**Microsoft Windows** (သို့မဟုတ် **Windows**) ဆိုသည်မှာ မိုက်ခရိုဆော့ဖ်ကော်ပိုရေးရှင်း မှထုတ်လုပ်သော ကွန်ပျူတာ စက်လည်ပတ်ရေး စနစ် ကိုရည်ညွှန်းခြင်းဖြစ်သည်။ မိုက်ခရိုဆော့ဖ် ကော်ပိုရေးရှင်းမှ Windows ဆိုသောအမည်ဖြင့် ယခင် MS-DOS တွင် Graphical User Interfaces (GUIs) များအပေါ် စိတ်ဝင်စား မှုကြီးထွား လာသည် နှင့်အမျှထပ်မံအဆင့်မြှင့်ကာ ၁၉၈၅ နိုဝင်ဘာလတွင်စတင် မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ Microsoft Windows သည် ကမ္ဘာ့ တစ်ကိုယ်ရေသုံးကွန်ပျူတာများ၏ ဈေးကွက်တွင် အချိန်တိုတိုဖြင့် ကြီးထွားစိုးမိုးလာနိုင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ် IDC conference မှာ IDC မှ Vice President ဖြစ်သူ Avneesh Saxena က Windows သည် လက်ရှိ Client Operatingsystem ဈေးကွက်မှာ ၉၀% ခန့်နေရာယူထားပြီလို့ ပြောကြားခဲ့သည်။ လက်ရှိ နောက်ဆုံး Windows ၏ client version အဖြစ် Windows 10 နေရာယူထားပြီး၊ Server version အဖြစ် Windows Server 2012 ကိုအသုံးပြုနေပြီဖြစ်သည်။

16-bit Operating Environments
-----------------------------

(GUI)Graphical User Interface ကို အသုံးပြုထားသည့် အစောဆုံး Windows version များဖြစ်သည်။ များသောအားဖြင့် ယင်းတို့ကို MS-DOS အပေါ်မှာတင်၍ run ထားပြီး ၎င်းတို့ကို file system services များအတွက် အသုံးပြုခဲ့သည်။ အစောဆုံးဟု ယူဆနိုင်သည့် 16-bit Windows version များတွင် operating system ၏လုပ်ဆောင်ချက်များ မပါဝင်ပေ။ ၎င်း၏ ကိုယ်ပိုင် executable file format များနှင့် ကိုယ်ပိုင် device drivers (timer, graphics, printer, mouse, keyboard )စသည့် application များအတွက် လိုအပ်ချက်များလည်း မပါဝင်ပေ။ MS-DOS နှင့်မတူသည်မှာ Windows သည် အသုံးပြုသူများအား အမျိုးမျိုးသော graphical application တွေကို တစ်ချိန်တည်းတစ်ပြိုင်တည်းတွင် အသုံးပြုနိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။

Windows Vista
-------------

အကျယ်တဝင့် ဖော်ပြထားသောဆောင်းပါး - Windows Vista
ထုတ်လုပ်မှု အဆင့် ကြာရှည်စွာ အချိန်ယူပြီးနောက်ပိုင်း ၂၀၀၆ ခုနှစ် နိုင်ဝင်ဘာလ ၃၀ ရက်နေ့မှာ Windows Vista ကို မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ User Interface မွန်းမံမှုများ ပါဝင်ပြီး နည်းပညာပိုင်းနှင့် လုံခြုံရေးပိုင်းအရ ပြောင်းလဲမှုများစွာ ပါဝင်သည်။ သို့သော် စက်အတက် နှေးခြင်း၊ အလုပ်လုပ်နိုင်မှု ကျဆင်းခြင်း စသည်တို့ကြောင့် Windows Vista ဟာ အောင်မြင်သင့်သလောက် မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။ 2008 ခုနှစ် နှစ်စပိုင်းတွင် Windows Server 2008 ကို မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။

Windows 7
---------

အကျယ်တဝင့် ဖော်ပြထားသောဆောင်းပါး - Windows 7
၂၀၀၉ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၂ ရက်နေ့တွင် မိုက်ခရိုဆော့ဖ် ကုမ္ပဏီမှ Windows 7 နှင့် Windows Server 2008 R2 တို့ကို ကွန်ပျူတာ ထုတ်လုပ်သူများကို စတင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ယခင် Windows Vista ထက် ပိုမိုများပြားသော လုပ်ဆောင်ချက်အသစ်များကို မိတ်ဆက်ပြသနိုင်ခဲ့သည်။ Windows Vista နှင့် အသုံးပြု၍ ရသော အက်ပလီကေးရှင်းများ အားလုံးကို Windows 7 မှာ အသုံးပြုနိုင်အောင် လုပ်ဆောင်ထားသည်။ Windows 7 တွင် Multi-touch ဟုခေါ်သော ပိုမိုထားခြားသောထိတွေ့မှု စနစ်၊ Windows Task-bar အသစ်ပြောင်းလဲခြင်း နှင့် Home-Group ဟုခေါ်သော ချိတ်ဆက်မှုစနစ်အသစ် တို့ အပါအဝင် လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းများကို မြှင့်တင်ထားရှိသည်။

Windows 8 နှင့် 8.1
-------------------

အကျယ်တဝင့် ဖော်ပြထားသောဆောင်းပါး - ဝင်းဒိုးစ် ၈
Windows 7 ပြီးနောက် ၂၀၁၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် Windows 8 ကို မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ အကြီးမားဆုံး ပြောင်းလဲမှုမှာ Metro Design ဖြစ်သည်။ ပုံမှန် Start Menu မပါဝင်တော့ဘဲ Touch-Screen အသုံးပြုသော မိုဘိုင်းပစ္စည်းများကိုပါ အသုံးပြုနိုင်ရန် ရည်ရယ်ထားရှိသည်။ ထို့ပြင် Touch-Screen ကို အထောက်အပံ့ပေးနိုင်သော အက်ပလီကေးရှင်းအသစ်များကိုပါ မိတ်ဆက်ပြသခဲ့သည်။ အခြားပြောင်းလဲမှုများမှာ မိုက်ခရိုဆော့၏ မူပိုင် Cloud အဖြစ် SkyDrive ကို မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ Windows Store အသစ်ကိုပါ အက်ပလီကေးရှင်းများ ရယူနိုင်ရန်အတွက် မွမ်းမံခဲ့သည်။

Windows 8 ၏ အဆင့်မြှင့်တင်မှုအဖြစ် Windows 8.1 ကို အောက်တိုဘာလ ၁၇ ရက်နေ့ ၂၀၁၃ ခုနှစ်က ထုတ်ခဲ့သည်။ Metro UI ကို ထပ်မံမွန်းမံပြီး SkyDrive ကိုလည်း ကောင်းမွန်အောင် ထပ်မံလုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

Windows 10
----------

အကျယ်တဝင့် ဖော်ပြထားသောဆောင်းပါး - ဝင်းဒိုး ၁၀
၂၀၁၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် အသစ်ထွက်ရှိမည့် Windowsအဖြစ် Windows 10 ကို ကြော်ငြာခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဇွန်လိုင်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် တရားဝင်ထွက်ရှိခဲ့သည်။ Windows 8 တွင် မပါဝင်ခဲ့သော Start Menu ပြန်လည်ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ Windows Store ကိုလည်း မျက်နှာပြင်အပြည့်အသုံးမပြုတော့ပေ။ Virtual Desktop System ကိုလည်းအသစ်ထပ်မံ ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ Windows 10 ကို Windows 7 SP1 မှ စတင်၍ အလွယ်တကူ အဆင့်မြှင့်တင်နိုင်မည်ဟု ဆိုသည်။ 

ယခင်က Windows XP သည် လူသုံးအများဆုံးဖြစ်ခဲ့သော်လည်း အခုအချိန်တွင် Windows 7 ကို အသုံးပြုသူပိုမိုများပြားလာခဲ့သည်။ မိုက်ခရိုဆော့ဖ် သည် Windows XP နှင့်ပက်သက်သောထောက်ပံ့မှုများကို ၂၀၁၄ ဧပြီလ ၈ ရက်နေ့တွင် ရပ်ဆိုင်းခဲ့သည်။ Tablet များနှင့် Windows Phone များပေါ်မှာတော့ ဝင်းဒိုးစ် ၈ ကို စတင်အသုံးပြုခဲ့ပြီး Windows 8.1 နှင့် Windows 10 ကိုလဲ အသုံးပြုလာကြပြီဖြစ်သည်။

Windows ထုတ်လုပ်မှုသမိုင်း
--------------------------

| အမည် | စတင်ရောင်းချသည့်နေ့ | ဆက်လက်ထောက်ပံ့မှု ရှိ၊မရှိ |
| --- | --- | --- |
| Windows 1.01 | နိုဝင်ဘာ-၁၉၈၅ | မရှိ |
| Windows 2.03 | နိုဝင်ဘာ-၁၉၈၇ | မရှိ |
| Windows 2.10 | မေ-၁၉၈၈ | မရှိ |
| Windows 2.11 | မတ်-၁၉၈၉ | မရှိ |
| Windows 3.0 | မေ-၁၉၉၀ | မရှိ |
| Windows 3.1 | မတ်-၁၉၉၂ | မရှိ |
| Windows For Workgroups 3.1 | အောက်တိုဘာ-၁၉၉၂ | မရှိ |
| Windows NT 3.1 | ဇူလိုင်-၁၉၉၃ | မရှိ |
| Windows For Workgroups 3.11 | ဒီဇင်ဘာ-၁၉၉၃ | မရှိ |
| Windows 3.2 | ဇန်နဝါရီ-၁၉၉၄ | မရှိ |
| Windows NT 3.5 | စက်တင်ဘာ-၁၉၉၄ | မရှိ |
| Windows NT 3.51 | မေ-၁၉၉၅ | မရှိ |
| Windows 95 | ဩဂုတ်-၁၉၉၆ | မရှိ |
| Windows NT 4.0 | ဇူလိုင်-၁၉၉၆ | မရှိ |
| Windows 98 | ဇွန်-၁၉၉၈ | မရှိ |
| Windows 98 SE | မေ-၁၉၉၉ | မရှိ |
| Windows 2000 | ဖေဖော်ဝါရီ-၂၀၀၀ | မရှိ |
| Windows ME | စက်တင်ဘာ-၂၀၀၀ | မရှိ |
| Windows XP | အောက်တိုဘာ-၂၀၀၁ | မရှိ |
| Windows XP 64-bit Edition (IA-64) | မတ်-၂၀၀၃ | မရှိ |
| Windows Server 2003 | ဧပြီ-၂၀၀၃ | မရှိ |
| Windows XP Professional x64 Edition (x86-64) | ဧပြီ-၂၀၀၅ | မရှိ |
| Windows Fundamentals for Legacy PCs | ဇူလိုင်-၂၀၀၆ | မရှိ |
| Windows Vista | နိုင်ဝင်ဘာလ-၂၀၀၆ | ရှိ (၁၁-ဧပြီ-၂၀၁၇ထိ) |
| Windows Home Server | ဇူလိုင်-၂၀၀၇ | မရှိ |
| Windows Server 2008 | ဖေဖော်ဝါရီ-၂၀၀၈ | ရှိ (၁၄-ဇန်နဝါရီ-၂၀၂၀ထိ) |
| Windows 7 and Windows Server 2008 R2 | အောက်တိုဘာ-၂၀၀၉ | ရှိ (၁၄-ဇန်နဝါရီ-၂၀၂၀ထိ) |
| Windows Home Server 2011 | ဧပြီ-၂၀၀၁၁ | ရှိ (၁၂-ဧပြီ-၂၀၁၆ထိ) |
| Windows Server 2012 | စက်တင်ဘာ-၂၀၀၁၂ | ရှိ |
| Windows 8 | အောက်တိုဘာ-၂၀၀၁၂ | ရှိ |
| Windows 8.1 and Windows Server 2012 R2 | အောက်တိုဘာ-၂၀၁၃ | ရှိ |
| Windows 10 | ဇူလိုင်-၂၀၁၅ | ရှိ |

ကိုးကား
-------

1. ↑  Lesson 2 - Windows NT System Overview။ *Microsoft TechNet*။ Microsoft။  November 25, 2014 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  Listing of available Windows 7 language packs။ Msdn.microsoft.com။  April 5, 2014 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  App packages and deployment (Windows Store apps) (Windows)။ Msdn.microsoft.com။  April 5, 2014 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။