recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ဂျက်မား** သို့ **မားယွန်** ( ၁၉၆၄ စက်တင်ဘာ ၁၀ မွေး) သည် တရုတ်စီးပွားရေးသမား သူဌေးတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူနှင့် ပရဟိတသမားတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ သူသည် နိုင်ငံတကာ နည်းပညာ ကုမ္ပဏီအစုအဖွဲ့တစ်ခု ဖြစ်သော အလီဘာဘာ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းစု ကို ပူးတွဲတည်ထောင်ခဲ့သူနှင့် ယခင် အမှုဆောင် ဥက္ကဋ္ဌ လည်း ဖြစ်သည်။ ဂျက်မားသည် တံခါးဖွင့်ပြီး ဈေးကွက်မှ မောင်းနှင်သော စီးပွားရေးကို အပြင်းအထန် ထောက်ခံအားပေးသူ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။

ဂျက်မားသည် တရုတ် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအတွက် နိုင်ငံတကာ သံတမန် တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာတွင် ဩဇာအရှိဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်များစာရင်းတွင် မကြာခဏ ထည့်သွင်းဖော်ပြခြင်း ခံရကာ ဖော်ဘီမဂ္ဂဇင်းမှ သူ့အား ကမ္ဘာ့ဩဇာအရှိဆုံးပုဂ္ဂိုလ်စာရင်းတွင် အဆင့် ၂၁ နေရာ၌ ဖော်ပြခဲ့သည်။ သူသည် ကနဦး စီးပွားရေး လုပ်ငန်းငယ်များအတွက် စံပြပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ဂျက်မားအား ဖော်ကျွန်းမဂ္ဂဇင်းမှ ကမ္ဘာ့ အကြီးကျယ်ဆုံးခေါင်းဆောင် ၅၀ စာရင်း တွင် ဒုတိယနေရာ၌ ဖော်ပြခဲ့သည်။၂၀၁၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် သူသည် အလီဘာဘာမှ အနားယူပြီး ပညာရေးလုပ်ငန်းများ၊ ပရဟိတလုပ်ငန်းများ နှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများကိုသာ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်တော့မည်ဟု ကြေညာခဲ့ပြီး နောက်တစ်နှစ်တွင် ဒယ်နီယယ် ကျန်းမှ ဂုဏ်ထူးဆောင် ဥက္ကဋ္ဌနေရာကို ဆက်ခံခဲ့သည်။

၂၀၂၀ ဇူလိုင်လတွင် သူ၏ ကြွယ်ဝမှုသည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၈.၂ ဘီလီယံ ရှိသဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံတွင် မား ဟွာတန် ပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက် အချမ်းသာဆုံး ဖြစ်ပြီး ဖော်ဘီမဂ္ဂဇင်း၏ ကမ္ဘာ့အချမ်းသာဆုံး စာရင်းတွင်လည်း နံပါတ် ၂၀ တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၉ တွင် ဖော်ဘီမှ ဂျက်မားအား အာရှ၏ ၂၀၁၉ ခုနှစ် ပရဟိတ သူရဲကောင်းများ စာရင်းတွင် ထည့်သွင်းခဲ့ပြီး တရုတ်၊ အာဖရိက၊ ဩစတြေးလျ နှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းတို့ရှိ ဖွံ့ဖြိုးစဲ လူ့အဖွဲ့အစည်းများကို ကူညီထောက်ပံ့ပေးခဲ့သော သူ၏ လုပ်ငန်းများကြောင့် ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  "China will struggle to produce another Jack Ma" (in en)၊ *The Economist*။
2. ↑  "Jack Ma" (in en)၊ *Forbes*။
3. ↑  "How Jack Ma became the role model for startup generation"၊ *www.bloomberg.com*။
4. ↑  "Theo Epstein" (in en-US)၊ *Fortune*၊ 23 March 2017။ 29 July 2021 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။ Archived from the original on 25 December 2018။
5. 1 2  Jack Ma Outlines Bold Vision For His Philanthropy Foundation။ *Forbes* (2 December 2019)။
6. ↑  China's richest man Jack Ma to stand down from Alibaba။ *Margi Murphy*။ Telegraph (8 September 2018)။  8 September 2018 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
7. ↑  Billionaire Jack Ma prepares for life after Alibaba. He'll retire Monday, report says။ *LULU YILUN CHEN and TOM MACKENZIE*။ Los Angeles Times (7 September 2018)။  8 September 2018 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
8. ↑  "Alibaba's Jack Ma, China's richest man, to retire from company he co-founded"၊ 8 September 2018။ 5 January 2021 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။ Archived from the original on 25 December 2018။
9. ↑  Choudhury၊ Saheli။ "Alibaba announces Jack Ma succession plan: CEO Daniel Zhang to take over as chairman in a year" (in en)၊ *CNBC*။
10. ↑  Jack Ma (in en)။  29 July 2020 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
11. ↑  Chung၊ Grace။ Asia's 2019 Heroes Of Philanthropy: Catalysts For Change (in en)။  3 January 2020 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
သဘာဝတ္ထဗေဒ (Philosophy)တွင် နောက်ထပ်ဆင့်ပွားသော ကောက်ချက်တခုခုကို တည်ဆောက်ရန် အောက်ခံသဘောအဖြစ် ဤသို့မူ ဟုတ်မှန်တန်သည်ဟု သတ်**မှတ်**လျက် အခြေခံအဖြစ် **ရည်**ရွယ်လိုက်သော **အချက်**တို့ကို **မှတ်ရည်ချက်** (**axiom** or **postulate**) ဟု ခေါ်၏။  

သင်္ချာ (Mathematics) တွင် မည်သည့် သင်္ချာဇာတ်ကောင်က မည်သို့သော အခြင်းအရာများမူ ကျိန်းသေ ရှိနှင့်ရမည်ဟု သတ်**မှတ်** **ရည်**ညွှန်းလိုက်သော အခြင်းအရာ သတ္တိတို့ကို **မှတ်ရည်ချက်** (**axiom**) ဟု ခေါ်၏။  

"သင့်လျော်သည်ဟု ရည်မှတ်အပ်သော" သို့မဟုတ် "မိမိကိုယ်ကိုပင် သက်သေခံအဖြစ် အမှီပြုသော" ဟု အနက်ရောက်သည့် ရှေးဂရိစကားလုံး ἀξίωμα မှ ဆင်းသက်လာ၍ အင်္ဂလိပ်စကား၌ "axiom" ဟု ခေါ်ခြင်း ဖြစ်သည်။

အကိုးအကား
---------


1. ↑  Cf. axiom, n. etymology. *Oxford English Dictionary*, accessed 2012-04-28.
2. ↑  Stevenson၊ Angus; Lindberg၊ Christine A. eds. (2015)။ *New Oxford American Dictionary* (3rd ed.)။ Oxford University Press။ doi:10.1093/acref/9780195392883.001.0001။ ISBN 9780199891535။ a statement or proposition that is regarded as being established, accepted, or self-evidently true.
ရခိုင်ဘုရင် စန္ဒသတိဿရာဇာ (အမည်အရင် အောင်စုံ)မှ တော်ဝန်မိသားစုကို တည်ထောင်ခဲသည်။ အောင်စုံသည် ဒုတိယ စန္ဒာဝိမလရာဇာမင်း ကိုပုန်ကန်ပြီး ထီနန်းရရှိခဲသည်။ စန္ဒသတိဿရာဇာသည် မဟာသမ္မတရာဇာအား လက်ဝဲမြန်အမတ်ရာထူးကို ခံအပ်ခဲသည်။ တူမဖြစ်သူနဲ့လက်ထက်စေသည်။ မဟာသမ္မတရာဇာသည် ရခိုင်ဘုရင်နိုင်ငံ တော်၏ နောက်ဆုံးဘုရင် ဖြစ်သည်။

ထင်းရှာသော‌တော်မိသားစုဝင်များ
-----------------------------

* မဟာသမ္မတ (ရခိုင်ဘုရင်နိုင်ငံ၏ နောက်ဆုံးဘုရင်)
* စန္ဒသတိဿရာဇာ (ရခိုင်ဘုရင်)
* ဆရာတော်အသျှင်စန္ဒြပဏိ (မဟာသမ္မတရာဇာ တိတော်)

တော်ဝန်မိသားစုဝင်များ
---------------------

### ရခိုင်ဘုရင် စန္ဒသတိဿရာဇာ၏ မိသားစု

* စိန်ခိုင် ( စန္ဒသတိဿရာဇာ၏ မိဖုရား)
* အောင်မဲ ( စန္ဒသတိဿရာဇာ၏ မိဖုရား)
* ခိုင်မဲ (စန္ဒသတိဿရာဇာ၏ မိဖုရား)
* ဂန်ဖွန့်မဲ (စန္ဒသတိဿရာဇာ၏ မိဖုရား)
* တော်ဒတ်ဒေါ်ဦး (စန္ဒသတိဿရာဇာ၏ မိဖုရား)
* သက်စံရွှေ (ရခိုင်ဘုရင် စန္ဒသတိဿရာဇာ၏ သားတော်)
* ကုလားဖြူ (စန္ဒသတိဿရာဇာ၏ သားတော်)

### ရခိုင်ဘုရင် မဟာသမ္မတရာဇာမိသားစု

* စောမယ်ပုံ (မဟာသမ္မတရာဇာ၏ မိဖုရား)
* တန်ဆောင်းမိဖုရား မြသန္တ (မဟာသမ္မတရာဇာ၏ မိဖုရား)
* ချစ်လှရွှေ (မဟာသမ္မတရာဇာ၏ ညီးတော်)
* ကျော်ပုံ (မဟာသမ္မတရာဇာ၏ ညီးတော်)

### မဟာသမ္မတရာဇာ၏ သားသမီများ

အမည်အရ သား‌တော်များဖြစ်ပြီး အရှေ အမည်သည် မတူညီးသော အမေမှ မွေးဖွား သည်ကို ဖော်ပြသည်။ (ခန့်မန်)

* မောင်ဝက်တောင်း
* မောင်ရဲဘော်
* မှောက်တော်ကြီး
* မှောက်တော်လတ်

အချက်အလက်များ
-------------

ရခိုင်တော်ဝန်မိသားစု ယခုအထိရှိ‌သည် သို့သော သတင် အချက်အလက် အခက်အခဲကြောင်း မရေးသာနိုင်ပေး။

ဗုဒ္ဓဘာသာ ဆရာတော် အသျှင်စန္ဒြပဏိ (၁၈၇၆–၁၉၇၂) သည် မဟာသမ္မတရာဇာ၏ တိတော်ဟု ဆိုကြသည်။ စစ်တွေမြို့ မေယုလမ်းမရှိ ကမ္ဘာ့ဗုဒ္ဓသာသနာ့ အာဇာနည် ဂုရု ဂုရု မဟာဂုရု အသျှင် စနြွမဏိ ဗိမာန်တော်တွင် သွားရောက် လေ့လားနိုင်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑
**ကွန်ပျူတာ ဆော့ဝဲရ်** (computer software) သည် ကွန်ပျူတာစံနစ်အပေါ်တွင် အလုပ်တစ်ခုကို ပြုလုပ်စေနိုင်ရန်အတွက် လိုအပ်သောပရိုဂရမ်နှင့် ခိုင်းစေချက်အစီအစဉ်တို့ကို စုစည်းထားသော ပရိုဂရမ် အစုအဝေးများကို ခေါ်ဆိုသည်။ ကွန်ပျုတာဖြင့် ညွှန်ကြားချက်များ၊ လုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်နိုင်သော စနစ်အတွက် အသုံးပြုသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် သတင်းအချက်အလက်များအား ကွန်ပျူတာဖြင့် ရေးနိုင်၊ ဖတ်နိုင်ပြီး ဒီဂျစ်တယ် နည်းပညာဖြင့် သိမ်းဆည်းခြင်းကို ခေါ်﻿ဝေါ်ခြင်း အတွက် အသုံးပြုသည်။ 

၎င်းအပြင် ၁၉၈၀ ဝန်းကျင်ခန့်က ကွန်ပျုတာ စက်ပိုင်းဆိုင်ရာ အမာထည်များနှင့် ကွဲပြားစေရန် အတွက် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ယခင်က ဆော့ဝဲကို မီဒီယာလုပ်ငန်းသုံး ဓာတ်ပြား၊ မက္ကနစ်တစ် တိပ်ခွေများ မှသည် အင်တာနက် ဒေါင်းလုဒ်လုပ်ခြင်း၊ ကွန်ပက်ဒစ်ခေါ် CD ဓာတ်ပြားများဖြင့် ထုပ်လုပ်သည် အထိ တိုးတက်လာလေသည်။

ထိုအခေါ်အဝေါ်တွင် အသုံးပြု software များဖြစ်သည့် စာရေးရန် word processor၊ ဟတ်ဒ်ဝဲရ်များကို ကိုင်တွယ်သော မောင်းနှင်စနစ်၊ အလယ်တန်းကနေသော distributed system စသည့် ရှိကျသည်။ Software တွင် ဝက်ဘ်ဆိုက်၊ ပရိုဂရမ်၊ ဗွီဒီယို ဂိမ်း စသည်တို့ ရှိကြသည်။ ပရိုဂရမ်များကို C၊ C++ စသည့် programming language များဖြင့်ရေးသည်။ ထိ၍ ကိုင်၍မရပါ၊ ယခင်အချိန်များက ပရိုဂရမ်ဟု ရေးသားခေါ်ဆိုပြီး၊ တစ်ဦးချင်းသုံး ကွန်ပျူတာများ ပေါ်ပေါက်လာသောအခါ တွင်ကျယ်လာသော စကားလုံးဖြစ်သည်။ 

ဆော့ဖ်ဝဲများတွင် Words များကဲ့သို့သော သီးခြား ဦးတည်ချက်တစ်ခုအတွက် အသုံးချဆော့ဖ်ဝဲများနှင့်၊ လုပ်ငန်းများအတွက် လိုအပ်သောလုပ်ဆောင်ချက်အားလုံးကို စုဝေးထားသောလုပ်ငန်းသုံး ဆော့ဖ်ဝဲနှင့် Hardware များကို အသုံးပြုနိုင်ရန် လိုအပ်သော အပလီကေးရှင်း ဆော့ဖ်ဝဲ နှင့် အသုံးပြုသူက ကွန်ပျူတာကို အသုံးချနိုင်ရန် လိုအပ်သော  OSကဲ့သို့သော စစ္စတမ် ဆော့ဖ်ဝဲဟု ခွဲခြားသတ်မှတ်ထားသည်။Software ကို နှစ်မျိုးခွဲခြားနိုင်သည်။ 

1. Systems Software (Windows98, Me, XP, etc.)
2. Application Software (system software ကို အခြေခံပြု၍ ရေးသားကြသော လုပ်ငန်းဆော့ဖ်ဝဲ များ) တို့ဖြစ်ကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Wordreference.com: WordNet® 2.0။ Princeton University။
မြန်မာ့တပ်မတော်မှ ဒု-ဗိုလ်မှူးကြီး မောင်မောင် အပါအဝင် အရာရှိခြောက်ယောက်ကို ဖမ်းဆီးထားရာမှ လွတ်မြောက်အောင် စတင်ကြံဆောင်သည်မှ သွားရောက်ကယ်ဆယ်ခဲ့ပြီးသည်အထိ ဖြစ်ရပ်များကို ရေးသားထားသော စာအုပ်ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ မကယ်တင်နိုင်မီ ပထမဆုံး သွားရောက်ကယ်တင်ခဲ့ပြီး မအောင်မြင်ဘဲ ကျဆုံးခဲ့သော စောဘရီ၊ စောမြင့် တို့ **အောင်ဆန်း သူရိယ ဘွဲ့** ရရှိခဲ့ခြင်းကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် မည်မျှခက်ခဲသောအလုပ်ကို မည်သို့ကျော်လွှားကာ ကယ်တင်နိုင်ခဲ့သနည်း ဆိုသည်ကို ဖတ်ရှုရမည်ဖြစ်သည်။

ဤစာအုပ်ကို ရေးသားသူ စာရေးဆရာ  ရန်ကုန်ဘဆွေ သည် အင်္ဂလိပ်အစိုးရ၏ စစ်မှတ်တမ်းများ၌ အင်္ဂလိပ်နှင့် ဖက်ဆစ်ဂျပန်များကို တော်လှန်ရန် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် ရန်ကုန်မြေအောက်တော်လှန်ရေး ၏ ခေါင်းဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ယခုဖော်ပြသော"တိုက်ယူရသည့် မျက်ရည်တပေါက်" ဝတ္ထုသည် ချီလေသော်လည်း ဝတ္ထု၏ အဆက်ဟု စာရေးဆရာက ဆိုထားသည်။ ဤဝတ္ထုအတွင်း၌ ပါရှိသည့် အကြောင်းအရာများသည် ကိုးဆယ်ရာခိုင်နှုန်း နီးပါးဖြစ်ရပ်မှန်များကို ဖော်ပြထားခြင်း ဖြစ်သည်။ အချို့နေရာများတွင် စစ်ရုံးချုပ်၏ ကန့်ကွက်မှုအရ နေရာလွှဲထားသည်။ ဒု-ဗိုလ်မှူးကြီးမောင်မောင် အပါအဝင် အရာရှိ ခြောက်ယောက်ကို ဖမ်းဆီးထားရာ နေရာသည် ပဲခူးတိုင်း၊ တောင်ငူမြို့မှာ ကရင်ပြည်နယ်၊ သံတောင်မြို့သို့ သွားရာလမ်းရှိ ကြားနေရာတစ်ခု (ဥပမာ … ဘောဂလိရွာ)ဟု သိရသည်။ ယင်းကယ်ဆယ်ရေး စစ်ဆင်မှုသည် မြန်မာနိုင်ငံ ပြည်တွင်းစစ်သမိုင်းတွင် ရဟတ်ယာဉ်ကို စပြီး အသုံးပြုသော တိုက်ပွဲဟုသိရသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  တိုက်ယူရသည့် မျက်ရည်တပေါက် အပိုင်း(၁)။ 28 May 2009 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  ၁၅ ၊ ၂၀၁၂ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၂   တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**ထူးချွန်ထင်ရှား မြန်မာသတင်းစာဆရာများ** စာအုပ်ကို ချမ်းငြိမ်း မှ ရေးသားပြုစုပြီး ဇွန်ပွင့် စာအုပ်တိုက်မှ ၂၀၁၂ တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ဆဲဗင်းဒေးဂျာနယ် တွင် ၂၀၀၆မှ ၂၀၀၉ ခုနှစ်အတွင် သုံးနှစ်ကျော်ကြာ အလျဉ်းသင့်သလို ဖော်ပြခဲ့သည့် မြန်မာ သတင်းစာဆရာကြီးများ အထ္ထုပ္ပတ္တိ ကို စာအုပ်အဖြစ် စုစည်း ထုတ်ဝေလိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။

စာအုပ်တွင် မြန်မာ့နိုင်ငံရေး နှင့် စာနယ်ဇင်းလောက ကို ပြောင်းလဲစေခဲ့သည့် သူရိယသတင်းစာ ကြီးအား ဦးစီးထုတ်ဝေခဲ့သည့် ဦးဘဘေ(ဘကြီးဘဘေ)၊ပထမ မြန်မာ အမျိုးသမီး သတင်းစာဆရာမ ဒေါ်စန်း၊ ပထမ မြန်မာ ဂျာနယ်ဖန်တီးရှင် ဆရာကြီး ရွှေဥဒေါင်း၊ မြန်မာအလင်း ပထမ သတင်းထောက် ဦးမောင်မောင်ခင်၊ ပထမ မြန်မာ သတင်းထောက် ဦးသိန်းဖေမြင့် စသည့် သတင်းစာ ဆရာကြီးများ၏ ထူးခြားသည့် စွမ်းဆောင်ချက်များ သာမက မြန်မာ သတင်းစာ သမိုင်း တွင် ဩဇာတိက္ကမ ကြီးမားခဲ့သော သတင်းစာဆရာကြီးများ ဖြစ်ကြသည့် ဒီးဒုတ် ဦးဘချို၊ ဦးပုကလေး၊ မန္တလေး သူရိယ ဦးထွန်းရင် နှင့် သူရိယ ဦးသန်းမောင်၊ တိုးတက်ရေးဦးစိန် ( ဦးဗဂျီငို )၊ ယူပီအိုင် ဦးဘသန်း၊ ဗမာ့ခေတ် ဦးအုန်းခင်၊ မြို့မမောင်၊ ဇဝန၊ ဂျာနယ်ကျော် ဦးချစ်မောင် နှင့် ဂျာနယ်ကျော် မမလေး၊ လူထုဦးလှ၊ လူထုဒေါ်အမာ၊ ဒေါ်ခင်မျိုးချစ် တို့၏ သတင်းစာ၊ ဂျာနယ်လောက ဖြတ်သန်းမှု အတွေ့အကြုံများကို ဖတ်ရှုရမည့် စာအုပ်ဖြစ်သည်။

ထို့အပြင် နိုင်ငံခြား သတင်းဌာနများနှင့် ဆက်သွယ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည့် ဦးအုန်းဖေ(တက်တိုး)၊ ရာဇဝင် ဝတ္ထုများနှင့်သာ လူသိများခဲ့သော သတင်းစာဆရာကြီး ဦးသန်းတင်(ဓူဝံ)၊ သတင်းစာများ၌ စာအုပ်စင်၊ စာအုပ်ဖတ်ညွှန်း ပင်တိုင်ရေးခဲ့သူ ဦးကြီးမောင်(ငွေဥဒေါင်း)၊ ဂျာနယ်လောကတွင် စောင်ရေ အမြင့်မားဆုံး ဖြစ်စေရန် လမ်းညွှန်နိုင်ခဲ့သူ တက္ကသိုလ်ထင်ကြီး တို့၏ ပြောင်မြောက်သောစွမ်းရည်များကို ဖော်ပြထားသည့် စာအုပ်တစ်အုပ် ဖြစ်သည်။

လင်းယုန် သတင်းစာ၊ ဂျာနယ်များကို ဦးစီးထုတ်ဝေခဲ့သည့် ဗန်းမော်တင်အောင်၊ ဖဆပလ အစိုးရ ပြိုကွဲပြီး ပထစ အစိုးရလက်ထက်တွင် နိုင်ငံနှင့်အဝန်း ထိန်းသိမ်း ခံခဲ့ရသော သတင်းစာဆရာ၊ သတင်းထောက်များ၏ ဘက်မှ မားမားမတ်မတ် ရပ်တည်ခဲ့သူ ရွှေကလောင်ဆုရှင် ဂါးဒီးယန်း ဦးစိန်ဝင်း၊ အသက်အန္တရာယ် အကြီးဆုံး ဖြစ်သော စစ်သတင်းထောက် အလုပ်ကို စွဲမြဲစွာ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည့် မြန်မာ့အလင်း ဦးသန်းညွန့် နှင့် အယူအဆနှင့် ပတ်သက်လျှင် ခေါင်းမာတတ်သည့် ဦးတင်စိုး (သာဂဒိုး) တို့၏ အကြောင်းများကို စုံစေ့စွာ ဖတ်ရှုရမည် ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံရေး ဖြစ်စဉ်အတွင်း လူသိနည်းသော ဖြစ်ရပ်မှန်အချို့ကို ယခု စာနယ်ဇင်း ကြေးမုံတွင် မြင်တွေ့ ရမည်ဖြစ်သည်။

ရည်ညွှန်းစာအုပ် ၁၀၀ ခန့် နှင့် သတင်းစာဆရာကြီးများ ဖြစ်ကြသည့် ဂါးဒီးယန်းဦးစိန်ဝင်း၊ မြန်မာ့အလင်း ဦးသန်းညွန့်၊ ဦးတင်စိုး၊ ဦးခင်မောင်လေး၊ လူထုဦးစိန်ဝင်း၊ မောင်ဝံသ တို့နှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်း၍ ယခုစာအုပ်ကို ရေးသားထားခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  "7Day Book Review"၊ *Vol.10 No.44*၊ 19 Jan 2012။ ၂၀၁၂-၀၈-၀၄ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။ Archived from the original on 14 August 2012။
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

ဘုရားရှင်၏ သန့်ရှင်းစင်ကြယ် (အပြစ်ကင်း)သော ကိုယ်အကျင့် "ကာယ သမာစာရ" နှုတ်အကျင့် "ဝစီသမာစာရ"၊ စိတ်အကျင့် "မနောသမာစာရ"၊ အသက်မွေးမှု "ပရိသုဒ္ဓါဇီဝ" ဟူသော တရားလေးပါးနှင့် ပြည့်စုံတော်မူခြင်းကြောင့် "ငါ၏ ကာယဒုစရိုက်, ဝစီဒုစရိုက်, မနောဒုစရိုက်နှင့် မှားယွင်းနေသော အသက်မွေးမှုကို အခြားသူ မသိပါစေလင့်" ဟု စောင့်ရှောက်ထိန်းသိမ်း (ဖုံးဖိ)စရာ မလို-ဟု အခြားသူ တစ်စုံ တစ်ယောက်မျှ မသိရအောင် စောင့်ရှောက်ထိန်းသိမ်း (ဖုံးဖိ)စရာ မလိုသော တရား လေးပါးနှင့် လောက၌ တစ်စုံ တစ်ယောက်သော သမဏ, ဗြာဟ္မဏ, မာရ, ဗြဟ္မာမျှ ကြောင်းကျိုး, သဘာဝ ယုတ္တိရှိရှိ ကဲ့ရဲ့ပြစ်တင်မှု မပြုနိုင်သော -(၁) တရားတော်၏ သွာက္ခာတတာဂုဏ်၊ (၂) သာဝကတို့ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်စေနိုင်သောအကျင့်၊ (၃) ရာပေါင်းမက များစွာသောသာဝကတို့ အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာဖြစ်မှု-ဟူသော တရားသုံးပါးတို့ကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -အံ၊၂၊၄၅၉-၄၆၀။ အံ၊မြန်၊၂၊၅၇၉-၅၈၀။ အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၇၄။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ သတ္တကနိပါတ၊ ၆-အဗျကတဝဂ္ဂ၊ ပဉ္စမသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
**အပြာရောင်**သည် မြင်နိုင်သောအလင်းတန်းတွင် ခရမ်းရောင်နှင့် စိမ်းပြာရောင်ကြားရှိ အရောင်တခုဖြစ်သည်။ အပြာရောင်အများစုတွင် အခြားအရောင်များ၏ ပေါင်းစပ်မှုများ အနည်းငယ် ပါဝင်ကြသည်။ နေ့ခင်းတွင်မြင်ရသည့် ကြည်လင်သောကောင်းကင်ယံနှင့် ပင်လယ်ပြင်တို့သည် အပြာရောင်အဖြစ် ထင်ပေါ်သည်။ ဝေးကွားသော အရာဝတ္ထုများသည် အပြာရောင်ပိုဆန်သည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ 

အပြာရောင်သည် ရှေးခတ်အချိန်ကတည်းက အနုပညာနှင့် အလှဆင်ရာတွင် အရေးပါသောအရောင်တခုအဖြစ် ရှိခဲ့သည်။ နက်ပြာရောင်သည် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ တူညီဝတ်စုံအတွက် အသုံးအများဆုံး အရောင်တခုဖြစ်ပြီး ၂၀ ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ဝတ်စုံဖြစ်လာခဲ့သည်။ အပြာရောင်သည် စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ကိုယ်စားပြုသောကြောင့် ကုလသမဂ္ဂနှင့် ဥရောပသမဂ္ဂတို့၏အလံတွင် ယင်းအရောင်အား အလံတွင် အသုံးပြုရန် ရွေးချယ်ကြသည်။

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် ဥရောပသမဂ္ဂတွင် အပြာရောင်သည် မိန်းကလေးနှင့် ယောက်ျားလေးတို့သည် ယင်းတို့တို့၏ အကြိုက်ဆုံးအပြာရောင်အဖြစ် ရွေးချယ်ကြသည်ကို အနည်းဆုံး စစ်တမ်းတခုမှ တွေ့ရှိထားသည်။ ယင်းတွင် တရုတ်နိုင်ငံ၊ မလေးရှားနိုင်ငံနှင့် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံတို့လည်း ပါဝင်လေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Michel Pastoureau, *Bleu – Histoire d'une couleur*
2. ↑  Heller 2009, p. 22.
3. ↑  Why is blue the world's favorite color? | YouGov (in en-us)။  16 April 2023 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။

  


| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
အရောင် ဆောင်းပါးများ |
| --- |
| 
* အပြာရောင်
* အစိမ်းရောင်
* အနီရောင်
* အဝါရောင်
* ပန်းရောင်
* ခရမ်းရောင်
* လိမ္မော်ရောင်
* အနက်ရောင်
* ခဲရောင်
* အဖြူရောင်
* အညိုရောင်

 |
**ဒရူပါဒီ မာမူ** (အင်္ဂလိပ်: Droupadi Murmu) သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ လက်ရှိသမ္မတဖြစ်သည်။ ပရာတီဘာ ပါတေးပြီးနောက် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ဒုတိယမြောက် အမျိုးသမီးသမ္မတလည်း ဖြစ်သည်။ သမ္မတမဖြစ်မီက ဂျဟာခန်ပြည်နယ်၏ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအဖြစ် ၂၀၁၅ခုနှစ်မှ ၂၀၂၁ခုနှစ်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၀ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၀၄ခုနှစ် အထိ ဩရိဿပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့တွင် ရာထူးအမျိုးမျိုးဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံရေးသို့ မဝင်ရောက်မီ ၁၉၇၉ခုနှစ်မှ ၁၉၈၃ခုနှစ်အထိ ဆည်မြောင်းဌာနတွင် စာရေး၊ ထို့နောက် ၁၉၉၇ခုနှစ်အထိ ကျောင်းဆရာမအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။

ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ
--------------

ဒရူပါဒီ မာမူကို ၁၉၅၈ခုနှစ် ဇွန်လ (၂၀) ရက်နေ့တွင် ဩရိဿပြည်နယ်၌ ဆန်သာမျိုးနွယ်စုဝင် မိသားစုမှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ မိသားစုမှပေးသော အမည်မှာ ပုတီတုဒူ ဖြစ်သည်။ ကျောင်းတက်ရောက်ရာတွင်မှ ဆရာက ဒရူပါဒီဟု အမည်ပြောင်းပေးခဲ့သည်။ ၎င်း၏အမည်ကို ယခင်က "ဒါပါဒီ"၊ "ဒေါ်ပဒီ" ဟုလည်း‌ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ ဖခင်နှင့် အဘိုးတို့မှာ ကျေးရွာကောင်စီ၏ အကြီးအကဲများ ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ ရာမဒေဝီအမျိုးသမီးကောလိပ်မှ ဘွဲ့ရခဲ့သည်။ ၎င်းအနေဖြင့် မူလတန်းပညာသင်ကြားနိုင်ရေးကိုပင် အိပ်မက်ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း ဒရူပါဒီမာမူက ပြောခဲ့ဖူးသည်။ အခက်အခဲများကို ကျော်ဖြတ်ခဲ့ရာမှ ၎င်းတို့ကျေးရွာတွင် ပထမဆုံးသော တက္ကသိုလ်တက်ခွင့်ရသည့် အမျိုးသမီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။

၁၉၈၀ပြည့်နှစ်တွင် ဘဏ်လုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးနှင့် လက်ထပ်ခဲ့ကာ သားနှစ်ဦး၊ သမီးတစ်ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။ ဒရူပါဒီသည် ၂၀၀၉ခုနှစ်မှ ၂၀၁၅ခုနှစ် (၇)နှစ်အတွင်း ခင်ပွန်း၊ သား(၂)ဦး၊ မိခင်၊ အကိုတို့အား ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။

သမ္မတသက်တမ်း
------------

ဒရူပါဒီမာမူကို ယခင်သမ္မတ ရမ်နက်သ်ကိုဗင့်ဒ်နှင့် တွေ့ရစဉ် 
ကျမ်းသစ္စကျိန်ဆိုစဉ် တရားသူကြီးချုပ်နှင့်အတူ တွေ့ရစဉ်
အာဏာရ ဘာရာတီယာ ဂျာနာတာပါတီပါဝင်သော အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်မဟာမိတ်အဖွဲ့၏ သမ္မတလောင်းအဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။ ကြီးမားသော နိုင်ငံရေးအင်အားထောက်ပံ့မှုဖြင့် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရပြီး ၂၀၂၂ခုနှစ် ဇူလိုင်လ (၂၅)ရက်နေ့တွင် သမ္မတအဖြစ် စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ဒရူပါဒီသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံသမိုင်းကြောင်း၌ အငယ်ဆုံးသမ္မတဖြစ်လာကာ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် မွေးဖွားခဲ့သည့် ပထမဆုံးသမ္မတလည်းဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2  အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ သမ္မတအဖြစ် ဒရူပါဒီမာမူ ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုခဲ့ပြီး နိုင်ငံ၏ဒုတိယမြောက် အမျိုးသမီးသမ္မတ ဖြစ်လာ။
2. 1 2  Droupadi Murmu: India's Youngest President and First to be Born After Independence။
3. ↑  Droupadi Murmu may soon be the President of India: Know all about her။
4. ↑  ASIADrupadi Murmu အိန္ဒိယသမ္မတအဖြစ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆို။
ဒသမတန်း ပင်ရင်းမြန်မာစကားပြေလက်ရွေးစင်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ အထက်တန်းပညာရေး ဒသမတန်းအတွက် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန အခြေခံပညာသင်ရိုးညွှန်းတမ်း၊ သင်ရိုးမာတိကာနှင့် ကျောင်းသုံးစာအုပ် ကော်မတီက ပြဋ္ဌာန်းပေးထားသော စကားပြေစာအုပ် ဖြစ်သည်။ ဖိုတိုလစ်သိုပုံနှိပ်တိုက်တွင် ရိုက်နှိပ်သည်။ ခေတ်ဟောင်း ခေတ်ပေါ် စာကောင်း လက်ရာမွန်များမှ ကောင်းနိုးရာရာ ရွေးနုတ်ထားသော မြန်မာ စကားပြေ အပုဒ် ၂၀ ပါဝင်သည်။ စာမျက်နှာ ၂၆၁ ရှိသည်။ မာတိကာ၊ အမှာစာ၊ စကားပြေစာကိုယ်၊ ခက်ဆစ်အဖွင့်တို့ဖြင့် စဉ်ထားသည်။

မာတိကာ
------

1. သိင်္ဃသူ့သမီး
2. မိဖုရားဖွားစော
3. တိုင်းပြည်စည်ကားကြောင်း
4. စီးချင်းတိုက်ပွဲ
5. ဦးပေါင်းကျားနှင့် မြင်းကျားရှင်
6. ကုန်းဘောင်နီတိ
7. မိခင့်သောက
8. သောနုတ္တရမုဆိုးနှင့် ဆဒ္ဒန်ဆင်မင်း
9. ဗဟုသုတစကားဝိုင်း
10. ပညာရှိစကား နည်းခြင်းအကြောင်း
11. လူကြီးနှင့် လူငယ်
12. ပညာသင်ခါ မရှက်ရာ
13. မိတဆိုးရှင်ပြု
14. အမျိုးသားနေ့
15. အားလပ်သောအချိန်ကလေးများ
16. လေလံပွဲ
17. ချစ်သမျှကိုပတ်ပျိုး
18. အိမ်ရှေ့ကိုယ်တော်ကြီး
19. အရာရာတွင်ကျယ် တို့လူငယ်
20. ပြည်သူ့ညီလာခံ

ကိုးကား
-------

1. 1 2  ဒသမတန်း ပင်ရင်းမြန်မာစကားပြေလက်ရွေးစင်
Undertale(အန်ဒါတေးလ်) မြေအောက်ပုံပြင် သည် အမေရိကန်ဂိမ်းတီထွင်သူ တိုဘီဖော့စ် မှ ဖန်တီးခဲ့သော ၂၀၁၅ ခုနှစ် 2D role-playing ဗီဒီယိုဂိမ်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့မြေအောက်ရှိ မှော်အတားအဆီးတို့ဖြင့် ခြားထားသော မွန်းစတားများနေထိုင်ရာ ကြီးမားသည့် သီးခြား‌‌ အောက်ကမ္ဘာသို့ မတော်တဆပြုတ်ကျသွား‌သော ဖရစ်ဟုအမည်ရသည့် ကလေးငယ်‌နေရာတွင် ဆော့ကစားရမည်ဖြစ်သည်။ ကစားသမားသည် ကမ္ဘာ့မြေပြင်အပေါ်သို့ ပြန်ရာလမ်းခရီးစဉ်တွင် မွန်းစတားမျိုးစုံများနဲ့ တွေ့ရပြီး မွန်းစတားအချို့နဲ့ တိုက်ပွဲသတ်ပွဲများ ဆင်နွှဲကြရသည်။တိုက်ပွဲများအတွင်းတွင် ကစားသမား၏စိတ်ဝိညာဉ်ကို ကိုယ်စားပြုသည့် နှလုံးသားကို ထိန်းချုပ်ရပြီး ရန်သူ မွန်းစတား၏ ကျည်ဆန်တိုက်ခိုက်မှုများကို ရှောင်ရှားရမည်ဖြစ်သည်။ 

တမ်မီချန် နှင့် အခြားဧည့်သည်ဒီဇိုင်နာများ၏ အနုပညာလက်ရာများနှင့် ဇာတ်ကောင်ဒီဇိုင်းများအပြင် ဖော့စ် သည် ဇာတ်ညွှန်းနှင့်ဂီတအပါအဝင်ဂိမ်းတစ်ခုလုံးကို ကိုယ်တိုင်ဖန်တီးခဲ့သည်။ အန်ဒါတေးလ်ကို မူလက ၂နာရီခန့် ကစားချိန်ရှိသောဂိမ်းတစ်ခုအဖြစ် စီစဉ်ထားသော်လည်း ပုံမှန်အားဖြင့်၆နာရီမှ ၈နာရီအထိရှိပြီး ရွေးချယ်မှု၊ ကစားမှုပုံစံတို့အပေါ် မူတည်၍ နာရီ ၂၀ နှင့် နာရီ ၂၀အထက်အချိန်ကြာနိုင်သည်။ ၎င်းကို ၂၀၁၄နှစ်လယ်တွင် ဖြန့်ချိရန် စီစဉ်ထားသော်လည်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်နှောင့်နှေးမှုများနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ 

ဂိမ်းသည် OS X နှင့် ဝင်းဒိုးစ် အတွက် စက်တင်ဘာလ ၂၀၁၅ခုနှစ်တွင် ထွက်ရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၆ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် လင်းနပ်စ် ၊ 2017ခုနှစ် သြဂုတ်လတွင် ပလေးစတေရှင် ၄ နှင့် ပလေးစတေရှင် ဗီတာ ၊ ၂၀၁၈ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် နင်တန်းဒို ဆွစ်ချ် နှင့် ၂၀၂၁ခုနှစ် မတ်လတွင် အိတ်ဇ်ဘောက်စ်ဝမ်း တို့တွင်ထွက်ရှိခဲ့သည်။ ဂိမ်းသည် ကော်ပီတစ်သန်းကျော် ရောင်းချခဲ့ရပြီး ဆုများနှင့် အမည်စာရင်းများ တင်သွင်းခံခဲ့ရသည်။*Undertale ကို* တစ်နှစ်တာအကောင်းဆုံးဂိမ်း အဖြစ် စာရင်းသွင်းထားပြီး အခြားဂိမ်းများသည် ၎င်းကို ဖန်တီးဖူးသမျှတွင် အကောင်းဆုံးဗီဒီယိုဂိမ်း များထဲမှတစ်ခုအဖြစ် စာရင်းသွင်းကြသည်။ ဆက်စပ်သောဂိမ်းတစ်ခုဖြစ်သည့် *ဒယ်လ်တာရွန်*အခန်းနှစ်ခန်းကို 2018 နှင့် 2021 ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
**အဲလ်ဖရက် ဘနာ့ဒ် နိုဘယ်** ***(Alfred Bernhard Nobel)*** (၁၈၃၃ - ၁၈၉၆) သည် ဆွီဒစ်လူမျိုး ဓာတုဗေဒပညာရှင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ကုန်ပစ္စည်းများ ထုတ်လုပ်သူအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ဒိုင်းနမိုက် (ယမ်းဘီလူး) ကို တီထွင်သူ ပညာရှင်အဖြစ် လည်းကောင်း၊ နိုဗယ်ဆုများ၏ ဒါနရှင်အဖြစ် လည်းကောင်း ကျော်ကြားသူဖြစ်သည်။

နိုဘယ်အား စတော့ခ်ဟုမ်းမြို့၌ ၁၈၃၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဖခင်ဖြစ်သူသည် တီထွင်တတ်သူ ပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ နိုဘယ်သည် စိန်ပီတာစဘတ်မြို့၌ ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီးနောက် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ သွားရောက်၍ နာမည်ကျော် အင်ဂျင်နီယာကြီး အဲရစ်ကဆန်ထံ၌ အင်ဂျင်နီယာ အတတ်ကို သင်ယူခဲ့သည်။

ထိုနောက်တွင် စိန်ပီတာစဘတ်မြို့သို့ ပြန်လာကာ မိမိဖခင်၏ လုပ်ငန်းကို ကူညီယင်း နိုက်ထရို ဂလစ်ဆရင်းကို စမ်းသပ် လုပ်ကိုင်ကြည့်ရာ အောင်မြင်ခဲ့သဖြင့် ပထမဦးစွာ နိုက်ထရို ဂလစ်ဆရင်း ထုတ်လုပ်သော စက်ရုံတစ်ခုကို ဆွီဒင်နိုင်ငံတွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ သို့သော် မျှော်လင့်ထားသည့်အတိုင်း ဘေးကင်းစွာဖြင့် အသုံးမပြုနိုင်ပဲ ပေါက်ကွဲမှုများ မကြာခဏ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။

တစ်ကြိမ်တွင် အလုပ်ရုံအတွင်း၌ ပေါက်ကွဲမှု မတော်တဆ ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ သူ၏ညီမှာ သေဆုံးသွား၍ ဖခင်ကြီးမှာလည်း မစွမ်းမသန် ဖြစ်ခဲ့ရလေသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ၁၈၆၇ ခုနှစ်၌ သူသည် နိုက်ထရို ဂလစ်ဆရင်းကို အခြားပစ္စည်းတစ်ခုနှင့် ပေါင်းစပ်ကြည့်ရာ ဘေးကင်းစိတ်ချစွာ ကိုင်တွယ်နိုင်သည်ကို တွေ့ရပြီး ဒိုင်းနမိုက်ဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။

ဤတွင် နှစ်အနည်းငယ်အတွင်း သူသည် ဒိုင်းနမိုက်လုပ်ငန်းနှင့် ကြီးပွားလာခဲ့ရာ ကမ္ဘာတွင် အကြွယ်ဝဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်များအနက် တစ်ဦး အပါအဝင်ဖြစ်လာသည်။ ကမ္ဘာအနှံ့အပြား၌ ဒိုင်းနမိုက်စက်ရုံများနှင့် ခဲယမ်းမီးကျောက်စက်ရုံများကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ဓာတ်ချက်ကော်ဖတ်၊ ပိုးတုနှင့် အခြားကုန်ပစ္စည်း အမျိုးမျိုးကိုလည်း စမ်းသပ်ပြုလုပ်၍ အောင်မြင်ခဲ့သည်။

သို့သော် သူသည် ဒိုင်းနမိုက်တီထွင်မိသည့်အတွက် စိတ်မချမ်းမသာ ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ သူ၏ ညီ၊ ဖခင်နှင့်တကွ လူပေါင်းများစွာအား အန္တရာယ်ဖြစ်စေသည့် ပစ္စည်းကို ပြုလုပ်မိသောကြောင့် သူ့တွင် အပြစ်ရှိသည်ဟု ယူဆခဲ့သည်။ တီထွင်စဉ်ကမူ ငြိမ်းချမ်းစွာ စားသောက်နေထိုင်မှုအတွက် လူသုံးပစ္စည်း တစ်ခုအဖြစ် ရည်စူးခဲ့သော်လည်း နောင်အခါ စစ်ပွဲများ၌ ဒိုင်းနမိုက်ကို အသုံးပြုနေကြသဖြင့် မနှစ်မြို့ခြင်း ဖြစ်ရလေသည်။

ထို့ကြောင့်ပင် သူ၏ သေတမ်းစာ၌ ရန်ပုံငွေဒေါ်လာပေါင်း ၉ သန်းခန့်ကို သီးသန့်ထား၍ နှစ်စဉ် ကမ္ဘာ့ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် ကြိုးပမ်းသူ၊ ထူးချွန်သော စာရေးဆရာ၊ ရူပဗေဒတွင် ရှာဖွေတီထွင်နိုင်သူ၊ ဓာတုဗေဒတွင် ရှာဖွေတီထွင်နိုင်သူ၊ ဆေးပညာ သို့မဟုတ် ဖီဇီဩလိုဂျီတွင် ရှာဖွေတီထွင်နိုင်သူများအား ဆုချီးမြှင့်ရန် လျာထားခဲ့သည်။

အဲလ်ဖရက် နိုဘယ်သည် ၁၈၉၆ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် အီတလီနိုင်ငံ ဆန်ရီမိုမြို့၌ ကွယ်လွန်လေသည်။
South Korean singer and actressတမ်းပလိတ်:SHORTDESC:South Korean singer and actress

တမ်းပလိတ်:Korean name

**ဘဲ့ဆူဂျီ** (အောက်တိုဘာ ၁၀, ၁၉၉၄ မွေး)သည် ဆူဇီဟု အသိများသော တောင်ကိုရီးယား အဆိုတော်နှင့် မင်းသမီး ဖြစ်သည်။ ဂျေဝိုင်ပီ ဖျော်ဖြေရေးမှ Miss A အမျိုးသမီး အဆိုဖွဲ့(ဖျက်သိမ်း)၏ အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်သည်။ အိပ်မက်မြင့်မြင့်မက် (၂၀၁၁) ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲ နှင့် ပွဲဦးထွက်လာပြီးနောက် ဂူမိသားစုစာအုပ် (၂၀၁၃)၊ ထိန်းချုပ်မရအောင် ချစ်ခြင်း (၂၀၁၆)၊ မင်းတို့အိပ်ပျော်နေခဲ့တုန်းက (ကိုရီးယားရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲ) (၂၀၁၇) နှင့် လူကြမ်းမ (၂၀၁၉) တို့တွင် ဆက်တိုက် ပါဝင်လာသည်။ ရုပ်ရှင်ကားတွင်မူ Architecture 101 (၂၀၁၂) ဖြင့် ပွဲဦးထွက်ခဲ့သည်။ စစ်မှန်သော (၂၀၁၇ ရုပ်ရှင်)တွင် ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

ငယ်ဘဝ
-----

ဆူဇီကို တောင်ကိုရီးယား၊ ဂွမ်ဂျူကျွန်း၊ ဘုခ်ခရိုင်တွင် ဘဲ့ဝမ်ယောင်းနှင့် ဂျုံဟွန်းဆွတ်တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူ့တွင် ဘဲ့စုဘင် ခေါ်ေသာ အစ်မ နှင့် ဘဲ့စန်းမွန်း ခေါ်သည့် မောင် ရှိသည်။ ဆိုးလ် ပါဖောမင့်အနုပညာကျောင်းကို တက်ရောက်ခဲ့ပြီး၊ ၂၀၁၃ တွင် ဘွဲ့ရသည်။ ပွဲဦးမထွက်ခင်တုန်းက အွန်လိုင်း ရှော့ပင်းမော်ဒယ် ဖြစ်ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Sina Visitor System။ weibo.com။
2. ↑  Russell, Mark (ဧပြီ 29, 2014)။ *K-Pop Now!: The Korean Music Revolution*။ *Tuttle Publishing*။ p. 96။ ISBN 978-1-4629-1411-1။
3. 1 2  You must specify ***title =***  and ***url =***  when using {{cite web}}. (in Korean)။ *The Donga Ilbo* (December 2012)။
4. ↑  You must specify ***title =***  and ***url =***  when using {{cite web}}. (in Korean)။ *The Donga Ilbo* (December 17, 2010)။
5. ↑  Teen Starlets Finish High School (February 8, 2013)။
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ\ ဝိနယ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

အမှု—**ရိုက်နှက်တော့မလိုချိန်ရွယ်မှု။** 

အမှုသည်—**ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းများ၊**

ဆဗ္ဗဂ္ဂီနှင့် သတ္တရသဝဂ္ဂီ
-------------------------

ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် သတ္တရသဝဂ္ဂီ ရဟန်းကလေးတို့အား ရိုက်တော့မည့် ဟန်ဖြင့် ချိန်ရွယ်ကြကုန်၏၊ သတ္တရသဝဂ္ဂီ ရဟန်းကလေးတို့သည် ရှေးကအရိုက်ခံရဘူးလှသဖြင့် ယခုလည်း ရိုက်တော့မည်ထင်ရကား ရွယ်ရုံဖြင့် ငိုကြလေတော့၏၊ ထိုအကြောင်းကို ဘုရားရှင်ကြားသိတော်မူ၍ ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော် မူရလေသည်။

သိက္ခာပုဒ်
----------

ယော ပန ဘိက္ခု ဘိက္ခုဿ ကုပိတော အနတ္တမနော တလသတ္တိကံ ဥဂ္ဂိရေယျ, ပါစိတ္တိယံ။

မြန်မာပြန်
----------

အကြင်ရဟန်းသည် ရဟန်း၏အပေါ်၌ စိတ်ဆိုးသည် မိမိစိတ်မရှိသည်ဖြစ်၍ လှံ၏အလား လက်ဝါးပြင်ကို မိုးအံ့၊ ထိုရဟန်း ပါစိတ်အာပတ်သင့်၏။

မှတ်ချက်
--------

ရိုက်မည်ဟု မကြံရွယ်ဘဲ ခြိမ်းချောက်လိုသောကြောင့်ရဟန်းအပေါ်၌ လက်ဝါးကြီး တမိုးမိုး, လက်သီးတရွယ်ရွယ်, တုတ်ဓားတပြပြ လုပ်လျှင် ပါစိတ်၊ ထိုသို့ ခြိမ်းချောက်ရွယ်မိုးရင်း အားလွန်သွား၍ ရိုက်မိလျှင် ထိုရိုက် မိမှုကြောင့် (ရိုက်မည်ဟု ရည်ရွယ်ချက်မရှိရကား) ရှေးသိက္ခာပုဒ်အရ ပါစိတ်ထပ်၍ မသင့်ဘဲ ဒုက္ကဋ်သာ ထပ်၍ သင့်တော့၏၊ ရန်သူက ရန်မူလာ၍ လွတ်မြောက်အောင် ချိန်ရွယ်ရာ၌ကား အာပတ်မသင့်ပါ။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4  အရှင်ဇနကာဘိဝံသ (၁၉၉၆)။ *ဘုရားဥပဒေတော်ကြီး*။
**မင်ယွန်ဂီ** (ကိုရီးယား: **민윤기**၊ ၁၉၉၃ မတ် ၉ ဖွား) သည် အနုပညာအမည် **ရှူးဂါး**၊ **Agust D** တို့ဖြင့် ထင်ရှားသော တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံသား ရက်ပါ၊ တေးရေးနှင့် တေးထုတ်လုပ်သူ ဖြစ်သည်။ ဘစ်ဟစ်ဖျော်ဖြေရေးမှ ဘီတီအက်စ် အမျိုးသားတေးဆိုအဖွဲ့တွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်ပါဝင်ကာ ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ပွဲထွက်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်၌ ပထမဆုံး တကိုယ်တော် အခွေ *Agust D* ကို ဖြန့်သည်။ ၂၀၁၈ ခု၌ ၎င်းကိုပင် ဒစ်ဂျစ်တယ်ဖြင့် ရောင်းသည်။ သူ၏သီချင်းများကို သီချင်းလွှင့်သော လုပ်ငန်းများကိုလည်း ရောင်းချခဲ့သည်။ ထိုစဉ်အခါက ဘီလ်ဘုတ်၏ ကမ္ဘာ့သီချင်းခွေများစာရင်းတွင် နံပါတ် ၃ ချိတ်၏။ ၂၀၂၀ ပြည့်တွင် ဒုတိယမြောက် တစ်ကိုယ်တော် Newcastle အခွေ*ဒီတူး* ကို ဖြန့်သည်။ အမေရိကန် ဘီလ်ဘုတ် ၂၀၀ စာရင်း၌ နံပါတ် ၁၁၊ ယူကေ သီချင်းခွေစာရင်းတွင် နံပါတ် ၇၊ ဩစတေးလျ၏ အရိယာ သီချင်းခွေဇယားတွင် နံပါတ် ၂ အသီးသီး နေရာရသည်။ ကိုရီးယားတေးသီချင်းမူပိုင်ခွင့်အသင်းမှ စာရင်းအရ သူသည် တေးရေးဆရာအဖြစ်လည်းကောင်း၊ တေးထုတ်လုပ်သူအဖြစ်လည်းကောင်း ပါဝင်သော တေး သီချင်းပေါင်း ၁၀၀ ကျော် ရှိပြီဟု သိရသည်။ ၎င်းသီချင်းများတွင် ၂၀၁၇ ဖရဲသီးတေးသီချင်းဆုပေးပွဲတွင် အကောင်းဆုံး ဆိုး/အာရမ္ဘီသီချင်းဆုရခဲ့သည့် ဂအွန်တေးသီချင်းစာရင်းတွင် နံပါတ် ၂ ချိတ်ခဲ့သော *သုရန်*၏ *ဝိုင်* သီချင်းလည်း အပါအဝင်ဖြစ်၏။ ယခုလက်ရှိအချစ်ရေးတွင် ဘီတီအက်စ်၏ အဖွဲ့ဝင်တစ်ယောက်ဖြစ်သော ပတ်ခ်ဂျီမင်နှင့် ချစ်သူအဖြစ်ရှိနေသည်ဟုလည်း သိရှိရပါသည်။

1. ↑  대구 토박이 '부심'들게 만드는 대구 출신 미모의 아이돌 6인 (in ko) (January 26, 2020)။  November 5, 2020 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ\ ဝိနယ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

**သံဃာဒိသိသ်အာပတ်** သည် မြတ်စွာဘရား၏ သားတော် ရဟန်းများအတွက် ပညတ်တော်မူခဲ့သည့် အာပတ် ဖြစ်သည်။

သံဃာဒိသိသ်အာပတ် သင့်ပြီးသော ရဟန်းအား ယင်းအာပတ်မှ ထမြောက် (စင်ကြယ်) စေရန် အစ၌ ပရိဝါသ်ကို ပေးခြင်း, အလယ်၌ မာနတ်ကိုပေးခြင်း, (မာနတ်ကျင့်နေစဉ်အတွင်း နောက်ထပ် သံဃာဒိသိသ် အာပတ်သင့်လျှင် အရင်းမူလအစသို့ ပြန်၍ မူလာယပဋိကဿနခေါ် ညဉ့်မဖုံးလျှင် မာနတ်ပြန်ပေး၊ ညဉ့်ဖုံးလျှင် ပရိဝါသ်နှင့်တကွ မာနတ်ပါ ပေးရခြင်း) အဆုံး၌ အဗ္ဘာန်သွင်း ပေးခြင်းကို သံဃာကသာ ပေးနိုင်၏၊ ထို့ကြောင့် အစ, အလယ်, အဆုံး ၃-ပါးလုံးတို့၌ သံဃာကို အလိုရှိအပ်သောကြောင့် သံဃာဒိသိသ်အာပတ်ဟု ခေါ်သည်။) ။ 

(ရဟန်းတော်များ သံဃာဒိသိသ်အာပတ်မှ စင်ကြယ်အောင်ကုစားပုံကို  ကြည့်။ 

ဘိက္ခုနီမများ သံဃာဒိသိသ်အာပတ်မှ စင်ကြယ်အောင် ကုစားပုံကို  ကြည့်။

သံဃာဒိသိသ်အာပတ် (၁၃) ပါး
------------------------

### သုက္ကဝိဿဋ္ဌိသိက္ခာပုဒ်

အကျယ်တဝင့် ဖော်ပြထားသောဆောင်းပါး - သုက္ကဝိဿဋ္ဌိသိက္ခာပုဒ်

### ကာယသံသဂ္ဂသိက္ခာပုဒ်

အကျယ်တဝင့် ဖော်ပြထားသောဆောင်းပါး - ကာယသံသဂ္ဂသိက္ခာပုဒ်

### ဒုဋ္ဌုလ္လဝါစာသိက္ခာပုဒ်

အကျယ်တဝင့် ဖော်ပြထားသောဆောင်းပါး - ဒုဋ္ဌုလ္လဝါစာသိက္ခာပုဒ်

### အတ္တကာမပါရိစရိယသိက္ခာပုဒ်

အကျယ်တဝင့် ဖော်ပြထားသောဆောင်းပါး - အတ္တကာမပါရိစရိယသိက္ခာပုဒ်

### သဉ္စရိတ္တသိက္ခာပုဒ်

အကျယ်တဝင့် ဖော်ပြထားသောဆောင်းပါး - သဉ္စရိတ္တသိက္ခာပုဒ်

### ကုဋိကာရသိက္ခာပုဒ်

အကျယ်တဝင့် ဖော်ပြထားသောဆောင်းပါး - ကုဋိကာရသိက္ခာပုဒ်

### ဝိဟာရကာရသိက္ခာပုဒ်

အကျယ်တဝင့် ဖော်ပြထားသောဆောင်းပါး - ဝိဟာရကာရသိက္ခာပုဒ်

### ဒုဋ္ဌဒေါသသိက္ခာပုဒ်

အကျယ်တဝင့် ဖော်ပြထားသောဆောင်းပါး - ဒုဋ္ဌဒေါသသိက္ခာပုဒ်

### ဒုတိယ ဒုဋ္ဌဒေါသသိက္ခာပုဒ်

အကျယ်တဝင့် ဖော်ပြထားသောဆောင်းပါး - ဒုတိယ ဒုဋ္ဌဒေါသသိက္ခာပုဒ်

### သံဃဘေဒသိက္ခာပုဒ်

အကျယ်တဝင့် ဖော်ပြထားသောဆောင်းပါး - သံဃဘေဒသိက္ခာပုဒ်

### ဘေဒါနုဝတ္တကသိက္ခာပုဒ်

အကျယ်တဝင့် ဖော်ပြထားသောဆောင်းပါး - ဘေဒါနုဝတ္တကသိက္ခာပုဒ်

### ဒုဗ္ဗစသိက္ခာပုဒ်

အကျယ်တဝင့် ဖော်ပြထားသောဆောင်းပါး - ဒုဗ္ဗစသိက္ခာပုဒ်

### ကုလဒူသကသိက္ခာပုဒ်

အကျယ်တဝင့် ဖော်ပြထားသောဆောင်းပါး - ကုလဒူသကသိက္ခာပုဒ်

အာပတ်ဖြေခြင်း
-------------

ဒေသနာကြားခြင်း ဟု သံဃာများက သုံးနှုန်းကြငည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14  *ဝိနည်းပိဋက၊ ပါရာဇိကဏ်ပါဠိတော်မြန်မာပြန်*။
2. ↑  (ဝိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၀၉။ ကင်္ခါ၊၁၂၇)
3. ↑  (ဝိ၊၄၊၁၀၈-၁၂။ ဝိ၊ဋ္ဌ၊၄၊၁၄၊ ၁၆-၈၊ ၂၃-၄၊ ကင်္ခါ၊၈၅-၆။ ပါစိတ်၊ယော၊၄၂၄-၅၊ ၄၃၀။)
4. ↑  (ဝိ၊ဋ္ဌ၊၄၊၁၄၊ ၂၈-၃၂။ ပါစိတ်၊ယော၊၄၂၄-၅၊ ၄၃၀၊ ၄၃၃-၄။)
5. ↑  တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၂၀
**ရန်အောင်**သည် အကယ်ဒမီဆုရ ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် နှင့် အဆိုတော် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ရန်အောင်ကို ၁၉၆၆ ခု၊ ဒီဇင်ဘာလ (၁၄)ရက်နေ့တွင် အဖဦးတင်မောင်နှင့် အမိ ဒေါ်သိန်းသိန်းတို့မှ ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ အမည်ရင်းမှာ မောင်လှထွန်း ဖြစ်သည်။ 

ရုပ်ရှင်လောကသို့ ရောက်လာပုံမှာ ဒါရိုက်တာ မျိုးမြင့်အောင်၏ချစ်ကြိုးလေးနှစ်မျှင် ရိုက်ကွင်းကို သွားကြည့်ရင်း ကင်မရာမင်းက ရုပ်ရှင်ရိုက်မလားဆိုပြီး လာမေး လိပ်စာယူသွားရာက စတင်ခဲ့သည်။ တစ်ချိန်က ရုပ်ရှင်သင်တန်းတက်ရန် စီစဉ်ပြီးမှ မိတ္ထီလာဘက်သို့ ခရီးလွန်နေသဖြင့် မတက်ဖြစ်ခဲ့ပေ။ ရုပ်ရှင်မရိုက်ခင် ချစ်နှင်းဆီလှလှလေး ဇာတ်ကားမှာ ကျော်သူ့ကိုယ်စား နောက်ခံသီချင်းဆိုပေးခဲ့ဖူးသည်။ အနုပညာလောကထဲသို့ ၁၉၈၅−ခုနှစ်၊ ဒါရိုက်တာ မျိုးမြင့်အောင်၏ အချစ်ခြင်းတူရင် မောင်မောင်တို့က အရှုံးပေးလိုက်မယ် ရုပ်ရှင်ကားဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။ ခိုင်ခင်ဦး၊ တင်နီလာဝင်းတို့နှင့် တွဲခဲ့သည်။ 

၁၉၈၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ရုပ်ရှင်မင်းသား ဝင်းဦးကွယ်လွန်ခဲ့သဖြင့် ရိုက်ကူးဆဲဖြစ်သော ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားကို ဝင်းဦးကိုယ်စား အစားထိုးသရုပ်ဆောင်ပေးရသည်။ သူသည် မြန်မာရုပ်ရှင်လောကတွင် ဦးညွန့်ဝင်းပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု အများဆုံးရရှိထားသူ ဖြစ်သည်။ ညွန့်ဝင်းသည် ရုပ်ရှင်တစ်သက်တာထူးချွန်ဆု အပါအဝင် (၈)ဆုရပြီးဖြစ်သည်။ ရန်အောင်ရရှိခဲ့သော မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုများမှာ− 

1. ၁၉၉၁ ခုနှစ်၊ မယ်သီတာလို မိန်းကလေး
2. ၁၉၉၅ ခုနှစ်၊ ပုဂံမှာ သာတဲ့လ
3. ၁၉၉၆ ခုနှစ်၊ အလင်းဖျော့ကောင်းကင်
4. ၁၉၉၈ ခုနှစ်၊ ညမင်းသား
5. ၂၀၀၀ ခုနှစ်၊ မောဟမျဉ်းပြိုင်များ
6. ၂၀၀၆ ခုနှစ်၊ ဂုဏ်ရှိန်ပြင်းတဲ့ ချစ်ခြင်းသိက္ခာ
7. ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ စောင်နီလေးတစ်ထည်

အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်းမှ စတင်ပြီး ဘော စ မခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------
ဒေါက်တာ **မင်းတင်မွန်** (၁၉၃၄- ) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား စာရေးဆရာနှင့် အငြိမ်းစား တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခ ဆရာတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး သာသနာရေး အကြံပေးပညာရှင် တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။

ငယ်စဉ်ဘဝ
--------

ငယ်နာမည်မှာ မောင်တော်ရှိန် ဖြစ်ပြီး မွန်ပြည်နယ်၊ မုဒုံမြို့နယ်၊ ကမာဝက်ရွာနေ မွန်လူမျိုး ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များဖြစ်ကြသော ဦးရော်အင်၊ ဒေါ်စိန်တန်တို့မှ (၁၃-၁-၁၉၃၄) တွင်ဖွားမြင်သည့် သားရတနာဖြစ်သည်။

ပညာရေး
------

ကမာဝက်မူလတန်းကျောင်းနှင့် မုဒုံမြို့ ရှင်အရဟံအထက်တန်းကျောင်းတို့၌ ပညာဆည်းပူးစဉ် အတန်းစဉ် ပထမရခဲ့သည်။ ၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် အစိုးရကျောင်းထွက်လက်မှတ်ရ စာမေးပွဲနှင့် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းစာမေးပွဲတို့ကို သင်္ချာ၊ အထွေထွေသိပ္ပံ ဂုဏ်ထူးနှင့် ပထမအဆင့်မှ အောင်မြင်ပြီးလျှင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၌ ပညာဆက်လက်ဆည်းပူးခဲ့သည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ၁၉၅၃ ခုနှစ် ဥပစာတန်း စာမေးပွဲတွင် သင်္ချာပထမဆု၊ ဓာတုဗေဒ ပထမဆုရပြီး တက္ကသိုလ် ဟိုးဝါးကိန်း ရွှေတံဆိပ်ဆုနှင့် တက္ကသိုလ် စကောလားရှစ် ပညာချွန်ဆုတို့ဖြင့် ချီးမြှင့်ခံရသည်။

၁၉၅၅ ခုနှစ် သိပ္ပံဘွဲ့စာမေးပွဲတွင် သင်္ချာ၊ ရူပဗေဒ၊ ဓာတုဗေဒ ဘာသာရပ်များ၌ ဂုဏ်ထူးရရှိပြီး တစ်တန်းလုံးတွင်ပထမရသဖြင့် တက္ကသိုလ်ဟာဂျီဘိုင်များရွှေတံဆိပ်ဆုချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ဓာတုဗေဒဌာနတွင်အချိန်ပိုင်းသရုပ်ပြဆရာအဖြစ် ခန့်ထားခြင်းခံရသည့်အပြင် နိုင်ငံခြားပညာတော်သင်ဆုကိုလည်းရရှိခဲ့သည်။ ထိုနှစ်မှစ၍ ဖခင်နှင့်မောင်နှမတို့ကို လုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။

၁၉၅၆ ခုနှစ် သိပ္ပံဓာတုဗေဒ ဂုဏ်ထူးတန်းစာမေးပွဲ ၌ ပထမဆင့်မှအောင်မြင်ပြီး ပထမရသဖြင့် တက္ကသိုလ် ဦးရွှေလေးရွှေတံဆိပ်ဆုဖြင့်ချီးမြှင့်ခံရသည့်အပြင် ဆာဦးသွင်ရွှေတံဆိပ်ဆုကိုပါထပ်ဆင့်ရရှိခဲ့သည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ဓာတုဗေဒဌာနတွင် လက်ထောက်ကထိကအဖြစ် ခန့်ထားခြင်းခံရသည်။

၁၉၅၇ တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အီလီနွိုက်တက္ကသိုလ်တွင် ဘွဲ့လွန်ပညာဆည်းပူးရာ ၁၉၅၈ ခုနှစ်၌ မဟာသိပ္ပံဘွဲ.ကို ရသည့်အပြင် တက္ကသိုလ်သဟာယပညာချွန်ဆုကြီး (University Fellowship) ကိုပါ ရရှိခဲ့သည်။ ဤပညာချွန်ဆုကြီးကို ရရှိခြင်းသည် အမေရိကန်ကျောင်းသူကျောင်းသားများထက် ပို၍ ပညာထူးချွန်ခြင်းကို ပြ၏။ ၁၉၆ဝ ခုနှစ်တွင် သိပ္ပံပါရဂူဘွဲ့ (Ph.D) ကိုအသက် ၂၆ နှစ်အရွယ်တွင် ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ဆစ်မာဆိုင် (Sigma Xi) ဂုဏ်ထူးဆောင်အသင်းကို ဝင်ခွင့်ရခဲ့သည်။

နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်း
---------------

မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လာပြီး ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် ဆက်လက်အမူထမ်းသည်။ ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ဓာတုဗေဒဌာန၌ ကထိကရာထူးတိုးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။ ထို့နောက် မော်လမြိုင်ဒီဂရီကောလိပ်၊ ရန်ကုန်ဆေးတက္ကသိုလ်(၁)၊ ရန်ကုန် ပညာရေးတက္ကသိုလ်တို့တွင် ဓာတုဗေဒဌာနမှူးနှင့် ကထိကတာဝန်ကိုထမ်းဆောင်ရသည်။
၁၉၈၆ ခုနှစ်မှစ၍ ၁၉၈၈ ထိ မော်လမြိုင်တက္ကသိုလ် ဓာတုဗေဒဌာနမှူးနှင့် တွဲဘက်ပါမောက္ခတာဝန်ကိုထမ်းဆောင်ယူခဲ့သည်။ ၁၉⁠၉၂ ခုနှစ်ဒီဇင်ဘာ ၁ရက်နေ့တွင် တက္ကသိုလ်များ၌ ၃၇ နှစ်ကျော် တာဝန်ကျေပွန်စွာ ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးဖြစ်၍ သာသနာပြုရန်အတွက် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။

၁၉⁠၉၃ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့မှစ၍ သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် ထပ်မံခန့်ထားခြင်းကို ခံရပြီးလျှင် ၁၉⁠၉၈ ခုနှစ်မှစတင်၍ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓသာသနာပြုတက္ကသိုလ်တွင် ပဋိပတ္တိ ပါမောက္ခ အဖြစ်ပါ ပူးတွဲ၍ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ရသည်။ ၂၀⁠၀၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁ရက်နေ.မှစ၍ သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန အကြံပေးပညာရှင်နှင့် ပဋိပတ္တိ ပါမောက္ခအဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ပေးခြင်းခံရသည်။

မင်းတင်မွန်၏ သမီးမှာ ရန်ကုန်စက်မှုတက္ကသိုလ်၊ စက်မှုအင်ဂျင်နီယာ ဌာနမှူး ပါမောက္ခ ဒေါက်တာမိစန္ဒာမွန်ဖြစ်သည်။ မိစန္ဒာမွန်မှာ လူငယ်ဘဝက မြန်မာ့လက်ရွေးစင်ကြက်တောင်ကစားသမား ဖြစ်ခဲ့ဖူးသူဖြစ်သည်။

ရေးသားခဲ့သည့် စာပေများ
----------------------

ကျမ်းကိုး
---------

1. ↑  ဒေါက်တာမင်းတင်မွန် ၏ မှန်ကန်သောဘဝအမြင် နှင့် အသက်ရှင်ခြင်း နှင့် သေခြင်း စာအုပ် မှ
ကုန်းဘောင်ခေတ် နန်းတွင်းတွင် အသုံးပြုသော ကာမစပ်ယှက်နည်းများကို ပုရပိုဒ်ဖြင့် မှတ်တမ်း တင်ထားခဲ့သည်။ မင်းတုန်းမင်း လက်ထက်တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားခဲ့သည်ဟု ယူဆရသည်။ ထိုပုရပိုဒ် မူရင်းကို ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် (ပင်မ) စာကြည့်တိုက်တွင် ယနေ့ထက်တိုင် သိမ်းဆည်းထားသည်။ စုစုပေါင်း နည်းစနစ် (၂၆)မျိုး ပါဝင်ပြီး ပုံများနှင့် တကွ မှတ်တမ်းတင် ဖော်ပြထားသည်။ ထိုပုရပိုဒ်တွင် သုံးနှုန်းထားသော အချို့ အခေါ်အဝေါ်များမှာ ယနေ့တိုင် အရပ်သုံးစကားတွင် ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲနေကြဆဲပင် ဖြစ်သည်။ အများစုမှာ ယနေ့ထက်တိုင် အသုံးပြုနေကြသော နည်းစနစ်များ ဖြစ်သော်လည်း အမျိုးသမီးက အပေါ်မှနေပြီး ဆက်ဆံသည့် နည်းစနစ် မပါဝင်သည်မှာ ထိုမှတ်တမ်း၏ ထူးခြားချက် တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ထိုပုရပိုဒ်တွင် ပါဝင်သော နည်းစနစ်များထဲမှ အချို့မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။

လှေကြီးထိုး
-----------

မိန်းမမှ လှဲအိပ်နေစဉ် ယောက်ျားက အပေါ်မှထပ်၍ ဆက်ဆံသော သမာရိုးကျ နည်းစနစ် ဖြစ်သည်။ အရပ်သုံးစကားတွင် လှေကြီးထိုး (ရိုးရိုး) ဟု ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲကြသည်။

ပန်းစုတ်
--------

မိန်းမမှ ပါးစပ်ကို အသုံးပြု၍ ဆက်ဆံသည့် နည်းစနစ် ဖြစ်သည်။

စံရွှင်
-------

မိန်းမနှစ်ယောက် ဘေးချင်းယှဉ်အိပ်နေသည်ကို ယောက်ျားမှ တစ်လှည့်စီ ဆက်ဆံသော နည်းစနစ် ဖြစ်သည်။

တစ်တီတူးထောင်
-------------

မိန်းမ၏ ခြေထောက်နှစ်ချောင်းကို အပေါ်တည့်တည့်သို့ ၉၀ ဒီဂရီ ထောင်မတ်၍ ဆက်ဆံသော နည်းစနစ် ဖြစ်သည်။

ပုဇွန်တုတ်ကွေး
--------------

မိန်းမ၏ ခြေထောက်နှစ်ချောင်းကို ကွေးထားပြီး လှဲအိပ်နေစဉ် ယောက်ျားက အပေါ်မှ ထပ်၍ ဆက်ဆံသော နည်းစနစ် ဖြစ်သည်။

မုဆိုးတိုက်(ကုန်းတိုက်)
-----------------------

မိန်းမမှ လေးဘက်ထောက်၍ ယောက်ျားက နောက်မှနေ၍ ဆက်ဆံသော နည်းစနစ် ဖြစ်သည်။

တစ်ပေါင်ကျော်
-------------

မိန်းမမှ လှဲအိပ်နေစဉ် ယောက်ျားက နောက်မှ လှဲအိပ်၍ ပေါင်တစ်ဖက်ကို ကျော်ခွ၍ ဆက်ဆံသောနည်း ဖြစ်သည်။

ဗဟိုရ်စည်ကြီးရွှမ်း
-------------------

မိန်းမမှ ဒူးကွေးထားပြီး ခြေနှစ်ဖက်ကို မြှောက်၍ လက်ဖြင့် ပိုက်ထားသည်။ ပိုက်ထားသော လက်နှစ်ဖက်ကို ပုဝါစဖြင့် ချည်၍ ဗဟိုစည်တီးသော ပုံသဏ္ဌန် တစ်ချက်ချင်း ဆက်ဆံသော နည်းစနစ် ဖြစ်သည် ။
အလှူခံပုံးထဲမှာကျပ်ငွေများ
**Ok**

**ကြေး**ဆိုသည်မှာ ကုန်စည်နှင့်ဝန်ဆောင်မှုများအတွက် သို့မဟုတ် အကြွေးများကို ပြန်လည်ပေးဆပ်ရန်အတွက် ပေးချေမှုပြုနိုင်သော အရာဟူသမျှကို ခေါ်သည်။ ငွေကြေး၏ အဓိက အသုံးပြုမှုမှာ ကြားခံလဲလှယ်ရေးပစ္စည်း၊ စာရင်းတစ်ခု၏ ယူနစ်ပမာဏ နှင့် တန်ဖိုးသိုလှောင်သိမ်းဆည်းခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ အချို့သောသူများသည် ငွေကြေးကို ဆိုင်းငံပေးချေမှုအတွက် စံအဖြစ်လည်း သတ်မှတ်ကြသည်။ ပိုက်ဆံသည် ယေဘုယျအားဖြင့် ကုန်ပစ္စည်းများနှင့် ဝန်ဆောင်မှုများအတွက် ငွေပေးချေမှုနှင့် တိုင်းပြည်အချို့ သို့မဟုတ် လူမှုစီးပွားအခြေအနေတွင် အကြွေးပြန်ဆပ်ရန် အသုံးပြုသောပစ္စည်း ဖြစ်သည်။ ပိုက်ဆံ၏ အဓိက လုပ်ငန်းဆောင်တာများအဖြစ် လဲလှယ်မှုကြားခံအဖြစ် အသုံးပြုခြင်း၊ အကောင့်တစ်ခု၏ ယူနစ် သို့မဟုတ် ငွေပေးချေမှု၏ စံသတ်မှတ်ချက် အဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။ ဤလုပ်ဆောင်ချက်များ ပြည့်စုံသော မည်သည့်ပစ္စည်းကိုမဆို ပိုက်ဆံဟု စဉ်းစားသတ်မှတ်နိုင်သည်။ 

ပိုက်ဆံကို သမိုင်းကြောင်းအရ ပြန်ကြည့်ပါက ကုန်ပစ္စည်းတစ်ခုအတွက် တည်ထောင်ခဲ့သော ဈေးကွက် ဖြစ်ရပ်ဆန်းတစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။ သို့သော် ခေတ်ပြိုင်ပိုက်ဆံစနစ်များ အားလုံးနီးပါးသည် အမိန့်အာဏာထုတ်ပြန်ခြင်း အပေါ်တွင် အခြေခံထားသည်။ ပိုက်ဆံသည် နိုင်ငံအတွင်း၌ လည်ပတ်နေသော အကြွေ နှင့် အကြွေစေ့များ အပါအဝင် ငွေကြေးအကုန် နှင့် ဘဏ်တွင်ရှိသော ငွေစု အကောင့်များလည်း ဘဏ်ပိုက်ဆံအဖြစ် ပါဝင်သည်။ ဘဏ်ပိုက်ဆံတွင် ကွန်ပျူတာစနစ်သုံး ဘဏ်လုပ်ငန်းများမှ အချက်အလက်သာ ပါဝင်မည် ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ငွေကြေးမှာ ကျပ်ငွေဖြစ်သည်။
မြတ်လေးနီပန်း(အင်္ဂလိပ်ဘာသာ:Ipomoea quamoclit) သည်နွယ်ရုံပင်မျိုးနွယ်ဝင် အပင်တစ်ပင်ဖြစ်ပြီး အိုင်ပိုမိုရီယ မျိုးနွယ်ဝင်ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာသစ်၏ အပူပိုင်းရာသီဥတုရှိသည့်ဒေသများတွင် မူရင်းပေါက်ရောက်ပြီး ကမ္ဘာ့အပူပိုင်းဒေသ မည်သည့်ဒေသတွင်မဆို ယူဆောင်စိုက်ပျိုးပါက ပေါက်ရောက်တတ်သည်။

အသွင်အပြင်
----------

အပင်တစ်ခုလုံးတွင် အထူးခြားဆုံးမှာအရွက်ဖြစ်သည်။ ရွက်ပြားဟိုက်ပြီး အရိုးထိဟိုက်သည့်အတွက် ရွက်ပေါင်းရွက်ကဲ့သို့ထင်ရသည်။ အရွက်များမှာ ၁-၄ လက်မ(၂၅-၁၀၂မီလီမီတာ) ရှည်ပြီး တဖက်စီတွင် အရွက်မျှင် ၉-၁၉ ရွက်စီ ရှိတတ်သည်။ အမွှာနွယ်မျိုးကြီးထွားကြီး ၃-၁၀ပေအထိ မြင့်သည်။ အပွင့်များမှာ ၁-၂လက်မခန့်(၂၅-၅၁မီလီမီတာ) ရှည်ပြီး အချင်း၁လက်မခန့်ရှိသည်၊ နှဲအော်လန်ပုံသဏ္ဍန်ရှိပြီး အစွန်း၅ခုရှိကာ အနီရောင် ပန်းရောင် သို့မဟုတ် အဖြူရောင်အမျိုးမျိုးရှိတတ်သည်။

ပေါက်ရောက်ရာဒေသနှင့် ပျံ့နှံ့ပုံ
--------------------------------

တောင်အမေရိက မြောက်ဘက်ပိုင်း မက္ကဆီကို မြောက်ပိုင်းမှ မူရင်းပေါက်ရောက်သည်။ အိန္ဒိယတောင်ပိုင်းတွင် မရာယ် မနစ်ခမ်ဟူ၍ခေါ်ကြသည်။

စိုက်ပျိုးခြင်းနှင့်အသုံးပြုပုံ
-------------------------------

ကမ္ဘာ့အပူပိုင်းဒေများတွင် အလှပန်းပင်အဖြစ်စိုက်ပျိုးကြပြီး တစ်နှစ်တွင် တရာသီသာ ကြီးထွားနိုင်ပြီး ဆောင်းရာသီအပူချိန်တွင် မပင်မပေါက်နိုင်သော အချို့အပူပိုင်းဒေသအပြင်ပိုင်းတွင်လည်း စိုက်ပျိုးနိုင်သည်။ အချို့အပူပိုင်းဒေသများတွင် ယူဆောင်စိုက်ပျိုးတတ်ကြသည်။ 
နွေရာသီတွင် အပွင့် ပွင့်ပြီး ကြွေ၏။ အစေ့များအား မိုးရာသီတွင်စိုက်ပျိုးနိုင်သည်။ ကမ္ဘာ့မြောက်ဘက်ခြမ်းဒေသများတွင် ဩဂုတ်လမှ ဒီဇင်ဘာလအထိ ဆက်တိုက်ပွင့်တတ်ကြပြီး ကမ္ဘာ့တောင်ဘက်ခြမ်းဒေသများတွင် ဖေဖော်ဝါရီလမှ ဇွန်လတိုင်အောင်ပွင့်ကြသည်။ 
အစေ့ချစိုက်ပျိုးရာတွင် အမြဲတမ်းစိုထိုင်းနေစေရမည်ဖြစ်သည်။ ကြီးထွားမှုကောင်းမွန်ရန်အတွက် နေရောင်ခြည် အပြည့်ရရှိရန်လိုအပ်သည်။ ဤနွယ်ပင်သည် ငှက်ပိတုန်းများအား ဆွယ်ဆောင်ရန်အကောင်းဆုံးအပင်ဖြစ်ပြီး အာမာန်တတ်ကြွသော စိုက်ပျိုးသူများဖြစ်ကြသည်။ ပူနွေးသည့်ရာသီတွင် ဤအပင်များသည် အလွန်ပေါက်ပွားတတ်ကြသည်။ 
ဂရုစိုက်ရန်အတွက် မည်သည့် မြေဩဇာမျှအသုံးပြုရန်မလိုအပ်ပဲ ဖူးပွင့်နိုင်သည်။ အခြားအပင်များနှင့်အတူရောနှောစိုက်ပျိုးနိုင်ပြီး ထည့်စရာအကြီးအသေးမရွေးထည့်သွင်းစိုက်ပျိုးနိုင်ပြီး ကောင်းမွန်စွာရှင်သန်နိုင်သည်။

မြတ်လေးနီပန်းကို တိုင်းရင်းဆေးများတွင် အသုံးပြုကြသည်။ အရွက်သည် အေးသောကြောင့် အရွက်ကိုကြိတ်ပြီး သွေးမြင်းသရိုက်နာကိုလိမ်းရ၏၊ ကိုဘ်အရော်အဆင်းကို ကြည်လင်တောက်ပစေ၏။ ဟူ၍ဆိုထား၏။ ယင်းအပင်၏အမြစ်အား ဆေးအဖြစ်အသုံးပြုနိုင်သေး၏။

* အပွင့်အပွင့်
* အပွင့်နှင့်အရွက်အပွင့်နှင့်အရွက်
* အစေ့အစေ့
* ပုံစံပုံစံ

ကိုးကား
-------

1. ↑
2. ↑
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ\ ဝိနယ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

အမှု—**သံဃိကလာဘ်ကို အခြားပုဂ္ဂိုလ်သို့ ညွှတ်စေ လှူစေမှု။** 

အမှုသည်—**ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းများ။**

ကုသိုလ်ပြုအသင်း
---------------

သာဝတ္ထိမြို့၌ ကုသိုလ်ကောင်းမှု ပြုလုပ်လေ့ရှိသော ကုသိုလ်ပြု အသင်းတသင်း ရှိ၏၊ ထိုအသင်းသားတို့သည် သံဃာတော်အား ဆွမ်းကပ်၍ သင်္ကန်းလှူမည်ဟု ရည်မှန်းကာ ဆွမ်းနှင့်သင်္ကန်းကို စီစဉ်ထားကြလေသည်၊ ဤသို့ သံဃာအားလှူဘို့ မှန်း၍ စီစဉ်ထားသည်ကိုပင် "သံဃာကို ညွှတ်စေပြီးဖြစ်သော လာဘ်(ပစ္စည်း)"ဟု ဆိုရသည်။

ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းများ
-----------------

ထိုအကြောင်းကို ကြားသိရသော ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် ထိုအသင်းသား (ခေါင်းဆောင်)များအထိသွား၍ "ဤ ရဟန်းများ သင်္ကန်းတွေကို ဟောဒီ ရဟန်းများအား (သူတို့ ဆဗ္ဗဂ္ဂီများကို ဆိုလိုသည်)လှူကြပါ"ဟု ပြောဆိုလေသည်၊ အသင်းသားတို့က "ကိုယ်တော်တို့အား မလှူနိုင်ပါ၊ နှစ်စဉ်သံဃာအား လှူနေကျ ဖြစ်၍ သံဃာဘို့ စီစဉ်ထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်"ဟု ပြောလေသော်... ဒါယကာတို့ရာ သံဃာမှာ လှူမည့်သူတွေ များပါတယ်၊ သံဃာမှာ အကောင်းတွေလဲ များပါတယ်၊ ဟောဒီ ရဟန်းများမှာတော့ သင်တို့ကို မှီပြီး သင်တို့ကိုကြည့်ရှ အားကိုးပြီး နေကြရပါတယ်၊ သင်တို့မှ မလှူလျှင် ဘသူလှူမှာလဲ၊ ဒီရဟန်းများကိုသာ လှူကြပါ"ဟု အတင်းတိုက်တွန်းသဖြင့် သံဃာဘို့ မှန်းထားသော သင်္ကန်းကို ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့အား လှူဒါန်း၍ သံဃာကိုကား ဆွမ်းသာ ကပ်လှူကြရလေတော့သည်။

ရဟန်းများ ကဲ့ရဲ့ကြပုံ
---------------------

ထိုအခါ တချို့ ရဟန်းများသည် ထိုအသင်းက သံဃာဘို့ သင်္ကန်းနှင့်ဆွမ်း စီမံထားကြောင်းကိုသာ သိ၍ ဆဗ္ဗဂ္ဂီတို့အား သင်္ကန်းလှူလိုက်ရကြောင်းကို မသိကြ၊ ထိုရဟန်းတို့က "သံဃာဘို့ မှန်းထားသော သင်္ကန်းကိုလည်း တခါတည်း လှူကြပါလား"ဟု ဆွမ်းကပ်သော ဒါယကာတို့ကို ပြောပြလေသော်... သင်္ကန်းကိုတော့ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းများက သူတို့အား လှူဘို့ရန် တိုက်တွန်းသောကြောင့် လှူလိုက်ရကြောင်းကို လျှောက်ကြလေသည်၊ ထိုအခါ ရဟန်းများက ဆဗ္ဗဂ္ဂီ ရဟန်းတို့အား ကဲ့ရဲ့ကြသောကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။ ဤသိက္ခာပုဒ်နှင့်စပ်၍ မှတ်ဘွယ်ကို နိဿဂ္ဂိ အဆုံးသိက္ခာပုဒ်၌ ပြခဲ့ပြီး။]

သိက္ခာပုဒ်
----------

ယော ပန ဘိက္ခု ဇာနံ သံဃိကံ လာဘံ ပရိဏတံ ပုဂ္ဂလဿ ပရိဏာမေယျ, ပါစိတ္တိယံ။

မြန်မာပြန်
----------

အကြင်ရဟန်းသည် သံဃာသို့ညွှတ်ပြီးဟု သိလျက် သံဃာ့ ဥစ္စာဖြစ်သော သံဃာသို့ ညွတ်စေအပ်ပြီးသော လာဘ်(ပစ္စည်း)ကို ပုဂ္ဂိုလ်သို့ ညွတ်စေအံ့၊ ထိုရဟန်း ပါစိတ်အာပတ်သင့်၏။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4 5  အရှင်ဇနကာဘိဝံသ (၁၉၉၆)။ *ဘုရားဥပဒေတော်ကြီး*။
**ထိုင်းလူမျိုး** (ထိုင်း: ไทยสยาม၊ အင်္ဂလိပ်: *Thai people, Siamese*)သည် ထိုင်းဘာသာစကားအား ပြောဆိုအသုံးပြုသူများဖြစ်၍ ထိုင်းနိုင်ငံ၏ လူဦရေးအများဆုံး လူမျိုးစုဖြစ်သည်။ ထိုင်းလူမျိုးများသည် တိုင်မျိုးနွယ်စုတွင် ပါဝင်ပြီး။ ၎င်းတို့သည် များသောအားဖြင့် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာအား ကိုးကွယ်ကြသည်။

ဘုရင် ပရာဇာဓိပကနှင့် **ထိုင်းလူမျိုး** ပြည်သူများ

သမိုင်း
-------

### ပေါ်ပေါက်လာပုံ

Kra-Dai ရွှေ့ပြောင်း လမ်းကြောင်း Matthias Gerner (2014)မှာ ဘာသာစကားဆိုင်ရာ တွက်ချက်မှုဆိုင်ရာ project
ထိုင်းလူမျိုးသည် တိုင်လူမျိုးနွယ် ဖြစ်ပြီး။ တရုတ်နိုင်ငံ တောင်ပိုင်းဒေသမှ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံနှင့် လာအိုနိုင်ငံမှ တဆင့် ထိုင်းနိုင်ငံသို့ရောင်ရှိလာကြသည်။ ထိုင်းလူမျိုးသည် ၆ ရာစုမှ ၁၁ ရာစုအထိ ယနေ့ခေတ် ထိုင်းနိုင်ငံသို့ တဖြည်းဖြည်း ပြောင်းရွှေ့လာကြသည်။

### သုခေါဒယပြည်

ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ထိုင်းလူမျိုးများ ပထမဆုံး တည်ထောင်သည့်နိုင်ငံမှ သုခေါဒယပြည် ဖြစ်ပြီး ၁၂၃၈ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲကာ ၁၄၃၈ ခုနှစ်အထိ တည်တံခဲသည်။

### အယုဒ္ဓယ ဘုရင်နိုင်ငံ

၁၃၅၁ ခုနှစ်တွင် အယုဒ္ဓယ ဘုရင်နိုင်ငံ တည်ထောင်ခဲကာ တောင်ငူ အင်ပါရာနှင့် ကုန်းဘောင်ဧကရာဇ်နိုင်ငံတော်၏ တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်မှုကို ၁၅၆၄မှ ၁၅၆၈၊ ၁၅၆၉မှ ၁၅၈၄၊ ၁၇၅၉မှ ၁၇၆၀၊ ၁၇၆၅မှ ၁၇၆၇ အထိ သိမ်းပိုက်ခဲသည်။

### ထိုင်းနိုင်ငံ

၁၇၆၇ ခုနှစ်တွင် တာကသိနမှ ကုန်းဘောင်ဧကရာဇ်နိုင်ငံတော် တိုက်ခိုက်၍ ဓနပုရီပြည်အဖြစ် အုပ်ချုပ်ခဲ၏။ တာကသိနသည် လာအိုနှင့် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံအပြင် မြန်မာနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ နယ်နိမိတ်အချိုပါ သိမ်းပိုက်ခဲသည်။

၁၇၈၂ ခုနှစ်တွင် ယခု ထိုင်းနိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်သည် မင်းဆက်မှ ရတနကောသိန္ဒြပြည် အဖြစ် အုပ်ချုပ်ခဲသည်။ ၁၉၃၂ ခုနှစ် အဏသိမ်းမှု၌ သက်ဦးဆံပိုင်ဘုရင်စနစ်မှ စည်းမျဉ်းခံဘုရင်စနစ် သို့ပြောင်လည်းခဲပြီး ထိုင်းနိုင်ငံဟုလည်း အမည်ပြောင်ခဲသည်။

ဓနပုရီပြည် ၁၇၆၇-၁၇၈၂

ယဉ်ကျေးမှု
----------

ထိုင်းဘာသာစကားမှ ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အလယ်ပိုင်း၊ ‌‌‌‌‌မြောက်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်းဒေသတွင် ထိုင်းဘာသာစကား ပြောဆို့မှု မတူညီသည့်ကို တွေရသည်။ အလယ်ပိုင်းဒေသရှိ ထိုင်းဘာသာစကား ပြောဆို့မှုများသည်။

ထိုင်းလူမျိုးတို၏ ရိုးရာအားကစားမှ မွေထိုင်း ဖြစ်ပြီး။ ထိုင်းရိုးရာအကနှင့် ရိုးရာအစားအစာများမှာလည်း ထင်ရှာသည်။

ထိုင်းသင်္ဘောသီးသုပ် (ရခိုင်: ဒကာသီးသုပ်)

ကိုးကား
-------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
**ဆိုမာလီယာနိုင်ငံ**ကို တရားဝင်အခေါ်အားဖြင့် ဆိုမာလီယာသမ္မတနိုင်ငံဟု ခေါ်ဆိုပြီး ယခင် ကွန်မြူနစ်များအုပ်ချုပ်စဉ်က ဆိုမာလီ ဒီမိုကရက်တစ် သမ္မတနိုင်ငံဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ အာဖရိကဦးချိုတွင် တည်ရှိသော နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ် ပြည်တွင်းစစ် စတင် ဖြစ်ပွားကတည်းက နိုင်ငံ၏ နေရာ အတော်များများတွင် ဗဟိုအစိုးရ၏ ထိန်းချုပ်မှု မရှိပေ။ နိုင်ငံတကာမှ အသိအမှတ်ပြုထားသော ကြားဖြတ် ဖက်ဒရယ်အစိုးရမှ နိုင်ငံ၏ အစိတ်အပိုင်း သေးသေးကလေးကိုသာ အုပ်ချုပ်နိုင်သည်။ ဆိုမာလီယာနိုင်ငံအား မဖြစ်မြောက်သော နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ အဖြစ် အမျိုးအစားခွဲခြား သတ်မှတ်ကြပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် အဆင်းရဲဆုံးနှင့် အကြမ်းတမ်းဆုံး နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံဖြစ်သည်။

ဆိုမာလီယာနိုင်ငံသည် အာဖရိက၏ အရှေ့ဘက်ဆုံး အပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် ဂျီဘူတီနိုင်ငံ၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် ကင်ညာနိုင်ငံ၊ မြောက်ဘက်တွင် ယီမင်နိုင်ငံ နှင့် အေဒင်ပင်လယ်ကွေ့ ၊ အရှေ့ဘက်တွင် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ၊ အနောက်ဘက်တွင် အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံ တို့ ရှိကြသည်။ ဆိုမာလီယာနိုင်ငံသည် အာဖရိကတိုက်တွင် ကမ်းရိုးတန်း အရှည်လျားဆုံးသော နိုင်ငံဖြစ်သည်။ နိုင်ငံ၏ မြေပြင်အနေအထားမှာ ကုန်းမြေမြင့်များ၊ လွင်ပြင်များနှင့် ကုန်းမြင့်များ ပါဝင်သည်။ တစ်နှစ်ပတ်လုံး ပူပြင်းပြီး အချိန်မှန်တိုက်ခိုက်သော မုတ်သုံလေနှင့် ပုံမှန်မရှိသော မိုးရွာသွန်းမှုတို့ ရှိသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  United Nations World Population Prospects (2008 revision): Estimate for mid-2010
**စိုးသူ**သည် အကယ်ဒမီဆုရ ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်၊ အဆိုတော် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ တကိုယ်တော် စီးရီး ၁၁ ခွေမျှ ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ရုပ်ရှင်ကားပေါင်း ၁၀၀ ကျော်၊ ဗွီဒီယို ဇာတ်ကားပေါင်း ၂၀၀ ကျော်ကို ရိုက်ကူးခဲ့သည်။

ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ
---------------

၁၉၆၅-ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၃၀ ရက်တွင် တောင်တွင်းကြီးမြို့၌ မွေးဖွားသည်။ အဖ ဦးခင်မောင်လွင်(ဆည်မြောင်းတိုင်းဦးစီးမှူး)နှင့် အမိ ဒေါ်ခင်သူဇာ(ဗဟိုတရားရုံးရှေ့နေ)တို့၏ တစ်ဦးတည်းသော သားဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှာ စိုးသူလွင် ဖြစ်သည်။ ငယ်နာမည်မှာ ကိုကိုလွင် ဖြစ်သည်။  မွေးချင်း ၃ ယောက် ရှိပြီး အစ်မတစ်ယောက်နှင့် ညီမတစ်ယောက်ရှိသည်။ ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) ရန်ကုန် မှ ဆရာဝန်ဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။

အနုပညာလှုပ်ရှားမှု
------------------

ဒါရိုက်တာ၊ စာရေးဆရာ ကျော်နိုင်၏ နံ့သာလူးချိန်၊ ပန်းဖူးချိန် ဇာတ်ကားနှင့် ပိတ်ကားပေါ် ရောက်ရှိခဲ့သော်လည်း ၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် *မိုက်ကြွေးမိုက်ပြစ်* ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီးဖြင့် အနုပညာလောကသို့ တရှိန်ထိုး နာမည်ကြီးလာခဲ့သည်။ ထိုကားတွင် ခိုင်ခင်ဦးနှင့် တွဲဖက်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ပထမဆုံး တကိုယ်တော် တေးစီးရီးခွေ **ရည်းစားလေး အချစ်ရဲ့မှတ်တမ်း** အား ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။

အားကစားအနေဖြင့် ရေကူး၊ စက်ဘီးစီး၊ စကိတ်စီး၊ ဂျူဒို၊ ကရာတေးတို့လည်း ဝါသနာပါသူ ဖြစ်သည်။

အလုပ်အကိုင်
-----------

အနုပညာလောကမှ ခေတ္တ အနားယူပြီးနောက် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု Southern Maryland Hospital နှင့် Washington Hospital Center တို့တွင် ဆရာဝန် အဖြစ် တာဝန်ထမ်းခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  စိုးသူအကြောင်း
2. ↑  အင်တာဗျူး
3. ↑  စိုးသူရဲ့ မွေးနေ့အလှူ
4. 1 2  Mandalay FM Interview 6 May 2013
5. ↑  The Voice Weekly Interview