မြဝတီမြို့နှင့် မဲဆောက်မြို့တို့ကို ဆက်သွယ်ထားသော ထိုင်း-မြန်မာချစ်ကြည်ရေးတံတား
**မြဝတီမြို့**သည် မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်း ကရင်ပြည်နယ်၊ မြဝတီခရိုင်တွင်ပါဝင်သော မြဝတီမြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်မြို့ဖြစ်၍ မြန်မာ - ထိုင်း နယ်စပ်တွင် တည်ရှိသည်။ တောင်မှမြောက်သို့စီးသော သောင်ရင်းမြစ်၏ လက်ဝဲဖက်ကမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိ၍ မြစ်၏ တဖက်ကမ်း၌ ထိုင်းနိုင်ငံအပိုင် မယ်တော်ရွာ၊ မဲဆောက်မြို့တို့ရှိသည်။ သံလွင်မြစ်တွင်းသို့ စီးဝင်ပေါင်းဆုံသော သောင်ရင်းမြစ်မှ သစ်ဖောင်သစ်တုံးများ မျှောနိုင်သည်။ သို့ရာတွင် နွေအခါ၌မူ တစ်ဖက်ကမ်းသို့ မြစ်ကိုဖြတ်ကူးနိုင်သည်။ တဖက်ကမ်းတွင် မယ်တော်ရွာလမ်းရှိသည်။ မြဝတီမှလမ်းနှင့် မယ်တော်ရွာမှလမ်းတို့သည် မြစ်သာမခြားပါက တစ်ဖြောင့်တည်းပင်ရှိပေမည်။ မယ်တော်ရွာမှ နာရီဝက်ခန့် မော်တော်ကားစီးသွားလျှင် မဲဆောက်မြို့သို့ရောက်သည်။ တစ်ဖန် မဲဆောက်မှဆက်လက်၍ ကားဖြင့်လည်းကောင်း၊ လေယာဉ်ပျံဖြင့်လည်းကောင်းသွားသော် ဘန်ကောက်မြို့သို့ ရောက်နိုင်သည်။ ကော့ကရိတ်မြို့နှင့်မူကား ကားလမ်းအားဖြင့် ၃၉ မိုင် သွားရသည်။ 

ကော့ကရိတ်မြို့နှင့် မြဝတီမြို့အကြားတွင် ဒေါနတောင်စဉ် တောင်တန်းရှိသည်။ ဒေါန တောင်စဉ်၏ နောက်ဆုံးတောင်ပေါ် စခန်းဖြစ်သော သင်္ကန်းညီနောင်နှင့် မြဝတီမြို့သည် ၉ မိုင်မျှသာ ကွာဝေးသည်။ တောင်စဉ်တောင်တန်းများသည် မတ်စောက်သည်။ ဒေါနတောင်စဉ်တွင် အမြင့်ဆုံးတောင်သည် တရုတ်ဖြူတောင်ဖြစ်သည်။ တရုတ်ဖြူတို့ ဝင်ရောက်သောင်းကျန်းစဉ်အခါက တပ်စွဲသည်ကို အကြောင်းပြု၍ ခေါ်ခြင်းဖြစ်၏။ အမြင့် ပေ ၅,ဝဝဝ ခန့် ဖြစ်သည်။ မြဝတီတွင် သစ်တောကြိုးဝိုင်းများ ရှိသည်။

မြဝတီမြို့ပေါ်ရှိ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၁၁၃,၁၁၅ ဦး ဖြစ်သည်။ နေထိုင်သူများမှာ ရှမ်း၊ မြန်မာ၊ ကရင်၊မွန်၊ ပအိုဝ်း(တောင်သူ)၊ အိန္ဒိယနှင့် တရုတ်အမျိုးသား အနည်းငယ်တို့ဖြစ်၏။ များသောအားဖြင့် စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကြသည်။ မြဝတီမြို့သည် နယ်စပ် ဖြစ်သည်အလျောက် ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် ကူးသန်း ရောင်းဝယ်မှု များစွာပြုသော နေရာဖြစ်၏။ အမှန်သော်ကား မြဝတီသည် အခွန်အကောက်များ စည်းကြပ်ရာ မြန်မာအကောက်ဆိပ်ဖြစ်သော်လည်း ဝင်ရောက်လာသူတို့သည် အကောက်လွတ်အောက်တတ်နိုင်သမျှ ရှောင်ကွင်းတတ်ကြသည်။ သို့ဖြစ်၍ နိုင်လွန်၊ ရွှေချောင်းမှစ၍ အခြားကုန်ပစ္စည်းများကို မြဝတီလမ်းမှ ခိုးထုတ်ခိုးသွင်းလေ့ရှိသည်မှာ နာမည်ရဖြစ်တော့၏။ယခုအခါတွင်မူ ထိုင်း-မြန်မာ ဒုတိယ ချစ်ကြည်ရေးတံတားကို ထပ်မံဆောက်လုပ်ခဲ့သည့်အပြင် စိမ်းလဲ့မြိုင် အဝေးပြေးကားကွင်းကိုပါ ထပ်မံ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

မြဝတီမြို့သည် ဝန်ကြီးဦးစ စားရသော မြန်မာနိုင်ငံ အထက်ပိုင်း သရက်ခရိုင်တွင်း၌ ရှိသည့် မြဝတီမြို့ မဟုတ်ချေ။ ပထမ အင်္ဂလိပ် မြန်မာ စစ်ပွဲအပြီးတွင် အင်္ဂလိပ်တို့ တနင်္သာရီနယ်ကို သိမ်းသောအခါ မြဝတီလည်း အင်္ဂလိပ်ပိုင်နယ်ဖြစ်လာသည်။ထိုအခါ ယိုးဒယား ဇင်းမယ်စသည်တို့သို့ ရောင်းဝယ်မှု စုံစမ်းရာတွင် မြဝတီလမ်းကိုပင် ဝင်ပေါက်ထွက်ပေါက် ပြုခဲ့သည်။ ယခုထက်တိုင်ပင် ယိုးဒယား 
မြန်မာနယ်ခြားတွင် အကောက်ဆိပ် ဖြစ်၏။မြဝတီမြို့တွင် မူလပင်ရင်းဒါယကာ ကရင်အမျိုးသား သစ်ခေါင်းကြီး ဦးတက်ဖော့ဆိုသူ တည်ထားခဲ့သော ​ရွှေမြင်းဝံစေတီရှိသည်။ မြဝတီမြို့မှာ ရှေးအခါက ရွာဖြစ်၍ ထိုရွာ၏ မူလအမည်ရင်းမှာ မုတ္တမမွန်ဘာသာဖြင့် 'ကွန်ဘရဲ့ဖတိုင်'၊ ပဲခူး မွန်ဘာသာဖြင့်'ကွမ်ဖရဲ့၍ဖြစ်သည်။ မြန်မာဘာသာဖြင့် 'သဲအေးမြ' ရွာဟုအဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ယခု မွန်တဝက် မြန်မာတဝက် 'အေး'မပါဘဲ 'မြပတီ'ကို 'မြဝတီ' ဟု ခေါ်သည်ဆို၏။ ဟံသာဝတီ ဆင်ဖြူများရှင် ဘုရင့်နောင် လက်ထက်က မြဝတီကို 'အမြဝတီ' ဟုရေးသားကြောင်း တွေ့ရလေသည်။

စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းသောနေရာများ
------------------------------

* ရွှေမြင်းဝန် စေတီတော်
* မိကျောင်ကုန်းဗုဒ္ဓဘာသာဘုန်းကြီး‌ကျောင်း
* ရပ်တော်မူဘုရား၊ထိုင်တော်မူဘုရား
* မြစန္ဒီပန်းခြံ
* မြစန္ဒီရေကန်
* ရွှေခေါင်းလောင်းမျှော်စင်
* ကျောက်လုံးကြီးဘုရား
* မုလအိ၊မုလအ တောင်ပေါ်ဘုရား
* လေးကေ့ကော်ရေတံခွန်
* တောနော်ရေတံခွန်
* မယ်ထော်သလေးရေပေါ်ဈေး
* အင်ကြင်းမြိုင် ရေပေါ်ဈေး
* ချောင်းစုံ ရေပေါ်ဈေး
* မောတု ရေတံခွန်
* ရွှေတိဂုံပုံတူဘုရား
* ကံ့ကော်တစ်ထောင် တောင်ပေါ်ဘုရား
* ဘုရားကြီးညဈေး
* ကျိုက်ထီးရိုးပုံတူ
* အဓိဌာန်အောင်ဘုရား
* အဓိဌာန်အောင်ဘုရားကွင်း view

ကျန်းမာရေး
----------

* မြဝတီခရိုင်ပြည်သူ့ဆေးရုံ
* မေတ္တာမွန် ပုက္ကလိကဆေးရုံ

ကိုးကား
-------

1. ↑  *သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ*။ ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ။ အတွဲ-၂။ နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန။ မေ ၂၀၁၅။ pp. ၅၁။

  


| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
ကရင်ပြည်နယ် |
| --- |
| **မြို့တော်**: ဘားအံမြို့
**မြို့နယ်ပေါင်း : (၇) မြို့နယ်** |
| ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့များ | 
* ကော့ကရိတ်မြို့
* ဖာပွန်မြို့
* ဘားအံမြို့
* မြဝတီမြို့
* သံတောင်ကြီးမြို့
* ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့

 |  |
| ကော့ကရိတ်ခရိုင် (၁) မြို့နယ် | 
* ကော့ကရိတ်မြို့နယ်

 |
| ကြာအင်းဆိပ်ကြီးခရိုင် (၁) မြို့နယ် | 
* ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်

 |
| ဖာပွန်ခရိုင် (၁) မြို့နယ် | 
* ဖာပွန်မြို့နယ်

 |
| ဘားအံခရိုင် (၂) မြို့နယ် | 
* ဘားအံမြို့နယ်
* လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်

 |
| မြဝတီခရိုင် (၁) မြို့နယ် | 
* မြဝတီမြို့နယ်

 |
| သံတောင်ကြီးခရိုင် (၁) မြို့နယ် | 
* သံတောင်ကြီးမြို့နယ်

 |
| မြို့များ | 
* ကမမောင်းမြို့
* ကော့ကရိတ်မြို့
* ကျိုက်ဒုံမြို့
* ကျုံဒိုးမြို့
* ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့
* စုကလိမြို့
* ပိုင်ကျုံမြို့
* ဖာပွန်မြို့
* ဘားအံမြို့
* ဘုရားသုံးဆူမြို့
* ဘောဂလိမြို့
* မြဝတီမြို့
* ရှမ်းရွာသစ်မြို့
* လိပ်သိုမြို့
* လှိုင်းဘွဲ့မြို့
* ဝေါလေမြိုင်မြို့
* သံတောင်ကြီးမြို့
* သံတောင်မြို့

 |

| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ |
| --- |
| ပြည်နယ်များ | 
* ကချင်
* ကယား
* ကရင်
* ချင်း
* မွန်
* ရခိုင်
* ရှမ်း

 | မြန်မာနိုင်ငံ |
| တိုင်းဒေသကြီးများ | 
* စစ်ကိုင်း
* တနင်္သာရီ
* ပဲခူး
* မကွေး
* မန္တလေး
* ရန်ကုန်
* ဧရာဝတီ

 |
| ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသများ | 
* ကိုးကန့်
* ပလောင်
* ပအိုဝ်း
* ဓနု
* နာဂ

 |
| ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း | 
* ဝ

 |
| ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ | 
* နေပြည်တော်

 |