recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**၁၇၆၂ ရခိုင်ငလျင်** သည် ဧပြီလ ၂ ရက်နေ့၊ ဒေသစံတော်ချိန် ညနေ ၅ နာရီအချိန်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ငလျင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ငလျင်ဗဟိုချက်သည် စစ်တကောင်း (ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ) မှသည် ရခိုင်ပြည်နယ် (မြန်မာနိုင်ငံ) နေရာအချို့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ငလျင်သည် ခန့်မှန်းခြေပမာဏ ၈.၈ ရှိခဲ့သည်။ အမြင့်ဆုံးပြင်းအားသည် ၁၁ ရှိခဲ့သည်။ ငလျင်ကြောင့် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်တွင် ဆူနာမီလှိုင်းများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ သေဆုံးမှုသည် အနည်းဆုံး ၂၀၀ ရှိခဲ့သည်။

ငလျင်
-----

ငလျင်သည် စစ်တကောင်းတွင် လေးမိနစ်ခန့်ကြာအောင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည်။ ငလျင်ဗဟိုချက်ကိုမူ သေချာစွာမသိရှိရေသေးပေ၊ ၎င်းသည် စစ်တကောင်းအနီးမှသည် ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းအထိ နေရာများ ပြောင်းလဲကာ တည်ရှိနိုင်သည်။

ဆူနာမီ
------

ဒါကာနှင့်ကာလကတ္တားမြို့ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အောင် အရှေ့မြောက်ကမ်းခြေတွင် ဆူနာမီလှိုင်းများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ဤဆူနာမီသည် ပင်လယ်အော်၏ အနောက်ဘက်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်ကာ သက်ရောက်မှု မရှိခဲ့ပေ။

ပျက်စီးမှုများ
--------------

စစ်တကောင်းမြို့တွင် အုတ်ဖြင့်ဆောက်လုပ်ထားမှုမရှိသည့် အဆောက်အဦများနှင့် နံရံများသည် ပျက်စီးမှု မရှိခဲ့ပေ။ အရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီ၏ စက်ရုံတစ်ခုသည် ဆိုးရွားစွာပျက်စီးခဲ့ရပြီး လုံခြုံစိတ်ချစွာအသုံးပြုနိုင်ခြင်း မရှိသည်အထိ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဧရိယာ ၆၀ စတုရန်းမိုင် (၁၆၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ) ရှိသည့် နေရာတစ်ခုသည် စစ်တကောင်းမြို့ကမ်းခြေအနီးတွင် ပင်လယ်အောက်ခြေသို့ လုံးဝရောက်ရှိ ပျက်စီးသွားခဲ့ရသည်။ ကော့ဘဇား၏ မြောက်ဘက် ဘားချရာတွင် ကုန်းမြေသည် နစ်မြုပ်သွားခဲ့ပြီး လူပေါင်း ၂၀၀ ဦးသည် သေဆုံးခဲ့ရသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑   "Microatolls document the 1762 and prior earthquakes along the southeast coast of Bangladesh"  (October 2018). *Tectonophysics* **745**: 196–213. doi:10.1016/j.tecto.2018.07.020. Bibcode: 2018Tectp.745..196M.
2. ↑  "Flooding concerns return to northeastern India"၊ *Al Jazeera*။
3. ↑  Cummins, P.R. (2007). "The potential for giant tsunamigenic earthquakes in the northern Bay of Bengal". *Nature* **449** (7158): 75–78. doi:10.1038/nature06088. PMID 17805292. Bibcode: 2007Natur.449...75C.
4. ↑  NGDC။ Comments for the Tsunami Event။  22 March 2012 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
5. ↑
6. ↑  Verelst (1764). "An Account of the Earthquakes that have been felt in the Province of Islamabad, with the Damages attending them, from the 2d to the 19th of April, 1762". *Philosophical Transactions of the Royal Society* **53**: 265–269. doi:10.1098/rstl.1763.0043.
7. ↑  NGDC။ Comments for the significant earthquake။  22 March 2012 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
ကော့ဆက်လူမျိုး၊ကော့ဆက်တို၏သည် ရုရှားနိုင်ငံ တိုင်း
ရင်းသားတစ်မျိုးဖြစ်၍ ရုရှားဇာဘုရင်များရှိစဉ်က အလွန်
ရဲရင့်သော မြင်းစီးစစ်သားများအဖြစ် ထင်ရှားခဲ့သည်။
ကော့ဆက် ဟူသော စကားမှာ တူရကီဘာသာမှဆင်း
သက်လာ၍ လွတ်လပ်စွာ လှည့်လည်သူ သို့မဟုတ် စွန့်စားသွားလာသူ ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်၊ သူတို၏ ဘိုးဘေးတို့မှာ ၁၆ ရာစုနှစ်အတွင်းက ဥရောပတိုက်အရှေ့တောင်ပိုင်းရှိ
စတက်လွင်ပြင်များတွင် နေထိုင်ကြသည့် ရုရှား၊ ပိုး၊ တာတာ
လူမျိုးများတွင် ပါဝင်ကြ၏၊ သူတို၏သည် ကော့ဆက်ဟူ
သောအမည်နှင့် လိုက်လျောညီစွာ တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့
လှည့်လည်နေထိုင်ကြ၏၊ အနီးအပါးနိုင်ငံများကိုလည်း
မကြာခဏ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ကြသည်၊
ယင်းတို၏အခြေမတည်နေထိုင်ခဲ့ကြရာမှ နောက်ဆုံးရုရှားနိုင်ငံ
အတွင်းသို၏ သိမ်းသွင်းခြင်း ခံရသောအခါ။ ဇာဘုရင်၏
စစ်တပ်တွင်ဝင်ရောက်အမှုထမ်းကြသည်၊ သူတို့သည် စစ်မှု
ထမ်းသော လူမျိုးစုတစ်စုအနေဖြင့် အခွန်တော် လွတ်ငြိမ်း
ချမ်းသာခွင့်။ မိမိတို့ လူမျိုးချင်း အုပ်ချုပ်ခွင့်စသော အခွင့်
အရေးများကို ရကြသည်၊ မျိုးရိုးအလိုက် မြင်းစီးကျင်လည်၍
မြင်းပေါ်မှပင် ဓားခုတ်။ သေနတ်ပစ် ကျွမ်းကျင်ကြသည်၊
ကော့ဆက်မြင်းတပ်များသည် တိုက်ခိုက်ရေး ကျွမ်းကျင်
သလောက်ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်ကြသည်၊ဇာဘုရင်များ
လက်ထက်က ဆူပူသောင်းကျန်းသူများကို နှိမ်နင်းရာ၌
ကော့ဆက် စစ်သားများကို အသုံးပြုလေ့ရှိသည်၊ လူအုပ်
ထဲသို့ မြင်းကိုဒလကြမ်းစီးလျက် ဓားလွတ်များဖြင့် ရက်စက်
စွာခုတ်သတ်ခြင်း။ သေနတ်များ ပစ်ဖောက်ကာ နှိမ်နင်းခြင်း
ပြုလေ့ရှိသောကြောင့် ကော့ဆက် မြင်းသည်တော်များ လာ
ပြီဆိုရုံမျှဖြင့် လူများဝေးရာသို့ ရှောင်ပြေးလေ့ရှိကြသည်၊
ရုရှားတော်လှန်ရေးအတွင်းက ကော့ဆက်တို့သည် နှစ်ဖက်
လုံးမှပါဝင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ ကြသည်၊ ဗော်လ်ရှီဗစ်တို့ အောင်မြင်
သောအခါ သူတို့၏အထူး အခွင့်အရေးများ ဆုံးရသော်လည်း ဆိုဗီယက်အစိုးရက သူတို့ အဖွဲ့အစည်းကို ပြန်လည်
ထူထောင် ပေးခဲ့သည်၊ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ဂျာမန်တို့
နှင့်တိုက်ခိုက်ရာတွင် ကော့ဆက်တို့သည် ရွပ်ရွပ်ချွံချွံ ဝင်
ရောက် အမှုထမ်းခဲ့ကြသည်၊
ယခုအခါ ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုသမ္မနိုင်ငံ အတွင်းတွင် ကော့ဆက်
များနေထိုင်သောသီးခြားပြည်နယ်ရှိသည်၊ ထိုပြည်နယ်
ကား ကာဇက်စတန်ဖြစ်၍ ကော့ဆက်တို့၏မြေဟု
အဓိပ္ပာယ်ရသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ (၁)၊ စာမျက်နှာ (၂၄၁)
|  |
| --- |
| **၁၉၁၀** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဖေဖော်ဝါရီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ |  |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၂၄** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဖေဖော်ဝါရီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ |  |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၁၁** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဖေဖော်ဝါရီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ |  |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
**ဝတ္ထု**ဆိုသည်မှာ ရှည်လျားသော နောက်ကြောင်းရာဇဝင် တစ်ခုကိုသော်လည်းကောင်း၊ သို့မဟုတ် မိမိအာရုံ၌ ပေါ်ပေါက်လာသော စိတ်ကူးစိတ်သန်းအားလည်းကောင်း အမှန်တကယ် ဖြစ်သကဲ့သို့ လူအများနားလည်လွယ်ကူရန် စကားပြေဖြင့် ရေးသားခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုနိုင်သည်။ အချို့ ဝတ္ထုများသည် လူသားတို့ အတွက် သုတ၊ ရသများပေးစွမ်းနိုင်သကဲ့သို့ တစ်ခါတစ်ရံတွင်လည်း ပေါကြောင်ကြောင်နိုင်လှလေသည်။
အနောက်တိုင်း ဝတ္ထုအရေးအသားကို ၁၈ ရာစုနှစ်မှ စတင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင်မူ ပထမဦးဆုံးသော မြန်မာ့ကာလပေါ် ဝတ္ထုဖြစ်သည့် စာ‌ရေးဆရာကြီး ဂျိမ်းစ်လှကျော် ရေးသားခဲ့သော မောင်ရင်မောင် မမယ်မ ဝတ္ထုဖြစ်သည်။ ပြင်သစ်စာရေးဆရာကြီး အယ်လက်ဇန္ဒား ဒျူးမား ရေးသားသော ‘ကောင့်အော့ မွန်တီကရစ္စတို’ (မွန်တီကရစ္စတို မြို့စားကြီး) ဝတ္ထုကိုမှီငြမ်း၍ မြန်မာတို့၏ အခြေ၊ မြန်မာတို့၏ အမြင်နှင့် ဆီလျော်အောင် ပြုပြင်ရေးသားထားသည့် ဝတ္ထုဖြစ်ပြီး ၁၉၀၄ ခုနှစ်တွင် ပထမအကြိမ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုခေတ်က "မောင်ရင်မောင် မမယ်မဝတ္ထု"သည် အတော်လူကြိုက်များ၍ ခေတ်စားခဲ့သောကြောင့် ဝန်စာရေးဦးကြီး ရေးသားသော ‘ချဉ်ပေါင်ရွက်သည် မောင်မှိုင်း’ အစရှိသည့် ဝတ္ထုမှာလည်း လပိုင်းမျှ ခြား၍ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ 
ထိုခေတ်ထိုအခါက မောင်ရင်မောင် မမယ်မ ဝတ္ထုကို မြန်မာနိုင်ငံ သုတေသန ဂျာနယ်မှ ဤသို့ဝေဖန်ခဲ့သည်။
‘‘ ဝတ္ထုဟူသောအရာကို ခေတ်သစ် အဓိပ္ပာယ်အတိုင်း မြန်မာတို့က နားမလည်နိုင်ကြသေးသည့်အလျောက် စာရေးသူ (ဂျိမ်းစ်လှကျော်) က မောင်ရင်မောင် ထားခဲ့သော စာရွက်စာတမ်းများမှ ကောက်ယူ စီရင်ရေးသားသည်ဟုဆိုလျှင် သင့်လျော်မည်ဟု ယူဆပုံရသည်။ ဝတ္ထုဟုသာ ဆိုသည်။ ဝတ္ထုနှင့်မတူပဲ အကြောင်းအရာများ ဖော်ပြသော စာတမ်းနှင့် တူနေချေသည်။ ယင်းသို့ ဆိုရငြားလည်း ဤဝတ္ထုမှာ ပထမ မြန်မာဝတ္ထု ဖြစ်သောကြောင့် ရှေ့ဆောင်သူတို့ ရအပ်သော အခွင့်အရေး ရထိုက်သည်ဟု ဆိုရပေမည်။’’ 
ထိုခေတ်က ပထမအကြိမ် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်မှာ လွတ်လပ်ရေးခေတ်မှ စာအုပ်များထက် ကျနသပ်ရပ်သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ပုံနှိပ်စက္ကူချောဖြင့် ဂရိတ်စာလုံးစီကာ ရိုက်ထားသည်။ အတွင်းရုပ်ပုံများမှာ ပန်းချီရုပ်ပုံများ မဟုတ်ပဲ ထိုခေတ်က အင်္ဂလိပ်၊ အမေရိကန် မဂ္ဂဇင်းများတွင် ပါရှိသည့်နည်းတူ လူစင်စစ်ကို ဇာတ်ကွက်ဇာတ်လမ်းအတိုင်း သရုပ်ဆောင်စေကာ ရိုက်ကူးထားသော ဓာတ်ပုံများဖြစ်၍ ထိုဓာတ်ပုံမျိုး ၁၂ ပုံဖြင့် သရုပ်ဖော်ထားသည်။

မြန်မာ့ ဝတ္ထု စာရေးဆရာလောကတွင် ထင်ရှားသူများမှာ

* ဂျိမ်းစ်လှကျော်
* သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း
* ပီမိုးနင်း
* ရွှေဥဒေါင်း
* ဒဂုန်ရွှေမျှား
* ထီလာစစ်သူ
* မင်းယုဝေ
* လူထုဒေါ်အမာ
* ဂျာနယ်ကျော်မမလေး
* မင်းသိင်္ခ
* နှင့် အခြား အမြောက်အမြားရှိကြသည်။

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၀၇** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဖေဖော်ဝါရီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ |  |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၂၁** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဖေဖော်ဝါရီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ |  |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၅၀** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဖေဖော်ဝါရီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ |  |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၂၉** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဖေဖော်ဝါရီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ |  |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၄၂** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဖေဖော်ဝါရီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ |  |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
**နိသီဒိုင်**၊ ရဟန်းတို့သည် မွန်မြတ်သော ဘောဇဉ်အာဟာရတို့ကို သုံးဆောင်ကြပြီးနောက် သတိသမ္ပဇဉ်ကင်းလျက်အိပ်ပျော်ကြ သည့်အခါ အိပ်မက်မက်၍ သုက်လွှတ်သဖြင့်ကိုယ်ခန္ဓာ၊ သင်္ကန်း၊ ကျောင်း၊ အိပ်ရာနေရာတို့ကို သုက်အညစ်အကြေးများ ဖြင့်လူးပေလိမ်းကျံမိကြသည်။ ယင်းကိုမြတ်စွာဘုရားမြင်တော်မူ၍ ကိုယ်ကိုစောင့်ရှောက်စေခြင်း၊ သင်္ကန်းကိုစောင့်ရှောက်စေခြင်း၊ ကျောင်းအိပ်ရာနေရာကိုစောင့်ရှောက်စေခြင်းငှာ နိသီဒိုင်ကို ခွင့်ပြုတော် မူသည်။

နိသီဒိုင်ကိုအိပ်ရာခင်း၊ အိပ်ရာလွှမ်းကဲ့သို့လည်း ခင်း၍လည်းထိုင်နိုင်၊အိပ်နိုင်သည်။ ဆွမ်းစား သည့်အခါ ဆွမ်းဟင်းစက်များမပေမကျံစေရန် တစ်ပိုင်းကိုခင်း၍ အမြိတ်အဆာတို့ကို တင်ပလ္လင်ပေါ်၌ တင်ကာအသုံးပြုကြသည်။

အထူးအားဖြင့်သင်းပိုင်အတွင်း ရှေ့တည့်တည့်ကခံ၍ ဝတ်ဖို့ရန်ဖြစ်သည်။ ဝတ်သည့်အခါ ရှေ့ဘက်ကခံဝတ်လျှင် အလယ်က အမြိတ်စကိုနောက်သို့ ခါးတောင်းကျိုက်သကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ နောက်ဘက်ကခံ ဝတ်လျှင်ယင်းအလယ်မြိတ်စကိုပေါင်ကြားမှရှေ့သို့ယူ၍ကြိုး ငယ်ဖြင့်ချည်ကာဝတ်ရသည်။

နိသီဒိုင်၏အကြီးဆုံးအရွယ်ပမာဏမှာ မြတ်စွာဘုရား၏ အထွာတော်ဖြင့်အလျားနှစ်ထွာ၊ အနံ တစ်ထွာခွဲ၊ အမြိတ် အဆာတစ်ထွာရှိရမည်ဟုသတ်မှတ်ချက်ရှိသည်။ မြတ်စွာဘုရား၏အထွာသည် ရှင်စောတစ်ထွာ၊ မဇ်သုံးထွာဟုဆိုသည့်အတိုင်း မဇ္ဈိမပုရိသလူ လတ်တန်းစား၏ သုံးထွာနှင့်ညီမျှသည်။ မဇ္ဈိမပုရိသ၏အထွာ တစ်တောင်သည် လက်သမားတို့၏ အထွာ၊ အတောင် (ကိုက်ထွာ၊ ကိုက်တောင်)နှင့်တူညီသည်။

နိသီဒိုင်သင်္ကန်းသည် ဆရာတော်ဦးဗုဓ်ခေတ်ကပင် သုံးစွဲရိုးအစဉ်အလာကင်းပြတ်ဟန်ရှိသည်။ ဆရာတော်သည် ခုဒ္ဒသိက္ခာနိဿယတွင် ဤနိသီဒိုင်နကားယခုပြုလုပ်ရိုး သုံးဆောင်ရိုး ပြတ်လေပြီဟု မှာတော်မူသည်။

### ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်

သင်္ကန်း

### ကိုးကား

1. ↑   မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃)
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

**ဒွေဘာဂသိက္ခာပုဒ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသာနာတော်တွင် ရဟန်းတော်များ လိုက်နာစောင့်ထိန်းရန် ပညတ်တော်မူခဲ့သည့် နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

သမိုင်း
-------

မြတ်စွာဘုရားသည် သာဝတ္ထိမြို့၊ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်တွင် သီတင်းသုံး နေတော်မူ၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် သုဒ္ဓကာဠကသိက္ခာပုဒ် တွင် အမည်းသက်သက်ဖြစ်သော သိုးမွေးအခင်းကို ပြုလုပ်ခြင်း မပြုရန်၊ ပြုလုပ်ပါက နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ်သင့်သည်ဟု ပညတ်တော်မူပြီး ဖြစ်၏။ ထိုအချိန်တွင် ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် အနည်းငယ်သာဖြစ်သည့် အဖြူကို အဖျားအနား၌ ထည့်သွင်း၍ အမည်းသက်သက်အတိုင်းပင် သိုးမွေးအခင်းကို ပြုလုပ်ကြ၏။

ထိုအခါ အလိုနည်းသော ရဟန်းတို့သည် ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့ကို ကဲ့ရဲ့ကြ၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရား လျှောက်ထား၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့အား "ဟုတ်မှန်ပါသလော" ဟု မေး၏။ "ဟုတ်မှန်ကြောင်း" ဖြေကြား၏။

ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ကဲ့ရဲ့တော်မူကာ အောက်ပါသက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူ၏။

သိက္ခာပုဒ်
----------

"အခင်းအသစ်ကို ပြုလုပ်စေလိုသော ရဟန်းသည် အမည်းသက်သက်ဖြစ်သော သိုးမွေး နှစ်ဖို့တို့ကို ထည့်သွင်းရမည်၊ အဖြူ (သိုးမွေး) သုံးခုမြောက် တစ်ဖို့ကို အကြောင်(သိုးမွေး) လေးခုမြောက် တစ်ဖို့ကိုလည်း ထည့်သွင်းရမည်။ အကယ်၍ ရဟန်းသည် အမည်းသက်သက် သိုးမွေး နှစ်ဖို့တို့ကို အဖြူ (သိုးမွေး) သုံးခုမြောက် တစ်ဖို့ကို အကြောင်(သိုးမွေး) လေးခုမြောက် တစ်ဖို့ကို မထည့်သွင်းဘဲ အခင်းသစ်ကို ပြုစေငြားအံ့ (ထိုရဟန်းအား) နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ် သင့်၏" ဤသို့ (ပြကြကုန်လော့ဟု မိန့်တော်မူ၏။)

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3  *ဝိနည်းပိဋက၊ ပါရာဇိကဏ်ပါဠိတော်မြန်မာပြန်*။
စေဇန်း ပီ
ပြင်သစ် ပန်းချီဆရာ ပေါလ် စေဇန်း(Paul cezanne)(ခရစ် ၁၈၃၉-၁၉ဝ၆)သည် ရှေးရိုးပန်းချီစံနစ်ကို တော်လှန်ခဲ့သူတစ်ယောက် ဖြစ်၏။ ထိုခေတ်အခါက တော်ဝင် ပန်းချီဆရာများ လိုက်နာကျင့်သုံးလျက်ရှိသော အစဉ်အလာများ ကို ဖီလာပြုကာ မိမိစိတ်ကူးဖြင့် ပန်းချီကားများ ရေးဆွဲခဲ့လေ သည်။ ထိုကြောင့် ပါရစ်မြို့တွင် စေဇန်အာပန်းချီတော်လှန်ရေး သမား တစ်ယောက်ဟူ၍ အသိအမှတ်ပြုထားကြလေသည်။ 

သို့ရာတွင် ပါရစ်မြို့၌သာမက ဥရောပတိုက် တစ်ခုလုံးရှိ များစွာသော ပန်းချီ ပညာရှင်တို့၏ ရှုတ်ချခြင်းကို ခံခဲ့ရဘူးသည်။ ဤခေတ်၌ကား စေဇန်းသည် ခေတ်ပန်းချီပညာရပ်၏ အခြေခံကို စတင်ပြုစုခဲ့သူဟု အသိအမှတ်ပြုခြင်းကို ခံရသည်။

စေဇန်းသည် ပြင်သစ်နိုင်ငံ အရှေ့တောင်ပိုင်း ပရောဗန်း နယ်ရှိ အက်မြို့တွင် ၁၈၃၉ ခုနှစ် ဇန္နဝါရီလ ၁၉ ရက်နေ့၌ ဖွားမြင်လေသည်။ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ ဘဏ်လုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးဖြစ်သော်လည်း စေဇန်းသည် ပန်းချီပညာကို ဝါသနာပါသူ ဖြစ်ရာ အသက် ၂၄ နှစ်အရွယ်မှစ၍ ပါရစ်မြို့တွင် ပန်းချီပညာကို လေ့လာဆည်းပူးခဲ့လေသည်။

စေဇန်းသည် ပန်းချီဆရာ၏အမြင်သက်သက်ကိုသာ ရေးဆွဲခြင်းဖြင့် ထိုပန်းချီကား၏ နက်နဲသော အဓိပ္ပာယ်ကို ပေါ်လွင်စေနိုင်မည်မဟုတ်ဟု ယုံကြည်သည်။ ထိုယုံကြည်ချက်အတိုင်း သူရေးဆွဲသောပုံတွင် ဆေးရောင်အမျိုးမျိုးကို နက်နဲသော အဓိပ္ပာယ်ဖော်ရာ၌ အသုံးပြုသည်။ စေဇန်းရေးခြယ်သော ပန်းချီကားများသည် ရိုးရိုးနှင့် နက်နဲသည်။ 

စေဇန်းပီ၏နာမည်ကျော်လက်ရာ ပန်းချီကား
သို့သော် စေဇန်းသည် မိမိ၏စိတ်ကူးကို ပန်းချီကားချပ်ပေါ်တွင် ထိရောက်အောင် တင်မပြနိုင်ဟု စိတ်ပျက်စွာဖြင့် သူ၏ ပန်းချီကားများကို သူတစ်ပါးတို့အား ပေးပစ်၏။ သူ့သားကိုလည်း ထိုပန်းချီကားများကို ဖြတ်တောက်ကစားစေ၏။ ထိုစဉ်အခါက စေဇန်းရေးဆွဲသော ပန်းချီကားတို့၏ နက်နဲသော အဓိပ္ပာယ်ကို လူများ သဘောပေါက် နားမလည်ကြချေ။ သို့ဖြစ်၍ ထိုပန်းချီကားများမှာ တန်ဖိုးမရှိ ဖြစ်ခဲ့ရလေသည်။ 

စေဇန်း စွန့်ပစ်လိုက်သော ပန်းချီကားများသည် ယခုခေတ်တွင် လွန်စွာ တန်ဖိုးကြီးမာသော ပန်းချီကားများ ဖြစ်လာသည်။

စေဇန်း ရေးဆွဲသော ပန်းချီကားများ၏ နက်နဲခြင်းကို ထိုပန်းချီဆရာကွယ်လွန်ပြီးနောက်မှ လူများ သဘောပေါက် နားလည်ကြသည်။ ထိုကြောင့် စေဇန်းသည် အသက်ရှင်နေစဉ် ပန်းချီကျော်တစ်ဦးအဖြစ်ဖြင့် မကျော်ကြားခဲ့ချေ။ ၁၉ဝ၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ပေါလ်စေဇန်း အနိစ္စရောက်လေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ(၃)
မုတ္တမစဉ့်အိုး (စပိန်နိုင်ငံ မဒရစ်ရေကြောင်းပြတိုက်)
မုတ္တမမြို့သည်သည် ရှေးအခါက အလွန်ထင်ရှားကျော်စောခဲ့သော မွန်တို့၏ မဂဒူးမင်းဆက် (ခ)ဝါရီရူးမင်းဆက်ခေါ် ဟံသာဝတီပဲခူးမင်းဆက်ကို မုတ္တမမြို့မှ စတင်တည်ထောင်သူ ဝါရီရူးမင်း ခေါ် ဗညားဝါရူးမင်း(ခရစ်နှစ် ၁၂၅၃-၁၃၀၇)(မြန်မာသက္ကရာဇ် ၆၁၄ - ၆၆၈) အုပ်စိုးခဲ့သော မင်းနေပြည်တော် ဖြစ်ခဲ့လေသည်။ မုတ္တမမြို့သည် ကိုရီးယား၊ တရုတ်၊ အရှေ့တောင်အာရှ၊ အိန္ဒိယတိုက်ငယ်၊ သီဟိုဠ်ကျွန်း၊ အာရေဗျကျွန်းဆွယ်၊ အာဖရိကနှင့် အီဂျစ်နိုင်ငံတို့ကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် သမိုင်းဝင် ရေကြောင်းပိုးလမ်းမ (Maritime Silk Road)တွင် အဓိကကုန်သွယ်ဆိပ်ကမ်းဒေသဖြစ်သည့်အားလျော်စွာ ပင်လယ်ကူးရွက်သင်္ဘောကြီးများ ဆိုက်ကပ်ရာ ဆိပ်ကမ်းမြို့လည်းဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒါကြောင့် အနောက်နိုင်ငံသားတို့ ရောင်းဝယ်ဖောက်ကား ကျက်စားရာလည်း ဖြစ်ခဲ့ပေသည်။

အိုးများကို ဤမုတ္တမဆိပ်ကမ်းမြို့မှ တင်ပို့ရောင်းချခဲ့ရာမှ မုတ္တမအိုးဟူသော အမည်ကို ခရစ်နှစ် ၁၃၀၀နှစ်များကာလမှ စတင်ကာရရှိခဲ့သည်။ မုတ္တမစဉ့်အိုးများ၏အရောင်မှာ အများအားဖြင့် သံလွင်စိမ်းရောင် (သို့) ရွှေညိုရောင် (သို့) အညိုရောင် (သို့) အမည်းရောင်ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအများအပြားသို့ ပျံ့နှံ့ရောက်ရှိခဲ့သည်။ မုတ္တမစဉ့်အိုးကို စားသောက်ကုန်များ (ဆန်၊ ဝိုင်၊ သကြားလုံး၊ သစ်သီးများနှင့် ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်များ) နှင့် အဖိုးတန်ကုန်သွယ် ရေကြောင်းကုန်ပစ္စည်းများ (ဘိန်းနှင့် ဆီကဲ့သို့)ကို ပင်လယ်ကူးသင်္ဘောများဖြင့် သယ်ယူရာ တွင် အဓိကအသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ဥရောပကုန်သည်များ နှစ်သက်သော Kraak နှင့် Swatow ကြွေထည်များထက်ပင် ဒေသခံတို့ကိုယ်တိုင် ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားသည့် ကုန်ပစ္စည်းများအဖြစ် တန်ဖိုးကြီးလာကြသည်။ မုတ္တမစဉ့်အိုးများ (နှင့် ၎င်းတို့၏ ပါဝင်ပစ္စည်းများ) ကို အစေး၊ သွားဖုံး၊ ငှက်သိုက်၊ ထရီပန် (ပင်လယ်သခွားသီး) နှင့် ပုလဲများကဲ့သို့သော အရှေ့တောင်အာရှမှ ဇိမ်ခံပစ္စည်းများနှင့် လဲလှယ် ရောင်းဝယ်ခဲ့ကြသည်။ တန်ဖိုးမြင့်မားမှုကြောင့် မုတ္တမစဉ့်အိုးကို သာမန် အိုးများနှင့် မတူဘဲ Austronesianလူမျိုးများ (ယနေ့ခေတ် အင်ဒိုနီးရှား၊ မလေးရှား၊ အရှေ့တီမော၊ ဖိလစ်ပိုင်ရှိလူမျိုးများ)က နေ့စဉ် အသုံးမပြုကြပေ။

ရှေးအခါက မုတ္တမစဉ့်အိုးကို အရှေ့တောင်အာရှ ကျွန်းစုများရှိ ဌာနေတိုင်းရင်းသား ယဉ်ကျေးမှုများကြားတွင် ကြွယ်ဝချမ်းသာမှုနှင့် အဆင့်အတန်း၏ သင်္ကေတများအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။ ၎င်းမုတ္တမစဉ့်အိုးတို့ကို အရှေ့တောင်အာရှ ကျွန်းစုများရှိ မှူးမတ်များနှင့် ထင်ရှားသော မိသားစုများ၏ အိမ်များတွင် အလှထား ပြသလေ့ရှိသည်။ ယခုခေတ်တွင်တော့ နိုင်ငံတကာရှိ ပြတိုက်များတွေ တွေ့မြင်လေ့လာနိုင်ပါသည်။

အကိုးအကား
---------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  Césard, Nicolas (2013). Heirlooms and marriage payments". Indonesia and the Malay World. 42 (122): 62–87.
4. ↑  Ströber, Eva. The Collection of Chinese and Southeast Asian Jars (martaban, martavanen) at the Princessehof Museum, Leeuwarden, the Netherlands.
ရာသီအလိုက် အချိန်မှန်ကန်စွာ ပြောင်းလဲတိုက်ခတ်နေသော လေများကို မုတ်သုန်(မွန်ဆွန်း) သို့မဟုတ် ရာသီလေဟုခေါ်သည်။ မုတ်သုန်လေ ဖြစ်ပေါ်လာရခြင်းအကြောင်းမှာ မတ်လမှ စက်တင်ဘာလအထိ နေ၏ တိုက်ရိုက်အပူရှိန်သည် အီကွေတာမြောက်ဖက်၌ တည့်မတ်စွာ ကျရောက်၏။ ထိုလများ၌ အာရှတိုက်အလယ်ပိုင်းရှိ ကျယ်ပြန့်သော ကုန်းမြေများသည် အလွန်ပူပြင်း၍ တောင်ဖက် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာနှင့် အရှေ့ဖက် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ တို့သည် များစွာအေး၏။ ထိုအခါ အိန္ဒိယအလယ်ပိုင်းရှိ လေတို့သည် ပူသဖြင့် အထက် ကောင်းကင်သို့ အမြောက်အမြား လွင့်တက်ကြ၏။ ထိုလွင့်တက်သွားသော နေရာသို့ တောင်ဖက်အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာမှ လေအေးများသည် အာရှတိုက် အတွင်းဖက်သို့ အဟုန်ပြင်းစွာဖြင့် တိုက်ခတ် ဝင်ရောက်လာကြသည်။ ယင်းလေတို့သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့တွင် အနောက်တောင်ဖက်မှ တိုက်ခတ်လာသောကြောင့် အနောက်တောင်ရာသီလေဟုလည်းခေါ်သည်။

  

မုတ်သုန်လေ တိုက်ခတ်သောအခါ လေထဲတွင် ရေခိုးရေငွေ့များ ပါလာ၏။ ထိုလေသည် ကုန်းမြေသို့ ရောက်သောအခါတောင်တန်းများနှင့် တွေ့ဆုံကာ အထက်ကောင်းကင်သို့ ထိုးထက်သွားကြရာလေ၌ ပါသော ရေခိုး ရေငွေ့များတို့သည် အထက်ကောင်းကင်၏ အအေးဓာတ်ကြောင့် အရည်ဖွဲ့ပြီးလျှင် မိုးအဖြစ် သည်းထန်စွာ ရွာသွန်းလေသည်။ ထိုကြောင့် ပင်လယ် ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက် တောင်တန်းဒေသများတွင် မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းလေ့ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အနောက်တောင် မုတ်သုန်လေသည် နှစ်စဉ် မေလမှ အောက်တိုဘာလအထိ တိုက်ခတ်ရာ၊ ထိုအချိန်တွင် မိုးများစွာ ရွာသွန်းသဖြင့် မိုးဥတုဟု ခေါ်ကြသည်။ တစ်ဖန် စက်တင်ဘာလမှ မတ်လအထိ နေ၏ တိုက်ရိုက် အပူရှိန်သည် 
အီကွေတာ တောင်ဖက်၌ တည့်မတ်စွာ ကျရောက်၏။ ထိုအခါ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ ပေါ်ရှိ လေပူတို့သည် အေး၍ ကောင်းကင်သို့လွင့်တက်ကြ၏။ ထိုလေပူနေရာသို့ အာရှတိုက်အလယ်ပိုင်းမှ လေအေးတို့သည် တိုက်ခတ်ဝင်လာကြသည်။ ထိုမုတ်သုန်လေသည် အိန္ဒိယနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့တွင် အရှေ့မြောက်ဖက်မှ တိုက်ခတ်သောကြောင့် အရှေ့မြောက်နိုင်ငံတွင် မိုးမရွာချေ။ ရာသီဥတုမှာ အေးသောကြောင့် ဆောင်းဥတုဟု ခေါ်သည်။

  

အရှေ့မြောက် မုတ်သုန်လေသည် အနောက်တောင် မုတ်သုန်လေလောက် အဟုန်မပြင်းထန်ချေ။ အဘယ်ကြောင့် ဆိုသော် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာကြီးသည် နေပူရှိန်ကြောင့် ပူသည်ဟုဆိုရသော်လည်း အီကွေတာ မြောက်ဖက်၌ အပူရှိန် တည့်မတ်စွာ ကျရောက်စဉ်က အာရှတိုက် အလယ်ပိုင်း ကုန်းမြေကြီးများ ပူသလောက် အပူအားမကြီးသဖြင့် လေပူတို့သည် အထက်သို့ အမြောက်အမြား မတက်ကြချေ။ ထိုကြောင့် ယင်းတို့နေရာသို့ ဝင်ရောက်လာသော အာရှတိုက် အလယ်ပိုင်းမှ လေအေးတို့သည် ပင်လယ်ဖက်သို့ ညင်သာစွာသာ တိုက်ခတ်လာကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၌ ယင်းမုတ်သုန်လေတို့သည် အထူးအချိန်မှန်သဖြင့် စိုစွတ်သော မိုးဥတုနှင့် ခြောက်သွေ့၍ အေးသောဆောင်းဥတုတို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေလေသည်။ မုတ်သုန်လေ ရရှိသော ဒေသများမှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ၊ မြန်မာနိုင်ငံ ၊ အင်ဒိုချိုင်းနား၊ ဩစတြေးလီးယားတိုက်အနောက်မြောက်ပိုင်း၊ အာဖရိကတိုက် အရှေ့ကမ်းရိုးတန်းဒေသအချို့နှင့် တောင်အမေရိက အနောက်မြောက်ပိုင်းဒေသတို့ ဖြစ်ကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)
လွှတ်တော်အမတ်ဆိုသည်မှာ နိုင်ငံတစ်ခု၏ ဥပဒေပြုရေးအာဏာကို ကျင့်သုံးရန်အတွက် ပြည်သူတို့က ရွေးကောက် တင်မြှောက် ထားသည့် ပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ်များဖြစ်သည်။ လွှတ်တော်နှစ်ရပ်ရှိလျှင် အများအခေါ် အထက်လွှတ်တော် အတွက် အထက်လွှတ်တော်အမတ်၊အောက်လွှတ်တော် အတွက် အောက်လွှတ်တော်အမတ် ဟူ၍ခွဲခြားခေါ်ဝေါ်ကြသည်။

အောက်လွှတ်တော်အတွက် လူဦးရေအချိုးအစားအလိုက် မဲဆန္ဒနယ်များ ခွဲကာမဲဆန္ဒနယ် တစ်နယ်အတွက် ကိုယ်စားလှယ် တစ်ယောက်နှုံးဖြင့် မဲပေးရွေးကောက်တင်မြှောက်ကြသည်။(ဥပမာအားဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် မြို့နယ်အလိုက်၊တစ်မြို့နယ်တွင် တစ်ယောက်)

အထက်လွှတ်တော်အတွက် သက်ဆိုင်ရာ ပြည်နယ်၊နယ်မြေ(အချို့တိုင်းပြည်များတွင် ခရိုင်သဘောမျိုး)ဖြင့် တစ်နယ်ဆီအတွက် ကိုယ်စားလှယ်အရေအတွက် တူညီစွာ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ကြသည်။(ဥပမာအားဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းအလိုက်၊ပြည်နယ်(သို့)တိုင်း တစ်ခုစီအတွက် ၁၂ ယောက်)

လွှတ်တော်အမတ်ဖြစ်ရန် သတ်မှတ်ချက်များ
====================================

လွှတ်တော်အမတ်ဖြစ်ရန် သတ်မှတ်ချက်များ မှာတစ်နိုင်ငံနှင့်တစ်နိုင်ငံ မတူကြချေ။ အများအားဖြင့် နိုင်ငံသားအဖြစ် နိုင်ငံတွင်းတွင် နှစ်ကာလကြာရှည်နေထိုင်ဖူးသူများကို သာလက်ခံရန်သတ်မှတ်ကြသည်။ ထို့ြ့ပင် အသက်အရွယ် ကန့်သတ်ချက်ကိုလည်း နိုင်ငံအလိုက် သတ်မှတ်လေ့ရှိပြန်သည်။

တာဝန်
=====

လွှတ်တော်အမတ်များ၏တာဝန်မှာ သက်ဆိုင်ရာလွှတ်တော်အတွက် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေ‎ အရသတ်မှတ်ထားသည့် ဥပဒေပြုရေးကိစ္စများအ တွက်ပါဝင်ဆုံးဖြတ်မဲပေးခြင်း၊သက်ဆိုင်ရာလုပ်ငန်းကော်မတီအလိုက် လုပ်ငန်းတာဝန်များထမ်းဆောင်ခြင်း တို့ဖြစ်ကြသည်။

ထိုသို့ လွှတ်တော်ဆွေးနွေးပွဲများကျင်းပရာတွင် လွှတ်တော်သဘာပတိ၊လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ အသီးသီးကို သက်ဆိုင်ရာ လွှတ်တော်အတွင်း ရွေးကောက်ခြင်းသည်လည်း လွှတ်တော်၏ လုပ်ငန်းများတွင်ပါဝင်သည်။

တာဝန်မှပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခြင်း
============================

လွှတ်တော်အမတ် တစ်ဦးကို တာဝန်မှပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခြင်း(ပြန်လည်ခေါ်ယူခြင်း) ကို ၎င်းအားရွေးကောက်ခဲ့သည့် သက်ဆိုင်ရာ မဲဆန္ဒနယ်မှ ပြည်သူများကသာ ပြုလုပ်နိုင်သည်။ တစ်နည်းဆိုရလျှင် ပြည်သူတို့က မယုံကြည်တော့လျှင် လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ်မှ ဆုံးရှုံးမည်ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခြင်း(ပြန်လည်ခေါ်ယူခြင်း)ကို ပြုလုပ်ရန်အတွက် သတ်မှတ်ထားသည့် ပြည်သူတို့၏ လက်မှတ်ထိုးတောင်းဆိုသည့် အရေအတွက်ပြည့်မှီရန်လိုအပ်သည်။(သက်ဆိုင်ရာမဲဆန္ဒနယ်မှ ပြည်သူတို့၏ ၁၀%၊၂၀% အစရှိသဖြင့်။)

လွှတ်တော်အမတ်၏သက်တမ်း
=====================

နိုင်ငံအများစုတွင် လွှတ်တော်အမတ်များအတွက် သက်တမ်းမှာ တစ်ကြိမ်လျှင် ၄ နှစ်နှုံးသတ်မှတ်ကြပြီး အကြိမ်အရေအတွက် အကန့်အသတ်မရှိ ဝင်ရောက်အရွေးခံနိုင်သည်။
*Alauda arvensis* 
**ဘီလုံးငှက်** သည် ရုပ်ဆင်းသဏ္ဌာန်အားဖြင့် ထူးခြားလှပသော ငှက်မျိုးမဟုတ်သော်လည်း၊ သာယာစွာ အသံကျူးရင့် တေးဆိုတတ်သည်။ ထိုငှက်မျိုးသည် အလောဒီဒီးမျိုးရင်းတွင် ပါဝင်၍ မျိုးစိတ်ပေါင်း များစွာရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ လယ်ကွက်များ၌ တွေ့ရတတ်သော ဘီလုံးငှက်မျိုးကို ပါဏဗေဒအမည်အားဖြင့် အလောဒါ ဂူလာဂူလာဟု ခေါ်လေသည်။

ဘီလုံးငှက်၏ ပုံပန်းသဏ္ဌာန်သည် စာကလေးနှင့် ဆင်ဆင်တူသည်။ အပေါ်ပိုင်းမှ အညိုနုရောင် အမွှေးအတောင်များတွင် လည်းကောင်း၊ ရင်အုပ်တွင် လည်းကောင်း အညိုရင့်ရောင် အကန့်များ၊ အကြောင်းများရှိသည်။ စာကလေး၏ အရွယ်ခန့် ၆.၁၂ - ၇ လက်မခန့်အလျားရှိသည်။ အမောက်ကလေးလိုလို ရှိတတ်ရာ၊ တခါ တရံ ထင်ထင်ရှားရှား တွေ့ရသည်။ အဖိုရော အမပါ ပုံပန်းသွင်ပြင် အတူတူပင် ဖြစ်သည်။

ဘီလုံးငှက်တို့ကို လယ်ကွင်းများ၊ မြက်ခင်းများ၊ လွင်ပြင်များ၌ အစုလိုက်၊ အုပ်လိုက် တွေ့ရတတ်သည်။ သို့သော် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ယခုအခါ ဘီလုံးငှက်များ အတွေ့ရ နည်းသွားလေပြီ။ ယင်းတို့သည် မြန်မာနိုင်ငံ တောင်ပိုင်းလယ်ကွက်များ၌ ကျက်စားတတ်သော ငှက်မျိုးဖြစ်သော်လည်း၊ ရိုးပြတ်များထက် မြက်ခင်းများကို ပို၍ နှစ်သက်ဟန်တူသည်။ ဘီလုံးငှက်တို့သည် ပိုးမွှားများ၊ သစ်စေ့၊ စပါးစေ့များကို ရှာဖွေ စားသောက်တတ် လေသည်။

ဘီလုံးငှက်တို့သည် ကောင်းကင်သို့ပျံတက်နေစဉ် တေးဆိုတတ်ကြသည်။ အထူးသဖြင့် မိတ်လိုက်ချိန်တွင် ဘီလုံးငှက်ဖိုတို့သည် တေးသံစုံ ကျူးရင့်၍ အစွမ်းပြပြီးလျှင် 
လူပျိုလှည့်ကြသည်။ များသောအားဖြင့် နံနက်ခင်းနှင့် ညနေခင်းများတွင် အစွမ်းပြတတ်ကြသည်။ ဘီလုံးငှက်ဖိုသည် နားနေသည့် နေရာမှ တောင်ပံ တဖျပ်ဖျပ် ခတ်ပြီးလျှင် အပေါ်တည့်တည့်သို့ထိုး၍ ပျံသန်းယင်း တေးသံကျူးရင့် သွားလေရာ၊ တခါတရံ မှန်ပြောင်းနှင့်ကြည့်၍ မရအောင်ပင် မြင့်လှစွာ ပျံတက်သည်။ တေးသံကျူးရင့်ဆဲတွင် အခြားငှက်များ၏ အသံမျိုးကိုလည်း ပြုနိုင်သည်။

အပေါ်ပျံတက်ရာမှ ရုတ်ခြည်း အောက်သို့ပျံမဆင်းသေးဘဲ၊ လေဘက်သို့ဦးခေါင်းလှည့်ကာ အပေါ်၌ တန့်နေပြီးသော် တခါတခါမှ အတောင်ကို ခတ်ယင်း ဆက်လက်၍ တေးသံကျူးနေတတ်သည်။ ၅ မိနစ်ခန့် ကြာမှ တောင်ပံကိုပိတ်၍ အောက်သို့စိုက်ချလိုက်၊ တောင်ပံကိုဖြန့်၍ ခတ်လိုက်၊ ပြန်ပိတ်၍ စိုက်ချလိုက်ရာမှ၊ မြေပြင်နှင့် နီးလာသောအခါ မူလပျံတက်နေသော နေရာသို့ရောက်အောင် တရှိန်ထိုး ပျံသွားတတ်လေသည်။ အမ တစ်ကောင်အတွက် အဖိုများစွာတို့သည် တပြိုင်တည်း အစွမ်းပြတတ်ကြရာ၊ တကွင်းလုံးသည် ယင်းတို့အသံဖြင့် ဆူညံနေတတ်လေသည်။

ဘီလုံးငှက်တို့သည် မြေပြင်၌ နားနေဆဲတွင်လည်း တေးဆိုသည်ကို ရံဖန်ရံခါ တွေ့ရသည်။ လူတစုံတယောက်ကို မြင်လျှင် မပြေးဘဲ ဝပ်နေပြီးသော် ယင်းတို့အားသွား၍ နှောင့်ယှက်လျှင် ကျစ်ကျစ်၊ ကျစ်ကျစ်နှင့် အော်မြည်ကာ မြေပြင်နှင့်ကပ်၍ နိမ့်ချည် မြင့်ချည် ပျံသန်းနေတတ်ကြသည်။ အဝေးသို့ပျံသန်းလိုလျှင်၊ ကောင်းကင်သို့မြင့်စွာ ပျံတက်ကြလေသည်။

မြန်မာနိုင်ငံ၌ တွေ့ရသော ဘီလုံးငှက်မျိုး၏ အသံသည် ပျော့၍စူးသည်။ အလောဒါဗဉာနယီမျိုးစိတ်ဝင် ဘီလုံးငှက်တို့၏ တေးဆိုသံသည် ပို၍သာယာသည်။ ဘီလုံးငှက်တို့၏ သားပေါက်ချိန်သည် မတ်လမှ ဇူလိုင်လအထိ ဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်အတွင်း ၂ သား ပေါက်သည်။ ယင်းတို့၏ အသိုက်များကို ချုံဖုတ်များ၊ မြက်တောများ၊ အကာအကွယ်ရှိသော မြေချိုင့်ခွက်များထဲတွင် မြက်ခြောက်များ
ခင်း၍ ပြုလုပ်ကြသည်။ တစ်မြုံလျှင် ဥ ၃ ဥမှ ၅ ဥအထိ ရှိတတ်သည်။ ဥတို့သည် ရှည်မျောမျောဖြစ်၍ ဥခွံချောမွတ်သည်။ ဝါညိုညို အစက်အပြောက်များ၊ ခရမ်းပြာ အစက်
အပြောက်များ အများ အပြားပါရှိသည်။ ဘီလုံးငှက်မျိုးကို ဥရောပတိုက်တွင် လည်းကောင်း၊ တူရကီ၊ အိန္ဒိယ၊ သီဟိုဠ်၊ မြန်မာ၊ တိဗက်၊ တရုတ်၊ ယိုးဒယားစသော အာရှနိုင်ငံများတွင် လည်းကောင်း တွေ့ရှိရလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  BirdLife International (2017). "*Alauda arvensis* ". *IUCN Red List of Threatened Species* **2017**. IUCN. old-form url
2. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၈)
"**Let It Go**" သည် ဒစ္စနီ၏ 2013 ခုနှစ် ကွန်ပြူတာ ကာတွန်းရုပ်ရှင် အေးခဲသော မှ သီချင်းဖြစ်ပြီး ခင်ပွန်း နှင့် ဇနီး သီချင်းရေး အဖွဲ့ Kristen Anderson-Lopez နှင့် Robert Lopez တို့ ရေးစပ်ထားသည့် သီချင်း တစ်ပုဒ် ဖြစ်သည်။ ဤသီချင်းကို ဘုရင်မ အဲလ အဖြစ် အသံထွက်သရုပ်ဆောင်ထားတဲ့ အမေရိကန်မင်းသမီးနဲ့ အဆိုတော် အီဒီနာ မဲန်ဇဲလ် က ရုပ်ရှင်မှာ သူ့ရဲ့ မူရင်းရှိုးတေးသွားဗားရှင်းနဲ့ ဖျော်ဖြေခဲ့ပါသည်။ ၎င်းကို နောက်ပိုင်းတွင် single အဖြစ် ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး၊ Anderson-Lopez နှင့် Lopez တို့သည် ရုပ်ရှင် ပိတ်ခရက်ဒစ် စတင်ချိန်မှစ၍ သရုပ်ဆောင်နှင့်အဆိုတော် Demi Lovato မှဖျော်ဖြေခဲ့သည့် ရိုးရှင်းသော ပေါ့ပ်ဗားရှင်း (ပိုတိုသောစာသားနှင့် နောက်ခံသံပြိုင်) ကို ရေးစပ်ခဲ့သည်။ မဲဲဲဲန်ဇဲလ် ဒစ္စနီ၏ ဗားရှင်းကို ရိုးရာပေါ့ပ်သီချင်းဟု မယူဆသောကြောင့် ၏ ဂီတဌာနခွဲသည် Lovato ၏ သီချင်းဗားရှင်းကို မဲန်ဇဲလ် မတိုင်မီ ထုတ်ဝေရန် စီစဉ်ခဲ့သည်။  သီချင်း၏ ပေါ့ပ်ဗားရှင်းအတွက် တေးဂီတဗီဒီယိုကို သီးခြားထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

```
  ဇန်နဝါရီ 2014 တွင် Walt Disney Records မှ အရွယ်ရောက် ခေတ်ပြိုင် ရေဒီယိုသို့ မြှင့်တင်ခဲ့သည်။  
```

1. 1 2  "How 'Frozen' Went From Small Soundtrack to Worldwide Phenomenon"၊ *Rolling Stone*၊ March 11, 2014။ 30 May 2022 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။ Archived from the original on 26 June 2014။
2. ↑   
You must specify ***archiveurl=*** and ***archivedate=** when using {{cite news}}. Available parameters:*
တမ်းပလိတ်:Cite news/doc/parameterlist
"Listen to Club Remixes of "Frozen" Single "Let It Go" from Dave Audé, Papercha$er and More (Audio)"၊ *Playbill*၊ March 21, 2014။ Archived from the original on July 1, 2014။
3. ↑  "Idina Menzel, 'Let It Go' (Papercha$er Club Remix): Exclusive Dance Track Premiere"။ March 20, 2014။ July 6, 2014 တွင် မူရင်း အား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ More than one of `|archivedate=` နှင့် `|archive-date=` specified (အကူအညီ); Cite magazine requires `|magazine=` (အကူအညီ)
4. ↑  "'Frozen' - The No. 1 Album That's Been Ignored by Radio"။ January 20, 2014။ July 11, 2014 တွင် မူရင်း အား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ More than one of `|archivedate=` နှင့် `|archive-date=` specified (အကူအညီ); Cite magazine requires `|magazine=` (အကူအညီ)
**ဖြူဖြူကျော်သိန်း** သည် မြန်မာအမျိုးသမီး အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး သူမ၏ ဖျော်ဖြေမှုစတိုင်နှင့် ဝတ်စားဆင်ယင်မှုများကြောင့် ထင်ရှားသည်။ သူမသည် ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ယူနီဆက်(ဖ်) ထင်ပေါ်သူ သံတမန်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည်။

ဖြူဖြူကျော်သိန်းကို ဧပြီလ ၂၂ရက်နေ့တွင် ဖခင်ဦးကျော်သိန်း (ညွှန်မှူး(ငြိမ်း) သမဝါယမဝန်ကြီးဌာန)နဲ့ မိခင် ဒေါ်တင်တင်ကြည် (လက်ထောက် ကထိက(ငြိမ်း)စီးပွားရေးတက္ကသိုလ်) တို့က ရန်ကုန်အမျိုးသမီး ဆေးရုံကြီးတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ အစ်မဖြစ်သူ ညိုညိုသိန်းနှင့် ခုနစ်နှစ်ကွာခြားသည်။ မိခင်ဖြစ်သူက တက္ကသိုလ်ဆရာမ တစ်ဦးဖြစ်သဖြင့် မိခင်နှင့်အတူ ရန်ကုန်မြို့တွင် ကြီးပြင်းခဲ့သည်။ သူငယ်တန်းနှင့် ဒုတိယတန်းကို အ. မ. က (၁၆) စမ်းချောင်း တွင် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး တတိယတန်း မှ ဒသမတန်းပညာ အောင်မြင်သည်အထိ ပညာရေးတက္ကသိုလ် လေ့ကျင့်ရေးကျောင်း (TTC) ကမာရွတ်တွင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။

ဖြူဖြူကျော်သိန်းသည် ဆေးတက္ကသိုလ်(၁) ရန်ကုန်မှ ဆရာဝန်ဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးသီချင်းခွေ *လုံးဝမသက်ဆိုင်တော့ပါ* ကို ဖြန့်ချိခဲ့သည်။

သူမသည် မြန်မာနိုင်ငံ ဂီတအစည်းအရုံး၏ အတွင်းရေးမှူးလည်း ဖြစ်သည်။

ထွက်ရှိခဲ့သော တေးစီးရီးခွေများ
------------------------------

* *လုံးဝမသက်ဆိုင်တော့ပါ* (၂၀၀၃)
* *ချစ်သူအမုန်း ကျိန်စာ* (၂၀၀၇)
* *Memoir of a Diva* (၂၀၁၁)
* "Damsel in distress" (၂၀၁၃)
* "Thou shalt be remembered" (၂၀၁၅)
* "April Fool (mini-album)" (၂၀၁၆)

ကိုးကား
-------

1. 1 2  Yu Yu Maw။ "Myanmar’s darling of pop, Phyu Phyu Kyaw Thein"၊ 25 February 2013။ 18 July 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  Phyu Phyu Kyaw Thein။ *UNICEF*။ 22 July 2015 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  18 July 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  Zon Pann Pwint။ "Blown cover"၊ *Myanmar Times*၊ 10 April 2015။ 18 July 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။ Archived from the original on 4 March 2016။
4. ↑  Nuam Bawi။ "Singer expands her repertoire of covers"၊ *Myanmar Times*၊ 25 July 2011။ 18 July 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
5. ↑  Nandar Aung။ "Legacy music academy opens in Yankin"၊ *Myanmar Times*၊ 1 July 2013။ 18 July 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။ Archived from the original on 26 July 2017။
ဒေါက်တာမောင်ဖြူး
----------------

ဒေါက်တာမောင်ဖြူးကို အဖ ဦးအောင်ညွန့်၊ အမိ ဒေါ်ချောတို့မှ ၁၉၀၅ ခုနှစ်တွင် ပဲခူးခရိုင်၊ ပဲနွယ်ကုန်းမြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်း သုံးဦးရှိသည့်အနက် အငယ်ဆုံးဖြစ်သည်။ တရုတ်"တန်"လူမျိုးဖြစ်၍ အမည်၏ရှေ့တွင် "တန်" ထည့်ကာ တန်ဂွမ်လျောင်ဟု ခေါ်သည်။

မောင်ဖြူးဆိုသော ကလောင်နာမည် ယူခြင်းမှာ သူငယ်စဉ်က မိဘများ ဖြူးမြို့ကို ပြောင်းလာကြသည်။ ဖြူးမှာပဲ ကျောင်းနေ၊ ဖြူးမှာပဲ ကြီးပြင်းလာ၍ မောင်ဖြူးဆိုတဲ့ ကလောင်အမည် ယူခဲ့ရာက မောင်ဖြူးဟု နာမည်တွင်လာသည်။

မောင်ဖြူး ငယ်စဉ်ကပင် ဖခင်ကွယ်လွန်ခဲ့ပြီး မိခင်မုဆိုးမကြီးသည် ငွေးကြေးပြည့်စုံသူ မဟုတ်ပါ။ သို့သော် မောင်ဖြူးက ပညာသင်ဆုများကို ဆက်တိုက်ရ၍ ဘီအေအောင်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းတွင် ပညာသင်နေစဉ် ၇ တန်း စကောလားရှစ်၊ ၁၀ တန်း စကေားလားရှစ်ရခဲ့သည်။ ၁၉၂၆-ခုနှစ်တွင် ဘီအေအောင်ခဲ့သည်။

ဆရာမောင်ဖြူး ဘီအေအောင်သည့်အချိန်တွင် အမျိုးသားရေးလှုပ်ရှားမှုများ ပြင်းထန်နေချိန်ဖြစ်သည့်အလျောက် အုပ်ချုပ်ရေးဘက်တွင် ရာထူးမယူဘဲ ပညာရေးဘက်တွင် အလုပ်ဝင်လုပ်ခဲ့သည်။ ထိုအကြောင်းကို ဆရာက သူ့ဆွေမျိုးသားချင်းများကို ပြောပြလေ့ရှိတဲ့ စကားတစ်ခုရှိသည်။ ဒါက "ငါ့ကိုယ်ကိုတော့ အင်္ဂလိပ်ကျွန်အဖြစ် အသုံးချလို့ရပေမယ့် ငါ့စိတ်ဓာတ်ကိုတော့ ကျွန်အဖြစ်မခံဘူး" ဟူ၍ ဖြစ်သည်။

၁၉၃၅−၃၆ ခုနှစ်မှာ ကျောင်းသားသပိတ်ကြီးပေါ်တော့ ဆရာက စစ်တွေမြို့ အစိုးရဟိုက်စကူးကျောင်းမှာ ဒုတိယကျောင်းအုပ် လုပ်နေသည်။ ထိုစဉ်က ဆရာနှင့် အတူနေသော ၁၀ တန်းကျောင်းသား ကိုမြင့်ဆွေကို သပိတ်ခေါင်းဆောင် လုပ်စေခဲ့သည်။

၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ပြည် ကာလီဖိုးနီးယားတက္ကသိုလ်မှ ဒေါက်တာဘွဲ့ယူပြီး ဗမာပြည် ပြန်လာသည့်အခါ ရန်ကုန်မြို့ ဆရာဖြစ်သင်ကျောင်း၌ မြန်မာစာကထိက တာဝန်ယူသည်။ ၁၉၅၀ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်စာပေအတွက် နိုင်ငံခြားသို့ ပညာသင်အဖြစ် သွားပြီး၊ ၁၉၅၃ ခုနှစ်၌ ဗမာပြည် ပြန်လာသည်။ ပညာရေးဌာနတွင် သင်ရိုးညွှန်းတမ်း မာတိကာအရာရှိအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။ ထို့နောက် ကရင်ပြည်နယ် ပညာဝန်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ပြီး ၁၉၅၈ ခုနှစ်၌ အလုပ်မှ အငြိမ်းစားယူသည်။ ရှေ့နေလိုက်သည်။

ဆရာ့ကို တချို့က ဖြူးဇာတိလို့ ထင်ကြသော်လည်း ပဲနွယ်ကုန်းဇာတိဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ၁၉၃၅−၃၆ ခုနှစ်တစ်ဝိုက်တွင်း ဆရာရေးသည့် ဆောင်းပါးများမှာ ဆရာက သူ့ကိုယ်သူ"ဦးပန်းနွယ်"လို့ တင်စားရေးခဲ့သည်။ "ဦးပဲနွယ်"ဆိုရင် အခေါ်ရခက်ပြီး နာမည်အနေနဲ့ မှည့်လို့ မကောင်းသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဦးပန်းနွယ်ဟုရေးသည်။ ထိုနှစ်များက ရေးသည့် ကြီးပွားရေးမဂ္ဂဇင်းများတွင် ဆရာ့ကို "ဦးပန်းနွယ်" အဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့သည်ကို တွေ့ရမည်။

အစ်ကို အကြီးဆုံးမှာ ကွယ်လွန်သူ အထက်တန်းရှေ့နေ ဦးဂွမ်ချိုင်ဖြစ်သည်။ အစ်မအမည်မှာ ဒေါ်ဘန်ကင်းဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာအေးဘုရားလမ်းတွင်နေသည်။
"ဖြူးစာပေနှင့် ကလေးစာပေရိပ်မြုံ"က စာအုပ်များထုတ်ဝေခဲ့သည်။

ရေးသားပြုစုထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ
----------------------------------

* ဖြူးတုတ်ဘဲကလေး
* ကလေးကဗျာ
* စလေအညာက ပုလွေဆရာ
* အလီဘာဘာနှင့် ဓမြ ၄၀
* ခရီးသည် မောင်ပွ
* သားငှက်သဘင်
* ဒါ့သင်မြို့တော်
* တဂိုးစာပဒေသာ
* ကျန်စစ်သားနှင့် အခြားပြဇာတ်များ
* ဆွတ်ဆွတ်ဖြူနှင့် အခြားပြဇာတ်များ
* ဆရာကတော်နှင့် အခြားပြဇာတ်များ
* သားချော့သီချင်း
* စာပဒေသာ (၁)
* စာပဒေသာ (၂)
* စာပဒေသာ (၃)
* Who will translate in the future? ဘာသာပြန်ကဗျာ (အင်္ဂလိပ်ပြင်သစ် ဘာသာပြန်နည်းနှင့်ပုံစံ) (ကွယ်လွန်ပြီးမှ ထွက်သည်။)
* Bilingual အင်္ဂလိပ် မြန်မာ ဘာသာပြန်ကလေးကဗျာ(ရိုက်ဆဲ)

ဘဝနိဂုံး
--------

၉.၁၀.၁၉၇၀ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  (တဂိုးစာပဒေသာ−စာအုပ် နိဒါန်းမှ ယူသည်)

|  |  |
| --- | --- |
|  | ဝီကီရင်းမြစ်တွင် ဤဆောင်းပါးနှင့် ပတ်သက်သော စာတမ်းများ ရှိသည် –
**ဒေါက်တာမောင်ဖြူး** |
**ဂျို ဂွီအင်း** (၁၈၄၂ – ၁၈၆၅)သည် ဂျိုဆွန်းခေတ် ၂၅ယောက်မြောက်ဘုရင် ချောလ်ဂျုံး၏ မိဖုရားတစ်ပါး ဖြစ်သည်။

ဘဝ
--

ဖြောင်းယန်းအနွယ်​တော်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ တရားဝင်မိဖုရားအဖြစ် ၁၈နှစ်အရွယ် ၁၈၅၉ခုနှစ် (ချောလ်ဂျုံး နန်းတက် ၁၀နှစ်) လပြက္ခဒိန် ၂လပိုင်း ၂၂ရက်နေ့၌ *ဂွီအင်း*အဖြစ် ဘွဲ့အပ်နှင်းခံရသည်။ ၁၈၆၁ခုနှစ် (ချောလ်ဂျုံး နန်းတက် ၁၂နှစ်) ၁လပိုင်း ၁၅ရက်နေ့ အင်းရှီအချိန်တွင် သားတော်တစ်ပါး ဖွားမြင်ခဲ့သည်။

မိဖုရားသည် ၁၈၆၅ခုနှစ် (ဂိုဂျုံး နန်းတက် ၂နှစ်) ၂၄နှစ် အရွယ်တွင် ကွယ်လွန်သည်။

ပြာသာဒ်တော်သည် မူလက ဂယောင်းဂီပြည်နယ် ဖိုချွန်း၌ ရှိပြီး၊ လက်ရှိတွင် ဂယောင်းဂီဒို ဂိုယန်းရှိ Seosamreung သင်္ချိုင်း၌ ရှိသည်။

၎င်းကွယ်လွန်ပြီးနောက် နှစ်စဉ် ရိုးရာကန်တော့ပွဲကို ဂျောန်းဂယဲမင်းသား (Jeongye Daewongun) အိမ်တော်က ဦးဆောင်ကျင်းပလေ့ရှိသည်။

ခေတ်သစ်ယဉ်ကျေးမှု
-----------------

၂၀၂၀နှစ်ကုန်ပိုင်းနှင့် ၂၀၂၁နှစ်ဆန်းပိုင်းတွင် tvN ရုပ်သံလိုင်းက ထုတ်လွှင့်ပြသနေသည့် Mr Queen ဇာတ်လမ်းတွဲ၌ ဆောလ်အင်နာက ၎င်းနေရာတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ထားသည်။

မှတ်စု
------

1. ↑  The 5th of the 24 periods of the day (3:30~4:30 a.m.)

ကိုးကား
-------

1. ↑  *極限挑戰者* (တရုတ်ဘာသာစကားဖြင့်)။ Hyweb Technology Co. Ltd.။
2. ↑  *박시백의 조선왕조실록 18 - 헌종·철종실록* (ကိုရီးယားဘာသာစကားဖြင့်)။ 휴머니스트။ ISBN 978-89-5862-923-8။
3. ↑  *Sŏnwŏn pogam: Hubi, ŏjepʻyŏn* (ကိုရီးယားဘာသာစကားဖြင့်)။ Kyemyŏngsa။
4. ↑  묘 이야기။
5. ↑  Kim၊ Jins-eok (July 17, 2020)။ [단독설인아, tvN '철인왕후' 주연 합류]။ 31 October 2020 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  2020-10-20 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
ဂျိမ်းစ် ကလပ် မက်စ်ဝဲ
**ဂျိမ်းစ် ကလပ် မက်စ်ဝဲ**  (အင်္ဂလိပ်: James Clerk Maxwell) ကို စကော့တလန်၌ ၁၈၃၁ ခုနှစ်က မွေးဖွားသည်။ ၁၉ ရာစုနှစ်၏ အရေးပါဆုံး သိပ္ပံပညာရှင်ဟု မသတ်မှတ်သော်မှ သူ့ကို ၁၉ ရာစုနှစ်၏ အကြီးမြတ်ဆုံးသော အယူအဆရေးရာ ရူပဗေဒ ပညာရှင်ဟူ၍ အများက မှတ်ယူထားကြသည်။

မက်စ်ဝဲသည် သူ၏ ထူးချွန်သော သင်္ချာစွမ်းရည်နှင့် သိပ္ပပညာ၏ သဘာဝကို ထိုးထွင်းသိမြင်စွမ်းသော ဉာဏ်တို့ကို ပေါင်းစပ်နိုင်သူဖြစ်သည်။ ဤသို့သော စွမ်းရည်ကြောင့်ပင် ထိုခေတ် ထိုအခါက ရူပဗေဒ ပညာရပ်တွင် အရေးအကြီးဆုံး နယ်ပယနှစ်ခုဖြစ်သော လျှပ်စစ်သံလိုက်ပညာနှင့် ဓာတ်ငွေ့များ၏ ရွေ့လျားသဘောတရားတို့တွင် လက်ဖျားခါရလောက်အောင် တိုးတက်မှုများကို ၎င်းက ဖော်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။ နက္ခတ္တဗေဒနှင့် ဇီဝဗေဒ နယ်ပယ်တို့၌လည်း တော်သည့်သူ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဖြစ်သည်။

အလင်းရောင်၊ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား၊ သလိုက်ဓာတ်နှင့် လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းများ (စွမ်းအင်၏ ရွေ့လျားနေသော လှိုင်းများ) အကြား မည်သို့ ဆက်သွယ်မှုရှိသည်ကို ဖော်ထုတ်နိုင်သဖြင့် မက်စ်ဝဲမှာ လူသိများသော ရူပဗေဒ ပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ညီမျှခြင်း ၄ ခုပါဝင်သည့် မက်စ်ဝဲညီမျှခြင်းများက သူ၏ သိပ္ပံပညာရပ်တွင် အကြီးမြတ်ဆုံး အောင်မြင်မှုကို ထုတ်ပြနေခြင်းဖြစ်သည်။ 

အလင်းရောင်တွင် လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းများ ပါဝင်ကြောင်းကို မက်စ်ဝဲက ဖော်ထုတ်ပြခဲ့သည်။ 

လျှပ်စစ်ဓာတ်အားနှင့် သံလိုက်ဓာတ်တို့သည် မည်သို့ အမှန်တကယ် လျှပ်စစ်သံလိုက် ပညာကဏ္ဍဖြစ်သည်ကို သူက ရှင်းပြခဲ့ရုံမက ခေတ်သစ် ရူပဗေဒပညာ၏ ထူးခြားသည့် သွင်ပြင်လက္ခဏာကို ဖော်ပြနေသော လျှပ်စစ်သံလိုက် ဖြာထွက်ခြင်းဆိုင်ရာ နယ်ပယ်တစ်ကြောလုံးကို ဖော်ထုတ်ပြီး အသုံးချနည်းကိုပါ လမ်းဖွင့်ပေးခဲ့သည်။ 

ယခုအခါ ယင်းနယ်ပယ် တစ်ကြောတွင် ရေဒီယိုလှိုင်းများ၊ အနီအောက်ရောင်ခြည်၊ ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်နှင့် အိတ်စရေး ရောင်ခြည်များလည်း ပါဝင်ကြောင်း ရူပဗေဒပညာရှင်များ သိရှိကြသည်။ 

မက်စ်ဝဲ၏ ဒုတိယ အကြီးမားဆုံး အောင်မြင်မှုမှာ ရွေ့လျားမှုဆိုင်ရာ သီအိုရီ ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် မော်လီကျူးများ ရွေ့လျားနှုန်းကို ဖြေရှင်းပြခြင်း ဖြစ်သည်။ သူ၏ ဓာတ်ငွေ့များ ရွေ့လျားမှုဆိုင်ရာ သီအိုရီတွင် အပူ၏ သဘာဝဗီဇသည် မော်လီကျူးများ လှုပ်ရှားနေမှုတွင် တည်ရှိကြောင်း မက်စ်ဝဲက အပြီးသတ် သက်သေထူခဲ့သည်။ ထို သီအိုရီတွင် ဓာတ်ငွေ့တစ်ခု အတွင်းမှ မော်လီကျူးများ ရွေ့လျားမှုနှင့် ဓာတ်ငွေ့၏ အပူချိန်၊ အခြားသော ဂုဏ်သတ္တိများ အချင်းချင်း ဆက်နွယ်မှုကို ရှင်းပြထားသည်။ 

မက်စ်ဝဲသည်လည်း အခြားသော သဘောတရားနှင့် လက်တွေ့နယ်ပယ် သုံးလေးခုတွင်လည်း အရေးပါသော အချက်များကို ဖော်ထုတ်ပေးနိုင်သူ ဖြစ်သည်ဟု သိရသည်။
၁၃၂၂ ခု၊ သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့တွင် အဖ ဦးကျင်မောင်၊ အမိ ဒေါ်ခင်ဝင်းတို့မှ ဖြူးမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဖြူးမြို့ အထက (၁) တွင် အခြေခံပညာအထက်တန်း အောင်မြင်ပြီးနောက် ပဲခူးဒေသကောလိပ်တွင် ရေထွက်ပစ္စည်းအတတ်ပညာ ဒီပလိုမာသင်တန်းတက်ရောက်သင်ကြားခဲ့သည်။ 

၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဆေးတက္ကသိုလ် (မန္တလေး)သို့ ရောက်ရှိပြီး ၁၉၈၅ခုနှစ်တွင် M.B.B,S(MDY) ဆရာဝန်ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၈၇ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၀ပြည့်နှစ်ထိ ၃နှစ်တာ တပ်မတော်တွင် ပြည့်သူ့ စစ်မှုထမ်းဆေးမှူး ဗိုလ်အဆင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး 
ဆေးတက္ကသိုလ်(၁) ရန်ကုန်မှ ဆေးပညာ M.Med.Sc(O&G) ဘွဲ့ကို ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် ရရှိခဲ့သည်။ အင်္ဂလန်သို့ ပညာတော်သင်သွားခွင့်ရခဲ့ပြီး M.R.C.O.G(UK) ဘွဲ့ကို ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွင်ရရှိသည်။ အလုပ်သင်ဆရာဝန်ဘဝတွင် ဝါသနာအလျှောက် စာများစတင်ရေးသားခဲ့ပြီး နှစ်ပေါင်း တစ်ဆယ့်ရှစ်နှစ်ကြာ (၂၀၀၄) ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ "သုခချမ်းသာ"မဂ္ဂဇင်းတွင်ပုံနှိပ်ဖော်ပြခွင့်ရခဲ့သော "မိုက်ကယ်ရယ် သော်တာဆွေရယ် လူနာတစ်ယောက်ရယ် ကျွန်တော်ရယ်"ဝတ္ထုတိုနှင့် စာပေလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။

ပထမဆုံးဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်
--------------------------

"ဆရာဝန်စစ်စစ်ဖြစ်ချင်တယ်နှင့် ဆေး‌လောက ဇာတ်ခုံပေါ်က အတွေ့အကြုံများ" စာအုပ်ဖြင့် ၂၀၀၇ ခုနှစ် ထွန်းဖောင်ဒေးရှင်းစာပေဆု ရရှိခဲ့သည်။

တတိယဝတ္ထု ပေါင်းချုပ်ဖြစ်သော "လူနာဖြစ်သွားသော ဆရာဝန်နှင့် ဆေးလောက ဇာတ်ခုံပေါ်က အတွေ့အကြုံများ" စာအုပ်ဖြင့် ၂၀၀၈ ခုနှစ် သုတစွယ်စုံစာပေဆု ရရှိခဲ့သည်။

Good Health Journal, Health Care Journal, Health Digest Journal, Health Updates Journal, Aveneue Journal, အာယုဒီဃ ဂျာနယ်,Fashion Image Magazine, Eternal Light Magazine, Youth Magazine များတွင် အပတ်စဉ် လစဉ် ဆေးပညာအအခြေခံသော ဝတ္ထု ဆောင်းပါးများ မှန်မှန်ရေးသားလျက်ရှိပြီး ယခုအချိန်အထိ လုံးချင်း စာအုပ် (၂၁) အုပ်ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။

ယခုအခါ ရန်ကုန်မြို့ ဗဟိုအမျိုးသမီးဆေးရုံကြီး ဆေးတက္ကသိုလ် (၁)ရန်ကုန် သားဖွား မီးယပ်ပညာဌာနတွင် သားဖွား မီးယပ်အထူးကုဆရာဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ရင်းစာများရေးသားလျက်ရှိသည်။

ထုတ်ဝေပြီးသော စာအုပ်များ
------------------------

1. ၁။ ဆရာဝန်စစ်စစ်ဖြစ်ချင်တယ်နှင့် ဆေးလောကဇာတ်ခုံပေါ်က အတွေ့အကြုံများ
2. ၂။ သိကောင်းစရာသားဆက်ခြားနည်းအဖြာဖြာ
3. ၃။ အပျိုကြီးပဲဖြစ်စေချင်နှင့်ဆေးလောကဇာတ်ခုံပေါ်ကအတွေ့အကြုံများ
4. ၄။ ပွင့်သောပန်းတိုင်းလှစေချင်နှင့်အမျိုးသမီးကျန်းမာရေးပြဿနာအဖြာဖြာ
5. ၅။ ချစ်တတ်မှကလေးရနင့် သားသမီးရတနာရစေသောနည်းလမ်းကောင်းများ
6. ၆။ လူနာဖြစ်သွားသော ဆရာဝန်နှင့် ဆေးလောကဇာတ်ခုံပေါ်က အတွေ့အကြုံများ
7. ၇။ မိခင်လောင်းတို့ အရေးမေးချင်ရာမေး
8. ၈။ မိခင်လောင်းတို့ သိကောင်းစရာအဖြာဖြာ
9. ၉။ နားကြပ်ထဲမှ ငိုရှိုက်သံများနှင့် ဆေးလောကဇာတ်ခုံပေါ်က အတွေ့အကြုံများ
10. ၁၀။ ဆေးရုံကမဆင်းရ သေမင်းကအိမ်မှာနှင့် အမျိုးသမီးကျန်းမာရေးပြဿနာများ
11. ၁၁။ ရှက်ရှက်မှာဖြစ်သော ကင်ဆာအပါအဝင် အခြားကင်ဆာရောဂါဆောင်းပါးများ
12. ၁၂။ မမေ့နိုင်စရာ မိုးညတစ်ညနှင့် ဆေးလောကဇာတ်လမ်းများ
13. ၁၃။ ဆရာဝန်ဖြစ်ရကျိုးနပ်ပြီနှင့် ဆေးလောကဇာတ်ခုံပေါ်က အတွေ့အကြုံများ
14. ၁၄။ အပျော်ဆုံးအချိန်နှင့် ဆေးလောကဇာတ်ခုံပေါ်က လူနာမျိုးစုံ ဇာတ်လမ်းအဖုံဖုံ
15. ၁၅။ ဂျစ်တူးလေးရဲ့မျှော်လင့်ချက်မနက်ဖြန်
16. ၁၆။ ခြင်္သေ့နှလုံးသားနှင့်မိန်းမလက်များ
17. ၁၇။ မစခင်ကတည်းက ရှုံးတဲ့တိုက်ပွဲနှင့် ဂျစ်တူးဖတ်ဖို့ပေးစားများ
18. ၁၈။ ရာသီမလာခင်လူသတ်ချင်နှင့် ရွှေမင်းသမီးတို့ရဲ့စပ်စပ်စုစုမေးခွန်းများ။
19. ၁၉။ ချစ်ရမှာစာမလိပ်
20. ၂၀။ ဆေးကုရမှာကြောက်တဲ့ဆရာဝန်နှင့် ဆေးလောက ဇာတ်ခုံထက်ကသံသယမုန်တိုင်း
21. ၂၁။ ဖဲမွေ့ယာပေါ်က ယောက်ျားမဟုတ်သော စက်ရုပ်
*၂ဝဝ၅ ခု၊ ဇူလိုင်ထုတ် ရာပြည့် ဦးစိုးညွန့် စုစည်း တည်းဖြတ်တဲ့ '၂ဝ ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ ၁ဝဝ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျုဉ်း' စာအုပ်မှ စာရေးတွေရဲ့ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျုဉ်း တွေကို ပြန်လည် ကူးယူ ဖော်ပြတာ ဖြစ်ပါတယ်။*

သိပ္ပံ စိုးလှ [၁၉၁၆ - ၁၉၉၆]
---------------------------

  

သာယာဝတီ ခရိုင် အုတ်ဖို မြို့၌ အဖ ဦးဖိုးခင်၊ အမိ ဒေါ်ကွန်းမယ် တို့က ၁၉၁၆ ခု မေလ ၁၅ ရက် (မြန်မာ နိုင်ငံ စာပေ ဆုများတွင် ၁၆ ရက်ဟု ဖော်ပြသည်) နေ့တွင် ဖွားမြင် ခဲ့သည်။ အမည်ရင်း ဦးစိုးလှ ဖြစ်သည်။

  

ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်တွင် နောက်ဆုံးနှစ် ဝိဇ္ဇာတန်း အထိ ပညာ သင်ယူ ခဲ့သည်။ ၁၉၃၉ ခုတွင် အစိုးရ ပြန်ကြားရေး ဌာနက ထုတ်ဝေသော 'ရွှေပြည်တော်' သတင်းစာ၌ လက်ထောက် အယ်ဒီတာ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ပြန်ကြားရေး ဌာနတွင် ဘာသာပြန်သူ အဖြစ် လည်းကောင်း အမှု ထမ်းခဲ့သည်။ စစ်အတွင်းတွင် အုတ်ဖိုမြို့၌ ကုန်သည် အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ဂျပန် ခေတ်တွင် အုတ်ဖို မြို့နယ် အာရှ လူငယ် အသင်း ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ စစ်ပြီးသော အခါ မိဘ လက်ငုတ် ဆန်စက် လုပ်ငန်းတွင် ကူညီခြင်းဖြင့် လည်းကောင်း နေထိုင် လှုပ်ရှား ခဲ့သည်။ ၁၉၅၂ ခုတွင် စာပေဗိမာန်၌ ဝင်ရောက် အမှု ထမ်းခဲ့သည်။ စာပေ ဗိမာန် မဂ္ဂဇင်း ဌာန လက်ထောက် စာတည်း၊ တာဝန်ခံ စာတည်း၊ ပြည်သူ့ လက်စွဲ စာစဉ် စာတည်း၊ ဒုတိယ အုပ်ချုပ်ရေးမှူး စသည်ဖြင့် အဆင့်ဆင့် တိုးမြှင့် တာဝန် ထမ်းဆောင် ခဲ့သည်။ ၁၉၆၄ - ၆၅ ခုတွင် ပြန်ကြားရေး ဌာန အင်္ဂလိပ်စာ ဖောဝပ် မဂ္ဂဇင်း တာဝန်ခံ စာတည်း အဖြစ် ခေတ္တ အမှု ထမ်းခဲ့သည်။ ၁၉၇၆ ခုတွင် စာပေ ဗိမာန် တွဲဖက် ညွှန်ကြားရေးမှူး အဖြစ်မှ အငြိမ်းစား ယူခဲ့သည်။ ၁၉၇၆ - ၈၈ အထိ အမျိုးသား စာပေဆု စိစစ် ရွှေးချယ်ရေး ကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကို ထမ်းဆောင် ခဲ့သည်။ လေ့လာရေးနှင့် သင်တန်း ကိစ္စ များဖြင့် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု၊ ရုရှနှင့် တရုတ် ပြည်သူ့ သမ္မတ နိုင်ငံ များသို့ သွားရောက် ခဲ့သည်။

  

အဋ္ဌမတန်း ကျောင်းသား ဘဝ ကပင် 'မြတင်ရည်းစား' ဝတ္ထုကို စတင် ရေးခဲ့သည်။ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်တွင် ပညာ သင်နေစဉ် ဂန္ဓလောက၊ အိုးဝေ၊ ဒဂုန်၊ တက္ကသိုလ် ကျောင်းတိုက် မဂ္ဂဇင်း များတွင် ဝတ္ထု၊ ဆောင်းပါးများ ရေးခဲ့သည်။ ကလောင် အမည် အမျိုးမျိုးဖြင့် ဘာသာပြန် ဝတ္ထုရှည်၊ ဝတ္ထုတိုများ ရေးသား ခဲ့ရာ ထင်ရှားသော စာအုပ်များမှာ အိစလင်း (East Lynne)၊ ဘဝ သတ္တိ (The War of The World)၊ စင်ပြိုင် နှစ်ကမႝာ (The tale of Two Cities)၊ ဓားစာခံ (Victory in My Hands)၊ ခေါင်းဆောင်နှင့် သတ္တိ (Profiles in Courage)၊ ဘဝအထွေထွေ (My Several Worlds by Pearl S. Buck) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ပင်ကို ရေးများတွင် သိပ္ပံ စိုးလှ ဝတ္ထုတို များနှင့် ခရီးသွား ကိုယ်တွေ့ တို့မှာ ထင်ရှားသည်။ 'ဘဝ အထွေထွေ' ဖြင့် ၁၉၅၆ ခုနှစ် စာပေဗိမာန် ဘာသာပြန်ဆု ရရှိ ခဲ့သည်။

  

၁၉၉၆ ခု ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန် မြို့၌ ကွယ်လွန် ခဲ့သည်။

စာညွှန်း
--------

1. ဒဂုန်ရွှေမျှား။ မြန်မာ နိုင်ငံ စာပေဆုများ။ စာ ၅၆ - ၅၈။
2. မြန်မာ့ စွယ်စုံကျမ်း နှစ်ချုပ် (၁၉⁠၉၇)။ စာ ၁၈၁။
**တိန့်ရှောင်ဖိန်** (鄧小平) (မူလအမည် တိန့်ရှဲန်းစိန့်; 鄧先聖) (၁၉၀၄ ဩဂုတ် ၂၂ - ၁၉၉၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉) သည် တရုတ်ပြည် စီချွမ်းပြည်နယ် ကွမ်အန်းခရိုင် ဖိုင်ဖန်းရွာရှိ ဟတ်ကားမိသားစုမှ ဆင်းသက်လာသည်။ ၎င်းသည် တရုတ် ကွန်မြူနစ်ပါတီဝင်၊ တရုတ် ပြည်သူ့ လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်နှင့် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ အရေးပါသော ခေါင်းဆောင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီက သူ့အား မာ့ခ်စ်ဝါဒီ၊ တော်လှန်ရေးသမား၊ နိုင်ငံရေးသမား၊ စစ်ရေးကျွမ်းကျင်သူ၊ နိုင်ငံခြားရေး သံတမန်ဟု အမွန်းတင်ကာ တရုတ်ဆိုရှယ်လစ်ဝါဒနှင့် ခေတ်သစ်တည်ဆောက်ရေး စီမံကိန်းကို ဦးဆောင်ရေးဆွဲသူဟု မှတ်ယူထားသည်။ သူ့တသက်တွင် နိုင်ငံတော်နှင့် အစိုးရ အကြီးအကဲ စသည့်ရာထူးများကို မရယူခဲ့သော်လည်း လက်တွေ့တွင်မူ ၁၉၇၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအထိ တရုတ်ပြည်ကို ကြီးစိုးခဲ့သည်။ 

တိန့်ရှောင်ဖိန်သည် တရုတ်ပြည်အား ဈေးကွက်စီးပွားရေးစနစ်ဆီသို့ ဦးဆောင်သွားခဲ့သူ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး သမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ လက်ရှိ ဟောင်ကောင်နှင့် မကာအိုတို့တွင် ကျင့်သုံးနေသည့် တပြည်ထောင် နှစ်စနစ်ကို အဆိုပြုတင်သွင်းခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။ သူချမှတ်ခဲ့သည့် မူဝါဒများသည် ၂၀ ရာစု နှောင်းပိုင်းတွင် တရုတ်ပြည်အပေါ်သာမက ကမ္ဘာ့ စီးပွားရေး၊ နိုင်ငံရေး အခြေအနေကိုလည်း အတိုင်းအတာ တစ်ခုအထိ သက်ရောက်စေခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့်လည်း တိုင်းမ်မဂ္ဂဇင်းက ၎င်းအား မျက်နှာဖုံးတွင် ၈ ကြိမ်ဖော်ပြခဲ့ပြီး ၁၉၇၈ ခုနှစ်နှင့် ၁၉၈၅ ခုနှစ်၏ ဩဇာအကြီးမားဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။。

ကိုးကား
-------

1. ↑  《时代》周刊：邓小平改变了世界။ 26 October 2009 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  21 October 2009 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။