recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
ဒိုင်ယက်သိုင် အီသာ နှင့် မရောထွေးပါနှင့်။
လူသာမန်တို့၏ အမြင်တွင် ကျွန်ုပ်တို့၏ ကမ္ဘာနှင့်တကွ နေ 
လ ကြယ် ဂြိုဟ် စသည့် ကောင်းကင်တန်ဆာများ သွားလာ 
တည်ရှိလျက် ရှိသော ဤအာကာသကြီးသည် အရာဝတ္ထု 
ဆို၍ လုံးဝ ကင်းမဲ့သော ပလာသက်သက် လဟာပြင်အတိ 
သာလျှင် ဖြစ်လေသည်။ သို့ရာတွင် သိပ္ပံပညာရှင်ကြီးများကမူ 
လဟာပြင်ဟု ထင်ရသော အာကာသကြီး တစ်ခုလုံးကို 
အီသာဟု ဆိုအပ်သော ပစ္စည်းတစ်ခုက နေရာ အနှံ့အပြား 
ပြည့်နှက် ဖုံးလွှမ်းထားသည်ဟု ယုံကြည်ယူဆခဲ့ကြလေသည်။
ဤယူဆချက်သည် ဝှိုင်ဂင်းခေါ် ဒတ်ချ်လူမျိုး သိပ္ပံပညာရှင် 
ကြီးတစ်ဦး၏ အလင်းနှင့်သက်ဆိုင်သော အဆို တစ်ရပ်မှ 
ပေါက်ဖွားလာခဲ့လေသည်။ ပုံပမာ-ကြိုးခပ်ရှည်ရှည်ကို 
လူနှစ်ယောက်သည် ကြိုးစတစ်ဖက်စီကိုင်ပြီး ရပ်နေကြသည် 
ဆိုပါစို့၊ အကယ်၍ တစ်ယောက်က ကြိုးစကို ကိုင်ရုံကိုင်ထား 
ပြီးလျှင် ကျန်တစ်ယောက်က မိမိ လက်ထဲရှိ ကြိုးစကို လှုပ်ခါ 
ပေးလိုက်မည် ဆိုပါက ကြိုးသည် လှုပ်ပေးလိုက်သည့် ကြိုးစ 
ဘက်မှ အခြား တစ်ဖက်သို့ လှိုင်းကဲ့သို့ ကွေ့ကောက်လှုပ်ရှား 
သွားသည်ကို သတိထား ကြည့်သူတိုင်း တွေ့ကြ 
ရပေလိမ့်မည်။ ဤနေရာတွင် တစ်ဖက်မှတစ်ဖက်သို့ ရွှေ့သွား 
သည်မှာ လှိုင်းများသာလျှင်ဖြစ်၍ ကြိုးမှာမူ ပိုနေမြဲ ကျားနေ 
မြဲပင် ဖြစ်သည်။ လှိုင်းများ ရွှေ့သွားခြင်းကြောင့်သာ တစ်ဖက်မှ လှုပ်ခါပေးမှုကို အခြား တစ်ဖက်မှ သိရှိခံစားရခြင်းဖြစ်၍ 
အကယ်၍ ကြားခံပစ္စည်းဖြစ်သော ကြိုးသာမရှိခဲ့ပါက 
မည်သည့်နည်းနှင့်မျှ ဤသို့ သိရှိခံစားနိုင်မည် မဟုတ်ချေ။ 
ဤအတိုင်းပင် နေမှ ထွက်ပေါ်လာသော အလင်းလှိုင်းများသည် 
လည်း အလွန်ကျယ်ပြောသည့် အာကာသကြီးကို ကျော် 
ဖြတ်၍ ကျွန်ုပ်တို့၏ ကမ္ဘာပေါ်သို့ ရောက်လာကြ ရသည်။ 
ဤသို့ ရောက်လာနိုင်ခြင်းမှာ အာကာသထဲတွင် ကြားခံပစ္စည်း 
တစ်ခုခု ရှိသောကြောင့်ဖြစ်၏ဟု ဝှိုင်းဂင်းက ယူဆပြီးလျှင် 
ထိုပစ္စည်းကို အီသာဟူ၍ မှည့်ခေါ်ခဲ့လေသည်။
သိပ္ပံပညာရှင်ကြီးတို့သည် အာကာသကြီးအတွင်း၌ 
အလင်းတစ်ခုသာမဟုတ်၊ အပူ၊ ဂရက်ဗစ်တီ ဆွဲအားစသည့် 
အရာများလည်း ကူးသန်းနေကြသောကြောင့် ဝှိုင်းဂင်း၏အဆိုမှာ 
အလွန်ယုတ္တိရှိတန်သည်ဟု ယူဆကြလေသည်။ ထိုကြောင့် 
အာကာသကြီး အတွင်းတွင် အီသာဖြင့် ပြည့်နှက်လျက် 
ရှိသည် ဟူသော အဆိုကို အစဉ်အဆက် လက်ခံယုံကြည်လာ 
ခဲ့လေသည်။

  

သို့ရာတွင် ကမ္ဘာကျော် သိပ္ပံပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်သူ 
အိုင်းစတိုင်း၏ ရီလေးတစ်ဗစ်တီး သီအိုရီ တစ်ရပ် ထွက်ပေါ် 
လာသောအခါ အာကာသအတွင်း၌ အီသာ ရှိမရှိကိစ္စမှာ 
အရေးမဟုတ်တော့ဟုယူဆကာ သိပ္ပံ ပညာရှင်ကြီး အများကပင် 
အီသာရှိသည်ဟူသော အဆိုကို ပစ်ပယ်လာကြလေသည်။ 
တစ်ဖန် အီသာဆိုသည့် ပစ္စည်း ရှိရိုးမှန်ပါက အစဉ်တစိုက် 
ရွေ့သွားလျက်ရှိသော ကမ္ဘာကို တိုးဝှေ့နေသည့် အီသာဟူ၍ 
ရှိဖို့ ကောင်း၏။ သို့ရာတွင် ခဲရာခဲစစ် နည်းအမျိုးမျိုးတို့ဖြင့် 
အကြိမ်ကြိမ် စမ်းသပ်ကြည့်ခဲ့ကြသော်လည်း ယင်းသို့ တိုးဝှေ့ 
နေသည့် အီသာကို မတွေ့ရပေ။ ထိုကြောင့် ယခုအခါတွင် 
သိပ္ပံပညာရှင်ကြီးအချို့က အီသာဆိုသည့် ဝေါဟာရကို 
အဓိပ္ပာယ်တစ်မျိုးဖြင့် ဆက်လက်၍ အသုံးပြုဆဲ ဖြစ်ကြသော် 
လည်း အချို့ကမူ ဤဝေါဟာရကို လုံးဝအသုံးမပြုကြတော့ပဲ 
အာကာသဟူ၍သာ ခေါ်ဆို သုံးစွဲကြလေတော့သည်။
[1]

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄)
၁၈၉၆ အိုလံပစ် မာရသွန်။

မာရသွန်ပြေးပွဲ
--------------

ယခုခေတ် အိုလင်းပစ် အားကစားပြိုင်ပွဲများ၌ မာရသွန်ပြေးပွဲဟူ၍ ပြေးပွဲတစ်မျိုး ပါရှိလေသည်။ 
ထိုပြေးပွဲ၏ မူလအရင်းအမြစ် စတင်ဖြစ်ပေါ်ရာမှာ ဂရိနိုင်ငံရှိ 
မာရသွန် လွင်ပြင်ဖြစ်သည်။ ထိုလွင်ပြင်သည် အက်တီကာ
နယ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းခြေတွင် တည်ရှိ၍ အေသင်မြို့မှ 
အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် ၂၅ မိုင် ကွာဝေးလေသည်။

ထိုပြေးပွဲ၏ မူလအကြောင်းရင်း ဖြစ်ပေါ်ချိန်သည် ဘီစီ ၄၉ဝ ခန့်အချိန်ကာလဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်တွင် 
ပါးရှားဘုရင် ဒရိုင်းယပ် (ဘီစီ ၅၅၈ ခန့်- ၄၈၅) ၏ 
အင်အားကြီးမားလှသော စစ်သည်တို့သည် အေသင်မြို့နိုင်ငံ
နှင့်တကွ ဂရိပြည်နယ်များကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ရန် ရေ
ကြောင်းဖြင့် ချီတက်လာကြပြီးနောက် မာရသွန်လွင်ပြင် 
တစ်ဝိုက်တွင် စခန်းချနေကြ၏။ အင်အားချင်း မမျှလှသဖြင့် 
အေသင်သားတို့က စပါတာသားတို့ထံ စစ်ကူတောင်းသော်လည်း 
အချိန်မီ မရနိုင်သဖြင့် အေသင်သားတို့မှာ မျှော်လင့်ချက်မရှိ
သလောက် ဖြစ်နေလေသည်။

သို့သော် မီလတီယဒီးအမည်ရှိ စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီး၏ 
ကြံရည်ဖန်ရည် စွမ်းရည်သတ္တိကြောင့် အေသင်စစ်သည် ၁ သောင်း
ခန့်တို့သည် ပါးရှင်းစစ်သည် ၂ သောင်းခန်းတို့ကို ထိုမာရသွန် 
လွင်ပြင်တွင်ပင် တိုက်ခိုက်ချေမှုန်းနိုင်လိုက် သဖြင့် ပါးရှင် ၆ 
ထောင်ကျော် ကျဆုံး၏။ အေသင်တို့ဘက်မှာမူ ၂ ရာခန့်မျှ
သာ ကျဆုံးလေ၍၊ ကျဆုံးသော အေသင်စစ်သားများကို 
ထိုမာရသွန်လွင်ပြင်ရှိ တောင်ပူစာကလေး တစ်ခုပေါ်တွင် 
မြှုပ်နှံထားခဲ့လေသည်။ ၁၈၉ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ထိုမြှုပ်နှံထားခဲ့
သော မြေပုံများကို ဖော်ထုတ်ခဲ့ရာ အရိုးများနှင့်တကွ ယင်းတို့
အား မြှုပ်နှံစဉ်က ထည့်လိုက်သည့် လက်နက်များနှင့်အတူ 
ပန်းအိုးများကို တွေ့ရသည်။

ထိုမာရသွန် တိုက်ပွဲသည် ကမ္ဘာ့သမိုင်း လမ်းကြောင်း
ကို ပြောင်းလဲစေခဲ့သော တိုက်ပွဲတစ်ခုဖြစ်ခဲ့၏။ မိမိတို့ထက် 
နှစ်ဆမက အင်အားများလှ၍ လေးမြားလက်နက်သုံးသော 
ပါးရှင်းများကို လှံတံကို သုံးသော အေသင်တို့က တင်းတိုး
ဝင်တိုက်ခိုက်ကြသဖြင့် လေးမြားတို့မှာ အသုံးမကျ ဖြစ်ရပြီး
လျှင် ပါးရှင်းတို့အတုံးအရှုံး ကျဆုံးကြရသည်။

ပါးရှင်းရေတပ်ကြီး ဆုတ်ခွာသွားပြီးနောက်တွင် 
ယင်းတို့သည် အေသင်မြို့ကို ပင်လယ်ဘက်မှ လှည့်၍ 
တိုက်ခိုက်ခဲ့သော်၊ မာရသွန် လွင်ပြင်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော 
တိုက်ပွဲအကြောင်း မသိသဖြင့်၊ အေသင်မြို့က အညံ့ 
ခံလိုက်မည်ကို မီလတီယဒီးသည် စိုးရိမ်နေခဲ့၏။ ထို့ကြောင့် 
ထိုတိုက်ပွဲတွင် အေသင်တို့အောင်မြင်ကြောင်းကို အေသင်
မြို့သို့သတင်းပို့ရန် ခြေအမြန်ဆုံး အပြေးသမားတစ်ဦးဖြစ်သူ 
ဖိုင်ဒစ်ပီဒီးအား ဗိုလ်ချုပ်ကြီးက ရွေးချယ်၍ စေလွှတ်ခဲ့လေ
သည်။ ထိုသူသည် မာရသွန်လွင်ပြင်မှ အေသင်မြို့အရောက် 
၂၆ မိုင်နှင့် ၃၈၅ ကိုက်မျှ ခရီးကို မရပ်မနား အားသွန်
ပြေးလွှား လာခဲ့ရာ အေသင်မြို့သို့အရောက်တွင် အောင်မြင်
ကြောင်း သတင်းကို ပြောပြီးသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် အမော
ဆို့လျက် သေဆုံးသွားရှာလေသည်။ ထို့ကြောင့် ဖိုင်ဒစ်ပီဒီးအား 
ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ၁၈၉၆ ခုနှစ်မှစ၍ အိုလင်းပစ်ပြေးပွဲများ
တွင် ထိုခရီးမိုင်အတိုင်း မရပ်မနား ပြေးရသော ပြေးပွဲတစ်ခုကို 
ထည့်သွင်းပြီးလျှင် မာရသွန်ပြေးပွဲဟု အမည်ပေးထားခဲ့လေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၈)
**စေးကန် လိုဏ်ခေါင်း** (青函トンネル *Seikan Tonneru* or 青函隧道 *Seikan Zuidō*) သည် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ရထားသွား လိုဏ်ခေါင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၅၃.၈၅ ကီလိုမီတာ (၃၃.၄၆ မိုင်) ရှည်လျားပြီး ပင်လယ်ကြမ်းပျင်အောက်ရှိ အပိုင်းမှာ ၂၃.၃ ကီလိုမီတာ (၁၄.၅ မိုင်) ရှည်လျားသည်။ သံလမ်းမှာ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အောက် ၂၄၀ မီတာ (၇၉၀ ပေ)၊ ပင်လယ်ကြမ်းပြင်အောက် ၁၄၀ မီတာ (၄၆၀ ပေ) အနက်တွင် တည်ရှိသည်။  စေးကန် လိုဏ်ခေါင်းသည် ဆူဂါ့ရု ရေလက်ကြားကို ဖြတ်သန်းသွားကာ ဟွန်ရှူးနှင့် ဟိုကိုင်ဒို ကျွန်းနှစ်ခုကို ဆက်သွယ်ပေးထားပြီး ဟိုကိုင်ဒို ရထားပို့ဆောင်ရေး ကုမ္ပဏီ၏ ကိုင်ကျိုရထားလမ်း၏ တစ်စိပ်တစ်ဒေသ ဖြစ်သည်။

စေးကန် လိုဏ်ခေါင်း၏ ဆောက်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းများကို ၁၉၇၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် စတင်ကာ ၁၉၈၅ ခုနှစ် မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် အဆုံးသတ်သည်။ ကိုင်ကျိုရထားလမ်းကို ၁၉၈၈ ခုနှစ် မတ်လ ၁၃ ရက်နေ့တွင် စတင်ဖွင့်လှစ် ပြေးဆွဲသည်။ 

ယူကေနှင့် ပြင်သစ်ကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရေလက်ကြား လိုဏ်ခေါင်းသည် ပင်လယ်အောက်အပိုင်း ပိုမိုရှည်လျား သော်လည်း စုစုပေါင်းအလျားအရ စေးကန် လိုဏ်ခေါင်းသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အရှည်လျားဆုံးနှင့် အနက်ဆုံး ပင်လယ်အောက် ရထားလမ်း လိုဏ်ခေါင်းဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ။ 18 October 2016 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  18 October 2010 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ။ 8 August 2009 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  18 October 2010 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

ဘုရားရှင် သေနာနိဂုံး ဥရုဝေလတော အဇပါလညောင်ပင်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ်-ခုနစ်နှစ်လုံးလုံး နှိပ်စက်ဖို့ရန် အကြားအပေါက်ကိုရှာ၍ ဖဝါးခြေထပ် တကောက်ကောက်လိုက်နေသော်လည်း အကြားအပေါက် အပြစ်တစ်စုံတစ်ရာမတွေ့သဖြင့် လက်မှိုင်ချ ဇက်ကျိုး၍ မြေကြီးကို တုတ်ဖြင့်ခြစ်၍ ကြံမှိုင်နေသော မာရ်နတ် အထံသို့ တဏှာ အရတီ ရဂါဟူသော သမီးသုံးယောက်ရောက်လာပြီး အကြောင်း ဖြစ်ပုံကိုမေးမြန်း၍ တောဆင်ကိုဆောင်သကဲ့သို့ ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကို ရာဂကျော့ကွင်းဖြင့် နှောင်ဖွဲ့၍ ခေါ်ဆောင်ခဲ့ပါအံ့ဟု ပြောဆိုပြီး ဘုရားရှင်အထံတော်သို့ သွားရောက်ကြပါသည်။

"ရဟန်း၊ အကျွန်ုပ်တို့သည် သင်၏ခြေရင်း၌ လုပ်ကျွေးပါအံ့ဟု ပြောဆိုကြသော်လည်း ဘုရားရှင်သည် ဥပဓိတို့ကုန်ရာ နိဗ္ဗာန်ကိုအာရုံပြုသောအားဖြင့် အရဟတ္တဖိုလ်ဖြင့် ယင်းတို့၏စကားကို နှလုံးမသွင်းပုံ၊ ယောက်ျားတို့၏ အလိုဆန္ဒ အမျိုးမျိုးရှိပုံကို ဆင်ခြင်ကြပြီး အပျိုအရွယ်အမျိုးသမီးတစ်ရာစီ၊ သားမဖွားမီ အမျိုးသမီးတစ်ရာစီ၊ တစ်ကြိမ်သားဖွားပြီး အမျိုးတစ်ရာစီ၊ နှစ်ကြိမ်သားဖွားပြီး အမျိုးသမီး တစ်ရာစီ၊ မိန်းမလတ်သဏ္ဌာန်တစ်ရာစီ၊ မိန်းမကြီးသဏ္ဌာန်တစ်ရာစီ၊ တစ်ယောက်စီ တစ်ယောက်စီ ဖန်ဆင်းပြီး ပြုစုလုပ်ကျွေးရန်ပြောကြားကြပါသည်။

အရဟတ္တဖိုလ်စိတ်ဖြင့် နိဗ္ဗာန်ကိုအာရုံပြုနေတော်မူသော ဘုရားရှင်အား မည်သို့မျှမတတ်နိုင်ကြသဖြင့် ဖခင်၏စကား မှန်ကန်ကြောင်းပြောကြားပြီး "ငါတို့သည် ရာဂမကင်းသေးသော သမဏ, ဗြာဟ္မဏတို့ ကြိုးစားပြီးဆွဲဆောင်ကြလျှင် နှလုံး ကွဲသူကွဲ၊ သွေးအန်သူသွေးအန်၊ ရူးသူရူး၊ စိတ်ပျံ့လွင့်သူ စိတ်ပျံ့လွင့်ဖြစ်ကြပြီး ခုတ်ထားသောကျူရိုးခြောက်သွေ့သွားသကဲ့သို့ ခြောက်သွေ့ညှိုးနွမ်းသွားကြသည်။

တဏှာ၊ အရတိ၊ ရဂါ နတ်သမီးသုံးယောက်တို့က အသီးအသီးလျှောက်ထားသည့်စကားကို အသီးအသီး ဖြေကြားတော်မူသည်။ သမီးသုံးယောက် စစ်ရှုံး၍ ပြန်လာသည်ကိုမြင်လျှင် မာရ်နတ်က ဂါထာနှစ်ခုဖြင့်ရွတ်ဆိုပုံ၊ မာရ်နတ်မင်းသမီး သုံးယောက်တို့လည်း ဝါဂွမ်းမှုတ်လွှင့်လိုက်သကဲ့သို့ ကွယ်ပျောက်သွားပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ်ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -သံ၊၁၊၁၂၅-၈၊ သံ၊မြန်၊၁၊၁၂၁-၄။ သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၇၁-၃။ သံ၊ဋီ၊၁၊၂၂၀-၂။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ သဂါထာဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၄-မာရသံယုတ္တ၊ ၃-တတိယဝဂ္ဂ၊ ပဉ္စမသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

(၃)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် အရှင်ရာဓ၏ မေး လျှောက်ချက်အရ ခန္ဓာငါးပါးတို့တွင် တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီရှိလျှင် သေခြင်း၊ သေစေသူ၊ သေသူမရှိပုံ၊ ထိုသို့ဖြစ်သောကြောင့် ခန္ဓာတစ်ပါးစီကို သေခြင်းတရား၊ သေစေသူ၊ သေသူ၊ ရောဂါ၊ အနာ၊ ဆူးငြောင့်၊ ဆင်းရဲ၊ ဆင်းရဲကြောင်းဟု ရှုလေလော၊ ထိုခန္ဓာငါးပါးတို့၌ တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီကို ဤသို့ရှုမြင်လျှင် မှန်ကန်စွာရှုမြင်သူ ဖြစ်၏။

မှန်ကန်စွာ ရှုမြင်ခြင်းသည် နိဗ္ဗိန္ဒ (=ငြီးငွေ့သော)ဉာဏ်ဖြစ်ရန် နိဗ္ဗိန္ဒဉာဏ်လျှင် ဝိရာဂ (စွဲမက်မှုကင်းသည့်) မဂ်ဉာဏ်ဖြစ်ရန်၊ ဝိရာဂဉာဏ်ဖြစ်လျှင် ဝိမုတ္တိ (လွတ် မြောက်မှု အရဟတ္တဖိုလ်)ဉာဏ်ဖြစ်ရန်၊ ဝိမုတ္တိဉာဏ်ဖြစ်လျှင် နိဗ္ဗာန်သို့ဆိုက်ရောက် တော့ပုံ၊ မြတ်သောအကျင့်ကို ကျင့်သုံးခြင်းသည် နိဗ္ဗာန်သို့သက်ဝင်၏၊ နိဗ္ဗာန်လျှင် လဲလျောင်းရာရှိ၏၊ နိဗ္ဗာန်လျှင် အဆုံးရှိ၏-ဟု ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

---

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် မာရ= သေခြင်းဟူသည် အဘယ်ပါနည်းဟု အရှင်ရာဓထေရ်၏ မေးလျှောက်ချက်အရ မာရ= သေခြင်း ဟူသည် ခန္ဓာငါးပါးပေတည်းဟု တစ်ပါးစီမိန့်တော်မူပြီး ဤသို့ရှုမြင်သော သုတဝန္တ အရိယာသာဝကသည် ခန္ဓာငါးပါး၌ နိဗ္ဗိန္ဒဉာဏ်၊ ဝိရာဂဉာဏ်၊ ဝိမုတ္တိဉာဏ်ဖြစ်ပုံ၊ အရဟတ္တဖိုလ်ရောက်ပြီဟု သိမြင်ပုံကို အသီးအသီးခွဲခြမ်း၍ ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

---

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ဗောဇ္ဈင်ခုနစ်ပါးတို့သည် မာရ်မင်း၊ မာရ်မင်း၏စစ်သည်တို့ကို နှိမ်နင်းကြောင်းလမ်းစဉ်တို့ပေတည်းဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်

ကိုးကား
-------

1. ↑  -သံ၊၂၊၁၅၄။ သံ၊မြန်၊၂၊၁၄၆။ သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၀၈။ သံ၊ဋီ၊၂၊၂၆၂။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၂-ရာဓသံယုတ္တ၊ ၁-ပဌမဝဂ္ဂ၊ ပဌမသုတ်။
2. ↑  -သံ၊၂၊၁၅၉။ သံ၊မြန်၊၁၊၁၅၀-၁။ သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၀၈။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ ၂-ရာဓသံယုတ္တ၊ ၂-ဒုတိယဝဂ္ဂ၊ ပဌမသုတ်။
3. ↑  -သံ၊၃၊၈၈။ သံ၊မြန်၊၃၊၉၂-၃။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ မဟာဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၂-ဗောဇ္ဈင်္ဂသံယုတ္တ၊ ၅-စက္ကဝတ္တိဝဂ္ဂ၊ တတိယသုတ်။
4. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

သလိပ်၊ သည်းခြေ၊ လေကြောင့်ဖြစ်ကုန်သော ရောဂါဝေဒနာတို့ကို ကင်းပျောက်စေရန် သမားတော်ကြီးတို့သည် ဝမ်းနုတ်ဆေးကို ပေးကြကုန်၏။ (ကိစ္စ) ပြီးသည်လည်းရှိ၏။ မပြီးသည်လည်းရှိ၏။

ငါဘုရား ဟောကြားတော်မူအပ်သော အရိယဝမ်းနုတ်ဆေးသည် (ကိစ္စ) ပြီးစီးသည်သာဖြစ်၏။ မပြီးစီးသည်မရှိ။

ငါဘုရား ဟောကြားတော်မူအပ်သော အရိယဝမ်းနုတ်ဆေးကို အကြောင်းပြု၍ ဇာတိသဘောရှိသော သတ္တဝါတို့သည် ဇာတိမှလည်းကောင်း၊ ဇရာသဘောရှိကုန်သော သတ္တဝါတို့သည် ဇရာမှလည်းကောင်း၊ မရဏသဘောရှိကုန်သော သတ္တဝါတို့သည် မရဏမှလည်းကောင်း၊ သောက ပရိဒေဝ ဒုက္ခ ဒေါမနဿ ဥပါယာသ သဘောရှိကုန်သော သတ္တဝါတို့သည် သောက ပရိဒေဝ ဒုက္ခ ဒေါမနဿ ဥပါယာသ သဘောမှလည်းကောင်း၊ လွတ်မြောက်ကြကုန်၏။

အရိယဝမ်းနုတ်ဆေးဟူသည် သမ္မာဒိဋ္ဌိ (မှန်ကန်သောအယူအမြင်) ရှိသောသူအား မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိလျှင် အကြောင်းရှိကုန်သော များစွာသော ယုတ်ညံ့သော အကုသိုလ်တရားတို့ ပယ်နုတ်ပြီး ဖြစ်ကုန်၏။ သမ္မာဒိဋ္ဌိဟူသောအကြောင်းကြောင့် များစွာသော ကုသိုလ်တရားတို့ ပွားများပြည့်စုံခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏။

သမ္မာသင်္ကပ္ပ (မှန်ကန်သော အကြံအစည်) ရှိသောသူအား မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပ၊ သမ္မာဝါစာရှိသောသူအား မိစ္ဆာဝါစာ၊ သမ္မာကမ္မန္တရှိသောသူအား မိစ္ဆာကမ္မန္တ၊ သမ္မာအာဇီဝရှိသောသူအား မိစ္ဆာအာဇီဝ၊ သမ္မာဝါယာမရှိသောသူအား မိစ္ဆာဝါယာမ, သမ္မာသတိရှိသောသူအား မိစ္ဆာသတိ, သမ္မာသမာဓိရှိသောသူအား မိစ္ဆာသမာဓိ, သမ္မာဉာဏရှိသောသူအား မိစ္ဆာဉာဏ၊ သမ္မာဝိမုတ္တိရှိသောသူအား မိစ္ဆာဝိမုတ္တိ၊ မိစ္ဆာဝိမုတ္တိဟူသောအကြောင်းကြောင့် များစွာယုတ်မာကုန်သော အကုသိုလ်တရားတို့ ပယ်နှုတ်ပြီးဖြစ်ကုန်၏။ သမ္မာဝိမုတ္တိဟူသော အကြောင်းကြောင့် များစွာသော ကုသိုလ် တရားတို့ ပွားများပြည့်စုံခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏။ ဤအရိယာဝမ်းနုတ်ဆေးသည် ဇာတိ၊ ဇရာ၊ မရဏ၊ သောက၊ ပရိဒေဝ၊ ဒုက္ခ၊ ဒေါမနဿ၊ ဥပါယာသဟူသော ဆင်းရဲဒုက္ခ ဝေဒနာတို့ ကင်းပျောက်ပြီးစီးကုန်၏။ မပြီးစီးသည်မရှိဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -အံ၊၃၊၄၃၃-၄။ အံ၊မြန်၊၃၊၄၂၅-၇။ အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၃၅။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ဒသကနိပါတ၊ တတိယပဏ္ဏာသက၊ (၁၁) ၁-သမဏသညာဝဂ္ဂ၊ အဋ္ဌမသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး အင်းစိန်မြို့နယ်အတွင်းရှိ ပြည်လမ်း၊ လမ်းသစ်လမ်းနှင့် အင်းစိန်ဘူတာရုံလမ်းတို့ ဆုံရာတစ်ဝိုက်ကို **စော်ဘွားကြီးကုန်း**ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ စော်ဘွားကြီးကုန်းသည် ရှေးနှစ်ပေါင်းများစွာကပင် သိင်္ဂုတ္တရကုန်းတော်ကို ဝန်းရံနေသည့် ကုန်း ၉၉ ကုန်း ၌ အပါအဝင် ဖြစ်ကြောင်း ဆိုကြ၏။ အင်းဝမင်းဆက်ကို စတင်တည်ထောင်သူ သတိုးမင်းဖျား လက်ထက်တွင် ရှမ်းစော်ဘွားမောင်နှမ သုံးဦးတို့သည် စော်ဘွားကြီးကုန်း၏ တောင်ဘက်၌ ဟော်နန်းဆောက်လုပ် နေထိုင်သည်။ ယခု မင်္ဂလာဒုံလေယာဉ်ကွင်းနေရာသည် သီရိကဉ္စန နှင့် ကျမိုင်းသီဟရာဇာတို့၏ ဟော်နန်းနေရာ ဖြစ်သည်။ ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်လွန်များတွင် ဆေးဝင်္ကဘာဆရာတော်သည် စော်ဘွားကြီးကုန်း အရပ်သို့ ကြွရောက် သာသနာပြုလုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်စဉ် ဘိုးတော်စော်ဘွားကြီးက များစွာ အကူအညီပေးခဲ့သည် ဆို၏။ ယခုအခါ စော်ဘွားကြီး ဝိဇ္ဇာဘိုးတော် စံနန်းမှာ ဆေးဝင်္ကဘာဘုရားဝင်း အတွင်း၌ တည်ရှိလေသည်။

အင်းစိန်မြို့နယ် အတွင်း ကုန်းကြီး ၉ ကုန်း (တောင်သူကုန်း၊ ရှမ်းကုန်း၊ ဇီးအုံ့ကုန်း၊ နံ့သာကုန်း၊ ပိန္နဲကုန်း၊ ဈေးကုန်း၊ဘိုကုန်း၊ဒညင်းကုန်း၊စော်ဘွားကြီးကုန်း) တွင် တစ်ခု အပါအဝင် ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  စော်ဘွားကြီးကုန်းအကြောင်း။ 10 September 2021 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  10 September 2021 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
စာရေးဆရာမကြီး ကြီးကြီးစော

စာရေးဆရာမကြီး ကြီးကြီးစော (ခ) ဒေါ်စောရင် (၁၉၀၆-၂၀၁၁)
----------------------------------------------------

အဖ ဦးဆန်း၊ အမိ ဒေါ်နှင်းဇင်တို့က မြိတ်မြို့၊ ထားဝယ်စုတွင် ၁၃ ရက် မတ်လ ၁၉၀၆ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ညီမနှစ်ဦး အနက် အငယ်ဖြစ်သည်။

  

၁၉၀၆ မှ ၁၉၁၃ ခုနှစ် အတွင်း မြိတ်မြို့ မူလတန်း ကျောင်းတွင် တက်ရောက် ပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။

  

၁၉၁၄ မှ ၁၉၁၇ အတွင်းတွင် မော်လမြိုင် မော်တလိန်းကျောင်း၌ ကျောင်းအိပ် ကျောင်းစားအဖြစ် နေကာ ပညာ သင်ယူခဲ့သည်။

  

၁၉၁၇ မှ ၁၉၂၃ အတွင်းတွင် မော်တလိန်းမှ မော်လမြိုင် ဗုဒ္ဓဘာသာ မိန်းကလေးကျောင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့၍ အထက်တန်း အောင်သည် အထိ ပညာ ဆက်လက် သင်ယူခဲ့သည်။

  

၁၉၂၃ မှ ၁၉၂၅ အထိ မြိတ် အမျိုးသားကျောင်းတွင် ကျောင်းဆရာမ လုပ်ခဲ့သည်။

  

၁၉၂၅ မှ ၁၉၂၆ အတွင်းတွင် တက္ကသိုလ် တက်နိုင်ရန် အစိုးရ အသိအမှတ်ပြု **ရန်ကုန် မြို့မ အမျိုးသမီး အထက်တန်းကျောင်း**သို့ ပြန်လည် ရောက်ရှိကာ ထိုခေတ်က တက္ကသိုလ်ဝင် ဖြစ်သော ၁၁ တန်းကို ဖြေဆို အောင်မြင်ခဲ့သည်။

  

၁၉၂၉ တွင် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်မှ B.A. ဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။ ဘွဲ့ရပြီးပြီးချင်း မန္တလေးမြို့ ဗုဒ္ဓဘာသာ အလယ်တန်းကျောင်းတွင် ကျောင်းအုပ် ဆရာမကြီး အဖြစ် ဝင်ရောက် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ထိုနောက် ၆ လ အကြာတွင် **ရန်ကုန်မြို့မ အမျိုးသမီးကျောင်း**သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။

  

၁၉၃၂ မှ ၁၉၃၄ ခုနှစ်တွင် ထိုကျောင်း၌ပင် ဘော်ဒါဆောင်အုပ် အဖြစ်နှင့် အထက်တန်းပြ ဆရာမ အဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။

  

၁၉၄၁ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁၄ ရက်တွင် ဦးသိန်းဟန် (ဆရာ ဇော်ဂျီ) နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး၊ ဒေါက်တာ ခင်မျိုးဟန်၊ ဒေါက်တာ ခင်လှဟန်နှင့် ဒေါက်တာ ခင်အုန်းဟန်၊ သမီး ၃ ယောက် ထွန်းကားခဲ့သည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ပထဝီဝင် ပါမောက္ခဟောင်း ကွယ်လွန်သူ ဒေါက်တာတင်ထူး (ဘွန်ကီး)နှင့် ရူပဗေဒ ပါမောက္ခဟောင်း ဦးတင်ဦးလှိုင်တို့၏ အဒေါ်လည်းဖြစ်သည်။ 

  

၁၉၅၀ မှ ၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် ဆရာအတတ်သင် သိပ္ပံကျောင်း ပထဝီဝင်ဌာန၌ လက်ထောက် ကထိက အဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။

  

၁၉၅၁ မှ ၁၉၆၂ ခုနှစ်ထိ စာပေဗိမာန်၌ လက်ထောက် စာတည်းအဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ၎င်း ကာလအတွင်း ကျောင်းသုံး စာအုပ်များ ဖြစ်သော 'ရှေးခေတ် ကမ္ဘာ့ ခရီးစဉ်'၊ 'မြန်မာတခွင် ခရီးစဉ်'၊ 'မြန်မာနိုင်ငံ သဘာဝအပိုင်းကြီးများ'၊ 'မြန်မာနိုင်ငံ ပထဝီ'၊ 'ကမ္ဘာ့ သမိုင်းပုံပြင်များ'၊ 'သူရဲကောင်း ပုံပြင်များ'၊ 'ဇာနည်မယ် ပုံပြင်များ'၊ 'အိမ်သူရှုဖွယ်'၊ 'အိမ်တွင်းမှူ သိပ္ပံ' စာအုပ်တို့ကို ရေးသား ပြုစုခဲ့သည်။ မန္တလေးတွင် ကျောင်းအုပ်လုပ်စဉ်က ဥပစာကောလိပ် မြန်မာစာနည်းပြ ဦးသိန်းဟန် (ဇော်ဂျီ)နှင့်အတူ ကြီးပွားရေးဦးလှ-မအမာ (မြမဥ္ဇူ)တို့၏ အချစ်ရေးတွင် စာပေးစာယူ လုပ်ပေးခဲ့ကြသည်။ 

၁၉၉၁ မှ စ၍ ကလေးဂျာနယ်၊ လုံမလေး မဂ္ဂဇင်း၊ မင်္ဂလာမောင်မယ် စာစောင် စသည်တို့၌ ကလေးပုံပြင်များကို 'ကြီးကြီးစော' ကလောင်အမည်နှင့် ရေးသားခဲ့သည်။

  

၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၆ ရက်နေ့က ရန်ကုန်၊ ချင်းချောင်းအဗင်းညူး (ကမ္ဗောဇလမ်း) အိမ်၌ အသက် (၁၀၅) နှစ် အရွယ်တွင် စာရေးဆရာမကြီး ကြီးကြီးစော (ခ) မြို့မအမျိုးသား ကျောင်းဆရာမဟောင်း ဒေါ်စောရင် ကွယ်လွန်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  ဇွန်ပွင့် စာအုပ်တိုက်မှ ၂၀၀၅ ခု၊ ဇန်နဝါရီလမှာ ပထမအကြိမ် ထုတ်ဝေ ဖြန့်ချိခဲ့တဲ့ 'စာပေမောင်နှံတို့ရဲ့ ရွှေလက်ရာများ' စာအုပ်မှ
တောင်ငူ မုန့်ဟင်းခါး ချက်ဖို့ ပါဝင်တဲ့ပစ္စည်းတွေကတော့ ဆန်လှော်မှုန့်၊ ပဲသီး၊ နံနံပင်၊ ခရမ်းချဉ်သီး၊ ငါးခူ၊ စပါးလင်၊ ဂျင်း၊ ကြက်သွန်ဖြူနီ၊ မုန့်ဟင်းခါးဖတ်၊ ပြီးတော့ မုန့်ဟင်းခါးနဲ့တွဲစားဖို့ အကြော်ပါရင် ပိုစားကောင်းပါတယ်။ မုန့်ဟင်းခါး ဟင်းရည်ချက်ဖို့အတွက် ပထမဆုံး ငါးခူကို ငံပြာရည် နည်းနည်းထည့်ပြီး ပြုတ်ပါတယ်။ ငါးခူမရလည်း ငါးကျီးပေါ့။ ငါးက လတ်ဆတ်ရင် ဟင်းရည် ပိုချိုပါတယ်။ ငါးပြုတ်ထားတုန်း ကြက်သွန်ဖြူကို ဆီချက် ချက်ထားပါတယ်။ ငါးနူးပြီဆို အသားနွှင်ထားပါတယ်။ တလက်စတည်း ငါးအရိုးတွေကိုပါ ထောင်း၊ ထွက်လာတဲ့အရည်ကို ငါးပြုတ်ရည်ထဲကို အရိုးမပါအောင် ဇကာနဲ့စစ်ပြီး ရောထည့်လိုက်တယ်။ ပြီးမှ အနံ့မွှေးအောင် စပါးလင်အရိုးထောင်းထားတာ ထည့်ပြီး ဆူအောင် တည်ထားလိုက်ပါတယ်။ ငါးဆီသတ်ဖို့အတွက်ကတော့ ဆီဆူရင် ဆနွင်းနည်းနည်းထည့်ပြီးမှ ကြက်သွန်အဖြူ၊ဂျင်း၊ စပါးလင်ထောင်းထားတာနဲ့ ရိုးရိုးမုန့်ဟင်းခါး ချက်သလိုပဲ ဆီသတ်ပါတယ်။ ငရုတ်သီး အရောင်တင်မှုန့် မသုံးပါဘူး။ ဟင်းရည်ဆူပြီဆို ငါးဆီသတ်ထားတာရယ် ကြက်သွန်နီ များများကို ပါးပါးလှီးထည့်ပြီး မီးအေးအေးနဲ့ ဆူအောင် တည်ထားလိုက်တာပေါ့။ ငှက်ပျောအူရှိရင်လည်း ထည့်လို့ရပါတယ်။ ဟင်းရည်ဆူပြီး အပေ့ါအငန်လိုသလောက်မြည်းပြီးရင် မုန့်ဟင်းခါး ဟင်းရည်ကျဲ ရပါပြီ။

  

ဟင်းရည်ပြီးတာနဲ့ ခရမ်းချဉ်သီး၊ ပဲသီး၊ နံနံပင်၊ သံပရာသီးကို လှီးပြီး ပြင်ထားပါတယ်။ ဆန်လှော်မှုန့်၊ ပဲကြော်၊ ငံပြာရည် စတာတွေကိုလည်း အရံသင့်ပြင် ထားပါတယ်။ အသုပ် ကြိုက်တတ်တဲ့ သူအတွက် မုန့်ဖတ်ရယ်၊ ဆီချက်ချက်ထားတာရယ်၊ ဆန်လှော်မှုန့်ရယ်၊ ငရုတ်သီးအကျက်မှုန့်၊ နံနံပင်၊ ပဲသီး၊ ခရမ်းချဉ်သီး နဲ့ နောက်ဆုံး နယ်လို့ ကောင်းယုံ မုန့်ဟင်းရည် ထည့်ပြီး နယ်ပေးပါတယ်။ အချဉ်ကြိုက်ရင် သံပရာရည်ညစ်ထည့်ပေါ့။ အပေါ့အငန် စိတ်ကြိုက်ဖြစ်ပြီ ဆိုရင် ပဲကြော်ထည့်ပြီး စားလို့ရပါပြီ။ အသုပ်မကြိုက်တဲ့ သူတွေကတော့ မုန့်ဟင်းခါးဖတ်၊ ဟင်းရည်ကျဲ များများဆမ်းပြီး ဆန်လှော်မှုန့်၊ နံနံပင်၊ ပဲသီး၊ ခရမ်းချဉ်သီးနဲ့ အချဉ်ညစ်ပြီး စားလို့ရပါတယ်။

| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
မုန့်ဟင်းခါး အမျိုးမျိုး |
| --- |
| 
* မုန့်ဟင်းခါး
* မုန့်လက်သုပ်
* ထားဝယ်မုန့်ဟင်းခါး
* ကရင် မုန့်ဟင်းခါး
* ရခိုင် မုန့်ဟင်းခါး
* တောင်ငူ မုန့်ဟင်းခါး

 |
|  |
| --- |
| **၁၉၇၃** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇွန်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၅၀** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇွန်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၇၂** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |


| ဇွန်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၄၇** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇွန်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

ခပ်သိမ်းသော ဖလဋ္ဌပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် မိမိတို့၏ ဖိုလ်ကို မိမိတို့အသီးသီး ဝင်စားနိုင်ကြကုန်၏။ မဝင်စားနိုင်သူဟူ၍ မရှိကြကုန်။ ထို့ကြောင့် ဖလသမာပတ်မည်သည် ခပ်သိမ်းသော ဖလဋ္ဌပုဂ္ဂိုလ်တို့နှင့်ဆက်ဆံ၏။

ဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာန်
-----------------

ဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာန်ဟု ဆိုအပ်သော နိရောဓသမာပတ်သည်မူကား လောကီဈာန်သမာပတ် ၈-ပါး, ၉-ပါးကို အကုန်ရရှိ၍ နေသော ကာမ,ရူပ-အနာဂါမ်, ရဟန္တာတို့သည်သာလျှင် ဝင်စားနိုင်ကုန်၏။

ဝင်စားခြင်း
-----------

ရူပ ပထမဈာန် သမာပတ်ကို ရှေးဦးစွာ ဝင်စား၏။ ထိုမှထ၍ ထိုပထမဈာန်သမာပတ်အတွင်း၌ ရှိသော ရုပ်နာမ်တရားတို့ကို လက္ခဏာရေးတင်ရှု၏။ ဈာန်ဝင်စားမှုကား သမထအလုပ်ဖြစ်သည်။ လက္ခဏာရေးတင်မှုသည် ဝိပဿနာအလုပ် ဖြစ်သည်။

ဤနည်းတူ ဒုတိယဈာန်သမာပတ်, တတိယဈာန်သမာပတ်, စတုတ္ထဈာန်သမာပတ်, ပဉ္စမဈာန်သမာပတ်, အာကာသာနဉ္စာယတနသမာပတ်, ဝိညာဏဉ္စသမာပတ်, အကိဉ္ဏညာယတနသမာပတ်တို့ကိုလည်း အစဉ်အတိုင်း ဝင်စား၍ သွား၏။ အာကိဉ္စညာယတနသမာပတ်ထပြီးသည်၏ အခြားမဲ့၌ ပုဗ္ဗကိစ္စ ၄-ပါးကို ပြုပြီးလျှင် နေဝသညာနာသညာယတန သမာပတ်ကို ဝင်စား၏။ အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်အား နေဝသညာ ကုသိုလ်ဇော ၂-ကြိမ်, ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်အား နေဝသညာကြိယာဇော ၂-ကြိမ် ကျပြီးလျှင် စိတ်အစဉ် ချုပ်ပြတ်ခြင်းဟူသော နိရောဓသမာပတ်သို့ ရောက်လေ၏။ စိတ်မရှိဘဲ ၇-ရက်, ၆-ရက် စသည် တည်နေပြီး နောက်ထိုသမာပတ်မှ ထလိုသော် ရှေးဦးစွာ အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်အား အနာဂါမိဖိုလ်, ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်အား အရဟတ္တဖိုလ် တစ်ကြိမ်ဖြစ်၍ ဘဝင်ကျ၏။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4  လယ်တီဆရာတော်။ *ကျေးဇူးရှင်လယ်တီဆရာတော်ဘုရားကြီး ရေးသားစီရင်တော်မူသော ကမ္မဋ္ဌာန်းကျမ်းကြီး*။
|  |
| --- |
| **၁၉၆၅** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇွန်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၄၆** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇွန်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၅၈** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇွန်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၅၉** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇွန်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၄၂** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇွန်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၆၀** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇွန်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၆၈** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇွန်လ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
ဒိုင်းနမိုက်ပုံ
1. Sawdust (or any other type of absorbent material) soaked in nitroglycerin.
2. Protective coating surrounding the explosive material.
3. Blasting cap.
4. Electrical cable (or fuse) connected to the blasting cap.

ယခုခေတ်၌ အင်ဂျင်နီယာကြီးများသည် ကျောက်ဆောင် မြေထုကို ဒိုင်းနမိုက်ဖြင့်ဖြိုခွဲ၍ တူးမြောင်းများ၊ လှိုဏ်ခေါင်းများ ဖောက်လုပ်ကြသည်။ ဒိုင်းနမိုက်သည် သေးငယ်သော်လည်း၊ ပေါက်ကွဲရာ၌ အလွန်ပြင်းထန်သည်။ ဒိုင်းနမိုက် အားလုံးလိုလိုတွင် အဓိကအားဖြင့် နိုင်ထရိုဂလစ်ဆရင်းပါဝင်သည်။

နိုက်ထရို ဂလစ်ဆရင်းကို ၁၈၄၆ ခုနှစ်တွင် အီတာလျံ အမျိုးသား အားစကားညို ဆိုဗရဲရိုးဆိုသူက ဖော်စပ်ခဲ့လေသည်။ နိုက်ထရို ဂလစ်ဆရင်းမှာ ဂလစ်ဆရင်းကို နိုက်တရစ်အက်ဆစ်၊ ဆာလဖျူရစ်အက်ဆစ်တို့နှင့် ရောစပ်ပြုလုပ်ထားသော ပစ္စည်းဖြစ်သည်။ နိုက်ထရိုဂလစ်ဆရင်းမှ ဒိုင်းနမိုက်ဖြစ်အောင် ၁၈၆၆ ခုနှစ်တွင် ဆွီဒင်အမျိုးသား ဓာတုဗေဒပညာရှင် အဲလ်ဖရက် နိုဘယ်ဆိုသူက ကြံစည်ပြုလုပ်ခဲ့လေသည်။ နိုဘယ်မှာ နိုဘယ် ငြိမ်းချမ်းရေးဆုကို တီထွင်သောပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်၏။

  

ဒိုင်းနမိုက်ပြုလုပ်ရာ၌ နိုက်ထရို ဂလစ်ဆရင်းကို လွယ်ကူစွာ မပေါက်ကွဲစေရန် ဓာတ်ပြုမှုကင်းသော နိုက်ထရို ဂလစ် ဆရင်းစုတ် ပစ္စည်းများတွင် စုတ်ဝင်နေစေသည်။ နိုဘယ်အသုံးပြုခဲ့သည့် နိုက်ထရိုဂလစ်ဆရင်း စုတ်ပစ္စည်းမှာ ကီဇယ်ဂူးခေါ် မြေစေးတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ နောင်အခါတွင် ထိုမြေစေးမျိုးအစား သစ်သားပျော့ဖတ် မြေဖြူ၊ မီးသွေး စသည်တို့ကို အသုံးပြုကြသည်။ ဒိုင်းနမိုက်တွင် နိုက်ထရိုဂလစ်ဆရင်း ၇၅ ရာခိုင်နှုန်း၊ ကီဇယ်ဂူး ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း ပါဝင်လေ့ရှိသည်။ ၁၈၇၅ ခုနှစ်၌ နိုဘယ်သည် ယခင်ကထက် ပိုမိုပြင်းထန်သော ဒိုင်းနမိုက် ဂျယ်လတင်ကို တီထွင်ပြန်သည်။ ထိုဒိုင်းနမိုက်တွင် နိုက်ထရို ဂလစ်ဆရင်း ၇၅ ရာခိုင်နှုန်း၊ နိုက်ထရိုဆဲလျူလို့ ၆ ရာခိုင် နှုန်း၊ ပိုတက်ဆီယမ် နိုက်ထရိတ် ၁၆ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် သစ်သား ပျော့ဖတ်၊ မြေဖြူတို့ကို အနည်းငယ်စီ ပါဝင်လေသည်။

ရိုးရိုးဒိုင်းနမိုက်သည် များသောအားဖြင့် တုတ်ချောင်းပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည်။ အရှည် ၈ လက်မခန့်ရှိ၍၊ အချင်း ၂ လက်မခန့်ရှိ၏။ ရေငွေ့မဝင်နိုင်အောင် ဒိုင်းနမိုက်ကို ဖယောင်းသုတ်ထားသော စက္ကူအညိုရောင်ဖြင့် ရစ်ပတ်ထားသည်။ ဒိုင်းနမိုက်ကို ဖောက်ခွဲလိုသည့်အခါ မီးရှို့ပေးရသည်။ မီးစွဲလောင် နေစဉ် ဒိုင်းနမိုက်ကို အနည်းငယ်ရိုက်ခပ်လိုက်လျှင် ထိပ်ဖုံးက ယမ်းအိမ်ပွင့်၍ ပြင်းထန်စွာ ပေါက်ကွဲသွားလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁)
|  |
| --- |
| **၁၉၀၃** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| အောက်တိုဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၈၈၂** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| အောက်တိုဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၀၂** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| အောက်တိုဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
**ဦးအေးမြင့်**ကို ၁၉၅၁ ခုနှစ်မှာ ပဲခူးတိုင်း ကျောက်ဖူးကုန်း (က) ရပ်ကွက်နေ တောင်သူလယ်သမား မိဘများက မွေးဖွားခဲ့သည်။

ပညာရေး
------

၁၉၈၀ပြည့်နှစ်တွင် ဥပဒေဘွဲ့ကိုရရှိခဲ့ပြီး ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် ရှေ့နေဖြစ်လာသည်။

စေတနာ ရှေ့နေ
------------

ဦးအေးမြင့်သည် လယ်သမားများ မြေယာအသိမ်းခံရမှု၊ အဓမ္မလုပ်အားပေး စေခိုင်းခံရမှု၊ အရွယ်မရောက်သေးသူ ကလေးသူငယ်များကို စစ်တပ်အတွင်း ဆွဲသွင်းမှု စသည့် မတရားသည့် ကိစ္စများအတွက် အခကြေးငွေမယူဘဲ ဥပဒေအရ ကူညီဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည်။

သေဒဏ် ချမှတ်ခံရခြင်း
--------------------

၂၀ဝ၁ ခုနှစ်တွင် ပဲခူးတိုင်းမှ တောင်သူလယ်သမားများကို အစည်းအဝေးပွဲဟု လိမ်လည် ခေါ်ဆောင်ကာ တိုက်ပွွဲဖြစ်နေသည့် ရှေ့တန်းစစ်မျက်နှာသို့ ပေါ်တာ အထမ်းသမားများအဖြစ် ပို့ခဲ့သည့်ကိစ္စကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အလုပ်သမားအဖွဲ့ချုပ် (ILO) သို့ တိုင်ကြားခဲ့သည်။ ထိုကိစ္စနှင့် ပတ်သက်ပြီး ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရကာ နိုင်ငံတော် ပုန်ကန်မှု စွဲချက်နှင့် ၂၀ဝ၃ ခုနှစ်တွင် သေဒဏ်ချမှတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။

အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အလုပ်သမားသမဂ္ဂများ၏ ဖိအားပေး တောင်းဆိုမှုများကြောင့် ၂၀ဝ၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။ သို့သော် ဦးအေးမြင့်၏ ရှေ့နေလိုက်ခွင့်လိုင်စင်ကိုမူ ပိတ်သိမ်းခဲ့သည်။

ထောင်ဒဏ် ထပ်မံ ချမှတ် ခံရခြင်း
------------------------------

နောက် ၈ လအကြာတွင် ပဲခူးတိုင်း၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ် ဖောင်တော်သီကျေးရွာမှ မြေယာများ အဓ္ဓမ အသိမ်းခံခဲ့ရသည့် တောင်သူလယ်သမားများကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အလုပ်သမားအဖွဲ့ချုပ်ရုံးသို့ ခေါ်ဆောင ်တိုင်တန်းခဲ့မှုကြောင့် ထောင်ဒဏ် ၇ နှစ် ထပ်မံ ချမှတ်ခြင်း ခံခဲ့ရပြန်သည်။ ILO ၏ ကူညီဆောင်ရွက်ပေးမှုကြောင့် တနှစ်နီးပါး အကြာတွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။

လမ်းပြကြယ် အဖွဲ့ဖွဲ့စည်းခြင်း
-----------------------------

ဦးအေးမြင့်သည် ၂၀ဝ၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့တွင် လမ်းပြကြယ်အဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ လမ်းပြကြယ်အဖွဲ့ကြီးသည် တိုင်းနှင့်ပြည်နယ်အသီးသီးတွင် အဖွဲ့ဝင်အင်အား ငါးသောင်းကျော်အထိ တိုးပွား လာခဲ့သည်။
ရှေ့နေ၊ ဆရာဝန်၊ အင်ဂျင်နီယာများပါ ပါဝင်သည့် လမ်းပြကြယ်အဖွဲ့ကြီးတွင် ဦးအေးမြင့်သည် အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဖြစ်သည်။

ရှေ့နေလိုက်ခွင့်လိုင်စင် ရုပ်သိမ်း ခံထားရသော ဦးအေးမြင့်သည် ကုန်စိမ်းရောင်းသော ဇနီးသည်၏ ဝင်ငွေနှင့် နေထိုင်စားသောက်ရသည်။

ကိုးကား
-------
**ဦးတက်စိန်**ကို ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၂၇၇ တွင် ညောင်လေးပင်နယ်၊ ကျောက်တံခါးမြို့၌ မွေးဖွားပြီး၊ ငယ်မည် မောင်စံတင် ဖြစ်သည်။ အလုပ်အကိုင် လူရွှင်တော် ဖြစ်သည်။ လူရွှင်တော် မဖြစ်မီက ပုလိပ် ဖြစ်ဖူးသည်။ လူရွှင်တော် ဦးချစ်စရာ၏ ဖခင် ဖြစ်သည်။

ဘဝဇာတ်ကြောင်း
-------------

လူရွှင်တော်ဦးတက်စိန်၏ ငယ်ဘဝသည် ဘိုခေတ်ဟု ခေါ်သော ကိုလိုနီခေတ်တွင် မွေးသည် ဖြစ်၍ အလွန် ဆင်းရဲခဲ့သည်။ မိခင်ဖြစ်သူနှင့် အတူနေ၍ လယ်လုပ်၊ နွားကျောင်း၊ ထင်းခွေ၊ ရေခပ်ရင်းဖြင့် ဘုန်းကြီးကျောင်းပညာရေးကို သင်ပြီး ကြီးပြင်းခဲ့သည်။ နွားပျောက်မှု ဖြစ်ရာမှ ဂါတ်တဲ၌ ပုလိပ်၏ အမျိုးစုံ နှိပ်စက်ခြင်းကို ခံရရာ၊ ပုလိပ် ဖြစ်ချင်သွားခဲ့သည်။ သို့နှင့် လူဆိုးထိန်းကို ငွေတမူးနှင့် စွပ်ကျယ်အင်္ကျီ တထည် ကန်တော့လိုက်ရာ ဥုံဖွ ပုလိပ် ဖြစ်သွားသည်။

ညောင်လေးပင် ဒီအက်စ်ပီ ဆရာဘကြင်က "မြန်မာ့ကျက်သရေဆောင်" ဟူသော အမည်ဖြင့် ဇာတ်ထောင်ရာ၊ သဘင်ဝါသနာ ပါသော နှုတ်သွက်လျှာသွက် ကိုစံတင်သည် **သံစေ့** အမည်နှင့် လူရွှင်တော် စတင် ကခွင့် ရခဲ့သည်။ ရွှေမန်းတင်မောင်၊ ဦးအောင်မောင်းတို့နှင့် အပြိုင် ဖြစ်သည်။

ပညာသင်ကာစ ဖြစ်၍ လေမမှန်၊ မျက်နှာ မမှန်သေး၍ သူ့ကို "သံစေ့မဖြစ်သေးဘူး၊ ခဲမူးစေ့"ဟု ခေါ်ကြသည်။ နှစ်ပါးခွင်ထဲ၌ ပြက်လုံးများ မှားသွားလျှင် လူကြီးများက "မင်းကိုတော့ အပြစ်မတင်ပါဘူး၊ မင်းဆရာကိုသာ ရိုက်ချင်တော့တာပဲ"ဟု ပြောသည့်အပြင် "ဒီကလေး ဆရာနဲ့ သမားနဲ့ ကြီးလာတာတော့ ဟုတ်ပါတယ်နော်"ဟုလည်း ကော်ကြသည်။ ပရိသတ်ရှေ့တွင် ဖြစ်၍ မျက်ရည်ကျသည် အထိ ကြုံခဲ့ရသည်။

လူရွှင်တော် ဘဝဖြင့် လူကြိုက်များ ထင်ရှားလာသောအခါကျမှ သူ့ဆရာက "ဒီလို နာအောင် ရှက်အောင် ပြောမှ မခံချင်စိတ်နဲ့ ကြိုးစားတော့မှာပေါ့၊ ပို့ပေးနေရင် မင်းနာမည် မကြီးဘူး၊ ငါ လက်ဖက်ရည် အဝသောက်ရမယ်"ဟု ဖွင့်ပြောပြသည်။ ဦးတက်စိန်၏ တွဲဖက် လူရွှင်တော်မှာ သံလုံး ဖြစ်ပြီး၊ သံလုံးညီမှာ ဥပန်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းညီသည် လူပြက်ဘဝကနေ၍ ရမည်းသင်းမြို့၌ ပြဇာတ်ထိပ်တင်စိန်အောင်လွင် ဟူ၍ မင်းသား ဖြစ်သွားသည်။

ဂျပန်ခေတ်တွင် ကိုယ်ပိုင် ဇာတ်ထောင်သည်။ လေကြောင်းအန္တရာယ် ရှိသည့်အတွက် ညပွဲမှ နေ့ပွဲ ပြောင်းကခဲ့ကြသည်။ ဗုံးသံ သေနတ်သံကြားဝယ် ရဲဆေးတင်ရင်း အရက်ကို ကြိုက်နှစ်သက်သွားသည်။ ထိုအတွင်း ဦးချစ်စရာကို မွေးသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  ချစ်စရာ (ပကြိမ်၊ ၂၀၀၃၊ ဧပြီ)။ *ကျွန်တော်သိမီသော လူရွှင်တော်ကြီးများနှင့် ကျွန်တော်နှင့် ခေတ်ပြိုင်လူရွှင်တော်များ*။ ကျောက်စိမ်းပုံနှိပ်တိုက်။ p. ၁။ `|date=` ရှိ ရက်စွဲတန်ဖိုး စစ်ဆေးရန် (အကူအညီ)
မြန်မာဘာသာဖြင့် သင့်လျော်သော အမည်မရှိသေးသောကြောင့် ဤဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်ကို အခြားဘာသာစကား / စာဖြင့် ရေးသားထားခြင်း ဖြစ်သည်။

**Honky-tonk** အမျိုးအစား၌ တီးလုံးနှစ်ခုနှင့် နောက်ခံတီးလုံး အပါအဝင် စည်းဝါးကျကျတီးခြင်းများပါဝင်သည်။ စတီးဂီတာနှင့် တယောများ အဓိက စိုးမိုးထားသည်။ ပထမဆုံးဂီတအမျိုးအစားကို honky-tonk ဂီတဟုအသိများပြီး piano ၏ပုံစံတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး တေးသွားများနှင့် စည်းဝါးထက် ရိုင်သမ်ကို ဦးစားပေးထားသည်။ ထိုပုံစံသည် piano များဖြင့် ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ထားသည်။

Honky-tonkဂီတသည် boogie-woogie ၏ပုံစံကို လွှမ်းမိုးထားသည်။ Jelly Roll Morton ၏ ၁၉၃၈ မှတ်တမ်းတွင် Honky tonk ဂီတနှင့် Meade Lux Lewis ၏ honky tonk Train Blues ဟု ဖော်ပြထားသည်။ Lewis သည် ၁၉၂၇ မှ ၁၉၅၀ အထိ အကြိမ်ပေါင်းများစွာ မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ သီချင်းကို Oscar Peterson အပါအဝင် အခြားဂီတသမားများပြန်ဆိုခဲ့ကြသည်။

Honk tonk ၏ပုံစံသည် အစောပိုင်း Rock and roll ပုံစံနှင့် ဆင်တူသည်။ New Orleans မှ Fats Domino သည် honky tonk piano သမားဖြစ်ပြီး သူ၏ Blueberry Hill နှင့် Walking to Orleans ဂီတသီချင်းစာရင်းတွင် ကျော်ကြားခဲ့သည်။

ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မတိုင်မီနှစ်များတွင် ဂီတစက်မှုဇုံက Texas နှင့် Okalahoma မှ honky-tonk ဂီတကို hibilly ဂီတဟုရည်ညွန်းခဲ့သည်။ မကြာသေးမီက ဤဝေါဟာရကို country ဂီတမှ အဓိကသီချင်းများကိုရည်ညွန်းရာမှ ပေါ်လာခဲ့သည်။ western swing စသောဂီတများ ဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့သည်။ ထူးခြားချက်မှာ ဂီတ၊ တယော၊ ဘေ့စ်ဂီတာနှင့် စတီးဂီတာများပါဝင်သည်။ အဆိုပုံစံသည် ကြမ်းတမ်း၍နှာသံပါသည်။ Floyd Tillman နှင့် Hank Williams စသောအဆိုတော်သီချင်းရေးဆရာများသည် နမူနာဖြစ်သည်။ သို့သော် နောက်ပိုင်းတွင် အသံများရှင်းလင်း၍ စူးရှလာခဲ့သည်။ စာသားများသည် အချစ်ကို ဆုံးရှုံးခြင်း၊ သားမယားကို ပြစ်မှားခြင်း၊ အထီးကျန်မှု၊ အရက်စွဲလမ်းခြင်းများနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။

၁၉၄၁တွင်ဖြန့်ချိခဲ့သော walking the floor Over You(Ernest Tubb) သည် honky-tonk တည်ဆောက်ရာ၌ အထောက်အကူဖြစ်စေခဲ့သည်။ Tubb သည် ရှေ့ဆုံးမှ ပါဝင်လာခဲ့သည်။ Tubb သည် Texas မှဖြစ်ပြီး Jimmie Rodgers ၏ဝါသနာရှင်ဖြစ်ကာ western swing ကိုရောနှောခဲ့သည်။ လျှပ်စစ်ဂီတာများကို နှစ်အတော်ကြာတီးခတ်ခဲ့သည်။ သူသည် Nashville သို့ ထိုသံစဉ်ကို ယူဆောင်ခဲ့သည်။ သူသည် Grand Ole Opry ၌ လျှပ်စစ်ဂီတာတီးခတ်သော ပထမဆုံးဂီတပညာရှင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၅၀တွင် honky tonk သည် ရွှေခေတ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ Webb Pierce, Hank Lockln, Leffy Frizzell, Faron Young, George Jones နှင့် Hank Williams တို့နှင့်အတူ ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။ ၁၉၅၀အလယ်မှ နောက်ပိုင်းတွင် rockabillyနှင့် Nashville sound တို့သည် honky tonk ၏လွှမ်းမိုးမှုကို အဆုံးသတ်စေခဲ့သည်။

The Rolling Stone ၏ Honky Tonk Women (၁၉၆၉) သည် honky tone ပုံစံကို အခြေခံထားသည်။ honky tonk အရက်ဆိုင်၏ ဂုဏ်သတင်းကျော်စောခြင်းကို ရည်ညွန်းထားသည်။ ၁၉၇၀တွင် outlaw country အမျိုးအစားကို Gary Steward, Waylon Jennings, Willie Nelson, David Allan Coe နှင့် Billy Joe Shaver တို့က ကိုယ်စားပြုခဲ့သည်။
ကြောင် အကောင်သွတ်
တိရစ္ဆာန်တို့ကို အ‌ကောင်မပျက်ရ‌အောင် ‌ဆေးစီရင်၍ အ‌ခြောက်အတိုင်းထားခြင်းအတတ်သည် အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် တက်စီဒါမီဟု တွင်‌လေသည်။ ထိုအတတ်မှာ ၁၈ ရာစုနှစ်အတွင်းကမှ ‌ပေါ်‌ပေါက်လာသည်။ မူလက တိရစ္ဆာန်တို့၏ အ‌ရေခွံနှင့် ဦး‌ခေါင်း ‌ခြေလက်အင်္ဂါစသည်တို့ကို အိမ်တွင် အလှဆွဲချိပ်ထားရန်အလိုငှာ ထိုအတတ်ကို အသုံးချကြရာ ‌နောင်‌သောအခါတွင် စူးစမ်း‌လေ့လာမှု၌၎င်း၊ ပြတိုက်တွင် အလှထားရန်၎င်း ထိုအတတ်သည် များစွာအသုံးဝင်လာသည်။ 

အစပထမတွင် ‌ရေသတ္တဝါ ကုန်းသတ္တဝါတို့၏ အ‌ရေခွံများကို အ‌မွှေးအ‌တောင်၊ အ‌ကြေးခွံများ မပျက်‌စေဘဲ ခွာယူ၍ ကြာရှည်ခံ‌အောင် ‌ဆေးစိမ်ကာ အ‌ရေခွံအတွင်းသို့ ‌ကောက်ရိုးစသည့် အစာများသွင်း၍ အ‌ခြောက်လှန်းသည်။ ထိုအခါ ‌ဆေးစီရင်ပြီးသား အ‌ခြောက်‌ကောင်သည် မူလအသက်ရှိစဉ်က တိရစ္ဆာန်နှင့် အကြမ်းအားဖြင့် တူ‌လေသည်။ သို့ရာတွင် ထိုအတတ်ကို ‌နောင်‌သောအခါ တဖြည်းဖြည်း တိုးတက်‌အောင် ပြုလုပ်ခဲ့ကြရာ ကြမ်းတမ်း‌သော အ‌ကောင်အဖြစ်မှ သဘာဝကျ၍ သက်ရှိတိရစ္ဆာန်နှင့် ခွဲခြားမရနိုင်
‌အောင် တူလှ‌သော ပုံတူများကို ‌ကောင်းစွာ ‌ဆေးစီရင်နိုင်ခဲ့‌လေသည်။ 

ထိုကဲ့သို့‌သော အ‌ခြေအ‌နေမျိုးသို့ တိုးတက်‌အောင် ပြုပြင်ရခြင်းမှာ လွယ်ကူလှသည့်အလုပ် မဟုတ်‌ချေ။ အနာတမီ‌ခေါ် ကိုယ်ခန္ဓာ၏ အ‌သွေးအသား၊ အရိုးအ‌ကြောတို့၏ တည်‌နေပုံ ပညာရပ်ကို ပါဏ‌ဗေဒ၊ ရုပ်လုံး‌ဖော် ‌ကျောက်ဆစ်ပန်းပုပညာ ပန်းချီပညာ၊
သား‌ရေနယ်ပညာ၊ ‌ဆေးဆိုးအတတ်များကို တတ်‌မြောက်ထားသူများသာလျှင် ထိုမျှ‌လောက်ကျန၍ သဘာဝကျ‌သော
အ‌ခြောက်‌ကောင်တို့ကို ပြုလုပ်နိုင်‌ပေသည်။ 

ထိုအတတ်၌ အပိုင်းနှစ်ပိုင်းရှိရာ ပထမအပိုင်းမှာ အ‌သေ‌ကောင်မှ အ‌ရေခွံကို မပျက်ဆီး၇‌အောင် ဓားငယ် ကတ်‌ကြေးငယ်များဖြင့် ‌သေချာစွာ စိတ်ရှည်လက်ရှည် ခွာယူရခြင်းဖြစ်၏ ထို့‌နောက် ထိုအ‌ရေခွံကို နှစ်‌ပေါင်းမျာစွာ ခံ‌အောင်စင်ကြယ်စွာ ‌ဆေး‌ကြော၍ အ‌ရေထဲသို့ ‌ဆေးဝင်‌အောင် စီရင်‌ပေးခြင်းဖြစ်‌လေသည်။ ဒုတိယပိုင်းမှာ မူလတိရစ္ဆာန်တို့၏ နမူနာကို အ‌သေးစိတ် ကြည့်ရှု‌လေ့လာ
မှတ်သားရ‌လေသည်။

ပဌမဦးစွာ အ‌ခြောက်‌ဆေးစီရင်ရမည့် တိရစ္ဆာန်၏ အချိုးအစားအတိုင်း မိမိတို့အလိုရှိရာ အ‌နေအထားကိုပြုပြင်၍ ‌ကြေးနန်းကြိုးများဖြင့် သတ္တဝါတို့၏ အရိုးစုကို ပြုလုပ်ရ‌လေသည်။ အရိုးစု‌ပေါ်သို့ ရွှံ့‌စေး‌သော်လည်းကောင်း ပလပ်စတာ‌သော်လည်းကောင်း၊ စက္ကူ‌ပျော့ဖြစ်‌သော်လည်းကောင်း၊ ဖုံး‌ပေးရသည်။ ကြွက်သားရှိ‌သော ‌နေရာများတွင် အဖုအထစ် ‌ပေါ်‌အောင်ပြုလုပ်‌ပေးရသည်။ ဤသို့ပြုလုပ်ပြီးဖြစ်‌သော ကိုယ်ထည်ပုံကြမ်း
‌ပေါ်သို့ ပြုပြီးထားပြီး‌သောအ‌ရေ ကိုအုပ်၍ တပ်ဆင်‌ပေးရသည်။ မျက်စိနှင့်လျှာများကို ပကတိအစစ်နှင့် တူ‌အောင် ပြုလုပ်ထည့်သွင်း‌ပေးကြရ၏။ အ‌ရေခွံထဲသို့ အစာသွတ်၍ ရုပ်လုံးများပြုလုပ်သည့်‌ခေတ်က မျက်စိများကို ‌ခေါင်းပိတ် ဖန်သီး ထည့်‌ပေး‌လေ့ရှိရာ သဘာဝမကျဘဲ ရှိ‌လေ‌လေ၏။

ယခုအခါတွင်မူ ‌ခေါင်းပွဖန်သီးများကို ပကတိမျက်စိနှင့် တူ‌အောင် ‌ဆေးခြယ်၍ ထည့်‌ပေးသဖြင့် နဂိုမျက်စိနှင့်
များစွာ တူ‌လေသည်။ ဤသို့ဖြင့် သက်ရှိတိရစ္ဆာန်တို့၏အ‌ကောင်‌ခြောက်များကို လုပ်ကိုင်နိုင်ကြ‌လေသည်။ 
ယ‌နေ့အဖို့ထိုအတတ်တိုးတက်လာပုံမှာ ‌မြေတွင်းမှ တူး‌ဖော်ရရှိသည့် ‌ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းဖြစ်‌လေ‌သော တိရစ္ဆာန်
အ‌သေ‌ကောင်တို့ကို မူလသဏ္ဌာန်အတိုင်း ပြန်ဖြစ်‌အောင်ပြုလုပ်နိုင်ခြင်းပင်ဖြစ်၏။ ထိုလုပ်ငန်းတွင် အထက်‌ဖော်ပြ
ခဲ့‌သော ပညာရပ်များအပြင် ဘူမိ‌ဗေဒပညာနှင့် အီ‌ဗော်လျူးရှင်း ပညာရပ်များကိုပါ ကျွမ်းကျင်ရ‌လေသည်။

ထိုကဲ့သို့ အ‌ကောက်‌ခြောက်များကို သဘာဝပြတိုက်ကြီးများတွင် ‌တွေ့မြင်နိုင်သည်။ ပြတိုက်ကြီးများတွင် သတ္တဝါတို့
၏ ရုပ်လုံးများသာမက သူတို့၏ အ‌နေအထိုင်အ‌လေ့အကျင့်များကိုပါ ‌ပေါ်လွင်‌လေ‌အောင် သူတို့ကျက်စား‌လေ့
ရှိ‌သော ‌ဒေသများနှင့်တူ‌သော ရှုခင်းများကိုလည်း စီရင်၍ပြသထား‌လေသည်။

ကိုးကား
-------

မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ(၅)

* Archived 29 April 2011 at the Wayback Machine.