recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
မြန်မာဘာသာဖြင့် သင့်လျော်သော အမည်မရှိသေးသောကြောင့် ဤဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်ကို အခြားဘာသာစကား / စာဖြင့် ရေးသားထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ဥပမာကား၊ လူတဦးသည် အခြားသောပြည်သို့သွားမည်ဟု အကြံရှိလျက်၊ မိမိငယ်သားတို့ကိုခေါ်၍ မိမိဥစ္စာများကို အပ်ပေး၏။ သူတို့သည် အသီးအသီးအစွမ်းသတ္တိရှိသည်အတိုင်း၊ တဦး၌ ငွေအခွက်ငါးဆယ်၊ ၁၅တဦး၌ အခွက်နှစ်ဆယ်၊ တဦး၌ အခွက်တဆယ်ကို အပ်ပေးပြီးမှ ချက်ချင်းသွားလေ၏။ ၁၆အခွက်ငါးဆယ်ကိုခံသောသူသည် သွား၍ကုန်သွယ်ခြင်းကိုပြုသဖြင့် အခြားသောအခွက်ငါးဆယ်ကို အမြတ်ရလေ၏။ ၁၇ထိုနည်းတူ အခွက်နှစ်ဆယ်ကိုခံသောသူသည်လည်း၊ အခြားသောအခွက်နှစ်ဆယ်ကို အမြတ်ရလေ၏။ ၁၈အခွက်တဆယ်ကို ခံသောသူမူကား၊ သွား၍ မြေ၌တွင်းတူးပြီးလျှင် အရှင်၏ငွေကိုဝှက်ထားလေ၏။ 

၁၉ကာလကြာမြင့်ပြီးမှ ထိုငယ်သားတို့၏ အရှင်သည်လာ၍ သူတို့ကိုစာရင်းယူလေ၏။ ၂၀အခွက်ငါးဆယ်ကို ခံသောသူသည်ချဉ်းကပ်၍ အခြားသောအခွက်ငါးဆယ်ကိုဆက်လျက်၊ သခင်၊ ကိုယ်တော်သည် အကျွန်ုပ်၌ အခွက်ငါးဆယ်ကို အပ်ပေးတော်မူ၏။ အခြားသောအခွက်ငါးဆယ်ကို အကျွန်ုပ် အမြတ်ရပါပြီဟု လျှောက်လေ၏။ ၂၁အရှင်ကလည်၊ သာဓု၊ သစ္စာရှိသော ငယ်သားကောင်း။ သင်သည် အမှုငယ်၌သစ္စာစောင့်လေပြီ။ များ စွာသော အမှုအခွင့်ကို သင်၌ငါအပ်ပေးမည်။ သင်၏သခင်နှင့်အတူ စည်းစိမ်ကိုဝင်စားလော့ဟု မိန့်တော် မူ၏။ ၂၂အခွက်နှစ်ဆယ်ကို ခံသောသူသည်လည်းချဉ်းကပ်၍ သခင်၊ ကိုယ်တော်သည် အကျွန်ုပ်၌ အခွက်နှစ် ဆယ်ကို အပ်ပေးတော်မူ၏။ အခြားသောအခွက်နှစ်ဆယ်ကို အကျွန်ုပ်အမြတ်ရပါပြီဟု လျှောက်လေသော်၊ ၂၃အရှင်က၊ သာဓု သစ္စာရှိသောငယ်သားကောင်း၊ သင်သည် အမှုငယ်၌သစ္စာစောင့်လေပြီ။ များစွာသော အမှုအခွင့်ကို သင်၌ ငါအပ်ပေးမည်။ သင်၏ သခင်နှင့်အတူ စည်းစိမ်ကိုဝင်စားလော့ဟု မိန့်တော်မူ၏။ 

  

အခွက်တဆယ်ကို ခံသောသူသည်လည်း ချဉ်းကပ်၍ သခင်၊ ကိုယ်တော်သည် ခဲယဉ်းသောသူဖြစ် သည်နှင့် ကိုယ်မစိုက်မပျိုးသောအရပ်၌ရိတ်၍၊ ကိုယ်မဖြန့်မကြဲသောအရပ်၌ စုသိမ်းတတ်သည်ကို အကျွန်ုပ် သိ၍၊ ၂၅ကြောက်သောကြောင့်၊ အခြားသို့သွား၍ ကိုယ်တော်၏ ငွေအခွက်တဆယ်ကို မြေ၌ဝှက်ထားပါပြီ။ ယခုကိုယ်တော်၏ ဥစ္စာရှိသည်ဟု လျှောက်၏။ ၂၆အရှင်ကလည်း၊ ဆိုးညစ်ပျင်းရိသောငယ်သား၊ ငါသည် ကိုယ်မစိုက်မပျိုးသောအရပ်၌ ရိတ်၍၊ ကိုယ် မဖြန့်မကြဲသောအရပ်၌ စုသိမ်းသည်ကို သင်သိသည်မှန်လျှင်၊ ၂၇ငါ့ငွေကို ပွဲစားလက်သို့အပ်ရမည်။ ထိုသို့အပ်လျှင် ငါပြန်လာသောအခါ ငွေရင်းနှင့်အတိုးကိုရနိုင်၏။ ၂၈ထို့ကြောင့် အခွက်တဆယ်ကို ထိုသူ၏ လက်မှနှုတ်ကြ။ အခွက်တရာရှိသောသူကို ပေးကြ။ ၂၉အကြောင်းမူကား၊ အကြင်သူသည်ရတတ်၏။ ထိုသူ၌ ကြွယ်ဝပြည့်စုံစေခြင်းငှါ ပေးဦးမည်။ အကြင်သူ သည် ဆင်းရဲ၏။ ထိုသူ၌ရှိသမျှကိုပင် နှုတ်လိမ့်မည်။ ၃၀အသုံးမရသော ထိုငယ်သားကိုငိုကြွေးခြင်း၊ အံသွားခဲကြိတ်ခြင်းရှိရာ၊ ပြင်အရပ်မှောင်မိုက်ထဲသို့ နှင် ထုတ်ချလိုက်ကြဟု စီရင်တော်မူ၏။
OpenAI သည် အကျိုးအမြတ်မယူသော OpenAI Incorporated ( OpenAI Inc. ) နှင့် ၎င်း၏ အကျိုးအမြတ်အတွက် လုပ်ငန်း ခွဲဖြစ်သော OpenAI Limited Partnership ( OpenAI LP ) တို့ပါဝင်သော အမေရိကန် ဉာဏ်ရည်တုထောက်လှမ်းရေး (AI) သုတေသနဓာတ်ခွဲခန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ OpenAI သည် ဖော်ရွေသော AI ကို မြှင့်တင်ရန်နှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် AI သုတေသနကို ပြုလုပ်သည် ။ OpenAI စနစ်များသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပဉ္စမမြောက် အစွမ်းထက်ဆုံး စူပါကွန်ပြူတာတွင် အလုပ်လုပ်ပါသည်။ အဖွဲ့အစည်းကို Sam Altman ၊ Reid Hoffman မှ 2015 ခုနှစ်တွင် ဆန်ဖရန်စစ္စကိုတွင် တည်ထောင်ခဲ့သည် ။ Jessica Livingston ၊ Elon Musk ၊ Ilya Sutskever ၊ Peter Thiel နှင့် အခြားသူများ ၊ အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၁ ဘီလီယံ စုပေါင်း ကတိပြုခဲ့သည် ။ Musk သည် 2018 ခုနှစ်တွင် ဘုတ်အဖွဲ့မှ နှုတ်ထွက်ခဲ့သော်လည်း အလှူရှင်အဖြစ် ဆက်လက်ရှိနေခဲ့သည်။ Microsoft သည် OpenAI LP ကို ​​2019 ခုနှစ်တွင် $1 billion ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် 2023 ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ဒုတိယနှစ်ရှည်ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုဖြင့် $10 billion ပေးအပ်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

1. ↑  "Artificial-Intelligence Research Center Is Founded by Silicon Valley Investors"၊ December 11, 2015။
2. ↑
3. ↑  Roose၊ Kevin။ "How ChatGPT Kicked Off an A.I. Arms Race"၊ February 3, 2023။

### ကိုးကား
**ဘရာဂါ** (ပေါ်တူဂီ: *Braga* ) သည် ပေါ်တူဂီ အနောက်မြောက်ပိုင်းရှိ သမိုင်းဝင် မင်ဟိုပြည်နယ်၊ ဘရာဂါခရိုင်ရှိ မြို့တမြို့ ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၁ စာရင်းအရ မြို့နေ ၁၉၃,၃၃၃ ယောက် ရှိ၏။ ပေါ်တူဂီရှိ မြူနီစပယ်များအနက် သတ္တမအများဆုံးနေသည့် မြို့တည်း။ ဧရိယာမှာ ၁၈၃.၄ ကီလိုမီတာ ရှိသည်။ မြို့ပြနေရာမှာအစ်ဆီမြစ် (Este River) နှင့် ကာဗါ့ဒိုမြစ်တို့အကြားတွင် ဖြစ်၏။ လစ်စဘွန်းနှင့် ပေါ်တိုမြို့များနောက် ပေါ်တူဂီတွင် တတိယအကြီးဆုံး မြို့ပြနေရာပင်။

ပေါ်တူဂီ၏ ရှေးအကျဆုံးဘုရားကျောင်းများ ရှိသည်။ ဘရာဂါ ဂိုဏ်းထောက်ဘုရားကျောင်း (Archdiocese of Braga) ရှိပြီး စပိန်ဂိုဏ်းချုပ်ဘုန်းကြီး ကျောင်းထိုင်၏။ (ထိုရာထူးကို အလယ်ခေတ်က အစ်ဘီရီယန်ကျွန်းဆွယ်ဒေသအတွက် ဘရာဂါသည် ကတ်သလစ်ဂိုဏ်းထောက်ဘုရားကျောင်း ဖြစ်စဉ်က ရခဲ့သော ရာထူးတည်း။ ယခုမူ ပေါ်တူဂီကသာ ထိုအမည်ဖြင့် ဆက်သုံးသည်) 

ဘရာဂါသည် ရောမအင်ပါယာခေတ်ရောက်သော် *ဘရာကာရာ ဩဂတ်စတာ* အမည်ဖြင့် ဂယ်လယ်စီယာပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်လာသည်။ မြို့တွင်း၌ ထိုခေတ်က ရဲတိုက်မှ ယနေ့တိုင်ရှိသေးပြီး ခရီးသွားတို့ လည်ပတ်နိုင်၏။ မြောက်ပိုင်း ကုန်းတွင်းပိုင်းမြို့များအတွက် ဝင်ပေါက်မြို့ဖြစ်ပြီး ပေါ်တူဂီလမ်းကြောင်း (the Portuguese Way) ခေါ် စိန့်ဂျိမ်း ဘုရားဖူးခရီးစဉ်၏ တထောက်နားရာလည်း ဟူ၏။ ၂၀၁၂ ခုတွင် ဥရောပလူငယ့်မြို့တော်အဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။

ကိုးကား
-------
See captionဗွက်တောထဲ၌ အမှိုက်ကောက်နေသော ကလေးငယ်တစ်ဦး
ဘရာဇီးနိုင်ငံ၏ အရေးပါဆုံးလူမှုရေးပြဿနာတစ်ခုမှာ အစိုးရကသတ်မှတ်ထားသည့်ဥပဒေအရ အသက်မပြည့်သေးသော ကလေးသူငယ်များကို အလုပ်ခန့်အပ်ထားခြင်း ကိစ္စရပ်ဖြစ်သည်။
ဘရာဇီးနိုင်ငံ ပထဝီဝင်နှင့် စာရင်းအင်းဌာန(IBGE)မှ ထုတ်ပြန်ခဲ့သော သတင်းအချက်အလက်များအရ ဘရာဇီးနိုင်ငံတွင် ၂၀၁၅ခုနှစ်၌ အသက် ၅နှစ်မှ ၁၇နှစ်အတွင်း အရွယ်မရောက်သေး သူ ကလေးအလုပ်သမား ၂.၇သန်းကျော် အထိရှိပြီး ထိုကလေးလုပ်သားထဲမှ ၇၉,၀၀၀ယောက်ဟာ အသက် ၅နှစ်မှ ၉နှစ်အတွင်း ကလေးများဖြစ်ကြသည်။
ဘရာဇီးဥပဒေအရ အလုပ်သမားအဖြစ်လုပ်ကိုင်နိုင်သော အနိမ့်ဆုံးအသက်မှာ ၁၆နှစ်ဖြစ်ပြီး အလုပ်သင်အဖြစ် အလုပ်ခွင်သို့ ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်းနိုင်သော အနိမ့်သောအသက်မှာ ၁၄နှစ်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။

ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ကလေးလုပ်သား ၃၀
ရာခိုင်နှုန်းမှာ စိုက်ပျိုးရေးဆိုင်ရာလုပ်ငန်းများကိုလုပ်ကိုင်ကြရသည်။ ကိန်းဂဏန်း တွက်ချက်မှုများအရ ကလေးလုပ်သားဦးရေ၏ ၇၀ရာခိုင်နှုန်းမှာ ယောက်ျားလေးများဖြစ်ကြသည်။ အာဖရိက-ဘရာဇီး လူမျိုးများဖြစ်ကြသည့် ကလေးလုပ်သားဦးရေးကို ၆၅ရာခိုင်နှုန်းထိတွေ့ရသည်။

အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အလုပ်သမားအဖွဲ့ (ILO) ၏အဆိုအရ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ကလေးအလုပ်သမားများ (ဘရာဇီး အပါအဝင်) ဖြစ်ရခြင်း၏အဓိက အကြောင်းမှာ ဆင်းရဲမွဲတေမှုပြဿနာကြောင့်ဟုဆိုခဲ့သည်။ ဆင်းရဲမွဲတေမှုကြောင့် မိသားစုဝင်ငွေရရှိစေရန်၊ ပညာရေး ဆက်လက်လေ့လာနိုင်စေရန်နှင့် လူနေမှုဘဝများတွင် ရှင်သန်နေထိုင်ရန်အတွက် ကလေးသူငယ်များသည် ကလေးလုပ်သားအဖြစ် အတင်းအကျပ်စေခိုင်းခြင်းခံကြရသည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2  Braziliense၊ Correio။ "Trabalho infantil atinge 2,7 milhões de crianças e adolescentes no Brasil" (in pt-BR)၊ *Correio Braziliense*၊ 2017-06-11။
2. ↑  "Brasil registra aumento de trabalho infantil entre crianças de 5 a 9 anos" (in pt-br)၊ *Agência Brasil*၊ 2017-06-12။
3. ↑  Convenções da OIT intesificam combate ao trabalho infantil | BBC Brasil | BBC World Service။ 6 July 2017 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  15 May 2020 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. ↑  Tire suas dúvidas sobre trabalho infantil no Brasil | BBC Brasil | BBC World Service။ 5 May 2018 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  15 May 2020 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
သတင်းစာဆရာကြီး မိုးကြိုး ဦးအုန်းခင် (၁၉၀၃-၁၉၈၉)
သတင်းစာဆရာကြီး **မိုးကြိုးဦးအုန်းခင်** (ခရစ် ၁၉၀၃-၁၉၈၉) ကို ၁၉၀၃ ခုနှစ်စက်တင်ဘာလ (၂၀) နေ့တွင် ပန်းတနော်မြို့နယ် မင်းတစုရွာ၌အဖ ဦးဖိုးလှိုင်၊ အမိ ဒေါ်စံပယ် တို့မှ မွေးဖွားသည်။ မအူပင်မြို့ အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းမှ ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ် သပိတ်မှောက်ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည်။ ယင်းကျောင်းမှ ဆယ်တန်းကိုအောင်မြင်ခဲ့ရာ အစိုးရစကောလားရှစ်ဆုရရှိခဲ့သည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် ဥပစာသိပ္ပံအထက်တန်းအထိ ပညာသင်ယူခဲ့သည်။

၁၉၃၀ ပြည့်နှစ် တို့ဗမာအစည်းအရုံးတွင် သခင်ဘသောင်း၊ သခင်လှဘော်တို့နှင့်အတူ တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၃၂ခုနှစ်တွင် ကာယဗလဦးရှိန်၊ ဦးဇော်ဝိတ်တို့နှင့်အတူ ကျန်းမာရေးအတွက် ခြေလျင်လျှောက်ခြင်း ပြုလုပ်ကြရန် နှိုးဆော်ရာ၌ပါဝင်ခဲ့၍ **ခြေလျင် ဦးအုန်းခင်** ဟု အမည်တွင်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် နဂါးနီစာအုပ်တိုက်၌ မန်နေးဂျင်းဒါရိုက်တာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် ‘ဗမာ့ခေတ်’ သတင်းစာကို စတင်တည်ထောင်ပြီး ၁၉၆၁ ခုနှစ်အထိ အယ်ဒီတာချုပ်အဖြစ် တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ **ဗမာ့ခေတ်ဦးအုန်းခင်** ဟုလည်း လူသိများခဲ့သည်။

၁၉၆၁ ခုနှစ်ထွက် ‘မိုးကြိုး’ သတင်းစာကို စတင်တည်ထောင်ပြီး ၁၉၆၄ ခုနှစ်အထိအယ်ဒီတာချုပ်အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ မိုးကြိုးဦးအုန်းခင်သည် ၁၉၈၉ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်၊ ၁၉⁠၉၀
**ဆလိုးဝမ်းကောင်** (Slow Worm) သည် အိမ်မြောင်အမျိုးဝင်သတ္တဝါဖြစ်၍ တစ်နေရာရာတွင် မလှုပ်ရှက်ဘဲ၊ နာရီပေါင်းများစွာနေလေ့ရှိ သည်။ အလျား ၁၇ လက်မ မှ ၁၈ လက်မအထိရှိသည်။ ဆလိုးဝမ်းကောင်နှင့်စပ်လျဉ်း၍ ထူးခြားသည့်အချက် တစ်ချက်မှာ အမြီးပြတ်လွယ်ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ အနည်းငယ် ထိခိုက်ရုံနှင့် အမြီးသည် ကိုယ်မှပြတ်ထွက်သွားပြီးနောက် တစ်မိနစ် သို့မဟုတ် နှစ်မိနစ်ခန့် ခုန်နေတတ်သည်။ ဤသို့ အမြီး ပြတ်ထွက်ခြင်းမှာ အမြီးခုန်ရာသို့ ရန်သူ၏ စိတ်အာရုံကိုပြောင်းစေ၍ မိမိကိုယ်ကိုလွတ်အောင် ရှောင်ရှားစေနိုင်ရန် ဖြစ်ဟန်တူသည်။ မကြာမီပင် အမြီးဟောင်းနေရာ၌ နောက်ထပ် အမြီးသစ်တစ်ခုပေါက်လာသည်။ ဆလိုးဝမ်းကောင်များကို ဥရောပတိုက်တွင် မြောက်ပိုင်းဒေသများမှလွဲ၍ နေရာတိုင်း၌လိုပင် တွေ့ရသည်။ အင်္ဂလန်ပြည်တွင် အနောက်တောင်ပိုင်း၌ အတွ့ရများသည်။ နွေရာသီတွင် နေရောင်ရရှိသော မြစ်ကမ်း ပါးများ၌၎င်း၊ ဆောင်ရာသီတွင် ကျောက်ခဲ သို့မဟုတ် အမှိုက်ပုံများ အောက်တွင် ၎င်း ခိုအောင်၍နေလေ့ရှိသည်။ ပိုးကောင် အမျိုးမျိုးကိုစားသည်။ အထူးသဖြင့် အသီးအနှံများကို ဖျက်ဆီးတတ်သော ပက်ကျိကို အလွန်ကြိုက်နှစ်သက်သည်။ ဆလိုးဝမ်းကောင်များပေါက်ချိန်မှာ နွေရာသီ ကုန်ဆုံးခါနီးတွင်ဖြစ်သည်။ ဤအချိန်တွင် ဆလိုဝမ်းကောင်ကလေး ၆ ကောင်မှ ၁၂ ကောင်အထိ ပေါက်လေ့ရှိသည်။ မွေးစတွင် ဆလိုးဝမ်းကောင် ကလေးတို့သည် ဖြူဖွေး၏။ ဆလိုးဝမ်း ကောင်သည် မြွေပွေးနှင့် အသွင်အပြင်များစွာ ကွဲပြားခြားနား သော်လည်း၊ မကြာခဏ မြွေပွေးဟုအထင်မှား၍ သတ်ဖြတ်ခြင်း ခံရတတ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑   "IUCN Red List of Threatened Species: Anguis fragilis"  (25 March 2009). *IUCN Red List of Threatened Species*.
2. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄)
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ မိမိ အကျိုးစီးပွားများရန်လည်းမကျင့် သူတစ်ပါးအကျိုးစီးပွား များရန်လည်း မကျင့်သောပုဂ္ဂိုလ်သည် ရွာ၌ဖြစ်စေ၊ တော၌ဖြစ်စေ သစ်သားကိစ္စ၌ အသုံးမပြု ရသော အစနှစ်ဖက်၌ မီးစွဲလောင်ထား၍ အလယ်၌ မစင်လိမ်းကျံပေနေသော လူသေကောင်ကို မီးရှို့ရာ၌ အသုံးပြုသော ထင်းမီးစနှင့်တူသောပုဂ္ဂိုလ်ဟု လည် ကောင်း၊ သူတစ်ပါးအကျိုးစီးပွားကိုသာ ပြုကျင့်ပြီး မိမိ၏အကျိုးစီးပွားကို မပြုကျင့် သောပုဂ္ဂိုလ်ကို အမှတ်(၁) ပုဂ္ဂိုလ်ထက် အဘိက္ကန္တတရ၊ ပဏီတတရ ဖြစ်၏ဟု လည်းကောင်း၊ မိမိ၏အကျိုးစီးပွားကိုသာ ပြုကျင့်၍ သူတစ်ပါးတို့၏အကျိုးစီးပွားကို မပြုကျင့်သောပုဂ္ဂိုလ်သည် အမှတ်(၁၊၂)ပုဂ္ဂိုလ်တို့ထက် အဘိက္ကန္တတရ၊ ပဏီတတရဖြစ်၏ဟုလည်းကောင်း၊ မိမိသူတစ်ပါးနှစ်ဦးလုံး အကျိုးစီးပွားကို ပြုကျင့်သူသည် ရှေ့ပုဂ္ဂိုလ်(၃)ဦးတို့ထက် အဂ္ဂ, သေဋ္ဌ, ပါမောက္ခ, ဥတ္တမ, ပဝရဖြစ်သူ၊ နွားနို့အရသာ(၅)မျိုးတို့တွင် ထောပတ်ကြည်နှင့် တူသောပုဂ္ဂိုလ်ဟု ၄င်းပုဂ္ဂိုလ် လေးမျိုးကို ဝေဖန်၍ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ ဆဝါလာတူပမပုဂ္ဂိုလ်သည် ဒုဿီလပုဂ္ဂိုလ်မဟုတ် အပ္ပဿုတ, ဝိဿဋ္ဌကမ္မန္တ ဂေါဏသဒိသပုဂ္ဂိုလ်ကို ဟောတော်မူကြောင်း ဖွင့်ပြထားပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -အံ၊၁၊၄၀၇-၈။ အံ၊မြန်၊၁၊၄၂၁-၂။ အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၂၅-၆။ အံ၊ဋီ၊၂၊၃၂၀။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ စတုက္ကနိပါတ၊ ဒုတိယပဏ္ဏာသက၊ (၁၀)၅-အသုရဝဂ္ဂ၊ ပဉ္စမသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
မြန်မာဘာသာဖြင့် သင့်လျော်သော အမည်မရှိသေးသောကြောင့် ဤဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်ကို အခြားဘာသာစကား / စာဖြင့် ရေးသားထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ထိုနေ့၌ ယေရှုသည် အိမ်ကထွက်၍ အိုင်နားမှာထိုင်နေတော်မူသည်တွင်၊ ၂များစွာသောလူအပေါင်းတို့သည် ကိုယ်တော်ကိုဝန်းရံ၍စုဝေးလျက်ရှိကြသောကြောင့်၊ လှေထဲသို့ဝင်၍ ထိုင်တော်မူ၏။ ပရိသတ်အပေါင်းတို့သည် ကုန်းပေါ်မှာရပ်နေကြ၏။ ၃ထိုအခါ ဥပမာစကားများတို့ကို မြွက်ဆိုတော်မူသည်မှာ၊ မျိုးစေ့ကြဲသောသူသည် မျိုးစေ့ကိုကြဲခြင်းငှါ ထွက်သွား၏။ ၄အစေ့ကိုကြဲသည်တွင် အချို့သောအစေ့တို့သည် လမ်း၌ကျသဖြင့် ငှက်တို့သည်လာ၍ကောက်စား ကြ ၏။ ၅အချို့သောအစေ့တို့သည် မြေနည်း၍ ကျောက်ပေါများသောအရပ်၌ကျသဖြင့်၊ မြေတိမ်သောကြောင့် ချက်ချင်းအပင်ပေါက်သော်လည်း၊ ၆နေထွက်သောအခါ ပူလောင်သည်ဖြစ်၍အမြစ်မစွဲသောကြောင့် ညှိုးနွမ်းပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်ကြ၏။ ၇အချို့သောအစေ့တို့သည် ဆူးပင်တို့တွင်ကျသဖြင့်၊ ဆူးပင်တို့သည်ကြီးပွား၍ ညှဉ်းဆဲကြ၏။ ၈အချို့သောအစေ့တို့သည် ကောင်းသောမြေ၌ကျသဖြင့်၊ အဆသုံးဆယ်၊ အဆခြောက်ဆယ်၊ အဆ တရာပွားများ၍ အသီးသီးကြ၏။ ၉ကြားစရာနားရှိသောသူ မည်သည်ကားကြားပါစေဟု မိန့်တော်မူ၏။ 

၁၀တပည့်တော်တို့သည် ချဉ်းကပ်လျက်၊ ကိုယ်တော်သည် အဘယ်ကြောင့်ဥပမာကိုဆောင်၍ ဤလူတို့ အား ဟောပြောတော်မူသနည်းဟု မေးလျှောက်ကြလျှင်၊ ၁၁ကိုယ်တော်က၊ သင်တို့သည် ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်၏နက်နဲသော အရာတို့ကိုသိရသော အခွင့်ရှိကြ၏။ ထိုသူတို့မူကား အခွင့်မရှိကြ၊ ၁၂အကြင်သူသည် ရတတ်၏။ ထိုသူ၌ ကြွယ်ဝပြည့်စုံစေခြင်းငှါ ပေးဦးမည်။ အကြင်သူသည် ဆင်းရဲ၏။ ထိုသူ၌ရှိသမျှကိုပင် နှုတ်လိမ့်မည်။ ၁၃ထိုကြောင့် သူတို့သည် မြင်လျက်မမြင်၊ ကြားလျက်မကြား၊ အနက်ကိုလည်း နားမလည်သောကြောင့် ဥပမာကိုဆောင်၍ ငါဟောပြော၏။ ၁၄ဟေရှာယဟောဘူးသောအနာဂတ်စကားဟူမူကား၊ သင်တို့သည် ကြားလျက်ပင် အနက်ကိုနားမလည် ဘဲ ကြားကြလိမ့်မည်။ မြင်လျက်ပင် အာရုံမပြုဘဲမြင်ကြလိမ့်မည်။ ၁၅အကြောင်းမူကား၊ ဤလူမျိုးသည် မျက်စိမမြင်၊ နားမကြား၊ စိတ်နှလုံးမသိ၊ အကျင့်မပြောင်းလဲ၊ သူတို့ အနာရောဂါကို ငါမငြိမ်းစေရသည်တိုင်အောင်၊ သူတို့စိတ်နှလုံးသည်မိုက်လျက်၊ နားသည်ထိုင်းလျက်၊ ကိုယ် မျက်စိကိုပိတ်လျက်ရှိကြ၏ဟူသောစကားသည် ဤလူတို့၌ ပြည့်စုံခြင်းသို့ရောက်သတည်း။ ၁၆သင်တို့မျက်စိသည် မြင်သောကြောင့်မင်္ဂလာရှိ၏။ သင်တို့နားသည်လည်း ကြားသောကြောင့် မင်္ဂလာ ရှိ၏။ ၁၇ငါအမှန်ဆိုသည်ကား၊ သင်တို့ မြင်ရသောအရာတို့ကိုပရောဖက်များနှင့် ဖြောင့်မတ်သော သူများတို့သည် မြင်ခြင်းငှါအလိုရှိသော်လည်း မမြင်ရကြ။ သင်တို့ကြားရသောအရာတို့ကို ကြားခြင်းငှါ အလိုရှိသော်လည်း မကြားရကြ။ 

  

၁၈မျိုးစေ့ကြဲသောသူ၏ဥပမာအနက်အဓိပ္ပာယ်ကို နားထောင်ကြလော့။ ၁၉လမ်း၌ အစေ့ကိုကြဲခြင်းအကြောင်းအရာကား၊ နိုင်ငံတော်၏တရားစကားကိုကြား၍ နှလုံးမသွင်းသည် ရှိသော်၊ နတ်ဆိုးလာ၍ နှလုံး၌ကြဲသောအစေ့ကို နှုတ်ယူတတ်သည်ဟု ဆိုလိုသတည်း။ ၂၀ကျောက်ပေါသောအရပ်၌ အစေ့ကိုကြဲခြင်းအကြောင်းအရာကား၊ တရားစကားကိုကြား၍ ဝမ်းမြောက် သောစိတ်နှင့် ချက်ချင်းခံယူသော်လည်း၊ ၂၁စိတ်နှလုံး၌ အမြစ်မစွဲခဏသာတည်သဖြင့်၊ တရားစကားကြောင့်အမှုအခင်းနှင့် ညှဉ်းဆဲခြင်းကို ခံရ သောအခါ ချက်ချင်းဖောက်ပြန်တတ်သည်ဟု ဆိုလိုသတည်း။ ၂၂ဆူးပင်တို့တွင် အစေ့ကိုကြဲခြင်းအကြောင်းအရာကား တရားစကားကိုကြား၍လောကီအမှု၌ စိုးရိမ်ခြင်း နှင့် စည်းစိမ်ဥစ္စာ၏လှည့်စားခြင်းသည် တရားစကားကို လွှမ်းမိုးညှဉ်းဆဲတတ်သောကြောင့် အသီးမသီးနိုင်ဟု ဆိုလိုသတည်း။ ၂၃ကောင်းသောမြေ၌ အစေ့ကိုကြဲခြင်းအကြောင်းအရာကား၊ တရားစကားကိုကြား၍ နှလုံးသွင်းသဖြင့်၊ အဆသုံးဆယ်၊ အဆခြောက်ဆယ်၊ အဆတရာပွားများ၍ အသီးသီးတတ်သည်ဟု ဆိုလိုသတည်းဟု မိန့်တော်မူ ၏။
ဇီဝဗေဒ မျိုးရိုးခွဲခြားခြင်းဆိုင်ရာ အဆင့်တစ်ခုတမ်းပလိတ်:SHORTDESC:ဇီဝဗေဒ မျိုးရိုးခွဲခြားခြင်းဆိုင်ရာ အဆင့်တစ်ခု
(ဇီဝမျိုးရိုးခွဲခြားမှုဆိုင်ရာ အဓိကအဆင့်ကြီး) (၈)ဆင့် ရှိသည်။ လောက (kingdom) တစ်ခု၏အောက်တွင် မျိုးပေါင်းစု (Phylum) တစ်ခုဖြစ်စေ၊ အများဖြစ်စေ ရှိသည်။ အခြား အဆင့်ခွဲငယ်များကို ဤနေရာတွင် မပြပါ။
ဇီဝဗေဒ မျိုးရိုးခွဲခြားခြင်းဆိုင်ရာအဆင့်များတွင် **မျိုးပေါင်းစု (Phylum)** သည် လောက (Kingdom) အဆင့်အောက်ဖြစ်ပြီး၊ မျိုးပေါင်း (Class) အဆင့်၏ အပေါ် တွင်ရှိသော အဆင့်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာအားဖြင့် **ဖိုင်လဲမ်** (အင်္ဂလိပ်: Phylum /ˈfaɪləm/; အများကိန်း၊ **phyla**)ဟု ခေါ်သည်။ အစဉ်အလာအရ ရုက္ခဗေဒဆိုင်ရာ အသုံးအနှုန်းတွင် ဒဗစ်ရှင်း သို့မဟုတ် မျိုးခွဲ (Division) ဟူသော ဝေါဟာရကို ဖိုင်လဲမ် (Phylum) အစားသုံးလေ့ရှိသည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရေညှိ၊ မှိုနှင့်အပင်များ အမည်ပေးခြင်း စည်းမျဉ်းတွင်မူ ၎င်းအသုံးအနှုန်းနှစ်ခုကို တူညီသည်ဟု လက်ခံထားသည်။

ဇီဝမျိုးရိုးခွဲခြားခြင်း အဓိကအဆင့်များ - နယ်ပယ်(Domain)၊ လောက(kingdom)၊ မျိုးပေါင်းစု(phylum)၊ မျိုးပေါင်း(class)၊ မျိုးစဉ်(order)၊ မျိုးရင်း(family)၊ မျိုးစု(genus)၊ မျိုးစိတ်(species)။ ပုံတွင်နမူနာအနေဖြင့် မြေခွေးနီ၏ ဇီဝမျိုးရိုးခွဲပုံအဆင့်များကို ယှဉ်ကြည့်နိုင်ရန်ပြထားသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  McNeill၊ J.; et al. eds. (2012)။ *International Code of Nomenclature for algae, fungi, and plants (Melbourne Code), Adopted by the Eighteenth International Botanical Congress Melbourne, Australia, July 2011* (electronic ed.)။ International Association for Plant Taxonomy။ 10 October 2020 တွင် မူရင်း အား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 2017-05-14 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  "Life sciences"။ *The American Heritage New Dictionary of Cultural Literacy* (third ed.)။ Houghton Mifflin Company။ 2005။ 2008-10-04 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။ Phyla in the plant kingdom are frequently called divisions.
3. ↑  Berg၊ Linda R. (2 March 2007)။ *Introductory Botany: Plants, People, and the Environment* (2 ed.)။ Cengage Learning။ p. 15။ ISBN 9780534466695။ 2012-07-23 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် လာဘ, သက္ကာရ, သိလောကသည် အရေပါး, အရေထူ၊ အသား, အကြော, အရိုးတို့ကို အဆင့်ဆင့် ဖြတ်တောက်၍ ရိုးတွင်းခြင်ဆီ ထိအောင် တည်နေ၏။ လာဘ သက္ကာရ သိလောကသည် သို့ကလောက် ကြမ်းကြုတ်လှ၏။ ထို့ကြောင့် "ဖြစ်ပေါ်ပြီးသော လာဘ သက္ကာရ သိလောကကို ပယ်စွန့်တော့အံ့၊ မဖြစ်ပေါ်သေးသော လာဘ သက္ကာရ သိလောကသည် ကုသိုလ်စိတ်ကိုကုန်စေ၍ မတည်စေနိုင်လိမ့်အံ့"ဟု ဤသို့သာ သင်တို့ ကျင့်သုံးကြရမည်ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ လာဘ သက္ကာရ သိလောကသည် ငရဲအစရှိသည်တို့၌ ကျရောက်စေပြီး အတ္တဘောတစ်ခုလုံးကို ပျက်စီးစေနိုင်၊ ဤဘဝ၌လည်း မရဏ, မရဏမတ္တ ဒုက္ခသို့ရောက်အောင် ပို့ဆောင်နိုင်ပုံကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။ ဋီကာ၌လည်း ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -သံ၊၁၊၄၃၃။ သံ၊မြန်၊၁၊၄၂၂။ သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၉၄။ သံ၊ဋီ၊၂၊၁၇၇။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ နိဒါနဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၆-လာဘသက္ကာရသံယုတ္တ၊ တတိယဝဂ္ဂ၊ အဋ္ဌမသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**

[
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

အမှု—**တရားလမ်းကြောင်းကျသော ကထိန်နုတ်ခြင်းကို တားမြစ်မှု။** 

အမှုသည်—**ထုလ္လနန္ဒာ။**

ကထိန်နုတ်ခွင့်
--------------

ဥပါသကာတစ်ယောက်သည် သံဃိကလှူဖို့ရန် ကျောင်းဆောက်ပြီးနောက် ကျောင်းရေစက်ချသောအခါ ပထမ ဝါကျွတ်သော သံဃာသာမက, ရှိသမျှသံဃာအားလုံးကို သင်္ကန်းလှူလို သောဆန္ဒရှိ၏၊ ထိုအချိန်၌ ဘိက္ခု-ဘိက္ခုနီ သံဃာ ၂-ဘက်လုံးမှာပင် ကထိန်ခင်းပြီး ဖြစ်နေသောကြောင့် သံဃိကသင်္ကန်းလှူလျှင် ကထိန်အာနိသင်ရထားသော(ထိုကျောင်းတိုက်၌ ပထမဝါကျွတ်သော) သံဃာများသာ ရခွင့်ရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် လာလာသမျှ သံဃာအားလုံးနှင့် သက်ဆိုင်အောင် လှူလိုသော ဒါယကာသည် ခင်းပြီးကထိန်ကို ပြန်၍ နုတ်ဖို့ရန် လျှောက်ထားသဖြင့် ရဟန်းများက ဘုရားရှင်အား တဆင့်လျှောက်ကြသောကြောင့် ကထိန်နုတ်ခွင့်ပြုတော်မူရလေသည်။ [သံဃာစည်းဝေး၍ ဘုရားအမိန့်တော် ကမ္မဝါစာဖြင့် ခင်းပြီး ကထိန်ကိုပြန်၍ ရုပ်သိမ်းမှုကို "ကထိန်နုတ်"ဟု ခေါ်သည်။]

ထုလ္လနန္ဒ၏ တားမှု
-----------------

ထိုသို့ကထိန်နုတ်ခွင့် ပြုတော်မူသောကြောင့် ကထိန်နုတ်မည်ဟု သံဃာစည်းဝေးသောအခါ ထုလ္လနန္ဒာသည် (လှူမည့်သင်္ကန်းကို နောက်လာသူများနှင့် မဆိုင်စေဘဲ ပထမဝါကျွတ်သော သူတို့တစုသာ ပိုင်ဆိုင်လိုသောကြောင့်) ထိုကထိန်နှုတ်ခြင်းကို တားမြစ်ထားလေသည်၊ ထိုအကြောင်းကို ကြားရသော ကျောင်းဒါယကာ ဥပါသကာသည် ထုလ္လနန္ဒာ၏လုပ်ပုံကို မကျေနပ်၍ ကဲ့ရဲ့သောကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။

သိက္ခာပုဒ်
----------

ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ဓမ္မိကံ ကထိနုဒ္ဓါရံ ပဋိဗာဟေယျ, ပါစိတ္တိယံ။

မြန်မာပြန်
----------

တရားနှင့်လျော်သော ကထိန်နုတ်ခြင်းကို တားမြစ်သော ဘိက္ခုနီအား ပါစိတ် အာပတ်သင့်၏။

မှတ်ချက်
--------

ဤ ကထိန်နှုတ်ခွင့်ပြုတော်မူခြင်းမှာ သံဃာအားလုံး ညီတူညီမျှ သံဃိကသင်္ကန်းကို ရပါစေတော့ဟု သဘောထား၍ ခွင့်ပြုတော်မူခြင်း ဖြစ်သော်လည်း ပထမဝါကျွတ်သော သံဃာများမှာ အရနည်းနေလျှင် မသင့်လျော်ချေ။ သို့ဖြစ်၍ ကထိန်နုတ်ခြင်းကြောင့် ရှိမည့်လာဘ်သည် ကထိန်အာနိသင် လာဘ်အောက်နည်းနေလျှင် "ဓမ္မိက ကထိနုဒ္ဓါရ = တရားနှင့်လျော်သော ကထိန်နုတ်ခြင်း"မဟုတ်၊ ကထိန်နုတ်ခြင်းကြောင့် နောက်ထပ်ရရှိမည့်လာဘ်က ကထိန်အာနိသင် လာဘ်ထက် များသော်လည်းကောင်း, တန်းတူသော်လည်းကောင်း, ဖြစ်မှ "ဓမ္မိက ကထိနုဒ္ဓါရ"ဖြစ်သည်။ 
နဂ္ဂဝဂ်ပြီး၏။

ကိုးကား
-------

1. ↑  အရှင်ဇနကာဘိဝံသ (၁၉၉၆)။ *ဘုရားဥပဒေတော်ကြီး*။
**မာလဝီရေကန် အမျိုးသားဥယျာဉ်** သည် အရှေ့တောင် အာဖရိက၊ မာလဝီနိုင်ငံ ရှိ မာလဝီ ရေကန်၏ တောင်ဘက် အစွန်ဆုံးတွင်ရှိသော အမျိုးသားဥယျာဉ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မာလဝီနိုင်ငံရှိ တစ်ခုတည်းသော အမျိုးသားဥယျာဉ်ဖြစ်ပြီး ငါးနှင့် ရေနေသတ္တဝါများကို ကာကွယ်ရန် ရည်ရွယ်သည်။ ယင်းသည် ၎င်း၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက် ဖြစ်သော်လည်း မာလာဝီရေကန် အမျိုးသားဥယျာဉ်တွင် မာလဝီရေကန်ရှိအသင့်အတင့်မျှ ရှိသော မြေများ ပါဝင်ပြီး အမော်တစ်ခု၊ ကမ်းခြေဦး နှင့် ကျောက်တုံးထူထပ်သော ကျွန်းငယ်များ တို့ ဖြစ်ကြသည်။ 

၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် မာလဝီ အမျိုးသားဥယျာဉ်အား ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး "ဇီဝမျိုးကွဲများ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်း အတွက် တကမ္ဘာလုံးနှင့် သက်ဆိုင်သော အရေးပါမှု ရှိပြီး အထူးသဖြင့် ၎င်း၏ ငါးအမျိုးကွဲများကြောင့် ဖြစ်သည်။" ဟု ဆိုသည်။ ငါးအမျိုးကွဲများ ရှိခြင်းမှာ မှတ်သားလောက်ဖွယ် ရှိပြီး ဘူနာဟု ဒေသတွင်း သိကြသော ဆစ်လစ်ရှ်ငါးသည် ဆင့်ကဲပြောင်းလဲမှု အတွက် အလွန်ထူးခြားသော ဥပမာ တစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။ 

ပန်းခြံ၏ အခြားထူးခြားသော အချက်အလက်များမှာ ၎င်း၏ ကျောက်တောင် ထူထပ်သော မြင်ကွင်းကျယ်မှာ ရေကန်၏ ကြည်လင်သော ရေပေါ်တွင် ထင်ဟပ်နေပြီး အလွန် ထူးခြားသော သဘာဝ အလှ အဖြစ် တည်ရှိနေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
|  |
| --- |
| **၁၉၆၅** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| မတ်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၆၈** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| မတ်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
**ဆလဗလူမျိုး** သည် အရှေ့ဥရောပနှင့် ဆိုက်ဗီးရီးယားတွင် 
နေထိုင်ကြသူများဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဆလဗပေါင်း သန်း 
၂ဝဝ ခန့်ရှိ၏။ ယင်းတို့တွင် ရုရှလူမျိုး၊ ပိုးလူမျိုး၊ ဝင်းလူမျိုး၊ 
ရုသီနီးယန်၊ ချက်၊ ဆလိုဗက်၊ ကရိုး အက်၊ ဆားဗီးယန်း၊ 
ဗူလဂေးရီးယန်းနှင့် မွန်တီနီးဂရင်း လူမျိုးများ ပါဝင်၏။
ဆလဗလူမျိုးများ၏ မူလဇာစ်မြစ်မှာ အာရိယန်သို့မဟုတ် 
အင်ဒိုယူရိုပီယန်မျိုးရင်းမှ ဆင်းသက်လာ သူများဖြစ်၏။ ရှေးဦး 
ဆလဗတို့သည် ယူကရိန်းပြည်၏ အနောက်မြောက်ဘက်နှင့် 
ပိုလန်ပြည်၏ အရှေ့ တောင်ဘက်ဒေသများတွင် နေထိုင်ခဲ့ကြ 
သည်။ ထိုစဉ်က ဆလဗတို့သည် လယ်လုပ်၍ သိုးနွားတို့ကို 
မွေးမြူကာ အသက်မွေးခဲ့ကြသည်။ အေဒီ ၂ဝဝ မှ ၅ဝဝ 
အတွင်း၌ကား ဆလဗတို့သည် ရေကြည်ရာမြက်နုရာ ဥရောပ 
တိုက်ဒေသအနှံအပြားသို့ သွားရောက်နေထိုင်ကြလေသည်။ 
ယင်းသို့ဖြင့် ဆလဗတို့သည် ဂျာမနီ၊ မွန်တီနီးဂရိုး၊ အယ်လ 
ဗေးနီးယားနှင့် ရုရှပြည်များသို့ စတင်ရောက်ရှိလာကြလေ၏။
ထိုစဉ်က ဆလဗလူမျိုးများမှာ အရပ်မြင့်မား၍၊ ဦးခေါင်း 
ရှည်ပြီးလျှင် အသားလတ်ကြ၏။ ထို့နောက် နှစ်ပေါင်းများစွာ 
ကြာလာသောအခါ အခြားလူမျိုးများနှင့် ရောနှောနေထိုင်ကြ 
သဖြင့် ပုံပန်းသဏ္ဌာန် ပြောင်းလဲလာကြလေသည်။ ထို့ကြောင့် 
ဆလဗအဆက်အနွယ်ချင်းဖြစ်သော်လည်း မြေထဲပင်လယ်ဘက်မှ 
ဆလဗများနှင့် ရုရှဖက်မှ ဆလဗများသည် ရုပ်ရူပကာအားဖြင့် 
မတူကြချေ။ ထိုနည်းအတူ အခြားတိုင်းပြည်များမှ ဆလဗများ 
သည်လည်း ရုပ်ရည်အားဖြင့် ကွဲပြားခြားနားလေသည်။
ဆလဗနိုင်ငံများမှာ ဥရောပတိုက်တွင် မဖွံ့ဖြိုးသော နိုင်ငံ 
များဖြစ်ခဲ့သည်။ ဆလဗတို့မှာ ရဲစွမ်းသတ္တိနှင့်ပြည့်စုံသော်လည်း၊ 
စည်းလုံးညီညွှတ်မှုမရှိဘဲ၊ အချင်းချင်း တိုက်ခိုက်နေကြသော 
ကြောင့် အင်အားမရှိချေ။ ထို့ကြောင့် အတိုင်းတိုင်းအပြည်ပြည် 
မှ ဆလဗလူမျိုးမှန်သမျှတို့မှာ သူတစ်ပါး၏ ကျူးကျော်တိုက် 
ခိုက်ခြင်းကို ခံရသည်သာဖြစ်ခဲ့၏။ သူတို့နိုင်ငံများ၏ ပထဝီ 
အနေအထားမှာလည်း မကောင်းမွန်ချေ။ သူတို့သည် ဥရောပ 
တိုက် အရှေ့ဆုံးအပိုင်း၌ နေထိုင်ကြရသဖြင့် အာရှတိုက်မှ 
လူများ ဥရောပတိုက်ထဲသို့ ဝင်ရောက်လာသောအခါတိုင်း 
သူတို့၏ ပြည်များမှာ ပထမဆုံးအတိုက်အခိုက်ခံကြရသည်။ 
အခြားတိုင်းပြည်များမှ ဆလဗများနှင့်စာလျှင် ရုရှတို့မှာ 
ဖိနှိပ်တိုက်ခိုက်ခြင်းအခံရ နည်းခဲ့သည်။ သို့သော် ရုရှတောင် 
ပိုင်းပင်လျှင် ဂျင်ဂစ်ခန် ခေါင်းဆောင်သော ကြမ်းတမ်းရက်စက် 
သည့် လူမျိုးများ၏ တိုက်ခိုက်ခြင်းကို ခံရသေးသည်။ 

  

ဆားဗီးယန်းလူမျိုးတို့သည်လည်း ကော့ဆိုဗိုတိုက်ပွဲတွင် 
ကျူးကျော်မှုကိုခံရ၍ နာလှန်မထူနိုင်အောင် ဖြစ်ခဲ့ 
ရသည်။ ချက်လူမျိုးများကား ဝှိုက်မောင်းတိန်းတိုက်ပွဲတွင် 
ရက်စက်စွာ နှိမ်နင်း ခြင်းကိုခံရသည်။ သို့သော် 
ဆလဗအနွယ်တို့သည် သူတို့၏ လွတ်လပ်မှုကိုရရှိအောင် 
ကြိုးစားခဲ့ကြသည်။ [1]

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄)
**Paisley Underground** သည် Alternative Rock ၏အစောပိုင်းမျိုးခွဲတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်မြို့၊ ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ် မှစတင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၀ရာစု အလယ်တွင် အကျော်ကြားဆုံးဖြစ်လာခဲ့သည်။ Paisley Underground တီးဝိုင်းများကို psychedia နှင့်ပေါင်းစပ်ထားသည်။ Vocal ဟာမိုနီများ နှင့် ဂီတသည် folk rock style ထဲတွင် အပြန်အလှန်သက်ရောက်နေသည်။ သို့သော် ၁၉၆၀s west coast pop နှင့် garage rock တို့ကို ကိုးကားထားသည်။

ဤဝေါဟာရ Paisley Underground မှ ၁၉၈၂ နောက်ပိုင်းတွင် စတင်ခဲ့သည်။ The Dream Syndicate (alternative rock band) သည် Crazy Horse ဆီသို့လမ်းကြောင်းဖြစ်စေသည်။ The Three O'clock တီးဝိုင်းသည် Bee Gees အပေါ်အကြွေးတင်ခဲ့သည်။ The Monkee တို့ပါဝင်သည်။ ၁၉၇၀ တီးဝိုင်း Big Star တီး၏ September Gurls ၏ သီချင်းသည် The Bangles တီးဝိုင်းသည် cover ပြန်ဆိုထားသည်။ Britain တီးဝိုင်းဖြစ်သည်။ Soft boys တို့လည်းပါဝင်ခဲ့သည်။ Paisley Underground တွင် punk rock သည် ရှေ့ကျသည်။ Paisley Underground တီးဝိုင်းများသည် မကြာခဏသ တ်မှတ်ကြေညာကြသည်။ ပတ်ဝန်းကျင်များနှင့် ဝင်ဆံ့စေမှုနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ကြသည်။ Rain Parade, The Bongles, The Dream Syndicateနှင့် The Three O’ clock တို့သည် Rainy Day သို့အတူတကွ ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။ The Velvet Underground, Buffalo Springfield, Bob Dylan The Beach Boys Big Star Jimi Hendrix The Who ဖြင့် cover versions သီချင်းများပေါင်းစပ်ထားသော eponymous album များထွက်လာခဲ့သည်။ The Dream Syndicate မှ Steve Wym နှင့် Green on Red မှ Dan Stuart တို့ပြုလုပ်ထားသော The Lost Weekend (A&M, ၁၉၈၅) Long Ryders ၏အဖွဲ့ဝင်များဖြင့် ပြန်လာခဲ့သည်။ အုပ်စုများသည် major labels အနားဆုံး album တစ်ခုထွက်လာခဲ့သော်လည်း လှုပ်ရှားမှုထဲမှ ဖြစ်ပေါ်လာသော လူကြိုက်မှုများသောတီးဝိုင်း The Bangles, ထုထည်ကြီးမားသော mainstream အောင်မြင်မှုများ ရရှိခဲ့သည်။ Mazzy Star, ဤ အမျိုးအစားနှင့်အတူ အောင်မြင်မှုသော တီးဝိုင်း Opa တီးဝိုင်းမှ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ The Paisley Underground sound များသည် Prince (musician) အပေါ်လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။ သူ၏ ၁၉၈၅ album *Around the World in a Day* သည် (psychedelic sound သူ၏ အရင်(or) အနာဂတ်အလုပ်ထက်ဆန်ခဲ့သည်။ သို့သော် သူ၏လှုပ်ရှားမှုပြီးနောက် သူ၏ record label (Paisley Park Records) ဟုနာမည်ပေးခဲ့သည်။ the three O’ Clock ကို သူ၏ label ကို ပြောင်းလဲခဲ့သည်။

နောက်ထပ်ဖြည့်စွက်ချက်အနေနဲ့ Los Angeles Sacramento Davis ဧရိယာသည် Paisley Underground တီးဝိုင်းများ၏တည်ရှိနေရာ ကိုးကားခြင်းခံခဲ့ရသည်။ အများစု Los Angeles သို့ရွေ့လျားခဲ့သည်။ Davis တီးဝိုင်း ၁၉၇၉-၈၁ သည် two KDVS DJs ဖြင့် ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ (guitarist Steve Wynn နှင့် ဘေ့စ်ဂီတာသမား Kendra Smith) နှင့်အတူ True West (တီးဝိုင်း)မှ 2nd guitar နှင့် drum သမား Gavin Blair တို့ဖြစ်သည်။ Steve နှင့် Kendra တို့သည် LAမှ ခွဲထွက်လာခဲ့ပြီး Dream Syndicate တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဤ fantastic တီးဝိုင်းသည် the Velvet Underground, Quicksilve Messenger Service နှင့် energy of punk နှင့် ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။ ဂီတပညာရှင်အပေါင်းအပေါ်လွှမ်းခြုံခဲ့သည်။ pro မှ forma p-rock သို့ ပြောင်းရွေ့ခဲ့သည်။ သို့သော် ပြင်းပြခြင်းကို ထိန်းသိမ်းထားသည်။
မြန်မာဘာသာဖြင့် သင့်လျော်သော အမည်မရှိသေးသောကြောင့် ဤဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်ကို အခြားဘာသာစကား / စာဖြင့် ရေးသားထားခြင်း ဖြစ်သည်။

တရံရောအခါ ကျမ်းတတ်တယောက်သည်ထ၍၊ အရှင်ဘုရား၊ ထာဝရအသက်ကို အမွေခံရအံ့သောငှါ အကျွန်ုပ်သည် အဘယ်အမှုကို ပြုရပါမည်နည်းဟု ကိုယ်တော်ကို စုံစမ်းနှောင့်ရှက်ခြင်းငှါ မေးလျှောက်သော်၊ ၂၆ကိုယ်တော်က၊ ပညတ္တိကျမ်း၌ အဘယ်သို့လာသနည်း။ သင်သည်အဘယ်သို့ ဘတ်သနည်းဟု မေး တော်မူလျှင်၊ ၂၇ထိုသူက၊ သင်၏ဘုရားသခင် ထာဝရဘုရားကို စိတ်နှလုံးအကြွင်းမဲ့၊ အစွမ်းသတ္တိရှိသမျှ၊ ဉာဏ်ရှိ သမျှနှင့် ချစ်လော့။ ကိုယ်နှင့်စပ်ဆိုင်သောသူကို ကိုယ်နှင့်အမျှ ချစ်လော့ဟု ပြန်လျှောက်လေ၏။ ၂၈ကိုယ်တော်ကလည်၊ သင်၏စကားသည် မှန်ပေ၏။ ထိုသို့ပြုလျှင် အသက်ကိုရမည်ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ၂၉ထိုသူကလည်၊ အဘယ်သူသည် အကျွန်ုပ်နှင့် စပ်ဆိုင်သောသူဖြစ်ပါသနည်းဟု မိမိအပြစ်မရှိဟန် လိုသောစိတ်နှင့် ယေရှုကိုလျှောက်ပြန်သော်။ ၃၀ယေရှုက၊ လူတယောက်သည် ယေရုရှလင်မြို့မှ ယေရိခေါမြို့သို့သွားရာတွင် ထားပြနှင့်တွေ့ကြုံလေ ၏။ ထားပြတို့သည် ထိုသူ၏အဝတ်ကိုချွတ်၍ နာကျင်စွာ ရိုက်နက်ပြီးမှ သေလုမတတ်ရှိသောအခါ ပစ်ထား၍ သွားကြ၏။ ၃၁ထိုလမ်းသို့ ယဇ်ပုရောဟိတ်တယောက်သည် အမှတ်တမဲ့သွား၍ ထိုလူနာကိုမြင်လျှင် လွှဲရှောင်၍ သွား လေ၏။ ၃၂ထိုနည်းတူ လေဝိလူတယောက်သည် ထိုအရပ်သို့ရောက်သောအခါ၊ လာ၍ကြည့်မြင်လျှင် လွဲရှောင်၍ သွားလေ၏။ ၃၃ရှမာရိ လူတယောက်သည် ခရီးသွားရာတွင် ထိုလူနာရှိရာသို့ရောက်၍ မြင်သောအခါ၊ ကရုဏာစိတ် ရှိသည်နှင့်၊ ၃၄ချဉ်းကပ်၍ သူ၏အနာများကို ဆီနှင့်စပျစ်ရည်ထည့်လျက် အဝတ်နှင့်စည်းပြီးလျှင်၊ မိမိတိရစ္ဆာန် ပေါ်မှာ တင်၍ စရပ်တခုသို့ ဆောင်သွားပြုစုလေ၏။ ၃၅နက်ဖြန်နေ့၌ ထွက်သွားသောအခါ၊ ဒေနာရိနှစ်ပြားကိုထုတ်၍ စရပ်ရှင်အား ပေးလျက်၊ ဤသူကို ကြည့်ရှုပြုစုပါ။ ကုန်သမျှကိုငါပြန်လာသောအခါ ဆပ်ပေးမည်ဟုဆို၏။ သင်သည်အဘယ်သို့ထင်သနည်း။ ၃၆ထိုသူသုံးယောက်တို့တွင် အဘယ်သူသည် ထားပြလက်သို့ရောက်သောသူနှင့် စပ်ဆိုင်သောသူဖြစ် သနည်းဟု ပြန်၍မေးတော်မူလျှင်၊ ၃၇ကျမ်းတတ်ကလည်၊ လူနာကိုသနားသောသူသည် စပ်ဆိုင်သောသူဖြစ်ပါ၏ဟုလျှောက်သော် ယေရှု က၊ သင်သည်သွား၍ ထိုနည်းတူပြုလော့ဟု မိန့်တော်မူ၏။
*ပဲခူးတိုင်း ကဝမြို့နယ် ပြည်သူ့ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် တဦးဖြစ်သူ ဒေါက်တာ မျိုးဝင်း (၅၄) နှစ်သည် အသည်းကင်ဆာ ရောဂါဖြင့် ယမန်နေ့ မွန်းလွဲ ၃ နာရီတွင် ထိုင်း-မြန်မာ နယ်စပ် မဲဆောက်မြို့တွင် ကွယ်လွန်သွားသည်။*

**ပဲခူးတိုင်း၊ ကဝမြို့နယ်၊ ပြည်သူ့ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဒေါက်တာ မျိုးဝင်း (၅၄) နှစ်။**
----------------------------------------------------------------------------------------

*မဇ္ဈိမနဲ့ အဲန်အမ်ဂျီ၊ ၃ဝ၊ စက်တင်ဘာ၊ ၂ဝဝ၈*

ဒေါက်တာ မျိုးဝင်း ဒေါက်တာ မျိုးဝင်းသည် ၁၉၈၂ ခုနှစ်က မန္တလေး ဆေးတက္ကသိုလ်မှ ဆရာဝန်ဘွဲ့ ရရှိခဲ့ပြီး ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဒီမိုကရေစီရေး လှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။

စစ်တပ်မှ အာဏာ သိမ်းခဲ့သည့်နောက်တွင် ကဝမြို့နယ် အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့ကာ ၁၉၉ဝ ပြည့် ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပြည်သူ့ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ် အရွေးချယ် ခံခဲ့ရသည်။

စစ်အစိုးရ အာဏာပိုင်များမှ ၁၉၉ဝ ခုနှစ်၊ ရွေးကောက်ပွဲ အနိုင်ရ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ပါက အဆင့်မြင့် ရာထူး တိုးပေးခြင်း၊ နိုင်ငံရပ်ခြား ပညာတော်သင် စေလွှတ်မည်ဟု ခေါ်ယူ သိမ်းသွင်း ခဲ့သော်လည်း လက်မခံ ငြင်းပယ်ခဲ့သူ တဦးလည်း ဖြစ်သည်။

၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ပြည်သူ့ လွှတ်တော် ကိုယ်စားပြု ကော်မတီ ဖွဲ့စည်းစဉ် တက်ွ့ွကစွာ ပါဝင်ခဲ့သဖြင့် စစ်ထောက်လှမ်းရေးက ၃ နှစ်ခန့် ဖမ်းဆီး ထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် နေထိုင်ခဲ့စဉ်က ဒေါက်တာ မျိုးဝင်း ကိုယ်ပိုင် ဖွင့်လှစ်ထားသော ဆေးခန်းကို ပိတ်ရန် ဖိအားပေး ခံရခြင်း၊ နိုင်ငံရေး လုပ်ဆောင်ခွင့် မရအောင် နှောင့်ယှက်ခြင်း၊ ထောက်လှမ်းရေးများက နည်းမျိုးစုံ နောက်ယောင်ခံ လိုက်ကာ နှောင့်ယှက်မှုများ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် အတွက် ၂ဝဝ၄ ခုနှစ်တွင် ထိုင်း-မြန်မာ နယ်စပ်ရှိ မဲဆောက်မြို့သို့ ခိုလှုံရန် ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။

ထို့နောက် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား ကောင်စီ (NCUB) အတွင်းရေးမှူး အဖွဲ့၊ နိုင်ငံရေးအံတုမှု ကော်မတီတို့တွင် ဆက်လက် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

သူသည် လက်ရှိ မြန်မာ့ လွှတ်တော် အမတ်များ အဖွဲ့ (MPU) အဖွဲ့ဝင် တဦးဖြစ်ကာ အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် (လွတ်မြောက်နယ်မြေ) ဗဟို (NLD- LA) တွင်လည်း မကွယ်လွန်မီ အထိ ဗဟိုကော်မတီ အဆင့်တွင် ပါဝင် လုပ်ဆောင်ခဲ့သူ တဦးလည်း ဖြစ်သည်။ ဒေါက်တာ မျိုးဝင်း ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီးနှင့် အတူ သားတဦး၊ သမီးနှစ်ဦး ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။

* \* \* \* \* \* \* \*
**မျိုးမြင့်ဆွေ** သည် မြန်မာနိုင်ငံသား စာရေးဆရာ၊ ကဗျာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ရွှေဘိုခရိုင် ရေဦးမြို့နယ် မန်ကျည်းတော ရွာတွင် အဖ ကျောင်းဆရာ ဦးအေးမောင်၊ အမိ ဒေါ်လေးငွေ တို့က ၁၉၃၃ ခု အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ မွေးချင်း ၈ ယောက်တွင် ဒုတိယမြောက် ဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှာ ဦးမြသောင်း ဖြစ်သည်။

၁၉၅၅ ခုနှစ်မှ စတင်၍ ဝတ္ထုတို၊ ဆောင်းပါး၊ ကဗျာ များကို မန္တလေးထုတ် ဗဟိုစည်၊ မန္တလေး သူရိယ၊ နဂါးနီ၊ မြတ်ရတနာ၊ ပန်တော်ဆက် စသည့် စာနယ်ဇင်း များနှင့် ရန်ကုန်ထုတ် မြဝတီ၊ သွေးသောက်၊ ငွေတာရီ၊ သင့်ဘဝ စသည့် စာနယ်ဇင်း များတွင် ရေးခဲ့သည်။ *မိုးသောက်ယံ ကဗျာများ* (၁၉၆၁)၊ *အလင်းခေတ် ကဗျာများ* (၁၉၆၅)၊ *လူသားနှင့် ဝန်းကျင် ကဗျာများ* (ချစ်ဒေါင်းနွယ် ၏ 'သမီးပေး ယာ' ဝတ္ထု ကဗျာနှင့် ပူးတွဲ၍ "၁၉၆၇ ခုနှစ် အမျိုးသား စာပေဆုရ ကဗျာများ" အမည်နှင့် ထုတ်သည်။) (၁၉၇၂)၊ *ကလေးအဖော် ရွှေဇီးကွက်* (၁၉၇၇)၊ *လိမ္မာယဉ်ကျေး မေ့ရင်သွေး ကဗျာများ* (၁၉၇၈)၊ *မှန်ထဲက သစ္စာနှင့် အခြား ကဗျာများ* (၁၉၉၅) တို့မှာ ထင်ရှားသည်။ ၁၉၅၉ ခုနှစ် မြတ်ရတနာ မဂ္ဂဇင်း စာပေ ပြိုင်ပွဲတွင် *ရွှေမန်းတောင်တော်* ကဗျာဖြင့် ပထမဆု၊ ၁၉၆၂ ခုနှစ် အထက် မြန်မာနိုင်ငံ စာရေး ဆရာများ အသင်း စာဆိုတော်နှင့် စာပေ ပြိုင်ပွဲတွင် *နိုင်ငံတော်သစ် ဆီသို့* ကဗျာဖြင့် ဒုတိယဆု၊ ၁၉၆၄ ခုနှစ် ဓနသဟာယ စာစောင် ကဗျာ ပြိုင်ပွဲတွင် *မောင်ကြီးတို့ရွာ* ကဗျာဖြင့် ပထမဆု၊ ၁၉၆၇ ခုနှစ် အမျိုးသား စာပေဆုကို *လူသားနှင့်ဝန်းကျင် ကဗျာများ* စာမူဖြင့် ပထမဆု ဆွတ်ခူး ရရှိခဲ့သည်။

တေးသီချင်း များစွာ ကိုလည်း ရေးစပ် ခဲ့သည်။ *ကျောက်ခဲ*၊ *သဇင်*၊ *ဂျိန်းဖောပွဲတော်* စသည့် ရုပ်ရှင် တေးများ၊ *မီးခိုးလိုလူ တိမ်လိုလူ*၊ *ထရံပေါက်က နေပြောက် ကလေး*၊ *မေတ္တာမိုး* စသည့် မြန်မာ့ အသံနှင့် ရုပ်မြင်သံကြား တေးသီချင်းများ၊ *မန္တလေး မဟာမုနိ ဗုဒ္ဓဝင် ပြခန်း* ကက်ဆက်ခွေ သီချင်းများမှာ ထင်ရှားသည်။

ပန်းချီ ပညာ ကိုလည်း လေ့လာ လိုက်စား ခဲ့ရာ ပန်းချီပုံရေး ပုံဆွဲကို အသက်မွေး ဝမ်းကျောင်း လုပ်ငန်း အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၂ ခုတွင် ဗြိတိသျှ အသံလွှင့် ကော်ပိုရေးရှင်း နှစ် ၅၀ မြောက် အထိမ်းအမှတ် အဖြစ် ကျင်းပသော ၇၂ နိုင်ငံ ပါဝင်သည့် ကမ္ဘာ့ ပန်းချီ ပြိုင်ပွဲတွင် *ဝေးမြေခြားမှ စကားလက်ဆောင်၊ တေးလက်ဆောင်* ပန်းချီကားဖြင့် ဗြိတိသျှ အသံလွှင့် ကော်ပိုရေးရှင်း အရှေ့တိုင်း ဌာနခွဲ၏ ပထမ ဆုကို ရရှိ ခဲ့သည်။

ကွယ်လွန်ချိန် အထိ ဆောင်းပါး၊ ဝတ္ထုတိုပေါင်း ၁၅၀ ကျော်၊ ကဗျာပေါင်း ၅၀၀ ကျော်၊ သီချင်းပေါင်း ၂၅၀ ကျော်နှင့် ရေဆေး၊ ဆီဆေး၊ ခဲမှုန်း စသည့် ပန်းချီ ကားပေါင်း ၇၀၀ ကျော် ပြုစု ရေးဆွဲ ခဲ့သည်။ ပုံနှိပ် ထုတ်ဝေခြင်း မပြုရ သေးသည့် ကြုံရာလမ်း ကဗျာ စာအုပ် လက်ရေးမူ ကျန်ရှိ ခဲ့သည်။

၁၉၉၀ ပြည့်နှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃ ရက်နေ့တွင် မန္တလေးမြို့၌ ကွယ်လွန် ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------
**ပြက္ခရွေတောင်**သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ကူမဲမြို့အနီး၊ ရန်ကုန်−မန္တ​​လေး ကားလမ်း၊ (၂၁)မိုင်ဂိတ်မှ (၉)မိုင်ခန့် အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ၎င်း(၂၁)မိုင်ဂိတ်မှ လမ်းခွဲပြီး ကင်းတားလမ်းမကြီးအတိုင်း အရှေ့တောင်ဘက် ယွန်းယွန်းရှိ ကင်းတားတူးမြောင်း၊ လက်ဝဲတူးမြောင်း၊ ခဝဲဖြူချောင်းတံတားအထိ သွားရသည်။ ထို့နောက် သဲဖြူချောင်းတံတားကို ကျော်၍ လက်ယာဘက်ချိုးကာ ကင်းတားလက်ဝဲ တူးမြောင်းမကြီး အတိုင်းစုန်ဆင်းပြီး ကော်ဖီခြံတံတားထိပ်ထိ ဆက်လက်သွားရသည်။ ၎င်းမှ လက်ဝဲဘက်သို့ ချိုးကာ တောင်ကြီးလမ်းအတိုင်း ပြက္ခရွေတောင်ခြေသို့ သွားရသည်။ တောင်ခြေတွင် ကားရပ်နားစခန်းရှိသည်။

ခေါ်တွင်ပုံ
-----------

ပြက္ခရွေတောင်ဟူသော အမည်ကား တောင်တစ်လုံးတည်း၏ အမည်မဟုတ်ပေ။ ပြက်တောင်နှင့် ခရွေတောင် တောင်နှစ်လုံးအမည်ကို ပေါင်း၍ ခေါ်ဝေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဒေသအခေါ်အဝေါ်အရ အရှေ့တောင်ကြီး၊ အနောက်တောင်ကြီးဟု ခေါ်ကြသည်။ ပြက္ခရွေ အရှေ့တောင်၊ ပြက္ခရွေ အနောက်တောင်ဟူ၍လည်း ခေါ်ကြသည်။ ပြက်တောင်ခေါ် ပြက္ခရွေအနောက်တောင်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် အထက် (၃၇၃၃)ပေ မြင့်ပြီး၊ ခရွေတောင် ခေါ် ပြက္ခရွေအရှေ့တောင်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် အထက် (၃၅၅၉)ပေ မြင့်သည်။ တောင်​ခြေအနီးတွင် မြသုခရွာရှိသည်။

အလယ်ဗဟိုချက်
------------

တောင်ပေါ်တွင် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ၏အလယ်ဗဟိုချက်မဟု သတ်မှတ်ထားသော အုတ်ပန္နက် မှတ်တိုင်ရှိသည်။ GPS ဖြင့် တိုင်းတာချက်အရ မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၁°၁၂.၆၉၅ မိနစ် နှင့် အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၆°၁၄.၇၅၉ မိနစ်တွင် တည်ရှိသည်။

ထင်ရှားသော နေရာများ
-------------------

### စွယ်တော်စေတီ

ပြက္ခရွေ အနောက်တောင်ပေါ်တွင် အနော်ရထာမင်း တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သော ငါးဆူမြောက် စွယ်တော်စေတီ တည်ရှိသည်။ စေတီတော်သို့ ခြေလျင်တက်ရပြီး (၃)မိုင်ခန့်ဝေးကာ (၃)နာရီခန့် တက်ရသည်။ တောင်ပေါ်သို့တက်ရာတွင် တောင်ခြေရှိ မြသုခရွာမှ အထမ်းသမားများက ကူညီပေးလျက်ရှိသည်။

### မောနားကျောင်းတိုက်

ပြက္ခရွေတောင်ခြေမှ (၄)ဖာလုံခန့်အကွာ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် (၁၀၅၈)ပေ အမြင့်တွင် ဆုတောင်းပြည့် မောနားကျောင်းတိုက် တည်ရှိသည်။ တစ်နာရီခန့် တက်ရပြီး ဆင်ဖြူတော် မော၍ နားသောနေရာဖြစ်သည်ဟု ရှေးလူကြီးတို့ ဆိုရိုးစကား ရှိသည်။ ၎င်းကျောင်းတိုက်မှ ပြက္ခရွေ အရှေ့တောင်နှင့် ပြက္ခရွေအနောက်တောင်တို့၏ အလယ် တောင်ခုလပ်လွင်ပြင်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ထိုကျောင်းတိုက်တွင် ဝင်ရောက်နားနေပြီးမှ တဆင့် စွယ်တော်ရှင်စေတီတော်သို့ သွားရောက်ဖူးမြော်နိုင်သည်။

### ဗောင်းတော်ကျ

တောင်တက်လမ်းတွင် ဗောင်းတော်ကျဘုရားကို ဖူးတွေ့နိုင်သည်။ စွယ်တော်ဆောင်ယူသော ဆင်ဖြူတော်သည် တောင်ထိပ်ပေါ်သို့ တက်နေသည်ကို အနော်ရထာမင်းကြီး မော့အကြည့်၌ ဗောင်းတော်ပြုတ်ကျသောကြောင့် ဗောင်းတော်ကျစေတီကို တည်သည်ဟု ဆိုသည်။

ကိုးကား
-------
နဂါးနီစာအုပ်အသင်းသည် ကိုလိုနီခေတ်ဦးကာလက ထင်ရှားခဲ့သော အသင်းကြီးဖြစ်သည်။ သခင်နုနှင့် ဦးထွန်းအေးတို့က ဦးဆောင်၍ ၁၉၃၇ နိုဝင်ဘာ ၄ တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ နဂါးနီစာအုပ်အသင်းကြီး၏ မူဝါဒများကို သခင်လူငယ်များက ပြည်သူပြည်သားအများ သိကြစေလိုသဖြင့် သီချင်းတစ်ပုဒ်ဖြင့် ဝါဒဖြန့်ရန် စိတ်ကူးမိခဲ့ကြသည်။ သို့ဖြင့် သခင်နုက နဂါးနီတိုတ်ထုတ် "လူမွဲတို့၏ထွက်ရပ်လမ်း" စာအုပ်မှ အချက်အလက်များကို ထုတ်နုတ်ကာ စကားလုံးများကို စီကုံးရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် သခင်အုန်းခင် (နောင် ဗမာ့ခေတ်ဦးအုန်းခင်)နှင့်အတူ ဒီဒုတ်ဦးဘချိုထံ သွားရောက် ပြသကြသည်။ ဒီးဒုတ်ဦးဘချိုက သခင်အုန်းဆိုင် (ဂီတစာဆို ရွှေတိုင်ညွန့်) ထံသို့ စေလွှတ်ကာ နဂါးနီသီချင်းကို ရေးဖွဲ့စေခဲ့သည်။

နဂါးနီသီချင်းကို ရေးစပ်ခဲ့သူ ဆရာရွှေတိုင်ညွန့်
နဂါးနီကိုထွန်းအေးသည် သခင်အုန်းဆိုင်ထံမှ နဂါးနီသီချင်း ရရှိရေးအတွက် ကြည့်မြင်တိုင်သို့ အကြိမ်ကြိမ်သွားရောက်ခဲ့ရရာ သုံးလခန့်ပင် ကြာမြင့်ခဲ့သည်။ "ဆင်းရဲခြင်းလွတ်ကင်းအောင်၊ လမ်းပြဆောင်ပါမည်၊ ရတနာခုနှစ်သွယ် တကယ်ပင်စုံညီ တို့အမျိုးသားတိုင်းပြည်၊ မွဲတဲ့လူ လှူဒါန်းနိုင်မည်၊ ကျောင်းဆောက်က ဘုရားတည်၊ ဘိုးဘိုးအောင်နဲ့ ရှင်အဇ္ဇဂေါဏတို့ မတဲ့ကိန်းဆိုက်မည်" အစရှိသည်ဖြင့် ရေးဖွဲ့ထားသော နဂါးနီသီချင်းမှာ ဂီတစာဆို ဆရာရွှေတိုင်ညွန့်၏ အစွမ်းဖြင့် နာဝင်ချိုဖွယ်တေးတစ်ပုဒ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ 

  

နဂါးနီသီချင်းသီဆိုဓာတ်ပြားသွင်းခဲ့သူ မင်းသားခင်မောင်ရင်
ဆရာရွှေတိုင်ညွန့်က နဂါးနီသီချင်းကို ရေးဖွဲ့ပေးခဲ့ပြီးနောက် မြို့တော်ခန်းမတွင် နဂါးနီအသင်းမိတ်ဆက်ပွဲပြုလုပ်ရာ ဇာတ်လိုက်မင်းသား ခင်မောင်ရင်က သီဆိုပြီး သီတာခင်ထွေးက အကဖြင့် တွဲဖတ်ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ ယင်းပွဲ၌ပင် ဆရာကြီး ဒီးဒုတ်ဦးဘချိုက နဂါးနီအသင်း တည်ထောင်ရခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်၊ နဂါနီအသင်းမှ ထုတ်ဝေသည့် စာအုပ်များအကြောင်း စသည်ဖြင့် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့သည်။ ဤသို့ဖြင့် နဂါးနီသီချင်းသည် ပြည်သူများအကြား ပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည်။

"ကျန်းကျန်းမာမာ ချမ်းချမ်းသာသာ ဘေးရန်ကာဆီးမည်၊ လူမွဲတွေက မနှေးခေတ်မှီ၊ သူဌေးဖြစ်တော့မည်" စသည့် တေးစာသားများက မြန်မာပြည် အနှံ့ရေပန်းစားခဲ့သည်။ ကိုလံဘီယာတိုက်မန်နေဂျာ မစ္စတာကိသ်၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ဗြိတိသျှဘားမားမှ ဓာတ်ပြားအဖြစ် ထုတ်လုပ်ရောင်းချလိုက်သောအခါ ရောင်းမလောက်အောင် စွံခဲ့သည်။ နဂါးနီသီချင်းက နဂါးနီစာအုပ်အသင်းကို များစွာအထောက်အကူပြုခဲ့သည်။

အကိုးအကား
---------

နဂါးနီ ရေးသူမိတ်ဆက် စာမိတ်ဆက်။ တင်နိုင်တိုး။ ၂၀၁၂ နိုဝင်ဘာ။ ပကြိမ်။ လောကအမွန်စာအုပ်တိုက်။ ရန်ကုန်။
ပုံတွင်ပြထားသည့် အစဉ်လိုက်အဆင့်အတိုင်း မျိုးပေါင်းစု နှင့် မျိုးပေါင်း ကြားတွင် **မျိုးပေါင်းစုငယ်** ရှိမည်ဖြစ်သည်။
**မျိုးပေါင်းစုငယ်** (**Subphylum**) ဆိုသည်မှာ လင်းနီးယပ်၏ ဇီဝမျိုးတူအုပ်စုများဆိုင်ရာ မျိုးရိုးခွဲခြားခြင်းစနစ်ဖြင့် မျိုးဆက်တစ်ဆက်အပေါ် သတ်မှတ်သော အဆင့် သညာ တစ်ခုဖြစ်သည်။ 

သာမန်အားဖြင့် မျိုးရိုးတစ်ခု၏ မျိုးဆက်အဆက်ဆက်အား တစ်ခုချင်း အဆင့်ခွဲခြားသတ်မှတ်ရာတွင် "နယ်ပယ် > လောက > မျိုးပေါင်းစု > မျိုးပေါင်း > မျိုးစဉ် > မျိုးရင်း > မျိုးစု > မျိုးစိတ် ဟူ၍ အစဉ်အတိုင်းသတ်မှတ်ထားသော အဆင့်များမှ တစ်ခုအဖြစ်ခွဲခြားကြသည်။ 

သို့ရာတွင် တစ်ခါတစ်ရံ၌ ရှုပ်ထွေးသော မျိုးရိုးဆင်းသက်မှုရှိသည့် (သို့) အဖြေရှာမရသေးသည့် သတ္တဝါ(တိရစ္ဆာန်) မျိုးရိုးဆင်းသက်မှုများအတွက် ကြားအဆင့်များ သတ်မှတ်ပေးရန် လိုအပ်လေသည်။ 

မှတ်သားသင့်သည်မှာ ပုံမှန်သတ်မှတ်ထားသော အဆင့်သညာများတွင် "**ခွဲ**" ပါသည့် အဆင့်သည် မူလအဆင့်၏ အောက်တွင်ရှိသော "အဆင့်" ဖြစ်သည်။

(ဥပမာ။ မျိုးပေါင်းစုကြီး > မျိုးပေါင်းစု > မျိုးပေါင်းစုငယ် > မျိုးပေါင်းကြီး > မျိုးပေါင်း > မျိုးပေါင်းငယ် > မျိုးစဉ်ကြီး > မျိုးစဉ် > မျိုးစဉ်ငယ် > မျိုးရင်းကြီး > မျိုးရင်း)
နောင်လာ နောက်သားတို့၏ လူမျိုးအရည်အခြင်း တိုးတက်မှု၊ ဆုတ်ယုတ်မှုတို့ကို 
ပြုပြင်ဖန်တီးသည့် လူမှု ထိန်းသိမ်းရေးလေ့လာသော ပညာကို မျိုးရိုးသန့်ပညာ 
(ယူဂျင်းနစ်) ဟု ခေါ်သည်။ အဆင့်အတန်းမြင့်၍ ကာယဗလ၊ ဉာဏဗလနှင့် 
ပြည့်စုံသောလူမျိုး သန့်သန့် ရရှိရေးတွင် အခက်အခဲပေါင်းများစွာနှင့် ရင်ဆိုင်
်ရသည်။ လူတို့တွင် မိဖတို့မှ ဆက်ခံရရှိသော မျိုးရိုးဇာတိတစ်ခုတည်းသာ 
လွှမ်းမိုးနေသည်မဟုတ် ။ သူတို့ နေထိုသော ပတ်ဝန်းကျင် အခြေအနေများက
လည်း လွှမ်းမိုးလျက်ရှိသည်။ အမှန်မှာမျိုးရိုးသန့် ပညာသည် လူမျိုးတို့၏ 
အရည်အခြင်းကို မြှင့်တင်ရေးနှင့် စပ်လျဉ်းသောဘာသာရပ် ဖြစ်သည်။

ဂရိပညာရှင်ကြီး ပလေးတိုးက *သင်တို့ မွေးမြူလာခဲ့သော ကျွဲနွား တိရစ္ဆာန်တို့၌* 
အမျိုးမြှင့်တင်မှု မရှိလျှင် တဖြည်းဖြည်းအမျိုးဆုတ်ယုတ် ညံ့ဖျင်းလာလိမ့်မည်*ဟု* 
လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း နှစ်ထောင်လောက်က ပြောခဲ့ဘူးသည်။ လူ၌လည်း 
ထိုသဘောတရားအတိုင်းပင် အမျိုးမြှင့်တင်မှု မရှိလျှင် လူမျိုးဆုတ်ယုတ် ညံ့ဖျင်း
သွားပေမည် ။ လူမျိုးမြှင့်တင်ရေး၌ ကာယဗလ၊ ဉာဏဗလ ညံ့ဖျင်းသူတို့၏ 
မျိုးဆက် ပြန့်ပွားမှုကို ပိတ်ပင် တားဆီးခြင်း ပြုလုပ်ရလေသည်။ ထိုသို့ 
မဟုတ်ပါက တိုင်းပြည်၌ ဝေဒနာ ထူပြောသူ၊စိတ်သဘောထား သေးသိမ် 
ယုတ်ညံ့သူ၊ အားအင် နည်းပါးသူ၊ ဉာဏ်နုံ့သူများပေါများနေ၍ တိုးတက်မှုမရှိ 
ဖြစ်နေပေလိမ့်မည် ။

မျိုးရိုးသန့် ပညာသည် ၁၉ ရာစုနှစ် နောက်ပိုင်းလောက်ကမှ ပေါ်ပေါက်လာသော 
ပညာရပ်ဖြစ်သည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံမှ ဆာဖရန်စစ် ဂေါ်လတန် ဆိုသူသည် လူမျိုး
အရည်အခြင်းများကို လေ့လာယင်း ထွင်လိုက်သော ဝေါဟာရဖြစ်သည်။ 
သိပ္ပံပညာရှင်များသည်အပင်နှင့် တိရစ္ဆာန်များကို မိမိတို့ အလိုရှိသလို မျိုးသန့်သန့် 
မျိုးပွားယူနိုင်သကဲ့သို့ လူများကို မျိုးပွားမယူနိုင်သည်မှာ အခက်အခဲတစ်ခုပင်
ဖြစ်သည်။ လူများသည် မျိုးပွားရာ၌ အသင့်တော်ဆုံး အကောင်းဆုံးတို့နှင့် 
ထိမ်းမြားခြင်းမရှိဘဲ မိမိတို့ ကြိုက်နှစ်သက်သမျှနှင့်သာလက်ထပ်ထိမ်းမြားလေ့ 
ရှိကြသည်။ စီးပွားရေး တောင့်တင်း၍ ပညာ အရည်အချင်းလည်း အလွန်
ကောင်းသော လူများတွင် ဆင်းရဲ၍ ပညာမရှိသော လူများမှာလောက် 
သားသမီးဦးရေ မများကြောင်း လူဦးရေစစ်တမ်းတွင် တွေ့ရသည်။ ဤနှုန်းအတိုင်း 
မျိုးပွားနေပါကတစ်နေ့တွင် လူမျိုး အဆင့်အတန်း ညံ့ဖျင်းသွားပေလိမ့်မည် ။

မျိုးရိုးသန့်ခြင်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ဉာဏ်နုံ့သူများနှင့် လူတန်းမစေ့သူများအား
အခြားသူများနှင့် မရောနှောစေဘဲ သီးသန့်ခွဲထားခြင်းကို နှစ်သက်သူများလည်း 
ရှိကြသည်။ အချို့တိုင်းပြည်များတွင် ထိုသူများကို မြုံစေခြင်းဖြင့် မျိုးပွားမှုကို 
ပျက်ပြားစေလေသည်။

နာဇီ ဂျာမနီနိုင်ငံသည် မျိုးရိုးသန့်မှုတွင် ဥပဒေ အလွန်ပြင်းထန်ရကား အခြား
နိုင်ငံများကပင်မလိုက်နိုင်ချေ။ ဟစ်တလာသည် မိမိသတ်မှတ်ထားသော မျိုးရိုးသန့် 
အတန်းအစားတွင် မဝင်သော သူများအား အစတုံး ချေမှုန်းရန် အလွန် အားပေး
ခဲ့၏။ ထိုသူများ အထဲတွင်ပိုးလူမျိုး၊ ယဟူဒီလူမျိုး၊ ဂျစ်ပစီလူမျိုး၊ ရူးသွပ်သူများ
နှင့် နာဇီဝါဒကို အတိုက်အခံပြုသူများ ပါဝင်လေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)
ဆိုင်ကလုန်းလိုင်လာ မုန်တိုင်းသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ကမ်းရိုးတမ်းတလျောက်ရှိ ကုန်းပိုင်းဒေသတွင် ၁ နာရီလျင် ၁၄၀ ကီလိုမီတာ နှုန်းဖြင့် တိုက်ခတ်ခဲ့သည်။

ဆိုင်ကလုန်း လိုင်လာသည် ၂၀၁၀ ခုနစ် မေလ ၁၇ ရက်နေ့က ဘင်္ဂလားပင်လယ်တောင်ပိုင်း လေဖိအားနည်း ရပ်ဝန်းမှ စတင်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး ၁၈ ရက်နေ့တွင် မုန်းတိုင်းငယ်အဖြစ်သို့ အင်းအားကြီးထွားလာခဲ့ကာ "လိုင်လာ" ဟု အမည် တပ် နိုင်လောက်သည့် အားကောင်းသော အဝါရောင်အဆင့် ရောက်ရှိခဲ့သည်။

"မုန်တိုင်းအန္တရာယ် ကြိုတင်ကာကွယ်ရေး သတိပေးနှိုးဆော်ချက်" များ ပါဝင်သည့် သတင်းစာများတွင်မူ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော် အနောက်တောင်ပိုင်းနှင့် အနောက်အလယ်ပိုင်းတွင် ဖြစ်ပေါ်နေသည့် ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်း လိုင်လာ Laila သည် အားကောင်းသည့်အဆင့် ရောက်နေသော်လည်း မြန်မာနိုင်ငံသို့ ဝင်မည် မဟုတ်ဟု ဖော်ပြထားသည်။

ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းအမည် "Laila" သည် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံက အကြံပြုထားသည့် အမည်ဖြစ်ပြီး ယခု မုန်တိုင်းပြီး နောက်တကြိမ် မုန်တိုင်းဖြစ်လျှင် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံက အကြံပြုထားသော "Bandu" ဟု သတ်မှတ်မှာဖြစ်သည်။

ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော် တောင်းပိုင်းမှ စခဲ့သည့် လိုင်လာ ‘Laila’ ဆိုင်ကလုန်း မုန်တိုင်းသည် မေ ၂၃ ရက် တွင် မြန်မာနိုင်ငံ စစ်တွေမြို့ဘက်သို့ ဝင်ရောက်နိုင်ကြောင်း မိုးလေဝသနှင့် ဇလဗေဒ ပညာရှင် ဦးထွန်းလွင်က ပြောခဲ့သည်။
**မျုစမြစ်**သည် ဥရောပအနောက်ပိုင်းတွင် အရေးအပါဆုံးသော 
သင်္ဘောလမ်းကြောင်းတစ်ခုဖြစ်၏။ မျုစမြစ်သည် ပြင်သစ်နိုင်ငံ
အရှေ့ပိုင်းရှိ လန်းဂရာတောင်များတွင် မြစ်ဖျားခံ၍ မြောက်ဘက် 
အားဒင် တောင်တန်းများကို ကျော်ဖြတ်ပြီးနောက် အရှေ့မြောက်ဘက်သို့ကွေ့သွားလျက် ဗဲလဂျီယမ်နိုင်ငံတွင်းသို့ စီးဝင်သည်။ ဗဲလဂျီ
ယမ်နိုင်ငံမှ တစ်ဖန် နယ်သာလန်နိုင်ငံတွင်းသို့ ဝင်ကာ နယ်သာ
လန်တွင်အဆုံးသတ်၍ မြောက်ပင်လယ်တွင်းသို့ စီးဆင်းသည်။ 
မြစ်ဝကျယ်၍ ရိုင်းမြစ်ဝနှင့် တစ်ဆက်တည်းဖြစ်သည်။ မျူစမြစ်၏ 
အကြီးဆုံးလက်တက်မှာ ဆန်ဗာဖြစ်၍ ဗဲလဂျီယမ်နိုင်ငံ နားမူးမြို့
တွင် စီးဝင်ပေါင်းဆုံသည်။ အခြားလက်တက်မျာကား ဗဲလဂျီယ်
နိုင်ငံ လိဂျမြို့တွင်စီးဝင်ပေါင်းဆုံသော အုနှင့် နယ်သာလန် တောင်
ပိုင်းတွင် စီးဝင်ပေါင်းဆုံး ရူးတို့ ဖြစ်၏။ နယ်သာလန် နိုင်ငံဖက်
တွင် မျူစမြစ်သည်မားစမြစ်ဟု တွင်သည်။
မျုစမြစ်သည် မြစ်ဖျားမှ မြစ်ဝအထိ ခရီးဖြောင့်အားဖြင့် မိုင် ၂၃ဝ 
မျှသာ ကွာဝေးသော်လည်း အကောက်အကွေ့ အလွန်များ
သောကြောင့် ၅၇၅ မိုင် ရှည်လျားသည်။ မျုစမြစ်၏ ထူးခြားချက်
တစ်ခုမှာ ယင်းသည် ဗဲလဂျီယမ်နိုင်ငံတွင်းသို့ မဝင်မီကလေးတွင် 
၃မိုင်မျှ ငုပ်လျှိုးစီးဝင်ပြီးမှ မြေပေါ်သို့ ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ 
မျုစမြစ်သည် နယ်သာလန်နှင့် ဗဲလဂျီယမ်နိုင်ငံများတွင် ဖောက်လုပ်
ထားသော တူးမြောင်းများဖြင့် ဆက်သွယ်လျက်ရှိခြင်းကြောင့် 
မျုစမြစ်နှင့် ယင်း၏ လက်တက်များသို့ မိုင် ၃၆ဝ မျှ သင်္ဘောများ
သွားလာဆန်တက်နိုင် ပေသည်။ ပြင်သစ်နိုင်ငံရှိ အခြားမြစ်များနှင့်
လည်း တူးမြောင်းများဖြင့် ဆက်သွယ်လျက်ရှိပေသည်။
ပြင်သစ်တို့၏ ခံတပ်မြို့ဖြစ်သော ဗာဒွန်နှင့် ဗဲလဂျီယမ်နိုင်ငံမှ 
လိဂျနှင့် နားမူးမြို့တို့သည် မျုစမြစ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
၁၉၁၄ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားသော ပထမ ကမ္ဘာစစ်ကြီးအတွင်းက 
မျုစမြစ်တစ်လျှောက်တွင် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားသဖြင့် သမိုင်းတွင် 
တွင်ပေသည်။ စစ်ဦးကာလက ပြင်သစ်တို့နှင့် ချဉ်းနင်း ဝင်ရောက်
လာသော ဂျာမန်တပ်များသည် ပြင်သစ်နိုင်ငံ အရှေ့မြောက်ပိုင်းရှိ 
မြစ်ဝှမ်းတွင် ပြင်းပြင်းထန်ထန် တိုက်ပွဲဆင်ကြ၏။ ၁၉၁၈ ခုနှစ် 
စစ်ပြီးခါနီးတိုင်အောင် ဂျာမန်တို့က ချုပ်ကိုင်ထားခဲ့သည်။ 
၁၉၁၈ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၁ ရက်တွက် ပြင်သစ်တို့က မျုစမြစ်၏
အနောက်ဘက် ကမ်းမှ ဝင်ရောက်ကာ ဆီးဒန်မြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့လေ
သည်။
တစ်ဖန် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းကလည်း ၁၉၄ဝ ပြည့်နှစ်တွင် 
ဂျာမန်စစ်တပ်များ ချဉ်းနင်းဝင်ရောက်ခြင်း ခံရလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)
လက်စတာနယ်စားဘွဲ့ရ **ဆိုင်မွန်ဒီမွန့်ဖတ်**သည် ဇာတိ အားဖြင့် ပြင်သစ်လူမျိုးဖြစ်သော်လည်း ဗြိတိသျှ ပါလီမန်ကို စတင်၍ အခြေခံချခဲ့သူ နိုင်ငံပြု သုခမိန်ကြီး အဖြစ်ဖြင့်၎င်း၊ စစ်သူရဲကောင်းကြီး အဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း ထင်ရှားလေသည်။

မွန့်ဖတ်သည် ပြင်သစ်နိုင်ငံတွင် မွေးဖွား၍ သူ၏ ဖခင်သည်လည်း အင်္ဂလန်ပြည် လက်စတာနယ်စားဘွဲ့ရ ပြင်သစ်လူမျိုးဖြစ်သည်။ အင်္ဂလန်ပြည့်ရှင် ဂျွန်ဘုရင် လက်ထက်၌ ထိုအဆောင်အယောင် ရာထူးဘွဲ့ထူးများကို ရုပ်သိမ်းခြင်းခံရသည်။ ၁၂၃ဝ ပြည့်နှစ်တွင် သားဖြစ်သူ ဆိုင်မွန်ဒီမွန့်ဖတ်သည် ပြင်သစ် ပြည်တွင်းရေး အရှုပ်အထွေးများကြောင့် အင်္ဂလန်ပြည်သို့ လာရောက်၍ တတိယ ဟင်နရီဘုရင်ထံ၌ ခစားလေသည်။ ဟင်နရီဘုရင်လည်း ဂျွန်ဘုရင်လက်ထက်က သူ၏ဖခင်ထံမှ သိမ်းယူထားခဲ့သော နယ်စား အဆောင်အယောင်များကို ပြန်လည် ချီးမြှင့်သည့်အပြင် ၁၂၃၈ ခုနှစ်တွင် နှမတော် အယ်လီနာမင်းသမီးနှင့် လက်ထပ်ပေးခဲ့လေသည်။ 

၁၂၄ဝ ပြည့်နှစ်တွင် မွန့်ဖတ်သည် ကွန်းဝေါနယ်စား ရစ်ချတ်နှင့်အတူ ကရူးဆိတ်စစ်ပွဲသို့ လိုက်ပါ သွားလေသည်။ အင်္ဂလန်ပြည်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိသောအခါ ပြင်သစ်နိုင်ငံ၌ တိုက်ခိုက်နေသည့် အင်္ဂလိပ်စစ်တပ်ကို ကွပ်ကဲရန် တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း ခံရသည်။ ၁၂၄၈ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံရှိ အင်္ဂလိပ်ပိုင် ဂက်စကိုနီပြည်နယ် ဘုရင်ခံအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံရလေသည်။

မွန့်ဖတ်သည် ဘုရင်နှင့် မကြာခဏ မသင့်မမြတ်ဖြစ်၍ ဘုရင်ခံ ရာထူးမှ နုတ်ပယ်ခြင်း ခံရ၏။ ထိုအချိန်တွင် မှူးမတ်များ၊ သူရဲကောင်းများနှင့် မြို့ရွာ ခေါင်းဆောင်များသည် ဟင်နရီဘုရင်၏ တရား လက်လွှတ် အုပ်ချုပ်ပုံကို မကျေနပ်ကြသဖြင့် ဘုရင်အား တော်လှန်ရန် ကြံစည်လျက်ရှိကြလေသည်။ ၁၂၅၈ ခုနှစ်တွင် မွန့်ဖတ်သည် ဘုရင်နှင့် ဆန့်ကျင်ဖက်ဂိုဏ်း၌ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်လာ၍ တိုင်းပြည်အုပ်ချုပ်ရေးကို ဘယ်ရွှန် သူကောင်းမျိုးများ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည့် ကော်မတီများလက်သို့အပ်ရန် ဘုရင်အား အကျပ်ကိုင်၍ လက်မှတ်ရေးထိုးစေသည်။ သို့ရာတွင် ၁၂၆၁ ခုနှစ်၌ ဘုရင်သည် ထိုကော်မတီများကို ဖျက်သိမ်းလိုက်သဖြင့် မွန့်ဖတ် ခေါင်းဆောင်သော ဘယ်ရွန်သူကောင်းမျိုးတို့သည် လက်နက်စွဲကိုင်၍ ဘုရင်ကို တော်လှန်ကြသည်။

မွန့်ဖတ်တို့ဖက်မှ အရေးသာသဖြင့် ၁၂၆၄ ခုနှစ်တွင် ဟင်နရီဘုရင်နှင့် သားတော် အက်ဒွပ်မင်းသားကို လူးတိုက်ပွဲ၌ လက်ရဖမ်းမိကြ၏။ ထိုသို့အားဖြင့် မွန့်ဖတ်၏ လက်ထဲသို့ တိုင်းပြည် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာ ရောက်ရှိသွားရာ ၁၂၆၅ ခုနှစ်တွင် ကောင်စီ အစည်းအဝေးကြီးကို ဆင့်ခေါ်လေသည်။ 

ထိုကောင်စီ အစည်းအဝေးသို့ ရှေးအစဉ်အလာအရ မှူးမတ်များနှင့် ဘုန်းတော်ကြီးများသာမက ရှိုင်းယားနယ်တစ်နယ်မှ နိုက်သူရဲကောင်းနှစ်ဦးကျစီနှင့် မြို့နယ်တစ်နယ်မှ ကိုယ်စားလှယ်နှစ်ဦးကျစီကိုလည်း ဖိတ်ခေါ်၍ တိုင်းပြည်ရေးရာကို ဆွေးနွေးတိုင်ပင်၏။ ထိုကောင်စီ အစည်းအဝေးသို့ သာမန်လူတန်းစား ကိုယ်စားလှယ်များ ပထမဦးဆုံးအကြိမ် တက်ရောက်ခွင့်ရသဖြင့် ယင်းအစည်းအဝေးကို ပထမဦးဆုံးပါလီမန်လွှတ်တော် အစည်းအဝေးဟု ခေါ်စမှတ်ပြုကြလေသည်။

ထိုအတွက်ကြောင့် မွန့်ဖတ်သည် လက်ရှိ အင်္ဂလန်ပြည် ပါလီမန်လွှတ်တော်ကို အခြေခံ ချပေးသူအဖြစ် ထင်ရှားသည်။ 

  

မကြာမီ မွန့်ဖတ်နှင့် ဂလော့စတာနယ်စားတို့ မသင့်မြတ်ကြသောကြောင့် တိုက်ခိုက်ကြလေသည်။ ထိုအချိန်တွင် ဟင်နရီဘုရင်၏ သားတော် အက်ဒွပ်မင်းသားလည်း အချုပ်တွင်းမှ လွှတ်မြောက်လာ၍ ဂလော့ စတာနယ်စားနှင့် ပူးပေါင်းကာ မွန့်ဖတ်၏ တပ်ကို တိုက်လေ၏။ နောက်ဆုံး၌ လူအင်အား အဆမတန်သာ သော အက်ဒွပ်မင်းသားစစ်တပ်၏ လက်ချက်ဖြင့် မွန့်ဖတ်သည် တိုက်ပွဲ၌ ကျဆုံးလေသည်။ 

အက်ဒွပ်မင်းသားသည် ထီးနန်းကို ဆက်ခံပြီးလျှင် မွန့်ဖတ်စတင်ခဲ့သော ပါလီမန်စနစ်ကို ဆက်လက် ကျင့်သုံးလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၀)