recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
အာရိယန်လူမျိုးစုသည် (ခရစ်တော်မပေါ်မီ) ဘီစီ၁၇၅၀ ခန့်တွင် အနောက်မြောက်ဘက်မှနေ၍ အိန္ဒိယပြည်တွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာလေသည်။ ထိုသူတို့သည် ဝေဒ (ခေါ်) ဘာသာရေးကျမ်းများကို ယူဆောင်လာကြသည်။ ထိုဝေဒကျမ်းများတွင် ကောင်းကင်တွင် နေသောနတ်၊ မြေပြင်တွင်နေသောနတ်၊ သဘာဝကို အုပ်စိုးသောနတ်၊ ခံစားမှုကို ဖန်ဆင်းပေးတတ်သောနတ် စသောနတ်ဘုရားများကို ဖော်ပြထားသည်။ တန်ခိုးရှင်ဖြစ်ကြသော ထိုနတ်ဘုရားတို့၏ စောင့်ရှောက်မှုကို ရရန်နှင့် နှိပ်ကွပ်မှုမှ လွတ်မြောက်ရန် ယစ် မီးဟုမ်း ပူဇော်ပွဲများ ပြုလုပ်လာကြလေသည်။ ထိုခေတ်၏ ဘာသာရေးသည် ဝေဒကျမ်းများ အဆိုအမိန့်အရ ယစ်ပူဇော်ပွဲတို့သာ လွှမ်းမိုးနေလေသည်။ 

ထို့နောက် ဝေဒကျမ်းများကို အခြေခံကာ ဗြာဟ္မဏကျမ်း၊ အာရညတကျမ်း၊ ဥပနိသျှဒ်ကျမ်းတို့ ထွန်းကားလာကြလေသည်။ နတ်အများကို ကိုးကွယ်နေရာမှ နတ်တစ်ပါးတည်းကိုသာ နတ်ဘုရားကြီးအဖြစ် ကိုးကွယ်လာကြသည်။ ထိုနတ်ဘုရားနှင့် လူသားတို့ကို ဆက်သွယ်ပေးရန် ဗြာဟ္မဏခေါ်သော လူတန်းစားတစ်ရပ် ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ ဤသို့လျှင် အိန္ဒိယနိုင်ငံသမိုင်း၌-

* ခတ္တိယရှင်ဘုရင်မျိုး၊
* ဗြာဟ္မဏပညာရှိမျိုး၊
* ဝေဿလယ်သမားမျိုး၊
* သုဒ္ဒကျွန်မျိုး ဟူ၍ အမျိုးလေးစား ခွဲခြားပေါ်ပေါက်လာခဲ့လေသည်။

နတ်ဘုရားဆိုသည်မှာ ဟိန္ဒူကျမ်းဂန်လာ နတ်မင်းများဖြစ်သည်။
ဘုရားရှင် မယ်တော်များမဟုတ်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မိုးကုတ်၊ ခါတော်မှီကျောင်းတိုက် ဆရာတော် အရှင်ပညိန္ဒာဘိဝံသ(ပထမကျော်-ဘီအေ)၏ မြန်မာနိုင်ငံ ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာစစ်တမ်း
ဝဲဘက်မှာ သမားရိုးကျ စာလုံး ဖြစ်ပြီး ယာဘက်မှာ အလွယ်ရေးစာလုံး ဖြစ်သည်။ ‘ဟန်ဇီ’ဟု အသံထွက်ပြီး ‘တရုတ်စာလုံး’ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
**ဟန်ဇိ** (ရိုးရာတရုတ်: 漢字; ရိုးရှင်းတရုတ်: 汉字; ပင်ယင်: ***ဟန်ဇိ***; Wade–Giles: *han4 tzŭ4*; Jyutping: ***hon3 zi6***; စာပေ: "ဟန်စာလုံးများ") သည် တရုတ်နိုင်ငံနှင့် ဂျပန်နိုင်ငံတို့တွင် စာပေ အရေးအသား၌ အသုံးပြုသည့် ရုပ်ပုံသဏ္ဌာန် စာလုံးများဖြစ်သည်။ ကိုရီးယားတွင် အနည်းငယ် အသုံးပြုပြီး ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင်မူ ယခင်က အသုံးပြုခဲ့သည်။တရုတ်တွင် 'ဟန်ဇီ' ဂျပန်တွင် ‘ခန်းဂျီး’၊ ကိုရီးယားတွင် ‘ဟန်ဂျာ'နှင့် ဗီယက်နမ်တွင် ‘ဟန်တူ’ဟု အသီးသီး ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ သို့သော်လည်း အသံထွက်မတူဘဲ အချို့စာလုံးမှာ အဓိပ္ပာယ် ကွဲလွဲမှု ရှိသည်။ ဥပမာ **湯** သည် တရုတ်ဘာသာဖြင့် ဟင်းချိုရည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော်လည်း ဂျပန်ဘာသာဖြင့် ရေချိုးရန် ရေပူဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ 

တရုတ်စာလုံးများသည်လည်း လက်ရှိအသုံးပြုနေဆဲ ရှေးအကျဆုံး အရေးအသားများ ဖြစ်သည်။ အစောဆုံးအနေဖြင့် ဘီစီ ၁၃၀၀ ခန့်က အရိုးစာများတွင် တွေ့ရှိရသည်။ ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ ထူထောင်ပြီးနောက် အလွယ်ရေး စာလုံးများကို ရုံးသုံးအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ချိန်မှစ၍ ယနေ့တွင် သမားရိုးကျ စာလုံးနှင့် အလွယ်ရေးစာလုံးဟူ၍ တရုတ်စာ ရေးသားနည်း နှစ်မျိုးရှိလာသည်။ သမားရိုးကျ စာလုံးများကို ထိုင်ဝမ်၊ ဟောင်ကောင်နှင့် မကာအိုတို့တွင် သုံးစွဲလျက်ရှိကာ အလွယ်ရေး စာလုံးများကိုမူ တရုတ်အပြင် စင်ကာပူ၊ မလေးရှားနှင့် အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံများတွင် သုံးစွဲကျသည်။ လက်ရှိ ကုလသမဂ္ဂတွင် အသုံးပြုသည့် ရုံးသုံးဘာသာ ၆ မျိုးတွင် ပါဝင်သည့် တရုတ်စာလုံးမှာ အလွယ်ရေးစာလုံးဖြစ်သည်။

၁၇၁၆ ခုနှစ်တွင် ရေးသားပြုစုခဲ့သည့် ‘ခန်းရှီး အဘိဓာန်’တွင် ရေးသားမှတ်တမ်းတင်ထားသော တရုတ်စာလုံး အရေအတွက် ၄၇,၀၃၅ ခန့် ရှိသော်လည်း အများစုမှာ သမိုင်းတလျှောက် စုဆောင်းထားသည့် စာလုံးများ ဖြစ်ကာ ယနေ့တွင် အသုံးနည်းသော မူကွဲ စာလုံးများ ဖြစ်ကြသည်။ ပညာရှင်များ၏ လေ့လာချက်များအရ တရုတ်စာကို ရေရေလည်လည် နားလည်နိုင်ရန်အတွက် စာလုံးအရေအတွက်မှာ ၃၊ ၄ ထောင်သာ တတ်မြောက်ရန် လိုအပ်သည်ဟု သိရသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Chinese Writing Symbols။ Kwintessential။ 27 March 2010 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  2010-03-20 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  History of Chinese Writing Shown in the Museums။ CCTV online။ 21 November 2009 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  2010-03-20 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  Jane P. Gardner & J. Elizabeth Mills။ Journey to East Asia။ Everything.com, F+W Media။ 25 April 2010 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  2010-03-20 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. ↑  Norman, Jerry (2008)။ Chinese Writing။  2009-08-17 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**ရေငုံး** သည် ရယ်လီဒီး မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်၍ ပါဏဗေဒအလိုအားဖြင့် ပေါ်ဇာနာဖွတ်စက ဗေကာရီ ဟုခေါ် သည်။ ရေငုံးသည် လူမြင်မခံတတ်သော ငှက်မျိုး ဖြစ်၏။ ယင်း၏ ကိုယ်ထည်အလျားသည် ခုနစ်လက်မခန့်ရှိသည်။ အပေါ်ပိုင်းသည် ညို၍ အောက်ပိုင်းမှာ နီသည်။ ရေငုံး၏ ခြေထောက်များမှာ နီမြန်းနေ၍ ပျံသန်းစဉ်တွင် ထင်ရှားစွာ မြင်နိုင်သည်။ ပျံသန်းရာ၌ ဖြောင့်ဖြောင့်တန်းတန်း အလွန် 
လျင်မြန်စွာ ပျံသန်းနိုင်သည်။ ရေငုံး၏ အသံမှာ သာယာ ညှင်းပျောင်း၏။ ဆိတ်ငြိမ်စွာနေတတ်၍ သားပေါက်ချိန်၌ပင် မဆူညံကြချေ။

ရေငုံးသည် တစ်နေ့ပတ်လုံး ကိုင်းတောထဲတွင် နေပြီးလျှင် နံနက်နှင့် ညနေအချိန်၌သာ အပြင်ထွက်၍ လယ်ကွင်းများ၌ အစာရှာဖွေသည်။ အလွန် ပုံးလျှိုးကွယ်လျှိုး နေတတ်လေသည်။ မိုးရာသီတွင် သားပေါက်၍ အသိုက်ကို မြေပေါ်၌ မြက် ဖြင့် ပြုလုပ်သည်။ တစ်မြုံလျှင် ငါးဥမှ ရှစ်ဥအထိ ရှိသည်။ ဥအရောင်မှာ ဖြူ၍ အညိုကွက်များ ရှိသည်။ အရှေ့ပိုင်းနိုင်ငံများတွင် ရေငုံးကို အနှံ့အပြား တွေ့ရ သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ ရာသီဥတု သင့်လျော်သောဒေသများ၌ တွေ့ရသည်။ ရေငုံးသည် မြန်မာနိုင်ငံ၌ အမြဲနေသည့်ငှက် သို့မဟုတ် နွေအခါမှ လာရောက်သောငှက် ဖြစ် သည်ကိုမူ အသေအချာ မသိရသေးပေ။

ကိုးကား
-------

1. ↑  BirdLife International (2012). "*Amaurornis akool*". *IUCN Red List of Threatened Species* **2012**. IUCN. old-form url
2. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁)
ယင်းတော်မလေး
ယင်းတော်မလေးသည် အီနောင်နန်းတွင်းဇာတ်တော်ကြီးတွင် ခေါင်းဆောင်မင်းသမီးအဖြစ် ထူးကဲစွာ ကျော်ကြားခဲ့သော တော်သုံးမင်းသမီးဖြစ်ပေသည်။ နာမည်ရင်းမှာ မလေးဖြစ်၍ ယင်းတော်မြို့သူ ဖြစ်သဖြင့် ယင်းတော်မလေးဟု ခေါ်တွင်လေသည်။ ငယ်စဉ်ကပင် ယင်းတော်မြို့စားကို အကြောင်းပြု၍ နေပြည်တော်သို့ ရောက်ပြီးလျှင် နန်းတွင်း၌ အငြိမ့်အပျိုတော်အဖြစ် စတင် အမှုထမ်းရလေသည်။ ထို့နောက် အီနောင်နန်းတွင်းဇာတ်တော်ကြီးတွင် အရေးပါအရာရောက်ဆုံးဖြစ်သူ ပွတ်စပါးမင်းသမီးအခန်းတွင် နိုင်နင်းစွာ အမှုထမ်းနိုင်သဖြင့် မြန်မာဇာတ်သဘင်သည်တို့၏ မိခင်ကြီးသဖွယ် ဖြစ်ပေသည်။ 

ထိုအချိန်က မယင်းတော်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ နန်းတော်သား အရာရှိ မြို့စား၊ ရွာစား၊ သူဌေး၊ သူကြွယ်၊ မင်းပျို၊ မင်းလွင်တို့က ယင်းတော်မလေးဟူ၍ ခေါ်ကြသည်။
နာမည်ကျော်မင်းသမီး ယင်းတော်မလေးသည် မင်းသမီးဘဝ ခေတ်ကောင်းချိန်က အဆင်းအင်္ဂါ လှပ၍ ကနွဲ့ကရ ပျော့ပျော့ ပျောင်းပျောင်းရှိသည်။ တေးကြီး၊ ဘွဲ့ကြီးပတ်ပျိုး၊ ယိုးဒယား စသည်တို့ကို ငယ်စဉ်ကပင် နိုင်နင်းစွာ သီဆိုနိုင်သည်။ ဇာတ်ချင်းများကို သီဆိုရာတွင်လည်း ဖွဲ့ဖွဲ့နွဲ့နွဲ့ လေယူလေသိမ်း၊ ထီးသံနန်းသံ၊ ကြငှန်းသံ မှန်လှသည်ဟု ထိုခေတ်က နန်းတော်သူတို့၏ ချီးကျူးခြင်းခံရသူ ဖြစ်လေသည်။ နန်းတော် 
သူတို့က အီနောင်ဦးစံတုတ်ကို သဘောကျ စွဲလမ်းသည့်နည်းတူ 
နန်းတော်သား၊ မှူးသားမတ်သား၊ မင်းယောက်ျားအရာရှိပိုင်းကလည်း ယင်းတော်မလေးကို သဘောကျ စွဲလမ်းကြလေသည်။ 

သီပေါမင်း ပါတော်မူပြီးနောက် ယိုးဒယားရာမဇာတ်တော်ကြီး အဖွဲ့ဝင်များနှင့် အီနောင်ဇာတ်တော်ကြီး အဖွဲ့ဝင်များသည် မြှောက်စားကြည့်ရှုမည့်ဘုရင် မရှိတော့သဖြင့် ကစဉ့်ကလျား ဖြစ်ကြရရှာလေည်။ သို့သော်လည်း ထိုခေတ်တွင် ပစ္စည်းအင်အား တောင့်တင်းသော တောင်ခွင်မြို့စား မင်းကြီးကတော် 
သည် အီနောင်ဇာတ်ကြီးကို ထောက်ပံ့အားပေးခဲ့ခြင်းကြောင့် 
ဇာတ်သူဇာတ်သားများသည် ရုတ်တရက် အစည်းမပြေသေးဘဲ 
ရှိရုံမျှမက၊ မှူးတော်မတ်တော်၊ ဆွေတော်မျိုးတော်တို့က သားသမီး ရှင်ပြုနားထွင်းမင်္ဂလာပွဲ၊ လက်ထပ်မင်္ဂလာပွဲ စသော သဘင်ပွဲလမ်း အခမ်းအနားတို့တွင် ခေါ်ယူငှားရမ်းအသုံးပြုခဲ့ကြလေသည်။ မင်းကြီးကတော် ကွယ်လွန်ပြီးနောက်၌ပင် မင်းပိုင်း၊ 
သူဌေးသူကြွယ်၊ ကုန်သည်ပိုင်းတို့က ဝိုင်းဝန်း အားပေးကြသဖြင့် ရံဖန်ရံခါ ကပြကြရသေးသည်။

သီပေါမင်းပါတော်မူပြီးနောက် ရှစ်နှစ်ခန့်ကြာသောအခါ ယင်းတော်မလေးသည် မျက်စိတစ်ဘက် ကွယ်သွားသဖြင့် ကျောက်မျက်လုံး တပ်ထားရလေသည်။ မင်းသမီးကြီးသည် အသက်အရွယ်အားဖြင့် ၄ဝ ကျော် ၅ဝ နီးပါးခန့် ရှိလာသည်က တစ်ကြောင်း၊ ဇာတ်ကြီးသားအချို့နှင့် အီနောင် ဦးစံတုတ် 
လည်း အနိစ္စရောက်ကြသည်ကတစ်ကြောင်းတို့ကြောင့် အီနောင်ဇာတ်တော်ကြီးအဖွဲ့ တိမ်မြုပ်ခဲ့ရလေသည်။

ယင်းတော်မလေးမှာမူကား အသက် ၆ဝ-၇ဝ အရွယ်အထိ ဆင်းရဲငြိုငြင်စွာ အသက်ရှည်လျက် ကျန်ရစ်ခဲ့သေးသည်။ အရွယ်အိုမင်းလာပြီ ဖြစ်သော်လည်း နာမည်ကျော်မင်းသမီးကြီးဖြစ်ခြင်းကြောင့် အလှူပွဲအခမ်းအနားပွဲများတွင် အခြားသော မင်းသားတို့နှင့် တွဲကရန် ချီကောက် ငှားခေါ်သူရှိလျှင် လိုက်၍ တွဲကရလေသည်။ မင်းသားများက နှစ်ပါးသွားစကားပြောသော 
အခါ အသက်အရွယ်ကပင် ကြီးသော်လည်း ဝမ်းရေးအတွက် 
ကရသဖြင့် *နင်တို့က တယ်ပြီး မကလက်စမ်းပါနဲ့*ဟု 
မင်းသားလုပ်သူကို တီးတိုးပြောရှာသည်ဟု ဆိုသည်။ ယင်းတော်မလေး၏ ပညာအမွေကို ခံယူခဲ့သောမင်းသမီးဟူ၍ မရှိဟုလည်း ဆိုလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁)
ယင်းချောင်းနှင့် ယင်းချောင်းတံတား
**ယင်းချောင်းတံတား**သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးမြို့၏ မြောက်ဘက် (၁၄)မိုင်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ မြေပျော့လွန်းသော ယင်းချောင်းပေါ်တွင် ယခင်ကတံတားဆောက်လုပ်ရန် မကြိုးစားခဲ့သော်လည်း ယခုအခါတွင် မြန်မာအင်ဂျင်နီယာများ ဦးစီး၍ မြန်မာပြည်ထွက် ပစ္စည်းများကို အသုံးပြုကာ မြန်မာလုပ်သားကြီးများနှင့် ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။ အရှည်ပေ ၄၆၀ ရှိပြီး အကျယ် ၂၄-ပေ ရှိသည်။ တံတား၏ နံဘေးတစ်ဘက်တစ်ချက်တွင် သုံးပေခွဲစီ ကျယ်သော လူသွားလမ်းများ ပါဝင်သည်။ ချောင်းမြေ၏ အထက် ပေ-၄၀ မြင့်နေပြီး ချောင်းတွင်း ရေအများဆုံးအချိန်၌ ရေပြင်အထက် ၁၈-ပေမြင့်နေသေးသည်။

ရှေးအခါက ယင်းချောင်းကို ဖြတ်ကူးရာတွင် နွေအခါ၌ အခက်အခဲ မရှိလှသော်လည်း မိုးရာသီတွင် များစွာခက်ခဲ ကြန့်ကြာ၍ အသက်အန္တရာယ် များလှပေသည်။ မော်တော်ယာဉ်များနှင့် လူများကို လှေဖောင်ကူတို့များဖြင့် ခက်ခက်ခဲခဲ ဖြတ်သန်းသွားလာခဲ့ကြရသည်။ ၁၉၆၅-ခုတွင် တော်လှန်ရေးအစိုးရက တံတားဆောက်လုပ်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၀-ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ (၁)ရက်နေ့တွင် စတင်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ချောင်းမြေမှာ ပျော့လွန်းလှ၍ တံတားတိုင်များကို မြေမာတွေ့သည်အထိ အလွန်နက်ရှိုင်းစွာ တူးပြီးမှ အုတ်မြစ်ချခဲ့ရပေသည်။ မကွေးဘက်ကမ်းမှ တတိယမြောက် တိုင်မကြီးဆိုလျှင် မြေအောက်ပေအနက် (၈၀)အထိ သက်စွန့်ဆံဖျား တူးပြီးမှ အုတ်မြစ်ချခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ တံတားတိုင်ထိပ်၏ ဘေးတစ်ဘက်တစ်ချက်တွင် အစွန်းထွက်၏ ရုပ်တုက်ဘောင်များ ထားရှိပြီး၊ ယင်းဘောင်များတွင် တွဲလွဲခိုတံတားကြမ်းခင်းများနှင့် ဆက်စပ်တည်ဆောက်ထားခြင်း ဖြစ်ပေသည်။

တံတားအနီး ဥယျာဉ်တွင်းရှိ ဆရာစံနှင့် သခင်ဖိုးလှကြီး ရုပ်တု
တံတား၏ တစ်ဘက်တစ်ချက် ထိပ်တွင်လည်း ချဉ်းကပ်လမ်းများနှင့် ဥယျာဉ်များ တည်ဆောက်ထားသည်။ မြောက်ဘက်ထိပ်အရှေ့ဘက် တောင်ကုန်းငယ်ပေါ်တွင် ရေနံမြေသပိတ် အလုပ်သမားခေါင်းဆောင် အာဠာဝက သခင်ဖိုးလှကြီး၏ရုပ်တုနှင့် တောင်သူလယ်သမားခေါင်းဆောင် ဂဠုန်ဆရာစံ၏ ရုပ်တုများကို ထုလုပ်ထားသည်။ အလုပ်သမားခေါင်းဆောင် သခင်ဖိုးလှကြီး၏ ဇာတိချက်ကြွေ မွေးရပ်မြေသည် ယင်းချောင်းတံတား၏ အနောက်ဘက် မိုင်ဝက်ခန့်တွင် ရှိသော သရက်လေးပင်ရွာ ဖြစ်သည်။

ယင်းချောင်းတံတားဖွင့်ပွဲကို ၁၉၇၃-ခုနှစ်၊ မေလ(၄)ရက်နေ့တွင် ဝန်ကြီးဦးစိန်ဝင်းက ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။ ကုန်ကျစရိတ် စုစုပေါင်းမှာ (၄၁)သိန်းကျော် ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  လွင်မောင် (ဇူလိုင် ၁၉၇၅)။ *မှတ်တမ်းသမိုင်း ပဲခူး၊မကွေးတိုင်း*။ p. စာ-၁၄၉/၁၅၀။
တိုင်းတစ်ပါးမှ ဝင်လာသော ကုန်နှင့် တိုင်းတစ်ပါးသို့ ထုတ်သော
ကုန်များပေါ်တွင် စည်းကြပ်သောအခွန်များကို အကောက်ခွန်ဟု 
ခေါ်သည်။ ယခုခေတ်တွင် တိုင်းတစ်ပါးမှ ဝင်လာသော ဝင်ကုန်
များပေါ်တွင် များသောအားဖြင့် အခွန်စည်းကြပ်တတ်ကြရာ 
ယင်းအခွန်ကို သွင်းကုန် ကောက်ခွန်ဟု ခေါ်သည်။ တိုင်းတစ်ပါးသို့ 
ထုတ်သော ကုန်များပေါ်တွင် အကောက်ခွန်ယူသည့် တိုင်းပြည်များမှာ
အနည်း ငယ်မျှသာ ရှိရာ ယင်းအခွန်မျိုးကို ထုတ်ကုန်ကောက်ခွန်ဟု 
ခေါ်သည်။ ထုတ်ကုန်များများ ထုတ်နိုင်အောင် အားပေးသော 
အနေဖြင့် တိုင်းပြည် အများအပြားသည် ထုတ်ကုန်များပေါ်တွင် 
အကောက်ခွန်ယူလေ့ မရှိချေ။ ထုတ်ကုန် အမြောက်အမြား 
ထုတ်နိုင်မှ နိုင်ငံခြားငွေ များစွာ ရရှိနိုင်သည်။ အမေရိကန် 
ပြည်ထောင်စုနှင့် ကနေဒါနိုင်ငံတို့တွင် ထုတ်ကုန်ခွန်ယူသည့် 
စံနစ်ကို ဥပဒေဖြင့်ပင် တားမြစ်ထားလေသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ 
သည်လည်း ထုတ်ကုန်များပေါ်တွင် အကောက်ခွန်ခံခြင်း မရှိ 
ချေ။ သို့သော် အချို့ တိုင်းပြည်များတွင် ပြည်တွင်း အထူး 
လိုအပ်သော ကုန်ပစ္စည်းများ ပြည်ပသို့ မထုတ်နိုင်အောင် 
ထုတ်ကုန်ခွန်များ စည်းကြပ်ကာ သွယ်ဝိုက်၍ တားမြစ်ထား 
တတ်သည်။ ကော်ဖီ အမြောက်အမြားစိုက်၍ ကမ္ဘာအနှံ့အပြားသို့ 
ပို့နေသော ဘရာဇီးနိုင်ငံသည် အခွန်ဝင်ငွေ မှန်မှန်ရရှိစေရန် 
ထုတ်သော ကော်ဖီများပေါ်တွင် အကောက်အခွန် စည်းကြပ် 
သည်။

အကောက်ခွန်သည် နိုင်ငံအစိုးရအတွက် အလွန်မှန်သော 
ဝင်ငွေဖြစ်ရကား တိုင်းပြည် အသီးအသီးတို့ သည် မိမိတို့၏ 
ဥပဒေ စည်းမျဉ်းအရ သွင်းကုန်များပေါ်တွင် အကောက်ခွန် 
စည်းကြပ်ကြသည်။ စည်းကြပ်ပုံ စည်းကြပ်နည်းမှာ တစ် 
တိုင်းပြည်နှင့် တစ်တိုင်းပြည် မတူကြချေ။ ခရစ် ၁၈၆ဝ ပြည့် 
နှစ်လောက်မှစ၍ ပထမ ကမ္ဘာစစ်ပြီးသည့်နောက် ဆယ်နှစ် 
ကျော်ကျော်တိုင်အောင် အကောက်မရှိ၊ လွတ်လပ်စွာ ကုန်သွယ် 
မှုရှိခဲ့သော အဂ‡လန်နိုင်ငံသည် တိုင်းပြည် ပြန်လည်ထူထောင် 
ရန် ငွေကြေး ရရှိရေးအတွက်ကြောင့်သာ သွင်းကုန်များပေါ် 
တွင် သွင်းကုန် ကောက်ခွန်ကို ကောက်ခံခဲ့လေသည်။ အခြား 
တိုင်းပြည်များသည်လည်း မိမိတို့၏ အစိုးရ ဘဏ္ဍာတော် 
ဖြည့်သွင်းရန်အတွက် သွင်းကုန် ကောက်ခွန်များ ကောက်ကြ 
သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ အပါအဝင် အချို့ တိုင်းပြည်များတွင် 
ရည်ရွယ်ချက် နှစ်မျိုးဖြင့် သွင်းကုန်ကောက်ခွန်များ စည်းကြပ် 
ကြသည်။ တစ်မျိုးမှာ အစိုးရဘဏ္ဍာတော် ဖြည့်တင်းရန်နှင့် 
တစ်မျိုးမှာ ပြည်တွင်း လုပ်ငန်း ကာကွယ်ရန်အတွက် ဖြစ် 
သည်။ ဤတိုင်းပြည်များသည် နိုင်ငံခြားမှ တင်သွင်းသော ကုန် 
များ အဖိုးနှုန်း တက်သွားစေရန် သွင်းကုန်ကောက်ခွန်များ 
စည်းကြပ်ကြသည်။ ဤသို့ စည်းကြပ်ရခြင်းမှာ ပြည်တွင်းကုန် 
ထုတ်လုပ်သူများအား အခွင့်အရေး ပေးလိုသောကြောင့်ဖြစ်၍ 
ဤနည်းသည် ပြည်တွင်း လုပ်ငန်းကာကွယ်ရန် ကောက် 
သောနည်း ဖြစ်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် နိုင်ငံခြားမှ 
တင်သွင်းလာသော ကုန်များကို ပြည်တွင်းဖြစ်ကုန်များနှင့် 
ယှဉ်ပြိုင် မရောင်းနိုင်အောင် စီစဉ်ပေးခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။

သွင်းကုန် အရေအတွက်ပေါ်တွင် မူတည်၍ ကောက်သော 
အကောက်ခွန်ကို ပမာဏအလိုက် အကောက်ခွန်ဟု ခေါ်သည်။ 
သွင်းကုန်များ၏ တန်ဖိုးပေါ်တွင် တွက်ချက်၍ ကောက်သော 
အကောက်ခွန်ကို တန်ဖိုး အလိုက် အကောက်ခွန်ဟု ခေါ်သည်။ 
အချို့ကုန်များပေါ်တွင် ကောက်သောနည်းမှာ အထက်ပါ နည်း 
နှစ်နည်းကို ပေါင်း၍ ကောက်သောနည်း ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄)
**ချေ** ကို မြန်မာ၊ အိန္ဒိယ၊ တရုတ်၊ ထိုင်ဝမ်၊ ဂျားဗားကျွန်း၊ ဆူမတြားကျွန်း၊ ဂျပန်နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရသည်။ ချေကို ဂျီဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ စာရေးဆရာအချို့က "ဂျီ" ဟုပင် ရေးလေ့ရှိကြသည်။ ဟောက်ကောင်ဟုလည်း ခေါ်သည်။

ချေသည် သမင်မျိုးဝင် တိရစ္ဆာန်ဖြစ်ပြီး အိမ်မွေးဆိတ်အလတ်စားအရွယ်ခန့်သာ ရှိသည်။ သမင်မျိုးထဲတွင် အ ငယ်ဆုံးမျိုး ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် သမင်၊ ဒရယ်၊ ဂျီငယ်၊ စိုင်၊ ဆတ် ဟူသည့် မြန်မာစကားတစ်ရပ်တွင် ချေ (ဂျီ)ကို ချေငယ် (ဂျီငယ်) ဟု "ငယ်" တစ်လုံးဖြင့် နာမဝိသေသနပြု ခေါ်ဝေါ်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။

ချေသည် သမင်ထက်ငယ်သော်လည်း အသွင်သဏ္ဌာန်အားဖြင့် သမင်နှင့်ဆင်သည်။ အထူးသဖြင့် ချေ၏မျက်လုံးတို့မှာ သမင်မျက်လုံးများကဲ့သို့ပင် လှပသည်။ အရောင်အသွေးမှာ ယေဘူယျအားဖြင့် နီညိုရောင် ဖြစ်လေသည်။ လည်တံနှင့် ခြေထောက်များမှာ သမင်ထက် တိုသည်။ လွင်ပြင်များတွင် ပြေးလွှားရာ၌ ကျင်လည်စွာ ပြေးနိုင် ခြင်း မရှိသဖြင့် အချိုးအစား ပုံပန်းမကျလှပေ။ သို့သော်လည်း ၎င်းတို့နေထိုင်ရာ တောတန်းများအတွင်းရှိ ချုံများ အကြား ပြေးလွှားရာတွင်မူ ကျင်လည်မြန်ဆန်လှသည်။ လူတို့သည် ချေသားကို ခုံမင်နှစ်သက်စွာ စားလေ့ရှိသည်။ "ချေသားသည် အေး၏။ ကြေလွယ်၏။ ကျင်ကြီး ကျင်ငယ်တို့ကို ခိုင်စေတတ်၏။ ဝမ်းမီးကို တောက်စေတတ်၏။ ချိုဆိမ့်၏။ ဝမ်းမီးချက်ပြီးနောက်လည်း ချိုဆိမ့် ၏။ အနံ့ကောင်း၏။ သန္နိပါတ်နာကို နာ၏" ဟု ယောအတွင်းဝန် ဦးဘိုးလှိုင်၏ ဥတုဘောဇနသင်္ဂဟကျမ်းတွင် ပါရှိလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မောင်ဝင်းနိုင်၏ တိရစ္ဆာန်ရုံနှင့် တိရစ္ဆာန်များ
**ကြည်ညိုပူဇော်မြတ်စွယ်တော်** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။ သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

အကြောင်းအရာ
-----------

သီဟိုဠ်ကျွန်း၌ရှိသော မြတ်စွယ်တော်သည် လက်ဝဲအောက်စွယ်တော်ဖြစ်ကြောင်းကို ဓာဌာဓာတုဝင် အဋ္ဌကထာကိုက်ညီသည်ဟု ဝဇီရာ ရာမ ဆရာတော် နှင့် မောင်းထောင်ဆရာတော်တို့ အမိန့်ရှိကြောင်းကို ဖွဲဆိုသော သီဟိုဠ်စွယ်တော်ဘွဲ့ သံချိုကဗျာ ဖြစ်သည်။

ကြည်ညိုပူဇော်မြတ်စွယ်တော်
-------------------------

အသမ္ဘိန် သမ္ဘိန္ဒေ နှင့်၊ လျှံထိန်ဝေစိန္တေမြတ်၏၊ မွေဓာတ်စုံအဆူဆူတို့၊ ပုဏ္ဏာဖြူဝေကာလက၊ ဇေယျသေနတဲ့၊ နဂါးရွာကိုးကွယ်ရက်ပ၊ စွယ်လက်ျာတဆူရှိသည်ဟု၊ မဟာဝါစာပါဠိငယ်နှင့်၊ နှိုင်းညှိုလျက်ဌကထာ။  

  

ဝတိံ သာဣန္ဒာ သက်ကယ်က၊ ညာလက်ျာစိန်ပြောင်ညွှန်းတဲ့၊ ဆောင်ကွန်းယူ ပူဇာနံ နှင့်၊ စူဠာဆံစေတီတွင်း၊ မြုပ်သွင်းဌာပနာပ၊ ရဟန္တာသယ်ယူလို့၊ ဘယ်ကဆူစွယ်တော်သွားသထက်ကို၊ ရွှေလက်တော်ကိုင်ကာအပ်ခဲ့၊ တိုင်းရပ်ဂန္ဓာ။  

  

ပညာဉာဏ်ဧတဒဂ်ကယ်နှင့်၊ ညာလက်ရံမထေရ်ကျော်၏၊ တပည့်ကျော်ရှင်ခေမာတဲ့၊ ငွေနံ့သာချွေကာမံ၍၊ သေလာယံတောင်လောက်နီးတဲ့၊ လောင်မီးလျှံ ထင်းပုံထဲက၊ ပုဂ္ဂလာနုတ်ကာဆွဲခဲ့၊ လက်ဝဲဘယ်အောက်စွယ်မြတ်ကိုဖြင့်၊ ဗြဟ္မဒတ် ရာဇိန္ဒ၏၊ ကာလိင်္ဂမြို့ပူရာ၊ ပို့ယူခါဆောင်ကြဉ်း  

  

မင်းအဆက်ကယ်တို့၊ ဆင်းသက်ခါပူဇော်သကြ၊ ဂူဟသိဝါတဲ့၊ ထိုရာဇာဖြစ်လာဆိုက်တော့၊ စစ်တိုက်ဉာဏ်ရန်သူပေါ်လို့၊ စွယ်တော်ကိုဖျက်ခါဆီးမည်ကြောင့်၊ သ္မီးတော်ချစ်ခင်လှသည့်၊ ဟေမ မာလာနှင့်၊ စေတနာဂေဟာဆက်ကြတဲ့၊ သမက်တော် ဒန္ဓမင်းတို့၊ ကြုပ်တွင်းမှာလှောင်ကာသိုလို့၊ အမှီအခိုသီဟိုဠ်သို့ရောက်လာကြ၊ မင်းခြောက်ဆယ်နှစ်သွယ်ဆက်တွင်မှ၊ နန်းသက်ဝယ်အဌင်္ဂိနှင့်၊ ကိတ္တိတေဇော်ဟု သိရိကျော်မေဃမင်းတို့၊ အပ်နှင်းကာတူပူဇော်ကြ၊ ဤစွယ်တော်ဓာတ်တပါး၏၊ ရပ်နားရန်သင်ခံသတဲ့၊ ကာလရှည်ကြာညောင်းတော့၊ ပြည်ပြောင်းရန်နောင်အရေးကိုလ၊ ရှင်ခေမာရွှေဗျာကြွေးပါလို့၊ ဗြဟ္မဒတ်ထံအပ်နှံပေးခဲ့၊ ရှေးမူလရင်း။

ခက်ဆစ်
------

၁။ အသမ္ဘိန် = မကွဲ မပျက်သည့် ဓာတ်တော်။

၂။ သမ္ဘိန္ဒေ = ကွဲပျက်သည့် ဓာတ်တော်။

၃။ ဣန္ဒာ = သိကြားမင်း။

၄။ ပူဇာနံ = ပူဇော်သည်။

၅။ ဂန္ဓာ = ဂန္ဓာလရာဇ် တိုင်းပြည် (တရုပ်ပြည်)။

၆။ ဗြဟ္မဒတ် = ဗြဟ္မဒတ်မင်း။

၇။ ရာဇိန္ဒ = မင်း။

၈။ အဋ္ဌင်္ဂိ = ရှစ်နှစ်မြောက်။

၉။ ကိတ္တိတေဇော် = တန်ခိုးသတင်းကျော်စောခြင်း။

မှတ်ချက်
--------

ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် နာမည်ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော နာမည်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------



1. ↑  *မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ၏ သံချိုကဗျာပေါင်းချုပ်*။ ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန၊ ယဉ်ကျေးမှုဗိမာန်ဌာန။ နိုဝင်ဘာ ၁၉၈၃။
**ကြတ်နန်ပင်**ကို ကျနပင်၊ ပင်လယ်အုန်းပင်ဟူ၍လည်း ခေါ်ကြသေးသည်။ ထိုအပင်မျိုးကို မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသများနှင့် ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းနှင့် တနင်္သာရီကမ်းရိုးတန်းတလျှောက်၌ လမုပင်၊ လမဲ့ပင်များ ပေါက်ရောက်ရာ စိမ့်မြေအရပ်များတွင် တွေ့မြင်နိုင်သည်။

ကြတ်နန်ပင်သည် ထန်းပင် အုန်းပင်တို့ကဲ့သို့ ပေ ၄ဝ မှ ၅ဝ ခန်အထိ မြင့်၍ ဖြောင့်မတ်သည်။ သို့သော် လုံးပတ်မှာ ၄ ပေမျှသာရှိသဖြင့် ပျဉ်ပြားအနံကျယ်ကျယ်ရအောင် ခွဲစိတ်ရန် မဖြစ်နိုင်ချေ။

ရခိုင်တိုင်းနှင့် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသတွင် အိမ်တိုင်ထူရန် အတွက် ကြတ်နန်းသားကို အသုံးပြုကြသည်။ အထူးသဖြင့် မြိတ်နယ်အတွင်းရှိ ဝိတိုရိယအငူတဝိုက်မှ ရသော ကြတ်နန်သားသည် ချောမောဖြောင့်စင်းသဖြင့် စံမှီပြီးလျှင် အရွယ်လောတော် ပျဉ်များကိုလည်း ရနိုင်သည်။

ကြတ်နန်သားသည် နီရဲရဲအရောင်ရှိ၍ ခိုင်ခံ့သည်။ လွှဖြင့် ဖြတ်ရန် လွယ်ကူသော်လည်း ရွေပေါ်ထိုးရန် နှင့် ပုံထွင်းရန် ခဲယဉ်းသည်။ အသားသေအောင် ပြုလုပ်ပြီးမှ သုံးစွဲသင့်သည်။ ကြတ်နန်သားကို အိမ်ဆောက်ရန်၊ လှေစပ်ရန်၊ စူးဆောက် တန်ဆာပလာတို့ လက်ကိုင်ရိုးပြုလုပ်ရန်နှင့် လှည်းဘီးထောက်များ ပြုလုပ်ရန် အသုံးချနိုင်သည်။ သေနတ်ဒင်နှင့် ရေယာဉ်ပျံ အောက်ခြေဘောများ ပြုလုပ်ရန်အတွက်လည်း သင့်လျော်သော အသားဖြစ်သည်။ မဟော်ဂနီသားနှင့် အနီးစပ်ဆုံး ဖြစ်သဖြင့် အိမ်သုံးပစ္စည်းများအတွက် အလွန်ကောင်းသော အသား ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------
အမည်ရင်းမှာ ဦးလှဝင်းဖြစ်သည်။ အဖ ဦးဘတင် ၊ အမိ ဒေါ်မြစ်တို့မှ ၁၉၄၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာလ (၁၈)ရက်နေ့တွင် မော်လမြိုင်မြို့၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
မော်လမြိုင်မြို့ အမှတ် ၁ အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းတွင် ကိုးတန်းအောင်မြင်ပြီးနောက် ရန်ကုန်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ ပညာသင်ကြားခဲ့ရာ ၁၉၅၈ ခုတွင် ကျောက်မြောင်းအစိုးရ အထက်တန်းကျောင်းမှ တက္ကသိုလ်ဝင် စာမေးပွဲအောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၈ ခုတွင် မေမြို့ (ပြင်ဦးလွင်မြို့) အပတ်စဉ် (၄) စစ်တက္ကသိုလ် ဗိုလ်သင်တန်းကျောင်းသို့ ဗိုလ်လောင်းအဖြစ် တက်ရောက်ပညာသင်ခဲ့ရာ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (B.A) ရရှိခဲ့သည်။ ဗမာ့တပ်မတော် (လေတပ်)တွင် ဗိုလ်အဖြစ် ခန့်ထားခြင်း ခံရပြီး လေယာဉ်မှူးသင်တန်းသို့ တိုးမြှင့်ခန့်ထားခြင်း ခံရသည်။

  

၁၉၆၇ ခုတွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)တွင် စစ်ဦးစီးမှူး (တတိယတန်း)သုတေသနအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထိုမှတစ်ဖန် မြန်မာ့သတင်းစဉ် (ပြည်တွင်း)သို့ အထူးအရာရှိ ၊ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအချုပ် စသည်ဖြင့် ပြောင်းရွှေ့ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၆၄ ခုမှစ၍ မြဝတီ ၊ သွေးသောက် စသည့်မဂ္ဂဇင်းများတွင် ဝတ္ထုတိုများ စတင်ရေးသား၍ စာပေလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
လေသူရဲတစ်ဦး ကလောင်အမည်အပြင် ဦးလှဝင်း (လေသူရဲတစ်ဦး)ဖြင့်လည်း ရေးသားခဲ့သည်။

  

ထို့နောက် စာပေဗိမာန်အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ စာတည်းဌာနတွင် လက်ထောက်စာတည်းအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ရင်း စာပေများကို ဆက်လက်ရေးသားခဲ့သည်။
ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည့် စာအုပ်များအနက် သန်းခေါင်ယံခရီးသည်နှင့် ကိုယ်တွေ့ လေကြောင်းဝတ္ထုများ အရုဏ်နှင့် ဆည်းဆာ၊ ကျွန်တော် ရတနာကုန်သည် ၊ တရုတ်ဖြူလေယာဉ်ပစ်ချခဲ့စဉ်က ၊ မုန်တိုင်းနှင့် သစ္စာ ၊ အညိုတို့ ပတ္တမြားမြေ ၊ ငလျင်ဗုံးကြဲခဲ့စဉ်က ၊ ပါပီလွန် ၊ ဗင်ကို ၊ ရွှေဘုံသာလမ်းပေါ်မှာ ၊ မြန်မာပြည်လေကြောင်းတိုက်ပွဲ ၊ ရတနာ၏ လျှို့ဝှက်ချက်များ ၊ လေကြောင်းပညာသိချင်စရာ ၊ ကျွန်တော်နှင့်ရတနာများ ၊ ရတနာကုန်သည်သုံး ကျောက်မျက်အဘိဓာန်၊ ကျွန်တော် ပန်းချီကုန်သည် စာအုပ်များမှာ ထင်ရှားသည်။

ဆက်စပ်လေ့လာရန်
--------------

* ရေစုန်နှင့်ရေဆန် (စာအုပ်)
မိန်းကလေးများ အသုံးပြုကြတဲ့ lip gloss တွေကို အလှကုန်ပစ္စည်း ကြော်ငြာတွေမှာ စွဲမက်ဖွယ် အရောင်အသွေးတွေနဲ့ လိုချင်မက်မောဖွယ် တွေ့နေရပါတယ်။

သုတေသန လေ့လာချက်များအရ နှုတ်ခမ်းသားကို တောက်ပစေတဲ့ lip balm တွေနဲ့ lip gloss တွေဟာ နှုတ်ခမ်းသားကို ကင်ဆာရောဂါဖြစ်ပွား စေဖို့ အားပေး အားမြှောက်ပြုပါတယ် လို့ သိရပါတယ်။ နေရောင်ခြည်မှ ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်ကို ပိုမို ထိုးဖောက် ဝင်ရောက်စေနိုင်တဲ့အတွက် ကင်ဆာရောဂါဖြစ်စေနိုင်တာဖြစ်ပါတယ်။ တောက်ပအောင်၊ အလင်းပြန်အောင် ပြုလုပ်ထားတဲ့အတွက် lip gloss တွေဟာ နေရောင် အပူကိုစုပ်ယူပါတယ်။

  

ခြောက်သွေ့တဲ့ အရေပြားပေါ်ကို နေအလင်းရောင်ခြည် ကျရောက်လျှင် နေရောင်ခြည်က ပြန့်ကားသွားပေမယ့် တောက်ပအောင် သုံးထားတဲ့အခါမှာ ချောမွေ့ကောင်းမွန်တဲ့အရေပြားဟာ ရူပဗေဒ သီအိုရီအရ
ရောင်ခြည်တွေကို စုပ်ယူပါတယ်။
လေ့လာမှုတွေအရ အမျိုးသမီး ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်က နေရောင်ခြည်ကို ကာကွယ်တဲ့ lip balm တွေကို သုံးနေပါတယ်။ နှုတ်ခမ်းကင်ဆာရောဂါဟာ သေစေနိုင်လောက်တဲ့ ရောဂါ မဟုတ်ပေမယ့်
လည်း လူကို အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ တကယ်လို့ အစဦးတည်းက
ကုသမှု မရှိဘူးဆိုရင် ပါးစပ်အတွင်းမှာ ကင်ဆာရောဂါ ပြန့်နှံ့သွားပြီး နှုတ်ခမ်းမူလ အလှပုံသဏ္ဌာန်ကို
ပျက်ယွင်းစေမယ့် ခွဲစိတ်ကုသမှုများကို ခံယူရတော့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ 

  

နှုတ်ခမ်းကင်ဆာရဲ့ ရောဂါလက္ခဏာတွေမှာ နှုတ်ခမ်းကွဲပြီး ဖြူခြင်း ၊ ကုသလို့မရတဲ့ အဖတ် အဖတ်များ
ထွက်လာခြင်း ၊ နှုတ်ခမ်းသား ထူလာခြင်း ၊ သွေးထွက်ပြီး နာကျင်ခြင်းတို့ ပါဝင်ပါတယ်။

  

နံနက်ခင်းမှာ SPF 15 (Sun Protection Factor 15) နဲ့ အထက် ရှိတဲ့ နေရောင် ကာကွယ်တဲ့
lip gloss များကို သုံးသင့်ပါတယ်လို့ အရေပြားအထူးကုဆရာဝန်များက အကြံပြုပါတယ်။ နှုတ်ခမ်းဆိုးဆေး သုံးသောအခါတွင်လည်း နေရောင် ကာကွယ်တဲ့ နှုတ်ခမ်းဆိုးဆေးများကို ရွေးချယ် သုံးစွဲသင့်တယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။

  

ဒါပေမဲ့လည်း များသောအားဖြင့် နေရောင်ကာကွယ်မှု ပါတဲ့ အလှကုန်တွေမှာ ဓာတုဆေးများပါဝင်ပြီး
ဟိုမုန်း ပျက်စီးခြင်း သို့မဟုတ် တိုင်တေနီယမ်အောက်ဆိုက် (titanium oxide) နဲ့ ဇင့်အောက်ဆိုက်
(zinc oxide) တို့ ပါဝင်သော ထုတ်ကုန်များမှာ ပါဝင်တဲ့ nanoparticles များကိုဖြစ်စေပါတယ်။ ထိုမှ ဒီအန်အေ (DNA) ပျက်စီးခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်တဲ့အတွက် nanoparticles နဲ့ ဓာတုပစ္စည်းများ မပါဝင်တဲ့ နေရောင်ကာကွယ်တဲ့
SPF lip balm များကိုသာ အသုံးပြု သင့်ပါတယ်။
ညောင်ရမ်းမင်းတရားအရေးတော်ပုံ
----------------------------

မြန်မာစာပေလောကတွင် ဓညဝတီအရေးတော်ပုံ၊ ရာဇာ 
ဓိရာဇ်အရေးတော်ပုံစသည်ဖြင့် မင်းဧကရာဇ်တို့ တိုင်းနိုင်ငံတည် 
ထောင်ရာ၌ တွေ့ကြုံရသော အဖြစ်သနစ်တို့အကြောင်းကို မှတ် 
တမ်းတင်ထာသော ကျမ်းများရှိလေသည်။ 

  

ညောင်ရမ်းမင်း တရားအရေးတော်ပုံသည်လည်း 
တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ ဤအရေးတော်ပုံကို မြင်းခုံတိုင်မြို့ 
စား တရားသူကြီး မဟာအတုလဓမ္မိကရာဇာ ရေးသည်ဟုဆို 
သည်။ မည်သည့်မင်းလက်ထက် မည်သည့်သက္ကရာဇ်တွင် ရေး 
သည်ဟု မသိရ။ သို့သော်လည်း သက္ကရာဇ် ၉၇၇ ခုနှစ်တွင် 
ပြီးပုံရသော မင်းရဲဒိဗ္ဗဧချင်းကို ထုတ်ဆောင်ရေးထားသည်ဖြစ်၍ 
ဤသက္ကရာဇ်နောက်မှ ဤအရေးတော်ပုံကိုရေးသည်ဟု မှတ်ယူရ 
ပေမည်။ သက္ကရာဇ် ၁၁ဝဝ ဆီတွင်ပေါ်သော ဦးကုလားမဟာ 
ရာဇဝင်ကြီး၏ မှီခိုရာကျမ်းတစ်စောင် ဖြစ်သည်ဟုလည်း မှတ် 
ယူဖွယ်ရှိပေသည်။ အကြောင်းအရာမှာကား ညောင်ရမ်းမင်း 
တရားကြီး၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိနှင့် အနောက်ဘက်လွန်မင်းတရား၏ 
အတ္ထုပ္ပတ္တိတပိုင်းတို့ ဖြစ်လေသည်။

ညောင်ရမ်းမင်းတရား အရေးတော်ပုံကား တပင်ရွှေထီးနှင့် 
ဘုရင့်နောင်တို့တည်ထောင် ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံတော် 
သည် ငါးဆူဒါယကာမင်းလက်ထက်တွင် ပြိုကွဲအံ့ဆဲဆဲ ဖြစ် 
သည်တွင်၊ ညောင်ရမ်းမင်းတရားနှင့် သားတော်အနောက်ဘက် 
လွန်မင်းတရားတို့က မြန်မာနိုင်ငံတော်ပြန်လည် စည်းရုံးညီ 
ညွတ်အောင် ကြိုးပမ်းသည်ကို ပြဆိုပေသည်။ သက္ကရာဇ် ၉၅၉ 
ခုနှစ်တွင် ဟံသာဝတီကို တောင်ငူဘုရင်နှင့် ရခိုင်ဘုရင်တို့ 
လုပ်ကြံ ကြလေသည်။ 

  

ထိုအချိန် တွင် ယိုးဒယားသည်၎င်း၊ ငစင်္ကာကြီးစိုးလျက်ရှိသော သံလျင် 
သည်၎င်း မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ညီညွတ်စည်းလုံးမှု အန္တရာယ် 
များဖြစ်ချေသည်။ ဤအန္တရာယ်တို့ကို ပယ်ဖျောက်ရန်အလို့ငှာ 
ညောင်ရမ်းမင်းတရားသည် မိုးကောင်း၊ မိုးည|င်၊ ဗန်းမော်၊ 
ညောင်ရွှေ၊ သိန္နီစသောနယ်တို့ကို ပထမသိမ်းသွင်း၍၊ စည်းလုံး 
မှုအခြေကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ညောင်ရမ်းမင်းတရားလွန်လ 
သော်၊ သားတော်ကြီးဖြစ်သော အနောက်ဘက်လွန်မင်းတရား 
သည် (မြန်မာ ၉၆၇-၉၉ဝ ခုနှစ်) ခမည်းတော်၏ လက်ငုတ် 
ဖြစ်သော နိုင်ငံတော်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကို ဆောင်ရွက်ခဲ့လေ 
သည်။ ညောင်ရမ်းမင်းတရား အရေးတော်ပုံကျမ်းတွင် ထို 
အချက်တို့ကို မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄)
|  |
| --- |
| **၁၉၅၀** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဧပြီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
*ရှစ်လေးလုံး လူထု လှုပ်ရှားမှုမှ စတင်ကာ မြန်မာပြည် ဒီမိုကရေစီရေး ကြိုးပမ်းမှုတွင် အစဉ်တစိုက် ပါဝင်ခဲ့သော လေတပ် စစ်သည်ဟောင်း ဒေါ်နုနုအေး (အသက် ရဝ နှစ်) သည် ယမန်နေ့ ညနေ ၅ နာရီ ၅ဝ မိနစ် အချိန် ထိုင်း-မြန်မာ နယ်စပ် မဲဆောက်မြို့ မယ်တော် ဆေးခန်းတွင် လူကြီး ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်သွားသည်။*

**ဒီမိုကရေစီရေး လှုပ်ရှားသူ စစ်သည်ဟောင်း ဒေါ်နုနုအေး ကွယ်လွန်**
---------------------------------------------------------------

ဒေါ်နုနုအေး (အလယ်) ကို ဒီမိုကရေစီရေး တက်ကြွ လှုပ်ရှားသူများနှင့် အတူ တွေ့မြင်ရစဉ်။
*အဲန်အမ်ဂျီ ၊ ၁ဝ ၊ နိုဝင်ဘာ ၊ ၂ဝဝ၈*

ဒေါ်နုနုအေးသည် တပ်မတော် (လေ)၊ (၅ဝ၂) လေတပ် စခန်းမှ တပ်ကြပ်ဟောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံလုံး ဆိုင်ရာ ကျောင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ် တပ်ဦး (ABSDF)၊ သံလွင်စခန်း ကော်မတီဝင်ဟောင်း၊ ဒီမိုကရက်တစ် ရဲဘော်ဟောင်းများ အဖွဲ့ (နာယက)၊ လက်ရှိ သားသုံးသား ပူးပေါင်း လှုပ်ရှားမှု ကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။

၎င်းသည် ၁၉၈၈ ခုနှစ်၊ ရှစ်လေးလုံး ဒီမိုကရေစီ အရေးတော်ပုံတွင် ပြည်သူ လူထုဘက်သို့ ပထမဆုံး ကူးပြောင်းသွားသည့် တပ်မတော်သားများထဲတွင် တဦး အပါအဝင် ဖြစ်သည်။

စစ်တပ် အာဏာသိမ်းပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ဒေါ်နုနုအေးသည် လေတပ်မှ တပ်မတော်သား ၈ ဦးကို ဦးဆောင်ပြီး ကျောင်းသား တပ်မတော်သို့ လာရောက် ပူးပေါင်းခဲ့သည်ဟု ၎င်းနှင့် လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် ABSDF ရဲဘော် တဦးက ပြောသည်။

ABSDF စတင် ဖွဲ့စည်းချိန်တွင် ဒေါ်နုနုအေးသည် အမျိုးသမီး ရဲမေများ၏ အဖွဲ့ ခေါင်းဆောင် အဖြစ် ပထမဆုံး တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့ရသည်ဟု ၎င်းက ဆက်ပြောသည်။

"ဆရာမကြီးက ဘာလဲဆိုလို့ ရှိရင် ဒီမှာ ပါလာတဲ့ အမျိုးသမီးတွေ အားလုံးပေါ့နော်။ တော်လှန်ရေး ရဲမေ အားလုံးကို သူ့ကို အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် အနေနဲ့ သူ့ကို လေးလေးစားစားနဲ့ တင်ထားတဲ့ အခါမှာ ဆရာမကြီးက အမျိုးသမီးနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ တော်လှန်ရေး ရဲဘော်တွေနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ထဲမှာ သူက အမေလိုပဲ ပေါ့နော်၊ ခေါင်းဆောင် ဖြစ်သွားတယ်။ သူ့ရဲ့ ပထမဦးဆုံး တော်လှန်ရေးမှာ ထိန်းသိမ်း လှုပ်ရှားတဲ့ဟာပေါ့နော်။ သူ့ကိုလည်း ခင်ကြတယ်။ ကျနော်တို့ကတော့ သူနဲ့ အသက်အရွယ်ချင်းကလည်း ကျနော်နဲ့ ဆယ်နှစ်လောက် ကွာလို့ ကျနော်တို့ကိုတော့ ကိုတွေနဲ့ တပ်ခေါ်တာပေါ့နော်။ ကျနော်တို့ ထက်ငယ်တဲ့ လူတွေကျတဲ့ အခါတော့ သားသမီးတွေလို့ပဲ သူက ခေါ်တယ်။ သူ့မှာ ဖော်ရွေမှုတွေ အများကြီး ရှိတယ်။ နောက်ပြီးတော့ အံ့ဩစရာ အကောင်းဆုံးက သူ့မှာရှိတဲ့ ပစ္စည်းတွေပေါ့ဗျာ ဘယ်သူပဲ လာတောင်းတောင်းပေါ့ ရက်ရက်ရောရော ပေးတယ်ဗျ။"

ဒေါ်နုနုအေးသည် ပြည်သူဘက်မှ ရပ်တည်ပေးသည့် စစ်မှန်သည့် ပြည်သူ့ တပ်မတော် တရပ်ကို တည်ထောင်လိုသည့် ရည်မှန်းချက် ရှိသည်ဟု ၎င်းနှင့် လက်တွဲခဲ့ဖူးသည့် ရဲဘော်ဟောင်း တဦးက ပြောသည်။

"နောက်ပိုင်းမှာ စက်တင်ဘာ အရေးအခင်း ဖြစ်တဲ့ အခါကျတော့ သူ့ရဲ့ ရည်မှန်းချက်ကို အကောင်အထည် ဖော်နိုင်ဖို့ အတွက်ကို သားသုံးသား လှုပ်ရှားမှု ကော်မတီမှာ သူက ဥက္ကဋ္ဌ လုပ်လိုက်တယ်။ သားသုံးသား ဆိုတာ ဘာလဲဆိုရင် တစ် - ရဟန်း ဘုရားသား၊ နောက် ကျောင်းသား၊ တပ်မတော်သား ဆိုတဲ့ အဲဒါ ဖြစ်တယ်။ သူကျနော်နဲ့ တွေ့တဲ့အချိန်မှာ သူ ကျနော့်ကို တိုင်ပင်တယ်လေ။ တိုင်ပင်တဲ့ အခါမှာ သားတို့ ကျောင်းသားတွေလည်း တာဝန် ကျေတယ်။ ရဟန်း သံဃာတော်တွေလည်း တာဝန် ကျေတယ်။ ငါတို့ တပ်မတော်သားတွေလည်း တာဝန်ကျေဖို့ လိုတယ်။ အဲဒီအတွက်ကို အမေက အဲဒါ လုပ်ချင်တယ်။ အမေက လုပ်ချင်တဲ့ အတွက်ကြောင့်မို့လို့ မင်းတို့နဲ့ ပူးပေါင်းပြီးတော့ လုပ်ချင်တယ်၊ အဲဒါကြောင့်မို့လို့ အမြဲတမ်း ငါဒီမှာပဲ နေမယ်။ သေတာတောင်မှ ဒီမှာပဲ သေချင်တယ်။"

ဒေါ်နုနုအေးသည် ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံ ဖို့ဝိန်းမြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ အခြေစိုက် နေထိုင် ခဲ့သော်လည်း မြန်မာ့ ဒီမိုကရေစီ အရေး ဆက်လက် ဆောင်ရွက်ရန် ထိုင်း-မြန်မာ နယ်စပ်သို့ ပြန်လာပြီးနောက်တွင် ယခုလို ကွယ်လွန်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

* \* \* \* \* \* \* \*
|  |
| --- |
| **၁၉၂၈** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဧပြီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* ဦးတင်မောင် (မဟာဝိဇ္ဇာ)ကို မွေးဖွားသည်။
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
**ဒေါက်တာလှမိုး** (၂၈ ဩဂုတ် ၁၉၆၈ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး အောင်မြေသာဇံမြို့နယ် ကိုယ်စားပြု၍ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။

အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး
------------------------

ဒေါက်တာလှမိုးကို ၁၉၆၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၈ ရက်နေ့တွင် မန္တလေးမြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၁၉၈၇ မှ ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးတက္ကသိုလ်မှ ရုက္ခဗေဒ အထူးပြုဖြင့် သိပ္ပံဘွဲ့နှင့် မဟာဘွဲ့ရရှိခဲ့ပြီး ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးတက္ကသိုလ်မှပင် ပါရဂူဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၉၇ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်အထိ မန္တလေးတက္ကသိုလ်တွင် အချိန်ပိုင်းသရုပ်ပြအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ပခုက္ကူဒီဂရီကောလိပ်တွင် သရုပ်ပြအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၀၅ ခုနှစ်အထိ မန္တလေးတက္ကသိုလ် ရုက္ခဗေဒဌာနတွင် သရုပ်ပြအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂၀၀၅ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၈ ခုနှစ်အထိ လက်ထောက်ကထိကအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂၀၀၈ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်အထိ မြစ်ကြီးနားတက္ကသိုလ် ရုက္ခဗေဒဌာနတွင် လက်ထောက်ကထိကအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၁၂ ခုနှစ်အထိ မန္တလေးတက္ကသိုလ် ရုက္ခဗေဒဌာနတွင် လက်ထောက်ကထိကအဖြစ် လည်းကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်မှ စတင်ကာ စာပေရေးသားခြင်းနှင့် ပြင်ပသင်တန်းဆရာအဖြစ်လည်း လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။

နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားမှု
-----------------------

သူသည် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီဝင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် အောင်မြေသာဇံမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးကောက်ခံခဲ့ရသည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3  MP profile (in my)။ *Pyithu Hluttaw*။ 2 March 2020 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  May 8, 2018 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။

|  |  |
| --- | --- |
| Authority control | 
* WorldCat Identities
* VIAF: 90466878
* LCCN: n2009201160
* ISNI: 0000 0000 6293 8118

 |
|  |
| --- |
| **၁၉၃၆** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဧပြီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
**နေခြည်ဦး (**၁၉၉၂−) သည် မြန်မာလူမျိုး အလှအပ ဘလော့ဂါ၊ မိတ်ကပ်ပညာရှင်၊ ဖက်ရှင်မယ်၊ သရုပ်ဆောင်နှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင် ဖြစ်သည်။

မိတ်ကပ်ပြင် ဗီဒီယိုများကြောင့် လူသိများပြီး ဖေ့ဘွတ်တွင် *နေခြည်ပြတဲ့အလှအပ* (BeautyByNayChi) အမည်ဖြင့် စာမျက်နှာ ဖွင့်ထားသည်။

ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး
-----------------

၁၉၉၂ ခု၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၅ ရက်တွင် ဗိုလ်မှူးဟောင်း စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင် ဦးမျိုးမြင့်စိန်နှင့် ရုက္ခဗေဒပညာရှင် ဒေါ်သန်းသန်းဆွေတို့မှ ရန်ကုန်မြို့၌ မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်းများမှာ
စိမ်းလဲ့ရတနာနှင့် ရဲဝေရန်အောင်တို့ ဖြစ်သည်။

ရန်ကုန်ပညာရေးတက္ကသိုလ် လေ့ကျင့်ရေးကျောင်း၌ ပညာသင်ကာ ၂၀၁၃-ခုတွင် အဆင့်မြင့်ဂျီစီအီးနှင့် ကိန်းဘရစ်နည်းပြကောလိပ်မှ အောင်မြင်သည်။ ဘရက်ဖို့တက္ကသိုလ်မှ မှုခင်းဆေးပညာသိပ္ပံ ဘာသာကိုလည်းကောင်း၊ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ စီးပွားရေးတက္ကသိုလ်မှ စီးပွားစီမံ မဟာဘွဲ့ကိုလည်းကောင်း ရရှိခဲ့သည်။

စီးပွားရေး လှုပ်ရှားမှု
-----------------------

နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံး အပန်းဖြေဥယျာဉ် *စိမ်းလဲ့တင်* ကို ကျိုက်ထို၌ ဖွင့်သည်။

၂၀၁၈ ခု၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၅ ရက်တွင် ၂၀၁၉ ခုအတွက် အစီအစဉ်ချစာအုပ် *သင့်ဆိုရှယ်မီဒီယာသူငယ်ချင်း* (Your Social Media BFF) ကို ထုတ်သည်။

နိုင်ငံရေး ဝေဖန်ခံရခြင်း
------------------------

၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းအပြီး အစောပိုင်းကာလများတွင် နေခြည်ဦးသည် တိတ်ဆိတ်စွာ နေခဲ့ပြီး အာဏာသိမ်းခြင်းအား ဆန့်ကျင်ရန် သူမ၏ ပရိသတ်များက တိုက်တွန်းတောင်းဆိုခဲ့ရာ ကိုယ်ရံတော်များ ခြံရံ၍ ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့သည်။ သူမသည် လူမှုရေးသပိတ်မှောက်ခြင်းနှင့် လူမှုရေးပြစ်ဒဏ်ပေးခြင်း လှုပ်ရှားမှုများ၏ ပစ်မှတ်ထားခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ နေခြည်ဦးသည် အာဏာဖီဆန်ရေး ပြည်သူ့လှုပ်ရှားမှုအတွက် လှူဒါန်းရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သော်လည်း သူမ၏ ငွေကြေးအား ရယူလိုခြင်းမရှိဟု ဆိုကာ အလှူငွေပြန်အမ်းခြင်းခံရသည်။

အနုပညာ လှုပ်ရှားမှု
-------------------

### ပါဝင်သော ဇာတ်ကားများ

| ခေါင်းစဉ် | ရုံတင်နှစ် | ဒါရိုက်တာ | မှတ်ချက် |
| --- | --- | --- | --- |
| *ရန်သူ* | ၂၀၁၈ | မီးပွား |  |
| *ဧည့်သည်* |  | ညွန့်မြန်မာ ညီညီအောင် |  |
| *ပုရိသ* |  | ကိုဇော် (အရုဏ်ဦး) |  |

ကိုးကား
-------

1. ↑  "The Death of Myanmar’s Celebrities"၊ *The Irrawaddy*၊ 7 July 2021။
2. ↑  "Vitriol in cyberspace for celebrities who stayed silent"၊ *Frontier Myanmar*၊ 14 February 2021။
|  |
| --- |
| **၁၉၅၉** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဧပြီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
**ဦးသိန်းဝင်းဇော်** (၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၆၃ မွေးဖွား) သည် မြန်မာ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး စက်သုံးဆီ၊ ကျောက်စိမ်း၊ သစ်နှင့် အစားအသောက်လုပ်ငန်းများ ပါဝင်သော ရွှေဗျိုင်းဖြူကုမ္ပဏီအုပ်စု၏ တည်ထောင်သူ ဖြစ်သည်။

အစောပိုင်းဘဝ
------------

ဦးသိန်းဝင်းဇော်ကို ၁၉၆၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်တိုင်း၊ တွံတေးမြို့နယ်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူသည် ၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် ဓာတုဗေဒအထူးပြုဖြင့် သိပ္ပံဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။

စီးပွားရေးလုပ်ကိုင်ခြင်းများ
----------------------------

၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် ရွှေဗျိုင်းဖြူအုပ်စုကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး တပ်မတော်ပိုင် မြန်မာ့ စီးပွားရေး ဦးပိုင် လီမိတက်နှင့်အတူ ကျောက်တူးခြင်း၊ စက်သုံးဆီတင်သွင်းခြင်းနှင့် ဖြန့်ဖြူးခြင်းများကို လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ တပ်မတော် ထိပ်တန်းခေါင်းဆောင်များဖြစ်သော ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်းနှင့် စိုးသိန်းတို့အပါအဝင် ရေတပ်ခေါင်းဆောင်များနှင့် နီးကပ်သော ဆက်ဆံရေးရှိသော ဦးသိန်းဝင်းဇော်၏ လုပ်ငန်းများ အောင်မြင်မှုရခဲ့သည်။

### ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်း

တပ်မတော်ပိုင် ဆက်သွယ်ရေးကုမ္ပဏီ မိုင်တဲလ်တွင် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ရှယ်ယာပါဝင်နေသော မဟာရိုးမအများပိုင်ကုမ္ပဏီတွင် ဦးသိန်းဝင်းဇော်သည် ဒါရိုက်တာအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် တယ်လီနော မြန်မာကို ရွှေဗျိုင်းဖြူနှင့် လက်ဘနွန်အခြေစိုက် M1 Group တို့က ဝယ်ယူမည့်သတင်းများ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ တယ်လီနောမြန်မာအား လက်လွှဲရယူရန်အတွက် ရွှေဗျိုင်းဖြူနှင့် M1 အုပ်စုတို့ ပူးတွဲကုမ္ပဏီတစ်ခုကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။

ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ
--------------

ဦးသိန်းဝင်းဇော်နှင့် ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်တင်လတ်မင်း၊ သား ဝင်းပိုင်ကျော်နှင့် သမီး သိမ့်ဝင်းထက်တို့၏ အမည်များပါဝင်သည့် ကုမ္ပဏီပေါင်း ၂၀ ကျော်အထိရှိသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  The crony who will control Telenor Myanmar’s customer data (in en)။  2022-03-07 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  Thein Win Zaw (in en-US)။ 3 May 2022 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  2022-03-07 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  Meet Myanmar Military-Linked Crony Taking Stake in Telenor Sale (in en-US) (2022-02-15)။  2022-03-07 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. ↑  Telenor Under Pressure for Its Myanmar Subsidiary Sale (in en-US) (2022-02-09)။  2022-03-07 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
5. 1 2  "EXCLUSIVE-Myanmar firm poised to control Telenor unit after military backs bid-sources" (in en)၊ *Reuters*၊ 2022-02-11။
6. ↑  Myanmar Companies Linked to Regime Leaders Bid to Acquire Telenor (in en-US) (2021-12-02)။  2022-03-07 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
7. ↑  Telenor sale gets green light from Myanmar junta’s telecoms regulator (in en)။  2022-03-07 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
8. ↑  Aung Naing။ "The crony who will control Telenor Myanmar’s customer data"၊ *Myanmar Now*၊ 2022-03-04။
|  |
| --- |
| **၁၉၃၂** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဧပြီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
**မန္တလေးသိန်းဇော်** သို့မဟုတ် ကဗျာဆရာ **Kဇော်** သည် မြန်မာ့ဇာတ်သဘင်လောကတွင် ထင်ပေါ်ကျော်ကြားခဲ့သော ဇာတ်မင်းသား တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် မြန်မာသံစဉ်တေးသီချင်းများကို သီဆိုသော အဆိုတော် တစ်ဦးလည်းဖြစ်သလို ရုပ်ရှင်နှင့် ဗီဒီယိုသရုပ်ဆောင်တစ်ဦးလည်းဖြစ်ခဲ့သည်။ ကလောင်အမည် Kဇော် ဖြင့်သာမက မောင်သိန်းဇော်အမည်ဖြင့်လည်း ကဗျာများရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။

ငယ်ဘဝ
-----

မောင်သိန်းဇော်ကို မကွေးတိုင်း၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ မြိုင်မြို့တွင် မိဘများဖြစ်ကြသော ဦးဗလနှင့်ဒေါ်မြကျင်တို့မှ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၂၁ ခု၊ ဝါဆိုလဆန်း ၆ ရက် (ခရစ်နှစ် ၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၀ရက် ) နေ့တွင် မွေးဖွားသည်။

ကဗျာလောကသို့ ရောက်ရှိခြင်း
--------------------------

၁၉၈၆ ခုနှစ်က ရုပ်ရှင်အောင်လံမဂ္ဂဇင်းတွင် ဖော်ပြခြင်းခံရသော "မွေးနေ့လက်ဆောင် ကဗျာ" သည် ပထမဆုံး ကဗျာဖြစ်သည်။ ဇာတ်မင်းသား မန္တလေးသိန်းဇော်အဖြစ် အောင်မြင်ကျော်ကြားနေချိန်ဖြစ်သော်လည်း ခေတ်ပေါ်ကဗျာများကို ရေးသားရွတ်ဆိုမှုကို ခုံမင်သည့်အတွက် ဇာတ်ပွဲကရင်း ကဗျာများကို ရွတ်ဆိုပြကာ ကဗျာဆရာဘဝကို ထုဆစ်ခဲ့သူဖြစ်သည်။

ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သော ကဗျာစာအုပ်များ
---------------------------------

| စဉ် | စာအုပ် | ထုတ်ဝေသည့် ခုနှစ် | ထုတ်ဝေသူ | မှတ်ချက် |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ၁ | *ပြုံးနေတဲ့သံဆူးကြိုးကလေး* | ၁၉၈၈ (ပထမအကြိမ်)၂၀၁၇ (ဒုတိယအကြိမ်) | စာပေလောကစာအုပ်တိုက်စိတ်ကူးချိုချိုစာအုပ်တိုက် |  |
| ၂ | *နှင်းရည်စက်လက်+ရှုမျှော်ခင်း၂၁* | ၂၀၀၁ | စာပေလောကစာအုပ်တိုက် |  |
| ၃ | *တောင်ကုန်းအဟောင်းများ* | ၂၀၁၃ (ပထမအကြိမ်)၂၀၁၇ (ဒုတိယအကြိမ်) | စိတ်ကူးချိုချိုစာအုပ်တိုက် | အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန် မောင်သာနိုး |
| ၄ | *ဉာဏ်ပန်းအိုးလေး* | ၂၀၁၆ (ပထမအကြိမ်)၂၀၁၇ (ဒုတိယအကြိမ်) | နှစ်ကာလများစာပေ | အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန် ကိုကိုသက် |
| ၅ | ညနေသည်ဖတ်ရှုရန်မျှသာ | ၂၀၁၆ (ပထမအကြိမ်) | စိတ်ကူးချိုချိုစာအုပ်တိုက် | အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန် ကိုကိုသက် |

မိသားစု
-------

ကဗျာဆရာ Kဇော် (မောင်သိန်းဇော် )သည် ကမ္ဘာအေး၊ မရမ်းကုန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်မြို့တွင် မိသားစုနှင့်အတူ နေထိုင်လျက်ရှိသည်။

ကိုးကား
-------
ဦးလှဖေ
**ဦးလှဖေ** သည် မော်လမြိုင်ကျွန်း မြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် (၁) တွင် အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်အား ကိုယ်စားပြု၍ ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင် ခဲ့ရာ ခိုင်လုံမဲ (၂၄၉၆၀) မဲ၊ စုစုပေါင်း မဲ ရာခိုင်နှုန်း (၅၃.၀၃) ဖြင့် ရွေးချယ် တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ ရသည်။ အဖ ဦးမောင်ဆိုင် (ရုပ်ရှင်ရုံ မန်နေဂျာ)၊ အမိ ဒေါ်အုန်းသင် တို့မှ ၁၉၂၇ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၁၉) ရက်နေ့တွင် မွေးဖွား ခဲ့သည်။ ဦးလှဖေသည် မော်လမြိုင်ကျွန်းမြို့ ဦးမောင်ထွေး အထက်တန်းကျောင်းနှင့် ရန်ကုန်မြို့မ အထက်တန်းကျောင်း တို့တွင် (၁၀) တန်း အထိ ပညာ သင်ကြား ခဲ့သည်။

ကျောင်းသား သမဂ္ဂနှင့် ကျောင်းသား သံမဏိတပ်ဖွဲ့ ဌာနမှူး၊ မြောင်းမြ ခရိုင် ကျောင်းသား သမဂ္ဂ အလုပ်အမှုဆောင် ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ ကျောင်းသား သပိတ်နှင့် ဗမာ့ လွတ်လပ်ရေး အတွက် အင်္ဂလိပ် နယ်ချဲ့ ဆန့်ကျင်ရေး တိုက်ပွဲ များတွင် ဒို့ဗမာ အစည်းအရုံး၊ လက်ရုံး တပ်များနှင့် ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။ ၁၉၄၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၅ ခုနှစ် အတွင်း မော်လမြိုင်ကျွန်းမြို့၊ မီးသတ် အစည်းအရုံးတွင် ပါဝင်ခဲ့ရင်း ဖက်ဆစ် ဂျပန်များကို တော်လှန်ရန် မြေအောက် တော်လှန်ရေး အတွက် ပြည်သူ့ အရေးတော်ပုံ ပါတီ အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင် ခဲ့သည်။ ၁၉၄၆ ခုနှစ်မှ ၁၉၅၈ ခုနှစ် အတွင်း မော်လမြိုင်ကျွန်း မြို့နယ် ဗမာပြည် ဆိုရှယ်လစ် ပါတီနှင့် ဗမာ နိုင်ငံလုံး ဆိုင်ရာ တောင်သူ လယ်သမား အစည်းအရုံး အတွင်းရေးမှူး အဖြစ် လည်းကောင်း၊ မြောင်းမြ ခရိုင် ဆိုရှယ်လစ် ပါတီနှင့် (ဖဆပလ) အဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူး အဖြစ် လည်းကောင်း၊ လယ်ယာမြေ နိုင်ငံပိုင် ပြုလုပ်ရေး ဝန်ကြီး ဌာန ပါလီမန် အတွင်းဝန် အဖြစ် လည်းကောင်း ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၂ ခုနှစ် အတွင်း ဧရာဝတီတိုင်း ဖဆပလ အဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူးနှင့် ဗတလစ ဌာနချုပ် တွဲဖက် အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး (စည်းရုံးရေး) တာဝန် ယူခဲ့သည်။ ၁၉၆၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၇ ခုနှစ် အထိ ပို့ဆောင် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီး ဌာနတွင် ညှိနှိုင်းရေး အရာရှိ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ စီမံကိန်းနှင့် လုပ်ငန်း ဆောင်ရွက်ရေး ဦးစီး ဌာနတွင် တိုင်းဦးစီးမှူး အဖြစ် လည်းကောင်း တာဝန် ထမ်းဆောင် ခဲ့သည်။ ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် အငြိမ်းစား ယူခဲ့သည်။ 

လွတ်လပ်ရေး မော်ကွန်းဝင် (ပထမဆင့်)၊ ပြည်ထောင်စု သမ္မတ ရွှေတံဆိပ်ဆု၊ နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည် (ဒုတိယဆင့်) တို့ ရရှိ ခဲ့သည်။ ၁၃၅၀ ပြည့်နှစ် (၁၉၈၈ ခုနှစ်)၊ ပြည်သူ့ ဒီမိုကရေစီ အရေးတော်ပုံကြီးတွင် လွတ်လပ်ရေး တိုက်ပွဲ အစဉ်အလာ ရှိခဲ့ ကြသော နိုင်ငံရေး ရဲဘော်များ နှင့်အတူ ပြည်သူ တရပ်လုံး၏ ဆန္ဒ ဖြစ်သည့် ဒီမိုကရေစီ အစိုးရ ပေါ်ပေါက်ရေး အတွက် ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခြင်း၊ ပါတီ ဂိုဏ်းဂဏ ကင်းရှင်းသော တခုတည်းသော တောင်သူ လယ်သမား အဖွဲ့ ပေါ်ပေါက်ရန် ဆွေးနွေး ညှိနှိုင်းပြီး (ယာယီ) အခြေခံများ ဖွဲ့ခဲ့သည်။ အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်တွင် ဗဟို ဦးစီး အဖွဲ့ဝင်၊ ဗဟို တောင်သူ လယ်သမား အဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူး အဖြစ် ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။ ပဲခူးတိုင်း စည်းရုံးရေး အဖွဲ့ဝင် တာဝန် ပူးတွဲ ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။ ဧရာဝတီတိုင်း စည်းရုံးရေး အဖွဲ့ဝင် တာဝန် ယူခဲ့သည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၂၆) ရက်နေ့တွင် ပြန်လည် ဖွဲ့စည်းသည့် ဗဟို အလုပ်အမှုဆောင် အဖွဲ့တွင် အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် တိုးမြှင့် တာဝန် ပေးအပ်ခြင်း ခံခဲ့ ရသည်။ ၁၉၉၈ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ (၁၆) ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်း ခဲ့သည့် ပြည်သူ့ လွှတ်တော် ကိုယ်စားပြု ကော်မတီတွင် အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်လာ ခဲ့သည်။ ၂၀၀၃ ခုနှစ်၊ မေလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် ဖြစ်ပွား ခဲ့သည့် ဒီပဲယင်း သွေးချောင်းစီး လုပ်ကြံ တိုက်ခိုက် သတ်ဖြတ်မှု ဖြစ်ပွားစဉ် နအဖမှ နေအိမ် အကျယ်ချုပ်ဖြင့် ထိန်းသိမ်း ထားခဲ့ ရာမှ ၂၀၀၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၂၃) ရက်နေ့တွင် ပြန်လွတ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ။ 24 September 2009 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  6 February 2013 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
|  |
| --- |
| **၁၉၁၅** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဧပြီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
**နူအက်စတာ ဆီညော်ရာ ဒီ လော်ရယ်တို** သည် စပိန်ကိုလိုနီ ခေတ်ကာလအတွင်း အမေရိကားရှိ ပါရာဂွေးပြည်နယ်တွင် ဂျေရှုတို့မှ ပထမဆုံး တည်ထောင်ခဲ့သော လူနီတို့ အခြေချနေထိုင်ရာ နေရာ နှင့် သာသနာပြု မစ်ရှင် တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၁၆၁၀ တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံ မစ်ဆီယိုးနေ့စ်ပြည်နယ်ရှိ ကန်ဒယ်လာရီးယား ခရိုင်တွင် တည်ရှိသည်။

ဂျေရှုတို့သည် အင်ဒီးယန်းတို့၏ လူနီတို့၏ ဘာသာစကားကို သင်ကြားခဲ့ပြီး ရောမ အက္ခရာများကို အသုံးပြု၍ ရေးသားနိုင်ရန် နည်းလမ်းကို ကြံစည် ဖော်ဆောင်ခဲ့သည်။ သူတို့သည် မစ်ရှင်အတွင်း ပုံနှိပ်စက်ကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ထို့အတွက်ကြောင့် ထင်ရှားသည်။ ဂျေရှုတို့၏ ပုံနှိပ်စာများမှာ စပိန် နှင့် လက်တင် (ကက်သလစ်များ၊ သမ္မာကျမ်းနှင့် ဘုရားရှိခိုးစာအုပ်များတွင် အသုံးပြုသည့် ဘာသာစကား) တွင်သာမကပဲ သမ္မာကျမ်းစာနှင့် အခြားသော ခရစ်ယာန် စာပေတို့ကို လူနီဘာသာစကား အဖြစ်ဘာသာပြန်ရာတွင် အသုံးပြုသည့်အပြင် အဘိဓာန်များ ရိုက်နှိပ်ရန်လည်း အသုံးပြုခဲ့သည်။

ဖာသာ အန်တိုနီယာ ဂါရီဂါသည် နူအက်စတာ ဆီညော်ရာ ဒီ လော်ရယ်တို တွင် ခန့်အပ်ထားသော စပိန် ဂျေရှု ဘုန်းတော်ကြီးဖြစ်ပြီး ၁၇ ရာစု၏ နောက်ဆုံးနှစ်မှ ၁၈ ရာစု အစောပိုင်း အထိ နေထိုင်ခဲ့သည်။ သူ့အား မိုရိုလူမျိုးတို့က ဘာသာဗေဒ ပညာရှင် နှင့် သာသနာပြုဆရာ ဟု သိရှိကြသည်။ ၁၆၉၆ ခုနှစ်မှစ၍ ဒေသအတွင်း စတင် အလုပ်လုပ်ခဲ့ပြီး မစ်ရှင်၏ အကြီးအကဲအဖြစ် အကြိမ်ပေါင်းများစွာ တာဝန်ယူခဲ့သည်။ သူတော်စင်တို့၏ အမြင်အတိုင်း လူတစ်ဦး၏ ဘဝကို နေထိုင်ရန် လက်တွေ့ လမ်းညွှန်ချက် (၁၇၁၃ ခုနှစ်) မှ မစ်ရှင်တွင် ပုံနှိပ်သော ဒုတိယမြောက် ရှေးအကျဆုံး စာအုပ် ဖြစ်သည်။ ၁၇၆၀တွင် ထိုနေရာ၏ အမည်ပေးထားသော သင်္ဘောတစ်စင်းကို ဘာဂျာ ကယ်လီဖိုးနီးယားတွင် ဖိလစ်ပိုင် လူမျိုး တစ်ဦးမှ ၁၇၆၀တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ 

ယနေ့အချိန်တွင် ဂျေရှုတို့ အခြေချနေထိုင်ရာ၏ အပျက်အစီးများသာ ကြွင်းကျန်ရစ်သည်။ ၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် ၎င်းသည် ယူနက်စကိုမှ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သော နေရာ ၎ ခု တွင် တစ်ခု အပါအဝင် ဖြစ်ခဲ့သည်။ (အခြား ၃ ခုမှာ ဆန် အီနာရှို မီနီ၊ နျူအက်စတာ ဆီညော်ရာ ဒီ ဆန်တာအာနား နှင့် ဆန်တာ မာရီယာ မေယာ တို့ ဖြစ်သည်။ ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် ယူနက်စကိုသည် ယနေ့ခေတ် ပါရာဂွေးနိုင်ငံ နေရာရှိ မစ်ရှင် နောက်ထပ်နှစ်ခုကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ စာရင်း ထည့်သွင်းခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2  [[[:တမ်းပလိတ်:Wdl]] Instruccion practica para ordenar santamente la vidà; que ofrece el P. Antonio Garriga de la Compania de Iesus. Como brebe memorial, y recuerdo à los que hazen los exercicios espirituales de S. Ignacio de Loyola fundador de la misma Compañia] (in Spanish)။ *World Digital Library* (1713)။
2. ↑  Matt K. Matsuda; Matt K Matsuda (19 January 2012)။ *Pacific Worlds: A History of Seas, Peoples, and Cultures*။ Cambridge University Press။ p. 116။ ISBN 978-0-521-88763-2။
**ဒေါ်သိန်းရှင်**သည် ပထမဆုံး မြန်မာ ကာတွန်းဆရာမ ဖြစ်သည်။ ရယ်ရွှင်ဖွယ်ဖြစ်အောင် အချိုးအစားပြောင်းလဲ၍ ရေးဆွဲထားသော ကာတွန်းကို အမျိုးသားများသာ ရေးဆွဲလေ့ရှိသော်လည်း အမျိုးသားများနှင့် ပခုံးချင်းယှဉ်၍ ရေးဆွဲခဲ့သော မြန်မာ့ ပထမဆုံးကာတွန်းဆရာမမှာ ဒေါ်သိန်းရှင် ဖြစ်သည်။ ဒေါ်သိန်းရှင်ကို ၁၉၀၆−ခုနှစ်တွင် တနင်္သာရီတိုင်း၊ ထားဝယ်မြို့၌ အဖ မီးပုံးပျံ ဦးကျော်ရင်နှင့် အမိ ဒေါ်မမတို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်း ဆယ်ယောက်အနက် တတိယသမီး ဖြစ်သည်။ စာရေးဆရာ ထားဝယ်ကျော်မင်းနှင့် ကာတွန်းဆရာ ကျော်ဆန်း(က.ဆ)သည် အစ်ကိုများဖြစ်သည်။

ဒေါ်သိန်းရှင်သည် ထားဝယ်မြို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ဆယ်တန်းအောင်မြင်ပြီးနောက် ရန်ကုန်ယူနီဗာစီတီ ကောလိပ်သို့ တက်ရောက်ပညာ ဆည်းပူးခဲ့သည်။ ပညာသင်ယူနေစဉ် ၁၉၂၉-ခုနှစ်ထုတ် ကောလိပ်မဂ္ဂဇင်းတွင် ကာတွန်းများ စတင်ရေးဆွဲခဲ့သည်။ ၁၉၃၀-ပြည့်နှစ်ထုတ် ကောလိပ်မဂ္ဂဇင်းများ၌လည်း ဒေါ်သိန်းရှင်၏ ကာတွန်းများ ပါရှိသည်။

ထိုစဉ် ကာတွန်းဆရာကြီးဦးဟိန်စွန်းလည်း ကောလိပ်၌ ပညာသင်ယူဆဲဖြစ်ရာ ကောလိပ်စက္ကတေရီ အဖြစ်လုပ်ဆောင်ရင်း ကောလိပ်မဂ္ဂဇင်း၌ ကာတွန်းများ ရေးဆွဲဖြစ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ကောလိပ်မဂ္ဂဇင်းတွင် ပါဝင်သော ကာတွန်းများမှာ ကျောင်းတွင်းရေးရာများသာ ဖြစ်သည်။ ကျောင်းသားများက ကျောင်းသူများကို ခနဲ့၍ ကာတွန်းပုံများ ရေးကြသည်။ ဤတွင် ဒေါ်သိန်းရှင်က ကျောင်းသားများကို ပြန်ခနဲ့သော ကာတွန်းများကို ရေးဆွဲခဲ့သည်။

ဒေါ်သိန်းရှင်သည် အိုင်အေ (ဥပဇာဝိဇ္ဇာ) အထက်တန်းထိ ပညာသင်ယူပြီးနောက် နေရှင်နယ်ကျောင်း၌ ဆရာမအဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးကျော်ရင်သည် အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းမှ ပုံဆွဲဆရာအဖြစ် အငြိမ်းစားယူပြီးသောအခါ ဒေါ်သိန်းရှင်သည် အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းသို့ ပြောင်း၍ ပုံဆွဲဆရာမအဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ သို့ဖြင့် ဒေါ်သိန်းရှင်သည် ပထမအမျိုးသမီး ကာတွန်းလက်ရာရှင် ဖြစ်သည့်အပြင် အစောဆုံး အမျိုးသမီး ပုံဆွဲဆရာလည်း ဖြစ်သည်။

ကျောင်းများ၌ ပုံဆွဲသင် ဆရာများသည် တပည့်များအား မြန်မာ့ရိုးရာ ဒီဇိုင်း၊ လူပုံ၊ ရှူမျှော်ခင်းပုံ၊ အရာဝတ္ထုပုံနှင့် နီးဝေးမြင် စနစ်များကို သင်ကြားပြသခဲ့ကြသည်။ ဒေါ်သိန်းရှင်လည်း ပုံဆွဲအရည်အသွေး ပြည့်ဝသည့်အလျောက် ပုံဆွဲဆရာမအဖြစ် ဝင်ရောက်အမှုထမ်းခဲ့သည်။

ဖခင် မီးပုံးပျံဦးကျော်ရင်သည်လည်း ထားဝယ်မြို့အနောက်ဘက် (၇)မိုင်ခန့် အကွာရှိ ပန်းဒလဲရွာ ဇာတိဖြစ်ပြီး ငယ်စဉ်က ရွာဘုန်းတော်ကြီး ကျောင်း၌ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က ကျောင်းနေဘက်သား ဆရာကျော်နှင့် အထူးဘားကျွမ်း အတတ်ကိုပါ လေ့လာလိုက်စားခဲ့သည်။ ဦးကျော်ရင်သည် ဘားကျွမ်းပညာကို သာမက နပန်း၊ အလေးမ၊ ပြေးခုန်ပစ် စသည့်အားကစားဘက်၌လည်း ထူးချွန်သည်။ ၁၉၂၉-ခုနှစ်မှစ၍ မီးပုံးပျံစီးခဲ့သဖြင့် မီးပုံးပျံဦးကျော်ရင်ဟု အမည်တွင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဘားကျွမ်းဆရာကျော်မှာ ဘားမယ်ကြွေ ၏ ဆရာရင်းဖြစ်သည်။ ဒေါ်သိန်းရှင်လည်း ငယ်စဉ်ကပင် ဘားကျွမ်းအတတ်တွင် စိတ်ဝင်စားခဲ့သည့်အလျောက် မယ်ကြွေနှင့်အတူ လေ့ကျင့်သင်ကြားခဲ့ရာ ကြိုးတန်းလျှောက်ခြင်း နှင့် အခြားဘားကစားနည်းမျိုးစုံကိုပါ ကစားနိုင်ခဲ့သည်။

ကာတွန်းဆရာမ ဒေါ်သိန်းရှင်သည် ၁၉၆၆-ခုနှစ်၊ အသက် (၆၀)အရွယ်တွင် ထားဝယ်မြို့၌ပင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------