recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**လက်ဝဲ ညီညွတ်ရေး ကောင်စီ** ကို ၁၉၄၈၊ ဇူလိုင်-၁၆ ရက်နေ့မှာ ဖွဲ့စည်း ခဲ့ပါတယ်။ ဖွဲ့စည်း ပေါ်ပေါက် လာရတဲ့ နောက်ခံအ ကြောင်းအချက်များက တော့ ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ လက်နက်ကိုင် တောခိုရပြီး ပြည်တွင်းစစ်ကြီး စတင် ဖြစ်ပွားလာရချိန်မှာ ကွန်မြူနစ် ဆိုရှယ်လစ် ပြည်သူ့ရဲဘော် လက်ဝဲ အင်အားစုများ ညီညွတ်ရေး ပြန်လည်တည်ဆောက်ဖို့ နဲ့ အဲဒီအချိန်ကရှိနေတဲ့ **နိုင်ငံတော် လုံခြုံရေး ကောင်စီ** က ဆိုရှယ်လစ် ပြည်သူ့ရဲဘော် များ မပါဝင်တဲ့ နိုင်ငံတော်စောင့် အစိုးရ တရပ် ဖွဲ့စည်းပေးရန် တောင်းဆိုချက် အပေါ် တုံ့ပြန် ဆောင်ရွက်နိုင်ဖို့ ရည်ရွယ် ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဧပြီ-၁၂ ရက်နေ့ ဝန်ကြီးချုပ် ဦးနု နေအိမ်မှာ ဗိုလ်လက်ျာ၊ ဗိုလ်စိန်မှန်၊ ဦးကျော်ငြိမ်း၊ ဦးဗဆွေ၊ ဦးအုန်း၊ ဦးသိန်းဖေမြင့် တို့ တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးကြပြီး လက်ဝဲ ညီညွတ်ရေး လုပ်ဆောင်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြရာက တဆင့်တိုး ပေါ်ထွက်လာချက် ဖြစ်ပါတယ်။ လက်ဝဲ ညီညွတ်ရေး ကောင်စီ မပေါ်မီ **မာ့က်စ် ဝါဒလေ့ လာရေးအဖွဲ့ ဖွဲ့ရန်** ဆိုတဲ့အချက်အပါအဝင် နုမူ (၁၅) ချက် မေလမှာ ထွက်ပေါ် ခဲ့ပါတယ်။ နောက်ပိုင်း မှာ **နုမူ** နှင့် **ရဲဘော်မူ**ဆိုပြီး မူ (၂) မူ ကွဲပြား ထွက်ပေါ် လာခဲ့ပြီး ရဲဘော်ဖြူ၊ ရဲဘော်ဝါ ကွဲခဲ့ရသလို ဖဆပလ အစိုးရ အတွင်း သဘောထား မတိုက်ဆိုင်မှုတွေ ဆက်တိုက် ပေါ်ပေါက် လာရချိန်မှာ နိုင်ငံရေး အကြပ်အတည်း ကို ယာယီ ထွက်ပေါက်ရှာနိုင်ဖို့ လက်ဝဲညီညွတ်ရေး ကို ကြွေးကြော်ရင်း ရလဒ် အဖြစ် လက်ဝဲ ညီညွတ်ရေး ကောင်စီ ကို ဇူလိုင်-၁၆ ရက်နေ့မှာ ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

**ဗကပ** က တောတွင်း ရောက်နေရပြီ ဖြစ်တဲ့အတွက် ဗကပ ကို စတင်ဖမ်းဆီးစဉ်က ဖမ်းဆီး ရမိထားခဲ့တဲ့ ဗိုလ်ရန်အောင်၊ ဗိုလ်သိန်းတန်၊ ဗိုလ်အောင်မင်း တို့ကို အင်းစိန်ထောင် မှ ထုတ်ပေးပြီး လက်ဝဲ ညီညွတ်ရေး ကောင်စီ အတွင်း ထည့်သွင်း ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါတယ်။ A

လက်ဝဲ ညီညွတ်ရေး ကောင်စီ ကို တပ်မတော်၊ ပြည်သူ့ရဲဘော်၊ ဆိုရှယ်လစ်၊ ကွန်မြူနစ် တို့နဲ့ ဖွဲ့စည်း ခဲ့တာအဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့ပါတယ်။ လက်ဝဲညီညွတ်ရေး ကောင်စီ ကို အောက်ပါ အတိုင်း ဖွဲ့စည်း ခဲ့ပါတယ်။

1. ဗိုလ်နေဝင်း ဥက္ကဋ္ဌ - တပ်မတော်
2. ဗိုလ်ဗစိန် - တပ်မတော်
3. ဗိုလ်ရဲထွဋ် - တပ်မတော်
4. ဗိုလ်စောထွန်းစိန် - တပ်မတော်
5. ဗိုလ်ဇေယျ - တပ်မတော်
6. ဗိုလ်မှူးအောင် - ပြည်သူ့ရဲဘော်
7. ဗိုလ်စိန်မှန် - ပြည်သူ့ရဲဘော်
8. ဗိုလ်မင်းခေါင် - ပြည်သူ့ရဲဘော်
9. ဗိုလ်လရောင် - ပြည်သူ့ရဲဘော်
10. ဗိုလ်ညွန့်မောင် - ပြည်သူ့ရဲဘော်
11. ဗိုလ်အောင်ညွန့် - ပြည်သူ့ရဲဘော်
12. ဗိုလ်ဘုန်းအောင် - ပြည်သူ့ရဲဘော်
13. ဦးလှမောင် - ဆိုရှယ်လစ်ပါတီ
14. ဦးဗဆွေ - ဆိုရှယ်လစ်ပါတီ
15. ဦးကျော်ငြိမ်း - ဆိုရှယ်လစ်ပါတီ
16. သခင်တင် - ဆိုရှယ်လစ်ပါတီ
17. ဗိုလ်အောင်ကြီး - ဆိုရှယ်လစ်ပါတီ
18. ဗိုလ်သိန်းတန် - ကွန်မြူနစ်
19. ဗိုလ်အောင်မင်း - ကွန်မြူနစ်
20. ဗိုလ်ရန်အောင် - ကွန်မြူနစ်
21. ဦးသိန်းဖေမြင့် - အတွင်းရေးမှူး ဆိုပြီး ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါတယ်။

လက်ဝဲ ညီညွတ်ရေး ကောင်စီ ဟာ ဖွဲ့စည်းပြီး လပိုင်း အတွင်းမှာပဲ အာဏာရ အစိုးရအဖွဲ့ အတွင်းက ဖဆ-ဆိုရှယ်များ ရဲ့ သဘောထား မမှန်ကန်မှုကြောင့် အစိတ်စိတ် အမြွှာမြွှာ ပြိုကွဲ သွားရရုံမက တချို့ပုဂ္ဂိုလ်များ တောခိုသူပုန် ဘဝရောက်သွားရပြီး နိဂုံးချုပ် သွားရပါတယ်။ (ဥပမာ ဗိုလ်လရောင်၊ ဗိုလ်ညွန့်မောင်၊ ဗိုလ်အောင်ညွန့် စတဲ့ပြည်သူ့ရဲဘော်များ တောခိုသွားရသလို ဗိုလ်ဇေယျ၊ ဗိုလ်ရဲထွဋ်၊ ဗိုလ်ရန်အောင် တို့လည်း တောခို သွားရပါတယ်။ မည်သည့် လက်ဝဲ ညီညွတ်ရေး လှုပ်ရှားမှု မှ မလုပ်ဆောင် နိုင်ခဲ့ပါ)။

မှတ်စု
------

A.**^**  ဗိုလ်ရန်အောင်၊ ဗိုလ်သိန်းတန်၊ ဗိုလ်အောင်မင်းတို့ကို တကယ်ထောင်က လွှတ်ပေးခဲ့တာကတော့ ဇူလိုင်-၁၈ ရက်နေ့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ကိုးကား
-------

* ဝင်းတင့်ထွန်း (ဩဂုတ် ၂၀၁၀)။ *ဗမာပြည် နိုင်ငံရေးပါတီအဖွဲ့အစည်း အသင်းအပင်းများ အညွှန်း*။ ပထမ အကြိမ်။ နေ့သစ်အင်အားစု၊ ဂျပန်။
**ဦးကျော်မင်း**ကို အဖ ဝဏ္ထကျော်ထင် ဦးဘကျော်(၁၉၂၀ ကျောင်းသားသပိတ်ခေါင်းဆောင်၊ အစိုးရပုံနှိပ်တိုက်ညွှန်ကြားရေးဝန်)၊ အမိ ဒေါ်အေးကြည်တို့မှ ၁၉၃၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ (၉)ရက်နေ့တွင်မွေးဖွားခဲ့သည်။

ပညာရေး
------

ငယ်စဉ်က ကျုံပျော်မြို့နှင့် ရန်ကုန်မြို့တို့တွင်ပညာသင်ကြားပြီး၊ ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၌ တတိယနှစ် အင်ဂျင်နီယာ သင်တန်း တက်ရောက်နေစဉ် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု၊ မက်ဆာချူးဆက် ပြည်နယ်စက်မှုတက္ကသိုလ်သို့ ပညာတော်သင်သွားရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် ဗိသုကာဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။

ကိုယ်ပိုင်လုပ်ငန်း
------------------

ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင်ပညာသင်ကြားနေစဉ် ဘာသာရပ်အသီးသီးနှင့် သဟာယစာဖတ်အသင်းတို့တွင် အမှုဆောင်အဖြစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ အင်ဂျင်နီယာကျောင်းသားများသမဂ္ဂတွင် တွဲဖက်အတွင်းရေး
မှူးအဖြစ်ဆောင်ရွက်ရင်း ၁၉၅၃ ခုနှစ်၊ ကျောင်းသားလှုပ်ရှားမှုတွင်ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ် မှ ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်အထိ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်အင်ဂျင် နီယာမဟာဌာန၊ ပိသုကာဌာနတွင် လက်ထောက် ကထိက၊ ဌာနမှူးအဖြစ်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး အလုပ်မှနုတ်ထွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၁ ခုနှစ်မှစ၍ ကိုယ်ပိုင်ဗိသုကာလုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။

ဂူဗိမာန် ဗိသုကာ
---------------

ဆရာကြီး သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း ဂူဗိမာန်ကို ကိုယ်တိုင်ပုံစံရေးဆွဲပြီး ကြီးကြပ်ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။ ဂူဗိမာန်စောင့်ရှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် အကြံပေးအဖြစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ၏ဇနီး ဒေါ်ခင်ကြည်၏ ဈာပန ဗဟိုကော်မတီဝင် အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဂူသွင်းသင်္ဂြိုဟ်ရေး ဆပ်ကော်မတီ တွင်လည်းကောင်း၊ ဂူဗိမာန်တည်ဆောက်ရာတွင် ကိုယ်တိုင်ပုံစံရေးဆွဲ ကြီးကြပ် ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။ ဂူဗိမာန် ကြီးကြပ်စောင့်ရှောက်ရေး အဖွဲ့တွင်လည်း အကြံပေးအဖြစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားမှု
-----------------------

အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ဗဟိုဦးစီးအဖွဲ့ဝင်၊ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်အဖွဲ့ဝင်၊ ပြန်ကြားရေးနှင့် ရှမ်းပြည်နယ် စည်းရုံးဆက်သွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင် တာဝန်တို့ကိုထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ပုသိမ်အနောက်မြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ် အမှတ်(၂)တွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် အား ကိုယ်စားပြု၍ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ခိုင်လုံမဲ(၃၂၃၀၄)မဲ၊ စုစုပေါင်းမဲရာခိုင်နှုန်း(၆၈.၇၅)ဖြင့် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။

ဂန္ဒီဆုံးဖြတ်ချက် အတိုင်း နဝတ က လွှတ်တော်ခေါ်မပေးလျှင် ဆောင်ရွက်ဖို့လိုသည့် နည်းလမ်းသုံးသွယ်စာတမ်း ပြုစုရာတွင် အတွင်းကျကျ ပါဝင်ခဲ့သဖြင့် ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်၊ အရေးပေါ်စီမံမှု အက်ဥပဒေ ပုဒ်မ ၅ (က) (ခ) (ည) အရ ပြစ်မှု ထင်ရှား စီရင်ခြင်းခံရ၍ ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၁ (ည) နှင့်ငြိစွန်းသဖြင့် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ် မှပယ်ဖျက်ကြောင်း ကော်မရှင်က ၁၉၉၁ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ (၁၀)ရက်နေ့တွင် ကြေညာချက်အမှတ် (၉၈၄)ဖြင့် ကြေညာခဲ့သည်။ နောင်(၁၀)နှစ်အတွင်း ပြုလုပ်မည့်ရွေးကောက်ပွဲများ၌ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်ကိုလည်း ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။ နဝတ စစ်အုပ်စု၏ဖိအားပေးမှုကြောင့် ၁၉၉၂ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၂၄)ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် မှ ထုတ်ပယ်ပေးခဲ့ရသည်။

ဘဝနိဂုံး
--------

ပဲခူးမြို့နေ (ဦးသင်းမောင်)-ဒေါ်စောရီတို့၏ သမီး ဒေါ်ဝင်းမြင့်မြင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ၁-၇-၉၉ ရက် (ကြာသပတေးနေ့) ညနေ ၅ နာရီ ၃၀ နာရီတွင် ရန်ကုန်ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီး ၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ၃-၇-၉၉ ရက်နေ့တွင် ရေဝေး သုဿာန်၌ သင်္ဂြိုဟ်ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑   ခင်ကျော်ဟန်၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်၊ ရေနံချောင်း (၂)။ *၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်၊ မေလ (၂၇) ရက်နေ့တွင်ကျင်းပခဲ့သည့် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ မှတ်တမ်း*။ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားညွန့်ပေါင်းအစိုးရ ပြန်ကြားရေးကော်မတီ။
ဆွန်ဇူး၏ **စစ်သေနကဗျူဟာ** (သို့) **စစ်မဟာဗျူဟာ** (တရုတ်: 孫子兵法) သည် ရှေးဟောင်းတရုတ် စစ်ရေးဆိုင်ရာ သုတေသနကျမ်းစာတစ်ခုဖြစ်၍ အကြမအးအားဖြင့် ဘီစီ ၅ ရာစု နွေဦးနှင့် ဆောင်းဦးခေတ်နှောင်းက ရေးခဲ့သောကျမ်းတစ်စောင်ဖြစ်သည်။ ဤကျမ်းသည် တရုတ်လူမျိုး စစ်ရေးစစ်ရာပညာရှင် [[ဆွန်ဇူး]၏ လက်ရာဖြစ်သည်ဟု မှတ်ယူကြသည်။ ကျမ်းစာတွင် အခန်း (၁၃) ခန်း ပါရှိကာ အခန်းတစ်ခုခြင်းစီသည် စစ်ရေးစစ်ရာ ကျွမ်းကျင်မှုတစ်ခုစီကို ကိုင်တွယ်ရေးသားထားသည့်အပြင် စစ်မဟာဗျူဟာ၊ နည်းဗျူဟာကို မည်သို့မည်ပုံ အသုံးချရမည်ဆမုသည်ကိုလည်း ဖော်ပြထားလေသည်။ နှစ်ပေါင်း (၁၅၀၀) ကျော်ကြာမြင့်စွာပင် ဤကျမ်းသည် ဦးဆောင်ကျမ်းစာတစ်စောင်အဖြစ် ရပ်တည်လျက် ရှိပြီး ၁၀၈၀ ၌ စုန့်မင်းဆက် ဧကရာဇ် ရှန်ဇုံးက ဂန္ထဝင် စစ်ကျမ်းခုနစ်ကျမ်းတွင် ပါဝင်စေခဲ့သည်။ ဤစစ်သေနကဗျူဟာကျမ်းသည် အရှေ့အာရှ၌ အလွှမ်းမိုးနိုင်ဆုံး ဗျူဟာကျမ်းအဖြစ် ယနေ့ထိဆက်လက်တည်ရှိနေ၍ အရှေ့တိုင်း၊ အနောက်တိုင်းတို့၏ စစ်ရေးဆိုင်ရာ စဉ်စားသုံးသပ်ခြင်း၊ စီးပွားရေးနည်းဗျူဟာ၊ ဥပဒေရေးရာ ဗျူဟာ၊ လူနေမှုပုံစံ စသဖြင့် များစွာသောနယ်ပယ်များကို ဩဇာညောင်းစေခဲ့ပြီဖြစ်သည်။

စာအုပ်၌ တရုတ်တို့၏ စစ်ရေးရာများဖြစ်သည့် လက်နက်၊ ဗျူဟာများမှသည် စစ်သည်(ရာထူး)၊ စည်းမျဉ်းဥပဒေများကို ဝေဖန်စိစစ်ကာ အသေးစိတ် ရှင်းလင်းချက်များ ပါဝင်လေ၏ ။ ဆွန်ဇုသည် လျှို့ဝှက်သူလျှို၏ သတင်းရယူမှု၊ စစ်တိုက်ရာတွင် သူလျှိုထားခြင်း၏ အရေးပါပုံတို့ကိုလည်း အလေးပေးတင်ပြထားသည်။ ဆွန်ဇုသည် သမိုင်းတစ်လျှောက် အကောင်းဆုံး စစ်နည်းဗျူဟာရှင်များထဲက တစ်ဦးဖြစ်သောကြောင့် ၎င်း၏ သင်ကြားပြသမှုများ၊ စစ်ရေးဆိုင်ရာဗျူဟာများသည် နောင်နှစ်ပေါင်းများစွာကြာသည်အထိ အဆင့်မြင့် စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုများအတွက် အခြေခံအုတ်မြစ်ဖြစ်ခဲ့ပေသည်။

ဤကျမ်းစာကို ပြင်သစ်ဘာသာစကားသို့ ၁၇၇၂ တွင် ပြင်သစ် ယေရှုအသင်းတော်က ဂျီးန် ဂျိုးဇက် မာရီး အေးမီးယော့တ်(Jean Joseph Marie Amiot) က ပြန်ဆိုသည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားသို့ တစ်စ်တ်တစ်ပိုင်းပုံစံဖြင့် ဗြိတိသျှအရာရှိ အဲဗားရာ့ဒ် ဖာဂူဆန် ကားလ်သ်ရော့ပ် (Everard Ferguson Calthrop) က ၁၉၀၅ တွင် *The Book of War* အမည်ဖြင့် ပြန်ဆိုရန် ကြိုးစားခဲ့သည်။ ပထမဆုံး မှတ်ချက်ရေးသွင်းမှုများဖြင့် ပြီးစီးအောင်ပြန်ဆိုခဲ့သော စာအုပ်မှာ လိုင်ယန်နယ်လ် ဂျိုင်းလ်ဇ် (Lionel Giles) ဖြစ်၍ ၁၉၁၀ တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Smith (1999), p. 216.
2. ↑  Giles, Lionel *The Art of War by Sun Tzu – Special Edition*. Special Edition Books. 2007. p. 62.
၁၉၃၉ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ-၈ ရက်နေ့မှာ ချောက် ရေနံမြေ ကနေ ခြေလျင် ချီတက် လာခဲ့ကြတဲ့ သပိတ်မှောက် ရေနံမြေ အလုပ်သမားတပ်ကြီး နဲ့ သထုံ၊ ပဲခူးနယ် တကြောကနေ ချီတက် လာကြတဲ့ အင်အား ထောင်ကျော်ရှိ လယ်သမား သပိတ်တပ်ကြီး ဟာ အတူဆုံကြပြီး ရန်ကုန်မြို့တွင်း ဝင်ရောက် လာကြပါတယ်။ ဇန်နဝါရီ-၈ ရက်နေ့ ညနေ (၅) နာရီမှာ ရွှေတိဂုံ အနောက်ဘက်မုခ် ကွက်လပ်ကြီး အတွင်း သပိတ်ပေါင်းစုံ ညီလာခံကြီး အဖြစ် ၁၃၀၀ ပြည့် အရေးတော်ပုံ အစည်းအဝေးကြီး ကို ဖွင့်လှစ် ကျင်းပခဲ့ပါတယ်။ နိုင်ငံလုံး ဆိုင်ရာ လူထုလူတန်းစား အဖွဲ့အစည်းကြီးများ ထူထောင် ဖွဲ့စည်းရန် ဆုံးဖြတ်ချက် အရ ၁၃၀၀ ပြည့် အရေးတော်ပုံကြီး ရဲ့ အကျိုးဆက် တခုအဖြစ် ၁၉၃၉ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ-၉ ရက်နေ့ မနက်မှာ ရွှေတိဂုံ အလယ်ပစ္စယံ ကွက်လပ်ကြီးမှာ နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ တောင်သူလယ်သမား အစည်းအဝေးကြီး ခေါ်ယူ ကျင်းပပြီး **ဗမာနိုင်ငံလုံး ဆိုင်ရာ တောင်သူ လယ်သမား အစည်းအရုံး** ကြီးကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ပါတယ်။ 

1. သခင်မြ − ဥက္ကဋ္ဌ
2. သခင် ခင်အောင် (သာယာဝတီ)− အလုပ်အမှုဆောင် အဖွဲ့ဝင်
3. သခင်သန်းထွန်း− အလုပ်အမှုဆောင် အဖွဲ့ဝင်
4. သခင်အောင်ဆန်း− အလုပ်အမှုဆောင် အဖွဲ့ဝင်
5. သခင်လှဘော်− အလုပ်အမှုဆောင် အဖွဲ့ဝင်
6. သခင်တင် (သုံးဆယ်)− အလုပ်အမှုဆောင် အဖွဲ့ဝင်
7. သခင်သိန်းဖေ (ဝါးခယ်မ)− အလုပ်အမှုဆောင် အဖွဲ့ဝင်
8. သခင်စိုးမင်း (ကြို့ပင်ကောက်)− အလုပ်အမှုဆောင် အဖွဲ့ဝင်
9. သခင်ဗသော် (ကညွတ်ကွင်း)− အလုပ်အမှုဆောင် အဖွဲ့ဝင်
10. သခင်ကျော်လူကလေး (သံလျင်)− အလုပ်အမှုဆောင် အဖွဲ့ဝင်
11. သခင်လှထွန်း (ပဲခူး)− အလုပ်အမှုဆောင် အဖွဲ့ဝင်
12. သခင်ဗငြိမ်း (မအူပင်) − အလုပ်အမှုဆောင် အဖွဲ့ဝင်

တို့နဲ့ ပထမဆုံး ဖွဲ့စည်း ပေါ်ပေါက်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

၁၉၄၁-မတ်လမှာ ဒုတိယ အကြိမ် ဗမာ နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ တောင်သူလယ်သမား ညီလာခံကြီး ကို ပဲခူးမြို့ မှာ ကျင်းပနိုင်ခဲ့ပြီး တို့ဗမာအစည်းအရုံး ကြီးတခုလုံးရဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် သခင်မြ တာဝန် ယူရမှာ ဖြစ်တဲ့ အတွက် ဗမာ နိုင်ငံလုံး ဆိုင်ရာ တောင်သူ လယ်သမား အစည်းအရုံးကြီး ရဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် သခင်တင် (သုံးဆယ်) ကို တာဝန်လွှဲပြောင်းပေးပါတယ်။ ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ တောင်သူလယ်သမားအစည်းအရုံး (ဗတလစ) ဟာ တို့ဗမာ အစည်းအရုံးကြီး ရဲ့ တောင်ပံတဖက် အဖြစ် လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှု ကာလ တလျောက်မှာ ဂုဏ်ပြောင်တဲ့ အခန်းကပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။ 

၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ လွတ်လပ်ရေး ကြေညာပြီး နောက်ပိုင်းမှာတော့ (လွတ်လပ်ရေး ကြေညာခါနီး အချိန်ကစပြီး) အုပ်စိုးသူ ဖဆပလ အစိုးရရဲ့ (ဗတလစ) ကြီးအဖြစ် ပုံပြောင်းသွားခဲ့ပါတယ်။ အာဏာရ ဖဆပလ အစိုးရ လက်ထက် အတွင်း အာဏာရ ဖဆပလ ကြီးရဲ့ လက်ကိုင်တုတ်အဖွဲ့ အစည်း ကြီးတခုအဖြစ် "ဗတလစ" အဖွဲ့ကြီး နာမည်ဆိုးနဲ့ကျော်စောခဲ့ပါတယ်။ အာဏာရ "ဗတလစ" ခေါင်းဆောင်ကြီး "သခင်တင်" ဟာ **မီးခွက်မှုတ်** လို့ နာမည်ကျော်ခဲ့သလို အာဏာရ ဗတလစ ကြီး ငယ်ရွယ်လတ် ခေါင်းဆောင်မျိုးစုံဟာလည်း အမတော်ကြေး ဘုံးသူ၊ ခြစားသူ၊ လယ်သမားထု အပေါ် ဖိနှိပ် ဗိုလ်ကျသူတွေ အဖြစ် နာမည်ဆိုး နဲ့ ကျော်ကြား ခဲ့ရပါတယ်။ "ဗတလစ" ကို ကြည့်မယ်ဆိုရင် တော်လှန် ဂုဏ်ပြောင်တဲ့ အခန်းကာလက "ဗတလစ" ကတပိုင်း၊ ဖောက်ပြန်ဆိုးဝါးတဲ့ "ဗတလစ" ကတပိုင်းအဖြစ် ခွဲခြား ရှုမြင်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ၁၉၆၂ နောက်ပိုင်း ဗတလစ အဖွဲ့ကြီး မတည်ရှိတော့ပါ။

ကိုးကား
-------

* ဝင်းတင့်ထွန်း (ဩဂုတ် ၂၀၁၀)။ *ဗမာပြည် နိုင်ငံရေးပါတီအဖွဲ့အစည်း အသင်းအပင်းများ အညွှန်း*။ ပထမ အကြိမ်။ နေ့သစ်အင်အားစု၊ ဂျပန်။
တူရိယာ
တိရစ္ဆာန်အမျိုးမျိုးတို့၏ ဦးခေါင်းထိပ်မှ ချွန်ထွက်နေသော လက်နက်သဖွယ်အရာများကို ဦးချိုဟုခေါ်၏။ ထိုဦးချိုများမှာ တိရစ္ဆာန်တစ်မျိုးနှင့်တစ်မျိုး မတူကြဘဲ ပုံပန်းသဏ္ဌာန်တွင်သော်လည်းကောင်း၊ ဦးချိုဖြစ်ပေါ်လာပုံတွင်သော်လည်းကောင်း အနည်းနှင့်အများ ကွဲပြားကြလေသည်။ အချို့သောဦးချိုများမှာ အတွင်း၌ခေါင်းပွဖြစ်၍ အချို့မှာခေါင်းပိတ်ဖြစ်၏။ သမင်တို့၏ အခက်၊ အလက်၊ အတက်များပါသော ဦးချိုများသည် ခေါင်းပိတ်ဖြစ်၍ ဒရယ်၊ သိုး၊ ကျွဲ၊ နွား၊ ဆိတ်သတ္တဝါများ၏ ဦးချိုများသည် ခေါင်းပွဖြစ်၏။ တိရစ္ဆာန် ဦးချိုများမှာ နှစ်မျိုးနှစ်စားရှိ၏။ တစ်မျိုးမှာ ကိုယ်တွင်းမှအပြင်သို့ ထွက်လာသော အရိုးဆက်ဖြစ်၍ ကျန်တစ်မျိုးမှာ မာကျော 
သောအပြင်ခေါက် သို့မဟုတ် အရေပါးဖြစ်၏။ ဒုတိယ ဦးချိုအမျိုးအစားကိုသာ ဦးချိုစစ်ဟု ခေါ်နိုင်၏။ မြင်းခွာ၊ ငှက်နှုတ်သီး၊ သိုးဦးချို၊ မြွေနှင့် အိမ်မြှောင်တို့၏ အကြေးခွံ၊ လိပ်ခွံ၊ လူနှင့်တိရစ္ဆာန်တို့၏ ခြေသည်း၊ လက်သည်းများ စသည်တို့မှာ ခန္ဓကိုယ်တွင်းမှ ဖြစ်ပေါ်လာသော အရေပါးအခေါက်တို့ တစ်ဖြည်းဖြည်း မာကျောလာကြခြင်းပင်ဖြစ်၏။ သို့ဖြစ်၍ ထိုကဲ့သို့သော အရေမာများကို ဦးချိုစစ်ဟုဆိုရပေမည်။ သမင်၏ဦးချိုကိုကား ဦးချိုစစ်ဟုမခေါ်နိုင်၊ သမင်ဦးချိုသည် အရေပါးများ မာကျောလာခြင်းမဟုတ်ဘဲ ကိုယ်တွင်းမှ ပြင်ပသို့ဆက်ထွက်လာသော အရိုးဆက်သာဖြစ်၏။ သမင်ဦးချို ထွက်ကာစ၌ အလွန်ပါး၍ အမွေးနုများဖုံးနေသော အရေပြားဖြင့် ဖုံးအုပ်နေ၏။ အတန်ကြာသောအခါ ထိုကတ္တီပါသားနှင့် တူသော အရေပြားကွာကျသွားပြီးနောက် မာကျောသော ခေါင်းပိတ် ဦးချိုကျန်ရစ်ခဲ့လေသည်။ သမင်ဦးချိုကဲ့သို့ ဦးချိုများသည် တစ်နှစ်တစ်ခါ အပေါ်ယံအရေခွံလဲ၏။ ကျွဲ၊ နွား၊ သိုးနှင့် 
ဒရယ်များ၏ ဦးချိုစစ်အပေါ်ဖုံးအောက်တွင် ဦးခေါင်း၏ ရှေ့ရိုးစွန်းကို အလယ်၌ တွေ့ရှိရ၏။ သစ်ကုလားအုပ်နှင့် ကြံ့တို့၏ ဦးချိုများမှာကား ဦးခေါင်းရှေ့ရိုး၏အဆက် မဟုတ်ဘဲ သီးခြားထွက်နေသော အရိုးဖြစ်၍ မွေးညင်းများထူထပ်သောအရေပြားထူနှင့်ဖုံးအုပ်နေလေသည်။ 

  

အထက်ဖော်ပြပါ တိရစ္ဆာန်တို့တွင် ဒရယ်ချိုများသာ အပေါ်ယံအရေခွံလဲလေ့ရှိသည်။ ဦးချိုများတွင် ခေါင်းပွနှင့် ခေါင်းပိတ် နှစ်မျိုးရှိရာ၌ တိရစ္ဆာန်အမတို့၏ ဦးချိုများမှာ များသောအားဖြင့် ခေါင်းပွဖြစ်ကြသည်။ သို့သော် ခေါင်းပွဦးချိုရှိသော တိရစ္ဆာန်ကြီးများလည်းရှိကြသည်။ တိရစ္ဆာန်တို့၏ဦးချိုများဖြင့် ဘီး၊ ကြယ်သီး၊ လက်ကိုင်တုတ်ရိုး၊ ထီးရိုး၊ ဓားရိုး၊ ဇွန်းအမျိုးမျိုး၊ သောက်ရေခွက်စသည့် လူ့အသုံးအဆောင်များကို ပြုလုပ်ကြသည်။ ရှေးခေတ်လူများသည် တိရစ္ဆာန်တို့၏ဦးချိုများကို လက်နက်များ၊ ယမ်းမှုန့်ကျည်ထောက်များနှင့် ခရာများအဖြစ် အသုံးချခဲ့ကြသည်။ ဦးချိုအစစ်သည် အရိုးမဟုတ်သောကြောင့် လိုသလိုကွေးလွယ် ကောက်လွယ်နိုင်သဖြင့် လူတို့၏ အသုံးအဆောင်များနှင့် အလှအပထားရန် ပစ္စည်းများအဖြစ် ပြုလုပ်ရရှိနိုင်လေသည်။ ဦးချိုများကို အလွန်အဖိုးတန်သော လိပ်ခွံများကဲ့သို့ အကွက်ကလေးများပေါ်လာအောင် ဆိုးဆေးများဖြင့် အရောင်ချယ်ကာ အကွက်ဖော်ပေးနိုင်သည်။ ရှေးက ပြတင်းပေါက်ရွက်များ၌ဖြစ်စေ၊ လက်ဆွဲမီးအိမ်များ၌ဖြစ်စေ၊ ဦးချိုပြားပါးပါးတို့ကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ဦးချိုဖြင့် ပြုလုပ်ရရှိသော အခြားပစ္စည်းအမျိုးမျိုးများလည်း ရှိလေသည်။ ယခုအခါတွင် ပလတ်စတစ်များကို ပြုလုပ်နိုင်မည်ဖြစ်သည့်အပြင် အရောင်များကိုလည်း လိုသလိုဆိုးနိုင်ပြီဖြစ်သဖြင့် ထိုပစ္စည်းများကို ဦးချိုဖြင့်ပြုလုပ်မည့်အစား ပလတ်စတစ်ဖြင့် ပြုလုပ်ကြလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅)
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

ဤသုတ်ကို ဘုရားရှင်သည် ကမ္မာသဒမ္မနိဂုံး၌ ရဟန်းတို့အား ဟောတော်မူသည်၊ဝတ္ထုကာမ, ကိလေသာကာမတို့သည် အနိစ္စ၊ တုစ္ဆမုသာ၊ မောဃဓမ္မ၊ မာယာကတ၊ ဗာလာလာပနတို့ဖြစ်ပုံ၊ မျက်မှောက် တမလွန်၌ဖြစ်ကုန်သော ကာမ၊ ကာမ သညာတို့သည် မာရဇေယျ၊ မာရဝိသယ၊ မာရနိဝါပ၊ မာရဂေါစရတို့ဖြစ်ပုံ၊ ကာမတို့၌ ယုတ်မာသောအကုသိုလ်စိတ်ဖြစ်ကုန်သော အဘိဇ္ဈာ၊ ဗျာပါဒ၊ သာရမ္ဘတို့ ဖြစ်တတ်ပုံ၊ ယင်းကိလေသာသုံးပါးတို့သည် ဤသာသနာတော်၌ သိက္ခာသုံးပါးကို ဖြည့်ကျင့်နေသော အရိယာသာဝကအား အထက်မဂ်ဖိုလ်၏အန္တရာယ် ဖြစ်နိုင်ပုံ၊ ယင်းကာမလောကကို ဝိပုလ မဟဂ္ဂတစိတ်ဖြင့် လွှမ်းမိုး၍နေလျှင် အဘိဇ္ဈာ၊ ဗျာပါဒ၊ သာရမ္ဘဟူသော ကိလေသာတို့ မဖြစ်တော့ပုံ အစရှိသည်ဖြင့် အာနေဉ္စ သပ္ပါယပဋိပဒါသုံးမျိုး၊ အာကိဉ္စညာယတနပဋိပဒါသုံးမျိုး၊ နေဝသညာနာသညယတန သပ္ပါယပဋိပဒါ၊ ဩဃ နိတ္ထရဏဒေသနာ၊ အရိယဝိမောက္ခဒေသနာတို့ကို အကျယ်တဝင့် ဟောတော်မူပြီး၊ ဘုရားရှင်တို့၏ သာဝကတို့အား မိန့်ကြားတော်မူအပ်သော အနုသာသနီကထာကို ဟောတော်မူပါသည်။

အဋ္ဌကထာ၌ -ဤသုတ်ဝယ် ဩသက္ကနာဌာန ၇-ပါး၊ ပဋိသန္နိဌာန ၈-ပါး၊ အရဟတ္တဌာန ၉-ပါးတို့ကိုပေါင်း၍ ဟောလျှင် ပြည့်စုံစွာ ဟောသည်မည်၏-ဟု နိဂုံးချုပ်ဖွင့်ပြထားပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -မ၊၃၊၄၈-၅၂။ မ၊မြန်၊၃၊ ၅၁-၆။ မ၊ဋ္ဌ၊၄၊၃၈-၄၅။ မ၊ဋီ၊၃၊၂၅၁-၉။

-မဇ္ဈိမနိကာယ၊ ဥပရိပဏ္ဏာသ၊ ၁-ဒေဝဒဟဝဂ္ဂ၊ ဆဋ္ဌသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
**တပ်တောင်မြို့**သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ အမ်းခရိုင်၊ အမ်းမြို့နယ်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

တပ်တောင်မြို့ကို ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန၏ ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၃ ရက်နေ့ရက်စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၇၉၉/၂၀၁၅ ဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ မြို့ဝန်ခေတ်က တပ်စွဲခဲ့၍ တပ်တောင်ဟု အမည်တွင်ခဲ့သည်။

ပထဝီဝင်
-------

တပ်တောင်မြို့သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အမြင့် ပေ ၂၀ တွင် တည်ရှိသည်။ အမ်းချောင်းသည် တပ်တောင်မြို့အတွင်းတွင် အရှေ့မှ အနောက်သို့ ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည်။

### တည်နေရာ

တပ်တောင်မြို့သည် အမ်းမြစ်ဝမှ ၇ မိုင်အကွာ လက်ဝဲကမ်းတွင် တည်ရှိသည်။ အမ်းမြို့မှ တောင်ဘက် ၂၆ မိုင်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ မြောက်လတ္တီတွဒ် ၁၉ ဒီဂရီ ၄၀ မိနစ်မှ ၂၀ ဒီဂရီ ၃၀ မိနစ်နှင့် အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၃ ဒီဂရီ ၄၀ မိနစ်မှ ၉၃ ဒီဂရီ ၂၂ မိနစ်တို့အကြားတွင် တည်ရှိသည်။

### အကျယ်အဝန်း

တပ်တောင်မြို့သည် အရှေ့မှ အနောက်သို့ ၂ မိုင်နှင့် တောင်မှ မြောက်သို့ ၁.၅ မိုင် ရှည်လျားသည်။ အကျယ်အဝန်းအနေဖြင့် ၀.၇၆၂ စတုရန်းမိုင် (၁.၉၇ စတုရန်း ကီလိုမီတာ) ရှိသည်။

### နယ်နမိတ်

တပ်တောင်မြို့၏ အရှေ့ဘက်တွင် အမ်းမြို့နယ်ရှိ လောင်းဒုံကွင်းအုပ်စု၊ တောင်ဘက်တွင် ဖက်ချောင်းအုပ်စုတို့နှင့် လည်းကောင်း၊ အနောက်ဘက်တွင် ကင်းခြေအုပ်စုနှင့် မြောက်ဘက်တွင် တိုက်မော်အုပ်စုတို့နှင့် နယ်နိမိတ် ထိစပ်လျက်ရှိသည်။

ရာသီဥတု
-------

တပ်တောင်မြို့သည် ပူအိုက်စွတ်စိုသော ရာသီဥတုရှိပြီး အမြင့်ဆုံး ၃၈ ဒီဂရီ စင်တီဂရိတ်နှင့် အနိမ့်ဆုံး ၇ ဒီဂရီ စင်တီဂရိတ် ဖြစ်သည်။

လူနေမှု
-------

တပ်တောင်မြို့၏ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၈ မတ်လ စာရင်းအရ ၇၉၁၇ ဦးဖြစ်ပြီး ရခိုင်လူမျိုး အများစု ဖြစ်ကာ ချင်းနှင့် ကရင်လူမျိုးများလည်း နေထိုင်ကြသည်။

စီးပွားရေး
----------

တပ်တောင်မြို့သည် စီးပွားရေးအချက်အချာကျသော ဒေသတွင် တည်ရှိသည်။ စီးပွားရေးအနေဖြင့် ကုန်ရောင်းကုန်ဝယ်၊ လယ်ယာကိုင်းကျွန်းလုပ်ငန်းများကို အဓိက လုပ်ကိုင်ကြသည်။

ပညာရေး
------

တပ်တောင်မြို့တွင် အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ၁ ကျောင်း၊ အလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ၁ ကျောင်း၊ မူလတန်းလွန်ကျောင်း ၁ ကျောင်း၊ မူလတန်းကျောင်း ၁ ကျောင်းနှင့် မူလတန်းကြိုကျောင်း ၁ ကျောင်းတို့ တည်ရှိသည်။

ကိုးကား
-------


  


| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 ရခိုင်ပြည်နယ် |
| --- |
| **မြို့တော်**: စစ်တွေမြို့
**မြို့နယ်ပေါင်း : (၁၇) မြို့နယ်** |
| ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့များ | 
* စစ်တွေမြို့
* မောင်တောမြို့
* ကျောက်ဖြူမြို့
* သံတွဲမြို့
* မြောက်ဦးမြို့
* အမ်းမြို့
* တောင်ကုတ်မြို့

 |  |
| စစ်တွေခရိုင် (၄) မြို့နယ် | 
* စစ်တွေမြို့နယ်
* ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်
* ပေါက်တောမြို့နယ်
* ရသေ့တောင်မြို့နယ်

 |
| မောင်တောခရိုင် (၂) မြို့နယ် | 
* မောင်တောမြို့နယ်
* ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်

 |
| ကျောက်ဖြူခရိုင် (၂) မြို့နယ် | 
* ကျောက်ဖြူမြို့နယ်
* ရမ်းဗြဲမြို့နယ်

 |
| သံတွဲခရိုင် (၂) မြို့နယ် | 
* သံတွဲမြို့နယ်
* ဂွမြို့နယ်

 |
| အမ်းခရိုင် (၁) မြို့နယ် | 
* အမ်းမြို့နယ်

 |
| တောင်ကုတ်ခရိုင် (၂) မြို့နယ် | 
* တောင်ကုတ်မြို့နယ်
	+ မာန်အောင်မြို့နယ်

 |
| မြောက်ဦးခရိုင် (၄) မြို့နယ် | 
* မြောက်ဦးမြို့နယ်
* ကျောက်တော်မြို့နယ်
* မင်းပြားမြို့နယ်
* မြေပုံမြို့နယ်

 |
| မြို့များ | 
* ကမ်းထောင့်ကြီးမြို့
* ကျိန္တလီမြို့
* ကျောက်တော်မြို့
* ကျောက်ဖြူမြို့
* ခမောင်းဆိပ်မြို့
* ဂွမြို့
* ငပလီမြို့
* စစ်တွေမြို့
* စနဲမြို့
* တန်းလွဲရွာမမြို့
* တပ်တောင်မြို့
* တောင်ကုတ်မြို့
* တောင်ပြိုလက်ဝဲမြို့
* ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့
* ပေါက်တောမြို့
* ဘူးသီးတောင်မြို့
* မအီမြို့
* မင်းပြားမြို့
* မာန်အောင်မြို့
* မောင်တောမြို့
* မြင်းလွှတ်မြို့
* မြေပုံမြို့
* မြောက်ဦးမြို့
* ရမ်းဗြဲမြို့
* ရသေ့တောင်မြို့
* လေးတောင်မြို့
* သံတွဲမြို့
* အမ်းမြို့

 |
**နား၊ နှာခေါင်း၊ လည်ချောင်း၊ ဦးခေါင်းနှင့် လည်ပင်း ခွဲစိတ်အထူးကု ဆေးရုံကြီး** (အင်္ဂလိပ်: Otorhinolaryngology - Head & Neck Surgery Specialist Hospital; ယခင် **နား၊ နှာခေါင်း၊ လည်ချောင်း ဆေးရုံကြီး**) သည် ရန်ကုန်မြို့၊ မြန်မာနိုင်ငံ တွင် တည်ရှိသည်။ အများပြည်သူနှင့်ဆိုင်သည့် အထူကုးဆေးရုံ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဗညားဒလလမ်းနှင့် ဗျိုင်းရေအိုးစင်လမ်းထောင့်၊ တာမွေမြို့နယ်တွင် တည်ရှိပြီး ကုတင် (၁၅၀)ဆေးရုံဖြစ်သည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

ပထမဆုံး နား၊ နှာခေါင်းနှင့်လည်ချောင်း ဆေးရုံကြီးကို ၁၉၆၅ မှ ၁၉၉၀ အထိ အမှတ် (၆၇)၊ အလံပြဘုရားလမ်းတွင် (မျက်စိနှင့်တွဲလျက်) စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယ အကြိမ် နတ်မောက်လမ်း ကန်တော်ကြီး ဆေးရုံကြီးသို့ ၁၉၉၀ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၀ ခုနှစ်အထိပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ ယခုအခါ ဗညားဒလလမ်း၊ တာမွေမြို့နယ်တွင် ၂၀၀၀ ခုနှစ်မှ ယနေ့အထိ ဖွင့်လှစ်ထားရှိသည်။

ပြင်ပလူနာဌာန
------------

ပြင်ပလူနာ ဌာနကို နိုင်ငံတော်အစိုးရရုံးပိတ်ရက်များမှ အပ တနင်္လာနေ့မှ သောကြာနေ့အထိဖွင့်လှစ်ထားပြီး ယူနစ် (၅)ခုမှ တစ်ရက်စီတာဝန်ယူကုသပေးသည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ (၁)ရက်မှ ဒီဇင်ဘာလ (၃၁) ရက်နေ့အထိ လာရောက်ကုသသူ လူနာ (၅၈၇၃၈) ဦးရှိပြီး နေ့စဉ်ပျှမ်းမျှလူနာ (၂၃၉) ဦးခန့်ကုသမှု ခံယူခဲ့သည်။

အရေးပေါ်လူနာဌာန
---------------

၂၀၁၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ (၁)ရက်မှ ဒီဇင်ဘာလ (၃၁) ရက်နေ့အထိ (၈၅၅၇)ယောက် ကုသမှုခံယူခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑
2. ↑  နှစ် (၅၀) ပြည့် အထိမ်းအမှတ် မြန်မာနိုင်ငံ နား၊ နှာခေါင်းနှင့် လည်ချောင်း အထူးကုဘာသာရပ် သမိုင်း (၁၉၆၅ မှ ၂၀၁၄)
Buddha statue doing anapanasatiအာနာပါနရှုမှတ်နေသည့် မြတ်စွာဘုရား
တရားရှုမှတ်ခြင်းသည် အရာအားလုံးကို ထိန်းချုပ်လေ့ကျင့်မှု တစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး ရှုမှတ်ခြင်းဖြင့် လေ့ကျင့်သူသည် "သိစိတ်ပျံ့လွင့်စိတ်"ကို ကျော်လွန်ပြီး စိတ်အနားပေးခြင်း သို့မဟုတ် သိမှတ်နေခြင်း၏ အနက်ရှိုင်းဆုံးသော အဆင့်သို့ ရောက်ရှိရန် ကြိုးပမ်းအားထုတ်ခြင်းဖြစ်သည်။ တရားရှုမှတ်ခြင်းသည် ဘာသာအများစု၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်ပြီး ရှေးခေတ်ကတည်းမှပင် ကျင့်ကြံအားထုတ်ခဲ့ကြသည်။ တရားရှုမှတ်ကျင့် ကြံအားထုတ်ခြင်း နှစ်မျိုးဖြစ်ကြသော သမထ နှင့် ဝိပဿနာ တို့အကြားတွင် ထင်ရှားသည်။ 
နှစ်မျိုးစလုံးသည်ဉာဏ်အလင်းရရှိရန်အတွက်လိုအပ်သည်။ သမထတွင်အမှတ်တစ်ခုတည်းအာရုံစိုက်ကြည့်ခြင်း စိတ်တည်ငြိမ်မှုစွမ်းရည်ကိုတိုးတက်ဖြစ်ထွန်းအောင်လေ့ကျင့်အားထုတ်ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ဝိပဿနာသည်ပကတိသဘာဝအမှန်များကိုရှုမြင်ခြင်းအားဖြင့် ထိုးထွင်းသိမြင်ခြင်းနှင့် ပညာတို့ တိုးတက် ဖွံ့ဖြိုး လာစေရန်ဖြစ်သည်။ တရားရှုမှတ်ကျင့်ကြံခြင်းနှစ်မျိုးအကြား ကွာခြားမှုနှိုင်းယှဉ်ချက်သည် အမြဲတမ်းပြတ်သား ပေါ်လွင်မှုမရှိပါ။ ကွာခြားမှုသည် အာနာပါနသတိ ကဲ့သို့သော ကျင့်ကြံမှုများ လေ့လာလိုက်စား သည့်အခါတွင်ထင်ရှားစွာတွေ့မြင်ရသည်။ အာနာပါနသည် သမထကျင့်စဉ်၏အစ တာထွက်ဟု ပြောနိုင်သော်လည်း အဆင့်အမျိုး မျိုးကိုဖြတ်သန်းသွားပြီး နောက်ဆုံးတွင် ဝိပဿနာကျင့်စဉ်သို့ ရောက်ရှိအဆုံးသတ်သွားသည်။ မိမိ၏ခန္ဓာကိုယ်ကို မိမိကိုယ်တိုင်ရှုမှတ်ခြင်းဖြင့် မိမိ၏ မတင့်တယ်သော စိတ်တို့ကို ဖြူစင်စေသော ကျင့်စဉ်ဖြစ်သည်။ ပြန့်လွင့်နေသောစိတ်ကို စုစည်းနိုင်ရန်အတွက် ပုံမှန်အတိုင်း အသက်ရှုမှုကို အာရုံစူးစိုက်ပြီး စတင်ရှုမှတ်လေ့ကျင့်မှု ပြုလုပ်ကြရသည်။ စိတ်သည် တည်ကြည်စူးရှမှုရှိပြီး ခန္ဓာကိုယ်ကို အာရုံစူးစိုက်၍ ရှုမှတ်ခြင်းဖြင့် ရုပ်သည်လည်းကောင်း၊ စိတ်သည်လည်းကောင်း၊ ခဏမစဲ မရပ်မနား ပြောင်းလဲနေကြသောတရား၊ စကြဝဠာတစ်ခုလုံး၏ သဘာဝဓမ္မ အမှန်တရားကို တွေ့ရှိလာသောအခါ မမြဲခြင်းသဘာဝ(အနိစ္စ)၊ ဆင်းရဲခြင်း(ဒုက္ခ)နှင့် အစိုးမရသော(အနတ္တ) သဘောသဘာဝ အမှန်တို့ကို သိရှိကြသည်။ ဤကဲ့သို့ အမှန်တရား ဓမ္မလက္ခဏာကို ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ တိုက်ရိုက်သိလာသောအခါ စိတ်အတွင်း၌ မတင့်တယ် မစင်ကြယ်မှုများမှ လွတ်မြောက်၍ စိတ်ကို ဖြူစင်မှု ဖြစ်စေသော တရားကျင့်စဉ်ဖြစ်သည်။ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓအယူဝါဒသည်နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်းမဂ္ဂင်ရှစ်ပါး၏တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်သည့်သတိတရား(ဥပမာသတိပဋ္ဌာနသုတ်တွင်ကြည့်ပါ)နှင့်အာရုံစူးစိုက်မှု(သမာဓိကမ္မဌာနသုတ်တွင်ကြည့်ပါ)တို့၏ရှုမှတ်ခြင်းဖွံ့ဖြိုးလာမှုကိုဦးစားပေးဆောင်ရွက်သည်။ ဝိပဿနာဆိုသည်မှာ အရှိကိုအရှိအတိုင်း မှန်ကန်စွာသိမြင်ခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရရှိသည်။ မိမိ၏ခန္ဓာကိုယ်ကို မိမိကိုယ်တိုင်ရှုမှတ်ခြင်းဖြင့် မိမိ၏ မတင့်တယ်သော စိတ်တို့ကို ဖြူစင်စေသော ကျင့်စဉ်ဖြစ်သည်။ အသင်သည် ပြန့်လွင့်နေသောစိတ်ကို စုစည်းနိုင်ရန်အတွက် ပုံမှန်အတိုင်း အသက်ရှုမှုကို အာရုံစူးစိုက်ပြီး စတင်ရှုမှတ်လေ့ကျင့်မှု ပြုလုပ်ကြရသည်။ စိတ်သည် တည်ကြည်စူးရှမှုရှိပြီး ခန္ဓာကိုယ်ကို အာရုံစူးစိုက်၍ ရှုမှတ်ခြင်းဖြင့် ရုပ်သည်လည်းကောင်း၊ စိတ်သည်လည်းကောင်း၊ ခဏမစဲ မရပ်မနား ပြောင်းလဲနေကြသောတရား၊ စကြဝဠာတစ်ခုလုံး၏ သဘာဝဓမ္မ အမှန်တရားကို တွေ့ရှိလာသောအခါ မမြဲခြင်းသဘာဝ(အနိစ္စ)၊ ဆင်းရဲခြင်း(ဒုက္ခ) နှင့် အစိုးမရသော(အနတ္တ) သဘောသဘာဝ အမှန်တို့ကို သိရှိကြသည်။ ဤကဲ့သို့ အမှန်တရား ဓမ္မလက္ခဏာကို ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ တိုက်ရိုက်သိလာသောအခါ စိတ်အတွင်း၌ မတင့်တယ် မစင်ကြယ်မှုများမှ လွတ်မြောက်၍ စိတ်ကို ဖြူစင်မှု ဖြစ်စေသော တရားကျင့်စဉ်ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Anapana Sati: Meditation on Breathing
**နိက္ခမစောတောထွက်စေ** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။ သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

အကြောင်းအရာ
-----------

အလုံအထက်တိုက် ကြောင်ပန်းတောရ ဆရာတော်က တွေ့သမျှ ဒါယကာများ ရဟန်းပြုခိုင်းအပြုခိုင်းသောအကြောင်း ရေးဖွဲ့ထားသည့် သံချိုကဗျာ ဖြစ်သည်။

နိက္ခမစောတောထွက်စေ
------------------

တလုံးဂါတ်ကယ်နှင့် ရုံးမှတ်ခါဌာနာထူတဲ့၊ ရွာရွှေကူ ရွှေမွန် ရှေ့တွင်မှ၊ လွန်မွေ့သိမ်အဘိညာဏ်ရှုပေတဲ့၊ ရှင်သုမေဓာသို့၊ ဧကစာ ဒေသနာပွားကြရအောင်၊ တရားတော်ဟောညွန့်တတ်ပေတဲ့၊ တောရမြတ်ထေပုဂ္ဂိုလ်။  

  

တကာတွေရွာရွှေတိုးက၊ နွေမိုးစင်မပြတ်သွားလို့၊ တရားအမှန်နာကြ၊ သံသရာမြစ်ရေဇလုပ်တွင်မှ၊ နစ်မြုပ်ပေါ်တာရှည်ကြမည်ကြောင့်၊ မုက္ခမန် သုတ္တံ မပြပြီဘု၊ အရိယာ ပကတိသာဝက တွေတဲ့၊ တိဘဂဝါ ဘိဓမ္မာ အရကိုမှ၊ ခွန်းမိန့်ကဆို။  

  

နယ်ရှစ်ခွင်နိုင်ငံကျော်လို့၊ ထံတော်ပန်မျှော်ဖူးသူတို့၊ ညွတ်နူးသည်စေတနာကြောင့်၊ ကေသာဖြကာရိတ်လို့၊ သပိတ်လွယ်ရုံသင်္ကန်းနှင့်၊ ရဟန်းပင်မြောက်ပါရစေဟု၊ လျှောက်လာကြများလူဗိုလ်၊ ပျားပဒူလိုချိုအီသို့ စိတ်မနော။  

  

စိန္တေကျော် ဝါတော်ဆိုတဲ့ ရာဇဂြိုဟ် ရွှေပြည်မြတ်သို့၊ ရည်မှတ်ခါအာရုံပြုလို့၊ ကာလုဒါယီ နှင့်၊ ရာဆယ်လီကိုးကြိမ်မြောက်အောင်ပ၊ ကိုးခေါက်တိုင် ကိုးကြိမ်သွားကြရ၊ ထံပါးတွင်ခိုကာဝင်မိရင်၊ ဘုရားရှင်ကိုယ်တော်ရံပ၊ မုတ်ဆိတ်ဆံရိတ်ပြန်ဘိစေ၍၊ ဧဟိဘိက္ခူဟု ခေါ်တော်မူ အမိဖမ်းလေသို့၊ ကြောင်ပန်းပင် အရညတွင်မှ၊ စင်ခခိုပုဂ္ဂိုလ်မြတ်ကယ်က၊ တရားနာ အပါးလာလို့ ကပ်သူတို့၊ သပိတ်ပါ ပရိက္ခရာအပ်ပါလို့၊ ခေါင်းတုံးပြောင် တလုံးရောင် ဖြတ်ကြဟု၊ ဘုန်းအကျပ်ဟော။

ခက်ဆစ်
------

၁။ ဂါတ် = ရဲစခန်းတည်ရာရုံး။

၂။ ဌနာ = ရဲစခန်းတည်ရာရုံး။

၃။ ရွှေကူ = ကူတော်ရွာ။

၄။ ရွှေမွန် = ရမွန်ရွာ။

၅။ ဧကစာ = တဦးတည်းနေခြင်းအလေ့။

၆။ ရွှေတိုး = ကတိုးရွာ။

၇။ မုက္ခမန် = မုခမင်္ဂလိက (ပါ)၊ နှုတ်ဖြင့်မင်္ဂလာပြုခြင်း။

၈။ သုတ္တန် = သုတ္ထံန္တပိဋက (ဘုရားဟောဒေသနာ)။

၉။ အရိယာ = ပုထုဇဉ်ထက် မြင့်မြတ်သောသူ။

၁၀။ ပကတိသာဝက = မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သား သုံးမျိုးတွင် တတိယအဆင့်ရှိ တပည့်မျိုး (အဂ္ဂသာဝက၊ မဟာသာဝက၊ ပကတိသာဝက)။

၁၁။ ဘိဓမ္မာ = အဘိဓမ္မာတရားတော်။

၁၂။ စိန္တေကျော် = မြတ်စွာဘုရား။

၁၃။ ကာလုဒါယီ = မြတ်စွာဘုရား၏ ဖွားဘက်တော် အမတ်ကြီး။

၁၄။ ဧဟိဘိက္ခူ = မြတ်စွာဘုရား၏ ခေါ်တော်မူခြင်း ခံရသည့်ရဟန်း။

၁၅။ အရည = တောအရပ်။

မှတ်ချက်
--------

ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် နာမည်ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော နာမည်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------



1. ↑  *မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ၏ သံချိုကဗျာပေါင်းချုပ်*။ ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန၊ ယဉ်ကျေးမှုဗိမာန်ဌာန။ နိုဝင်ဘာ ၁၉၈၃။
|  |
| --- |
| **၁၈၈၆** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဒီဇင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

အမှု—**ကျောင်းကိုပေးပြီးမှ စိတ်ဆိုး၍ နှင်ထုတ်မှု။** 

အမှုသည်—**ထုလ္လနန္ဒာ။**

ထုလ္လနန္ဒာနှင့် အရှင်မဘဒ္ဒါ
---------------------------

ဘဒ္ဒါကာပိလာနီမည်သော အရှင်မသည် သာကေတမြို့၌ ဝါဆိုနေစဉ် တစ်စုံတစ်ခု အနှောင့်အယှက် ရှိသောကြောင့် သာဝတ္ထိသို့ ပြန်လာလို၍ ထုလ္လနန္ဒာထံ "နေစရာကျောင်း ပေးလို့ရှိလျှင် သာဝတ္ထိသို့ ပြန်လာလိုကြောင်း" တမန်စေလွှတ်လိုက်ရာ ထုလ္လနန္ဒာကလည်း "လာခဲ့ပါ, ပေးပါမည်" ဟု စကားပြန်လိုက်သဖြင့် သာဝတ္ထိသို့ ပြန်လာလေသည်။ 

ထို ၂-ဦးလုံးပင် တရားအရာ၌ များစွာတတ်သိ၍ တရားဟော ကောင်းသူချည်းဖြစ်၍ အရှင်မဘဒ္ဒါလာမူ အထက်တန်းစားဟု အများ ချီးမွမ်းခံရသူ ဖြစ်သောကြောင့် ဘိက္ခုနီကျောင်းသို့ ရောက်လာသူတို့သည် အရှင်မဘဒ္ဒါထံ ပထမဝင်ပြီးမှ ထုလ္လနန္ဒာထံသို့ သွားကြကုန်၏။ ထုလ္လနန္ဒာသည် ကိုယ့်ထက်သာသော အရှင်မဘဒ္ဒါကို မနာလိုသော (ဣဿာ)ကြောင့် သူပေးထားသော ကျောင်းမှ နှင်ထုတ်လေရာ, အခြား ဘိက္ခုနီတို့က ထုလ္လနန္ဒာကို ကဲ့ရဲ့ကြသောကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။

သိက္ခာပုဒ်
----------

ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ဘိက္ခုနိယာ ဥပဿယံ ဒတွာ ကုပိတာ အနတ္တမနာ နိက္ကဍ္ဎေယျ ဝါ နိက္ကဍ္ဎာပေယျ ဝါ, ပါစိတ္တိယံ။

မြန်မာပြန်
----------

ဘိက္ခုနီတို့အား ကျောင်းကို ပေးပြီးနောက် စိတ်ဆိုး၍ မနှစ်သက်၍ ထိုကျောင်းမှ ကိုယ်တိုင်ဖြစ်စေ ခိုင်း၍ဖြစ်စေ နှင်ထုတ်သော ဘိက္ခုနီမှာ ပါစိတ်အာပတ်သင့်၏။

ကိုးကား
-------

1. ↑  အရှင်ဇနကာဘိဝံသ (၁၉၉၆)။ *ဘုရားဥပဒေတော်ကြီး*။
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

[ နိဂဏ္ဌ + နာဋပုတ္တ ] နာဋ၏သားဖြစ်သော နိဂဏ္ဌ၊ (ကချေသည်၏သား နိဂဏ္ဌဟုလည်း ပြန်ဆိုကြသည်။) မဟာဝီရသည်လည်း ယင်း နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တ အမည်ဖြစ်သည်။ ဂျိန်းဘုရား ဟုလည်းခေါ်ကြ၏။ 

နိဂဏ္ဌ-ဟူသောအမည် အနှောင်အဖွဲ့ မရှိသူ ဟူသော အနက်ကို ဖွင့်ဆိုကြ၏။ နိဂန္ထ ဟု နေလိုရင်းမှ နိဂဏ္ဌ-ဖြစ်သည်၊ တချို့ကျမ်းများ၌ နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တ နာဋိ (တိ) က ရွာကိုစားရသော နာဋ (တ)၏သား အနှောင်အဖွဲ့မှလွတ်သူ ဟူလို၏။ ယင်း နာဋပုတ္တနိဂဏ္ဌသည် တိတ္ထိဆရာကြီး ၆-ယောက်တွင် တစ်ယောက်အပါ အဝင်ဖြစ်၏။ နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တသည် ဝိဒေဟတိုင်း ဝေသာလီမြို့ အနီး ကုဏ္ဍပုရ (ကွန်ဒါပုရ်) ရွာ ယခု ကုဏ္ဍဂါမ = ဗဟုကုဏ္ဍရွာတွင် B.C. ၅၉၉-နှစ်တွင် ဖွားမြင်သည်ဟု ဂျိန်းသမိုင်းတို့၌ ခန့်မှန်းကြသည်။ ဘုရားရှင်ထက် အသက်ကြီးသဖြင့် B.C. ၆၂၃ (၃၆၀) အထက်ဖြစ်သင့်သည်။ နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တသည် အသက် ၃၀-တွင် တောထွက်၍ ၁၂-နှစ် တပအကျင့်ကို ကျင့်ပြီး ၄၂-တွင် ဘုရားဖြစ်ပြီ ဟု ကျေညာသည်။ 

ယင်းသည် "စာတုယာမသံဝရ" အကျင့်ကို ဟောပြောသည်၊ **စာတုယာမသံဝရအကျင့်** (နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တ၏ စွဲမြဲစွာ ဆုပ်ကိုင်ဟောပြောသည့် ပဓာနဝါဒဖြစ်သည်။ ယင်း စာတုယာမသံဝရအကျင့်ကား-

(၁) ရေအေးအားလုံးကို သုံးဆောင်မှုမှ တားမြစ်ခြင်း၊ 

(၂) မကောင်းမှု အားလုံးကို တားမြစ်ခြင်း၊ 

(၃) မကောင်းမှု အားလုံးကို တားမြစ်ခြင်းဖြင့် မကောင်းမှု အားလုံးကို ပယ်သတ်ပြီး ဖြစ်ခြင်း၊ 

(၄) မကောင်းမှု အားလုံးကို တားမြစ်ခြင်းဖြင့် လွတ်မြောက်ရာကို တွေ့မြင်ပြီး ဖြစ်ခြင်း ဖြစ်၏။ 

နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တအယူ၌ ကာယဒဏ်, ဝစီဒဏ်, မနောဒဏ် ဟု ဒဏ် ၃-ပါး ပညတ်၏။ ကာယဒဏ်, ဝစီဒဏ် ၂-ခုကို အစိတ္တကဒဏ် ဟု ပညတ်၏။ မနောဒဏ်ကို သစိတ္တကဒဏ်ဟု ပညတ်၏။  နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တသည် မိမိ၏ ဒါယကာရင်း ဥပါလိ ဘုရားရှင်၏ ဥပါသကာအဖြစ်သို့ ဖြစ်သည်ကစ၍ စိတ်မသက်မသာဖြစ်ကာ အကြီးအကျယ် သောကမီး တောက်လောင်သဖြင့် သွေးအံပြီး ဥပါလိ အိမ်တံခါးဝတွင်လဲနေရာ တပည်များက အဝတ်ပုဆိုး (သံလျှင်း)ဖြင့် ထမ်းယူ၍ မြို့ ပြင်ရောက်မှ ခုဋင်ငယ်ဖြင့် ပါဝါမြို့သို့ ထမ်းဆောင်ကြကုန်၏။ ပါဝါမြို့ရောက်၍ မကြာခင် ကွယ်လွန်သည်။  အသက် ၇၂–တွင် ကွယ်လွန်သည်ဟုလည်း အဆိုရှိသည်။ .D.P. လည်းကြည့် ။ 

တဒါ ပဉ္စ ဒိဋ္ဌိဂတိကာ ပုရာဏကဿပ မက္ခလိ ဂေါသာလ ပကုဓကစ္စာယန အဇိတ ကေသကမ္ဗလ နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တာ အဟေသုံ။ ဇာ၊ဋ္ဌ၊၅၊၂၆၀။

ကိုးကား
-------

1. ↑  ဒီ၊၁၊၅၄။ ဒီ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၅၁။ သံ၊ဋီ၊၁၊၂၆၇။
2. ↑  မ၊၂၊၃၅။ မ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၇။
3. ↑  မ၊ဋ္ဌ၊၃၊၇၀။
4. ↑  တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၂
၂၀၀၅ ခုနှစ် သတင်းအချက်အလက်နှင့် ဆက်သွယ်ရေးနည်းပညာသုံးစွဲမှု
အမေရိကန်သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာအသင်း (ITAA) ၏သတ်မှတ်ချက်အရ **သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာ**ဆိုသည်မှာ ကွန်ပျူတာအခြေခံ သတင်းအချက်အလက်စနစ်များ (Information System) အထူးသဖြင့် ဆော့ဖ်ဝဲ(Software) နှင့် ကွန်ပျူတာ ဟတ်ဒ်ဝဲလ် (Hardware)များကို လေ့လာခြင်း၊ ဒီဇိုင်းဆွဲခြင်း၊ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင်ရေးသားခြင်း၊ အကောင်အထည်ပေါ်စေခြင်း၊ ပံ့ပိုးခြင်း သို့မဟုတ် စီမံခန့်ခွဲခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ အိုင်တီဆိုသည်မှာ သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာတို့ကိုပြောင်းလဲရန်(convert)၊ သိုလှောင် ထားရန်(Store)၊ ကာကွယ်ရန် (Protect)၊ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ရန်(Process)၊ လွဲပြောင်းရန်(Transmit) နှင့် လုံခြုံစိတ်ချစွာထုတ်ပေးရန်(securely retrieve) အီလက်ထရောနစ် ကွန်ပျူတာနှင့် က္ငန်ပျူတာဆော့ဖ်ဝဲတို့ကို သုံးစွဲခြင်းဖြစ်သည်။

ယနေ့ခေတ် သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာ ဟူသည့် အသုံးအနှုန်းတွင် ကွန်ပျူတာ (computer)နှင့် နည်းပညာ (technology) မျက်နှာစာအားလုံးပါဝင်လာပြီး ထိုအသုံးအနှုန်းကို ယခင်ကထက်ပိုမိုလူသိများလာသည်။ သတင်းအချက်အလက် နည်းပညာရပ်ဝန်းသည် အတော်အတန်ပင်ကြီးမားနိုင်ပြီး နယ်ပယ်များစွာပါဝင်နိုင်သည်။ အိုင်တီကျွမ်းကျင် ပညာရှင် (professional)များသည် အသုံးချဆော့ဖ်ဝဲ (application) များထည့်သွင်းခြင်းမှစ၍ ရှုပ်ထွေးသော ကွန်ပျူတာကွန်ရက်နှင့် သတင်းအချက်အလက် ဒေတာဘေ့စ်(database)များ ရေးသားခြင်းစသော ရှုပ်ထွေးသည့်လုပ်ငန်းများကို လုပ်ကိုင်ကြသည်။ ကွန်ပျူတာနှင့် ဆက်သွယ်ရေးနည်းပညာတို့ကိုပေါင်းစပ်လိုက်သောအခါ သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာ သို့မဟုတ် အင်ဖိုတက် (infotech) ဖြစ်လာသည်။ သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာဟူသည် ယေဘူယျအားဖြင့် သတင်းအချက်အလက်များကို ထုတ်ပေးရန်၊ တွက်ချက်ရန်၊ သိမ်းဆည်းရန်၊ ဆက်သွယ်ရန် သို့မဟုတ် ဖြန့်ဖြူးရန်သုံးစွဲသည့် မည်သည့်နည်းပညာကိုမဆို ခြုံငုံ၍ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာ တစ်ခုလုံးကိုပြောဆိုသောအခါ ကွန်ပျူတာတွင် သတင်းအချက်အလက်သုံးစွဲမှု တို့လည်း ပါဝင်ပတ်သက်နေမည်ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

* Adelman, C. (2000). A Parallel Postsecondary Universe: The Certification System in Information Technology. Washington, D.C.: U.S. Department of Education.
* Allen, T. and M.S. Morton, eds. 1994. Information Technology and the Corporation of the 1990s. New York: Oxford University Press.
* Shelly, Gary, Cashman, Thomas, Vermaat, Misty, and Walker, Tim. (1999). Discovering Computers 2000: Concepts for a Connected World. Cambridge, Massachusetts: Course Technology.
* Webster, Frank, and Robins, Kevin. (1986). Information Technology—A Luddite Analysis. Norwood, NJ: Ablex.
မဟူရာတစ်ခု
မဟူရာသည် ကျစ်လျစ်မာကြောသောကျောက် 
သလင်းမျိုး ဖြစ်သည်။ ယင်းသည် ကျောက်ခေါင်းများ ထဲရှိ 
သဲစင်ထပ်များတွင် ဖြစ်ပေါ်လျက် ရှိသည်။ မဟူရကျောက်သည် 
သံမဏိထက် အနည်းငယ် မာသော်လည်း သံမဏိထက် 
ပိုဆတ်သည်။ မဟူရာသည် အရောင်အမျိုးမျိုးတို့ဖြင့် 
အစင်းများထင်လျက် ရှိသည့်ပြင် သွေးလိုက် သည့်အခါ 
အလွန်အရောင် တောက်ပြောင်လာနိုင်သည်။ အချို့မဟူရာ 
ကျောက်များသည် အစင်းများဖြစ်၍ အချို့ကား လုံးချင်း 
မီးခိုးရောင်၊ အညိုရောင်၊ အဝါရောင်၊ အပြာရောင်၊ သို့
မဟုတ် အမည်းရောင်များ ဖြစ်ကြသည်။ အချို့ မဟူရာ 
ကျောက်များကို ယင်းတို့တွင် ပေါ်ထွက်နေသော အရောင်ကို
လိုက်၍ အမည်အမျိုးမျိုး ပေးကြသည်။

မဟူရာကျောက်များကို များသောအားဖြင့် တောင် 
အမေရိကတိုက် ဘရာဇီးနိုင်ငံနှင့် ဥရုဂွေးနိုင်ငံတို့ရှိ 
ကျောက်ကျင်းများမှ တူးဖော်ရရှိကြသည်။ ဂျာမနီနိုင်ငံရှိ 
အိုင်ဒါ-အိုဗာစတိုင်းခရိုင်သည် နှစ်ရာပေါင်းများစွာကပင် 
မဟူရာကျောက်သွေးခြင်းနှင့် အရောင်တင်ခြင်း ပြုလုပ်ရာဌာန
ကြီးတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဂျာမန်အလုပ်သမားများသည် 
မဟူရာကျောက်အရောင်ဆိုးနည်း အမျိုးမျိုးကို တိုးတက် 
လုပ်ကိုင်လာခဲ့ရာ ယခုအခါ အမျိုးသမီးများ ဝတ်ဆင်သော 
မဟူရာကျောက်များကို ကြိုက်ရာအရောင်ရအောင် ဆိုးယူကြ 
သည်။ အချို့ မဟူရာကျောက်များကို အမေရိကန် 
ပြည်ထောင်စု၊ ဩရီဂန်ပြည်နယ်တွင် တူးဖော်ရရှိ၍ 
ပို့တလန်မြို့တွင် ကျောက်သွေးလုပ်ငန်းကို လုပ်ကိုင်ကြသည်။

မဟူရာကို ဆံထိုး၊ ရင်ထိုး၊ စက္ကူဖြတ်ဓား၊ 
မင်အိုးတင်ခုံနှင့် တံဆိပ်များ ပြုလုပ်ရာ၌ အများအပြား 
အသုံးပြုကြသည်။ မဟူရာကျောက်သည် မာသည့်ပြင် အက်ဆစ် 
မစားနိုင်သောကြောင့် ဓာတ်ပစ္စည်းများ ထောင်းရန်နှင့် ရောစပ် 
ရန်အတွက် ဆုံနှင့် ကျည်ပွေ့များ ပြုလုပ်ရာ၌ အသုံးပြုကြ 
လေသည်။

မဟူရာ အမျိုးမျိုးရှိသည့်အနက် မဟူရာဖြူသည်လည်း 
ကျောက်သလင်းမျိုးပင် ဖြစ်သည်။ အာရှမိုင်းနာ ဒေသ၊ 
ဗီသင်းနီးယားနယ်၊ ကယ်လဆီဒွန်မြို့အနီးတွင် မဟူရာဖြူ 
ကျောက်ကျင်းတစ်ခု ရှိသည်။ အခြားမဟူရာဖြူ ကျောက်ကျင်း 
များကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ ကာလီဖိုးနီးယား ပြည်နယ် 
နှင့် ကော်လိုရားဒိုး ပြည်နယ်များ၊ အိုက်စလန်ကျွန်းနှင့် ဗြိတိန် 
နိုင်ငံ စကော့တလန်ပြည်တို့တွင် တွေ့ရသည်။

မဟူရာဖြူသည် ဟိုဘက် သည်ဘက် တိုးရိုပေါက် 
မမြင်နိုင်သော်လည်း မြင်နိုင်လုနီးပါးမျှကြည်လင်၍ အဝိုင်း
စက်ကလေးများ မှုန်မှုန်ပါရှိသည်။ အချို့မဟူရာဖြူများတွင် 
လှပသော အရောင်အစက်ကလေးများ ပါရှိသည်။
မဟူရာညိုသည်လည်း ကျောက်သလင်းမျိုးဖြစ်၍ 
လက်စွပ်နှင့် အခြားဆင်မြန်းရန် ဝတ်စားတန်ဆာများတွင် 
ထည့်၍ ဆင်ယင်ကြသည်။ မဟူရာညိုကို အိန္ဒိယ၊ 
ပယ်လက်စတိုင်၊ အာရေဗျ၊ ဘရာဇီး၊ ဥရုဂွေး၊ စကော့ 
တလန်နှင့် အယ်ယာနိုင်ငံများတွင် တွေ့ရသည်။ ယင်းသည် 
ကျောက်မျက်ရတနာများတွင် အပေါဆုံး ရတနာ တစ်ခုဖြစ်၍ 
သွေးရာ၌ အပြားလိုက်သွေးတတ်ကြသည်။ အခုံး၊ အခွက် 
ဖြစ်အောင်လည်း သွေးကြသည်။

မဟူရာနီသည်လည်း ကျောက်သလင်းမျိုး ဖြစ်သည်။ 
ယင်းကို အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ တောင်အမေရိကတိုက်နှင့် ဂျပန်နိုင်ငံ 
များရှိ ကျောက်ကျင်းများမှ တူးဖော်ရရှိသည်။ လက်စွပ် 
လက်ကောက်များတွင် ထည့်၍ ဆင်ယင်ကြသည်။ မဟူရာနီ
ကို တစ်ခါတစ်ရံ အဝါ၊ အညို၊ သို့မဟုတ် အဖြူရောင် 
ဖြစ်အောင်ဆိုး၍ အသုံးပြုကြသည်။ ရှေးလူများသည် 
မဟူရာနီကို လက်နက်နှင့် ပယောဂဘေးမှ အကာအကွယ်
ပေးသော အဆောင်အဖြစ်ဖြင့် အသုံးပြုကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၈)
ပြည်ကြီးဝန်
-----------

ပြည်ကြီးဝန်၏ ရာထူးကိုတိကျသေချာစွာမသိရသေးပါ။ ဘုရင်းမင်းမြတ်တို့ ထီးနန်းစိုးစံခဲ့ဖူးရာ မင်းနပြေည်တော်ဟောင်းများကို အုပ်ချုပ်ကွပ်ကဲရသူ ဖြစ်ဟန်ရှိသည်။

ပြည်ကြီးဝန်ဦးစံပျော်
--------------------

ဗဒုံမင်း ( ဘိုးတော်ဘုရား ) လက်ထက် ၁၇၈၄ ခုနှစ်တွင် ရခိုင်ဒေသကိုသိမ်းပိုက်လိုက်သောအခါ ရခိုင်ဓညဝတီ ( မြို့ဟောင်း ) နယ်မှ မင်းနပြေည်တော်အဆင့်မျ လျှော့ကျသွားသည်။ ထိုသို့သိမ်ပိုက်ပြီးစက မဟာမင်းကြီးကျော်စွာဘွဲ့ခံ ဦးစံပျော်ကို ပြည်ကြီးဝန်အရာခန့်အပ်ခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ ဦးစံပျော်သည် နောင်ရတနာပုံခေတ်တွင်ထင်ရှားခဲ့သူ တိုင်းတာမင်းကြီးဦးဖို၏ ဖခင်ဖြစ်သည်။ သို့သော် များမကြာမီ ရခိုင်ဒေသအား ဓညဝတီ၊ ရမ္မာဝတီ၊ ဒွာရာဝတီ၊ မေယဝတီ အဖြစ် ဝတီနယ်စားရပ်သတ်မှတ်လိုက်သောအခါ ဦးစ့ပျော်မှာလည်း ပြည်းကြီးဝန်မဟုတ်တော့ဘဲ ဓညဝတီဝန်ဖြစ်လာခဲ့သည်။

မင်းနေပြည်တော်
--------------

ရတနာသိဃင် ( ရွှေဘို ) သည် ဘိုးတော်ဘုရား ( ဗဒုံမင်း ) လက်ထက်မတိုင်မီပင် မင်းနပြေည်တော်အဖြစ်မှ လျှောကျသွားခဲ့၏။ ဒီပဲယင်းမင်း ( နောင်တော်ကြီး ) ( ၁၇၆၀ - ၁၇၆၃ ) လက်ထက်တွင် ရတနာသိင်္ဃနှင့် စစ်ကိုင်းတို့၌ တစ်လှည့်စီနန်းစိုက်သည်။ မြေဒူးမင်းနှင့် စဉ့်ကူးမင်းတို့က အင်းဝတွင် ထီးနန်းစိုးစံခဲ့သည်။ ထို့နောက်ဘိုးတော်ဘုရား လက်ထက်မှ ဘကြီးတော် ( စစ်ကိုင်းမင်း )လက်ထက် ၁၈၃၇ ခုနှစ်အထိ အင်းဝတွင် ထီးနန်းစိုးစံခဲ့သည်။ တစ်ဖန် သာယာဝတီမင်း ( ၁၈၃၇ - ၁၈၄၆ ) နှင့် ပုဂံမင်း ( ၁၈၄၆ -၁၈၅၂ )တို့က အမရပူရတွင် နန်းစိုက်ကြ၏။ နောက်ဆုံး မင်းတုန်းမင်း လက်ထက် ၁၈၅၉ ခုနှစ်တွင် အမရပူရမှ ရတနာပုံမန္တလေးသို့ ပြောင်းရွှေခဲ့ကြရာ သီပေါမင်းပါတော်မူချိန် ၁၈၈၅ ခုနှစ် အထိဖြစ်သည်။

ပြည်ကြီးဝန်ဦးမော့
-----------------

မင်းနပြေည်တော်မှ လျှောကျခဲ့ရသည့် ရတနာသိခင် ( ရွှေဘို ) မြို့တွင် ပြည်ကြီးဝန်အရာခန့်အပ်အုပ်ချုပ်စေခဲ့ရာ စစ်ကိုင်းမင်း (ဘကြီးတော်) လက်ထက် ပြည်ကြီးဝန်အရာခန့်အပ်ခဲ့သူမှာ ဦးမော့ဖြစ်သည်။ ဦးမော့၏ မင်းပေးဘွဲ့အမည်မှာ မင်းကြီးမဟာမင်းခေါင်ဖြစ်၏။ သာယာဝတီမင်းနန်းတက်စ ၁၈၃၇ ခုနှစ်တွင် ဦးမော့အား ပြည်ကြီးဝင်အရာခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ၁၈၄၅ ခုနှစ်တွင် ပြည်ကြီးဝင်ဦးမော့ ကွယ်လွန်သွား၏။
ပြည်ကြီးဝင် ဦးမော့၏သား သံတော်ဆင့်မင်းထင်ရာဇာဘွဲ့ခံ ဦးဘိုးအောင်မှာ အဝေးရောက်မင်းဦးအောင်ကြီးနှင့် ခမည်းခမတ်တော်စပ်သူဖြစ်သည်။
မြန်မာဘာသာဖြင့် သင့်လျော်သော အမည်မရှိသေးသောကြောင့် ဤဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်ကို အခြားဘာသာစကား / စာဖြင့် ရေးသားထားခြင်း ဖြစ်သည်။

**Microsoft Paint** (ယခင်က Paintbursh) သည် ရိုးရှင်းလွယ်ကူသည့် ရုပ်ပုံများကို တည်းဖြတ်သည့် ဆော့ဝဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤဆော့ဝဲသည် မိုက်ခရိုဆော့ဝင်းဒိုး၏ ဗားရှင်းအားလုံးတွင် ပါဝင်သည်။ Windows bitmap (BMP),JPEG, GIF, PNG, and single-page TIFF စသည့် ဖောမတ်ရှိသည့် ဖိုင်များကို ဖွင့်ခြင်း၊ သိမ်းခြင်းများ ပြုလုပ်နိုင်သည်။ ဤပရိုဂရမ်သည် ကာလာအရောင် သို့မဟုတ် အဖြူအမည်း အရောင်နှစ်ခုဖြင့် လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။ သို့သော် grayscale mode မပါဝင်သေးပေ။ ဤဆော့ဝဲသည် ယခင်ဝင်းဒိုးဗားရှင်းများတွင် အသုံးပြမှုများသည့် ဆော့ဝဲဖြစ်လာသည်။ ယခုအချိန်တိုင်အောင်ပင် ရုပ်ပုံများကို ရိုးရှင်းစွာတည်းဖြတ်ရန်အတွက် အသုံးပြုလျက် ရှိသေးသည်။

၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လတွင် မိုက်ခရိုဆော့သည် Paint ကို ဝင်းဒိုးတွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ထို Paint ဆော့ဝဲသည် မိုက်ဆရိုဆော့စတိုးတွင် အခမဲ့ရယူအသုံးပြုနိုင်သည်။ Paint သည် ဝင်းဒိုး ၁၀ တွင် ဆက်လက်ပါဝင်ခဲ့သည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

၁၉၈၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် Paint ၏ ပထမဆုံးဗားရှင်းကို ဝင်းဒိုး၏ ပထမဆုံးဗားရှင်း ဝင်းဒိုး ၁.၀ တွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ၎င်းသည် Zsoft Corporation ၏ လိုင်စင်ဗားရှင်းဖြင့် ထုတ်ဝေခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤဗားရှင်းသည် နောက်ပိုင်းတွင် ဝင်းဒိုး ၃.၀ တွင် ပါဝင်လာခဲ့ပြီး အသွင်အပြင်များ အသစ်ပြင်ဆင်ခြင်း၊ အရောင်ထောက်ပံ့မှု၊ BMP နှင့် PCX ဖိုင်ပုံစံများကို ထောက်ပံ့နိုင်ရန် အဆင့်မြှင့်တင်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

မိုက်ခရိုဆော့သည် ဝင်းဒိုး 95 နှင့် ဝင်းဒိုး NT 4.0 တွင် အဆင့်မြှင့်တင်ထားသည့် ဗားရှင်းကို ထည့်သွင်းခဲ့ပြီး ၎င်းသည် သိမ်းဆည်းခြင်းနှင့် အလုပ်လုပ်ဆောင်ခြင်းများကို ကြိုက်နှစ်သက်ရာအရောင်ဖြင့် လုပ်ဆောင်နိုင်လာခဲ့သည်။ ဤလုပ်ဆောင်ချက်သည် 16-bits per pixel (bpp) သို့မဟုတ် ထိုနှင့်အထက်ရှိသည့် ရုပ်ပုံများတွင်သာ မှန်ကန်စွာလုပ်ဆောင်နိုင်သဖြင့် Paint ၏ နောက်ပိုင်းထွက်ရှိသည့် ဗားရှင်းများတွင် ဤလုပ်ဆောင်ချက်ကို ထောက်ပံ့မှုမပေးတော့ပေ။
Windows 98, Windows 2000 နှင့် Windows ME တို့တွင် Paint သည် ရုပ်ပုံများအား JPEG, GIF, PNG စသည့် ဖိုင်ပုံစံများဖြင့် သိမ်းဆည်းလာနိုင်သည်။ ဤထောက်ပံ့ပေးမှုသည်လညး် မိုက်ခရိုဆော့ Office နှင့် Microsoft PhotoDraw တို့တွင်လည်း ပါဝင်လာခဲ့သည်။ 

In Windows XP နှင့် နောက်ပိုင်းဝင်းဒိုးများတွင် Paint သည်GDI+ ကို အသုံးပြုထားသည်။ ထို့ကြောင့် ရုပ်ပုံများကို BMP , JPEG, GIF , TIFF and PNG စသည့်ဖိုင်ပုံစံများဖြင့် သိမ်းဆည်းနိုင်သည်။ ထိုသို့ သိမ်းဆည်းနိုင်ရန်အတွက်လည်း မည်သည့် Graphic Filters မျှ မလိုအပ်ပေ။ သို့သော်လည်း alpha channeltransparencyis ကိုမူ ထောက်ပံ့မှု မပေးတော့ပေ။ Scanner သို့မဟုတ် ဒီဂျစ်တယ်ကင်မရာမှတစ်ဆင့် ရုပ်ပုံများကို Paint အတွင်းသို့ ထည့်သွင်းရန်အတွက်ကိုမူ ထောက်ပံ့ပေးထားသည်။

Windows Vista တွင် the toolbar icons and default color palette တို့ကို ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ Windows Vista တွင် ပါဝင်သည့် Paint သည် နောက်ပြန်ပြန်ပြင်သည့် လုပ်ဆောင်ချက်ဖြစ်သည့် Undo ကို ဆယ်ကြိမ်အထိ လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်း ရှိသည်။ ယခင်ဗားရှင်းများတွင် သုံးကြိမ်သာ လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။ ၎င်းတွင် imgae magnification နှင့် Crop function များ ပါဝင်သည်။ ဤယခု ဗားရှင်းသည် ပုံသေအားဖြင့် JPEG ဖိုင်ပုံစံဖြင့် သိမ်းဆည်းသည်။

ကိုးကား
-------
**Microsoft Edge** သည် မိုက်ခရိုဆော့မှ ထုတ်လုပ်ထားသည့် ဝဘ်ဘရောက်ဆာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ဝင်းဒိုး ၁၀ နှင့် Xbox One တို့အတွက် ပထမဆုံးအကြိမ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် Android နှင့် iOS တို့အတွက် ဖြန့်ဝေခဲ့သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် macOS အတွက် ဖြန့်ဝေခဲ့သည်။

Microsoft Edge သည် Cortana နှင့် ပူးပေါင်းကာ အလုပ်လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။ ထို့အပြင် မိုက်ခရိုဆော့စတိုး၌လည်း extensions များ ရှိသည်။ Internet Explorer နှင့် မတူသည်မှာ Microsoft Edge သည် ActiveX နှင့် BHO နည်းပညာများကို အထောက်အပံ့ပေးထားမှု မရှိခြင်း ဖြစ်သည်။

အချက်အလက်များအရ Microsoft Edge သည် ဈေးကွက်တွင် Internet Explorer ထက် ပိုမိုကာ ဝေစုရရန် စီစဉ်ထားသည်။ သို့သော်လည်း ဈေးကွက်ဝေစုတွင် Microsoft Edge သည် နိမ့်ကျလျက်ပင် ရှိသည်။ မိုက်ခရိုဆော့မှ ထုတ်လုပ်ထားသည့် ဘရောက်ဆာများ ပူးပေါင်းထားသည့် ဈေးကွက်ဝေစုသည်ပင်လျှင် Firefox ၏ အနောက်၌ ရပ်တည်ကာ နံပါတ်စဉ် ၃ ဖြစ်သည်။

အင်္ဂါရပ်များ
-------------

Microsoft Edge သည် ဝင်းဒိုး ၁၀၊ Windows 10 Mobile and Xbox One တို့တွင် ပုံသေဘရောက်ဆာအဖြစ် ပါဝင်လာခဲ့သည်။ Microsoft Edge သည် Internet Explorer 11 နှင့် Internet Explorer Mobile တို့ကို အစားထိုးနိုင်ရန် ထုတ်ဝေထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Novet၊ Jordan (May 5, 2015)။ Microsoft says it has no plans to open-source its new Edge browser … yet။ September 22, 2017 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။
**Notepad** သည် မိုက်ခရိုဆော့ဝင်းဒိုးအတွက် ထုတ်လုပ်ထားသည် ရိုးရှင်းသည့် စာသားတည်းဖြတ်သည့် ဆော့ဝဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းတွင် အခြေခံစာတည်းဖြတ်သည့် လုပ်ဆောင်ချက်များပါရှိကာ အသုံးပြုသူသည် ၎င်းကို အသုံးပြုခြင်းဖြင့် စာရွက်စာတမ်းများကို ဖန်တီးနိုင်သည်။ ၎င်းကို ပထမဆုံးအနေဖြင့် ၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် mouse-based MS-DOS program တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၁၉၈၅ ခုနှစ် ဝင်းဒိုး ၁.၀ ထွက်ရှိကတည်းက နောက်ပိုင်းဝင်းဒိုးဗားရှင်းအားလုံးတွင် Notepad ပါဝင်ခဲ့သည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

မိုက်ခရိုဆော့သည် Richard Brodie ရေးသားထားသည့် မောက်ကို အခြေခံထားသည့် စာသားတည်းဖြတ်ဆော့ဝဲတစ်ခုဖြစ်သည့် Multi-Tool Notepad ကို စတင်ကာ မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ၎င်းကို Richard Brodie က ရေးသားထားကာ ဒေါ်လာ၁၉၅ မိုက်ခရိုဆော့မောက်နှင့်အတူ အသုံးပြုရသည်။ ၎င်းကို ၁၉၈၃ ခုနှစ် မေလတွင် အတ္တလန္တာ၌ ကျင်းပပြုလုပ်သည့် နွေဦး COMDEX ကွန်ပျူတာပြပွဲတွင် ရောင်းချခဲ့သည်။ COMDEX သည်လည်း Charles Simonyi ရေးသားထားသည့် မောက်ဖြင့်ပင် အသုံးပြုရသည့် Multi-Tool Word ဆော့ဝဲကို မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၃ ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် မိုက်ခရိုဆော့သည် မိုက်ခရိုဆော့မောက်ကို ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ ဇူလိုင်လတွင် Multi-Tool Notepad နှင့် မောက်ကို ရောင်းချခဲ့သည်။

လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းများ
-----------------------

ယူနီကုတ်စုံစမ်းခြင်း
--------------------

Competing software
------------------

ပြင်ပလင့်များ
-------------

ကိုးကား
-------
မြန်မာဘာသာဖြင့် သင့်လျော်သော အမည်မရှိသေးသောကြောင့် ဤဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်ကို အခြားဘာသာစကား / စာဖြင့် ရေးသားထားခြင်း ဖြစ်သည်။

**Microsoft To Do** (ယခင်က **Microsoft To-Do** ဟု အမည်ပေး) သည် Cloud ကို အခြေခံထားသည့် လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို စီမံခန့်ခွဲသည့် အက်ပလီကေးရှင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤဆော့ဝဲတွင် အသုံးပြုသူသည် စမတ်ဖုန်း၊ တက်ဘလက်၊ ကွန်ပျူတာစသည်တို့ကို အသုံးပြုကာ လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို စီမံခန့်ခွဲနိုင်သည်။ ဤနည်းပညာကို Wunderlist အဖွဲ့က ထုတ်လုပ်ထားပြီး မိုက်ခရိုဆော့သည် ဝယ်ယူခဲ့သည်။ ဤဆော့ဝဲသည် Outlook နှင့်လည်း တွဲဖက်ကာ အလုပ်လုပ်ဆောင်သည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

Microsoft To Do ကို ၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် အခြေခံလုပ်ဆောင်ချက်များပါဝင်ထောက်ပံ့ပေးထားကာ ပထမဆုံးအဖြစ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ပိုမိုများပြားသည့် လုပ်ဆောင်ချက်များကို ထည့်သွင်းပေးခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် လုပ်ငန်းဆောင်စာရင်းများကို မျှဝေနိုင်သည့် လုပ်ဆောင်ချက်ကို ထည့်သွင်းပေးခဲ့သည်။

၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ထွက်ရှိခဲ့သည့် အဓိကအဆင့်မြှင့်တင်မှုတွင် အပ်သည် Wunderlist ၏ User Interface ကို လိုက်လျောညီထွေပြောင်းလဲထားသည်။ အမည်ကိုလည်း To-Do မှ hyphen ကိုဖြတ်ကာ To Do ဟု အနည်းငယ်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Your Preview of Microsoft To-Do။ 11 November 2020 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  18 June 2021 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  New in Microsoft To-Do: List Sharing and Steps။ 1 September 2020 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  18 June 2021 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  Foley၊ Mary Jo။ Microsoft redesigns To Do to make it look more like its Wunderlist predecessor (in en)။  2019-09-09 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
မြန်မာဘာသာဖြင့် သင့်လျော်သော အမည်မရှိသေးသောကြောင့် ဤဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်ကို အခြားဘာသာစကား / စာဖြင့် ရေးသားထားခြင်း ဖြစ်သည်။

**Microsoft Planner** သည် Microsoft Office 365 ပလက်ဖောင်းတွင် ပါဝင်သည့် အစီအစဉ်ရေးဆွဲသည့် အက်ပလီကေးရှင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ Office 365 တွင် ဤဆော့ဝဲကို ပရီမီယံ၊ စီးပွားရေးနှင့် ပညာရေးအသုံးပြုမှု စသဖြင့် အမျိုးမျိုး ရရှိနိုင်သည်။ Microsoft Planner သည် အသင်းအဖွဲ့ဖြင့်လုပ်ဆောင်သည့်လုပ်ငန်းများအတွက်ကိရိယာတစ်ခုလည်းဖြစ်ကာ နည်းအမျိုးမျိုးဖြင့် အသုံးချနိုင်သည်။ အချို့ကမူ Microsoft Planner ကို အဖွဲ့အား ထိန်းသိမ်းမှု၊ ဖိုင်မျှဝေခြင်း၊ ဖွဲ့စည်းခြင်း စသည်တို့အတွက် အသုံးပြုသည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၆ ရက်နေ့တွင် မိုက်ခရိုဆော့သည် အထွေထွေအသုံးပြုနိုင်ရန် အက်ပလီကေးရှင်းကို ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ပထမပတ် အနည်းငယ်ကြာပြီးနောက် အသုံးပြုခပေးဆောင်ရသည့် အစီအစဉ်ကို အသုံးပြုကာ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ Microsoft Planner ကို အပ်စတိုးနှင့် Google Play store တို့တွင် ရနိုင်သကဲ့သို့ ကွန်ပျူတာတွင်လည်း အသုံးပြုနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့်ပင် Microsoft Planner သည် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုနိုင်နေခြင်း ဖြစ်သည်။ Microsoft Planner ကို စတင်အသုံးပြုမည့်သူသည် ပထမဆုံးအနေဖြင့် Office 365 အကောင့်တစ်ခုကို ပြုလုပ်ရမည် ဖြစ်သည်။

Planner သည် အသုံးပြုသူနှင့် အဖွဲ့များကို အစီအစဉ်များ ဖန်တီးခြင်း၊ နေရာချခြင်း၊ လုပ်ငန်းဆောင်တာများ သတ်မှတ်ခြင်း၊ ဖိုင်မျှဝေခြင်း၊ ဆက်သွယ်ခြင်း၊ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်း၊ အဆင့်မြှင့်တင်မှုများဆက်တိုက်ရရှိခြင်း စသည်တို့ကို လုပ်ဆောင်ပေးသည်။ Microsoft planner သည် Office 365 Group နှင့် ချိတ်ဆက်ထားသဖြင့် အသုံးပြုသူများသည် ပလက်ဖောင်းများစွာမှ ပူးပေါင်းကာ အသုံးပြုနိုင်သည်။ Planner တွင် အစီအစဉ်အသစ်တစ်ခု ဖန်တီးပါက Office 365 Group အသစ်တစ်ခု အလိုအလျောက် ဖန်တီးပေးသည်။ Each new plan created in Planner automatically creates a new Office 365 group.

ပြင်ပလင့်များ
-------------

* Office 365 Planner on Office.com

ကိုးကား
-------

1. ↑  Lovejoy၊ Ben။ Microsoft offers new Planner app to 'eligible' Office 365 subscribers။  June 7, 2016 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  What is Office 365 Planner? A Beginner's Guide (in en)။  2021-04-26 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  Perez၊ Sarah။ Microsoft officially launches Planner, its Trello competitor။ Aol။  June 6, 2016 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. 1 2  Microsoft Planner | Information Technology Services | University of Alaska Anchorage။  2021-04-26 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
5. ↑  How to Use Microsoft Planner Effectively (Manage Tasks Efficiently) (in en-US)။  2021-04-26 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
6. ↑  Microsoft Planner ready for showtime။ Microsoft။  June 6, 2016 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။[*လင့်ခ်သေ*]