recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ဝေသိန္နီပင်**သည် ကြီးလွယ်၍အမြင့်ပေ ၇ဝ မှ ၈ဝ 
အထိမြင့်သည်။ အကိုင်းကြီးများသည်လည်းဖြာထွက်ပြီးလျှင် အချိုးအစားကျ 
စွာပေါက်လေ့ရှိသည်။ ထိုအပင်သည် နှစ်ပေါင်း ၂ဝဝ အထိ အသက်ရှည် 
၏။ တောင်ထူထပ်သော ဂရိ၊ ပါးရှားနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းတို့သည် 
ထိုအပင်၏ မူလပေါက်ရောက်ရာဒေသများဖြစ်သည်။ သို့သော် ယခုအခါ 
တွင် ထိုဝေသိန္နီပင်ကို အခြားဒေသများတွင်လည်း စိုက်ပျိုးယူကြလေသည်။
ထိုအပင်မှ သစ်ကြားသီးနှင့်တူသော အသီးများကို သီးလေ့ရှိသော် 
လည်း ထိုအသီးများကို သစ်ကြားသီးကဲ့သို့ မစားနိုင်ချေ။ ထိုသို့ဖြစ်ရသည် 
မှာ ဝေသိန္နီသီးသည် အလွန်ခါးသောကြောင့်ဖြစ်သည်။

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ပေါက်ရောက်သောဝေသိန္နီပင်သည် 
ဝေသိန္နီပင်အစစ်နှင့် အဆက်အစပ်မရှိချေ။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု 
အတွင်း၌ပေါက်ရောက်သော ဝေသိန္နီပင်ကို ဗတ်အိုင်းဟုခေါ်သည်။ ထိုသို့ 
ခေါ်ခြင်းမှာ ထိုအပင်၏ အစေ့တွင်အညိုဖျော့ရောင်နှင့် အနည်းငယ်ပွင့်နေ 
ပုံရသော ဒရယ်၏မျက်စိနှင့်တူခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်ပြည် 
ထောင်စု၊ မစ္စစ္စပီမြစ်ဝှမ်းတွင် ပေါက်လေ့ရှိသော ဗတ်အိုင်းခေါ် သစ်ပင် 
တစ်မျိုးသည် ဝေသိန္နီပင်နှင့်အတူ မျိုးစုတစ်ခုတည်းတွင်ပါဝင်လေသည်။ ထို 
သို့သောအပင်မျိုးပေါက်ရောက်ခြင်းကြောင့် အိုဟိုင်းအိုပြည်နယ်ကို ဗတ်အိုင်း 
ပြည်နယ်ဟုပင် ခေါ်လေ့ရှိကြသည်။

ဥရောပတိုက်၌ပေါက်သော သာမန်ဝေသိန္နီပင်များကို လမ်ဘေးနှင့် 
ခြံများတွင် အထူးစိုက်ပျိုးလေ့ရှိကြသည်။ ထိုသို့စိုက်ပျိုးကြခြင်းမှာ ထိုအပင် 
မှ အစိမ်းရင့်ရောင်အရွက်များ ထူထပ်စွာပေါက်ခြင်းနှင့် ယင်းတို့မှပွင့်သော 
ပန်းများကြောင့်ဖြစ်သည်။ အပင်များ၏အရောင်မှာ ဆွတ်ဆွတ်ဖြူရောင်သော် 
လည်းကောင်း၊ အစိမ်းရောင်သန်းသည့် အဖြူရောင်သော်လည်းကောင်း၊ 
အဝါရောင်သော်လည်းကောင်း ဖြစ်တတ်သည်။ ထိုအပင်မှ သီးသောအသီးကို 
ခါးသဖြင့် မစားနိုင်ကြသော်လည်း ယင်းမှ စတာ့(ကစီ) ပြုလုပ်နိုင်လေ 
သည်။ ထို့အပြင် ထိုအသီးမှ စက္ကူကပ်ကော်ပြုလုပ်သောအခါ ထိုကော်က 
စာကြည့်တိုက်အတွင်းရှိ ပိုးကောင်များကို နှင်ထုတ်ပစ်သည်ဟုဆိုသည်။ 
ထိုအပင်၏သစ်သားမှာပေါ့၍ နူးညံ့သဖြင့်အသုံးမဝင်လှချေ။ မီးဖိုအသုံး 
အဆောင်ပစ္စည်းများနှင့် ကစားစရာများသာ ပြုလုပ်နိုင်သည်။ အပင်၏ 
အခေါက်ကိုမူ သားရေနယ်ရာတွင် အသုံးပြုနိုင်လေသည်။

ဝေသိန္နီပင်တွင် အရွက်မြွာကြီးများရှိသည်။ ထိုအရွက်မြွာကြီးများ 
သည် တစ်နေရာတည်းမှ စု၍ထွက်လေ့ရှိသည်။ အစေ့ကြီးများသည် ဆူးများ 
ရှိသောအခွံများအတွင်း၌ ရှိကြလေသည်။ ဗတ်အိုင်းပင်တွင် အရွက်မြွာ ငါး 
ခုသာရှိ၍ ဝေသိန္နီပင်တွင်မူ အရွက်မြွာခုနစ်ခုရှိလေသည်။ 
ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ မေခမြစ်ဝှမ်း၊ မေမြို့နှင့် တောင်ကြီးမြို့ 
များတွင် ဝေသိန္နီပင်ကို တွေ့မြင်နိုင်ပေသည်။ 

အက်စကူလပ်မျိုးစုဝင် ဝေသိန္နီပင်သည် ဟစ်ပိုကက်စတာ နေစီ 
အီးမျိုးရင်းတွင်ပါဝင်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အိုဟိုင်းအိုပြည်နယ် 
တွင် ပေါက်ရောက်သော ဝေသိန္နီပင်ကို အက်စကူလပ်ဂလေဗရာဟုခေါ်၍ 
ရိုးရိုးဝေသိန္နီပင်ကိုမူ အက်စကူလပ်ဟစ်ပိုကက်စတာနမ်ဟုခေါ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂)
Woodcut portrait of Hubert van Eyck, by Edme de Boulonois, mid-16th century.
**ဟွိုင်းဗရက်ဗန်အိုက်** (**Hubert van Eyck** သို့မဟုတ် **Huybrecht van Eyck** ၁၃၈၅–၉၀ – ၁၈ စက်တင်ဘာ ၁၄၂၆)နှင့် သူ၏ညီ ယန်ဗန်အိုက် (Jan van Eyck)တို့သည် ၁၅ ရာစုနှစ်အတွင်းက နာမည်ကျော်ကြား ထင်ရှားခဲ့သော ဖလန်းဒါး ပန်းချီပညာကျော်နှစ်ဦး ဖြစ်လေသည်။

ဟွိုင်းဗရက်ဗန်အိုက်သည် ဗဲလဂျီယန်နိုင်ငံ (ဖလန်းဒါးပြည်) မဆိုက်နယ်၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ သူမွေးဖွားသည့်နှစ်ကို အတိအကျမပြောနိုင်ကြသော်လည်း ခရစ် ၁၃၆၆ ခုနှစ်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။ သူနှင့်သူ့ညီ ယန်ဗန်အိုက်သည် ဖလန်းဒါးနံရံ ပန်းချီစံနစ်ကို အခြေခံချပေးခဲ့ကြသည်။ ရှေးကရှိနှင့်ပြီးဖြစ်သော ဆီဆေးရေးနည်းကို ပိုမိုကောင်းမွန်လာအောင် နည်းသစ်ထွင်၍ ရေးဆွဲခဲ့၏။ အထူးသဖြင့် ပိုး၊ ဖဲ မှန် စသည်တို့နှင့် အရောင်တောက်ပြောင်သော ပစ္စည်းများကို ရေးဆွဲသရုပ်ဖော်ရာ၌ လက်စွမ်းမြောက်လှပေသည်။ ထိုညီအကို နှစ်ယောက်၏ အကောင်းဆုံးလက်ရာ ပန်းချီကားများကို များသောအားဖြင့် 
ဂင့်၊ ဗရူး ဂျ၊ အန့်တွပ်၊ မျူနစ်နှင့် ပါရစ်မြို့များတွင် တွေ့နိုင်လေသည်။

ဟွိုင်းဗရက်ဗန်အိုက်သည် ဒေသအနှံ့အပြားသို့ ခရီးထွက်ခဲ့ဖူးသည် ဆိုသည့်အချက်မှလွဲ၍ သူ့အကြောင်းကို ကောင်းစွာမသိရချေ။ သူကျော်ကြားလာခြင်းမှာ သူရေးဆွဲသော *အဒိုရေးရှင်းအော့သလမ့်* (*Adoration of the Mystic Lamb*)ဆိုသည့် ပန်းချီကားကြောင့်ဖြစ်သည်။ ထိုပန်းချီကားကို ဘယ်လ်ဂျီယံနိုင်ငံ၊ ဂင့်မြို့ရှိ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းအတွင်းမှ ဘုရားစင်နံရံတွင် ရေးဆွဲထားလေသည်။ ၁၄၂၆ ခုနှစ်စက်တင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ဟွိုင်း ဗရက် ကွယ်လွန်သောအခါ သူ၏ရုပ်ကလာပ်ကို သူ၏အကောင်းဆုံး လက်ရာဖြစ်သော *အဒိုရေးရှင်းအော့ သလမ့်* ပန်းချီကား ရေးဆွဲထားရာ ဘုရားစင်အောက်ဘက်ရှိ လိုဏ်အတွင်း၌ မြှုပ်နှံ သင်္ဂြိုဟ်လိုက်ကြလေသည်။

*အဒိုရေးရှင်းအော့သလမ့်* ပန်းချီကားကို ဟွိုင်းဗရက်က စတင်ရေးဆွဲခဲ့သော်လည်း အဆုံးမသတ်မီ ကွယ်လွန်သွားသဖြင့် သူ၏ညီ ယန်ဗန်အိုက်က ပြီးစီးအောင် ရေးဆွဲခဲ့ရလေသည်။ ဟွိုင်းဗရက် ရေးဆွဲခဲ့သော ပန်းချီကားများသည် တည်ငြိမ်သည့် ခန့်ညားမှုကို ဖော်ပြကြလေသည်။ *အဒိုရေးရှင်းအော့သလမ့်*ပန်းချီကားမည်မျှကောင်းမွန် သနည်းဆိုလျှင် ပထမကမ္ဘာစစ်အပြီး စစ်ပြေငြိမ်းရေး စာချုပ်ချုပ်ဆိုကြရာတွင် ထိုပန်းချီကားပါဝင်သော မှန်ကူကွက်ကို ဂျာမနီနိုင်ငံက ဘယ်လ်ဂျီယံနိုင်ငံအား ပြန်လည်ပေးအပ်ရမည် ဆိုသော စာပိုဒ်တစ်ပိုဒ်ပါရှိခြင်းဖြင့်သိသာနိုင်ပေသည်။ ဟွိုင်းဗရက်ဗန်အိုက်နှင့် ယန်ဗန်အိုက် ညီအကို နှစ်ယောက်သည် ဗလန်းဒါးပြည်၏ ပန်းချီအတတ်ကို အခြေခံ ချပေးခဲ့သူများဖြစ်ရုံမက ဥရောပတိုက်တစ်တိုက်လုံးရှိ ပန်းချီ ပညာ၏ အခြေခံကိုလည်း ပြောင်းလဲပေးခဲ့သူများလည်း ဖြစ်လေသည်။ ထို့ပြင် ပန်းချီရေးခြယ်ရာ၌ ရှုခင်းကိုပါတွဲဖက်၍ ရေးခြယ်ထိုက်ကြောင်းကိုလည်း စတင်ရေးဆွဲပြခဲ့သော ပန်းချီ ကျော်များဖြစ်ကြလေသည်။[1]

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅)
**ဦးရွှေခြည်** (၁၁၅၀ ခန့်) သည် "တံဆိပ်ဝန်" ဟု ထင်ရှားခဲ့သည့် စာဆိုတော်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။

ဘဝ
--

ဦးရွှေခြည်သည် ဘိုးတော်ဘုရားလက်ထက်တွင် သီဟရာဇသူ့ဘွဲ့နှင့် မဲဇလီရွာကို စားရသည့် ဦးမောင်၏ သားဖြစ်သည်။ ၁၁၇၈ ခုနှစ်တွင် ဖခင်ဖြစ်သူ ကွယ်လွန်သဖြင့် တံဆိပ်ဝန်ရာထူးကို ရရှိ၍ မဲဇလီရွာကို စားခဲ့ရသည်။ ထို့ပြင် ဖခင်ရသည့် သီရိရာဇသူ့ဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။

သက္ကရာဇ် ၁၁၈၁ ခုနှစ်တွင် ဘကြီးတော်မင်း အထွက်အမြတ်သို့ ရောက်ခဲ့ရာ ရာဇသံရွှေပေမှစ၍ အလုပ်အဆောင် တတ်မြောက်သဖြင့် ဟံသာဝတီရတနာပုံတိုက် အဝတ်အထည်တံဆိပ်ဝန်ခန့်၍ စောလှမြို့ကို ထပ်မံ၍ စားစေခဲ့သည်။

သက္ကရာဇ် ၁၁၈၀ ခုနှစ်တွင် လွှတ်တော်နာခံတော် အရာပေးခဲ့၍ နေမျိုးစည်သူဘွဲ့၊ မင်းလှရာဇကျော်ထင်ဘွဲ့များဖြင့် ချီမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။

သက္ကရာဇ် ၁၁၉၉ ခုနှစ် ရွှေဘိုမင်းလက်ထက်၌ ကျောက်မြောင်းမြို့တံဆိပ်ဝန်ခန့်တော်မူပြန်၍ ၁၂၀၈ ခုနှစ်တွင် ပုဂံမင်းလက်ထက်၌ တံဆိပ်ဝန်အရာကို ပေးသနားလျက် သူကောင်းပြုမြဲ ပြုခဲ့သည်။ တံဆိပ်ဝန်အရာ၌ ဗောင်းကတ္တိပါနီ၊ ရွှေသားဝတ်လုံတော်များကိုလည်း ရခဲ့သည်။

စာပေများ ပြုစုခြင်း
-------------------

ဦးရွှေခြည်သည် အောက်ပါစာပေများကို ရေးသားပြုစုခဲ့သည်။

1. *ကလိင်္ဂဗောဓိပျို့*
2. *အကိတ္တိပျို့*
3. *မဟာဝေယန်ဘုံသာကျောင်းတော်မော်ကွန်း*
4. *ဗိမာန်ရတနာကျောင်းတော်မော်ကွန်း*
5. *မဟာပဒုမပျို့*
6. *အဘိရုကပျို့*
7. *ဒေဝဓမ္မပျို့*
8. *စန္ဒကိန္နရီပျို့*
9. *မဟာဓမ္မပါလပျို့*

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3  လှသမိန် (၁၉၆၁ခုနှစ်)။ *ဂန္ထဝင်ပုဂ္ဂိုလ်ကျော်များအတ္ထုပ္ပတ္တိပေါင်းချုပ်*။ ၃၅၇၊ဗိုလ်အောင်ကျော်လမ်း၊ရန်ကုန်မြို့: ဟံသာဝတီစာအုပ်တိုက်။ pp. ၂၃၇၊ ၂၃၈။ `|date=` ရှိ ရက်စွဲတန်ဖိုး စစ်ဆေးရန် (အကူအညီ)CS1 maint: location (link)
**ပါကယ်ဒယ်**သည် အင်ဒိုနီးရှား အစားအစာများမှ အသီးအရွက်အကြော်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ များသောအားဖြင့် ပါကယ်ဒယ်ကို ချေထားသော အားလူးဖြင့် ပြုလုပ်ပြီး အခြား လူသိများသော ချက်ပြုပ်ပုံမူကွဲများတွင် *ပါကယ်ဒယ် ဂျာဂွန်း* (ပြောင်းဖူးပါကယ်ဒယ်)၊ *ပါကယ်ဒယ် တာဟူး* (တို့ဟူး ပါကယ်ဒယ်)နှင့် *ပါကယ်ဒယ် အီကန်* (ငါးနှပ်နှပ်စဉ်းဖြင့်)တို့ ဖြစ်ကြသည်။ အင်ဒိုနီးရှား ဒေသအများစုတွင် ပါကယ်ဒယ်ဟု ခေါ်ဆိုသော်လည်း ဂျာဗားဘာသာဖြင့် *ဘယ်ဂယ်ဒီ*(begedil)ဟုခေါ်ပြီး မလေးနှင့် စင်ကာပူတို့တွင်လည်း ထိုသို့ခေါ်ဝေါ်ကြသဖြင့် ဂျာဗားမှ မလေးရှားနှင့် စင်ကာပူသို့ ရွေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများက ထိုအကြော်ကို ယူဆောင်လာခဲ့ကြသည်နှင့် တူသည်။

မူလအစ
-----

ပါကယ်ဒယ်သည် ဒတ်ချ် ဖရီကဒယ်လာ( frikadeller)မှ ဆင်းသတ်လာသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ အမှန်တကယ်တော့ ၎င်းမှာ ဒတ်ချ် အသားလုံး သို့မဟုတ် နုတ်နုတ်စဉ်းထားသော အသားဟင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းသည် အင်ဒိုနီးရှားသမိုင်းနှင့် ကိုလိုနီပြုခဲ့သော နယ်သာလန်တို့နှင့် ဆက်နွယ်အရင်းခံနေသည်။ ဖရီကဒယ်လာနှင့်မတူသည်မှာ ပါကယ်ဒယ်၏ အဓိကအမယ်များမှာ အသားမဟုတ်ပဲ ချေထားသော အာလူးများဖြစ်ကြသည်။

ပါဝင်သောအမယ်များ
----------------

မချေမှီ အာလူးပြားများကို မပြုတ်ပါက ၎င်းသည် ပါကယ်ဒယ်အား အလွန်စေးပိုင်စေသည်။ သို့ပေမယ့်လည်း အကျတ်ကြော်နှင့် ဖုတ်ခြင်းဖြင့်လည်း အစားထိုးနိုင်သည်။ ချေထားသော အားလူကြော်ကို ၁:၁ အချိုးဖြင့် ကြိတ်ထားသော အသား သို့မဟုတ် corned beef ဖြင့် ရောရမည်။ သို့ပေမယ့်လည်း အချို့သောအခါများ၌ များသောအားဖြင့် အသားနည်းနည်း သို့မဟုတ် လုံးဝမပါသည့်အခါလည်းရှိသည်။ ထို့နောက် ထိုနှယ်ထားသော အရောကို ဖြတ်ထားသော ကြက်သွန်မြိတ်တို့ဖြင့် ရော၍ ငရုတ်ကောင်းမှုန်ဖြူးကာ ဝိုင်းသောအပြားများအဖြင့် ပုံဖော်ပြီး ကြက်ဥအနှစ် သို့မဟုတ် မွှေထားသော ကြက်ဥထဲသို့နှစ်ပြီး အကျတ်ကြော်ရမည်။ 

ချေထားသော အာလူးအပြင် Bird's eye chili၊ spring onion၊ ငါးပိ၊ ပြောင်းဖူး သို့မဟုတ် ချေထားသော တို့ဟူးအကြော်တို့သည်လည်း ပါကယ်ဒယ်အမယ်များဖြစ်ကြသည်။ 

ပြောင်းဖူး (*jagung*) ပါကယ်ဒယ်(*ဘက်ခ်ဝန် ဂျာဂွန်*

တည့်ခင်းခြင်း
-------------

ပါကယ်ဒယ်သည် လူသိများသော ဟင်းလျာတစ်ခုဖြစ်ပြီး အရံဟင်းအဖြစ်ဖြင့်ဖြစ်စေ သရေစာအဖြစ်ဖြစ်စေ သုံးဆောင်သည်။ ၎င်းကို အများအားဖြင့် နာဆီ ကူနင်းတွင် တန်ပေးနှင့် ဆိုတို အာယမ် ကြက်သားစွပ်ပြုတ်တို့ဖြင့် တည့်ခင်းသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  "Indonesian corn fritters (perkedel jagung)"၊ *South China Morning Post*။
2. 1 2 3 4  Pepy Nasution (February 2, 2012)။ Potato Perkedel Patties Recipe။ Indonesia Eats။ 1 August 2021 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  ဩဂုတ် ၂၁၊ ၂၀၂၁ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  Perkedel Kentang။ Tasty Indonesian Food။  ဩဂုတ် ၂၁၊ ၂၀၂၁ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**သဗ္ဗညုတဉာဏ်** ဗောဓိပင်၏ အရှေ့မျက်နှာလေးတောင်ကွာ အရပ်၌ ပါရမီတော်တို့ကြောင့် ပေါ်ပေါက်လှာသော ပလ္လင်ထက်၌ရသော မြတ်စွာဘုရား၏ ရွှေဉာဏ်တော်ကိုခေါ်သည်။ မြတ်စွာဘုရားသခင်သည် ဗောဓိပင်ရင်း၌ သဗ္ဗညုတရွှေဉာဏ်တော်ကိုရတော်မူပြီး နောက်ဘုရားရှင်တို့ပြုရိုးဖြစ်စဉ် ဓမ္မတာသုံးဆယ်အနက် ဓမ္မတာတစ်ခုဖြစ်သောတစ်ဌာနလျှင်ခုနစ်ရက်တာမျှ ခုနစ်ဌာနတွင်မွေ့လျော်စံပယ်တော်မူခြင်းပြုလေသည်။ ထိုခုနစ်ဌာနကိုပေါင်း၍သတ္တဌာနဟုခေါ်သည်။ သဗ္ဗညုတ ရွှေဉာဏ်တော်ကို မဟာဗောဓိ အောင်မြေ ဗုဒ္ဓဂါယာ တွင်ရရှိတော်မူခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓဂါယာ သည် ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝင်အပေါင်းတို့၏ အထွတ်အမြတ်ဆုံး ဖြစ်ရခြင်းမှာ ထိုဒေသ၌ မြတ်စွာဘုရားသခင်သည် သဗ္ဗညုတရွှေဉာဏ်တော်ကို ရရှိ၍ မာရ်ငါးပါးကို အောင်မြင်ခဲ့သော အောင်မြေဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထိုအရပ်ကို မြန်မာတို့က ဗောဓိမဏ္ဍ သို့မဟုတ် ဗောဓိမဏ္ဍိုင်ဟု ခေါ်ဝေါ်လေသည်။

ကျမ်းကိုး
---------

အခြားကြည့်ရန်
-------------

* ထိုင်း၊ မြန်မာ၊ တရုတ်၊ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ အိန္ဒိယ၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ သီရိလင်္ကာ၊လာအို၊ ဗီယက်နမ် စသော အပြည်ပြည် ဆိုင်ရာက ဗုဒ္ဓ ဘာသာ ရဟန်းတော်များ၊ သီလရှင်များ စုပေါင်း ဆန္ဒပြပွဲ လုပ်
* Monks protest For Bomb Attacks Bodh Gaya
* မြို့မ မြင့်ကြွယ်ရေးသားသော အမြင့်မြတ်ဆုံးသော မြတ်စွာဘုရား Archived 7 August 2013 at the Wayback Machine.
* ဗုဒ္ဓ ဂါယာတွင်အကြမ်းဖက်မှုHla Oo's Blog
အဆောက်အဦးတစ်ခု ဘေးနားတွင် ထင်းပုံတစ်ခုကို မြင်ရပုံ
ခွဲထားသည့် ထင်းသားများကို မြင်ရပုံ
**ထင်း**သည် လောင်စာအဖြစ် အသုံးပြုစုစောင်းထားသည့် သစ်ထွက်ပစ္စည်းဖြစ်သည်။ အကိုင်းနှင့်အတုံးများကို ထင်းအဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။ ထင်းများတွင် အစိုနှင့် အခြောက်နှစ်မျိုးရှိသည်။ ၎င်းကို အမာနှင့် အပျော့ဟူ၍ ပုံမှန်အားဖြင့် နှစ်မျိုးနှစ်စားခွဲခြားထားသည်။

ထင်းသည် ပြန်လည်ကာ အသုံးပြုနိုင်သည့် ပစ္စည်းဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း လောင်စာအတွက် လိုအပ်ချက်သည် မြင့်မားလာသည့်အတွက်ကြောင့် ထင်းကို ပြန်လည်ကာ အသုံးပြုနိုင်ရန် စီစဉ်လာကြသည်။ သစ်ထုတ်လုပ်ငန်းတိုးတက်လာမှုနှင့် ကိရိယာပစ္စည်းများ အဆင့်မြင့်လာမှုသည် ဒေသ၏ သစ်သားထုတ်လုပ်မှုကို တိုးတက်လာစေသည်။

ထင်းထုတ်လုပ်ခြင်း
-----------------

ထင်းများကို ထုပ်လုပ်ခြင်းနှင့် စုဆောင်းခြင်းသည် ဒေသနှင့် ယဉ်ကျေးမှုကိုမူတည်ကာ ပုံစံ ကွဲပြားမှု ရှိသည်။ အချို့နေရာများတွင် ထင်းထုတ်လုပ်ရန်အတွက် နေရာများကို တိတိကျကျ သတ်မှတ်ထားကြသည်။ အခြားသော နေရာတို့တွင် စိုက်ပျိုးမြေအဖြစ် ပြုလုပ်ရန်အတွက် ထိုမြေတွင် ရှိနေသည့် သစ်ပင်များကို ထင်းအဖြစ် ထုတ်လုပ်သည်လည်း ရှိသည်။ ထင်းထုတ်လုပ်ရာတွင် အုပ်စုလိုက်သော်လည်းကောင်း၊ မိသားစုအလိုက်သော်လည်းကောင်း၊ အခြားသော အမျိုးမျိုးသော ပုံစံများဖြင့် ထုတ်လုပ်ကြသည်။ ထင်းထုတ်လုပ်ရာတွင် အသုံးပြုသည့် ပစ္စည်းနှင့် နည်းလမ်းများမှာမူ ကွဲပြားကြသည်။

### ဩစတြေးလျ

ဩစတြေးလျနိုင်ငံတွင် များသောအားဖြင့် များပြားစွာ ပေါက်ရောက်ရှင်သန်နေကြသည့် ထင်ရူးပင်များကို ထင်းအဖြစ် ထုတ်လုပ်ကြသည်။ ခြောက်သွေ့ကာ အောက်သို့ ပြုတ်ကျနေသည် ကိုင်းများကို ခြများသည် စားလိုက်ကြပြီး ဆွေးမြေ့ပျက်စီးသွားကြသည်။

ပြင်ဆင်ခြင်း
------------

ကမ္ဘာ့နေရာအများစုတွင် ထင်းကို ခုတ်လှဲပြီးနောက် သယ်ယူရန်အတွက် ပြင်ဆင်ကြသည်။ ထို့နောက်တွင် လောင်စာအဖြစ်အသုံးပြုနိုင်ရန် ပြင်ဆင်မှုများ ပြုလုပ်မည့် နေရာသို့ ရွှေ့ပြောင်းကြရသည်။ ထင်းမှ မီးသွေးပြုလုပ်ခြင်းကိုမူ ထင်းခုတ်လှဲသည့် နေရာတွင်ပင် ပြုလုပ်နိုင်သည်။ 

များသောအားဖြင့် ယနေ့ခေတ်ထင်းထုတ်လုပ်ရာတွင် ထင်းခွဲခြင်းကို ပြုလုပ်ကြသည်။ ထိုသို့ ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် မြန်မြန်ဆန်ဆန် ခြောက်သွေ့စေနိုင်သည်။ ယနေ့ခတ်တွင် ခွဲသည့်စက်များကို အသုံးပြုလာကြသည်။

သိမ်းဆည်းခြင်း
--------------

ထင်းများကို သိမ်းဆည်းရာတွင် နည်းလမ်းအမျိုးမျိုးရှိသည်။ ပုံမှန်စုပုံထားခြင်းနှင့် သတ်မှတ်ထားသည့် ပုံစံဖြင့် စုပုံထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ထင်းများကို သိမ်းဆည်းခြင်းသည် ထင်းများကို ရေစိုစွတ်မှုမှ ကာကွယ်ရန်နှင့် အခြောက်ခံမှုကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားရှိရန် ဖြစ်သည်။

အတိုင်းအတာ
----------

ထင်းကို ထင်းပုံ၏ ထုထည်ကို ကြည့်ကာ တိုင်းတာကြသည်။ အသုံးပြုကြသည့် ယူနစ်မှာလည်း ကမ္ဘာတစ်ဝန်း အမျိုးမျိုး အပြောင်းအလဲရှိနိုင်သည်။ ထင်းကို တိုင်းတာရာတွင် ခန့်မှန်းခြေဖြင့် စဉ်းစားကာ တိုင်းတာကြသည်။

ရုပ်ပုံများ
-----------

* Firewood collector in MozambiqueFirewood collector in Mozambique
* A wood splitting wedgeA wood splitting wedge
* Firewood stacks at Pühtitsa Convent in Estonia are about 6 meters high.Firewood stacks at Pühtitsa Convent in Estonia are about 6 meters high.
* Stacked with crib end, in eastern France, covered by terracotta tiles.Stacked with crib end, in eastern France, covered by terracotta tiles.
* Stacking firewood in a shedStacking firewood in a shed
* Firewood carrier, Seoul, Korea 1945Firewood carrier, Seoul, Korea 1945
* Firewood on the way to marketFirewood on the way to market
* Firewood at a local market ready for saleFirewood at a local market ready for sale

ကိုးကား
-------
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

မြတ်ဗုဒ္ဓနှင့် မြတ်ဗုဒ္ဓသာဝက ရဟန်းတော်တို့ထံသို့ မချဉ်းကပ်သင့်ချိန်၊ မြတ် ဗုဒ္ဓ၏ ပရိသတ်နှင့် အညတိတ္ထိယပရိသတ်တို့၏ ခြားနားချက်၊ အနာထပိဏ်သူဌေး၏ အညတိတ္ထယပရိဗိုဇ်များကို ရှိမခိုးပုံ၊ အယူဝါဒနှင့် ဆက်စပ်၍ ပရိဗိုဇ်များ၏ မေးမြန်း ချက်ကို အနာထပိဏ်သူဌေး ဖြေဆိုပုံ၊ အနာထပိဏ်သူဌေး၏ မေးမြန်းချက်အရ ပရိဗိုဇ်များ ဖြေကြားသော အညတိတ္ထိယဝါဒ (၁၀)မျိုး၊ ယင်းဆယ်မျိုးနှင့် ဆက်စပ်၍ အနာထပိဏ်သူဌေး၏ ဖြေရှင်းပြရာ ပရိဗိုဇ်များ ပြန်လည်မချေပနိုင်တော့ပဲ လက်လျော့ ကြရပုံ၊ ဘုရားရှင်အား အနာထပိဏ်သူဌေးက လျှောက်ထားရာ ဘုရားရှင်က အနာထပိဏ်သူဌေး၏ ဖြေကြားချက်ကို လက်ခံအတည်ပြုမိန့်ကြားတော်မူပုံ၊ ရဟန်းတို့အား အနာထပိဏ်သူဌေး၏ ပရိဗိုဇ်တို့၏အယူဝါဒကို မှန်ကန်သောအကြောင်းဖြင့် နှိမ်နင်းပုံကို ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -အံ၊၃၊၄၀၆-၉။ အံ၊မြန်၊၃၊၃၉၉-၄၀၂။ အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၃၀။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ဒသကနိပါတ၊ ဒုတိယပဏ္ဏာသက၊ (၁၀)၅-ဥပါလိဝဂ္ဂ၊ တတိယသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
**အိုခိုဘို** (お こ ぼ) သည် ပေါ့ခုရိ၊ ဘော့ခုရိ သို့မဟုတ် ခေါ့ပိုရိဂဲတ စသည်ဖြင့်လည်း ခေါ်ဆိုကြပြီး လမ်းလျှောက်သည့်အခါတွင် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် အသံကို ရည်ညွှန်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် သစ်သားဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် ခြေညှပ်ဖိနပ်ဖြစ်ပြီး မိုင်းခို(maiko) တို့ ဝတ်ဆင်ကြသည်။ (maiko ဆိုသည်မှာ ကပြသည့် အမျိုးသမီးများကို ဆိုလိုသည်။ နိမ့်သည့် အိုခိုဘိုများကို ငယ်ရွယ်သည့် အမျိုးသမီးများ ဝတ်ဆင်လေ့ရှိပြီး အရောင်တင်ဆီဖြင့် အရောင်တင်ခြင်း၊ ဘေးနားတွင် ပန်းပွင့်များ ကဲ့သို့သော အရာများဖြင့် ဒီဇိုင်းဆင်ထားကြသည်။

မိုင်းခိုများ ဝတ်ဆင်သည့် အိုခိုဘိုသည် များသောအားဖြင့် ငါးလက်မမှ ခြောက်မအထိ အရှည်ရှိကြသည်။ အိုခိုဘိုကို မိုးမခပင် (Willow) မှ ပြုလုပ်ထားကြပြီး ၎င်းသည် သဘာဝအားဖြင့် ပြုလုပ်မှု ပြီးစီးပြီးဖြစ်သော်လည်း အလုံးစုံပြီးမြောက်မှု မရှိသေးပေ။ နွေရာသီအတောအတွင်းတွင် မိုင်းခိုများသည် အနက်ရောက် အစေးတင်ထားသည့် အိုခိုဘိုများကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ အိုခိုဘိုများတွင် အောက်ခြေ၌ သားရေကြိုးအဝတ်ပတ် အသုံးပြုထားပြီး ၎င်း၏ အရောင်သည် မိုင်းခို၏ အချက်အလက်များကို ကိုယ်စားပြုသည်။ အနီရောင်အဝတ်ပတ်သည် မိုင်းခိုအသစ်များ ဝတ်ဆင်ကြပြီး အဝါရောင်ကို ဝတ်ဆင်ကြသူများသည် သင်ယူမှုကာလ ပြီးဆုံးခါနီးကြောင်း ဖော်ပြသည်။ အိုခိုဘိုကို ကီမိုနိုဝတ်ဆင်ရာတွင် မြေကြီးအား ထိမနေစေရန်အတွက် ဝတ်ဆင်ကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Dalby၊ Liza (2000)။ *Geisha* (3 ed.)။ London: Vintage Random House။ p. 325။ ISBN 0-09-928638-6။
2. ↑  京都祇園観光案内: おこぼ။ 24 July 2019 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  24 July 2019 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
Ketoacidosis ကို ကီတုန်းဆက်စပ် အက်ဆ်ဓာတ်များခြင်းဟု ဘာသာပြန်ဆိုသည်။ ကီတုန်းဆက်စပ် အက်ဆစ်ဓာတ်များခြင်းသည် ဆီးချိုရောဂါကြောင့် နောက်ဆက်တွဲ ခံစားရခြင်း ဖြစ်သည်။ ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း အင်ဆူလင် မရှိသလောက် နည်းပါးသွားသော အခြေအနေနှင့် အင်ဆူလင်နှင့် ပြောင်းပြန်အစွမ်းသတ္တိရှိသော ဟိုမုန်းများ ထွက်လာသည့် အခြေအနေတွင် ကီတုန်းဆက်စပ် အက်ဆစ်ဓာတ်များခြင်း (ဒီကေအေ) ကို ဖြစ်စေသည်။ ဆီးချိုအမျိုးအစား-၁ တွင် ပိုမို အဖြစ်များသည်။ ဆီးချိုအမျိုးအစား-၂ တွင် အချို့အခြေအနေများတွင် ဖြစ်နိုင်သည်။

ကီတုန်းပစ္စည်းထုတ်လုပ်မှု
-------------------------

အင်ဆူလင်းနည်းသောအခါတွင် အသည်းမှ ကီတုန်းပစ္စည်း (ketone bodies) များကို ထုတ်လုပ်သည်။ ကီတုန်းပစ္စည်းသည် အဆီ၏ ဖြိုခွဲရာမှ ဖြစ်ပေါ်လာသော ဘေးထွက်ပစ္စည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အစပိုင်း၌ ကီတုန်းပစ္စည်းများ ထွက်ပေါ်လာခြင်း ကီတို့စစ် (ketosis) အဆင့်မျှသာ ရှိသေးရာ ဤအဆင့်မှာ အန္တရာယ် မရှိသေးပါ။ သို့သော် အများအပြား ထွက်လာသော အခါ သွေးအတွင်း အက်ဆစ်ဓာတ်ကို များစေသည်။ ဤအဆင့်ကိုမှ ကီတုန်းဆက်စပ် အက်ဆစ်ဓာတ်များခြင်းဟု ခေါ်သည်။

ရောဂါလက္ခဏာများ
---------------

* ကယောင်ကတမ်းဖြစ်ခြင်း
* ဗိုက်နာဗိုက်အောင့်ခြင်း
* အစားအသောက်ပျက်ခြင်း
* တုပ်ကွေးမိသကဲ့သို့ ဖြစ်ခြင်း
* မလှုပ်ချင်မရှားချင်ခြင်း
* အားကုန်ခမ်းခြင်း
* လေငတ်သလို ရှိုက်ရှိုက်ပြီး ရှူခြင်း (အသက်ရှူမဝခြင်း)
* သတိလစ် -ကိုမာဖြစ်ခြင်း
* သေဆုံးခြင်း

ကုသမှု
------

ရေဓာတ်ပြန်လည် ဖြည့်တင်းပေးပြီး အင်ဆူလင်ပါ တွဲပေးရမည်။ လူနာသည် အရေးပေါ်ဌာနတွင် အင်ဆူလင်၊ ဂလူးကို့စ် နှင့် အရည်ဖြည့်သွင်းပေးခြင်း စသည့် ကုသမှုမျိုး ခံယူရန် လိုအပ်သည်။
ဆွမ်းဟင်းပြင်ဆင်နေသည့် စုန္ဒ၊ ကသတရထိရာချ်ဘုန်းကြီးကျောင်း၊ အယုဒ္ဓယ
**သူကရမဒ္ဒဝ** သည် စုန္ဒဆက်ကပ်လှူဒါန်းခဲ့သည့် မြတ်စွာဘုရားနောက်ဆုံး ဘုဉ်းပေးတော်မူခဲ့သည့် ဆွမ်းဖြစ်သည်။

ဆွမ်းလှူဒါန်းခြင်း
------------------

မြတ်စွာဘုရားသည် မလ္လတိုင်း၌ များစွာသော ရဟန်းသံဃာနှင့်အတူ ဒေသစာရီ ကြွချီလှည့်လည်တော်မူ၍ ပါဝါမြို့သို့ ဆိုက်ရောက်၏။ ထို့နောက်တွင် ရွှေပန်းထိန်သည်၏သား စုန္ဒ၏ သရက်ဥယျာဉ်တွင် သီတင်းသုံးတော်မူ၏။

ထို့နောက်တွင် စုန္ဒသည် မြတ်စွဘုရားအား ရှိခိုးလေ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် စုန္ဒအား တရားစကား ဟောကြားလေ၏။ ထို့နောက် စုန္ဒသည် မြတ်စွာဘုရားအား ရဟန်းသံဃာနှင့်အတူ မနက်ဖြန်ဆွမ်းကို လက်ခံရန် လျှောက်ထားရာ မြတ်စွာဘုရားသည် ဆိတ်ဆိတ်နေကာ လက်ခံခဲ့သည်။

ထိုညဉ့်လွန်မြောက်၍ နံနက်အချိန်ရောက်သည့်အခါတွင် စုန္ဒသည် မြတ်စွာဘုရားအတွက် စီရင်ထားသည့် နူးညံသောဝက်သားဖြင့် လုပ်ကျွေး၏။ ရဟန်းသံဃာအားလည်း ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်တို့ဖြင့် လုပ်ကျွေး၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် စုန္ဒအား ကြွင်းကျန်သော ဝက်သားကို မြေတွင်မြှုပ်ပစ်ရန် မိန့်ကြား၏။ ထို့နောက်တွင် စုန္ဒအား တရားစကား ဟောကြားတော်မူ၏။ ထိုဝက်သားဆွမ်းကို ဘုဉ်းပေးပြီးနောက်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် ကြမ်းတမ်းသော အနာရောဂါကပ်ရောက်လျက် သေလောက်အောင် ပြင်းထန်သော ဝမ်းသွေးသွန်ရောဂါဝေဒနာကို ခံစားရ၏။ ထို့နောက်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် ရောဂါကို သည်းခံ၍ ကုသိနာရုံပြည်သို့ ကြွတော်မူ၏။

နောက်ဆုံးဆွမ်း၏ အကျိုး
----------------------

ကူသိနာရုံပြည်သို့အသွား လမ်းခုလပ် သရက်တော၌ အသျှင်အာနန္ဒာအား စုန္ဒ၏ နှလုံးမသာမယာဖြစ်ခြင်းကို ဖြေဖျောက်ရမည်ဟုဆိုကာ ဤနောက်ဆုံးဘုဉ်းပေးတော်မူခဲ့သည့် ဆွမ်းနှင့် ပတ်သက်၍ 

> "အကြင်ဆွမ်းကို ဘုဉ်းပေးတော်မူ၍ မြတ်စွာဘုရားသည် အမြတ် ဆုံးဖြစ်သော သမ္မာသမ္ဗောဓိဉာဏ်ကို ရတော်မူ၏။ (ဤဆွမ်းလည်း တစ်မျိုး၊) အကြင်ဆွမ်းကို ဘုဉ်းပေး တော်မူ၍ မြတ်စွာဘုရားသည် ခန္ဓာအကြွင်း မရှိသော ငြိမ်းခြင်းသဘော အနုပါဒိသေသ နိဗ္ဗာနဓာတ်ဖြင့် ပရိနိဗ္ဗာန်စံဝင်တော်မူ၏။ (ဤဆွမ်းလည်း တစ်မျိုး၊) အခြားဆွမ်းတို့ထက် အကျိုးအာနိသင်ကြီးမားကုန်သောအချင်းချင်းတူမျှ၍အကျိုးဝိပါက်တူမျှကုန်၏"

ဟူ၍ မိန့်တော်မူ၏။

ယူဆမှု အမျိုးမျိုးကွဲပြားခြင်း
------------------------------

"သူကရမဒ္ဒဝ" သည် ဝက်သားခြောက်၊ ထမင်းနှင့် ဝက်ပျိုသား၊ နူးညံ့သော ဝက်သား၊ အရသာရှိသော ဝက်သား၊ မျှစ်၊ မှို စသည်ဖြင့် ယူဆမှု အမျိုးမျိုး ကွဲပြားလျက်ရှိသည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4   ဥဒါန်းပါဠိတော်၊ စုန္ဒသုတ်
2. 1 2 3 4  ဘဒ္ဒန္တ ဝိစာရာဘိဝံသ (သာသနာ - ၂၅၃၀၊ ကောဇာ - ၁၃၄၀၊ ခရစ် - ၁၉၈၆ မေလ)။ *မန္တလေးမြို့ မဟာဓမ္မိကာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇသိရိပဝရဓမ္မာစရိယ၊ နိုင်ငံတော် သံဃမဟာနာယက ဘဒ္ဒန္တ ဝိစာရာဘိဝံသ၏ မြန်မာ့ပါရဂူ ခေါ် မဟာဝဂ္ဂါဒိနီတိကျမ်း*။ `|date=` ရှိ ရက်စွဲတန်ဖိုး စစ်ဆေးရန် (အကူအညီ)
3. 1 2 3 4  Prof. Lalit Mohan Kar, Kavyatirtha, M.A. B.L (1956)။ *THE MAHAPARINIBBANA AND THE BUDDHA'S LAST MEAL မဟာပရိနိဗ္ဗာန်နှင့် ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရားနောက်ဆုံးဘုဉ်းပေးသော ဆွမ်းဟင်း*။ No. 102, 49 Street, Rangoon: BURMA HUMANITARIAN LEAGUE။CS1 maint: multiple names: authors list (link) CS1 maint: location (link)
အခရစ်လစ်(Acrylic)
-----------------

အခရစ်လစ်ဆေးသည် ဓာတုဗေဒနည်းဖြင့် ဖော်စပ်ထားသော ပန်းချီဆေးတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ဤဆေးသည် စွယ်စုံသုံးစွဲနိုင်သော ဆေးဖြစ်သည်။ အခရစ်လစ်ဆေးသည် ဆီဆေးနှင့် အလားတူ၍ ဆီဆေး၏ ဝိသေသ
လက္ခဏာများနှင့် ဆင်တူယိုးမှား ဖြစ်နေပါသည်။ သို့သော်ဆီဆေးနှင့် မတူသောအချက်မှာ အခြောက်မြန်ခြင်း
ဖြစ်သည်။ ထိုဆေးသည် ကင်းဗတ်၊ သစ်သား၊ စက္ကူ၊ ဘုတ်ပြား၊ ဖန်၊ ပလပ်စတစ်၊ ကွန်ကရိနှင့် အင်္ဂတေ စသော
မျက်နှာပြင် အမျိုးမျိုးပေါ်တွင် ရေးဆွဲအသုံးပြုနိုင်သည်။ ဆီဆေးရေးဆွဲရာတွင် ဆေးရောင်နှင့်ရောစပ်ရသော
မီဒီယမ်(Medium) လိုအပ်သကဲ့သို့ အခရစ်လစ်ရေးဆွဲရာတွင်လည်း ရေ လိုအပ်ပါသည်။ ဆေးကြောသန့်စင်ရာ
တွင်လည်း ရေနှင့်ပင် ဆေးကြောရသည်။ အရောင်တောက်ပ စိုပြေခြင်း၊ ရေရှည်၌ လိုအပ်သလို ရေးဆွဲနိုင်ခြင်း၊
အရောင်မှေးမှိန်ခြင်းကို ကာကွယ်နိုင်ခြင်း၊ လွန်ကဲစွာ အရောင်တောက်ပြောင်မှုမရှိခြင်း၊ ရေ၏စွတ်စိုမှု အန္တရာယ်
ကို ထူးကဲစွာခံနိုင်ခြင်း၊ ပြင်ပမှ သက်ရောက်သော ရာသီဥတုဒဏ်ကို ကောင်းစွာခံနိုင်သော အရည်အသွေးများရှိ
ခြင်း၊ ဆေးများကွဲအက်ခြင်းမှ ကင်းဝေးခြင်း၊ ဆေးကို ဖော်စပ်အသုံးပြုရာတွင် အဆိပ်အတောက်ဖြစ်စေသည့်
အရာများမပါရှိခြင်း စသည့်အချက်များကား အခရစ်လစ်ဆေး၏ ထူးခြားမှုများပင် ဖြစ်သည်။

ထို့ပြင် ဤဆေးသည် ပုံမှန်မဟုတ်သော အရာတို့၏ ဒြပ်သားမျက်နှာပြင်များကို ရေးဆွဲဖန်တီးခြင်း၊ ဆေးများက်ို 
အတုံးအခဲအလိုက် ရေးဆွဲခြင်း၊ အစွန်းအကွက်များဖော်၍ ရေးခြင်း၊ အရောင်ကို တောက်ပစေခြင်း၊ ဆေးရောင်ကို
ဖောက်ထွင်းမြင်နိုင်လောက်အောင် ကြည်လင်စွာ အသုံးပြုခြင်း နှင့် လေအားကို အသုံးပြု၍ အမှုန်အစက်များဖြင့်
ရေးဆွဲခြင်း စသည့်ပုံမှန်ရေးရိုးရေးစဉ်မဟုတ်သော အသစ်အဆန်းများကို ရေးရာ၌ များစွာသင့်လျော်သော ဆေး
အမျိုးအစားဖြစ်သည်။

ဤဆေး၏ ထူးခြားချက်မှာ ပန်းချီဆရာများ၏ စိတ်ကို ကောင်းစွာလှုပ်ရှားစေခြင်း၊ ပန်းချီအနုပညာကို ပြည့်ဝစွာဖန်တီးနိုင်ခြင်းတို့ဖြစ်သည်။
အခရစ်လစ်ဆေးသည် မှိန်သောအရောင်များ ဖြစ်စေနိုင်သလို တောက်ပြောင်သော အရာများ ဖြစ်စေခြင်း၊ 
ထူပျစ်အောင်ဆေးချယ်နိုင်ခြင်းများအပါအဝင် ဆီဆေးများဖြင့် ပေါင်းဖွဲ့ထား၍ ကျယ်ပြန့်သောအရောင်အသွေး
ခြယ်လှယ်မှု နည်းပညာများနှင့် လိုက်ဖက်လှသည်။ ဆေးအထူသုံးမည်ဆိုလျှင် အခရစ်လစ်ဆေးသည် ပြန့်ပြူး
ညီညာခြင်း၊ ချောမွေ့ခြင်း၊ မျက်နှာပြင်များကို ဆေးထူထူဆေးများများ ရေးခြယ်ခြင်းများအတွက် သင့်လျော်သည်။
၎င်းဆေးများသည် ရေနှင့်လည်းရောစပ်နိုင်ပြီး ရိုးရိုးရေဆေးကဲ့သို့ အကြည်လည်း ရေးဆွဲနိုင်သည်။
မှိုတက်ခြင်း စသောပျက်စီးစေမှုများမှ ကာကွယ်ရန် ခဲဓာတ်ပါသောအရည်များနှင့် ကြာရှည်ခံစေသော ဇဝက်သာ
ကဲ့သို့သော ပစ္စည်းများ ပါဝင်ရောစပ်ထားခြင်းဖြင့် ဆေးများခဲခြင်း ပျစ်ခြင်းမှ ကင်းဝေးသည်။ 

ဤဆေး၏ဆိုးကျိုးမှာ အခန်းအပူချိန်၌ ဆေးသည် အလွန်ပျော့ပျောင်းနူးညံ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ဆေးရေးခြယ်သောအခါတွင် ဆေးသားအလွှာတွင် ဖုန်မှုန့်၊ မြူမှုန့် စသည်များ ဝင်ရောင်စေပြီး ဆေးအရောင်ပျော့စေခြင်း၊ ဆေးရောင်ပျက်ခြင်းများကို ဖြစ်စေသည်။ 
အခရစ်လစ်ဆေးသည် ခြောက်သွေ့သာအခါ ပို၍အရောင်မဲမှောင်စေသည်။ ဆေးအလွန်အကျွံ သုံးစွဲချယ်မှုန်းထားပြီး 
ခြောက်သွားသောအခါ ထိုနေရာမှ အရောင်များနှင့် ခွဲခြားနိုင်းယှဉ်ရန် ခက်ခဲပါသည်။
ဤဆေးသုံးခြင်းဖြင့် လူအချို့တွင် ဆေးနှင့်မတည့်သော အခြေအနေ (Allergies)များ ဖြစ်ကောင်း ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ 
အခရစ်လစ်ဆေးကို ၁၉၉၀-ခုနှစ်၌ ဂျာမဏီပြည်မှ ပထမဦးဆုံး ဖော်စပ်ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။
ဆေးထုတ်လုပ်သည့်အပေါ်မူတည်၍ အမျိုးအစားကွဲပြားခြားနားမှုရှိပြီး အချို့သည် အရည်ကျဲ၍ အချို့သည် အရည်ပျစ်သည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ဆေးနှင့်ရောစပ်သုံးစွဲရသော မီဒီယံ(Medium) နှင့် ကော်စေးတစ်မျိုး(Gel)တို့ကို 
ထည့်၍ လိုအပ်သလို ထိန်းချုပ် သုံးစွဲနိုင်သည်။

ကျမ်းကိုး
---------

စိန်ပန်းနီ(အလှပညာ စာအုပ်မှ)
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

(၅) သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် အညတရ နတ်သား၏ မေးမြန်းလျှောက်ထားချက်အရ တပ်နှစ်သက်မှု "နန္ဒီ"သည် လောကကို ဆက်စပ်အပ်၊ ဝိတက်သည် လောက၏ခြေတို့တည်း၊ တပ်မက်မှု "တဏှာ"ကို ပယ်ခြင်းကြောင့် အလုံးစုံသော ဆက်စပ်နှောင်ဖွဲ့မှုတို့ ပြတ်၏"ဟု အညတရနတ်သားအား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

---

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် ကောသလ ဘုရင်သည် ကြိုး, လက်ထိပ်, သံခြေကျဉ်းတို့ဖြင့် နှောင်ဖွဲ့ခံထားရသော လူတို့ အကြောင်းကို ရဟန်းတို့အား လျှောက်ထားခြင်းကြောင့် "သံ, သစ်သား, လျော် တို့ဖြင့်ပြုအပ်သော အနှောင်အဖွဲ့တို့ကို ခိုင်မြဲသောအနှောင်အဖွဲ့တို့ဟု ပညာရှိတို့ မမိန့်ဆိုကြကုန်၊ ကျောက်မျက်ရတနာ, နားချောင်း သားသမီး, ဇနီးမယားတို့၌ အလွန်အမင်း တပ်နှစ်သက်ခြင်း ငဲ့ကွက်ခြင်းတို့သည် အပါယ်သို့ဆောင်နိုင်သော, အဖြေရခက်သော မြဲမြံသောအနှောင်အဖွဲ့ဟူ၍ ပညာရှိတို့ မိန့်ဆိုကြကုန်၏။ ပညာရှိတို့သည် ထိုအနှောင်အဖွဲ့တို့ကိုဖြတ်လျှက် ကာမချမ်းသာကိုပယ်လျက် ငဲ့ကွက်ခြင်း မရှိကြကုန်ဘဲ လွတ်မြောက်တော်မူကြကုန်၏"ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

---

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် "အကြားအမြင် မရှိသော "အဿုတဝန္တပုထုဇဉ်ကို ခန္ဓာငါးပါးအနှောင်အဖွဲ့ဖြင့် အနှောင်အဖွဲ့ခံရသူ အတွင်း/အပြင်အနှောင်အဖွဲ့ဖြင့် နှောင်ဖွဲ့ ခံရသူ၊ ဤမှာဘက်ကမ်း ထိုမှာဘက်ကမ်းကိုလည်း မမြင်သူ, အနှောင်အဖွဲ့ခံနေရပါလျက် အိုရသူ, နာရသူ, သေရသူ, ဤလောကမှ တစ်ပါးသောလောကသို့ သွားရသူ-ဟူ၍ ကဏှပက္ခ ဒေသနာတော်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ အကြားအမြင်များသူ "သုတဝန္တအရိယာသာဝကသည် ခန္ဓာငါးပါးအနှောင်အဖွဲ့ဖြင့် အဖွဲ့အတုတ် အနှောင်အဖွဲ့မခံရ-အစရှိသည်ဖြင့် သုက္ကပက္ခဒေသနာတော်ဖြင့်လည်းကောင်း ခန္ဓာတစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီကို အကျယ်တဝင့် အနေအားဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက် အနည်းငယ်ပါရှိပါသည်။

---

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်က မိန်းမက ယောက်ျားတို့အားနှောင်ဖွဲ့ပုံ အနှောင်အဖွဲ့ ၈-မျိုးကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

---

ဘုရားရှင်က ရဟန်းတို့အား ယောက်ျားက မိန်းမအားနှောင်ဖွဲ့သည့် အနှောင် အဖွဲ့ ၈-မျိုးကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -သံ၊၁၊၃၅။ သံ၊မြန်၊၁၊၃၉။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ သဂါထာဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ဒေဝတာသံယုတ္တ၊ ၇-အဒ္ဓဝဂ္ဂ၊ ပဉ္စမသုတ်။
2. ↑  -သံ၊၁၊၇၆-၇။ သံ၊မြန်၊၁၊၈၀-၁။ သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၃၄-၅။ သံ၊ဋီ၊၁၊၁၈၀-၁။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ သဂါထာဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၃-ကောသလသံယုတ္တ၊ ၁-ပဌမဝဂ္ဂ၊ ဒသမသုတ်။
3. ↑  -သံ၊၂၊၁၃၄။ သံ၊မြန်၊၂၊၁၂၅။ သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၀၅။ သံ၊ဋီ၊၂၊၂၅၉။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ (၁၂)၂-ဓမ္မကထိကဝဂ္ဂ၊ ပဉ္စမသုတ်။
4. ↑  -အံ၊၃၊၃၈။ အံ၊မြန်၊၃၊၃၉။ အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၁၇။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ အဋ္ဌကနိပါတ၊ ၁-ပဌမပဏ္ဏာသက၊ ၂-မဟာဝဂ္ဂ၊ သတ္တမသုတ်။
5. ↑  -အံ၊၃၊၃၈။ အံ၊မြန်၊၃၊၃၉။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ အဋ္ဌမသုတ်။
6. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
ဟောင်ကောင်ရှိ သည်ဖိုးစီးစန်း ဟိုတယ် ဆောက်လုပ်ရာတွင် ဝါးငြမ်း အသုံးပြုနေပုံ 
ငြမ်းဆိုသည်မှာ အဆောက်အဦးများ၊ တံတားများ နှင့် အခြား လူသားတို့ ဆောက်လုပ်သော အဆောက်အအုံများကို တည်ဆောက်ခြင်း၊ ထိန်းသိမ်းခြင်း နှင့် ပြုပြင်ခြင်း တို့တွင် အလုပ်သမားနှင့် ပစ္စည်းများကို ထောက်ပံ့ရန် အသုံးပြုသော ယာယီ တည်ဆောက်မှု တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ငြမ်းများကို လုပ်ငန်းခွင်များ အတွင်း အမြင့်ကို ရောက်ရှိနိုင်ရန် နှင့် ၎င်းကို အသုံးမပြုပါက ရောက်ရှိရန် ခက်ခဲသော နေရာတို့ကို သွားရောက်လုပ်ကိုင်နိုင်ရန် အသုံးပြုသည်။ လုံခြုံစိတ်ချရမှု မရှိသော ငြမ်းများကြောင့် အသက်သေဆုံးခြင်း နှင့် အပြင်းအထန် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခြင်းတို့ ဖြစ်နိုင်သည်။ ပုံစံသွန်းခြင်း နှင့် ကျားကန်ခြင်းတွင် လည်းကောင်း၊ အထူးတန်းထိုင်ခုံ အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဖျော်ဖြေပွဲ စင်မြင့်များတွင် လည်းကောင်း၊ ရှုခင်းမျှော်စင်များတွင် လည်းကောင်း၊ ပြပွဲ ဒေါက်တိုင်များတွင် လည်းကောင်း၊ နှင်းလျှောစီးသည့် လျှော များတွင် လည်းကောင်း၊ ပစောက်ပုံ လျှောစောက်များတွင်လည်းကောင်း၊ အနုပညာဆိုင်ရာ ပရော့ဂျက်များတွင် လည်းကောင်း ငြမ်းပုံစံကို ယူ၍ အသုံးပြုခြင်းများ ရှိသည်။ 

ယနေ့ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင်အသုံးပြုသောငြမ်းအမျိုးအစားငါးခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ ပြွန်လုံးများကို ဆက်၍ သုံးသည့် ငြမ်း၊ စက်ရုံမှ ငြမ်းအဖြစ် တပ်ဆင်ရန် ကြိုတင်ထုတ်လုပ်ပေးလိုက်သော အစိတ်အပိုင်းများကို ဆက်စပ်သုံးသည့်ငြမ်း၊ အင်္ဂလိပ် အက္ခရာ H ပုံသဏ္ဍန် ငြမ်း၊ သစ်ငြမ်း နှင့် ဝါးငြမ်း တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ထိုငြမ်းအမျိုးအစား တစ်ခုချင်းစီတွင် အစိတ်အပိုင်း အချို့ပါဝင်ပြီး အများအားဖြင့် ပါဝင်သော အစိတ်အပိုင်းများမှာ 

* ငြမ်းအတွက် အောက်ခံအဖြစ် သုံး၍ ဝန်ကို ခံနိုင်သော အောက်ခြေ ဂျိုက် သို့မဟုတ် အောက်ခံပြား
* ဆက်စပ်ရန် ဂျွိုင်းဆက်များပါသည့် ပုံမှန် အထောင် ပစ္စည်း
* အလျားလိုက် ချုပ်တံ အဖြစ် သုံးသော ငြမ်းတန်း
* အလျားလိုက် ကန့်လန့်ဖြတ် ဝန်ကိုခံနိုင်သော အစိတ်အပိုင်း အဖြစ် အသုံးပြုထားပြီး တန်းများ၊ ဘုတ်ပြားများ၊ ကြမ်းခင်းများကို တွဲဆက်ပေးထားသော ပြတင်းခွဲတန်း
* ထောင့်တန်းဖြတ် နှင့် ကန့်လန့်ဖြတ် ထိန်းချုပ်ပေးထားသော ကိရိယာဖြစ်သည့် အထိန်းကွင်း
* အလုပ်လုပ်ရန် နေရာဖြစ်သည့် အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သော ငြမ်းပြား
* အစိတ်အပိုင်းများအား တွဲဆက်ရန် အသုံးပြုသည့် ကော်ပလာ ခေါ် တွဲဆက် ကိရိယာ
* ငြမ်းများအား အဆောက်အအုံများ သို့ တွဲဆက်ရန် အသုံးပြုသည့် ငြမ်းကြိုး
* အလုပ်လုပ်သည့် နေရာအား တိုးချဲ့ရန် သုံးသည့် ကွင်းများတို့ ဖြစ်ကြသည်။
မြို့ အတွက် ဝေါမြို့ ကို ကြည့်ပါ။
ဘုရင်ဧကရာဇ်၊ အိမ်ရှေ့မင်းနှင့်ဧကရာဇ်မင်းမြတ်က သဒ္ဓါ 
တော်မူသည့် မင်းသားကြီးများသာလျှင်စီးရသော လူထမ်းသည့်ယာဉ်တစ်မျိုး ကို ဝေါဟုခေါ်သည်။

ဝေါဟူသော စကားသည် ဘဝေါဟူသောစကားမှလာသည်။ 
ဘဝေါဆိုသည်ကား ဘဝနဟူသောစကားမှလာ၍ မြန်မာလိုအနက် အဓိပ္ပာယ် 
အားဖြင့် နေရာကိုဆိုလိုသည်။

အချို့ ခွဲခြားမသိသူတို့က ထမ်းစင်ကိုပင် ဝေါဟုဆိုကြသည်။ 
မန္တလေးမြို့ ရွှေကြီးမြင့် ဘုရားအတွင်းရှိ ဆေးနီသုတ်ထမ်းစင်များကို 
လည်းကောင်း၊ မန္တလေးမြို့ နန်းတော်ပြတိုက်အတွင်းရှိ ကင်းဝန်မင်းကြီး 
ထမ်းစင်ကိုလည်းကောင်း အချို့က ဝေါတော်ဟု မှားယွင်းပြောဆိုကြသည်။ 
ဝေါနှင့်ထမ်းစင်သည် စင်စစ်မတူ၊ ကွဲပြားခြားနားသည်။ ထမ်းစင်၌ 
မြင်းမိုရ်ကျေးစေတိုင်၊ ထောင့်အုံကျေးစေတိုင်တပ်ရ၍ ဝေါ၌ မြင်းမိုရ်တုရင် 
တပ်၊ အမခြီးငါးဆင့်၊ ဦးခြီးသုံးဆင့်တပ်သည်။ ထမ်းစင်၌ တုရင်မပါ၊ 
ဝေါ၌သာ တုရင်ပါသည်။ မှူးတော်မတ်တော်တို့သည် ထမ်းစင်ကိုသာ စီးရ 
သည်။ ဝေါကို မစီးရချေ။

ဘုရင်သာ စီးရသော ဝေါတော်သည် သဉ္ဇာလီ ရွှေပြာသာဒ်တော် 
ကြီးဖြစ်သည်။ သဉ္ဇာလီ မတင်သော ရွှေပြာသာဒ်တော်ကြီးကိုမူ ဝေါနိမ့်ဟု ခေါ်သည်။ ယင်းကို မိဖုရားအပျိုတော် စသည်တို့ အခွင့်နှင်းရောက်က စီးရ 
သည်။ ဟင်းလင်းပွင့် အမိုးအကာမပါသောဝေါကို ဝေါပလာခေါ်၍ အမိုး 
အကာပါရှိသော ဝေါကို ဝေါပေါင်းချုပ်ခေါ်သည်။

ဝေါကို လူအများထမ်းရသည်။ ဝေါထမ်းရသူများကို ဝေါတော် 
ထမ်း၊ သို့မဟုတ် ဝေါသားဟုခေါ်သည်။ ဝေါသားများကို ကြီးမှူးရသည့် အ 
ကြီးအမှူးကို ဝေါကြီးမှူးဟုခေါ်သည်။ ဝေါသားများကို ဝေါထမ်းသည့်အခါ 
ဝေါကြီးမှူးက ကြပ်မလိုက်ရသည်။ မင်းဧကရာဇ်စီးတော်မူသည့် ဝေါပလာ၊ 
ဝေါကြီးရိပ်ဝှဲ၊ လင်းဇင်းဝေါ စသည်တို့ကို အပေါင်းအထုပ်နှင့်ဝေါတော်မှာ 
လူ ၁၂ဝခန့်ထမ်းရွက်ရသောဝေါသားတို့ ရှေးအခါကရှိသည်။ နောက်အခါ 
ဝေါကြီးရန်လွှင့်၊ ဝေါပလာရန်လွှင့်၊ ဝေါကြီးရွှေတိမ်ည|င်းဟူသော လှေတော် 
အမှုထမ်းများ ဝေါတော်ထမ်းစေသည်။

အမရပူရ နန်းမြေရာဟောင်း၌ ဝေါတိုက်ဟုခေါ်သော ဝေါထား 
သည့် အဆောက်အအုံဟောင်းနေရာကို ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးခေတ်အထိ 
တွေ့ရှိနိုင်သေးသည်။ စာရင်းတိုက်(ဝါ) ဗြဲတိုက်ခေါ်သော လေးထောင့်အုတ် 
တိုက်ကြီး၏ အရှေ့တောင်ဘက်တွင်ကျန်ရှိသော အုတ်တိုင်ကြီးများသည် 
ဝေါတိုက်၏ အကြွင်းအကျန် အဆောက်အအုံအစိတ်အပိုင်းဖြစ်လေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂)
လူတစ်ပိုင်းမြင်းတစ်ပိုင်း ရုပ်တု
ဂရိရှေးဟောင်းပုံပြင်များထဲတွင် သက်ဆလီနှင့် 
အာကေးဒီးယားတောင်များ၌ လူတပိုင်း မြင်းတပိုင်းသတ္တဝါ 
တစ်မျိုး နေထိုင်သည်ဟုဆိုသည်။ ထိုလူတစ်ပိုင်း မြင်းတစ်ပိုင်း 
တို့သည် အစ်အိုင်အွန်ဘုရင်နှင့် နက်ဖီလီ နတ်သမီးတို့မှ 
ပေါက်ဖွားလာသူများဟု ပြောလေ့ရှိကြသည်။ စင်းတော 
ခေါ်ထိုသတ္တဝါတို့သည် ခါးပိုင်းအထိ လူကိုယ်ဖြစ်၍၊ အောက် 
ပိုင်းမှာ မြင်းကိုယ်ဖြစ်လေသည်။

စင်းတောများအကြောင်း ပါဝင်သည့် ပုံပြင်များတွင် 
လက်ပီသီးဘုရင်နှင့်စင်းတောများ စစ်ပြိုင်သည့်အကြောင်းကို 
ဖော်ပြသောပုံမှာ ထင်ရှားသည်။ ထိုပုံပြင်တွင် လက်ပီသီးပြည်
ဘုရင် ပေရီသို့နှင့် ဒီအစ်ဒါမီယားတို့ လက်ထပ်ပွဲနေ့တွင် 
စင်းတောတို့သည် သတို့သမီးကို လုယူထွက်ပြေးရန် ကြံစည် 
သဖြင့် တဖက်နှင့်တဖက် အပြင်းအထန် တိုက်ခိုက်ကြလေ 
သည်။ လက်ပီသီးဖက်မှ ဘုရင်၏အကြည်တော် သီးဆယုက 
ဝင်ရောက် ကူညီတိုက်ခိုက်သဖြင့် စင်းတောတို့ အရေးနိမ့်ကြ 
ရလေသည်။

စင်းတောတို့သည် စည်းကမ်းမဲ့သော လူရိုင်းများဖြစ်၍ 
မိမိတို့၏စိတ်ကို မထိန်းသိမ်းနိုင်သူများ ဖြစ်ကြသည်။ သို့သော် 
ဖောလပ်နှင့် ကိုင်ရွန်ဆိုသူနှစ်ဦးမှာ အခြားစင်းတောတို့နှင့် 
အလွန်ကွာခြားလေသည်။ ကိုင်ရွန်သည် အပေါလို နတ်သား 
ထံတွင် နည်းနားခံယူရသဖြင့် အတတ်ပညာနှင့် ပြည့်စုံသူ 
ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ အပေါလိုသည် သူ၏သားတော် 
အက်စကျူလေးပိပယ်ကိုပင် ကိုင်ရွန်အား စောင့်ရှောက် 
ထိန်းသိမ်းသွန်သင်စေ၏။ ကိုင်ရွန်၏တပည့် ထိုနတ်သားမှာ 
နောင်အခါတွင် သမားတော်များကို စောင့်ရှောက်သောနတ်သား 
ဖြစ်လာလေသည်။

ထင်ရှားသော သူရဲကောင်းများဖြစ်ကြသည့် ပီးလိယပ်၊ 
ဂျေဆင်နှင့် အကီးလီးတို့သည် ကိုင်ရွန်၏တပည့်များ ဖြစ်ကြ 
သည်။[1]

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ(၃)
**ဝေါဟာရတ္ထပကာသနီ**ကို ရှင်ဂုဏာစာရရေးသည်။ ၁၁၃၁ ခု၊ ကဆုန်လပြည့်ကျော် ၄ ရက် (၁၇၆၉ ဧပြီ ၂၃) တွင် ကျမ်းပြီးသည်။ ၁၁ ကြောင်းရေပေ ၂၂ အင်္ဂါနှင့် ၉ ချပ်ရှိသည်။ အပိုင်း ၉ ပိုင်း ပါသည်။

ခေါင်းစဉ်အဓိပ္ပာယ်
------------------

ဝေါဟာရ၊ အတ္ထ၊ ပကာသနီဟူ၍ ပါဠိစကားလုံး ၃ လုံး ပေါင်းထားသည်။ ဝေါဟာရမှာ အခေါ်အဝေါ် စကားအသုံးအနှုန်း၊ အတ္ထမှာ အနက်အဓိပ္ပာယ် ဆိုလိုရင်း၊ ပကာသနီမှာ တိကျပြတ်သားအောင် ဖော်ပြခြင်း စသဖြင့် အဓိပ္ပာယ်အသီးသီးရှိကြသည်။ ပေါင်း၍ဆိုပါက မြန်မာဝေါဟာရတို့၏ အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို တိကျပြတ်သားအောင် ဖော်ပြခြင်းဟူ၍ ရလိမ့်မည်။

စက်တင်ပုံနှိပ်ခြင်း
-------------------

၁၉၀၄ ခုတွင် ကျောက်စာဝန် တော်စိန်ခိုက ငွေမပြီး သရက်တောတိုက် တောင်ဘီလူးဆရာတော်က ကြီးကြပ်ကာ မှော်ပီဆရာသိန်း၊ ဆရာမြင့်၊ ဆရာကြင်တို့ တည်းဖြတ်၍ ရန်ကုန်မြို့ ဧရာဝတီစာပုံနှိပ်တိုက်မှ ပထမဆုံး စက်တင်ပုံနှိပ်သည်။

၁၉၃၃ ခုရောက်သော် အငြိမ်းစားပညာဝန် ဦးဖိုးစိန်က ရှင်းလင်းချက်များထည့်ကာ တပိုင်းစီကို စာအုပ်ငယ်တအုပ်နှုန်းဖြင့် ရန်ကုန်မြို့ တိုးစာပုံနှိပ်တိုက်မှ ထုတ်ဝေသည်။ ၅ အုပ်ရောက်သည်တွင် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ဝင်သည့်အတွက် ဆက်မထွက်တော့။

စစ်ပြီးသည်နောက် ၁၉၅၈ ရောက်လျှင် ဤစာအုပ်မှာ ရှားပါးသဖြင့် ရန်ကုန် လယ်တီမဏ္ဍိုင်စာပုံနှိပ်တိုက်က ဧရာဝတီမူကို ပြန်ထုတ်သည်။ နောက် ၁၉၆၆ ခု၌ ဒဂုန်ဦးထွန်းမြင့်တည်းဖြတ်ကာ လယ်တီမဏ္ဍိုင်မူအဖြစ် ဒုတိယအကြိမ် ထုတ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  ကျော်အောင်စံထားဆရာတော်။ "ဝေါဟာရတ္ထပကာသနီ"။ လယ်တီမဏ္ဍိုင်ပုံနှိပ်တိုက်။ ၁၉၆၆။
လှိုင်းပြုရာ ဗဟိုသည် ဘယ်ဖက်သို့ရွေလျှာသွားသည်။ ကြိမ်းနှုန်း သည် ညာဖက်တွင် ဘယ်ဖတ်ထက် မြင့်သည်
ခရစ်စတီယန် ဒေါ့ပလာ ကို ကိုယ်စားပြု၍ ခေါ်ဆိုသော Doppler effect ဆိုတာကတော့ လှိုင်းပြုရာ ဗဟိုက နားထောင်သူနဲ့ တဖြည်းဖြည်းဝေးသွားတဲ့အချိန်မှာပဲဖြစ်ဖြစ် နီးလာတဲ့အချိန်မှာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ တစ်နည်းအားဖြင့် နားထောင်သူက Sound source နဲ့ တဖြည်းဖြည်းဝေးသွားတဲ့အချိန်မှာပဲဖြစ်ဖြစ် နီးလာတဲ့အချိန် မှာပဲဖြစ်ဖြစ် ကြိမ်နှုန်း ထဲမှာ သိသိသာသာပြောင်းလဲသွားတဲ့ အပြောင်းအလဲကို ခေါ်ပါတယ်။ Sound source လို့ပြောတာက ဥပမာအနေနဲ့ ပြောလိုက်တာပါ။ Wave တစ်ခုပါ။ ဒီနိယာမသဘောတရားကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့တာကတော့ ဂျာမနီသိပ္ပံပညာရှင် Christian Doppler ဖြစ်ပါတယ်။ ဥပမာအနေနဲ့ လေ့လာမဲ့ အသံလှိုင်း တစ်ခုရဲ့ Frequency နဲ့ Wavelength ဟာ ကိန်းသေတွေဖြစ်နေကြတယ် ဆိုကြပါစို့။ အကယ်၍ အသံလှိုင်းကိုထုတ်မဲ့ Source ကလည်း ရွေ့လျားမနေဘူး၊ ဖမ်းမဲ့ Receiver ကလည်း ရွေ့လျားမနေဘူးဆိုရင် Receiver က ဖမ်းမိမယ့်ကြိမ်နှုန်းဟာလည်း ပြောင်းလဲမှုရှိမှာမဟုတ်ပါဘူး။ ဘာကြောင့်လည်းဆိုရင် အသံ Source ကနေ ထုတ်လိုက်တဲ့အတိုင်း တစ်မိနစ်မှာ လှိုင်းအရေအတွက်ဘယ်လောက်ဆို ဘယ်လောက် Receiver က ကွက်တိပြန်ဖမ်းမိလို့ပါ။ အကယ်၍ အသံ Source ကပဲဖြစ်ဖြစ် Receiver ကပဲဖြစ်ဖြစ် အခြားတစ်ခုရှိရာကိုရွေ့လျားလာမယ်ဆိုရင် Receiver က ခုန နှစ်ခုလုံးရွေ့လျားမနေတုန်းကမိတဲ့ ကြိမ်နှုန်းထက် ပိုများတဲ့ကြိမ်နှုန်းကို မိမှာပါ။ အသံနဲ့နီးရာကိုပဲ ကိုယ်ကသွားသွား အသံကပဲ ကိုယ်နဲ့နီးရာကိုပဲလာလာ ကြားနေရတဲ့အသံ ပိုကျယ်လာမယ်။ ဒီသဘောပါပဲ။ ပြောင်းပြန်အားဖြင့်ဝေးတဲ့ဘက်ကို တစ်ခုခုက သွားမယ်ဆိုရင် Receiver က ခုန နှစ်ခုလုံးရွေ့လျားမနေတုန်းကမိတဲ့ကြိမ်နှုန်းထက် နည်းတဲ့ကြိမ်နှုန်းကို မိမှာပါ။ ဒါလည်းရှင်းပါတယ်။ အသံနဲ့ဝေးရာကို ကိုယ်ကသွားသွား အသံကပဲကိုယ်နဲ့ဝေးရာကိုသွားသွား ကြားနေရတဲ့အသံ တိုးသွားမှာပါ။
Walter Savage Landor
အင်္ဂလိပ်စာဆို ဝေါလတာ ဆဲဗိတ်လန်းဒေါ်သည် စာရေးဆရာများတွင် ဥစ္စာ 
ပစ္စည်း ကုံလုံသူများဖြစ်ကြသည့်အလျောက် လန်းဒေါ်သည် မာနထောင်လွှား 
သူတစ်ဦးလည်းဖြစ်လေသည်။ ၁၇၇၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ဝါဝစ်ရှိုင်ယာ 
နယ်၌ ဝေါလတာလန်းဒေါ်နှင့် အယ်လဇ္ဇဗက်ဆဲဗိတ်တို့မှ ဖွားမြင်သော 
သားအကြီးဆုံးဖြစ်သည်။ လန်းဒေါ်သည် ငယ်စဉ်ကရပ်ဗီကျောင်းတွင် ပညာ 
သင်ကြားခဲ့သည်။ သို့သော် ကျောင်းမှထုတ်ပယ်ခြင်းခံရသဖြင့် မစ္စတာ 
လန်ဂလေးထံတွင် အလွတ်ပညာသင်ကြားခဲ့ရလေသည်။ ၁၇၉၃ ခုနှစ်တွင် 
အောက်စဖို့တက္ကသိုလ် ထရင်နီတီကောလိပ်ကျောင်းတွင် ပညာဆက်လက် 
သင်ခဲ့။ ကောလိပ်ကျောင်း၌ရှိစဉ် နိုင်ငံရေးအယူဝါဒစွဲကြောင့် လန်းဒေါ်သည် 
ကျောင်းမှထွက်ရပြန်လေသည်။ ကျောင်းမှထွက်လာသော်လည်း မည်သည့် 
အလုပ်ကိုမျှဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခြင်းမရှိချေ။ ဖခင်ထံမှရသော ထောက်ပံ့ကြေး 
ကိုသာ သုံးစွဲလျက်နေခဲ့၏။ သို့သော် လန်းဒေါ်သည် ပညာပါရမီ ရင့်သန် 
သူတစ်ယောက်ဖြစ်သဖြင့် စာပေဖက်၌ထူးချွန်ခဲ့လေသည်။ စာရေးဆရာဖြစ် 
လာသည့်အခါ၌ပင် အခြားစင်ပြိုင်စာရေးဆရာများကို ကဲ့ရဲ့ရှုတ်ချတတ်လေ 
သည်။ သို့သော် ရောဗတ်ဆောက်သီကဲ့သို့သော စာရေးဆရာများနှင့်မူကား 
အလွန်ရင်းနှီးစွာ ဆက်ဆံပေါင်းသင်းခဲ့၏။

  

၁၇၉၅ ခုနှစ်တွင် လန်းဒေါ်သည် *ဝေါလတာဆဲဗိတ် လန်းဒေါ်* 
၏ကဗျာများ *ဟူသောအမည်ဖြင့် သုံးအုပ်တွဲစာစောင်ကိုရေးသား ထုတ်ဝေ* 
ခဲ့လေသည်။ ၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် သူ၏ အကောင်းဆုံးလက်ရာဖြစ်သော *ဂီ* 
ဗျာ *ခေါ်စာအုပ်ကို ထုတ်ခဲ့ပြန်၏။ လန်းဒေါ်ရေးသားခဲ့သော စာအုပ်များ* 
ကို စာပေလိုက်စားသူများနှင့်စာပေဘက်၌ ဝါသနာပါသူတို့သာ ယခုအခါ 
ဖတ်ရှုကြသည်။ သာမန်အရပ်သားတို့သည် လန်းဒေါ်ရေးသားခဲ့သော စာပေ 
၌ စိတ်ဝင်စားခြင်းမရှိကြချေ။

လန်းဒေါ်ကိုယ်တိုင်ကလည်း ပြည်သူအများဖတ်ရှုနိုင်စေရန် ရည် 
ရွယ်၍ ရေးခဲ့ခြင်းမဟုတ်သဖြင့်ထင်ရှားသော စာရေးဆရာတစ်ယောက် မဖြစ် 
ခဲ့ချေ။ လန်းဒေါ်ပြုစုခဲ့သော 'စိတ်ကူးနှင့် စကားပြောပုံများ' မှာ ယင်း၏ 
ထင်ရှားသောလက်ရာ ဖြစ်ပေသည်။ ၁၈၂၄ ခုနှစ်တွင် ထိုစာအုပ်ပထမတွဲ 
ထွက်သည်။ လက်တင်ဘာသာဖြင့် စာအုပ်များကိုလည်း ရေးသားခဲ့သေး၏။ 
လန်းဒေါ်သည် စိတ်လိုက်မန်ပါ မည်သည့်အရာကို မဆိုပြုလုပ်လေရှိ၏။ 
၁၈ဝ၈ ခုနှစ်တွင် လန်းဒေါ်သည် မိမိကိုယ်တိုင် ကုန်ကျစရိတ်ကို တာဝန် 
ယူ၍ စစ်တပ်တစ်တပ်ဖွဲ့စည်းကာ နပိုလီယန်နှင့် တိုက်ခိုက်ရန် စပိန်နိုင်ငံသို့ 
ထွက်ခွာသွားခဲ့ဘူးလေသည်။ ၁၈၆၄ ခုနှစ်စက်တင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့၌ 
ဖလော်ရင့်မြို့တွင် လန်းဒေါ်ကွယ်လွန်လေသည်။[1]

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂)
|  |  |
| --- | --- |
|  | ဝီကီရင်းမြစ်တွင် ဤဆောင်းပါးနှင့် ပတ်သက်သော စာတမ်းများ ရှိသည် –
**ဝေါဟာရလီနတ္ထဒီပနီ** |

**ဝေါဟာရလီနတ္ထဒီပနီ** သည် လှေသင်းအတွင်းဝန် မင်းကြီးမဟာဇေယသင်္ခယာ ရေးသားသော ကျမ်းတစောင် ဖြစ်သည်။

ရေးသားဖြစ်ပုံ
-------------

မှန်နန်းရာဇဝင် ပြုစုစဉ် ပါဝင်ခဲ့သော မဟာဇေယသင်္ခယာကို မကွေးမြို့စား ဝန်ထောက် မင်းကြီးမဟာစည်သူက ဝေါဟာရများ ဖြစ်ပေါ်ပုံနှင့် ပတ်သက်၍ ကျမ်းပြုရန် တောင်းပန်သည်။ ထိုစဉ်မှစ၍ အားလပ်သလို ရေးသားခဲ့ရာ ၁၁၉၂ ခု၊ တပေါင်းလပြည့်ကျော် ၅ ရက်နေ့တွင် ပြီးသည်။ ၁၁ ကြောင်းရေ ပေနှင့် ၁၄ အင်္ဂါ ရှိသည်။

ပုံနှိပ်မူ ဖြစ်လာခြင်း
----------------------

၁၂၆၁ ခုတွင် မန္တလေးမြို့ မြန်မာ့တာရာ သတင်းစာတိုက်မှ တိုက်ရှင် ဦးညွန့်၊ ကုန်သည် ဦးမောင်ကြီး၊ ကုန်သည် ဦးကာတို့ သုံးဦးစပ်ကာ ပေမူကို စာအုပ်ထုတ်သည်။

၁၉၅၉ ခုတွင် ရှားနေသော အထက်ပါစာအုပ်ကို ပြန်ရိုက်ရင် ဟံသာဝတီ ဦးဘခင်က ကြံသည်။ ဦးမောင်မောင်ကြီး (မဟာဝိဇ္ဇာ) ကို တည်းဖြတ်ပေးရန် တောင်းပန်သည်။ ဦးမောင်မောင်ကြီးက မြန်မာ့တာရာမူကို အခြေထားကာ ပေမူနှင့်တိုက်၍ တည်းဖြတ်သည်။ သက္ကဋ၊ မာဂဓ စကားလုံးများကို ဟံသာဝတီ ပါဠိဆရာအဖွဲ့နှင့် ညှိနှိုင်းသည်။ သို့ဖြင့် ၁၉၆၀ ခု၊ ဇူလိုင်လတွင် ဟံသာဝတီတိုက်မှ ဝေါဟာရလီနတ္ထဒီပနီ ပြန်ထွက်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  ဦးမောင်မောင်ကြီး (မဟာဝိဇ္ဇာ)။ "ဝေါဟာရလီနတ္ထဒီပနီ"။ ဟံသာဝတီ စာအုပ်တိုက်။ ၁၉၆၀၊ ဇူလိုင်။
**ဗန်ကူးဗားကျွန်း၏အရှေ့မြောက်ပိုင်းတွင်** ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာနှင့် ကနေဒါ၏အစိတ်အပိုင်း ပြည်နယ်ဖြစ်သည့် ဗြိတိသျှကိုလံဘီယာတို့တည်ရှိသည်။ ကျွန်း၏အရှည်မှာ ၄၆၀ ကီလိုမီတာ (၂၉၀ မိုင်)ဖြစ်ပြီး အကျယ်မှာ ၁၀၀ကီလိုမီတာ ( ၆၂မိုင်) နှင့် ဧရိယာအကျယ်အဝန်းမှာ ၃၂၁၃၄စတုန်းကီလိုမီတာ ( ၁၂,၄၀၇စတုရန်းမိုင်)ရှိသည်။ ထိုကျွန်းသည်အမေရိကတိုက်အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် အကြီးဆုံးကျွန်းဖြစ်သည်။

ဘူမိဗေဒ
-------

 ဗန်ကူးဗားကျွန်း၏အလယ်ဗဟိုတွင် ရွှေမြင်း ကဲ့သို့သောတောင်တန်းများပါရှိသည်။
ဗန်ကူးဗားကျွန်းကို မီးတောင် နှင့် အနည်ကျကျောက် များဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားပြီးယခုပျောက်ကွယ်သွားသော ကူလာ သမုဒ္ဒရာကျောက်တန်း ပေါ်တွင်ကမ်းလွန်တွင်ဖွဲ့စည်း ထားသည် ။ 55 ခန့်လောက် လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်းသန်းတစ် microplate သည့်လူမျိုးများအားကုလပြား၏ subducted အောက်က မြောက်အမေရိက တိုက်ကြီးရဲ့ margin အကြီးအ strain အတူ။ ထို့ကြောင့်ကူလာပြား၏မျက်နှာပြင်ပေါ်ရှိ မီးတောင်ပေါက်ကွဲမှုတစ်ခု ကိုမြောက်အမေရိက၏အနောက်ဘက်စွန်းတွင် စုဆောင်းပြီး ပေါင်းစပ်လိုက်သည်။ ဤ မြေ မျက်နှာသွင်ပြင်များသည်ကူလာပြားဆက်လက်ဆက်လက်မှုအောက်မှ အပြင်းအထန်အပြင်းအထန်တိုက်ခတ် ခံရခြင်းကြောင့် အင်ဆူလင်တောင်တန်းများကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ Strathcona Park ပတ် ၀ န်းကျင်ရှိတောင်တန်းဒေသအများစုသည် tholeiitic ခေါင်းအုံး နှင့် breccias အစဉ်လိုက်ဖြစ်သော Karmutsen ဖွဲ့စည်းခြင်း ၏အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဗန်ကူးဗားကျွန်းတစ်ဦးဖြစ်လာသည်ကတည်းက accretionary သပ် မြောက်အမေရိကတိုက်ကြီးရက်နေ့တွင်, လူမျိုးများအားကုလပြားအပြည့်အဝပြုလုပ်နှင့်များ၏အကြွင်းအကျန်အောက် subducted ထားပါတယ် Farallon ပြား ခြင်း, Juan က de Fuca ပြား, ယခုကျွန်းအောက်တွင်ဖော်ပြထားသော subducting နေကြသည်။ ဤဖြစ်စဉ်ကြောင့်ဗန်ကူးဗားကျွန်းသည်ကနေဒါနိုင်ငံတွင်ငလျင်လှုပ်ခတ်မှုအရှိဆုံးဒေသတစ်ခုဖြစ်သည်။ ကျွန်း၏ကမ်းခြေရှိ subduction ဇုန် သည်မီးကွင်း ၏အပိုင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါဧရိယာအိမ်ရှင်သိထားပြီး megathrust ငလျင် ကနောက်ဆုံးသည့်ဖြစ်ခြင်း, အတိတ်ကာလ 1700 ၏ Cascadia မြေငလျင် ။ ဗန်ကူးဗားကျွန်းတောင်တန်း ၏အရှေ့ဘက်ရှိ တားမြစ်ထားသည့်ကုန်းပြင်မြင့် သည် ၁၉၄၆ ဗန်ကူးဗားကျွန်းငလျင် ၏ ဗဟိုချက် ဖြစ်ပြီး ၇.၃ မှတ် ပမာဏအတိုင်းအတာအတိုင်းအတာဖြင့် ကနေဒါနိုင်ငံတွင်အများဆုံးမှတ်တမ်းတင်နိုင်ခဲ့သည်။

ဂေဟဗေဒ
------

 ဗန်ကူးဗားကျွန်း၏အနောက်ဘက်တွင်မိုးသစ်တောရှိသည်။

* Canadian wine
* Cascadia subduction zone
* Cougar Annie
* First Nations on Vancouver Island
* Island Health
* Kinsol Trestle
* List of provincial parks of Vancouver Island
* Sasquatch
* West Coast of Vancouver Island Aquatic Management Board

မှတ်စုများ
----------

ကိုးကားချက်များ
---------------

1. ↑  Sub-provincial Population Estimates. Archived 15 August 2019 at the Wayback Machine. BC Stats. Retrieved 2020-01-24.
2. ↑  Regional Geography – Vancouver Island, BC – Destination BC – Official Site။  8 January 2018 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။

နောက်ထပ်ဖတ်ရန်
--------------

ပြင်ပလင့်များ
-------------
"ဒိဝါ တပတိ" အစချီသည့် **သဗ္ဗမင်္ဂလာဂါထာတော်** သည် ရှေးဘုရားရှင်များ သက်တော်ထင်ရှားရှိစဉ် ကုက္ကုဍဝတီပြည်တွင် မဟာကပ္ပိနမင်းနှင့် အနောဇာဒေဝီတို့ စိုးစံချိန်မှ စတင်ရွတ်ဖတ်ပူဇော်ခဲ့ရာ ယခုထက်တိုင်ဖြစ်သည်။ လူတို့သည် ဘေးဥပါဒ်ရန်စွယ်အန္တရာယ်များကို စိုးရိမ်ထိတ်လန့်ကြောက်ရွံ့ကြ၏။ ထိုအခါ ထိုကြောက်မက်ဖွယ်အရာတို့မှ ကွေကွင်းလွတ်မြောက်စေရန် လူတို့သည် အမျိုမျိုးကြိုးစား အားထုတ်ကြ၏။ အောင်မြင်သည့်အခါလည်း ရှိသကဲ့သို့၊ မအောင်မြင်သည့် အခါလည်း ရှိပေသည်။ သို့သော် ဤ **သဗ္ဗမင်္ဂလာဂါထာတော်** ကို ရွတ်ဖတ်ပူဇော်ပါက ရှေးအခါမှ ယခုကာလထိ အောင်မြင်ခဲ့သည်ပင် ဖြစ်သည်။

ရွတ်ဖတ်ပုံ
----------

နေ့စဉ်အိပ်ရာဝင်ချိန်နှင့် အိပ်ယာထချိန်တို့တွင် ယုံယုံကြည်ကြည် အလေးအနက်ထားကာ အနည်းဆုံးကိုးခေါက် ရွတ်ဖတ်ပူဇော်ရမည်။ ပူဇော်ရာတွင် မိမိ၏ ခံတွင်းအား သန့်သန့်ရှင်းရှင်းဖြစ်စေကာ ပူဇော်ရမည်။ မည်သည့် ရမ္မက်၊ လောဘစသည်တို့မရှိဘဲ စိတ်နှလုံးကြည်လင်ချမ်းသာစွာ ရွတ်ဖတ်ရန် အထူးအရေးကြီးသည်။ ဤဂါထာ၏ အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို သိပြီးပါက ပါဠိသက်သက်ကို ရွတ်ဖတ်နိုင်သည်။

ပါဠိ
----

ဒိဝါ တပတိ အာဒိစ္စော၊ ရတ္တိမာ ဘာတိ စန္ဒိမာ။  

သန္နဒ္ဓေါ ခတ္တိယော တပတိ၊ ဈာယီ တပတိ ဗြာဟ္မဏော။  

အထ သဗ္ဗမဟောရတ္တိံ၊ ဗုဒ္ဓေါ တပတိ တေဇသာ။

အနက်အဓိပ္ပာယ်
-------------

**အာဒိစ္စော** − ရောင်ခြည်တစ်ထောင် အလင်းဆောင်သည့် ထွန်းပြောင်ပဝင်း ရှင်နေမင်းသည်။ **ဒိဝါ** − နေ့အခါ၌။ **တပတိ** − လောကအလယ် ဂုဏ်မြင့်ကြွယ်၍ တင့်တယ်ပါပေ၏။

**စနိ္ဒမာ** − စန်းငွေယုန်ခ သော်တာလသည်။ **ရတ္တိံ** − ညဉ့်အခါ၌။ **အာဘာတိ** − နှစ်သက်စဖွယ် တင့်တယ်ပါပေ၏။

**သန္နဒ္ဓေါ** − ချပ်ဝတ်တန်ဆာ ကိုယ်မှာစုံလင် ဆင်ယင်ထားသော။ **ခတ္တိယော** − လူတို့သနင်း ပြည့်ရှင်မင်းသည်။ **တပတိ** − ကြီးမြင့်ခံ့ထယ် တင့်တယ်ပေ၏။

**ဈာယိ** − ဘက်စုံကောင်းမြတ် သမာပတ်ကို မပြတ်ထင်ရှား ဝင်စားလျက်ရှိသော။ **ဗြာဟ္မဏော** − ကိလေသာကို အပပြုပြီးသော အာသဝေါကင်းကွာ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်သည်။ **တပတိ** − ဈာန်မဂ်နှစ်သွယ် စွယ်စုံခြယ်၍ တင့်တယ်ပါပေ၏။

**အထ** − ထိုမှကြူး၍ ထူးသည်မှာကား။ **ဗုဒ္ဓေါ** − သစ္စာလေးဆင့် ခိုင်လုံးရင့်ကာ ပွင့်လာခေါင်ဖျား အောင်တော်မူ မြတ်စွာဘုရားသည်။ **သဗ္ဗံ** − အလုံးစုံသော။ တ **အဟောရတ္တိံ** − နေ့ညဉ့်ကာလပတ်လုံး။ **တေဇသာ** − ကြီးကဲစိုးရ တန်ခိုးတော်အနန္တဖြင့်။ **တပတိ** − အံ့ချီးလောက်ဖွယ် လောကလယ်၌ တင့်တယ်တော်မူပါပေသတည်း။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4  *ဗုဒ္ဓဘာသာကောင်းတစ်ယောက်*။ သာသနာတော် ထွန်းကားပြန့်ပွားရေး ဦးစီးဌာန။ ၂၀၀၅။
ငြိမ်းချမ်းစွာ စုဝေးခွင့်နှင့် ငြိမ်းချမ်းစွာ စီတန်း လှည့်လည်ခွင့်ဆိုင်ရာ ဥပဒေ (ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော် ဥပဒေ အမှတ်-၁၅)ကို ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၃ ရက်တွင် ပြဋ္ဌာန်းသည်။

ယင်းဥပဒေအရ ဆန္ဒပြမည့်သူများသည် အစိုးရရုံးများ၊ စာသင်ကျောင်းများ၊ ဆေးရုံများနှင့် သံရုံးများ စသည့်နေရာဒေသ အနီးတဝိုက်၌ ဆန္ဒပြပိုင်ခွင့်မရှိပေ။ ဆန္ဒပြသူများအနေဖြင့် မိမိတို့ကြွေးကြော်မည့် ဆောင်ပုဒ်၊ အသုံးပြုမည့် နိုင်ငံရေးပါတီ၊ အဖွဲ့အစည်းတို့၏ အလံ၊ နေရာတို့ကို အာဏာပိုင်များထံ ၅ ရက် ကြိုတင်၍ ခွင့်ပြုချက်ရယူခြင်း လုပ်ဆောင် ရမည်ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံတော်အလံကိုပါ ကိုင်ဆောင်ကြရမည် ဖြစ်သည်။ ဆန္ဒပြရာတွင် လက်နက်များ ကိုင်ဆောင်ခွင့်ကို ကန့်သတ်ထားပြီး လက်နက်ကိုင် တပ်ဖွဲ့ဝင်များ၊ သံဃာတော်များက ဆန္ဒပြပိုင်ခွင့် မရှိပေ။

၂၀၀၈ အခြေခံ ဥပဒေ၊ နိုင်ငံသားများ၏ ရပိုင်ခွင့် အခန်းကဏ္ဍ၌ လွတ်လပ်စွာ စီတန်း လှည့်လည်ခွင့်၊ ဆန္ဒဖော်ထုတ်ခွင့်တို့ကို ပြဋ္ဌာန်းထားပြီးဖြစ်သည်။ နိုင်ငံသားတို့၏ မူလအခွင့်အရေးနှင့် တာဝန်များ၊ ရပိုင်ခွင့်များနှင့် ပတ်သက်၍ ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေ အခန်း (၈) တွင် နိုင်ငံသားတိုင်းသည် နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး၊ တရားဥပဒေ စိုးမိုးရေး၊ ရပ်ရွာအေးချမ်း သာယာရေး၊ ပြည်သူတို့၏ အကျိုးငှာ ပြဋ္ဌာန်းသည့် ဥပဒေများအား မဆန့်ကျင်လျှင် မိမိတို့၏ ဆန္ဒများကို လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော်ပိုင်ခွင့် ရှိကြောင်း ရေးသားထားသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  ငြိမ်းချမ်းစွာ စုဝေး၊ စီတန်းလှည့်လည်ခွင့် ရတော့မည်။ 29 November 2011 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  10 December 2011 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**ချီတန် ဘာဂတ်** (၁၉၇၄ ဧပြီ ၂၂ ဖွား) သည် အိန္ဒိယလူမျိုး ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ ရုပ်သံတင်ဆက်သူ၊ စိတ်ဓာတ်မြှင့် ဟောပြောသမား၊ သတင်းစာဆရာနှင့် စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ လူလတ်တန်းစာ အိန္ဒိယလူငယ်များအကြောင်းကို ဇာတ်အိမ်တည်သည့် သူ၏ဝတ္ထုများမှာ လူကြိုက်များသည်။

၂၀၀၈ ခု၊ မတ်လတွင် နယူးယောက်တိုင်း သတင်းစာ၌ အိန္ဒိယသမိုင်းတွင် အရောင်းရဆုံး အင်္ဂလိပ်ဘာသာသုံး စာရေးဆရာအဖြစ် ဖော်ပြခံရသည်။ ၂၀၁၀ ခု၏ တိုင်းမ် မဂ္ဂဇင်း၏ *ကမ္ဘာ့ အလွှမ်းမိုးဆုံး ပုဂ္ဂိုလ် ၁၀၀* စာရင်းတွင်လည်း ပါခဲ့သည်။

ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး
-----------------

ချီတန်ကို ၁၉၇၄ ခု၊ ဧပြီလ ၂၂ ရက်တွင် နယူးဒေလီ၌ မွေးသည်။ ဖခင်မှာ စစ်မှုထမ်းဖြစ်ပြီး မိခင်မှာ စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ထမ်း ဖြစ်သည်။ မွေးချင်းတစ်ယောက် ရှိပြီး ကီတန် (Ketan) မှာလည်း စာရေးဆရာ ဖြစ်လာသည်။

၁၉၉၅ ခုတွင် အိုင်အိုင်တီမှ စက်မှုဘာသာနှင့် ဘွဲ့ရပြီး စီးပွားစီမံဘွဲ့ကို အမီဒါဘတ်ရှိ စီမံခန့်ခွဲမှု တက္ကသိုလ်မှ ၁၉၉၇ ခုတွင် ရသည်။ ဂိုးမန်းဆာ့၌ အလုပ်ဝင်ရာ ဟောင်ကောင်၌ အမှုထမ်းရသည်။ *ငါးမှတ်တန်* ကို ဟောင်ကောင်၌နေစဉ် ရေးခြင်း ဖြစ်သည်။ 

၂၀၀၈ ခုတွင် ဒေါ်ချစ်ဘဏ် (Deutsche Bank) သို့ ပြောင်းကာ မွန်ဘိုင်းသို့ ပြန်လာသည်။

မိသားစုဘဝ
---------

အမီဒါဘတ်၌ စီးပွားစီမံတက္ကသိုလ် တက်ရောက်စဉ် အနူရှာနှင့် ဆုံရာ ထိုအကြောင်းကို *နှစ်မြေ နှစ်နယ်* ဝတ္ထုအဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့သည်။ အီရှန် (Ishaan) နှင့် ရှာရီအမ် (Shyam) အမည်ရှိ အမွှာ သားနှစ်ယောက် ရှိသည်။

ရေးသားသော စာအုပ်များ
--------------------

| ခေါင်းစဉ် | ထုတ်ဝေနှစ် | ထုတ်ဝေသူ | မှတ်ချက် |
| --- | --- | --- | --- |
| ငါးမှတ်တန် (Five Point Someone) | ၂၀၀၄ |  |  |
| ဖုန်းဖြေရုံမှာ တစ်ညတာ (One Night at Call Center) | ၂၀၀၅ |  |  |
| ဘဝထဲက အလွဲသုံးခု (The 3 Mistake of My Life) | ၂၀၀၈ |  |  |
| နှစ်မြေ နှစ်နယ် (2 States) | ၂၀၀၉ |  |  |
| ၂၀၂၀ တော်လှန်ရေး (Revolution 2020) | ၂၀၁၁ |  |  |
| သမီးရည်းစား မကျတကျ (Half Girlfriend) | ၂၀၁၄ |  |  |
| အိန္ဒိယကောင်မလေးတစ်ယောက် (One Indian Girl) | ၂၀၁၆ |  |  |
| အခန်း (၁၀၅) က မိန်းကလေး (The Girl in Room 105) | ၂၀၁၈ |  |  |

ကိုးကား
-------
**ဒေါ်ခင်ကြည် ဖောင်ဒေးရှင်း** သည် မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက် ပြည်တွင်း ပရဟိတလုပ်ငန်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၆ က စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။

စတင်ဖြစ်ပုံ
-----------

ကွယ်လွန်သူ မဟာသီရိသုဓမ္မ ဒေါ်ခင်ကြည်၏ အသက် ၁၀၀ ပြည့် မွေးနေ့ အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် သမီးဖြစ်သူ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ကမကထပြု၍ ထူထောင်ခြင်း ဖြစ်သည်။

ပရဟိတ ဆောင်ရွက်ချက်များ
-----------------------

ပထမဆုံး အလှူကို မြန်မာနှစ်ဆန်းတရက်နေ့၌ ကော့မှူးမြို့နယ်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ကျေးရွာသုံးရွာအတွက် ငွေ သိန်းသုံးရာကို ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်မှ မဲဖောက်လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ကော့မှူးမြို့အနီးရှိ လယ်ကွင်းပြင်တွင် ယင်းလှူဒါန်းပွဲနှင့် မြန်မာနှစ်ဆန်း တစ်ရက်နေ့ ပျော်ပွဲရွင်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့ပြီး နိုင်ငံကျော် တေးသံရှင်များ၊ သရုပ်ဆောင်များ ပါဝင်ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ ယင်းအလှူအဖြစ် ပထမဆုရရှိသော ကျေးရွာကို ငွေကျပ် ၁၇၅ သိန်း၊ ဒုတိယဆုကို ငွေကျပ် ၇၅ သိန်းနှင့် တတိယဆုကို ငွေကျပ် သိန်း ၅၀ အသီးသီးချီးမြှင့်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ပြည်သူလူထု လူမှုရေး စီးပွားရေးအတွက် အထောက်အကူပြုရေး ရည်ရွယ်ပြီး ဒေါ်ခင်ကြည်ဖောင်ဒေးရှင်းကို အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်မှ အနည်းဆုံး သိန်းတစ်ရာ မတည်ပြီး ဖွဲ့စည်းဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

၂၀၁၉ ခု၌ မြန်မာပြည်အောက်ပိုင်းဒေသအချို့၌ ရေကြီးရေလျှံ ဖြစ်ပွားရာ ရေးမြို့၌ အခြေပြု၍ ရေဘေးသင့်များလိုအပ်သော အသုံးအဆောင်တို့ကို လှူဒါန်းသည်။

ရွေ့လျားစာကြည့်တိုက်
--------------------

ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ မိတ်ဆွေ ဂျပန်လူမျိုး နာဆူအို မီယာရှီတိုက ဟီးနိုးကား ၂ စင်း လှူသည်။ ထိုကားတို့ဖြင့် ရွေ့လျားစာကြည့်တိုက် စသည်။ ကော့မှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာပေါင်း ၂၁ ရွာကို ၂၀၁၃ ခု၊ ဇူလိုင်လ ၂၉ ရက်မှ စ၍ စာအုပ် လှည့်ငှားသည်။ စာအုပ်ပေါင်း ၁၅၀၀၀ ခန့်နှင့် စခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤလုပ်ငန်းအား ဦးဆောင်သူမှာ ဖောင်ဒေးရှင်း၏ အလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီဝင် ဒေါက်တာ သန့်သော်ကောင်း ဖြစ်သည်။

တစတစ ကျယ်ပြန့်လာပြီး ယာဉ် ၁၇ စီး၊ ကွန်ပျူတာနှင့် ဆက်စပ်ပစ္စည်း ၃၄၆ စုံ၊ စာအုပ် ၁၁၀၀၀၀ ကျော် ရှိလာသည်။ သို့ဖြစ်ရာ ၂၀၁၉ ခု၊ စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်တွင် စာကြည့်တိုက်ယာဉ်၊ စက်ကိရိယာနှင့် စာအုပ်များကို ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာနသို့ လွှဲသည်။

သင်တန်းကျောင်း
--------------

ကော့မှူးမြို့နယ်၊ မကျီးကန်ကျေးရွာ၊ ကော့မှူး-ကျိုက်ထော် ကားလမ်းဘေး၌ ဧည့်ကြိုဧည့်ခံသင်တန်းကျောင်း (Hospitality and Catering Training Academy) ကို ၂၀၁၄ ခု၊ အောက်တိုဘာလတွင် စဖွင့်သည်။ 

အောက်ပါသင်တန်း ၄ မျိုး ဖွင့်ထားသည် -

* ဧည့်ကြို အခြေခံသင်တန်း
* ဧည့်ကြို အဆင့်မြင့်သင်တန်း
* အချက်အပြုတ် အခြေခံသင်တန်း
* အချက်အပြုတ် အဆင့်မြင့်သင်တန်း

ကော့မှူးဒေသခံ တဝက်၊ အခြားဒေသခံများ တဝက် အချိုးဖြင့် စီမံထားသည်။ ဝင်ခွင့် အောင်မြင်ပြီးပါက သင်တန်းကြေးအခမဲ့ သင်ယူနိုင်သည်။ သင်တန်းကာလမှာ ၆ လဖြစ်ပြီး လက်တွေ့ ၂ လ ဆင်းရန် လိုသည်။ ထို့နောက်တွင် အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ် ရမည် ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

* VOA News Archived 28 June 2012 at the Wayback Machine.

1. ↑  ဒီပ (၁၃ ဩဂုတ် ၂၀၁၉) "ရေဘေးသင့်ဒေသတွေကို သွားရောက်လှူဒါန်းခဲ့တဲ့ ဒေါ်ခင်ကြည်ဖောင်ဒေးရှင်း Archived 4 November 2019 at the Wayback Machine."။ MyanmarLoad။
2. ↑  သန္တာ (၂၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၉) "ဒေါ်ခင်ကြည်ဖောင်ဒေးရှင်းမှ ရွေ့လျားစာကြည့်တိုက်ယာဉ်နှင့် စက်ကိရိယာပစ္စည်းများ၊ စာစောင်များကို ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာနသို့ လွှဲပြောင်းပေးအပ် Archived 4 November 2019 at the Wayback Machine."။ အင်တာနက်ဂျာနယ်။
3. ↑  သစ်ထူး (၃ ဇူလိုင် ၂၀၁၅) "ဒေါ်ခင်ကြည်ဖောင်ဒေးရှင်း HCTA (Hospitality and Catering Training Academy[*လင့်ခ်သေ*]"။ FoodMagazineMyanmar။