**ရခိုင်မုန့်တီ**သည် ရခိုင်လူမျိုးများ၏ ရှေးရိုးရာအစားအစာတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ နေ့စဉ် မုန့်ပဲသရေစာ၊ နံနက်စာ၊ နေ့လယ်-ညနေ အဆာပြေအစားအစာအဖြစ် စားသုံးလေ့ရှိကြပြီး အလှူများတွင်လည်း ထည့်သွင်း လှူဒါန်းလေ့ရှိကြသည်။ ရခိုင်လူမျိုးတို့၏ ရိုးရာအစားအစာများထဲမှ မြန်မာလူမျိုးတို့ အကြိုက်ဆုံးအစားအစာထဲတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်ပြီး ရခိုင်မုန့်တီကို အာပူလျှာပူနှင့် ရိုးရိုးရခိုင်မုန့်တီ၊ ရခိုင်မုန့်တီသုပ် ဟူ၍ အမျိုးမျိုးပြုလုပ် စားသုံးနိုင်သည်။ ရခိုင်မုန့်တီတွင် ပါဝင်တတ်သော ပစ္စည်းများနှင့် ရခိုင်မုန့်တီချက်ပြုတ်နည်းကို အောက်ပါအတိုင်း လေ့လာနိုင်သည်။

### ပါဝင်ပစ္စည်းများ

* (၁) မုန့်ဖတ်
* (၂) ငါးရွှေ သို့မဟုတ် ငါးလိပ်ကျောက် သို့မဟုတ် ငါးကြင်း
* (၃) ဆား
* (၄) ငါးပိ
* (၅) ငရုတ်ကောင်း
* (၆) ကြက်သွန်ဖြူ
* (၇) ပတဲကော (မထည့်ဘဲလည်း ချက်နိုင်သည်။)
* (၈) ပဲကြော် (သို့) ငါးဖယ်ဆုပ်
* (၉) နံနံပင်
* (၁၀) ကြက်သွန်နီပါးပါးလှီး (ကြက်သွန်နီကြော်)
* (၁၁) အာပူလျှာပူ (ငရုတ်သီးချက်)
* (၁၂) မန်ကျည်းသီး/မရန်းသီး အချဉ်ရည် (သို့) ရှောက်သီး / သံပရာသီး

### ရခိုင်မုန့်တီချက်နည်း

အထက်ပါပစ္စည်းများ အစုံအလင်ရရှိပါက ငါးရွှေ သို့မဟုတ် ငါးလိပ်ကျောက် သို့မဟုတ် ငါးကြင်း အား ရေစင်အောင်ဆေးပြီး ရေတစ်ဆူစာ ပြုတ်ပါ (သို့) ကင်ပါ ။ ပြုတ်ထားသော / ကင်ထားသောငါးကို အရိုးနှင့် အရေခွံစင်အောင် ပြုလုပ်ပြီး အသားလုံးလေးများဖြစ်အောင် လက်ဖြင့်လုံးပါ။ (ငါးအသားလုံးအနည်းငယ်ကို ငရုတ်သီးချက်အတွက်ချန်ထားပါ။) ပြီးပါက လူအနည်းအများအပေါ်လိုက်၍ အနေတော်ဒယ်အိုးဖြင့် ရေနွေးအိုးကို ပွက်ပွက်ဆူအောင်တည်ထားပါ။ ပတဲကော အပင်နှင့်အမြစ်ကို မကြေတကြေထောင်းပြီး ရေနွေးအိုးစတည်ကတည်းကထည့်ပါ။ ငရုတ်ကောင်းအား ညက်ညက်ထောင်းပါ။ ပြီးလျှင် ကြက်သွန်ဖြူကို မညက်တညက်ထောင်းပြီး ရေနွေးပွက်ပွက်ထဲသို့ ငရုတ်ကောင်းနှင့် အတူထည့်ပါ။ (ကြက်သွန်ဖြူအခွံမနွှင်ဘဲ ထည့်ပါက ပို၍မွှေးပျံ့သောရနံ့ကိုရရှိပါမည်။) ငါးပိ အနေတော်(လိုအပ်သလို အနည်းအများ ထည့်နိုင်သည်)၊ ဆား၊ အချိုမှုန့် (သို့) ပုစွန်ခြောက်မှုန့်ကိုထည့်ပြီး အိုးအဖုံးကို ဆယ့်ငါးမိနစ်ခန့် ဖုံးအုပ်ထားပါ။ ငါးအသားတုံးလေးများကို ထည့်ပါ။ ဟင်းရည်ဆူပွက်လာသည်အထိထားပြီး အရသာအနေတော်ဖြစ်ပါက မုန့်တီဟင်းရည်အဖြစ် (ပါးပါးလှီးထားသော ကြက်သွန်နီထည့်နိုင်) နံနံပင်၊ကြက်သွန်နီကြော်၊ မုန့်ဖတ်၊ ပဲကြော် (သို့) ငါးဖယ်ဆုပ်၊ မန်ကျည်းသီးအချဉ်ရည် တို့နှင့် တွဲဖက် သုံးဆောင်နိုင်သည်။

မုန့်တီလျှာပူအာပူ သို့မဟုတ် ရခိုင်မုန့်တီသုပ် စားသုံးလိုပါက ငရုတ်သီးချက်(သို့) ငရုတ်သီးထောင်း ပြုလုပ်ပေးရပါမည်။

### ရခိုင်မုန့်တီအသုပ်

မုန့်ဖတ်အနည်းငယ်တွင် အာပူလျှာပူငရုတ်သီးထောင်း (သို့) အာပူလျှာပူငရုတ်သီးချက် ကို အနေတော်ထည့်ပါ။ ဆား၊ အချို့မှုန် နှင့် မန်ကျည်းမှည့်ရည် အနေတော်ထည့်ပြီး သမအောင်မွှေပြီးပါက နံနံပင်၊ ပါးပါးလှီးထားသော ကြက်သွန်နီ၊ ကြက်သွန်ကြော်၊ ငါးဖယ်၊ ပဲကြော် တို့နှင့် ရောစပ်စားသုံးနိုင်သည်။ (အရည်ချွဲချွဲသုပ်ထားသော ရခိုင်မုန့်တီအသုပ်ကို စားသုံးလိုပါက အာပူလျှာပူ ငရုတ်သီးချက် ပြုလုပ်ရန်နှင့် ပုံမှန်အသုပ်စားသုံးလိုပါက အာပူလျှာပူ ငရုတ်သီးထောင်းကို သုံးနိုင်သည်။)

#### အာပူလျှာပူ ငရုတ်သီးထောင်း ပြုလုပ်နည်း

ငရုတ်သီးအစိမ်းအနည်းငယ်နှင့်အတူ ငါးပိအနည်းငယ်ကို မီးဖုတ်ပြီး၊ ငရုတ်ကောင်းအနည်းငယ်၊ ကြက်သွန်ဖြူတို့အား ခပ်ညက်ညက် ဖြစ်အောင် ရောပြီးထောင်းပါက ရခိုင်မုန့်တီအသုပ်တွင် ထည့်သွင်းစားသုံးရန် အဆင်သင့်ဖြစ်သော ငရုတ်သီးထောင်းကို ရရှိပြီဖြစ်သည်။

#### အာပူလျှာပူ ငရုတ်သီးချက် ပြုလုပ်နည်း

အိုးအသေးတစ်လုံးထဲတွင် အာပူလျှာပူငရုတ်သီးထောင်း၊ ချန်ထားသော ငါးအသားလုံးအနည်းငယ်နှင့် မုန့်တီဟင်းရည်အနည်းငယ်ကို မပျစ်မကြဲဖြစ်အောင် ထည့်၍ တစ်ဆူစာတည်ပြီး ကျက်ပါက ငရုတ်သီးချက် ရရှိပြီဖြစ်သည်။ ငရုတ်သီးချက်ကို မုန့်တီအရည်ထဲ ထည့်၍လည်းကောင်း၊ မုန့်တီသုပ်အဖြစ်လည်းကောင်း ပြုလုပ်၍ စားသုံးနိုင်သည်။

#### ငါးမှုန့် ပြုလုပ်နည်း

ငါးရွှေ၊ ငါးကြင်း ကိုယ်နှစ်သက်ရာ ငါးမှုန့်ပြုလုပ်ရန်သင့်တော်သည့် ငါးတစ်မျိုးကို ပြုတ်ပါ။ ရေဆူပါက အရေခွံနှင့် အရိုးစင်အောင်နွှင်ပြီး အသားသတ်သတ်ဖယ်ထားပါ။ ဒယ်အိုးတွင်ဆီအနည်းငယ်ထည့်ပြီး ဆီဆူပါက နနွင်းမှုန့်အနည်းငယ်ကိုထည့်မွှေပါ။ နနွင်းမှုန့်ကျက်သည့်အနံ့ရပါက အသားသတ်သတ်ဖယ်ထားသော ငါးများကိုထည့်ပါ။ ဆားအနည်းငယ် ထည့်မွှေပြီး ငါးမှုန့်လေးများကြွပ်ရွလာသည်အထိ မွှေပြီးပါက အဆင်သင့်ထည့်ပြီးစားသုံးနိုင်သော ငါးမှုန့်ကိုရပြီဖြစ်သည်။ ငါးမှုန့်ပြုလုပ်ရာတွင် ငါးရွှေ၊ ငါးကြင်း စသည့် ကိုယ်နှစ်သက်ရာငါးကို ကင်ခြင်းဖြင့်ပြုလုပ်ပါက ဟင်းရည်အနံ့သင်းသင်းကို ရရှိနိုင်သည်။

#### မန်ကျည်းသီးအချည်ရည် ပြုလုပ်နည်း

မန်ကျည်းသီးတောင့်အစိမ်း (၂)တောင့်၊ (၃)တောင့်ခန့်ကို အခွံမခွာဘဲ ရေနွေးဆူဆူထဲတွင် ဆယ်မိနစ်ခန့်ထည့်ပြုတ်ပါ။ မန်ကျည်းသီးတောင့်များ နူးလောက်သည့်အချိန်တွင် မန်ကျည်းသီးတောင့်များကို ရေထဲမှ ဆယ်ယူပြီး ပန်းကန်လုံးတစ်ခုထဲသို့ ပြောင်းထည့်ပါ။ ထိုပန်းကန်လုံးထဲသို့ ရေနွေးသုံးပုံတစ်ပုံခန့်ထည့်ပြီး မန်ကျည်းသီးတောင့်များကို ဟင်းခပ်ဇွန်းဖြင့် လိုသလောက်ချေပေးပါ။ သင့်တော်သည့်အချဉ်အရသာ အနေတော်ရလျှင် မုန့်တီထဲ ထည့်ပြီး စားသုံးနိုင်သည်။

#### ငါးဖယ်ဆုပ်ကြော် /ငါးဖယ်လုံးကြော်ပြုလုပ်နည်း

ရခိုင် အခေါ် ငါးညို့ (သို့မဟုတ်) ငါးဖယ်ငါးကို ရေစင်အောင်ဆေးပြီး အလယ်ကျောရိုးဘေးဘက်မှနေ၍ တစ်ဖက်တစ်ချက်ခြမ်းပြီး အလယ်ကျောရိုးကို ဖယ်ထုတ်ပါ။ ဘေးတစ်ဖက်တစ်ချက်ရှိ အသားများကို ဇွန်းဖြင့် အရိုးလွတ်အောင် ခြစ်ပါ။ ရရှိလာသော အသားများကို ငရုတ်ဆုံထဲတွင် စေးကပ်သည်အထိနာနာထောင်းပေးပြီး ပျော့ပျောင်းစေးကပ်သည့်အနေအထားရပါက ပန်းကန်လုံးတစ်လုံးထဲတွင် ထည့်ပြီးဖယ်ထားပါ။ ချင်းအနည်းငယ်ကို သေချာညက်အောင်ထောင်းပြီး ထောင်းထားသော ငါးဖယ်အသားများတွင် ထည့်ပါ။ ဆားအနည်းငယ်၊ ကြက်သားမှုန့်အနည်းငယ်၊ နနွင်းမှုန့်အနည်းငယ် (ထည့်သည်ဆိုရုံ) ထည့်ပြီး ငါးဖယ်အသားများတွင် နှံ့သည်အထိ နယ်ပေးပါ။ နယ်ထားသော ငါးဖယ်အလုံး (သို့မဟုတ်) ငါးဖယ်ဆုပ် ကိုလက်ဖြင့် လိုသလို ပုံစံပြုလုပ်၍ ပန်းကန်ပြားပေါ်တွင် တင်ထားပါ။ ပြီးလျှင် မီးဖိုတွင် ဆီအိုးတည်ပြီး ဆီဆူပါက ငါးဖယ်လုံး (သို့) ငါးဖယ်ဆုပ်များကို ဒယ်အိုးတွင် နေရာအကျယ်ကိုလိုက်၍ လိုအပ်သလို ထည့်ကြော်ပြီးပါက မုန့်တီတွင် ထည့်သွင်းစားသုံးနိုင်သော ငါးဖယ်ဆုပ်ကြော် (သို့မဟုတ်)ငါးဖယ်လုံးကြော်ကို ရရှိနိုင်ပြီဖြစ်သည်။

#### ရခိုင်မုန့်တီနှင့် တွဲဖက်စားသုံးနိုင်သော အရာများ

* (၁) ပဲကြော်
* (၂) ငါးဖယ်ဆုပ်ကြော် (သို့မဟုတ်) ငါးဖယ်လုံးကြော်
* (၃) ဘူးသီးကြော်အပြား (ဘူးသီးအချောင်းသေးသေးလေးများကို မုန့်နှစ်နှင့်ရောစပ်ကာ အပြားလိုက်ကြော်ထားသော ဘူးသီးကြော်)
* (၄) ငါးမှုန့် (မှတ်ချက်။ ငါးမုန့်ကြော်မဟုတ်ပါ)
* (၅) မန်ကျည်းသီးအချဉ်ရည်

  


| * ရှု
* ပြော
* ပြင်

* မြန်မာအစားအသောက်

 |
| --- |
| ဗမာ | 

|  |  |
| --- | --- |
| အသုပ် | 
* ခေါက်ဆွဲသုပ်
* ဂျင်းသုပ်
* ထမင်းသုပ်
* နန်းပြားကြီးသုပ်
* နန်းကြီးသုပ်
* နို့ထမင်း
* ပုဇွန်ချဉ်သုပ်
* ပုဇွန်သုပ်
* ပြာထုပ်
* မုန့်တီသုပ်
* ခိုတောင်မုန့်တီ- မန်ကျည်းရွက်သုပ်
* မြမန်းသုပ်
* မြင်းခွာရွက်သုပ်
* ရှောက်သီးသုပ်
* လက်ဖက်သုပ်
* လက်သုပ်စုံ
* သင်္ဘောသီးသုပ်
* သရက်စိမ်းသုပ်
* ငါးရံ့ပလူရွက်သုပ်
* မြူရွက်သုပ်
* ကြောင်ရှာပွင့်သုပ်
* မြင်းခွာရွက်သုပ်- မယ်ဇလီဖူးသုပ်

 |
| ထမင်းဟင်း | 
* ကစီ
* ဆီထမင်း
* ထမနဲ
* အုန်းထမင်း
* ဆီပြန်
* သနံပြည်
* ထမင်းကြော်
* စိုးမြင့်ကြော်
* သင်္ကြန်ထမင်း

 |
| ခေါက်ဆွဲ | 
* ကပ်ကြေးညှပ် (ထားဝယ်)‌
* ကြာဆံဟင်း
* ကြာဆံဟင်းခါး
* ကြာရိုးဟင်းခါး
* ကြေးအိုး
* မုန့်ဟင်းခါး
* ရွှေတောင်ခေါက်ဆွဲ
* အုန်းနို့ခေါက်ဆွဲ

 |
| ငါးပိ | 
* ငါးပိ (စိမ်းစားငါးပိ
* ဆုံထုံးငါးပိ
* ဓမင်ငါးပိ
* ပုစွန်ငါးပိ
* ရေကျိုငါးပိ
* သုံးဆုံငါးပိ)
* ငါးပိကြော်
* ငါးခြောက်
* ငါးပိချက်
* ဗာလချောင်

 |
| အကြော်စုံ | 
* ပဲကပ်ကြော်
* မန္တလေးပဲကြော်
* ဘူးသီးကြော်
* ငှက်ပျောကြော်
* ပုစွန်ခွက်ကြော်- မြင်းခွာရွက်ကြော်

 |

 |
| တရုတ် | ခေါက်ဆွဲ
* ကော်ပြန့်စိမ်း
* ကော်ပြန့်ကြော်
* ကော်ရည်ခေါက်ဆွဲ
* ကောက်ညှင်း
* ကုန်း‌ဘောင်ကြီး
* ဆီချက်ခေါက်ဆွဲ
* ဆန်ပြုတ်
* ပဲပြား
* ထမင်းကြော်
* ပေါက်စီ
* ပန်းသေးခေါက်ဆွဲ
* ဖက်ထုပ်
* ပီကင်းဘဲကင်
* မြီးရှည်
* မြူစွမ် (မီဆွမ်)
* ဝက်သားတုတ်ထိုး
* ဝက်သားကောက်ညှင်းထုပ် အစိမ်းကြော်
* အီကြာ‌ကွေး
* ချိုချဉ်ကြော်
* ဝက်အူချောင်း
* ခေါက်ဆွဲကြော်
* ကြာဆံကြော်
* ထမင်းကြီးကြော်
* ထမင်းပေါင်း
* အော်ကွေ့ကြည်
 |
| ကုလားအစားအစာ | 
* ပဲကုလားဟင်း
* ချပါတီ
* စမူဆာ
* စမူဆာသုပ်
* တိုရှည်
* ထောပတ်ထမင်း
* ထပ်တစ်ရာ
* ဒံပေါက်
* နံပြား
* ပလာတာ
* ပူရီ
* ဘယာကြော်
* မတ်ပဲကြော်
* သီးစုံချဉ်ရည်
* ပဲထမင်း
* သရက်သီးသနပ်
* မရမ်းသီးသနပ်
* သံပုရာသီးသနပ်

 |
| ရှမ်းအစားအစာ | 
* ကောက်ညှင်းပေါင်း
* ခေါပုပ်
* ချဉ်ဖတ်
* ထမင်းချဉ်
* ရှမ်းခေါက်ဆွဲ
* ရှမ်းတိုဟူး
* လက်ဖက်သုပ်
* ဝက်သားချဉ်
* မုန်ညှင်းချဉ်
* ရှမ်းမြီးရှည်
* တိုဟူးနွေး
* ဝက်သားမျှစ်ချဉ်
* ငါးဒုက္ခ
* ငါးထမင်းနယ်
* ပဲပုပ်
* ရှမ်းဟင်းထုပ်
* တိုဟူးကြော်

 |
| ရခိုင်အစားအစာ | 
* ကြာဆံသုပ်
* ခရမ်းသီးငါးခြောက်ချက်
* ငှက်ပြောသီးပုံ
* ငပိထောင်း
* စောလှိုင်မုန့်
* စွပ်နှမ်း
* မုန့်တီ

 |
| မွန်အစားအစာ | 
* သင်္ကြန်ထမင်း
* ထမနဲ
* ငှက်ပျောပေါင်း
* မုန့်ဟင်းခါးအစို
* ဒူရင်းယို
* ငါးပေါင်းထုပ်

 |
| အချိုပွဲ | 

|  |  |
| --- | --- |
| မုန့် | 
* ကျောက်ကြော
* ခေါက်မုန့်
* ဆနွင်းမကင်း
* ညာတရံ
* ထိုးမုန့်
* နှမ်းဖတ်
* နှမ်းဖတ်ချစ်
* ပသျှူးမုန့်
* ပဲဖတ်
* ဘိန်းမုန့်
* မရွေးမုန့်
* မုန့်ကြက်အူ
* မုန့်ကျွဲသည်း
* မုန့်ဆပ်သွားဖူး
* မုန့်လက်ဆောင်း
* မုန့်လင်မယား
* မုန့်လုံးကြီး
* မုန့်လုံးရေပေါ်
* မုန့်သိုင်းခြုံ
* မုန့်အိုးကင်းကပ်
* ထန်းသီးမုန့်
* ရွှေကြည်မုန့်
* ရွှေထမင်း
* ရွှေရင်အေး
* ဝါဖတ်
* မုန့်စိမ်းပေါင်း
* သကြားဆူးပေါက်
* အေးမုန့်
* မုန့်ကုလားမဲ
* ရေမုန့်
* မုန့်ပျားသလက်
* မုန့်လက်ကောက်
* မုန့်ဗိုင်းတောင့်- မုန့်ဖက်ထုပ်(ဌာပနာထုပ်)-ခဲလံကျည်တောက် (ကောက်ညှင်းကျည်တောက်)-ငချိတ်ပေါင်း

 |
| ကုလားမုန့် | 
* ကတွတ်မုန့်
* ခါဂျာ
* ဂျလေဘီ
* ဆေးကုလားမ
* ဒိန်ချဉ်
* နံကထိုင်
* ဖာလူဒါ
* မလိုင်လုံး
* ရှာလပတ်ရည်
* လဒူမုန့်
* ဟာလဝါ
* အနုဆုပ်

 |
| အခြားမုန့် | 
* လမုန့်
* အန်စာမုန့်
* ခေါပျဉ်
* နန်းကထိ (သာခွေယိုင်)

 |

 |
| အဖျော်ယမကာ | 
* ပဲရည်
* ထန်းရည်
* အဖျော်
* ဖျော်ရည်
* နို့
* အုန်းနို့
* ဘီယာ
* ကြံရည်
* လက်ဖက်ရည်ကြမ်း
* အရက်
* တောအရက်
* အရက်ဖြူ
* အုန်းရည် -ခေါင်ရည်

 |