recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ဥဿရရာမပုရာနဝိဟာရ** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ အနောက်ပိုင်းစီရင်စု၊ အုဒုဂမ်ပိုလမြို့တွင် တည်ရှိသည့် သမိုင်းဝင်ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျောင်းတော်သည် အုဒုဂမ်ပိုလ - ဝီးဒိယဝက်တလမ်းဆုံတွင် တည်ရှိပြီး အုဒုဂမ်ပိုလအဝိုင်းမှ ခန့်မှန်းခြေ ၀.၅ ကီလိုမီတာ (၀.၃၁ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ဤကျောင်းတော်ကို သီရိလင်္ကာအစိုးရက ရှေးဟောင်းသုတေသနနယ်မြေအဖြစ် သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။ ၎င်းကို ၂၀၀၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၇ ရက်နေ့တွင် အစိုးရဂေဇက်အမှတ် ၁၄၀၁ တွင်း ကြေညာခဲ့သည်။

သမိုင်း
-------

အုဒုဂမ်ပိုလမြို့အကြောင်းကို ဖော်ပြထားသည့် သမိုင်းမှတ်တမ်းများဖြစ်ကြသည့်  Rajaveliya နှင့် Alakeshwara Yuddhaya တို့တွင် ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသသည် ကော့တီခေတ်ကာလ၌ စီရင်စုဒေသတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ရင်းမြစ်များအရ ဘုရင် Parakramabahu VIII (1484–1505) ၏ သားသုံးယောက်မှ အကြီးဆုံးသည် ကော့တီဘုရင့်နယ်မြေ၏ မင်းဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၎င်း၏ အမည်မှာ Dharma Parakramabahu  ဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်တွင် ဒုတိယမြောက်သားဖြစ်သည့်haniya Wallabha သည် မဒမ်ပီ (Madampe) ပဒေသရာဇ်နိုင်ငံတွင် နေထိုင်ခဲ့သည်။ တတိယမြောက်မင်းသား Sakalakala Wallabha သည် ဘုရင့်ကိုယ်စားအဖြစ် အုဒုဂမ်ပိုလတွင် နေထိုင်ခဲ့သည်။ ထိုကဲ့သည့်နေထိုင်ခဲ့သည်ကို ကြေးနီပြားတွင် ရေးသားသည့် အထောက်အထားအရ သိရသည်။ Kadirana Sannasa သည် နီဂွန်ဘိုမြို့အနီး၊ Kadirana သစ်ကြံပိုးဥယျာဉ်ခြံအနီးတွင် တွေ့ခဲ့ရသည်။ Sannasa သည် ဘုရင်က တော်ဝင်အစည်းအဝေးတစ်ခု၌ ပုဏ္ဏားများကို နန်းတော်အသစ်ဖြစ်သည့် အုဒုဂမ်ပိုလ၌ လပြည့်ရက် (၁၅၁၇ ဇွန်လ ၁၈ ရက်) တွင် လှူဒါန်းမှုလုပ်ခဲ့သည့်အကြောင်းကို မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။

ရှေးဟောင်းသုတေသနတို့၏ တွေ့ရှိချက်များအရ ထိုဒေသပတ်လည်တွင် Maligagodella (နန်းတော်မြေကုန်း)ရှိမည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ထိုကုန်းတွင်သည်လည်း ဥဿရရာမကျောင်းတော် ယခုလက်ရှိတည်ရှိနေသည့် နေရာဖြစ်သည်။ ထိုနေရာသည်ပင်  Sakalakala Wallabha ဘုရင်၏ နန်းတော်ဖြစ်ခဲ့သည်။ အချို့ကျောက်တုံးလက်ရာများ၊ အင်္ဂတေလနံရံများကျန်ရှိနေသည့် ရှေးဟောင်းရေကန်များနှင့် အပျက်အစီးများကို ယခုထက်တိုင် မြင်တွေ့နိုင်သေးသည်။ ရှေးဟောင်း Pathaha Pokuna ရေကန်သည် ဥဿရရာမကျောင်းတော်နှင့် စပ်ဆက်နေသည်။ ၎င်းရေကန်သည် ဘုရင်၏ ရေချိုးကန်ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑   "Gazette"  (8 July 2005). *The Gazette of the Democratic Socialist Republic of Sri Lanka* **1401**.
2. ↑  Wijesuriya၊ Dinithi (2015)။ Administration of Udugampola, sub kingdom: A Historical and Archaeological Legacy။ University of Kelaniya။  12 July 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  The Kandyan Rebellion။ The Sunday Times (21 December 2008)။  7 July 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. ↑  Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland. Ceylon Branch, Colombo (1873)။ *Journal of the Ceylon Branch of the Royal Asiatic Society*။ **5**။ Colombo Apothecaries Company, 1873။ pp. 75, 76, 77။
5. ↑  Sōmaratna၊ G.P.V. (1975)။ *The Political History of the Kingdom of Kotte, 1400–1521*။ Kotte: University of Michigan။ p. 328။
6. ↑  Cultural background of the Minuwangoda Division။ Minuwangoda Urban Council။ 12 January 2019 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  30 June 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**မက်ဆီမီလျံ ရောဘတ်စပျဲ**သည် ပြင်သစ်တော်လှန်ရေး အတွင်းက ထင်ရှားသော တော်လှန်ရေးခေါင်းဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့လေသည်။

  

သူ့ကို ပြင်သစ် နိုင်ငံ အာရားမြို့၌ ၁၇၅၈ ခုနှစ် မေလ ၆ ရက်နေ့တွင် ဖွား မြင်ခဲ့၏။ ပါရစ်မြို့တွင် ဥပဒေပညာသင် ကျောင်းသားအဖြစ် ဖြင့်၎င်း၊ ရှေ့နေအဖြစ်ဖြင့်၎င်း နေထိုင်ခဲ့စဉ် သူ၏စွမ်းရည်နှင့် ကြိုးပမ်းမှုတို့ကြောင့် လူသိများခဲ့သည်။ ထိုနောက် သူသည် ဇာတိစြဖ်သော အာရားမြို့သို့ ပြန်သွားပြီးသော် ရှေ့နေလိုက်ကာ အသက် မွေးနေထိုင်ခဲ့သည်။ မကြာမီ ကျွမ်းကျင်သော ရှေ့နေ တစ်ဦးအဖြစ်၎င်း၊ ရိုးသားလှသူတစ်ဦး အဖြစ်၎င်း နာမည် ကျော်ကြားလာခဲ့၏။

ရောဘတ်စပျဲသည် ၁၇၈၉ ခုနှစ်မှ ၁၇၉၁ ခုနှစ်အထိ အမျိုးသားလွှတ်တော်သို့ အားရားနယ် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တက်ရောက်ခဲ့ရသည်။ လွှတ်တော်အတွင်း ဒီမိုကရေစီအခွင့်အရေးများကို ကာကွယ်ပြောဆိုခဲ့ရာတွင် သူ့ကို ပါရစ်မြို့၌ လူသိများလာလေသည်။ ထိုမျှမကသေး ဂျက္ကဗင်း တော်လှန်ရေး ဂိုဏ်းဝင်များ၏ ထောက်ခံမှုကိုလည်း ရရှိခဲ့၏။ မကြာမီ သူ၏ရိုးသားလှသည်ဟူသော နာမည်ကောင်းကြောင့် ဂျက္ကဗင်းဂိုဏ်း၏ ခေါင်းဆောင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၆ ဆက်မြောက် လူဝီ ဘုရင် အသတ်ခံရသည်မှာ သူဦးစီးသော တော်လှန်ရေးသမားများ၏ ပယောဂကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ပြင်သစ်နိုင်ငံအတွက် အခြေခံဥပဒေသစ် ရေးဆွဲရန် ဖိတ်ခေါ်ခဲ့သော အမျိုးသား ကွန်ဗင်းရှင်း လွှတ်တော်တွင် သူခေါင်းဆောင်သော ဂျက္ကဗင်း တော်လှန်ရေးဂိုဏ်းသည် အင်အားအကြီးဆုံး ဖြစ်လေသည်။

  

၁၇၉၃ ခုနှစ်တွင် ရောဘတ်စပျဲသည် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေး အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် တင်မြေ|ာက်ခြင်းခံခဲ့ရ၏။ ထိုအဖွဲ့မှာ ကွန်ဗင်းရှင်း လွှတ်တော်၏ အဖွဲ့ခွဲတစ်ခုဖြစ်၍ အမှန်စင်စစ်အားဖြင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်ရန် အာဏာကုန် ရထားသောအဖွဲ့ ဖြစ်လေသည်။ ထို့ပြင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့သည် ပြင်သစ်နိုင်ငံကြီး ဗရုတ် ဗယက်ဖြစ်နေစဉ် တော်လှန်ရေးကြီး၏ ပြည်တွင်းပြည်ပရန်များကို နှိမ်နင်းရှင်းလင်းပေးခဲ့လေသည်။ သို့သော် တော်လှန်ရေးကြီး၏ ရန်သူဟူသမျှကို သုတ်သင်ပစ်ရန် သန္နိဋ္ဌာန်ချမှတ်ခဲ့ပြီးဖြစ်သော ထိုအဖွဲ့သည် ကိုယ့်ဇာတ် ကိုယ်မနိုင် ဖြစ်ခဲ့သောကြောင့် လူသူအများ သွေးချောင်းစီးမျှ သေကြေပျက်ဆီးရလေသည်။ စပထမတွင် တော်လှန်ရေးကို မလို လားသူများကိုသာ ရှင်းလင်းသုတ်သင်ခဲ့သော်လည်း နောင်အခါတွင် အဖွဲ့ဝင်များသည် သူတို့၏ နိုင်ငံရေးရန်သူများနှင့် သူတို့နှင့် ကိုယ်ရေးကိစ္စများတွင် မသင့်မြတ်သူများကိုပါ သတ်ဖြတ်ခဲ့လေရာ၊ ၁၇၉၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁ဝ ရက်နေ့မှ ဇူလိုင် လ ၂၈ ရက်နေ့အထိ အဖွဲ့က လူပေါင်း ၁၃ဝဝ ခန့်ကို သေဒဏ်ပေးခဲ့လေသည်။

အမှန်စင်စစ် ရောဘတ်စပျဲသည် အဖွဲ့၏ အစည်းအဝေးကို မှန်မှန်တက်လေ့ မရှိသည့်ပြင်၊ ကော်မီတီ၏ လုပ်ငန်းများ၌ ပါဝင်ဆောင်ရွက်လေ့ မရှိခဲ့သော်လည်း ထိုသို့ မလိုလားအပ်သူများကို ရှင်းလင်းပစ်ခြင်းဖြင့် သူ၏မြော်မှန်းချက်ကို ရရှိနိုင်လိမ့်မည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့လေသည်။ သူသည် ရူးဆိုး၏ တော်လှန်ရေးစာပေများကို ဖတ်ရှုလေ့လာသဘောကျ နှစ်ခြိုက်သူ ဖြစ်သည့်အတိုင်း လူမှုဆက်ဆံရေးစံနစ်ကို ပြောင်းလဲပစ်ရန် အလွန်စိတ်အားထက်သန်ခဲ့၏။

ထို့ပြင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့သည် ရက်စက် ကြမ်းကြုတ်မှုများကြောင့် တန်ခိုးကြီးလာခဲ့ရာ ရောဘတ်စပျဲသည် လည်း အာဏာရှင်တမျှ တန်ခိုးကြီးမားလာခဲ့လေသည်။ ရောဘတ်စပျဲသည် သူနှင့် သဘောကွဲလွဲခဲ့သောကြောင့် သူ၏ ရဲဘော် ဒန်တွန်ကိုလည်း သေဒဏ်ပေးခဲ့သည်။

သို့ဖြစ်၍ သူ၏ ရဲဘော်များပင် သူ၏ တန်ခိုးအာဏာကို မနာလို ဖြစ်လာကြသည့်ပြင် သတ်ဖြတ်မှု များကိုလည်း ငြီးငွေ့လာကြပြီ ဖြစ်၏။ ထိုနောက်တွင်လည်း သူ၏သဘောတရားများကြောင့် သူ့ကို မုန်းတီးသူ ပိုမိုများပြားလာခဲ့လေသည်။

ထိုကြောင့် ၁၇၉၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် သူ၏ရန်သူများက သူ့ကို ဖမ်းဆီးခဲ့လေသည်။ နောက်တစ်နေ့တွင် ကွန်ဗင်းရှင်းလွှတ်တော်၏ အမိန့်ဖြင့် အသတ်ခံရလေ သည်။ ထိုနောက် ရက်စက်ကြမ်း ကြုတ်မှုများလည်း ပပျောက် သွားလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁)
မက်ဂေါ်လီ (ကိုရီးယား: 막걸리) သည် ကိုရီးယားတို့၏ ရိုးရာယမကာတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ အရောင်မှာ နို့ဖျော့ရောင် (ထန်းရည်နှင့် အရောင်တူ) ဖြစ်သည်။ အနည်ထိုင်လျှင်မူ အဖြူဘက်သန်းသည်။ ပျစ်သယောင်ရှိပြီး အချိုစွက်သည့် ခါးသက်သက် စိမ်ရည်မှ ရှတတအရသာကို ခံစားနိုင်သည်။ အယ်ကိုဟောပမာဏ (၆) ရာခိုင်နှုန်းမှ (၉) ရာခိုင်နှုန်းသာ ပါဝင်သည့်အတွက် ပွဲလမ်းသဘင်သောက် ယမကာအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ ကိုရီးယားနိုင်ငံတွင် မက်ကောလီအား အရက်ကဲ့သို့ ချက်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဝိုင်ကဲ့သို့ ပုလင်းထဲထည့်ကာ စိမ်ရည်ခံသည်။ သို့သော်လည်း တာရှည်မခံသည့်အတွက် ရောင်းတန်းဝင်စိမ်ရည်များကိုမူ ဓာတ်ကူများ၊ အရသာမှုန့်များထည့်ကာ ချက်လုပ်ကြသည်။

ဝေါဟာရ ဖြစ်လာပုံ
----------------

မောကောလီ အား မက် (အကြမ်း)၊ ဂေါ်လီ (ဇကာတိုက်၊ စစ်ထား) ဟူသည့် ဝေါဟာရများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ "သောက်နိုင်ရုံစစ်ထားသည့် စိမ်ရည်" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ သူ၏အရောင်ကြောင့် တက်ဂျူ (ကိုရီးယား: 탁주) (ဝိုင်အနောက်) ဟု ခေါ်ကြသည်။ တောင်သူလယ်လုပ်များအကြား အသောက်များသဖြင့် နန်ဂျူ (ကိုရီးယား: 농주) (လယ်သမားဝိုင်) ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

ကိုရီးယား ယမကာသမိုင်းတွင် အစောဆုံးဖြစ်ပြီး ခရစ်တော်မပေါ်မီ (၁) ရာစုမှ ခရစ်တော်ဖွားအပြီး (၇) ရာစုအကြား၊ သုံးပြည်ထောင်လက်ထက်ကတည်းက စခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဒုံမြောင်မင်းလက်ထက်တွင် သောက်သုံးကြောင်း (၁၃) ရာစုထုတ် ဂေါ်ယောင် ကိုရီးယားစာအုပ်တွင် ဖော်ပြထားသည်။

၁၉၆၀ နှင့် ၁၉၇၀ ခုနှစ်ကြားတွင် အသောက်များခဲ့ပြီး ၁၉၇၀ ကျော်ကာလတွင် ပြည်ပမှသွင်းသည့် ယမကာများကြောင့် လူကြိုက်နည်းလာသည်။ ရိက္ခာအခက်အခဲကြောင့် အစိုးရမှလည်း ဆန်ရာရှင်ကို လျှော့ချထားသည်ကလည်း တစ်ကြောင်းဖြစ်သည်။ 

ကျန်းမာရေးကောင်းကျိုးအပြင် ယမကာအာနိသင်နည်းသော မက်ဂေါ်လီမှာ (၂၁) ရာစုတွင် မြို့ပြလူငယ်များအကြား ပြန်လည်ခေတ်စားလာသည်။ (၇၅၀) မီလီလီတာ ရှိသော မက်ဂေါ်လီတစ်ပုလင်းမှာ ဈေးနှုန်းအားဖြင့် ဝမ် (၁၂၀၀) ဝန်းကျင်သာ ရှိသည်။ ယခုအခါ ဓာတုဆေးမသုံးသည့် သဘာဝအတိုင်းထုတ်လုပ်သည့် မက်ဂေါ်လီများ ရလာပြီ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်ထုတ် စာရင်းအရ တောင်ကိုရီးယားတွင် မက်ဂေါ်လီချက်သည့် အသေးစားလုပ်ငန်း (၇၀၀) ခန့် ရှိသည်။

စီးပွားဖြစ် ထုတ်လုပ်ခြင်း
-------------------------

ရောင်းတန်းရှိ မက်ဂေါ်လီ ပုလင်းများ
ရေနှင့်၊ အက်စပါတမီ ကဲ့သို့သော ဓာတ်ပေါင်းပစ္စည်းများထည့်ကာ တာရှည်ခံအောင် ပြုလုပ်ကြသည်။ အသီးအရသာ၊ ဂျင်ဆင်းအရသာတို့ဖြင့် ရနိုင်သည်။

သောက်သုံးခြင်း
--------------

ပန်းကန်လုံးထဲထည့်ထားသည့် မက်ဂေါ်လီ
ပန်းကန်လုံးတွင်ဖြစ်စေ၊ ပုလင်းထဲတွင်ဖြစ်စေ အအေးခံကာ သောက်လေ့ရှိသည်။ အချိန်အတန်ကြာထားပါက အနှစ်များအောက်တွင် ထိုင်တတ်သဖြင့် ပန်းကန်လုံးတွင်ထည့်ပါက မသောက်မီ ယောက်ဖြင့်မွှေ၍၊ ပုလင်းထဲထည့်ထားပါက မသောက်မီ အထက်အောက်လှုပ်ပေးရသည်။

ရေခဲ၊ သရက်သီး၊ နာနတ်သီးတို့နှင့်ရောကာ ကော့တေးလုပ်လေ့ ရှိသည်။ ဆိုဒါနှင့်ရောသည့် မက်ဂေါ်လီကို မက်ကဆာ ဟု ခေါ်သည်။ ပျားရည်နှင့်စပ်က ခူမက်ဂေါ်လီ ဟု အမည်ရသည်။

အသွင်တူ ယမကာများ
----------------

အနည်းငယ်ပျစ်ပြီး ဆန်စေ့များ ဖယ်မထားသည့် ဒေါင်ဒေါင်ဂျူ မှာ မက်ဂေါ်လီနှင့် ဆင်တူသည်။ အီဝါဂျူ မှာ ပိုပျစ်သည့်အတွက် ဇွန်းဖြင့်စားကြသည်။
**ရှီယာ မူဆလင်** (Shia) သည် အစ္စလာမ် ဘာသာခွဲများတွင် ဆွန်နီ မူဆလင် ပြီးနောက် ဒုတိယ အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။ ရှီယာ မူဆလင်သည် မူဆလင်တွင် အရေအတွက် အားဖြင့်နည်းသော်လည်း အီရန်၊ အဇာဘိုင်ဂျန်၊ ဘာရိန်း နှင့် အီရတ် တို့တွင် အဓိက ဘာသာ ဖြစ်ပြီး၊ လက်ဘနွန် နှင့် ကူဝိတ် တို့တွင်လည်း အများအပြား ရှိသည်။

ပရောဖက်မိုဟာမက် မရှိတော့သည်နောက် သူ၏အရိုက်အရာအားဆက်ခံမည့် ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်အား ရွေးချယ်ရန် မဒီနာ(Medina)မြို့တွင် နောက်လိုက်များ စည်းဝေးတိုင်ပင်ကြရာမှ Abu-Bakr (မိုဟာမက်၏တပည့်သာဝကကြီးဖြစ်သူ) ကို တင်မြောက်လိုက်ကြသည်။ ထိုအဖွဲ့ကို ဆွန်နီဟုခေါ်သည်။ သို့ရာတွင် Abu-Bakr ၏ ဆက်ခံမှုအား မထောက်ခံသည့်အုပ်စုတစ်စုလည်း ရှိနေပြန်သေးသည်။ ခေါင်းဆောင်အမည်မှာ Ali-ibn-Abi Talib ဖြစ်ပြီး မိုဟာမက်နှင့် ညီအစ်ကိုဝမ်းကွဲတော်စပ်သလို သားမက်လည်း တော်စပ်သူဖြစ်သည်။ မိုဟာမက်သည် Ghadir-Khum တွင် တရားဟောကြားစဉ်က အလီ အိုင်ဘင် အဘီ တာလိဘ်(Ali-ibn-Abi-Talib) အား "mawla" (အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့်Master) တစ်ဦးအဖြစ် ပြောဆိုသုံးနှုန်းသွားခဲ့ဖူးခြင်းကြောင့် သူသာဆက်ခံသင့်သည်ဟု ဆိုသည်။ အလီနှင့် သူ့အားထောက်ခံသူနောက်လိုက်များအား Shiat-Ali (အလီ၏နောက်လိုက်) the Following -of-Ali) ဟုခေါ်ကြပြီး ယနေ့အချိန်တွင်တော့ ရှီယာ ဟုသာသိကြတော့သည်။ ထို့အပြင် အလီသည် နောက်ဆုံးတွင် ခေါင်းဆောင်ကြီး ၄ ဦး၏ စတုတ္ထမြောက်ဆက်ခံသူနေရာအား ရရှိခဲ့သည်။ ဆိုလိုရင်းမှာ ဆွန်နီ များအတွက် Abu-Bakr သည် မိုဟာမက်နောက် ပထမဆုံး ဆက်ခံသူခေါင်းဆောင်ဖြစ်ပြီး အလီမှာစတုတ္ထမြောက်ဆက်ခံသူဖြစ်သည်။ သို့သော် ရှီယာများအတွက်တော့ အလီမှာ မိုဟာမက်နောက် ပထမဆုံး ဆက်ခံသူဖြစ်သည်။

ဆွန်နီ နှင့် ရှီယာတို့သည် ကိုးကွယ်ကျင့်သုံးရာအဖြစ် ကိုရ်အာန်ကျမ်းအား အဓိကအသုံးပြုကြသော်လည်း မတူကွဲပြားခြားနားသော hadiths ခေါ်အစဉ်အလာနှင့် ကိုရ်အာန်အား ပြန်လည်အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်များကြောင့် ဘာသာရေး စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများ မတူညီကြချေ။ အရေအတွက်အရလည်း ဆွန်နီ များသည် ကမ္ဘာအဝှမ်းတွင် လူများစုဖြစ်ပြီး ရှီယာ များမှာ အီရန်နှင့် အီရတ်တွင်သာ လူများစုအဖြစ် တည်ရှိကြသည်။
**ရှီထရာရာမမဟာဝိဟာရ** (**ကီကိရိဒီနိယ ပန်ဆလာ** ဟုလည်း သိကြ) (သီဟိုဠ်: **ක්ෂේත්‍රාරාම මහා විහාරය** හෝ **කැකිරිදෙනිය පන්සල**) သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ မိုရတုဝမြို့ ( Moratuwa) တွင်တည်ရှိသည့် သမိုင်းဝင်ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ကိုလမ်ဘို - ဂယ်လီလမ်းမကြီး (A2) ပေါ်ရှိ ကတုဘဒ်ဒလမ်းဆုံမှ ခန့်မှန်းခြေ ၁.၂ ကီလိုမီတာ (၀.၇၅ မိုင်) အကွာ လက်ရှပသိယဒေသတွင် တည်ရှိသည်။ သီရိလင်္ကာအစိုးရက ဤကျောင်းတော်ကို ရှေးဟောင်းသုတေသနနယ်မြေတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

ကျောင်းတော်
-----------

The two-storied Seema Malakaya building shows unique archaeological features. These cannot be seen at any other Buddhist shrine on the island and unique.
ကျောင်းတော်ကို ၁၈၂၉ ခုနှစ်တွင် ခေါင်းဆောင်အကြီးအကဲရဟန်းဖြစ်သည့် Ven. Weligama Sri Sumanatissa Thero က လက်ရှပသိယတွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ထိုကာလအတွင်း၌ သူသည် ဆရနပလမဟာဝိဟာရတွင် သီတင်းသုံးခဲ့သည်။ ကျောင်းတော်တွင် သက်တမ်းကြာမြင့်ပြီဖြစ်သည့် ဘုရားကျောင်းဆောင်များ၊ ဆီးမမလကယနှင့် ရဟန်းများသီတင်းသုံးရာနေရာများ စသည့်တို့တည်ရှိပြီး ရှေးဟောင်းသုတေသနကို စိတ်ဝင်စားသူများအကြား ထင်ရှားသည့်နေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ သက်တမ်းကြာပြီဖြစ်သည့် အောက်ခံပလ္လင်သည် ကျောက်တုံးဖြင့်ရုပ်ပွားတော်သည် Kandyan ခေတ်ကာလလက်ရာကို ဖော်ပြနေပြီး အထူးစိတ်ဝင်စားမှုခံရသည်။ သို့သော်လည်း ၎င်း၏ မူလအသွင်အပြင်များသည် ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ပြန်လည်ပြုပြင်မွမ်းမံမှုလုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်ခဲ့ရာတွင် ပြောင်းလဲသွားခဲ့ရသည်။ ကျောင်းတော်ရှိ အထပ်နှစ်ထပ်ပါဝင်သည့် ဆီးမမလကယ အဆောက်အဦသည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကာလအတွင်းက ဗိသုကာလက်ရာများလည်း ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ဤအဆောက်အဦတွင် နိုင်ငံရှိ အခြားသောဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်များနှင့်မတူညီသည့် ရှားပါးကွဲပြားသည့် လက်ရာများကို မြင်တွေ့ရသည်။ ဤသည်ကပင် ကွဲပြားသည့် ခရီးသွားနေရာတစ်ခုကို ဖြစ်စေသည်။ ကျောင်းတော်ရှိ စာကြည့်တိုက်တွင် အဖိုးထိုက်တန်သည့်များစွာသော ထန်းရွက်ဖြင့်မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် တိပိဋကစာအုပ်များနှင့် အခြားသော ရှေးဟောင်းစာပေများကိုလည်း ထိန်းသိမ်းထားသည်။[]

ပြင်ပလင့်များ
-------------

* The description board of the Kshetrarama Vihara, erected by Archaeological Department

ကိုးကား
-------

1. ↑  Rehab work on Vihara Mandiraya။ Daily News (Sri Lanka) (24 January 2012)။  18 July 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
မက်တီ မိသားစုသည် ချမ်းသာပြီး ဩဇာအာဏာရှိသော Catalan ဒေသခံ ချီလီမိသားစုကြီးတစ်ခုဖြစ်သည်။ Forbes မဂ္ဂဇင်းမှတ်တမ်းအရ ထိုမိသားစု၏ ကြွယ်ဝမှုပမာဏသည် (၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင်) ၂၇၀၀ မီလျံဒေါ်လာရှိသည်။

မိသားစုအစ
---------

မက်တီ မိသားစု၏ အရှိန်အဝါသည် ၁၉ ရာစုက Francisco Javier Matte နှင့် သူ့ဇနီးဖြစ်သူတို့ အထည်ဆိုင်ကြီးကို ဆန်တီယာဂို မြို့လည်တွင် ဖွင့်လှစ်ချိန်မှ စတင်ခဲ့သည်။ ၁၈၅၅ တွင် သူတို့၏ သားဖြစ်သူ (ကလေး ၁၆ ယောက်ဖခင်) ဒိုမင်ဂို က သူ့သား နှစ်ဦးဖြစ်သူ ဩဂတ်စတို၊ အီဒူရာဒို တို့နှင့်အတူ ဗယ်ပါရိုင်းဆို တွင် ဘဏ်တစ်ခုကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

ထင်ရှားသောမိသားစုဝင်များ
------------------------

* Claudio Matte: Matte သင်ရိုးညွှန်းတမ်းကို ရေးဆွဲခဲ့သူ ချီလီတက္ကသိုလ်၏ ပါမောက္ခချုပ်ဖြစ်ခဲ့သည်။
* Augusto Matte: ရှေ့နေ၊ သံတမန်၊ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အမတ်ဖြစ်ပြီး ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးနှင့် တရားရေးဝန်ကြီး။
* Luis Matte Larraín
* Eugenio Matte Hurtado
* Arturo Matte Alessandri
* Luis Matte Valdés: Salvador Allende အောက်ရှိ ဝန်ကြီး
* Eliodoro Matte Ossa: Compañía Manufacturera de Papeles y Cartones ၏ ပိုင်ရှင်ဖြစ်ပြီး သမ္မတ Allende ကို ကန့်ကွက်ခဲ့သူအဖြစ် ထင်ရှားသည်။
* María Patricia Matte Larraín: မူလတန်းသင်ကြားမှုအဖွဲ့၏ဥက္ကဋ္ဌ၊ Santiago ရှိ ဆင်းရဲသားကလေးငယ်များအတွက် စာသင်ကျောင်းများစွာကို ပိုင်ဆိုင်သူ
* Eliodoro Matte Larraín: ရှေးရိုးနှင့် လွှမ်းမိုးသော အတွေးများ၏ လေ့လာသင်ကြားမှုစင်တာ (Centro de Estudio Públicos, CEP)၏ ဥက္ကဋ္ဌ
* Bernardo Matte Larraín
* Magdalena Matte Lecaros: အိုးအိမ်နှင့်မြို့ပြတိုးတက်မှု ဝန်ကြီးဖြစ်ပြီး လွှတ်တော်အမတ် Hernan Larrain ၏ ဇနီး
* María Olga Matte Lira: မင်းသမီး၊ စီးပွားရေးနှင့် နိုင်ငံရေးသမား Guillermo Larraín ၏ ဇနီး

အယ်လီယိုဒိုရို၊ ဘန်နာဒို နှင့် ပတ်ထရီရှာ မက်တီ
----------------------------------------------

မွေးချင်းသုံးယောက်တို့သည် တယ်လီကွန်းတွင် ရှယ်ယာများ ပါဝင်သလို fortune အခြေခံတဲ့ သစ်တော နှင့် စာရွက်ထုတ်ဝေရေး လုပ်ငန်း၊ ဘဏ်နှင့် ရေကြောင်းကုန်သွယ်ရေး လုပ်ငန်းတို့တွင်လည်း ရှယ်ယာများ ပါဝင်ကြသည်။ အယ်လီယိုဒိုရို သည် သစ်ထုတ်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းကြီးဖြစ်သော CMPC ၏ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သည်။ အကိုဖြစ်သူ ဘန်နာဒိုသည် Banco Bice ရှိ မိသားစု အမွေ ရှယ်ယာများကို ဥက္ကဋ္ဌ ကြီးကြပ်သူ နှင့် electric utility Colbun ဖြစ်သည်။ ညီမ ဖြစ်သူ ပတ်ထရီရှာ သည် ဆင်းရဲနွမ်းပါးခြင်းကဲ့သို့ လူထု ပေါ်လစီနှင့် စီးပွားရေး ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသော ကိုယ်ပိုင် Think Tank တစ်ခုဖြစ်သော Instituto Libertad y Desarrollo ဘုတ်အဖွဲ့ မှ လူမှုဆက်ဆံရေးပညာရှင် ဖြစ်သည်။
Dusk in Coquitlam, British Columbia, Canada
Evening in Parambikkulam, Kerala, India
View on the bay of Naples, overlooking Mount Vesuvius at 7:30 pm local solar/standard time
**ညနေ** ဆိုသည်မှာ နေ့တနေ့၏ အချိန်အပိုင်းအခြားတစ်ခု ဖြစ်ကာ၊ နံနက်နှင့် ဆန့်ကျက်ဘက် ဖြစ်သည်။ မွန်းလွဲပိုင်းပြီးဆုံးချိန်မှ ညကာလ စတင်ချိန်အပိုင်းခြားသည် ညနေဖြစ်သည်။ တိကျသည့် ညနေအချိန် အစနှင့်အဆုံးမှာ ယဉ်ကျေးမှု၊ တည်နေရာနှင့် နှစ်အလိုက် ပြောင်းလဲမှုများ ရှိသည်။ ညနေအချိန်၏ တိုတောင်းသည့် အစောပိုင်းအချိန်အပိုင်းအခြားသည် နေဝင်ဆည်းဆာအချိန် ဖြစ်သည်။ နာရီအချိန်များဖြင့် သေချာတိကျစွာ သတ်မှတ်ထားမှု မရှိပေ။ သို့သော်လည်း ညနေအချိန်အား ညနေ ၆ နာရီမှ ညအချိန် (သို့မဟုတ်) အိပ်ချိန်မတိုင်မီဟု များသောအားဖြင့် သတ်မှတ်ထားလေ့ရှိကြသည်။

ညနေတွင် လူအများ အလုပ်ဆင်းကြသည် ဖြစ်ရာ၊ မြို့ကြီးများတွင် ယာဉ်ကြောပိတ်ဆို့မှုများ ဖြစ်လေ့ရှိသည်။ ညနေနှင့် ည အချိန်ကာလ နှစ်ခုကြားတွင် နေဝင်ဆည်းဆာနှင့် နေဝင်ရီတရော ဟူ၍ ရှိသေးသည်။ နေအေးချိန်ဟုလည်း သုံးတတ်ကြသေးသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Definition of evening in English။ Collins။ 13 April 2021 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  6 April 2019 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  evening - Definition of evening in English by Oxford Dictionaries။ 7 April 2019 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  16 October 2019 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**စိန္တေသိကိုမှ မကြံနိုင်ခင် ပုစ္ဆေသိ မေးပြန်သည်** ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

ရှင်းလင်းချက်
-------------

ပထမပုစ္ဆာကို ဖြေဆိုရန် မစဉ်းစားရသေးခင် နောက်ထပ်တစ်ဖန် မေးပြန်သည် ဆိုသကဲ့သို့ တစ်စုံတစ်ခုကို ပြီးပြတ်အောင် မလုပ်ရသေးခင် အခြားတစ်ခု ပေါ်လာပြန်သည်။

>  ရှေးအခါက ရွာတစ်ရွာတွင် တောင်ကျောင်း၊ မြောက်ကျောင်းဟူ၍ ကျောင်းနှစ်ကျောင်းရှိရာ တောင်ကျောင်းသူတော်က မြောက်ကျောင်းဖိုးသူတော် ထံသွား၍ စကားပုစ္ဆာ ပြဿနာပြုလုပ်၍ ပုစ္ဆာအမေးထုတ်သည်မှာ "အသင် မြောက်ကျောင်းဖိုးသူတော်၊ စိန္တေသိဟူသော ပါဠိကို သင် သိလျှင် အနက်ပြန်စမ်းပါ" ဟု ဆိုသတတ်။ ထိုအခါ မြောက်ကျောင်းဖိုးသူတော်က ထိုပါဠိကို အနက်မပြန်နိုင်သဖြင့် ကြံမှိုင်စဉ်းစားနေဆဲအခါ တောင်ကျောင်းဖိုးသူတော်က"မြောက်ကျောင်းဖိုးသူတော်၊ အနက်ပေးနိုင်လျှင်ပေးပါ၊ ပုစ္ဆိဟူသော ပါဠိကလေးမေးစရာရှိပါသေးသည်၊ နှေးလှပါကလား"ဟု ဆိုလျှင် မြောက်ကျောင်းဖိုးသူတော်က တစ်ခုမပြီးသေးခင် တစ်ခုထပ်၍ မေးရမည်လောဟု စိတ်ဆိုးသော အားဖြင့် "စိန္တေသိ ကြံတုန်းရှိသေး၊ ပုစ္ဆိမေးပြန်ပြီ"ဟု ဆိုသတတ်။ ထိုအခါ တောင်ကျောင်းဖိုးသူတော်က "မြောက်ကျောင်းဖိုးသူတော်သည် ငါ၏ ပုစ္ဆာ ပြဿနာကို ကောင်းစွာဖြေစွမ်းနိုင်ပါသည်"ဟု ချီးမွမ်း၍ မိမိကျောင်းသို့ ပြန်သွားသတတ်။
>  
> 
>

မူလရင်းမြစ်
-----------

* "သွားချေးထူရာတွင် ပိန်းဥစားပြန်သည်ဆိုသကဲ့သို့လည်ကောင်း၊ **စိန္တေသိကိုမှ မကြံနိုင်ခင်က ပုစ္ဆေသိ မေးပြန်သည်** ဆိုသကဲ့သို့လည်းကောင်း" [၁၁၅၂-ခန့်] ကျည်း။ ၁၄၃။

ကျမ်းကိုး
---------

1. ↑  ဗန်းမော်စကားပုံပေါင်းချုပ်။၃၁၂။
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

(၁) အမှုသစ်၌ အားထုတ်မှုနည်းသော ကိစ္စနည်းသော မွေးမြူရလွယ်သော၊ အသက်၏အဆောက်အဦပစ္စည်းတို့၌ ရောင့်ရဲလွယ်သောရဟန်း၊

(၂) အစားအသောက်နည်းပါးပြီး ဝမ်းရေးအတွက် အားမထုတ်သောရဟန်း၊

(၃) အအိပ်နည်းပါးပြီး နိုးကြားမှုလုံ့လ အားထုတ်မှုရှိသောရဟန်း၊

(၄) အစွန်အဖျားတောရကျောင်း၌ နေသောရဟန်း၊

(၅) ကိလေသာမှထွက်မြောက်တိုင်းသောစိတ်ကို ဆင်ခြင်သောရဟန်း

ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသောရဟန်းတော်သည် အာနာပါနဿတိသမာဓိကို ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာပြုသည်ရှိသော် မကြာမြင့်မီ အရဟတ္တဖိုလ်ကို ထိုးထွင်း၍ သိနိုင်၏-ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။


---

အရညကသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် တရားငါးမျိုးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် အာနာပါနဿတိကို ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာပြုသည်ရှိသော် မကြာမြင့်မီပင် အရဟတ္တဖိုလ်ကို ထိုးထွင်း၍ သိနိုင်ပုံကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။

အရညကသုတ်
--------

ရဟန်းတို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် အာနာပါနဿတိကို ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာပြုသည်ရှိသော် မကြာမြင့်မီပင် အရဟတ္တဖိုလ်ကို ထိုးထွင်း၍ သိနိုင်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်း ဟူမူ -

* ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် (အမှုသစ်ကို) အားထုတ်မှု နည်းပါး၏၊ ကိစ္စနည်းပါး၏၊ မွေးမြူလွယ်၏၊ အသက်၏ အဆောက်အဦဖြစ်သော ပစ္စည်း၌ ရောင့်ရဲလွယ်၏။
* အစားအသောက် နည်းပါး၏၊ ဝမ်းရေးကို အားမထုတ်။
* အအိပ် နည်းပါး၏၊ နိုးကြားမှု၌ အားထုတ်၏။
* တော၌ နေ၏၊ အစွန်အဖျားကျသော ကျောင်းလျှင် နေရာရှိ၏။
* (ကိလေသာမှ) လွတ်မြောက်တိုင်းသော စိတ်ကို ဆင်ခြင်၏။

ရဟန်းတို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် အာနာပါနဿတိကို ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာပြုသည်ရှိသော် မကြာမြင့်မီပင် အရဟတ္တဖိုလ်ကို ထိုးထွင်း၍ သိနိုင်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -အံ၊၂၊၁၀၆။ အံ၊မြန်၊၂၊၁၃၀။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ပဉ္စကနိပါတ၊ ဒုတိယပဏ္ဏာသက၊ (၁၀) ၅-ကကုဓဝဂ္ဂ၊ အဋ္ဌမသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
3. 1 2  *အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ အင်္ဂုတ္တိုရ်ပါဠိတော် မြန်မာပြန်၊ ပဉ္စကနိပါတ်၊ ၂-ဒုတိယပဏ္ဏာသက (ဒုတိယသုတ်ငါးဆယ်)၊ (၁၀) ၅ - ကကုဓဝဂ် ၈- အရညကသုတ်*။
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

(၁) တပ်မက်ဖွယ်ဣဋ္ဌာရုံ၌ မတပ်မက်စေရန်၊ (၂)ဒေါသဖြစ်ဖွယ်အနိဋ္ဌာရုံ၌ ဒေါသမဖြစ်စေရအောင်၊ (၃) တွေဝေဖွယ်သဘောတရားတို့၌ မတွေဝေစေရန်၊ (၄) မာန်ယစ်ဖွယ်သဘောတရားတို့၌ မာန်ယစ်မှုမဖြစ်စေရန်၊ မိမိ၏အကျိုးစီးပွားကို အလို ရှိသောသူသည် မမေ့မလျော့ခြင်း၊ အောက်မေ့ခြင်းဟူသော စိတ်၏အစောင့်အရှောက်ကို ပြုရမည်။ ။ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်သည် တပ်မက်မှုရာဂကင်းပြီးသူဖြစ်ခြင်းကြောင့် တပ်မက်ဖွယ် ကောင်းသောဣဋ္ဌာရုံ၌ မတပ်မက်၊ စိတ်ဆိုးမှု (အမျက်ထွက်မှု)ဒေါသကင်းပြီးသူဖြစ် ခြင်းကြောင့် အမျက်ထွက်ဖွယ်အနိဋ္ဌာရုံ၌လည်း အမျက်မထွက်၊ တွေဝေမှု မောဟ ကင်းပြီးသူဖြစ်ခြင်းကြောင့် တွေဝေဖွယ်ရာသဘောတရားတို့၌လည်း မတွေဝေတော့၊ မာန်ယစ်မှု ကင်းပြီးသူဖြစ်ခြင်းကြောင့် မာန်ယစ်ဖွယ်ရာသဘောတရားတို့၌လည်း မာန်မယစ်တော့၊ ထိုရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်သည် ကြက်သီးမွေးညှင်းထခြင်း၊ တုန်လှုပ်ခြင်း၊ ချောက်ခြားခြင်း၊ ထိတ်လန့်ခြင်းသို့လည်း မရောက်၊ သာသနာ့ပြင်ပ ရဟန်းအမည်ခံ ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ စကားကြောင့်လည်း မိမိ၏အယူကို မစွန့်လွှတ်၊ အယူဝါဒမပြောင်းတော့ ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -အံ၊၁၊၄၃၅။ အံ၊မြန်၊၁၊၄၄၇-၈။ အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၃၀။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ စတုက္ကနိပါတ၊ တတိယပဏ္ဏာသက၊ (၁၂) ၂-ကေသိဝဂ္ဂ၊ သတ္တမသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
**ရှီးချန်ခရိုင်သည်** ဘေဂျင်း​မြို့ရှိခရိုင်တစ်ခုဖြစ်သည်။ အဆိုပါခရိုင်သည် ၃၂ စတုရန်း ကီလိုမီတာ (၁၂ စတုရန်းမိုင်) (ဒုတိယမြောက်လမ်းမကြီးအတွင်း ၏အကြီးဆုံးသောနေရာတွင်တည်ရှိပြီး ၂၀၀၀ပြည့်နှစ်သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၇၀၆,၆၉၁ဦး ရှိသည်။ ၎င်းခရိုင်အတွင်းရှိ ရှီးဒန် စာတိုက်၏ ကုဒ်မှာ 100032 ဖြစ်သည်။ ရှီးချန်ခရိုင်သည် ပေကျင်းမြို့၏မြို့တော်ခွဲ ၁၅ ခုခွဲခြားထားရာ၌ ပါဝင်ပြီး ယခင် ရွှမ့်ဝူခရိုင်ကို ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ရှီးချန်ခရိုင်အတွင်းသို့ပေါင်းစည်းခဲ့သည်။

### **အစိုးရ**

ရှီးချန်ခရိုင်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ၏ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန သည် ဌာနချုပ်ရုံးစိုက်သည်။

ခရိုင်၏အရေးပါသည့်အခန်းကဏ္ဍ
--------------------------

ရှီးချန်ခရိုင်သည် ပေကျင်းအနောက်အလယ်ပိုင်းတွင်တည်ရှိသည်။  ထိုခရိုင်သည် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏အဓိကဧရိယာဖြစ်ပြီး တကပ ဗဟိုကော်မတီအတွင်းရေးမှူးရုံး၊ တကပ ဗဟိုကော်မတီအထွေထွေရုံး၊ စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးစစ်ဆေးမှုဆိုင်ရာ တကပဗဟိုကော်မတီရုံး၊ တကပ ဗဟိုကော်မတီ၏ ဝါဒဖြန့်ချိရေးဗဟိုကော်မတီ၏ဌာနတို့ တည်ရှိပါသေးသည်။  ထို့အပြင် စက်မှုနှင့်သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန၊ အမျိုးသားမြို့ပြရေးရာကော်မရှင်နှင့်အခြားဗဟိုအစိုးရအေဂျင်စီများလည်းတည်ရှိပါသေးသည်။  Baih ဘုရားကျောင်း၊ Yuetan၊ ကွမ်ဂျီဘုရားကျောင်း၊ ဖူယွမ်ဘုရားကျောင်း၊ ရှီးသန်၊ လျူလီချန်၊ Shichahai၊ ပိုင်ယွမ်ဘုရားကျောင်း၊ ဘဏ္ဍာရေးလမ်း၊ Dashilan စသည်တို့မှာပြည်သူ့ခန်းမကြီး၊ Zhongnanhai၊တို့ လည်း တည်ရှိကြသည်။
**ရှီးလန်** သည် လပြည့်ညရဲ့စိန်ခေါ်သံ သို့မဟုတ် ဒဏ္ဍာရီထဲကဓား ဟု လူသိများသည့် ရော်ဘင်ရှန်(ရှန်လီပင်း)ရိုက်ကူးသော တရုတ်ကာတွန်းရုပ်ရှင် ဇာတ်လမ်းတွဲတွင် ပါဝင်သည့် အသက် ၁၄ နှစ်အရွယ် ဇာတ်ကောင် မိန်းကလေးတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှာ ရှောင်ယွီဖြစ်ပြီး ရှူမျိုးနွယ်ဝင် ဖြစ်သည်။ အတွဲ ၃ တွင်မှ ဇာတ်လမ်းတွင် ပါဝင်လာသည်။ အတွဲ ၄ တွင် ရှီးလန်ကို မြောင်မင်းသမီးတစ်ဦးအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သည်။

စိတ်နေသဘောထား
-------------

စကားနည်းသည်။ တည်ငြိမ်သည်။ တစ်ပါးသူထံမှ အကူအညီကို အလွယ်တကူ လက်ခံလေ့မရှိ။

အရည်အချင်း
----------

မျက်လှည့်ပြခြင်း

ဝတ်စုံအဆင်
----------

အဆင် ၅ ဆင်ရှိသည်။

### စားပွဲထိုးဝတ်စုံအဆင်

စားပွဲထိုးဝတ်စုံအဆင်ကို ထမင်းဆိုင်တွင်အလုပ်လုပ်သောအခါဝတ်သည်။ ကွန်ဖြူးရှပ်ကျောင်းသို့ ထမင်းသွားပို့သောအခါတွင်လည်း ဤဝတ်စုံကိုပင် ဝတ်ဆင်သည်။
### မင်းသမီးအဆင်

အတွဲ ၂ ဇာတ်သိမ်းပိုင်းအပြီး၌ပြသည့် ဇာတ်ဝင်ခန်းတွင် ရှီးလန်ကို မင်းသမီးအဆင်နှင့်တွေ့ရသည်။
### မျက်လှည့်အဆင်

မျက်လှည့်ပြသောအခါတွင် ဝတ်သောအဆင် ဖြစ်သည်။ မျက်လှည့်အဆင်မှာ မင်းသမီးအဆင်နှင့် တူသော်လည်း မရမ်းရောင်ဘက်ပိုသန်းသည်။
### ဝတ်စုံနက်

အလုပ်ချိန်ပြင်ပတွင် အဝတ်အများဆုံး ဝတ်စုံဖြစ်သည်။ ထျန်းမင်နှင့် ရှောက်ယွီတို့ကို စီးမင်ကြီးနှင့် ရင်းယန်ရုပ်သေးများလက်မှ ကယ်တင်ခန်းတွင် ဝတ်ဆင်ခဲ့သည်။ မျက်နှာဖုံးလွင့်သွားသော ဇာတ်ဝင်ခန်းနောက်ပိုင်းမှစ၍ ဤဝတ်စုံဝတ်ရာတွင် မျက်နှာမဖုံးတော့ပေ။
### ဂီတသံစဉ်ဝတ်စုံဆင်

ပုလွေမှုတ်သော ဇာတ်ဝင်ခန်းတွင် ဤဝတ်စုံကို ဝတ်ခဲ့သည်။

ဇာတ်ကွက်
--------

ရှီးလန်သည် မိမိ၏အဆင့်အတန်းကိုဖုံးကွယ်၍ စန်းဟိုင်မြို့တွင် အတော်ဆုံးဟု ကျော်ကြားသော စားဖိုမှူးသင်း၏ ထမင်းဆိုင်တွင် ယောက်ျားလေးဟန်ဆောင်ကာ အလုပ်လုပ်သည်။ ကွန်ဖြူးရှပ်ကျောင်းသို့ အမြဲထမင်းသွားပို့ရသည်။ ကျောင်းသားအချို့က ထျန်းမင်ကို အနိုင်ကျင့်နေချိန်တွင် ထျန်းမင်ဘက်မှ ကူတိုက်ပေးကာ နှစ်ယောက်သား ထွက်ပြေးကြရာမှ ထျန်းမင်နှင့် သူငယ်ချင်းဖြစ်လာသည်။ ထျန်းမင်နှင့် ရှောက်ယွီကို စီးမင်ကြီးနှင့် ရင်းယန်ရုပ်သေးများလက်မှ ကယ်တင်ပေးခဲ့သည်။ အရိပ်မဲ့လင်းနို့၏ တိုက်ခိုက်မှုကို ရှောက်ယွီနှင့် ပူးတွဲခုခံရာမှလည်း ရှောက်ယွီနှင့် သူငယ်ချင်းဖြစ်လာသည်။ ကယ်နယဲ့ တောက်ဂိုဏ်းမှ ရှောင်းရောင်နှင့် မော့ဂိုဏ်းမှ ဂိုဏ်းခေါင်းဆောင်များ ရင်းယန်ဂိုဏ်း၏ အတွင်းအားတစ်ရက်မဲ့ ကျိန်စာမိနေချိန်တွင် ရှောက်ယွီ ထျန်းမင်တို့အပါအဝင် အားလုံးကို ကယ်တင်ပေးခဲ့သည်။ ကြယ်တစ္ဆေနှင့် ကုန်းစူးဂိုဏ်းစက်ရုပ်တို့၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ရှောက်ယွီ ထျန်းမင်တို့နှင့်အတူ ကျားဖြူစက်ရုပ်မောင်းကာ ထွက်ပြေးရာမှ အိပ်မက်လှေပေါ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

စာကိုး
------

* 别:山 动 \_客\_个人多媒体 土
* 《》列官-
* Qin's Moon Official Website Log in
* 个人主
* Qin’s Moon S4 – Episodes 29 and 30
ငှက်လက်မသည် ဝါးဗလားငှက်မျိုးတွင် ပါဝင်၍ ပါဏဗေဒ အမည်မှာ 'ပရိုင်နီးယား အင်အော်နေတာ ဗလန်ဖောဒီ' ဖြစ်သည်။ အလျား ၅ လက်မရှိသည်။ ထိုအလျားတွင် အမြီး ၂ 
လက်မ ၃ လက်မခန့် ပါသေးသည်။ အပေါ်ဘက်တွင် ညိုညစ်ညစ်အရောင်ရှိ၍ အောက်ဖက်တွင် အဝါရောင်ရှိသည်။ အမြီးဖျားတွင် အဖြူကွပ်ရှိသည်။ နွေအခါ၌ နှုတ်သီးအရောင်မှာ 
မည်းသည်။

ငှက်လက်မသည် သစ်တောနှင့် လွင်တီးခေါင်ကိုရှောင်၍ လယ်ယာစိုက်ခင်းများ၊ ကိုင်းတောနှင့် မြက်တောများတွင်သာ ကျက်စားတတ်သည်။ အတောင်မှာ အားနည်းလျက် အပေါ်ပိုင်း 
လေးနေသဖြင့် ကောင်းကောင်းမပျံသန်းနိုင်ပေ။ သို့ရာတွင် သန်မာသော ခြေထောက်များဖြင့် ဖျတ်လတ်စွာ လမ်းလျှောက်နိုင်သည်။ မြို့ရွာများ၌လည်းကောင်း၊ ဥယျာဉ်များ၌လည်းကောင်း မကြာခဏ တွေ့ရသည်။ အသံသည် မသာယာလှသော်လည်း အောင်မြင်သည်။

မတ်လမှ စက်တင်ဘာလအတွင်း ငှက်လက်မကလေးများ ပေါက်ကြသည်။ အသိုက်ကို ကိုင်းတောများတွင် မြေပြင်မှ အနိမ့်ဆုံး ၃ ပေ၊ အမြင့်ဆုံး ၆ ပေခန့်ခွာ၍ ပြုလုပ်လေ့ 
ရှိသည်။ အသိုက်မှာ မြက်ဖြင့် ကွန်ချာသဏ္ဌာန် ရက်လုပ်ထားသည်။ အလွန်သပ်သပ်ရပ်ရပ် ရှိ၏။ ဥမှာ ရှည်မျောမျောဖြစ်၍ 
ပြောင်ချောနေသည်။ အရောင်မှာ စိမ်းပြာ၍ အညိုပြောက်များရှိသည်။

ငှက်လက်မကို အရှေ့တိုင်းနိုင်ငံများတွင် အနှံ့အပြား တွေ့ရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရာသီဥတု သင့်လျော်သောဒေသများ၌ 
ပေ ၄ဝဝဝ အမြင့်အထိ နေထိုင်ကျက်စားသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑   မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃)
အာရာဗင်း အဒီဂါ ဆိုသူမှာ အိန္ဒိယနွယ်ဖွား ဩစ‌တေးလျနိုင်ငံသား စာ‌ရေးဆရာ၊ သတင်းစာဆရာတစ်ဦးဖြစ်သည်။ The White Tiger (ကျားဖြူ)စာအုပ်ဖြင့် ကမ္ဘာ့စာ‌ပေအသိုင်းအဝန်းတွင် ထင်ရှားလာသူဖြစ်သည်။ ထိုစာအုပ်သည် သူ၏ပထမဦးဆုံးလုံးချင်းစာအုပ်ဖြစ်ပြီး The Man Booker ဆုကို ၂ဝဝ၈ ခုနှစ်တွင် ရရှိခဲ့သည်။ အာရာဗင်း အဒီဂါကို ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၌ ‌မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၁၉၉ဝ ခုနှစ်‌နောက်ပိုင်းတွင် ဩစ‌တေးလျနိုင်ငံသို့ ‌ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခဲ့သည်။ နယူး‌ယောက်မြို့ရှိ ကိုလံဘီယာတက္ကသိုလ်တွင် အင်္ဂလိပ်စာ‌ပေကို ‌လေ့လာသင်ယူခဲ့ပြီး ‌အောက်စဖို့စ်တက္ကသိုလ်တွင်လည်း သင်ယူခဲ့သည်။

Financial Time သတင်းစာ၏ သတင်း‌ထောက်အဖြစ် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ စ‌တော့‌ဈေးကွက်သတင်း၊ ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုသတင်းနှင့်စီးပွား‌ရေးဆိုင်ရာအင်တာဗျူးများကို Financial Time တွင် ‌ရေးသားခဲ့သည်။ ထို‌နောက် Time မဂ္ဂဇင်း၏ ‌တောင်အာရှ‌ဒေသတွင်း အလွတ်တန်းသတင်း‌ထောက်အဖြစ် ၃ နှစ်ခန့် အလုပ်လုပ်ခဲ့ သည်။ ထိုကာလအတွင်း The White Tiger စာအုပ်ကို ‌ရေးသားခဲ့သည်။ ထိုစာအုပ်ကို ၂ဝဝ၈ ခုနှစ်တွင် ထုတ်‌ဝေနိုင်ခဲ့သည်။ The Man Booker ဆုကိုလည်း ထိုနှစ်တွင်ပင် ရရှိခဲ့သည်။ အာရာဗင်း အဒီဂါသည် The Man Booker ဆုရရှိသည့် အ‌ယောက် ၄ဝ‌မြောက် အိန္ဒိယနွယ်ဖွားစာ‌ရေးဆရာအဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့သည်။

The White Tiger သည် အိန္ဒိယ၏ နိုင်ငံ‌ရေး၊ စီးပွား‌ရေး၊ လူမှု‌ရေးနှင့်‌ကျေးလက်‌နေနိုင်ငံသားများ ကြုံ‌တွေ့‌နေရသည့် အ‌ရေးကိစ္စများကို ‌ရေးသားထားခြင်းဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယနိုင်ငံ‌ရေးသမားများနှင့်စီးပွား‌ရေးသမားများ အကြားတွင် ကြီးထွားလှိုက်စား‌နေသည့် အဂတိလိုက်စားမှုများအ‌ကြောင်းကို တို့ထိသ‌ရောထားခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ အတူ အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ ‌ကျေးလက်‌ဒေသများတွင် ‌နေထိုင်‌နေသူများ ကြုံ‌တွေ့‌နေရ‌သော ဘဝရုပ်ပုံလွွှာများ၊ ဆင်းရဲချမ်း သာကွာခြားမှု၊ သခင်ကျွန်ဆက်ဆံ‌ရေးနှင့်လူမှုဘဝအတွင်း ခွဲခြားဆက်ဆံခံထားရမှုများကိုလည်းထည့်သွင်း‌ရေးဖွဲ့ခဲ့ သည်။ ထိုစာအုပ်ကို Alantic Books(UK) နှင့် Harper Collins(India) စာအုပ်တိုက်တို့က ၂ဝဝ၈ ခုနှစ်တွင် ထုတ်‌ဝေ‌ပေးခဲ့သည်။ ထိုစာအုပ်သည် အိန္ဒိယတစ်နိုင်ငံတည်းတွင်ပင် အုပ်‌ရေ ၂ သိန်းခန့်‌ရောင်းချခဲ့ရ သည်။

အာရာဗင်း အဒီဂါ ‌ရေးသားသည့် ဒုတိယစာအုပ် Between the Assassinations ကို အိန္ဒိယတွင် ၂ဝဝ၈ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာတွင် ထုတ်‌ဝေခဲ့ပြီး အ‌မေရိကနှင့်အင်္ဂလန်တို့တွင် ၂ဝဝ၉ ခုနှစ် နှစ်လည်ပိုင်းတွင် ထုတ်‌ဝေခဲ့ သည်။ Last Men in Tower စာအုပ်ကို ၂ဝ၁၁ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၌ ထုတ်‌ဝေခဲ့သည်။ ထို့အပြင် The Guardia, The Sunday Times, The Times နှင့် The New Yorker တို့တွင်လည်း ဝတ္ထုတိုများကို ‌ရေးသားလျက် ရှိသည်။ www.aravindadiga.com သည် အာရာဗင်း အဒီဂါ၏ ကိုယ်ပိုင်အင်တာနက် စာမျက်နှာဖြစ်ပြီး ဝတ္ထုတိုများ၊ အက်‌ဆေးများနှင့် ‌ဆောင်းပါးများကို လွှင့်တင်ထားသည်။

ကိုးကား
-------

* အာရာဗင်း အဒီဂါ ဆိုသူမှာ[*လင့်ခ်သေ*]
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

ဤဝဂ်တွင် -သုတ်ပေါင်း (၁၁)သုတ်ပါဝင်သည်။

-ပထမ၊ ဒုတိယ၊ တတိယ၊ စတုတ္ထသုတ်တို့၌ -သဒ္ဓါတရားရှိကြသူများအတွက်

(၁) အရှင်သာရိပုတ္တရာ၊ အရှင်မောဂ္ဂလ္လာန်-ဟူသော ဘိက္ခုချိန်ခွင်ကြီး၊

(၂) ခေမာ၊ ဥပ္ပလဝဏ္ဏာ-ဟူသော ဘိက္ခုနီချိန်ခွင်ကြီး၊

(၃) စိတ္တသူကြွယ်၊ ဟတ္ထကအာဠဝက-ဟူသော ဥပါသကာချိန်ခွင်ကြီး၊

(၄) ခုဇ္ဇုတ္တရာ၊ နန္ဒမာတာ (ဥတ္တရာ)ဟူသော ဥပါသိကာချိန်ခွင်ကြီးများကိုလည်းကောင်း၊

-ပဉ္စမနှင့် ဆဋ္ဌသုတ်တို့၌ -ဗာလ၊ အတ္တဖြစ်သောသူယုတ်မာတို့ အကျိုးစီးပွား ပျက်စီး နိုင်၊ ပညာရှိတို့ကဲ့ရဲ့ထိုက်၊ အကုသိုလ်များနိုင်သောတရား နှစ်ပါးစီနှင့် ပဏ္ဍိတ၊ ဝိယတ္တ ဖြစ်သောသူတော်ကောင်းတို့ အကျိုးစီးပွား မပျက်စီးနိုင်၊ အပြစ်ကင်းပြီး ပညာရှိတို့ ချီးမွမ်းထိုက်၊ များစွာသောကုသိုလ်ပွားနိုင်သောတရား နှစ်မျိုးကိုလည်းကောင်း၊

-သတ္တမနှင့် အဋ္ဌမသုတ်တို့၌ -မှားယွင်းစွာပြုကျင့်သော ဗာလ၊ အဗျတ္တပုဂ္ဂိုလ်တို့အား အကျိုးစီးပွား ပျက်စီးနိုင်၊ အပြစ်ရှိနိုင်၊ ပညာရှိတို့ကဲ့ရဲ့ထိုက် မကောင်းမှုတိုးပွားစေနိုင်သောပုဂ္ဂိုလ် နှစ်မျိုးစီနှင့် ကောင်းမွန်စွာပြုကျင့်ကြသော ပဏ္ဍိတ၊ ဝိယတ္တဖြစ်သော သူတော်ကောင်းတို့အား အကျိုးများနိုင်၊ အပြစ်ကင်းနိုင်၊ ပညာရှိတို့ ချီးမွမ်းထိုက်၊ ကုသိုလ်တရားတိုးပွားစေနိုင်သောပုဂ္ဂိုလ် နှစ်မျိုးစီတို့ကိုလည်းကောင်း၊

-နဝမ၊ ဒသမ၊ ဧကာဒသမသုတ်တို့၌ -သစိတ္တဝေါဒါန၊ ကိဉ္စိ လောကေအနုပါဒိယဓမ္မတို့နှင့် ကောဓ၊ ဥပနာဟ၊ ကောဓဝိနယ၊ ဥပနာဟဝိနယဓမ္မနှစ်မျိုးစီတို့ကို ဟောတော်မူပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -အံ၊၁၊၈၇-၉၀။ အံ၊မြန်၊၁၊၁၀၂-၁၀၅။ အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၅၈-၆၀။ အံ၊ဋီ၊၂၊၅၇-၈။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ဒုကနိပါတ၊ တတိယပဏ္ဏာသက၊ (၁၂) ၂-အာယာစနဝဂ္ဂ။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
၁၉၉၂
ဇန်နဝါရီ
ဖေဖော်ဝါရီ
မတ်
ဧပြီ
မေ
ဇွန်
ဇူလိုင်
ဩဂုတ်
စက်တင်ဘာ
အောက်တိုဘာ
နိုဝင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာ

**၁၉၉၂** (MCMXCII) သည် ဂရီဂေါရီးယန်း ပြက္ခဒိန်တွင် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မှ စတင်သော ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်ပြီး၊ ယနေ့ခေတ် (Common Era) နှင့် *အေဒီ* (*Anno Domini*) ၏ ၁၉၉၂ ကြိမ်မြောက် ခုနှစ်ဖြစ်ကာ၊ ၂ ထောင်စုနှစ်၏ ၉၉၂ ကြိမ်မြောက် ခုနှစ်၊ ၂၀ ရာစုနှစ်၏ ၉၂ ကြိမ်မြောက် ခုနှစ်ဖြစ်ပြီး ၁၉၉၀ ဆယ်စုနှစ်၏ ၃ ကြိမ်မြောက် ခုနှစ် ဖြစ်သည်။ 

1992တမ်းပလိတ်:SHORTDESC:1992

ဇန်နဝါရီလ
---------

(၁) ရက်။

*

ဖေဖော်ဝါရီလ
-----------

(၁) ရက်။

*

မတ်လ
----

(၁) ရက်။

*

ဧပြီလ
-----

(၇) ရက်။

* စာရေးဆရာ အထောက်တော်လှအောင် ကွယ်လွန်။

(၂၃) ရက်။

* ဗိုလ်ချုပ်ကြီးစောမောင်အား ကျန်းမာရေးအခြေအနေကြောင့်အနားပေးကာ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးသန်းရွှေ ရာထူးတက်လာသည်။

(၂၄) ရက်။

* နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးအတွက် အန္တရာယ်မရှိဟုယူဆသည့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားတချို့ကို စစ်အစိုးရက လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ပေးခဲ့သည်။

မေလ
---

(၁၇-၂၀) ရက်။

* ထိုင်းနိုင်ငံ၊ဘန်ကောက်မြို့တွင် ဒီမိုကရေစီအရေး ဆန္ဒပြပွဲများဖြစ်ပွားခဲ့သည်။

ဇွန်လ
-----

(၁၆) ရက်။

* စာရေးဆရာ မောင်လွန်းကြင် ကြို့ပင်ကောက်မြို့၌ ရုတ်တရက်ကွယ်လွန်။

ဇူလိုင်လ
--------

(၁) ရက်။

*

ဩဂုတ်လ
------

(၁) ရက်။

*

စက်တင်ဘာလ
---------

(၁) ရက်။

*

အောက်တိုဘာလ
-----------

(၁) ရက်။

*

နိုဝင်ဘာလ
---------

(၁) ရက်။

*

ဒီဇင်ဘာလ
--------

(၁) ရက်။

*
**စီခွန်ခမ်ကျောင်းတော်**သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ Phayao ဒေသ၊ Phayao မြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံအတွင်းတွင် Chiang Saen ခေတ်က အကြီးဆုံးဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် တည်ရှိရာနေရာလည်း ဖြစ်သည်။ Phayao ကန်၏ ကမ်းစပ်တွင် တည်ရှိသည်။

သမိုင်း
-------

စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည့် ရက်စွဲသည် ၁၂ ရာစုတွင် ဖြစ်သည်ဟု တစ်ခါတရံ တွေ့ရသည်။ လက်ရှိအချိန်တွေ့မြင်နေရသည့် ပုံစံမှာမူ ၁၉၂၃ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ပြီးစီးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ကျောင်းတော်၏ အဓိကဖြစ်သည့် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်သည် ၁၄၉၁ နှင့် ၁၅၂၄ ခုနှစ်များအတွင်းက သွန်းလုပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ဗိသုကာနှင့် အနုပညာ
------------------

Phra Chao Ton Luang ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်သည် ၁၄ မီတာ (၄၆ ပေ) အကျယ်ရှိကာ ၁၆ မီတာ (၅၂ ပေ) အမြင့် ရှိ၏။ ၁၅ ရာစု နှင့် ၁၆ ရာစုကာလများက တည်ထားကိုးကွယ်သည့် ပုံစံ ဖြစ်သည်။

အမည်တွင်ပုံ
-----------

ဗုဒ္ဓသည် စီခွန်ခမ်ကျောင်းတော်နေရာကို ကိုယ်တိုင်ရွေးချယ်ခဲ့သည်ဟူသည့် ဒဏ္ဍာရီများ ရှိခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓသည် နေရောင်မှ အရိပ်ရစေရန် ရှာဖွေရာ ကြီးထွားကာပေါက်ရောက်နေသည့် သစ်ပင်ကို သူ၏ မြင်ကွင်းတွင် တွေ့ခဲ့သည်။ ထိုသစ်ပင်ကို ငှက်တစ်ကောင်သည် သစ်စေ့မှ စိုက်ပျိုးထားသည်ဟု ဆိုသည်။

ကိုးကား
-------
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်ဝယ် သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မရသေးသောစည်းစိမ်ဥစ္စာကို ရဖို့ရန် ရပြီးသောစည်းစိမ်ဥစ္စာများ တိုးပွားရန် မဖြစ်နိုင်သော ဈေးသည်၏လုပ်ငန်းသုံးမျိုး ဖြစ်နိုင်သောလုပ်ငန်းသုံးမျိုး နှင့် မရသေးသောကုသိုလ်ကို မရရှိရန်, ရရှိပြီးသောကုသိုလ်ကို မတိုးပွားစေနိုင်သော ရဟန်း၏လုပ်ငန်းသုံးမျိုး ရရှိတိုးပွားစေနိုင်သောရဟန်း၏ လုပ်ငန်းသုံးမျိုးတို့ကို နှိုင်းယှဉ်၍ ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

---

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့၌ လျင်မြန်စွာ များပြားကြီးပွားနိုင်သော ဈေးသည်နှင့် ကုသိုလ် တရားတို့၌ လျင်မြန်စွာ မြင့်မြတ်ကြီးပွားစေနိုင်သော ရဟန်းတို့၏ စက္ခုမာ, ဝိဓုရ, နိဿယသမ္မန္န တရားသုံးမျိုးတို့ကို ဈေးသည်နှင့် ရဟန်းတော်များအလိုက် အကျယ်တဝင့်ဝေဖန်၍ ရဟန်းတော်တို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

ပဌမသုတ်, ဒုတိယသုတ်တို့၏ အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ်ရာ ဖွင့်ဆိုချက်များ ပါရှိပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -အံ၊၁၊၁၁၃-၄။ အံ၊မြန်၊၁၊၁၃၂။ အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၈၅-၆။ အံ၊ဋီ၊၂၊၈၈။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ တိကနိပါတ၊ ၁-ပဌမပဏ္ဏာသက၊ ၂-ရထကာရဝဂ္ဂ၊ နဝမသုတ်။
2. ↑  -အံ၊၁၊၁၁၄-၅။ အံ၊မြန်၊၁၊၁၃၂-၄။ အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၈၆-၇။ အံ၊ဋီ၊၂၊၈၉-၉၀။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ ... ဒသမသုတ်။
3. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

 သတ္တမသုတ်၊ အဋ္ဌမသုတ်၊ နဝမသုတ်၊ ဒသမသုတ်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ်-

၁။ = ပါပ-သူယုတ်မာ, ပါပဓမ္မ= သူယုတ်မာဓမ္မ၊

၂၊= ပါပေနပါပတရ= သူယုတ်မာထက်သူယုတ်မာ၊ = ပါပဓမ္မန ပါပဓမ္မတရ=ယုတ်မာသောဓမ္မအောက် အထူးသဖြင့်ယုတ်မာသောဓမ္မ။

၃။ = ကလျာဏ= သူတော်ကောင်း, ကလျာဏဓမ္မ= သူတော်ကောင်းတရား။

၄။ = ကလျာဏေန ကလျာဏတရ= သူတော်ကောင်းထက် သူတော်ကောင်း, = ကလျာဏေန ကလျာဏဓမ္မတရ-သူတော်ကောင်းတရားထက် အထူးသဖြင့် ကောင်းသောတရားဟူသောလူပုဂ္ဂိုလ်များ ကျင့်သုံးပြုလုပ်နေသော ဒုစရိုက်တရား ၁၀-ပါးနှင့် မိစ္ဆာဉာဏီ မိစ္ဆာဝိမုတ္တိနှင့် သမ္မာဉာဏ, သမ္မာဝိမုတ္တိတို့ကို ကိုယ်တိုင်ရှောင်ကြဉ်, ကျင့်သုံးနေကြပုံ, ပတ်ဝန်းကျင်ကို ရှောင်ကြဉ်, ကျင့်သုံးအောင် ဆောင်ရွက်နေကြပုံ အကျယ်ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ ဖွင့်ဆိုချက် အနည်းငယ် ပါရှိပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -အံ၊၁၅၄၅-၅။ အံ၊မြန်၊၁၊၅၆၀-၃။ အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၈၉။ အံ၊ဋီ၊၂၊၈၈။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ စတုက္ကနိပါတ၊ ၅-ပဉ္စမပဏ္ဏာသက ၁-သပ္ပုရိသဝဂ္ဂ၊
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
**စီဒစ်(ခ်) ဘာလေး** (စစ်မှန်သော လူသား) သည် ၂၀၁၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ရုံတင်ပြသသည့် ထိုင်ဝမ် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။ ၁၉၃၀ ပြည့်နှစ် ဂျပန်ကိုလိုနီခေတ်အတွင်း ထိုင်ဝမ်တိုင်းရင်းသား စီဒစ်(ခ်)လူမျိုး မိုနာ ရူဒေါင်း ဦးဆောင်သည့် ဂျပန်တော်လှန်ရေး သမိုင်းဖြစ်ရပ်မှန်ကို ကိုးကားရိုက်ကူးထားသော ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။ ၎င်းသည်လည်း ဒါရိုက်တာ ဝေ့တယ်စိန့်၏ ဒုတိယမြောက် ဇာတ်လမ်းရှည် ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။

ဝေ့တယ်စိန့်သည် ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ၅ မိနစ်ကြာ ကားပိုင်းတိုကို အစမ်းရိုက်ကူးပြီး ငွေရင်းစိုက်ပေးမည့်သူကို ရှာဖွေခဲ့သော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ခဲ့သည့် ဒါရိုက်တာ ဝေ့တယ်စိန့်၏ ပထမဦးဆုံးသော ဇာတ်လမ်းရှည် ဇာတ်ကား အမှတ် ၇ အငူ သည် ထိုင်ဝမ်ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် ဝင်ငွေအကောင်းဆုံး ဇာတ်ကားအဖြစ် စံချိန်တင်ခဲ့ပြီးနောက်မှသာ စီဒစ်(ခ်) ဘာလေးအား ရိုက်ကူးရန် အစီအစဉ်ကို စတင်နိုင်ခဲ့သည်။ 

ဇာတ်ကားမှာ ၄ နာရီခွဲ ကြာသောကြောင့် အပိုင်းနှစ်ပိုင်းခွဲကာ ရုံတင်ခဲ့သည်။ ပထမတွဲ ‘သူရိန်အလံ’ကို ၂၀၁၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၉ ရက်နေ့တွင် လည်းကောင်း၊ ဒုတိယတွဲ ‘သက်တံ့တံတား’ကို ၂၀၁၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၃၀ ရက်နေ့တွင် လည်းကောင်း အသီးသီး ရုံတင်ခဲ့သည်။
**ညိုထွန်းလူ**သည် ရသစာပေဆောင်းပါးများ၊ ဝတ္ထုတိုများနှင့် ဘာသာပြန်ဆောင်းပါးများ ရေးသားသော စာရေးဆရာတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ်၊၁၀ လပိုင်း၊ ၁၄ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ အရာတော်မြို့၌ အဖ ဦးတင်ထွန်း၊ အမိ ဒေါ်တင်ညွန့်တို့မှ မွေးဖွားခဲ့ပြီး တစ်ဦးတည်းသော သားတစ်ယောက် ဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှာ ဦးတင်မောင်ထွန်း ဖြစ်သည်။

ငယ်ဘဝ
-----

ငယ်စဉ်ကစစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်၊ ဂျိုးတောင်ဘူတာ အ.မ.က နှင့်အရာတော်မြို့၊ အ.ထ.က တွင်ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
၁၉၇၃-ခုနှစ်တွင်မန္တလေးမြို့၊ အ.ထ.က (17) မှ ဒဿမတန်းအောင်မြင်သည်။ ၁၉၈၀-ခုနှစ်တွင်ရန်ကုန်တိမွေးကုတက္ကသိုလ်မှ B.V.S ဘွဲ့ရခဲ့သည်။

စာပေရေးသားခြင်း
---------------

၁၉၈၆-ခုနှစ်တွင်စာပေလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၆- ခုနှစ်တွင်ညိုထွန်းလူ ကလောင်ဖြင့် ဝတ္ထုများကိုရေးသားသည်။
၁၉၉၆-၂၀၀၁-ခုနှစ်ထိကြော်ငြာနှင့်လမ်းညွှန် မဂ္ဂဇင်းတွင် "ကိုထွန်း လမ်း(၈၀)"ကလောင်အမည်ဖြင့် မန္တလေးအတွေး၊ မန္တလေးအရေး ခေါင်းစဉ်ယူကာ လစဉ်ပင်တိုင် မန္တလေးမြင်ကွင်းများကို ရေးသားခဲ့သည်။

၂၀၀၁-ခုနှစ်မှယနေ့အထိတိုင် ပေါ်ပြူလာဂျာနယ်တွင် "ဗေတိုးပုံ" ကလောင်အမည်ဖြင့် အပတ်စဉ်ပင်တိုင် သရော်စာများရေးသားလျက်ရှိသည်။

၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် ညိုထွန်းလူ ကလောင်အမည်ဖြင့် စန္ဒကူး အိမ်ဝတ္ထုတို ပေါင်းချုပ်။

၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ညိုထွန်းလူ ကလောင်အမည်ဖြင့် လွမ်းတဲ့ည ဝတ္တုတို ပေါင်းချုပ်။

၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် "ကိုထွန်း လမ်း(၈၀)" ကလောင်အမည်ဖြင့် မန္တလေး အတွေး၊မန္တလေး အရေးစာအုပ်များ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။

မြန်မာတိုင်း၊ Light မဂ္ဂဇင်း၊ ရတီမဂ္ဂဇင်းတို့အပါအဝင်မဂ္ဂဇင်းများတွင်ဝတ္ထုရှည်များ ဆောင်းပါးများကို ပုဒ်ရေ (၂၀၀၀)ခန့်ရေးသားခဲ့သည်။ 

၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် နေဝင်းမြင့် နှင့် တွဲဖတ်၍ ကပေါတဂီရိ (သို့မဟုတ်) စိမ်းလန်းသောချိုးတောင်ပုံရိပ်များ ခရီးသွားဆောင်းပါး စာအုပ်ထွက်ရှိသည်။
ဆိုင်းတောင်ည၊ ချောင်းကျဉ်းရေစုန်၊ မျက်ရည်များ၊ ဥစ္စာစောင့်၊ ကိုးဆယ်ခွန်၊ စသည့် ဝတ္တုများကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်ဆိုခဲ့သည်။

ရရှိခဲ့သော စာပေဆုများ
---------------------

* ကြောင်နှင့် ကြောင်ဝတ္ထုတို ( ၂၀၀၁ ခုနှစ်၊ ထန်းရိပ်ညိုစာပေဆု )
* ငိုရသူ ဝတ္ထုတို ( ၂၀၀၇ ခုနှစ်၊ ကလေးမြို့မှ ကလေးစာပေဆု )
* ရုက္ခစိုးနှင့်အခြားဝတ္ထုတိုများ၊ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ် ( ၂၀၀၈ ခုနှစ်၊ တော်ဘုရားလေးစာပေဆု)
* ဥစ္စာစောင့်နှင့်အခြားဝတ္ထုတိုများ(အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်)၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် မဲခေါင်မြန်မာစာပေဆုတို့ကို ရရှိခဲ့သည်။

အိမ်ထောင်ရေး
------------

(၃ဝ၊၁ဝ၊၂ဝဝ၈)ရက်တွင် မမီမီသော် B.Sc(Math) ပန်းပွင့်အိမ်အလှပြုပြင်ရေး နှင့် လက်ထပ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  လူငယ်ဂျာနယ်လစ်တွေကို အနာဂတ်စာပေနယ်မှာ မြင်တွေ့ဖို့ မျှော်လင့်နေတဲ့ မဲခေါင်စာပေဝတ္ထုတိုဆုရှင် ညိုထွန်းလူ။ 4 June 2020 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။
ဆွေလှိုင်ဦး

ဆွေလှိုင်ဦး (၁၉၃၉ - ၁၉၇၉)
-------------------------

၁။ အမည်ရင်း - ဦးသက်ဝေ  

၂။ မိဘအမည် - ဦးကိုကြီး + ဒေါ်အေး  

၃။ မွေးသက္ကရာဇ် - ၂၆၊ ၉၊ ၁၉၃၉  

၄။ မွေးဖွားရာ ဒေသ - မန္တလေးမြို့  

၅။ ကလောင် အမည်ခွဲများ - မောင်ဆွေသက်

ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ်
---------------

ဆရာ ဆွေလှိုင်ဦးအား အဖ ဦးကိုကြီး၊ အမိ ဒေါ်အေးတို့မှ မန္တလေးမြို့တွင် ၁၉၃၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်း ၄ ယောက် အနက် ဒုတိယမြောက် ဖြစ်သည်။ တပ်မတော် (လေ) တွင် အုပ်ခွဲ တပ်ကြပ်ကြီး အဆင့်ဖြင့် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် အငြိမ်းစား ယူခဲ့သည်။ တပ်မတော် (လေ) တွင် တာဝန် ထမ်းဆောင်စဉ်ကပင် ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် ပြစ်မှု မဂ္ဂဇင်း၌ စာပေ စတင် ရေးသားခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က ကလောင်အမည်မှာ 'မောင်ဆွေသက်' ဖြစ်သည်။

  

ထို့နောက် လျှို့ဝှက်သဲဖို မဂ္ဂဇင်းတွင် ဝတ္ထု အတို၊ အရှည်များ ရေးသားခဲ့သည်။ ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် 'အငြိုးတရစ် အဆိုးတရပ် အချစ် တဖူးငုံ' လုံးချင်း ဝတ္ထုတိုအား စတင် ရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့သည်။

  

ဆရာ ဆွေလှိုင်ဦးသည် စာရေးခြင်း အပြင် ပန်းချီဆရာ၊ ဓာတ်ပုံဆရာ အဖြစ်ပါ လုပ်ကိုင် ခဲ့သည်။ ဆရာ ဆွေလှိုင်ဦးသည် ယခင် စာပေလုပ်သား၊ မြန်မာနိုင်ငံ အသင်း၊ ပန်ချီ၊ ပန်းပု ကောင်စီ၊ ကုက္ကိုင်း ရေကူး အသင်း၊ စစ်မှုထမ်းဟောင်း အဖွဲ့၊ ကျိုက္ကဆံ မြင်းစီး အသင်းတို့တွင် အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

  

ဆရာ ဆွေလှိုင်ဦးသည် ၁၂၊ ၄၊ ၁၉၇၉ ခုနှစ်၊ ည ၉ နာရီ ၃ဝ မိနစ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။

  

ဆရာ ဆွေလှိုင်ဦးသည် အမှတ် ၁၆၊ ဝေဠုဝန် (၁) လမ်း၊ ဝေဠုဝန်တောင်ရပ်ကွက်၊ စမ်းချောင်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်မြို့နယ်တွင် နေထိုင်ခဲ့သည်။ ဆရာ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီး ဒေါ်မြတ်ရီဟန် (အထူး သူနာပြု- အမျိုးသမီးဆေးရုံ)၊ သမီး မနွေးနွေးဦး(B.A. - မြန်မာစာ)၊ သားမောင်ဇော်ရှင်း B. A. Hons. (Psychology) တို့ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။

ရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ
------------------------------

၁။ အငြိုးတရစ် အဆိုးတရပ် အချစ်တဖူးငုံ (၁၉၇၄)

၂။ မြသည်စံအိမ် နေညိုချိန် (၁၉၇၅)

၃။ ရွှေလှေကားနှင့် တက်ခဲ့ပါ (၁၉၇၅)

၄။ ဂျက်မ (၁၉၇၆)

၅။ မချောလေးယောက် ကိုယ်တစ်ယောက် (၁၉၇၆)

၆။ မြစံပယ်မြိုင် (၁၉၇၆)

၇။ အင့် (၁၉၇၆)

၈။ လေဟုန်စီး၍ မြေကြီးတုန် (ပထမပိုင်း) (၁၉၇၆)

၉။ လေဟုန်စီး၍ မြေကြီးတုန် (ဒုတိယပိုင်း) (၁၉၇၆)

၁၀။ နေတစ်လွှာ၊ လေတစ်လွှာ၊ မြေကမ္ဘာ (၁၉၇၇)

၁၁။ သွေးကပြောသော စကား (၁၉၇၇)

၁၂။ မချောဆယ်ယောက် ကိုယ်တစ်ယောက် (၁၉၇၇)

၁၃။ မအေးပွင့်၊ မြင့်မြင့်စန်း၊ လမ်းသုံးဆယ် (၁၉၇၇)

၁၄။ အချစ်ညရဲ့ ရင်ခုန်သံ (ပထမပိုင်း) (၁၉၇၇)

၁၅။ အချစ်ညရဲ့ ရင်ခုန်သံ (ဇာတ်သိမ်းပိုင်း) (၁၉၇၈)

၁၆။ ချစ် (၁၉၇၈)

၁၇။ တကိုယ်တော် ဘခက် (၁၉၇၉)

၁၈။ တကိုယ်တော် ဘခက်နှင့် ရင်သိမ့်တုန် ဝတ္ထုများ (၁၉၇၉)

၁၉။ မိုးပေါ်က မချော (၁၉၇၉)

၂၀။ ဈေးချိုသူ (၁၉၈၀)

၂၁။ ကြောင်ရိုင်းသုံးဆယ် (၁၉၈၄)

၂၂။ နေတစ်လွှာ၊ လေတစ်လွှာ၊ မြေကမ္ဘာ (၁၉၉၅)

၂၃။ မချောလေးယောက် ကိုယ်တစ်ယောက်

၂၄။ တတိယမြောက် မှည့်

ကိုးကား
-------

1. ↑  ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီးဌာန (ရုံးချုပ်)၊ စာတည်းအဖွဲ့ စုဆောင်း ပြုစုပြီး ရွှေဟင်္သာ စာအုပ်တိုက်မှ ၂၀၀၆ နိုဝင်ဘာမှာ ပထမအကြိမ် ထုတ်ဝေ ဖြန့်ချိခဲ့တဲ့ 'နှစ်ဆယ်ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာများနှင့် စာစုစာရင်း (ဒုတိယတွဲ)'
***ဆွမ်းမွှေး***သည် Pandanaceaeအုပ်စုဝင် မော်ရီတေးနီးယားနိုင်ငံရှိ အလေ့ကျပေါက် တွေ့ရလေ့ရှိသော အပင်မျိုးစိတ်ဖြစ်သည်။

ဝိသေသလက္ခဏာ
-----------

အမြစ်ထောက်တိုင်ဖြင့် မီးခိုးရောင်ပင်စည် "ဆွမ်းမွှေး" 
အနိမ့်ဆုံး (၆-၈)မီတာရှိသော သစ်ခက်ပင်မျိုးဖြစ်သည်။ ၂၀ စင်တီမီတာအကျယ်ရှိသော မီးခိုးရောင်ပင်စည်နှင့် ပင်စည်ခြေနားတွင် အနည်းငယ်မျှသော ထောက်တိုင်အမြစ်များသာ(အားလုံးမဟုတ်) ရှိသည်။ အရွက်သည် သွယ်လျသေးသိမ်ပြီး အစိမ်းဖျော့ဖျော့အရောင်ရှိသည်။ ရွက်နားသည် အလွန်သေးသွယ်ပြီး ညိုဝါရောင်ကျောရိုးဖြင့် အနားသတ်ကြသည်။ ရွက်လယ်ကြောရှိ ကျောရိုးသည် အောက်ခြေနီးပါးမျှရှိသည်။ ဤမျိုးစိတ်အများစု၏ ပုံသဏ္ဌာန်နှင့် ကြီးထွားမှုပုံစံသည် Pandanus barkleyiနှင့် ဆက်နွယ်သွင်တူသည်။

ဤမျိုးစိတ်ကို အလွယ်ဆုံးခွဲခြားကြသည်မှာ ၁၇-၂၀ စင်တီမီတာ globose, glaucous, ညိုပြာရောင် အသီးခေါင်းတို့နှင့်ဖြစ်သည်။ သည်ကြီးထွားမှုသည် တိုတောင်းပြီး၊ ပြည့်ဖြိုးသောပင်စည်ရှည်နှင့် သေးသွယ်ပြီး အရွက်သဏ္ဌာန်ပွင့်ခံရွက်သည် အသီးခေါင်းအထိ ရှည်ထွက်ကြသည်။ သီးခေါင်းတစ်ခုတွင် ဖိသိပ်ထားသော ပုံမမှန်သောထောင့်သဏ္ဌာန် အသားများပြီး အစေ့မာ ၃၅-၄၅အထိ ပါဝင်သည်။ အသားများ အစေ့မာ၏မြင်သာသောအပိုင်းမှာ ထောင်တက်ခြင်းနှင့် ခွဲစုနေသောအစေ့အိတ်နှင့် အက်ကြောင်းဖုံးထားသော ပြားပြီး အဖျားရှုးသောအဝိုင်းထုချွန်ပုံရှိသည်။

တည်ရာပုံ
--------

မော်ရီတေးနီးယားတွင် တွေ့ရသည်မှာ ကုန်းမြင့်များတွင် သီးခြားနေရာအကွက်ဖြင့် သိသာစွာကြီးထွားမှု ရှိကြသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ အစေ့အစား အပင်သဘာဝနည်းဖြင့် ပျံ့နှံ့ပေါက်ရောက်ကြသည်။ အရွက်ဖုတ်ဖြင့် ဝေးသောနေရာ၊ ရောက်ရှိသောမြေကြီးပေါ် အမြစ်တွယ် ခွဲထုတ်ပွားများမှုလည်း ဖြစ်စေနိူင်သည်။ ဤနည်းအားဖြင့် ကျယ်ပြန့်ပွားများမှုကို ဦးတည်သွားနိူင်ကြသည်

ကိုးကား
-------

1. ↑  Vaughan RE, Wiehe PO (1953) *The genus Pandanus in the Mascarene Islands*. Journal of the Linnean Society of London, Botany 55(356): 1-33. doi: 10.1111/j.1095-8339.1953.tb00001.x.
2. ↑  Strahm, W.A. 1993. *The conservation and restoration of the flora of Mauritius and Rodrigues*. Unpublished Ph.D. Thesis (2 vols.), Reading University, UK.
3. ↑  Vaughan, R.E. and Wiehe, P.O. 1953. *Flore des Mascareignes, Genus Pandanus*. The Sugar Industry Research Institute, Mauritius, ORSTOM, Paris and RBG, Kew.
4. ↑  Roskov Y. Abucay L. Orrell T. Nicolson D. Bailly N. Kirk P.M. Bourgoin T. DeWalt R.E. Decock W. De Wever A. Nieukerken E. van, Zarucchi J. Penev L. eds. (2018). *Species 2000 & ITIS Catalogue of Life*, 20 December 2017. Digital resource at www.catalogueoflife.org/col. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-8858.

|  |  |
| --- | --- |
|  | ဝီကီမီဒီယာ ကွန်မွန်းစ်တွင် ***Pandanus glaucocephalus*** နှင့် ပတ်သက်သော မီဒီယာ ရှိသည်။ |
ဟင်္သာပြဒါး(Cinnabar Hg S-Mercuric Sulphide)
--------------------------------------------

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပြုလုပ်သော 
ယွန်းထည်များရှိ အနီရောင်မှာ ဟင်္သာပြဒါးနှင့် ခြယ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ဘုရားကျောင်းကန်များရှိ အာရုံခံ 
တန်ဆောင်းများရှိ သစ်၊ သို့မဟုတ် အုတ်တိုင်များ၌ မှန်စီရွှေချ ပြုလုပ်ရာတွင် အနီရောင် ပါရှိနေခြင်းသည်လည်း ဟင်္သာပြဒါးနှင့် ခြယ်ထားခြင်းကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။

ဟင်္သာပြဒါးကို ဟင်္သာပြဒါးရိုင်းမှ ပြုလုပ်ယူလေ့ရှိကြသည်။ ထိုသို့ မပြုလုပ်လိုလျှင် ပြဒါးနှင့် ကန့်ကို ရော၍ ကြိတ်ရသည်။ တဖန် ကော့စတစ်ပိုတက် ဖျော်ရည်နှင့် ရောပေးပြီးလျှင် အပူတိုက်ပေးရသည်။ အပူတိုက်ပေးစဉ် မွှေပေး 
ရသည်။ ထိုသို့ မွှေပေးသောအခါ ဆာလဖိုက်အမည်း ဖြစ်လာသည်။ ထိုဆာလဖိုက် အမည်းကို ရေနွေးငွေ့ဖြင့် တာရှည်အပူတိုက်ပေးပြန်သောအခါတွင် ဟင်းသပြဒါးခေါ်
ဆိုးဆေးတစ်မျိုး ဖြစ်လာလေသည်။

ရှေးမြန်မာလူမျိုးတို့သည် မင်ကြောင်များ ထိုးလေ့ရှိကြသည်။ မင်ကြောင်တွင်
အနက်နှင့်အနီဟူ၍ အရောင်နှစ်မျိုးရှိရာ အနီရောင်ဖြင့် မင်ကြောင် ထိုးလိုသော
အခါ ဟင်္သာပြဒါးကို အသုံးပြုကြသည်။ ဟင်္သာပြဒါးတွင် ဆေးထိုး ဟင်္သာပြဒါးမှာအကောင်းဆုံးဖြစ်သည်ဟု သိရသည်။[1]

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄)
* ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ၏ အဘိုးလေး ဗိုလ်လရောင် နှင့် မှားနိုင်သည်။

ငယ်စဉ်ဘဝ နှင့် ပညာရေး
---------------------

သခင်ဗဂျမ်း (ခေါ်) ဗိုလ်လရောင်သည် ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ၁၉၁၁ မေ ၂၈ (၁၂၇၅ ခုနှစ် နယုန်လဆန်း ၁-ရက်နေ့) တွင် ဦးသာဒွါး ဒေါ်သင် တို့မှ ဖွားမြင်၍ မွေးချင်း ၉ ဦးအနက်မှ ပဉ္စမမြောက်ဖြစ်သည်။ မင်းဘူး အစိုးရ အထက်တန်းကျောင်းတွင် ၁၀တန်း အထိပညာသင်ကြား၍ အသက် ၁၇ နှစ် အရွယ်တွင် သက်ပန်းဆရာတော် ၏ ဂျီစီဘီအေ သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။

နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုအစ
------------------------

၁၉၃၁ ခုနှစ်တွင် တို့ဗမာအစည်းအရုံး ဌာနချုပ် ခေါင်းဆောင်များဖြစ်ကြသော သခင်ထွန်းအုပ်၊ သခင်လေးမောင်၊ သခင်ဗစိန် တို့ စည်းရုံးရေးအတွက် မင်းဘူးမြို့သို့ရောက်လာရာ ၁၀တန်းကျောင်းသား မောင်ဗဂျမ်းသည် တို့ဗမာအစည်းအရုံး ၏ ဝါဒ နှင် သဘောတရား တို့ကို များစွာသဘောကျ နှစ်ခြိုက်၍ အသင်းဝင်ခဲ့ရာမှ သခင်ဗဂျမ်းဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၃၃ တွင် မင်းဘူးမြို့၌ တို့ဗမာအစည်းအရုံးခွဲ ကို တည်ထောင်ရာ မြို့နယ်စည်းရုံးရေး ခေါင်းဆောင်တစ်ဦး အဖြစ်တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ကျောင်းနေဘက် သူငယ်ချင်းများဖြစ်ကြသော သခင်မင်းကျောက်၊ သခင်ထွန်းအောင်၊ သခင်ကြောင်ရွှေ တို့နှင့် လက်တွဲဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင် ဖြစ်လာခြင်း
------------------------------

ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ် နီး၍ တို့ဗမာအစည်းအရုံးက အင်္ဂလိပ်အခက်-ဗမာ့အချက် ဟူသော ကြွေးကြော်သံဖြင့် လှုံ့ဆော်သောအခါ သခင်ဗဂျမ်း တို့ကလည်း အရေးတော်ပုံ ပေါ်လာလျှင် တော်လှန်ရန် အသင့်ဖြစ်နေခဲ့သည်။ သခင်အောင်ဆန်း ဂျပန်သို့ ရောက်သွားပြီဟု ကြားသောအခါ သခင်ဗဂျမ်းသည် ရန်ကုန်သို့ ဆင်းပြီး နဂါးနီ သခင်ထွန်းရွှေ၊ သခင်ဗဟိန်း စသည့် ဌာနချုပ် ခေါင်းဆောင်များနှင့် အတူ မြေအောက်တော်လှန်ရေး လုပ်ငန်းများ ဆောက်ရွက်ခဲ့သည်။ အစည်းအရုံးတာဝန်ဖြင့် ဒေးဒရဲ ရောက်နေစဉ် ဌာနချုပ်မှ ဂျပန်သို့စစ်ပညာ သင်သွားရန် ပြန်ခေါ်ခဲ့သည်။ သို့ဖြင့် ရဲဘော်သုံးကျိပ် ပထမ အသုတ် တွင်ပါဝင်ခဲ့လေသည်။

ဘဝနိဂုံး
--------

၁၉၆၉-ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ(၉)ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ နှလုံးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  တက္ကသိုလ် စိန်တင် ၊ ၁၉၆၈
2. ↑  ၂ဝရာစု မြန်မာ့သမိုင်း သန်းဝင်းလှိုင်၊ ၂ဝဝ၉ ခု၊ မေလ၊ ကံကော်ဝတ်ရည် စာပေ။

စိန်တင်၊ တက္ကသိုလ် (၁၉၆၈)။ *ရဲဘော်သုံးကျိပ်မော်ကွန်း*။
  


| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးအတွက် သက်စွန့်ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသော ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင်များ နှင့် ဂျပန်ပြည်သို့ စစ်ပညာသင် သွားရန်အတွက် မြန်မာပြည်မှ အသုတ်လိုက်ခွဲ၍ လျှို့ဝှက်ထွက်ခွာမှုပြဇယား |
| --- |
| အသုတ်ခွဲ၍ဂျပန်ပြည်သို့ထွက်ခွာမှု | 
* ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင်အမည်

 |
| ပထမအသုတ် (၅) ဦး | 
* ဗိုလ်တေဇ
* ဗိုလ်လက်ျာ
* ဗိုလ်လရောင်
* ဗိုလ်မိုး
* ဗိုလ်ရန်နိုင်

 |
| ဒုတိယအသုတ် (၇) ဦး | 
* ဗိုလ်မြင့်အောင်
* ဗိုလ်မင်းခေါင်
* သခင်သန်းတင်
* ဗိုလ်ကျော်ဇော
* ဗိုလ်ဘုန်းမြင့်
* ဗိုလ်ရဲထွဋ်
* ဗိုလ်လင်းယုန်

 |
| တတိယအသုတ် (၃) ဦး | 
* ဗိုလ်ဇေယျ
* ဗိုလ်တောက်ထိန်
* ဗိုလ်တာရာ

 |
| စတုတ္ထအသုတ် (၁၁)ဦး | 
* သခင်ထွန်းအုပ်
* ဗိုလ်နေဝင်း
* ဗိုလ်မှူးအောင်
* ဗိုလ်မြင့်ဆွေ
* ဗိုလ်မင်းရောင်
* ဗိုလ်ဇင်ယော်
* ဗိုလ်မိုးညို
* ဗိုလ်ဉာဏ
* ဗိုလ်စောနောင်
* ဗိုလ်စောအောင်
* ဗိုလ်ဗလ

 |
| အခြားနည်းများဖြင့် (၄) ဦး | 
* ဗိုလ်ရန်အောင်
* ဗိုလ်စကြာ
* ဗိုလ်မြဒင်
* ဗိုလ်ထိန်ဝင်း

 |