|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

(နိဂဏ္ဌ၏သား) သစ္စက မည်သော-တက္ကတွန်း-ပရိဗိုဇ်။

မိဘမျိုးရိုး
------------

သစ္စကပရိဗိုဇ်သည် ဝေသာလီပြည်၌ အယူဝါဒ(၅၀၀) တတ်ကျွမ်းလိမ္မာသော ပရိဗိုဇ် နှင့် အယူဝါဒ (၅၀၀) တတ်ကျွမ်း လိမ္မာသော ပရိဗိုဇ်မတို့မှ မွေးဖွားသော သားရတနာဖြစ်သည်။ ဉာဏ်ပညာ ထက်မြက်လွန်ကဲ၍ မိဘ ၂-ဦးထံမှ အယူဝါဒ (၁၀၀၀) နှင့် ထို့ထက်များ ပြားသော သာသနာပြင်ပ အယူဝါဒများကိုပါ သင်ယူပြီး လိစ္ဆဝီမင်းသားငယ်များကို အတတ် ပညာများ သင်ကြားပေးကာ ဝေသာလီပြည်မှာပင် နေထိုင်လေသည်။ ပညာဖြင့် (မဆန့် နိုင်လောက်အောင်) အလွန်ပြည့်နေသောကြောင့် မိမိဝမ်းဗိုက် မပေါက်ကွဲစေရန် သံပြားဖြင့် (ခါးပတ်များ ပတ်သလို) ဝမ်းဗိုက်ကို ရစ်ပတ်ထားလေသည်။

ဘုရားနှင့် ဝါဒပြိုင်
--------------------

သစ္စကသည် "ဝါဒချင်းသာ ယှဉ်ပြိုင်ပြောဆိုရလျှင် သက်မဲ့တုံး, တိုင်ကိုသော်မှ တုန်လှုပ်စေရမည်" ဟု ကြုံးဝါးကာ လိစ္ဆဝီပရိသတ် များစွာနှင့်အတူ ဘုရားရှင်ထံ သွားရောက်ဝါဒ ပြိုင်ရာ ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် မိမိစော်ကား မိသမျှ ခွင့်လွှတ်ပါရန် ဘုရားရှင်အား လျှောက်ထား၍ ဘုရားရှင်နှင့်တကွ ရဟန်းသံဃာတော် များအား ဆွမ်းကပ်လှူခဲ့သည်။

သစ္စကပရိဗိုဇ်အား ဟောသောတရား
---------------------------

သစ္စကပရိဗိုဇ်နှင့် ဘုရားရှင်တို့၏ ဝါဒ စစ်ထိုးပွဲအကျယ်နှင့် ဘုရားရှင်၏ အကျယ် ဟောပြချက်များကို စူဠသစ္စကသုတ်  မဟာသစ္စကသုတ်  တို့ကြည့်။ 

သစ္စကသည် သာဝကဝေနေယျ, ဗုဒ္ဓဝေနေယျတို့တွင် **ဗုဒ္ဓဝေနေယျ**ဖြစ်သည်။  

ဘုရားရှင်သည် သစ္စကပရိဗိုဇ်အား (၁) ဘာဏဝါရပမာဏရှိသည့် စူဠသစ္စကသုတ်  နှင့် (၁) ဘာဏဝါရခွဲ ပမာဏရှိသည့် မဟာသစ္စကသုတ်  တရားတော်များကို ဟောကြားတော်မူသော်လည်း သစ္စကသည် မဂ်, ဖိုလ် လည်းမရ ရဟန်းလည်းမပြု၊ သရဏဂုမ်သော်မှ မဆောက်တည်နိုင်ပေ၊ ထိုသို့ဖြစ်ပါလျက် ဘုရားရှင်သည် သစ္စကအား အဘယ့်ကြောင့် ကြိုးစားပမ်းစား ဤမျှများပြားသော တရားတော်များကို ဟောကြားတော် မူပါသနည်း ? ဟု မေးဖွယ်ရှိ၏၊ အဖြေကား နောင် အနာဂတ်ကာလ၌ တရားအထုံဝါသနာ ရစိမ့်သောငှာ ဟောတော်မူလေသည်။

ကာဠဗုဒ္ဓရက္ခိတမထေရ်
-------------------

ချဲ့ဦးအံ့-ဘုရားရှင်သည် "ဤသစ္စက ပရိဗိုဇ်ကား ယခု ငါဘုရားလက်ထက်၌ မဂ်, ဖိုလ်ရနိုင်လောက်သော ဥပနိဿယ အကြောင်းမရှိ၊ ငါဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန် စံလွန်ပြီးနောက် နှစ်ပေါင်း (၂၀၀) ကျော်လွန်လျှင် သီဟိုဠ်ကျွန်း (သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ)၌ သာသနာ တည်ထွန်းလိမ့်မည်။ ထိုအခါ သစ္စကပရိဗိုဇ်သည် သီဟိုဠ်ကျွန်းဝယ် အမတ်မျိုး၌ဖြစ်၍ အရွယ်ရောက်သောအခါ ရဟန်းပြုပြီးလျှင် ပိဋကတ်သုံးပုံကို သင်ကြားတတ်မြောက်ပြီး ဝိပဿနာတရားပွားများကာ ပဋိသမ္ဘိဒါဉာဏ် ၄-ပါးနှင့်တကွ အရဟတ္တဖိုလ်သို့ ရောက်ပြီးလျှင် ကာဠဗုဒ္ဓရက္ခိတမည်သော ရဟန္တာ မထေရ်ကြီး ဖြစ်လိမ့်မည်" ဟု အနာဂတံသ ဉာဏ်တော်ဖြင့် သိမြင်တော်မူသောကြောင့် နောင်အခါ တရားအထုံဝါသနာရစိမ့်သောငှာ ဆိုခဲ့ပြီး ၂-သုတ်တို့ကို ဟောကြားတော် မူခဲ့သည်။ 

ဘုရားရှင် ဗျာဒိတ်ဘော်အတိုင်း သစ္စက ပရိဗိုဇ်သည် သီဟိုဠ်ကျွန်း၌ သာသနာစည်ပင်ထွန်းကားသောအခါ နတ်ပြည်မှ စုတေ၍ ဒက္ခိဏဝိရိကျောင်းတိုက်အနီး ဆွမ်းခံရွာဝယ် အမတ်မျိုး၌ဖြစ်ပြီး အရွယ်ရောက်သောအခါ ရှင်ရဟန်းပြု၍ ပိဋကတ်သုံးပုံကို သင်ယူပြီးနောက် မကြာမီမှာပင် ပဋိသမ္ဘိဒါပတ္တ ရဟန္တာ ဖြစ်ပြီး ရဟန်းများစွာ ခြံရံလျက် စေတိယတောင်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံး နေထိုင်လေသည်။

ဘုရားဂုဏ်တော်များ အနန္တ
-----------------------

ထိုအရှင်သည် တိဿမဟာရာဇာအား  လာ ကာဠကာရာမသုတ်ကို ဟောကြားခဲ့သည်၊ ထိုသုတ်၌ ဘုရားဂုဏ်တော်များကို များစွာပြဆိုထားသည်ဖြစ်ရာ တိဿမဟာရာဇာက "အရှင်ဘုရား ဘုရား ဂုဏ်တော်များသည် ဤမျှလောက်ပဲလား ? ထို့ပြင် အခြားဂုဏ်တော်များ ရှိပါသေးသလား ဘုရား ? ဟု လျှောက်ထားမေးမြန်းရာ မိမိ ဟောကြားသော ဂုဏ်တော်များထက် မဟောကြားအပ်သေးသော ဂုဏ်တော်များက အနန္တ, အပရိမာဏ, အသင်္ချေယျ ဖြစ်ကြောင်း အကျယ်တဝင့် ရှင်းလင်း ဟောကြားတော်မူသည်။ 

ထို့နောက် တိဿမဟာရာဇာက ကြည်ညို လှသဖြင့် မင်းစည်းစိမ်ကို လှူဒါန်းရာ လက်မခံ ဘဲ "တရားနှင့်အညီ တိုင်းပြည်ကို အုပ်ချုပ်ပါ" ဟု မိန့်ဆိုကာ ယင်း မင်းစည်းစိမ်ကို မင်းအားပင် ပြန်လည်အပ်နှင်းခဲ့လေသည်။ (

### ကိုးကား

1. ↑  တေန ခေါ ပန သမယေန သစ္စကော နိဂဏ္ဌပုတ္တော ဝေသာလိယံ ပဋိဝသတိ။ မ၊၁၊၂၈၉။ အယံ သစ္စကော တာသံ စတုန္နမ္ပိ ကနိဋ္ဌဘာတိကော။ မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၇၂။
2. 1 2 3 4 5  တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၂၁
3. ↑  (မ၊၁၊၂၈၀-၂၉၉)
4. ↑  (မ၊၁၊၂၈၉-၂၉၉)
5. ↑  (မ၊၁၊၂၉၉-၃၁၇)
6. ↑  မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၇၇။
7. ↑  (မ၊၁၊၂၈၉၊ ၂၉၉)
8. ↑  (မ၊၁၊၂၉၉-၃၁၇)
9. ↑  (အံ၊၁၊၃၃၃-၄)
10. ↑  မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၇၀-၈၄။ ဇာ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁-၂)။