**ပနမ်းလူမျိုး**တို့သည် အရှေ့ဘက်မှ ခမီအမျိုးသားတို့နှင့် အတူ ဆင်းသက်လာကြသော အုပ်စုတစ်စု ဖြစ်သည်ဟုဆိုသည်။ ထို့နောက် ခမီတို့နှင့် ခွဲ၍ အနောက်မြောက်စူးစူးသို့ ထွက်သွားကြရာ ကလင်ကော့ (လူရှေ)တို့နှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံထဲတွင် တွေ့၍ နှစ်ပေါင်းများစွာ အတူနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။

နောင်သောအခါ ကလင်ကော့(လူရှေ)တို့နှင့် မသင့်မတင့်ဖြစ်၍ ကုလားတန်မြစ်ဖျားခံရာအရပ်မှ တောင်ဘက်အရပ်သို့ ဆင်းလာခဲ့ကြသည်။ ယင်းကဲ့သို့ ရွှေ့ပြောင်းလာကြသည်မှာ လွန်ခဲ့သည့် အနှစ် ၂၀၀ ကျော်ခန့်က ဖြစ်သည်။

ပနမ်းယောက်ျားများသည် ကလင်ကော့တို့ကဲ့သို့ ဆံပင်ကို နောက်ထုံးထုံးကြသည်။ စကား ၁၀-လုံးတွင် ကလင်ကော့ စကားနှစ်လုံးလောက် ပါနေသည်။ တမာကူသောက်သော အလေ့အထသည် ယင်းတို့ထံမှ ရလာသော ယဉ်ကျေးမှုပင် ဖြစ်သည်။

ကုလားတန်မြစ်အတိုင်း တောင်ဘက်သို့ ဆင်းလာခဲ့ကြရာ ချင်းလက်ချောင်း အထက်နားရှိ ကွဲကုန်းဆန်းလမွေးတောင် အရောက်တွင် နှစ်ပေါင်းများစွာက ကွဲကွာသွားခဲ့ကြသော ခမီအမျိုးသားတို့နှင့် ပထမဆုံးပြန်လည်တွေ့ရသည်ဟု ဆိုသည်။ ခမီတို့နှင့် တွေ့၍ အတူနေထိုင်လာကြရာမှ ခမီစကားကို လူတိုင်းလောက် ပြောတတ်လာသည်။ ခမီတို့နှင့် အပြန်အလှန် လက်ဆက်မှုများလည်း ရှိသည်။

ပနမ်း၊ ခမီ၊ မြို၊ အနူး၊ ခေါင်စိုတို့၏ အရပ်အမောင်း အသွင်အပြင်မှာ မြန်မာတို့နှင့် တူ၏။ အရပ်ဒေသကို လိုက်၍ အသားအရောင်၊ အဖြူ၊ အညို ကွဲသွားသည်။ ဆံပင်မည်းသည်။ မျက်ဆန်နက်သည်။ ပနမ်းအမျိုးသားတို့သည် ခမီတို့ထက် အရပ်အနည်းငယ် မြင့်သည်ကို တွေ့ရသည်။

ပနမ်းအမျိုးသမီးများသည် ရင်တစ်ဖက်ကို မဖုံးကြပေ၊ အပျိုအအို ခွဲခြားသိနိုင်သော အချက်များမှာ လည်ဆွဲပုတီးများ ဖြစ်ကြသည်။ အပျိုနှင့် ကလေးမရသေးသည့်အိမ်ထောင်သည် အမျိုးသမီးများသည် လည်ဆွဲပုတီးရှည်ကြီးများကို ခါးအထိ အရှည်ချ၍ ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ကလေးရသော အခါတွင် လည်ပင်းပတ် ပုတီးများကိုသာ ဝတ်ဆင်ကြတော့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မောင်ပုဆိုးကြမ်း။ *တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ အဘိဓာန်*။

| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
မြန်မာအစိုးရမှ တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုထားသည့် တိုင်းရင်းသားများနှင့် လူမျိုးများ |
| --- |
| ကချင် (၁၂) | 
* ဂျိန်ဖော့ (သိန်းပေါ်၊ ဂျင်းဖော)
* အဇီး (ဇိုင်ဝါး)
* လော်ဝေါ် (သို့) မရူ
* ရဝမ်(နုံ)
* လရှီ (လာချိဒ်)
* လီဆူး
* ဒူးလင်း
* ခါ့ခူး
* တရုမ်း (ထရုံ)
* ဒလောင်
* ဂေါ်ရစ်

 |
| ကယား(သို့)ကရင်နီ (၉) | 
* ကယန်း (သို့) ပဒေါင်
* ဂေခို (ကဲ့ခို)
* ဂေဘား
* လာ့တ (သို့) ဇယိန်
* ပရဲ (ကယော)
* မနူမနော
* ယင်းတလဲ
* ယင်းဘော်

 |
| ကရင် (၁၁) | 
* ကရင်ဖြူ
* စကောကရင်
* တလှေပွာ
* ပကူး
* ပလေကီး (ပလေချီး)
* ပိုးကရင် (ရှို)
* ဘွဲ
* မိုးပွ
* မောနေပွား
* မွန်ကရင် (စာဖြူ)

 |
| ချင်း (၅၃) | 
* မေ့ထေး(ကသည်း)
* ဆလိုင်း
* ကလင်ကော့ (လူရှေ)
* ခမီ
* အဝခမီး
* ခေါနှိုး
* ခေါင်စို
* ခေါင်ဆိုင်ချင်း
* ခွာဆင်းမ်
* ခွန်လီ (ဆင်မ်)
* ဂန်တဲ့ (လင်တဲ)
* ဂွေးတဲ
* ငွန်း
* စုမ်းတူ
* ဆီစာန်
* ဆင်တန်
* ဆိုင်းဇန် (ဆိုင်းတန်)
* ဇာဟောင်
* ဇိုတုံး
* ဇိုဖေ
* ဇို (ဇိုမီး)
* ဇန်ညှပ်
* တပေါင်
* တီးတိန် (တဲဒင်မ်)
* တေဇန်
* တိုင်ချွန်း
* တာ့ဒိုး
* တောရ်
* ဒင်မ်
* ဒိုင် (ယင်ဒူး)
* နာဂ
* မာရင်
* ပနမ်း
* မကန်း
* မတူ
* မီရမ် (မရာ)
* မီအဲ
* မွင်း
* လူရှေ (လူရှိုင်း)
* လေးမြို့
* လောက်ထူ
* လိုင်
* လိုင်ဇို
* မြို (ဝါကုန်း)
* ဟွာလ်ငို
* အနူး
* အနန်
* အူပူ
* လျင်းတု
* အရှိုချင်း
* ရောင်ထု
* ချိုး
* လိုင်မီး
* ထမန်း

 |
| ဗမာ (၉) | 
* ကဒူး
* ကနန်း
* ဆလုံ
* တောင်သား (ရဘိန်း)
* ထားဝယ်
* ဖွန်း (ဖုန်း)
* မြိတ်
* ယော

 |
| မွန် (၁) | 
* မွန်

 |
| ရခိုင် (၇) | 
* ကမန်
* ခမီး
* ဒိုင်းနက်
* မရမာကြီး
* မြို
* သက်

 |
| ရှမ်း (၃၃) | 
* ထနော့
* ဓနု
* အိုက်ဆွယ်
* အင်
* ဂုံရှမ်း (ခွန်)
* အင်းသား
* ကော် (အာခါ၊ အိကော)
* ခန္တီးရှမ်း
* ခမူ
* ကိုးကန့်
* ကွီ
* လားဟူ
* မိုင်းသာ
* မြောင်ဇီး
* မောရှမ်း
* ပလောင်
* ပလေး
* ပအိုဝ်း (တောင်သူ)
* ဖျင်
* ရှမ်းကလေး (တိုင်းနွဲ့)
* ရှမ်းကြီး (တိုင်းလုံ)
* မုံ
* တိုင်းလွယ်
* တိုင်းလျမ် (ရှမ်းနီ)
* လူး
* တိုင်းလေ့ (လိရှမ်း)
* တောင်ရိုး (တိုရု)
* ဝ
* ယောင်
* ယင်းကျား
* ယင်းနက်
* ယွန်း

 |
| ရှေးလူမျိုးများ | 
* ပျူ
* ကမ်းယံ
* သက်
* ကူကီးလူမျိုး
* ဂေါ်ရခါးလူမျိုး

 |