မူလသွားများကို 
စစ်ဆေးခြင်း၊ ဆေးကြောပေးခြင်း၊ ပြုပြင်ပေးခြင်း၊ 
နုတ်ပေးခြင်းနှင့်သွားတုများကိုစိုက်ပေးခြင်းစသော 
အတတ်ပညာကိုသွားစိုက်ပညာဟုခေါ်သည်။ 
သွားစိုက်ပညာသည် ရှေးအီဂျစ်လူမျိုးများ လက်ထက်မှစ၍ 
ပေါပေါက်လာသောရှေးအတတ် ပညာတစ်ရပ်ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း 
ဆေးဘက်ဆိုင်ရာတွင်မကြာသေးမီကမှ 
အသိအမှတ်ပြုခြင်းကိုခံခဲ့ရလေသည်။ ရှေးအခါကပင်လျှင် 
သွားစိုက်ဆရာများသည်သွား၏အပေါက်များကို 
ဖာပေးခြင်း၊ သွားများနုတ်ပေးခြင်းနှင့်သွားတုများကို 
ထည့်ပေးခြင်းများကိုပြုလုပ်ပေးခဲ့ကြလေသည်။

ယခုအခါလူများတွင် ဖြစ်ပွားတတ်သည့် 
အချို့သောရောဂါများသည် သွားများကြောင့်ဖြစ်သည်ကို 
သိလာကြလေသည်။ သွားများကိုဂရုမစိုက် 
ပေါ့ပေါ့ဆဆထားမှုကြောင့်ရောဂါပိုးများ ဝင်ရောက်နိုင်သဖြင့် 
သွားဖုံးများတွင်လည်းကောင်း၊ သွားများတွင်လည်းကောင်း 
အနာများ စတင်ဖြစ်ပွားနိုင်လေသည်။ ထိုကြောင့် 
သွားစိုက်ဆရာဝန်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံရသော 
ဆရာဝန်များထံသို့ ခြောက်လလျှင်တစ်ကြိမ်ကျ သွားများကို 
သွားရောက်ပြသ၍ စုံစမ်းစစ်ဆေးခြင်းခံယူထိုက်လေသည်။ 
ယခုခေတ် သွားစိုက်ဆရာများသည် ရှေးခေတ် 
သွားစိုက်ဆရာများကဲ့သို့ သွားများကို နုတ်ပေးတတ်ရုံ၊ 
စိုက်ပေးတတ်ရုံ၊ ဖာ၍ပေးတတ်ရုံမျှနှင့် မပြီးတော့ဘဲ 
ပါးစပ်နှင့်ပတ်သက်သော အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများနှင့် 
သွားတွင်ဖြစ်ပေါ်တတ် သည့်ရောဂါများ၏ အကြောင်း 
ရင်းများကိုလည်း နားလည်ရန် လိုလာပေတော့သည်။

ထို့ပြင်သွားများ၏ ချွတ်ယွင်းချက်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တတ်သည့် 
ရောဂါများကိုလည်း နားလည်ရမည်ဖြစ်ပြီးလျှင် မည်ကဲ့သို့ 
ကုသထိုက်ကြောင်းကိုလည်း ပြောကြားနိုင်မည့်အရည်အခြင်း 
ရှိရမည်ဖြစ်လေသည် သွားစိုက်ဆရာသုံးစွဲသည့် 
ကိရိယာများသည်လည်း ခေတ်အမီဆုံးဖြစ်ပြီးလျှင် 
သူ၏နားလည်မှုသည်လည်း ကျယ်ဝန်းနိုင်သမျှ 
ကျယ်ဝန်းရမည်ဖြစ်လေသည်။

သွားစိုက်ပညာသည် အရေးကြီးသည့်ပညာရပ်တစ်ခု 
ဖြစ်လာပြီဖြစ်သောကြောင့် သွားစိုက်ဆရာ တစ်ယောက် 
ဖြစ်လာနိုင်ရန်နှစ်ရှည်လများ သင်ကြားရပေသည်။ 
သွားစိုက်ပညာကို သင်ကြားလိုသူသည် ဆယ်တန်း 
စာမေးပွဲကိုအောင်မြင်ရမည် ဖြစ်ပြီးလျှင် အစိုးရ 
အသိအမှတ်ပြုထားသည့် ဆေးရုံတစ်ရုံနှင့် 
ဆက်သွယ်ထားသည့်သွားဘက်ဆိုင်ရာဌာနတွင် 
ဝင်ရောက်သင်ကြားရန် ပြဋ္ဌာန်းထားပြီးဖြစ်လေသည်။ 

ဗြိတိသျှနိုင်ငံတွင် သွားနှင့်စပ်လျဉ်းသည့်အဖွဲ့များကို 
ခေတ်သစ်တက္ကသိုလ်များကသာလျှင်ပေး၍ရှေးကျသည့် 
အောက်စဖို့တက္ကသိုလ်၊ သို့မဟုတ် ကိန်းဗရစ် 
တက္ကသိုလ်များမှဘွဲ့များကိုမပေးချေ။ သွားစိုက် ပညာကို 
အောင်မြင်ပြီး၍ အလုပ်လုပ်သောအခါ၌လည်း 
ယူနိုက်တက်ကင်း ဒမ်းနိုင်ငံရှိသွား စိုက်ပညာ ရှင်များအဖွဲ့တွင် 
မှတ်ပုံတင်ထားရန်လိုကြောင်းဥပဒေဖြင့်ပညတ်ထားလေသည်။
ပထမဆုံးသွားစိုက်ပညာသင်ကျောင်းကို 
အမေရိကန်နိုင်ငံ ဗောလတီးမိုးမြို့တွင် ၁၈၃၉ ခုနှစ်၌ 
ဖွင့်လှစ်ခဲ့၍ ဗြိတိန်နိုင်ငံတွင် ၁၈၅၈ ခုနှစ်၌ 
နှစ်ကျောင်းဖွင့်ခဲ့ပေသည်။ ထိုကျောင်းနှစ်ကျောင်း 
သည်နောင်သောအခါ တော်ဝင်သွားစိုက်ဆေးရုံနှင့် 
အမျိုးသားသွားစိုက်ဆေးရုံများ ဖြစ်လာကြပြီးလျှင် ယခုအခါ 
လန်ဒန်တက္ကသိုလ်လက်အောက်တွင် ရှိကြလေသည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၁၉၆၄ခုနှစ် တက္ကသိုလ်ပညာရေး 
ဥပဒေအရရန်ကုန်ဆေးတက္ကသိုလ်(၁)နှင့်ဆက်သွယ်ပေါင်းစည်း
လျက် သွားဘက်ဆိုင်ရာဆေးကောလိပ်ကို ၁၉၆၄ 
ခုနှစ်တွင်စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့၏။ သွားဘက်ဆိုင်ရာ 
ဆေးကောလိပ်မှဘီဒီအက်စဘွဲ့(သွားဘက်ဆိုင်ရာ ဆေးပညာဘွဲ့) 
(ခုနစ်နှစ်သင်တန်း)ပေးအပ်လျက်ရှိသည်။ 
တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းစာမေးပွဲကို အဆင့်အတန်းမီအောင်မြင်ပြီး 
သူများတက်ရောက် သင်ကြားနိုင်သည်။ သွားဘက်ဆိုင်ရာ 
ဆေးကောလိပ်ကို ရန်ကုန်ဆေးရုံကြီး၏ ယခင် 
ပြင်ပလူနာကုဌာန အဆောက်အအုံတွင်ဖွင့်လှစ်ထားလေသည်။ 

ယခုကာလ မြန်မာနိုင်ငံတွင် သွားစိုက်ပညာဟု မသုံးနှုံးကြတော့ဘဲ သွားဘက်ဆိုင်ရာ ဆေးတက္ကသိုလ်များမှ ပေးအပ်သော ဘီဒီအက်စဘွဲ့(သွားဘက်ဆိုင်ရာ ဆေးပညာဘွဲ့) ဖြင့် သွားနှင့်ခံတွင်းဆေးပညာ ဟု သတ်မှတ်ခေါ်ဝေါကြလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Neil Costley; Jo Fawcett (November 2010)။ General Dental Council Patient and Public Attitudes to Standards for Dental Professionals, Ethical Guidance and Use of the Term Doctor (PDF) (အစီရင်ခံစာ)။ General Dental Council/George Street Research။ 4 March 2016 တွင် မူရင်း (PDF) အား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 11 January 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃)