**ရွှေစက်တော် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ဘေးမဲ့တော**သည် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း မကွေးတိုင်းဒေသကြီး မင်းဘူးမြို့နယ်၊ ပွင့်ဖြူမြို့နယ်၊ ငဖဲမြို့နယ်၊ စေတုတ္တရာမြို့နယ်များအတွင်းတွင် တည်ရှိပြီး ၂၁၃.၄ စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။ အပူပိုင်းခြောက်သွေ့တော အထူးသဖြင့် သန်းဒဟတ်တောများကိုလည်းကောင်း၊ အရေးကြီးသော မုန်းချောင်းနှင့် မန်းချောင်းရေဝေကုန်းတန်းများကိုလည်းကောင်း ကာကွယ် ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်ရန်ရည်ရွယ်၍ ၁၉၈၅ ခုနှစ်(မူကွဲ - ၁၉၄၀ ခုနှစ်) တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ အဓိကအားဖြင့် ရွှေသမင်(Cervus eldi) များ၏ စားကျတ်နေရာများကို ထိန်းသိမ်းရန် ရည်ရွယ်သည်။ ရွှေစက်တော် ဘေးမဲ့တော၏ မြေမျက်နှာပြင်မှာ မနိမ်မမြင့် တောင်ကုန်းတောင်တန်း ဆင်ခြေလျှောများနှင့် တတိယကပ် သဲကျောက်များ ဖုန်းလွှမ်းလျက်ရှိပြီး ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် အထက် ပေ ၃၀၀ မှ ပေ ၆၀၀ အထိ မြင့်သည်။

တည်နေရာ
-------

မြောက်လတ္တီတွဒ်၂၀°၁၂'၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၄°၃၃'၊ မင်းဘူးမြို့နယ်၊ ပွင့်ဖြူမြိုနယ်၊ ငဖဲမြို့နယ်၊ စေတုတ္တရာမြို့နယ် များအတွင်း မကွေးတိုင်းဒေသကြီးတွင် တည်ရှိသည်။

သဘာဝအရင်းအမြစ်များ
------------------

ရွက်ကြွေတော(အပေါ်ပိုင်းစိုစွတ်)၊ရွက်ကြွေတော(အပေါ်ပိုင်းခြောက်သွေ့) ရောနှောသစ်တောများ ၈၀%နှင့် ၂၀% အသီးသီးဖုံးလွှမ်းထားသည်။ ရွှေစက်တော် ဘေးမဲ့တောတွင် မြန်မာ့ရွှေသမင်များကို အဓိကထိန်းသိမ်းထားပြီး ဝက်ဝံ၊ ကျားသစ်၊ ချေ၊ တောဝက်၊ ဒေါင်း၊ မျောက်၊ တောကြောင်နှင့် ငှက်မျိုးစုံ ၁⁠၁၃မျိုး ကျတ်စားနေထိုင်ကြပြီး စွေ့ငှက်၊ နဖားကြူးငှက်နှင့် ရှားပါးကြယ်လိပ်(ခ) ဆီးချိုလိပ်(*Geochelone platynota*)တို့ကို တွေ့ရှိနိုင်သည်။ တစ်ကမ္ဘာလုံး မျိုးသုဉ်းမည့် အန္တရာယ်တွေ့ကြုံနေရသည့် တောခွေး(*Cuon alpinus*) နှင့် သင်းခွေချပ်(Sunda Pangolin (*Manis javanica*))ရှိသည်။ ထို့ပြင် ရွှေစက်တော်ဘေးမဲ့တော၌ လိပ်ပြာဇုန်များရှိပြီး လိပ်ပြာမျိုးစိတ် ၃၉ မျိုးရှိနေသည်ဟု သိရသည်။ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များ၏ သဘာဝအတိုင်းနေထိုင်ကျတ်စားမှုကို မြင်တွေ့နိုင်သည်။ ရွှေစက်တော်ဘေးမဲ့တောတွင် နို့တိုက်သတ္တဝါ(၁၄)မျိုး၊ ကုန်းနေရေနေသတ္တဝါ(၃၄)မျိုး နေထိုင်ကျတ်စားလျက်ရှိသည်။

ခြိမ်းခြောက်နေသာအန္တရာယ်များ
----------------------------

အများဆုံး ခြိမ်းခြောက်နေသောအန္တရာမှာ ဆည်များတည်ဆောက်ခြင်းနှင့် ဓာတ်အားလိုင်းကြိုးများသွယ်တန်း တည်ဆောက်ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိန်းသိမ်းရေးဧရိယာအတွင်း တောင်ယာများကို ကျူးကျော်လုပ်ကိုင် ကြခြင်းနှင့် ရှားပါး ကြယ်လိပ်များနှင့် မြန်မာနိုင်ငံမှာသာ တွေ့ရသော ရွှေသမင်များကို ရောင်းချခြင်းများဖြစ်သည်။ သစ်ခိုးထုတ်မှုများလည်းရှိနေသေးသည်။

ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်းလုပ်ငန်းများ
---------------------------------------

ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် သတ္တဗေဒဌာနမှ ရှားပါးတိရစ္ဆာန်များ နှင့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားခြင်းတို့ကို လေ့လာခဲ့သည်။

ခရီးသွားလုပ်ငန်းများ
--------------------

ထိန်းသိမ်းထားသော မြေနေရာအတွင်း၌ စက်တော်ရာဘုရားတည်ရှိကာ နိုင်ငံသားနှင့် နိုင်ငံခြားသားစုစုပေါင်း ၂၀၀,၀⁠၀၀ ခန့်နှစ်စဉ်လည်ပါတ်လေ့ရှိသည်။

### လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး

* ရန်ကုန်-ပြည်-ရွှေစက်တော် ကားဖြင့်(၃၁၇)မိုင်
* ရန်ကုန်-မကွေး-ရွှေစက်တော် ကားဖြင့်(၃၆၄)မိုင်

### ကြည့်ရှုလေ့လာနိုင်သောအခွင့်အလမ်းများ

* မြန်မာ့ရွှေသမင်များ၏ သဘာဝနေထိုင်ကျက်စားမှု အခြေအနေများ လေ့လာ နိုင်ခြင်း၊
* အင်တိုင်းတောနှင့် သန်းဒဟတ်တောများကို လေ့လာနိုင်ခြင်း၊
* သားငှက် တိရစ္ဆာန်မျိုးစုံကို လေ့လာနိုင်ခြင်း၊
* ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား၏ ခြေတော်ရာကို ဖူးမြော် နိုင်ခြင်း၊
* မြန်မာ့ မျိုးရင်းဖြစ်သော ကြယ်လိပ်၏ သဘာဝနေထိုင်ကျက်စားမှု အခြေအနေများလေ့လာနိုင်ခြင်း၊
* တိုင်းရင်းသားချင်းလူမျိုးများ၏ ဓလေ့ထုံးစံ များကို လေ့လာ နိုင်ခြင်း။

ကိုးကား
-------

1. မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများကြွယ်ဝမှု၊ သစ်တောဦးစီးဌာန  Archived 23 October 2014 at the Wayback Machine.
2. လောကနန္ဒာတောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ဘေးမဲ့တော[*လင့်ခ်သေ*]
3. /ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန Archived 8 August 2014 at the Wayback Machine.
4. Report: Myanmar Protected Area (2011)

1. ↑  မြဝတီနေ့စဉ်သတင်းစာ(၁၊မတ်။၂၀၁၅)

| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
မြန်မာနိုင်ငံရှိ သဘာဝ ထိန်းသိမ်းရေး နယ်မြေများ |
| --- |
| အမျိုးသားဥယျာဉ်များ | 
* အလောင်းတော်ကဿပ
* လှော်ကား
* ခါကာဘိုရာဇီ
* အင်ခိုင်ဘွမ်
* လန်ပိကျွန်း
* နတ်မတောင်
* ပုပ္ပါးတောင်
* တနင်္သာရီ
* လေညာ
* နံ့သာကျွန်း

 |
| ဘေးမဲ့တောများ | 
* ချပ်သင်း
* ဟူးကောင်းချိုင့်ဝှမ်း
* အင်းတော်ကြီး
* အင်းလေးကန်
* မိန်းမလှကျွန်း
* မိုးယွန်းကြီးအင်း
* ရခိုင်ရိုးမ
* ရွှေစက်တော်
* ထမံသီ
* ကေလာသ
* ဖုန်ကန်ရာဇီ
* ကျောက်ပန်းတောင်
* ကျိုက်ထီးရိုး
* ဝက်သည်းကန်
* မြောက်ဇာမရီ
* လောကနန္ဒာ
* သမီးလှကျွန်း
* မင်းစုံတောင်
* မင်းဝံတောင်
* မော့စ်ကော့ကျွန်း
* မူလာရစ်
* ပိတောင်
* ရွှေဥဒေါင်း
* ကဟီးလူ
* ပန်းလောင်နှင့် ပြဒါးလင်းဂူ- ဘွမ်ဖာဘွမ်
* တောင်ကြီး
* ပြင်ဦးလွင်
* တနင်္သာရီ
* လွိုင်မွေ
* ပါစာ

 |
| တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်များ | 
* ဆာဖာရီဥယျာဉ်
* နေပြည်တော်
* ရန်ကုန်
* မန္တလေး

 |
| ဥယျာဉ်များ | 
* ကန်တော်ကြီး
* စိမ့်ရေ သစ်တောဥယျာဉ်

 |
| ဆင်စခန်းများ | 
* မြိုင်ဟေဝန်
* ဖိုးကျား
* ဝင်္ဂဘော်ဆင်စခန်း
* မှော်ယောကြီးဆင်စခန်း
* ဆင်ဆေးရုံ

 |