ်ဖော်ပြောကြားခြင်း မရှိသည်။ ကုမ္ပဏီသည် အမြတ်အရှုံးများ၊ အရောင်းအချက်အလက်များနှင့် အခြားငွေကြေးဆိုင်ရာများကိုလည်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားမှု မရှိပေ။

ထုတ်ကုန်များ
------------

PC တွဲဖက်ပစ္စည်းများ:

* Keyboards, mice (wired, wireless, Bluetooth models)
* Webcams
* Computer speakers
* Headphones and headsets
* Merchandise နှင့် ဂိမ်းကစားသူများအတွက် အခြားပစ္စည်းများ

သမိုင်းကြောင်း
--------------

အီးအိုဖြစ်သူ Robert Cheng က ၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် A4Tech ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။

၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် A4Tech သည် ဂိမ်းကစားသူများအတွက် ရည်ရွယ်ထုတ်လုပ်သည့် Bloody အမျိုးအစားဖြင့် ၎င်း၏ ဈေးကွက်ကို မြောက်အမေရိကသို့ ဦးတည်ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2  About Us။ A4Tech။ 2014-02-27 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  7 May 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  About Us | A4TECH Official Website။  2021-12-23 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  见证2011 中关村在线年度盘点之人物事件篇--中关村在线။  2018-01-19 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
|  |
| --- |
| **၁၉၆၄** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇွန်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
ကိုပင်ဟေဂင်မြို့ရှိ ပိုဆိုက်ဒန်ရုပ်တု
ဂရိဒဏ္ဍာရီတွင် ပင်လယ်ပြင်နှင့်သက်ဆိုင်သော၊ ပင်လယ်သမုဒ္ဒရာကို အစိုးရသော **ပင်လယ်နတ်ဘုရား** (အင်္ဂလိပ်: **Greek sea gods**) များစွာရှိသည်။ ဂရိနိုင်ငံ၏ မြို့များစွာသည် မြေထဲပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းတလျှောက်တွင် တည်ရှိကြ၍ ပင်လယ်ပြင်သည် ဂရိလူမျိုးများအတွက် အရေးပါသကဲ့သို့ အန္တရာယ်များ၍ ကြောက်စရာလည်းကောင်းသည်။ ဂရိဒဏ္ဍာရီ၌ ရေ၊ ရေထုနှင့် ပတ်သက်သော နတ်ဘုရားများစွာရှိရာ ပင်လယ်၊ မြစ်ချောင်း၊ အင်းအိုင်၊ စိမ့်စမ်း၊ ရွှံ့နွံ့အိုင် စသည်တို့တွင် အသီးသီးသော နတ်များစွာရှိကြသည်။ ဤဒဏ္ဍာရီအရ ထင်ရှားကျော်ကြားသော ပင်လယ်နတ်ဘုရားအချို့ကို အောက်၌ဖော်ပြထားသည်။

ပွန်းတပ်စ်
----------

ပွန်းတပ်စ်သည် ရှေးဦးနတ်ဘုရားတစ်ပါးဖြစ်၍ ဟီးဆီးယဒ်၏ သီယိုဂန်နီကဗျာတွင် ပါရှိသည်။ ယင်း၌ပြဆိုသည်မှာ ပွန်းတပ်စ်သည် သမုဒ္ဒရာရေပြင်ဖြစ်၏။ ဤသမုဒ္ဒရာပင်လယ်ရေပြင် ခေါ် ပွန်းတပ်စ်ကို ကမ္ဘာမြေနတ်ဘုရားမ (တိုက်တန်) ဂိုင်ယာက မေထုန်မှုမပြုဘဲ ဖွားမြင်ခဲ့၍ ပင်လယ်ပြင်နှင့် သက်ဆိုင်သမျှ ဘဝတို့၏ ဖခင်ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ဂိုင်ယာနှင့် ပေါင်းစပ်၍ နိယာရီးယပ်စ် (Nereus)၊ သောမတ်စ် (Thaumas)၊ ဖောစစ် (Phorcys)၊ ဆီးတို (Ceto )၊ ယော်ရစ်ဘီးယား (Eurybia) တို့ဖွားမြင်ခဲ့သည်။

နိယာရီးယပ်စ်
------------

နိယာရီးယပ်စ်ကို ပင်လယ်ပြင်၏ မူလအစ အဖိုးအိုဟူ၍ သိရှိကြကာ ငါးအမြောက်အမြားကို ထောက်ပံ့ပေးသည့် နတ်ဘုရားတစ်ပါးဖြစ်သည်။ လိုသလို ပုံအသွင်ပြောင်းနိုင်စွမ်းရှိသော်လည်း ဟဲရာခလီးဇ်၏ ဖမ်းဆီးခြင်းခံရ၍ ဟဲရာခလီးဇ် လိုအပ်သော သတင်းအချက်လက်များကို ပြောပြခဲ့ရသည်။

ဖောစစ်
------

ဖော်စစ်သည် မျက်စိတဆုံးအပြောကျယ်သော ပင်လယ်ရေပြင်၏ အန္တရာယ်များနှင့် သက်ဆိုင်သော နတ်ဘုရားဖြစ်သည်။ ဆီးတို နတ်ဘုရားမနှင့် အိမ်ထောင်ပြ၍ ဂရိဒဏ္ဍာရီမှ ဇာတ်ကောင်အချို့၏ မိဘများဖြစ်ကြသည်။

အိုဆီးယန်နပ်စ်
--------------

အိုဆီးယန်နပ်စ် (Oceanus) သည် တိုက်တန်နတ်ဘုရားတစ်ပါးဖြစ်၍ ယူရာနပ်စ် (သို့) ယူရေးနပ်စ် (ကောင်းကင်) နှင့် ဂိုင်ယာ (မြေကမ္ဘာ) တို့၏ သားတစ်ပါးဖြစ်၏။ တိတိကျကျဆိုရလျှင် ၎င်းသည် ပင်လယ်နတ်ဘုရားတစ်ပါး မဟုတ်ပေ။ သို့သော် ၎င်းကို ကမ္ဘာမြေကိုပတ်၍ စီးဆင်းနေသော မြစ်ကြီး၏ နတ်ဘုရားတစ်ပါးအဖြစ် ယူဆကြသည်။ တက်သစ် (Tethys) နှင့် အိမ်ထောင်ပြု၍ မြစ်စောင့်နတ်သမီးများစွာ (နင့်ဖ်များနှင့် အခြားမြစ် နတ်သမီးများ) ၏ ဖခင်ဖြစ်သည်။

ပိုဆိုက်ဒန်
-----------

ဂရိနတ်ဘုရားအပေါင်း၌ ပင်လယ်ပြင်နှင့်ဆိုင်သော နတ်များစွာ၌ အထင်ရှားဆုံးမှာ ပိုဆိုက်ဒန် ဖြစ်၏။ အိုလံပတ်တောင်နတ်ဘုရား ၁၂ ပါးထဲတွင်လည်း ပါဝင်သော စွမ်းအားကြီးနတ်ဘုရားဖြစ်ကာ ဇုစ်နှင့် ညီအကို တော်စပ်သည်။ ဇုစ်နှင့် အပေါင်းပါတို့ အိုလံပတ်တောင်ကို သိမ်းယူပြီးနောက် ဇုစ်က ပိုဆိုက်ဒန်ကို ပင်လယ်ရေပြင်အား အပိုင်စားပေးခဲ့သည်။ ပိုဆိုက်ဒန်သည် မြင်း၊ ငလျင်နှင့်သက်ဆိုင်သော နတ်ဘုရားဖြစ်ကာ ဟိုးမား၏ အောဒဆီကဗျာရှည်တွင် ပါဝင်မှုရှိကာ များစွာသော ဒဏ္ဍာရီဇာတ်လမ်းများတွင်လည်း ရေးသားဖွဲ့ဆိုခြင်းခံရသူတစ်ဦးဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Mythology of Ancient Greek, Water deities
2. ↑  The Theogony of Hesiod။  2016-01-21 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  SEA GODS IN GREEK MYTHOLOGY,sea Gods in Ancient Greece
|  |
| --- |
| **၁၉၆၉** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇွန်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၇၇** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇွန်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၃၃** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇွန်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၈၉၁** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| အောက်တိုဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
**သုက္ကာထေရီ** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိသော ရဟန်းမိန်းမတစ်ပါး ဖြစ်သည်။

ဘဝဇာတ်ကြောင်း
-------------

### ဝိပဿီဘုရားလက်ထက်

ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ရေတွက်သော် ကိုးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာအထက် ကာလတွင် ဝိပဿသီမြတ်စွာဘုရား ပွင့်တော်မူ၏။ ထိုအချိန်တွင် သုက္ကာထေရီသည် ဗန္ဓုမတီမြို့တွင် နေထိုင်၏။ တစ်နေ့သောအခါ ဝိပဿီမြတ်စွာဘုရား၏ တရားတော်ကို နာကြားရကာ ရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်၏။ 

ဤသို့ဖြင့် လူ့ဘဝမှ ကွယ်လွန်ခဲ့သော် တုသိတာဘုံသို့ ရောက်၏။

### သိခီဘုရားလက်ထက်

ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ သုံးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာထက်တွင် သိခီမြတ်စွာဘုရား ပွင့်တော်မ၏။ ထိုအချိန်တွင် သုက္ကာထေရီသည် သိခီမြတ်စွာဘုရားထံတွင် ရဟန်းပြု၏။ ဤဘဝမှ လွန်ခဲ့သည့်အခါတွင် တာဝတိံသာ နတ်ဘုံသို့ရောက်ခဲ့သည်။

### ဝေဿဘူဘုရားလက်ထက်

ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ၃၁ ကမ္ဘာအထက်တွင် ဝေဿဘူမြတ်စွာဘုရား ပွင့်တော်မူ၏။ ထိုဘုရားလက်ထက်တွင်လည်း သုက္ကာထေရီသည် ရဟန်းပြုတော်မူ၏။ ဤဘဝမှ လွန်ခဲ့သည့်အခါတွင် တာဝတိံသာ နတ်ဘုံသို့ရောက်ခဲ့သည်။

### ကောဏာဂုံဘုရားလက်ထက်

ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာ၌ ကောဏာဂုံမြတ်စွာဘုရားသည် ပွင့်တော်မူ၏။ ထိုမြတ်စွာဘုရားလက်ထက်တွင်လည်း ရဟန်းပြုတော်မူ၏။

### ကဿပဘုရားလက်ထက်

ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာ၌ ကောဏာဂုံမြတ်စွာဘုရားသည် ပွင့်တော်မူ၏။ ထိုမြတ်စွာဘုရားလက်ထက်တွင်လည်း ရဟန်းပြုတော်မူ၏။

### ဂေါတမဘုရားလက်ထက်

နောက်ဆုံးဘဝတွင် ရာဇဂြိုဟ်မြို့တွင် သူဌေးမျိုး၌ ဖြစ်၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် ရဟန်းတစ်ထောင်ခြံရံလျက် ရာဇဂြိုဟ်သို့ ကြွသည်ကို ချီးကျူးတော်မူ၏။ ထိုအခါ သုက္ကာထေရီသည် အလှူတို့ဖြင့် ပူဇော်ခဲ့၏။

ထို့နောက် ဓမ္မဒိန္နာရဟန်းမထံတွင် ရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်ရောက်၏။ ထို့နောက်တွင် သုက္ကာထေရီသည် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာမ ဖြစ်တော်မူ၏။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4 5 6 7  *ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ ထေရီအပဒါန်ပါဠိတော်၊ ခတ္တိယာဝဂ်*။
|  |
| --- |
| **၁၈၈၃** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| အောက်တိုဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
ဆူလာဝေစီကျွန်း၏ တည်နေရာ
စဲလဗီး (Celebes) ကျွန်း၏ ယခုအမည်မှာ ဆူလာဝေစီကျွန်း ဖြစ်သည်။ စဲလဗီးကျွန်းမှာ ယခုအခါ အင်ဒိုနီးရှား ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံဟု ခေါ်သော အရှေ့အိန္ဒိယကျွန်းစုတွင် ပါဝင်သည့် ကျွန်းကြီး ငါးကျွန်းအနက် တစ်ကျွန်းဖြစ်သည်။ ဖိလစ်ပိုင်ကျွန်းစု တောင်ဘက် ဘော်နီယိုကျွန်းနှင့် မိုလပ်ကပ်ကျွန်း နှစ်ခုစပ်ကြားတွင် တည်ရှိသည်။ အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် စတုန်ရန်းမိုင်ပေါင်း ၇၂ဝဝဝ ကျော် ရှိသည်။

စဲလဗီးကျွန်းမှာ အရှေ့နှင့်တောင်ဘက်သို့ ကျွန်းဆွယ် ၄ ခု ထိုးထွက်လျက်ရှိ၍ ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းမှာ အကွေ့အကောက်များလှသဖြင့် မိုင်ပေါင်း ၃၅ဝဝ မျှ ရှည်လျားသည်။ အလယ်ပိုင်းနှင့် မြောက်ပိုင်းဒေသတို့သည် တောင်ထူထပ်၍ မီးတောင်ပေါများသည်။ ထူးခြားသည့်အချက်တစ်ခုမှာ ရေအိုင်ကြီးငယ် အမြောက်အမြားရှိခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ရှုခင်းတို့မှာ အလွန်သာယာသည်။ သစ်တော်များ၌ ဝက်သစ်ချပင်၊ ကျွန်းပင်၊ ပျဉ်းကတိုးပင် စသော အဖိုးတန် သစ်ပင်များ ပေါက်သည်။

စဲလဗီးကျွန်းသည် အီကွေတာ အပူပိုင်းဒေသ၌ ကျရောက်နေသော်လည်း ပင်လယ်လေပြေအေးတိုက်ခတ်ခြင်းကြောင့် များစွာမပူအိုက်လှချေ။ ဤကျွန်း၏ အဓိကထွက်ကုန်များမှာ ကာဖီ၊ သကြား၊ ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်၊ ဆန်၊ ပြောင်းဖူး၊ ကြက်ပေါင်စေးနှင့် ဆေးရွက်တို့ ဖြစ်သည်။ ရွှေ၊ ကြေးနီ၊ သွပ်၊ သံ၊ ဆားနှင့် ကျောက်မီးသွေးအပြင် အဖိုးတန်ကျောက်မျက် ရတနာများလည်း အနည်းငယ် ထွက်သည်။

စဲလဗီးကျွန်း၏ လူဦးရေမှာ ၄၂၃ဝဝဝဝ (၁၉၃ဝ) ခန့် ရှိသည်။ အများဆုံးနေထိုင်သော လူမျိုးမှာ ပသျှူးလူမျိုး ဖြစ်သည်။ ပသျှူးလူမျိုးတို့သည် တုတ်ခိုင်သန်မာသော ကိုယ်ကာယ ရှိ၍ ဝီရိယကောင်းသည်။ ဤကျွန်းကို ၁၅၁၂ ခုနှစ်တွင် ပေါ် တူဂီ လူမျိုးတို့က ရှေးဦးစွာ တွေ့ရှိသိမ်းပိုက်ခဲ့ကြသည်။ ၁၇ ရာစုနှစ် အလယ်ပိုင်းလောက်တွင် ဒပ်ချတို့၏ လက်ထဲသို့ ကျရောက်ခဲ့သည်။ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ဖြစ်သောအခါ ဂျပန်က ၁၉၄၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၅ ခုနှစ်အထိ သိမ်းပိုက်ထားသည်။ 

၁၉၄၆ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် အင်ဒိုနီးရှားပြည်ထောင်စုနယ်တစ်နယ် အဖြစ်သို့ ရောက်ရှိသွားလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ(၃)
**တက်ခ်တိုင်ဘာဟီ** သည် အင်ဒို-ပါသီယန် ရှေးဟောင်းသုတေသန နေရာတစ်ခု ဖြစ်ပြီး ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ ခိုင်ဘာ-ပက်ထွန်ဟွ ခရိုင် မာဒန်မြို့အနီး ၁၅ ကီလိုမီတာ အကွာတွင် ရှိသော ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုန်းကြီးကျောင်း တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာသည် ဂန္ဓာရတိုင်း ခေတ်မှ ရင်သပ်ရှုမော အံ့ဩဖွယ်ရာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဆိုင်ရာ အမွေအနှစ် တစ်ခု ဖြစ်ပြီး အလွန်ပင် ကောင်းမွန်စွာ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ထားသော နေရာတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။

ထိုဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုန်းကြီးကျောင်းကို အေဒီ ၁ ရာစုတွင် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး  အေဒီ ၇ ရာစု အထိ အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။  ထို အဆောက်အဦးများသည် ထိုခေတ်အခါက ဗုဒ္ဓဘာသာဆိုင်ရာ ဘုန်းကြီးကျောင်းများ၏ ဗိသုကာပညာကို ကိုယ်စားပြု ဖော်ပြနေသည်ဟု ရှေးဟောင်း သုတေသန ပညာရှင်များက ယူဆကြသည်။ ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တွင် တက်ခ်တိုင်ဘာဟီအား ယူနက်စကို ကကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ စာရင်းတွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။

တက်ခ်တိုင်ဘာဟီကို ဒေသခံများက **စမ်းရေများ၏ ပလ္လင်** ဟုလည်းကောင်း၊ **ညီအစ်ကိုများ၏ ပလ္လင်**ဟုလည်းကောင်း ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ အဓိပ္ပာယ်မှာ အနီးအနားရှိ တောင်ကုန်းထိပ်ပေါ်တွင် ရေတွင်းနှစ်တွင်း သို့မဟုတ် စမ်းရေအိုင် ရှိသည်ကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဝေါ်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ တက်ခ်တိုင်ဘာဟီသည် ရှေးဟောင်း ခံတပ်မြို့ဖြစ်ပြီး ပတ်ဝန်းကျင်ဧရိယာ၌ ကြံ၊ ဂျုံ၊ ပြောင်း၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်နှင့် သစ်သီးခြံများကြောင့်လည်း လူသိများ ထင်ရှားကျော်ကြားသည်။

  

တက်ခ်တိုင်ဘာဟီကို ဒေသခံများက **စမ်းရေများ၏ ပလ္လင်** ဟုလည်းကောင်း၊ **ညီအစ်ကိုများ၏ ပလ္လင်**ဟုလည်းကောင်း ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ အဓိပ္ပာယ်မှာ အနီးအနားရှိ တောင်ကုန်းထိပ်ပေါ်တွင် ရေတွင်းနှစ်တွင်း သို့မဟုတ် စမ်းရေအိုင် ရှိသည်ကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဝေါ်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ တက်ခ်တိုင်ဘာဟီသည် ရှေးဟောင်း ခံတပ်မြို့ဖြစ်ပြီး ပတ်ဝန်းကျင်ဧရိယာ၌ ကြံ၊ ဂျုံ၊ ပြောင်း၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်နှင့် သစ်သီးခြံများကြောင့်လည်း လူသိများ ထင်ရှားကျော်ကြားသည်။

  

တက်ခ်တိုင်ဘာဟီ ဗုဒ္ဓဘာသာဘုန်းကြီးကျောင်းတွင် အဓိကနေရာကြီး လေးခုရှိပြီး အလယ်ဗဟို၌ ပင်မစေတီကြီး တည်ရှိကာ ဘေးပတ်လည်တွင် အရန်စေတီငယ်လေးများက ဝိုင်းရံထားသည်။ ဘေးပတ်လည် ဝင်းအတွင်း၌ ဘုန်းတော်ကြီးများ၏ ဝတ်ပြုရာခန်းမနှင့် ဆွမ်းစားခန်းတစ်ခု ပါရှိသည်။ ထို့ပြင် တရားထိုင်သည့် မှောင်၍ ကျဉ်းသောအခန်းများလည်း ပါရှိသည်။ နောင်တွင် နားနေခန်းများ၊ အစည်းအဝေးခန်းများကို ထပ်မံဆောက်လုပ်ခဲ့ကြသည်။ အဆောက်အအုံတစ်ခုလုံးကို ဒေသထွက်ကျောက်တုံးများကို ထုံးနှင့် ရွှံ့များရောကြိတ်၍ တည်ဆောက်ထားသည်။

ရှေးဟောင်းသုတေသန ပညာရှင်များ၏ လေ့လာမှုအရ တက်ခ်တိုင်ဘာဟီ ဗုဒ္ဓဘာသာဘုန်းကြီးကျောင်းကို အေဒီ ၁- ရာစု ဂွန်ဒိုဖာရက်စ်ဘုရင် (အေဒီ ၂၀-၄၆) လက်ထက်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ကျောက်စာအရ သိရသည်။ ဂွန်ဒိုဖာရက်စ်ဘုရင်နောက် ဆက်ခံသော ကူဂျူလာ ကတ်ဖီဆီးစ်လက်ထက်တွင် မှေးမှိန်ခဲ့ပြီး ကူရှန်ခေတ် အေဒီ ၂ ရာစု ကနီရှာကာဘုရင်လက်ထက်အထိ ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် အေဒီ ၃ ရာစုနှင့် ၄ ရာစုတွင် ဒုတိယအကြိမ် ပြန်လည်ပြုပြင်မွမ်းမံခဲ့ပြီး တတိယအကြိမ်အဖြစ် အေဒီ ၄ ရာစုနှင့် ၅ ရာစု၌ ကူရှန်မင်းဆက် ကီဒါရာ ကူရှနာဘုရင် လက်ထက်တွင် ထပ်မံပြုပြင်ခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ဟွန်လူမျိုးတို့ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည့် အေဒီ ၆ ရာစုနှင့် ၇ ရာစုအထိ ဖျက်ဆီးခြင်း မခံရဘဲ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက် နိုင်ခဲ့ကြသဖြင့် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ သို့သော် အေဒီ ၇-ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင်မူ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်မည့်သူများ မရှိကြတော့သဖြင့် တဖြည်းဖြည်း ပျက်စီးယိုယွင်း လာခဲ့ရသည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3  UNESCO Descrtiption
2. 1 2  *Takht-i-Bahi*, UNESCO Office, Islamabad, Pakistan, 2002
3. ↑  Khaliq၊ Fazal (1 June 2015)။ Takht-i-Bhai: A Buddhist monastery in Mardan။  8 November 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**တိပိဋကတ်စုံကျောက်စာရုံတော်ကြီး**ကို မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရေနံချောင်းမြို့၊ မြို့မမြောက်ဒိုင်နယ် ပုဏ္ဏားကုန်းရပ်ကွက်အတွင်းရှိ မြေ (၁.၆၈၉)ဧကရှိသော ရတနာဂီရိတောင်တော်ဦးနေရာတွင် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၇၀ ပြည့်နှစ်၊ ခရစ်နှစ် ၁၉၀၈-ခုတွင် အလှူဒါယိကာ တွင်းရိုးတွင်းစားသူဌေးကြီး ဦးသာကံ + အလှူဒါယိကာမ ဒေါ်ခင်သင်(ခ)ဒေါ်ခင်လေး တို့မှ မြတ်ဗုဒ္ဓ၏ တရားဒေသနာတော်များ ကာလရှည်ကြာစွာ မပျောက်မပျက် တည့်တံ့‌စိမ့်သောငှာ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဟောကြားတော်မူခဲ့သော ပိဋကတ်သုံးပုံ တရားဒေသတော်များကို ကျောက်စာချပ်များတွင် ရေးထွင်း၍ တည်ထားပူဇော်ခဲ့သည်။

တည်ထားပုံ
---------

တိပိဋကတ်စုံကျောက်စာရုံတော်ကြီးကို ရတနာဂီရိတောင်တော်၏အထက်ဆုံးနေရာတွင် ဝိနည်းပိဋကတ်တစ်တိုက်၊ ဒုတိယတောင်တော်အလယ်တွင် အဘိဓမ္မာပိဋကတ်တိုက် နှစ်တိုက်နှင့် အောက်ဆုံးတောင်ခြေရင်းတွင် သုတ္တန်ပိဋကတ်တိုက် နှစ်တိုက် စုစုပေါင်း ပိဋကတ်တိုက် ငါးတိုက်တိတိ အထက်၊ အလယ်၊ အောက် အစဉ်အတိုင်း တောင်တော်ကြီးတွင် တည်ထားပူဇော်ခဲ့သည်။

တည်ထားပုံမှာ စေတီပုံ(ဝါ)တြိဂံပုံ၊ အပေါ်ဆုံးနေရာ၌ ဝိနည်းပိဋကတ်တော်တိုက်အား ကျောက်အချပ်ရေ ၁၁၄-ချပ်ဖြင့် တည်ထားပူဇော်ထားပြီး အလယ်တွင် အဘိဓမ္မာ ပိဋကတ်တိုက်တော်နှစ်တိုက်အား လက်ဝဲ၊လက်ယာယှဉ်၍တည်ထားပူဇော်ပြီး လက်ဝဲတိုက်၌ ပိဋကတ်ကျောက်စာချပ်ရေ ၁၀၁-ချပ်၊ လက်ယာတိုက်၌ ပိဋကတ်ကျောက်ချပ်ရေ ၁၁၂-ချပ်တည်ထားပူဇော်ပြီး တောင်ခြေ၌ သုတ္တန်ပဋိကတ်နှစ်တိုက် အားလည်း လက်ဝဲ၊ လက်ယာယှဉ်၍ တည်ထားပူဇော်ထားပြီး လက်ဝဲဘက်၌ ပိဋကတ်ကျောက်စာ(၆၀)ချပ် ၊လက်ယာဘက်၌ ပိဋကတ်ကျောက်စာ(၆၄)ချပ်၊ စုစုပေါင်း ပိဋကတ်တိုက် ငါးတိုက်တွင် သုတ်ဝိနည်း၊ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်ကျောက်ချပ်ရေ စုစုပေါင်း ၄၅၁-ချပ်အားပိဋကတ်သုံးပုံ ကျောက်ထက်အက္ခရာရေးထွင်းပူဇော်ခဲ့သည်။

တည်ဆောက်မှုကာလကြာမြင့်ချိန်
---------------------------

ပထမဆုံး ဝိနည်းပိဋကတ်တိုက် ဘိက္ခုပါမောက် ပါဠိတော်ကျောက်ချပ်အား ၁၂၇၄-ခု၊တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော်(၁၄)ရက် ရေးကူးပြီးသည်ဟုပါရှိပြီး သုတ္တန်ပိဋကတ်တိုက် အရှေ့ဘက်တိုက်ပါဠိကျောက်စာ ဒဿကင်္ဂုတ္တရကျောက်စာကို ၁၂၈၇-ခုနှစ် ရေးထိုးပြီးသည်ဟု တွေ့ရသည်။

ရေနံချောင်းမြို့ ပိဋကတ်သုံးပုံ ဓမ္မစေတီကျောက်စာတော်များ တည်ထားကိုးကွယ်မှုသည် တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများ စတင်သည့် ခုနှစ်မှစ၍ရေတွက်သော် ဆောက်လုပ်ရေးသက်တမ်းသည် ၁၇နှစ်ကြာပြီး ယခုအခါ သက်တမ်းအားဖြင့် နှစ် ၁၀၀ ကျော်ပြီ ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------
**မုန်ညင်းခါးပင်**သည် ပေါ်လီဂိုနေစီအီးမျိုးရင်းတွင် ရီအမ် မျိုးစု၌ ပါဝင်၍ ယင်း၏ 
ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ ရီအမ် ရာပွန်တီကမ်ဖြစ်သည်။ မုန်ညင်းဟုခေါ်သော်လည်းမုန်
ညင်းနှင့် မျိုးရင်းချင်း မတူချေ။ သို့သော် ရှရီမန်ပင်နှင့်ကား မျိုးရင်းချင်းတူ၍ 
နီးစပ်သည်။ မုန်ညင်းခါး၏ မူလပေါက်ရာ ဒေသသည် အာရှတိုက်မြောက်ပိုင်း 
မွန်ဂိုးလီးယားပြည် ဖြစ်သော်လည်း၊ ယခုအခါတွင် ကမ္ဘာအနှံအပြား၌ စိုက်ပျိုးကြ
သည်။ အပင်မှ အဖူး မြောက်မြားစွာ ထွက်ရာ၊ ထို အဖူးများမှ ရှည်၍ အသား
ထူသော အရွက်ညှာများသည်ထူသော အရွက်ကြီးများနှင့် တကွ ထွက်လာသည်။ 
မြေကြီးအောက်တွင် အစာသိုလှောင်သော အဝါရောင် အမြစ်မကြီးတစ်ခုနှင့် ထို
အမြစ်မကြီးအား အစာကျွေးသော အခြား အမြစ်များ အများအပြား ရှိသည်။ 
မြေကြီးပေါ်သို့ တက်လာသော အသားထူ၍ အရည်ရွှမ်းသည့် နီကျင်ကျင် 
ရွက်ညှာများကိုသာ လူတို့အစားများကြသည်။ အရွက်များသည် တစ်ခါတစ်ရံ 
အဆိပ်အတောက် ဖြစ်စေတတ်သဖြင့်စားသုံးခြင်းငှာ အလျင်းမသင့်လျော်ချေ ။ 
မုန်ညင်းခါးသည် အာဟာရ တန်ဖိုးများစွာ မရှိချေ ။ ဆေးဖက်ဝင်သည့် အပင်မျိုး
ဖြစ်သဖြင့်ဝမ်းပျော့ဆေး၊ အားတိုးဆေး စသည်တို့ကို ထိုအပင်မှ ဖော်စပ်ယူကြ
သည်။ မုန်ညင်းခါးပင်ကို ဆောင်းဦးအစတွင် စိုက်ပျိုးကြသည်။ မြေဩဇာ 
ကောင်း၍ မြေပွမြေသားနှင့် သဲနုံးများတွင် ကောင်းစွာဖြစ်ထွန်းသည်။ မုန်ညင်းခါး
ပင်သည် နှစ်ကြာခံပင်မျိုး၌ ပါဝင်၏။ နှစ်ကြာခံပင်ဟု ဆိုသော်လည်း တစ်ပင်လုံး
မဟုတ်ဘဲ မြေအောက်ရှိ
အမြစ်များသာမသေဘဲ ၅ နှစ် ၆ နှစ် ဆက်၍ စိုက်ပျိုးသွားနိုင်သည်။ မြေပေါ်ရှိ 
အရွက်နှင့် ရွက်ညှာများမှာ တစ်နှစ်တစ်ကြိမ်သေကြသည်။
မုန်ညင်းခါးပင်တွင် အစေ့များ ရှိသော်လည်း ထိုအစေ့များကို စိုက်ပျိုးခြင်းဖြင့် 
မုန်ညင်းခါးမျိုးကောင်း ရသည်က နည်းသောကြောင့် အစေ့မှ မယူဘဲ အမြစ်များမှ 
မျိုးယူကြသည်။ အသားများသော အဝါရောင် အမြစ်မကြီးမှ အစိတ်စိတ်ခွဲယူ၍ 
ဆောင်းကူးရာသီအစတွင် အပင်ကလေးများ ထပ်မံစိုက်ပျိုးကြသည်။ 
မြေသြဇာကောင်းကောင်းချပေး၍ ရေမှန်မှန် လောင်းပေးသွားလျှင် လျင်မြန်စွာကြီး
ထွားလာကြသည်။ အရွက်များမှာ တစ်ပေကျော်ကျော်အထိ ကျယ်ပြန့်လေသည်။
မုန်ညင်းအခါး အမျိုးမျိုးရှိသည့်အနက် မုန်ညင်းစိမ်း၏ အရွက်များမှာ ကျမ္မဆိုင် 
ပြုလုပ်ရန် အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။ ကျမ္မဆိုင်ဆိုသည်မှာ အချဉ်တည်ထားသော 
ချဉ်ဖတ်တစ်မျိုးပင် ဖြစ်သည်။ မြန်မာတို့၏ မူရင်းအစာ မဟုတ်ပေ။ 
တရုတ်လူမျိုးတို့၏ အစာဖြစ်၍ ယင်းတို့သာလျှင် အများအပြားစားသုံးလေ့ ရှိကြ
သည်။ မုန်ညင်းခါးပင်များကို ၂ နေ ၃ နေခန့် လှန်းပြီးသော် ဆားနှင့်နယ်ကာ
အချဉ်ရည်၌ ထည့်၍ စဉ့်အိုးများတွင် သိပ်ထားခြင်းဖြင့် ကျမ္မဆိုင်ခေါ်သည့် 
ချဉ်ဖတ် ဖြစ်လာလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)
ဘာထရန်ရပ်ဆဲက လူဟာ တွေးဖို့သိပ်ကြောက်ကြတယ်။ ဉာဏ်ပဋိဆိုတာ လောကကိုကြည့်တတ်ခြင်းအပြင် မိမိရဲ့လောကအမြင်ကို မိမိကိုယ်တိုင်ပြန်လည်ကြည့်မြင်တတ်ခြင်းလို့ဆိုရင် တွေးဖို့သိပ်မကြောက်သင့်ဘူး။

ကျွန်တော်တို့တွေဟာ တွေးဖို့ကြောက်သလား။ တွေးတယ်ဆိုတာဟာ ပြဿနာတစ်ခုဖြေရှင်းဖို့ ဒါမှမဟုတ် သင်္ချာပုစ္ဆာတွက်ဖို့ပဲ သုံးတဲ့အရာလို့ထင်နေကြပါသလား။ ရေခဲမုန့်စားရမလား၊ ဗယာကြော်စားရမလား ဒါလည်းအတွေးပါပဲ။ ပိုးမင်းသား ဘာဖြစ်သွားမလည်းဆိုတာလည်း တွေးရတာပဲ။ ရယ်စရာပြောဖို့အတွက်လည်းတွေးရတာပဲ။ တွေးတယ်ဆိုတာဟာ မိုက်ခရိုစကုဒ် (သို့) မှန်ပြောင်းနဲ့လျှောက်ကြည့်တာ ဒါမှမဟုတ်

ဝက်အူလှည့်နဲ့ရစ်ဖောက်နေတာပဲဖြစ်တယ်။

တွေးခြင်းနှင့်ပက်သက်သော ဒီဘိုနိုး၏အယူအဆများ
-------------------------------------------

ဒီဘိုနိုး ရဲ့ အတွေးတချို့ကိုမိတ်ဆက်ပါရစေ။ ညာဏ်ရည်(IQ) မြင့်မှတွေးလို့ရတာမဟုတ်ပါဘူး။ အိုင်ကျူ ၈၀ သာရှိသောကလေးတွေလည်းကောင်းကောင်းတွေးတတ်ပါတယ်။ အတွေ့အကြုံရှိသူသည်လည်းအတွေးအခေါ်ကောင်းသူဖြစ်သည်။ ဉာဏ်ရည်မြင့်ကာမျှနှင့်အတွေးအခေါ်ကောင်းသူမဖြစ်သွားနိုင်ပါ။ အိုင်ကျူမြင့်သူ၊ ညာဏ်ရည်မြင့်သူများသည် အမှားအယွင်းလုပ်မိမှာ ကြောက်သောသူများဖြစ်လျှင် ခပ်ညံ့ညံ့အတွေးအခေါ်သမားဖြစ်သွားနိုင်သည်။ ဝေဖန်နိုင်စွမ်းဉာဏ်ကို စာသင်ကျောင်းများတွင် အမြင့်မားဆုံးအသုံးချဟူသည်ဖြစ်သောကြောင့် လေ့ကျင့်ပေးရသည်။

​ဝေဖန်ခြင်းအလုပ်သည် ပညာတတ်တို့အတွက် သိပ်မခက်လှသောအလုပ်ဖြစ်သည်။ ဖန်ဆင်းဉာဏ်မရှိသော၊ မတည်ဆောက်တတ်သော၊ သာမြင်ညောင်ညမျှ ဉာဏ်ရှိသူများသည်လည်းဝေဖန်ခြင်းကိုပြုလုပ်နိုင်သည်။ ပေါင်းပင်မြက်ပင်များကိုနုတ်ပစ်ခြင်းအားဖြင့် ပန်းဥယျာဉ်တစ်ခုခင်ဗျားပြုလုပ်မရနိုင်ပါ။ တကယ်တော့ဥယျာဉ်တစ်ခုဖြစ်ရန် သစ်ပင်ပန်းပင်များစိုက်ပျိုးရန်လိုအပ်ပေသည်။ ပြုစုစောင့်ရှောက်ရအုံးမည်။ အကြံအဉာဏ်တစ်ခုကို ၎င်း၏ဆယ်ပုံတစ်ပုံကိုမကောင်းသောကြောင့်လွင့်ပစ်ရသည်။ ဆယ်ပုံကိုးပုံ ကောင်းသည်ကိုမေ့လျော့နေတတ်ကြသည်။
ချီချင်အစ်ဇာရှိ အယ်လ်ကက်စတီလိုချီချင်အစ်ဇာရှိ အယ်လ်ကက်စတီလို
မာယာ ဆိုသည်မှာ မီဆို အမေရိကန် ယဉ်ကျေးမှု လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ကိုလမ်ဘီယံခေတ်မတိုင်ခင် အမေရိကားတွင် အပြည့်စုံဆုံး စာအရေးအသားကို တီထွင်ခဲ့ခြင်းအတွက် အသိအမှတ်ပြုခြင်း ခံခဲ့ရယုံသာမက သူတို့၏ အနုပညာ၊ ဗိသုကာပညာ၊ သင်္ချာပညာနှင့် နက္ခတ္တဗေဒပညာတို့အတွက်လည်း ထင်ရှား ကျော်ကြားခဲ့သည်။ မာယာ ယဉ်ကျေးမှု လူ့အဖွဲ့အစည်းကို ဂန္ထဝင်ခေတ်မတိုင်မီ (Pre-Classic period) (ဘီစီ ၂၀၀၀ မှ အေဒီ ၂၅၀ အတွင်း) စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ မီဆိုအမေရိကန် တို့၏ မှတ်တမ်းများအရ မာယာမြို့ပြများသည် ဂန္ထဝင်ခေတ် (Classic period) (အေဒီ ၂၅၀ မှ အေဒီ ၉၀၀ အတွင်း) အဖွံ့ဖြိုးဆုံး ဖြစ်ခဲ့ပြီး ဂန္ထဝင်ခေတ်အလွန်တွင် ဆက်လက်တိုးတက်နေခဲ့သည်မှာ စပိန်တို့ ရောက်ရှိလာသည့် အချိန်တိုင်အောင်ပင် ဖြစ်သည်။

မာယာယဉ်ကျေးမှု လူ့အဖွဲ့အစည်းသည် အခြားမီဆိုအမေရိကန် လူ့အဖွဲ့အစည်းများနှင့် သွင်ပြင်လက္ခဏာ အတော်များများ တူညီကြသည်။ အကြောင်းမှာ ထိုဒေသအတွင်း အချင်းချင်း ထိတွေ့ဆက်ဆံမှု အများအပြား ရှိခြင်းနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ရောစပ်ယှက်နွယ်ခြင်းများ ရှိခဲ့သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ စာရေးသားခြင်း၊ ကျောက်စာထွင်းခြင်း၊ ပြက္ခဒိန် ဖော်ထုတ်ခြင်းတို့သည် မာယာတို့ တီထွင်ခဲ့ခြင်း မဟုတ်သော်လည်း သူတို့က အပြည့်စုံဆုံး ဖြစ်အောင် ပြင်ဆင် မွမ်းမံခဲ့ကြခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ မာယာတို့၏ ဩဇာလွှမ်းမှုကို ဟွန်ဒူးရပ်စ်၊ ဂွာတီမာလာ၊ မြောက်အယ်လ်ဆာဗေဒေါ နှင့် မက္ကဆီကို အလယ်ပိုင်းသို့တိုင်အောင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။ မာယာတို့၏ အနုပညာနှင့် ဗိသုကာပညာတွင် ပြင်ပ လွှမ်းမိုးမှု အများအပြားကို တွေ့နိုင်သည်။ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဆိုင်ရာ ကူးလူးဆက်ဆံမှုများကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်ဟု ယူဆရပြီး ပြင်ပမှ တိုက်ရိုက် တိုက်ခိုက်အောင်နိုင်ခြင်းကြောင့်ဟု မယူဆကြပေ။

ဂန္ထဝင်ခေတ် ကုန်ဆုံးလာခြင်း၊ စပိန်တို့ ရောက်ရှိလာခြင်းနှင့် စပိန်တို့ အမေရိကကို ကိုလိုနီအဖြစ် သိမ်းယူခြင်းတို့ ရှိသော်လည်း မာယာလူမျိုးတို့ လုံးဝ ပျောက်ကွယ်မသွားခဲ့ပေ။
**မဒိဝေလအိမ်ရာ** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ Sri Jayawardenepura ကော့တီမြို့၊ မဒိဝေလေဆင်ခြေဖုံးအရပ်တွင် တည်ရှိသည်။ သီရိလင်္ကာပါလီမန်က ပိုင်ဆိုင်ပြီး သီရိလင်္ကာပြင်ပမှ ပါလီမန်အဖွဲ့ဝင်များနေထိုင်ရန်အတွက် ထိန်းသိမ်းထားသည်။

၁၉၈၀ ခုနှစ် မတိုင်ခင်အထိ ကျွန်းပေါ်ရှိ ဝေးလံသည့်ဒေသများမှ ပါလီမန်အဖွဲ့ဝင်များသည် ကိုလံဘိုမြို့လယ်ရှိ  Srawasthi Mandiraya တွင် တည်းခိုနေထိုင်ကြရသည်။ မဒိဝေလအိမ်ရာကို တည်ဆောက်ပြီးစီးသည့်အခါ ပါလီမန်အဖွဲ့ဝင်များအတွက် အိမ်ရာ ၁၂၀ နှင့် လုပ်ငန်းချိန်ဖြစ်နေသည့်အချိန်တွင် သူတို့၏ မိသားစုဝင်များသည် နေထိုင်နိုင်ကြသည်။ ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ပြီးစီးခဲ့သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် အစိုးရသည် Thalapathpitiya ရှိ Sri Jayewardenepura သင်ကြားရေးဆေးရုံအနီးရှိ ၁.၀ ဟက်တာ (၂.၅ ဧက) ကျယ်သည့်မြေပေါ်တွင် မြင့်မားသည့် အထပ်မြင့်အဆောက်အဦကို တည်ဆောက်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ကုန်ကျစရိသည့် ရူပီ ၆ ဘီလီယံ ရှိမည်ဖြစ်ကာ အိုမင်းနေပြီဖြစ်သည့် မဒိဝေလအိမ်ရာနေရာတွင် အစားထိုးမည်ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Kirinde၊ Chandani။ "PM proposes pay hike, extra allowances for MPs"၊ 20 November 2016။ 21 November 2016 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  Bandara၊ Kellum။ "New Housing Complex for MPs"၊ 12 August 2013။ 21 March 2018 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  Jayasekera၊ Sandun A.။ "Cabinet nod for MPs' luxury condo"၊ 21 January 2014။ 21 March 2018 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**မိုင်းနင်းရှင်မ** သည် မြန်မာ့မိရိုးဖလာကိုးကွယ်ကြသည့် နတ်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

ဗန်းမော်စော်ဘွား စပ်ပုန်းထံသို့ မိုးမိတ်စော်ဘွား သိုင်းစော်ဘွားသည် သမီးကညာ လာရောက်တောင်းရမ်း၏။ ထိုအခါ ဗန်းမော်စော်ဘွားသည် ပေးပါမည်ဆိုကာ မိုးမိတ်မှ လာရောက်ကြိုဆိုကြသူများအား သူ၏ မြင်သူငေးရလောက်သည့် သမီး "နန်းလှဖြူ" ကို ပြသ၏. ထို့နောက်တွင် လုံခြုံသော ပေါင်းချုပ်များ ပြုလုပ်၏။ ထို့နောက်တွင် ပေါင်းချုပ်ထဲ၌ ဗန်းမော်စော်ဘွားကြီး စောလွန်းဖ၏ သမီးဖြစ်သူ အသက် ၆၀ အရွယ်ရှိ "နန်းမြပုံ" ကို ထည့်ပေးလိုက်လေသည်။

ဗန်းမော်တို့၏ ထုံးစံအရ လမ်းခရီးတွင် ပေါင်းချုပ်ကို မည်သမျှ ဖွင့်၍ ကြည့်ခွင့်မရှိပေ။ ဟော်အတွင်းဆောင်သို့ အရောက်ပို့ဆက်ရမည်ဟု ပရိယာယ်ပြုကာ မှာကြားလိုက်သည်။

သို့သော် မိုးမိတ်သို့ မရောက်မီ နှစ်စခန်းခန့်အကွာတွင် မိုးမိတ်ဘက်မှ ပညာရှိအမတ်တစ်ယောက်သည် မိုးမိတ၏ ထုံးတမ်းအစဉ်အလာအရ တစ်မြို့တစ်နယ်မှ သမီးကညာသည် ရောက်ရှိလာပါက မြို့မဝင်မီ သတို့သမီးသည် ပရိသတ်ရှေ့ ဆယ်လံအကွာမှာ ရပ်ပြီး နတ်ပူဇော်ပသရသည့် ထုံးစံရှိသည်ဟု ပြောဆိုသည်။ ထိုအခါ နန်းမြပုံသည်လည်း မနေသာတော့ဘဲ ပေါင်းချုပ်အတွင်းမှ ထွက်လာရကာ နတ်ပူဇော်ကြရလေသည်။ ထိုအခါမှ အသက် ၆၀အရွယ် အိုမင်းနေသည့် အမျိုးသမီးကို မြင်ကြရလေသည်။ ထိုအခါ လူအများသည်လည်း စိတ်အကြီးအကျယ်ပျက်ကြရလေသည်။ 

ထိုမျှသာမကပဲ အစားအစာဟင်းလျာများပင် အရသာ ပျက်ကုန်လေတော့သည်။ ကြက်သားဟင်းပင် အရသာမရှိတော့သည့်အတွက် ထိုစခန်းကို "နေ့ကိုင်စန်" ဟု ခေါ်ကြသည်။ (နေ့ = အသား၊ ကိုင် = ကြက်၊ စန် = ပေါ့သည်၊ ကြက်သားဟင်းအရသာမရှိသောစခန်း ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။)

နတ်ဖြစ်ခြင်း
------------

နန်းမြပုံကို မိုးမိတ်စော်ဘွားသည် နှစ်သက်ခြင်း မရှိသဖြင့် မြို့တွင်းသို့ မသွင်းဘဲ ပန်းဟိုင်တောင်ခြေတွင် နန်းပြာသာဒ်နှင့် ထားလေသည်။ နန်းမြပုံသည် ကွယ်လွန်၍ နတ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ရှမ်းဘာသာဖြင့် "မိင်းလင်" ရှင်မ ဟု ခေါ်သည်။ အဓိပ္ပါမှာ မိင်း = မြို့၊ လင် = လိမ်လည်လှည့်စားသည်၊ မြို့ကို ပရိယာယ်ဖြင့် လှည့်စားသည့် အရှင်မ ဖြစ်သည်။ ယခုအချိန်တွင်မူ နန်ကိုင်စန် ဟု ခေါ်ကြသည်။

ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု
------------------

မိုင်းနင်းရှင်မကို တင်မြှောက်ပသပါက ဖရဲအူကျောက်များ မျာစွာရကြသည်ဟု ကျောက်တူးသမားများက ယုံကြည်ကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4  ဦးထွေးဟန် (ဇူလိုင် ၁၉၉၁)။ *မြန်မာ့မိရိုးဖလာဓလေ့ နတ်သမိုင်း*။ ရန်ကုန်: ရွှေပုရပိုက်စာပေ။ pp. ၂၀၈၊ ၂၀၉။
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဘလ္လိကသူကြွယ်၊ သုဒတ္တအမည်ရှိ အနာထပိဏ္ဍိကသူကြွယ်၊ မစ္ဆိကာ သဏ္ဍမြို့သား စိတ္တသူကြွယ်၊ ဟတ္ထကအာဠဝက၊ မဟာနာမ်သာကီဝင်၊ ဝေသာလီ မြို့သား ဥဂ္ဂသူကြွယ်၊ ဥဂ္ဂတသူကြွယ်၊ သူရမ္ဗဋ္ဌ၊ ကောမာရဘစ္စဇီဝက၊ နကုလပိတာ၊ တဝကဏ္ဏိကသူကြွယ်၊ ပူရဏသူကြွယ်၊ ဣသိဒတ္တသူကြွယ်၊ သန္ဓာနသူကြွယ်၊ ဝိစယ သူကြွယ်၊ ဝိဇာယမာဟိကသူကြွယ်၊ မေဏ္ဍကသူကြွယ်၊ ဝါသေဋ္ဌဥပါသကာ၊ အရိဋ္ဌ ဥပါသကာ၊ သာရဂ္ဂဥပါသကာ)သည် မြတ်စွာဘုရား၌ ဆုံးဖြတ်ခြင်းသို့ရောက်သူပေတည်း။ အမြိုက်နိဗ္ဗာန်ကို မြင်ရသူပေတည်း။ အမြိုက်နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြု၍ နေသူပေတည်း၊ ဗုဒ္ဓေ အဝေစ္စပသာဒ၊ ဓမ္မေ အဝေစ္စပသာဒ၊ သံယေ အဝေစ္စပသာဒ၊ အရိယသီလ၊ အရိယဉာဏ၊ အရိယဝိမုတ္တိ-ဟူသော တရားခြောက်မျိုးနှင့် ပြည့်စုံသူ ပေတည်းဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

ဤ ပေယျာလ၌-

၁။ ဘလ္လိကသုတ်၊

၂။ သုဒတ္တသုတ်၊

၃။ စိတ္တသုတ်၊

၄။ ဟတ္ထကာဠဝသုတ်

၅။ မဟာနာမသုတ်၊

၆။ ဥဂ္ဂသုတ်၊

၇။ ဥဂ္ဂတသုတ်၊

၈။ သူရမ္ဗဋ္ဌသုတ်၊

၉။ ဇီဝကသုတ်၊

၁၀။ နကုလပိတုသုတ်၊

၁၁။ တဝကဏ္ဏကသုတ်၊

၁၂။ ပူရဏသုတ်၊

၁၃။ ဣသိဒတ္တသုတ်၊

၁၄။ သန္ဓာနသုတ်၊

၁၅။ ဝိစယသုတ်၊

၁၆။ ဝိဇယမာဟိကသုတ်၊

၁၇။ မေဏ္ဍကသုတ်၊

၁၈။ ဝါသေဋ္ဌသုတ်၊

၁၉။ အရိဋ္ဌသုတ်၊

၂၀။ သာရဂ္ဂသုတ် ဟု သုတ်ပေါင်း ၂၀ ပါဝင်ပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -အံ၊၂၊၃၉၂။ အံ၊မြန်၊၂၊၃၉၆-၇။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ဆက္ကနိပါတ၊ ၁၂-သာမညဝဂ္ဂ+စတုတ္ထသုတ်မှ တေဝီသတိမသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
ဒါရိုက်တာဆရာမြင့်
*၂ဝဝ၅ ခု၊ ဇူလိုင်ထုတ် ရာပြည့် ဦးစိုးညွန့် စုစည်း တည်းဖြတ်တဲ့ '၂ဝ ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ ၁ဝဝ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျုဉ်း' စာအုပ်မှ စာရေးတွေရဲ့ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျုဉ်း တွေကို ပြန်လည် ကူးယူ ဖော်ပြတာ ဖြစ်ပါတယ်။*

ဒါရိုက်တာ ဆရာမြင့် [၁၈၉၈ - ၁၉၇ဝ]
--------------------------------

  

တွံတေးမြို့၌ အဖ ကုန်သည်ကြီး ဦးသာဗျော၊ အမိ ဒေါ်ရွှေဦး တို့က ၁၈၉၈ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၉ ရက် အင်္ဂါနေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။ ငယ်မည်မှာ မောင်စံမြင့်၊ အမည်ရင်းမှာ ဦးမြင့် ဖြစ်၍ ကလောင် အမည်မှာ ဒါရိုက်တာ ဆရာမြင့် ဖြစ်သည်။

  

တွံတေးမြို့ လွှစင်ပိုင်း ဦးစောလှိုင် ကျောင်းမှ ခုနစ်တန်း အောင်မြင် ပြီးနောက် ရန်ကုန်မြို့ ကူရှင် ကျောင်းတွင် ဆက်လက် ပညာ သင်ယူသည်။ ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာ ဝါသနာ ထုံခဲ့ပြီး အစ်မ ဝမ်းကွဲ မိန်းမ မင်းသား ဒေါ်စိန်မိုး ဇာတ်သဘင်သို့ ဝင်ကာ လက်ထောက် မင်းသား ဘဝမှ အပျိုတော် မင်းသမီး အထိ သင်ယူ လေ့လာ ခဲ့ဖူးသည်။ ကဗျာ လင်္ကာ ဆရာကြီး ဘိုကလေး ဦးသက်ရှည် ထံတွင် ကဗျာ လင်္ကာ ဆည်းပူး ခဲ့သည်။ ၁၉၂၃ ၌ ရွှေဥဒေါင်း ရုပ်ရှင် ကုမ္ပဏီတွင် ဒါရိုက်တာ အဖြစ် လုပ်ကိုင် ခဲ့သည်။ ၁၉၂၉ တွင် မန္တလေး တိုင်းချစ် သတင်းစာ၌ လက်ထောက် အယ်ဒီတာနှင့် မန္တလေး မဂ္ဂဇင်း တာဝန်ခံ အယ်ဒီတာ၊ ၁၉၃ဝ - ၃၁ တွင် သီပေါမြို့မှ ၁၅ ရက် တကြိမ်ထုတ် ရတနာသီဟ ဂျာနယ် အယ်ဒီတာ၊ ၁၉၃၃ ခုတွင် ဗြိတိသျှ ဘားမား ရုပ်ရှင် စသည် တို့၌ လုပ်ကိုင် ခဲ့သည်။ ၁၉၃၈ - ၃၉ ခုနှစ်တွင် တရုတ် - မြန်မာ လမ်းမကြီး ဖောက်လုပ်စဉ် မြန်မာ့ အလင်း သတင်းစာ၏ နယ်ခြား ခရီးသွား သတင်းထောက် အဖြစ် တာဝန် ယူခဲ့၏။ ၁၉၄ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ပဲရော့ ကုမ္ပဏီ၌ ဒါရိုက်တာ လုပ်ခဲ့သည် ရုပ်ရှင် လောကတွင် ရှိစဉ် "ရဂုံဗွေ"၊ "ငွေတောင်သူ" စသည့် ရှမ်းပြည်နယ် နောက်ခံ ဇာတ်ကား များကို ရိုက်ကူး ခဲ့သည်။

  

ဒုတိယ ကမ္ဘာ့စစ်ကြီး အတွင်းတွင် မြန်မာ့အလင်း၊ သူရိယ၊ ဗမာ့ခေတ် သတင်းစာများ အတွက် ဖျာပုံ သတင်းထောက် လုပ်ခဲ့သည်။ စစ်အပြီး ၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်သို့ တက်လာ၍ မြိုင်ပြဇာတ် အဖွဲ့၌ ဒါရိုက်တာ လုပ်သည်။ နောက်ဆုံးတွင်မူ စာပေ နယ်မြေသို့ ကွယ်လွန်သည် အထိ ပြည်လည် ခြေဦး လှည့်ခဲ့သည်။

  

၁၉၂၁ - ၂၂ ခုနှစ် တမတ်တန် ဝတ္ထု ခေတ်တွင် စတင် ရေးသား ခဲ့သည်။ ဒါရိုက်တာ ဆရာမြင့် ကလောင် အမည် အပြင် ဦးတိုင်းလုံးကျော် (ဦးတိုင်းကျော်)၊ ဟံသမြင့် အစ ရှိသည့် ကလောင် အမည်များ ဖြင့်လည်း ရေးသား ခဲ့သည်။ လူပျို့ အိတ်အောင် [ဦးတိုင်းလုံးကျော် ကလောင် အမည်နှင့်] (၁၉၄၁)၊ အပျိုချော့နည်း နိဿရည်း [လူပျို့ အိတ်ဆောင် စာအုပ်ကို ဒုတိယ အကြိမ် ချဲ့ထွင် ပြင်ဆင် အမည် ပြောင်း၍ ဦးတိုင်းလုံးကျော် ကလောင် အမည်နှင့်] (၁၉၄၁)၊ နတ်နှင့် ဝိဇ္ဇာ (၁၉၄၁)၊ တို့လူမျိုး (၁၉၄၆)၊ နတ်ပေါင်းစုံ (၁၉၆၁)၊ ရှမ်းပြည် ကြေးမုံ (၁၉၆၅)၊ မြေမြင့်ဆီမှ သွေးချင်းများ (၁၉၆၆) တို့မှာ ထင်ရှားသည်။ ငွေတာရီ၊ စန္ဒာ၊ ဆန်းသစ်ဦး၊ မြဝတီ၊ မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် မဂ္ဂဇင်း၊ ယဉ်ကျေးမှု စာစောင်၊ ရှုမဝ၊ သွေးသောက်၊ စာပေဗိမာန် မဂ္ဂဇင်း၊ ပေးဖူးလွှာ၊ လင်းရောင် စာပေ မဂ္ဂဇင်း တို့တွင် ဆောင်းပါးပေါင်း (၇၅) ပုဒ်ကျော် ရေးခဲ့သည်။ နောက်ဆုံး လက်ရာ ဆောင်းပါးမှာ ၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ် မတ်လ စန္ဒာ မဂ္ဂဇင်းမှာ ပါဝင်သည့် "ရွှေပလောင် ငွေပလောင်" ဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည် ကြေးမုံ စာအုပ်ဖြင့် ၁၉၆၃ ခုနှစ် အနုပညာ စာပေ ဆိုင်ရာဆု၊ မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် အနုပညာ ဆိုင်ရာ စာပေ စတုတ္ထဆု ရရှိ ခဲ့သည်။

  

၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ် မေလ ၂ဝ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ ကျောက်မြောင်းရပ် နေအိမ်၌ ကွယ်လွန် ခဲ့သည်။

စာညွှန်း။ ။
-----------

1. ဒဂုန်ရွှေမျှား။ မြန်မာနိုင်ငံ စာပေဆုများ။ စာ ၁၅၈ - ၁၅၉။
2. စံပြတင်ဦး။ မြန်မာစာ ရေးဆရာများ အဘိဓာန်။ စာ ၂၃၈ - ၂၄ဝ။
3. နန်းကြေးမုံ။ ဆရာမြင့် စာပေါင်းစု၊ ငွေတာရီ (ဇွန် ၁၉၇၁)။ စာ ၄၁ - ၄၄။]
**မြင်ကွန်းမြို့ဟောင်း** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည့် ရှေးဟောင်းမြို့တစ်ခု ဖြစ်ပြီး လက်ရှိတွင် ကျေးရွာ ၁၀ ရွာပါဝင်သော တိုက်နယ်အဆင့် ဖြစ်ကာ အိမ်ခြေ ၁၄၀၀ ခန့်နှင့် လူဦးရေ ၅၅၀၀ ကျော်ရှိသည်။ ကုန်းဘောင်ခေတ်က မြင်ကွန်းမင်းသား အပိုင်စားရသော မြို့ဖြစ်ခဲ့သည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

မြင်ကွန်းမြို့သည် အနော်ရထာမင်းလက်ထက်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သော ကင်းမြို့ ၄၃ မြို့တွင် ပါဝင်သည်ဟု ဆိုသည်။ ကုန်းဘောင်ခေတ်နှောင်းပိုင်း ၁၈၁၉ ခုနှစ်မှ ၁၈၈၅ ခုနှစ်အထိ ထင်ရှားခဲ့သော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်ပြီး မြို့ဝန်ရုံးစိုက်ခဲ့သည်။ မြင်ကွန်းမြို့တွင် ပုဂံခေတ် စောလူးမင်းသည် ယာယီမြို့နန်းတည်ဆောက်ကာ ကျုံး၊ မြို့ရိုးတို့နှင့် စံစားခဲ့သည်ဟုလည်း ဆိုသည်။

အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ဒုတိယစစ်ပွဲအပြီး ၁၈၆၈ တွင် မြင်ကွန်းမြို့သည် ခြောက်မြို့ဝန် ဝန်စုပါမြို့နယ်ဖြစ်ပြီး မြင်ကွန်းမြို့ဝန်ကို မြင်ကွန်း၊ တောင်ခွင်၊ ပဌာနဂိုရ် သုံးမြို့ဝန်ဟု ခေါ်ခဲ့သည်။ ၁၉၀၈ ခုနှစ်တွင် မကွေးမြို့ဝန် မစ္စတာဝှီးလ်သည် မြင်ကွန်းမြို့ကို စနစ်တကျမြို့ကွက်ချ၍ ရပ်ကွက်ခြောက်ကွက်ဖြင့် မြို့ကွက်ပြန်လည် ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။

လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး
------------------

မြင်ကွန်းမြို့သည် မကွေး-တောင်တွင်းကြီးလမ်းမှ လမ်းခွဲကာ ခုနှစ်မိုင်ခန့် သွားရသည်။ မကွေးမြို့မှ ကားလမ်းဖြင့် ၂၃ မိုင်အကွာ၊ ရေလမ်းဖြင့် ၁၀ မိုင်အကွာ တွင် တည်ရှိသည်။

စိတ်ဝင်စားဖွယ် နေရာများ
-----------------------

မြင်ကွန်းမြို့ဟောင်းတွင် ပုဂံခေတ်လက်ရာ စေတီပုထိုး၊ ဂူကျောင်း ကျောက်စာများ တည်ရှိသည်။ လက်ရှိတွင် စေတီပုထိုးဂူကျောင်းများ ၆၀ ခန့်ကျန်ရှိသည်။ ထင်ရှားသော စေတီနှင့် ကျောင်းများမှာ လေးဆူစံရာဘုရား၊ လေးမျက်နှာဘုရား၊ ရှင်အဇ္ဇဂေါဏဂူ၊ ကုလားကျောင်းဂူပျက်၊ ရဟန္တာသိမ်ဘုရား၊ မုန့်ပေါင်းသည် ညီအစ်မဘုရား၊ ရွှေနန်းပေါက်ဘုရား၊ ငါးမျက်နှာစေတီ၊ ကွမ်းထမ်းညီနောင်ဘုရား စသည်တို့ ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4  သုတ (၂၂ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၄)။ မြင်ကွန်းမြို့ဟောင်းမှ ပုဂံခေတ်ပြိုင်စေတီများ။ မြဝတီ။  ၁၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၅ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။[*လင့်ခ်သေ*]
2. 1 2  မကွေးလှမြင့် (၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၆)။ မြင်ကွန်းမြို့ဟောင်းသို့ ဘုရားဖူးများ လာရောက်လျက်ရှိ။ ပြည်ထောင်စုနေ့စဉ်။ 21 April 2016 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  ၁၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၅ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. 1 2  ပါမောက္ခဦးကျော် (မကွေးတက္ကသိုလ်) (၁၉၇၇). "အောက်ဖြစ်စဉ်အကြောင်း သမိုင်း (၁၈၁၉-၁၈၈၅) စာတမ်း".
ရှင်သုမန (၁၁၉၅ − ၁၂၇၆) သည် မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်တော်အခါက ထင်ရှားခဲ့သည့် ကျမ်းပြုဆရာတော် ဖြစ်သည်။ ဆရာတော်သည် ခင်ကြီးဖျော်၏ မြေးဖြစ်သည်။

ဘဝ
--

ဆရာတော်ကို သက္ကရာဇ် ၁၁၉၅ ခုနှစ်၊ သီတင်းကျွတ်လဆန်း ၇ ရက်နေ့တွင် တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်၊ မြို့လုလင်ရွာတွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ မိဘနှစ်ပါးမှာ ဦးကုလားနှင့် ဒေါ်ရွက်တို့ ဖြစ်သည်။

ငယ်စဉ်အခါက တောင်တွင်းကြီး အရှေ့မြောက် ဒန့်ဒလွန်ပင်ရွာ မင်္ဂလာရာမလေသာတိုက်တွင် ရဟန်းပြုခဲ့သည်။ ထို့နောက် မန္တလေးမြို့၊ အမရပူရမြို့များတွင် စာပေများ သင်ကြားခဲ့ပြီး မန္တလေးမြို့ စံကျောင်းတွင် ခေတ္တသီတင်းသုံးကာ တောင်တွင်းကြီးမြို့သို့ ပြန်၍ သီတင်းသုံးတော်မူခဲ့သည်။

မင်းတုန်းမင်းကြီးသည် ဆရာတော်အား ဓမ္မစရိယဂိုဏ်းထောက်ဆရာတော်အဖြစ် ပူဇော်ချီးမြှောက်ခဲ့သည်။

ပျံလွန်တော်မူခြင်း
------------------

ဆရာတော်သည် ၁၂၇၆ ခုနှစ်တွင် ပျံလွန်တော်မူခဲ့သည်။

ကျမ်းဂန်ပြုစုတော်မူခြင်း
------------------------

ဆရာတော်သည် ကျမ်းပေါင်း ၃၀ ကျော် ပြုစုတော်မူခဲ့သည်။ ထိုကျမ်းများထဲတွင် ကင်းဝန်မင်းကြီး၏ ပုစ္ဆာဆယ်ချက်ကို ဖြေဆိုတော်မူသည့် "ပုစ္ဆာဝိသဇ္ဇနာဒီပနီ" သည် ထင်ရှားသည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4  လှသမိန် (၁၉၆၁)။ *ဂန္ထဝင်ပုဂ္ဂိုလ်ကျော်များ အတ္ထုပ္ပတ္တိပေါင်းချုပ်*။ ရန်ကုန်မြို့: ဟံသာဝတီစာအုပ်တိုက်။ pp. ၁၁၄။
သက်ငယ်ကျင်းဆရာတော် ရှင်သီလာစာရ (၁၁၃၁ - ၁၂၀၀) သည် ထင်ရှားသည့် ကျမ်းပြုဆရာတော်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။

ဘဝ
--

ဆရာတော်ကို သက္ကရာဇ် ၁၁၃၁ ခုနှစ်တွင် ဇရစ်ရွာ၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ငယ်မည်မှာ မောင်ရွှေပု ဖြစ်သည်။ ခမည်းတော်မှာ မောင်ရွှေလုံး၊ မယ်တော်မှာ ရှင်လှတုတ် ဖြစ်သည်။

"ရှင်သီလ" ဟူသည့် ဘွဲ့ဖြင့် သာမဏေ ပြုခဲ့သည်။ ရဟန်းဝတ်သည့်အခါ "ရှင်သီလာစာရ" ဘွဲ့ ခံယူခဲ့သည်။ 

ရတနပုရစတုတ္ထမြို့တည် မင်းတရားလက်ထက်တွင် သမီးတော် စစ်ကိုင်းမြို့စားက ကိုးကွယ်ခဲ့သည်။ မြို့တော်၏ အရှေ့တောင်ထောင့် တာဝတိံသာကျောင်းတိုက်တွင် လည်ပေါ်ကျောင်း ဆောက်လုပ်ကာ လှူဒါန်းခဲ့သည်။ အမရပူရမြို့သို့ ရောက်သည့်အခါ မြို့တော်မြောက်မျက်နှာ ကတိုးတိုက်တွင် သီတင်းသုံးခဲ့သည်။

ဆရာတော်သည် "သီရိပရမဝံသာဘိဓဇမဟာဓမ္မရာဇာဓိရာဇဂုရု" တံဆိပ်တော် ရခဲ့သည်။

ပျံလွန်တော်မူခြင်း
------------------

ဆရာတော်သည် ၁၂၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် ပျံလွန်တော်မူခဲ့သည်။

ပြုစုခဲ့သည့် ကျမ်းများ
----------------------

ဆရာတော်သည် အောက်ပါကျမ်းများကို ပြုစုခဲ့သည်။

၁။ အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟအဋ္ဌကထာနိသျ၊

၂။ သဒ္ဒါ ၈ စောင်နိသျ။

မှတ်စု
------

1. ↑  ပိဋကတ်တော်သမိုင်းကျမ်စဉ် ၇၉၀ - ၉၂၂ တို့၌ အလုံစီရင်စုသက်ငယ်ကျင်းရွာဇတိဟု ဖော်ပြသည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4  လှသမိန် (၁၉၆၁)။ *ဂန္ထဝင်ပုဂ္ဂိုလ်ကျော်များ အတ္ထုပ္ပတ္တိပေါင်းချုပ်*။ ရန်ကုန်မြို့: ဟံသာဝတီစာအုပ်တိုက်။ pp. ၆၄။