| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

အရဟံဂုဏ်ရှင် သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဂုဏ်ရှင် ဘုရားရှင်လောက၌ ပွင့်တော်မမူလျှင် မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတော်မူအပ်သော ဓမ္မဝိနယတို့ လောက၌ မထွန်းလင်းလျှင် ဇာတိ ဇရာ မရဏဓမ္မတရားသုံးပါးတို့ မထင်ရှားကုန်။ ထိုတရားသုံးပါးတို့ လောက၌ ထင်ရှားကုန်သောကြောင့် အရဟံဂုဏ်ရှင် သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဂုဏ်ရှင်ဖြစ်တော်မူသော ဘုရားရှင် လောက၌ ဖြစ်ပွင့်တော်မူ၏။ ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူအပ်သော ဓမ္မဝိနယ လောက၌ တောက်ပ ထွန်းလင်းတော်မူ၏။

ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟ တရားသုံးပါးကို မပယ်မစွန့်ပဲ ဇာတိ၊ ဇရာ၊ မရဏ တရားသုံးပါးကို မပယ်မစွန့်နိုင်။ (၁)

သက္ကာယဒိဋ္ဌိ၊ ဝိစိကိစ္ဆာ၊ သီလဗ္ဗတပရာမာသ တရားသုံးပါးကို မပယ်မစွန့်ပဲ ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟ တရားသုံးပါးကို မပယ်မစွန့်နိုင်။ (၂)

အယောနိသောမနသိကာရ၊ ကုမ္မဂ္ဂသေဝန၊ စေတသောလီနတ္တ တရားသုံးပါးကို မပယ်မစွန့်ပဲ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ၊ ဝိစိကိစ္ဆာ၊ သီလဗ္ဗတပရာမာသ တရားသုံးပါးကို မပယ်မစွန့်နိုင်။ (၃)

မုဋ္ဌဿစ္စ၊ အသမ္ပဇည၊ စေတသောဝိက္ခေပ တရားသုံးပါးကို မပယ်မစွန့်ပဲ အယောနိသောမနသိကာရ၊ ကုမ္မဂ္ဂသေဝန၊ စေတသောလီနတ္တ တရားသုံးပါးကို မပယ်မစွန့်နိုင်။ (၄)

အရိယာနံ အဒဿနကမျတာ၊ အရိယဓမ္မဿ အသောတုကမျတာ၊ ဥပါရမ္ဘစိတ္တတာ တရားသုံးပါးကို မပယ်မစွန့်ပဲ မုဋ္ဌဿစ္စ၊ အသမ္ပဇည၊ စေတသောဝိက္ခေပ တရားသုံးပါးကို မပယ်မစွန့်နိုင်။ (၅)

ဥဒ္ဓစ္စ၊ အသံဝရ၊ ဒုဿီလျ တရားသုံးပါးကို မပယ်မစွန့်ပဲ အရိယာနံ အဒဿနကမျတာ၊ အရိယဓမ္မဿ အသောတုကမျတာ၊ ဥပါရမ္ဘစိတ္တတာ တရားသုံးပါးကို မပယ်မစွန့်နိုင်။ (၆)

အသဒ္ဓိယ၊ အဝဒညုတာ၊ ကောသဇ္ဇ တရားသုံးပါးကို မပယ်မစွန့်ပဲ ဥဒ္ဓစ္စ၊ အသံဝရ၊ ဒုဿီလျ တရားသုံးပါးကို မပယ်မစွန့်နိုင်။ (၇)

အနာဒရိယ၊ ဒေါဝစဿတာ၊ ပါပမိတ္တတာ တရားသုံးပါးကို မပယ်မစွန့်ပဲ အသဒ္ဓိယ၊ အဝဒညုတာ၊ ကောသဇ္ဇ တရားသုံးပါးကို မပယ်မစွန့်နိုင်။ (၈)

အဟီရိက၊ အနောတ္တပ္ပ၊ ပမာဒ တရားသုံးပါးကို မပယ်မစွန့်ပဲ အနာဒရိယ၊ ဒေါဝစဿတာ၊ ပါပမိတ္တတာ တရားသုံးပါးကို မပယ်မစွန့်နိုင်။ (၉)

ပုဂ္ဂိုလ်သည် အဟီရိက၊ အနောတ္တာပီ၊ ပမတ္တဖြစ်၏။ ထိုပမတ္တပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်လျှင် အနာဒရိယ၊ ဒေါဝစဿတာ၊ ပါပမိတ္တတာကို မပယ်မစွန့်နိုင်။

-ပါပမိတ္တပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်လျှင် အသဒ္ဓိယ၊ အဝဒညုတာ၊ ကောသဇ္ဇကို မပယ်မစွန့်နိုင်။

-ကုသီတပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်လျှင် ဥဒ္ဓစ္စ၊ အသံဝရ၊ ဒုဿီလျကို မပယ်မစွန့်နိုင်။

-ဒုဿီလပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်လျှင် အရိယာနံ အဒဿနကမျတာ၊ အရိယဓမ္မဿ အသောတု ကမျတာ၊ ဥပါရမ္ဘစိတ္တတာကို မပယ်မစွန့်နိုင်။ -ဥပါရမ္ဘစိတ္တပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်လျှင် မုဋ္ဌဿစ္စ၊ အသမ္ပဇည၊ စေတသော ဝိက္ခေပကို မပယ် မစွန့်နိုင်။

-ဝိက္ခိတ္တစိတ္တပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်လျှင် အယောနိသောမနသိကာရ၊ ကုမ္မဂ္ဂသေဝန၊ စေတသော လီနတ္တကို မပယ်မစွန့်နိုင်။

-လီနစိတ္တပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်လျှင် သက္ကာယဒိဋ္ဌိ၊ ဝိစိကိစ္ဆာ၊ သီလဗ္ဗတပရာမာသကို မပယ် မစွန့်နိုင်။

-ဝိစိကိစ္ဆာဖြစ်လျှင် ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟကို မပယ်မစွန့်နိုင်။

-ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟကို မပယ်မစွန့်ဘဲ ဇာတိ၊ ဇရာ၊ မရဏကို မပယ်မစွန့်နိုင်။ (၁၀)

ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟတရားသုံးပါးကို ပယ်စွန့်ခြင်းကြောင့် ဇာတိ၊ ဇရာ၊ မရဏတရားသုံးပါးကို ပယ်နိုင်၏အစရှိသည်ဖြင့် ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခဒေသနာတော်ဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -အံ၊၃၊၃၇ဝ-၅။ အံ၊မြန်၊၃၊၃၆၈-၃၇၁။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ဒသကနိပါတ၊ ဒုတိယပဏ္ဏာသက၊ (၈)၃-အောက်ဝဂ္ဂ၊ ဆဋ္ဌသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**