ထောင်စုနှစ်ဖွံ့ဖြိုးရေးရည်မှန်းချက်တစ်ခုစီအတွက်တရားဝင်အမှတ်တံဆိပ်
**ထောင်စုနှစ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးရည်မှန်းချက်များ** ( **MDGs** ) သည် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် ကုလသမဂ္ဂထောင်စုနှစ် ကြေညာချက်ကိုအတည်ပြုပြီးနောက်ကုလသမဂ္ဂထောင်စုနှစ် ထိပ်သီးအစည်းအဝေးအပြီးတွင် ချမှတ်ခဲ့သော၂၀၁၅-ခုနှစ်အတွက် နိုင်ငံတကာဖွံ့ဖြိုးရေးရည်မှန်းချက်ရှစ်ခုဖြစ်သည်။ ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲသော ဖွံ့ဖြိုးရေးရည်မှန်းချက်များ (SDGs)သည် ၂၀၁၆-ခုနှစ်တွင် MDGs ကိုအောင်မြင်ခဲ့သည်။ ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံပေါင်း ၁၉၁နိုင်ငံနှင့် အနည်းဆုံး အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်း (၂၂)ခုတို့သည် ၂၀၁၅-ခုနှစ်တွင် အောက်ပါ ထောင်စုနှစ်ဖွံ့ဖြိုးရေးရည်မှန်းချက်များ အောင်မြင်ရန်ကူညီရန် ကတိကဝတ်ပြုခဲ့ကြသည်။ 

1. အလွန်အမင်းဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုနှင့် ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးမှုကိုပပျောက်စေရန်၊
2. တလောကလုံးမူလတန်းပညာရေး အောင်မြင်ရန်၊
3. ကျားမတန်းတူညီမျှမှုကို မြှင့်တင်ရန်နှင့် အမျိုးသမီးများစွမ်းရည်မြှင့်တင်ရန်၊
4. ကလေးသေဆုံးမှုကိုလျှော့ချရန်၊
5. မိခင်ကျန်းမာရေးတိုးတက်စေရန်၊
6. အိပ်ချ်အိုင်ဗွီ၊ အေအိုင်ဒီအက်စ်၊ငှက်ဖျားနှင့်အခြားရောဂါများကို ကာကွယ်ရန်၊
7. သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲစေရန်၊
8. ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ မိတ်ဖက်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန်၊

 ထောင်စုနှစ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးရည်မှန်းချက်များသည် ကုလသမဂ္ဂ၏အစပျိုးမှုဖြစ်သည်။
ရည်မှန်းချက်တစ်ခုစီတွင် တိကျသောပစ်မှတ်များရှိပြီး ထိုရည်မှန်းချက်များ ပြည့်မီရန် ရက်စွဲများရှိသည်။ ရည်မှန်းချက် (၈)ခုကို (၂၁)ခုဖြင့် တိုင်းတာခဲ့သည်။ တိုးတက်မှုကို အရှိန်မြှင့်ရန်အတွက် G8 ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးများသည် ၂၀၀၅-ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင်ကမ္ဘာ့ဘဏ်၊အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာငွေကြေးရန်ပုံငွေအဖွဲ့(IMF)နှင့် အာဖရိကဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဘဏ်(AfDB)သို့ ဒေါ်လာ ၄၀ မှ ၅၅ ဒေါ်လာအထိ လုံလောက်သော ရန်ပုံငွေများထောက်ပံ့ရန် သဘောတူခဲ့သည်။ ကျန်းမာရေးနှင့် ပညာရေးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုလျှော့ချရေး အစီအစဉ်များသို့ အရင်းအမြစ်များကို ပြန်လည်လွှဲပြောင်းရန်အတွက် ကြွေးတင်ဆပ်နေသော ဆင်းရဲနွမ်းပါးသောနိုင်ငံများ(HIPC) အဖွဲ့ဝင်များက ကြွေးတင်နေသည်။ 

အကဲဖြတ်စစ်ဆေးမှုများတွင် (၁)ရေပေးဝေရေးအတွက် ထောင်စုနှစ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုရည်မှန်းချက်များ (MDG) ဖြည့်ဆည်းရန်လိုအပ်သည့် တိုးတက်မှုများ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် စိတ်ချရသောသောက်သုံးရေမရရှိသူများ၏ အချိုးအစားထက်ဝက်ကျဆင်းခြင်း၊ (၂)လုံလောက်သော အညစ်အကြေးမကင်းသောသူများ၊ (၃)လူတိုင်းအတွက် ပိုမိုကောင်းမွန်သောရေနှင့်မိလ္လာစနစ်တိုးချဲ့ခြင်း၊ (၄)ရေပေးဝေမှုနှင့်သန့်ရှင်းရေးစနစ်တိုးမြှင့်ရရှိခြင်းနှင့် (၅) ပိုက်လိုင်းသန့်ရှင်းသောရေကိုထောက်ပံ့ပေးခြင်းတို့ကြောင့် အသုံးပြုသည့် နေရာတွင်ပိုးသန့်ဆေးများထောက်ပံ့ပေးခြင်း လူတိုင်းအတွက် တစိတ်တပိုင်းမိလ္လာနှင့်အတူ အိမ်နှင့်မိလ္လာဆက်သွယ်မှုကိုထောက်ပံ့ခြင်း ဟတ်တန်ဂျီကမ္ဘာနှင့်အဝန်း ရေနှင့်သန့်ရှင်းရေးတိုးတက်မှု၏ ကုန်ကျစရိတ်နှင့်အကျိုးကျေးဇူးများကို အကဲဖြတ်ခြင်း ၂၀၀၄ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ ဂျီနီဗာ။ 

MDGကို ဝေဖန်သူများက ရွေးချယ်ထားသောရည်ရွယ်ချက်များ နောက်ကွယ်ရှိဆန်းစစ်ခြင်းနှင့်မျှတမှုမရှိခြင်းနှင့် အခြားရည်မှန်းချက်များအတွက် အချို့သောရည်မှန်းချက်များနှင့် တိုးတက်မှုမညီညွတ်သောတိုးတက်မှုများအတွက် တိုင်းတာရန် အခက်အခဲများသို့မဟုတ် တိုင်းတာမှုမရှိခြင်းစသည်တို့ ဖြစ်သည်။ ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံများမှ MDG အောင်မြင်ရန် အကူအညီများသည် စိန်ခေါ်မှုကာလအတွင်း မြင့်တက်ခဲ့သော်လည်း တဝက်ကျော်သည် ကြွေးမြီများလျှော့ချရန်နှင့် ကျန်အများစုသည် နောက်ထပ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုထက်သဘာဝဘေးအန္တရာယ် ကယ်ဆယ်ရေးနှင့်စစ်ရေးအကူအညီများသို့သာ သွားရန်ဖြစ်သည်။ 

၂၀၁၃တွင် ရည်မှန်းချက်ပန်းတိုင်သို့ ရောက်ရှိခြင်းမှာ မညီမညာဖြစ်နေသည်။ အချို့နိုင်ငံများသည် ရည်မှန်းချက်များစွာကို ရရှိခဲ့ပြီး အခြားသူများမှာမူ မည်သည့်အကောင်အထည်ဖော်မှုမှ မလုပ်နိုင်သေးပါ။ ၂၀၁၀ ခုနှစ်စက်တင်ဘာလတွင် ကျင်းပသောကုလသမဂ္ဂညီလာခံတစ်ခုသည် ယနေ့အထိ တိုးတက်မှုများကို ပြန်လည်သုံးသပ်ပြီး ရည်မှန်းထားသောရည်မှန်းချက်အရ ရည်မှန်းချက်ရှစ်ခုပြည့်မီရန် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အစီအစဉ်ကို ချမှတ်ခဲ့သည်။ ကတိကဝတ်အသစ်များသည် အမျိုးသမီးများနှင့်ကလေးသူငယ်များ၏ ကျန်းမာရေးနှင့်ကမ္ဘာအနှံ့ဆင်းရဲမွဲတေမှု၊ ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးခြင်းနှင့်ရောဂါတိုက်ဖျက်ရေးအတွက် ကြိုးပမ်းမှုအသစ်များအတွက် ရည်ရွယ်သည်။ 

အကူအညီပေးသည့် အစိုးရမဟုတ်သော အဖွဲ့အစည်းများအနက် ကုလသမဂ္ဂထောင်စုနှစ်ရည်မှန်းချက်၊ ထောင်စုနှစ်ကတိမဟာမိတ်အဖွဲ့ဝင်ငွေ၊ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာဆင်းရဲမွဲတေမှုစီမံကိန်း၊ ရိက္ခာစိန်ခေါ်ချက်၊ လူငယ်များလှုပ်ရှားမှုအီးယူအစီအစဉ်၊ ကာတွန်းလှုပ်ရှားမှုဗီဒီယိုစီမံကိန်းနှင့် ရူပါရုံ ၈ ခုတို့ပါဝင်သည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာအနုပညာစီမံကိန်းကိုမျှော်လင့်ပါတယ်။

နောက်ခံ
-------

### ထောင်စုနှစ်ထိပ်သီးအစည်းအဝေး

၂၀၀၀ပြည့်နှစ် ထောင်စုနှစ်ထိပ်သီးအစည်းအဝေးအတွက် ပြင်ဆင်မှုများကို" *ငါတို့ပြည်သူများ၂၁ ရာစုအတွင်း ကုလသမဂ္ဂအခန်းကဏ္ဍ* "ခေါင်းစဉ်ဖြင့် အတွင်းရေးမှူးချုပ်၏ အစီရင်ခံစာဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံပေါင်း ၁၀၀ ကျော်မှ အစိုးရမဟုတ်သောအရပ်ဘက်လူ့အဖွဲ့အစည်းပေါင်း ၁၀၀၀ ကျော်မှကိုယ်စားလှယ်များကို အတူတကွ ခေါ်ဆောင်လာသည့်ထောင်စုနှစ်ဖိုရမ်မှ အပိုဆောင်းသွင်းအားစုကို ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။ ဆင်းရဲမွဲတေမှုပပျောက်ရေး၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေး၊ လူ့အခွင့်အရေးနှင့် ထိခိုက်လွယ်သူများအား ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေး စသည့်ပြဿနာများကို နှစ်နှစ်တိုင်တိုင်ဆွေးနွေးခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်ကို နိဂုံးချုပ်ရန်ဖိုရမ်သည် မေလတွင်တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ 

MDG များသည် ကမ္ဘာ့ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးရည်မှန်းချက်များမှ ရရှိသော ကမ္ဘာ့ခေါင်းဆောင်များသည် ကုလသမဂ္ဂထောင်စုနှစ်ကြေညာချက်ကို အတည်ပြုခဲ့သည်။ ထောင်စုနှစ်ကြေညာချက်၏ အတည်ပြုချက်သည် ထောင်စုနှစ်ထိပ်သီးအစည်းအဝေး၏ အဓိကရလဒ်ဖြစ်သည်။ 

MDGသည် ကုလသမဂ္ဂထောင်စုနှစ်ကြေညာချက်မှဆင်းသက်လာသည်။ လူတစ်ဦးချင်းစီ၏ ဂုဏ်သိက္ခာရှိသည်ဟု ကြေညာချက်ကဆိုသည်။ ထို့ကြောင့်လွတ်လပ်ခွင့်၊ တန်းတူညီမျှမှု၊ အခြေခံလူနေမှုအဆင့်အတန်း၊ ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးခြင်းနှင့်အကြမ်းဖက်ခြင်းမှ လွတ်မြောက်ခြင်းနှင့်သည်းခံခြင်းနှင့်စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို အားပေးခြင်းတို့ပါဝင်သည်။ MDGသည် ကြေညာစာတမ်းပါ အခွင့်အရေးများကိုရရှိရန်အတွက် ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုလျှော့ချရေးအတွက်တိကျသောပစ်မှတ်များနှင့် ညွှန်ကိန်းများချမှတ်ထားသည်။ 

### ရှေ့ပြေး

ဗြဟ္မဏ အစီရင်ခံစာငြိမ်းချမ်းရေးနှင့်လုံခြုံရေးနယ်ပယ်ရှိ ရည်မှန်းချက်များကိုအခြေခံသည်။ []
[  ]
ထောင်စုနှစ်ထိပ်သီးအစည်းအဝေးကြေညာချက်သည် MDG၏ မူလအစအစိတ်အပိုင်းတစ်ခုသာ ဖြစ်သည်။ နောက်ထပ် အကြံဉာဏ်များကို အာဒံလွမ်မှရရှိသည်။ [] စီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုစစ်ဆင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီနှင့်အဖွဲ့အစည်းOECD၏ကမ္ဘာ့ဘဏ်နှင့်နိုင်ငံတကာငွေကြေးရန်ပုံငွေအဖွဲ့ ကလေးသူငယ်များ၊ အာဟာရ၊ လူ့အခွင့်အရေးနှင့်အမျိုးသမီးများ စသည့်ပြဿနာများကို ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်များတွင် ကုလသမဂ္ဂ ဦးဆောင်သည့်ညီလာခံအမြောက်အမြားက အာရုံစိုက်ခဲ့သည်။ OECD အဓိကအလှူရှင်များကို တရားဝင်ဖွံ့ဖြိုးရေးအကူအညီ ODA လျှော့ချမှုအတွက် ဝေဖန်ခဲ့သည်။ *၂၁ ရာစုအတွင်းကုလသမဂ္ဂ* အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးကိုဖီအာနန်က" *ကျွန်ုပ်တို့သည် ပြည်သူလူထု ကုလသမဂ္ဂ၏အခန်းကဏ္ဍ*ခေါင်းစဉ်ဖြင့် အစီရင်ခံစာကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။ OECD သည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဖွံ့ဖြိုးရေးရည်မှန်းချက်များ IDG ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီးကမ္ဘာ့ဘဏ် MDGကို ဖွဲ့စည်းရန် ၂၀၀၁ ခုနှစ်အစည်းအဝေးအတွက် ကြိုးပမ်းမှုနှစ်ခုကို ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။ 

### လူ့အရင်းအနှီး၊ အခြေခံအဆောက်အအုံနှင့်လူ့အခွင့်အရေး

လူနေမှုအဆင့်အတန်းကို မြှင့်တင်ရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် လူသားအရင်းအနှီး ၊ အခြေခံအဆောက်အအုံနှင့်လူ့အခွင့်အရေးလူမှုရေး၊ စီးပွားရေး နှင့်နိုင်ငံရေးတို့ဖြစ်သည်။  လူ့အရင်းအနှီး၏ ရည်မှန်းချက်များမှာ အာဟာရ၊ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ကလေးသေဆုံးမှု၊ အိပ်ခ်ျအိုင်ဗွီ၊ အေအိုင်ဒီအက်စ်၊ တီဘီနှင့်ငှက်ဖျား၊ မျိုးပွားကျန်းမာရေး အပါအဝင်တို့ဖြစ်သည်။ အခြေခံအဆောက်အအုံဆိုင်ရာ ရည်ရွယ်ချက်များတွင် လုံခြုံသောသောက်သုံးရေ၊ စွမ်းအင်နှင့်ခေတ်မီသတင်း၊ ဆက်သွယ်ရေးနည်းပညာတို့ပါဝင်သည်။ ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲသော အလေ့အထများကိုအသုံးပြု၍ လယ်ယာထွက်ကုန်များတိုးမြှင့်ခြင်း၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး၊ နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်လူ့အခွင့်အရေးရည်မှန်းချက်များတွင် အမျိုးသမီးများအား စွမ်းရည်မြှင့်တင်ခြင်း၊ အကြမ်းဖက်မှုလျှော့ချခြင်း၊ နိုင်ငံရေးစကားသံများတိုးမြှင့်ခြင်း၊ ပြည်သူ့ဝန်ဆောင်မှုများကို တန်းတူညီမျှရရှိခံစားခွင့်နှင့် ပိုင်ဆိုင်မှုဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးများတိုးမြှင့်ခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ ရည်မှန်းချက်များသည် လူတစ်ဦး၏ လူသားစွမ်းရည်ကို မြှင့်တင်ရန်နှင့်အကျိုးဖြစ်ထွန်းသော ဘဝသို့ တိုးတက်ရန်နည်းလမ်းများကို ရည်ရွယ်သည်။ MDG က နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံစီ၏ ပေါ်လစီများသည် ထိုတိုင်းပြည်၏ လိုအပ်ချက်များနှင့်ကိုက်ညီသင့်သည်။ ထို့ကြောင့် မူဝါဒဆိုင်ရာအကြံပြုချက်အများစုသည် ယေဘူယျဖြစ်သည်။ 

### မိတ်ဖက်

ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော နိုင်ငံများအနေဖြင့် တရားမျှတသောကုန်သွယ်မှု၊ ကြွေးမြီများလျှော့ချခြင်း၊ အကူအညီများတိုးမြှင့်ခြင်းနှင့် ဈေးနှုန်းချိုသာသောကုန်သွယ်မှုကို အထောက်အကူပြုခြင်းအားဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာပူးပေါင်းမှုကို ရရှိရန်ရည်မှန်းချက်များနှင့်ရည်မှန်းချက်များ ချမှတ်ထားသည့် ရည်မှန်းချက်ရှစ်ခုတွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများရှိ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများ၏အခန်းကဏ္ဍကို အလေးထားဖော်ပြထားသည်။ ဆေးဝါးများနှင့်နည်းပညာ လွှဲပြောင်းအားပေးမှုထို့ကြောင့် ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများသည် ကမ္ဘာ့ဆင်းရဲမွဲတေမှုကို လျှော့ချရန်ရုန်းကန်ရာတွင် ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံများနှင့် မိတ်ဖက်ဖြစ်လာသည်။ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာမိတ်ဖက်ဖြစ်ရန်ဖွံ့ဖြိုးမှုရည်မှန်းချက် ၈။

ပန်းတိုင်များ
-------------

 ထောင်စုနှစ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုရည်မှန်းချက်များကိုပြသသည့်နယူးယောက်မြို့၊ နယူးယောက်မြို့ရှိ ကုလသမဂ္ဂဌာနချုပ်တွင် ပိုစတာတစ်ခု 
MDG သည် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ် စက်တင်ဘာလတွင်လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည့် ထောင်စုနှစ်ကြေညာစာတမ်း၌ ဖော်ပြထားသော ကတိကဝတ်များစွာမှ ပေါ်ထွက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ၂၁ ပစ်မှတ်နှင့်အတူ ပန်းတိုင်များရှိသည်  နှင့်တိုင်းတာတဲ့ စီးရီးကျန်းမာရေးညွှန်းကိန်းများနှင် စီးပွားရေးညွှန်းကိန်းများ အသီးအသီးပစ်မှတ်သည်။  

### ရည်မှန်းချက် ၁။ အလွန်အမင်းဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုနှင့်ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးမှုကိုတိုက်ဖျက်ရန်

* **ရည်မှန်းချက် ၁(က) ၁၉၉၀ နှင့် ၂၀၁၅ ကြားတဝက်ခန့်တွင်တစ်နေ့လျှင်ဒေါ်လာ ၁.၂၅ ထက်နည်းသောလူများအချိုးအစား**
	+ *ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုကွာဟချက်အချိုး ဖြစ်ပွားမှု၊ ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှု*
	+ *အမျိုးသားစားသုံးမှုတွင်အဆင်းရဲဆုံးငါးပုံအုပ်စု၏ဝေစု*
* **ရည်မှန်းချက် ၁(ခ) အမျိုးသမီးများ၊ အမျိုးသားများနှင့်လူငယ်များအတွက်ကောင်းမွန်သောအလုပ်ရရှိရန်**
	+ *အလုပ်ရှင်တစ်ဦးလျှင်ဂျီဒီပီတိုးတက်မှုနှုန်း*
	+ *အလုပ်အကိုင်နှုန်း*
	+ *တစ်နေ့လျှင်အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁.၂၅ အောက် ပီပီပီတန်ဖိုးများအောက်တွင်ရှိသော အလုပ်သမားလူဦးရေအချိုးအစား*
	+ *အလုပ်လုပ်ကိုင်သော လူဦးရေတွင် မိသားစုအခြေပြုလုပ်သားအချိုး*
* **ရည်မှန်းချက် ၁(ဂ)၁၉၉၀ နှင့် ၂၀၁၅ ကြားကာလအတွင်းဆာလောင်မွတ်သိပ်မှုခံစားနေရသောလူဦးရေထက်ဝက်ခန့်**
	+ *အသက်ငါးနှစ်အောက် ကလေးငယ်များအဝလွန်ခြင်း*
	+ *အစားအသောက်စွမ်းအင်သုံးစွဲမှုပမာဏအနိမ့်ဆုံးအဆင့်အောက် လူဦးရေရဲ့အချိုးအစား*

### ရည်မှန်းချက် ၂။ တစ်ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာမူလတန်းပညာရေးကိုရရှိရန်

* **ရည်မှန်းချက် ၂(က)၂၀၁၅ တွင်ကလေးများအားလုံးမူလတန်းပညာရေး၊မူလတန်းကျောင်း၊ မိန်းကလေးများနှင့်ယောက်ျားလေးများကို အပြည့်အဝသင်ကြားနိုင်ရန်**
	+ *မူလတန်းပညာရေးအတွက်ကျောင်းအပ်ရန်*
	+ *မူလတန်းပညာရေးပြီးစီးခြင်း*

### ရည်မှန်းချက် ၃။ ကျား၊ မတန်းတူညီမျှမှုကိုမြှင့်တင်ပေးခြင်းနှင့်အမျိုးသမီးများအားစွမ်းရည်မြှင့်တင်ခြင်း

* **ရည်မှန်းချက် ၃(က)မူလတန်းနှင့်အလယ်တန်းပညာရေး၂ဝဝ၅ ခုနှစ်တွင်ကျား၊ မ မညီမျှမှုအဆင့်ဆင့်မှာ**
	+ *မူလတန်း၊အလယ်တန်းနှင့်တက္ကသိုလ်ပညာရေးတွင်ယောက်ျားလေးများမှမိန်းကလေးများအချိုး*
	+ *စိုက်ပျိုးရေးမဟုတ်သောကဏ္ဍတွင်လုပ်ခလစာရရှိသည့်အမျိုးသမီးများ*
	+ *အမျိုးသားလွှတ်တော်တွင်အမျိုးသမီးများပါဝင်သောအမတ်နေရာအချိုးအစား*

### ရည်မှန်းချက် ၄။ ကလေးသေဆုံးမှုနှုန်းလျှော့ချရန်

* **ရည်မှန်းချက် ၄ (က)၁၉၉၀ မှ ၂၀၁၅ ခုနှစ်အတွင်းအသက်ငါးနှစ်အောက်ကလေးသေဆုံးမှုသုံးပုံနှစ်ပုံကိုလျှော့ချရန်**
	+ *ငါးနှစ်အောက်သေဆုံးမှုနှုန်း*
	+ *မွေးကင်းစ၁နှစ်အောက်သေဆုံးမှုနှုန်း*
	+ *ဝက်သက်ရောဂါမှကာကွယ်ဆေးထိုးထားသော* *နှစ်အရွယ်ကလေးများအချိုးအစား*

မိခင်သေဆုံးမှုအချိုးသည် မိခင်ကျန်းမာရေးကိုတိုင်းတာရန်ကုလသမဂ္ဂမှအသုံးပြုသော KPI ဖြစ်သည်
* **ရည်မှန်းချက် ၅ (က)မိခင်သေဆုံးမှုနှုန်း ၁၉၉၀ မှ ၂၀၁၅ အတွင်းလေးပုံသုံးပုံလျှော့ချရန်**
	+ *မိခင်သေဆုံးမှုအချိုး*
	+ *ကျွမ်းကျင်ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများမွေးဖွားသောအချိုးအစား*
* **ရည်မှန်းချက် ၅ (ခ) ၂၀၁၅တွင်မျိုးဆက်ပွားကျန်းမာရေးကိုရယူသုံးစွဲနိုင်ရန်**
	+ *သန္ဓေတားဆေးပျံ့နှံ့မှုနှုန်း*
	+ *ဆယ်ကျော်သက်ကလေးမွေးဖွားနှုန်း*
	+ *မီးမဖွားမှီစောင့်ရှောက်မှုလွှမ်းခြုံမှု*
	+ *မိသားစုစီမံကိန်းအတွက်မလိုအပ်သည့်လိုအပ်ချက်*

### ပန်းတိုင် ၆။ အိပ်ခ်ျအိုင်ဗွီ၊ အေအိုင်ဒီအက်စ်၊ ငှက်ဖျားနှင့်အခြားရောဂါများကိုတိုက်ဖျက်ရန်

* **ရည်မှန်းချက် ၆ (က) ၂၀၁၅ ခုနှစ်မှာအိတ်ခ်ျအိုင်ဗွီ၊အေအိုင်ဒီအက်စ်ပြန့်ပွားမှု**
	+ *အသက် ၁၅ မှ ၂၄ နှစ်အတွင်းလူဦး ရေအကြားအိပ်ချ်အိုင်ဗွီပျံ့နှံ့မှု*
	+ *ကွန်ဒုံးအသုံးပြုခြင်းသည်လိင်ဆက်ဆံခြင်းဖြင့်အန္တရာယ်ရှိနိုင်သည်*
	+ *အိတ်ခ်ျအိုင်ဗွီ / အေအိုင်ဒီအက်စ်နှင့် ပတ်သက်၍ မှန်ကန်သောဗဟုသုတရှိသည့်အသက် ၁၅ နှစ်မှ ၂၄ နှစ်လူ ဦး ရေအချိုးအစား*
* **ရည်မှန်းချက် ၆(ခ)၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်တွင်လိုအပ်သူများအားအိပ်ခ်ျအိုင်ဗွီ၊ အေအိုင်ဒီအက်စ်ကုသမှုကိုတစ်ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာဖြင့်ရယူနိုင်ရန်**
	+ *အေအာတီဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်ခံထားရသူလူဦးရေအချိုးအစားမပြန့်ပွားမှု တိုက်ဖျက်ရေးဆေးဝါးများသုံးစွဲမှု*
* **ရည်မှန်းချက် ၆(ဂ)၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင်ရပ်ဆိုင်းပြီးငှက်ဖျားရောဂါနှင့်အခြားအဓိကရောဂါများဖြစ်ပွားမှုကိုပြန်လည်ပြုပြင်ရန်စတင်ခဲ့သည်**
	+ *ငှက်ဖျားရောဂါနှင့်ဆက်နွယ်သောပျံ့နှံ့မှုနှင့်သေဆုံးမှုနှုန်း*
	+ *အသက် ၅ နှစ်အောက်ကလေးငယ်များသည်ပိုးသတ်ဆေးဖြင့်ကုသထားသောအိပ်ရာအောက်၌အိပ်နေကြသည်*
	+ *သင့်လျော်သောငှက်ဖျားရောဂါတိုက်ဖျက်ရေးဆေးဝါးများဖြင့်ကုသသောအဖျားရောဂါရှိသောအသက် ၅ နှစ်အောက်ကလေးများအချိုးအစား*
	+ *တီဘီရောဂါနှင့်ဆက်နွယ်သောဖြစ်ပွားမှု၊ ပျံ့နှံ့မှုနှင့်သေဆုံးမှုနှုန်း*
	+ *တီဘီရောဂါဖြစ်ပွားမှုအချိုးအစားကို DOTSတိုက်ရိုက်ကြည့်ရှုကုသမှုအတိုသင်တန်းအရရှာဖွေတွေ့ရှိခြင်း*

### ရည်မှန်းချက် ၇။ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲမှုရှိစေရန်

* **ရည်မှန်းချက် ၇(က) ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲသောဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနိယာမများကိုတိုင်းပြည်၏မူဝါဒများနှင့်အစီအစဉ်များတွင်ပေါင်းစပ်ပါ။ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်အရင်းအမြစ်များဆုံးရှုံးမှုကိုပြောင်းပြန်**
* **ရည်မှန်းချက် ၇(ခ) ဇီ၀မျိုးကွဲများဆုံးရှုံးမှုကိုလျှော့ချပြီး ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင်သိသိသာသာဆုံးရှုံးမှုနှုန်းကိုရရှိသည်**
	+ *သစ်တောဖုံးလွှမ်းဧရိယာအချိုးအစား*
	+ *စီအို <sub id="mwARk">၂</sub> ထုတ်လွှတ်မှု၊စုစုပေါင်းလူတစ် ဦးချင်းနှင့်တစ်ဒေါ်လာဂျီဒီပီ(ပီပီပီ)*
	+ *အိုဇုန်းလွှာများပျက်စီးစေသောအရာများစားသုံးမှု*
	+ *အန္တရာယ်ကင်းသောဇီဝဗေဒဆိုင်ရာကန့်သတ်ချက်အတွင်းရှိငါးစုဆောင်းမှုအချိုးအစား*
	+ *အသုံးပြုသောစုစုပေါင်းရေအရင်းအမြစ်များ၏အချိုးအစား*
	+ *ကာကွယ်ထားသောမြေပြင်နှင့်အဏ္ဏဝါဧရိယာများအချိုးအစား*
	+ *မျိုးသုဉ်းခြင်းနှင့်ခြိမ်းခြောက်မျိုးစိတ်များအချိုးအစား*
* **ရည်မှန်းချက် (၇) ရည်မှန်းချက် ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင်စိတ်ချရသောသောက်သုံးရေနှင့်အခြေခံသန့်ရှင်းရေးအတွက်ရေရှည်မသုံးစွဲနိုင်သည့်လူဦးရေအချိုးအစားကိုထက်ဝက်လျှော့ချပါ**
	+ *မြို့ပြနှင့်ကျေးလက်ဒေသများ တိုးတက်ကောင်းမွန်သောရေအရင်းအမြစ်များကိုရေရှည်တည်တံ့နိုင်သည့်လူဦးရေအချိုးအစား*
	+ *မြို့ပြလူဦးရေအချိုးအစားနှင့်ပတ်ဝန်းကျင်သန့်ရှင်းရေးကိုရရှိခြင်း*
* **ရည်မှန်းချက် ၇(က) ၂၀၂၀ တွင်အနည်းဆုံးဆင်းရဲသားရပ်ကွက်နေထိုင်သူသန်း ၁၀၀ ၏တသက်တာတွင်သိသာသောတိုးတက်မှုများရရှိစေရန်**
	+ *ဆင်းရဲသားရပ်ကွက်တွင်နေထိုင်သောမြို့ပြလူဦးရေအချိုးအစား*

### ရည်မှန်းချက် ၈။ ဖွံ့ဖြိုးမှုအတွက်ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာမိတ်ဖက်ပြုရန်

* **ရည်မှန်းချက် ၈(က) ပွင့်လင်းသောစည်းမျဉ်းအခြေခံ**
	+ *တစ်နိုင်ငံလုံးရောနိုင်ငံတကာတွင်ပါ ကောင်းမွန်သောအုပ်ချုပ်မှုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနှင့်ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုလျှော့ချရေးအတွက်ကတိကဝတ်များပါဝင်*
* **ရည်မှန်းချက် ၈(ခ)ဖွံ့ဖြိုးမှုအနည်းဆုံး နိုင်ငံများ၏အထူးလိုအပ်ချက်များကိုဖြည့်ဆည်းပေးရန်**
	+ *LDC ပို့ကုန်များအတွက်အခွန်အကောက်ကင်းလွတ်ခွင့်၊ HIPC အတွက်ကြွေးမြီသက်သာရေး အစီအစဉ်နှင့်တရားဝင်နှစ်နိုင်ငံကြွေးမြီများကိုဖျက်သိမ်းခြင်း၊နှင့်ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုလျှော့ချရေးကတိကဝတ်နိုင်ငံများအဘို့ပိုပြီးရက်ရောODAတရားဝင်ဖွံ့ဖြိုးရေးအကူအညီပေရန်*
* **ရည်မှန်းချက် ၈(ဂ)ကုန်းတွင်းပိတ်နိုင်ငံများသို့ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများနှင့်ကျွန်းငယ်ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများ၏အထူးလိုအပ်ချက်များကိုဖြည့်ဆည်းပေးရန်**
	+ *အသေးစားကျွန်းဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများ၏ ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲသောဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက်လုပ်ငန်းအစီအစဉ်နှင့်အထွေထွေညီလာခံ ၂၂ ကြိမ်မြောက်အထူးအစည်းအဝေးရလဒ်မှတစ်ဆင့်*
* **ရည်မှန်းချက် ၈(က)ရေရှည်တွင်ကြွေးမြီများရေရှည်တည်တံ့စေရန်အတွက်ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများ၏ကြွေးမြီပြဿနာများကိုအမျိုးသားအဆင့်နှင့်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာအစီအမံများဖြင့်အပြည့်အဝကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရန်**
	+ *အောက်တွင်ဖော်ပြထားသောညွှန်ကိန်းအချို့ကိုဖွံ့ဖြိုးမှုအနည်းဆုံးသောနိုင်ငံများ၊ အာဖရိက၊ ကုန်းတွင်းပိတ်ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများနှင့်ကျွန်းငယ်ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများအတွက်သီးခြားစီစောင့်ကြည့်စစ်ဆေးသည်။*
	+ *တရားဝင်ဖွံ့ဖြိုးရေးအကူအညီ (ODA)*
		- *OECD / DAC အလှူရှင်များ၏ GNI ရာခိုင်နှုန်းအနေဖြင့် ODA အသားတင်၊ စုစုပေါင်းနှင့်ဖွံ့ဖြိုးမှုအနည်းဆုံးနိုင်ငံများဖြစ်သည်*
		- *အခြေခံလူမှုရေးဝန်ဆောင်မှုများအခြေခံပညာရေး၊ အခြေခံကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု၊ အာဟာရ၊ လုံခြုံစိတ်ချရသောရေနှင့်မိလ္လာစနစ်သို့ OECD / DAC အလှူရှင်များ၏ကဏ္ဍအလိုက်ခွဲဝေပေးသော ODAအချိုးအစား*
		- *ချည်နှောင်ခြင်းမရှိသော OECD / DAC အလှူရှင်များ၏နှစ်ဦးနှစ်ဖက် ODA အချိုးအစား*
		- *ODA သည်ကုန်းတွင်းပိတ်နိုင်ငံများ၌GNIအချိုးအစားအရလက်ခံရရှိရန်*
		- *ODA သည်GNI၏အချိုးအစားအရကျွန်းငယ်ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများတွင်ရရှိခဲ့သည်*
	+ *ဈေးကွက်ဝင်ခွင့်*
		- *ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံများနှင့်ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံများမှတင်သွင်းသောစုစုပေါင်းဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံတင်သွင်းမှုအချိုးအစားတန်ဖိုးနှင့်လက်နက်များမပါဝင်သည်အခွန်အကောက်အခမဲ့ဖြစ်သည်*
		- *ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံများမှစိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်များ၊ အထည်အလိပ်များနှင့်အဝတ်အထည်များအတွက်ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံများမှချမှတ်ထားသောပျမ်းမျှအခွန်နှုန်းထားများ*
		- *OECD နိုင်ငံများအနေဖြင့်၎င်းတို့၏ဂျီဒီပီ၏ရာခိုင်နှုန်းအဖြစ်စိုက်ပျိုးရေးဆိုင်ရာအထောက်အပံ့များကိုခန့်မှန်းသည်*
		- *ကုန်သွယ်မှုစွမ်းရည်တည်ဆောက်ရန် ODA ၏အချိုးအစားသည်ထောက်ပံ့ပေးခဲ့သည်*
	+ *ကြွေးမြီရေရှည်တည်တံ့မှု*
		- *HIPC ဆုံးဖြတ်ချက်အမှတ်သို့ရောက်သောနိုင်ငံအရေအတွက်နှင့်HIPC ပြီးစီးသည့်အမှတ်အရေအတွက်တဖြည်းဖြည်းတိုးပွားလာခြင်း*
		- *HIPC ပဏာမခြေလှမ်းအနေဖြင့်ပေးဆပ်သောကြွေးမြီအမေရိကန်ဒေါ်လာ*
		- *ကုန်စည်နှင့်ဝန်ဆောင်မှုများ၏ပို့ကုန်ရာခိုင်နှုန်းအဖြစ်အကြွေးဝန်ဆောင်မှု*
* **ရည်မှန်းချက် ၈(အီး)ဆေးဝါးကုမ္ပဏီများနှင့်ပူးပေါင်း၍ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများမှတတ်နိုင်သောမရှိမဖြစ်လိုအပ်သောဆေးဝါးများကိုရယူသုံးစွဲရန်**
	+ *ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲသည့်အခြေခံလိုအပ်သည့်ဆေးဝါးများသုံးစွဲနိုင်သောလူဦးရေအချိုးအစား*
* **ရည်မှန်းချက် ၈(အက်လ်)ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍနှင့်ပူးပေါင်း၍နည်းပညာအသစ်များ၊ အထူးသဖြင့်သတင်းအချက်အလက်နှင့်ဆက်သွယ်ရေးများ၏အကျိုးကျေးဇူးများကိုရရှိစေရန်**
	+ *လူဦးရေ၁၀၀လျှင်တယ်လီဖုန်းလိုင်းနှင့်ဆယ်လူလာဖုန်းလက်ခံသူ*
	+ *လူဦးရေ၁၀၀တွင်အသုံးပြုသောကိုယ်ပိုင်ကွန်ပျူတာများ*
	+ *လူဦးရေ၁၀၀လျှင်အင်တာနက်အသုံးပြုသူ*

ဝေဖန်မှု
--------

### အထွေထွေ

အထွေထွေဝေဖန်မှုများတွင်ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာနိုင်စွမ်းမရှိခြင်းနှင့်ရွေးချယ်ထားသည့်ရည်ရွယ်ချက်များနောက်ကွယ်ရှိတရားမျှတမှုတို့ပါဝင်သည်။ 

ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများတွင်သိသိသာသာကွာဟမှုများရှိသော်လည်းMDGများတွင်တိုင်းပြည်အတွင်းတန်းတူညီမျှမှုအတွက်ခိုင်မာသောရည်ရွယ်ချက်များနှင့်ညွှန်းကိန်းများမရှိပါ။  

ပူးပေါင်းပါဝင်ကျေးလက်အကဲဖြတ်ခြင်း၊ ပိုင်ဆိုင်မှုအခြေပြုရပ်ရွာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု မျိုးစေ့ပမာဏစသည့် နည်းစနစ်များကို အသုံးပြု၍လူ့စွမ်းအင်နှင့်လက်ရှိအရင်းအမြစ်များမှတစ်ဆင့်လိုအပ်သောဒေသလိုအပ်ချက်များကိုဖြည့်ဆည်းရန်ဒေသန္တရအောင်မြင်မှုကိုထပ်မံတိုးချဲ့သင့်သည်။ 

MDG (၈)သည်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအောင်မြင်မှုများထက်အလှူရှင်များ၏အောင်မြင်မှုများအပေါ်အထူးအာရုံစိုက်သည်။ ဝါရှင်တန်ဒီစီရှိ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုစင်တာမှနှစ်စဉ်ထုတ်ဝေသော*ကတိသစ္စာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအညွှန်း*ကိန်းသည် MDG အတွက်အကောင်းဆုံးကိန်းဂဏန်းညွှန်းကိန်းဖြစ်သည်။ (၈) တရားဝင်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဆိုင်ရာအကူအညီများထက်အလှူရှင်တိုးတက်မှုပိုမိုကျယ်ပြန့်သောအတိုင်းအတာဖြစ်သည်။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော်ကုန်သွယ်ရေးရွှေ့ပြောင်းခြင်းနှင့်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုစသောဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများကိုအကျိုးသက်ရောက်စေမည့်အညွှန်းကိန်းများပေါ်ရှိမူဝါဒများကိုထည့်သွင်းစဉ်းစားထားသည်။ 

ပတ်ဝန်းကျင်ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲမှုအပေါ်မလုံလောက်သောကြောင့် MDGကိုတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။  ထို့ကြောင့်၎င်းတို့သည်ထောင်စုနှစ်ကြေညာချက်တွင်ဖော်ပြထားသောစံနမူနာများအောင်မြင်ရန်လိုအပ်သည့်အရာအားလုံးကိုမဖမ်းယူနိုင်ရန်။ 

ကမ္ဘာ့ဆင်းရဲနွမ်းပါးသူအများစုမှာလယ်သမားများဖြစ်သော်လည်းလယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးကို MDGတွင်အထူးဖော်ပြခြင်းမရှိပါ။ []
[  ]

### တရားဝင်မှုမရှိခြင်းဟုစွပ်စွဲ

တစ်ခုလုံးကို MDG ဖြစ်စဉ်ကိုချို့တဲ့စွပ်စွဲထားပြီးတရားဝင်မှုဟာ MDGအထောက်အကူပြုဖို့ရှာသောမကြာခဏအလွန်ပါဝင်သူများ၏အသံကိုထည့်သွင်းရန်ပျက်ကွက်ရလဒ်အဖြစ်စားနပ်ရိက္ခာအချုပ်အခြာအာဏာဆိုင်ရာအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာစီမံကိန်းကော်မတီသည် ၂၀၁၅ ခုနှစ်အလွန်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု MDG ၆၉ နှင့်ပတ်သက်၍ဆွေးနွေးတိုင်ပင်သည့်စာတမ်းတွင်ဤသို့ဖော်ပြထားသည် MDGအား ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင်အဓိကအကန့်အသတ်ဖြစ်စေခြင်းမှာMDGပိုင်ဆိုင်မှုမရှိခြင်းကြောင့်အကောင်အထည်ဖော်ရန်နိုင်ငံရေးဆန္ဒမရှိခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ "

### လူ့အခွင့်အရေး

MDGများသည်ဒေသတွင်းပူးပေါင်းပါဝင်မှုနှင့်စွမ်းရည်မြှင့်တင်မှုကိုအမျိုးသမီးစွမ်းရည်မြှင့်တင်ခြင်းမှလွဲ၍အလွန်အမင်းအလေးပေးလိမ့်မည်။  အစားအစာရရှိရန်အခွင့်အရေးကိုအာရုံစိုက်သောလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့အစည်း FIANအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာသည် ၂၀၁၅ အလွန် ပို့စ်တင်လုပ်ငန်းစဉ်တွင်လူ့အခွင့်အရေးအဓိကအရည်အချင်းပြည့်မှီသောပေါ်လစီကိုက်ညီမှုနှင့်လူ့အခွင့်အရေးအခြေပြုစောင့်ကြည့်လေ့လာခြင်းနှင့်တာဝန်ယူမှုတို့မရှိခြင်းကိုထောက်ပြခဲ့သည်။ ထိုကဲ့သို့သောတာဝန်ခံမှုမရှိပါကအမျိုးသားနှင့်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာပေါ်လစီများသိသိသာသာပြောင်းလဲခြင်းမရှိနိုင်ပါ။ 

### လူ့အရင်းအနှီး

MDG (၂)မူလတန်းပညာရေးကိုအာရုံစိုက်ပြီးကျောင်းအပ်နှံခြင်းနှင့်ပြီးဆုံးခြင်းကိုအလေးပေးသည်။ အချို့သောနိုင်ငံများတွင်မူလတန်းကျောင်းအပ်နှံမှုသည်အောင်မြင်မှုအဆင့်၏ကုန်ကျစရိတ်ဖြင့်တိုးတက်ခဲ့သည်။ အချို့ဖြစ်ရပ်များတွင်မူလတန်းပညာရေးကိုအလေးထားခြင်းသည်အလယ်တန်းနှင့်အလယ်တန်းလွန်ပညာရေးကိုဆိုးကျိုးသက်ရောက်စေသည်။ 

မိခင်သေဆုံးမှု၊ငှက်ဖျားနှင့်တီဘီရောဂါ ဆိုင်ရာရည်မှန်းချက်များကိုတိုင်းတာရန်မဖြစ်နိုင်ကြောင်းနှင့်ကုလသမဂ္ဂ၏လက်ရှိခန့်မှန်းချက်အရသိပ္ပံနည်းကျခိုင်လုံမှုမရှိခြင်းသို့မဟုတ်ပျောက်ဆုံးခြင်းတို့ဖြစ်ကြောင်း ၂၀၀၅ ခုနှစ်ထုတ်ထုတ်ဝေမှုတစ်ခုကဖော်ပြခဲ့သည်။  အိမ်ထောင်စုစစ်တမ်းများသည်ကျန်းမာရေး MDGအတွက်အဓိကတိုင်းတာချက်ဖြစ်သော်လည်းအကန့်အသတ်ရှိသည့်အရင်းအမြစ်များကိုစားသုံးသည့်ထပ်တူကျသောတိုင်းတာမှုများဖြစ်နိုင်သည်။ ထို့အပြင်ဤအခြေအနေများ၏အမြင့်ဆုံးအဆင့်ရှိသောနိုင်ငံများသည်ပုံမှန်အားဖြင့်အနည်းဆုံးယုံကြည်စိတ်ချရသောအချက်အလက်ကောက်ယူမှုရှိသည်။ အဆိုပါလေ့လာမှုကတိကျသောအစီအမံများမရှိဘဲတိုးတက်မှုပမာဏကိုဆုံးဖြတ်ရန်မဖြစ်နိုင်ကြောင်းပြောကြားခဲ့သည်။ MDGသည်လက်နက်များနှင့်ပတ်သက်သောအပြောအဆိုခေါ်ဆိုမှုထက်အနည်းငယ်သာပိုများစေသည်။ 

MDAမှMcArthurနှင့်ဆပ်လ်ကဲ့သို့သောသူများကတိုင်းတာရာတွင်အခက်အခဲများရှိသော်လည်းရည်မှန်းချက်များချမှတ်ခြင်းသည်ဆက်လက်တည်ရှိဆဲဖြစ်ကြောင်းပြောကြားခဲ့သည်။ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများရှိကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုစနစ်၏အရည်အသွေးနှင့်အရည်အသွေးတိုးတက်လာခြင်းနှင့်အတူအချက်အလက်ပိုမိုစုဆောင်းနိုင်သည်။  ကျန်းမာရေးနှင့်မသက်ဆိုင်သော MDG များကိုမကြာခဏကောင်းစွာတိုင်းတာနိုင်ကြောင်းနှင့်အချက်အလက်အားလုံးမရှိခြင်းကြောင့် MDGအားလုံးကိုမဖြေရှင်းနိုင်ဟုသူတို့ကအခိုင်အမာပြောကြားခဲ့သည်။ 

ဝင်ငွေမှလွဲ၍အခြားကိစ္စရပ်များတွင်ကောင်းမွန်စွာနေထိုင်ခြင်းသည် MDGများသို့ရန်ပုံငွေရရှိစေရန်ကူညီသည်။  နောက်ထပ် MDGကြားဝင်ဆောင်ရွက်မှုများကိုဦးစားပေးသည်။ တိုင်းတာမှုဆိုင်ရာပြဿနာများရှိနေသော်လည်းတိုးတက်မှု၏အသုံးဝင်သည့်တိုင်းတာမှုများနှင့်အတူရရှိနိုင်သောရည်မှန်းချက်များကိုချမှတ်နိုင်သည်။  MDGများတွင်ကျား၊ မနှင့်မျိုးဆက်ပွားအခွင့်အရေးများ၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ရေရှည်တည်တံ့မှုနှင့်နည်းပညာပျံ့နှံ့မှုတို့ပါဝင်သည်။ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုများကိုဦးစားပေးဆောင်ရွက်ခြင်းသည်အရင်းအမြစ်အကန့်အသတ်ရှိသောဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများအားအရင်းအမြစ်များကိုခွဲဝေချထားပေးခြင်းကိုဆုံးဖြတ်ရန်ကူညီသည်။ MDG များသည်ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံများ၏ကတိကဝတ်များကိုပိုမိုခိုင်မာစေပြီးအကူအညီနှင့်သတင်းအချက်အလက်မျှဝေခြင်းကိုအားပေးသည်။ ရည်မှန်းချက်များအပေါ်ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာကတိကဝတ်ပြုမှုသည်သူတို့၏အောင်မြင်မှုအလားအလာကိုမြင့်တက်စေနိုင်သည်။ MDGသည်ကမ္ဘာ့သမိုင်းတွင်ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုလျှော့ချရေးတွင်အများဆုံးထောက်ခံသည့်အရာဖြစ်ကြောင်းသတိပြုမိကြသည်။ 

MDGအောင်မြင်ခြင်းသည်စီးပွားရေးတိုးတက်မှုတစ်ခုတည်းပေါ်တွင်မူတည်သည်မဟုတ်ပါ။ MDG ၏ဖြစ်ရပ်အတွက်ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများကဲ့သို့သောဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ကဲ့သို့သောကလေးငယ်သေဆုံးမှုကိုဝက်သက် ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းကဲ့သို့ဈေးသိပ်မကြီးသော်လည်းထိရောက်သောကြားဝင်ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြင့်ကလေးသေဆုံးမှုကိုလျှော့ချနိုင်ကြောင်းပြသခဲ့သည်။ သို့သော်များစွာသောနိုင်ငံများတွင်အစိုးရအသုံးစရိတ်သည်သဘောတူညီထားသောအသုံးစရိတ်များကိုပြည့်မီရန်မလုံလောက်ပါ။  ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုစနစ်များမှသုတေသနပြုချက်အရအရွယ်အစားအားလုံးနှင့်ကိုက်ညီမှုပုံစံသည်ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများ၏တစ်ဦးချင်းစီကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပရိုဖိုင်းများကိုလုံလောက်စွာမတုံ့ပြန်နိုင်ကြောင်း၊ သို့ရာတွင်လေ့လာမှုတွင်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာကျန်းမာရေးကိုမြှင့်တင်ရန်အကန့်အသတ်များရှိနေသည်။ ၎င်းမှာစုပ်ယူနိုင်စွမ်းမရှိခြင်း၊ ကျန်းမာရေးစနစ်များအားနည်းခြင်း၊ လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ်ကန့်သတ်ချက်များနှင့်မြင့်မားသောကုန်ကျစရိတ်များအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ လေ့လာမှုအရကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုကိုတိုးချဲ့ရန်လိုအပ်သည့်အစီအမံများကိုဖုံးကွယ်ထားသည်။ ဤအစီအမံများတွင်နိုင်ငံရေး၊ စည်းရုံးရေးနှင့်လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုအတိုင်းအတာကိုတိုးမြှင့်ခြင်းနှင့်ဒေသခံအဖွဲ့အစည်းများကိုပြုစုပျိုးထောင်ရန်လိုအပ်သည်တို့ပါဝင်သည်။ 

ကျားမဖြစ်ခြင်း၊ လူသားချင်းစာနာမှုနှင့်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအစီအစဉ်များနှင့်စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတို့အကြားကွဲပြားမှုသည် MDGအောင်မြင်မှုရှိမရှိကိုဆုံးဖြတ်လိမ့်မည်ဟုပြည်ပဖွံ့ဖြိုးရေးဌာန (ODI) မှသုတေသီများကဆိုသည်။ 

အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာကျန်းမာရေးမိတ်ဖက် (IHP +) သည်ကျန်းမာရေးကဏ္ဍတွင်ထိရောက်သောအကူအညီများနှင့်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာစည်းမျဉ်းများကိုကျင့်သုံးခြင်းဖြင့် MDG တိုးတက်မှုကိုအရှိန်မြှင့်တင်ရန်ရည်ရွယ်သည်။ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများတွင်ကျန်းမာရေးအတွက်သိသာထင်ရှားသည့်ရန်ပုံငွေကိုအစိုးရများသည်နိုင်ငံတကာဖွံ့ဖြိုးရေးမိတ်ဖက်များနှင့်ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ရန်လိုအပ်သည့်ပြင်ပအရင်းအမြစ်များမှရရှိသည်။ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်နံပါတ်များတိုးပွားလာသည်နှင့်အမျှရန်ပုံငွေစီးဆင်းမှုနှင့်ဗျူရိုကရေစီဆိုင်ရာတောင်းဆိုမှုများသည်ပြောင်းလဲလာသည်။ တစ်ခုတည်းသောအမျိုးသားကျန်းမာရေးမဟာဗျူဟာ၊ စောင့်ကြည့်အကဲဖြတ်မှုမူဘောင်တစ်ခုနှင့်အပြန်အလှန်တာဝန်ခံမှုတို့ကိုအားပေးခြင်းဖြင့် IHP+သည်အစိုးရ၊ အရပ်ဘက်လူ့အဖွဲ့အစည်း၊ ဖွံ့ဖြိုးရေးမိတ်ဖက်များနှင့်အခြားကျန်းမာရေးအကျိုးသက်ဆိုင်သူများအကြားယုံကြည်မှုတည်ဆောက်ရန်ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ 

### တူညီမျှ

MDGအောင်မြင်ရန်မဟာဗျူဟာများနှင့်ချဉ်းကပ်မှုများကိုပြန်လည်စဉ်းစားခြင်းတွင်ထပ်မံဖြစ်ပေါ်တိုးတက်မှုများမှာ ပြည်ပဖွံ့ဖြိုးရေးဌာနမှသာတူညီမျှမှုအခန်းကဏ္ဍနှင့် ပတ်သက်၍သုတေသနပြုခြင်းများပါဝင်သည်။  ODI မှသုတေသီများကသာတူညီမျှမြှင့်တင်ခြင်းအားဖြင့်ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုသည်တိုင်းပြည်၏ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတွင်ပါဝင်မှုနှင့်ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုနှင့်ဘဏ္ဍာရေးတည်ငြိမ်မှုကိုလျော့နည်းစေသည့် သီလ၀ န်းကျင်ကိုဖန်တီးရာတွင်သာတူညီမျှသောအခန်းကဏ္ဍဖန်တီးမှု၌မကြာသေးမီကတွေ့ရှိခဲ့သောတိုးတက်မှုများကြောင့်တိုးတက်မှုကိုအရှိန်မြှင့်နိုင်သည်ဟုပြောဆိုခဲ့သည်။ သို့သော်လည်းရှယ်ယာစီးပွားရေးဒါပေမယ့်လည်းအဖြစ်သက်သက်သာနားလည်သဘောပေါက်မဖြစ်သင့်သောနိုင်ငံရေးဘရာဇီးငွေသားလွှဲပြောင်းခြင်း၊ယူဂန်ဒါနိုင်ငံသုံးစွဲသူအခကြေးငွေများကိုဖယ်ရှားခြင်းနှင့်နောက်ဆက်တွဲအဆိုးရွားဆုံးသို့မဟုတ်အခြားမော်ရီတေးယပ်စ်လစ်ဘရယ်ဖြစ်ခြင်း အားလုံးပါဝင်သောတိုးတက်မှုနှင့်အားလုံးပါဝင်သောဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုသို့လမ်းမပေါ်သို့ကူညီခြင်းတို့ပါဝင်သည်။ ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးအဖွဲ့ ထို့ကြောင့် ODI မှ သုတေသီများသည် MDGကိုပိုမိုလျင်မြန်စွာမည်သို့ရရှိနိုင်ကြောင်းပိုမိုရှင်းလင်းစွာနားလည်နိုင်ရန်အတွက်တန်းတူညီမျှမှုကိုလိဂ်ဇယားများတွင်တိုင်းတာရန်အဆိုပြုထားသည်ODIလုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များနှင့် ပူးပေါင်း၍ ၂၀၁၀ MDG ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်းအစည်းအဝေးတွင်တင်ပြခဲ့သည်။ 

မူးယစ်ဆေးဝါးသုံးစွဲမှုတိုးလာခြင်း၏အကျိုးဆက်များကို*အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမူးယစ်ဆေးဝါးမူဝါဒဂျာနယ်*ကMDGရည်မှန်းချက်ကိုအဟန့်အတားအဖြစ်မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။ 

### အမျိုးသမီးပြဿနာများ

 ဟောလိဝုဒ်မှမင်းသမီး Geena Davisသည်နယူးယောက်ရှိ ရက်ဖောင်ဒေးရှင်းမှMDGနှစ်သစ်ကြိုဆိုပွဲ အစီအစဉ်တွင်မိန့်ခွန်းပြောကြားကာ၊သူမ၏အဖွဲ့အစည်း ဟောလိဝုဒ်တွင်မညီမျှမှုကို နှိမ်နှင်းခြင်းကဲ့သို့သောရုပ်ရှင်၌ကျားမအခန်းကဏ္ဍ နှင့်ပြဿနာများကိုတင်ပြခဲ့သည်။ 
ကျား၊ မရေးရာကိစ္စရပ်များအပေါ်ပိုမိုအာရုံစိုက်ခြင်းက MDG တိုးတက်မှုကိုအရှိန်မြှင့်နိုင်သည်။  တောင်အာရှနိုင်ငံများတွင်ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုနှင့်မိခင်အာဟာရချို့တဲ့မှုကြောင့်ကလေးငယ်များသည်ကိုယ်အလေးချိန်နိမ့်ကျခြင်းနှင့်သေဆုံးမှုနှုန်းမြင့်မားခြင်းတို့ကြောင့်မကြာခဏခံစားခဲ့ရသည်။ အခကြေးငွေပေး၍ရသောအလုပ်သည်အမျိုးသမီးများ၏ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုနှင့်ပိုမိုကောင်းမွန်သည့်အာဟာရများကိုရရှိစေပြီးကလေးသေဆုံးမှုနှုန်းကိုလျှော့ချနိုင်သည်။ အမျိုးသမီးပညာရေးတိုးမြှင့်ခြင်းနှင့်လုပ်သားအင်အားပါဝင်မှုကဤသက်ရောက်မှုများကိုတိုးပွားစေသည်။ အမျိုးသမီးများအတွက်စီးပွားရေးအခွင့်အလမ်းများပိုမိုကောင်းမွန်စေသည့်လိင်ဈေးကွက်တွင်ပါဝင်မှုကိုလည်းလျော့နည်းစေသည်။ အမျိုးသမီးများစွမ်းရည်မြှင့်တင်နိုင်သည့်နောက်တစ်နည်းမှာလခပေးသောအလုပ်ကိုလက်လှမ်းမီခြင်းဖြစ်သည်။ ဤအခွင့်အလမ်းအိမ်ထောင်စုများ၌အမျိုးသမီးများအေဂျင်စီများတိုးပွားလာသည်ဟုစီးပွားရေးနှင့်နိုင်ငံရေးနယ်ပယ်များတွင်လည်းတိုးချဲ့ပြောဆိုခဲ့သည်။ မက္ကဆီကိုကျေးလက်ဒေသမှအမျိုးသမီးများအားလေ့လာမှုတစ်ခုအရစက်မှုလုပ်ငန်းများတွင်ပါ ဝင်သူများအိမ်ထောင်စုများ၌ပိုမိုလေးစားမှုရရှိရန်ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင်တန်ဇန်းနီးယားမှနောက်ထပ်လေ့လာမှုတစ်ခုအရလုပ်အားခတိုးမြှင့်သုံးစွဲခြင်းသည်အိမ်တွင်းအကြမ်းဖက်မှုကိုရေရှည်လျှော့ချနိုင်ကြောင်းတွေ့ရှိခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးအနေဖြင့်အမျိုးသမီးများ၏အလုပ်အကိုင်နှင့်ဘဏ္ဍာရေးအရင်းအမြစ်များကိုလက်လှမ်းမီမှုသည်သူတို့၏နိုင်ငံရေးပါဝင်မှုကိုတိုးမြှင့်ခဲ့သည်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှမှအချက်အလက်များအရအသေးစားငွေရေးကြေးရေးအဖွဲ့အစည်းများတွင်ပိုမိုပါဝင်မှုသည်နိုင်ငံရေးပါဝင်မှုပိုမိုမြင့်မားခြင်းနှင့်အစိုးရအစီအစဉ်များကိုပိုမိုလက်လှမ်းမီခြင်းစသည့်အပြုသဘောဆောင်သောအကျိုးသက်ရောက်မှုများစွာရှိသည်။ 

ကျားမတန်းတူညီမျှမှုတိုးတက်အောင်ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြင့်ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုကိုလျှော့ချရန်အရင်းအမြစ်များ၊ နည်းပညာများနှင့်ဗဟုသုတများရှိသော်လည်းနိုင်ငံရေးအလိုတော်မှာမကြာခဏပျောက်ဆုံးနေသည်။  အလှူရှင်များနှင့်ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများသည်ဦးစားပေးကဏ္ဍဒေသများခုနစ်ခုကိုအာရုံစိုက်မည်ဆိုလျှင် MDG ဆီသို့ ဦးတည်သောတိုးတက်မှုများစွာရရှိနိုင်သည်။ ဤရွေ့ကားခုနစ်ခုဦးစားပေးကဏ္ဍများပါဝင်သည် အလယ်တန်းကျောင်းမိန်းကလေးငယ်များ ပြီးစီးတိုးမြှင့်လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့်မျိုးဆက်ပွားကျန်းမာရေးအခွင့်အရေးများကိုအာမခံ, အမျိုးသမီးနှင့်မိန်းကလေးရဲ့အချိန်ထမ်းရွက်ဖြေလျှော့ရန်အခြေခံအဆောက်အဦများတိုးတက်ကောင်းမွန်ရေးအမျိုးသမီးရဲ့ပစ္စည်းဥစ္စာပိုင်ဆိုင်မှုအခွင့်အရေးများကိုအာမခံအလုပ်အကိုင်အတွက်ကျားမမညီမျှမှုကိုလျှော့ချဖြင့်ကျင်းပထိုင်ခုံတိုးမြှင့်အစိုးရထဲမှာအမျိုးသမီးများအပေါ်အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေး။ 

ဒါဟာစဉ်းစားသည်လက်ရှိ MDGရည်မှန်းချက်များသည်ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုလျှော့ချရေးနှင့်အလုပ်အကိုင်အတွက်ကျားမမညီမျှမှုကိုခြေရာခံရန်လုံလောက်သောအလေးပေးမှုမထားကြောင်းကျန်းမာရေး၊ ပညာရေးနှင့်နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာကိုယ်စားပြုမှုနှင့်သက်ဆိုင်သောကျားမရည်မှန်းချက်များသာရှိနေသည်။   ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးမူဝါဒများနှင့်ကျား၊ မရေးရာအချက်အလက်များစုဆောင်းခြင်းအပေါ်အမျိုးသမီးများအားစွမ်းဆောင်ရည်မြှင့်တင်ခြင်းနှင့် MDGများသို့တိုးမြှင့်နိုင်ရန်အတွက်ပိုမိုအလေးထားသင့်သည်။   ]
[ *ဘယ်သူ့အဆိုအရ?</span>*

တိုးတက်မှု
----------

 ကမ္ဘာ့လူဦးရေ၁.၁.၂၅ နှင့် ၂၀၀၅ တွင်တစ်နေ့လျှင်အမေရိကန်ဒေါ်လာနှင့်ညီမျှအနီရောင်နှင့်ကမ္ဘာ့လူဦး ရေအချိုးအစားအပြာ၁၉၈၁ မှ ၂၀၀၈အထိကမ္ဘာ့လူဦး ရေအချိုးအစားအရကမ္ဘာ့ဘဏ်အချက်အလက်များအပေါ် အခြေခံ၍ နေထိုင်သည်။ 
ရည်မှန်းချက်ပန်းတိုင်သို့ရောက်ရှိရန်တိုးတက်မှုသည်နိုင်ငံအနှံ့တွင်မညီမျှမှုရှိသည်။ ဘရာဇီးသည်ရည်မှန်းချက်များစွာကိုရရှိခဲ့ပြီး  ဘီနင်ကဲ့သို့သောအခြားသူများသည်မည်သည့်အရာကိုမဆိုအကောင်အထည်ဖော်ရန်လမ်းကြောင်းမရှိသေးသော်လည်း  အောင်မြင်သောနိုင်ငံများတွင်တရုတ်ဆင်းရဲမွဲတေမှုလူဦးရေ ၄၅၂ သန်းမှ ၂၇၈ သန်းသို့ကျဆင်းသွားသည်နှင့်အိန္ဒိယတို့ပါဝင်သည်။  ကမ္ဘာ့ဘဏ်ခန့်မှန်းချက်အရ MDG သည်   တစ်နေ့လျှင်ဒေါ်လာ ၁ ဒေါ်လာအောက်သာရှိသောလူဦးရေထက်ဝက်ကို၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင်ရရှိခဲ့ပြီးအဓိကအားဖြင့်ဤနိုင်ငံနှစ်နိုင်ငံနှင့်အရှေ့အာရှမှရလဒ်များကြောင့်ဖြစ်သည်။ 

၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအစောပိုင်းတွင်နီပေါနိုင်ငံသည်ကမ္ဘာ့အဆင်းရဲဆုံးနိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်ခဲ့ပြီးတောင်အာရှ၏အဆင်းရဲဆုံးနိုင်ငံဖြစ်နေသည်။ ကျန်းမာရေးအသုံးစရိတ်များကိုနှစ်ဆတိုးမြှင့်ခြင်းနှင့်အဆင်းရဲဆုံးဒေသများတွင်အာရုံစိုက်ခြင်းတို့သည် ၁၉၉၈ နှင့် ၂၀၀၆ ခုနှစ်အကြားမိခင်သေဆုံးမှုနှုန်းထက်ဝက်ကျဆင်းခဲ့သည်။ Multidimensionalဆင်းရဲမွဲတေမှုအညွှန်းကိန်းခြေရာခံတိုင်းပြည်တိုင်းတွင်အကြီးမားဆုံးကျဆင်းမှုကိုတွေ့မြင်ခဲ့သည်။ ၀ င်ငွေတိုးတက်မှုအနည်းငယ်ရှိသော်လည်းဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှတွင်တွေ့မြင်ခဲ့ရသောမွေးကင်းစနှင့်မိခင်သေဆုံးမှုတို့တွင်အကြီးမားဆုံးတိုးတက်မှုအချို့ကိုပြုလုပ်ခဲ့သည်။ 

ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများတွင်တစ်နေ့လျှင် ၁.၂၅ ဒေါ်လာအောက်သာနေထိုင်သောလူဦးရေသည် ၁၉၉၀ မှ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်အတွင်းလူဦး ရေ ၂ ဒသမ ၂ ဘီလီယံသို့ ၁.၂ ဘီလီယံသို့ရောက်ရှိခဲ့ပြီးရည်မှန်းချက်မတိုင်မီ MDG 1A သို့ရောက်ရှိခဲ့သည်။ သို့သော်အကြီးမားဆုံးကျဆင်းမှုမှာတရုတ်နိုင်ငံတွင်ဖြစ်သည်။ သို့သော်ကလေးသေဆုံးမှုနှင့်မိခင်သေဆုံးမှုနှုန်းထက်ဝက်အောက်ကျဆင်းနေသည်။ သန့်ရှင်းရေးနှင့်ပညာရေးပစ်မှတ်များကိုလည်းလွဲချော်လိမ့်မည်။ 

### ဘက်ပေါင်းစုံကြွေးမြီလျှော့ချရေး

G-8ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးများအတွက်တွေ့ဆုံခဲ့ပြီးလန်ဒန်ဟာအဘို့အပြင်ဆင်မှုအတွက်ဇွန်လ 2005 ခုနှစ်တွင်Gleneaglesထိပ်သီးအစည်းအဝေးဇူလိုင်လအတွင်းနှင့်ကမ္ဘာ့ဘဏ်IMFနှင့်ရန်လုံလောက်သောရန်ပုံငွေများကိုသဘောတူညီခဲ့အာဖရိကဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ် ဒေါ်လာ၄၀မှဒေါ်လာ ၅၅ကျန်ရှိနေသေးသော HIPC ဘက်ပေါင်းစုံကြွေးမြီဖျက်သိမ်း (AfDB) ဘီလီယံလက်ခံသူများသည်သီအိုရီအရကျန်းမာရေးနှင့်ပညာရေးအတွက်ကြွေးမြီငွေပေးချေမှုကိုပြန်လည်ပေးလိမ့်မည်။ 

Gleaneaglesအစီအစဉ်သည်ဘက်ပေါင်းစုံကြွေးမြီလျှော့ချရေးပဏာမခြေလှမ်း (MDRI)ဖြစ်လာသည်။ ချေးငွေဆိုင်ရာအေဂျင်စီကအတည်ပြုပြီးသည်နှင့်တိုင်းပြည်များသည်အရည်အချင်းပြည့်မှီလာခဲ့သည်။ 

ကမ္ဘာ့ဘဏ်နှင့်AfDBသည် MDRI အား HIPCအစီအစဉ်ပြီးဆုံးသောနိုင်ငံများသို့ကန့်သတ်ထားသော်လည်း IMF ၏သတ်မှတ်ချက်နှင့်ကိုက်ညီမှုရှိခြင်းသည် IMF ၏ထူးခြားသောတူညီသည့်ကုသမှုလိုအပ်ချက်နှင့်ကိုက်ညီစေရန်ဖြစ်သည်။ HIPC နိုင်ငံများအတွက်အရည်အချင်းပြည့်မှီမှုကိုကန့်သတ်မည့်အစား၊ တစ်ဦးချင်းဝင်ငွေ ဒေါ်လာ ၃၈၀ သို့မဟုတ်အကြွေးပြန်လည်ပေးဆပ်ရန်အရည်အချင်းမပြည့်မီသောမည်သည့်နိုင်ငံမဆို။ IMF သည်ဒေါ်လာ ၃၈၀ သတ်မှတ်ချက်ကိုလက်ခံခဲ့ပြီး HIPCတံခါးခုံအနီးကပ်နီးကပ်စွာရှိသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ 

### ဆာဟာရတောင်ပိုင်းအာဖရိက

အောင်မြင်မှုတစ်ခုကတော့ဆာဟာရတောင်ပိုင်းအာဖရိကမှာဆန်ထုတ်လုပ်မှုကိုအားဖြည့်ဖို့ဖြစ်တယ်။ ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအလယ်လောက်တွင်ဆန်တင်သွင်းမှုသည် ၁ ဒေါ်လာနီးပါးရှိခဲ့သည်နှစ်စဉ်ဘီလီယံလယ်သမားများအနေဖြင့်အထွက်နှုန်းမြင့်သည့်သင့်တော်သည့်ဆန်မျိုးကိုမတွေ့ရပါအကျိုးအမြတ်မြင့်မားပြီးကောင်းမွန်စွာလိုက်လျောညီထွေရှိသည့်မျိုးစိတ်ဖြစ်သောအာဖရိကအတွက်ဆန်စပါးအသစ် (NERICA)ကိုကွန်ဂိုဘရာဇီဗီးလ်၊ ကော့သောင်း၊ ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ၊ ဂီနီ၊ ကင်ညာ၊ မာလီ၊ နိုင်ဂျီးရီးယားဒီမျိုးကွဲ ၁၈ မျိုးခန့်ကိုရရှိနိုင်ခဲ့ပြီးအာဖရိကလယ်သမားများအား၎င်းတို့၏မိသားစုများကိုကျွေးမွေးရန်နှင့်အပိုရောင်းချရန်အတွက်ဆန်အလုံအလောက်ထုတ်လုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ 

ဒေသတွင်းတွင်လည်း MDG ဆီသို့ ဦးတည်သောတိုးတက်မှုများကိုပြသခဲ့သည်ပါဝင်သည်မိဘဆရာအစည်းအရုံးနှင့်ရပ်ရွာပံ့ပိုးမှုများကို ကျောင်းစာအုပ်အခကြေးငွေမသင်မနေရယူနီဖောင်းများနှင့်အခြားစွဲချက်ဆင်းရဲသားမိသားစုရဲ့ဝင်ငွေနီးပါးလေးပုံတစ်ပုံတက်ယူအပါအဝင်ဦးဆောင်နိုင်ငံများကြောင်းကျောင်းတွင်အခကြေးငွေဘူရွန်ဒီအကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံအီသီယိုးပီးဂါနာကင်ညာမာလာဝီမိုဇမ်ဘစ်တန်ဇန်းနီးယားနှင့်ယူဂန်ဒါ ထိုကဲ့သို့သောအခကြေးငွေဖယ်ရှားပစ်ရန်ကျောင်းအပ်တိုးမြှင့် ဥပမာအားဖြင့်၊ ဂါနာနိုင်ငံတွင်အဆင်းရဲဆုံးဒေသများရှိအစိုးရကျောင်းအပ်နှံမှုသည် ၄.၂ မှမြင့်တက်လာခဲ့သည်   ၅.၄ မှသန်း၂၀၀၄ နှင့် ၂၀၀၅ အကြားသန်းပေါင်းများစွာကင်ညာတွင်မူလတန်းကျောင်းအပ်နှံမှု ၁.၂ ထပ်တိုးခဲ့သည် ၂၀၀၃ ခုနှစ်နှင့် ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင်သန်း ၇.၂ အထိမြင့်တက်ခဲ့သည်။ 

ထောင်စုနှစ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးရည်မှန်းချက်များ (MDGs)ကိုကျင့်သုံးပြီးနောက် ၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင်ကိုလံဘီယာတက္ကသိုလ်မှကမ္ဘာမြေတက္ကသိုလ်မှဂျက်ဖရီရက်သည် MDGကိုဦး ဆောင်သည့်ပညာရေးဆိုင်ရာပညာရှင်များနှင့်လေ့ကျင့်သူများဖြစ်သည်။ သူသည် MDG ၄ ၅ နှင့် ၆ ကိုထောက်ပံ့ရန်ဝင်ငွေနည်းနိုင်ငံများရှိကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုနှင့်ရောဂါထိန်းချုပ်ရေး၏ဘဏ္ဍာရေးကိုချဲ့ထွင်ရာတွင်အဓိကကျသောအခန်းကဏ္ဍမှပါဝင်ခဲ့သည့်မက်ခရိုစီးပွားရေးနှင့်ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ကော်မရှင် ၂၀၀၀-၂၀၁၁ တွင်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်တာဝန်ယူခဲ့သည်။ သူသည် ကုလသမဂ္ဂအတွင်းရေးမှူးချုပ်ကိုဖီအာနန်နှင့် ၂၀၀၀-၂၀၀၁တွင်အလုပ်လုပ်ခဲ့ပြီး အေအိုင်ဒီအက်စ်၊ တီဘီရောဂါနှင့်ငှက်ဖျားရောဂါတိုက်ဖျက်ရေးအတွက်ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာရန်ပုံငွေအဖွဲ့ ကိုစတင်တီထွင်ခဲ့သည်။  သူသည် အိပ်ခ်ျအိုင်ဗွီ အေအိုင်ဒီအက်စ်ရောဂါတိုက်ဖျက်ရေး PEPFAR အစီအစဉ်နှင့် ငှက်ဖျားရောဂါတိုက်ဖျက်ရန် PMI စီမံချက်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက်ဂျော့ခ်ျဒဗလျူဘုရှ်အစိုးရ၏အဆင့်မြင့်အရာရှိများနှင့်လည်းသူအလုပ်လုပ်ခဲ့သည်။ အန်နန်ကိုယ်စား ၂၀၀၂ မှ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင်သူသည် MDG အောင်မြင်ရန်တိကျသောအရေးယူဆောင်ရွက်မှုအစီအစဉ်တစ်ခုကိုရေးဆွဲရန်တာဝန်ရှိသော ကုလသမဂ္ဂထောင်စုနှစ်စီမံကိန်းကို ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေညီလာခံသည် ၂၀၀၅ ခုနှစ်စက်တင်ဘာလတွင်ကျင်းပသောအထူးအစည်းအဝေး၌ကုလသမဂ္ဂထောင်စုနှစ်စီမံကိန်း၏အဓိကအကြံပြုချက်များကိုအတည်ပြုခဲ့သည်။ ကျေးလက်ဒေသအာဖရိကများအတွက်အကြံပြုချက်များကိုထောင်စုနှစ်ကျေးရွာများနှင့်နိုင်ဂျီးရီးယားကဲ့သို့သောအမျိုးသားအဆင့်တိုးမြှင့်ဆောင်ရွက်မှုများတွင်မှတ်တမ်းတင်ထားပြီးဖြစ်သည်။

ကိုးကားချက်များ
---------------

1. ↑  , United Nations Millennium Development Goals website, retrieved 21 September 2013
2. ↑  Background page, United Nations Millennium Development Goals website, retrieved 16 June 2009
3. ↑  An Introduction to the Human Development and Capability Approach: Freedom and Agency'
4. ↑  "The Political Economy of the MDGs: Retrospect and Prospect for the World's Biggest Promise"
5. ↑  "The Millennium Development Goals Report"
6. ↑  United Nations Millennium Development Goals။ Un.org (20 May 2008)။  18 October 2012 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
7. ↑  Tracking the Millennium Development Goals။ Mdg Monitor (16 May 2011)။  18 October 2012 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
8. ↑  List of goals, targets, and indicators။ Siteresources.worldbank.org။  18 October 2012 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
9. ↑  Archived copy။ 15 April 2013 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  8 September 2016 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
10. ↑  Goal :: Eradicate Extreme Poverty and Hunger။ Mdg Monitor။  18 October 2012 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
11. ↑  Goal :: Achieve Universal Primary Education။ Mdg Monitor (15 May 2011)။  18 October 2012 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
12. ↑  Goal :: Promote Gender Equality and Empower Women။ Mdg Monitor (30 April 2011)။  18 October 2012 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
13. ↑  Goal :: Reduce Child Mortality။ Mdg Monitor (16 May 2011)။  18 October 2012 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
14. ↑  Goal :: Reduce Child Mortality။ Mdg Monitor (16 May 2011)။  18 October 2012 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
15. ↑  Goal :: Improve Maternal Health။ Mdg Monitor။  18 October 2012 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
16. ↑  Goal :: Combat HIV/AIDS, Malaria and Other Diseases။ MDG Monitor။  18 October 2012 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
17. ↑  Goal :: Ensure Environmental Sustainability။ Mdg Monitor။  18 October 2012 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
18. ↑  Goal :: Develop a Global Partnership for Development။ Mdg Monitor။  18 October 2012 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
19. 1 2 3 4 5  *An introduction to the human development and capability approach freedom and agency*။ Sterling, Virginia Ottawa, Ontario: Earthscan International Development Research Centre။ 2009။ ISBN 978-1844078066။
20. 1 2  Can the MDGs provide a pathway to social justice?: The challenge of intersecting inequalities. 2010. Naila Kabeer for Institute of Development Studies.
21. ↑  Daniel C. Taylor, Carl E. Taylor, Jesse O. Taylor, ‘'Empowerment on an Unstable Planet: From Seeds of Human Energy to a Scale of Global Change'’ (New York: Oxford University Press, 2012) pp. 25–33.
22. ↑  You must specify ***title =***  and ***url =***  when using {{cite web}}.။
23. ↑  Position International Planning Committee on Food Sovereignty Informal Thematic Consultation Hunger, Food and Nutrition Post 2015, CSA actors။ 29 June 2013 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  7 October 2013 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
24. ↑  FIAN International။ Post 2015 Thematic Consultation။ 2 November 2013 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  7 October 2013 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
25. ↑  Waage, Jeff (18 September 2010). "The Millennium Development Goals: a cross-sectoral analysis and principles for goal setting after 2015". *The Lancet* **376** (9745): 991–1023. doi:10.1016/s0140-6736(10)61196-8. PMID 20833426. PMC:7159303. (စာရင်းသွင်းရန် လိုအပ်သည်)
26. ↑  "An Immeasurable Crisis? A Criticism of the Millennium Development Goals and Why They Cannot Be Measured" .
27. ↑   "Response to Amir Attaran"  (2005).
28. ↑  Andy Haines and Andrew Cassels. 2004. "Can The Millennium Development Goals Be Attained?" *BMJ: British Medical Journal*, Vol. 329, No. 7462 (14 August 2004), pp. 394–397
29. ↑  United Nations. 2006. "The Millennium Development Goals Report: 2006." United Nations Development Programme, www.undp.org/publications/MDGReport2006.pdf (accessed 2 January 2008).
30. ↑  The Feasibility of Financing Sectoral Development Targets။ 5 October 2012 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  6 February 2014 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
31. ↑  "Do We Have the Right Models for Scaling Up Health Services to Achieve the Millennium Development Goals?" .  Archived 4 August 2020 at the Wayback Machine. မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ။ 4 August 2020 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  16 August 2020 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
32. ↑  Vandemoortele, Milo (2010) "The MDGs and Equity"[*လင့်ခ်သေ*], Overseas Development Institute.
33. ↑  "Drugs and Development: The Global Impact of Drug Use and Trafficking on Social and Economic Development" .
34. 1 2  Kabeer, Naila. 2003. *Gender Mainstreaming in Poverty Eradication and the Millennium Development Goals: A Handbook for Policy-Makers and Other Stakeholders*. Commonwealth Secretariat.
35. ↑   "Gender equality and women's empowerment: a critical analysis of the third millennium development goal"  (2005). *Gender and Development* **13** (Gender and Development): 13–24. doi:10.1080/13552070512331332273.
36. ↑   "Answering the Skeptics: Achieving Gender Equality and the Millennium Development Goals"  (2005). *Development* **48** (3): 82–86. doi:10.1057/palgrave.development.1100170.
37. ↑  Noeleen Heyzer. 2005. "Making the Links: Women's Rights and Empowerment Are Key to Achieving the Millennium Development Goals". *Gender and Development*, Vol. 13, No. 1, Millennium Development Goals (March 2005), pp. 9–12
38. ↑  Brazil: Quick Facts။ MDG Monitor။ 3 June 2013 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  14 October 2012 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
39. ↑  Benin: Quick Facts။ MDG Monitor။ 16 December 2012 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  14 October 2012 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
40. ↑  Halving Global Poverty။ 10 October 2015 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  14 October 2012 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
41. ↑  Chen, Shaohua and Martin Ravallion, (29 February 2012) "An Update to the World Bank’s Estimates of Consumption Poverty in the Developing World" Development Research Group, World Bank, Retrieved 14 August 2012.
42. 1 2  "Poverty: Growth or safety net?"။ 4 October 2013 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
43. ↑  Goal :: Tracking the Millennium Development Goals။ Mdg Monitor (1 November 2007)။ 30 January 2012 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  14 October 2012 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
44. ↑  Goal: Tracking the Millennium Development Goals။ MDG Monitor (1 November 2007)။  14 October 2012 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
45. ↑  *Mountains Beyond Mountains*။ Random House။ 2003။

ကျမ်းကိုးစာရင်း
---------------

* "Meeting MDG-5: an impossible dream?"  (စက်တင်ဘာ ၂၀၀၆). *The Lancet* **368** (၉၅၂): 1133–1135. doi:10.1016/S0140-6736(06)69386-0. PMID 17011925.

ပြင်ပလင့်များ
-------------

* တရားဝင် ဝက်ဘ်ဆိုဒ်
* ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် MDGs ၏အခြေအနေတစ်ခုစာမျက်နှာဇယား
* ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင်အလွန်အမင်းဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုနှင့်အငတ်ဘေးကိုဖယ်ရှားနိုင်သည် မီချီဂန်ပြည်နယ်တက္ကသိုလ် မှလက်တင်အမေရိကနှင့်ကာရစ်ဘီယံလေ့လာရေးဌာနမှ ကုလသမဂ္ဂထောင်စုနှစ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးရည်မှန်းချက်ကို တင်ပြခဲ့သည်
* ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင်ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးကိုသေချာစေပါ မီချီဂန်ပြည်နယ်တက္ကသိုလ်မှလက်တင်အမေရိကနှင့်ကာရစ်ဘီယံလေ့လာရေးဌာနမှ ကုလသမဂ္ဂထောင်စုနှစ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးရည်မှန်းချက်ကို တင်ပြခဲ့သည်
* ကုလသမဂ္ဂဖောင်ဒေးရှင်းမှအကြီးတန်းအကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် ဂေလီယန် Sorensen သည်ကုလသမဂ္ဂထောင်စုနှစ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးရည်မှန်းချက်များကိုဆွေးနွေးခဲ့သည်
* "Vrinda စီမံကိန်း" - ဝီကီပီးဒီးယား နှင့်ချိတ်ဆက်ထားသော MDG အောင်မြင်မှုအတွက်ဆောင်ရွက်နေသော YouTube ရုပ်သံလိုင်း link= ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးလက်စွဲစာအုပ်
* အာရှနှင့်ပစိဖိတ်ဒေသမှထောင်စုနှစ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးရည်မှန်းချက်များ။ အာရှဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဘဏ် ကိုသိသင့်သည့်အချက် ၁၂ ချက် ။