recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
ချက်ကြောင့် **Saudi Pro League** (**SPL**)၊  သည် **Roshn Saudi League** (**RSL)**  သည် ဆော်ဒီဘောလုံးလိဂ်စနစ်တွင် ဘောလုံး အများဆုံးခွဲဝေမှုဖြစ်သည်။

ပြိုင်ပွဲ၏ပထမရာသီသည် 1976-77 ရာသီ ဖြစ်သည်။  လိဂ်ပြိုင်ပွဲကို စတင်ကျင်းပသည့်ရာသီမှ ၁၉၈၉-၉၀ ရာသီအထိ အလှည့်ကျပြိုင်ပွဲ အဖြစ် ဆော်ဒီဖက်ဒရေးရှင်းမှ ဘောလုံးလိဂ်ပြိုင်ပွဲတစ်ခုတွင် ဘုရင့်ဖလားနှင့် ပေါင်းစည်းကာ ရွှေသေတ္တာများ ထပ်မံထည့်သွင်းရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ Golden Box သည် ပုံမှန်လိဂ်ရာသီ၏ ထိပ်ဆုံးလေးသင်းကြား ကစားသည့် ရာသီအဆုံးသတ်ပြိုင်ပွဲဖြစ်သည်။ အဆိုပါအသင်းများသည် ဆော်ဒီအာရေးဗီးယား၏ ချန်ပီယံဆုကို ရယူရန်အတွက် ဆီမီးဖိုင်နယ်အဆင့်တွင် ကစားရမည်ဖြစ်သည်။ လိဂ်သည် ၂၀၀၇-၀၈ ရာသီတွင် အလှည့်ကျစနစ်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့သည်။

AFC Champions League တွင် ၎င်း၏အသင်းများမှ အောင်မြင်ပြီး တသမတ်တည်း စွမ်းဆောင်နိုင်မှုများကြောင့် အာရှတွင် အမြင့်ဆုံးကိန်းဂဏန်းအဖြစ် ပုံမှန်သတ်မှတ်ခံရသည်။ Al-Hilal သည် ၎င်း၏သမိုင်းတစ်လျှောက် ချန်ပီယံ ၁၈ ကြိမ်နှင့် အအောင်မြင်ဆုံးအသင်းဖြစ်ပြီး 2021-22 တွင် ချန်ပီယံဆုကို ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ Al-Ahli ၊ Al-Ittihad နှင့် Al-Nassr တို့သည်လည်း လိဂ်တွင် အအောင်မြင်ဆုံးအသင်းအချို့ဖြစ်သည်။

2023 ခုနှစ်မှ စတင်ကာ လိဂ်သည် ငွေကြေးအမြတ်အစွန်းများသော စာချုပ်များမှတစ်ဆင့် ဥရောပလိဂ်များမှ ထိပ်တန်းကစားသမားအများအပြားကို ဆွဲဆောင်ကာ ကြယ်ပွင့်အဆင့်ရှိလိဂ်တစ်ခုဖြစ်လာခြင်းကြောင့် နိုင်ငံတကာတွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ထိတွေ့မှုများ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ Saudi Vision 2030 အစီအစဉ်၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် နိုင်ငံ၏ အများပြည်သူရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုရန်ပုံငွေသည် တည်ထောင်သူလေးဦး ( Al-Ahli ၊ Al-Ittihad ၊ Al-Hilal နှင့် Al-Nassr ) တွင် ရှယ်ယာ 75% ကို ရယူခဲ့သည်။

1. ↑  အာရပ်: دوري المحترفين السعودي‎; The logo also used "MBS" as an abbreviation for the MBS Pro League (Prince Mohammad Bin Salman Professional League) until the 2021-22 season.
2. ↑  အာရပ်: دوري روشن السعودي‎; *Dawri Rushan as-Suʿūdī*

1. ↑  Live Scores – Clubs: Al Hilalclub\_hint=Al Nassr။ FIFA။ August 1, 2009 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။
**မဏိဩဃပင်**၏ ဇီဝဗေဒအမည်မှာ *Carallia brachiata Merr* ဖြစ်သည်။

ပုံသဏ္ဌာန်
----------

အပင်
----

မဏိဩဃပင်သည် အပင်ကြီးမျိုးဖြစ်၍ ပေ ၈၀ ခန့် မြင့်သော အမြဲ စိမ်း သစ်မာ ပင်ကြီး မျိုး ဖြစ်သည်။ အခေါက် ထူသည်။ အပွေး ညိုဝါရောင် ရှိ၏။ အကိုင်း အခက် များသည် မျက်နှာချင်း ဆိုင်၍ ဖြန့်ကားလျက် ထွက်၏။ အခေါက် အတွင်း သားများ ၌ အက်ကြောင်း များစွာ ရှိ၏။ ပင်စည်၏ လုံးပတ်မှာ ၆ ပေမှ ၇ ပေထိရှိ၍ မြန်မာနိုင်ငံ မြေညီသစ်တောများ၌ အတော်များများ တွေ့ရသော အပင်မျိုးဖြစ်သည်။

### အရွက်

ရွက်ဆိုင် ထွက်သည်။ ရွက်ထိပ် ချွန်ပြီး ရွက်ရင်း သွယ်သည်။ အရွက် သားရေ ကဲ့သို့ ထူပြီး ပြောင်ချော နေ၏။ ရွက်နား တွင် သေးငယ်သော ခွေးသွား စိပ် ကလေးများ ရှိသည်။

### အပွင့်

ပန်းပွင့် သေးငယ်သည်။ ဝါဖန့် ဖန့် အရောင်ရှိသည်။

### အသီး

အသီး အနီရောင် ရှိပြီး ငယ်၍ လုံး၏ ၊ အသား ထူ၏ ၊ အစေ့ ၁-၂ စေ့ ပါ၏။
မဏိဩဃပင်၏ အခေါက် ၊အသီးများကို အသုံးပြုနိုင်သည်။ ယင်းအပင်သည် မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့ အပြား တွင် ပေါက်ရောက်သည်။ အထူး သဖြင့် မြစ်ချောင်း အနီး အနား နှင့် ပင်လယ် ကမ်းခြေ ဒေသ များတွင် သဘာ၀ အလျောက် ပေါက်ရောက်သည်။

အသုံးပြုပုံ
-----------

မြန်မာ ဆေးကျမ်း များ အလိုအရ မဏိဩဃ သည် သွေးကို ငြိမ်းစေ တတ်သည်။ လေကို ကြေစေ တတ်သည်။ သွေးဖောက်ပြန် ခြင်းကို ငြိမ်းစေသည်။ ကူးစက်တတ်သော ရောဂါများ ကူးစက်ခြင်း မှ ကာကွယ် နိုင်သည်။ အခေါက်ကို မျက်စိ စပ်သော ရောဂါ များ ၌ အတွင်းဆေး အဖြစ် အသုံးပြု ရသည်။ ကျောက် ရောဂါ၌ လည်းကောင်း ကူးစက် တတ်သော ရောဂါများ မကူးစက် နိုင်ရန် လည်းကောင်း သုံးသည်။ သွေးဆေး ၊ ငန်းဆေး ဖော်စပ် ရာတွင် ၎င်းကို ထည့်သွင်း အသုံးပြု၏။ အခေါက် ကို သွေး၍ လိမ်းသော် ယားယံခြင်း ပျောက်၏။ အသီးကို ထိခိုက် ၍ ဖြစ်သည့် ပြည်တည်သော အနာများ အတွက် သုံးသည်။

အပင်ကို ခုတ်လှဲပြီးသည့်နောက် သစ်လုံးသည် လျင်မြန်စွာ အက်ကွဲလွယ်သည်။ သစ်သားအရောင်မှာ နီကြန်ကြန် ဖြစ်၍ ဖယောင်းမှိုင်း တိုက်ပေးခြင်းဖြင့် အရောင်ညိုမှိုင်း၍ လာစေနိုင်သည်။ သစ်သားတွင် အကွက်အစက်များ ပေါ်ထွက်လျက် ရှိရာ လှပသော အသားဖြစ်သည့်ပြင် ပြုပြင်ရလည်း လွယ်ကူသည်။

မာ၍လှပသော သစ်သားဖြစ်သောကြောင့် ဘီရိုကဲ့သို့အဆက် အစပ်များသော အိမ်အသုံးအဆောင်များ လုပ်ရန်နှင့်ကြမ်းပြင်အလှခင်းရန်အတွက် အလွန်အသုံးကျလေသည်။ ထို့ပြင် မှန်ကူကွက်ပုံ တပ်ဆင်ရာ၌ လည်းကောင်း၊ ဝက်မှင်ဘီးခုံများ ပြုလုပ်ရာ၌ လည်းကောင်း၊ အခြားအလှအပအတွက် သစ်သားဖြင့် တန်ဆာ ဆင်ရာ၌ လည်းကောင်း အသုံးဝင်သော သစ်သားဖြစ်သည်။

မဏိဩဃသားသည် အသားကျစ်၍ မာသည့်ပြင် လေးသောကြောင့် အချို့ဒေသများတွင် ဆန်ဖွပ်ကျည်ပွေ့ပြုလုပ်ကြသည်။ အခေါက်နှင့် အမြစ်သည် ဆေးဖက်ဝင်သဖြင့် ဗိန္ဒောဆရာများ အသုံးပြုသည်ဟု ဆိုသည်။ တနင်္သာရီ တောင်ပိုင်း၌ မဏိဩဃပင်ကို ယတ်ပင်ဟု ခေါ်ကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  theplantlist.org
2. ↑
3. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၈)
ဒေါနပန်းသည် လှပသော ပန်းပွင့်လေးများ မဟုတ်ပါ။ သပြေပန်းကဲ့သို့ အရွက်များသာ ရှိပြီး မွှေးပျံ့သော ရနံ့ ရသည့်ပန်း ဖြစ်သည်။ တခြားသော အရွက်များကဲ့သို့ မဟုတ်ပဲ ငွေဖြူရောင် အမွှေးလေးများ ဖုံးနေသောကြောင့်
အရွက်များသည် မီးခိုးရောင် သို့မဟုတ် အဖြူရောင် သန်းနေကြသည်။ ရာသီအလိုက် ပွင့်သော ၁၂ လ ရာသီပန်း ဖြစ်သည်။ 

Dried davana plant used as aromatic bouquet.
မျိုးရင်းသည် နေကြာမျိုးရင်း ဖြစ်သည်။ မျိုးကွဲများထဲ၌ အများစုသည် ရနံ့ရှိသော ပင်​ပျော့သာ ဖြစ်သည်။ ဒေါနပန်းသည် ရေနည်းခံပင် အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဘုရားပန်းအဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ဒေါနပန်းများပွင့်ချိန် အိန္ဒိယ နတ်ဘုရားတပါး ဖြစ်သည့် ရှိဘ နတ်ဘုရားကို သစ္စာ တရားဖြင့် ပေးအပ်ပူဇော်ကြသည်။ ဒေါနပန်းသည် lord of Shiba ရှိဘ နတ်ဘုရား၏ အနှစ်သက်ဆုံး ပန်းတမျိုးလည်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ဒေါနပန်းကို ပန်းစည်းများ၊ ပန်းကုံးများ ပြုလုပ်ရာတွင် ပန်းအခြောက်များ၊ အစိုများဖြင့် ရောကာ အသုံးပြုကာ အလှဆင်ကြပါသည်။ 

ဒေါနအရွက်များ မွှေးရခြင်းမှာ နံ့ထွက်ဆီတမျိုး ဖြစ်သော davana oil က အဓိက ပါဝင်ပစ္စည်းအဖြစ် အပင်၌ ရှိနေခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်‌။ ဒေါနပင်မှ စစ်ထုတ်ယူထားသော ဒေါနဆီ (aniviral)သည် တန်ဖိုးကြီးမားပြီး အလွန်အသုံးဝင်ပါသည်။ အဆီကို သင်းပျံ့ပြီး ချိုမြသည့် သစ်သီးရနံ့ရစေသော ရေမွှေးပြုလုပ်ရာတွင် အသုံးပြုပါသည်။ ဒေါနဆီကို အရေပြားမှာ လိမ်းလျှင် ရလာသော ရနံ့မှာ မတူကွဲပြားပြီး အများနှင့်ကွဲပြားသော လူတဦး
အဖြစ်သိသာစေပါသည်။ ထူးခြားသော ရေမွှေးရနံ့တစ်ခုပင်။

ဘယဆေး ဖော်ရာမှာ ဆေးစွမ်းထက်သော အသုံးဝင် အပင်လည်းဖြစ်သည်။ အအေးမိခြင်းကို သက်သာစေပြီး သွေးဖိအားကိုလည်း ကျစေပါသည်။ ဒေါနရနံ့သည် အိပ်မပျော်သော လူများကို နှစ်ခြိုက်စွာ အိပ်ပျော်စေပါသည်။ အင်းဆက်အကောင် ကိုက်သော နေရာတွင် ဒေါနဆီ တစက်ချလိုက်လျှင် အရေပြားယားယံခြင်း မဖြစ်ပဲ အမြန်သက်သာလာစေသည်။

ကိုးကား
-------
စာရင်းကိုင်ချုပ် (အင်္ဂလိပ်: Chief Accountant) ဆိုသည်မှာ နိုင်ငံတစ်ခုတွင် ယင်းနိုင်ငံ၏ သက်ဆိုင်ရာကုမ္ပဏီများအက်ဥပဒေအရ မှတ်ပုံတင်ဖွဲ့စည်းထားသော ကုမ္ပဏီ၊ လုပ်ငန်း၊ အဖွဲ့အစည်းတို့တွင် စာရင်းဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲရေးရာထူး ဖြစ်သည်။ ယျေဘုယျအားဖြင့် ကုမ္ပဏီ၊ လုပ်ငန်း၊ အဖွဲ့တစ်ခုတွင် ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာဌာနတစ်ခုခုထားရှိပြီး ၎င်းအောက်တွင် စာရင်းဌာနကိုထားရှိရာ ယင်းစာရင်းဌာနကို စီမံခန့်ခွဲရန် စာရင်းကိုင်ချုပ်ကို ထားလေ့ရှိသည်။ စာရင်းကိုင်ချုပ်သည် လုပ်ငန်း၏ စာရင်းပိုင်းဆိုင်ရာတို့ကို အမြင့်ဆုံးဆောင်ရွက်ရပြီး လုပ်ငန်း၏ ဘဏ္ဍာရေးရှင်းတမ်းများ ရေးဆွဲနိုင်စေရန် ပြင်ဆင်ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ ရာထူးငယ် စာရင်းကိုင်များကို စီမံခန့်ခွဲ၊ တာဝန်သတ်မှတ်ခြင်း၊ မိမိလက်အောက်မှ စာရင်းကိုင်များ ပြင်ဆင်ထားသည့် စာရင်းများကို စာရင်းစစ်ကာလမတိုင်မီ စစ်ဆေးပြင်ဆင်ခြင်း၊ လုပ်ငန်း၏ ငွေသားနှင့် ငွေစာရင်းကိုက်ညီမှုစေရန် ငွေကိုင်ချုပ်နှင့် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ခြင်း၊ လုပ်ငန်း၏ စာရင်းများ မှန်ကန်မှုရှိစေရန် ဆောင်ရွက်ခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ၎င်းအထက်က ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာမန်နေဂျာ၊ ဘဏ္ဍာရေးဌာနမှူး၊ ဘဏ္ဍာအရာရှိချုပ် အစရှိသည်တို့ကို တိုက်ရိုက်တာဝန်ခံရသည်။
ရုက္ခဗေဒအလိုအရ တစ်ပင်တိုင်ဝါးကို 'မဲလိုကန္နား 
ဗမ်းဗူး ဆွိုက်ဒီး' (melocanna bambusoides) ဟုခေါ်သည်။ တစ်ပင်တိုင်ဝါး
ရခိုင်ရိုးမအထက်ပိုင်းနှင့် တနင်္သာရီရိုးမတောင်များ၌ ပေါက်
ရောက်သည်။ ထိုဝါးမျိုးသည်အခြားဝါးများကဲ့သို့ ဝါးရုံဖွဲ့၍
မပေါက်ဘဲ၊ မြေကြီးအောက်တွင် ကွေ့ကောက်လျက်ရှိသော
ရိုင်းဇမ်းများမှ ထိုးထွက်၍ပေါက်ကြသည်။ ထိုဝါးပင်များသည်
အမြင့်ပေ ၃ဝ မှ ၆ဝ အထိရှိ၍၊ အချင်း ၁ လက်မ မှ ၃
လက်မအထိရှိသည်။ ထို ဝါးကို အိမ်ဆောက်ရာ၌လည်းကောင်း၊
တောင်းများပြုလုပ်ရာ၌လည်းကောင်း အသုံးချကြသည်။
စက္ကူ လုပ်ရာတွင်လည်းအသုံးချကြသည်။ တစ်ပင်တိုင်းဝါး
အရိုးငယ်ကလေးများကို ပုသိမ်မြို့၌ထီးရိုးတံများပြုလုပ်ရာတွင်
အသုံးပြုကြသည်။

ထီးရိုးလုပ်ရန်အတွက် သက်သက်အသုံးပြုသော ဝါးမျိုးရှိ 
သည်။ ထိုဝါးကို ထီးရိုးဝါးဟု ခေါ်ကြ၏။ ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ 
'သားစိုးစတားချီး ဆိုင်အမ်မင်းစစ်'ဖြစ်သည်။ ထီးရိုးဝါးသည် 
တည့်မတ်စွာပေါက်၍ ခိုင်ခံ့သော ဝါးမျိုးဖြစ်သည်။ အမြင့်ပေ 
၃ဝ မှ ၄ဝ အထိရှိ၍၊ အချင်း ၁ ၁/၂ လက်မမှ ၂ ၁/၂ 
လက်မအထိ ရှိသည်။ ထီးရိုးဝါးကို ငါးမျှားတံလုပ်ရာ၌လည်း 
အသုံးပြုကြသည်။

တစ်ပင်တိုင်ဝါးသည် နှစ်ပေါင်း ၃ဝ တွင် အခါအပွင့်ပွင့် 
သည်ဟုဆိုသည်။ အပွင့်ပွင့်သောအခါ တစ်တောလုံး တစ်ချိန် 
တည်း ပွင့်ကြသည်။ တစ်ပင်တိုင်ဝါးပင်များ အသီးသီးသည်။ 
ထိုအသီးများသည် အလျား ၃ လက်မမှ ၅ လက်မထိ ရှိ၍၊ 
အနံ ၂ လက်မမှ ၃ လက်မထိ ရှိသည်။ အစေ့ထဲမှ အသားကို 
စားနိုင်သည်။ 

တစ်ပင်တိုင်ဝါးကို ကရင်ဝါး သို့မဟုတ် ခရောင်းဝါးဟူ၍ 
လည်း ခေါ်ကြသည်။ တစ်ပင်တိုင်ဝါးအမည်ဖြင့် အခြားဝါးမျိုး 
များလည်း ရှိသေးသည်။ ထိုဝါးမျိုးတို့၏ ရုက္ခဗေဒအမည်များ 
မှာ 'ဗမ်းဗူးဆား ဗိလိုဆူလာ'၊ 'ဂျိုင်ဂင်တိုကလိုအာ မက်ကရို 
စတက်ချီယား'၊ 'ဒင်ဒရိုကယ်လေးမတ် လောင်ဂျီစပေးသပ်'၊ 
'ဗမ်းဗူးဆား တာလဒါ'၊ 'ဗမ်းဗူးဆား လောင်ဂျီစပီကျူလေး 
တား'၊ 'မယ်လိုကနား ဟျူမီလစ်'တို့ဖြစ်ကြသည်။

ကိုးကား
=======

1. ↑  The Plant List: A Working List of All Plant Species။ 18 February 2020 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  3 April 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄)
ကြက်ဥလိပ်

ယိုးဒယားကြက်ဥလိပ်
-----------------

### ပါဝင်သော ပစ္စည်းများ

အသားစင်းကော (ကြက်သား၊ အမဲသား၊ ဝက်သား....) - (၃၅ဝ) ဂရမ် 

ပုစွန်မှုန့် - (၁၅ဝ) ဂရမ် 

မြေပဲဆီ - (၉ဝ) မီလီမီတာခန့် 

ပါးပါးလှီးထားတဲ့ကြက်သွန်နီ - (၁) ဥခန့် 

ထောင်းထားတဲ့ကြက်သွန်ဖြူ - (၂) ဥခန့် 

မြေပဲလှော် - (၇ဝ) ဂရမ် 

ငရုတ်ကောင်းမှုန့် - လက်ဖက်ရည်ဇွန်း(၁) ဇွန်း 

ငံပြာရည် - ထမင်းစားဇွန်း(၃) ဇွန်း 

သကြား - ကြက်ဥ 

(၆)လုံး - ငရုတ်သီး 

(၁) တောင့် - အနည်းငယ် 

နံနံမြစ် - အနည်းငယ် 

နံနံရွက် - အနည်းငယ်

### အဆင့်ဆင့် ချက်ပြုတ်ပုံ

နှစ်သက်ရာအသားကို နုတ်နုတ်စင်းပြီး ပုစွန်မှုန့်နှင့် သမအောင်နယ်ပါ။ မြေပဲဆီ ၉ဝမီလီမီတာ၏ သုံးပုံနှစ်ပုံကို ပူအောင်တည်ပြီး ကြက်သွန်နီ၊ ကြက်သွန်ဖြူ ဆီသတ်ပါ။ ပုစွန်စင်းကော အသားနယ်ကို မစိုမခြောက် ကြော်လိုက်ပါ။ ပြီးနောက် မြေပဲလှော်၊ ငရုတ်ကောင်းမှုန့် ငံပြာရည်၊ သကြား၊ နံနံမြစ်တို့ထည့်ပြီး သုံးမိနစ်ခန့် ကြော်ပါ။ ကျန်နေသော ဆီသုံးပုံတစ်ပုံကို အကြော်ဒယ်အိုးပြားတွင် ထည့်ပြီး ပူအောင်တည်ပါ။ ကြက်ဥကိုခလောက်၍မွှေပြီး အဝိုင်းပုံ ခပ်ပါးပါးလေးရအောင် ချိန်ဆပြီး ကြော်ပါ။ ရရှိလာတဲ့ ကြက်ဥကြော်များကို အအေးခံပါ။ အသားကြော် ထမင်းစားဇွန်း တစ်ဇွန်းခန့်ကို ကြက်ဥကြော်ပေါ် တင်၍ ငရုတ်သီး၊ နံနံရွက် အနည်းငယ်စီထည့်ပါ။ ကြက်ဥကြော်ကို ဖြည်းဖြည်း ချင်းလိပ်ပြီး လုံအောင်ပိတ်ပါ။ ထို့နောက် ကြက်ဥလိပ်ကို အနေတော်အတုံးလေးများ လှီးပါ။ ဒါဆိုရင် မြင်ရုံနဲ့ စားချင်စိတ် တဖွားဖွား ပေါ်လာနိုင်တဲ့ ထိုင်းကြက်ဥလိပ်ကို ရသည်။ နှစ်သက်ရာ ဆော့အချဉ်နှင့် တွဲဖက် စားသုံးနိုင်သည်။
**ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်** (အတိုကောက်: CDF) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ချင်းပြည်နယ်ရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာအာဏာသိမ်းမှု အား တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ချင်းပြည်နယ် အား စစ်အာဏာရှင် လက်မှ ကာကွယ်ရန် ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ CDF က ၎င်းတို့သည် စစ်တပ်အား အကြောင်းမဲ့တိုက်ခိုက်ခြင်း မပြုကြောင်းနှင့် အကျဉ်းသားများကို လွှတ်ပေးရန်နှင့် အရပ်သားများကို အကြမ်းဖက်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ရန်ကဲ့သို့သော သတိပေးချက်များကို အမြဲတစေထုတ်ပြန်ထားကြောင်း ဆိုသည်။ အကယ်၍ စစ်တပ်က မတုံ့ပြန်ပါက ပြောက်ကျား သို့မဟုတ် အခြားလုပ်ဆောင်မှုများကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်မည် ဖြစ်ဟု ဆိုသည်။ တော်လှန်ရေး အောင်မြင်ပါက လက်နက်များ ပြန်အပ်က အဖွဲ့အစည်းအား ဖျက်သိမ်းမည်ဖြစ်ကြောင်း CDF က ကတိပေးထားသည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖေဖော်ဝါရီလ အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ပုန်ကန်မှုများ အများအပြား ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ အာဏာသိမ်းဆန့်ကျင်သူများသည် ညဘက်တွင် အိုးများနှင့် ဒယ်အိုးများကို တီးခြင်းအပါအဝင် အခြားအွန်လိုင်းနှင့် အော့ဖ်လိုင်း သပိတ်များဖြင့် ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။ စစ်ကောင်စီသည် ဆန္ဒပြပွဲများကို ချေမှုန်းရန်အတွက် နိုင်ငံသားများကို ဖမ်းဆီးခြင်း၊ မိသားစုများ၏ နေအိမ်များကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးခြင်းစသော အကြမ်းဖက်မှုများကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံအဝှမ်းရှိ ပြည်သူများသည် မိမိတို့နယ်မြေလုံခြုံရေးအတွက် မိမိတို့ကိုယ်ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခဲ့သည်။ ချင်းပြည်နယ်တွင် လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်နေသည့် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်း နှစ်ခုရှိပြီး ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး ၏ ချင်းအမျိုးသား တပ်မတော် နှင့် ဇိုမီးတော်လှန်ရေး တပ်မတော် တို့ ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း အဆိုပါအဖွဲ့များသည် ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ မြို့နယ်များသို့ ထိရောက်စွာ အကာအကွယ်မပေးနိုင်သဖြင့် ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်ကို ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၄ ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

ပန်းတိုင်
---------

ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်၏ ရည်မှန်းချက်များမှာ အရပ်သားများအား စစ်ကောင်စီလက်မှ ကာကွယ်ရန်၊ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေကို ဖျက်သိမ်းရေး၊ အာဏာရှင်စနစ် ချုပ်ငြိမ်းရေးနှင့် ဖက်ဒရယ် ပြည်ထောင်စု ထူထောင်ရန်တို့ ဖြစ်သည်။

လက်နက်များ
----------

ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်သည် M-16၊ AK (Kalashnikov) နှင့် တူမီးကဲ့သို့သော အပေါ့စားလက်နက်များကို ဝယ်ယူပြီး အဖွဲ့ထဲဝင်ရန် စိတ်ပါဝင်စားသူတိုင်းကို လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးသည်။ နိုင်ငံတကာမှ လက်နက်တင်သွင်းသူများသည် M-16 နှင့် AK-47 ရိုင်ဖယ်များကို မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ တင်သွင်းလာကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3  Who are the Chinland Defense Force (CDF), Chin Myanmar။ 12 May 2022 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  27 April 2022 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  Offline and Online, Protests Are Sweeping Across Asia။
3. ↑  Myanmar Junta Holds Women and Children Hostage in Sagaing။
သမန်းကျား- ရင်မသည်းဖို ရုပ်ပြ(၁၉၅၀?)
သမန်းကျားဆိုသည်မှာ လူက ကျားအဖြစ်ပြောင်းလဲသော မိစ္ဆာအတတ် တစ်မျိုးဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။

### ဝေါဟာရဖြစ်ပေါ်လာပုံ

မူလအမည်မှာ ရှမ်းစကား**ထမန်** ဖြစ်သည်။ ထမန်ကျားဟု ခေါ်ရာမှ ကာလရွေ့လျားလာသော် သမန်းကျား ဖြစ်လာသည်။ ချင်းတွင်းမြစ်ညာတွင် (ထမံသည်)ထမံသီရွာဟူ၍ ရှမ်းလူမျိုးများ နေထိုင်သောရွာ ယခုတိုင်ရှိသေးသည်။ အင်းတော်ကြီးအိုင်ဝန်းကျင်နှင့် ချင်းတွင်းမြစ်ညာတွင် နေထိုင်ကြသော ရှမ်းနီလူမျိုးတို့က လူမှဖြစ်သောကျားကို မော်လခေါင်ကျား ဟုခေါ်ကြသည်။

### ထမန်တို့၏ဘိုးဘွားများ

ထမန်တို့သည် ရှမ်းလူမျိုးများဖြစ်ကြပြီး တစ်ချိန်က အင်းတော်ကြီးအိုင် ဖြစ်လာမည့်နေရာတွင် **စည်ခမ်း** အမည်ရှိသည့်မြို့ကို တည်ထောင်နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ စည်ခမ်းမြို့ ရေအောက်ရောက်သွားပြီးနောက် ကျန်ခဲ့သောအဆက်အနွယ်များသည် အနောက်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားကြပြီး အခြားသူများနှင့် သွေးနှောခြင်းမပြုဘဲ(အခြားသူများကလည်း ယင်းတို့နှင့် သွေးနှောခြင်းမပြု)သီးခြားနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ အခြားသူများက ယင်းတို့ကို ထမန်များ ဟုခေါ်ကြသည်။ ထမန်တို့ကလည်း မိမိတို့ပညာများကို သားစဉ်မြေဆက် သင်ကြားပေးခဲ့ပြီး ပြင်ပသို့ မပေါက်ကြားအောင်ထိန်းသိမ်းခဲ့ကြသဖြင့် ယင်းပညာတတ်ကြောင်း အခြားလူများမသိနိုင်ကြချေ။ ရှမ်းလေးမြို့ရာဇဝင်တွင် စည်ခမ်းမြို့မှ မင်းသားတစ်ယောက်သည် ကျားဖြူဘဝနှင့် တောလိုက်နေစဉ် တာပိန်မြစ်ညာရှိ တိုင်းပြည်တစ်ခုမှ ရေထဲမျှောလာသော အမျိုးသမီးတစ်ဦးနှင့် အိမ်ထောင်ကျရာမှ မွေးဖွားလာသော ကလေးများသည် နောင်ကြီးပြင်းလာချိန်တွင်မိုးညှင်း၊မိုးကောင်းမြို့၊မိုးမိတ်မြို့များကိုတည်ထောင်သည်ဟု ပါရှိသည်။

### ကျားအဖြစ်ပြောင်းလဲပုံ

ယင်းအတတ်ကိုတတ်သောသူသည် မိတ်ဆွေတစ်ယောက်နှင့်အတူ တောထဲဝင်သည်။ ကျားဖြစ်သွားချိန်တွင် အကိုက်မခံရစေရန် မိတ်ဆွေဖြစ်သူက သစ်ပင်အမြင့်ပေါ်တက်ပြီးနောက် ထမန်လူက အဝတ်အစားများချွတ်ပြီးနောက် သေးပေါက်ကာဂါထာရွတ်၍ ကျွမ်းပစ်လိုက်ပါက ကျားဖြူအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်ဟု ယူဆကြသည်။ ထို့နောက်အမဲလိုက်သည်။ အမဲကောင်ကိုချီယူလာပြီး ပြန်လာချိန်တွင် မိတ်ဆွေဖြစ်သူက သစ်ပင်ပေါ်မှနေ၍ လူအဝတ်အစားများပြသပေးရသည်။ ထိုအခါ သတိပြန်လည်လာပြီး လူအဖြစ်ပြန်ရောက်ရှိလာသည်ဟု ဆိုကြသည်။ အကယ်၍ ကျားဖြူသည် တောထဲတွင် မျက်စိလည်သွားပါက သို့မဟုတ် လူအဝတ်အစားကို ပြန်မတွေ့ရပါက လူပြန်မဖြစ်တော့ဘဲ တစ်သက်လုံး ကျားဘဝရောက်သွားတော့သည်ဟု ဆိုကြသည်။

### အတတ်ပညာကို အသုံးပြုပုံ

ခရီးသွားလာရာတွင် လူခန္ဓာကိုယ်ဖြင့် သွားလာသည်ထက် ကျားခန္ဓာကိုယ်ဖြင့်သွားလာသည်က များစွာသက်သာခြင်း၊ အမဲလိုက်ရာတွင် လက်နက်ကိရိယာမလိုပဲ အချိန်ကုန်၊ လူပမ်း သက်သာခြင်းကြောင့် ယင်းလုပ်ငန်းများတွင် အသုံးပြုသည်။ ယခုအခါ ယင်းအယူအဆများ ကွယ်ပျောက်သလောက်ရှိနေပြီ ဖြစ်သည်။

### ဆက်စပ်လေ့လာရန်များ

* အင်းတော်ကြီးသမိုင်း
* ရှမ်းလေးမြို့သမိုင်း

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ် လမ်းစဉ်ပါတီ၊ ဗဟိုကော်မတီ ဌာနချုပ်မှ ထုတ်ဝေသော သိင်္ဂါနဒီ မြန်ပြည်မြောက်ဖျားသို့ စာအုပ်မှ
**မြန်မာပလာဇာ** သည် ရန်ကုန်မြို့တွင် တည်ရှိသည့် ကြီးမားသည့် ဈေးဝယ်ထွက်နိုင်သည့်နေရာ (ရှော့ပင်းမော) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပလာဇာတွင် လက်လီရောင်းရာ နေရာများပါဝင်သည်။ ထိုနေရာများတွင် အိမ်သုံးပစ္စည်းများ၊ လျှပ်စစ်စတိုးများ၊ နေ့စဉ်သုံးပစ္စည်းများ၊ အလှနှင့် ဖက်ရှင်ပစ္စည်းများ ပါဝင်သည်။ ၄,၀၀၀ စတုရန်း မီတာ (၄၃,၀၅၆ စတုရန်းပေ) ကျယ်ဝန်းသည့် ကဖေးများ၊ လက်ဖက်ရည်ဆိုင်များနှင့် စားသောက်ခန်းများလည်း ရှိသည်။ ၂,၀၀၀ စတုရန်း မီတာ (၂၁,၅၂၈ စတုရန်းပေ) ရှိသည့် နေရာကို ပြင်ပတွင် ကုန်ခြောက်ဈေးနေရာအဖြစ်လည်း ဖွင့်လှစ်ထားသည်။

သမိုင်း
-------

မြန်မာပလာဇာကို ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ပြီးစီးခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၅ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ့်သည်။ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ Hoang Anh Gia Lai (HAGL)ကုမ္ပဏီက ပိုင်ဆိုင်သည်။ မြန်မာပလာဇာသည် မြန်မာစင်တာ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြန်မာစင်တာသည် ဒေါ်လာ သန်း ၄၄၀ ကုန်ကျကာ တည်ဆောက်ထားသည့် ရုံးခန်းများ၊ ဟိုတယ်များ စသည်တို့ ပါဝင်သည့် အဆောက်အဦး ဖြစ်သည်။

၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် စပိန်လူမျိုး ပိုင်ဆိုင်သည့် Meliá Yangon သည် ပလာဇာနှင့် တွဲဆက်ခဲ့သည်။ Meliá Yangon သည် ကြယ်ငါးပွင့်အဆင့်ရှိ ဟိုတယ်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။

တည်နေရာ
-------

မြန်မာပလာဇာသည် မြန်မာစင်တာ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ကမ္ဘာအေးဘုရားလမ်းတွင် တည်ရှိသည်။ ကမ္ဘာအေးဘုရားလမ်းနှင့် အမှတ် (၁) စက်မှုလမ်းမတို့ ဖြတ်ရာနေရာတွင် တည်ရှိသည်။

ပွဲများ
-------

မြန်မာပလာဇာတွင် ကြီးမားသည့် အရောင်းမြှင့်တင်သည့် ခန်းမများသည် အတွင်းနှင့် အပြင်တွင် ရှိကြသည်။ ပွဲများကို ကျင်းပကြသည်။

ဖြစ်ရပ်များ
-----------

၂၀၂၁ခု နိုဝင်ဘာလ ၁၅ရက်တွင် မြန်မာပလာဇာအတွင်း ဆန္ဒပြလူငယ်အချို့အား ပလာဇာရှိ လုံခြုံရေးဝန်ထမ်းများက ဖမ်းဆီးခဲ့မှုနှင့် ပတ်သက်ပြီး ဝေဖန်မှုများ ထွက်ပေါ်ခဲ့ပြီးနောက်၊ ပြည်သူအများက မြန်မာပလာဇာအပေါ် သပိတ်မှောက်ခဲ့ကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Yangon (Rangoon)။  29 August 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  Myanmar (Burma)။  29 August 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  Myanmar Plaza to Open on December 5th။ 30 August 2017 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  29 August 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. ↑  Myanmar Plaza Open for Business။  29 August 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
5. ↑  Yangon's Vietnamese Development Lands Melia Hotel။ 30 August 2017 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  29 August 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
6. ↑  New International Style Shopping Plaza in Yangon။ 23 September 2017 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  29 August 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
7. ↑  A Sneak Peek Inside Myanmar Plaza။  29 August 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
8. ↑  Toyota Vios Official Launch Event at Myanmar Plaza။  29 August 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
9. ↑  မြန်မာပလာဇာရှိ ဆိုင်ခန်းအချို့ပိတ်ထားကာ အဝင်အထွက်မရှိသလောက်နည်းပါးသွားပြီး ပလာဇာပတ်လည်တွင် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ ချထား။ *Eleven Media Group* (၂၀၂၁-၁၁-၂၆)။  2021-11-27 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
10. ↑  မြန်မာပလာဇာ ဆန္ဒပြမှုနဲ့ ဈေးမဝယ်ရေး လှုပ်ရှားမှု။ *ဘီဘီစီ* (၂၀၂၁-၁၁-၂၆)။  2021-11-27 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
11. ↑  ခြောက်ကပ်သွားသည့် မြန်မာပလာဇာကို စစ်တပ်က လုံခြုံရေး အပြည့်ချထား။ *Myanmar Now* (၂၀၂၁-၁၁-၂၆)။  2021-11-27 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
ဂျော်ဂျီးယားပြည်နယ်သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု မူရင်း 
နယ် ၁၃ နယ်တွင် အပါအဝင် ဖြစ်လေသည်။ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ 
ဒုတိယဂျော့ဘုရင်ကို အစွဲပြု၍ ဂျော်ဂျီးယားဟု တွင်သည်။ 
ခရစ် ၁၇၃၃ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်သည်။ အမေရိကန် ပြည် 
ထောင်စု၏ အတ္တလန္တိတ်ကမ်းရိုးတန်း တောင်ပိုင်းတွင် တည်ရှိ 
လေသည်။ ထိုနယ်၏အနောက်ဘက်၌ အယ်လဗားမားပြည်နယ်၊ 
အရှေ့ဘက်၌ တောင်ကယ်ရိုလီးနားပြည်နယ်နှင့် အတ္တလန္တိတ် 
သမုဒ္ဒရာ၊ မြောက်ဘက်၌ တင်နက်ဆီပြည်နယ်နှင့် မြောက် 
ကယ်ရိုလိုင်းနားပြည်နယ်၊ တောင်ဘက်၌ ဖလော်ရီဒါပြည်တို့ 
ရှိသည်။

ထိုပြည်နယ်၏ အကျယ်အဝန်းမှာ စတုရန်းမိုင်ပေါင်း 
၅၈၈၇၆ ရှိ၍ လူဦးရေမှာ ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ် သန်းခေါင်စာရင်း 
အရ ၃၄၄၄၅၇၈ ဖြစ်လေသည်။ ယင်းအနက် ကပ္ပလီလူမျိုး 
တို့၏ လူဦးရေမှာ ၁၀၀၀၀၀၀ ကျော်လေသည်။

ဂျော်ဂျီးယားနယ်ကို ၁၅၄၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဒီဆိုးတိုးအမည်ရှိ 
ဥရောပတိုက်သားတစ်ဦးက ပထမဦးစွာ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သော် 
လည်း ထိုနောက် နှစ်ပေါင်း ၂၀၀ ခန့်ကြာသောအခါမှသာ 
ထိုနယ်တွင် ဥရောပတိုက်သားများ အခြေတကျ နေထိုင်စပြုကြ 
လေသည်။

ဂျော်ဂျီးယားပြည်နယ်၏ ရာသီဥတုမှာ တစ်နေရာနှင့် 
တစ်နေရာ မတူချေ။ ဂျောဂျီးယားတောင်ပိုင်း၏ ရာသီဥတုသည် 
ဖလော်ရီဒါမြောက်ပိုင်း၏ ရာသီဥတုနှင့် တူ၏။ သို့ရာတွင် 
ပူလွန်း၊ အေးလွန်းသော ရာသီဥတုမျိုးကား မည်သည့်အပိုင်း 
တွင်မျှ မရှိသဖြင့် ယေဘုယျအားဖြင့် ဂျော်ဂျီးယားပြည်နယ် 
သည် သမမျှတသော ရာသီဥတုရှိသည်ဟု ဆိုနိုင်ပေသည်။ 
မြောက်ပိုင်းတွင် မိုးအများဆုံးရွာသွန်း၍ အရှေ့ပိုင်းတွင် မိုး 
အနည်းဆုံး ဖြစ်လေသည်။ ပျမ်းမျှ မိုးရေချိန်မှာ လက်မ ၅၀ 
ခန့် ဖြစ်လေသည်။

ဂျော်ဂျီးယားနယ်တွင် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းကို 
လုပ်ကိုင်ကြ၍ ဝါဂွမ်းကို အများဆုံး စိုက်ပျိုးကြ၏။ အခြား 
စိုက်ပျိုးသော အသီးအနှံတို့မှာ ဂျုံ၊ ပြောင်း၊ ကန်စွန်းဥ၊ 
ဆေးပင် စသည်တို့ ဖြစ်လေသည်။ သစ်တောများမှာလည်း 
စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၄၀၀၀၀ ခန့်ရှိလေသည်။ စက်မှုလက်မှု 
လုပ်ငန်းများလည်းရှိရာ ယခုအခါ ရေအားသုံး လျှပ်စစ်အား
ကြောင့် တစ်နေ့တခြား ကြီးပွားတိုးတက်လျက်ရှိပေသည်။ 
ဂျော်ဂျီးယားပြည်နယ်သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုထဲတွင် 
မြေစေးဖြူ အများဆုံးထွက်သော ဓာတ်သတ္တုများမှာ နှမ်းဖတ် 
ကျောက်၊ စကျင်ကျောက်၊ မန်ဂနီ၊ ကန့်ကူ၊ ရွှေ၊ ငွေနှင့် 
လချေးတို့ ဖြစ်သည်။

ဂျော်ဂျီးယားပြည်နယ်၏ မြို့တော်မှာ အတ္တလန္တာမြို့ဖြစ်၍ 
လူဦးရေ ၃၃၁၃၁၄ ရှိလေသည်။ ဗရန်ဇွစ်နှင့် ဆာဗန္နာမြို့များ 
မှာ အရှေ့ဘက်ကမ်းခြေတွင်ရှိ၍ သင်္ဘောဆိပ်မြို့များ ဖြစ်လေ 
သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃)

  


| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ပြည်နယ်များ |
| --- |
| ပြည်နယ်များ | 
* ကင်တပ်ကီ
* ကန်းဆပ်
* ကယ်လီဖိုးနီးယား
* ကော်လိုရာဒို
* ကွန်နက်တီကတ်
* ဂျော်ဂျီယာ
* တက္ကဆပ်
* တင်နက်ဆီ
* တောင်ကယ်ရိုလိုင်းနား
* တောင်ဒါကိုတာ
* ဒယ်လာဝဲ
* နယူးဂျာစီ
* နယူးမက္ကဆီကို
* နယူးယောက်
* နယူးဟမ်ရှိုင်းယား
* နီဗားဒါး
* နီဘရားစကား
* ပန်ဆယ်ဗေးနီးယား
* ဖလော်ရီဒါ
* ဗာဂျီးနီးယား
* ဗားမောင့်
* မက်ဆာချူးဆက်
* မင်နီဆိုးတား
* မစ္စစ္စပီ
* မစ်ဆိုရီ
* မိန်း
* မီချီဂန်
* မေရီလန်း
* မြောက်ကယ်ရိုလိုင်းနား
* မြောက်ဒါကိုတာ
* မွန်တားနား
* ယူးတား
* ရုဒ်အိုင်းလန်း
* လူဝီစီယားနား
* ဝါရှင်တန်
* ဝစ္စကွန်းဆင်း
* ဝိုင်အိုးမင်း
* ဟာဝိုင်ယီ
* အနောက်ဗာဂျီးနီးယား
* အလာဘားမား
* အရီဇိုးနား
* အလက်စကာ
* အာကင်ဆော
* အီလီနွိုင်း
* အိုဟိုင်းယိုး
* အိုရီဂွန်
* အင်ဒီယားနား
* အိုင်ဒါဟို
* အိုင်အိုဝါ
* ဥက္ကလာဟိုးမား

 |
| ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ | 
* ဝါရှင်တန်ဒီစီ

 |
အ‌မေရိကန်ပြည်‌ထောင်စု၏ အလယ်ပိုင်းပြည်နယ်တစ်ခုဖြစ် 
‌သော တင်နက်ဆီ ပြည်နယ်သည် ကင်တပ်ကီးပြည်နယ်၏ 
‌တောင်ဘက်တွင်ရှိ၍ အ‌နောက်ဘက် မစ်စစ်စပီမြစ်မှ အ‌ရှေ့ 
ဘက် ‌မြောက်ကယ်ရိုလီးနားပြည်နယ်အထိ ကျယ်ပြန့်သည်။
ထိုပြည်နယ်၏ အကျယ်အဝန်းမှာ စတုရန်းမိုင်‌ပေါင်း 
၄၂၂၄၆ မိုင်ရှိ၍ လူဦး‌ရေမှာ ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ် သန်း‌ခေါင် 
စာရင်းအရ ၃၂၉၁ရ၁၈ ‌ယောက်ဖြစ်၏။ မြို့‌တော်မှာ 
နက်ရှဗီးမြို့ဖြစ်၍ လူဦး‌ရေမှာ ၁ရ၄၃ဝရ ‌ယောက်ရှိသည်။ 
အကြီးဆုံးမြို့မှာ မစ်စစ်စပီမြစ်‌ပေါ်တွင်ရှိ‌သော မင်းဖစ်မြို့ဖြစ်၍ 
လူဦး‌ရေမှာ ၃၉၆၀၀၀ ‌ယောက်ခန့်ရှိ‌လေသည်။

ထိုပြည်နယ်၏ ‌မြေမျက်နှာပြင်ကို သဘာဝအ‌နေအထား 
လိုက်၍ သုံးပိုင်းခွဲခြားနိုင်သည်။ ပထမပိုင်းမှာ အ‌ရှေ့ဘက် 
‌တောင် တန်း‌ဒေသဖြစ်၍ ထို‌ဒေသတွင် အက်ပလက်ချီယန် 
‌တောင်တန်းရှိ၏။ ထို‌တောင်တန်းမှ ‌ကျောက်မီး‌သွေး၊ သံနှင့် 
‌ကြေးနီတို့ကို ‌မြောက်မြားစွာ တူး‌ဖော်၇ရှိ‌လေသည်။ ဒုတိယပိုင်း 
ဖြစ်‌သော အလယ်ပိုင်းမှာ ဂျုံ၊ ‌ပြောင်းနှင့် ‌ဆေးရွက်စိုက်ပျိုးရာ 
ကျယ်ပြန့်‌သော‌ဒေသဖြစ်သည်။ တတိယပိုင်းဖြစ်‌သော အ‌နောက် 
ဘက်‌ဒေသမှာ အိုဟိုင်းအိုမြစ်တွင်းသို့ စီးဝင်‌သော တင်နက်ဆီ 
မြစ် ဖြတ်သန်းစီးဆင်းရာ ‌မြေနိမ့်လွင်ပြင်ဖြစ်၍ ဝါဂွမ်းစိုက်ပျိုး 
ရာ‌ဒေသဖြစ်၏။

တင်နက်ဆီမြစ်မှ ‌ရေအားကိုယူကာ စက်မှုလုပ်ငန်းများ၌ 
တွင်ကျယ်စွာ အသုံးချနိုင်သဖြင့် ထိုပြည်နယ်၏ စက်မှုလုပ်ငန်း 
များမှာ အ‌တော်ပင်တိုးတက်ခဲ့‌လေသည်။ ထိုပြည်နယ်သည် 
‌ရှေးအခါက ရက်အင်ဒီးယန်း လူရိုင်းတို့၏‌ဒေသဖြစ်ခဲ့သည်။ 
ထို‌နောက် ဥ‌ရောပတိုက်သားများ ‌ရောက်ရှိလာ‌သောအခါ 
အဂင်္လိပ်၊ ပြင်သစ်၊ စပိန် သုံးဦးတို့သည် ထို‌ဒေသကို အပိုင်ရ 
ရန် ကြိုးစားကြ၏။ သို့‌သော် အဂင်္လိပ်တို့က တိုင်းရင်း 
သားများနှင့် ပို၍ရင်းနှီးစွာ ဆက်ဆံနိုင်သဖြင့် ထို‌ဒေသကို 
အဂင်္လိပ်ပိုင်အဖြစ် ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့ကြသည်။

တင်နက်ဆီပြည်နယ်သည် အ‌မေရိကန် လွတ်လပ်‌ရေးစစ်ပွဲ 
အပြီးတွင်မှ တစ်စတစ်စ တိုးတက်လာ၍၊ ၁ရ၉၆ ခုနှစ်တွင် 
အ‌မေရိကန်ပြည်‌ထောင်စု၏ ၁၆ ခု‌မြောက် ပြည်နယ်တစ်ခု 
ဖြစ်လာ‌လေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Table 1. Annual Estimates of the Resident Population for the United States, Regions, States, and Puerto Rico: April 1, 2010 to July 1, 2014 (CSV)။ U.S. Census Bureau (January 2, 2015)။  January 2, 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ(၅)

  

* 
* 
* 

  


| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ပြည်နယ်များ |
| --- |
| ပြည်နယ်များ | 
* ကင်တပ်ကီ
* ကန်းဆပ်
* ကယ်လီဖိုးနီးယား
* ကော်လိုရာဒို
* ကွန်နက်တီကတ်
* ဂျော်ဂျီယာ
* တက္ကဆပ်
* တင်နက်ဆီ
* တောင်ကယ်ရိုလိုင်းနား
* တောင်ဒါကိုတာ
* ဒယ်လာဝဲ
* နယူးဂျာစီ
* နယူးမက္ကဆီကို
* နယူးယောက်
* နယူးဟမ်ရှိုင်းယား
* နီဗားဒါး
* နီဘရားစကား
* ပန်ဆယ်ဗေးနီးယား
* ဖလော်ရီဒါ
* ဗာဂျီးနီးယား
* ဗားမောင့်
* မက်ဆာချူးဆက်
* မင်နီဆိုးတား
* မစ္စစ္စပီ
* မစ်ဆိုရီ
* မိန်း
* မီချီဂန်
* မေရီလန်း
* မြောက်ကယ်ရိုလိုင်းနား
* မြောက်ဒါကိုတာ
* မွန်တားနား
* ယူးတား
* ရုဒ်အိုင်းလန်း
* လူဝီစီယားနား
* ဝါရှင်တန်
* ဝစ္စကွန်းဆင်း
* ဝိုင်အိုးမင်း
* ဟာဝိုင်ယီ
* အနောက်ဗာဂျီးနီးယား
* အလာဘားမား
* အရီဇိုးနား
* အလက်စကာ
* အာကင်ဆော
* အီလီနွိုင်း
* အိုဟိုင်းယိုး
* အိုရီဂွန်
* အင်ဒီယားနား
* အိုင်ဒါဟို
* အိုင်အိုဝါ
* ဥက္ကလာဟိုးမား

 |
| ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ | 
* ဝါရှင်တန်ဒီစီ

 |
ဗိုလ်ချုပ်ကြီး **မိုးအောင်**သည် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန (၄) ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး နှင့် အမျိုးသားလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်သည်။ ယင်းမတိုင်ခင် သူသည် တပ်မတော်(ရေ)၏ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ဖြစ်သည်။ သူသည် ဦးအောင်သောင်း၏ သားလည်းဖြစ်သည်။ စစ်တက္ကသိုလ် အပတ်စဉ် (၂၈)မှဖြစ်ကာ ရေတပ်လေ့ကျင့်ရေးဌာနချုပ် (*ယခင် -* *ရေတပ်လေ့ကျင့်ရေးသင်တန်းကျောင်း*)၊ စစ်ရေယာဉ်များ၊ ရေတပ်စခန်းများ၊ ဗျူဟာစစ်ရေယာဉ်စုများ၊ ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်များတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(ရေ) ရာထူး၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်း မှာ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ) အဖြစ် ရာထူးတိုးမြှင့်ခံရပြီးနောက်တွင် ၎င်း စစ်ဦးစီးချုပ်အရာရှိချုပ်(ရေ) ရာထူးသို့ ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည်။

၂၀၂၁ နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီတွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်းသည် ကောင်စီဝင်သာမက ပို့ဆောင်ရေးနှင့်ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဖြစ်လာပြီးနောက် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မိုးအောင်အား ရေတပ်ဦးစီးချုပ်အဖြစ် ခန့်ထားလိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီလအတွင်း မြန်မာပိုင် ကိုကိုးကျွန်းနှင့်မဝေးသော အိန္ဒိယပိုင် ကပ္ပလီကျွန်းစုအနီး ကပ္ပလီပင်လယ်ပြင်တွင် အမေရိကန်နှင့် မဟာမိတ်နိုင်ငံများက ရေတပ်စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုပြုလုပ်ရန်ကြေညာထားချိန်တွင် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်အတွင်း ရေတပ်စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုများပြုလုပ်မည်ဟု ကြေညာခဲ့ရာ ဤသည်မှာ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မိုးအောင် ရေတပ်ဦးစီးချုပ်ဖြစ်လာပြီး ပထမဆုံး စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုဖြစ်သည်။သူ့ကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က  တပ်မတော်(ရေ)၏ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် အဖြစ် ၂၀၁၄ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၈ ရက်တွင် အနားပေးသည်။

၂၀၁၇ ခုနှစ်က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်​၏ ပြည်ပခရီးစဉ်တွင် အတူတွေ့ရစဉ်

ကိုးကား
-------

1. ↑  ရေချုပ် အပါအဝင် ဗိုလ်ချုပ်တချို့ အပြောင်းအလဲဖြစ်။ *BBC Burmese* (၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄)။  ၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  "ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မောင်မောင်အေး ကြည်း၊ ရေ၊ လေ ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး ဖြစ်လာ"။
3. ↑  တပ်မတော်က ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်အတွင်း စစ်နည်းဗျူဟာအဆင့် ဝေဟင်၊ ရေပြင် ၊ ရေအောက် စစ်ဆင်မှုနှင့် ပစ်ခတ်လေ့ကျင့်မှုများ ယနေ့စတင်မည် ဖြစ်ကြောင်း ထုတ်ပြန် (in my)။ Eleven Media Group (၄ ဧပြီ ၂၀၂၁)။  ၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. ↑  ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်ထဲက မြန်မာရေတပ်ရဲ့ ရုတ်တရက် စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှု (in my) (၄ ဧပြီ ၂၀၂၁)။  ၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
မျောက်ဥပင်သည် တံတွေးပင်၊ မျောက်နွယ်ပင်တို့နှင့်အတူ 
ဒိုင်အော့စကိုရီအေစီအီး မျိုးရင်းတွင်ပါဝင်၍ ယင်းကို ရုက္ခဗေဒ
အလိုအားဖြင့် ဒိုအော့စကိုရီအာအေလေတာ ဟုခေါ်သည်။ 
မျောက်ဥပင်သည် ဥများအုသော ရစ်ပတ်နွယ်ပင်မျိုးဖြစ်၍ 
နွယ်များသည်လကျာ်ရစ်လှည့်ကာ တက်သွားတတ်သည်။

မျောက်ဥပင်များကို မြေနုမြေမွ ခပ်နက်နက်တွင် အလွယ်တကူ
စိုက်ပျိုးနိုင်သည်။ စိုက်ပျိုးရာ၌ မျက်စိနှစ်လုံးမှ သုံးလုံးထိပါသော 
ဥထိပ်များကို မြေကြီးတွင် နှစ်ပေခန့် နက်နက်တူး၍ မြု|ပ်ထား
ရသည်။ ခြံစည်းရိုးများ၊ သစ်ပင်များ၊ တောင်ပို့များတွင်မှီ၍
စိုက်ပျိုးနိုင်သည်။ မြေကြီးတွင် တိုင်များ စိုက်ပြီးလျှင် ဝါးများဖြင့် 
စင်ခံ၍လည်း စိုက်ပျိုးနိုင်သည်။ စိုက်ပျိုးသည်မှ ၉ လမှ ၁ဝ
လအတွင်း ဥများကို မြေကြီးမှ တူးဖော်ယူရသည်။

မျောက်ဥပင်များသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ သီဟိုဠ်ကျွန်း၊ 
တရုပ်နိုင်ငံစသော အပူပိုင်းနှင့် အပူလျော့ပိုင်းဒေသများ၌
အနှံ့အပြားပေါက်သည်။ အနောက်အိန္ဒိယကျွန်းစုနှင့် အမေရိတိုက် 
အပူပိုင်းဒေသများ၌လည်း ပေါက်သည်။ မျောက်ဥများသည် အရွယ် အမျိုးမျိုးရှိရာ အချို့အလွန်ကြီးသော မျောက်ဥများမှာ 
တစ်ခါတစ်ရံ ပေါင် ၁ဝဝ ထိပင် အလေးချိန်စီးသည်။ 
အနောက်အိန္ဒိယကျွန်းစုနှင့် အမေရိကတိုက် အပူပိုင်းဒေသ
များတွင် မျောက်ဥကို အရင်းခံအစားအစာအဖြစ်ဖြင့် 
စားသုံးကြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် မျောက်ဥများကို ပြုတ်၍ အတုံးကလေးများ
တုံးကာ ငရုတ် ကြက်သွန် စသည်နှင့် အခြောက်ကြော်၍လည်းကောင်း၊ ဟင်းချက်၍ လည်းကောင်း စားသုံးကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)
**မွန်တားနားပြည်နယ်**သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံတွင် တက္ကဆပ်ပြည်နယ် နှင့် ကာလီဖိုးနီးယားပြည်နယ်တို့မှ လွဲလျှင် အကြီးဆုံးပြည်နယ်ဖြစ်သည်။ အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် ၁၄၇,၀၄၀ စတုရန်းမိုင်မျှရှိ၏။ လူဦးရေမှာ ၁,၀၁၅,၁၆၅ (၂၀၁၃ ခန့်မှန်း) ဖြစ်သည်။ မြောက်ဘက်တွင် ကနေဒါနိုင်ငံနှင့် နယ်ချင်းစပ်လျက် တည်ရှိသည်။ ပြည်နယ် အနောက်ဘက်ပိုင်းတွင် ရော့ကီးတောင်တန်းများရှိ၍ တောင်ထူထပ်လျက် အရှေ့ဘက်သို့ ပြေဆင်းသွားသည်။ မွန်တားနားဟူသော အမည်မှာ တောင်ထူထပ်သောဒေသဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။

မစ်ဇူရီမြစ်သည် မွန်တားနားပြည်နယ် အနောက်တောင်ပိုင်းတွင် မြစ်ငယ်သုံးသွယ်ပေါင်း၍ မြစ်ဖျားခံလျက် အရှေ့ဘက်သို့ ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည်။ ဤပြည်နယ်၌ မီဇူးရီမြစ်နှင့် ယင်း၏ မြစ်လက်တက်များမှ ရေသွယ်၍ စိုက်ပျိုးခြင်းလုပ်ငန်းသည် အလွန်ကြီးကျယ်၏။ ရာသီဥတု ညီညွတ် မျှတသည်။

မွန်တားနားပြည်နယ်တွင် စိုက်ပျိုးခြင်းနှင့် တိရစ္ဆာန် မွေးမြူခြင်းလုပ်ငန်းတို့သည် အဓိကလုပ်ငန်းများ ဖြစ်၏။ ဂျုံအများဆုံး စိုက်ပျိုးသည်။ အခြားကောက်ပဲသီးနှံပင်များမျာ အာလူး၊ ပိုက်ဆံပင်၊ မုန်လာဥနီ၊ ကျွဲစာ၊ နွားစာတို့ဖြစ်သည်။ သစ်သီးပင်များကိုလည်း စိုက်ပျိုးကြသည်။

ပြည်နယ် အရှေ့ပိုင်း မြေနိမ့်ဒေသတွင် တိရစ္ဆာန်များကို မွေးမြူသည်။ တက္ကဆပ်ပြည်နယ်မှ လွဲလျှင် မွန်တားနား ပြည်နယ်သည် သိုးအများဆုံး မွေးမြူသော ပြည်နယ်ဖြစ်၍ သိုးမွေးသည် ထင်ရှားသော ထွက်ကုန် ဖြစ်၏။

မွန်တားနားပြည်နယ်တွင် တွင်းထွက်ပစ္စည်း ကြွယ်ဝသော ပြည်နယ်ဖြစ်၍ ကြေးနီအများဆုံး ထွက်သည်။ ရွှေ၊ ငွေ၊ သွပ်၊ ခဲ၊ ရေနံ၊ ကျောက်မီးသွေးနှင့် မန်ဂနိတို့ကိုလည်း တူးဖော် လုပ်ကိုင်ကြသည်။ နီလာတွင်းများ လည်း ရှိလေသည်။ မွန်တားနားပြည်နယ်၏ မြို့တော်မှာ ဟယ်လီးနားမြို့ဖြစ်၍ လူဦးရေ ၁၇၅၈၁ ယောက်ရှိသည်။ အခြား ထင်ရှားသော မြို့ကြီးများမှာ ဗတ်မြို့၊ ဂရိတ်ဖောမြို့၊ ဗီးလင်းမြို့နှင့် မစ္စူလာမြို့များ ဖြစ်လေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Census Estimate 2013.
2. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၀)

| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ပြည်နယ်များ |
| --- |
| ပြည်နယ်များ | 
* ကင်တပ်ကီ
* ကန်းဆပ်
* ကယ်လီဖိုးနီးယား
* ကော်လိုရာဒို
* ကွန်နက်တီကတ်
* ဂျော်ဂျီယာ
* တက္ကဆပ်
* တင်နက်ဆီ
* တောင်ကယ်ရိုလိုင်းနား
* တောင်ဒါကိုတာ
* ဒယ်လာဝဲ
* နယူးဂျာစီ
* နယူးမက္ကဆီကို
* နယူးယောက်
* နယူးဟမ်ရှိုင်းယား
* နီဗားဒါး
* နီဘရားစကား
* ပန်ဆယ်ဗေးနီးယား
* ဖလော်ရီဒါ
* ဗာဂျီးနီးယား
* ဗားမောင့်
* မက်ဆာချူးဆက်
* မင်နီဆိုးတား
* မစ္စစ္စပီ
* မစ်ဆိုရီ
* မိန်း
* မီချီဂန်
* မေရီလန်း
* မြောက်ကယ်ရိုလိုင်းနား
* မြောက်ဒါကိုတာ
* မွန်တားနား
* ယူးတား
* ရုဒ်အိုင်းလန်း
* လူဝီစီယားနား
* ဝါရှင်တန်
* ဝစ္စကွန်းဆင်း
* ဝိုင်အိုးမင်း
* ဟာဝိုင်ယီ
* အနောက်ဗာဂျီးနီးယား
* အလာဘားမား
* အရီဇိုးနား
* အလက်စကာ
* အာကင်ဆော
* အီလီနွိုင်း
* အိုဟိုင်းယိုး
* အိုရီဂွန်
* အင်ဒီယားနား
* အိုင်ဒါဟို
* အိုင်အိုဝါ
* ဥက္ကလာဟိုးမား

 |
| ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ | 
* ဝါရှင်တန်ဒီစီ

 |
**အာသာရောဘတ်အရှ်ဂျူနီယာ (Arthur Robert Ashe Jr.** )(ဇူလိုင် ၁၀၊ ၁၉၄၃ – ဖေဖော်ဝါရီလ 6၊ 1993) သည် အမေရိကန် ပရော်ဖက်ရှင်နယ် တင်းနစ် ကစားသမားဖြစ်သည်။ သူသည် Grand Slam ချန်ပီယံဆု ၃ ကြိမ်နှင့် တစ်ပြိုင်တည်း နှစ်ကြိမ် ရရှိခဲ့သည်။ Ashe သည် United States Davis Cup အသင်းတွင် ရွေးချယ်ခံရသော ပထမဆုံးလူမည်းကစားသမားဖြစ်ပြီး Wimbledon ၊ US Open နှင့် Australian Open တို့တွင် တစ်ကိုယ်ရေချန်ပီယံဆုများရရှိဖူးသည့် တစ်ဦးတည်းသောလူမည်းကစားသမားဖြစ်သည်။ သူသည် ၁၉၈၀ တွင် အနားယူခဲ့သည်။ 

Ashe သည် Rex Bellamy၊  Bud Collins,  Judith Elian,  Lance Tingay,  *World Tennis*  နှင့် *Tennis Magazine* (US)  1975 တွင် Ashe သည် ကမ္ဘာ့နံပါတ် ( 1) ခံခဲ့ရသည်။ ထိုနှစ်တွင် Ashe သည် 'Martini and Rossi' Award,  နှင့် ATP Player of the Year ဆု၊ ATP ကွန်ပျူတာ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်တွင် သူသည် ၁၉၇၆ ခုနှစ် မေလတွင် နံပါတ် ၂ တွင် 

အထွဋ်အထိပ်သို့ ရောက်ခဲ့သည် 

Ashe သည် 1983 ခုနှစ်တွင် နှလုံးခွဲစိတ်မှု အတွင်း သွေးသွင်းမှုမှ HIV ကို ရရှိခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်ရသည်။ ၁၉၉၂ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် သူ၏ရောဂါကို လူသိရှင်ကြားကြေညာခဲ့ပြီး HIV နှင့် AIDS အကြောင်း အခြားသူများကို ပညာပေးရန်အတွက် စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ သူသည် အေ့ဒ်စ်ရောဂါကို အနိုင်ယူရန်အတွက် Arthur Ashe ဖောင်ဒေးရှင်းနှင့် Arthur Ashe Institute for Urban Health ကို 1993 ခုနှစ် ဖေဖေါ်ဝါရီလ 6 ရက်နေ့ အသက် 49 နှစ်တွင် AIDS နှင့်ဆက်စပ်သော အဆုတ်ရောင်ရောဂါ ဖြင့် မကွယ်လွန်မီ တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၃ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်သမ္မတ ဘီလ်ကလင်တန် မှ လွတ်လပ်ရေးဆုတံဆိပ် ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။ ယူအက်စ်အိုးပင်းနှင့် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံးတင်းနစ်ကွင်းကြီးဖြစ် သည့် Arthur Ashe အားကစားကွင်ကြီးသည်သူ့ကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် အမည်ပေးထားခြင်းဖြစ်သည်။

Ashe သည် 1964 Southern California Intercollegiates တွင် Dennis Ralston နှင့်ကစားနေစဉ်။
1. ↑  The Times (London), 30 December 1975, p.6
2. ↑  Collins & Hollander (1997).
3. ↑  *La Fabuleuse Histoire du Tennis* (Frenchဘာသာစကားဖြင့်)။ Paris။ 1989။ p. 772။CS1 maint: အသိအမှတ်မပြုသော ဘာသာစကား (link)
4. ↑  John Barrett (tennis), ed. (1990)။ *World Of Tennis*။ London။ pp. 235–237။
5. ↑  "Ashe replaces Connor in magazine rankings"၊ *The Morning Call*၊ 1975-12-09၊ စာ- 38။
6. ↑  "Rankings Dept."၊ *The Journal Herald*၊ 1976-01-16၊ စာ- 18။
7. ↑  Times Tribune (Scranton), 8 February 1976 (February 8, 1976)။
8. ↑  You must specify ***archiveurl =***  and ***archivedate =***  when using {{cite web}}.Arthur Ashe | Overview | ATP Tour | Tennis။ *ATP Tour*။ 2019-06-12 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။
**ကောင်းမွန်သော အုပ်ချုပ်ရေး** ဆိုသည်မှာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး စာပေများတွင် အသုံးပြုသော မရေရာသည့် အသုံးအနှုန်း တစ်ခု ဖြစ်ပြီး အများပြည်သူဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများ အနေနှင့် အများပြည်သူဆိုင်ရာ အရေးများကို မည်သို့ ဆောင်ရွက်ရမည်၊ အများပြည်သူဆိုင်ရာ အရင်းအမြစ်များကို မည်သို့ စီမံခန့်ခွဲရမည်ကို ဖော်ပြခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ အုပ်ချုပ်ရေး ဆိုသည်မှာ *ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်ခြင်းဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ဆုံးဖြတ်ချက်များကို အကောင်အထည်ဖော်မည် သို့မဟုတ် အကောင်အထည် မဖော်* စသည့် လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခု လည်း ဖြစ်သည်။. အုပ်ချုပ်ရေး ဆိုသော အသုံးအနှုန်းကို အသင်းအဖွဲ့များဆိုင်ရာ ၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ၊ နိုင်ငံ ဆိုင်ရာ နှင့် ဒေသတွင်း အုပ်ချုပ်ရေး တို့အတွက် သို့မဟုတ် လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ အခြားအစိတ်အပိုင်းများနှင့် ဆက်ဆံမှုပြုရန် အတွက် အသုံးပြုလေ့ ရှိကြသည်။

ကောင်းမွန်သော အုပ်ချုပ်ရေး ဟူသော အယူအဆသည် ထိရောက်မှုမရှိသော စီးပွားရေး သို့မဟုတ် နိုင်ငံရေး အဖွဲ့အစည်းကို လက်တွေ့ကျသော စီးပွားရေး သို့မဟုတ် နိုင်ငံရေး အဖွဲ့အစည်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်ရာတွင် စံတစ်ခု အဖြစ် အမြဲလိုလို အသုံးပြုလေ့ ရှိကြသည်။ ထိုအယူအဆမှ အစိုးရ သို့မဟုတ် အုပ်ချုပ်ရေး အဖွဲ့အစည်းမှ လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုအတွင်းမှ အသင်းအဖွဲ့ အချို့၏ ဆန္ဒမဟုတ်ဘဲ အများ၏ ဆန္ဒကို ထပ်တူကျနိုင်ရန် အတွက် တာဝန်ဝတ္တရားများ ပေါ်တွင် မူတည် ဖော်ပြထားလေ့ ရှိသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  What is Good Governance Archived 27 January 2014 at the Wayback Machine.. UNESCAP, 2009. Accessed July 10, 2009.
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပြင်ဦးလွင်သည် စတော်ဘယ်ရီစိုက်ပျိုးရာ ဒေသတစ်ခုအဖြစ် ထင်ရှားသည်။
စထရော်ဗယ်ရီကို မြန်မာတို့က ရှမ်းဆီးဟူ၍ ခေါ်ကြသည်။ 
စထရော်ဗယ်ရီ၏ ရုက္ခဗေဒမျိုးစုအမည်မှာ 'ဖရာဂေးရီးယား' ဖြစ်သည်။ စထရော်ဗယ်ရီသည် သမပိုင်းဇုန်၌လည်းကောင်း၊ အပူပိုင်း 
ဇုန်အတွင်းရှိ တောင်ကုန်းဒေသများ၌လည်းကောင်း၊ ပေါက်ရောက်သည်။ 
စထရော်ဗယ်ရီအသီးမှာ အလွန်ထင်ရှားသည်။ တောင်အမေရိကတိုက် ချီလီနိုင်ငံ တောင်ပိုင်း၌လည်း စထရော်ဗယ်ရီပင်တစ်မျိုး 
ပေါက်သည်။ ဥရောပတိုက်တွင် ရှေးမဆွကပင် စထရော်ဗယ်ရီပင် တစ်မျိုးလည်း ပေါက်ရောက်သည်။ စထရော်ဗယ်ရီသည် 
အစေ့များ၍ အနှစ်အရသာမရှိလှသဖြင့် လူတို့သည် ထိုအပင်ကို
စိုက်ပျိုးရန် စိတ်မကူးခဲ့ကြချေ။ သို့ရာတွင် အမေရိကတိုက်ကို တွေ့ရှိသောအခါ၌ စထရော်ဗယ်ရီပင်ရိုင်း အသစ်နှစ်မျိုးကို ထပ်မံတွေ့ရှိကြ၏။ ထိုနှစ်မျိုးစလုံးမှ အသီးများမှာ ဥရောပ 
တိုက်မှ စထရော်ဗယ်ရီပင်နှင့် မခြားနားလှချေ။ ဥရောပတိုက်မှ စထရော်ဗယ်ရီပင်နှင့် အမေရိကတိုက်ရှိ စထရောက်ဗယ်ရီပင်တို့ကို မျိုးစပ်လိုက်သည့်အခါကျမှ ယခုစိုက်ပျိုးလျက်ရှိကြသော အနှစ်အရသာနှင့် ပြည့်စုံသည့် စထရော်ဗယ်ရီပင် အမျိုးမျိုးကို ရရှိလေသည်။ စထော်ဗယ်ရီပင်များမှာ ချုံပင်ငယ်များ ဖြစ်၍ 
မြေလျှောက် ပင်စည် အဆစ်အပိုင်းများမှ အပင်သစ်များ ပွားလာကြသည်။ စထရော်ဗယ်ရီပင် အသီးသီးချိန်တွင် အသီးများ 
စင်ကြယ်လှပစေရန် အပင်ရင်းတွင် ကောက်ရိုးကို ပုံထားလေ့ရှိသည်။ စထရော်ဗယ်ရီကို လူကြိုက်များသဖြင့် ရာသီမဟုတ်ဘဲ 
သီးသောအပင်မျိုးများကို အမေရိကတိုက်၌ တီထွင်စိုက်ပျိုးကြသည်။ လူများ အလိုရှိသလောက် အသီးများကို တင်ပို့ 
ရောင်းချနိုင်ရန် အလွန်ကျယ်ဝန်းရလေသည်။ စထရော်ဗယ်ရီပင် စိုက်ခင်းများမှ အသီးမှည့်များကို ရေခဲစိမ်ရန် တွဲဲများ ပါရှိသော 
အထူးမီးရထားဖြင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ကြရသည်။

  

နှစ်ပေါင်းသုံးဆယ်ခန့်က အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ မျိုးကိုယူ၍ မြန်မာနိုင်ငံ ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်တွင် ရှမ်းဆီးပင်ကို စတင်စိုက်ပျိုးခဲ့ကြရာ ယခုအခါ မေမြို့၊ ကလောမြို့နှင့် တောင်ကြီးမြို့များ အနီး 
အပါးတွင် ပေ ၃ဝဝဝ ကျော်မြင့်သော တောင်ကုန်းများ၌ ရှမ်းဆီးပင် စိုက်ခင်းများကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။ ရှမ်းဆီးပင်ကို 
စိုက်ပျိုးရာတွင် တစ်ပေစီကွာသော အတန်းများ ပြုလုပ်၍ စိုက်ပျိုးကြသည်။ အပင်များမစိုက်မီ မြေဆီလွှာတွင် နောက်ချေး နှင့် သစ်ရွက်ဆွေးမြေဩဇာ နိုင်နိုင်ထည့်ပေးရသည်။ ရေလောင်း 
ပေးခြင်း၊ ပေါင်းသင်ခြင်း၊ မြေတောင်မြှောက်ပေးခြင်းကို အခါမလပ် ပြုလုပ်ပေးရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရှမ်းဆီးပင်များသည် ဖေဖော်ရီလမှစ၍ အပွင့်များ ပွင့်ကြ၏။ မတ်လမှ ဇွန်လ 
အထိ အသီးများ သီးသည်။ သို့သော် ဧပြီလနှင့် မေလများတွင် ဆွတ်ခူးရရှိသော အသီးများမှာ အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။ ရှမ်းဆီးသီးမှည့်များကို အသီးမှည့်အတိုင်း သို့မဟုတ် ယိုထိုး၍ 
စားကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃)
သမိုင်းစာ‌ပေကိုကျွမ်းကျင်သောပညာရှင်ဆရာကြီး (သမိုင်းဆိုင်ရာစာတမ်းများ၊ သမိုင်းသုတေသန ဆောင်းပါးများရေးသား ပြုစုရေးသားသောသမိုင်းစာ‌ပေကိုကျွမ်းကျင်သော ပညာရှင်) ကို **သမိုင်းပညာရှင်** ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ သမိုင်း ဆိုသည်မှာ လူသားတို့၏ အတိတ်ကာလကို လေ့လာသော ဘာသာရပ်ဖြစ်သည်။ သမိုင်းဟူသည်မှာ အစဉ်မှတ်သားရအောင်ပြုလုပ်သောသမိုင်းဆိုင်ရာ စာပေကိုဆိုလိုသည်။ ဘုရား ၊ ဂူ၊ ကျောင်း၊ တန်ဆောင်း၊ စဆွံ၊ ဓမ္မသာလာ၊ တန်တား၊ ပုဂ္ဂိုလ်ထူး၊အကြောင်းအရာထူး၊ သမိုင်းဆိုင်ရာရှေးဟောင်းစာပေများ၊ သမိုင်းဆိုင်ရာခေတ်သစ်စာပေများ၊သမိုင်းဆိုင်ရာအကြောင်းအရာများ စသည်တို့နှင့်စပ်လျဉ်း၍ စကားပြေဖြင့် ဖြစ်စေလင်္ကာဖြင့်ဖြစ်စေ စီကုံးရေးသားထားသည်များကို *သမိုင်း* ဟုခေါ်သည်။ သမိုင်းစာ‌ပေများစွာကို ဦးဆောင်ဦးရွက်ပြုသော၊ ရှေ့ဆောင်လမ်းပြသော၊ သမိုင်းသုတေသန စာတမ်းများပြုစုရေးသားသော၊ ကျွမ်းကျင်သော**ဆရာ** ကို **သမိုင်းပညာရှင်** ဟု ခေါ်ဆိုသည်။  မြန်မာ့သမိုင်း ပညာရှင်များတွင် သမိုင်းပါမောက္ခ ဆရာကြီး ဒေါက်တာသန်းထွန်း သည် ဩဇာအကြီးမားဆုံးသော သမိုင်း ပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဆရာကြီး ဒေါက်တာသန်းထွန်းသည် မြန်မာနိုင်ငံသားများအတွက် သမိုင်းဆိုင်ရာ ရှာဖွေမှုများနှင့်သုတေသန ပြုလုပ်မှုပေါင်းများစွာ၊ စာတမ်းနှင့် သမိုင်းဆိုင်ရာစာပေကိစ္စပေါင်း များစွာကို အနစ်နာခံ ဆောင်ရွက်ခဲ့သော နိုင်ငံချစ် ကမ္ဘာသိပညာရှင်ကြီး တစ်ဦးအဖြစ် မော်ကွန်းထိုးလောက်သည့် ဆရာကြီး တစ်ဦး ဖြစ်ပေသည်။ သမိုင်းပညာရှင် ဆရာကြီး ဒေါက်တာခင်မောင်ညွန့် သည်လည်း သမိုင်းဆိုင်ရာစာတမ်းနှင့်စာပေများစွာကို ရေးသားလျက်သော၊ ထင်ရှားသော၊ ဗဟုသုတများသော သမိုင်းပညာရှင်ဆရာကြီးတစ်ဦးဖြစ်သည်။ 
သမိုင်းသုတေသန စာတမ်းများပြုစုထုတ်ဝေလျက်ရှိပါသည်။

ကျမ်းကိုးစာရင်း
---------------

1. ↑  List of Burmese historians - FamousFix List
2. ↑
3. ↑  မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ။ 3 February 2015 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  9 May 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. ↑  The River of Lost Footsteps: Histories of Burma By Thant Myint-U - Books - Review - The New York Times
5. ↑
6. ↑  No Results Page | Barnes & Noble®[*လင့်ခ်သေ*]
7. ↑  အားမာန်သစ် စာပေမှ ၂၀၀၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် ပထမအကြိမ် ပုံနှိပ် ထုတ်ဝေတဲ့ သန်းဝင်လှိုင် ရေးသားပြုစုတဲ့ 'အကျော်ဇေယျ စာဆိုတော်များ' စာအုပ်မှ
**ဩရိဿပြည်နယ်**သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ အရှေ့ဘက်ကမ်းခြေတွင် တည်ရှိသော ပြည်နယ်တစ်နယ် ဖြစ်သည်။ မြောက်ဘက်တွင် ဗင်္ဂလားနှင့် ဗီဟားပြည်နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် အန္ဓရ ဒေသပြည်နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် မဇ္ဈဒေသ ပြည်နယ်တို့ အသီးသီးတည်ရှိသည်။ ယခင်က ဩရိဿနယ်သည် ဗီဟားနယ်နှင့်တွဲလျက် ဗီဟားနှင့်ဩရိဿပြည်နယ်တွင်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယအစိုးရက 
ဗီဟားပြည်နယ်နှင့် ဩရိဿပြည်နယ်တို့ကို သီးခြားပြည်နယ် များအဖြစ် ခွဲခြားသတ်မှတ်ခဲ့သည်။

မဟာနဒီမြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ တောင်ဘက်တွင်ပြည်နယ်အကျယ်မှာမိုင် ၂ဝ မျှသာရှိ၍ နယ်နိမိတ်သည် ပင်လယ်ကမ်းမှ ကုန်းတွင်းပိုင်းသို့ထိုးဝင်လျက် ရှိသည်။ ထိုကဲ့သို့နယ်နိမိတ်ကို သတ်မှတ်ရခြင်းမှာ အူရီယာ ဘာသာစကားပြောဆိုသူတို့ နေထိုင်ရာဒေသများ ပါဝင်စေရန်ပင်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဩရိဿပြည်နယ်တွင် အူရီယာဘာသာစကားသည် လူအများပြောဆိုသုံးစွဲသော ဘာသာစကား 
ဖြစ်သည်၊၊

ဩရိဿပြည်နယ်တွင် ချိုတာနဂ္ဂပူကုန်းပြင်မြင့်၊ တောင်ပိုင်းမဟာနဒီမြစ်၊ အောက်ပိုင်းမြစ်ဝှမ်းနှင့် မြစ်ဝကျွန်းပေါ် ဒေသတို့ပါဝင်၍ ပြည်နယ်၏အကျယ်အဝန်းမှာ စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၆ဝ၁၆၄ ရှိသည်။ မဟာနဒီမြစ်သည် ပြည်နယ်ကို ဖြတ်သန်း၍ စီးဆင်းသည်။ လူဦးရေ ၂၁၉၃၄၈၂၇ ယောက် (၁၉၇၁)ရှိသည့်အနက် ၈ဝ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သည် ဆန်စပါး စိုက်ပျိုး လုပ်ကိုင်သူများဖြစ်သည်။ ဆန်စပါးစိုက်ပျိုးသော 
လယ်ယာဧက ငါးသိန်းကျော်ရှိရာ ရေသွင်းစိုက်ပျိုးသော လယ်ယာဧကပေါင်းမှာ တစ်သိန်းခွဲနီးပါးရှိသည်၊၊ ဂုံလျှော်ပင်၊ နှံစားပြောင်း၊ ဆေးပင်၊ ကြံ၊ မန်ကျည်းနှင့် ဆီထွက်သီးနှံပင်တို့ကိုလည်း စိုက်ပျိုးကြသည်။ ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက်တွင် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းကို လုပ်ကိုင်၍ ကာလကတ္တားမြို့သို့ ငါးခြောက်များတင်ပို့ရောင်းချသည်။ စက်မှုလုပ်ငန်းဟူ၍ အကြီးအကျယ်မရှိချေ။

အိမ်တွင်းလက်မှုလုပ်ငန်းများကိုသာ များသောအားဖြင့် လုပ်ကိုင်ကြသည်။ ဩရိဿပြည်နယ်မှ နန်းကြိုးခက် ငွေထည်များမှာ ထင်ရှားသည်။ ဟိန္ဒူအယူဝါဒီ အများဆုံးနေထိုင်သော ပြည်နယ်ဖြစ်၍ 
မြို့တိုင်းရွာတိုင်း၌ ဟိန္ဒူဘုရားဝတ်ကျောင်းနှင့် တန်ဆောင်းပေါင်း မြောက်မြားစွာရှိသည်။ အထူးသဖြင့် ပင်လယ်ကမ်းခြေ မြို့ဖြစ်သော ပူရီမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဂျဂနတ် ဘုရားဝတ်ကျောင်းသည် ထင်ရှား၏။ မဟာနဒီမြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသတွင် တည်ရှိသော ပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဟောင်း ကတ္တက်မြို့မှ ၁၈ မိုင်ကွာဝေးသော ဘူဗန်နီဆွာမြို့သည် ပြည်နယ်၏ မြို့တော်သစ် ဖြစ်သည်။ လူဦးရေ ၁၂ဝ၅၅၁၄ ယောက်နေထိုင်လျက်ရှိသည်။

ဩရိဿပြည်နယ်တွင် မီးရထားလမ်းမိုင်ပေါင်း ၈၇၃ မိုင်မျှသာရှိသည်။ ကာလကတ္တားမြို့မှ မဒရပ်မြို့သို့သွားသော မီးရထားလမ်းသည် ပင်လယ်ကမ်းတစ်လျှောက်ကို ဖြတ်သန်းသွားသည်။ အုပ်ချုပ်မှုအတွက် ပြည်နယ်ကို ခရိုင်ပေါင်း ၁၃ ခရိုင် ခွဲခြားသတ်မှတ်ထားရှိသည်။ အိန္ဒိယအစိုးရက ခန့်အပ် သော ဘုရင်ခံနှင့် ဝန်ကြီးအဖွဲ့က ပြည်နယ်ကိုအုပ်ချုပ်သည်။ ဥပဒေပြုလွှတ်တော် တစ်ရပ်တည်းသာရှိသည်။

ကိုးကား
-------



| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ နှင့် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေများ |
| --- |
| ပြည်နယ်များ | 
* ကနာဋက
* ကီရာလာ
* ဂျမ်မူး နှင့် ကက်ရှမီးယား
* ဂိုအာ
* ဂုဇရာတ်
* ဆစ်ကင်
* ဆတ္တီသဂရ်
* ဈာခဏ္ဍ
* တမီးနာဒူး
* တြိပူရ
* တေလံဂါဏ
* နာဂလန်း
* ပန်ဂျပ်
* ဝိဟာရ်
* မဇ္ဈဒေသ
* မဏိပူရ
* မဟာရဋ္ဌ
* မီဇိုရမ်
* မေဃာလယ
* ရာဇဌာန်
* ဟရိယန
* ဟိမစလပြဒေသ
* အနောက်ဘင်္ဂလား
* အန္ဓရဒေသ
* အရုဏစလဒေသ
* အာသံ
* ဥတ္တရခဏ္ဍ
* ဥတ္တရဒေသ
* ဩရိဿ

 |
| ပြည်ထောင်စုနယ်မြေများ | 
* အံဒမန် နှင့် နီကိုဘာ ကျွန်းစု
* စဏ္ဍီဂါရ်
* ဒါဒရာနှင့် နဂရဟဝေလီ
* ဒေလီ အမျိုးသားမြို့တော်နယ်မြေ
* ဒမန်နှင့် ဒီယူ
* လက္ခဒီပ
* ပုတုစ္စေရိ

 |
ကောပတ်စ် ခရစ္စတီ ကောလိပ်သည် အင်္ဂလန်ရှိ ကိန်းဘရစ်တက္ကသိုလ်၏ ကောလိပ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
မက်ဆာချူးဆက်ပြည်နယ်၊ ဝီလျံတောင်းရှိ ဝီလျံကောလိပ်သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ရှေးအကျဆုံး လစ်ဘရယ်အနုပညာကောလိပ်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။
**ကောလိပ်** (လက်တင်: *collegium*) သည် ပညာရေးဆိုင်ရာ ဌာန (သို့မဟုတ်) ပညာရေး အဆောက်အအုံ၏ တွဲဖက် အစိတ်အပိုင်းတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ကောလိပ်ဟူသော အသုံးအနှုန်းမှာ အင်္ဂလိပ်စကားပြော နိုင်ငံများ၌ပင် အသုံးအနှုန်း ကွဲပြားလျက် ရှိသည်။ ကောလိပ်သည် ဌာနစုံ တက္ကသိုလ်နှင့် တွဲဖက်ထားပြီး ဘွဲ့ဒီဂရီပေးနိုင်သော ပညာရေး အဆောက်အအုံ ဖြစ်သည်။ ကောလိပ်သည် တက္ကသိုလ် မရောက်မီ အဆင့် ဘာသာရပ်တန်းခွဲများကို ပို့ချပေးလေ့ရှိသည်။

အထက်တန်းပညာ သင်ကြားပြီးနောက် ဆက်လက်၍ သီးခြားပညာရပ်ကို သင်ကြားရသည့် တက္ကသိုလ်ကျောင်းဖြစ်သည်။ ပညာရပ်အလိုက် ဝိဇ္ဇာပညာတက္ကသိုလ်၊ သိပ္ပံပညာတက္ကသိုလ်၊ သက်ကြီးတက္ကသိုလ်(လုပ်သားကောလိပ်) စသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုးရှိသည်။ မြင့်မားသော ပညာ ဆက်လက်ဆည်းပူးရာ တက္ကသိုလ်၏ ကျောင်းခွဲများအား ကောလိပ်ဟူ၍လည်း ခွဲခြားသတ်မှတ်ကြသည်။ ကောလိပ် စုပေါင်းသည် တက္ကသိုလ်(ယူနီဗာစီတီ) ဖြစ်လေသည်။ ကောလိပ်များမှ သင်တန်းဆိုင်ရာ ဘွဲ့ထူးများကို ရယူနိုင်သည်။ ဒေသအလိုက် ကောလိပ်နှင့် တက္ကသိုလ်များလည်း ရှိသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  လှသမိန် (ဧပြီ ၁၉၇၈)။ "***ကောလိပ်***" (pdf)။ in စာပေစိစစ်ရေးကော်မတီ (ed.)။ ***ဗဟုသုတ စွယ်စုံ*** (ပထမအကြိမ် ed.)။ တောက်တောက်ဝင်း ပုံနှိပ်တိုက်၊ ရန်ကုန်မြို့။: ဇော်မော် စာပေ။

ပြင်ပလင့်များ
-------------

|  |
| --- |
| **ကောလိပ်** နှင့်ပတ်သက်သမျှကိုဝီကီပီးဒီးယား၏ ညီအစ်မပရောဂျက်များတွင်ရှာဖွေဖတ်ရှုရန် |
| ဝစ်ရှင်နရီတွင် ရှာဖွေရန် | ဝစ်ရှင်နရီမှ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်များ |
| Commons တွင် ရှာဖွေရန် | Commons မှ မီဒီယာများ |
| ဝီကီသတင်းတွင် ရှာဖွေရန် | ဝီကီသတင်းမှ သတင်းများ |
| ဝီကီကိုးကားချက်တွင် ရှာဖွေရန် | ဝီကီကိုးကားချက်မှ အဆိုအမိန့်များ |
| ဝီကီရင်းမြစ်တွင် ရှာဖွေရန် | ဝီကီရင်းမြစ်မှ ရင်းမြစ်စာသားများ |
| ဝီကီစာအုပ်တွင် ရှာဖွေရန် | ဝီကီစာအုပ်မှ ပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်များ |
|
| ဝီကီတက္ကသိုလ်တွင် ရှာဖွေရန် | ဝီကီတက္ကသိုလ်မှ လေ့လာနိုင်သော အကိုးအကားများ |
|
|
|
|
|
မီးသွေးခြောက်
မီးလောင်နေသော မီးသွေးတုံးများ
မီးသွေး (charcoal) ကို နေ့တိုင်းပင် လူအများတွေ့မြင်ဘူးကြသော်လည်း 
မည်ကဲ့သို့ လုပ်ယူရရှိ၍ မည်မျှ အသုံးဝင်ပုံ ကိုကား လူတိုင်း
မသိရှိကြချေ။ ထင်းမီးသွေး အရိုးမီးသွေးဟူ၍ မီးသွေးနှစ်မျိုး 
နှစ်စားရှိရာ သစ်သားကို မီးရှို့လိုက်သောအခါတွင် ထင်း 
မီးသွေးကိုရ၍၊အရိုးကို မီးရှို့လိုက်သောအခါ 
အရိုးမီးသွေးကိုရလေသည်။ ထိုမီးသွေးများသည် အရောင် 
မည်းနက်၍ အပေါက်ငယ်ကလေးများ ရှိပြီး
လျှင် ဆတ်၏။ မီးသွေးသည် ကာဗွန် အစစ်မဟုတ်ပေ။ 
သို့သော် ကာဗွန်ရာခိုင်နှုန်း အများဆုံးပါ၍ ဓာတ်ငွေ့များကို 
စုတ်ပြီးလျှင် ထိန်သိမ်းထားနိုင်သော သတ္တိရှိသောကြောင့် 
မီးသွေးကို အမျိုးမျိုး အသုံးပြုနိုင်လေသည်။ မီးသွေးသည် 
မီးခိုးမထွက်ဘဲ လောင်၍ မီးအရှိန် ပြင်းသည်။ ထို့ကြောင့် 
ရှေးက သတ္တုကျောက်ရိုင်းများမှ သတ္တုကို ထုတ်ရာ၌ 
မီးသွေးမီးဖြင့် ကျိုယူကြသည်။

သစ်သားသည် ဓာတ်သဘောအရ ကာဗွန်၊ ဟိုက်ဒြိုဂျင်နှင့် 
အောက်ဆီဂျင်တို့ ပါဝင်သော ကာဗိုဟိုက် ဒရိတ် ဖြစ်သည်။
သစ်သားကို လေသာတွင် မီးရှို့လိုက်သောအခါ မီးလောင်သွား၍ 
ပြာအဖြူ အနည်းငယ် ကျန်ရစ်သည်ကို တွေ့ရသည်။ သို့သော် 
သစ်သားကို မီးရှို့ရာတွင် လေအကုန်ထွက်မသွားစေဘဲ 
သစ်ရွက်များ၊ မြက်ပင်များနှင့် ဖုံး၍ လေကို ပိတ်ထားလိုက်လျှင် 
မလိုသောအရာများပျံ့လွင့် ထွက်သွားကာ မီးသွေးသာ 
ကျန်ရစ်နေမည် ဖြစ်သည်။

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ဝေါ့ကာမြို့အနီးရှိ မီးသွေးဖုတ်သည့်ကျင်း(မီးသွေးကျင်း)ကြီးတစ်ခု
မီးသွေးဖုတ်ရာတွင် ကျင်းများပြုလုပ်၍ ဖုတ်လေ့ရှိကြ၏။ 
သစ်သားအတိုအစများကို ထောင်၍ အတန်းလိုက် အတန်းလိုက်
စီပြီးလျှင် အပုံကြီးဖြစ်လာအောင် ပုံထားကြသည်။ 
ထိုနောက်အပုံပေါ်တွင် မြက်များ၊ 
ပြာအစိုများဖြင့်ဖုံးအုပ်ထားပြီးလျှင် အောက်ဘက်
မှ လေဝင်သာအောင် အပေါက်ဖောက်ထားရသည်။ အပေါ် 
ထိပ်၌လည်း ခေါင်းတိုင်သဖွယ် အပေါက်တစ်ပေါက် 
ဖောက်ထားရလေသည်။ ထိုသစ်တို သစ်စများကို မီးရှို့လိုက်၍ 
လောင်လာသောအခါ မီးသည် အပေါ်မှ အောက်သို့ 
တဖြည်းဖြည်း လောင်ဆင်းပြီးလျှင်အလယ်မှ ဘေးသို့လည်း 
တဖြည်းဖြည်းလောင်လာလေသည်။ ယင်းသို့ 
အားလုံးလောင်ကျွမ်းပြီးသောအခါ ဖုံးထား၍ ၂ ရက် ၃ ရက်
တန်သည် အအေးခံထားရလေသည် မီးသွေး ဖုတ်ခြင်း 
လုပ်ငန်းသည် အရေးကြီးသည့်လုပ်ငန်းတစ်ရပဖြစ်သည့်အလျောက် တောင်တန်း
ဒေသများတွင် များစွာ တွေ့မြင်ရသည်။

မီးသွေး ဖုတ်ရာတွင် ဖိုများကို အလုံပိတ်၍ ထားလျှင် 
မီးသွေးပို၍ ရနိုင်မည် ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ ဖုတ်ရာတွင် 
ဘေးထွက်ပစ္စည်းများဖြစ်သော ကတ္တရာစေး၊ သစ်သားအရက်ပျံ၊ 
အက်ဆီတစ်အက်ဆစ်နှင့် အက်ဆက်တုန်းတို့ရရှိနိုင်လေသည်။ 
ထင်းမီးသွေးသည် အရေးကြီး၍ အလွန်အသုံးဝင်သော 
ပစ္စည်းတစ်ရပ်ဖြစ်ရကား ယမ်းများပြုလုပ်ရာ၌ ဖြစ်စေ၊ 
ရေစစ်ရာ၌ ဖြစ်စေ၊ အပူမလိုက်နိုင်သော ပစ္စည်းများ ပြုလုပ်ရာ၌ 
ဖြစ်စေ အများပင် အသုံးပြုကြလေသည်။ 

ထို့ပြင်ဆေးအဖြစ်ဖြင့်လည်း အသုံးပြုနိုင်သေး၏။ အဆိပ်
ဓာတ်ငွေ့များမှ ကာကွယ်သော ဓာတ်ငွေ့ 
မျက်နှာဖုံးပြုလုပ်ရာ၌လည်း မီးသွေးကို အသုံးပြုကြ၏။ သို့သော် 
ထိုမီးသွေးမှာ အုန်းခွံများကို ဖုတ်၍ရသော မီးသွေးဖြစ်သည်။
အရိုးများကို အိုးတစ်ခုတွင် ပိတ်၍ ဖုတ်သော 
အခါဓာတ်ငွေ့များ၊ ရေခိုးရေငွေ့များနှင့် ဆီများထွက်သွားသဖြင့် 
အရိုးမီးသွေးကို ရလေသည်။ သွေးကို မီးတိုက်ပေးခြင်းဖြင့်လည်း 
အရိုးမီးသွေး တစ်မျိုးကို ရနိုင်သည်။ အရိုးမီးသွေးသည် 
ပဲနောက် အရွယ်မှအလုံးသေးသေးလေးထိ အရွယ်အစားစားရှိ၏။ 
အရိုးမီးသွေးကို မကောင်းသော အနံ့အသက်များ 
ပပျောက်စေရန်၌ ဖြစ်စေ၊ အရည်များတွင်ရှိသော အရောင်များကို 
ချွတ်ရာ၌ ဖြစ်စေ များစွာ အသုံးပြုကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)
ဤဆောင်းပါးသည် မင်းကွန်းတိပိဋကဓရဆရာတော် ရေးသားသော ကျမ်းစာ အကြောင်း ဖြစ်သည်။   ပိဋကတ်သုံးပုံ၊ ခုဒ္ဒကနိကာယ်လာ ဗုဒ္ဓဝံသကျမ်း အတွက် ဗုဒ္ဓဝင် ကို ကြည့်ပါ။

**မဟာဗုဒ္ဓဝင်** (အင်္ဂလိပ်: **Mahabuddhavamsa** or **Great Chronicle of Buddhas**) သည် မင်းကွန်းတိပိဋကဆရာတော် ဦးဝိစိတ္တသာရာဘိဝံသပြုစုခဲ့သော ကျမ်းစားတွဲကြီးတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤစာပေလက်ရာတွင် ဂေါတမဗုဒ္ဓ၊ ယခင်ပွင့်တော်မူခဲ့သော ဗုဒ္ဓများအကြောင်း၊ တပည့်သာဝက ရဟန်းများ၊ လူပုဂ္ဂိုလ်များ၊ ၎င်းတို့၏ အတိတ်ဘဝများအကြောင်း စသည်တို့ပါဝင်သည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

ထိုစဉ်က မြန်မာနိုင်ငံတော် ဝန်ကြီးချုပ် ဦးနုနှင့် ဗုဒ္ဓသာသနာ့အဖွဲ့တို့၏ လျောက်ထားပန်ကြားမှုအရ ဗုဒ္ဓဖြစ်စဉ် (သို့) မဟာဗုဒ္ဓဝင်ကို ၁၉၅၅ တွင် စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ ဤမဟာဗုဒ္ဓဝင်သည် ဆရာတော်၏ အထူးထင်ရှားသော စာပေလက်ရာတစ်ခုပင်ဖြစ်သည်။ ပထမတွဲကို ၁၉၆၀ မှစ၍ ဆဋ္ဌမတွဲ (ဒုတိယပိုင်း) ကို ၁၉၇၂ တွင် ပထမဆုံးအကြိမ်အနေဖြင့် ထုတ်ဝေခဲ့ကြသည်။ အကြိမ်များစွာလည်း ရိုက်နှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့ရသည့် စာအုပ်များဖြစ်သည်။ တိနိအဖွဲ့၏ အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်မူကို ဦးကိုလေးနှင့် ဦးတင့်လွင်တို့က ပထမတွဲမှစ၍ နောက်ဆုံးတွဲထိ ပြုစုဘာသာပြန်ဆိုခဲ့ကြသည်။

ဖွဲ့စည်းပါဝင်မှု
----------------

အတွဲအနေဖြင့် (၆) တွဲဖြစ်၍ စာအုပ်အနေဖြင့် (၈) အုပ်ဟူ၍ သတ်မှတ်စီစဉ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထုတ်ဝေရာတွင် ပြည်ထောင်စု ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံခေတ် သာသနာရေးဦးစီးဌာနမှ တာဝန်ယူရိုက်နှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Vicittasarabivamsa၊ U (1992)။ "Chapter IX: The chronicle of twenty-four Buddhas"။ in Ko Lay၊ U; Tin Lwin၊ U (eds.)။ *The great chronicle of Buddhas, Volume One, Part Two* (PDF) (1st ed.)။ Yangon, Myanmar: Ti=Ni Publishing Center။ pp. 130–321။ archived from the original on 2016-02-14။CS1 maint: BOT: original-url status unknown (link)
2. ↑  Maung Maung Lay (1981)။ The Most Venerable Sayadaw U Vicittasarabhivamsa, "Tipitakadhara, Dhammabhandagarika, Agga Mahapandita, Abhidhaja Maharatthaguru"။ The Light of Dhamma',Vol. 1, No. 3။
3. ↑  The Great Chronicle of Buddhas by Ven. Mingun Sayadaw, 1990, 1,044,401 words။ Wisdom Library။
4. ↑   ကမ္ဘာအေး ဗုဒ္ဓသုတေသန စာကြည့်တိုက် ဝက်ဘ်ဆိုက် > ပြင်ပမှထုတ်ဝေသောဗုဒ္ဓဘာသာစာအုပ်များ > ဗုဒ္ဓဝင်ဆိုင်ရာစာအုပ်များ > page 3 > မဟာဗုဒ္ဓဝင်စာအုပ်များ
5. ↑   မဟာဗုဒ္ဓဝင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်စာအုပ်များ
အာဆွန်စီယွန်မြို့သည် တောင်အမေရိက 
တိုက် ပါးရဂွေးနိုင်ငံ၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။ ပါးရဂွေးမြစ်ကမ်း 
ပေါ်တွင် တည်ရှိ၍ ပင်လယ်ကူးသင်္ဘောများ မြို့သို့အရောက် 
ဆန်တက်နိုင်သဖြင့် ပါးရဂွေးနိုင်ငံ၌ အကြီးဆုံး ဆိပ်ကမ်း 
မြို့လည်း ဖြစ်သည်။ အာဆွန်ဆီယွန်မြို့သည် အာဂျင်တီးနား 
နိုင်ငံ၏ မြို့တော်ဖြစ်သော ဗွေနို့ဆိုင်းရက်မြို့နှင့် မြစ်ကြောင်း 
ခရီးဖြင့်လည်းကောင်း၊မီးရထားလမ်းဖြင့်လည်းကောင်း 
ဆက်သွယ် လျက်ရှိသည့်အပြင် နိုင်ငံတွင်းရှိ အခြားမြို့များ 
နှင့်လည်း လမ်းပန်းအဆက်အသွယ်ရှိသည်။ ထိုကြောင့် 
ပါးရဂွေးနိုင်ငံ၏ ကုန်သွယ်ရေးအတွက် အချက်အချာမြို့ကြီး 
ဖြစ်သည်။
အာဆွန်စီယွန်မြို့ကို ၁၆၃၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်နေ့ 
တွင် တည်ခဲ့ရာ အမေရိကတိုက်၌ ရှေးကျသော မြို့ဟောင်း 
တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ ၁၅၃၇ ခုနှစ်မှ ၁၆၁၇ ခုနှစ်အထိ 
တောင်အမေရိကတိုက် အရှေ့ပိုင်းရှိ စပိန်ပိုင် နယ်များကို 
အုပ်ချုပ်ရာဗဟိုဌာန ဖြစ်ခဲ့သည်။ မူလအစက မြို့တွင်းရှိ 
လမ်းများသည် ကျဉ်း၍ ကောက်ကွေ့နေ သော်လည်း 
နောင်တွင် မြို့ကွက်ကို အသစ်ပြုပြင်ခဲ့ကြသဖြင့် ယခုအခါ 
လမ်းမကျယ်များနှင့် ခေတ်မှီတိုက်တာ အဆောက်အအုံများဖြင့် 
ကြီးကျယ်ခမ်းနားလျက် ရှိလေသည်။ မြို့တွင်းရှိ ထင်ရှားသော 
အဆောက် အအုံများမှာ ကသီဒရယ်ဘုရားရှိခိုးကျောင်းများ၊ 
အမျိုးသားကောလိပ်ကျောင်း၊ ပြည်သူ့စာကြည့်တိုက်၊ အစိုးရ 
အဆောက်အအုံများ စသည်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ အဓိက 
ထွက်ကုန်များမှာ ပါးရဂွေး လက်ဘက်ခြောက်၊ဆေး၊သစ်သီး၊ 
သားရေ၊သကြား၊သစ်တို့ ဖြစ်သည်။
လူဦးရေ ၄၃၇၁၃၆ ယောက် (၁၉၇ဝ)ရှိသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄)