recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

(၃)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ဘဂ္ဂနိုင်ငံ သုသုမာရဂိရိမြို့အနီး ဘေသကဠာ တောအုပ်ဝယ် သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဘုရားရှင်က နကုလပိတုသူကြွယ်အား ကိုယ်နာကျင်သော်လည်း စိတ်မနာကျင်အောင် ရှုနည်းဖြင့်လည်းကောင်း, အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ်က (က)ကိုယ်လည်းနာကျင်, စိတ်လည်းနာကျင်သောရှုနည်း (ခ)ကိုယ်နာကျင်သော်လည်း စိတ်နာကျင်မှုကင်းအောင်ရှုနည်းတို့ဖြင့်လည်းကောင်း ဩဝါဒကထာအဖြစ် မိန့်ကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များ ပါရှိပါသည်။

---

ဘုရားရှင် ဘဂ္ဂနိုင်ငံ သုသုမာရဂိရမြို့အနီး ဘေသကဠ မိဂဒါယတောအုပ်ဝယ် သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် နကုလပိတာ သူကြွယ်၏ မေးမြန်းလျှောက်ထားချက်အရ မျက်မှောက်ဘဝ၌ ကိလေသာမငြိမ်းနိုင်သောရဟန်း, ကိလေသာငြိမ်းအေးနိုင်သော ရဟန်းတို့ကို အဇ္ဈတ္တိကာယတန ၆-ပါး၊ ဗဟိဒ္ဓါယတန ၆-ပါး၊ ဝိညာဏ် ၆-ပါးတို့ဖြင့် ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

---

ဘုရားရှင် ဘဂ္ဂနိုင်ငံ သုသုမာရဂိရိမြို့အနီး ဘေသကဠာတောအုပ်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ပြင်းထန်စွာ မကျန်းမမာဖျားနာနေသော နကုလပိတာ သူကြွယ်အား နကုလမာတာ ဥပါသိကာက မိမိ၏ဂုဏ်ရည် (၆)မျိုးတို့ကို ပြောဆို၍ သစ္စာပြုရာ ရောဂါပျောက်ကင်းသွားပုံ ဘုရားရှင်က နကုလမာတာ ဥပါသိကာ၏ ဂုဏ်ရည်တို့ကို ချီးကျူး မိန့်ကြားတော်မူပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -သံ၊၂၊၁-၅။ သံ၊မြန်၊၂၊၁-၅။ သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၂၉-၂၃၆။ သံ၊ဋီ၊၂၊၂၀၁-၇။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ခန္ဓသံယုတ္တ၊ ၁-နကုလပိတုဝဂ္ဂ၊ ပဌမသုတ်။
2. ↑  -သံ၊၂၊၃၃၃-၄။ သံ၊မြန်၊၂၊၃၂၇-၈။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ သဠာယတနဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-သဠာယတနသံယုတ္တ၊ (၁၃) ၃-ဂဟပတိဝဂ္ဂ၊ အဋ္ဌမသုတ်။
3. ↑  -အံ၊၂၊၂၆၁-၄။ အံ၊မြန်၊၂၊၃၃၈-၃၄၁။ -အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၉၇။ အံ၊ဋီ၊၃၊၉၇။
-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ဆက္ကနိပါတ၊ ပဌမပဏ္ဏာသက၊ ၂-သာရဏီယဝဂ္ဂ၊ ဆဋ္ဌသုတ်။
4. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
**နန်ရှန်းဘုရားကျောင်း** (တရုတ်: 南山寺; ပင်ယင်: *Nánshānsì*) သည် တရုတ်နိုင်ငံ၊ ဟန်နိုင်းစီရင်စု၊ ဆန်ယတွင် တည်ရှိသော ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။

သမိုင်း
-------

ဘုရားကျောင်းတော်ကို ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး တရုတ်နိုင်ငံတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာနှစ် ၂၀၀၀ ပြည့် အမှတ်တရအနေဖြင့် တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သည်။ စုစုပေါင်းဧရိယာသည် ၄၀၀၀၀ စတုရန်းမီတာ ရှိသည်။ တန့်မင်းဆက်ကာလ လက်ရာများများစွာလည်း ပါဝင်သည်။

ကျောင်းတော်သည် နန်းရှန်းဗုဒ္ဓဘာသာယဉ်ကျေးမှုဇုန်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် တည်ရှိပြီး တရုတ်အမျိုးသားခရီးသွားအုပ်ချုပ်ရေးက ထိုဇုန်ကို သဘာဝရှုခင်းဧရိယာအဖြစ် ခွဲခြားသတ်မှတ်ထားသည်။

ပထဝီဝင်
-------

၎င်းသည် အနောက် Hainan အဝေးပြေးလမ်းတစ်လျှောက် ဆန်ယမြို့၏ အနောက်ဘက် ကီလိုမီတာ ၄၀ တစ်လျှောက် တည်ရှိသည်။ ဤနေရာသည် တရုတ်တို့၏ ဗုဒ္ဓဘာသာယဉ်ကျေးမှုကို လေ့လာနိုင်သည့် ပြတင်းပေါက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Nanshan Temple in Sanya။ cultural-china.com။ 2011-03-17 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။
2. ↑  Nanshan Temple။
3. ↑  三亚南山将敲响祖国最南端的2011年吉祥钟声။ news.163.com, NetEase (2010-12-21)။ 29 December 2017 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  7 September 2019 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. 1 2  Sanya Nanshan Cultural Park & the 108M Guanyin Statue။ whatsonsanya.com (2010-06-29)။ 29 December 2017 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  7 September 2019 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
5. ↑  AAAAA Scenic Areas။ *China National Tourism Administration* (16 November 2008)။ 4 April 2014 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  9 April 2011 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
ဟျူးဂျနိုးဟူသော အမည်သည် ၁၉ ရာစုနှစ်အတွင်းက ပြင်သစ်နိုင်ငံရှိ ပရိုတက်စတန့်ဂိုဏ်းဝင် များကို ခေါ်သောအမည်ဖြစ်သည်။ ဟျူးဂျနိုးတို့သည် ဂျွန်ကယ်လဗင်၏ အယူဝါဒဆိုင်ရာ သဘောတရားများကို ယုံကြည်လက်ခံသူများ ဖြစ်သောကြောင့် ဗရင်ဂျီဂိုဏ်းဝင်တို့နှင့် ယှဉ်ပြိုင်တိုက်ခိုက်မှုများ ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားခဲ့ကြလေသည်။ ထိုအချိန်က ပြင်သစ်နိုင်ငံတွင် ဗရင်ဂျီဂိုဏ်းဝင်များ ကြီးစိုးလျက် ရှိကြသည်။ အထူးသဖြင့် ပါရစ်မြို့တွင် ဗရင်ဂျီဂိုဏ်းဝင်များ အင်အား ကောင်းလျက်ရှိရာ ဟျူးဂျနိုးတို့ကို စက်မှုလုပ်ငန်း ထွန်းကားသည့် မြို့များ၌နေထိုင်ကြသော လူတန်းစား၌ တွေ့ရသည်။ ဟျူးဂျနိုးတို့သည် မိမိတို့၏ ယုံကြည်ချက်အတိုင်း လွတ်လပ်စွာ ကိုးကွယ်ခွင့်ကို မရရှိကြချေ။ ထိုကြောင့် အချင်းချင်း သွေးစည်း၍ လွတ်လပ်စွာ ကိုးကွယ်ခွင့်ကို မရရအောင် ကြိုးပမ်းရာမှ နိုင်ငံရေး အဖွဲ့အစည်းအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ကြသည်။

ဒုတိယ ဟင်နရီဘုရင် (၁၅၄၇-၁၅၅၉)လက်ထက်တွင် 
ဟျူးဂျနိုးတို့သည် အင်အား ကြီးမားလာသဖြင့် ဗရင်ဂျီ 
ဂိုဏ်းဝင်တို့က ထိတ်လန့်လာကြသည်။ ထိုကဲ့သို့ အင်အား 
ကောင်းလာသည်နှင့်အမျှ ဗရင်ဂျီဂိုဏ်းဝင်တို့ ကြီးစိုးသော 
အစိုးရကလည်း ဟျူးဂျနိုးတို့ကို တိုး၍ နှိပ်ကွပ်ခဲ့လေသည်။ 
ဒုတိယ ဖရန်စစ်ဘုရင်လက်ထက်၌ မူကား ဟျူးဂျနိုးတို့သည် 
နိုင်ငံရေးရာဘက်တွင် 0x100သဇာ တိုးတက်လာသည်။ နာဗားဘုရင် 
အန်ထော်နီ၊ ကွန်ဒေး မင်းသား လူဝီ၊ ရေကြောင်းဗိုလ်ချုပ် 
ကိုလေးညီ အစရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးတို့သည် ဟျူးဂျနိုးဂိုဏ်းဝင် 
များ ဖြစ်ကြသည်။ ဗရင်ဂျီဂိုဏ်းဝင်တို့၏ ခေါင်းဆောင်မှာ 
ဂူအက်နယ်စား ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ဖြင့် ဗရင်ဂျီ ဂိုဏ်းဝင်များနှင့် 
ဟျူးဂျနိုးတို့သည် စောင်မာန်တင်းလျက်ရှိကြရာ တစ်ခါသော်
ကျီတစ်ခုထဲ၌ ဘုရားဝတ် ပြုရန် စုဝေးရောက်ရှိနေသော ဟျူး 
ဂျနိုးတို့ကို ဂူအက်နယ်စားနှင့် နောက်ပါတို့က တိုက်ခိုက်ကြ 
လေသည်။ ထိုအချိန်မှအစပြု၍ ပြည်တွင်းစစ် ဆက်လက် 
ဖြစ်ပွားခဲ့သည်မှာ ၁၅၆ဝ ပြည့်နှစ်မှ ၁၅၉၈ ခုနှစ်အထိ ကြာ 
ရှည်သည်။ တတိယ ပြည်တွင်းစစ်ပွဲပြီးသည့်နောက် ၁၅၇၂ 
ခုနှစ် 0x100သဂုတ်လ ၂၄ ရက် စိတ်ဗာသောလ မျူးနေ့ကြီးတွင် 
ဗရင်ဂျီဂိုဏ်းဝင်တို့က ဟျူးဂျနိုးတို့ကို ရက်စက်စွာ သတ်ဖြတ်ခဲ့
ကြသည်။ ထိုလူသတ်ပွဲကြီးတွင် ဟျူးဂျနိုး မြောက်မြားစွာ 
အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့လေသည်။

၁၅၈၉ ခုနှစ်တွင် ပြည်တွင်းစစ်ပွဲများ ပြီးဆုံးသည်။ 
စတုတ္ထဟင်နရီဘုရင် (၁၅၈၉-၁၆၁ဝ)သည် ယခင်က ဟျူး 
ဂျနိုးတို့၏ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်ခဲ့ဘူးသော်လည်း ရောမကတ် 
သလစ်(ဗရင်ဂျီ)ဂိုဏ်းသို့ ကူးေးပြာင်းခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ၁၅၉၈ 
ခုနှစ်၌ နန့်အမိန့်ပြန်တမ်းကို ထုတ်ပြန်၍ ဟျူးဂျနိုးတို့အား 
လွတ်လပ်စွာ ကိုးကွယ်ခွင့်နှင့် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ အခွင့်အရေး 
တို့ကို ပေးခဲ့လေသည်။

တစ်ဆဲ့သုံးဆက်မြောက် လူဝီဘုရင်လက်ထက်သို့ ရောက် 
သောအခါ ဟျူးဂျနိုးတို့သည် အယူဝါဒကို ဗန်းပြကာ နိုင်ငံရေး 
အာဏာရရန် ကြိုးစားလာကြသဖြင့် ဝန်ကြီးချုပ် ကာဒင်နယ် 
ရစ်ရှလျူးက ယင်းတို့၏ ခံတပ်မြို့များကို တိုက်ခိုက် သိမ်းယူ 
ခဲ့သည်။
( ရစ်ရှလျူး ကာဒင်နယ်။)

ထိုသို့အားဖြင့် ဟျူးဂျနိုးတို့သည် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ အခွင့်အရေး
များကိုလက်လွှတ်ခဲ့ရသော်လည်း လွတ်လပ်စွာ ကိုးကွယ်မှုကို
ဆက်၍ ရရှိခဲ့ကြသည်။ သို့ရာတွင် ၁၆၈၅ ခုနှစ်၌ ၁၄ ဆက်
မြောက်လူဝီဘုရင်က နန့်အမိန့်ပြန်တမ်းကို ရုပ်သိမ်းလိုက်သဖြင့် 
ဟျူးဂျနိုးတို့သည် ဥပဒေအရ ခံစားခဲ့ရသော အခွင့်အရေး 
အားလုံး ဆုံးရှုံးခဲ့လေသည်။ ထိုကြောင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံတွင် 
မနေနိုင်သဖြင့် နိုင်ငံခြားသို့ ထွက်ပြေးကြရလေသည်။ 
ထွက်ပြေးကြသူများထဲတွင် လက်မှုပညာသည် အမြောက် 
အမြား ပါရှိရာ ဟျူးဂျနိုးတို့ သွားရောက်နေထိုင်ရာဖြစ်သော 
အင်္ဂလန်၊ ဂျာမနီ၊ ဟော်လန်၊ အမေရိကတိုက်စသော နိုင်ငံ 
များ၌ ပြင်သစ်လက်မှုပညာရပ်တို့ ထွန်းကားလာကြ လေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄)
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

သာဇီဝသုတ်သည် အသျှင်သာရိပုတ္တရာ မိန့်မကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

သာဇီဝသုတ်
---------

ထိုအခါ၌ အသျှင်သာရိပုတြာသည် ရဟန်းတို့ကို "ငါ့သျှင်ရဟန်းတို့"ဟု ခေါ်တော်မူ၏။ ပ။

ငါ့သျှင်တို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် သီတင်းသုံးဖော်တို့ မေးဖြေခြင်းငှါ ထိုက်၏။

အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ -

ငါ့သျှင်တို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် မိမိကလည်း သီလနှင့် ပြည့်စုံ၏၊ သီလပြည့်စုံမှုနှင့်စပ်သော စကားဖြင့် မေးလာသော ပြဿနာကိုလည်း ဖြေဆိုနိုင်၏။

မိမိကလည်း 'သမာဓိ' နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ သမာဓိပြည့်စုံမှုနှင့်စပ်သော စကားဖြင့် မေးလာသောပြဿနာကိုလည်း ဖြေဆိုနိုင်၏။

မိမိကလည်း 'ပညာ' နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ ပညာပြည့်စုံမှုနှင့်စပ်သော စကားဖြင့် မေးလာသော ပြဿနာကိုလည်း ဖြေဆိုနိုင်၏။

မိမိကလည်း (ကိလေသာမှ) လွတ်မြောက်မှု အရဟတ္တဖိုလ် 'ဝိမုတ္တိ' နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ (ကိလေသာမှ) လွတ်မြောက်မှု အရဟတ္တဖိုလ် 'ဝိမုတ္တိ' ပြည့်စုံမှုနှင့်စပ်သော စကားဖြင့် မေးလာသော ပြဿနာကိုလည်းဖြေဆိုနိုင်၏။

မိမိကလည်း (ကိလေသာမှ) လွတ်မြောက်မှု 'အရဟတ္တဖိုလ်'ကို ဆင်ခြင်တတ်သော 'ပစ္စဝေက္ခဏာ'ဉာဏ်အမြင်နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ (ကိလေသာမှ) လွတ်မြောက်မှု 'အရဟတ္တဖိုလ်'ကို ဆင်ခြင်တတ်သော'ပစ္စဝေက္ခဏာ' ဉာဏ် အမြင်ပြည့်စုံမှုနှင့်စပ်သော စကားဖြင့် မေးလာသော ပြဿနာကိုလည်း ဖြေဆိုနိုင်၏။

ငါ့သျှင်တို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် သီတင်းသုံးဖော်တို့ မေးဖြေခြင်းငှါထိုက်၏၊ တကွ အသက်မွေးရန် သင့်လျော်၏ဟု (မိန့်ဆို၏)။

ကိုးကား
-------

1. 1 2  *အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ အင်္ဂုတ္တိုရ်ပါဠိတော် မြန်မာပြန်၊ ပဉ္စကနိပါတ်၊ ၄-စတုတ္ထပဏ္ဏာသက (စတုတ္ထသုတ်ငါးဆယ်)၊ (၁၇) ၂ - အာဃာတဝဂ် ၄-သာဇီဝသုတ်*။
ယခု မီဒီယာခေတ်တွင် စီဒီချပ်များကို အလွန် အသုံးများကြသည်။ ပုံမှန် စီဒီတစ်ချပ်သည် တစ်မိနစ်လျှင် အချက်အလက်ပေါင်း ၁ဝသန်း (10 million bytes) နှုန်းဖြင့် သိုလှောင်သိမ်းဆည်းပါသည်။ ထို့ကြောင့် သုံးမိနစ်စာ သီချင်း တစ်ပုဒ်သည် 30megabytes ဆိုပါစို့။ အဆိုပါ သုံးမိနစ်ဆိုသော အချိန်သည် အင်တာနက်တွင် ဒေါင်းလုပ် ပြုလုပ်ရန် အချိန် ကြာမြင့်တတ်သည်။

သို့ဖြစ်၍ ဗီဒီယိုဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို အရွယ်ချုံ့ရန် MPEG မှ နည်းလမ်းများ တီထွင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ချုံ့ရာတွင် တေးသီချင်းများ၊ ဒီဗီဒီ ရုပ်ရှင်ဇာတ်လမ်းများ၊ HDTV ထုတ်လွှင့် ချက်များနှင့် ဒီအက်စ်အက်စ် ဂြိုဟ်တု စနစ်များလည်းပါဝင်သည်။ ချုံ့ထားသော တေးဂီတဖိုင်များကိုလည်း MPEG Audio Layer-3 ဟု ခေါ်ကြ၍ ယခု ကျွန်တော်တို့ သိထားကြသည့် အမ်ပီသရီး ဖိုင်များဖြစ်သည်။
အဆိုပါ ချုံ့လိုက်သည့် နည်းပညာအရ တေးသီချင်း တစ်ပုဒ်ကို အဆ ၁ဝ မှ ၁၂ ဆအထိ ငယ်အောင်ချုံ့ပေးနိုင်သည်။ သို့ဖြစ်၍ 30 megabytes ဖိုင်တစ်ဖိုင်သည် 3 megabytes သာရှိတော့သည်။ အသံ အရည်အသွေးလည်း သိသိသာသာ ကျဆင်းမသွားပါ။ ၎င်းကို နားထောင်ရသည်မှာ စိတ်တွင် ကျေနပ်မှုမရှိပါက မူရင်းဖိုင်အရွယ်အစားသို့ပြန်ပြောင်းနိုင်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဂျာနယ်၊ အမှတ်(၇)၊ ၂၀၀၅-ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ
လချေးသည် တွင်းထွက်ပစ္စည်းတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ကျောက် 
များတွင် ဖွဲ့စည်းပါဝင်သဖြင့် နေရာတကာတွင် အနှံ့အပြား 
တွေ့ရသည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် လချေးအမျိုးမျိုး ရှိသည့်အနက် 
မပ်စကိုဗိုက်၊ ဗိုင်အိုတိုက်၊ ဖလော့အိုပိုက်နှင့် လီပစ်အိုလိုက်တို့ 
မှာ လူသိအများဆုံး ဖြစ်သည်။ လချေးသည် ဓာတ်သဘောအား 
ဖြင့် အလွန်ရှုပ်ထွေးသောပစ္စည်းဖြစ်သည့်ပြင် နေရာကို လိုက်၍ 
လည်း တစ်မျိုးနှင့်တစ်မျိုး ကွဲပြားခြားနားလေသည်။ များသော 
အားဖြင့် လချေးသည် အယ်လကာလီများနှင့် ဗေ့ဆစ် ဟိုက်ဒြို 
ဂျင်တို့ ရောနှောပါဝင်သော အလှူမီနီယမ်ဆီလီကိတ်ဖြစ်သည်။ 
တစ်ခါတစ်ရံ သံ၊ ကရိုမီယမ်၊ မန်ဂရိ၊ ဗေရီယမ်တို့ကို လချေး 
တွင် တွေ့ရ၏။ အချို့လချေးမျိုးတွင် ဖလိုရင်း အမြဲတမ်း ပါရှိ 
တတ်သည်။ လချေးအမြောက်အမြားထွက်သော ဒေသများမှာ 
အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ဗရာဇီးနိုင်ငံတို့ ဖြစ် 
သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ ထွက်သော လချေးကို ဗင်္ဂလားနယ်နှင့် 
မဒရပ်နယ်များမှ တူးဖော်ရရှိကြ၍ များသောအားဖြင့် ထိုလချေး 
မှာ မပ်စကိုဗိုက် လချေးမျိုး ဖြစ်သည်။ မပ်စကိုဗိုက် အမျိုး 
သည် အလွန်ကောင်းသော အလင်းပေါက်ပစ္စည်းဖြစ်၍ မှန်နီး 
ပါးမျှ ကြည်လင်သည်။ လချေးအမျိုးမျိုး ရှိသည်နှင့်အမျှ 
အရောင်များလည်း အဝါ၊ အစိမ်း၊ အညို၊ အနီ၊ အမည်း 
စသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုးရှိသည်။

လချေးသည် အလင်းပေါက်ပစ္စည်းဖြစ်၏။ မီးနှင့်အပူချိန် 
ရုတ်တရက် ပြောင်းလဲခြင်းတို့ကို ခံနိုင်ရည် ရှိသဖြင့် မီးဖို 
ပြတင်းများတွင် တပ်ဆင်ရန်၎င်း၊ စက်မီးဖိုများ၌ ကြည့်ပေါက် 
များ ပြုလုပ်ရန်၎င်း၊ ဓာတ်မီးပြောင်းများ ပြုလုပ်ရန်၎င်း အသုံး 
ပြုသည်။ ရှေးအခါက အိမ်ပြတင်းပေါက်များနှင့် အချို့ စစ် 
သင်္ဘောတို့၏ လေဝင်ပေါက်များတွင် မှန်အစား လချေးကို 
တပ်ဆင်သုံးစွဲခဲ့လေသည်။ လျှပ်စစ်ဓာတ်လိုက် အလွန်ညံ့ဖျင်း 
သော ပစ္စည်းဖြစ်၍ ယခုအခါ လျှပ်စစ်လုပ်ငန်းတွင် လျှပ်စစ် 
ဓာတ်ကာများ ပြုလုပ်ရာ၌ အများဆုံး အသုံးပြုကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁)
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

ဘုရားရှင်သည် သာဝတ္ထိမြို့၊ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အညတရ ရဟန်းတစ်ပါးက "နိစ္စ, ဓုဝ, သဿတ, အဝိပရိဏာမဓမ္မ, သဿတိသမကဲ့သို့ အခါခပ်သိမ်းတည်ရှိသော ရုပ်, ဝေဒနာ, သညာ, သင်္ခါရ ဝိညာဉ် တစ်စုံတစ်ခု ရှိပါသလော" ဟု မေးလျှောက်သဖြင့် ဘုရားရှင်က သေးငယ်သောနွားချေးခဲကို လက်တော်ဖြင့်ယူတော်မူပြီး ထိုရဟန်းကို "ဤမျှလောက် အနည်းငယ်မျှသော နိစ္စ, ဓုဝ, သဿတ, အဝိပရိဏာမဓမ္မ, သဿတိသကဲ့သို့တည်သော အတ္တဘောမျှမရှိနိုင်ပုံ၊ ထိုကဲ့သို့သောအတ္တဘောရှိပါက မှန်ကန်သောအားဖြင့် ဒုက္ခအားလုံးကုန်ဆုံးရန် ကျင့်သုံးအပ်သော ဗြဟ္မစရိယ မထင်ရှားနိုင်ပုံကို မိန့်ကြားတော်မူပြီး မဟာသုဒဿန စကြာမင်းဝတ္ထုကို မိန့်တော်မူ၍ သို့ကလောက် ကြီးကျယ်သော သင်္ခါရတရားတို့ ချုပ်ပျောက်သွားပုံ၊ သင်္ခါရတရားတို့သည် အနိစ္စ, အဒ္ဓုဝ, အနဿာသိကဖြစ်ပုံ၊ သင်္ခါရတရားတို့၌ နိဗ္ဗိန္ဒဉာဏ်ဖြစ်ရန်, မဂ်ဉာဏ်ဖြစ်ရန် လွတ်မြောက်မှုဖိုလ်ဉာဏ်ဖြစ်ရန် အားထုတ်သင့်ပုံ"တို့ကို အကျယ်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -သံ၊၂၊၁၁၇-၉။ သံ၊မြန်၊၂၊၁၀၉-၁၁၁။ သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၉၇-၈။ သံ၊ဋီ၊၂၊၂၅၂။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ (၁၀) ၅-ပုပ္ပဝဂ္ဂ၊ စတုတ္ထသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
**လမ်းစဉ်လူငယ်အဖွဲ့**သည် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ၏ လူငယ်အဖွဲ့ဖြစ်ပါသည်။ လမ်းစဉ်လူငယ်အဖွဲ့တွင် **တေဇလူငယ်**၊ **ရှေ့ဆောင်လူငယ်**၊ **လမ်းစဉ်လူငယ်** ဟူသော အသက်အရွယ်အလိုက်ဖွဲ့စည်းသည့်အဖွဲ့ခွဲသုံးဖွဲ့ပါဝင်သည်။
  

  
(ဝဲမှယာသို့) တေဇလူငယ်၊ ရှေ့ဆောင်လူငယ်၊ လမ်းစဉ်လူငယ် တံဆိပ်များ

စတင်တည်ထောင်ခြင်း
-----------------

ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်လှန်ရေးကောင်စီအစိုးရသည် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံကင်းထောက်အဖွဲ့ချုပ်ကိုဖျက်သိမ်းလိုက်ကြောင်း ၁၉၆၄ခုနှစ် မတ်လ ၁ရက်နေ့တွင် ကင်းထောက်ချုပ် ဦးရဲထွန်း က သတင်းပို့ခဲ့သည်။

တော်လှန်ရေးအစိုးရသည် ကင်းထောက်အဖွဲ့ချုပ်ကို ပြည်သူပိုင်သိမ်းလိုက်ကာ ၎င်းအဖွဲ့ချုပ်၏ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနသို့ လွှဲပြောင်းပေးလိုက်ပြီး **လမ်းစဉ်လူငယ်အဖွဲ့** ကို ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်စေခဲ့သည်။

ဖွဲ့စည်းပုံ
-----------

လမ်းစဉ်လူငယ်အဖွဲ့ဘောင်အတွင်း၌ပင် အသက်အရွယ်နှင့်အသိအမြင်ကွာခြားမှုပေါ်မူတည်၍ အဖွဲ့ခွဲ၃ဖွဲ့ခွဲကာ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
  
၁။ **တေဇလူငယ်အဖွဲ့**ကို အသက်၅နှစ်မှ၁၀နှစ်ရှိ မူလတန်းကျောင်းသားကလေးငယ်များနှင့် ဖွဲ့စည်းသည်။
  
၂။ **ရှေ့ဆောင်လူငယ်အဖွဲ့**ကို အသက်၁၁နှစ်မှ၁၅နှစ်ရှိ အလယ်တန်းနှင့်အထက်တန်းကျောင်းသားများနှင့် ဖွဲ့စည်းသည်။
  
၃။ **လမ်းစဉ်လူငယ်အဖွဲ့**ကို အသက်၁၆နှစ်မှ၁၈နှစ်ရှိ ကောလိပ်နှင့်တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားလူငယ်များနှင့် ဖွဲ့စည်းသည်။
  
အသက်၁၈နှစ်ပြည့်ပြီးပါက မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ တွင် အရန်ပါတီဝင် အဖြစ် လျှောက်ထားနိုင်သည်။ အရန်ပါတီဝင်တစ်‌‌ဦးသည် အသက်၂၁နှစ်ပြည့်ပြီးနောက် လိုအပ်ချက်များနှင့်ကိုက်ညီပါက တင်းပြည့်ပါတီဝင် အဖြစ် တိုးမြှင့်ရန် လျှောက်လွှာတင်သွင်းနိုင်သည်။

၁၉၈၁နှစ်၌ အသက်၁၈နှစ်ပြည့်‌သည့် လမ်းစဉ်လူငယ်များ၏ ၆.၁၉%သာ မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သဖြင့် ထိုစဉ်က ပါတီအတွက်တုန်လှုပ်ဖွယ်အခြေအ‌‌နေတစ်ရပ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထို့‌‌ကြောင့် တက္ကသိုလ်၊ကောလိပ်များ၏ ကျောင်းဝန်းများထဲတွင် လမ်းစဉ်လူငယ်အဖွဲ့စည်းရုံးရေးကော်မီတီများ တည်ထောင်ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4 5  -၊ ဒေါက်တာညီညီ (၁၉၇၈)။ "၇"။ *မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားမော်ကွန်း(၁၉၇၅) မျက်မှောက်ကာလမြန်မာနိုင်ငံမှတ်တမ်း*။ ပုဂံစာအုပ်တိုက်။CS1 maint: numeric names: authors list (link)
2. 1 2   "Burma in 1981: The Changing of the Guardians Begins"  (1982). *Asian Survey* **22** (2): 185. doi:10.2307/2643945.
**သိမ်းငှက်** သည် လင်းယုန်၊ စွန်၊ လင်းတတို့နှင့်အတူ ဖယ်လကိုနီဖောမီး မျိုးစုတွင် အက်ကဆစ်ပစ်ထရီဒီး မျိုးရင်း၌ပါဝင်၍ ပါဏဗေဒအလိုအားဖြင့် အက်ကဆစ်ပစ်တာနီဆပ် 
မီလန်နိုစ်ကီးစတပ် ဟုခေါ်သည်။ အလျား ၁၃ လက်မမှ ၁၅ လက်မအထိရှိသည်။ သိမ်းငှက်၏ ထူးခြားချက်မှာ ဂျိုးသိမ်းကဲ့သို့ပင် သိမ်းမသည် သိမ်းဖိုထက် ကိုယ်ထည်အတော်အတန် ကြီးသည်။ သိမ်းဖိုကား ဂျိုးသိမ်းအကောင်ကြီးလောက်ရှိ၍ ယင်းနှင့်လည်း ပုံပန်းသဏ္ဌာန်ချင်းတူသည်။ သိမ်းမ၏အပေါ်ပိုင်းသည် အတော်အတန်ညို၍ မျက်ကွင်းဖြူတူတူရှိသည်။ 

အောက်ပိုင်းများသည် အဖြူ၊ သို့မဟုတ် အနီရောင် ဖျော့ဖျော့ဖြစ်၍ အမည်းစင်းများရှိသည်။ သိမ်းငှက်သည် သားပေါက်သည့်ရာသီတွင်သာ စူးစူးရှရှအော်မြည်တတ်၍ အခြားအချိန်များတွင်မအော်ဘဲ 
ဆိတ်ငြိမ်စွာနေတတ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသစ်တောများတွင် များသောအားဖြင့်နေလေ့ရှိသည်။ သို့သော်အမြဲတမ်းမနေဘဲ ဆောင်းတွင်းမှသာ လာရောက်ကျက်စားသည်။

သိမ်းငှက်သည် တောစပ်ရေစပ်များတွင် အစာရှာဖွေသည့်အခါ မြေကြီးနှင့်ကပ်၍ လျင်မြန်စွာ ပျံသန်းတတ်သည်။ အစာကိုရှောင်တခင်တစ်ဟုန်တိုး ထိုးသုတ်တတ်ရုံမက ငှက်ကလေးများကိုအမီ လိုက်၍ပျံပြီးလျှင် မိအောင်ဖမ်းဆီးတတ်လေသည်။ စာကလေး၊ ကြွက်စသော နို့တိုက်တိရစ္ဆာန်ငယ်နှင့်ပိုး မွှားများကို များသောအားဖြင့် စားသောက်သည်။ မြေကြီးပေါ်တွင် လမ်းလျှောက် 
တတ်သည့်အပြင် ခုန်ဆွခုန်ဆွလည်း သွားတတ်သည်။ သိမ်းငှက်သည်မျက်စိအလွန်ရှင်သဖြင့် လျင်မြန်စွာ ပြေးလွှားနေသော တိရစ္ဆာန် များကိုအဝေးမှ ကောင်းစွာမြင်နိုင်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃)
Atlantic halibut
ကမ္ဘာတွင် ငါးအများအပြားရှိရာ ထိုငါးများအနက် ဟဲလဗတ်ငါးသည်အကြီးဆုံးနှင့် အရေးအကြီးဆုံးငါးဖြစ်လေသည်။ ထိုငါးမျိုးကို အမေရိကန်နိုင်ငံ ဆန်ဖရန်စစ္စကိုမြို့မြောက်ဘက် နယူယော့နှင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ ပင်လယ်များတွင် တွေ့နိုင်သည်။ ထိုငါး၏ မျက်စိများသည် ဦးခေါင်း၏ လက်ယာဘက်တွင်ရှိသည်။ ထိုလက်ယာဘက် အရောင်မှာ အညိုရင့်ရောင်ဖြစ်၍ လက်ဝဲဘက်၏အရောင်မှာ အဖြူရောင်ဖြစ်သည်။ ဖမ်းမိသမျှဟဲလဗတ်ငါးများအနက် ငါးမတို့ ၏အလေးချိန်သည်ပေါင် ၃ဝဝမှ ၄ဝဝအထိရှိကြ၍ ငါးထီးတို့၏အလေးချိန်မှာမူ ပေါင်ငါးဆယ်ကျော်လွန်ခဲလေသည်။ ဟဲလဗတ်ငါးများကို ဖမ်းရာတွင် ခိုင်ခံ့သည့်ငါးမျှားချိတ်ကြီးများကို အသုံးပြုကြသည်။ ထိုငါး မျှားချိတ်ကြီးများကို ကြိုးရှည်ရှည်ကြီးများတွင် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ပေအနည်းငယ်ခန့်စီ ခွာချည်ပြီးလျှင် ငါးစာများကိုတပ်၍ ပင်လယ်အောက်ခြေသို့ချပေးကြသည်။ ဟဲလဗတ်ငါး၏အနံ့အရသာမှာ နှစ်သက်ဖွယ် ကောင်းလေသည်။ ထိုငါး၏အသည်းဆီသည် 
ကော့ဒငါး၏အသည်းဆီထက်ပင်ပို၍ ဗီတာမင်အေ ကြွယ်ဝသေးသည်။ ထိုငါး၏အသည်းကို ဗီတာမင်ရရှိရေးအတွက် စီမံသောအခါ ဗီတာမင်ဒီကိုအနည်းငယ်ထည့်ပေးလေ့ရှိကြသည်။
ဟဲလဗတ်ငါးသည် များသောအားဖြင့် လေးပေမှငါးပေအထိ ကြီးလေ့ရှိသော်လည်း ခုနစ်ပေကျော်အထိကြီးသော ဟဲလဗတ်ငါးများလည်းရှိသေးသည်ဟု သိရလေသည်။ ထိုကဲ့သို့သောငါးမျိုး ကိုပေပေါင်း ၆ဝဝ အထိနက်ပြီးလျှင် ပင်လယ်ကမ်းခြေနှင့်အနည်းငယ်ဝေးကွာရာ ဒေသများတွင် တွေ့ရလေ့ရှိသည်ဟုဆိုလေသည်။ အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်းနေဟဲလဗတ်ငါးကို 
ပါဏဗေဒအလိုအရ ဟစ်ပိုဂလောဆပ်ဟစ်ပိုဂလောဆပ်ဟုခေါ်၍ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်းနေ ဟဲလဗတ်ငါးကိုမူ ဟစ်ပိုဂလောဆပ် စတီနိုလက်ပစ်ဟုခေါ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃)
ဟဲရဒ်ဘုရင်
----------

ဟဲရဒ်(ဟေရုဒ်)ဟူသောအမည်သည် 
ခရစ်တော်မပေါ်ထွန်းမီနှစ်၄ဝခန့်မှစ၍ ပယ်လက်စတိုင်ပြည်တွင် 
အုပ်စိုးခဲ့သောမင်းဆက်၏အမည်ဖြစ်သည်။ ဟဲရဒ်မင်းဆက်တွင် 
ဘီစီ ၃၇ ခုနှစ်မှ ဘီစီ ၄ ခုနှစ်အထိ ဂျူဒါပြည်ကိုအုပ်စိုးခဲ့သော 
ဟဲရဒ်•သ•ဂရိတ်သည်အထင်ရှား ဆုံးဖြစ်သည်။ 
ဟဲရဒ်•သ•ဂရိတ်(ဘီစီရ၃ခန့်•ဘီစီ၄)။ ။ 
ဟဲရဒ်•သ•ဂရိတ်သည် ဂျူဒါပြည်ဘုရင်ခံအန္တီပေတာ၏ 
ဒုတိယသားဖြစ်သည်။ ဘီစီ ၄ဝပြည့်နှစ်တွင် 
ရောမဆီနိတ်ကဟဲရဒ်ကို ဂျူဒါပြည်ဘုရင်အဖြစ်ခန့်အပ်သည်။ 
သို့ရာတွင်ဘီစီ၃ရခုနှစ်သို့ရောက်မှ ဂျရူးဆလမ်းမြို့တော်ကို 
ရန်သူများလက်မှ သိမ်းပိုက်နိုင်သည်။ ဟဲရဒ်ဘုရင်သည် 
ရောမတို့နှင့်ပူးပေါင်း၍ နိုင်ငံကိုချဲ့ထွင်တည်ထောင်ရာ၌ 
အတိုက်အခံပြုသူများကိုပြင်းထန်စွာနှိပ်ကွပ်သည်။
ဂျရူးဆလမ်းမြို့ရှိ ဘုရားဝတ်ကျောင်းကို 
အသစ်ပြန်ဆောက်၍မြို့သစ်များ၊ကပွဲရုံ၊ကစားရုံ၊ခံတပ်များကို 
လည်း နေရာအနှံ့ ဆောက်လုပ်သည်။ ခရစ်ယန်တို့၏ 
ဓမ္မသစ်ကျမ်းအလိုအရဟဲရဒ်ဘုရင်သည်ခရစ်တော်ယေရှု 
ဖွားမြင်ချိန်တွင် ယဟူဒီတို့ကိုအုပ်စိုးမည့်ရှင်ဘုရင်တစ်ပါး 
ပေါ်ထွန်းကြောင်းကြားရသဖြင့် ကလေးများကို 
သတ်ပစ်သည်ဟုဆိုသည်။ 
(ခရစ်တော်ယေရှု။)

ဟဲရဒ်အန္တီပတ်။ ။ဟဲရဒ်အန္တီပတ်သည် 
ဟဲရဒ်•သ•ဂရိတ်၏သားတော်ဖြစ်၍ ဂယ် လီလီနယ်ကို ဘီစီ 
၄ ခုနှစ်မှ အေဒီ ၃၉ ခုနှစ်အထိ အုပ်စိုးသောမင်းဖြစ်သည်။ 
ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် ဖော်ပြသောဟဲရဒ်မင်းသည် များသောအားဖြင့် 
ဟဲရဒ်အန္တီပတ်ပင်ဖြစ်သည်။ ရောမဘုရင်ခံ ပွမ်းရှပ် 
ပိုင်းလတ်မင်းက ခရစ်တော်ယေရှုကို စီရင်ရန် 
လွှဲအပ်ခြင်းခံရသူလည်းဖြစ်သည်။
ဟဲရဒ်အန္တီပတ်သည် ညီအစ်ကိုဝမ်းကွဲတော်စပ်သူ 
ဟဲရဒ်ဖီးလစ်၏ဇနီး ဟီရောဒီးယပ်ကိုသိမ်း ပိုက်လိုသဖြင့် 
ပထမဇနီးကိုကွာရှင်းပစ်သည်။သူတော်စင်ဂျွန်•သ•ဗက်ပတစ် 
ဆိုသူက ဟဲရဒ်၏ အပြုအမူကိုပြစ်တင်ရှုတ်ချခဲ့ရာ 
ဟီရောဒီးယပ်သည်ပရိယာယ်ဆင်၍ သမီးဆလိုမီအား 
မင်းကြီးထံ၌ဂျွန်၏ဦးခေါင်းကိုတောင်းခံစေသည်။ မင်းကြီး 
ကလည်းဆလိုမီတောင်းဆိုသည့်အတိုင်းဂျွန်၏ဦးခေါင်းကိုဖြတ်၍
ပေးစေသည်။ နောင်အခါတွင် ဤအကြောင်းအရာကို 
ကဇာတ်ကပြခြင်းအားဖြင့်လည်းကောင်း၊ပန်းချီကားရေးဆွဲခြင်း 
အားဖြင့်လည်းကောင်း သရုပ်ဖော်ခဲ့သည်။

ဟဲရဒ်အဂရစ်ပါ(ပထမ)။။ပထမဟဲရဒ်•သ•ဂရိတ်၏ 
မြေးတော်ဖြစ်သည်။ အေဒီ ၄၁ ခုနှစ်တွင်ရောမဧကရာဇ် 
ကလောဒီးယပ်ကဂျူဒါပြည်အပါအဝင်ပယ်လက်စတိုင်တစ်ခုလုံး
ကိုဘုရင်အဖြစ်အုပ်စိုးစေသည်။ အေဒီ ၄၄ နှစ်တွင်ကွယ်လွန် 
လေသည်။

ဟဲရဒ်အဂရစ်ပါ(ဒုတိယ)။ ။ပထမဟဲရဒ်အဂရစ်ပါ၏ 
သားတော်ဒုတိယ ဟဲရဒ်အဂရစ်ပါသည် ဟဲရဒ်မင်းဆက်တွင် 
နောက်ဆုံးမင်းဖြစ်သည်။ ယဟူဒီတို့က ရောမအာဏာပိုင်တို့ကို 
ပုန်ကန်ကြသောအခါ ဟဲရဒ်သည် ရောမတို့ဘက်မှ 
ကူညီတိုက်ခိုက်နှိမ်နင်းခဲ့သူဖြစ်သည်။ အေဒီ ၁ဝဝ 
ပြည့်နှစ်တွင်ကွယ်လွန်လေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃)
ခိုးလ်အား ၁၉၈၇ တွင် တွေ့ရစဉ်
ပြည်ထောင်စုသမ္မတဂျာမနီနိုင်ငံတွင် ရှစ်နှစ်ခွဲကြာမျှ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် အာဏာရရှိခဲ့သော ဆိုရှယ်လစ်ဒီမိုကရက်တစ် ပါတီခေါင်းဆောင် ဟဲလမွတ်ရှမစ်သည် ၁၉၈၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ပါလီမန်၌ အယုံအကြည် မရှိကြောင်းအဆိုကို ရှုံးနိမ့်ခဲ့ရသည့်အတွက် ရာထူးမှ နုတ်ထွက် ပေးခဲ့ရာတွင် အတိုက်အခံပါတီဖြစ်သော ခရစ်ယာန် ဒီမိုကရက်တစ်ယူနီယံပါတီ ခေါင်းဆောင် ဟဲလမွတ်ခိုးလ်သည် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ဆက်ခံခွင့်ရခဲ့သည်။

ဝန်ကြီးချုပ် ဟဲလမွတ်ခိုးလ်ကို ၁၉၃ဝ ပြည့်နှစ်တွင် လူဒါ ဝစ်ရှားဖန်မြို့တွင် မွေးဖွားသည်။ ခိုးလ်သည် ငယ်စဉ်က လယ်သမားတစ်ယောက်ဖြစ်လိုသော်လည်း ဖြစ်မလာခဲ့ချေ။ ဟိန်ဒယ်တက္ကသိုလ်မှ နိုင်ငံရေးသိပ္ပံ ဘာသာဖြင့် ပါရဂူ (ဒေါက်တာ)ဘွဲ့ကို ရခဲ့သည်။

အသက် ၁၇ နှစ်အရွယ်တွင် အက်ဒီနောဝါ၏ စီဒီယူ ပါတီခွဲဖြစ်သော လူငယ်အဖွဲ့ တည်ထောင်ရာတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး အသက် ၂၉ နှစ်အရွယ်တွင် ရိုင်းလန်ပြည်နယ်မှ ပြည်သူ့ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် အရွေးခံရသည်။ အသက် ၃၉ နှစ် အရွယ်တွင် ခရစ်ယာန်ဒီမိုကရက်တစ် ယူနီယံပါတီဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ရွေးချယ်ခံရသည်။ ၁၉၅၀ခုနှစ်မှ ၁၉၅၄ခုနှစ်အတွင်း ဖရန့်ဖွတ်မြို့၊ မိန်းတက္ကသိုလ်တွင် ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ ထိုနောက် ၁၉၅၄-၅၈ခုနှစ်များအတွင်း ဟေဒင်ဘတ်ခ် တက္ကသိုလ်တွင် ဆက်လက် ပညာဆည်းပူးသည်။ ထို့နောက် ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် ဟဲလမွတ်ခိုးလ်သည် ပါတီ၏ ဝန်ကြီးချုပ်လောင်းအဖြစ် အမည်စာရင်း တင်သွင်းခြင်းခံရသည်။

၁၉၇၆ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၉ ခုနှစ်အထိ လွှတ်တော်တွင် အတိုက်အခံပါတီဖြစ်သော ခရစ်ယာန်ဒီမိုကရက်တစ် ယူနီယံပါတီ၏ ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ဝန်ကြီး ချုပ် ဟဲလမွတ်ရှမစ်အစိုးရအဖွဲ့အား အယုံအကြည် မရှိကြောင်း အဆိုကို ဟဲလမွတ်ခိုးလ်၏ ခရစ်ယာန်ဒီမိုကရက်တစ်ယူနီယံ ပါတီက ခေါင်းဆောင်၍ တင်သွင်းခဲ့ရာ ၂၅၆ မဲ ၂၃၅ မဲဖြင့် အနိုင်ရခဲ့သည်။ မဲမပေးပဲ ပျက်ကွက်သူလေးဦး ရှိသည်။ ဝန်ကြီးချုပ် ရှမစ်သည် အယုံအကြည်မရှိကြောင်းအဆိုကို ရှုံးနိမ့်ကာ ရာထူးမှ ထွက်ပေးခဲ့ရသဖြင့် ဟဲလမွတ်ခိုးလ်သည် ပြည်ထောင်စုသမ္မတဂျာမနီနိုင်ငံ၏ ခြောက်ဦးမြောက် ဝန်ကြီး ချုပ်(အဓိပတိ)အဖြစ် အရွေးခံခဲ့ရသည်။

ဝန်ကြီးချုပ်ခိုးလ်၏ ဗဟိုလက်ယာအစိုးရအဖွဲ့စာရင်းကို အောက်တိုဘာလ ၄ ရက်နေ့တွင် ကြေညာသည်။ ဝန်ကြီးချုပ်ခိုးလ်က ပြည်ထောင်စုဂျာမနီနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး ပြန်လည်နာလန်ထူအောင် ကြိုးစားမည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် အစိုးရသက်တမ်း ရက်သတ္တ ၁၁ ပတ်အကြာ ၁၉၈၂ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ခိုးလ်သည် ပါလီမန်တွင် အယုံအကြည်မရှိ အဆိုကို ရှုံးနိမ့်အောင် စီစဉ်ပြီး ပါလီမန်ကို ဖျက်သိမ်းကာ ရွေးကောက်ပွဲသစ်ကို ၁၉၈၃ ခုနှစ် မတ်လ ၆ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပပေးရန် သမ္မတ ကား ကာစတင်ထံ တင်သွင်းခဲ့လေသည်။ ရာထူးမရယူမီနှင့် ရာထူးရယူပြီးကာလများတောက်လျှောက်က အရှေ့နှင့် အနောက် ဂျာမနီ နှစ်ပြည်ထောင် ပြန်လည်ပေါင်းစည်းရေးကို အားသွန်ခွန်စိုက် ကြိုးစားခဲ့ပြီး ၁၉၈၉တွင် ဂျာမနီနှစ်နိုင်ငံပြန်လည်း ပေါင်းစည်းသည့် နောက် ၁၉၉၀ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲတွင်လည်း အနိုင်ရကာ တစ်စည်းတစ်လုံးထဲသော ဂျာမနီနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၉၈ခုနှစ်ရွေးကောက်ပွဲတွင်မူ ဟဲမွတ်ခိုးလ် အရေးနှိမ့်ကာ ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂)
**သိမ်သမုတ်ပွဲ ခြိမ့်ခြိမ့်သဲ** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။ သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

အကြောင်းအရာ
-----------

သိမ်သမုတ်ပွဲ ခြိမ့်ခြိမ့်သဲ
---------------------------

အစိန္တေ ဘဂဝါသို့၊ ဗိမ္ပိဿာ ကြည်ညိုတဲ့၊ ရာဇဂြိုဟ် ပြည်ခွင်မြတ်တွင်မှ၊ ရှင်ကသ်ကယ်သပါနှင့်၊ မြတ်မဟာ၊ သာရိပုံတို့ ရဟတ္တာအစုံ၊ နှုတ်ခမ်းလျှာနှုတ်ကယ်နှင့်၊ သမုတ်သည်တူတညာပ၊ ယူဇနာသုံးပြန်အမှတ်ထိ၊ ဆုံးဖြတ်တဲ့သိမ်သိမံ။  

  

နှုတ်တက်ဆောင်ထေရာတို့၊ ရှေကြာလျှင်၊ ဒေသနာ ပျက်မည်ကြောင့်၊ ပေရွက်တွင် မငကညစ်ကယ်နှင့်၊ တင်ရစ်စေသွင်းကာ သွတ်ပေတဲ့၊ မင်းဝဋာဂါမဏိက၊ ဇာတိကို ကြဉ်ခွာတဲ့၊ အရိယာ အရှင်မြတ်တွေတို့၊ ရွတ်ဖတ်သံကမ္မဝါပီတဲ့ ကလျာဏီ၊ ဌာဝယီသိမ်က၊ ဝါနိထိန်၊ ဇာလီ အရှိန်ထွန်းသည်ဟု၊ ဟိုကျွန်းခွင် သီဟဠငယ်က၊ ညွှန်းပြခဲ့ပြန်။  

  

ရဟန်းတွေ၊ နန်းပြေပခိုးက၊ ရေရိုးဒီငံနှင့်၊ သီဟ ဠံတပြည်ဝေးမှာမို့၊ ထေရ်လေးဆယ်၊ ရွေးချယ်စိတ်သို့၊ နှစ်ကျိပ်တိုင် ခင်ရဟန်းတို့၊ သင်္ကန်းဝါ အဖြူပိတ်ကယ်နှင့်၊ လူသိက္ခာတထပ်လဲ့စေ၍၊ မြတ်ပွဲဝင် ပဉ္စင်းခံရ၊ သီဟိုဠ်ပြန်၊ ဤလူမျိုးပေပ၊ ပခိုးမှာသိမ်သမုတ်တော့၊ ကလျာဏီ၊ မဟာပထဝီလှုပ်သတဲ့၊ သုံးနယ်ချုပ်ရာမညံ၊ ထာဝရံ ရှိရင်း။  

  

ပခိုးပမာဆိုခဲ့ပေါ့၊ ရာဇဂြိုဟ်သီဟိုဠ် အဆက်ကဲ့သို့၊ ကိုတက်စံ၊ သက်ပန်တင့်သူနှင့်၊ မယ်ပွင့်ရွှေနီဖလံတို့၊ ဓိတရံ နေတ္တံ မြေးနှင့်၊ ကံပေးရွယ်။  

  

ဌေးကြွယ်ဝပါဘိ၊ အလှနတ်သမီးကဲ့သို့၊ မကြီးလိမ္မာသူနှင့်၊ သိမ်ရတနာ အလှူ၊ ပဋိညာဓံကြ၊ စာဂရန် မိန့်တော်ကြီးနှင့်၊ နယ်ဆီးကာ ကျောက်တိုင်ကန့်လို့၊ သီးသန့်ပင်သိမ်သမုတ်တော့၊ ထေရ်ပုဂ္ဂိုဟ်သာကီယ တွေတို့၊ ပီသစွာ ကမ္မဝါဖတ်ပေကြ၊ ရဟန္တာလို၊ ကျမ်းစာတတ်တွေနှင့်၊ နာဂတ်နောင်၊ စည်ပင်အုံးပေလိမ့်၊ ဗဒ္ဓါသိမ်၊ ကပ်ကမ္ဘာအဆုံးတိုင်ပ၊ ညတ်ကမ္မဝါမတိမ်၊ မြတ်ဆရာတို့ သုံးရန်ဘို့၊ ကုန်းသာတိုက်တွင်း။

ခက်ဆစ်
------

၁။ အစိန္တေ = မနှိုင်းယှဉ်အပ်သောဘုရား။

၂။ ဘဂဝါ = ဘုန်းတော်ခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသောဘုရား။

၃။ ဗိမ္ပသာ = ဗိမ္မသာရမင်းကြီး။

၄။ ရှင်ကသိသပါ = မဟာကဿပထေရ်။

၅။ သာရိပုံ = သာရီပုဏ္ဏေးမ၏သား ရှင်သာရိပုတ္တရာ။

၆။ သိမံ = သိမ်။

၇။ ဌာဝယီ = ဌာယီ (ပါ)၊ တည်သည်၊ တည်လေ့ရှိသော။

၈။ ဇာလီ = ကွန်ရွက်။

၉။ သီဟိုဠ် = သီဟိုဠ်ကျွန်း။

၁၀။ ရာမည = ရမညတိုင်း။

၁၁။ ထာဝရံ = ထာဝရ၊ အမြဲတည်ခြင်း။

၁၂။ ဓိတရံ = ဓိတရ၊ သမီး။

၁၃။ နေတ္တံ = နေတ္တ (ပါ)၊ မျက်စိ (မျက်စိနှင့်တူသော မြေး)။

၁၄။ ပဋိညာ = ဝန်ခံမှုပြုသည်။

၁၅။ စာဂရန် = အမိန့်စာ။

၁၆။ ဗဒ္ဓါသိမ် = မြဲမြံစွာတည်သောသိမ်။

မှတ်ချက်
--------

ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော ခေါင်းစဉ်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------
ကောျက်နံရံ ဂျက်ဆင်ဟု ထင်ရှားသည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု သမိုင်းတွင် ထင်ရှားသော တောင် ပိုင်းပြည်နယ်များနှင့် မြောက်ပိုင်းပြည်နယ်များတို့၏ ပြည်တွင်းစစ်ပွဲကြီးတွင် တောမတ်ဂျော်နသန်ဂျက္ကဆန်သည် တောင်ပိုင်းစစ်တပ်များကို အုပ်ချုပ်ရသော စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဖြစ်လေသည်။ တောင်ပိုင်းစစ်တပ်၏ စစ်သေနာပတိချုပ်ကြီးလီ၏ ညာလက်ရုံးလည်း ဖြစ်၏။ ဂျက္ကဆန်သည် ဗာဂျင်နီးယားပြည်နယ်၊ ကလတ်စဗတ်မြို့၌ ၁၈၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင် သည်။ ငယ်စဉ်ကပင် သူ၏ဖခင်သေဆုံးခဲ့လေရာ မိခင်ဖြစ်သူနှင့် ဆင်းရဲစွာ နေထိုင်ရသည်။ ထိုကြောင့် ဂျက္ကဆန်သည် တောရွာစာသင်ကျောင်းတစ်ကျောင်း၌ ရေးတတ်ရုံ၊ဖတ်တတ်ရုံမျှ ပညာသင်ကြားခဲ့ရသည်။ သို့ရာတွင် ဂျက္ကဆန်၏ လုံ့လ ဝီရိယ ကြောင့် ရသမျှအခွင့်အရေးဖြင့် ပညာကို အတန်ပင် တတ်မြောက်အောင် သင်ကြားနိုင်ခဲ့လေသည်။ ၁၈၄၂ ခုနှစ် အသက် ၁၈ နှစ်အရွယ်တွင် ဝါရှင်တန်မြို့ စစ်တက္ကသိုလ်သို့ ဝင်ခွင့်ရသည်။ နောက် ၄ နှစ်ခန့်ရှိသော် ဒုတိယဗိုလ်အဖြစ်ဖြင့် အမြောက်တပ်တွင် ပြန်တမ်းဝင်ရာထူး၌ခန့်အပ်ခြင်း ခံရလေသည်။ စစ်တက္ကသိုလ်မှ အောင်မြင်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၈၄၆ ခုနှစ် မက္ကဆီကိုစစ်ပွဲ၌ ဝင်ရောက်အမှုထမ်းရာ အထူးပင် ထင်ပေါ် ကျော်စောခဲ့၏။ ယင်းသို့ ၇ လအတွင်း စစ်ပွဲ အပွဲပွဲတွင် အောင်ပန်းဆွတ်ခူး၍ နာမည် ကျော်ကြားလာခြင်းကြောင့် ဗိုလ်မှူးရာထူးသို့ တိုးတက်ခန့်ထားခြင်း ခံရလေသည်။ ၁၈၅၁ ခုနှစ်တွင် ဗာဂျင်နီးယား စစ်ပညာသင်ကျောင်း၌ အမြောက် တပ်ဖက်ဆိုင်ရာ ပါမောက္ခအဖြစ် ဆောင်ရွက်ရသည်။ လက်အောက် ငယ်သားတို့အား ကြင်နာသနားတတ်မှု၊ တည်ကြည်ဖြောင့်မှန်မှု၊ ရဲရင့်သတ္တိရှိမှု၊ ဘုရားတရား ကြည်ညိုမှုတို့ကြောင့် အားလုံးကုန်သော တပည့်စစ်သားများက သူ့အား ရိုသေလေးစားကြလေသည်။ ဘုရားတရားကို အလွန်ကြည်ညိုသူ ဖြစ်သည့်အလျောက် တိုက်ပွဲမစမီနှင့် တိုက်ပွဲပြီးတိုင်း ဘုရားဝတ်ပြုလေ့ရှိသည်ဟု အဆိုရှိလေသည်။

  

၁၈၆၁ ခုနှစ်တွင် တောင်ပိုင်းနှင့် မြောက်ပိုင်း ပြည်တွင်းစစ် ဖြစ်သောအခါ ဂျက္ကဆန်သည် စစ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်အမှုထမ်း ပြန်လေသည်။ သူ၏လက်ရုံးရည်နှင့် နှလုံးရည်တို့မှာ သူ အုပ်ချုပ်ရသော စစ်တပ်များ၌သာမက ရန်သူစစ်တပ်များသို့ပင် ပျံ့နှံ့ကျော်ကြားခဲဲ့သည်။ သူ၏တပ်သားများနှင့် ရန်သူဖြစ်သော မြောက်ပိုင်းတပ်သားများ နှစ်ဖက်စလုံးပင် သူ့ကို လေးစားကြသည်။ ဗူလရန်းတိုက်ပွဲတွင် မြောက်ပိုင်းတပ်များဖက်မှ အပြင်းအထန် ဖိတိုက်ခြင်းခံရသော တောင်ပိုင်းစစ်တပ် ဗိုလ်ချုပ်ဗီး သည် ဂျက္ကဆန်ထံသို့ ပြေးလာပြီးလျှင် 'ဗိုလ်ချုပ်၊ ဗိုလ်ချုပ် ကျွန်ုပ်တို့ကို ရန်သူတွေ ဖိလိုက်လာကြပြီ'ဟု ပြောသည်။ ထိုအခါ ဂျက္ကဆန်က 'သို့ဖြစ်လျှင် သူတို့အား လှံစွပ်ဖြင့် ဆီး၍ ခံလော့'ဟု ဆိုပြီးလျှင် ဗာဂျင်းနီးယန်စစ်တပ်များ၏ နောက်မှ ကြံ့ကြံ့ခံလေသည်။ ဗိုလ်ချုပ်ဗီးလည်း စိတ်အားတက်ကြွကာ သူစစ်သားများထံ ပြန်သွားပြီးလျှင်'ရဲဘော်တို့ ရှုလော့၊ ဗိုလ်ချုပ် ဂျက္ကဆန်သည် သင်တို့ထံပါး၌ ကျောက်နံရံကြီးသဖွယ် ကြံ့ကြံ့ခံနေပေသည်'ဟု အားပေး၍ ရန်သူတို့ကို ရွပ်ရွပ်ချွံချွံ တွန်းလှန် တိုက်ခိုက်စေသည်။ ထိုအခါမှစ၍ ဂျက္ကဆန်အား 'စတုန်းဝေါ ဂျက္ကဆန်'ဟု ခေါ်ကြတော့သည်။ 'ကျောက်နံရံဂျက္ကဆန်'ဟု 
အဓိပ္ပာယ်ရသည့် ထိုအမည်ကား သူနှင့် သင့်လျော်လှပေသည်။ ၁၈၆၃ ခုနှစ်၊ မေလအတွင်း၌ ချန်စယ်လာစဗီးတိုက်ပွဲတွင် သူ၏တပ်အား ဝိုင်းထားသောရန်သူတပ်ကို ပြန်ဝိုင်းမိအောင် စစ်ဆင်ခြင်းဖြင့် ဗိုလ်ချုပ်ဂျက္ကဆန်သည် စစ်သမိုင်းတွင် ဥဒါန်း တွင်ရစ်သော ရဲစွမ်းသတ္တိကိုပြခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ဂျက္ကဆန်သည် ထိုတိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေစဉ် သူ၏ စစ်သားများက လူမှား၍ ပစ်ခတ်မိသောကြောင့် ဒဏ်ရာအကြီးအကျယ် ရရှိခဲ့လေသည်။ ထိုဒဏ်ရာဖြင့်ပင် လကျာ်လက် ဖြတ်ပစ်ရရုံမက တစ်ပတ်ခန့် အကြာ ၁၈၆၃ ခုနှစ် မေလ ၁ဝ ရက်နေ့တွင် စစ်သားကောင်းကြီး ဂျက္ကဆန် ကွယ်လွန်လေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃)
SISO, SIMO, MISO နှင့် MIMO ကို သရုပ်ပြပုံ။ အဝင်လမ်း(input) နှင့် အထွက်လမ်း(output) ဟူသော အသုံးအနှုန်းမှာ ဆစ်ဂနယ်ကို သယ်ဆောင်လာသော ရေဒီယိုချန်နယ် ကိုသာ ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်ပြီး ကိရိယာတွင် ရှိသော အင်တင်နာများကို ရည်ညွှန်းခြင်း မဟုတ်ပါ။
မိုင်မို (**MIMO** သို့ **multiple-input and multiple-output**) သည် ရေဒီယို ဆက်သွယ်ရေး နည်းပညာ အသုံးနှုန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရေဒီယိုလှိုင်း ထုတ်လွှင့်စက် (Transmitter) နှင့် ရေဒီယိုလှိုင်း ဖမ်းစက် (Receiver) နှစ်ခု စလုံးတွင် အင်တင်နာ အများအပြားကို တပ်ဆင် အသုံးပြုခြင်းဖြင့် ဆက်သွယ်မှု၏ အရည်အသွေးကို ပိုမို ကောင်းမွန်လာစေသည်။ စမတ် အင်တင်နာ နည်းပညာတွင် ပါဝင်သော နည်းလမ်း တစ်မျိုးလည်း ဖြစ်သည်။ သတိပြုရန်မှာ မိုင်မို ရှိ အဝင်လမ်း(input) နှင့် အထွက်လမ်း(output) ဟူသော အသုံးအနှုန်းမှာ ဆစ်ဂနယ်ကို သယ်ဆောင်လာသော ရေဒီယိုချန်နယ် ကိုသာ ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်ပြီး ကိရိယာတွင် ရှိသော အင်တင်နာများကို ရည်ညွှန်းခြင်း မဟုတ်ပါ။

မိုင်မိုနည်းပညာသည် ဘန်းဝစ်ဒ် နှင့် ပါဝါကို တိုးမြှင့်ရန် မလိုပဲ ဒေတာ ထုတ်လွှတ်မှုနှုန်းနှင့် ဆက်သွယ်မှု အကွာအဝေးကို သိသိသာသာ တိုးမြှင့်နိုင်သဖြင့် ကြိုးမဲ့ဆက်သွယ်ရေး စနစ်တွင် အလေးပေးအာရုံစိုက်ခြင်း ခံရသည်။ ထိုသို့ တိုးမြှင့်နိုင်ရသည့် အကြောင်းမှာ စပက်ထရယ် အဖစ်ရှန်စီ (spectral efficiency ) ပိုမိုများပြားသည်က တစ်ကြောင်း၊ ဆက်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်း၏ စိတ်ချအားထားရမှုနှင့် လမ်းကြောင်း အပို အများအပြား ရှိမှု တို့ကြောင့် မှေးမှိန်ပျောက်ကွယ်ခြင်း ကို လျှော့ချနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထိုသို့သော ဂုဏ်သတ္တိများကြောင့် မိုင်မိုသည် IEEE 802.11n (ဝိုင်ဖိုင်)၊ 4G ၊ 3GPP Long Term Evolution၊ ဝိုင်မက် ( WiMAX ) နှင့် အိတ်ချ်အက်စ်ပီအေ ပလပ်စ် စသည့်ခေတ်သစ် ကြိုးမဲ့ဆက်သွယ်ရေး စံနှုန်းများ၏ အဓိက အရေးပါသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။
Thomas Lawrence Young
*Mathematical elements of natural philosophy*, 2002

  

**သောမတ်ယန်း** (Thomas Young)(ခရစ် ၁၇၇၃-၁၈၂၉) သည် အင်္ဂလိပ်လူမျိုး ရူပဗေဒပညာရှင် တစ်ဦး ဖြစ်၏။ အီဂျစ်ရှေးဟောင်းပညာရှင်ဘက်၌လည်း ထူးချွန်သူဖြစ်ပေသည်။ အသက်အရွယ် ငယ်စဉ်ကပင် သိပ္ပံပညာနှင့် ဘာသာစကားပညာတို့၌ စိတ်ဝင်စားခဲ့သည်။ လန်ဒန်မြို့၊ ကိမ်းဗရစ်မြို့၊ အက်ဒင်ဗာရာမြို့နှင့် ဂျာမနီနိုင်ငံ ဂေါ့တင်းဂျင်းမြို့များ၌ ဆေးပညာကို သင်ကြားပြီးလျှင် ဂေါ့တင်းဂျင်းတက္ကသိုလ်မှ ဆေးပညာဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့လေသည်။ ယန်းသည် ၁၇၇၃ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ဆမ္မာဆက်ခရိုင် မီလဗာတန်မြို့၌ ဖွားမြင်သည်။ ပညာဉာဏ် ထူးချွန်သူဖြစ်၍ အသက်ငယ်စဉ်ကပင် ဂရိဘာသာ၊ လက်တင်ဘာသာ၊ ပြင်သစ်ဘာသာနှင့် အရှေ့တိုင်းဘာသာရပ်အချို့ကို လေ့လာဆည်းပူးခဲ့၏။ သဘာဝသိပ္ပံပညာနှင့် သင်္ချာပညာရပ်များကိုလည်း သင်ယူခဲ့သည်။

၁၈ဝ၁ ခုနှစ်တွင် တော်ဝင်ကျောင်း၌ သဘာဝ ယထာ ဘူတပညာ(ရူပဗေဒ) ပါမေက္ခအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံရလေသည်။ ယန်းသည် မြင်မူပညာနှင့် စပ်ဆိုင်သော သုတေသနလုပ်ငန်းအတွက်ကြောင့်လည်း ထင်ရှားသည်။ အရာဝတ္ထု အနီးအဝေးကိုလိုက်၍ မျက်လုံးမှ လင်းမှန် ပြောင်းလဲပုံကို တော်ဝင်အသင်းသို့ တင်ပြခဲ့၏။ အလင်းလှိုင်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ယူဆချက်သစ်များကိုလည်း ထုတ်ဖော်ခဲ့၏။

သောမတ်ယန်းသည် အီဂျစ်နိုင်ငံမှ အင်္ဂလန်နိုင်ငံသို့ ယူ ဆောင်လာသော ရိုဇက်တာကျောက်စာပေါ်ရှိ ဟိုင်ယာရို ဂလစ်ဖစ်ရုပ်ပုံစာကို အစဖော် ဘာသာပြန်ပေးခဲ့လေသည်။ 

  

သောမတ်ယန်းသည် ၁၈၂၉ ခုနှစ် မေလ ၁ဝ ရက်နေ့ တွင် လန်ဒန်မြို့၌ ကွယ်လွန်အနိစ္စရောက်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁)
**မြို့မကျောင်းသားများ သမဂ္ဂ**သည် မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှုကာလတွင် ထင်ရှားလှသည်။ မြို့မကျောင်းသည် ၁၉၂ဝ ပြည့်နှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၇ ရက် ရန်ကုန်မြို့ဗဟန်း မြို့နယ်တွင်စတင် တည်ထောင်သော မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသော အမျိုးသားကျောင်း ဖြစ်သည်။**အမျိုးသားကျောင်းများအစ-မြို့မကျောင်းက** ဟူ၍လည်း မြန်မာ့သမိုင်းစာမျက်နှာများတွင် မြင်တွေ့နိုင်သည်။ ကိုလိုနီခေတ် မြန်မာနိုင်ငံ ပညာရေး လောကတွင်မြို့မ ကျောင်းအုပ်ဆရာကြီး ဦးဘလွင် သည် မြို့မ ဖခင်၊ သုခမိန် တဦးအဖြစ် လွန်စွာထင်ရှားသည်။ အထူးသဖြင့် အင်္ဂလိပ် အစိုးရကျောင်း၊ သာသနာပြု မစ်ရှစ်ကျောင်းများနှင့် ရင်ပေါင်တန်းနိုင်ရန် မြို့မ အမျိုးသား အထက်တန်းကျောင်းကြီးကို ပြုစု ပျိုးထောင်ပေးခဲ့သည်။ မြို့မကျောင်းအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ဝင်လူကြီး၊ မြို့မကျောင်းသားများ သမဂ္ဂ ဥက္ကဋ္ဌ မြို့မ-ဦးသန်းကြွယ် (ပင်လုံစာချုပ်)သည် မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှုကာလတွင် ထင်ရှားလှသည်။ မြို့မ အမျိုးသား အထက်တန်းကျောင်းကြီးတွင်**မြို့မကျောင်းသားများ သမဂ္ဂ** ၏ ဦးဆောင်မှုဖြင့် မြို့မရဲခေါင်နှင့် မြို့မရဲညွန့် ကျောင်းသား တပ်ဖွဲ့များ ပေါ်လာခဲ့သည်။ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ကျောင်းသား လူငယ် များကို စစ်ပညာ သင်ပေးပြီး စစ်စိတ် စစ်သွေး သွင်းပေးရန် ဖြစ်သည်။ မြို့မကျောင်းသားများ သမဂ္ဂ ၏ ဦးဆောင်မှုဖြင့် အနယ်နယ် အရပ်ရပ်ရှိ ကျောင်းသား တပ်ဖွဲ့များ ဖွဲ့ပြီး စစ်ပညာများ သင်ပေးခဲ့သည်။ နိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးနှင့် ကာကွယ်ရေးအတွက် အသင့် ပြင်ဆင်ထားသည့် စီမံချက် ဖြစ်သည်။ သခင်နု (နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်)၊ ဗိုလ်လက်ျာ (ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင်၊ နိုင်ငံတော်ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်)၊ ဗိုလ်ဇေယျ (ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင်)၊ ဗိုလ်မင်းခေါင် (ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင်)၊ ဦးချစ်လှိုင် (ဗိုလ်မှူးချုပ်ချစ်လှိုင်-တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ရေ))၊ ဦးသောင်းတင် (ဗိုလ်ချုပ်သောင်းတင်-တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ရေ)) စသည်တို့သည် မြို့မကျောင်းသားများ သမဂ္ဂတွင် ထင်ရှားသောပုဂ္ဂိုလ်များဖြစ်ကြသည်။

ထို့ကြောင့်လည်း နောင်ပေါ်ပေါက် လာသည့် ဗမာ့ လွတ်လပ်ရေး တပ်မတော် နှင့် ဗမာ့ ကာကွယ်ရေး တပ်မတော် တို့တွင် မြို့မကျောင်းသား၊ မြို့မရဲညွန့်၊ မြို့မရဲခေါင် များ ဆက်လက် ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ မြန်မာပြည် လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှု လှုပ်ရှားမှု သမိုင်း နှင့်လွတ်လပ်ရေးကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု သမိုင်းတွင်**မြို့မကျောင်းသားများ သမဂ္ဂ** ၊သံမဏိကျောင်းသားတပ်ဖွဲ့ ၊ မြို့မရဲခေါင်နှင့် မြို့မရဲညွန့် ကျောင်းသား တပ်ဖွဲ့များသည်လွန်စွာထင်ရှားခဲ့သည်။**မြို့မကျောင်းသားများ သမဂ္ဂ**သည် စစ်ပညာကိုသာမက မြို့မ မိသားစု စိတ်ဓာတ်၊ မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ်၊ ဇာတိသွေး ဇာတိမာန် တက်ကြွ လာစေရေး အမျိုးသားစိတ်ဓာတ်၊ နယ်ချဲ့ဆန့်ကျင်ရေးဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး စိတ်ဓာတ် ၊နိုင်ငံနှင့် လူမျိုး အတွက်ကိုယ်ကျိုးစွန့်အနစ်နာခံစိတ်ဓာတ်၊လူတို့၏ကိုယ်ကျင့်တရား ကောင်းမွန်ရေး တို့ကိုလည်း အထူးသင်ကြားပို့ချပေးလေ့ရှိ၏။

မြို့မကျောင်းသားများ သမဂ္ဂ နှင့် မြို့မဆရာကြီးများ၏ လုပ်ရပ်မှ သမိုင်းစဉ်သည် သားစဉ် မြေးဆက်အဓွန့်ရှည်အောင်ကျန်ရစ်ခဲ့၏။ လူမျိုး၊ ဘာသာ သာသနာ၊ နိုင်ငံတော် အကျိုးစီးပွားအတွက် ခေတ်အဆက်ဆက်တွင် ရှေ့တန်းမှ ဦးဆောင်ဦးရွက်ပြုနိုင်ခဲ့သည်။

ကိုးကားချက်
-----------

* ၁၉၈၀မေမြို့ချစ်ဆွေ ရေးသား ပြုစုခဲ့သော ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှု လစဉ်မှတ်တမ်း
* ၁၉၉၅ ခုနှစ်မြို့မကျောင်း စိန်ရတု အထိမ်းအမှတ်စာအုပ်
* ၁၉၉၅ ခုနှစ်ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် စိန်ရတု အထိမ်းအမှတ်စာအုပ်
မိုင်ယန်လချင်းဆိုသည်မှာ လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း(၃ဝဝဝ)ခန့်က ပျူဘက်မှ အယူမတူဘဲ ကွဲထွက်လာခဲ့သော မျိုးနွယ်စုတစ်ခုဖြစ်ပြီး မှော်အတတ်ပညာများကို အထူးသက်ဝင်ယုံကြည်ကြသည်။ မှော်ပညာလိုက်စားသူအချင်းချင်း အဖြူရောင်မှော်ပညာရှင်၊ အနက်ရောင်မှော်ပညာရှင် နှင့် မီးခိုးရောင်မှော်ပညာရှင်ဟူ၍ သုံးမျိုးသုံးစားခွဲခြားထားပြီး မီးခိုးရောင်မှော်ပညာသည် အမြင့်ဆုံးနှင့်အစွမ်းအထက်ဆုံးဖြစ်သည်။

မိုင်ယန်လချင်းတို့သည် စိတ္တအာယုအမည်ရှိသော သက်တော်ရှည်ကျမ်းမှတစ်ဆင့် သူတို့၏အသက်ကိုဆွဲဆန့်ကာ အရိမေတ္တယျမြတ်စွာဘုရားရှင်ကိုစောင့်မျှော်ကာ နိဗ္ဗာန်ဝင်လိုသော ရည်ရွယ်ချက်ရှိကြသူများလည်းဖြစ်ကြသည်။ မိုင်ယန်လချင်းတိုင်းပြည်၏ နောက်ဆုံးမင်းဆက်မှာ ဝါယန်န ဖြစ်ပြီး သူ၏သမီးတော်မှာ လွင်ခမ်းမိုဃ်ဖြစ်သည်။ လွင်ခမ်းမိုဃ်သည် ပျူလူမျိုးတစ်ဦးနှင့်ကြိုက်နှစ်သက်ကာ ပျူလူမျိုး၏ပျူတိုင်းပြည်သို့လိုက်ပြေးသွားရာ မိုင်ယန်လချင်းများမှ လွင်ခမ်းမိုဃ်ကို တိုင်းပြည်သို့ ပြန်လည်ခေါ်ဆောင်ရာတွင် လွင်ခမ်းမိုဃ်နောက်မှတစ်ဆင့် မသမာသောသူများက မိုင်ယန်လချင်းရှိ စိတ္တအာယုကျမ်းကို ခိုးယူရန်လိုက်ပါလာခဲ့ပြီး မိုင်ယန်လချင်းတိုင်းပြည်ကို စစ်ကြေညာခဲ့သည်။

သို့သော်လည်း မိုင်ယန်လချင်းတို့၏ သက်တော်ရှည်အဓိဋ္ဌာန်ကြောင့် မိုင်ယန်လချင်းတို့က ပျူများကို ပြန်မတိုက်ဘဲ မြန်မာနှစ်(၃၇၃)ခု ပြာသိုလဆန်း(၅)ရက်နေ့တွင် တိုင်းပြည်ကို အစအနဖျောက်ခဲ့ကာ တဘောင်စကားနှစ်ခွန်းကို ထားရစ်ခဲ့လေသည်။ ထိုတဘောင်စကားနှစ်ခွန်းမှာကား 

* မြန်မာသက္ကရာဇ်(၁၃၇၂)မှ (၁၃၇၇)အတွင်း ကမ္ဘာကြီးတွင် သေကျေပျက်စီးမှုများဖြစ်ပေါ်မည်ဖြစ်ပြီး ထိုနောက်ပိုင်းတွင် မိုင်ယန်လချင်းမှော်အတတ်ပညာများပြန်လည်ထွန်းကားလာမည်။
* ထို့နောက် သင်္ကြန်တစ်ရက်နောက်ဆုတ်လိမ့်မည်။ သင်္ကြန်တစ်ရက်နောက်ဆုတ်သောနှစ်တွင်ကား မိုင်ယန်လချင်းပညာရှင်များ ပေါ်ထွက်လာလိမ့်မည်ဟု ဖြစ်လေသည်။

မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ မိုင်ယန်လချင်း၏မီးခိုးရောင်မှော်ကျင့်စဉ်ကျင့်ကြံသူ အတော်လေးများနေပြီဖြစ်ကာ မိုင်ယန်လချင်းပျောက်ကွယ်သွားသော်လည်း မိုင်ယန်လချင်း၏မှော်အတတ်ပညာများဆက်လက်ထွန်းကားလာမည်လားဆိုတာကိုတော့ စောင့်ကြည့်ရပေဦးတော့မည်။

ကျမ်းကိုး
---------

* ဆဋ္ဌမအာရုံမဂ္ဂဇင်း အမှတ်(၁)
**အော့ဇဝစ် အကျဉ်းစခန်း** သည် နာဇီဂျာမနီတို့၏ အကျဉ်းစခန်း နှင့် သုတ်သင်ရေးစခန်း ကွန်ယက်ကြီး တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ဒုတိယကမ္ဘာစစ် အတွင်းက ပိုလန်ဒေသ အတွင်း နာဇီဂျာမနီတို့မှ တည်ဆောက် အသုံးပြုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့ထဲတွင် မူလပထမ အကျဉ်းစခန်း ဖြစ်သော အော့ဇဝစ် ၁၊ အကျဉ်းစခန်း နှင့် သုတ်သင်ရေးစခန်း ပေါင်းစပ်ထားသော အော့ဇဝစ် ၂ - ဘာကီနော ၊ အလုပ်သမား အကျဉ်းစခန်း ဖြစ်သော အော့ဇဝစ် ၃- မိုနိုဝစ်ဇ် တို့ အပြင် အကျဉ်းစခန်း အသေးစား ၄၅ ခု ပါဝင်သည်။

အော့ဇဝစ် ၁ အား ပိုလန် နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများကို ထိန်းသိမ်းရန် အတွက် တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး ၁၉၄၀ ခုနှစ် မေလ မှ စ၍ အကျဉ်းသားများ စတင်ရောက်ရှိခဲ့သည်။ အကျဉ်းသားများကို သုတ်သင်ခြင်းမှာ ၁၉၄၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် စတင်ခဲ့ပြီး အော့ဇဝစ် ၂ - ဘာကီနောမှာ နာဇီတို့၏ ဂျူးမေးခွန်းအတွက် နောက်ဆုံး အဖြေထုတ်ရန် အဓိက နေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၂ ခုနှစ် အစောပိုင်းမှ ၁၉၄၄ ခုနှစ် နှောင်းပိုင်း အထိ ဂျာမန်တို့ သိမ်းပိုက်ထားသော ဥရောပတဝှမ်းမှ ဂျူးများကို ရထားများဖြင့် သယ်ဆောင်၍ အကျဉ်းစခန်း၏ ဓာတ်ငွေ့ခန်းများ အတွင်းသို့ ပို့ဆောင်ခဲ့ပြီး ထိုဓာတ်ငွေ့ခန်းများထဲတွင် ဇိုင်ကလွန် ဘီ ပိုးသတ်ဆေးဖြင့် အစုလိုက် အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။ ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် အကျဉ်းစခန်းသို့ ပို့ဆောင်ခြင်း ခံရသူ ၁.၃ သန်းမျှ ရှိခဲ့ပြီး ၎င်းတို့ထဲတွင် အနည်းဆုံး ၁.၁ သန်းမှာ သေဆုံးခဲ့ရသည်။ သေဆုံးခဲ့ရသူများ၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းမှာ ဂျူးလူမျိုးများ ဖြစ်ကြပြီး ဂျူး သုတ်သင်ရေး စီမံကိန်း အတွင်း သေဆုံးရသူ ၆ ဦးလျှင် ၁ ဦးမှာ ထိုအကျဉ်းစခန်းတွင် သေဆုံးကြရခြင်း ဖြစ်သည်။ အော့ဇဝစ် အကျဉ်းစခန်းသို့ ပို့ဆောင်ခံရသော အခြားသူများထဲတွင် ပိုးလူမျိုး ၁၅၀,၀၀၀ ၊ ရိုမာနီ နှင့် ဆင်တီ လူမျိုး ၂၃,၀၀၀၊ ဆိုဗီယက် စစ်သုံးပန့် ၁၅,၀၀၀၊ ယေဟိုးဝါ သက်သေ ခရစ်ယာန် ၄၀၀ နှင့် အခြားသော လူမျိုး သောင်းဂဏန်းမျှ ပါဝင်ပြီး ၎င်းတို့ထဲတွင် အရေအတွက် အတိအကျ မသိရသော လိင်တူချစ်သူများလည်း ပါဝင်သည်။ ဓာတ်ငွေ့ခန်းတွင်း မသေဆုံးသော်လည်း အချို့မှာ ငတ်ပြတ်ခြင်း ကြောင့်လည်းကောင်း၊ အတင်းအကြပ် စေခိုင်း ခံရခြင်းကြောင့် လည်းကောင်း၊ ကူးစက်ရောဂါများကြောင့် လည်းကောင်း၊ တစ်ဦးချင်း သတ်ဖြတ်ခံရခြင်းကြောင့် လည်းကောင်း၊ ဆေးပညာ စမ်းသပ်ခံရခြင်းကြောင့် လည်းကောင်း သေဆုံး ကြရသည်။

ကိုးကား
-------
**အရဟတ်စခန်းကွာ၊ ပရမတ်ကျမ်းဆရာ** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။ သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

အကြောင်းအရာ
-----------

အချို့သော သူတို့သည် ဒါနသည် သံသရာချဲ့ထွင်ကြောင်းဖြစ်၍ ပရမတ်ကိုသာ ပြုလုပ်ကြိုးစားသင့်ကြောင်း ပြောကြသဖြင့် ထိုသူတို့အား ပညာပေး ဖွဲ့ဆိုလိုက်သည့် သံချိုကဗျာ ဖြစ်သည်။

အရဟတ်စခန်းကွာ၊ ပရမတ်ကျမ်းဆရာ
----------------------------

တသိန်းရယ် ကမ္ဘာနှင့်၊ ကိန်းဇယာ သင်္ချေယျံက၊ ဆင်ခြေပန်၊ ဝေသန်ဇာတ်ကဲ့ပြင်၊ သိဒ္ဓတ္တာ နိက္ခမတ် သဒ္ဓါပွားသော်ကြောင့်၊ ရပ်တားသည် မာရိဒေဝါနှင့်၊ မယားပါသားပါပစ်ခဲ့လို့၊ ဘုရားမဟာဓမ္မရာဇ် ဖြစ်တော်မူ။  

  

အများသတ္တဝါ၊ တရားမနားတတ်မည်ကြောင့်၊ ရှားလှပ်ချန် သမ္ဗုဒ္ဓေါက၊ ထုတ်ဟောမည်မကြံဘိဘူ့၊ သန္တိကေ အထံသို့၊ ဗြဟ္မာသဟံ၊ ပန်ဆင်လှာသောကြောင့်၊ မိဂဒါဟိမဝါတောတွင်မှ၊ ဓမ္မစကြာ၊ မြွက်ခါဟောတော့၊ အာသဝေါစင်ပဉ္စဝဂ်ကယ်တို့၊ ဇောမဂ်သို့ယူ။  

  

ခြောက်နှစ်လွန်ခုနှစ်ဝါတော့၊ လွန်တရာအမွန်ဗြဟ္မာနတ်တွေတို့၊ ပျပ်ဝပ်ကာ အဉ္ဇလီနှင့်၊ ဓမ္မသင်္ဂဏီ၊ အစဉ်အစီတန်းခဲ့၊ ပဋ္ဌာန်းပါစာဝဘင်းတို့၊ အမိရင်းကံ၊ မယ်တော်နတ်ကယ်ကြောင့်၊ လင်းလှပ်၍ဗျာသံကြူ၊ သယမ္ဘူဘုရား။  

  

စာပေတွင်ပါလေသမျှတို့၊ ဒါနသီလာနှင့်၊ နိက္ခမာသိက္ခာရင့်မှ၊ ဆင်ခြင်စရာ ပညာပွင့်သတဲ့၊ ဗြဟ္မာမင့်ထုံတိဟိတ်သား သော်မှ၊ စိတ်မှားလျှင်လွယ်တကူနှင့်၊ အပါယ်စတူ မျော်ကာကျတတ်တဲ့၊ လောဘတဖြာနှင့်၊ ဒေါသပါမောဟာငြိုကြ၊ ဒိဌီသက္ကာယတွေနှင့်၊ ဒါနကိုအမူကြမ်းသည်ဟု၊ မလှူမတန်းချင်၊ ရဟန်းရှင်ရသေ့တို့၊ ဖြတ်လမ်းရှာ၊ ပရမတ်ကျမ်းစာငွေ့ရုံနှင့်၊ မတတ်မစွမ်းပါနိုင်၊ အရဟတ်စခန်းသာလို့ ကွေ့တော့မပ၊ မှန်း၍ချင့်စား။

ခက်ဆစ်
------

၁။ ကိန်းဇယာ = ကိန်လေးခု။

၂။ သင်္ချေယျံ = အသင်္ချေယျအရေအတွက်။

၃။ သိဒ္ဓတ္ထာ = သိဒ္ဓတ္ထမင်းသား။

၄။ နိက္ခမတ်သဒ္ဓါ = တောထွက်လိုသော စေတနာ။

၅။ မဟာဓမ္မရာဇ် = မြတ်သောတရားမင်း။

၆။ သန္တိကေ = အနီးအပါး၊ အထံတော်သို့။

၇။ ဗြဟ္မာသဟံ = သဟမ္ပတိဗြဟ္မာကြီး။

၈။ မိဂဒါဟိမဝါတော = ဆီးနှင်းဖုံးသည့် မိဂဒါဝုန်တော။

၉။ ပဉ္စဝဂ် = ပဉ္စဝဂ္ဂီငါးဦး။

၁၀။ အပါယ်စတူ = အပါယ်လေးပါး။

မှတ်ချက်
--------

ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော ခေါင်းစဉ်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------



1. ↑  *မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ၏ သံချိုကဗျာပေါင်းချုပ်*။ ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန၊ ယဉ်ကျေးမှုဗိမာန်ဌာန။ နိုဝင်ဘာ ၁၉၈၃။
**ကမ်းခတ်မဲ့မြင်း** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။ သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

အကြောင်းအရာ
-----------

ကမ်းခတ်မဲ့မြင်း
---------------

တပြောင်ပြောင် အရောင်တောက်ပါဘိ၊ ငမောက်အယ်အလွန်ဆိုတဲ့၊ အုန်းခွံညိုကျောက်နီသွေးကဲ့သို့၊ အမွေးရေသပြေမှည့်လိုပ၊ ပြေပေသည့်သိန္ဓောနှယ်။  

  

ကြိမ်တံဖျာနှိမ်ခါလိုက်လျှင်၊ စိန်ခွာသံတိမ်ယံကြော့ဆီသို့၊ ပျံ့တော့မည်လိုလိုထင်ရသည့်၊ ဟိုယခင်အဖြစ်ရှေးက၊ ကစ္စေးလုလင်စီးတဲ့၊ မြင်းကြီးပင်ပြိုင်ရင်ရှုံးလောက်ကဲ့၊ ခွင်လုံးပင်လုခွင်တိုင်းမှာ၊ ဝိုင်းကျွတ်လို့ပယ်။  

  

ခွက်ကောက်မြောင် နောက်ပေါင်ကြွနှင့်၊ ထောင်လှစွာလည်တံကြော့ပ၊ စီးပြန်လျှင်မြီးတံဆော့ပါလို့၊ ခေါင်းမော့ချက်ခြင်္သေ့နှယ်၊ ပြစ်တင်ဘွယ်လွတ်ကင်း။  

  

သဟဿာ အိမ်ခြေပေါင်းနှင့်၊ ရွာမောင်းရွှေထောင်ကိုပိုင်တဲ့၊ ကိုကောင်းလှိုင် တိုက်သူကြီးမှာဖြင့်၊ စက်မီးခွေလေရထားကဲ့သို့၊ ငွေငါးရာ တထောင်ခွဲနှင့်၊ အောင်ပွဲဝင်ကြက်သရေကွန့်စေဘို့၊ ပြေညွန့်ခေါ် ယဉ်ကျော်စီးပေရ၊ အရီးမှာအနာဂတ်တော့၊ စက္ကဝါလက်ျာရပ်ကိုတဲ့၊ နံနက်ခါ − ဒလက်ခြာပတ်မအောင်၊ ကမ်းခတ်မဲ့မြင်း။

ခက်ဆစ်
------

၁။ သိန္ဓော = သိန္ဓောမြင်း၏ အမျိုးအနွယ်။

၂။ သဟဿာ = တထောင်အရေအတွက်ရှိသော။

၃။ အနာဂတ် = နောက်အဖို့။

၄။ စက္ကဝါ = ကျွန်းကြီးလေးကျွန်းနှင့် မြင့်မိုရ်တောင်တခုရှိသော စကြဝဠာတခု။

မှတ်ချက်
--------

ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော ခေါင်းစဉ်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------
ဒကိုးတားပြည်နယ်များ
-------------------

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အလယ်ပိုင်း၏ အနောက်မြောက် 
ဒေသဖြစ်သော မိဇူးရီမြစ်ဝှမ်းကို မြောက်ဒကိုးတားနှင့် တောင် 
ဒကိုးတားဟူ၍ ပြည်နယ်နှစ်နယ် ခွဲခြားထားသည်။ မြောက် 
ဒကိုးတားပြည်နယ်မှာ အကျယ်အဝန်း စတုရန်းမိုင်ပေါင်း 
၇ဝ၆၆၅ ကျော်ရှိ၍ ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်တွင် လူဦးရေ ၆၁၉၆၃၆ 
ယောက်ရှိသည်။ ထိုနယ်သည် မြေဩဇာကောင်းမွန်သဖြင့်၊ စိမ်း 
စိုသော မြက်ခင်းပြင်ကြီးများနှင့် ဂျုံခင်းများရှိသည်။ မြောက် 
ဒကိုးတားပြည်နယ်၏ မြို့တော်မှာ ဗစ်ဇမတ်မြို့ဖြစ်၍ လူဦးရေ 
၁၈၆၄ဝ ရှိသည်။

တောင်ဒကိုးတားပြည်နယ်မှာ အကျယ်အဝန်း ၇၇ဝ၄၇ 
စတုရန်းမိုင်ရှိ၍၊ မြောက်ဒကိုးတားပြည်နယ်ထက် ပိုမိုကျယ်ဝန်း 
လေသည်။ လူဦးရေမှာ ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ၆၅၂၇၄ဝ ခန့် 
ဖြစ်သည်။ မြောက်ဒကိုးတားနယ်မှ ဂျုံခင်း မြက်ခင်းကြီးများ 
သည် တောင်ဘက်နယ်အထိ ဆက်လက်ကျယ်ပြန့် တည်ရှိကြ 
၏။ ထိုနယ်တွင် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်းအပြင်၊ သတ္တု 
တူးဖော်သော လုပ်ငန်းများကိုလည်း လုပ်ကိုင်ကြ၏။ ရွှေတွင်း 
လုပ်ငန်းမှာ အရေးပါအရာရောက်ဆုံးသော လုပ်ငန်းဖြစ်သည်။ 
တောင်ဒကိုးတားပြည်နယ်၏ မြို့တော်မှာ ပီးယာဖြစ်၍ လူဦးရေ 
၄၃၂၂ ယောက်ရှိသည်။ ထိုနယ်တွင် အကြီးဆုံးမြို့မှာ ဆူးဖော 
ဖြစ်၍၊ လူဦးရေ ၅၂၆၉၆ ရှိလေသည်။

ဒကိုးတားပြည်နယ်ကို ဦးစွာရှာဖွေရောက်ရှိသော ဥရောပ 
တိုက်သားတို့ကား ပြင်သစ်လူမျိုး သားအဖသုံးဦး ဖြစ်သည်။ 
ယင်းတို့သည် မြောက်အမေရိကမှ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာသို့ သွားရာ 
လမ်းကြောင်းကို ရှာဖွေရန်အလို့ငှာ ခရီးထွက်ခဲ့ရာ၊ ဒကိုးတား 
မြောက်ပိုင်းနယ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ကြသည်။ ထိုနယ်သို့ ရောက် 
သောအခါ အဖဖြစ်သူသည် သားနှစ်ဦးအား ခရီးဆက်လက်၍ 
နယ်သစ်ရှာဖွေစေရာ၊ သားနှစ်ဦးသည် တောင်ဒကိုးတားနယ်သို့ 
ရောက်ခဲ့၍၊ ထိုနယ်ကို ပြင်သစ်တို့ပိုင်ကြောင်းဖြင့် ခဲပြားပေါ် 
တွင် စာတမ်းထိုးကာ ထားရစ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုစာတမ်းကို 
၁၉၁၃ ခုနှစ်ကျမှ တွေ့ရှိ၍၊ ဒကိုးတားနယ်သမိုင်းကို ကောင်း 
စွာသိကြရသည်။ ထိုနယ်တွင် မူလက မှီတင်းနေထိုင်ကြသူတို့ 
မှာ ဆူးလူမျိုးဖြစ်ကြသည်။ နယ်သစ်ရှာသူတို့သည် ထိုလူမျိုး 
တို့နှင့် အကြိမ်ကြိမ် စစ်ခင်းပြီးမှသာ နောက်ဆုံး ၁၈၆၁ ခုနှစ် 
တွင် ဒကိုးတားနယ်ကြီးကို ဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့သည်။ ၁၈၈၉ ခုနှစ် 
တွင် ဒကိုးတားနယ်ကြီးကို တောင်ဒကိုးတားပြည်နယ်နှင့် 
မြောက်ဒကိုးတားပြည်နယ်ဟူ၍ ခွဲခြားပြီးလျှင်၊ အမေရိကန် 
ပြည်ထောင်စုထဲသို့ သွတ်သွင်းခဲ့ကြလေသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာ 
စစ်အတွင်းတွင် ဒကိုးတားနှစ်နယ်စလုံးသည် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် 
သတ္တုထုတ်လုပ်ခြင်းလုပ်ငန်းတို့ကို စစ်အတွက် ပိုမိုလုပ်ကိုင်ခဲ့ 
ကြသည်။[1]

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၅)
အလှူပေးဟန်ဟု ခေါ်သည်။ ကောင်းချီးပေးဟန် ဆုပေးဟန်နှင့် ဆင်တူဖြစ်သည်။ ဝရဒမုဒြာကိုလည်း ရှုပါ။ 

လက်ျာလက်ကို မြေကြီးသို့ အောက်စိုက်ချထားကာ လက်ဝါးကို အပြင်ဘက်သို့ ညွှန်၍ပြထားသည်။ လက်ချောင်းများကို ဖြန့်ပြထားပြီး တစုံတခု ပေးတော့မည့် ပုံဟန်ကို ဆောင်သည်။ ဘူမိဖဿမုဒြာနှင့် လက်ဝါးထားပုံ ပြောင်းပြန်ဖြစ်သည်။ 

တခါတရံ လက်ချောင်းများကို ကွေးထား၍ တစုံတခုကို ကိုင်တွယ်ပြီး အလှူပေးတော့မည့် ဟန်ဖြင့် ရှိတတ်သည်။ 

အနှစ်သာရအားဖြင့် ဒါနမင်္ဂလာ, ပူဇာ စ ပူဇနေယျာနံ မင်္ဂလာများကို သရုပ်ဆောင်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ 

ဒါနပါရမီစခန်းသို့ ညွှန်ပြလျက် ရှိသည်။ 

ဝီရရသ, သန္တရသများကို ဖော်ဆောင်သည်။ 

ပုံစံအားဖြင့် ရတနသမ္ဘဝဈာနိ ဗုဒ္ဓဘုရားပုံတော်ကို ဤ ဒါနမုဒြာဖြင့် တွေ့ရတတ်သည်။ လောက သုံးပါးကို ဖန်ဆင်းပေးတော်မူသော သဘာဝကို ဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ဖူးမြော်လာသူအား ကိုးကွယ်လည်းလျောင်း အားထားစရာ ရတနာသုံးပါးတည်းဟူသော ဘုရား, တရား, သံဃာတို့ကို ပေးတော်မူ၏။ ခံယူကိုးကွယ်ကြပါလောဟု တိုက်တွန်းသတိပေးသည့် အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို ဆောင်ပေသည်။

ဒါနမုဒြာပါသော ရုပ်ပွားဆင်းတုကို ထုလုပ်ကိုးကွယ်သူသည် လာဘ်ရွှင်ခြင်း, ရွှေငွေ့ဥစ္စာ ရတနာ ဆင် မြင်းစသော စီးပွားရေးတွင် အောင်မြင်ခြင်း, ကြွေးမြီဟောင်းကို တောင်းခံရာ၌ လွယ်လင့်တကူ ရနိုင်ခြင်း, သူတပါးထံမှ လက်ဆောင်ပဏ္ဏာများကို ရနိုင်ခြင်း, ခွန်တုတ်ပန္နာများ ပေါများ ကြွယ်ဝစွာ ရရှိနိုင်ခြင်း, တိုင်းပြည်နိုင်ငံအတွင်း ဆန်ရေစပါး ပေါများခြင်းစသော အကျိုးထူးများကို ခံစားရသည်ဟု တန္တရာယာနကျမ်း လောကီကျမ်းများ၌ ဖော်ပြထားပေသည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2  စဝ်ထွန်းမှတ်ဝင်း မဟာဝိဇ္ဇာ (ရန်ကုန်)၊ မဟာဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး (ဟားဗဒ်) အထက်တန်း သုတေသန ပညာရှင်ဘွဲ့ (ဟားဗဒ်) ညွှန်ကြားရေးမှူး၊ သုတေသနနှင့် ကျမ်းပြုဌာနခွဲ သာသနာရေး ဦးစီးဌာန။ *မြန်မာ့ရိုးရာ ပဋိမာ သိပ္ပံပညာ*။
**ကင်းကောင်** သည် မြန်မာ ဟာသသရုပ်ဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး တစ်ခေတ်တစ်ခါက မသိသူမရှိသော လူရွှင်တော် သရဲကြီးလေးကောင်တွင် တစ်ဦးအပါအဝင်ဖြစ်သည်။

ငယ်ဘဝ
-----

၁၉၆၄ ခုနှစ်၊မေလ(၂၁)ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ငယ်အမည်မှာ မျိုးမြင့် ဖြစ်ပြီး မွေးချင်းလေးယောက်အနက် ဒုတိယမြောက်သား ဖြစ်သည်။

အနုပညာခရီး
----------

ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၊ မြန်မာစာကျောင်းသားများ စုစည်း၍ ၁၉၈၅ ခုတွင် ဇာဂနာ (ကိုသူရ) က မြပုဏ္ဏမာအမည်ဖြင့် အငြိမ့်ကရန် စီစဉ်သည်။ ထိုအဖွဲ့သို့ အရှည်ကြီး အမည်ဖြင့် ပါဝင်ခဲ့သည်။ နှစ်နှစ်ခန့် ကျင်လည်ပြီးနောက် မြပုဏ္ဏမာအား မြန်မာ့အသံမှ ထုတ်လွှင့်ရန်စီစဉ်သည့်အခါ ဇာဂနာ၏ တိုက်တွန်းချက်ဖြင့် ကင်းကောင် ဟု စင်တက်အမည် ပြောင်းခဲ့တော့သည်။

မိသားစုဘဝ
---------

ဇနီး ဒေါ်အေးအေးမွန် နှင့် ရဲမွန်အောင် အမည်ရ သားတစ်ယောက်ရှိသည်။

ကျန်းမာရေးပြဿနာများ
-------------------

ပြင်ဦးလွင်တွင် ဗီဒီယိုရိုက်ကူးစဉ် ဆိုင်ကယ်မတော်တဆဖြစ်ကာ ဦးနှောက်သွေးကြော ခဲသဖြင့် ၂၀၁၅ ခု၊ မေလ ၆ ရက်တွင် မန္တလေး နန်းတော်ဆေးရုံ၌ ကုသမှု ခံယူရသည်။

၂၀၁၆ ခု၊ ဇွန်လတွင် နှလုံးအဆီဖုံးရောဂါဖြင့် ဆေးရုံတက်ကုသရသည်။ နာမည်ရသရုပ်ဆောင်တစ်ဦး ဖန်သားပြင်မှ ပျောက်ဆုံးခြင်း၊ ဆေးရုံရောက်သည်ဟူသော သတင်းများကို ဆက်စပ်ကာ တိမ်းပါးလေပြီလောဟု ကောလဟာဟများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ 

၂၀၁၆ ခု၊ အောက်တိုဘာတွင် အစာစားရေမျို အခက်အခဲဖြစ်လာရင်း စစ်ဆေးရာ အစာပြွန်ပိတ်နေကြောင်း သိရသည်။ ရင်ခေါင်းခွဲစိတ်မှုခံယူရာ အောင်မြင်ပြီးနောက် "ရာသက်ပန်အရက်ဖြတ်ပြီ"ဟု ကြေညာသည်။

ဘဝနိဂုံး
--------

ပုပ္ပား၌ ဇာတ်လမ်းတွဲ သွားရောက်ရိုက်ကူးစဉ် ၂၀၁၉ ခု၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၂ ရက်၊ နံနက် ၆ နာရီခွဲခန့်တွင် တည်းခိုရာ၌ပင် တိမ်းပါးသည်။ ရုပ်ကလာပ်ကို ရန်ကုန်သို့ နေ့ချင်း ပြန်သယ်လာပြီး ရေဝေးသုဿာန်၊ ရေခဲတိုက်သို့ ထားရှိသည်။ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ရေဝေးသုဿာန်၌ပင် သင်္ဂြိုဟ်မည် ဖြစ်သည်။ 

ကွယ်လွန်ချိန်၌ အသက် ၅၅ နှစ် ရှိပြီ ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  ပန်းမြတ်ဇော် (၈ မေ ၂၀၁၅)။ [ဟာသသရုပ်ဆောင် (ဦး)ကင်းကောင် ဦးနှောက်အတွင်း သွေးခဲနေမှုကြောင့် ဆေးကုမှုခံယူနေ။ မဇ္ဈိမ။  ၂၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၉ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  လင်းအက္ခရာ (၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၈)။ ကျန်းမာရေးကြောင့် ရာသက်ပန် အရက်ဖြတ်လိုက်တဲ့ ကင်းကောင်။ ပေါ်ပြူလာ။ 21 April 2019 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  ၂၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၉ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  နှင်းနှင်းအောင် (၂၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၉)။ လူရွှင်တော်ကင်းကောင် ချွဲကျပ်ပြီး ရုတ်တရက်ကွယ်လွန်။ မြန်မာတိုင်း(မ်)။ 25 January 2019 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  ၂၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၉ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
တွတ်ထိုးကစားနည်းကို တစ်နည်း ဒီထိုးကစားနည်းဟုလည်း ခေါ်သေး၏။ တွတ်ထိုးကစားရန် (သို့) ဒီထိုးကစားရန် အနည်းဆုံး လူနှစ်ယောက်လိုသည်။ အလျား ပေတစ်ရာ၊ အနံ ၁၀ပေရှိ မြေသလင်း တစ်ခုလည်း ကစားကွင်းအဖြစ် လိုအပ်သည်။ အလျား ပေတစ်ရာ၏ ထက်ဝက်ဖြစ်သော နေရာတွင် စည်းကြောင်းတစ်ကြောင်း ထင်ရှားစွာ ကန့်လန့်ဖြတ် ရေးဆွဲပြီးသွားပါက ကစားရန် အသင့်ဖြစ်ပေသည်။ မည်သူအလျင် တက်မည်နည်း။ သို့အတွက် ဗွေရွေးချယ်ရမည်။ ဗွေဆိုသည်မှာ ဦးစွာပထမ ကစားခွင့် ရခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ဗွေရသူက စတင်ပြီး တက်ရသည်။ ''**တွတ်....တွတ်....တွတ်**" သို့မဟုတ် "**ဒီ....ဒီ...ဒီ**" ဟူသောအသံပေးလျက် စည်းတစ်ဘက်သို့ ရောက်သွားခြင်းကို "တက်" သည်ဟု ခေါ်သည်။ တက်လာသူက ပုတ်ခတ် ကန်ကျောက် သွားသည်၊ ထိသည်။ ထိုအခါ ပုတ်ခတ် ကန်ကျောက်ခံရသူ သေသည်။ သေသည်ဆိုခြင်းမှာ လက်ရှိကစားဆဲ ပွဲမပြီးမချင်း ပါဝင်ခွင့် မရှိခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ပုတ်ခတ် ကန်ကျောက်ခံရသူက မိအောင်ဖမ်းပြီး စည်းသို့ မသွားနိုင်အောင်လုပ်သည်။ ပါးစပ်ကို ပိတ်သည်။ 

  

''**တွတ်....တွတ်....တွတ်**" သို့မဟုတ် "**ဒီ....ဒီ...ဒီ**" မြည်လျက် တက်လာသူသည် စည်းပေါ်တွင် ပုတ်ခတ်ခွင့် မရှိ။ သူ့ကိုလည်း စည်းပေါ်တွင် မဖမ်းရ။ သူ့ပိုင်နက်ထဲ လိုက်ပြီး မဖမ်းရ။ တက်လာသူ သေလျှင် ထွက်ထိုင်နေရသည်။ ထိုသူမသေဘဲ ထိုသူကိုဖမ်းသူတွေ သေလျှင်လည်း ဘေးသို့ ထွက်ထိုင်နေရသည်။ လူအကျန်များသူက နိုင်ပြီး လူအကျန်နည်းသူက ရှုံးသည်။

[1]

ကိုးကား
-------

1. ↑  ဆင်ဖြူကျွန်း အောင်သိန်း - မြန်မာ့ရိုးရာ ကျေးလက်ကစားနည်းများ၊ ၂၀၁၄၊ ဇူလိုင်လ၊ စာ-၁၂ (ပထမအကြိမ်)