recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Genus of treesတမ်းပလိတ်:SHORTDESC:Genus of trees

ကညင်ပင်၏ အင်္ဂလိပ်အမည်မှာ wood-oil tree ဖြစ်သည်။ သိပ္ပံအမည်မျိုးရင်းမှာ Dipterocarpus Turbinatus Gaertn. f. ဖြစ်သည်။ လက်တင်ဘာသာ အဓိပ္ပါယ်သည် ကလေးကစားသည့် ဂျင်ကဲ့သို့ အပေါ်ကား အောက်ရှူးအစေ့ကို ရည်ညွှန်းသည်။ ထို့ကြောင့် Dipterocarpus Turbinatus ဟုဆိုလျှင် အတောင်ပါ၍ ဂျင်နှင့်တူသော အစေ့ပါ ပျံဝဲနိုင်သော အသီးဟု ဆိုလိုသည်။ costatus ဟုဆိုလျှင် ရွက်ကြောများ အထင်အရှား ရှိနေသည်ဟု ဆိုလိုသည်။ အသီးပေါ်မှ ထွက်နေသော အကြောကြီး (၄)ခုကို ရည်ညွှန်းသည်။ 

  

ကညင်ပင်မျိုးတွင် ကညင်နီ၊ ကညင်ဖြူ၊ ကညင်ပြန်၊ ကညင်ကုပ်၊ ကညင်ကြောင်ချေး၊ ကညင်ဝက်တောင်း ဟူ၍ အမျိုးမျိုး ကွဲပြားလျက်ရှိသောကြောင့် အပင်ကိုလည်းကောင်း၊ ခွဲစိတ်ပြီး ကညင်သားကိုလည်းကောင်း မြင်ရုံမျှဖြင့် မည်သည့် ကညင်ပင်မျိုး ဖြစ်သည်ကို တိကျစွာ ခွဲခြားသိနိုင်ရန် ခဲယဉ်းသည်။ အထက်မြန်မာပြည်၌ ကညင်နီပင်များကို အများအပြား တွေ့ရ၍ အောက်မြန်မာပြည်၌ ကညင်ဖြူပင်မျိုးကို အများအပြား တွေ့နိုင်သည်။ ခြုံ၍ပြောရလျှင် ကညင်ပင်တို့သည် အလွန် ကြီးမားသော အပင်မျိုးဖြစ်သည်။ အချို့သည် အမြင့်ပေ ၁၅ဝ ခန့်၊ ပင်စည်လုံးပတ် ၁၅ ပေခန့်အထိ ရှိတတ်သည်။ ထိုကဲ့သို့ မြင့်မားသော အပင်ကြီးများတွင် အရင်းပိုင်း ပေ ၇ဝ မှ ပေ ၁၀ဝ လောက်အထိမှာ အကိုင်းအခက်များ ကင်းစင်ကာ ဖြောင့်စင်းနေတတ်သည်။ အခေါက်အပွေးမှာ အလွန်ချောမွတ်၏။ ကညင်ပင်သည် အစုလိုက် မပေါက်ဘဲ ပြောက်ကျားပေါက်လေ့ ရှိ၍ မြန်မာနိုင်ငံ၌ အမြဲစိမ်းတောများတွင် တွေ့မြင်နိုင်သည်။

  

ကညင်သားသည် နီညစ်ညစ်အရောင်ရှိ၍ အင်သားထက် အနည်းငယ်ညံ့သည်။ အသားကြမ်း၍ အတော်အတန် ခိုင်ခံ့သော်လည်း မြန်မာနိုင်ငံ ရာသီဥတုဒဏ်ကို ခံနိုင်ရည်မရှိချေ။ ခြလည်း အစားလွယ်သည်။ ထိုကြောင့် အသားသေအောင်ပြုလုပ်ပြီးမှ အသုံးချသင့်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကညင်သားကို လှေများနှင့် သေတ္တာများလုပ်ရာ၌ အသုံးများသည်။ ကညင်သားကို သစ်ကွက်လှခင်းခြင်းအတွက် သုံးနိုင်သည့်အပြင် ကရီအိုစုတ်ဆီသုတ်ပေးလျှင် ကြာရှည် ခံသောကြောင့် နိုင်ငံခြားသို့ ရောင်းချနိုင်ဖွယ်ရာ အလားအလာများစွာ ရှိပေသည်။

  

ကညင်ပင်မှရရှိသောဆီကို အချို့တောရပ်များ၌ ရေနံဆီအစား မီးထွန်းကြသည်။ ကညင်ဆီတိုင်‎များ အမည်ဖြင့် မီးမွှေးရန် ရောင်းချသော ကောက်ညင်းကျည်တောက်အရွယ်ရှိ ထန်းရွက်စသည်နှင့် ထုပ်စည်းထားသည့်အတောင့်ကို တွေ့ဘူးသုံးဘူးကြပေမည်။ ထိုကညင်ဆီတိုင်မှာ သစ်ဆွေးအစကလေးများကို ကညင်ဆီနှင့် နယ်ထားသည့် ပစ္စည်းပင် ဖြစ်သည်။ 

ကညင်ဆီတိုင်ကို မီးရှူးမီးတိုင်အဖြစ်လည်း သုံးနိုင်သည်။ ယဉ်းနေသော အနာများကို သုတ်လိမ်းပေးနိုင်သဖြင်ဆေးဖက်လည်း ဝင်သည်။

ထားဝယ်နယ်တွင် ကညင်ဆီကို အောက်ပါနှစ်နည်းဖြင့် ထုတ်ယူကြသည်။ ပထမနည်းမှာ ကြက်ပေါင်စေး ထုတ်ယူ သကဲ့သို့ ၃ ရက်တစ်ကြိမ် ၄ ရက်တစ်ကြိမ် ပင်စည်ကို ဓားဖြင့်ထစ်၍ ဆီထုတ်ယူနည်း ဖြစ်သည်။ တစ်နှစ်အတွင်း ကညင် ပင် တစ်ပင်မှ လေးလခန့် ထိုကဲ့သို့ ဆီထုတ်နိုင်၍ စုစုပေါင်း ကညင်ဆီပျမ်းမျှ ၁၅ ပိဿာခန့် ရနိုင်သည်။

ဒုတိယနည်းမှာ ပင်စည်ကို ဓားဖြင့် ထစ်ပြီးသကာလ ယိုထွက်လာသော ကညင်ဆီနှင့် သစ်ရွက်ခြောက် များကိုရော၍အပင်ရင်းကို မီးမြှိုက်ပေးရသည်။ မီးမြှိုက်ပြီး ၂ ရက်အကြာတွင် ထိုအပင်မှ ယိုထွက်လာသော ဆီများကို စုသိမ်းရသည်။ ထိုနောက် ၂ ရက်မျှ အနားပေးပြီးလျှင် တဖန် မီးမြှိုက်၍ ဆီထုတ်ယူပြန်သည်။ ထိုနည်းအတိုင်း ဒီဇင်ဘာလမှ မေလအထိ ကညင်ဆီကို ထုတ်ယူနိုင်သည်။ သို့သော် ပထမနည်းလောက် သန့်စင်ခြင်း မရှိပေ။

ကိုးကား
-------

1. ↑  ဝင်းတင်ဝင်း၏ တက္ကသိုလ် သုတအဘိဓာန် မြန်မာအပင်များ၊ စာ-၂၊ ၂၀၁၉-ခုနှစ်၊ ပကြိမ်
2. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁)
မြန်မာဘာသာဖြင့် သင့်လျော်သော အမည်မရှိသေးသောကြောင့် ဤဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်ကို အခြားဘာသာစကား / စာဖြင့် ရေးသားထားခြင်း ဖြစ်သည်။

**Red Hacker Alliance** (中国红客联盟) သည်စည်းမျဉ်းတကျမဟုတ်သော တရုတ် ဟက်ကာအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး တစ်ချိန်က အဖွဲ့ဝင် ၈၀၀၀၀ ခန့်ရှိခဲ့ပြီး ကမ္ဘာအကြီးဆုံး ဟက်ကာအဖွဲ့အစည်း တစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။ ၂၀၀၄ ခု၊ ဒီဇင်ဘာတွင် ယင်းအဖွဲ့အစည်းပိုင် website အားပိတ်ချခဲ့ပြီး ခဏတာ လှုပ်ရှားမှုများကိုရပ်တန့်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၅ ခု၊ မတ်လတွင် အုပ်စုပြန်ဖွဲ့ပြီး website ကိုပြန်လည်လွင့်တင်ခဲ့သည်။ *Computer World Australia* နှင့် *InformationWeek* တို့၏ အစီရင်ခံချက်အရ ယင်း Red Hacker Alliance အဖွဲ့ဝင်များသည် CNN.com ကို ၂၀၀၈ ခုနှစ်၊ ဧပရယ် ၁၉ တွင် DDOS စနစ်ဖြင့်တိုက်ခိုက်ရာ၌ ပါဝင်ခဲ့သည်။

အခြားကြည့်ရန်
-------------

* GhostNet
* Honker Union
* RedHack (from Turkey)

ကိုးကား
-------

1. ↑  "'Red Hackers' back in China", Rediff.com, 2005
2. ↑  "China's anti-hacking alliance regrouped", Xinhua, March 26, 2005
3. ↑  Jongsma, Carl: "Chinese hackers poised for anti CNN attack on April 19", Computer World, 2008
4. ↑  Claburn, Thomas: "CNN Faces Cyberattack Over Tibet Coverage Archived 23 April 2008 at the Wayback Machine." InformationWeek, 2008
5. ↑  "CNN website targeted", April 18, 2008 CNN
Black Ivory
Black Ivory
ဘန်ကောက်- ထိုင်းနိုင်ငံ၏ နာမည်ကြီး ဟိုတယ်တစ်ခုဖြစ်သည့် Anantara ဟိုတယ်တွင် ဆင်၏ချေးမှရရှိသော ကော်ဖီကို ရောင်းချလျက်ရှိသည်။ ၎င်းကော်ဖီကို The Black Ivory ဟု အမှတ်တံဆိပ်ပေးထားပြီး ၎င်းမှာ ဆင်ကို ကော်ဖီသီးများကျွေး၍ အစာခြေစေသည်။ ထို့နောက် အစာ ဟောင်းအဖြစ် စွန့်လိုက်သော ဆင်၏ မစင်မှ ကော်ဖီစေ့များကို ပြန်လည်ကောက်ယူ အခြောက်လှန်းပြီး အမှုန့် ကြိတ်၍ ကော်ဖီမှုန့်အဖြစ် ထုတ်လုပ် ခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းကော်ဖီမှုန့်ဖြင့် ဖျော်သည့် ကော်ဖီကို တစ်ကီလိုဂရမ်လျှင် အမေရိ ကန်ဒေါ်လာ ၁,၁၀၀ ဖြင့် ရောင်းချသည်။

သုတေသနပြု လေ့လာချက်များအရ အစာခြေနေစဉ် တွင် ဆင်၏ခန္ဓာကိုယ်မှ အင်ဇိုင်းဓာတ်များသည် ကော်ဖီ၏ ပရိုတင်းဓာတ်ကို ချေဖျက်ပစ်လိုက်သည်။ ကော်ဖီ၏ ခါးသက်သော အရသာမှာ ယင်းပရိုတင်းဓာတ်ကြောင့် အဓိက ဖြစ်၍ ပရိုတင်းဓာတ်နည်းပါးသွားလျှင် အခါးအရသာ မရှိသလောက်ဖြစ်သွား သည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုင်းအခြေစိုက် Anantara ဟိုတယ်လုပ်ငန်းတစ်ခုက ၎င်းတို့၏ ဆင်ကယ်ဆယ်ရေးစခန်းတွင် ဆင်ထိန်းများနှင့်အတူ ဆင်အကောင် ရေ ၃၀ ခန့် ထားရှိသည်။ ထိုင်းဟိုတယ်၏ ဆင်ချေး ကော်ဖီမှာ နှစ်ခွက်လျှင် အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၅၀ ရောင်းချပြီး
ကြောင်ကတိုး ကော်ဖီမှာ တစ်ကီလိုဂရမ်လျှင် ၇၄၈ ဒေါ်လာကုန်ကျသည်။

ကျမ်း​ကိုး
----------

1. ↑  (အေအက်ဖ်ပီ)
မန္တလေးမြို့နှင့် ကချင်ပြည်နယ် ဗန်းမော်မြို့ နယ်ဖွား ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ်၌ ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွား ကြီးပြင်းခဲ့သည်။ ပညာရေးတက္ကသိုလ် လေ့ကျင့်ရေးကျောင်း (TTC) မှ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန် နည်းပညာ တက္ကသိုလ်သို့ တက်ရောက် သင်ကြားခဲ့ပြီး B.E. (Civil) မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာဘွဲ့ကို ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ရရှိခဲ့သည်။ ဘွဲ့ရအပြီး မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာ အဖြစ်ဖြင့် Site Engineer အဖြစ် လည်းကောင်း၊ Structural Design Analyst အဖြစ် လည်းကောင်း ဆောက်ရွက်ခဲ့သည်။

  

၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် Living Color Media သို့ အယ်ဒီတာ အဖြစ် ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး၊ The Voice weekly စတင် ထွက်ရှိချိန်တွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

  

၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ စုဠာလင်္ကရဏတက္ကသိုလ် (Chulalongkorn University) တွင် တက်ရောက် သင်ကြားခဲ့သော နိုင်ငံတကာ ဖွံ့ဖြိုးရေး မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (Master of Arts in International Development Studies) ရရှိခဲ့သည်။

  

အလုပ်ရုံ ဆွေးနွေးပွဲများ၊ စာတမ်းဖတ်ပွဲများ၊ အစည်းအဝေးများကို ဂျပန်၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ တရုတ်၊ စင်ကာပူ၊ ထိုင်း၊ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု စသည့် နိုင်ငံများတွင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ပညာရပ်ဆိုင်ရာ စာတမ်းများ (academic papers) ကို အခါအားလျော်စွာ သုတေသနပြု ရေးသားလျက်ရှိသည်။

Living Color Media တွင် ဒုတိယအယ်ဒီတာချုပ်နှင့် Human Resources Manager အဖြစ် လည်းကောင်း၊ The Voice Weekly တွင် တာဝန်ခံ အယ်ဒီတာ အဖြစ် လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပြီး ပင်တိုင်ဆောင်းပါးများ ရေးသားလျက် ရှိသည်။

  

နိုင်ငံတစ်ခု ကြီးပွားခြင်း ခေါင်းစဉ်ဖြင့် နိုင်ငံစီးပွား တိုးတက်ရေးဆိုင်ရာ သီအိုရီများ၊ အမြင်များ၊ လက်တွေ့ ကြီးပွားနေကြသော စင်ကာပူ၊ ဂျပန် စသည့် အရှေ့အာရှ နိုင်ငံများ၏ ဥပမာများကို လည်းကောင်း၊ အင်္ဂလိပ် အီဒီယမ်များကို လည်းကောင်း အပတ်စဉ် ရေးသားလျက် ရှိသည်။

  

လူသားအရင်းအမြစ် ဖွံ့ဖြိုးရေး လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်နေသည့် Myanmar Egrees တွင် Leadership, Development Theory and Practice, Mass Communication Theories, Public Relations, Media Literacy, Information Government စသည့် ဘာသာရပ်များ သင်ကြား ပို့ချလျက် ရှိသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  ဇေယျသူ၏ ဗိုလ်ချုပ်နှင့် ခေါင်းဆောင်မှုရှာပုံတော် စာအုပ်မှ
‌တော်လမီဟူ‌သော အမည်သည်အီဂျစ်ပြည်ကို ဘီစီ ၃၂၃ မှ ၃၀ ခုနှစ်အထိ စိုးစံခဲ့‌သော ဘုရင် ၁၄ ဆက်တို့၏ အမည် လည်းဖြစ်သည်။ ထိုဘုရင် ၁၄ ဆက်ကို မက်ဆီဒုန်းဘုရင် 
မင်းဆက်ဟူ၍လည်း ‌ခေါ်ကြသည်။

ဘီစီ ၃၂၃-၃၀ ခုနှစ်အတွင်း ထွန်းကား‌သော မက်ဆီဒုန်း လူမျိုးတို့၏ ပထမဦးဆုံးဘုရင်မှာ ပထမ‌တော်လမီဘုရင် (ဘီစီ ၃၆ရ-၂၈၃) ဖြစ်သည်။ ထိုဘုရင်သည် မူလက မဟာအလက်ဇန္ဒား
၏ လက်သုံး‌တော် စစ်‌သေနာပတိတစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့ဘူး သည်။ မဟာအလက်ဇန္ဒား ကွယ်လွန်‌လေ‌သော် ပထမ ‌တော်လမီဘုရင်သည် အီဂျစ်ကိုသိမ်းပိုက်သည်။ သူ၏‌ခေတ်တွင် အီဂျစ်ပြည်သည် ကူးသန်း‌ရောင်းဝယ်‌ရေး ဗဟိုဌာန ဖြစ်သည်။ ပညာရှိသုခမိန်တို့ စု‌ဝေးရာလည်း ဖြစ်သည်။

ပထမ‌တော်လမီဘုရင် ကွယ်လွန်‌လေ‌သော် သူ၏သား‌တော် ဒုတိယ‌တော်လမီဘုရင် (ဘီစီ ၃၀၉-၂၄၆) သည် ခမည်း‌တော် ၏ လက်ငုတ်ဖြစ်‌သော လုပ်ငန်းစဉ်တို့ကို မ‌ပျောက်မပျက်‌စေရ 
ဘဲ ထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။ သူ၏ဖခမည်း‌တော်လက်ထက်က တည် ‌ဆောက်ခဲ့‌သော အလက်ဇန္ဒရီးယားမြို့အနီး ‌ဖေး‌ရော့ကျွန်းရှိ မီးပြတိုက်ကို ဆက်လက်တည်‌ဆောက်၍ နိုင်းမြစ်မှ ပင်လယ်နီ သို့ သွယ်‌ဖောက်‌သော တူး‌မြောင်းကိုလည်းအပြီးသတ်တူး‌ဖောက် ခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် တတိယ‌တော်လမီဘုရင် (ဘီစီ ၂၈၂-၂၂၁) လက်ထက်၌ကား ပထမ‌တော်လမီဘုရင် တည်‌ထောင်ခဲ့‌သော နိုင်ငံသည် အင်အားဆုတ်ယုတ်လာခဲ့သည်။ ပဉ္စမ‌တော်လမီ ဘုရင် (ဘီစီ ၂၀၉-၁၈၁)လက်ထက်၌ အီဂျစ်ပြည်ကို အန်တိုင်းအိုခပ်ဘုရင်က သိမ်းပိုက်၍ သူ၏ သမီး‌တော်ကို ပဉ္စမ‌တော်လမီဘုရင်နှင့် သင့်မြတ်‌စေသည်။

ပဉ္စမ‌တော်လမီဘုရင်သည် အသက် ၂၈ နှစ်အရွယ်တွင် ရုတ်တရက်ကွယ်လွန်‌လေသည်။ ထို့‌နောက် အီဂျစ်သမိုင်းတွင် ‌တော်လမီဘုရင်များ အစဉ်အဆက်စိုးစံလာခဲ့ပြီးသည့်‌နောက် 
ရာဇဝင်တွင် ကလီယို ပတ်ထရာ ဘုရင်မဟု ထင်ရှားအံ့‌သော ကလီယို ပတ်ထရာမင်းသမီးသည် အသက်အရွယ်အားဖြင့် ဆယ်နှစ်သာ ရှိ‌သေး‌သော သူ၏‌မောင်‌တော်ကို ဘုရင်တင် 
‌မြှောက်၍ ‌မောင်‌တော်နှင့်အတူ မိဖုရားအရာယူလျက် စိုးစံ‌လေ သည်။ ထိုမင်းသားက‌လေးကား ဒွါဒသမ‌တော်လမီဖြစ်သည်။

ဘီစီ ၄ရ ခုနှစ်တွင် အီဂျစ်ပြည်ကို ‌ရောမဘုရင် ဂျူးလိယက်ဆီဇာ ‌အောင်နိုင်သိမ်းပိုက်‌သောအခါ ဒွါဒသမ‌တော်လမီသည် ကလီယို ပတ်ထရာ၏ လက်ချက်‌ကြောင့် အီဂျစ်ပြည်မှထွက်‌ပြေး 
ခဲ့ရလေသည်။‌တော်လမီဘုရင်လည်း ထိုစဉ်အခါတွင် ကလီယို ပတ်ထရာနှင့် သင့်မြတ်‌နေပြီ ဖြစ်‌သော ဆီဇာဘုရင်ကို ပြန်လှန်စစ်ပြုရန် ကြိုးစားပါ‌သော် လည်း တိုက်ပွဲတစ်ခုတွင် လက်လွတ်ထွက်‌ပြေးရာမှ ‌ရေနစ်၍ ကံကုန်‌လေသည်။

ကိုးကား
-------

မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ (၅)
မြန်မာဘာသာဖြင့် သင့်လျော်သော အမည်မရှိသေးသောကြောင့် ဤဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်ကို အခြားဘာသာစကား / စာဖြင့် ရေးသားထားခြင်း ဖြစ်သည်။

**Kanojo, Okarishimasu (彼女、お借りします?)** ဂျပန်မန်ဂါကာတွန်း သည် ရဲယ်အိဂျိ မိယဂျိမ စာရေးသူ နှင့် ပုံရိပ် ဒီကာတွန် Weekly Shōnen Magazine Kodansha ဇူလိုင်လ 2017 ကတည်းကတွင်ထုတ်ဝေသည်

ဇာတ်ကောင်
---------

### အဓိက

ကဇုယါ ကိနိုရှိတ (木ノ下 和也, *Kinoshita Kazuya*?)
20 နှစ်အရွယ်ကောလိပ်ကျောင်းသားတိုကျိုမှာနေတဲ့သူ နာကျင်သောပြိုကွဲပြီးနောက်သူ့ရည်းစားနှင့်အတူ မာမိ နနမိ သူကမိန်းကလေးတစ်ယောက်ငှားရန်ဆုံးဖြတ်သည် မကြာခင်သူဟာအခြေအနေတွေမှာသူ့ကိုယ်သူတွေ့လိုက်ရတယ် သူ့မိသားစုနှင့်မိတ်ဆွေများနှင့်တွေ့ဆုံရန်ချိဇုရုကိုငှားရမ်းမည့်နေရာတွင်ဖြစ်သည်။ ထို့နောက်သူသည်သူမ၏အပေါ်ထားရှိသောရင်ခုန်စရာခံစားချက်များကိုဖြစ်ပေါ်စေသည်။ သူကတစ် ဦး မပြတ်သောကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးရှိပါတယ် တစ်ခါတစ်ရံသူသည်ထိုဝှက်ထားသောရည်ရွယ်ချက်ကိုဆုံးရှုံးနေသည်ဟုခံစားရသည်။ သို့သော်ငြားလည် သူ့ဝန်းကျင်ရှိလူများကိုလည်းဂရုစိုက်သောကြင်နာမှုရှိသည်။
ချိဇုရု မိဇုဟရ (水原 千鶴, *Mizuhara Chizuru*?)
ကောလိပ်ကျောင်းသားအငှားရည်းစားစိန်ကုမ္ပဏီသည် သူမသည်ဝန်ဆောင်မှု၏အကြီးအအဆင့်သတ်မှတ်ချက်ပေးခြင်းအပေါ်သူ့ဟာသူဂုဏ်ယူ။ သို့သော်မကျေမနပ်ဖြစ်လာခဲ့သည်နှင့်ဟန့်ထားကဇုယါအရှက်ကွဲခြင်းကိုသူမ၏နှင့်မကောင်းတဲ့အဆင့်သတ်မှတ်ချက်ပေးပါ ကျောင်းမှာ ချိဇုရု အိနိုချိဆဲ့ သူမသည်အဖွား၏မိသားစုနာမည်အောက်တွင်ရှိသည်။ နှင့်ကြီးမားသောမှောင်မိုက်ဘောင်မျက်မှန်နှင့်အချစ်ရယ်အတူတစ်ဦးအေးမြအသွင်အပြင်ရှိပါတယ် မကြာခင်မှာပဲသူတို့နှစ်ယောက်စလုံးတိုက်ခန်းဘေးကအိမ်နီးချင်းများတွေအဖြစ်ပြသခဲ့ပါတယ်။ သူမသည်သူမအားသူမ၏ဝန်ဆောင်မှုများကိုငှားခွင့်ပြုသည်။ ပြီးတော့သူ့ကိုလူတစ်ယောက်ဖြစ်လာအောင်ကူညီပေးပါ

ပြင်ပလင့်များ
-------------

* Anime official website  (in ဂျပန်)

1. ↑
2. ↑  CHARACTER｜TVアニメ『彼女、お借りします』公式サイト (in ja)။ 20 October 2020 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  18 October 2020 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**ပဲခူးရိုးမတောင်တန်း** သည် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း၊ မြောက်လတ္တီတွဒ် ၁၇ ဒီဂရီမှ ၂ဝ ဒီဂရီ အတွင်း မြောက်မှ တောင်သို့ ဧရာဝတီမြစ်နှင့် စစ်တောင်းမြစ်အကြားတွင် တည်ရှိသော တောင်တန်းဖြစ်သည်။ ပဲခူးရိုးမတောင်တန်းသည် မြောက်ဘက်စွန်း ပုပ္ပားတောင်မှ တောင်ဘက် သိင်္ဂုတ္တရကုန်းတော် အထိ ရှည်လျားသည်။ ယင်းတောင်တန်းသည် ဧရာဝတီမြစ်နှင့် စစ်တောင်းမြစ်အကြား ရေဝေ ကုန်းတန်းကြီး ဖြစ်ပြီး ပဲခူးမြစ်နှင့် စစ်တောင်းမြစ်တို့သည် ပဲခူးရိုးမတွင် မြစ်ဖျားခံသော မြစ်နှစ်စင်း ဖြစ်သည်။

တောင်ဘက်စွန်းသည် ရန်ကုန်မြို့ မြောက်ဘက်နားတွင် ပြတ်သွားပြီးနောက် ရန်ကုန်မြို့တွင်း၌ တောင်ပူစာကလေးများအဖြစ် ဖြာဆင်းလာသည်။ ရွှေတိဂုံဘုရားတည်ရာ သိင်္ဂုတ္တရကုန်းတော်သည် ပဲခူးရိုးမတောင်၏အဆွယ် တောင်ပူစာဖြစ်သည်။ ပဲခူးရိုးမတောင်သည် မြောက်မှတောင်သို့ မိုင် ၂ဝဝ ကျော် ရှည်သည်။ အမြင့်မှာမူ ပေ ၂ဝဝဝ ထက် ပိုမမြင့်ချေ။ သို့ရာတွင် စောက်၍ ကျောက်ထူထပ် ပေါများသည်။ အရှေ့ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်တို့သို့ တောင်စွယ်များဖြာ၍ ဆင်းသွားကြသည်။ ပဲခူးရိုးမတောင်၏ အရှေ့ဘက်တွင် ရမည်းသင်း၊ တောင်ငူနှင့် ပဲခူးခရိုင်များရှိ၍၊ အနောက်ဘက်တွင် မကွေး၊ သရက်၊ ပြည်နှင့် သာယာဝတီခရိုင်များ ရှိသည်။ အရှေ့ဘက် တောင်စောင်းမှ စစ်တောင်းမြစ်၏ မြစ်လက်တက်များနှင့် ပဲခူး မြစ်တို့ မြစ်ဖျားခံ၍ စီးဆင်းသည်။ အနောက်ဘက် တောင်စောင်းမှမူ၊ ပင်းချောင်း၊ ယင်းချောင်းနှင့် နဝင်းချောင်း တို့သည် ဧရာဝတီမြစ်တွင်းသို့ စီးဝင်ကြ၍၊ တောင်ဘက်၌ မူကား မြစ်မခမြစ်၊ သို့မဟုတ် လှိုင်မြစ်ထဲသို့ စီးဝင်သော ချောင်းပေါင်းများစွာသည် ယင်းတောင်၏တောင်ဘက်ဖျား တောင်တန်းများတွင် မြစ်ဖျားခံကြသည်။

ပဲခူးရိုးမတောင်၏ တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် မြောက်ဘက် ပိုင်းထက် မိုးများသဖြင့်၊ တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် အမြဲ စိမ်းလန်း သော သစ်တောများ ပေါက်ရောက်ပြီးလျှင်၊ မြောက်ဘက် ပိုင်းတွင် နွေအခါအရွက်ကြွေသော မုတ်သုန်သစ်တောများ ဖုံးလွှမ်းနေသည်။ ပဲခူးရိုးမတောင်သည် နေရာတိုင်း၌လိုပင် အဖိုးတန်သစ်တောများဖြင့် ဖုံးလွှမ်းလျက်ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံထွက် အဖိုးတန် ကျွန်းသစ်အများဆုံး ပေါက်ရောက်ရာ ဒေသဖြစ်သည်။ အရှေ့ဘက် တောင်စောင်းမှ သစ်များကို စစ်တောင်းမြစ်၏ လက်တက်များဖြင့် ထိုမြစ်ထဲသို့ မျှောချ၍ ပဲခူး-စစ်တောင်း တူးမြောင်းမှတစ်ဆင့် ရန်ကုန်မြို့သို့ တင်ပို့ကြသည်။ အနောက်ဘက် တောင်စောင်းမှ သစ်များကို မြစ်မခမြစ်၊ လှိုင်မြစ်များထဲသို့ စီးဝင်သော ချောင်းများမှ တစ်ဆင့် လှိုင်မြစ်ကို မျှောချကာ၊ ရန်ကုန်မြို့သို့ တင်ပို့ကြသည်။

ပဲခူးရိုးမတောင်တန်းဒေသတွင် အများအားဖြင့် ကရင်များ ရွာတည်ထောင်၍ နေထိုင်ကြသည်။ သို့ရာတွင် အလွန်လူဦးရေ ပါးသည်။ ယင်းတို့သည် ရွာ၏ ပတ်ဝန်းကျင်၌ ရှင်းလင်း ခုတ်ထွင်၍ တောင်ယာများတွင် အိမ်သုံးအတွက် ကောက်ပဲသီးနှံ စိုက်ပျိုးနေထိုင်ကြသည်။ ပြည်၊ မကွေး၊ တောင်ငူနှင့်သရက်ခရိုင် အစပ်ဘက်ရှိ ပဲခူးရိုးမတောင်တန်းဒေသတွင်မူ ချင်းရွာငယ်များ ရှိသည်။ ယင်းတို့သည် ရခိုင်ရိုးမတောင်ကို ကျော်၍ ဧရာဝတီမြစ် အရှေ့ဘက်သို့ မည်သည့်အချိန်ကစ၍ ပြောင်းရွှေ့ နေထိုင်ကြသည်ကိုမူ အတိအကျ မသိရချေ။ ပဲခူးရိုးမတောင်တန်းကို ပျဉ်းမနားမှ တောင်တွင်းကြီးသို့ သွားသော မီးရထားလမ်းတစ်ခုသာ ဖြတ်သန်း၍ ဖောက်ထားလေသည်။ လမ်းအဖြစ်ကား တောင်ငူမြို့မှ၊ ပြည်မြို့သို့ ပဲခူးရိုးမကို ဖြတ်၍ ကားလမ်း ဖောက်လုပ်ရန် စီစဉ်ဆဲဖြစ်၍ ယခု စတင်ဖောက်လုပ်နေချေပြီ။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Seekins, Donald M. (2006) *Historical dictionary of Burma (Myanmar)* Scarecrow Press, Lanham, Maryland, page 357, ISBN 0-8108-5476-7
2. ↑  Seekins, Donald M. (2006) *Historical dictionary of Burma (Myanmar)* Scarecrow Press, Lanham, Maryland, page 191, ISBN 0-8108-5476-7
3. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁)
ပုံသဏ္ဌာန် : အပင် တစ်နှစ်ခံနွယ်ပင်မျိုးဖြစ်၍ သေးသွယ်သော အကိုင်းအခက်များတွင် အမွေးများ ရှိသည်။ အပင်ကြီးရင့်လာသောအခါ ပြောင်ချော၏ ။
အရွက် ရွက်လွှဲထွက်သည်။ သုံးရွက်မြွှာပေါင်းဖြစ်၍ အောက်နှစ်ရွက်သည် လိပ်ပြာတောင်ပုံသဏ္ဌာန်ရှိပြီး ရွက်ရင်း ရွဲ့စောင်းနေသည်။ ထိပ်ရွက်မြွှာသည် ဘေးရွက်မြွှာ နှစ်ခုထက်သေးငယ်ပြီး ရွက်ထိပ်ရွက်ရက်းသွယ်၍ အလယ်ပိုင်း ကျယ်သည်။ အရွက်ထက်အောက် မျက်နှာပြင်နှင့်ရွက်ညှာတွင် အမွေးများရှိသည်။ ရွက်မြွှာများ၏ ရွက်ညှာရင်းတွင် ရွက်စွယ်၂ ခုရှိ၏။
အပွင့် ပဲပုစွန်ပွင့်နှင့်တူ၏ ။ ပွင့်ညှာတို၍ ပန်းခိုင်အောက်ဘက်သို့ ငိုက်ကျနေသည်။ အပွင့် ခရမ်းရောင်ဖြစ်သည်။ ပွင့်ချပ် အညိုရောင်ပေါ်တွင် အနက်စက်ကလေးများ ရှိ၍ မီးခိုးရောင် အမွေးကလေးများ ရှိ၏။
အသီး ညိုဝါရောင်ရှိ၏ ။ အသီးတောင့်မှာ ၂ လက်မ ၃ လက်မ ရှည်၍ ထိပ်ဘက်တွင် ကောက်နေ၏ ။ အစေ့အိမ်ဘေးတွင် ယားယံစေသော အမွေးများ ရှိသည်။ အစေ့ ၅-၆စေ့ ခန့်ပါသည်။ တပို့တွဲလ တပေါင်းလတွင်သီးသည်။
အစေ့ ဘဲဥပုံဖြစ်သည်။ ပြားချပ်နေသည်။ အညိုရောင်တွင် အနက်စက်များ ပါရှိ၏ ။
အသုံးပြုနိုင်သည့်
အစိတ်အပိုင်းများ : အမြစ် ၊ အစေ့ ၊ အသီး ၊ အရွက်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင်
တွေ့နိုင်သောနေရာများ : မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့အပြားတွင် ပေါက်ရောက်သည်။
ပေါက်ရောက်ပုံ။ ။ သဘာ၀အလျောက် ပေါက်ရောက်သည်။
အသုံးဝင်ပုံ : အာနိသင်။ ။ မြန်မာဆေးကျမ်း များ အလိုအရ ခွေးလှေးယားသည် ချိုခါးသော အရသာ ရှိ၏ ။ အေးသောဂုဏ်သတ္တိရှိ၏ ။ လေ ၊ သည်းခြေကို နိုင်၏ ။ အစေ့သည် သုက်ကိုပွားစေ၏ ။ အားကို ဖြစ်စေ၏ ၊ ၀ဖြိုးစေ၏ ၊ သန်ပိုးများကို နိုင်၏ ၊ အာရုံကြောများကို အားရှိစေ၏ ၊ အမြစ်သည် အကြောများကို အားရှိစေ၏။ ဆီးရွှင်စေ၏။ အစေ့အိမ်၌ ကပ်နေသော အမွေးများသည် သန်ပိုးများကို ကျစေ၍ သွေးလေတို့ကို ကြွစေနိုင်သဖြင့် ထုံကျင်နေသောနေရာတို့၌ လိမ်းပေးရ၏ ။
အသုံးပြုပုံ-
အမြစ်
၁ ။ ခွေးလှေးယားမြစ်မှုန့် အနည်းငယ်ကို ရေနှင့်ရောသောက်သော် သွေးဝမ်းကျရောဂါ ပျောက်၏။
၂ ။ ခွေးလှေယားမြစ်ကို သုံးခွက်တစ်ခွက်တင်ပြုတ်၍ ပျားရည်နှင့် ရောသောက် သော် ကာလဝမ်းရောဂါ ပျောက်၏ ။
၃ ။ ခွေးလှေယားမြစ်ကို ကြိတ်၍ ရေဖျဉ်းရှိသောဗိုက်တွင် လိမ်းပေးခြင်း ၊ အတုံးငယ်ကလေးများပြု၍ ခြေဆစ်လက်ဆစ်တို့၌ ချည်နှောင်ပေးခြင်းဖြင့် ရေဖျဉ်းရောဂါပျောက်စေ၏။
၄ ။ ခွေးလှေယားမြစ် ကြိတ်ရည်ကို နေ့စဉ်သောက်သုံးသော် လေရောဂါ လက်မောင်းသိမ်ရောဂါ ပျောက်စေ၏ ။
၅ ။ ခွေးလှေယားမြစ်မှုန့်ကို ဆီနှင့် ချင်ပြီး အဆီကို စစ်ယူ၍ လိမ်းပေးသော် ဆင်ခြေထောက်ရောဂါ ပျောက်၏ ။
အစေ့
၁ ။ ခွေးလှေယားစေ့မှုန့်ကို ရေနှင့် ရောသောက်သော် ဆီးချုပ်ရောဂါ ပျောက်၏ ။
၂ ။ ခွေးလှေယားစေ့အနုကို ဟင်းအဖြစ် ကြော်ချက်စားသော် သွေးအန် သွေးလျှံရောဂါ ပျောက်၏ ။
၃ ။ ခွေးလှေယားစေ့ကို ထောပတ်နှင့် ကြော်ချက်စားသော် လူကို ၀စေ၍ အားကို တိုးစေသည်။
၄ ။ ခွေးလှေယားစေ့ကို ကြိတ်၍ ကင်းကိုက်ရာ၌ အုံပေးသော် ကင်းဆိပ်ပျောက်၏ ။
၅ ။ ခွေးလှေယားစေ့သည် အားတိုးဆေး၊ ကာလသားရောဂါပျောက်ဆေး ၊ လေငန်းရောဂါပျောက်ဆေးအဖြစ်လည်း သုံး၏ ။
၆ ။ ခွေးလှေယားစေ့ကို အမှုန့်ပြု၍ နွားနို့သောက်လျှင် သုက်အားကို အထူးပွားစေ၏ ။ အမျိုးသမီးများ နို့ထွက်စေ၏ ။
၇ ။ ခွေးလှေယားစေ့နှင့် ခွေးလှေယားမြစ်ကို ဆတူအမှုန့်ပြု၍ ယင်းအမှုန့်နှင့် သကြားဆတူရောပြီး နွားနို့နှင့် နေ့စဉ်သောက်ပါက ကျန်းမာ၀ဖြိုးပြီး သုက်အားကို အလွန်အမင်း ကောင်းစေသည်။
အသီး
၁ ။ အသီးတောင့်ကို သန်ကျဆေးအဖြစ် သုံး၏ ။
အရွက်
၁ ။ ခွေးလှေယားရွက်ကို ပြုတ်တို့လျှင် အမျိုးသမီး သားသည် မိခင်များ နို့ထွက်များစေ၏ ။ သွေးအန် ၊ သွေးကျရောဂါ ကို ကာကွယ်နိုင်၏ ။ ယောက်ျားများ ဒူလာပါဒရက်ရောဂါပျောက်စေ၏။

ကိုးကား
-------

1. ↑  The Plant List: A Working List of All Plant Species။ 5 June 2019 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  6 November 2021 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑
**ဝေလန်ဒရာ ရေကန်ဒေသ** သည် 
ဩစတြေးလျနိုင်ငံ နယူးဆောက်ဝေးပြည်နယ် အနောက်ဖျားတွင် တည်ရှိသော ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ တစ်ခု ဖြစ်သည်။  ဝေလန်ဒရာရေကန် ဒေသသည် ဩစတြေးလျ ရှေးဦးနေ လူမျိုးစုများ ဖြစ်ကြသော မူသီမူသီလူမျိုး၊ နျမ်ပါးလူမျိုး၊ ဘားကင်ဂျီလူမျိုးတို့၏ ရိုးရာ တွေ့ဆုံရာ ဒေသ ဖြစ်သည်။ ၅၉၀,၀၀၀ ဧက (၂၄၀,၀၀၀ ဟက်တာ) ကျယ်ဝန်းသော ထိုဒေသကို ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေ
နှစ်ကော်မတီမှ ၁၉၈၁ ခုနှစ် ပဉ္စမအကြိမ် အစည်းအဝေးတွင် အောက်ပါအတိုင်းဖော်ပြ၍ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်စာရင်းသို့ ထည့်သွင်း ခဲ့သည်။ 
{{quotation|*... ကမ္ဘာဦးအစကတည်းက ကြွင်းကျန်ရစ်သော ကန်ရေပြင်စနစ်၏ အနယ်အနှစ်များ၊ ဘူမိရုပ်သွင်ဆိုင်ရာ အထောက်အထားများ နှင့် မြေသားတို့တွင် အနိမ့်ပိုင်း ရေခဲဖုံးလွှမ်းခြင်းမခံခဲ့ရသော ပလိုင်စတိုဆင်း သွင်ပြင်များ၏ အထောက်အထားများကို တွေ့ရသည်။ ပလိုင်စတိုဆင်းခေတ်နှောင်းပိုင်း ရေခဲခေတ် နှင့် အပူပိုင်းခေတ်ကြား ရာသီဥတု အပြောင်းအလဲနှင့် ဆက်စပ်သော ထင်ရှားသော အထောက်အထားများလည်း ရှိပြီး အထူးသဖြင့် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁၀၀,၀၀၀ ကျော်မှ ဖြစ်သည်။ ရေကန်၏ ဂေဟစနစ် အနေနှင့် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁၈,၅၀၀ ခန့်တွင် ရပ်တန့်ခဲ့သဖြင့် ဝေလန်ဒရော ရေကန်များသည် လူတို့အနေနှင့် ယခု ပုံပန်းသဏ္ဌန်သို့ ဆင့်ကဲပြောင်းလဲလာကြသော ပလိုင်စတိုဆင်းခေတ်အတွင်းက သက်ရှိတို့၏ အခြေအနေ အတွက် အကောင်းဆုံး မှတ်တမ်း ဖြစ်သည်။* 

  

အပျက်အစီးမရှိသော ကျောက်လွှာများသည် ဟိုမိုဆေးပီးယန်း ဆေးပီးယန်း တို့၏ ဘောဂဗေဒ ဘဝကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ရာတွင် ထင်ရှားသော သက်သေများ အဖြစ် တည်ရှိသည်။ ရှေးဟောင်းသုတေသနဆိုင်ရာ အကြွင်းအကျန်များ ဖြစ်သော မီးဖို၊ ကျောက်သားလက်နက်များနှင့် ခရုခွံ အကြွင်းအကျန်များမှ ဒေသအတွင်း ရနိုင်သမျှ အရင်းအမြစ်များကို အံ့ဩဖွယ်ရာ အသုံးချနိုင်ခြင်းနှင့် ပြောင်းလဲလာသော သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နှင့် လူတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုအကြား ဆန်းပြားစွာ ပေါင်းကူး ဆက်စပ်နိုင်ခြင်း ကို ပြသနေသည်။ မပျက်မစီးဘဲ ရှိသော ဧရာမ သားပိုက်ကောင်ကြီးများ၏ ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်း များကိုလည်း ဤနေရာတွင် တွေ့ရသည်။

  

ဝေလန်ဒရာဒေသတွင် အာဖရိက အပြင်ဘက် ဟိုမိုဆေးပီးယန်း နှင့် ဆေးပီးယန်းတို့၏ အစောဆုံးသော သက်သေများရှိသည်။ ထိုသက်သေများကြောင့် လူတို့သည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄၂,၀၀၀ ခန့်ကတည်းက ဩစတြေးလျသို့တိုင်အောင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြကြောင်း သိရသည်။ ထိုနယ်မြေတွင် လွန်စွာရှေးကျသော အချိန်က လူသေတို့ကို မြှုပ်နှံရာ နေရာများ လည်း ရှိပြီး လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄၀,၀၀၀ ခန့်က မီးသင်္ဂြိုဟ်ရာ နေရာလည်း ရှိပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် ရှေးအကျဆုံး အခမ်းအနားဖြင့် မီးသင်္ဂြိုဟ်သော နေရာ ဖြစ်သည်။ ရှုပ်ထွေးသော အပင်များကို အစားအစာအဖြစ် စုဆောင်းသည့် စနစ်၏ သဲလွန်စများကိုလည်း တွေ့ရပြီး လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁၈,၀၀၀ ခန့်က မြက်ရိုင်းစေ့ကို ဂျုံအဖြစ်ကြိတ်သည့် ကျောက်တုံးများကိုလည်း တွေ့ရပြီး အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင် အသုံးပြုသော အချိန်နှင့် တစ်ချိန်တည်းခန့်တွင် ဖြစ်သည်။ ဆိုးဆေးများကို ထိုကန်စပ်သို့ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄၂,၀၀၀ ခန့်ကပင် သယ်ယူပို့ဆောင်ခဲ့ကြသည်။ ထိုဒေသမှ အထောက်အထားများကြောင့် ဩစတြေးလျ၏ အစောပိုင်း ကျောက်လက်နက်များကို အမျိုးအစား ခွဲခြားနိုင်ခဲ့သည်။

  

သတ်မှတ်ပြီးသည့် အချိန်မှစ၍ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁၉,၀၀၀ မှ ၂၃,၀၀၀ အတွင်းမှ လူတို့သွားရာလမ်းကြောင်း တစ်လျှောက် ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းများကို တွေ့ရသဖြင့် အစောပိုင်းလူတို့အနေနှင့် သူတို့၏ ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် မည်သို့ အပြန်အလှန် ဆက်ဆံကြသည်ကို နားလည်နိုင်သည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2  Willandra Lakes Region။ *World Heritage List*။ UNESCO (2014)။  1 September 2014 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**ထျဲန်းဟော် အမှတ် ၁** (TH-1) (တရုတ် - 天河一號) (နဂါးငွေ့တန်း အမှတ် ၁)  တရုတ်နိုင်ငံ ထျဲန်းကျင်းမြို့၊ အမျိုးသား စူပါ ကွန်ပျူတာ စင်တာတွင် တည်ရှိသည့် စူပါ ကွန်ပျူတာ ဖြစ်သည်။  ၂၀၁၀ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ထျဲန်းဟော် အမှတ် ၁ အေ (TH-1A)အဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့ပြီးနောက် တွက်ချက်နှုန်း တစ်စက္ကန့်လျှင် 2.507 petaflops (ပီတာမှာ ၁၀ ၏ ၁၅ ထပ်ကိန်း ဖြစ်သည်) ရှိပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တင်နက်စီပြည်နယ် အုတ်ခ်ရစ်ဂျ်ရှိ ဂျက်ဂွါ (Jaguar) စူပါကွန်ပျူတာကို ကျော်လွှားကာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် တွက်ချက်နှုန်း အမြန်ဆုံး စူပါကွန်ပျူတာ တစ်ခုဖြစ်သည်။ မူလ TH-1 ရော TH-1A ပါ လင်းနစ်စနစ်ကို အသုံးပြုသည်။ TH-1 ကို ရေနံရှာဖွေရေးနှင့် လေယာဉ်အမောင်းသင်စက်များတွင် အသုံးပြုသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  "China takes HPC heavyweight title."၊ October 28, 2010။
2. ↑  *China’s Defense University builds World Third fastest supercomputer*၊ www.china-defense-mashup.com၊ 29 October 2009၊ 2009-10-29 တွင် ပြန်စစ်ပြီး
3. ↑  "我国首台千万亿次超级计算机研制成功 (China builds its first petaFLOP level supercomputer)" (in Chinese)၊ SINA.com News and XinhuaNet.com News၊ 2009-10-29။ 2009-10-29 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**တောဆိတ်** (အင်္ဂလိပ်: Wild goat) တို့သည် ဆိတ်နှင့် နွားများပါဝင်သည့် ‘*ဗိုဗီဒီး (Bovidae)*’ မျိုးရင်းဝင် နို့တိုက်သတ္တဝါ များဖြစ်ကြသည်။ ‌တောဆိတ်များ၌ သမင်မျိုးမှာကဲ့သို့ ခွာကွဲများနှင့် ဦးချိုများရှိသည်။ သို့‌သော် ‌တောဆိတ်၏ ဦးချိုသည် သမင်မျိုး၏ ဦးချိုများကဲ့သို့ ‌ခေါင်းပိတ်မဟုတ်ဘဲ ကျွဲ နွား၊ သိုးနှင့် ဆိတ်တို့၏ ဦးချိုကဲ့သို့ ‌ခေါင်းပွဖြစ်သည်။ ‌တောဆိတ်သည် စားမြုံ့ပြန်သည်။ သမင်မျိုးကဲ့သို့ ဦးချိုလည်းမလဲ‌ချေ။ ‌မွေးစက‌ ပေါက်လာ‌သော ဦးချိုသည် အသက်ထက်ဆုံး ကြီးရင့်၍တည်‌လေသည်။ အဖိုတွင်‌ရော အမတွင်ပါ ဦးချို‌ပေါက်သည်။ ‌တောဆိတ်၏ဦးချိုသည် သမင်မျိုး၏ဦးချိုကဲ့သို့ ခွလျက်လည်းမရှိ‌ချေ။ ‌ဖြောင့်၍ ချွန်လျက်‌သော် ၎င်း၊ ဝက်အူရစ်ကဲ့သို့‌သော်လည်းကောင်း၊ ‌နောက်ဘက်သို့ ‌ကောက်လျက် ‌သော်လည်းကောင်း၊ ပန်းဆွဲပန်း‌တောင်ကဲ့သို့ အထက်သို့ညီညာစွာတက်၍ ‌ကောက်လျက်‌သော်လည်းကောင်း ရှိတတ်သည်။ များစွာ‌သော ‌တောဆိတ်၏ ဦးချိုတွင် ကွင်းပုံများရှိတတ်သည်။

တောဆိတ်အဖိုကို သူတို့၏ချိုများကိုကြည့်ခြင်းဖြင့် သိနိုင်ပြီး ထိုချိုများမှာ သမင်ချိုတို့ကဲ့သို့ တစ်နှစ်တစ်ခါလဲခြင်းမျိုးမဟုတ်ပဲ အမြဲတမ်းရှိနေခြင်းဖြစ်ကာ တစ်ခါတစ်ရံတွင် ဝင့်ကြွားသော မျဉ်းကွေးသဏ္ဌန် သို့မဟုတ် လိမ်ရှုပ်နေသော သဏ္ဌန်ရှိတတ်သည်။

ကမ္ဘာ‌ဟောင်းတွင် ‌တောဆိတ်အမျိုးကွဲ‌ပေါင်း ၁၀⁠၀ ‌ကျော်မျှ ရှိသည်။ ထိုအနက် အနည်းဆုံး အမျိုး‌ပေါင်း ၉၀ သည် အာဖရိကတိုက်တွင် မူရင်း‌ဒေသအဖြစ် ‌နေထိုင်ကြသည်။ ထို‌တောဆိတ်မျိုး အားလုံးလိုလိုသည် လွင်ပြင်များတွင်‌ နေကြသည်။ ‌တောဆိတ်တို့သည် ခြင်္သေ့၊ ကျားသစ်နှင့် ‌တောလိုက်ခွေးများလိုက်လျှင် အလွန်လျင်မြန်စွာ ‌ပြေးလွှားနိုင်ကြသည်။ ယင်းတို့၏ ကိုယ်ကိုကာကွယ်ရန်အတွက်လည်း ဦးချိုမှလွဲ၍ အခြားမည်သည့်အရာမျှ မရှိ‌ချေ။ လျင်မြန်စွာ ‌ပြေးနိုင်‌သော ‌ကြောင့်သာလျှင် သားရဲတို့‌ဘေးမှ လွတ်‌မြောက်နိုင် ကြ‌ပေသည်။

အလွန်သေးငယ်သော တော်ဝင်ဒရယ်ငယ် မှသည် နွားသိုးနှင့်တူသော အီလန်တောဆိတ် (Elands) အထိ အမျိုးမျိုး ရှိကြသည်။ ‌တောဆိတ်မျိုးစိတ်ပေါင်း ၉၁မျိုး ရှိပြီး ယင်းအနက် အများစုကို အာဖရိကတိုက်တွင် တွေ့ရသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑   "*Capra aegagrus*"  (2020). *IUCN Red List of Threatened Species* **2020**. IUCN.
2. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ (၅)

|  |  |
| --- | --- |
| Taxon identifiers | 
* Wikidata: Q178228
* Wikispecies: Capra aegagrus
* ARKive: capra-aegagrus
* BioLib: 302056
* BOLD: 747558
* EPPO: CAPAAE
* Fauna Europaea: 305226
* Fauna Europaea (new): 3d19b11b-afe7-4fb5-a1e0-04e7684215a0
* Fossilworks: 149651
* GBIF: 4409366
* iNaturalist: 74139
* IRMNG: 10527079
* ITIS: 898264
* IUCN: 3786
* NBN: NHMSYS0000376470
* NCBI: 9923
* ZooBank: 3FCCC021-51F9-441B-9462-48DDA13669AB

 |
**Punk blues** ( သို့ blue punk) သည် punk rock နှင့် blues တို့ပေါင်းစပ်ထားသော အမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်သည်။ punk blues ဂီတသမားများနှင့် တီးဝိုင်းများသည် protopunkနှင့် blues rock ကဲ့သို့ ဆက်နွယ်နေသော ပုံစံများ၏ အစိတ်အပိုင်းများကို ပေါင်းစပ်ထားသည်။ ဤပုံစံသည် ၁၉၆၀နှင့် ၁၉၇၀မှ garage rock သီချင်းများနှင့်အတူ စတင်ခဲ့သည်ဟု သိရသည်။
Punk blues သည် punkနှင့် blues အမျိုးအစားကြားထဲရှိသော ရိုးရှင်းသော စိတ်ခံစားမှုများကို အသားပေးထားသည်။ The Immortal Lee County Killer တီးဝိုင်းမှ အဆိုနှင့် ဂီတာသမား Chet Weise က "punk နှင့် blues နှစ်မျိုးစလုံးသည် ရိုးရှင်းသော ဘဝကို တုံ့ပြန်ထားခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ blues အမျိုးအစားအနည်းငယ်လည်ပတ်လာပြီး အနည်းငယ်မြန်လာပါတယ်။"

မူရင်း
------

၁၉၇၀နောက်ပိုင်း punk လှုပ်ရှားမှု မစတင်ခင် ကွဲပြားသောတီးဝိုင်းများဖြစ်သော The MC5, The Stooges, The Who, The Sonics, Captain Beefheartနှင့် New York Dolls တို့သည် စွဲမက်
စရာကောင်းသော အမေရိကန် blues ကို ပြသခဲ့ကြသည်။ Allmusic (online ဂီတလမ်းညွှန်) က punk blues ၏ လွှမ်းမိုးမှုကို "၆၀အလယ် garage rock သီချင်း၊ Captain Beefheart ၏ အစောပိုင်းကဲ့သို့ အထူးသဖြင့် Gun Club ၏ Fire of Love LP album(၁၉၈၁) ကဲ့သို့ ဖြစ်သည်ဟုဆိုသည်။ Allmusic အဆိုအရ punk blues သည် ၉၀အစောပိုင်းမှ မူလဖြစ်သော Jon Spencer, Blues Explosion, The Obivians, The Gores နှင့် The Gibsons Brother စသောတီးဝိုင်းများနှင့် ဝင်လာခဲ့သည်" ဟုဆိုသည်။ The White Stripes နှင့် X တီးဝိုင်းနှင့် The Gun Club တို့၏တီထွင်ထားသော punk နှင့် Blues ရောစပ်ထားသော ဂီတပုံစံသစ်နှင့် ၂၀၀၀ ခုနှစ်သို့ ရှေ့ဆက်လာခဲ့သည်။

ဆက်စပ်နေသောတီးဝိုင်းများ
------------------------

၁၉၈၈တွင် punk တီးဝိုင်း Social Distortion ၏ rockabilly, countryနှင့်blues များပေါင်းစပ်ထားသော Prison Bound album နှင့်စတင်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်ကာလတွင် Rollins Band (တီးဝိုင်း) သည် punk လွှမ်းမိုးသည့် blues jams များနှင့် ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ ၁၉၉၀အစောပိုင်းတွင် ဗြိတိန်ဂီတသမား PJ Harvey က avant-grade ၏ပြောင်းလဲသောပုံစံများကို စမ်းသပ်လေ့လာခဲ့သည်။ Garage rock ဖြစ်ရပ်တွင် The White Stripe တီးဝိုင်းသည် punk ဂီတသမားနှင့် တီးဝိုင်းများနှင့်အတူ အောင်မြင်စေရန် ရှေ့ဆက်စေခဲ့သည်။ The Detroit Cobras, Geraldine, Mystery Girls, The Reigning Sound, Soledad Brother, The Von Bondies နှင့်အခြားမရေတွက်နိုင်သောတီးဝိုင်းများနှင့် ဤပုံစံကို ရှေ့ဆက်စေခဲ့သည်။ The Boston တီးဝိုင်းမှ Mr.Airplane Man သည် ဤပုံစံကို တီးခတ်စေခဲ့သည်။

Indie rock တီးဝိုင်းများဖြစ်သော The Kills နှင့် Deadboy& the Elephantmen သည် mediaတွင် punk/blues သီချင်းများကို ဆက်သွယ်စေခဲ့သည်။
**သတိုး မဟာ သရေစည်သူ ဦးကျင်** (၂၅ ဧပြီ ၁၉၀၄ – ၂၀၀၆) သည် မြန်မာသံအမတ်ကြီး ဖြစ်သည်။

ဦးကျင် သည် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် နှင့် Oriel College, Oxford တွင် ပညာသင်ကြား ခဲ့သည်။ 

၁၉၂၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ရာထူးဝန် အဖွဲ့သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၂၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် မြန်မာနိုင်ငံ လက်ထောက်ကော်မရှင်နာအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၂ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ပညာရေးဌာန လက်ထောက်အတွင်းဝန်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၁၉၃၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ဦးစီးအရာရှိအဖြစ်လည်းကောင်း ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ 1935 ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် သမဝါယမအသင်းများဌာနတွင် ပူးတွဲမှတ်ပုံတင်အရာရှိဖြစ်လာပြီး 1937 ခုနှစ် မတ်လတွင် တရားဝင်မှတ်ပုံတင်အရာရှိ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၃၉ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ဒုကော်မရှင်နာအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၁၉၄၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် သစ်တောများဌာန၏ အတွင်းဝန် အဖြစ်လည်းကောင်း ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၄၅ ခုနှစ် မေလမှ အောက်တိုဘာလအထိ ရာထူးဝန်အဖွဲ့တွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး ၁၉၄၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် လူမှုဝန်ဆောင်မှုဌာန၏ အတွင်းရေးမှူးဖြစ်လာခဲ့သည်။ 

၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှအင်ပါယာ၏ အမိန့် (OBE) ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။

နောက်ပိုင်းတွင် သူသည် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ အိန္ဒိယသမ္မတနိုင်ငံ ( ၁၉၅၁-၁၉၅၅ )၊ စိန့်ဂျိမ်းတရားရုံး နှင့် ယူကေ (၁၉၅၅-၁၉၅၆) နှင့် USSR (1956-1962) တို့တွင် သံအမတ်ကြီး အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

၂၀၀၆ ခုနှစ်၌ ရန်ကုန်တွင် ကွယ်လွန် ခဲ့သည်။
**လော့စ် ဂလက်ဆာရားရက်စ် အမျိုးသား ဥယျာဉ်** သည် အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံ ဆန်တာခရုဇ် ခရိုင်ရှိ ဖက်ဒရယ်အစိုးရမှ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ထားသော ဒေသ ဖြစ်သည်။

ဥယျာဉ်၏ အကျယ်အဝန်းမှာ ၇၂၆,၉၂၇ ဟက်တာ (၇၂၆၉.၂၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ၊ ၂,၈၀၆.၆၈ စတုရန်းမိုင်) မျှ ရှိသဖြင့် နိုင်ငံအတွင်း အကြီးဆုံး အမျိုးသား ဥယျာဉ် ဖြစ်သည်။

၁၉၃၇ ခုနှစ် မေလ ၁၁ ရက်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ထိုဥယျာဉ်အတွင်း ဝင်ရိုးစွန်းနီး မက်ဂဲလန် သစ်တော နှင့် အနောက် ပန်တဂိုနီယန် မြက်ခင်းပြင် ဇီဝမျိုးကွဲများအား ကိုယ်စားပြုဖော်ပြနေသာ နေရာများအား ကောင်းမွန်စွာ ထိန်းသိမ်းထားသော အခြေအနေဖြင့် တည်ရှိနေသည်။ ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် ယူနက်စကို၏ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။

ဥယျာဉ်၏ အမည်မှာ အင်န်ဒီးစ်တောင်တန်း ရှိ ဧရာမ ရေခဲပြင်ကြီးကို ရည်ညွှန်းမှည့်ခေါ်ခြင်း ဖြစ်ပြီး အန္တာတိကတိုက် ၊ ဂရင်းလန်ကျွန်း နှင့် အိုက်စလန် နိုင်ငံ တို့၏ ပြင်ပတွင် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ ထိုရေခဲပြင်ကြီးမှ ရေခဲမြစ်ကြီး ၄၇ စင်း စီးဆင်းလျက်ရှိပြီး ၁၃ စင်းမှာ အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာ သို့ စီးဆင်းသွားကြသည်။ ကမ္ဘာ၏ အခြားနေရာများတွင် ရေခဲမြစ်များသည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်ထက် ပျမ်းမျှ အမြင့်ပေ ၈,၂၀၀ (မီတာ ၂,၅၀၀) အနိမ့်ဆုံးမှ စတင် မြစ်ဖျားခံ စီးဆင်းလေ့ ရှိသော်လည်း ထိုရေခဲပြင်ကြီးကြောင့် ထိုရေခဲမြစ်များသည် အမြင့်ပေ ၄,၉၀၀ (မီတာ ၁,၅၀၀) မှ စတင် စီးဆင်းပြီး အမြင့်ပေ ၆၆၀ (မီတာ ၂၀၀) သို့ စီးဆင်း သွားကြသည်။ တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် ချီလီနိုင်ငံ ပိုင်နက် အတွင်းမှ တောရပ်စ် ဒယ်လ်ပိုင်း အမျိုးသား ဥယျာဉ်နှင့် ထိစပ်နေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Los Glaciares National Park။ UNESCO World Heritage Centre။
2. ↑  webmaster@losglaciares.com။ Welcome to Los Glaciares National Park။
အဆိုပါ **ငှက်ကြီးတောင်ဦးချို အိုးရဇ်ဆိတ်** (အင်္ဂလိပ်: Scimitar Oryx (သို့) Scimitar horned-Oryx) သည် အိုးရဇ်တောဆိတ် (Oryx) တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ဒေသရင်းနယ်မြေတွင်မျိုးသုဉ်းသွားသော တိရစ္ဆာန်လည်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတောဆိတ်များကို တိရစ္ဆာန်ရုံများ၊ တောရိုင်းသဘာဝဥယျာဉ်ကြီးများနှင့် ထိန်းသိမ်းရေးနယ်မြေများတွင်သာ တွေ့မြင်နိုင်သည်။ သူတို့သည် ယခင်က အာဖရိကတိုက် မြောက်ပိုင်းဒေသ တစ်ခွင်လုံးတွင် နေထိုင်ကျက်စားခဲ့ကြဖူးသည်။ ငှက်ကြီးတောင် အိုးရဇ်များသည် အထီးတွင်ရော အမတွင်ပါ ဦးချိုပေါက်ကြပြီး ၎င်းဦးချိုများ၏ ပုံစံမှာ ငှက်ကြီးတောင်ဓား (Scimitar) ကဲ့သို့ ရှည်လျားကွေးညွှတ်သွားသော ပုံစံမျိုးရှိနေသဖြင့် အဆိုပါအမည် မှည့်ခေါ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ 

အိုးရဇ်ဆိတ်များသည် အပင်စားသတ္တဝါများဖြစ်ကြပြီး အလင်းရောင်ရှိချိန်သာ သွားလာလှုပ်ရှားသော နေ့ သတ္တဝါ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့၏ ခန္ဓာကိုယ်ပုံသဏ္ဌာန်သည် အခြားသော အိုးရဇ်ဆိတ်များနှင့် အတူအတူပင်ဖြစ်သည်။ ထူးခြားသည်မှာ ငှက်ကြီးတောင် အိုးရဇ်များတွင် အနက်ရောင်တစ်ကောင်မှမရှိခြင်းဖြစ်ပြီး အိုးရဇ်များထဲတွင် အနက်ရောင်မရှိသော တစ်ခုတည်းသော မျိုးစိတ်လည်းဖြစ်သည်။ 

ထိုကဲ့သို့ အိုးရဇ်များအကြားတွင် ထူးခြားလှပသည့် မျိုးစိတ်ဖြစ်သော်လည်း ဒေသရင်းနယ်မြေတွင် ကိုယ်တိုင်ရပ်တည် ရှင်သန်နိုင်ခြင်းမရှိတော့သည်မှာ အလွန်ဝမ်းနည်းဖွယ်ကောင်းလှသည်။

နောက်ထပ်ကြည့်ရန်
----------------

* ဂင်းစဗုတ်တောဆိတ်
* ဆိုင်ဂါးတောဆိတ်
* တောဆိတ်
* ဒေသရင်း၌ မျိုးသုဉ်းပျောက်ကွယ်သွားသော မျိုးစိတ်

ကိုးကား
-------

1. ↑  IUCN SSC Antelope Specialist Group (2016). "*Oryx dammah*". *IUCN Red List of Threatened Species* **2016**. IUCN.

| Taxon identifiers |
| --- |
| *Oryx dammah* | 
* Wikidata: Q369817
* Wikispecies: Oryx dammah
* ADW: Oryx\_dammah
* ARKive: oryx-dammah
* BOLD: 73512
* CMS: oryx-dammah
* ECOS: 4760
* EoL: 331078
* Fossilworks: 149595
* GBIF: 5220165
* iNaturalist: 42310
* IRMNG: 10705141
* ITIS: 625179
* IUCN: 15568
* MSW: 14200956
* NBN: NHMSYS0000377038
* NCBI: 59534
* Species+: 11205
* TSA: atlas edson atlas

 |
| *Antilope dammah* | 
* Wikidata: Q109646770
* GBIF: 8443500

 |
**အင်းယားလိတ်ဟိုတယ်** ကို ၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားကို အောက်တိုဘာလ ၁၆ ရက်ထုတ် မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာ ၌ *နိုင်ငံခြားအဆင့်အတန်းမီဟိုတယ် ၊ ကလိုသူကို ခေါ်လာ၍ တွဲကနိုင်သည်။ ကချေသည်တော့ ထားမည်မဟုတ်ဆိုခြင်း* ဟူသော ခေါင်းစဉ်ဖြင့် သတင်းဖော်ပြခဲ့၏။ ကျပ် (၂၆၅) သိန်း ကုန်ကျခဲ့ပြီး ရုရှားနိုင်ငံမှ လက်ဆောင်အဖြစ် ဆောက်လုပ်ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ဖွင့်ပွဲသို့ ဟိုတယ် မန်နေဂျင်းဒါရိုက်တာ ဗိုလ်မှူးချုပ်တီကလစ်၊ ဟိုတယ် အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ သဘာပတိ၊ အစ္စရေးသံအမတ်ကြီးနှင့် ဟိုတယ် မန်နေဂျာ မစ္စတာမာတစ်တို့ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ ယင်းဟိုတယ်ကြီးကို အစ္စရေးနိုင်ငံမှ ဖင်ဒါမင် အင်တာပရိတ် (Findamin Enterprise) က ဦးစီးဆောက်လုပ်ခဲ့ပြီး တစ်ယောက်ခန်း (၇၅)ခန်း၊ နှစ်ယောက်ခန်း (၁၂၄)ခန်း ရှိသည်ဟု ဆို၏။ ဟိုတယ် တည်းခိုနှုန်းမှာ တစ်နေ့ (၂၄) နာရီ အတွက် တစ်ယောက်ခန်း ၅၂ ကျပ် ၂၅ ပြား မှ ၅၉ ကျပ် ၅၀ ပြား ၊ နှစ်ယောက်ခန်း ၈၀ ကျပ် ၇၅ ပြား မှ ၉၂ ကျပ် ၇၅ ပြား ဖြစ်သည်။
ခန်းမကျယ်ကြီးများလည်း ရှိပြီး တစ်နေကုန် အသုံးပြုလျှင် ၁၁၈ ကျပ် ၇၅ ပြားမှ ၂၈၅ ကျပ် အထိ ကျသင့်ပါသည်။ အစားအသောက်နှုန်းထားများမှာမူ နံနက်လက်ဖက်ရည် ၂ ကျပ် ၅၀ ပြား ၊ နေ့လယ်စာ ၁၁ ကျပ် ၇၅ ပြား နှင့် ညစာ ၁၆ ကျပ် ၅၀ ပြားတို့ အသီးသီး ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  တင်နိုင်တိုး။ ''ခေတ်ဟောင်းသတင်းစာများကပြောသော ၁၂ လရာသီ အဖြစ်အပျက်များ''။ သူရိယစာပေ၊ ရန်ကုန်။ ၂၀၀၉ မတ်။
၁၉၀၀ပြည့်နှစ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းကို အခြေပြုကာ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည် လက်သီးအုံကြွမှု (သို့) လက်သီးပုန်ကန်မှု(Boxer Uprising) သည် တရုတ်အမျိုးသားရေးလှုပ်ရှားမှု တစ်ရပ်ဖြစ်ကာ တရုတ်နိုင်ငံအား နောက်ဆုံးအုပ်ချုပ်သည့် မန်ချူးမင်းဆက်အားလည်းကောင်း၊ နယ်ချဲ့နိုင်ငံခြားသားများအားလည်းကောင်း အလုံးစုံပုန်ကန်သည့် တော်လှန်ရေးဖြစ်သည်။ ထိုတော်လှန်ပုန်ကန်မှုကြီးကြောင့် ပဒေသရာဇ်မန်ချူးအစိုးရ အားနည်းချိနဲ့သွားရပြီး တိုးတက်ပွင့်လင်းသော ပညာတတ်လူငယ်များ၏ ဦးဆောင်မှုတို့ဖြင့် နောင် ၁၁နှစ်အကြာတွင် တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံကို တည်ထောင်နိုင်ခဲ့သည်။ 

၁၈၉၈ခုနှစ်မှစကာ **တရားမျှတသော လက်သီးများ** အမည်ရှိ အသင်းကို မြောက်ပိုင်းတရုတ်လယ်သမားများက လျှို့ဝှက်တည်ထောင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၀၀ ပြည့်နှစ်အရောက်တွင် ထိုအသင်းကြီး အင်အားကောင်းလာကာ တော်လှန်ရေးကြီး စတင်သည်။ ရည်မှန်းချက်မှာ ကိုလိုနီစနစ်ဆန့်ကျင်ရေး၊ ခရစ်ယာန်ဘာသာဆန့်ကျင်ရေး ဖြစ်သည်။ ထိုရည်မှန်းချက်အတိုင်းပင် နိုင်ငံခြားသားနှင့် တရုတ်လူမျိုး ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင် အမြောက်အများအား သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။ 

အစပိုင်းတွင် မန်ချူးအစိုးရအနေဖြင့် လက်သီးသူပုန်များအား နှိမ်နှင်းခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် သူပုန်တို့ကို ထောက်ခံကာ ပြည်ပဩဇာလွှမ်းမိုးခြင်းကို ဖယ်ရှားရန်ကြိုးပမ်းလာသည်။ မေလတွင် လက်သီးသူပုန်များသည် ကျေးလက်များမှ ဘေကျင်းမြို့တော်သို့စုရုံးလာသလို မန်ချူးအစိုးရမှလည်း ပြည်ပတိုင်းပြည်များကို စစ်ကြေညာရန် ကြိုးပမ်းလာသည်။ သို့ဖြင့် အမေရိကန်၊ ပြင်သစ်၊ အင်္ဂလန်၊ အီတလီ၊ ဂျပန် စသော မဟာမိတ် ၈ နိုင်ငံတို့မှ သံတမန်တို့သည် သံတမန်ရိပ်သာတွင် ၅၅ ရက်ကြာ ပုန်းအောင်နေထိုင်ခဲ့ရသည်။ ထို သံတမန်များနှင့် မိသားစုများအားလည်းကောင်း၊ ကျန်အရပ်သားများအားလည်းကောင်း ကယ်တင်ရန်အကြောင်းပြ၍ မဟာမိတ် ၈ နိုင်ငံတို့မှ စစ်တပ်များစေလွှတ်ကာ တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုစစ်တပ်များမရောက်လာမီ ဇွန်လ၊ ၁၈ ရက်နေ့တွင် မိဖုရားကြီး ရှီစီးမှ နိုင်ငံခြားသားများအား သတ်ရန်အမိန့်ပေးခဲ့သဖြင့် သံတမန်များနှင့် မိသားစုဝင်များပါ သတ်ဖြတ်ခံရသည်။

ဩဂုတ်လတွင် နိုင်ငံစုံတပ်ဖွဲ့များ ဘေကျင်းမြို့တော်ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သဖြင့် လက်သီးသူပုန်ထမှုကို ထိန်းချုပ်နှိမ်နှင်းနိုင်သည့် အပြင် မန်ချူးအစိုးရထံမှလည်း စစ်လျှော်ကြေးငွေ စုစုပေါင်း ပေါင် ၆၇ သန်းကို နှစ်ကာလ ၃၉ နှစ်အတွင်း အပြေအလည်ပေးဆပ်စေသည့် boxer protocol သဘောတူညီချက်ကိုပါ အရယူခဲ့ကြသည်။
မြန်မာဘာသာဖြင့် သင့်လျော်သော အမည်မရှိသေးသောကြောင့် ဤဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်ကို အခြားဘာသာစကား / စာဖြင့် ရေးသားထားခြင်း ဖြစ်သည်။

"**Buffalo buffalo Buffalo buffalo buffalo buffalo Buffalo buffalo**" ဆိုသည်မှာ အင်္ဂလိပ်သဒ္ဒါနည်းကျ မှန်ကန်သည့် ဝါကျတစ်ကြောင်းဖြစ်သည်။ ဤဝါကျသည် အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား၌ ဝေါဟာရအနက်မပြတ်သားမှု ၊ ထွေပြားမှု သဘောတရားမှနေ၍ ရှုပ်ထွေးပြီးနားလည်ရခက်သည့်စာကြောင်းများကိုဖန်တီးရန် homonyms (စာလုံး/အသံတူ အနက်ကွဲ) နှင့် homophones (အသံတူ အနက်/စာလုံးကွဲ) များကို မည်သို့မည်ပုံ အသုံးပြုနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြတင်ဆက်လေ့ရှိသည့် ဥပမာတစ်ခုဖြစ်သည်။

၎င်းကို ၁၉၆၇ ခုနှစ်မှစ၍ Dmitri Borgmann ဆိုက သူ၏ Beyond Language စာအုပ်တွင် ဝါကျအဖြစ်အသုံးပြုခဲ့သည်။ နယူးယောက်မြို့၊ Buffalo တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခဖြစ်သည့် ဝီလျံ ဂျေ ရက်ပေါ့ပါ က ၁၉၇၂ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် သုံးခဲ့ပြန်သည်။

ဤဝါကျတွင် ပုဒ်ဖြတ် ပုဒ်ရပ်မရှိပါ။ ယင်းတွင် buffalo ဆိုသည့် စကားလုံးအား အဓိပ္ပာယ် ၃မျိုး အသုံးပြုထားည်။

* နာမ်အထူးပြု စကားလုံး (noun adjunct) - နယူးယောက်ပြည်နယ်မှ (ဒုတိယအကြီးဆုံး) buffalo မြို့။
* နာမ်: အင်္ဂလိပ်ဘာသာတွင် buffalo အား ကျွဲ အဓိပ္ပာယ်ရရှိသည်။ bison (အမေရိကန်ပြောင် သို့မဟုတ် မြောက်ဥရောပ အမွေးရှည်နွားရိုင်းကြီး) ဟူ၍လည်း သိကြသည်။
* ကြိယာ - တစ်စုံတစ်ယောက်ကိုခြောက်လှန့်ခြင်း (သို့မဟုတ်) ခြမ်းခြောက်ခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော "buffalo" ဟူသောစကားလုံး။

၎င်းဝါကျအား အောက်ပါအတိုင်း ခွဲခြားနိုင်သည်။ 

"Buffaloa buffalon Buffaloa buffalon buffalov buffalov Buffaloa buffalon" နာမဝိသေသနအား အေ(a) နာမ်အား အင်န်(n) နှင့် ကြိယာအား ဗွီ(v) ဟူ၍ဖြစ်သည်။ 

ပို၍ ရှင်းလင်းစေရန် အခြားစာကားလုံးများ၏ အကူအညီဖြင့် နားလည်နိုင်သည်။

1. Buffalo buffalo (ဘဖလိုမြို့မှ ကျွဲများ သည်) [that] Buffalo buffalo buffalo (ဘဖလိုမြို့မှ ကျွဲများက အနိုင်ကျင့်လိုက်သော) buffalo Buffalo buffalo (ထိုမြို့မှ ဤတရိစ္ဆာန်(ကျွဲများ) ကို အနိုင်ကျင့်လျက် ရှိသည်။)
2. [Buffalo from Buffalo] that [buffalo from Buffalo] buffalo, also buffalo [buffalo from Buffalo].

* Buffalo City - အမေရိကန်နိုင်ငံရှိ ဘတ်ဖလိုမြို့
* Buffalo - ကျွဲ
* Buffalo (verb) - အနိုင်ကျင့်သည်။ ခြိမ်းခြောက်သည်။

စာကြောင်းအာ မြန်မာဘာသာသို့ ပြန်ဆိုကြည့်လျှင် "ဘတ်ဖလိုမြို့မှ ကျွဲများ အနိုင်ကျင့်လေ့ရှိသည့် ဘတ်ဖလိုမြို့က ကျွဲများသည် ဘတ်ဖလိုမြို့က ကျွဲများကို ခြိမ်းခြောက်ပါသည်" ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ရသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Borgmann၊ Dmitri A. (1967)။ *Beyond Language: Adventures in Word and Thought*။ New York, NY, USA: Charles Scribner's Sons။ OCLC 655067975။
2. ↑  Rapaport၊ William J. (2012)။ A History of the Sentence 'Buffalo buffalo buffalo Buffalo buffalo.'။  December 7, 2014 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  Rapaport, William J. 19 February 1992. "Message 1: Re: 3.154 Parsing Challenges Archived 19 October 2009 at the Wayback Machine.". linguistlist.org. Retrieved on 14 September 2006.
**မ မြလေး** ( - ၁၉၄၃ ဝန်းကျင်) သည် မြန်မာလူမျိုး သဘင်သည် ဖြစ်သည်။ မင်္ဂလာအောင်မောင်း၊ ရွှေကျီးညို စသည့် မင်းသားများနှင့် တွဲကာ ထင်ရှားခဲ့သည်။

ငယ်ဘဝ
-----

သုံးဆယ်မြို့၊ စံရွေးတန်းလမ်းနေ ကြေးတီးဆရာ ဦးအောင်ကျော်၊ ဒေါ်ရွှေညွန့်တို့မှ ဖွားသည်။ ဦးအောင်ကျော်မှာ လက်ဆွဲဘာဂျာကိုလည်း ကျင်လည်သည်။ 

ဖခင်က အနုပညာပိုး သွင်းပေးရာ မမြလေးမှာ အသက် ၁၂ နှစ် ၁၃ နှစ် အရွယ်ကပင် အရပ်ယိမ်း၊ ဘုန်းကြီးပျံယိမ်းတို့တွင် ပါဝင်နေပြီ ဖြစ်သည်။

အနုပညာခရီး
----------

မမြလေး အရွယ်မရောက်မီ မိခင်တိမ်း၍ ဖခင်က ဖိုးစိန်ဇာတ်နောက် လိုက်သည်။ မမြလေးမှာလည်း ယိမ်းသမ ဖြစ်လာသည်။ ထို့နောက် ဦးဖိုးစိန်ဇာတ်မှ ထွက်ကာ အခြားဇာတ်များတွင် ခေါင်းဆောင်မင်းသမီးအဖြစ် လိုက်သည်။ ငွေကြေးအဆင်ပြေသည့်အခါ ပဲခူးမြို့၊ ဈေးလမ်း၌ အခြေချသည်။ မကြာမီပင် ဖခင် ဆုံးသည်။ ဘဝသစ်စသည့် မြို့ကို စွဲ၍ ပဲခူးမြ ဟူသော အမည်ကို ခံယူသည်။ 

### ဓာတ်ပြားသွင်းသည့် ဇာတ်ထုပ်များ

* *ဒွေးမယ်နော်* (မင်းသား ရွှေကျီးညို နှင့်)
* *ပဉ္စပါပီ* (မင်းသား ရွှေကျီးညို နှင့်)
* *ရှင်မအောင်ဖြူ* (မင်းသား ရွှေကျီးညို နှင့်)
* *မာဒင်္ဂ* (မင်းသား ရွှေကျီးညို နှင့်)
* *စောမွန်လှ* (မင်းသား ကတ်နက်စိန် နှင့်)
* *ပဒုမ* (မင်းသား မင်္ဂလာ အောင်မောင်း နှင့်)
* *မဟာဝိဇယ* (မင်းသား မင်္ဂလာ အောင်မောင်း နှင့်)
* *ယောယုဝ* (မင်းသား မင်္ဂလာ အောင်မောင်း နှင့်)

ဘဝနိဂုံး
--------

ဂျပန်ခေတ်၌ အိမ်ပေါ် ဗုံးကျ၍ ဘဝဆုံးသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  သုံးဆယ် ထိဋ်တင်မြင့်။ "သတင်းကြီးခဲ့တဲ့ မင်းသမီးပဲခူးမြ Archived 11 July 2019 at the Wayback Machine."။ သွေးသောက် မဂ္ဂဇင်း၊ အမှတ် (၃၁၈)။ ၁၉၇၂ ဇွန်။
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

အိုခြင်းသဘော, ဖျားနာခြင်းသဘော, သေဆုံးရခြင်းသဘော, ရှင်ကွဲ သေကွဲ ကွဲရခြင်းသဘော, ကောင်း-မကောင်းသော ကံသည်သာ ကိုယ်ပိုင်ဥစ္စာ, ကံ၏အမွေခံ -ကံသာလျှင်အကြောင်းရှိပုံ, ကံသာလျှင် ဆွေမျိုးဖြစ်ပုံ, ကံသာလျှင် ကိုးကွယ်ရာ ဖြစ်ပုံဟူသော တရားငါးမျိုးကို မိန်းမဖြစ်စေ, ယောက်ျားဖြစ်စေ လူဖြစ်စေ, ရဟန်းဖြစ်စေ အမြဲမပြတ် ရှုမှတ်နေရမည်။ ။

သတ္တဝါတို့အား အရွယ်နုပျိုမှု "ယောဗ္ဗနမာန်၊ အနာကင်းကွာ ကျန်းမာမှုကြောင့် "အာရောဂျမာန်" အသက်ရှည်မှုကြောင့် "ဇီဝိတမာန်" ချစ်ခင်စုံမက် နှစ်သက် မြတ်နိုးဖွယ်ဖြစ်သော သတ္တဝါ, သင်္ခါရတို့၌ ဖြစ်သောဆန္ဒ-ရာဂကို အကြောင်းပြု၍ ဒုစရိုက်ဆယ်ပါးတို့ကို ပြုလုပ်, ပြောဆို ကြံစည်တတ်ကြသည်။ ယင်းဒုစရိုက်တို့ကို ပြုလုပ် ပြောဆို, ကြံစည်ကြောင်းဖြစ်သော ယောဗ္ဗနမာန်, အာရောဂျမာန်, ဇီဝိတမာန် ဆန္ဒရာဂတို့ကို အကြွင်းမဲ့ဖြစ်စေ, အဖြစ်နည်းပါးအောင်ဖြစ်စေ ပယ်နိုင်ခြင်းအကျိုး၊ ယင်းဇရာသဘာဝ, ဗျာဓိသဘာဝ, မရဏသဘာဝ, နာနာဘာဝ -ဝိနာဘာဝသဘာဝ, ကမ္မသဘာဝတို့ကို မလွန်မြောက်နိုင်ပုံကို ရှုမှတ်ဆင်ခြင်နေသော အရိယာသာဝကအား လောကုတ္တရာမဂ်ဉာဏ်, ဖြစ်ပေါ်လာပုံ၊ သံယောဇဉ်တရားတို့ကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်နိုင်ပြီး အနုသယတရားတို့ ကင်းပျောက်သွားပုံကို အကျယ်တဝင့် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -အံ၊၂၊၆၃-၆။ အံ၊မြန်၊၂၊၇၇-၈၁။ အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၈-၉။ အံ၊ဋီ၊၃၊၂၆-၆။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ပဉ္စကနိပါက၊ ဒုတိယပဏ္ဏသက၊ (၆) ၁-နီဝရဏဝဂ္ဂ။ သတ္တမသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် မဟောအပ်, မမိန့်အပ်သည်ကို ဘုရားရှင်ဟောတော်မူအပ်, မိန့်တော်မူအပ်၏ဟု ပြ (ပြောဟော, ရေးသား, ယူဆ, ပြုကျင့်) ကြသောရဟန်းတို့သည် လူအများအစီးအပွားမဲ့ရန်၊ ချမ်းသာမဲ့ရန်၊ အကျိုးစီးပွားမဲ့ရန်၊ နတ်, လူတို့ဆင်းရဲရန် ကျင့်သုံးကြကုန်၏။ သည်သာမကသေး ထိုရဟန်းတို့သည် များစွာသောအကုသိုလ်ကိုလည်း တိုးပွားစေကြကုန်၏။ ဤသဒ္ဓမ္မသုံးဖြာ သာသနာတော်ကို ကွယ်ပျောက် စေသူတို့လည်းဖြစ်ကုန်၏-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

---

တထာဂတ အဘာသိတ အလပိတကို တထာဂတအဘာသိတ အလပိတဟု ပြ (ပြောဟော, ရေးသား, သင်ကြား, ယူဆ, ကျင့်သုံးနေ)ကြသော ရဟန်းတို့သည် လူအများတို့ကြီးပွား ချမ်းသာရန်၊ နတ်, လူတို့ချမ်းသာစေရန် ပြုကျင့်ကြသူတို့ဖြစ်ကုန်၏။ သည်သာမကသေး ထိုရဟန်းတို့သည် များစွာသောကုသိုလ်တရားကို တိုးပွားစေကြကုန်၏။ သဒ္ဓမ္မသုံးဖြာ ဤသာသနာတော်ကိုလည်း ကြာရှည်လေးမြင့်တည် တံ့စေသူတို့ဖြစ်ကုန်၏-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -အံ၊၁၊၁၉။ အံ၊မြန်၊၁၊၂၆။ အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၆၆။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ဧကကနိပါတ၊ ၁၀-ဒုတိယပမာဒါဒိဝဂ္ဂ၊ သတ္တတ္တိံသတိမသုတ်။
2. ↑  -အံ၊၁၊၁၉။ အံ၊မြန်၊၁၊၂၆။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ဧကကနိပါတ၊ ၁၁-အဓမ္မဝဂ္ဂ၊ ပဉ္စမသုတ်။
3. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
ဤဆောင်းပါးသည် အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် "Weasel" ဟုခေါ်သော ခွေးအသွင်ရှိ တိရစ္ဆာန်များအနွယ်ဝင် မြွေပါမြီးတို အကြောင်း ဖြစ်သည်။   အခြား အသုံးအနှုန်းများ အတွက် မြွေပါ (သံတူကြောင်းကွဲ) ကို ကြည့်ပါ။

ပါဏဗေဒ အလိုအရ **မြွေပါမြီးတို** (အင်္ဂလိပ်: Weasel) ကို "*မတ်စတီလာ နီဗာလစ်*" ဟု ခေါ်သည်။ ယင်းသည် မတ်စတယ်လီဒီး မျိုးရင်းဝင်ဖြစ်၏။ ထိုမျိုးရင်းတွင် မြွေပါကြီး၊ ခွေးတူဝက်တူ၊ စကန့်ကောင်နှင့် ဖျံတို့လည်း ပါဝင်ကြသည်။ မြွေပါမြီးတို့တွင် ရှည်သောခေါင်း နှင့် တိုသော ခြေထောက်များရှိသည်။ သွား ၃၄ ချောင်း ရှိ သည်။ ခြေထောက်၌ ခြေချောင်းကလေး ငါးချောင်းရှိသည်။ မြွေပါမြီးတို့သည် အလျား ၁၂ လက်မနှင့် ၁၅ လက်မထိ ရှည်တတ်ရာ၊ ထိုအလျားတွင် အမြီး၏ အလျားက သုံးပုံ တစ်ပုံခန့် ပါဝင်သည်။ မြွေပါမြီးတိုတွင် အထီးက အမထက် ပို၍ ကြီးသည်။

မြွေပါပြီးတိုသည် အနံ့ခံကောင်း၍ အမြင်အလွန်သန်၏။ သားကောင်ကို လိုက်ရာတွင် လွန်စွာ လျင်မြန်သည်။ ယုန် သည် အလွန်အပြေးမြန်သည်ဟုဆိုသော်လည်း မြွေပါမြီးတိုကိုမူ လွတ်အောင် ပြေးနိုင်ခဲသည်။ ကြွက်ကို လိုက်ရာတွင် ကြွက် သည် ရန်သူ့ဘေးမှ လွတ်မြောက်ရန် တွင်းထဲသို့ ပြေးဝင်သော် လည်း မြွေပါမြီးတိုသည် တွင်းထဲသို့ပင် ကြွက်ကို မမီမခြင်း လိုက်ဖမ်းလေ့ရှိသည်။ မြေပြင်နှင့် အတော်မြင့်မြင့်တွင် ပျံနေ သော ငှက်ကိုလည်း ခုန်၍ ဖမ်းယူနိုင်သည်။ သားကောင်ကို တိုက်ခိုက်ရာတွင် လည်ကုပ်၊ သို့မဟုတ် လည်ချောင်းကို ကိုက်ခဲထားပြီးလျှင် သွေးကို စုတ်ယူလေ့ရှိသည်။ ထိုနောက်မှ ဦးနှောက်ကို စားလေ့ရှိသည်။ ထိုမျှနှင့် မဝသေးသောအခါမှ ကျန်အစိတ်အပိုင်းများကို စားလေ့ရှိသည်။ ထိုသို့ သားကောင် များကို ကြမ်းကြုတ်စွာလိုက်၍ ကိုက်သတ် စားသောက်နိုင်သော် လည်း ယင်းတို့ကိုယ်တိုင်လည်း ဇီးကွက်၊ သို့မဟုတ် သိမ်းငှက်တို့၏ သုတ်ယူစားသောက်ခြင်းကို ခံရတတ်ကြသည်။

မြွေပါမြီးတိုသည် ကြွက်၊ ပွေး၊ ဂရောက်ရစ်၊ ယုန် နှင့် ကြက် ကလေးများကို ကြိုက်နှစ်သက်သည်။ ငှက်ဥများကိုလည်း ခိုးစားတတ်သည်။ ယင်းတို့သည် လူတို့ မွေးမြူထားသည့်ကြက် များကို စားသောက်ပစ်ခြင်းဖြင့် အနှောင့်အယှက် ဖြစ်စေသော် လည်း၊ လူတို့၏ ရိက္ခာဖြစ်သော သီးနှံပင်များကို ဖျက်ဆီးသည့် သတ္တဝါများကို သုတ်သင် ရှင်းလင်းပေးခြင်းဖြင့် လူတို့အား အကူအညီ ပေးလေသည်။

မြွေပါမြီးတိုသည် သစ်ပင်အိုကြီးများ၏ အမြစ်များ အကြား ရှိ အပေါက်များတွင် သစ်ရွက်ခြောက်များနှင့် မြက်များဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော အသိုက်တွင် နေထိုင်သည်။ ဆောင်းရာသီ အတွက် အစာကို သိုလှောင် စားတတ်၏။ ထိုအချိန်၌ သား ပေါက်ကြ၍ တစ်မြုံလျှင် သားငယ် ငါးကောင် ခြောက်ကောင် ရှိတတ်သည်။ ရန်သူသားကောင်အပေါ်၌ ရက်စက်သော်လည်း မိမိ၏ သားငယ်များအပေါ်တွင်မူ ကြင်နာကြသည်။ သားငယ် များ ကြီးပြင်းလာသည့်တိုင်အောင် အစာကို ရှာဖွေကျွေးမွေး သည်။

မြွေပါမြီးတိုသည် အစာကို လိုသည်ထက်ပို၍ သတ်တတ် သည်။ မြင်းနှင့် နွားများကိုပင် တိုက်ခိုက်တတ်ကြောင်း မှတ်တမ်းတွင် တွေ့ရသည်။

မြွေပါမြီးတို၏ ဆောင်းရာသီအရောင်မှာ အဖြူဖြစ်သည်။ အနွေးထည်များ ချုပ်လုပ်ရန်အတွက် များသောအားဖြင့် မြောက်အမေရိကတိုက်နှင့် ဆိုက်ဗီးရီးယား ပြည်နယ်များမှ မြွေပါမြီးတိုတို့၏ သားမွေးများကို အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၀)
**ကျင်းထျန်းမင်**သည် လပြည့်ညရဲ့စိန်ခေါ်သံ သို့မဟုတ် ဒဏ္ဍာရီထဲကဓား ဟု လူသိများသည့် ရော်ဘင်ရှန်(လီပင်းရှန်) ရိုက်ကူးသော တရုတ်ကာတွန်းရုပ်ရှင် ဇာတ်လမ်းတွဲတွင် ပါဝင်သည့် ၁၂ နှစ်အရွယ် ယောက်ျားလေးတစ်ဦးဖြစ်သည်။

စိတ်နေသဘောထား
-------------

ဟန်ဆောင်မှုကင်းသည်။ ပျော်ပျော်နေတတ်သည်။

ဇာတ်ကွက်
--------

ဖခင်ဖြစ်သူမှာ ယင်ကျန့်ကို လုပ်ကြံရန် မော့ဂိုဏ်းက ရွေးချယ်စေလွှတ်ခဲ့သော သူရဲကောင်းကျင်းခေါ ဖြစ်သည်။ အစပထမတွင် ကလေးမရှိသော အဘိုးအိုနှင့် အဘွားအိုမောင်နှံက မွေးစားခဲ့သော်လည်း ထိုဇနီးမောင်နှံ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် လေလွင့်ကလေးတစ်ဦးအဖြစ် ဘဝကိုကျင်လည်ခဲ့ရသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဖခင်၏သူငယ်ချင်းဖြစ်သူ ကယ်နယဲ့က ရှာတွေ့ခဲ့သည်။ အသတ်ခံရမည့်ဆဲဆဲတွင် သူရဲကောင်း ကယ်နယဲ့က ကယ်တင်ခဲ့ပြီး ထိုအချိန်မှစ၍ ကယ်နယဲ့ကို ဦးလေးအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ မော့ဂိုဏ်းကို ဝေ့ကျွမ်းတို့အဖွဲ့ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဂိုဏ်းချုပ်မှလွဲ၍ မော့ဂိုဏ်းခေါင်းဆောင်အများစု ဒဏ်ရာရနေချိန်တွင် ဝေ့ကျွမ်းကို စိန်ခေါ်ခဲ့သည်။ ဝေ့ကျွမ်း၏တိုက်ကွက်ကို အသက်နှင့်ရင်း၍ ခုခံခဲ့သဖြင့် မော့ဂိုဏ်း ဂိုဏ်းချုပ်က မိမိကွယ်လွန်ခါနီးတွင် ဂိုဏ်းချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
စန်းဟိုင်မြို့တွင် ရုပ်ဖျက်နေထိုင်စဉ်အတောအတွင်း ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းတွင် ပညာသင်ယူကာ ဂိုဏ်းဝင်အဖြစ်နေထိုင်ခဲ့သည်။
Lake Abaya as seen from a Dorze village. On the far right Arba Minch and Lake Chamo can be seen. Between the two lakes is the Nechisar National Park.
**အဘယာကန်** သည် အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံ၊ မြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကန်သည် အီသီယိုးပီးယားအဓိကမြေနိမ့်ဒေသတွင် တည်ရှိသည်။ ဂုတောင်များ (Guge Mountains) ၏ အရှေ့တွင် ဖြစ်သည်။ 

အာဘမင့်မြို့သည် ကန်၏ အနောက်တောင်ဘက်ကမ်းခြေတွင် တည်ရှိသည်။ ကန်၏ တောင်ဘက်ကမ်းခြေတွင် Nechisar အမျိုးသားပန်းခြံ တည်ရှိသည်။ တောင်ဘက်နားတွင် ချမိုကန် တည်ရှိသည်။ ကန်၏ ပတ်လည်တွင် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များနှင့် တောတွင်းငှက်များနေထိုင်သဖြင့် လူသိများသည် Savanna ဒေသရှိသည်။ ကန်တွင် ဒေသခံများသည် ငါးများလည်း ဖမ်းကြသည်။ အီသီယိုးပီးဘားငါးလုပ်ငန်းနှင့် ရေထွက်လုပ်ငန်းဌာနက တစ်နှစ်လျှင် တန်ချိန် ၄၁၂ အလေးချိန်ရှိ ငါးများသည် ကန်တွင် ရှိနေသည်။ ဤသည်မှာ ဌာနက ခန့်မှန်းချက်ဖြစ်ပြီး ဤပမာဏသည်ကန်တွင် ရေရှည်ရှိနေသည့် ငါးများ၏ ၆၉ ရာခိုင်နှုန်း ဖြစ်သည်။

ကန်သည် အရှည် ၆၀ ကီလိုမီတာ၊ အကျယ် ၂၀ ကီလိုမီတာ၊ မျက်နှာပြင်ဧရိယာ ၁၁၆၂ စတုရန်းကီလိုမီတာ ရှိသည်။ ကန်တွင် ကျွန်းများလည်း ရှိသည်။ အကြီးဆုံးကျွန်းသည် အရုရိုကျွန်း (Aruro) ဖြစ်သည်။ အခြားကျွန်းများတွင် Gidicho, Welege, Galmaka, နှင့် Alkali တို့ ပါဝင်ကြသည်။ ကန်သည် အောက်ခြေတွင် အနည်ထိုင်မှုမြင့်မားသဖြင့် ရေအရောင်သည် အနီရောင် ဖြစ်နေသည်။

ပြင်ပလင့်များ
-------------

* ILEC database entry for Lake Abaya

ကိုးကား
-------

1. ↑  "Information on Fisheries Management in the Federal Democratic Republic of Ethiopia" Archived 28 February 2008 at the Wayback Machine. (report dated January, 2003)
2. ↑  Baxter, R. M. *Lake Morphology and Chemistry.* in Taylor, W.D. and Tudorancea, C. eds. **Ethiopian Rift Valley Lakes.** Leiden: Backhuys Publishers, 2002.
3. ↑  "Local History in Ethiopia" Archived 2007-09-27 at the Wayback Machine. The Nordic Africa Institute website (accessed 5 November 2007)
4. ↑  A. T. Grove; F. A. Street; A. S. Goudie, 1975: "Former Lake Levels and Climatic Change in the Rift Valley of Southern Ethiopia," *Geographical Journal* 141, 177-194
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

အမှု—**အနီးအပါးဝယ် ရဟန်းယောက်ျား မရှိသောကျောင်း၌ ဝါကပ်လှူ (ဝါတွင်းနေမှု။)**

အမှုသည်—**ဘိက္ခုနီအများ။**

ဘိက္ခုနီ အများ
--------------

များစွာသော ဘိက္ခုနီတို့သည် သာဝတ္ထိမြို့နယ် ရွာငယ်တစ်ခု၌ ဝါကပ်၍ (ဝါတွင်း ၃ လ ပြီး၍) ဝါကျွတ်သောအခါ သာဝတ္ထိသို့ သွားကြလေသည်၊ သာဝတ္ထိ၌ ရှိနှင့်သော ဘိက္ခုနီတို့သည် ရောက်လာသော ဘိက္ခုနီတို့ကို "ဘယ်မှာ ဝါကပ်ခဲ့ကြသလဲ, အဆုံးအမ ဩဝါဒကော ပြည့်စုံရဲ့လား"ဟု မေးကြလေသည်၊ ထိုအခါ မည်သည့် ရွာငယ်မှာ ဝါကပ်ခဲ့ကြောင်း ပြောပြီးလျှင် "ဩဝါဒပြည့်စုံဖို့တော့ ဘယ်မှာ ဖြစ်နိုင်မည်လဲ၊ အဲဒီရွာငယ်မှာ ဩဝါဒပေးမည့် ရဟန်းယောက်ျားမှ မရှိဘဲဟု ပြန်ပြောလေရာ, ဘိက္ခုမရှိသောနေရာမှာ ဝါကပ်ခြင်းကို ကဲ့ရဲ့ ကြသောကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။

သိက္ခာပုဒ်
----------

ယာ ပန ဘိက္ခုနီ အဘိက္ခုကေ အာဝါသေ ဝဿံ ဝသေယျ, ပါစိတ္တိယံ။

မြန်မာပြန်
----------

အနီးအပါးဝယ် ရဟန်းယောက်ျားမရှိသော ကျောင်း၌ မိုးလပတ်လုံး နေသော (ဝါကပ်သော) ဘိက္ခုနီမှာ ပါစိတ် အာပတ်သင့်၏။

မှတ်ချက်
--------

ဘိက္ခုနီတို့သည် အဋ္ဌမ-နဝမသိက္ခာပုဒ်တို့၌ ပြလတံ့အတိုင်း ဩဝါဒ ပေးနိုင်မည့် ဘိက္ခု အထံသို့ မပြတ်သွား၍ တရားနာဖို့ တာဝန်ရှိ၏၊ ထိုသို့ သွားဖို့ရန်လည်း ယူဇနာဝက်အတွင်း ဘေးရန် အန္တရာယ် ကင်းသော အရပ်ဝယ် ရဟန်းရှိမှ နေ့ချင်းပြန် သွားနိုင်မည်၊ (ဒါတောင် ယူဇနာတွက်ပုံက "၆ တိုင်နှင့် တာလေးရာ"ဆိုလျှင် "၃ တိုင်နှင့် တာနှစ်ရာ" ဝေးသောကြောင့် မိန်းမသားတို့ နေ့ချင်းပြန်သွားဖို့ ခဲယဉ်းသေး၏၊ ယူဇနာတွက်ပုံက ယခုမြန်မာတွက်ပုံထက် နီးမှသာ ဖြစ်နိုင်မည်၊) ထို့ကြောင့် ဘိက္ခုနီ နေမည့်ကျောင်းမှ တယူဇနာဝက်အတွင်း ဘေးကင်းသောအရပ်၌ ရဟန်းမရှိခြင်းကို ရဟန်းမရှိသော ကျောင်း"ဟုဆိုသည်။ ထိုကျောင်းမျိုး၌ ဘိက္ခုနီတို့ ဝါမကပ်ရ။

ကိုးကား
-------

1. ↑  အရှင်ဇနကာဘိဝံသ (၁၉၉၆)။ *ဘုရားဥပဒေတော်ကြီး*။