**၁။** **စံတော်မီဝိသေသလက္ခဏာ**

"ဩဗဒိဗျာဒိတ်ရူပါရုံ" ကျမ်းသည် ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် အတိုဆုံးနှင့် ကျမ်းစာတအုပ်လုံးတွင် တတိယအတိုဆုံးဖြစ်သည်။ ဦးတည်ချက်မှာ ယာကုပ်၏ အမွှာအစ်ကို ဧသောအမျိုး ပျက်စီးမည့်အကြောင်းဖြစ်သည်။ သမိုင်းစဉ်ကာလတလျှောက်လုံး ဧဒုံလူမျိုးများသည် ဣသရေလလူမျိုးအားဆန့်ကျင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ရွေးကောက်တော်မူထားသော လူမျိုးတော်ကို အံတုပြိုင်ဆိုင်ခဲ့ကြသည်။

**၂။** **ကျမ်းရေးသူ**

ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် ဩဗဒိ (ယေဟောဝါ၏အစေခံဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်) ဟူသောနာမည်တစ်ဒါဇင် ပါရှိသည်။ သို့သော် ဤကျမ်းရေးသားသော ပရောဖက်ဩဗဒိ မဟုတ်ကြပါ။ စင်စစ်ဖြင့် ကျမ်းစာစောင်တွင် ဖော်ပြသောအကြောင်းအရာမှလွဲ၍ ဩဗဒိအကြောင်းကို ဘာမျှပိုမသိရှိပါ။

**၃။** **အချိန်ကာလ**

ကျမ်းရေးသားသူအကြောင်း ခြေခြေမြစ်မြစ်မသိရသဖြင့် ကျမ်းစာပါအကြောင်းအရာအားဖြင့်သာ ကျမ်းရေးသည့် ကာလခန့်မှန်းရသည်။

Frederick A. Tatford

ဂိုဏ်းဂနစွဲကင်းသော လစ်ဘရယ်များနှင့် ရှေးရိုးဝါဒီအများစုက ဘီစီ-၅၈၆ ခုယေရုရှလင်မြို့တော် ပျက်သုဉ်းပြီး နောက်ပိုင်းကာလဟု ယူဆသော်လည်း မြို့တော်နှင့် ဗိမာန်တော်ပျက်စီးခြင်းအကြောင်း မပြောထားသဖြင့် ၎င်းထက်ပိုမို ရှေ့ကျလိမ့်မည်ဟု ယူဆချက်က သာ၍ သင့်လျော်ပေမည်။

အစောပိုင်းခေတ်အဖြစ် ယဟောရံမင်း (ဘီစီ-၈၄၈-၈၄၁)လက်ထက်၊ သို့မဟုတ် အာခတ်မင်း(ဘီစီ-၇၃၁ -၇၁၅) လက်ထက်ဟု ယူဆရသည်။ ၆ရာ၊၂၈:၁၇၌ ပါရှ်သည့် ဧဒုံလူများ ယေရုရှလင်ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ကာ သုံ့ကျွန်အဖြစ် အာခတ်မင်းလက်ထက်ကို ပယ်သည်။

အကယ်၍ ယဟောရံမင်း လက်ထက်ယူဆချက်မှန်ကန်လျှင် ဩဗဒိကျမ်းသည် ဧလိရှဲနှင့် ခေတ်ပြိုင်ဖြစ်၍ အစောဆုံးပရောဖက်ပြုချက် ဖြစ်လိမ့်မည်။  ‘ဩဗဒိဗျာဒိတ်ကျမ်း’တွင် ဘီစီ-၅၈၆ခု၌ ယေရုရှလင်မြို့တော် ပျက်သုဉ်းခြင်းအကြောင်း မပါရှိသည်သာမက အငယ်၁၂-၁၄ သည် ဧဒုံလူတို့အား အတိတ်သမိုင်းကအမှားမျိုး မပြုမိစေရန် သတိပြုခြင်းဖြစ်သည်။ ယေရုရှလင်မြို့သာ ပြာပုံဖြစ်နေလျှင် ဤကျမ်းပိုဒ်သည် အဓိပ္ပာယ်ကင်းမဲ့နေမည်။

သမ္မာကျမ်းစာကို ယုံကြည်သော ခရစ်ယာန်များသည် အထက်ဖော်ပြပါ အမြင်(၃)ရပ်၌ အာရုံထွေပြားမနေဘဲ၊ ဝိညာဉ်တော်ဖွင့်ပြမူကိုသာ ခံယူသင့်ပေသည်။ အသင့်လျော်ဆုံးအဖြေဖြစ် ဘီစီ-၈၄၀ ဝန်းကျင်ဟု မှတ်ယူနိုင်သည်။

**၄။** **နောက်ခံသမိုင်းနှင့်ရည်ရွယ်ချက်**

ဤပရောဖက်ပြုချက်မှာဣသရေလလူတို့အား ရန်လိုသော ဧသောမျိုးနွယ်ဆက် ဧဒုံလူမျိုးများသို့ ဦးတည်ရေးသားထားခြင်း ဖြစ်သည်။ သူတို့သည်ယေရုရှလင်မြို့တော်ပျက်စီးခြင်းကို လိုလားသူများ ဖြစ်ကြသည်။ တိုတောင်းသော ဤကျမ်းစာကို Matthew Henry က ခံစားချက်အပြည့်ဖြင့် ဤကဲ့သို့ စာပန်းချီခြယ်မှုန်းထားသည်။

*ချစ်တော်မူသော* *ယာကုပ်၏မျိုးဆက်* *ဣသရေလလူမျိုးတို့သည်* *ကြီးမားသော* *စုံစမ်းမှုခံစား* *လိမ့်မည်မဟုတ်ဟု* *ထင်မှတ်ရသော်လည်း* *ထိုဖြစ်ရပ်ကို* *နဖူးတွေ့ဒူးတွေ့* *ခံစားရလေပြီ။* *ဣသရေလတို့* *ထိုသို့* *ဒုက္ခရောက်နေစဉ်တွင်* *ဧသော၏* *အမုန်းမျူးစေ့ကိုဆက်ခံသည့်* *ဧဒုံလူမျိုးတို့က* *ချမ်းသာကြွယ်ဝမှု၌* *ထောင်လွှားနေသည်* *သာမက* *မိမိညီတို့* *ဒုက္ခကို* *ကျေနပ်ဝမ်းမြောက်နေကြသည်။* *ထို့ကြောင့်ဘုရားသခင်က* *ဧဒုံပြည်သည်* *မိမိမာနထောင်လွှားခြင်း* *အကျိုးဆက်ကြောင့်* *အလုံးစုံပျက်စီးခြင်းနှင့်* *ကြုံရမည်ဟု* *ဗျာဒိတ်ပရောဖက်ပြုစေခြင်း* *ဖြစ်သည်။၂*

အချို့ကျမ်းစာလေ့လာသူများက ဤအချက်၌ နေဗုခပ်နေဇာမင်း တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ပျက်စီးခြင်းကို ဆိုလိုကြောင့် သဘောမတူကြပါ။

ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် ဧဒုံနယ်ကို  Idumea ဟုသိရှိကြသည်။ အာရပ်များက စီးပွားရေးအရ အပိုင်အုပ်စီးခဲ့သည်။ ရောမက တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်သော အေဒီ-၇၀ နောက်ပိုင်း၌ ဧဒုံလူမျိုးသည် ကမ္ဘာ့သမိုင်း စာမျက်နှာပေါ်မှာ လုံ:ဝ ပျောက်ကွယ်သွားသည်။

**ပါဝင်သောအချက်များ**

၁။ ဧဒုံပြည်၏ မာနထောင်လွှားမှု (ငယ်၁-၄)

၂။ ဧဒုံပြည်ပျက်သုဉ်းခြင်း(ငယ်၅-၉)

(က) ကျူးကျော်သူများ အင်အားတောင်းတင်းပုံ (ငယ် ၅-၆)

(ခ) မဟာမိတ်များက သစ္စာဖောက်ခြင်း(ငယ် ၇)

(ဂ) ဧဒုံခေါင်းဆောင်များ ပျက်ဆီးခြင်း (ငယ်၈-၉)

၃။ ဧဒုံပြည်ပြိုလဲခြင်းအကြောင်း (ငယ် ၁၀- ၁၄)

၄။ ဧဒုံပြည် တရားစီရင်ခံရခြင်း (ငယ် ၁၅-၁၆)

၅။ ဣသရေလနှင့် ယုဒတို့ ပြန်လည်သင့်မြတ်ခြင်းနှင့် ဧဒုံပြည်ချုပ်ငြိမ်းခြင်း (ငယ် ၁၇-၂၁)

TAGS: ဩဗဒိအနာဂတ္တိကျမ်း