recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

**ဥပက္ခဋသိက္ခာပုဒ်**သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် ရဟန်းတော်များ လေးစားလိုက်နာရန် ပညတ်တော်မူခဲ့သည့် နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

သမိုင်း
-------

မြတ်စွာဘုရားသည် သာဝတ္ထိမြို့၊ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်တွင် သီတင်းသုံး နေတော်မူ၏။ တစ်ခုသောအချိန်တွင် လူယောက်ျားတစ်ယောက်သည် သူ၏ ဇနီးအား "အသျှင်ဥပနန္ဒအား သင်္ကန်းဖြင့် ဖုံးလွှမ်းအံ့ ‘လှူအံ့’ "ဟု ပြောသည်ကို ရဟန်းတစ်ပါးသည် ကြား၏။ ထို့နောက် ရဟန်းသည် အသျှင်ဥပနန္ဒအား ထိုအကြောင်းကို ပြော၏။ အသျှင်ဥပနန္ဒသည် "ထိုသူမှာ မိမိ၏ အလုပ်အကျွေး ဖြစ်သည်" ဟု ပြော၏။

ထို့နောက် အသျှင်ဥပနန္ဒသည် ယောက်ျားထံသို့ သွားကာ "သင်သည် ငါ့ကို သင်္ကန်းဖြင့် ဖုံးလွှမ်းလိုပါက ဤသို့ သဘောရှိသည့် သင်္ကန်းဖြင့် ဖုံးလွှမ်းပါ။ ငါသုံးဆောင်မည် မဟုတ်သော သင်္ကန်းဖြင့် ဖုံးလွှမ်းသော် အဘယ်ပြုအံ့နည်း" ဟု ဆို၏။

ထိုအခါ ယောက်ျားသည် "အသျှင်ဥပနန္ဒသည် ရှေးက မဖိတ်ကြားဘဲ အိမ်ရှင်သို့ ချဉ်းကပ်၍ သင်္ကန်း၌ အထူးစီရင်ခြင်းသို့ အဘယ်ကြောင့် ရောက်ဘိသနည်း" ဟု ကဲ့ရဲ့၏။ ရဟန်းတို့သည်လည်း ကဲ့ရဲ့ကုန်၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားအား လျှောက်ထားကြ၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် အသျှင်ဥပနန္ဒအား "ဟုတ်မှတ်ပါသလော" ဟု မေးမြန်းရာ "ဟုတ်မှန်ကြောင်း" ဖြေကြား၏။ ထို့နောက် အသျှင်ဥပနန္ဒအား "သင်နှင့်ဆွေမျိုးတော်စပ်ပါသလား" ဟု မေးရာ "မတော်စပ်ကြောင်း" ဖြေကြား၏။

ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ကဲ့ရဲ့တော်မူကာ အောက်ပါသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူ၏။

သိက္ခာပုဒ်
----------

"ရဟန်းကိုသာလျှင် ရည်ညွှန်း၍ ဆွေမျိုးမတော်စပ်သော အိမ်ရှင်သည်လည်းကောင်း၊ အိမ်ရှင်မသည်လည်းကောင်း သင်္ကန်းဖိုးကို ‘ဤ သင်္ကန်းဖြင့် သင်္ကန်းကို ဝယ်၍ ဤမည်သော ရဟန်းကို သင်္ကန်းဖြင့် ဖုံးလွှမ်းအံ့’ ဟု စီရင်အပ်၏၊ အကယ်၍ ထိုဒါယကာသို့ ထိုရဟန်းသည် ရှေးက မဖိတ်ကြားအပ်ဘဲ ချဉ်းကပ်၍ ‘ဒါယကာ တောင်းပန်အပ်သည်၊ အကျွန်ုပ်ကို ဒါယကာသည် ဤသင်္ကန်းကို ဝယ်၍ ဖုံးလွှမ်းပါလော့’ ဟု ကောင်းသည်ကို အလိုရှိသည်၏ အဖြစ်ကို စွဲ၍ သင်္ကန်း၌ အထူးစီရင်ခြင်းသို့ ရောက်ငြားအံ့၊ (ထိုရဟန်းအား) နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ် သင့်၏" ဟု မိန့်တော်မူ၏။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3  *ဝိနည်းပိဋက၊ ပါရာဇိကဏ်ပါဠိတော်မြန်မာပြန်*။
ဘသန်း၊ ဦး (ယူပီအိုင်) (ခရစ် ၁၈၉၉-၁၉⁠၉၀)
---------------------------------------

သတင်းစာလောကတွင် ထင်ရှားသော သတင်းစာ ဆရာကြီး ယူပီအိုင် ဦးဘသန်းကို ၁၈၉၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၂၃)ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ လမ်းမတော်မြို့နယ် (၁၆)လမ်းတွင် အဖ ဦးအုန်း၊ အမိ ဒေါ်ဖွားတို့က မွေးဖွားသည်။ 

ငယ်စဉ်က မြန်မာသင်ကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားပြီးနောက် အစိုးရဟိုက်စကူးကျောင်း [ယခု အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းအမှတ်(၁)လသာ]သို့ ပြောင်းရွှေ့၍ လေးတန်းမှ ကလာကတ္တားတက္ကသိုလ် လက်အောက်ခံ မက်ထရစ် (၁၀)တန်းအထိ ပညာသင်ခဲ့သည်။ ၁၉၁၇ ခုနှစ်တွင် ကာလကတ္တား တက္ကသိုလ်မှ ကျင်းပသော တက္ကသိုလ်ဝင် စားမေးပွဲကို အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ရန်ကုန်ကောလိပ်တွင် ၁၉၁၇-ခုနှစ်မှစ၍ ဆက်လက်ပညာသင်သည်။
၁၉၂ဝပြည့်နှစ် ဘီအေအောင်တန်းတွင် ပညာသင်ကြားနေစဉ် ယူနီမာစီတီအက်ဥပဒေကို ဆန့်ကျင်၍ သပိတ်မှောက်ခဲ့ရာတွင် ခေါင်းဆောင်ပိုင်းမှာ ပါဝင်လှုပ်ရှားခဲ့သည်။

  

၁၉၂၁-ခုနှစ်မှ ၁၉၃၀ ပြည့်နှစ်အထိ အမျိုးသားကျောင်းများ ဖွင့်လှစ်သောအခါ စစ်ကိုင်းမြို့နှင့် ခရမ်းမြို့များရှိ အမျိုးသားအထက်တန်းကျောင်းများတွင် ကျောင်းဆရာအဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ၁၉၃၁-ခုနှစ်တွင် ကျောင်းဆရာအဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့ပြီး 'သူရိယသတင်းစာတိုက်'တွင် သတင်းထောက် အဖြစ် စတင် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်ညအယ်ဒီတာအဖြစ် ၁၉၄၂ခုနှစ်အထိ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၂ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ (၈)ရက်နေ့တွင်ဗြိတိသျှ အစိုးရက ဦးဘသန်းအား ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ သို့သော် ရန်ကုန်မြို့မှ ဗြိတိသျှအစိုးရ ထွက်ခွာသွားသောအခါ လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။

  

ထို့နောက် ဦးဘသန်းသည် သူရိယသတင်းစာတိုက်တွင် ဆက်လက်လုပ်ကိုင်ပြန်သည်။ ၁၉၄၆ခုနှစ်တွင် သူရိယသတင်းစာတိုက်မှ နုတ်ထွက်ပြီးလျှင် ပြန်ကြားရေးဌာနခွဲတွင် သတင်းစာဆက်သွယ်ရေးအရာရှိအဖြစ် ၁၉၅၃ ခုနှစ်အထိ အမှုထမ်းခဲ့သည်။
ထို့နောက် ၁၉၅၄ ခုနှစ် ၁၉၅၆ ခုနှစ် အထိ မြန်မာသတင်းစာတိုက်ပိုင်ရှင်များ ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်သော 'ဘားမားပရက်စ်ဆင်ဒီကိတ်'(Burma Press Syndicate)တွင် အုပ်ချုပ်ရေး အယ်ဒီတာအဖြစ်ဖြင့် ကမ္ဘာကြေးနန်းသတင်းများ ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ ၁၉၅၆ခုနှစ် တွင် 'နယူးတိုင်းအော့ဖ်ဘားမား' (New time of Burma) သတင်းစာတိုက်၌ သတင်းထောက်ချုပ်အဖြစ်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် 'ယူနိုက်တက်ပရက်စ်အင်တာနေရှင်နယ်'(United Press international)ခေါ် ယူပီအိုင် (U.P.I)နိုင်ငံခြားသတင်း ဖြန့်ချိရေးဌာနတွင် အုပ်ချုပ်အယ်ဒီတာအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၇၃ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် အလုပ်မှ အငြိမ်းစားယူပြီးနောက် သတင်းစာနှင့် မဂ္ဂဇင်းများတွင် ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ၁၉၇၅ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၉ ခုနှစ်အထိ သွေးသောက်မဂ္ဂဇင်းတွင် 'ဘဝအတွေ့အကြုံ'အခန်းဆက် ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။
သတင်းစာဆရာကြီး ဦးဘသန်းသည် ၁၉⁠၉ဝပြည့်နှစ်၊ မေလ(၁၉)ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် (၉၀)ရှိ ဇနီးနှင့် သားသမီး (၆)ယောက်၊ မြေး (၁၀)ယောက်၊ မြစ် (၆)ယောက်တို့ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။

ကျမ်းကိုးစာရင်း
---------------
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

(၃)သုတ် ရှိပါသည်။

ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ ရာဂဝေပုလ္လတ္တ၊ ဒေါသ ဝေပုလ္လတ္တ၊ မောဟဝေပုလ္လတ္တ၊ ဂမ္ဘီရဌာနာဌာနတို့၌ ပညာမျက်စိ မဖြစ်မှုဟူသော တရားလေးပါး မိမိသန္တာန်၌ ရှုမြင်နေလျှင် ထိုဘိက္ခု၊ ဘိက္ခုနီသည် ကုသိုလ်တရား တို့မှဆုတ်ယုတ်၊ မိမိကိုဆုံးဖြတ်နိုင်ပုံနှင့် ရာဂတနုတ္တ၊ ဒေါသတနုတ္တ၊ မောဟတနုတ္တ၊ ဂမ္ဘီရဌာနာဌာနတို့၌ ပညာမျက်စိဖြစ်နေမှုဟူသော တရားလေးပါးတို့ မိမိသန္တာန်၌ ရှုမြင်နေသော ဘိက္ခု ဘိက္ခုနီသည် ကုသိုလ်တရားတို့မှ မဆုတ်ယုတ်တော့ဟု ဆုံးဖြတ်နိုင်ပုံ၊ ပရိဟာနဓမ္မ၊ အပရိဟာနဓမ္မတို့ကို ဘုရားရှင်ဟောတော်မူကြောင်း ရဟန်းတော်တို့အား အရှင်သာရိပုတ္တရာ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ ပညာစက္ခုအရ ဥဂ္ဂဟ ပရိပုစ္ဆာပညာနှင့် သမ္မသနပ္ပဋိဝေဓ ပညာစက္ခုတို့နှင့်တကွ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

---

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ်-ကမ္မာရာမတာ၊ ဘဿရာမတာ၊ နိဒ္ဒါရာမတာ၊ သင်္ဂဏိကာရာမတာ၊ ဣန္ဒြိယေသုအဂုတ္တဒွါရတာ၊ သံဃကရဏီယ ထေရကိစ္စတို့၌ ကိုယ်တိုင် အားထုတ် ခြင်းဟူသော သေခပရိဟာနဓမ္မ ခုနစ်ပါးနှင့် သုက္ကပက္ခ သေခအပရိဟာနဓမ္မ ခုနစ်ပါးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

---

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ်-ဘိက္ခုဒဿနဟာပန၊ သဒ္ဓမ္မဿဝနဟာပန၊ အဓိသီလ အသိက္ခန၊ ထေရ နဝ မဇ္ဈိမ ရဟန်းတို့အပေါ်၌ အပ္ပသာဒဗဟုလ၊ ဥပါရမ္ဘစိတ္တ၊ ရန္ဓာဂဝေသီစိတ္တတို့ဖြင့် ဓမ္မကိုနာယူခြင်း၊ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာသာသနာတော်ပြင်ပ၌ အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်ကိုရှာမှီးခြင်း၊ ထို၌ ကောင်းမှုပြုခြင်းဟူသော ဥပါသကာအဖြစ်မှ ဆုတ်ယုတ်နိုင်သောတရား ခုနစ်ပါးနှင့် ဥပါသကာအဖြစ်မှ မဆုတ်ယုတ်နိုင်သော တရားခုနစ်ပါးတို့ကို ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခနည်းဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -အံ၊၁၊၄၆၁-၂။ အံ၊မြန်၊၁၊၄၅၄။ အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၄၁။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ စတုက္ကနိပါတ၊ ၄-စတုတ္ထပဏ္ဏာသက၊ (၁၆) ၁-ဣန္ဒြိယဝဂ္ဂ၊ အဋ္ဌမသုတ်။
2. ↑  -အံ၊၂၊၄၁၅။ အံ၊မြန်၊၂၊၅၂၅-၆။ အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၆၁။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ သတ္တကနိပါတ၊ ၃-ဝဇ္ဇိသတ္တကဝဂ္ဂ၊ အဋ္ဌမသုတ်။
3. ↑  -အံ၊၂၊၄၁၆။ အံ၊မြန်၊၂၊၅၂၆-၇၊ အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၆၂။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ သတ္တကနိပါတ၊ ၃-ဝဇ္ဇီသတ္တကဝဂ္ဂ၊ နဝမသုတ်။
4. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဘုရားရှင်က ရဟန်းတော်များအား "ဇရာ မရဏမှစ၍ အဝိဇ္ဇာတိုင်အောင် "သဗ္ဗသော သမ္မာ ဒုက္ခက္ခယ"ဖြစ်သည်အထိ စုံစမ်းဆင်ခြင်ပုံ-တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ၏ အကြောင်းနှင့်တကွ သစ္စာအမြင်အထိ စုံစမ်းသိမြင်ပုံ၊ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ ဓမ္မများ ချုပ်ပျောက်ပုံကိုလည်းကောင်း, ရဟန္တာဖြစ်သည်အထိ စုံစမ်းဆင်ခြင်ပုံ၊ ရဟန္တာဖြစ်သည့်အခါ ဝေဒနာခံစားမှုနှင့်ဆက်စပ်၍ ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်ကဲ့သို့မဟုတ်ပဲ ဖြစ်ပေါ်လာသောဝေဒနာကို ရှုမြင်ပုံ၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်၏ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်အဖြစ် ရပ်ပုံတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဖြေဆိုစေ၍ ဤအတိုင်းသာဖြစ်ပုံ၊ အခြားသဘာဝအားဖြင့် မဖြစ်ပုံ၊ ငါ့အား ယုံကြည်ကြ၊ နှလုံးသွင်းကြ၊ ယုံမှားသံသယ ဝိစိကိစ္ဆာကင်းပျောက်စေကြ၊ ဟောတော်မူအပ်သော ဤဒေသနာတော်သည် ဝဋ်ဒုက္ခအားလုံး၏ အဆုံးဖြစ်ပုံကို အကျယ်အားဖြင့် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ်ရာများကို အကျယ်တဝင့် ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -သံ၊၁၊၃၀၈-၃၁၁။ သံ၊မြန်၊၁၊၂၉၅-၈။ သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၇၁-၅။ သံ၊ဋီ၊၂၊၉၀-၆။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ နိဒါနဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-နိဒါနသံယုတ္တ၊ ၆-ဒုက္ခဝဂ္ဂ၊ ပဌမသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
**ကျားဘသိန်း** ခေါ် သတင်းစာဆရာ **ဦးချစ်ညို** ကို ၁၉၂၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် အဖ ဦးဖိုးမင်း (ဦးမင်း) နှင့် အမိ ဒေါ်မမကြီး တို့မှ မန္တလေးမြို့၊ စစ်ကိုင်းတန်းရပ်၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ လက်ဝှေ့ကျော် ကျားဘညိမ်း၏ ညီဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှာ ဦးဘသိန်း ဖြစ်သည်။

ဦးချစ်ညိုသည် မန္တလေး စိန်ဂျိုးဇက် ဒိုင်အိုနှင့် ဝက်စလီယံ ကျောင်းတို့တွင် ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ စာပေဂီတနှင့် အနုပညာ ဝါသနာထုံသည်။ ဆယ်တန်းအထိပညာသင်ယူခဲ့ပြီး ရေဒီယိုအော်ပရေတာသင်တန်း တက်ရောက်ခဲ့သည်။

၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် လူထုဂျာနယ်၌ တွဲဖက်အယ်ဒီတာအဖြစ် ဘာသာပြန်ဆိုင်ရာ တာဝန်များကိုထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထိုအခါမှစ၍ ဘာသာပြန်ဝတ္ထုရှည်များ ရေးသားခဲ့သည်။ လူထုဂျာနယ်ရပ်သွားသောအခါ လူထု သတင်းစာနေ့ပိုင်းဆိုင်ရာ သတင်းအယ်ဒီတာ အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံခြားသတင်းအယ်ဒီတာအဖြစ် ၁၉၅၂ ခုနှစ် အထိ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ချစ်ညိုပုံနှိပ်တိုက်၊ မန္တလေးစာအုပ်တိုက်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ရှုမဝ၊ မြဝတီ၊ သွေးသောက်နှင့် အခြားမဂ္ဂဇင်းများတွင် ဆောင်းပါး၊ ဝတ္ထုရှည်နှင့်ဝတ္ထုတိုများရေးသားခဲ့သည်။

မြန်မာပြည်တွင် ကျားကစားနည်းစာအုပ်ကို ဒုတိယမြောက်ပြုစုထုတ်ဝေခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ်လောက်မှစ၍ ဓာတ်ပုံမောက်လုပ်ငန်းကို တီထွင်လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီး ချစ်ညို ပုံနှိပ်တိုက်နှင့် ဓာတ်ပုံမောက် လုပ်ငန်းကို ဦးစီးပြီးလုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။

ဦးချစ်ညိုသည် မန္တလေးမြို့ ပြည်ကြီးကျက်သရေရပ်ကွက် ပ.ထ.စ မြူလူကြီး အဖြစ် ၁၉၆၀-၆၂ ခုနှစ်အထိ အရွေးခံခဲ့ရသည်။

ဦးချစ်ညိုသည် *လွတ်လပ်ရေးခေါင်းလောင်း* (၁၉၄၆)၊ *အမေ* (၁၉၅၀)၊ *ကိုယ့်အမျိုး ချစ်သူမို့* (နှစ်တွဲ - ၁၉၅၂)၊ *လေသူရဲမယ်* (၁၉၅၄)၊ *ချစ်တစ်နေ့ သေတစ်နေ့* (၁၉၅၈)၊ ဟူသော ဘာသာပြန် စာအုပ်များကို ရေးသားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ကိုယ်ရေးဝတ္ထုတိုများကိုစုပေါင်း၍ *သုံးတလပ်နှင့်ဝတ္ထုတိုများ* (၁၉၅၈) ကိုလည်း ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ *စံနစ်တကျ ကျားကစားနည်း* (၁၉၆၆) စာအုပ်ကိုလည်း ရေးသားပြုစုခဲ့သည်။ ဆရာဦးချစ်ညို၏ နောက်ဆုံးရေးလက်စစာမူမှာ "ကျွန်တော့ အစ်ကိုကျားဘညိမ်း *စာမူပင်ဖြစ်သည်။*

ဆရာဦးချစ်ညိုသည် ၁၉၈၇ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် မန္တလေးမြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑   (ဖျာပုံ)၊ သတင်းထောက် သောင်းညွန့် (၂၀၀၇)။ *ထင်ပေါ်ကျော်ကြား မြန်မာသတင်းစာဆရာကြီးများ*။ ပထမ အကြိမ်။ စာပေဗိမာန်။
စောဘသင်စိန် ငယ်ဘ၀
-----------------

ပဒို စောဘသင်စိန်ကို ဧရာ၀တီတိုင်း ဟင်္သာတမြို့၌ အဖ စောဘစိန်နှင့် အမိ နော်သင်းမြတ်တို့မှ ၁၉၂၇ ခုနှစ် မတ်လ ၁ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ မွေးချင်း မောင်နှမ ကိုးယောက်အနက် ပဒို စောဘသင်စိန်မှာ ဒုတိယမြောက်သား ဖြစ်သည်။ ကျောင်း ပညာရေးကို ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် နှစ်ချင်း ခရစ်ယာန် သာသနာပြုကျောင်းမှ အောင်မြင်ခဲ့ပြီးနောက် ရန်ကုန် စစ်ရုံးချုပ် စာရင်းအင်း ဌာန တွင် ဝန်ထမ်း တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

တော်လှန်ရေးထဲ ဝင်ရောက်ခြင်း
---------------------------

၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် အင်းစိန် တိုက်ပွဲမှ စ၍ ကရင် အမျိုးသား ယူနီယံ၏ လက်နက်ကိုင်တပ်၊ ကရင် အမျိုးသား ကာကွယ်ရေး အဖွဲ့သို့ ဝင်ရောက်ခြင်းဖြင့် ကရင့် တော်လှန်ရေး တွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်မှ စ၍ နိုင်ငံရေး တာဝန်များကိုသာ အဓိက ထမ်းဆောင်နေခဲ့ရာ ၁၉၆၃ တွင် ကရင် အမျိုးသား ယူနီယံ၏ ဗဟို ကော်မတီ ဝင်တစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ 

၁၉၈၃ တွင် ဗဟို ကော်မတီ၏ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့ကာ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်၊ ၁၂ ကြိမ်မြောက် ကရင် အမျိုးသား ယူနီယံ ကွန်ဂရက်တွင် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ရွေးချယ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ထပ်မံကျင်းပသည့် ၁၃ ကြိမ်မြောက် ကွန်ဂရက်တွင်လည်း ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ထပ်မံ ရွေးချယ်ခံရကာ ကွယ်လွန်ချိန် အထိ ကရင် အမျိုးသား ယူနီယံ ၏ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့ပေသည်။

အခြား လုပ်ငန်းများ
------------------

၁၉၈၈ တွင် မြန်မာပြည် ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ် အဖွဲ့ချုပ်၏ အလုပ်အမှုဆောင် အဖြစ် ၂၀၀၄ မှ ၂၀၀၈ ခုနှစ်အထိ အကြံပေး အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၂၀၀ ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၀၈ ခုနျစ်အထိ အမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် တပ်ပေါင်းစု၏ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ရင်း ၂၀၀၁ မှ ၂၀၀၈ ခုနှစ်အထိ တိုင်းရင်းသား လူမျိုးများ ကောင်စီတွင်လည်း ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် သော်လည်းကောင်း၊ ၂၀၀၂ မှ ၂၀၀၈ အထိ ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား ကောင်စီ သဘာပတိ အဖွဲ့ဝင်နှင့် ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ တစ်ဦးအနေဖြင့် လည်းကောင်း တာဝန်များစွာ ထမ်းရွက်ခဲ့သည်။

ကွယ်လွန်ခြင်း
-------------

ပဒို စောဘသင်စိန် သည် ၂၀၀၈ ခုနှစ် မေလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် လူကြီးရောဂါဖြင့် အသက် ၈၁ နှစ်တွင် ကွယ်လွန်ကာ ဈာပန အခမ်းအနားကို ကရင် အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်၌ မေလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပ ပြီးစီးခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီး နော်အုံးမြိုင် နှင့် သား ၁ ဦး၊ သမီး ၃ ဦး ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ ကရင် အမျိုးသား ယူနီယံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံ အရ လွတ်လပ်သွားသော ကွယ်လွန်သူ ပဒို စောဘသင်စိန်၏ နေရာကို ဒုဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သူ စောတာမလာဘော က နောက်တစ်ကြိမ် ကွန်ဂရက် မတိုင်မည်အထိ ဆက်လက် တာဝန်ယူခဲ့လေသည်။
Mount Teide (Tenerife)သည် စပိန်နိုင်ငံတွင် အမြင့်ဆုံးတောင်ဖြစ်ပြီး ဥရောပနှင့် စပိန်တွင် လည်ပတ်သူ အများဆုံးသော အမျိုးသား ဥယျာဉ်ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဒုတိယမြောက် ဖြစ်သည်။

ကနေရီကျွန်းစု
-------------

ကနေရီကျွန်းစုသည် စပိန်ပိုင်ကျွန်းစုဖြစ်၍ 
အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာအတွင်း တည်ရှိသည်။ အာဖရိကတိုက် 
အနောက်မြောက်ကမ်းခြေမှ မိုင် ၆ဝ ခန့် ကွာဝေး၏။ ကျွန်း 
အားလုံး၏ အကျယ်အဝန်းမှာ စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၂၈ဝ၇ ရှိ၍ 
အရှေ့မှ အနောက်သို့ ၂၈၈ မိုင်ခန့် ရှည်လျားသည်။ ထိုကျွန်းစု 
တွင် ကျွန်းငယ်ကလေးများစွာနှင့် ကျွန်းကြီး ခုနစ်ကျွန်း ပါဝင် 
ရာ ကျွန်းကြီးခုနစ်ကျွန်းမှာ တင်းနားရစ်၊ ဂရင်း ကနေရီ၊ ပါး 
လမား၊ ယားရိုး၊ ဂိုမေးရား၊ လန်သာရိုးတေးနှင့် ဖွာတေ ဗင် 
တူးရားတို့ ဖြစ်ကြသည်။

ကနေရီကျွန်းများ အားလုံးလိုလိုမှာပင် ကမ်းပါးစောက်များရှိ 
ကြ၍ ချိုင့်ဝှမ်းများဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်။ ကျွန်းများပေါ်တွင် 
အမြဲတမ်းစီးနေသည့် မြစ်ချောင်းများ မရှိချေ။ အရှေ့ဘက်တွင် 
ကား ရေရှားလှ၏။ ရေများသော ကျွန်းများ၌ပင် ဆည်မြောင်း 
များ ပြုလုပ်ပေးရသည်။

ရာသီဥတုမှာ ခြောက်သွေ့သော်လည်း မပူလွန်းသဖြင့် နေ 
သာထိုင်သာရှိသည်။ အနောက်ဘက်ကမ်းခြေများတွင် မိုးရေချိန် 
ပျမ်းမျှ ၁၆ လက်မမှ ၁၈ လက်မအထိ ရရှိ၍ ခြောက်သွေ့ 
သော အလယ်ပိုင်းများတွင် ၉ လက်မမှ ၁၂ လက်မခန့်အထိ 
ရရှိသည်။

ကျွန်းများပေါ်တွင် နေထိုင်ကျက်စားသော နို့တိုက်သတ္တဝါ
များမှာ နည်းပါးလှသည်။ သို့ရာတွင် ငှက်မျိုးစုံလင်၍ စိတ်ဝင် 
စားဖွယ်ကောင်းသည်။ ဆည်မြောင်းမရှိသော နေရာများတွင် 
စိုက်ပျိုးရေး မဖွံ့ဖြိုးချေ။ အလေ့ကျပေါက်သော အပင်ငယ်မျိုး 
များစွာအနက် ရာခိုင်နှုန်း ၃ဝ ခန့်မှာ ကနေရီကျွန်း၌သာ 
ပေါက်ရောက် သော အပင်မျိုး ဖြစ်သည်။ 

ကနေရီကျွန်းစုသို့ ပထမဆုံးရောက်လာသော ဥရောပတိုက် 
သားများမှာ စပိန်လူမျိုးများဖြစ်သည်။ ထိုစဉ်က နေထိုင်လျက် 
ရှိသော တိုင်းရင်းသား ဂွမ်းချေး သို့မဟုတ် ဂွမ်ချိုလူမျိုးများမှာ 
ယခုအခါ လူမျိုးတစ်မျိုး အနေဖြင့် မရှိတော့ချေ။ ယခု နေထိုင် 
လျက်ရှိသော ကျွန်းသူကျွန်းသားများမှာ စပိန်လူမျိုးများ ထက် 
အနည်းငယ် အသားမည်းသည်မှအပ များစွာ မခြားနား လှချေ။ 
ယောက်ျားများ အရပ်အမောင်း အနေတော်ရှိ၍ သန်မာ တောင့် 
တင်းသော ကိုယ်လုံးကိုယ်ပေါက် ရှိလေသည်။ စပိန်ဘာသာ 
စကားကိုသာ အသုံးပြုကြသည်။

ကနေရီကျွန်းစု၏ အဓိကထွက်ကုန်မှာ ငှက်ပျောနှင့် ခရမ်း 
ချဉ်သီး ဖြစ်သည်။ ကြက်သွန်၊ အာလူး၊ ဆေးနှင့် ငါးလည်း 
အသင့်အတင့်ထွက်သည်။ ဆိပ်ကမ်းမြို့ကြီးများမှာ လာပါး 
လမားနှင့် ဆန်တာကရုတို့ ဖြစ်ကြလေသည်။

ကျွန်းများပေါ်တွင် လူဦးရေစုစုပေါင်း ရ၄၅ဝဝဝ (၁၉၄၆ 
ခုနှစ်)ခန့်ရှိ၍ ငါးဖမ်းခြင်း အသီးအနှံ စိုက်ပျိုးခြင်းတို့ဖြင့် 
အသက်မွေးကြသည်။ အုပ်ချုပ်ရေး လွယ်ကူစေရန် ကျွန်းစုတွင် 
မြို့တော်နှစ်မြို့ ထားရှိလေသည်။

[1]

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁)
ဗေဒင်ဆရာသည် လူ၏ ဇာတာကို 
ကြည့်၍ ဗေဒင်ဟောသည်။ အင်္ဂဝိဇ္ဇာဆရာသည် လူ၏ အင်္ဂါရုပ်ကို ကြည့်၍ ဟောသည်။ လက္ခဏာဆရာသည် လူ၏ လက်ကို ကြည့်၍ ဟောသည်။ ထိုကဲ့သို့ ဟောကြားနိုင်ကြရာတွင် လူ၏ ဦးခေါင်းတွင် ပေါ်ထွက်နေသော အဖုများကို ကြည့်၍ ထိုသူ၏ 
ဉာဏ်ပညာနှင့် အကျင့်စာရိတ္တကို ဟောသော အတတ်ကိုလည်း ထူးဆန်းစွာ ကြံဆလာကြလေသည်။ ဤအတတ်ကို ဦးခေါင်း အမှတ်ပညာဟု ခေါ်သည်။

ထိုအတတ်ပညာကို ပထမဆုံး ကြံဆတီထွင်သူမှာ 
ဂျာမန်ဆေးဆရာကြီး ဖရန့်ဂျိုးဇက်ဂေါ (၁၇၅၈-၁၈၂၈) ဖြစ် 
သည်။ ၁၈ဝ၇ ခုနှစ် ပြင်သစ်နိုင်ငံ၌ နပိုလီယန်အာဏာသိမ်း၍ 
အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်နေစဉ် ဂေါသည် သူ၏ပစ္စည်းများနှင့် ဆေးကရိယာများကိုပိုက်၍ ပဲရစ်မြို့တော်သို့ ထွက်လာလေသည်။ ထွက်လာသည့် အကြောင်းမှာ ပဲရစ်မြို့သည် ထိုအချိန်က အတတ်ပညာပေါင်းစုံတို့ ပေါ်ထွန်း၍ ထင်ရှားသော ဗဟို ဌာနချုပ် ဖြစ်ခဲ့လေရာ ဂေါသည် နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြံဆ 
လေ့လာ၍ တွေ့ရှိခဲ့ရသော သူ၏ သိပ္ပံပညာသစ်တစ်ခုကို သင်ကြားပေးမည်ဟူသော ရည်ရွယ်ချက် ရှိသောကြောင့်ဖြစ်သည်။

ငယ်ရွယ်စဉ်အခါကပင် ဂေါသည် လူများ၏ ဦးခေါင်း 
နေပုံ သဏ္ဌာန်အမျိုးမျိုးကို လေ့လာခဲ့သည်။ သူ့မိတ်ဆွေများ၏ 
ဦးခေါင်းသဏ္ဌာန်ကို လေ့လာဖူးသည်။ အကျဉ်းထောင်များ၊ 
အရူးထောင်များသို့လည်း သွားရောက်၍ သူခိုး၊ ဓားပြ၊ 
သူသတ်သမား၊ အောက်တန်းစား လူအမျိုးမျိုးတို့နှင့်ပေါင်းသင်းကာ သူတို့၏ဦးခေါင်းများကို လေ့လာကြည့်ရှုသည်။ ထိုသို့ 
လေ့လာရာ၌ လူအမျိုးမျိုးတို့၏ ဦးခေါင်းတွင် အမျိုးမျိုး 
အစားစား ကွဲပြားသော အဖုအထစ်များ ရှိသည်ကို တွေ့ရလေသည်။ 

ဂေါသည် သူလေ့လာတွေ့ရှိရသော အချက်များကိုအခြေခံ 
ထားကာ စိတ်လှုပ်ရှားမှုများသည် ဦးနှောက်နှင့် နီးကပ်စွာ 
ဆက်စပ်နေသည်ဟူသော အယူအဆသစ်တစ်ခုကို ထုတ်ဖော်လေသည်။ ဂေါသည် ဦးနှောက်ကို ၂၆ ခန်းတိတိ ခွဲခြား၍ 
တစ်ခန်းတစ်ခန်းလျှင် စွမ်းရည်သတ္တိတစ်ခုခု၊ သို့မဟုတ် စိတ် 
သဘောထား တစ်မျိုးမျိုးရှိသည်ဟု ဆိုလေသည်။ လူ၏ 
ဦးခေါင်း၌ တွေ့ရှိရသော အဖုအထစ်များမှာ ထို စွမ်းရည်သတ္တိ၊ 
သို့မဟုတ် စိတ်သဘောထား တစ်မျိုးမျိုးကို သိုလှောင်ထားသော 
ဦးနှောက်ခန်းများဟု ယူဆလေသည်။ သို့ဖြစ်လေရာ ဦးခေါင်း 
ကို တိုင်းတာပြီးလျှင် ဦးခေါင်း၌ရှိသော အဖုအထစ်များ အပိန် 
အချိုင့်များကို ဇယားချ၍တွက်ကြည့်ပါက ထိုသူ၌ စွမ်းရည် 
သတ္တိအမျိုးမျိုး မည်မျှလောက်ရှိသည်ကို သိရှိနိုင်လေသည်။ 
သူ၏ အကျင့်စာရိတ္တကိုလည်း သိနိုင်သည်ဟု ဆိုလေသည်။ 
ထိုသို့ ဂေါထွင်ခဲ့သော သိပ္ပံပညာသစ်ကို ဦးခေါင်းအမှတ်ပညာ 
ဟု ခေါ်လေသည်။

ပဲရစ်မြို့တွင် ဂေါ၏ပညာကို ယုံကြည်လိုက်စားကြသူ 
များမှာ မနည်းပေ။ သူ၏အယူအဆများကို မယုံကြည်ဘဲ ရှုတ်ချ ပြောဆိုသူများစွာလည်း ရှိသည်။ နောက်ဆရာတို့သည် ဂေါ အခြေခံထွင်ခဲ့သော နည်းစနစ်ကို ချဲ့ထွင်လာခဲ့ရာ ဦးခေါင်းဖုများမှ စွမ်းရည်သတ္တိ ၄၃ မျိုးကို တွေ့ရှိလာကြသည်။ ဂေါ၏ နောက်လိုက်တပည့်များထဲတွင် ထင်ရှားသူများ 
ကား **ယိုဟန်းစပါဇိုင်း** နှင့် **ဂျော့ကုမ်း**တို့ ဖြစ်ကြ၏။ ထိုပညာ လေ့လာလိုက်စားကြသူများသည် စာအုပ်စာတမ်း မြောက်မြားစွာကို ရေးသားထားခဲ့ကြ၏။ 

ယခုအခါ ဦးနှောက်၏ တစိတ်တဒေသသည် စွမ်းရည် 
သတ္တိမျိုးအချို့နှင့် ဆက်စပ်ကြောင်းကို လက်ခံသော်လည်း လူ၏ အကျင့်စာရိတ္တနှင့် ဉာဏ်စွမ်းကို ဦးခေါင်းဖုများက ဖော်ပြသည်ဟူသည်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ကား လုံလောက်သော သက်သေ အထောက်အထား တစ်ခုမျှ မရရှိသေးချေ။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅)
တပို့တွဲ (**ရှေးမြန်မာစာ**: တပိုဝ်တွဲ/တပ္အိုတွဲ) သည် မြန်မာပြက္ခဒိန်၏ ဧကာဒသမလ သို့မဟုတ် ၁၁ လမြောက်လဖြစ်ပြီး ဇန်နဝါရီ၊ ဖေဖော်ဝါရီ အတွင်း ကျသည်။ ဆောင်းဥတုနောက် ပိုင်းချိန်ဖြစ်သည်။ တပို့တွဲလတွင် ၂၉ ရက်ရှိသည်။ ရက်မစုံသောလ ဖြစ်သည်။ တပို့တွဲလ ဟုခေါ်ဝေါ်ခြင်းမှာ ထန်းဖူးထန်းခိုင်တို့ တွဲညွတ်သော ရာသီဖြစ်၍ ခေါ်တွင်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု မှတ်ယူကြသည်။ 'တပိုဝ်' သည် 'ထန်းဖူး' ကို ဆိုလိုပြီး 'တွဲ' သည် 'အသီးခိုင် တွဲလောင်းကျသည်' ကိုရည်ညွှန်းသည်ကြောင့် တပို့တွဲလတွင် ထန်းဖူးများအား အောက်ရောက်အောင် ဆွဲချပြီး ထန်းရည်ခံသည့် ကာလဖြစ်သည်မှာ ထင်ရှားသည်။ ကျောက်စာ အရေးအသား၌ တပို့တွဲကို တပိုင်ထွဲ၊ တပိုင်ထွဲ၊ တပိုင်တွယ်၊ တပို့ထွယ်ဟု ရေးသားလေ့ရှိသည်။ ဗေဒင်အခေါ်အားဖြင့် ကုံရာသီဟုခေါ်သည်။ ထိုရာသီတွင် မာဃနက္ခတ် စန်းနှင့်ယှဉ်၍မွန်းတည့်သည်။ ရာသီရုပ်မှာ ရေထမ်းသမားဆင်းရဲသားပုံဖြစ်၍၊ အထိမ်းအမှတ်ပန်းမှာ ပေါက်ပန်း ( Butea monosperma)၊ လဲပွင့်၊ လက်ပံပွင့် တို့ဖြစ်သည်။

  

တပို့တွဲလတွင် ထမင်းနှဲပွဲ ကျင်းပကြသည်။ ကောက်ညှင်းစပါးသစ် ပေါ်ချိန်တွင် အရပ်ရပ်၌ ထမင်းနှဲထိုး၍ ကျွေးမွေးလှူဒါန်းလေ့ရှိကြသည်။ ထိုလတွင် နံနက်စက် ၆ နာရီ ၂၀ မိနစ်တွင် နေထွက်လေ့ရှိ၍ ညနေ ၅ နာရီ ၄ဝ မိနစ်အချိန်တွင် နေဝင်လေ့ရှိသဖြင့် ညတာမှာ နေ့တာထက် ပို၍ရှည်သည်။ ဆီးနှင်းကျသောရာသီဖြစ်၍ ချမ်းအေးသည်။

  

ထိုလတွင် ရက်မစုံ လကွယ်သောကြောင့် ၂၉ ရက်သာ ရှိသည်။ တပို့တွဲ ကျွဲချိုဖျား ဆတ်ဆတ်ခါသည် ဟူ၍လည်းကောင်း၊ **နှာရည်ယိုရွဲ တပို့တွဲ** ဟူ၍လည်းကောင်း တပို့တွဲလတွင် အလွန်ချမ်းအေးလှကြောင်း ဆိုရိုးပြုလေ့ရှိကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄)

| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
မြန်မာ့ရိုးရာပြက္ခဒိန်၏ လများ |
| --- |
| 
* တန်ခူး
* ကဆုန်
* နယုန်
* ဝါဆို
* ဝါခေါင်
* တော်သလင်း
* သီတင်းကျွတ်
* တန်ဆောင်မုန်း
* နတ်တော်
* ပြာသို
* တပို့တွဲ
* တပေါင်း

 |
တာပိန်မြစ် နှင့် မရောထွေးပါနှင့်။
**တပိန်မြစ်** သည် မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ဘက်ရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။

ဖော်ပြချက်
----------

တပိန်မြစ်သည် ဧရာဝတီမြစ်၏ မြစ်လက်တက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် တရုတ်နိုင်ငံ၊ ယူနန်ပြည်နယ်၏ တောင်ထူထပ်သည့် ဒေသများမှ မြစ်ဖျားခံ စီးဆင်းသည်။

တရုတ်နိုင်ငံ၊ ယူနန်ပြည် အနောက်တောင်ဘက်ပိုင်း Xinchengxiang ရှိ မြစ်နှစ်စင်းဖြစ်သည့် ဘင်းလန့်မြစ် (Binglang ) နှင့် နန္ဒီမြစ် (Nandi) တွေ့ဆုံကာ ဖြစ်တည်လာသည်။ မြစ်၏ အရှည်သည် ၁၁၇ ကီလိုမီတာ ရှိသည်။

ဆည်
---

ဤမြစ်တွင် တရုတ်ဒတန့်ကုမ္ပဏီနှင့် မြန်မာအစိုးရတို့ လုပ်ကိုင်နေသည့် ဆည်နှစ်ခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့သည် တရုတ်နိုင်ငံနယ်နိမိတ်နှင့် နီးကပ်စွာ တည်ရှိသည်။  ဤစီမံကိန်းသည် မြစ်၏ ရေစီးကြောင်းမှတစ်ဆင့် လျှပ်စစ်ထုတ်ယူနိုင်ရန် ဖြစ်သည်။ ဆည်တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများနှင့် ရေလှောင်ကန်အတွက် ရွာတွင် နေထိုင်သူများသည် အခြားနေရာအသစ်များသို့ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ရသည်။ လျှပ်စစ်မီးကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထုတ်လုပ်သည်ဆိုသော်လည်း ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဇွန်လမှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်အထိ ထုတ်လုပ်ခဲ့သည့် စွမ်းအင် 513 kilowatt hours ၏ အများစုကို တရုတ်နိုင်ငံ၊ ယူနန်ပြည်နယ်တွင်အသုံးပြုရန် ရောင်းချခဲ့သည်။

ကုလသမဂ္ဂရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုဆိုင်ရာမူဘောင်အဖွဲ့သည် နယ်သာလန်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံအကြား ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ဒါပိန်မြစ်ပေါ်တွင် ရေစွမ်းအင်သုံးသန့်စင်ရေးစနစ်တစ်ခုအတွက် ထောက်ခံခဲ့သည်။

### ဆည်အမှတ် (၁)

ဤပထမဆည်သည် ခန့်မှန်းခြေအမြင့် ၈၃.၅ မီတာ ရှိသည်။ ၎င်းသည် ၂၄၀ မီဂါဝက်ပါဝါကို ထိန်းသိမ်းနိုင်စွမ်း ရှိသည်။ နှစ်ပတ်လည် လျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်မှုသည် ၁၀၆၅ ဂီဂါဝက်နာရီ ရှိသည်။ ဤပထမဆုံးဆည် တည်ဆောက်မှုသည် ရေလှောင်ကန်နှင့်အတူ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။

### ဆည်အမှတ် (၂)

ဒုတိယမြောက်ဆည်သည် ပထမဆည်မှ ၅၀ကီလိုမီတာ အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ လျှပ်စစ်မီတာ ၁၆၅ မီဂါဝက်ကို ထိန်းသိမ်းထားနိုင်သည်။ နှစ်ပတ်လည် လျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်နိုင်မှုသည် ၇၇၅ ဂီဂါဝက်နာရီ ရှိသည်။ ကြီးမားသည့် ရေလှောင်ကန်ပါဝင်သည့် ဤဒုတိယဆည် တည်ဆောက်မှုသည် ၂၀၀၆ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။

ဤဆည်နှစ်ခု တည်ဆောက်မှု ကုန်ကျစရိတ်သည် ယွမ် ၁၀၈ သန်း (၂၀၁၂ ခုနှစ်ကာလ $16,944,984) ကုန်ကျခဲ့သည်။ ထုတ်လုပ်မှု၏ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၉၀ ဖိုးကို တရုတ်ကုမ္ပဏီများသို့ ရောင်းချခဲ့ပြီး ကျန်ရှိသူများကို ပြည်သူများသို့ ပေးခဲ့သည်။

### လုံခြုံရေး

ဤစီမံကိန်းသည် ပြဿနာများနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ ကချင်လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့အစည်း (KIO) သည် ၁၇ နှစ်ကြာရပ်စဲထားသည့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲမှုကို ချိုးဖောက်ခဲ့ကာ ဆည်တည်ဆောက်မှုများကို လက်လျှော့သွားအောင် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Shimomura၊ Y.; Ohashi၊ H. (2013-11-20)။ *A Study of China's Foreign Aid: An Asian Perspective* (အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဖြင့်)။ Springer။ ISBN 9781137323774။
2. ↑  Google Maps။  2017-11-23 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  Google Maps။  2017-11-23 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. ↑  "Dapein Dam Construction" (in en-gb)။
5. ↑  中国大唐集团海外投资有限公司။  2017-11-21 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။[*လင့်ခ်သေ*]
6. ↑  中国大唐集团海外投资有限公司။  2017-11-21 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။[*လင့်ခ်သေ*]
7. ↑  Ku၊ Jung-Ho Bae, Jae H.; Korea)၊ Korea Institute for National Unification (South (2013-12-31)။ *China's Internal and External Relations and Lessons for Korea and Asia* (အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဖြင့်)။ 길잡이미디어။ ISBN 9788984797420။
8. ↑  "Current development of major hydropower projects" (in en)၊ *The Myanmar Times*။ 13 June 2021 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။ Archived from the original on 13 June 2021။
9. ↑  Fighting Erupts Over Chinese Hydropower Dams in Burma | ENS (in en-US)။ 9 July 2018 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  13 June 2021 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**တက္ကသိုလ်မောင်မောင်ကြီး** သည် မြန်မာနိုင်ငံသား စာရေးဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၁၉၁၄ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ဖွားမြင်သည်။ အမည်အရင်းမှာ ဦးမောင်မောင်ကြီး ဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်က ဧကရီဝိတိုရိယ မိန်းကလေးကျောင်းနှင့် ရန်ကုန်ဟိုက်စကူးကျောင်းတို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် မြန်မာစာဂုဏ်ထူးတန်းတက်ပြီး ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူးဘွဲ့၊ မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့များ ရရှိခဲ့သည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် မြန်မာစာဌာနတွင် နည်းပြဆရာကလေးအဖြစ် စတင်ဆောင်ရွက်ပြီး ရာထူးအဆင့်ဆင့်တိုးမြှင့်ကာ မြန်မာစာပါမောက္ခအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ပြီး အငြိမ်းစားယူသည်။ စာပေဆိုင်ရာ၊ ပညာရေးဆိုင်ရာ တာဝန်အမျိုးမျိုးကိုလည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ 

တက္ကသိုလ်မောင်မောင်ကြီးသည် ဘာသာစာပေ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများ၊ ကိုယ်တွေ့ဖြစ်ရပ်ဆောင်းပါးများ၊ ပင်ကိုရေးဝတ္ထုများ၊ ဘာသာပြန်ဝတ္ထုများနှင့် ပုံပြင်များ ရေးသားခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်မောင်မောင်ကြီး၏ စာပေများတွေ စာမျက်ရှု၊ မြန်မာစာသင်ကြားရေး၊ အုတ်မြစ်တစ်လွှာ၊ အသုံးချမြန်မာစာ၊ မြန်မာစကားပြေသမိုင်းစသည့် ဘာသာစာပေရေးရာ စာအုပ်များ၊ အချစ်အလွမ်း စွန့်စားခန်း၊ ဂျင်ဂျစ်ခန်စသည့် ဘာသာပြန်ဝတ္ထုများ ပါဝင်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  *နဝမတန်း − မြန်မာစကားပြေ*။ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန။
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

အရှင်သာရိပုတ္တရာနှင့် အရှင်ဥပသေန ညီနောင်တို့ ရာဇဂြိုဟ်မြို့ သပ္ပသောဏိက ပဗ္ဘာရ၌ သီတင်းသုံးနေစဉ် အရှင်ဥပသေန၏ကိုယ်ပေါ်သို့ "ဖုဋ္ဌဝိသ" ဖြစ်သော မြွေကျ လာ၍ အဆိပ်တက်သည်ကို သိသဖြင့် အရှင်ဥပသေနထေရ်က ရဟန်းတို့ကို "ငါ့ရှင်တို့ ဤကိုယ်ခန္ဓာ ဤနေရာ၌ ဖွဲဆုပ်ကဲ့သို့ မပျံ့ကြဲသေးမီ တပည့်တော်၏ ဤကိုယ်ခန္ဓာကို ညောင်စောင်းငယ်ပေါ်သို့ တင်၍ ကျောင်းပြင်သို့ထုတ်ကြကုန်"ဟု မိန့်ကြားပါသည်။

အရှင်သာရိပုတ္တရာက "အရှင်ဥပသေန၏ ကိုယ်ကာယ၏ ပင်ကိုယ်သဘောမှ ဖောက်ပြန်နေပုံ, ဣန္ဒြေတို့၏ ဖောက်ပြန်နေပုံကို ငါတို့ မမြင်ကြရပါဘဲ ဤသို့ ပြောဆိုပါသနည်း"ဟု မိန့်ကြားရာ အရှင်ဥပသေနထေရ်က "အဇ္ဈတ္တိကာယတနတို့၌ ငါ, ငါ့ဟာ-ဟု ကြံစည်နေသူအား ကိုယ်ကာယ၏ ပင်ကိုယ်သဘောမှ အခြားတမျိုး ဖြစ်ပုံ ဣန္ဒြေတို့၏ ဖောက်ပြန်ပုံ ဖြစ်၏။ ထိုသို့မစွဲမကြံသူမှာ မဖြစ်"ဟု ပြောဆိုပုံ၊ အရှင်ဥပသေနမှာ ငါ-ဟုယူသောဒိဋ္ဌိ, ငါ့ဟာ-ဟု ပြုသော တဏှာ, မာနတို့ ကြာမြင့်စွာကပင် အကြွင်းမဲ့ပယ်နှုတ်ထားပုံ၊ အရှင်ဥပသေန၏ ကိုယ်ကာယသည် ကျောင်း အပြင်ရောက်လျှင် ညောင်စောင်းငယ်ပေါ်၌ပင် ဖွဲပြာဆုတ်ကဲ့သို့ ဖရိုဖရဲပြန့်ကြဲ ပျက်စီးပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌-အာသီဝိသမြွေအကြောင်း ဖွင့်ပြထားပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -သံ၊၂၊၂၆၇-၈။ သံ၊မြန်၊၂၊၂၅၉-၂၆၀။ သံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၄။ သံ၊ဋီ၊၂၊၂၉၃။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ သဠာယတနဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-သဠာယတနသံယုတ္တ၊ (၇)၂-မိဂ ဇာလဝဂ္ဂ၊ သတ္တမသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
**ဘောလ်တစ်နိုင်ငံများ** (ဘောလ်တစ်တိုင်းပြည်များ၊ ဘောလ်တစ် သမ္မတနိုင်ငံများ သို့မဟုတ် ရိုးရှင်းစွာ ဘောလ်တစ်များ) ဆိုသည်မှာ ဥရောပမြောက်ပိုင်း ဘောလ်တစ်ပင်လယ် အရှေ့ဘက် ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသော အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင်နိုင်ငံ ၃ ခုဖြစ်သော အက်စ်တိုးနီးယား၊ လတ်ဗီးယား နှင့် လစ်သူယေးနီးယား နိုင်ငံတို့၏ အစုအဖွဲ့ကို ရည်ညွှန်းသုံးနှုန်းသော ပထဝီနိုင်ငံရေး အသုံးအနှုန်း ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ အသုံးအနှုန်းကို ယဉ်ကျေးမှုရပ်ဝန်းများ၊ အမျိုးသားရေးလက္ခဏာ သို့မဟုတ် ဘာသာစကား အနေနှင့် မသုံးနှုန်းကြပေ။ အကြောင်းမှာ လတ်ဗီးယား နှင့် လစ်သူယေးနီးယား အများစုမှာ ဘောလ်တစ်လူမျိုးများ ဖြစ်သော်လည်း အက်စတိုးနီးယား အများစုမှာ ဖင်းနစ်လူမျိုးများ ဖြစ်ကြသည် ။ အဆိုပါ သုံးနိုင်ငံသည် တရားဝင် ပြည်ထောင်စုတစ်ခု မဟုတ်သော်လည်း အစိုးရနှင့် ပါလီမန်ဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ ရှိကြသည်။  သုံးနိုင်ငံအကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၏ အရေးကြီးဆုံး ကဏ္ဍများမှာ နိုင်ငံခြားရေးနှင့် လုံခြုံရေးမူဝါဒ၊ ကာကွယ်ရေး၊ စွမ်းအင်နှင့်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး တို့ဖြစ်ကြသည်။ 

သုံးနိုင်ငံစလုံးသည် နေတိုး ၊ ယူရိုဇုန် နှင့် OECD အဖွဲ့ဝင်များဖြစ်ပြီး ဥရောပသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်များ လည်း ဖြစ်ကြသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ်မှစ၍ အက်စ်တိုးနီးယား သည် ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီ တွင်အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်လိမ့်မည်။ ဤသုံးနိုင်ငံစလုံးသည် ဝင်ငွေမြင့်မားသောစီးပွားရေး ရှိသော နိုင်ငံများအဖြစ် ကမ္ဘာ့ဘဏ်မှ သတ်မှတ်ထားပြီး အလွန်မြင့်မားသော လူသားဖွံ့ဖြိုးမှုညွှန်းကိန်း ကိုထိန်းသိမ်းထားနိုင်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Baltic Cooperation | Ministry of Foreign Affairs။
2. ↑  Baltic Cooperation | Ministry of Foreign Affairs။
3. ↑  Colombia and Lithuania join the OECD။ France 24 (30 May 2018)။
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ်က "မိမိအား တစုံတခုသော သတ္တဝါ, သင်္ခါရ ဖောက်ပြန်ပျက်စီးခြင်း, တမျိုးတဖုံပြောင်းလဲ၍ ဖြစ်သောကြောင့် သောက, ပရိဒေဝ, ဒုက္ခ ဒေါမနဿ, ဥပါယာသတို့ နည်းနည်းမှမရှိတော့ပုံ"ကို ရဟန်းတို့အား မိန့်ကြားတော်မူရာ အရှင်အာနန္ဒာ၏ မေးလျှောက်ချက်အရ ဘုရားရှင် ဖောက်ပြန်ပျက်စီး တမျိုးတဖုံပြောင်းလဲဖြစ်သော်လည်း မိမိမှာသောကစသည် မဖြစ်တော့ပုံ၊ ငါ့ရှင်တို့ ဘုန်းတော်ကြီးတော်မူသော တန်ခိုးအာနုဘော်ကြီးမားတော်မူသော ဘုရားရှင်သော်မှလည်း လွန်တော်မူရချေသေး၏၊ ဘုရားမြတ်စွာ ကြာမြင့်စွာ ဤလောက၌တည်ရှိတော် မူပါမူ လူအပေါင်း၏ စီးပွားချမ်းသာကိုပြုခြင်းငှာ သတ္တလောကကို သနားစောင့်ရှောက် ချီးမြှောက်တော်မူခြင်းငှာ နတ်လူတို့၏ စီးပွားချမ်းသာကိုပြုခြင်းငှာ ဖြစ်ရာ၏-ဟုသာ စိတ်အကြံအစီဖြစ်ရာ၏ဟု မိန့်တော်မူသဖြင့် အရှင်အာနန္ဒာက "အရှင်သာရိပုတ္တရာသည် ကြာမြင့်စွာသောညဉ့်နေ့ပတ်လုံး ငါဟုပြုတတ်သော ဒိဋ္ဌိ, ငါ့ဟာ ငါ့ဥစ္စာဟု ပြုတတ်သော တဏှာ, ကိန်းဝပ်နေသောမာနတို့ကို အကြွင်းမဲ့နှုတ်ပယ်ပြီးဖြစ်သောကြောင့်သာ သောကစသည်တို့ မဖြစ်ပါကုန်"ဟု လျှောက်ထားသည့်သုတ်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -သံ၊၁၊၄၆၃။ သံ၊မြန်၊၁၊၄၅၂။ သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၁၄။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ နိဒါနဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁၀-ဘိက္ခုသံယုတ္တ၊ ဒုတိယသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
**သံယောဇဉ်နှင့် ဈာန်လျှောအရှင်** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။ သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

အကြောင်းအရာ
-----------

မောင်းထောင်ရွာမှ ဦးကေသရသည် ဆုံးဆယ်မြို့တွင် ဆရာတော်အဖြစ်သို့ရောက်ပြီးနောက် မောင်းထောင်ရွာမှ ဒါယကာ၊ ဒါယကာမတို့က ပင့်သဖြင့် ကြွတော်မူလာရာ မောင်းထောင်ရွာအနီး ငါးရေဝင်ရွာမှ ရဟန်းလူထွက်ဖြစ်သူ ဦးပြူးက သမောအဌကထာလာ ပါဠိကို ရေးလှူ၏။ ဆရာတော်က ဘာသာပြန်ပေးရမည်လားဟု မေးလေလျှင် မဟုတ်ပါ ဆရာတော်သိစေရန်သာ လျှောက်ပါသည်ဟု ဖြေသည်ကို ဦးကျော်လှက သီဟိုဠ်တွင် ဈာန်ရရဟန်းတစ်ပါးက ဈာန်လျောပြီးနောက် မီးသွေးအလိမ်းလိမ်း ဖုံအလိမ်းလိမ်းကပ်ငြိကာ ဆင်းရဲနေ၏။ ဤသည်ကို မြင်ရသော ရဟန်းတို့က ရယ်မောသဖြင့် ဈာန်လျောရဟန်းက မိမိမှာ ဈာန်ရပြီးမှ ဖောက်ပြန်ဆင်းရဲရကြောင်း အရှင်ဘုရားတို့ တရားကို ကြိုးစားသင့်ကြောင့် လျှောက်သောဝတ္ထုဖြင့် ဖွဲ့ဆိုထားသည်။

သံယောဇဉ်နှင့် ဈာန်လျှောအရှင်
----------------------------

သီဟဠံ ဒီပံကျွန်းတွင်မှ၊ ဖန်စွန်းသည်စီဝရံနှင့် တပသီပျံဤဈာန်ကလျှောခဲ့ရင်၊ သံယောဇဉ်တွယ်တာတာကြောင့်၊ လယ်ယာမြေကျယ်စွာနှုတ်လို့၊ လောင်ပူစွာတောင်သူ၏ အလုပ်ဟာမို့၊ လူရုပ်ဟန်ရှေးအခါပဌမနှင့်၊ ဝေးပါလှ ဆွေးလျကြုံ။  

  

ပိတုန်းရောင်ပြောင်သပိတ်ကယ်နှင့်၊ သုံးကျိပ်ခင်ထေရ်ရဟန်းတို့၊ သည်လမ်းတွင်တွေ့ဆုံကြတော့၊ လက်ခြေသက်သေပြလို့၊ မက္ကဋ မြောက်အိုရုပ်ကဲ့သို့၊ ထိပုဂ္ဂလာပဉ္ဇင်းပျိုတို့၊ ကျွန်ုပ်အရုပ်မအိုတို့ချင်က၊ ကိုယ့်ဘို့ရာကိုယ်သာပိုက်ကြ၊ မှာလိုက်လျှင်ခင်ရဟန်းတို့၊ ကျင်ကျွမ်းသည်ဘာဝနာနှင့်၊ အာဝါသံ လျှောကာကျသတဲ့၊ သမောအဌကထာတွင်၊ ဟောကာပြခဲ့၊ ဇောကဖြစ်ပုံ။  

  

ငါးရေဝင် တကာလှော်က၊ ဆရာတော် ပုဂ္ဂိုလ်စုနှင့်၊ ပျိုနုခင်ဦးပဉ္ဇင်းငဲ့ တင်ကြဉ်းဆောင်၊ လှူမဏ္ဍပ်တွင်မှ၊ သူကပ်လှာ၊ မှတ်စရာအထူးပ၊ အဌကထာကို၊ ဘုရားတကာပြူးက၊ အလွှာကူးခဲ့ပေးရှာတုံ၊ စေတနာဟုံကြည်နူး။  

  

သီဟိုဠ်ဤလိုတွေ့ကြသထင့်၊ ထိုနေ့တွင်ဦးပဉ္ဇင်းငဲ့ကို၊ ကိုယ်ချင်းစာနာလို့၊ ယိုယွင်းကာ၊ ဖျင်းရာမကျအောင်၊ ယဉ္စအညေနှင့်၊ နတထွေရက္ခန္တိတဲ့၊ ပါဠိဂါထာနှင့်၊ ဆရာတကာဟောပေလို့၊ အာသဝေါပင်၊ စင်မကင်းသော်လဲ၊ ပဉ္ဇင်းပျို၊ သွင်းလိုတဲ့နှလုံးနှင့်၊ ဟိုသုံးဆယ်မြို့နယ်သွားရတော့၊ ဘယ်တရားဘယ်လိုလို၊ အရွယ်ပျို၊ ငယ်ကိုသမဏိက၊ ဈာန်မလျှောခင်၊ ဉာဏ်သဘောအရင်သိပေတဲ့၊ လံကဓောတွင်၊ သံယောဇဉ်နှင့် ငြိရှာတဲ့၊ ဇောတိကိုပြူး။

ခက်ဆစ်
------

၁။ သီဟဠံ = သီဟဠ၊ သီဟိုဠ်ကျွန်း။

၂။ စီဝရံ = သင်္ကန်း။

၃။ မက္ကဋ = မျောက်။

၄။ အာဝါသံ = ကျောင်းတိုက်၊ နေအိမ်။

၅။ သမဏိ = သမဏ၊ ရဟန်း။

၆။ လံကဓော = လောကဓံ။

၇။ ဇောတိ = ဇောတိရသပတ္တမြား၊ ပတ္တမြားနှင့်တူသောသူ ဟုဆိုလိုဟန်ရှိသည်။

မှတ်ချက်
--------

ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော ခေါင်းစဉ်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

ရဟန္တာဖြစ်သော ရဟန်းတော်တစ်ပါး ကောသလတိုင်း တောအုပ်တစ်ခုအတွင်း၌ နေ့သန့်စဉ် အိပ်ပျော်နေသဖြင့် အကျိုးစီးပွားလိုလားသော တောစောင့်နတ်က အိပ်ခြင်း၏အကျိုးမရှိပုံ, သဒ္ဓါတရားပွားများသင့်ပုံအစရှိသည်ဖြင့် အကျိုးအပြစ်ကိုပြ၍ နိုးစေရာ ရဟန်းတော်က-ကိလေသာအနှောင်အဖွဲ့မှလွတ်ပြီးသောရဟန်း, အစင်ကြယ် ဆုံးဖြစ်သော စတုသစ္စဉာဏ်နှင့် ပြည့်စုံသောရဟန်း, အာသဝေါတရားတို့ကုန်ပြီးသော ရဟန်း, ထက်သန်သောလုံ့လဖြင့် နိဗ္ဗာန်သို့စေလွှတ်အပ်ပြီးသော စိတ်ရှိသောရဟန်းတို့အား နေ့အခါအိပ်ပျော်ခြင်းဖြင့် ပူပန်မှုမရှိနိုင်ပုံကို မိန့်ကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌-ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်အား ကိုယ်ပင်ပန်းမှု "ကာယဒရထရှိပုံနှင့် အာတုရ (ကျင်နာမှု)သုံးမျိုးနှင့် မှတ်သားဖွယ်များ ဖွင့်ပြထားပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -သံ၊၁၊၁၉၉-၂၀၀။ သံ၊မြန်၊။ ၁၈၆-၇။ သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၆၂-၄။ သံ၊ဋီ၊၁၊၂၉၇-၈။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ သဂါထာဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၉-ဝနသံယုတ္တ၊ ဒုတိယသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
ပုံသဏ္ဌာန် : အပင်
- တစ်နှစ်ခံ ပင်ပျော့ပင်ငယ် မျိုး ဖြစ်သည် ။ ၁ ပေမှ ၃ ပေအထိ မြေတွင်လျှောက်၍ ပေါက်သည်။ ပင်စည် သေးသွယ်ပြီး တခါတရံ ထောင်မတ်၍ နေသည်။
အရွက် - -- ရွက်လွှဲ ထွက်သည်။ ဘဲဥပုံ သဏ္ဌာန် ရှိသည်။ ရွက်ထိပ် ဝိုင်းသည်။ ရွက်ညှာရင်းတွင် သေးငယ်သော ရွက်စွယ် ရှိ၏ ။ ရွက်ကြောများ ထင်ရှား၏ ။ ရွက်ပြား ချော၍ ရွက်နား ညီပြီး ရွက်ညှာရှည်သည်။
အပွင့်
- ရိုးတံ၏ အဆစ်များတွင် နီဝါရောင်အပွင့်များ အဆုပ်လိုက် ပွင့်၏ ။ တပို့တွဲလ၌ ပွင့်၏။
အသီး
- သီးတောင့်ရှည် ဖြစ်ပြီး ပြားနေသည်။ ကဆုန်၊ နယုန် တွင် သီးသည်။
အသုံးပြုနိုင်သည့်
အစိတ်အပိုင်းများ : အရွက်၊ ပဉ္စငါးပါး။
မြန်မာနိုင်ငံတွင်
တွေ့နိုင်သောနေရာများ : မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့အပြားတွင် အထူးသဖြင့် ပူအိုက်သောဒေသများတွင် ပေါက်ရောက်သည်။
ပေါက်ရောက်ပုံ
သဘာ၀အလျောက် ပေါက်ရောက်သည်။
အသုံးဝင်ပုံ : အာနိသင်
- မြန်မာဆေးကျမ်းများ အလိုအရ သံမနိုင် ကျောက်မနိုင်သည် ချုပ်သော သတ္တိရှိ၏ ။ ဖောရောင်ခြင်းကို ကျစေ၏ ၊ ထိုင်းမှိုင်း စေ၏ ၊ ဝမ်းသွားခြင်း ၊ သွေးဝမ်းသွားခြင်း ၊ ဆီးချုပ် ၊ ကျောက်တည် ရောဂါများကို ပျောက်ကင်းစေ ၍ အနာများကို ပြည်ပေါက်စေသည်။

အသုံးပြုပုံ-
အရွက်ယ
အရွက် ၁ ။ အရွက်ကို အရည်ညှစ်၍ နို့နှင့် ရောသောက်ပါက ကလေးသူငယ်များ ဝမ်းဗိုက် အောင့်ခြင်းကို သက်သာစေ၏ ။
၂ ။ အရွက်ခြောက်များကို ရေစိမ်၍ သောက်ပါက ဝမ်းသွားခြင်း ၊ သွေးဆင်းခြင်း၊ မီးယပ်ဖြူ ဆင်းခြင်း စသည်တို့ကို ပျောက်ကင်းစေ၏ ။
ပဉ္စငါးပါး ၁ ။ ပဉ္စငါးပါးကို အရည်ညှစ်ပြီး ကျိုချက်၍ လည်းကောင်း၊ အခြောက်ကို လက်ဖက်ရည်ကဲ့သို့ ပြုလုပ်၍ လည်းကောင်း သောက်လျှင် ဆီးချုပ်၊ ဆီးပူ ၊ ကျောက်တည် ရောဂါများ ပျောက်ကင်းစေ၏ ။
၂ ။ ပဉ္စငါးပါး အစိုကို ထမင်းနှင့် ဆတူ ရော၍ ကြိတ်ပြီး နံနက် ည နှစ်ကြိမ် အုံပေးပါ က နို့နာများ ပြည်ပေါက်ပြီး ပျောက်ကင်း ၏။

ကိုးကား
-------

1. ↑
**ဘောလောကျန်းထော**(၁၃၈၃–၁၃၉၀) သည် ဟံသာဝတီ ပဲခူးဘုရင် ရာဇဓိရာဇ်နှင့် တလမည်ဒေါ တို့မှဖွားမြင်သော သားတော်ကြီးဖြစ်သည်။ ဤမင်းသားသည် သူ၏ ကျိန်စာဆန်သော ဆုတောင်းကြောင့် ရာဇဝင်တွင် ထင်ရှားသူဖြစ်သည်။ ဘောလောကျန်းထောသည် သူသည်ခြားနားရန်စိတ်ကူး မရှိခဲ့ပါက မွန်တို့၏ရန်သူ မြန်မာတို့ထံတွင်ဝင်စားကာ မွန်တို့ကို ဒုကခပေးနိုင်သူ ဖြစ်ပါစေရန် ဖခင်၏စီရင်ခြင်း ခံရခါနီးတွင်ဆုတောင်းပြုခဲ့သည်။ ဟံသာဝတီနှင့် အင်းဝနေပြည်တော်မှ လူများသည် အင်းဝဘုရင်မင်းခေါင်၏ သားတော် အိမ်ရှေ့စံမင်းရဲကျော်စွာသည် ဘောလောကျန်းတောဝင်စားသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။

ဘောလောကျန်းထော၏မိခင် တလမည်ဒေါ ကိုယ့်ကိုယ်ကို အဆုံးစီရင်မှုသည် ရာဇဓိရာဇ်၏ ပယောဂကြောင့်ဖြစ်ရကား ရာဇဓိရာဇ်သည် ဘောလောကျန်းထောထကြွမည်ကို အထူးပင်ကြောင့်ကြခဲ့သည်။ ရာဇဓိရာဇ်ကိုယ်တိုင်သည်လည်း (အရီးတော် မဟာဒေဝီ အကောက်ကြံမှုကြောင့်) ခမည်းတော် ဗညားဦးကို ၁၅နှစ်အရွယ်တွင်ခြားနားခဲ့သူဖြစ်သည်။

သားတော်ဘောလောကျန်းထောကို ၁၃၉၀တွင် စီရင်ခိုင်းချိန်၌ ရာဇဓိရာဇ်သည် ပုသိမ် တွင်ရောက်ရှိနေချိန်ဖြစ်သည်။ သူသတ်သမားတို့သည် ဘောလောကျန်းထောကို ရွှေမော်ဓော ဘုရားသို့ ဆောင်ယူခဲ့ကြသည်။ မင်းသားငယ်သည် သူသတ်တို့ထံမှခွင့်တောင်း၍ အဘိဓမ္မာ တရားကို သုံးရက်တိုင်တိုင်နာယူပြီး မိမိဝတ်သော ခြေကျင်း၊ လက်ကောက်၊ နားဋောင်း၊ ဘယက်တို့ကို ပူဇော်၍ ဤသို့ ဆုတောင်း၏။ "ငါသည် ခမည်းတော်ကိုယင်မ၊ သွေးတစ်ပေါက်သောက်အောင်မျှ ကြံပချေသော် ဤကိုယ်အဖြစ်မှ စုတေ့သော်လည်း ငရဲကြီး ရှစ်ထပ်၊ ငရဲငယ် တစ်ရာ့နှစ်ဆယ့်ရှစ်ထပ်တို့၌သာ ခံရသည်ဖြစ်၍ လာလတ္တံ့သောဘုရားတို့၌ မဖူးမတွေ့ရသည်ဖြစ်စေသော၊ ငါသည် ခမည်းတော်ကို မသင့်မတင်သော အကြံအစည်ကို မကြံပါလျှင်လည်း ဤကိုယ်အဖြစ်မှ စုတေသည်ရှိသော် မြန်မာမင်းတို့၏ ဝမ်း၌ပဋိသန္ဓေနေ၍ ဖွားမြင်၍အရွယ်ရောက်သော် မွန်ပြည်ကို နှိမ်နင်းညှဉ်းဆဲရသည် ဖြစ်စေသော"ဟူ၍ သစ္စာဓိဌာန်ပြုပြီးမှ အဆိပ်သောက်၍သေရလေ၏။

ဤအကြောင်းကို ရာဇဓိရာဇ်ကြားသော် ဆုတောင်းကြီးလှလေသည်ဟု ရွှေမော်ဓောကို ကိုယ်လုံးပြည့်ရွှေချ၍ "ဤအကျိုးကြောင့် ဖြစ်လေရာဘဝ၌ ရန်သူကြံ၍ မဖြစ်နိုင်စေသတည်း" ဟုဆုတောင်းလေ၏။ အင်းဝဘုရင်မင်းခေါင်၏မိဖုရား ရှင်မိနောက် ပဋိသနဓေတည်၍ မွန်ပြည် ဒလမြို့ရှိ သရက်သီး၊ မုတ္တမ မြေသင်းခဲ၊ ပွန်စလိုင် ရေတို့ကို ချင်ခြင်းတပ်သောအခါ ရာဇဓိရာဇ်သည် ဆုတောင်းကို သတိရ၍ လန့်မိလေသည်။ ဘောလောကျန်းထောလွန်ပြီး တစ်နှစ်ခန့်ကြာသော် မင်းရဲကျော်စွာကို ဖွားမြင်လေသည်။ မင်းရဲကျော်စွာသည် အမှန်တကယ်လည်း ရာဇဓိရာဇ်အတွက် အထူးတိုက်ရန်ခက်ခဲသူ တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------



| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
မဂဒူး မင်းဆက် (အေဒီ ၁၂၈၇ - ၁၅၃၉) |
| --- |
| ဘုရင်များ | 
* ဝါရီရူး
* ခွန်လော
* စောသင်မောင်
* စောဇိတ်
* ဇိတ်ပွန်
* စောအဲကံကောင်း
* ဗညားအဲလော
* ဗညားဦး
* ရာဇာဓိရာဇ်
* ဗညားဓမ္မရာဇာ
* ပထမဗညားရံ
* ဗညားဗရူး
* ဗညားကျန်းထော
* လိပ်မွတ်ထော
* ရှင်စောပု
* ဓမ္မစေတီ
* ဒုတိယဗညားရံ
* သုရှင်တကာရွတ်ပိ

 |
| ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများ | 
* မင်းကန်စီ
* သမိန်ဗြာဇ္ဇ
* အမတ်ဒိန်
* သမိန်ဗရမ်း
* လဂွန်းအိန်
* ရဲသေဉ်ရံ

 |
| အကြောင်းအရာများ | 
* ဓမ္မစေတီခေါင်းလောင်းကြီး
* ရွှေမော်ဓောဘုရား(ပဲခူး)

 |
| ဒေသ (မွန် ၃ ရပ်) | 
* မုတ္တမ
* ဟံသာဝတီ (ပဲခူး)
* မြောင်းမြ

 |
| * + ပုဂံခေတ်
	+ ပင်းယခေတ်
	+ အင်းဝခေတ်
	+ တောင်ငူခေတ်
	+ ညောင်ရမ်းခေတ်
	+ ကုန်းဘောင်ခေတ်
	+ ရတနာပုံခေတ်
	+ ကိုလိုနီခေတ်
	+ ဂျပန်ခေတ်
	+ ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီခေတ်
	+ မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်
	+ နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ခေတ်
	+ နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီခေတ်
	+ မျက်မှောက်ခေတ်
 |
**ဂျူးရားတောင်တန်း**သည် ပြင်သစ်နှင့် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ ၂ 
ခုကြားတွင် အရှေ့မြောက်မှ အနောက်တောင်သို့ တန်းလျက် 
တည်ရှိသည်။ အကျယ်အားဖြင့် ၃၈ မိုင်ခန့်ရှိ၍ ၁၅၆ မိုင် 
ရှည်လျားသည်။ တောင်တန်း၏ အလယ်ကို ချန်လှပ်၍ အခြား 
နေရာများတွင် မြစ်များနှင့် နက်ရှိုင်းသော တောင်ကြားများ 
ဖြတ်သန်းလျက်ရှိသည်။ အနောက်ဘက်တွင် တောင်တန်းသည် 
ပြင်သစ်နိုင်ငံတွင်းရှိ မြေနိမ့်ပိုင်းသို့ ခပ်ပြေပြေ နိမ့်ဆင်းသွား 
သည်။ အရှေ့ဘက်၌မူကား တောင်များသည် အလွန်မတ်စောက် 
၍ တောင်ပေါ်ချောင်းတို့သည် ဂျီနီးဗားနှင့် နျူရှားတဲအိုင်များသို့ 
ဒလဟော စီးဆင်းကြသည်။ တောင်တန်း၏ မြောက်ဘက်အစွန် 
ဆုံးတွင် ထင်ရှားကျော်စောသော ဗဲဲလဖောတောင်ကြား ရှိ၏။

ထိုတောင်ကြားလမ်းမှာ လူနေအစည်ကားဆုံးဖြစ်သော ပြင်သစ် 
နိုင်ငံတွင်းရှိ ဒေသကို ဖြတ်သွားလေရကား ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏ 
အိမ်ရှေ့တံခါးပေါက်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ဂျူးရားတောင်တန်း၏ 
အနောက်တောင်ပိုင်းတွင် သစ်ပင်များ အလွန်ထူထပ်စွာ ပေါက် 
ရောက်လျက်ရှိသည်။ ထိုသစ်တောမှရသော သစ်သားတစ်မျိုးကို 
ကလေးကစားစရာပြုလုပ်ရန် အသုံးချကြသည်။ တောင်တန်း၏ 
ကုန်းမြင့်ဒေသတို့တွင် မြက်ခင်းလွင်ပြင်များရှိလေရာ ထိုဒေသ၌ 
သိုးကိုမွေးမြူကြသည်။ ဂျုံကိုလည်း စိုက်ကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃)
လပြည့်ညရဲ့စိန်ခေါ်သံ သို့မဟုတ် ဒဏ္ဍာရီထဲကဓား ဟု လူသိများသည့် ရော်ဘင်ရှန်(လီပင်းရှန်)ရိုက်ကူးသော တရုတ်ကာတွန်းရုပ်ရှင် ဇာတ်လမ်းတွဲတွင် ပါဝင်သည့် အသက် ၃၀ အရွယ် ဓားသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။

စိတ်နေသဘောထား
-------------

လျှို့ဝှက်သည်။ ခံစားချက်ကို ထုတ်ပြောလေ့မရှိ။

စွမ်းရည်
--------

လပြည့်ညရဲ့စိန်ခေါ်သံ ဇာတ်လမ်းတွဲတွင် အသက်ရှင်ဆဲ ဓားသမားများ၌ ဒုတိယအတော်ဆုံးဖြစ်သည်။

လက်နက်
------

ဓားကိုလက်နက်အဖြစ်အသုံးပြုသည်။ ငယ်စဉ်အခါ သိုင်းသင်စဉ်က သစ်သားဓားကိုသုံးသည်။ ယခုလက်ရှိတွင် ငါးမန်းသွားဓားဟု နာမည်ကျော်သောဓားကိုသုံးသည်။

ဝတ်စုံအဆင်
----------

ငယ်စဉ်အခါ သိုင်းသင်စဉ်က တစ်စုံဝတ်သည်။ ဇာမဏီဖြူ၏အတိတ်ဇာတ်လမ်းတွင်မူ အခြားဝတ်စုံတစ်စုံဖြင့်ပါဝင်လာသည်။ ယခုလက်ရှိတွင် နောက်တစ်စုံဝတ်သည်။ ဝတ်စုံပေါ်မှ အပေါ်ရုံထပ်ဝတ်သည်။ အပေါ်ရုံ၂ထည်ရှိသည်။ အတွဲ၁မှ အတွဲ၄အလယ်ခန့်အထိ တထည် အတွဲ၄ အလယ်ခန့်မှ အတွဲ၄အဆုံးအထိ တထည်ဖြစ်သည်။ ပထမအထည်မှာ ခေါင်းစွပ်မပါပေ။ ဒုတိယအထည်တွင်မူ ခေါင်းစွပ်ပါသည်။ အတွဲ၅တွင် ပထမတထည်ကို ပြန်ဝတ်သည်။

ဇာတ်ကွက်
--------

ကွေကူ(သရဲတောင်ကြား)ဂိုဏ်းဝင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ကယ်နယဲ့၏ ဆရာတူညီဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်က ကယ်နယဲ့နှင့် တိုက်ခိုက်ရာတွင် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ဖူးသည်။ ဝေ့ကျွမ်းသည် ချင်တပ်ဖွဲ့နှင့် ကုန်းစူးဂိုဏ်း၏အကူအညီဖြင့် လျှိုရှားအဖွဲ့ကို ဦးဆောင်ကာ မော့ဂိုဏ်းစက်မှုမြို့တော်ကို ချေမှုန်းခဲ့သည်။ စန်းဟိုင်မြို့စခန်းသို့ မော့ဂိုဏ်း ပြောင်းရွှေ့သောအခါ လျှိုရှားအဖွဲ့လည်း စန်းဟိုင်သို့သွားခဲ့သည်။ မော့ဂိုဏ်းသားများ စန်းဟိုင်မြို့တွင်အခြေကျသောအခါ ကွန်ဖြူးရှပ်ကျောင်းမှ ကျန်းလျန်၏ စေ့စပ်ပေးမှုဖြင့် မော့ဂိုဏ်းနှင့် မဟာမိတ်ဖွဲ့ခဲ့သည်။

ပြင်ပလင့်ခ်များ
---------------

* Qin's Moon - Wuxia Edge Wiki
* 秦时明月特别篇:空山鸟语 动漫 视频\_播客\_个人多媒体 土豆 Archived 18 March 2015 at the Wayback Machine.
* JunMeng game Archived 4 March 2015 at the Wayback Machine.
* 《秦时明月》系列游戏官方网站-骏梦游戏 Archived 24 November 2015 at the Wayback Machine.
* Qin's Moon Official Website Log in[*လင့်ခ်သေ*]
* 个人主页
* 秦时明月 张良VS卫庄
|  |  |
| --- | --- |
|  | ဝစ်ရှင်နရီ၊ အခမဲ့အဘိဓာန်တွင် ***ထီးဖြူ*** ကို ရှာဖွေကြည့်ရှုပါ။ |

**ထီးဖြူ**သည် မြန်မာလူမျိုးတို့အတွက် မြင့်မြတ်သည့် တော်ဝင်အသုံးအဆောင် ပြယုဂ်တစ်ခုဖြစ်ပေသည်။ ဘာသာရေးအားဖြင့် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များအား အရိုအသေအလေးအမြတ်ထားသည်ကို ဖွင့်ဆိုသည့်အနေဖြင့် ထီးဖြူအုပ်မိုးလေ့ရှိသည်။ နိုင်ငံရေးအရ အုပ်ချုပ်သူရှင်ဘုရင်က သီးသန့်သုံးစွဲကာ ကြီးကျယ်မြင့်မြတ်မှု၊ အာဏာပိုင်စိုးမှုတို့ကို ပြသသည်။ ထီးဖြူကား ဘုရင်ဧကရာဇ်တို့ စံပယ်ရာ၌ မပြတ်စိုက်တည်ထားသော မင်းမြှောက်တန်ဆာ ငါးပါးတွင် ထီးဖြူသည်လည်း တစ်ပါးအပါအဝင်ဖြစ်သည်။

  

ထိုကြောင့် *ထီးဖြူအောက်၌၊ တောက်သားမီးနှယ်၊ လျှပ်စစ်* 
နွယ်သို့၊ စလွယ်သင်းကျစ်၊ ဦးရစ်ရွှေပေါင်း၊ နတ်ရုပ်ဆောင်း 
လျက် *ဟု ပညာရှိတို့ စပ်ဆိုကြခြင်းဖြစ်သည်။ အင်းဝမင်း* 
နရပတိကို အမှတ်မဲ့ လုပ်ကြံသည်တွင် ထီးရိုးကို ဓားချက်ကျ၍ မင်းနရပတိကို 
ထီးဖြူအုပ်မိသည်။ ငသောကြာနှင့် ရေနံ့သာစား 
တို့ ထွေးလုံးကြသည် ဆိုသည့်စကားကို ထောက်၍လည်း 
မင်းတို့သည် ထီးဖြူအောက်၌ မပြတ်စံပယ်ကြောင်း သိရသည်။ 
ထီးဖြူ ၄ ပါး အပြားရှိသည်။ ထီးရွက်ကိုးဆင့်၊ ထီးရိုး 
ဆယ်တောင်ရှိသော နဝဒဏ္ဍထီး၊ ထီးရွက် အမှတ်မရှိ၊ ထီးရိုး 
၆ တောင်ရှိသော မနောဟရထီး၊ ထီးရွက် အမှတ်မရှိ၊ ထီးရိုး 
၅ တောင်ရှိသော အာတပတ္တထီး၊ ထီးရွက် အမှတ်မရှိ၊ ထီးရိုး 
၄ တောင် ရှိသော ဗီဇယတြထီး ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ထိုထီး ၄ 
မျိုးတွင် ပထမ ၃ မျိုးသည် ရာဇပလ္လင်တွင်ဆောင်းသော ထီး 
ဖြစ်၍ နောက်ဆုံးထီးမျိုးသည် သွားလေရာရာဆောင်းသော ထီး 
ဖြစ်သည်။ ထီးကို စီရင်ရာ၌ ထီးရိုးကို ရွှေဖြင့် အလုံးစုံမွမ်းမံ 
ပြုလုပ်ရ၏။ ထီးခရိုင်ကို ၃ လွန်းတင်၊ ၆ လွန်းတင်၊ ၉ 
လွန်းတင် ကျစ်အပ်သောကြိုးဖြင့် ဖွဲ့ရသည်။ ထီးချက်ပမာဏ 
ကိုကား ၁၂၈ လက်သစ်ပမာဏ အထူးကို ပြုစီရင်ရသည်။ 
ထီးထွတ် ငှက်မြတ်နား၌မူ မင်းတို့၏ ချမ်းသာကို ဆောင်တတ် 
သော ဟင်္သာငှက်ရုပ်ကိုဖြစ်စေ၊ နွားမြီးဆွဲရုပ်ကိုဖြစ်စေ၊ ကျေး 
ငှက်ရုပ်ကိုဖြစ်စေ တစ်ခုခုကို စီရင် တပ်ဆင်ရသည်။ ထီး၏ 
အချင်းသည် ၅ တောင်တစ်မိုက်ဖြစ်သည်။ နဝဒဏ္ဍထီးမှာမူ 
အဆင့် ၉ ဆင့်ရှိသဖြင့် အောက်ဆင့်ကို အချင်း ၅ တောင် 
တစ်မိုက်ထား၍ ထက်ဝန်းကျင်၌ ရွှေညောင်ရွက် ၁ဝ၈ ခုကို 
လည်းကောင်း၊ ရွှေညောင်ရွက်တို့၏အကြား၌ မြ၊ ပတ္တမြား၊ 
သန္တာစသော ပန်းပွားတို့ကိုလည်းကောင်း စီရင်ချိတ်ဆွဲရသည်။ 
ကြွင်းသော ထီး ၃ မျိုး၌မူ အရေအတွက် ကန့်သတ်ချက်မရှိ၊ 
လျောက်ပတ်တင့်တယ်အောင်လုပ်ဆောင်ရသည်။ လောကဗျူဟာ 
ကျမ်း၌ ထီး ၄ စင်း ဟူသည်မှာ ကနက္ကဒဏ်ထီး ၂ စင်း၊ 
တမွတ်ထီး ၂ စင်း၊ ပေါင်း ၄ စင်းဟုဆိုသည်။ ဒိသာဇေယ 

စာတမ်း၌မူ ကမ္ဗုထီး၊ စန္ဒထီး၊ ပဒုမထီး၊
သမုဒ္ဒဇာထီး ဟူ၍ လက်ယာ ၄ စင်း၊
ကနကဒဏ်ထီး၊ သူရိယထီး၊ ဝိသုကမ္မထီး၊ 
သမုက္ခထီးဟူ၍ လက်ဝဲ ၄ စင်း၊ ပေါင်း ၈ စင်းရှိကြောင်းဖြင့် 
ဆိုပြန်သည်။ ရတနာပူရ စတုတ္ထမြို့တည် နန်းတည် မင်းတရား 
ကြီး ဘိသေကစာတမ်းတွင် ထီးဖြူတော်ကိုမင်းတရား ကြီး 
လက်တော်နှင့် အချင်း ၄ တောင် ၆ သစ်၊ အချင်းအဝန်း 
မုတ်ပေါင်း ၄၉ ခု၊ ယင်းကို ၈ ခုစား တစ်ခုကြွင်းရကား 
နေခြည်ကာသော ထီးဟူ၍ အကြောင်းကြံလျက် စွန်သုတ်နား 
ထောင့် ၁၂ ပေါက်၊ ထီးတံ ၃၆ ခု၊ ကြာယပ် ၃ ဆင့်၊ 
ညောင်ရွက် ၁ဝ၈ ခု၊ ပုလဲဆိုင်း သန္တာဆိုင်း ၁ဝ၈ သွယ်၊ 
ထီးချက်အချင်း တစ်တောင်၊ စောက် တစ်တောင်တစ်မိုက်၊ 
ထီးရိုးထီးဝန်းနှင့်အမျှ လုပ်ကြောင်းဆိုသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)
ဂျူးဂျစ်ဆူ အတတ်(ဂျူဒို)
-----------------------

ဂျူးဂျစ်ဆူဆိုသည်မှာ ဂျပန်နပန်းသတ်နည်းတစ်မျိုးပင် ဖြစ်သည်။ ဂျူးဂျစ်ဆူပညာတတ်မြောက်သူသည် ကာယဗလအားဖြင့် ကြုံလှီသူဖြစ်သော်လည်း မိမိထက်အားအင်ကြီးမားသန်စွမ်းသူကို အလွယ်တကူ အောင်မြင်နိုင်သည်။ ဤအတတ်၏ မူရင်းသဘောမှာ လက်မောင်းအားအရှိန်နှင့် ချိန်သားကို စနစ်တကျ တွက်ဆအသုံးပြုခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ လက်မောင်းအား အရှိန်ဖြင့် ရန်သူ၏ခြေလက်စသည်တို့ ကျိုးသွားစေ နိုင်သည့်ပြင် အကြောအလစ်လွဲခြင်း၊ သတိမေ့လျော့ခြင်းတို့ကို လည်း ဖြစ်စေနိုင်၏။

ဂျူးဂျစ်ဆူ အတတ်မှာ အာရုံကြောများကို အရိုးနှင့် ဖိကပ်ပေးခြင်းဖြင့် ကြီးစွာသော ဝေဒနာကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီးလျှင် ထုံကျင်ခြင်းကိုလည်း ဖြစ်စေနိုင်သည်။ သွေးလွှတ်ကြောများကို ဖိနှိပ် ထိုးကြိတ်ခြင်းအားလည်း ချက်ချင်းပင် မေ့မြောသွားစေနိုင်သည်။ ဂျူးဂျစ်ဆူ သိုင်းကွက်များကို မတ်တတ်ရပ်နေစဉ် အခါတွင်၎င်း၊ မြေကြီးပေါ်တွင် ဝမ်းလျားမှောက်သည့်အခါတွင်၎င်း အသုံးချနိုင်သည်။ သိုင်းဆရာသည် မိမိကိုယ်ကို ကာကွယ်ရန်အတွက်ဖြစ်စေ၊ အရေးကြီးသည့် သိုင်းကွက်တစ်ခုခု ရရန်အတွက်ဖြစ်စေ၊ နည်းပရိယာယ်ကို ဉာဏ်စေစား၍ သုံးလေ့ရှိသည်။ ရန်သူကို အနည်းငယ် လျှော့ပေးတန်က လျှော့ပေးခြင်းဖြင့် အောင်မြင်နိုင် ပေသည်။ တစ်ခါတစ်ရံသူသည် ရန်သူ ၏ မျက်နှာကို ဦးထုပ်ဖြင့် ပေါက်ခြင်း၊ လက်ကိုင်ပုဝါဖြင့် ပစ်ခြင်းစသည့် တမုဟုတ်ခြင်း အံ့အားသင့်စေတတ်သောနည်းကို သုံး၍ လိုရာသိုင်းကွက်ကို ဖမ်းယူကာ ရန်သူကို ဗုံးဗုံးလဲစေနိုင်ပေသည်။ ဂျူးဂျစ်ဆုပညာတွင် ပူးသတ်ခြင်းများသည် အလွန် ပြင်းထန်လှ၏။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ရန်သူကို ပခုံးသို့မဟုတ် ကျောရိုးဖြင့် ဦးစောက်ကျအောင် ပြုလုပ်လိုသောကြောင့်ပင် ဖြစ် သည်။ ရန်သူတို့၏ တိုက်ခိုက်ခြင်းကို ခံရသောအခါ ဂျူးဂျစ်ဆူသမားသည် အနည်းငယ် နောက်ဆုတ်ပေးပြီးလျှင် ရှေ့သို့ ကျွံလာသော ရန်သူခြေမျက်စိ သို့မဟုတ် ဒူးကို ခြေဖဝါးဖြင့် ခတ်လိုက်၍ ရန်သူကို အရေးနိမ့် စေသည်။ လက်မောင်း အရှိန်ဖြင့် ရန်သူကို ပစ်ချရာဝယ် ပေါင်၊ တင်ပါး နှင့် ပခုံးအားကို အသုံးပြုသည်။ ရန်သူ၏ ကုတ်အင်္ကျီ ကော်လာ၊ အင်္ကျီလက် စသည်တို့ကို ဆွဲကိုင်၍ ဂျူးဂျစ်ဆူသမားသည် ချိန်သားပျက် အောင် ပစ်ချအနိုင်ယူစမြဲ ဖြစ်သည်။ 

ရန်သူသည် ပစ်ချခြင်းခံရသောအခါ အများအားဖြင့် အရိုးကျိုး၊ အဆစ်လွဲသွားသော်လည်း ဂျူးဂျစ်ဆူပညာ ကျွမ်းကျင်ထားလျှင် ယင်းသို့ အကျမနာအောင် ကျင့်သားရနိုင်ပေသည်။ အကျမနာအောင် လေ့ကျင့်ရာ ဝယ် ဦးခေါင်း သို့မဟုတ် အဆစ် တစ်ခုခုဖြင့် ကြမ်းပြင်ပေါ်သို့မကျရန် သတိပြုဖို့ပင် ဖြစ်သည်။ ထမ်းပိုး၍ ပစ်ချခြင်းခံသောအခါ ဂျူးဂျစ်ဆူသမားသည် လက်ကို လျင်မြန်စွာ ဆန့်တန်းပြီးသော် ကြမ်းပြင်ကို လက်ဖဝါးဖြင့် ရိုက်လိုက်ရသည်။ ယင်းသို့ ခန္ဓာကိုယ် ကြမ်းပြင်ပေါ်သို့ မကျမီ စက္ကန့်ပိုင်းအတွင်း ရိုက်ပတ်လိုက်ခြင်းဖြင့် ပစ်ချခြင်းခံရသော အရှိန်ကို ပျက်ပြားစေသည်။ ကြမ်းပြင်ကို မျက်နှာမူ၍ တည့်တည့်ကြီး ဆင်းလာလျှင် ကိုယ်၊ လက်၊ ခြေထောက်နှင့် ဦးခေါင်းကို တန်းနေစေပြီးလျှင် လည်ပင်းကြွက်သားများကိုလည်း တောင့်ထားလိုက်ရသည်။ ကြမ်းပြင်ပေါ် လက်ဖဝါးဖြင့် ကျစေ၍ ယင်းသို့ကျသည့်အခါတွင်လည်း လက်မောင်းများကို အတန်ငယ်ကွေးညွတ်ရပေသည်။ ဤကဲ့သို့ အကျမနာအောင် အလေ့အကျင့် ပြုလုပ်ထားခြင်းမှာ ဂျူးဂျစ်ဆူ အတတ်၌ သာမက ဘောလုံးကစားခြင်းစသော အခြားအတတ်များ တွင်လည်း အသုံးဝင်ပေသည်။

[1]

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃)
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

(၄)သုတ် ရှိပါသည်။

မဂဓနိုင်ငံ ပါဋလိပုတ်မြို့ ကုက္ကုဋာရာမ၌ အရှင်အာနန္ဒာနှင့် အရှင်ဘဒ္ဒထေရ်တို့ သီတင်းသုံးတော်မူကြစဉ် အရှင်ဘဒ္ဒထေရ်၏ မေးလျှောက်မှုကြောင့် "သတိပဋ္ဌာန် လေးပါးကို ဘာဝိတ, ဗဟုလီကတဖြစ်အောင် မပွားများခြင်းကြောင့် "သဒ္ဓမ္မပရိဟာန" ဖြစ်ပုံ၊ ပွားများခြင်းကြောင့် "သဒ္ဓမ္မအပရိဟာန ဖြစ်ပုံ၊ သတိပဋ္ဌာန်လေးပါး ပွားများပုံကို အရှင်အာနန္ဒာထေရ် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ပုဂ္ဂလပရိဟာနဖြစ်ပုံ၊ ဘုရားရှင် သက်တော်ထင်ရှား တည်ရှိနေတော်မူသော်လည်း သတိပဋ္ဌာန်လေးပါးတို့ကို မပွားများလျှင် "သဒ္ဓမ္မ အန္တရဓာန" ဖြစ်ပုံကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

---

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သေက္ခရဟန်း၏ ဆုတ်ယုတ်ကြောင်းတရား ၈-မျိုးနှင့် မဆုတ်ယုတ်ကြောင်းတရား ၈-မျိုးတို့ကို ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခဒေသနာတော်ဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

---

ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ အရှင်သာရိပုတ္တရာ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ပရိဟာနဓမ္မပုဂ္ဂိုလ်နှင့် အပရိဟာနဓမ္မပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို အကျယ်အားဖြင့် ရဟန်းတို့အား အရှင်သာရိပုတ္တရာ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

---

သေခရဟန်း၏ ဆုတ်ယုတ်ကြောင်းတရား ၃-ပါးနှင့် မဆုတ်ယုတ်ကြောင်း တရား ၃-ပါးတို့ကို ဘုရားရှင်ထံတော်မှ နာယူခဲ့ရကြောင်းကို ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီ အမှူးရှိသော မိဖုရားငါးရာတို့အား ဝံသနိုင်ငံ ကောသမ္ဗီမြို့ ဥတေနမင်းနန်းတော်၌ ဟောပြသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ မှတ်သားဖွယ်ရာအကျယ် ဖွင့်ဆိုချက်များ ပါရှိပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -သံ၊၃၊၁၅၀။ သံ၊မြန်၊၃၊၁၅၅။ သံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၆၀။ သံ၊ဋီ၊၂၊၄၈၃။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ မဟာဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၃-သတိပဋ္ဌာနသံယုတ္တ၊ ၃-သီလဋ္ဌိတိဝဂ္ဂ၊ တတိယသုတ်။
2. ↑  -အံ၊၃၊၁၄။ အံ၊မြန်၊၃၊၁၄၉။ အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၅၂။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ အဋ္ဌကနိပါတ၊ ၂-ဒုတိယပဏ္ဏာသက၊ (၈) ၃-ယမကဝဂ္ဂ၊ နဝမသုတ်။
3. ↑  -အံ၊၃၊၃၃၇-၃၄၀။ အံ၊မြန်၊၃၊၃၃၆-၈။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ဒသကနိပါတ၊ ၂-ဒုတိယပဏ္ဏာသက၊ (၆) ၁-သမစိတ္တဝဂ္ဂ၊ ပဉ္စမသုတ်။
4. ↑  -ဣတိဝုတ်၊၂၄၃-၄။ ဣတိဝုတ်၊မြန်၊၂၂၈။ ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၂၃၄-၆။ -ခုဒ္ဒကနိကာယ။ ဣတိဝုတ္တက၊၃။တိကနိပါတ၊ ၃-တတိယဝဂ္ဂ၊ ဒသမသုတ်။
5. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**