recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |
| --- |
| **၁၈၉၁** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဧပြီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၈၅၇** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဧပြီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
ဘီးသုံးလုံးတပ်ဆင်ထားသည့် လူအားဖြင့် မောင်းနှင်သောယာဉ်တမ်းပလိတ်:SHORTDESC:ဘီးသုံးလုံးတပ်ဆင်ထားသည့် လူအားဖြင့် မောင်းနှင်သောယာဉ်
လက်ရှိခေတ် သုံးဘီးစက်ဘီး
**သုံးဘီးစက်ဘီး** သို့မဟုတ် တျိုင်ဆိုင်ကယ်(tricycle) သို့မဟုတ်
တျိုက် (trike - အတိုကောက် အခေါ်အဝေါ်)

သည် ဘီးသုံးလုံးတပ်ဆင်ထားသည့် လူအားဖြင့် မောင်းနှင်သောယာဉ်ကို ဆိုလိုသည်။
၎င်းကို ဓာတ်ဆီ သို့မဟုတ် လျှပ်စစ်သုံး မော်တာတပ်ကာဖြစ်စေ၊ သဘာဝမြေဆွဲအားအကူအညီသုံးကာဖြစ်စေ မောင်းနှင်ခြင်းများလည်း ရှိသည်။

အထူးသဖြင့် ဆိုက်ကားအပါအဝင် တချို့ သုံးဘီးစက်ဘီးများကို ခရီးသည်တင်ရန်ဖြစ်စေ၊ ကုန်ပစ္စည်းတင်ရန်ဖြစ်စေ ကုန်သွယ်လှုပ်ရှားမှုများတွင်
အသုံးပြုခြင်းများကိုလည်း အာဖရိကတိုက်နှင့် အာရှတိုက်တို့ရှိ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများတွင် အများအားဖြင့် တွေ့ရသည်။

အနောက်နိုင်ငံများတွင်မူ လူကြီးသုံး သုံးဘီးစက်ဘီးများကို အားလပ်ချိန်အပန်းဖြေမှုအတွက်ဖြစ်စေ၊
စျေးသွားစျေးလာအတွက်ဖြစ်စေ၊ ကာယလေ့ကျင့်ခန်းအနေဖြင့်ဖြစ်စေ အဓိကအသုံးပြုကြသည်။
သုံးဘီးစက်ဘီးကို နှစ်ဘီးစက်ဘီးနှင့်ယှဉ်လိုက်လျှင် မလဲအောင် ပို၍ထိန်းရလွယ်သဖြင့်
ကလေးများနှင့် အသက်ရွယ်ကြီးသူများကပို သဘောကျကြသည်။ သို့သော်လည်း သမရိုးကျ သုံးဘီးစက်ဘီးသည်
ကွေ့သောအခါများတွင် ဘေးတိုက်လဲကျတတ်သဖြင့် စီးနင်းသူအနေဖြင့် အထူးသတိထားရန် လိုပေသည်။
သမရိုးကျမဟုတ်သော အိပ်နင်းစက်ဘီး ဒီဇိုင်းများတွင်မူ ဟန်ချက်(centre of gravity) ကို နိမ့်ချထားသဖြင့်
သမရိုးကျ သုံးဘီးစက်ဘီးကဲ့သို့ လဲကျရန် မလွယ်ကူလှပေ။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

စတက်ဖဲန် ဖာဖလာ (Stephan Farffler)၏ လက်ဖြင့်မောင်းနှင်ထိန်းချုပ်နိုင်သော သုံးဘီးတပ် ဘီးတပ်ကုလားထိုင်
၁၉-ရာစုတွင် အီရန်နိုင်ငံ၌ အသုံးပြုသော သုံးဘီးစက်ဘီး
သုံးဘီးတပ် ဘီးတပ်ကုလားထိုင်ကို ၁၆၅၅ သို့မဟုတ် ၁၆၈၀-ခုနှစ်တွင် မသန်စွမ်း ဂျာမန်လူမျိုး စတက်ဖဲန် ဖာဖလာ (Stephan
Farffler)က သူကိုယ်တိုင် သွားလာလှုပ်ရှားမှုအတွက် အထောက်အကူပြုရန် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ သူသည် နာရီလုပ်ပညာရှင်
ဖြစ်သောကြောင့် လက်လှည့်ခြင်းအား (hand cranks)ဖြင့် မောင်းနှင်နိုင်သော သုံးဘီးယာဉ်တစ်စီးကို ဖန်တီးနိုင်ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  The Little Book of Trikes. Adam Quellin. Veloce Publishing Ltd, 1 Dec 2011
2. ↑  The Hanukkah Trike. Michelle Edwards, Kathryn Mitter. Albert Whitman and Company, 1 Sep 2010
3. ↑  Tilting Trike. Popular Science Jul 1980.
4. ↑  Keeping Balance: A Psychologist's Experience of Chronic Illness and Disability. Katherine Cuthbert. Troubador Publishing Ltd, 3 May 2010
5. ↑  
Steve Greene (2011)။ *Free on Three: The Wild World of Human Powered Recumbent Tadpole Tricycles*။ iUniverse။ p. 21။ ISBN 978-1462021604။
6. ↑   "Medical Innovations - Wheelchair"  (2007). *Science Reporter* **44**.
|  |
| --- |
| **၁၈၈၃** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဧပြီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၀၇** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဧပြီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
**အာရှဝက်ဝံနက်** (*Ursus thibetanus*၊ ယခင်အမည် *Selenarctos thibetanus*) သို့ **မြင်းဝံ** ကို **လဝက်ဝံ** သို့မဟုတ် **ရင်ခေါင်းဖြူဝက်ဝံ** ဟု လည်း ခေါ်လေ့ ရှိကြပြီး ခန္ဓာကိုယ် အသင့်အတင့် အရွယ်အစား ရှိသော ဝက်ဝံမျိုးဖြစ်သည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် သစ်ပင်များပေါ်တွင် နေထိုင်လေ့ ရှိပြီး တောင်အာရှ၊ ကိုရီးယား၊ တရုတ်နိုင်ငံ အရှေ့မြောက်ပိုင်း၊ ရုရှားနိုင်ငံ အရှေ့စွန်းပိုင်း၊ ဂျပန်နိုင်ငံ ဟွန်ရှူးကျွန်း နှင့် ရှီကိုကူးကျွန်းများ တို့တွင် တွေ့ရသည်။ သစ်တောများ ပျက်စီးခြင်းနှင့် ၎င်းတို့၏ ခန္ဓာကိုယ် အစိတ်အပိုင်းအတွက် လူတို့၏ အမဲလိုက် ခံရခြင်းတို့ကြောင့် နိုင်ငံတကာ ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး အဖွဲ့မှ မျိုးသုဉ်းရန် စိုးရိမ်ရသည့် ဝက်ဝံအမျိုးအစား အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ပုံပန်းသဏ္ဌန်အားဖြင့် သမိုင်းမတင်မီခေတ်က ဝက်ဝံများနှင့် ဆင်တူသဖြင့် အချို့သော သိပ္ပံပညာရှင်တို့က အခြားဝက်ဝံမျိုးကွဲတို့ ဆင်းသက်လာရာ မျိုးစုဟု ကောက်ချက်ချကြသည်။ အသီးအရွက်သာ စားလေ့ ရှိကြသော်လည်း အာရှဝက်ဝံနက်တို့မှာ လူတို့နှင့် မယဉ်ပါးဘဲ အကြောင်းမဲ့သက်သက် လူသားတို့အား မကြာခဏ တိုက်ခိုက်လေ့ ရှိကြသည်။ ကမ္ဘာကျော် ကဗျာဆရာကြီး ရုတ်ယဒ် ကစ်ပလင်က "ဝက်ဝံတို့ထဲတွင် အထူးဆန်းဆုံး မျိုးနွယ်စု" ဟု ဖော်ပြခဲ့ဖူးသည်။

ကိုးကား
-------



| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
ဝက်ဝံ မျိုးကွဲများ |
| --- |
| 
* ဝက်ဝံညို
* အမေရိကန် ဝက်ဝံနက်
* ဟိမဝန္တာ ဝက်ဝံ
* ပန်ဒါဝက်ဝံကြီး
* ဝင်ရိုးစွန်းဝက်ဝံ
* ပသျှူးဝက်ဝံ
* နှုတ်သီးရှည်ဝက်ဝံ

 |
**သုံးပြည်ထောင်ခေတ်(三国時代)** (ကိုရီးယား: 삼국시대)ဆိုသည် ဂိုဂူလျော၊ ပက်ကျဲ၊ ရှီလာဟူ၍ ပြည်ထောင် ၃ ခု ကွဲခဲ့သည့်ကာလကို ရည်ညွှန်းသည်။  ဂိုဂူလျောသည် နောက်အခါ ဂိုလျောဟူ၍ ဖြစ်လာပြီး ယနေ့ ကိုရီးယားဟူသော ဝေါဟာရ၏ အရင်းတည်ရာလည်း ဖြစ်သည်။ သုံးပြည်ထောင်ခေတ်ကို ခရစ်တော်မပေါ်မီ ၅၇ နှစ်မှ ခရစ်တော်ပေါ်ပြီး ၆၆၈ ခုအထိဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ သုံးပြည်ထောင်ခေါ်သော်လည်း မြောက်ပိုင်း မန်ချူးရီးယားအနီးတွင် ဒုံယီ၊ တောင်ပိုင်း၌ အုတ်ဂျို၊ ဘူယို စသော အင်အားကောင်းသော ပြည်ထောင်ငယ်တို့အပြင် အခြား ခွဲထွက်ပြည်ထောင် ၇၈ ခုမျှ ရှိခဲ့သည်။

သုံးပြည်ထောင်ခေတ်တွင် ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ်အပြင် မန်ချူးရီးယား၏တဝက်မျှကိုပင် ပိုင်သည်။  တောင်ပိုင်းရှိ ပတ်ဂျီနှင့် ရှီလာတို့မှာ ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ်တောင်ပိုင်းနှင့် တမ္မနာ (ယနေ့ ဂျယ်ဂျူးကျွန်း) တို့ကို အုပ်ချုပ်ပြီး ဂိုဂူလျောမှာ လျောင်ဒုံကျွန်းဆွယ်၊ ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ်မြောက်ပိုင်းနှင့် မန်ချူးရီးယားမြေတို့ကို ပိုင်သည်။

၇ ရာစုတွင် တရုပ်မှ ထန်မင်းဆက်အကူအညီဖြင့် ရှီလာသည် ပတ်ဂျီနှင့် ဂိုဂူလျောတို့ကို အောင်နိုင်ကာ ကိုရီးယားပြည်ကို တစုတစည်းတည်းဖြစ်အောင် လုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။ တပြည်လုံးကို ရပြီးနောက် ထန်မင်းဆက်က စစ်ဘက်အုပ်ချုပ်ရေးဖြင့် အုပ်ချုပ်ရာ ရှီလာပြည်က ပြန်တွန်းလှန်သဖြင့် ရှီလာ-တန်စစ်ပွဲဖြစ်ပွားရာ ရှီလာတပ်များက ၆၇၆ ခုတွင် အပြီးတိုင် တွန်းလှန်နိုင်သဖြင့် နှောင်းကာလကို ပေါင်းစည်းသောရှီလာပြည် သို့မဟုတ် ရှီလာခေတ်နှောင်း (၆၆၈-၉၃၅) ဟု ခေါ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Peterson, Mark, 1946- (2010). *A brief history of Korea*. ISBN 978-1-78785-286-0.
2. ↑  Kotkin, Stephen; Wolff, David (2015-03-04). *Rediscovering Russia in Asia: Siberia and the Russian Far East: Siberia and the Russian Far East*. Routledge. ISBN 9781317461296.
ဗြိတိသျှပိုင် အနောက်အိန္ဒိယကျွန်းစုတွင် ဂျမေးကားကျွန်းမှ တစ်ပါး အခြားအကြီးဆုံးကျွန်းမှာ ထရီနီဒတ်ကျွန်းဖြစ်သည်။ 
အရှေ့မြောက်ဘက်၌ တိုဘက်ဂိုကျွန်းရှိ၍၊ ထိုကျွန်းသည် ထရီနီဒက်နှင့် အုပ်ချုပ်ရေးသဘော၌ ရောနှော ပေါင်းစပ်လျက် ထရီနီဒတ်နှင့်တိုဘက်ဂိုနိုင်ငံ အဖြစ်ရှိလေသည်။

ထရီနီဒတ်ကျွန်းသည် ပူပြင်းစိုစွတ်သော ရာသီဥတုရှိ သည်။ မြေဩဇာကောင်းမွန်သည်။ သကြား၊ ကိုကိုး၊ အုန်း၊ ရှောက်၊ လိမ္မော်နှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်ကို စိုက်ပျိုးကြသည်။ ရေနံထွက်သဖြင့် ရေနံချက် သည့်လုပ်ငန်းသည် အရေးပါ၏။ ရေနံချေးအချို့ကို ဗင်နီဇွဲလားမှ တင်သွင်းသည်။ ကတ္တရာစေး ထွက်သည်။ ကျွန်း၏ အကျယ်အဝန်းမှာ စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၁၈၆၄ မိုင်ခန့်ရှိသည်။ တိုဘက်ဂိုကျွန်းမှာ စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၁၁၆ မိုင်ရှိသည်။ 

လူဦးရေ ၁သန်း ၂သိန်းခန့်ရှိသည်။ တိုင်းရင်းသား လူဦးရေ ၃ ပုံ ၁ ပုံသည် အင်္ဂလိပ်၊ ပြင်သစ်နှင့် စပိန်လူမျိုးများဖြစ်ကြသည်။ဤကျွန်းကို ရှေးဦးစွာ တွေ့ရှိသူမှာ ကိုလံဘတ် (၁၄၉၈ ခုနှစ်)ဖြစ်သည်။ 

  

၁၇၉၇ ခုနှစ် အထိ စပိန် တို့၏ လက်အောက်ခံ ဖြစ်ခဲ့ပြီးနောက်၊ ဗြိတိသျှတို့က သိမ်းယူ သည်။ ၁၈ဝ၂ ခုနှစ် အမီယန်မြို့တွင် ချုပ်ဆိုသော စာချုပ်အရ ဂရိတ်ဗြိတိန်ပိုင်ဖြစ်လာသည်။ ၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် ကျွန်းပေါ်ရှိ ခံတပ်စခန်းများကို အမေရိကန်သို့ ၉၉ နှစ် အငှားစာချုပ်ဖြင့် 
ငှားရမ်းလိုက်၏။

ကျွန်းမှာ အများအားဖြင့် တောင်ထူထပ်သည်။ သို့သော် အမြင့်ဆုံးသောတောင်မှာ ပေ ၃၁ဝဝ ကျော်မျှ သာမြင့်သည်။ ကျွန်း၏ အနောက်တောင်ဘက်တွင် ပစ်ချကတ္တရာအိုင်ကြီးရှိ၍ ထိုအိုင်တွင်းမှ ကတ္တရာစေးများရရှိ၏။ ပို့အော့စပိန်မှာ ထရီနီဒတ်ကျွန်း၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။[1]

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၅)
**ထရိုင်ဂူလယ် ဂယ်လက်ဆီ**သည် ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာမြေမှ အလင်းနှစ်သိန်းပေါင်း ၃ သိန်းနီးပါးခန့် ဝေးကွာကာ
ကြယ်စုတန်း ထရိုင်ဂူလယ်တွင် တည်ရှိသည်။ ယင်းအား Messier 33 သို့မဟုတ် NGC 598 ဟုသိထားပြီး
တခါတရံ **လှည်းဘီး ဂယ်လက်ဆီ**ဟု ရည်ညွန်းကြသည်။ ယင်းအား Messier 101 ဖြင့် နာမည်ပြောင် မျှဝေထားခြင်းဖြစ်သည်။ ထရိုင်ဂူလယ်
ဂယ်လက်ဆီသည် နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ၊ အင်ဒရိုမီဒါ ဂလက်ဆီနှင့် အခြားဂယ်လက်ဆီငယ်ပေါင်း ၄၄ ခုပါဝင်သော Local Group 
ဂယ်လက်ဆီအဖွဲ့တွင် တတိယအကြီးဆုံး အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သည်။ ယင်းသည် သာမန်မျက်စိဖြင့် မြင်နိုင်သော အဝေးဆုံးအကွာအဝေးမှ
နက္ခတ္တဆိုင်ရာ အရာဝတ္ထုတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ ဂယ်လက်ဆီသည် Local Group တွင် အသေးငယ်ဆုံး ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ကာ
ယင်းတို့၏ အတွင်းစည်းအလျင်များကြောင့် အင်ဒရိုမီဒါ ဂယ်လက်ဆီ၏ အရံဂယ်လက်ဆီဟု ယုံကြည်ထားသည်။

VLT- စောင့်ကြည့်ရေး တယ်လီစကုပ်ဖြင့် ထရိုင်ဂူလယ် ဂယ်လက်ဆီအား ဖမ်းယူထားပုံ

အမည်နာမ
-------

ဂယ်လက်ဆီ နာမည်အား ကြယ်စုတန်း ထရိုင်ဂူလယ်မှ ရရှိသည်။ ထရိုင်ဂူလယ် ဂယ်လက်ဆီအား တခါတရံ *လှည်းဘီး ဂယ်လက်ဆီ*ဟု နက္ခတ္တဗေဒ အကိုးအကားအရ ရည်ညွန်းသည်။ SIMBAD *Astronomical Database* အရလည်း လှည်းဘီး ဂယ်လက်ဆီအား Messier 101 အဖြစ် ရည်ညွန်းထားသည်။

မြင်နိုင်မှု
------------

အလင်းရောင်အနှောက်အယှက်မရှိလျှင် ထရိုင်ဂူလယ် ဂယ်လက်ဆီအား သာမန်မျက်စိဖြင့် မြင်နိုင်သည်။ ယင်းသည် တယ်လီစကုပ် အကူညီမပါဘဲ အဝေးဆုံးအကွာအဝေးထိ ကြည့်ရှုနိုင်သည့် အရာဝတ္ထုပင်ဖြစ်သည်။ အလင်းရောင်အနှောက်အယှက် များပြားသော မြို့ပြကောင်းကင်တွင်မူ ကောင်းမွန်စွာ မြင်နိုင်မည်မဟုတ်ပေ။

လေ့လာမှု သမိုင်းကြောင်း
-----------------------

ထရိုင်ဂူလယ် ဂယ်လက်ဆီအား အီတလီလူမျိုး နက္ခတ္တပညာရှင် Giovanni Battista Hodierna ဆိုသူမှ ၁၆၅၄ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်မှာ ဖြစ်တန်ကောင်းသည်။
ထို့နောက် ထရိုင်ဂူလယ် ဂယ်လက်ဆီအား ချားလ် မက်ဆီယာ မှ ၁၇၆၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၅၊ ၂၆ ရက်ညတွင် မမျော်လင့်ဘဲ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ သူသည် ယင်းအား
*Catalog of Nebulae and Star Clusters* ဟူသောစာအုပ်တွင် နံပါတ်စဉ် ၃၃ အဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။

ဂုဏ်သတ္တိ
---------

ထရိုင်ဂူလယ် ဂယ်လက်ဆီသည် အချင်းအားဖြင့် အလင်းနှစ် ၆ဝဝဝဝ ရှိကာ Local Group ဂယ်လက်ဆီအဖွဲ့တွင် တတိယအကြီးဆုံး အဖွဲ့ဝင်တစ်ခုဖြစ်သည်။ 
ယင်းသည် အင်ဒရိုမီဒါ ဂယ်လက်ဆီနှင့် ဒြပ်ဆွဲငင်အား သက်ရောက်နိုင်သည်။ ထရိုင်ဂူလယ် ဂယ်လက်ဆီတွင် မိခင်ကြယ်ပေါင်း ၄ဝ ဘီလီယံ တည်ရှိနိုင်သည်။
နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီတွင် ဘီလီယံ ၄ဝဝ၊ အင်ဒရိုမီဒါ ဂယ်လက်ဆီတွင် ၁ ထရီလီယံပမာဏနှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်နိုင်သည်။ ထရိုင်ဂူလယ် ဂယ်လက်ဆီ၏ အချပ်ပြားသည်
နေထုထည်ပေါင်း (၃-၆)×၁ဝ၉ ရှိကာ ဓာတ်ငွေ့ပါဝင်မှုမှာ နေထုထည်ပေါင်း ၃.၂×၁ဝ၉ ရှိလေသည်။

တည်နေရာ
-------

ထရိုင်ဂူလယ် ဂယ်လက်ဆီအား ခန့်မှန်းခြေ အကွာအဝေးမှာ အလင်းနှစ်အားဖြင့် ၂၃၈ဝ×၁ဝ၁၃ မှ ၃ဝ၇ဝ×၁ဝ၃ (၇၃ဝ မှ ၉၄ဝ ကီလို Parsec) ထိရှိနိုင်သည်။
ယင်းသည် အလင်းနှစ် ထောင်ပေါင်း ၂၅၄ဝ ကွာဝေးသော အင်ဒရိုမီဒါ ဂယ်လက်ဆီထက် ပိုမိုဝေးကွာလှသည်။

ကျမ်းကိုး
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | ဝီကီမီဒီယာ ကွန်မွန်းစ်တွင် ***Triangulum Galaxy*** နှင့် ပတ်သက်သော မီဒီယာ ရှိသည်။ |

1. ↑  Brunthaler, Andreas; Reid, Mark J.; Falcke, Heino; Greenhill, Lincoln J.; et al. (2005). "The Geometric Distance and Proper Motion of the Triangulum Galaxy (M33)". Science 307 (5714): 1440–1443
2. ↑  "Triangulum Galaxy Snapped by VST"၊ *ESO Press Release*။ 7 August 2014 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**ခရစ္စတယ် ဘွိုက်** (အင်္ဂလိပ်: Krystal Boyd၊ အမည်ရင်း **ဆီညာ ကွန်ဒရာချီဗာ**၊ ရုရှား: Ксения Кондратьева; ၁၄ ဧပြီ ၁၉၉၃ မွေးဖွား) သည် ရုရှားလူမျိုး လိင်အသားပေးရုပ်ရှင် မင်းသမီးနှင့် ကိုယ်ဟန်ပြမယ်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ *အန်ဂျလီကာ* ဟူသော သရုပ်ဆောင်အမည်ဖြင့်လည်း ကျော်ကြားသည်။

သရုပ်ဆောင်ဘဝ
------------

၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် လိင်အသားပေး ကိုယ်ဟန်ပြမယ်အဖြစ် အသက်မွေးသကဲ့သို့ တစ်ကိုယ်တော်အဖော်အချွတ်ဇာတ်လမ်းများကိုလည်း ကိုယ်တိုက်ရိုက်လွှင့်သည်။ အချိန်တိုအတွင်း နာမည်ရလာကာ ပထမဆုံး လိင်အသားပေးဇာတ်ကားကို အဆိုပါနှစ်တွင်ပင် ဟော်လန်ဗီဒီယိုအနုပညာလုပ်ငန်းနှင့် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဂျူစီဖျော်ဖြေရေးလုပ်ငန်း ၊ နိဗ္ဗာန်ဘုံရုပ်ရှင်လုပ်ငန်း  တို့နှင့် ဇာတ်ကားများ ထပ်မံရိုက်ကူးသည်။ အဆိုပါဇာတ်ကားအားလုံးမှာ အိန်ဂျလီကာ ဟူသော အမည်နှင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၂ အရောက်တွင် အီဗေးအိန်ဂျယ် အပါအဝင် အခြားစတူဒီယိုများနှင့် ရိုက်ကူးသည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ်သို့ရောက်သော် လီဂယ်ပွန်နို အွန်လိုင်းရုပ်ရှင်လုပ်ငန်းနှင့် စတင်လက်တွဲရာ ယနေ့အထိပင်ဖြစ်သည်။

သရုပ်ဆောင်အမည်ကွဲများ
---------------------

၂၀၁၁ ခုနှစ်အစပိုင်းတွင် အမည်ရင်းအပြင် *အိန်ဂျယ်*၊ *အန်ယာ၊* *မီဂန်၊* *ဗီယာ*၊ *ကတ်သရင်း*၊ *ကူရှာ*၊ *အက်ဘီ* စသည့်အမည်များကို အသုံးပြုခဲ့သော်လည်း အသုံးအများဆုံးအမည်မှာ အိန်ဂျလီကာ ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Krystal Boyd, Angelica, Abby - Bio & Pictures | The Lord of Porn
2. ↑  iafd.com - internet adult film database
3. ↑  iafd.com - internet adult film database
4. ↑  iafd.com - internet adult film database

ပြင်ပလင့်ခ်များ
---------------

* အင်စတာဂရမ် ပေါ်ရှိ ခရစ်စတယ် ဘွိုက်
* ဖေ့စ်ဘွတ်ခ် ပေါ်ရှိ ခရစ်စတယ် ဘွိုက်
* တွစ်တာပေါ်ရှိ ခရစ်စတယ် ဘွိုက်
* အိုင်အမ်ဒီဘီပေါ်ရှိ Krystal Boyd
* Internet Adult Film Database ပေါ်ရှိ ခရစ်စတယ် ဘွိုက်
* Adult Film Database ပေါ်ရှိ Krystal Boyd
* ဗီကေ ပေါ်ရှိ ခရစ်စတယ် ဘွိုက်
**မာချူးပီချူး** (Machu Picchu; စပိန်အသံထွက်: [ˈmatʃu ˈpiktʃu]) သည် ကိုလံဘီယာခေတ် မတိုင်မီ ၁၅ ရာစုနှစ်က အင်ကာတို့၏ ဒေသဖြစ်ပြီး ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် အထက် ၂၄၃၀ မီတာ (၇၉၇၀ ပေ) အမြင့်တွင် တည်ရှိသည်။ပီရူးနိုင်ငံ အူရူဘမ်ဘာ တောင်ကြား အပေါ်ရှိ တောင်တန်းတစ်ခုပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး ကူစကိုမှ အနောက်မြောက်ဘက် ၈၀ ကီလိုမီတာ (မိုင် ၅၀ ) အကွာတွင်ဖြစ်ပြီး အူရူဘမ်ဘာ မြစ်ဖြတ်သန်းစီးဆင်းရာ ဒေသတွင် တည်ရှိခြင်း ဖြစ်သည်။

၁၄၅၀ ခုနှစ်ခန့်တွင် အင်ကာတို့ တည်ထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး စပိန်လူမျိုးတို့ အင်ကာအင်ပါယာကို သိမ်းပိုက်အောင်မြင်ပြီးနောက်ပိုင်းတွင် စွန့်ပစ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ စပိန်ကိုလိုနီခေတ်နှင့် နောက်ပိုင်းတွင် တိမ်မြုပ်နေခဲ့ရာမှ ၁၉၁၁ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် သမိုင်းပညာရှင် ဟီရမ်ဘင်ဂမ်ကြောင့် မာချူးပီချူးကို နိုင်ငံတကာမှ သိရှိလာခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ မာချူးပီချူးသည် တောင်အမေရိကတွင် ခရီးသွားဧည့်သည်များအား အကြီးမားဆုံး ဆွဲဆောင်ရာနေရာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အဆောက်အအုံအများစု၏ အကြမ်းဖျင်းပုံစံကို မူလပုံစံကဲ့သို့ ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် မာချူးပီချူး၏ သုံးဆယ်ရာခိုင်နှုန်းခန့်ကို ပြန်လည်ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့သည်။ ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းခြင်းကို ယနေ့အချိန်ထိ ဆောင်ရွက်နေဆဲဖြစ်သည်။

၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် မာချူးပီချူးကို ပီရူးသမိုင်းဝင်ဘေးမဲ့တောအဖြစ် ကြေညာခဲ့ပြီး ၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှ အင်တာနက်မဲပေးမှုအရ မာချူးပီချူးကို ခေတ်သစ်ကမ္ဘာ့အံ့ဖွယ်ခုနစ်ပါးအဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။

ဓာတ်ပုံများ
-----------

ဝေညာပီချူးမှ လှမ်းတွေ့ရသော မာချူးပီချူးဝေညာပီချူးမှ လှမ်းတွေ့ရသော မာချူးပီချူး

ဝေညာပီချူးအား လှမ်းမြင်ရစဉ်ဝေညာပီချူးအား လှမ်းမြင်ရစဉ်

လူနေထိုင်ရာအပိုင်းအား မြင်ကွင်းကျယ်ပုံဖြင့် တွေ့မြင်ရစဉ်လူနေထိုင်ရာအပိုင်းအား မြင်ကွင်းကျယ်ပုံဖြင့် တွေ့မြင်ရစဉ်

ကိုးကား
-------

1. 1 2  Nava၊ Pedro Sueldo (1976)။ *A walking tour of Machupicchu*။ pp. 9–10။ OCLC 2723003။
2. ↑  Davey, Peter (October 2001). "Outrage: Rebuilding Machu Picchu, Peru". *The Architectural Review*.
3. ↑  UNESCO World Heritage Centre.

ပြင်ပလင့်ခ်များ
---------------

* Wikimedia Commons ရှိ Machu Picchu နှင့်ပတ်သက်သော မီဒီယာများ
* ယူနက်စကို - မာချူးပီချူး (ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်)
* Wright Paleohydrological Institute Archived 31 August 2010 at the Wayback Machine. with reports on water management at Machu Picchu
* မာချူးပီချူးဓာတ်ပုံများ Archived 14 February 2012 at the Wayback Machine.
ဆာခရစ္စတိုဖာရင်းသည် နာမည်ကျော် အင်္ဂလိပ်လူမျိုး 
ဗိသုကာဆရာကြီး ဖြစ်သည်။ သူ၏ဗိသုကာ လက်ရာများမှာ 
ရိုးရိုးနှင့် ခံ့ညားတင့်တယ်သည်။ သူပုံစံထုတ်သော ဘုရားရှိခိုး 
ကျောင်းများသည် လှပသောအမိုးချွန်များကြောင့် ထင်ရှားလေ 
သည်။ လန်ဒန်မြို့၏ မှတ်တိုင်သဖွယ် ဂုဏ်ယူရသော လက်ရှိ 
စိန်ပေါကသီဒရယ် ဘုရားရှိခိုးကျောင်းကြီးသည် ဆာခရစ္စတိုဖာ 
ရင်း၏ လက်ရာပုံစံပင်ဖြစ်သည်။

  

ခရစ္စတိုဖာရင်းသည် ၁၆၃၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂ဝ 
ရက်နေ့တွင် အင်္ဂလန်ပြည် ဝီလရှိုင်ယာနယ်၊ အီစနွိုင်းမြို့၌ 
ဖွားမြင်သည်။ လန်ဒန်မြို၊ ဝက်စမင်စတာကျောင်းနှင့် အောက် 
စဖို့ တက္ကသိုလ်၊ ဝပ်ဒမ်ကောလိပ်တို့တွင် ပညာ သင်ကြားခဲ့ 
သည်။ ကျောင်းသားဘဝတွင် ဂျီဩမေတြီဘာသာရပ်၌ ထူးချွန် 
သူ ဖြစ်၏။ ၁၆၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် အောက်စဖို့တက္ကသိုလ်၌ 
နက္ခတ္တဗေဒပါမောက္ခအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံရသည်။
ခရစ္စတိုဖာရင်းသည် ၁၆၆၃ ခုနှစ်မှစ၍ ဗိသုကာ ဆရာ 
အလုပ်ကို စတင်လုပ်ကိုင်၏။ လန်ဒန်မြို့ရှိ စိန်ပေါဘုရားရှိခိုး 
ကျောင်းကို ပြင်ဆင်ရန် တာဝန်ပေးအပ်ခြင်းခံရသော ဗိသုကာ 
ဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် အလုပ်မစရသေးမီ ၁၆၆၆ 
ခုနှစ်၌ လန်ဒန်မြို့တွင် မီးအကြီးအကျယ်လောင်သဖြင့် စိန်ပေါ 
ဘုရားရှိခိုးကျောင်းမှာလည်း မီးသင့်၍ ပျက်စီးရလေသည်။ 

ထိုကြောင့် ခရစ္စတိုဖာရင်းသည် ၁၆၇၅ ခုနှစ်တွင် ပုံစံအသစ် 
ရေးဆွဲ၍ လက်ရှိစိန်ပေါဘုရားရှိခိုးကျောင်းကို ဆောက်လုပ်ခဲ့ရာ 
၁၇၁ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။ ထို့ပြင် မီးထဲ၌ ပါသွား 
သော အခြားဘုရားရှိခိုးကျောင်းပေါင်း ၅ဝ အတွက်လည်း ပုံစံ 
ထုတ်ပေးရသည်။

ခရစ္စတိုဖာ ရင်းသည် မီးဘေးကြောင့် ပျက်စီးရသော 
လန်ဒန်မြို့ တစ်မြို့လုံးကို အကွက်ကျကျ အသစ်တည်ရန် ပုံစံ 
ထုတ်၍ တင်ပြခဲ့သော်လည်း ထိုစီမံကိန်းမှာ မဖြစ်မြောက်ခဲ့ချေ။ 
၁၆၇၂ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယချားဘုရင်က ဆာဘွဲ့ချီးမြှင့်သူကောင်း 
ပြုသည်။ ဆာခရစ္စတိုဖာရင်းသည် သိပ္ပံပညာသည်များ ပါဝင် 
သော တော်ဝင်အသင်းကို စတင်တည်ထောင်သူတစ်ဦးဖြစ်၍ 
၁၆၈ဝ ပြည့်နှစ်မှ ၁၆၈၂ ခုနှစ်အထိ ထိုအသင်းတွင် ဥက္ကဋ္ဌ 
အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

ဆာ ခရစ္စတိုဖာ ရင်း ပုံစံထုတ်ခဲ့သော အခြား အဆောက် 
အအုံလက်ရာ အချို့မှာ အောက်စဖို့မြိုရှိ အက်ရှမိုလီယန်ပြတိုက် 
နှင့် ရှဲလဒိုနီယန် ဇာတ်ရုံ၊ ကိမ်းဗရစ်မြို့ရှိ ပင်းဗရုတ်ကောလိပ် 
ဘုရားရှိခိုးကျောင်းနှင့် ထရင်းနီတီကောလိပ် ပိဋကတ်တိုက်၊ 
လန်ဒန်မြို့ရှိ ၁၆၆၆ ခုနှစ် မီးဘေး အထိမ်းအမှတ်တိုင်နှင့် 
ချယ်လဆီး ဆေးရုံတို့ ဖြစ်လေသည်။

ဆာခရစ္စတိုဖာ ရင်းသည် ၁၇၂၃ ခုနှစ် ဖေဖွာရီလ ၂၅ 
ရက်နေ့တွင် လန်ဒန်မြို့၌ ကွယ်လွန်၍ သူ၏ရုပ်အလောင်းကို 
စိန်ပေါဘုရားရှိခိုးကျောင်းထဲ၌ မြှပ်နှံသင်္ဂြိုဟ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁)
ရောဂါပိုး ကူးစက်ခြင်း
---------------------

ရောဂါပိုးရှိသော လူတစ်ဦးမှ အခြားတစ်ဦးသို့ ရောဂါပိုး လွယ်ကူစွာ ကူးနိုင်သည်။ 
ရောဂါပိုးများသည် ကူးစက်ပုံခြင်း မတူပေ။ 

### တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ခြင်းမှ ကူးစက်ခြင်း

မသန့်ရှင်းသော ရေကိုသောက်သုံးခြင်း

ခန္ဒာကိုယ်အတွင်းမှအရည်များ ထိခြင်း

ရောဂါပိုများကို ရှူရှိုက်မိခြင်း

ချောင်းဆိုးနှာချေခြင်း

ပါးစပ်၊ မိန်းမကိုယ် နှင့် စအိုဖြင့်လိင်ဆက်ဆံခြင်းကဲ့သို့ 

### တိုက်ရိုက်မဟုတ်သောနည်း

ဉပမာ ရောဂါပိုးနှင့် ထိစပ်နေသော အစာများကို ြပန်လည်စားသုံးမိခြင်း

သေချာပိုးသတ်ထားခြင်းမရှိသော ကိရိယာ ပစ္စည်းများနှင့် လူနာကို ခွဲစိတ်ကုသခြင်း

### ကာကွယ်ခြင်း

မခွဲစိတ်မှီ သေချာစွာ လက်ဆေးခြင်း၊ မျက်နှာတွင် mask တတ်ခြင်း 

မကြာခဏ လက်ဆေးသော အကျင့်

အဟာရြပည့်ဝသော အစာကိုစားသုံးခြင်း

မူးယစ်ဆေးသုံးစွဲခြင်း 

ကွန်ဒုံးသုံး၍ လိင်အပျော်အပါးလိုက်စားခြင်း

ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်စွားစားသုံးခြင်း (အပြင်တွင် ကြာမြင့်စွာ ထားထားသော အစားအသောက်များကို မစားသုံးသင့်ပါ) 

ညွန်ကြားချက်မပါဘဲ ဆေးဝါးများ သုံးစွဲခြင်း 

ကာကွယ်ဆေးများ ထိုးနှံထားခြင်း

### ရောဂါလက္ခဏာ

* ဖျားခြင်း
* နာကျင်ခြင်း
* ကိုယ်လက်မအီမသာ ဖြစ်ခြင်း
* အစားအသောက်ပျက်ခြင်း

  

#### ဗိုင်းရပ်စ်

များသောအားဖြင်း ဗို်င်းရပ်စ်ကြောင်ဖြစ်သော ပိုးဝင်းခြင်းသည် ခန္ဒာကိုယ်တွင်းနေရာ အနံကို ပျံနှ့သွားပြီး ရောဂါလက္ခဏာအားဖြင့် ပျံနှ့ံနေတတ်သည်။ 
ဥပမာ - နှာစေးချောင်းဆိုး၊ ခန္ဒာကိုယ်ကိုက်ခဲခြင်း၊ ။ 
အချို့ အနည်းငယ်သော ဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့်ဖြစ်သော ရောဂါပိုးများသည် နာကျင်တတ်သည် ဥပမာ ရေယုန်။ 

#### ဘက်တီရီးယား

ဘက်တီရီးယားကြောင်ဖြစ်သော ပိုးဝင်ခြင်းတွင် များသောအားဖြင့် ခန္ဒာကို အစိတ်အပိုင်း တစ်ခုတွင် ဖြစ်တတ်ပြီး တနေရာထဲတွင်သာ ပိုးဝင်သော လက္ခဏာမျိုးကို တွေ့ရသည်။

ကိုးကား
-------
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

(၄)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အဇ္ဈတ္တိကာယတန ခြောက်ပါး၊ ဗဟိဒ္ဓါယတန ခြောက်ပါး၊ ဝိညာဏ် ခြောက်ပါး၊ သမ္ဖဿ ခြောက်ပါး၊ ဝေဒနာ ၁၈-ပါးဟူသော အလုံးစုံကို ပယ်စွန့်ခြင်းငှာ တရားတော်ကို ဟောတော်မူပေအံ့ဟု အာယတနတစ်မျိုးစီ အသီးသီးကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

---

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သုခဝေဒနာ၌ ရာဂါနုသယ၊ ဒုက္ခဝေဒနာ၌ ပဋိဃာနုသယ၊ အဒုက္ခမသုခဝေဒနာ၌ အဝိဇ္ဇာနုသယကို ပယ်ပြီးသောပုဂ္ဂိုလ်ကို နိရာနုသယ၊ သမ္မဒ္ဒသ၊ အစ္ဆေစ္ဆိတဏှံ၊ ဝိဝတ္တယိသံယောဇန၊ သမ္မာမာနာဘိသမယ၊ အန္တမကာသိဒုက္ခဿ-ဟု ခေါ်ဆိုထိုက်၏။ မဟာခီဏသဝ ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

---

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ပဟာနသညာနှင့်တကွ ဖြစ်သော ဗောဇ္ဈင်ခုနစ်ပါးကို ပွားများအပ်၊ ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာပြုအပ်သည် ရှိသော် အရဟတ္တဖိုလ်၊ အနာဂါမိဖိုလ် တစ်မျိုးမျိုးကိုရနိုင်ပုံ၊ မဟာအတ္ထ, မဟာယောဂက္ခေမ, မဟာသံဝေဂ, မဟာဖာသုဝိဟာရအကျိုးငှာ ဖြစ်နိုင်ပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

---

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အနုသယ၊ ပဋိဃ၊ ဒိဋ္ဌိ၊ ဝိစိကိစ္ဆာ၊ မာန၊ ဘဝရာဂ၊ အဝိဇ္ဇာ-ဟူသော သံယောဇဉ်ခုနစ်ပါးတို့ကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်အပ်ပြီးသောပုဂ္ဂိုလ်ကို အစ္ဆေစ္ဆိတဏှံ၊ ဝိဝတ္တယိသံယောဇန၊ သမ္မာမာနာဘိသမယ၊ အန္တမကာသိဒုက္ခဿ-ဟု ခေါ်ဆိုထိုက်ပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -သံ၊၂၊၂၄၈။ သံ၊မြန်၊၂၊၂၃၉-၄၀။ သံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၅။ သံ၊ဋီ၊၂၊၂၈၆။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ သဠာယတနဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-သဠာယတနသံယုတ္တ၊ ၃-သဗ္ဗဝဂ္ဂ၊ ဒုတိယသုတ်။
2. ↑  -သံ၊၂၊၄၀၇-၈။ သံ၊မြန်၊၂၊၄၀၂-၃။ သံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၁၅-၆။ သံ၊ဋီ၊၂၊၃၅၄-၅။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ သဠာယတနဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၂-ဝေဒနာသံယုတ္တ၊ ၁-သဂါထာဝဂ္ဂ၊ တတိယသုတ်။
3. ↑  -သံ၊၃၊၁၁၇။ သံ၊မြန်၊၃၊၁၂၂။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ မဟာဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၂-ဗောဇ္ဈင်္ဂသံယုတ္တ၊ ၈-နိရောဓဝဂ္ဂ၊ အဋ္ဌမသုတ်။
4. ↑  -အံ၊၂၊၄၀၁။ အံ၊မြန်၊၂၊၅၀၇။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ သတ္တကနိပါတ၊ ၁-ဓနဝဂ္ဂ၊ နဝမသုတ်။
5. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
သစ်ပုပ်ပင်သည် မဒမ၊ ယင်းတိုက်၊ ယင်းစပ်စသည်တို့နှင့်မျိုးတူ၍ ပါပီလီယိုနေစီအီး (Papilionaceae) မျိုးရင်း၌ပါဝင်ပြီးလျှင်ယင်းကို ရုက္ခဗေဒအမည်အားဖြင့် ဒါလဗားဂျီယားကာဇိုင်း (*Dalbergia kurzii*) ဟုခေါ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ အထက်နှင့်အောက်ပိုင်း မိုးပါးဒေသသစ်တော (တောခြောက်) များ၌ပေါက်ရောက်သည်။ အပင်အလတ်စားမျိုးဖြစ်၍ အမြင့်ပေ ၅ဝ မှ လုံးပတ် လေးပေမှ ငါးပေအထိရှိသည်။

သစ်ပုပ်ပင်၏ကိုင်းညွှန့်များသည် အလုံးကြီး၍ ပြောင်ချောနေပြီးလျှင်အမွေးအမှင်မရှိချေ။ အရွက်များသည်လည်း ကြီးမား၍အမွေးအမှင်မရှိပေ။ နွေရာသီ၌ အရွက်ကြွေ၍ ရွက်သစ်များမထွက်မီ အဖြူနှင့် ခိုရောင် ကတ္တီပါမွေးများရှိသော ပန်းပွင့်တို့သည်အကိုင်းဖျား၌ စုပြုံ၍ ပွင့်ကြသည်။ သုံးလက်မမှ ငါးလက်မ အထိရှည်သော အသီးတောင့်များ သီးရာ ယင်းတို့၌ ကွန်ချာသဖွယ် ယှက်သန်းနေသော အကြောများ ပါရှိသည်။ အသီးတစ်တောင့်လျှင် အစေ့တစ်စေ့မှ နှစ်စေ့ခန့်သာပါရှိ၍ အစေ့ရှိသောနေရာသည် ခပ်ဖုဖု ဖြစ်နေသည်။ ထိုသစ်ပင်မျိုး၏ သစ်သားသည်တန်ဖိုးမရှိလှချေ။
သစ်ပုပ်အမည်ဖြင့်လည်းခေါ်သော အခြားသစ်ပင်များ ရှိသေးသည်။ ဘိုင်ပင်ကိုလည်းသစ်ပုပ်ဟု ခေါ်ကြသည်။ 

အခြားသစ်ပုပ်ပင်တစ်မျိုးမှာအာလေမေးစီအီး မျိုးရင်းဝ်ဖြစ်၍ ရုက္ခဗေဒအမည်ဖြင့် ဆဲလတစ် တက်တြန်ဒြာဟုခေါ်သည်။ အတော်အသင့်ကြီးသော သစ်ပင်မျိုးဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအထက်အောက် မြေညီသစ်တောနှင့် တောင်နိမ့်ပိုင်းသစ်တောများ၌ပေါက်ရောက်သည်။

ထိုသစ်ပုပ်ပင်မျိုး၏သစ်သားသည် ဖြူမွဲမွဲအရောင်မျိုးဖြစ်ပြီးလျှင် အတော်အသင့်မာသည်။ ကုဗတစ်ပေလျှင် ၃၈ ပေါင်လေးသည်။ ထိုသစ် သားဖြင့်လှေ၊ ဘောက်တူများစပ်ရန် ပျဉ်ခွဲရန်ကောင်းလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃)
27Tbps Ruter
A Cisco ASM/2-32EM router deployed at CERN in 1987.
Juniper SRX210 service gateway router
**ရောက်တာ** (အင်္ဂလိပ်: router) ဆိုသည် နှစ်ခု သို့မဟုတ် နှစ်ခုထက်ပိုသော ကွန်ပျူတာ ကွန်ယက်များကို ချိတ်ဆက်ပေးပြီး ထိုကွန်ယက်တို့ ကြားတွင် ဒေတာ ပက်ကက်များကို လက်ဆင့်ကမ်း ဖလှယ်ပေးသော ကိရိယာ တစ်မျိုးပင် ဖြစ်သည်။ ဒေတာ ပက်ကက်တိုင်းတွင် အိုင်ပီလိပ်စာ နှင့် သက်ဆိုင်သည့် အချက်အလက်များ ပါဝင်ပြီး ရောက်တာအနေနှင့် ပေးပို့ရမည့် အိုင်ပီလိပ်စာ သည် ပေးပို့သူ၏ အိုင်ပီ လိပ်စာနှင့် တူညီသော ကွန်ယက်တစ်ခုတည်းမှာ ပင် ရှိသဖြင့် အခြား ကွန်ယက်သို့ ဆက်လက် ပို့ဆောင်ရန် မလို သို့မဟုတ် ပေးပို့ရမည့် အိုင်ပီလိပ်စာသည် ပေးပို့သည့် အိုင်ပီလိပ်စာနှင့် ကွဲပြားခြားနားသော အခြားကွန်ယက်တစ်ခုတွင် ရှိနေသဖြင့် အခြားကွန်ယက်သို့ ဆက်လက်ပို့ဆောင်ပေးရမည် စသည်တို့ကို ဆုံးဖြတ်ချက်ချပေးနိုင်သည်။ ရောက်တာအများအပြားကို ဆက်စပ်ချိတ်ဆက်ထားသော ကွန်ယက် အစုအစည်းတစ်ခုတွင် အသုံးပြုမည် ဆိုပါက ရောက်တာများ အနေနှင့် ပေးပို့လိုသော အိုင်ပီ လိပ်စာနှင့် ပတ်သက်သော အချက်အလက်များကို အချင်းချင်း ဖလှယ်နိုင်ပြီး ရောက်တာတိုင်း အနေဖြင့် ပေးပို့ရမည့် လိပ်စာသို့ ပို့ဆောင်ရာတွင် အသင့်လျော်ဆုံး လမ်းကြောင်းများကို ရွေးချယ်နိုင်သော ဇယားများကို တည်ဆောက်ထားနိုင်မည် ဖြစ်သည်။
**ပအိုဝ်းအမျိုးသားတပ်မတော်** (အင်္ဂလိပ်: Pa-O National Army; ပအိုဝ်း: ပအိုဝ်ႏစွိုးခွိုꩻတပ်မတောႏ‎; အတိုကောက် **PNA** ) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပအိုဝ်း လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်၏ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။

PNA သည် ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း ရှိ မြို့နယ်သုံးမြို့နယ်ဖြစ်သည့် ဟိုပုံး ၊ ဆီဆိုင် နှင့် ပင်လောင်းမြို့နယ်များ ပါဝင်သော PNO အုပ်ချုပ်သော ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသကို အကာအကွယ်ပေးသည်။ PNA သည် ၎င်းတို့နယ်မြေအတွင်း မူးယစ်ဆေးဝါး သုံးစွဲမှုနှင့် မှောင်ခိုကူးခြင်းကို တားဆီးရန် ကြိုးပမ်းသည့် အနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး (ABSDF) နှင့် ကရင်နီတပ်မတော် တို့ နှင့် အလွတ်သဘော မဟာမိတ်ဖွဲ့ထားသည်။

၁၉၉၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် PNA သည် နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီနှင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့တွင် အခြားသော ပအိုဝ်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် ပေါင်းစည်းခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းပြီးနောက် PNA မှ အစိုးရအပေါ် လက်နက်ကိုင် တိုက်ခိုက်မှုများ ပြန်လည်စတင်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2  South၊ Ashley (2008)။ *Ethnic Politics in Burma: States of Conflict*။ Oxon: Routledge။ pp. 122–124။ ISBN 978-0-203-89519-1။
2. ↑  Armed ethnic groups။ Myanmar Peace Monitor။
3. 1 2  PNLO။ Myanmar Peace Monitor။
4. ↑  Kyaw၊ Sann; Christensen၊ Russ (2006)။ *The Pa-O: Rebels and Refugees*။ Chiang Mai: Silkworm Books။ ISBN 978-974-9575-93-2။
ပဟိုရ်စင်
---------

ရတနာပုံမြို့တည် နန်းတည် မင်းတုန်းမင်းကြီးတည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ပဟိုရ်စည်နှင့် မောင်းထားရာ အဆောက်အအုံဖြစ်သည်။

### တည်နေရာ

ရတနာပုံနန်းမြို့တွင်း အောင်မြေသာစံမြိုနယ်၊ မန္တလေးမြို့တွင် တည်ရှိသည်။ အရှေ့ဘက်တွင် အတွင်းမြို့ရိုးသစ်တပ်နှင့် လပခ ရုံး၊ အနောက်ဘက်တွင် မြနန်းစံကျော်ရွှေနန်းတော်ကြီး၊ တောင်ဘက်တွင် ၂၉ လမ်းနှင့် စွယ်တော်စင်၊ မြောက်ဘက်တွင် ဒင်္ဂါးစက်ရုံနှင့် မင်းတုန်းမင်း အုတ်ဂူပြာသာဒ်တို့ တည်ရှိသည်။

### ခေတ်ကာလ

ရတနာပုံခေတ်လက်ရာဖြစ်သည်။

### ထူးခြားချက်

ရတနာပုံခေတ် စုထိုးပြာသာဒ်လက်ရာဖြစ်သည်။ အချိန်သတ်မှတ်ချက်ဖြင့် ရိုက်ခတ်သော ပဟိုရ်စည်နှင့် မောင်းထားရာ အဆောက်အအုံဖြစ်သည်။ မြန်မာ့အချုပ်အခြာအဏာနှင့် ထုံးတမ်းစဉ်လာ ပြယုဂ်ဖြစ်သည်။

### သမိုင်းအကျဉ်း

စွယ်တော်စင်နှင့် ရွေးတော်ယူတံခါး လမ်းမခြားလျက် မြောက်ဘက်ကွက်လပ်တွင် ပဟိုရ်စင်ဆောက်လုပ်ထားသည်။ လှပခိုင်ခံ့စွာ လေးထောင့်အုတ်ခုံအမြင့်ခံပြီး တိုင်ဖြူလေးလုံးထူ၍ ယင်းတိုင်ဖြူလေးလုံးပေါ်တွင် လေးတိုင်စင်နှင့် လည်ပေါ်စုထိုးပြာသာဒ်ဆောင်ငယ် တင်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုအပေါ်ဆောင်တွင် ပဟိုရ်စည်ကြီးနှင့် ကြေးမောင်းတွဲထားသည်။ နာရီတော်မှူးဆင့်ဆိုရာ နာခံ၍ နေ့ယံ၊ ညဦးယံ ပဟိုရ်တီးရန် ပဟိုရ်စင်အနီး အိပ်ဖန်တန်း၌ နေ့၊ ညဉ့်ဆောင်နာရီတော်တန်ဆောင်းတွင် နာရီတော်စောင့် ပုဏ္ဏားနှစ်ယောက်တို့ ဝတ်ကောင်း၊ ဝတ်သန့် ဝတ်ဆင်လျက် လျင်စွာလာရောက် အခါတော်ကြားသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် ပုဆိုးခါးပုံထိုး၊ အင်္ကျီရှည်၊ ခေါင်းပေါင်းဖြူနှစ်စထောင်နှင့် ပဟိုရ်တီးလူနှစ်ယောက်တို့သည် ပဟိုရ်စင်ပေါ်အရောက်တက်ပြီး ခေါင်းလောင်တစ်ချက်၊ စည်တော်တစ်ချက်ဖြင့် ၁၁ချက်၊ နေ့ မွန်းတည့် ၂ ချက်တီးလျှင် ၂၂ ချက်၊ ညနေ ၃ ချက်တီးလျှင် ၃၃ ချက်၊ နေဝင် ၄ ချက်တီးလျှင် ၄၄ ချက်တီးရသည်။ ညဉ့်လေးပဟိုရ်မှာလည်း ဤနည်းအတိုင်း ၁ ချက်တီး၊ ၂ ချက်တီး၊ ၃ ချက်တီး၊ နံနက် ၄ ချက်တီးတိုင်အောင် အချက်ပေါင်း ၁၁၀ တီးရသည်။ ပဟိုရ်တီးနှစ်ယောက်တို့သည် ပဟိုရ်စင်ပေါ်ရောက်သည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် နန်းတော်ရာ နန်းတော်ဆီသို့လှည့်၍ ဘဝရှင်မင်းတရားကြီးရှိရာသို့ ဒူးပုဆစ်တုပ်ကာ ဦးသုံးကြိမ်ချပြီးမှ ပဟိုရ်တီးရသည်။ ပြီးလျှင် ဦးသုံးကြိမ်ချပြီး ဆင်းလာရသည်။ ပဟိုရ်တီးအမှုထမ်းငါးဦးတို့မှာ တစ်လလျှင် လစာငွေ ၅၅ ကျပ် သနားတော်မြတ်ခံရသည်။ ပုဆိုး၊ ခေါင်းပေါင်း၊ ပိတ်အုပ်များကိုလည်း တစ်လတစ်ကြိမ် မင်းတရားက ချီးမြှင့်တော်မူသည်။

### အမျိုးအစား

အုတ်အင်္ဂတေလေးထောင့်စပ်စပ် အဆောက်အအုံအား လှေကားဖြင့် အတွင်းမှတက်သွားပြီး အပေါ်ရှိလေးတိုင်စင် စုထိုးပြာသာဒ်အား ကျွန်းသစ်များဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည်။ ရတနာပုံခေတ် အမွှမ်းပန်းများဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသည်။

### လက်ရှိအခြေအနေ

အောက်ခြေအုတ်ခုံကြီးမှာ သဘာဝဘေးဒဏ်ကြောင့် အက်ကွဲကြောင်းများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်ကို ပြန်လည်ထိန်းသိမ်း ပြုပြင်ခဲ့သော်လည်း ရှေးလက်ရာ မပျက်ပါ။ အပေါ်မှ လေးတိုင်စင် စုထိုးပြာသာဒ်နှင့် အမွှမ်းပန်းများကိုလည်း ရှေးမူလက်ရာမပျက် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းထားသဖြင့် ရတနာပုံခေတ်ဟန်အတိုင်း တွေ့နိုင်သည်။ အပေါ်ပြာသာဒ်မှ အမွှမ်းပန်းများကိုလည်း ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန၊ ရှေးဟောင်းသုတေသန၊ အမျိုးသားပြတိုက်နှင့် စာကြည့်တိုက်ဦးစီးဌာနက ထုလုပ်ဖြည့်စွက် တပ်ဆင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

### ထိန်းသိမ်းမှု

ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန၊ ရှေးဟောင်းသုတေသန၊ အမျိုးသားပြတိုက်နှင့် စာကြည့်တိုက်ဦးစီးဌာနက ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ထားသည်။

အကိုးအကား
---------

1. ↑  မန္တလေးဒေသ ရှေးဟောင်းအဆောက်အအုံများမှတ်တမ်း၊ အမှတ် (၁)၊ ရှေးဟောင်းသုတေသန၊ အမျိုးသားပြတိုက်နှင့် စာကြည့်တိုက်ဦးစီးဌာန၊ ဒုကြိမ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၁။
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

**ပေသုညသိက္ခာပုဒ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် ရဟန်းတော်များ လိုက်နာစောင့်ထိန်းရန် ပညတ်တော်မူခဲ့သည့် သုဒ္ဓပါစိတ်အာပတ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

သမိုင်း
-------

မြတ်စွာဘုရားသည် သာဝတ္ထိပြည်၊ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်တွင် သီတင်းသုံး နေတော်မူ၏။ ထိုအချိန်တွင် ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် ခိုက်ရန်ဖြစ်ငြင်းခုံ၍ ဝိဝါဒကွဲပြားနေသည့် ရဟန်းတို့ကြားတွင် ချောပစ်ကုန်းတိုက်သော စကားကို ပြောဆိုကြ၏။ ထိုသို့ ပြောဆိုသည့်အတွက် မဖြစ်သေးသော ခိုက်ရန်တို့သည် ဖြစ်ပွား၏။ ဖြစ်ပြီးသော ခိုက်ရန်တို့သည်လည်း တိုးပွားလာ၏။

ထိုအခါ အလိုနည်းသော ရဟန်းတို့သည် ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့အား "အဘယ်ကြောင့် ချောပစ်ကုန်းတိုက်သော စကားကို ပြောဆိုကြဘိသနည်း" ဟု ကဲ့ရဲ့၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားအား လျှောက်ထားကြ၏။

မြတ်စွာဘုရားသည် ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့အား "ဟုတ်မှန်ပါသလား" ဟု မေး၏။ "ဟုတ်မှန်ပါသည်" ဟု ဖြေကြား၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ကဲ့ရဲ့တော်မူကာ အောက်ပါသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူ၏။

သိက္ခာပုဒ်
----------

"ရဟန်းတို့အား ချောပစ်ကုန်းတိုက်သော စကားကို ပြောဆိုခြင်းကြောင့် ပါစိတ်အာပတ် သင့်၏" ဟု မိန့်တော်မူ၏။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3  *ဝိနည်းပိဋက − ပါရာဇိကဏ်ပါဠိတော်မြန်မာပြန်၊ မုသာဝါဒဝဂ်*။
Freightliner M2 မြေသယ် ထရပ်ကား
 Mack Titan ကားရထား (ဩစတြေးလျ)
 Liebherr T 282B သတ္တုတူးဖော်ရေးသုံးထရပ်ကား
 အယ်လ်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံတွင်ထုတ် SNVI 
**ထရပ်ကား** (သို့) **လော်ရီကား** ဆိုသည်မှာ ကုန်ပစ္စည်း များကိုသယ်ယူပို့ဆောင်နိုင်ရန်အတွက် ပုံစံထုတ်ထားသော စက်တပ်ယာဉ် တစ်စီးပင်ဖြစ်သည်။ ထရပ်ကားများ၏ အရွယ်အစား၊ စွမ်းအား နှင့်ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံမှာ လွန်စွာကွဲပြားခြားနားသည်။ သေးငယ်သောထရပ်ကားမျိုးကွဲအချို့ သည် ကားလေးများနှင့်နည်းစနစ်ဆင်တူပင်ဖြစ်သည်။ အရွယ်အစား၊ စွမ်းအား နှင့်ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံအရအမျိုးမျိုးသော ကုန်သွယ်လုပ်ငန်းသုံး ထရပ်ကားများ ရှိသကဲ့သို့, အထူးပြုပစ္စည်းကိရိယာများကိုယ်ထည်များတပ်ဆင်ထားသော မိလ္လာကား, မီးသတ်ကား, ကွန်ကရစ်ဖျော်ကား စသည်ဖြင့်လည်းရှိသည်။ အမေရိကန် အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားတွင် ကုန်တင်နိုင်ရန်အတွက်ပုံစံထုတ်ထားသော ထရပ်ကားများကို "စထရိတ် ထရပ်(ခ်)" ကုန်တင်ကား ဟုခေါ်၍ ကုန်တင်နောက်တွဲယာဉ်ကို ဆွဲနိုင်ရန်အတွက်သာပုံစံထုတ်ထားသော ထရပ်ကားများကိုတော့ "ထရက်တာ" (ကုန်ဆွဲကား) ဟူ၍ခေါ်သည်။

ခေတ်ပေါ်ထရပ်ကားအများစုသည် ဒီဇယ်အင်ဂျင် စွမ်းအားဖြင့်သာ အဓိကအားဖြင့်မောင်းနှင်ကြသည်။ အမေရိကန်၊ ကနေဒါနှင့်မက္ကဆီကိုတို့တွင် ဓာတ်ဆီအင်ဂျင် သုံး အသေးစားနှင့်အလတ်စားထရပ်ကားများရှိသည်။ ဥရောပသမဂ္ဂတွင် ယာဉ်ကုန်စုစုပေါင်းအလေးချိန် ၃.၅ တန် (ပေါင် ၇,၇၀၀) အထိကို အပေါ့စား ထရပ်ကား နှင့် ၎င်းအထက်ကိုတော့ အကြီးစား ထရပ်ကား ဟူ၍သတ်မှတ်ထားသည်။
**နိုင်ငံတော်အကျဉ်းသား** စာအုပ်သည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်၊ တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး၊ နိုင်ငံရေးပြစ်မှုဖြင့် နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ကျခံခဲ့ရသည့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ကျောက်ကျိယန်ကိုယ်တိုင် ရေးသားမှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည့် လျှို့ဝှက်နိုင်ငံရေးမှတ်တမ်းစာအုပ် ဖြစ်သည်။ ထိုမှတ်တမ်းကို နေအိမ်အကျုယ်ချုပ်ဖြင့် ထိန်းသိမ်းခံထား ရစဉ်အတွင်း ကက်ဆက်ခွေများဖြင့် နှစ်နှစ်ခန့်ကြာမြင့်အောင် လျှို့ဝှက်အသံသွင်းထားခဲ့သည်။ အသံသွင်းထားသည့် တိတ်ခွေသုံးဆယ်ကို ပြည်ပသို့ ခိုးထုတ်ခဲ့ သည်။ ကျောက်ကျိယန်ကွယ်လွန်သွားသောအခါ ထိုမှတ်တမ်းတိတ်ခွေကို စာအုပ်အဖြစ်ထုတ်ဝေခဲ့ကြသည်။

စာအုပ်အကြောင်းအကျဉ်း
--------------------

နိုင်ငံတော်အကျဉ်းသားစာအုပ်တွင် ဘာသာပြန်သူ၏ အမှာစကား၊ ရှေးဦးစကား၊ စကားပလ္လင်၊ အခန်း(၁) တိန်အန်မင် လူသတ်ပွဲကြီး၊ အခန်း(၂) နေအိမ်အကျယ် ချုပ်၊ အခန်း(၃) တရုတ်စီးပွားရေး ထောင်တက်လာရခြင်းအကြောင်းရင်း၊ အခန်း(၄) ပေါ်လစ်ဗျူရိုအတွင်းတိုက်ပွဲ၊ အခန်း(၅) ဝရုန်းသုန်း ကားနှစ်၊ အခန်း(၆) တရုတ်ပြည်ကို ဘယ်လိုပြောင်းရမလဲနှင့် နိဂုံး ဆိုသော အခန်းကဏ္ဍများပါဝင်သည်။ စာအုပ်ပါ အကြောင်းအရာများသည် ၁၉၆၆ ခုနှစ်(တရုတ်ယဉ်ကျေးမှု တော်လှန်ရေးကာလ)မှ ၁၉၈၉ ခုနှစ်အထိ ကျောက်ကျိယန်ကိုယ်တိုင်ကြုံတွေ့ ခဲ့ရသည်များကို မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ကျောက်ကျိယန်အကြောင်း
--------------------

ကျောက်ကျိယန်သည် ၁၉၆၅ ခုနှစ်၊ အသက် ၄၆ နှစ်အရွယ်တွင် ကွမ်တုန်ပြည်နယ်ပါတီ၏ အကြီးအကဲဖြစ်လာသည်။ ပြည်နယ်တွင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်များ၌ သူ၏ စွမ်းဆောင်အောင်မြင်မှုများကြောင့် ‘‘ထမင်းဝချင်က ကျိယန်ကို တ’’ဟု ဒေသခံများက ကာရန်ကိုက်စာချိုး ပြောဆိုကြသည်။ ၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ကျောက်ကျိယန်ကို ပေကျင်းသို့ခေါ်ပြီး မကြာမီတွင် စီးပွားရေးကိုင်ရသော ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးတွင် ခန့်ထားခဲ့သည်။ ကွန်မြူနစ်ပါတီ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ဟူယောင်ပန်းကို ၁၉၈ရ ခုနှစ်တွင် တာဝန်မှ အနားပေးခံရသောအခါ ကျောက်ကျိယန်သည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ အကြီးအကဲဖြစ်လာသည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ် ဇွန်လ ၄ ရက်၊ တိန်အန်မင်ရင်ပြင် ကျောင်းသားဆန္ဒပြပွဲကို တိန်ရှောက်ဖိန်က တင့်ကားများဖြင့် နှိမ်နင်းသောအခါ ကျောက်ကျိယန်က ‘‘ကျောင်းသားတွေကို ချေမှုန်း ဖို့ တပ်ကိုသုံးတဲ့ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ဘယ်နည်းနဲ့မှ အဖြစ်မခံနိုင်ဘူး’’ဟု တိန်ရှောက်ဖိန်ကို ဆန့်ကျင်လိုက်သဖြင့် ရာထူးမှ ဖြုတ်ချခံရပြီး နေအိမ် အကျယ်ချုပ်ဖြင့် သူ့ဘဝနေဝင်ချိန်နောက်ဆုံးဆယ်ခြောက်နှစ်တွင် အထီးကျန်နေထိုင်သွား ခဲ့ရသည်။ ၂ဝဝ၅ ခုနှစ်တွင် ကျောက် ကွယ်လွန်သည်။

ကိုးကား
-------
**ပိလိန္ဒဝစ္ဆထေရ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသာနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်၏။

ဘဝဇာတ်ကြောင်း
-------------

သုမေဓာမြတ်စွာဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန်စံဝင်ပြီးချိန် ဖြစ်၏။ ပိလိန္ဒဝစ္ဆထေရ်သည် ကြည်ညိုသောစိတ်ဖြင့် စေတီတော်အား ရှိခိုးပူဇော်၏။ ထို့ပြင် သံဃာတော်များကိုလည်း ဆွမ်းလုပ်ကျွေး၏။ ထိုသို့ဆွမ်းလုပ်ကျွေးသည့်အခါ သုမေဓာမြတ်စွာဘုရား၏ အလုပ်ကအကျွေးဖြစ်သည့် သုမေဓာထေရ်သည် ဆွမ်းအနုမောဓနာပြုခဲ့၏။

ထိုဆွမ်းလှူသောစိတ်၏ ကြည်လင်ခြင်းကြောင့် နတ်ဗိမာန်တို့သည် ဖြစ်ပေါ်ကုန်၏။ ရှစ်သောင်းခြောက်ထောင်သော နတ်သမီးတို့သည် ဖျော်ဖြေကုန်၏။ ထိုနတ်သမီးတို့သည် ကာမစည်းစိမ်တို့ဖြင့် ဖြည့်ဆည်းပေး၏။ 

ထို့ပြင် ပိလိန္ဒဝစ္ဆထေရ်သည် နှစ်ဆယ့်ငါးကမ္ဘာထက်တွင် ဝရုဏ မည်သော စကြဝတေးမင်း ဖြစ်ခဲ့၏။ ထိုမင်းကြီးလက်ထက်တွင် တိုင်းသူပြည်သားတို့သည် ထွန်ယက်ရရခြင်း မရှိဘဲ အလိုလိုကျက်သော သလေးဆန်တို့ကိုသာ သုံးဆောင်ရကုန်၏။’

ထိုစကြဝတေးမင်းဘဝမှ လွန်ခဲ့သော် နတ်ပြည်သို့တစ်ဖန် ရောက်ပြန်၏။ နတ်ပြည်တွင်လည်း အလုံးစုံသောသူတို့၏ ချစ်မြတ်နိုးခြင်းကို ရရှိခဲ့၏။

ပိလိန္ဒဝစ္ဆထေရ်သည် ကမ္ဘာသုံးသောင်းထက်၌ အမွှေးနံ့သာ လှူဒါန်းခဲ့၏။ ထိုအချိန်မှစကာ အပါယ်လေးဘုံသို့ မရောက်ခဲ့ဖူးချေ။

နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာဖြစ်တော်မူ၏။

ကိုးကား
-------

1. 1 2  *ထေရာပဒါန်ပါဠိတော်၊ သီဟာသနိယဝဂ်*။
ထရန်စဗားနယ်သည် တောင်အာဖရိက ပြည်ထောင်စုနယ်တွင် အပါအဝင်ဖြစ်၏။ ဗားမြစ်၏ တစ်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်ကိုအစွဲပြု၍ ထရန်စဗားဟုတွင်သည်။ ထိုနယ်၏ နယ်နိမိတ်မှာ မြောက်ဘက်တွင် လင်ပိုးပိုးမြစ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ပေါ်တူဂီပိုင် အရှေ့အာဖရိကတိုက်နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် ဗားမြစ်၊ အနောက်ဘက်တွင် ဗာဆူးတိုလန်နှင့် ဗက်ချူအားနာလန်နယ်တို့ဖြစ်သည်။

ထရန်စဗားနယ်၏ အကျယ်အဝန်းမှာ စတုရန်းမိုင် ၁၁ဝ၄၅ဝ မိုင်ရှိသည်။ လူဦးရေမှာ ၄၈ဝဝဝဝဝ ကျော်ရှိသည်။ နယ်တစ်ခုလုံးသည် ဗားမြစ်ဝှမ်းနှင့် လင်ပိုးပိုးမြစ်ဝှမ်းအကြားတွင် ရှိနေသော်လည်း၊ မြေပြင်မှာ အများအားဖြင့် ကုန်းမြင့်ဖြစ် လေသည်။ ထိုနယ်ရှိ ဒရက်ကင်စဗတ်တောင်တန်းမှာ ထင်ရှားသော တောင်တန်းဖြစ်သည်။

၁၈၃၄ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှတို့သည် ငွေဝယ်ကျွန်များကို လွှတ်၍၊ ကျွန်ကုန်ကူးရေးအလုပ်ကို ဖိနှိပ်ပိတ်ပင် လိုက်သောအခါ၊ ကိပ်ကိုလိုနီနယ်တွင်နေထိုင်သော ဒပ်ချလူမျိုး လယ်သမားများဖြစ်ကြသည့် ဗိုးဝါးတို့သည် မြောက်ပိုင်းသို့ တဖြည်းဖြည်း တက်လာကြပြီးနောက်၊ ဩရိန်းမြစ်ကိုဖြတ်ကာ ထရန်စဗားနယ်တွင် အိုးအိမ် စိုက်ထူနေထိုင်ခဲ့ကြလေသည်။

ထိုအခါကနယ်အတွင်း၌လည်း တိုင်းရင်းသားလူမည်းများရှိရာ၊ ဗိုးဝါးတို့သည် ထိုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးထဲမှ စွမ်းလွန်းတမန်ရှိသော ဇူးလူးလူမျိုးတို့နှင့် မကြာခဏ ခိုက်ရန်ဖြစ်ပွားသည့်ပြင် ဗြိတိသျှတို့နှင့်လည်း မသင့်မမြတ်ဖြစ်ခဲ့ကြလေသည်။

၁၈၇၇ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှတို့သည် ထရန်စဗားနယ်ကို ခေတ္တသိမ်းပိုက်ထားရာ၊ ၁၈၈၁ ခုနှစ်၌ ထရန်စဗားနယ်ရှိ ဗိုးဝါးတို့နှင့်စတင်၍ အချင်းများကြပြီးနောက် တိုက်ပွဲတွင် ဗြိတိသျှတို့ အရေးရှုံးနိမ့်လေသည်။ ထိုနောက် ထိုနယ်သည် လွတ်လပ်ခဲ့ပြီးလျှင် ဗြိတိသျှတို့၏ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်မှုကို လက်ခံလာလေသည်။

သို့သော် ရွှေကံစမ်းရှာဖွေခွင့်နှင့်စပ်လျဉ်း၍ ဗိုးဝါးစစ်ပွဲကြီးသည် ၁၈၉၉ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၁ ရက် နေ့တွင် စတင်ဖြစ်ပွားလေသည်။ ထိုစစ်ပွဲမှာ ၃ နှစ်မျှကြာ၍ နောက်ဆုံး စစ်ပြေငြိမ်းရေးစာချုပ်အရ ထရန်စဗားနယ်မှာ ဗြိတိသျှကိုလိုနီ နိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်လာလေသည်။

တိရစ္ဆာန်များ
-------------

ထရန်စဗားနယ်သို့ လူဖြူများ ရှေးဦးစွာ ရောက်လာစဉ်က ခြင်္သေ့၊ ဆင်၊ ကျားသစ်၊ သစ်ကုလားအုပ်၊ မြင်းကျားနှင့်ကြံ့များသည် တောကြီးတောင်ကြီးများထဲ၌၎င်း၊ ရေမြင်းနှင့် မိကျောင်းများသည် မြစ်ချောင်း အင်းအိုင်များထဲ၌၎င်း အလွန် 
ပေါများ၏။ သို့သော် ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခြင်းကြောင့် အတော်ပင်ယုတ် လျော့သွားကြလေသည်။

မြို့ကြီးများ
-------------

ပရီတိုးရီးယားမြို့သည် ထရန်စဗားနယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်၍၊ တောင်အာဖရိကပြည်ထောင်စု၏ ရုံးစိုက်ရာ အချက်အချာ မြို့ဖြစ်၏။ အခြားမြို့ကြီးများမှာ ဂျိုဟန္နက်စဗတ်မြို့၊ ဗီနိုးနိုင်းမြို့၊ ကရူးဂါးစဒေါ့မြို့တို့ ဖြစ်ကြသည်။

တွင်းထွက်သတ္တုများ
------------------

ထရန်စဗားနယ်သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ရွှေထွက်ရာဗဟိုဌာန ဖြစ်သည်။ စိန်၊ ကျောက် မီးသွေး၊ ရွှေဖြူ၊ သံ၊ ငွေ၊ ကြေးနီ၊ ခဲ၊ ယမ်းစိမ်းနှင့် ကန့်များကိုလည်း တူးဖော်ရရှိလေသည်။

၁၉ဝ၆ ခုနှစ်တွင် ထရန်စဗားနယ်သည် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ် ရေးရပြီးလျှင်၊ ၁၉၁ဝ ပြည့်နှစ်၌ အသစ်ဖွဲ့စည်း တည်ထောင်၍ တောင်အာဖရိကပြည်ထောင်စုတွင် ပြည်နယ်တစ်နယ် ဖြစ်လာလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၅)
ပုဂံကို မွန်ဂိုတို့တိုက်ခိုက်ဖျက်ဆီးကာ အပြန်တွင် ကျော်စွာ အား ပုဂံမင်းအဖြစ်နန်းတင်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် အမှန်တကယ်အင်အားကြီးနေခဲ့ကြသူများမှာ ကျောက်ဆည် နှင့် လယ်တွင်းနယ်များကို အုပ်စီးမိနေသည့် အသင်္ခယာ စောယွန်း၊ ရာဇသင်္ကြန် နှင့် သီဟသူ တို့ ရှမ်းညီနောင်သုံးဦး ဖြစ်သည်။ ပုဂံမင်းကျော်စွာအား သုတ်သင်ကာ မိမိတို့ ဩဇာခံဖြစ်သည့် စောနစ်ကို နန်းတင်သည်။ ထိုနောက် မက္ခရာ၊ မြင်စိုင်း နှင့် ပင်လယ် တို့တွင် အသီးသီး မင်းလုပ်အုပ်ချုပ်ခဲ့ကြသည်။ အဆုံးတွင် အငယ်ဆုံးဖြစ်သည့် သီဟသူက နောင်တော်များကို လုပ်ကြံကာ ၁၃၁၃ ခုနှစ် တွင် ပင်းယ နန်းတည်ကာ မင်းပြုအုပ်ချုပ်သည်။ ဆင်ဖြူအသေတစ်စီးမျောလာသည်ကို ဆယ်ယူစေပြီး ဆင်ကတင်ကာ ဆင်ဖြူရှင်ဘွဲ့ခံသဖြင့် သမိုင်းတွင် တစ်စီးရှင် သီဟသူ အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ပင်းယမြို့တည်သီဟသူ အဖြစ်လည်းကောင်း ကျော်ကြားပေသည်။ 

ပင်းယတွင် မြို့မတည်မီ အင်းဝနေရာတွင် မြို့တည်ရန် သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် ကြိုးပမ်းသော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။ သုံးနှစ်အကြာတွင် သားတော်တစ်ပါးဖြစ်သည့် အသင်္ခယာစောယွန်းကို စစ်ကိုင်းမြို့တည်ပေးပြီး မင်းအဖြစ်အုပ်ချုပ်စေသည်။ 

ပင်းယ တွင် မင်း ၆ဆက်၊ စစ်ကိုင်းတွင် မင်း ၇ဆက် စိုးစံကြရာ မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ဘက်တလွှားရှိ မောရှမ်းများ၏အကြီးအကဲ **သိုချီဘွား**က ပင်းယ နှင့်စစ်ကိုင်းကို ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ပြီး လူသူအမြောက်အမြားကို ကျွန်ပြုဖမ်းဆီးယူဆောင်သွား သဖြင့် ပင်းယ နှင့် စစ်ကိုင်း မင်းဆက်များ ပျက်စီးသွားသည်။

ရည်ညွှန်းကိုးကား
----------------

* မသက်ဇင်ဘလော့[*လင့်ခ်သေ*]
ရခိုင်ကျင်ပွဲတစ်ခုကျင် ဆိုသည်မှာ **ကျား** နှင့် **ယင်** ဆိုသော စကားနှစ်လုံး ပေါင်းစပ်ရာမှ **ကျင်**ဟူ၍ ဖြစ်လာသည်။ ကျင်အားကစားတွင် ယှဉ်ပြိုင်သူ အမျိုးသား နှစ်ဦးပါရှိပြီး တစ်ဦးက အဖမ်း တစ်ဦးက အခံဖြစ် သည်။ အဖမ်းသမားသည် ကျားကဲ့သို့ လျင်မြန်ဖြတ်လတ်ပြီး၊ အခံသမားသည် ယင်ကောင်ကဲ့သို့ လျင်မြန်သည်ဟု တင်စားရာမှ ကျားနှင့်ယင် ကစားနည်း ဖြစ်တည်ကာ နောက်ပိုင်းတွင် ကျင်ကစားနည်း ဖြစ်လာသည်။ ရခိုင်ဒေသ အခေါ်အဝေါ်အားဖြင့် ကျင်ကိုင်သည် ဟု သုံးနှုံးသည်။ အားခွန်ဗလ သန်မာမှုကို အဓိက ထားကစားသော ကစားနည်း ဖြစ်ပြီး၊ အခြားသော ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများမှ နပန်းကဲ့သို့သော ကစားနည်းမျိုးနှင့် ကွာခြားသည်မှာ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး တိုက်ခိုက် သတ်ပုတ်ခြင်း မဟုတ်ဘဲ အားအင်နှင့် ပရိယာယ်ကို အသုံးပြုပြီး အဖမ်းသမားမှ ယှဉ်ပြိုင်ဖက် အခံသမားကို မြေပြင်သို့ လှဲချနိုင်စေရေး ယှဉ်ပြိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ရှေးရိုးရခိုင့် ရိုးရာ ကစားနည်း တစ်နည်းဖြစ်ပြီး ယခုထက်တိုင် ပျော်ပွဲရွှင်ပွဲ ကျင်းပတိုင်း ထည့်သွင်း ကျင်းပကြသည်။ 

မြောက်ဦး ၂၀၁၇ ရခိုင်သင်္ကြန် ကျင်ပွဲ
အားခွန်ဗလပြည့်ဝသော ကျင်အားကစား ကစားသူများကို ကျင်သန်ဟုခေါ်ဆိုပြီး၊ အားခွန်ဗလနှင့် ပြည့်စုံသူများ ဖြစ်ရကား ရခိုင်ပြည်နယ် တစ်ဝှမ်းလုံးမှ ကျင်ပွဲပါဝင်သော မည်သည့်ပွဲလမ်းသဘင်မဆို အထူးတလည် ဖိတ်ကြားခံရသူများ ဖြစ်သည်။ 

ကျင်ပွဲကျင်းပရာတွင် အများအားဖြင့် ရွှေမောင်းတန်း၊ ငွေမောင်းတန်းဟူ၍ အဆင့်ခွဲခြားထားပြီး ကျင်ပွဲ စပြိုင်သူသည် ငွေမောင်းတန်းမှ စတင်ယှဉ်ပြိုင်ရကာ၊ အကယ်၍ ပွဲစဉ်တစ်ခုခုတွင် ငွေမောင်းတန်း၌ အနိုင်ရ ဗိုလ်စွဲပါမှ နောက်ပိုင်း ယှဉ်ပြိုင်သော ပြိုင်ပွဲများတွင် ရွှေမောင်းတန်း၌ တက်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်ရှိသည်။ 

ကျင်ပွဲကျင်းပရာ ကွင်းမြေသည် ညီညာပြန့်ပြူးသော ကွင်းပြင်ဖြစ်၍ အများအားဖြင့် ဝိုင်းစက်သော ပုံသဏ္ဌာန်ရှိကာ သဲဆန်သော မြေပြင်မျိုးကို ရွေးချယ်လေ့ရှိသည်။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ကျင်အားကစားမှာ တစ်ဦးကို တစ်ဦး မြေပြင်တွင် လှဲချရသော ကစားနည်း ဖြစ်ရကား လဲကျသည့်တိုင် ဆူးညှောင့်များ ရှိမနေရေး အထူး ဂရုစိုက်ရသည်။ ကွင်း၏ တစ်ဘက်ဘက်တွင် ဒိုင်များ၊ ပွဲကျင်းပရေးအဖွဲ့များမှ မဏ္ဍပ်ဖြင့် နေရာယူကြရပြီး မဏ္ဍပ်ရှေ့ကွင်းပြင်ကို ဝိုင်းပတ်ကာ ပွဲကြည့်ပရိသတ်များက ဝိုင်းထိုင်ကြည့်ရှုရသည်။ 

ကျင်ပွဲ မကျင်းပမီတွင် ကွင်းဖွင့်အထိမ်းအမှတ် အနေဖြင့် ကလေးငယ်နှစ်ဦးက ကျင်ကိုင်သည့် ဟန်လုပ်၍ ကစားပြကာ ကွင်းကို ဖွင့်လှစ်လေ့ရှိသည်။ ထိုကလေး နှစ်ယောက် ကိုင်သော ကျင်ကို မင်္ဂလာကျင်ဟု ခေါ်သည်။ ကျင်ကိုင်ကြရာ၌ နှစ်ကြိမ် နှစ်ခါ ကိုင်ရခြင်း ဖြစ်ပြီး တစ်ကြိမ် အဖမ်းအလှည့်ဖြစ်ပြီး နောက်တစ်ကြိမ် အခံအလှည့်ဖြစ်သည်။ အဖမ်းသမားမှ စတင်၍ ဖမ်းပြီးမှသာ အခံသမားက ခုခံပိုင်ခွင့်ရှိပြီး အဖမ်းသမား စတင် မဖမ်းမီ အခံသမားအနေဖြင့် လှုပ်ရှားခွင့် မရှိချေ။ အများအားဖြင့် အဖမ်းသမားသည် အသာစီးရသည်ဟု ထင်စရာရှိသော်လည်း၊ ကျွမ်းကျင်ပါးနပ်သော ကျင်သန်နှင့်တွေ့သောအခါ သူသည် အခံ အလှည့်ဖြစ်သည့်တိုင် အနိုင်ရသည်ထိ ကစားနိုင်သည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ 

ကျင်ပွဲပြီးသောအခါ အနိုင်ရရှိသော ကျင်သန်သည် ကျင်ပွဲကျင်းပရာ ကွင်းပတ်လည်ရှိ ပရိသတ်တို့ ရှေ့မှောက်တွင် ခါးတောင်းကို မြောင်အောင်ကျိုက်ပြီး လှပစွာ ကသည်ကို ဒေသအခေါ် ကျင်ကွင်းသည်ဟု ခေါ်သည်။ ကျင်သန်အနေဖြင့် ပွဲကျင်းပရာ ဌာနမှ ဆုတော်ငွေ ရရှိသည့်အပြင် ကွင်းပတ်လည်တွင် ကြည့်ရှုနေကြသော ပရိသတ်များမှ ဆုချခြင်းမှလည်း ဆုတော်ငွေများ အမြောက်အမြားရတတ်သည်။
ဝိသာခသူဌေး
----------

ဂေါတမ မြတ်စွာဘုရား လက်ထက်တော်တွင် ဓမ္မ 
ကထိကအရာ၌ ဧတဒဂ်ရသော ဓမ္မဒိန္နာထေရီလောင်း၏ခင်ပွန်းမှာ ဝိသာခ 
သူဌေးဖြစ်သည်။
ဝိသာခသည် ရာဇဂြိုဟ်ပြည့်ရှင် ဗိမ္ဗသာရမင်း၏ ငယ်သူငယ်ချင်း 
ဖြစ်သည့်အပြင် တက္ကသိုလ်ပြည်၌ အတူပညာသင်ဖက်လည်းဖြစ်သည်။ 
ရာဇဂြိုဟ်ပြည်သို့ မြတ်စွာဘုရားရှေးဦးစွာ ကြွလာသောအခါ ဝိသာခသူဌေး 
သည် ဗိမ္ဗိသာရမင်းနှင့်အတူသွားရောက်၍ တရားနာရာ တရားတော်၏အဆုံး 
တွင် သောတာပတ္တိဖိုလ်တည်သူဖြစ်သည်။

ဓမ္မဒိန္နာသည်လည်း ရာဇဂြိုဟ်ပြည် သူဌေးကြီးတစ်ဦး၏ သမီး 
ဖြစ်သည်။ အရွယ်ရောက်သောအခါ ဓမ္မဒိန္နာအားသူဌေးအမြောက်အမြားက 
ထိမ်းမြားရန် စကားကမ်းလှမ်းခဲ့ကြသော်လည်း ဗိမ္ဗိသာရမင်းက ပညာသင် 
ဖက် မိတ်ဆွေ ဝိသာခသူဌေးနှင့်သာ ဓမ္မဒိန္နာကို လက်ထပ်ပေးသည်။
ဝိသာခသူဌေးသည် အိမ်ထောင်သည်ဘဝနှင့် နေသော်လည်း 
မြတ်စွာဘုရား၏ ကျောင်းတော်သို့ မပြတ်တရားနာသွားလေ့ရှိသည်။ 
ဇနီးဖြစ်သူ ဓမ္မဒိန္နာကို မြတ်စွာဘုရားထံ၌ တရားနာလိုက်ပါရန် မကြခဏ 
ခေါ်ဖူးသော်လည်း ဓမ္မဒိန္နာသည် တစ်ကြိမ်တ်စခါမျှ မလိုက်ပါဘဲ နေခဲ့၏။
တစ်နေ့တွင် ဝိသာခသူဌေးသည် ဘုရားကျောင်းတော်သို့ သွား 
ကာ တရားကိုနာယူရာ နက်နဲသည့် ရုပ်တရားနာမ်တရားများကို နာကြားရ 
သဖြင့် ဉာဏ်နှင့်အခန့်သင့်ပြီးလျှင် အနာဂါမိဖိုလ်သို့တည်လေသည်။ ထိုသို့ 
အနာဂါမ် ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သွားသဖြင့် ဇနီးဖြစ်သူ ဓမ္မဒိန္နာနှင့် ဆက်ဆံခြင်းသည် 
ယခင်သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်စဉ်က ဆက်ဆံခြင်းမျိုးနှင့်လုံးဝမတူတော့ချေ။ 
ဓမ္မဒိန္နာအကျိုးအကြောင်းမေးမြန်းသည့်အခါဝယ် ဝိသာခသူဌေးက မိမိသည် 
အနာဂါမ်အဖြစ်ကို ရရှိပြီးဖြစ်ကြောင်း၊ သို့ဖြစ်၍ မိမိကိုမောင်ဖွားကဲ့သို့ 
အောက်မေ့၍ ဓမ္မဒိန္နာ နောက်ထပ်အိမ်ထောင်ပြုလိုက ပြုနိုင်ကြောင်းပြောပြ 
လေသည်။

ထိုအခါ ဓမ္မဒိန္နာသည် ပူဆွေးငိုယိုပြီးနောက် မခံချင်စိတ်ကြောင့် 
ဘုရားကျောင်းတော်သို့သွား၍ ဘိက္ခုနီမပြုလုပ်ပြီးလျှင် တရားကို အားထုတ် 
ရာ အာသဝေါကုန်ခမ်းသည့်ရဟန္တာမအဖြစ်သို့ရောက်ရှိသွားသည်။ အနာဂါမ် 
ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သော ဝိသာခသူဌေးမှာ ရဟန်းမပြုနိုင်သည့်အတွက် အိမ်၌ ဝတ် 
ကြောင်ဖြင့်ကျန်ရစ်လေသည်။ ထိုနောက် ဓမ္မဒိန္နာထေရီသည် ဝိသာခ 
သူဌေးအား စူဠဝေဒလ္လသုတ်ကိုဟောကြေားသည်။ 

  

ဝိသာခ သူဌေးကြီးကဲ့သို့ အနာဂါမ်အဖြစ်သို့ ရောက်သော်လည်း 
လူဝတ်ကြောင်နှင့်နေသည့် ပုဂ္ဂိုလ်များမှာ အများအပြားပင်ဖြစ်သည်။ 
ရှေးရှေးဘဝများတွင် ရဟန်းမပြုဖူးသူများ၊ သင်္ကန်းမလှူဖူးသူများသည် 
ရဟန်းဘဝကိုမရနိုင်ကြဟု အဋ္ဌကထာဆရာကြီးများက အကြောင်းပြကြလေ 
သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂)
**ဝိပဿနာတရားစင်တာ** သည် စင်္ကာပူနိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျောင်းတော်ကို ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့ပြီး စင်္ကာပူ၌ ဝိပဿနာတရားလေ့ကျင့်နိုင်မည့် အခွင့်အလမ်းထောက်ပံ့ပေးရန်နှင့် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာတိုးတက်ပြန့်ပွားစေရန် ရည်ရွယ်သည်။ ဤအဖွဲ့သည် ဂိုဏ်းဂဏအစွဲမရှိသည့် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်သည့် "Vipassana International Center (Singapore)" နှင့် ပတ်သက်မှုမရှိပေ။ ထို "Vipassana International Center (Singapore)" သည် ဆရာကြီးဦးဘခင်၏ တပည့်ဖြစ်သူ ဆရာကြီး ဦဂဂိုအင်ကာ ပြသသင်ကြားပေးသည့် ၁၀ ရက်တရားစခန်းသင်တန်းများ ကျင်းပပေးနေသည့် စင်တာတစ်ခု ဖြစ်သည်။

အကြောင်းအရာ
-----------

ဝိပဿနာတရားစင်တာကို ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် အကျိုးအမြတ်မယူသည့် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုအနေဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။ ရည်မှန်းချက်မှာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်မဟုတ်သူများအား ဓမ္မတရားလေ့ကျင့်မှုများ ပြလုပ်နိုင့်မည့် အခွင့်အလမ်းများနှင့် နေရာတစ်ခု ထောက်ပံ့ပေးရန် ဖြစ်သည်။ 

ဆရာတော် U Panditabhivamsa အပါအဝင် ထင်ရှားသည့် အကြံပေးသူများ၊ ဆရာများတို့သည် တရားစင်တာသို့ ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ အဖွဲ့သည် ကမ္ဘာနှင့်အဝှမ်း (ဥပမာ - စင်္ကာပူ၊ ဩစတြေးလျ၊ တရုတ်၊ တောင်ကိုရီးယား) တွင် တရားအားထုတ်နိုင်သည့် နေရာများစွာ တည်ရှိသည်။

ပြင်ပလင့်များ
-------------

* တရားဝင် ဝက်ဘ်ဆိုဒ်
* ဖေ့စ်ဘွတ်ခ် ပေါ်ရှိ ဝိပဿနာတရားစင်တာ

ကိုးကား
-------

1. ↑  Webadmin၊ Vipassana Singapore။ Vipassana Singapore။  2016-02-18 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  Objectives။ Vipassana Meditation Centre (Singapore)။ 9 October 2014 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  30 January 2021 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  Sayadaw U Pandita's Dharma Talks။  11 September 2014 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. ↑  Archived copy။ 7 December 2017 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  7 December 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။