recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |
| --- |
| **၁၉၃၄** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| နိုဝင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၂၇** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| နိုဝင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၀၄** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| နိုဝင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၂၆** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| နိုဝင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
**ညံပင်** (*Sesbania bispinosa*) သည် မျိုးရင်း 'လီဂူမီးနိုးစီအီး'၊ မျိုးရင်းခွဲ 'ပက်ပီ 
လီအိုနေးတီး'တွင်ပါဝင်သည်။ ယင်းကို သိပ္ပံအမည်အားဖြင့် 
'ဆက်စဗေးနီးယား အကျူလီအေးတား'ဟု ခေါ်သည်။ 
ညံပင်သည် ဆူးရှိသောသစ်နုပင်မျိုးဖြစ်သည်။ ဆောင်း 
ရာသီတွင် အကိုင်းစွန်း ခြောက်သွေ့ညိ|ုးနွမ်းတတ်သော ညံ 
ချုံဖုတ်မျိုးလည်းရှိသည်။ ညံပင်သည် စိမ့်မြေများတွင် အများ 
အားဖြင့်ပေါက်ရောက်သည်။ အမြင့် ၆ ပေမှ ၈ ပေထိရှိသည်။ 
အရွက်မှာ ၆ လက်မမှ ၁၂ လက်မထိရှိသည်။ ရွက်ကြောမတွင် 
ဆူးများပါရှိသည်။ ရွက်မြွာအစုံ ၃ဝ မှ ၄ဝ ထိရှိသည်။ အပွင့် 
မှာ 'ရေစီမို့'မျိုးဖြစ်၍၊ အရှည် ၂ လက်မမှ ၃ လက်မထိရှိ 
သည်။ ညံပွင့်အရောင်မှာ အဝါရောင်တွင် ခရမ်းရောင်အပြောက် 
ကလေးများပါရှိသည်။ အသီးမှာ သီးတောင့်ဖြစ်၍၊ အရှည် ၆ 
လက်မမှ ၁၂ လက်မထိ ရှိသည်။

ညံပင်ကို အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် အနှံ့အပြားတွေ့ရသည်။ 
ယိုးဒယားနိုင်ငံတွင်လည်း ပေါက်သည်ဟုသိရသည်။ ညံပင်ကို 
ကျွဲနွားစာအတွက်သော်လည်းကောင်း၊ လျှော်မျှင်အတွက်သော်လည်းကောင်း စိုက်ပျိုး 
ကြသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ မြေဩဇာကောင်းမွန်စေရန်အတွက် 
လည်း ညံပင်ကိုစိုက်ကြသည်။ ညံစေ့မှ အာဟာရဓာတ်ကြွယ်ဝ 
သဖြင့် ယင်းကိုစားသုံး နိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် 
ညံပွင့်နှင့်ညံရွက်တို့ကို တို့စရာအဖြစ်စားသုံးကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄)
|  |
| --- |
| **၁၉၁၇** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| နိုဝင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၃၉** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| နိုဝင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
ဓမ္မစကူးလ်ဖောင်ဒေးရှင်းကို သာသနာတော်နှစ် ၂၅၅၅-ခု၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၇၃-ခုနှစ်၊ တပေါင်းလပြည့်ကျော် (၇)ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၁၂-ခုနှစ်၊ မတ်လ(၁၄)ရက်နေ့မှာ စတင်တည်ထောင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါတယ်။

  

၁။ ဓမ္မစကူလ်း ဖောင်ဒေးရှင်း၏ မူဝါဒ

(က) ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ၏ အဆုံးအမ တရားတော်များနှင့်အညီ သင်ကြားပို့ချရေး။

(ခ) မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု ထုံးတမ်းစဉ်လာများကို တန်ဖိုးထား ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး။

(ဂ) အခြားသော ပုဂ္ဂိုလ်ကိုဖြစ်စေ၊ ဘာသာကိုဖြစ်စေ၊ အဖွဲ့အစည်းကို ဖြစ်စေ မထိခိုက်ရေး။

(ဃ) ပါတီနိုင်ငံရေး ကင်းရှင်းစွာ လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်ရေး။

  

၂။ ဓမ္မစကူးလ်ဖောင်ဒေးရှင်း၏ ရည်မှန်းချက်

ဗုဒ္ဓသာသနာတော်နှင့် နိုင်ငံတော်အတွက် သားကောင်းရတနာ သမီးကောင်းရတနာများ ပေါ်ထွန်းလာပြီး ငြိမ်းချမ်း သာယာသောလူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ရပ် ဖြစ်ပေါ်လာရန်။

  

၃။ ဓမ္မစကူးလ်ဖောင်ဒေးရှင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်

(က) ခေတ်မီသင်ကြားရေး နည်းစနစ်များ ပါဝင်သည့်အတန်းစဉ်အလိုက် ပြဋ္ဌာန်း ထားသော သင်ရိုးညွှန်းတမ်းများဖြင့် သင်ကြားပေးမည့် ဓမ္မစကူးလ်ကျောင်းများ မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့ ပေါ်ပေါက်လာပြီး 

မျိုးဆက် သစ်လူငယ်များ ဗုဒ္ဓတရားတော်များကို အခြေခံမှစ၍ လေ့လာသင်ကြားနိုင်ရန်။

(ခ) မိရိုးဖလာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်မှ ဗုဒ္ဓတရားတော်များကို လက်တွေ့ဘဝတွင် အသုံးချနိုင်သော အဆင့်မြင့် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များဖြစ်လာရန်။

(ဂ) ဆရာနှင့် ဒကာ ညီညာစွာ လက်တွဲ၍ သာသနာပြုလုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်သွားနိုင်ရန်။

  

၄။ ဓမ္မစကူးလ်ဖောင်ဒေးရှင်း၏ အဓိကလုပ်ငန်းစဉ်များ

(က) ဗုဒ္ဓဘာသာ သင်ရိုးညွန်းတမ်းများကို ကလေးဗဟိုပြုချဉ်းကပ်နည်းဖြင့် ရေးဆွဲခြင်း။

(ခ) ဗုဒ္ဓဘာသာ သင်ရိုးညွန်းတမ်းများကို ထိရောက်စွာအကောင်အထည်ဖော် သင်ကြားပေးနိုင်ရေး အတွက်ဆရာဖြစ်သင်တန်းများ ပို့ချခြင်း။

(ဂ) ဓမ္မစကူးလ်ကျောင်းများ တည်ထောင် ဖွင့်လှစ်နိုင်ရန်ပံ့ပိုးကူညီပေးခြင်း။

(ဃ) ဓမ္မစကူးလ်ကျောင်းများ အရည်အသွေးပြည့်မီ၍ ရေရှည်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် ကွင်းဆင်း လေ့လာခြင်းနှင့်လိုအပ်သည်များကို ပံ့ပိုးကူညီပေးခြင်း။

(င) ဓမ္မစကူးလ်ဖောင်ဒေးရှင်း၏ မူဝါဒနှင့်အညီ အခြားသောအဖွဲ့အစည်းများနှင့်ပူးပေါင်း၍ ခေတ်နှင့်အညီ တိုးတက်ပြောင်းလဲလာသော နည်းပညာများ အချင်းချင်း အပြန်အလှန် နှီးနှောဖလှယ်ခြင်း။
|  |
| --- |
| **၁၉၄၀** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| နိုဝင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၄၉** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| နိုဝင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ်
---------------

ကဗျာဆရာကြီး ညွန့်ဝေ (ကသာ) ၏ အမည်ရင်းမှာ ဦးသိန်းညွန့် ဖြစ်သည်။ အဖ ဦးလေးမောင် (သစ်ကုန်သည်) နှင့် အမိ ဒေါ်အိမ်တို့၏ တတိယမြောက် သားဖြစ်သည်။ တောင်တွင်းကြီး ဇာတိ ဖြစ်သော်လည်း ဖခင် အခြေချရာ ကသာမြို့၌ ကြီးပြင်းခဲ့သည်။ မွေးသက္ကရာဇ်မှာ ၁၂၉၄ ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လဆန်း ၁၁ ရက် (၁၂၊ ၈၊ ၁၉၃၂) သောကြာနေ့ဖြစ်သည်။

  

ကသာမြို့တွင် အထက်တန်း ပညာ သင်ခဲ့ပြီး ရန်ကုန် တက္ဗသိုလ် ဆေးပညာ မဟာဌာနမှ M.B.B.S. ဘွဲ့ကို ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ရရှိခဲ့သည်။ အထက်တန်း ကျောင်းသား ဘဝမှ စ၍ ကဗျာအထုံ စွဲခဲ့ပြီး ကဗျာများ စပ်ဆိုလာရာ အသက် တဆယ့်လေးနှစ် အရွယ် သတ္တမတန်း ကျောင်းသားဘဝတွင် ညွန့်ဝေ (ကသာ) အမည်ဖြင့် မနှင်းဆီ ကဗျာမှာ ပထဆုံး ပုံနှိပ်ကဗျာ အဖြစ် ပါရှိခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်သို့ ရောက်သော အခါ ဆေးကျောင်း တဖက်ဖြင့် ကဗျာများ ဆက်တိုက် ရေးသားခဲ့သည်။

  

ကလောင်စုံ၊ ပဒေသာ၊ သွေးတောက်၊ ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်းတွင် ဆိုးမားဆက်မွမ်၏ စာပေအမြင် ဆောင်းပါးများကို တနှစ်ကျော် ဆက်တိုက် လစဉ် ရေးသားခဲ့သည်။ ဆေးသိပ္ပံ မဂ္ဂဇင်း၊ အိုးဝေ မဂ္ဂဇင်း၊ တက္ကသိုလ် မဂ္ဂဇင်းတို့တွင်လည်း ကဗျာများ၊ ဆောင်းပါးများနှင့် ဝတ္ထုများ ရေးသားခဲ့သည်။ ဆေးပညာပေး ဆောင်းပါးများကို စာပေဗိမာန် မဂ္ဂဇင်း၊ ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း တို့တွင် ရေးသားခဲ့သည်။ ဆရာဝန်ဘဝ အတွေ့အကြုံ အသိပညာများကို အခြေခံသော သိမှတ်ဖွယ်ရာ ဆောင်းပါး ပေါင်းချုပ်နှင့် "ဇော" ပညာပေး ဝတ္ထုရှည်တို့ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ဆေးကျောင်းသား ဘဝ၊ ဆရာဝန် ဘဝ အတွေ့အမြင်များသည်ပင် ညွန့်ဝေ (ကသာ) ၏ ခံစားမှု ကဗျာများစွာကို မွေးဖွားခဲ့သည်။

  

၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံခြား ပညာတော်သင် အဖြစ် မျက်နှာ မေးရိုး ခွဲစိတ်မှုနှင့် အစားထိုး ပြုပြင်ခွဲစိတ်မှု ဘာသာရပ်ကို လေ့လာ သင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ပါရဂူဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်တွင် အတိုင်ပင်ခံ ဆရာဝန်ကြီး၊ ကထိက ဌာနမှူးနှင့် ပါမောက္ခ ဌာနမှူး ရာထူး တာဝန် အဆင့်ဆင့် ထမ်းဆောင်ခဲ့ရသည်။ ဆေးပညာ လေ့လာ ဆည်းပူးရေး ခရီး အနေဖြင့် ဆိုဗီယက်ယူနီယံ၊ ပြင်သစ်၊ ဆွစ်ဇာလန်၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ စင်ကာပူတို့တွင် သွားရောက် ဆည်းပူးခဲ့သည်။ ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံ အစားထိုး ခွဲစိတ်မှု ဆရာဝန်များ အသင်း၏ အဝေးရောက် ဂုဏ်ထူးဆောင် အသင်းဝင် အဖြစ် ရွေးချယ် တင်မြှောက်ခြင်း ခံရသည်။ ဆေးပညာ တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ရင်း အခြား တဖက်မှလည်း စာပေကဗျာများကို ဆက်လက်လိုက်စား ရေးသားခဲ့သည်။ စာပေ ခရီးအဖြစ် တရုတ်ပြည်သူ့ သမ္မတနိုင်ငံ၊ ယူနန်ပြည်နယ်သို့ စာရေးဆရာ ကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် သွားရောက်ခဲ့သည်။

  

၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် အမျိုးသား စာပေ ကဗျာဆုကို ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်ဝေဝေလွင် ကွယ်လွန် သွားခဲ့သည်။ ယခုတိုင် ကလောင်နှင့် ခွဲစိတ်ဓားကို ပြိုင်တူ ကိုင်ဆွဲဆဲ ဖြစ်သည်။

  

မြန်မာနိုင်ငံ ဆေးပညာရှင် အဖွဲ့ အမှုဆောင် အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ၁၉၉၃ ခုနှစ်မှ စ၍ တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ အမျိုးသား စာပေဆု၊ စာပေဗိမာန် စာမူဆု၊ ပခုက္ကူ ဦးအုန်းဖေ စာပေဆု၊ အမျိုးသားဆောင်ပုဒ် စာပေဆုနှင့် တပ်မတော်နေ့ ကဗျာပြိုင်ပွဲ အကဲဖြတ် အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ၁၉၉၂ ခုနှစ်မှ ယနေ့တိုင် ရွေးချယ်ရေး တာဝန်များ ထမ်းဆောင်လျက် ရှိသည်။

ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ
-----------------------------

၁။ ဆိုးမားဆက်မွမ်၏ စာပေအမြင် ဆောင်းပါးများ ၁၉၅၆

၂။ သိမှတ်ဖွယ်ရာ ဆေးပညာ ၁၉၆၇

၃။ ဇော

၄။ စိတ်ပြတင်း ကဗျာများ ၁၉၉၂

၅။ ရင်မှဆင်းသော မြစ်တစင်း ၁၉၉၈

၆။ ဆေးပညာဆိုင်ရာ သုတေသန ၂၀၀၂

ကိုးကား
-------

1. ↑  ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီးဌာန (ရုံးချုပ်)၊ စာတည်းအဖွဲ့ စုဆောင်း ပြုစုပြီး ရွှေဟင်္သာ စာအုပ်တိုက်မှ ၂၀၀၈ ဖေဖော်ဝါရီမှာ ပထမအကြိမ် ထုတ်ဝေ ဖြန့်ချိခဲ့တဲ့ 'နှစ်ဆယ်ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာများနှင့် စာစုစာရင်း (စတုတ္ထတွဲ)
|  |
| --- |
| **၁၉၁၃** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| နိုဝင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

တမဟံ ဇာနာမိ၊ တမဟံ အဗ္ဘညာသိံ၊ တံ တထာဂတဿ ဝိဒိတံ-တိုင်အောင် စကားရပ်တို့ဖြင့် "သဗ္ဗညုတဘူမိ"ကိုလည်းကောင်း၊ တံ တထာဂတော န ဥပဌာသိဟူသော စကားရပ်ဖြင့် "ခီဏာသဝဘူမိ"ကိုလည်းကောင်း၊ တံ မမဿ မုသာ၊ တံ ပဿ တာဒိသမေဝ၊ တံ မမဿ ကလိ-ဟူသော စကားရပ်တို့ဖြင့် "သစ္စဘူမိ"ကို လည်းကောင်း၊ ဣတိ ခေါ ဘိက္ခဝေ ... ဝိညာတာရံ န မညတိ-ဟူသော စကားရပ်ဖြင့် "သုညတာဘူမိ"ကိုလည်းကောင်း၊ ဣတိ ခေါ ... ဝဒါမီတိဟူသော စကားရပ်ဖြင့် "တာဒိဘူမိ"ကိုလည်းကောင်း သာကေတမြို့သား ရဟန်းသစ် ငါးရာတို့အား သာကေတမြို့ ကာဠကာရာမကျောင်းတော်၌ ဘုရားရှင် ဟောတော်မူပါသည်။ ။ ဤကာဠကာရာမသုတ်ဒေသနာတော် ဘူမိငါးရပ်ပြီးဆုံးတိုင်း မြေငလျင်လှုပ်လေသည်။ ဒေသနာတော်အဆုံး၌ ရဟန်းသစ်ငါးရာ အာသဝေါကင်းကွာ ရဟန္တာဖြစ်ကြပြီး ပရိသတ် ၈၄၀၀၀-တို့ အမြိုက်ရေစင် သုံးဆောင်ခွင့်ရကြပါသည်။

အဋ္ဌကထာ၌-ဤကာဠကာရာမသုတ်တော်သည် အနာထပိဏ်သူဌေး၏ သမီး စူဠသုဘဒ္ဒါကို အကြောင်းပြု၍ ဖြစ်ပေါ်လာပုံမှ စ၍ မှတ်သားဖွယ်တို့ကို ဖွင့်ပြ ထားပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -အံ၊၁၊၃၃၃-၄။ အံ၊မြန်၊၁၊၃၄၈-၉။ အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၇၀-၄။ အံ၊ဋီ၊၂၊၂၅၃-၅။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ စတုက္ကနိပါက၊ ပဌမပဏ္ဏာသက၊ ၃-ဥရုဝေဠဝဂ္ဂ၊ စတုတ္ထသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
Karl Benz ၏ "Velo" မော်ဒယ်လ် (၁၈၉၄)
လူ ၁၀၀၀ လျှင်ရှိသော ကားပမာဏကိုပြသော ကမ္ဘာ့မြေပုံ
ကား ထိုအချက်နှင့်ပတ်သက်၍ အငြင်းပွားကြသည်။ အချို့က ရိုမန်ကက်သလစ်မစ်ရှင်ဖြင့် တရုတ်ပြည်သို့သွားသော ဖာဒီနန် ဗာဘီရက်(Ferdinand Verbiest)က ပထမဆုံး ရေနွေးငွေ့ဖြင့် မောင်းနှင်သည့်ကားကို ၁၆၇၂ တွင် တရုတ်အင်ပိုင်ယာအတွက် ကစားစရာအဖြစ်တီထွင်ပေးခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထိုယာဉ်မှာ အရွယ်အစားသေးငယ်ပြီး မောင်းနှင်သူ သို့မဟုတ် စီးနင်းသူကို မတင်ဆောင်နိုင်သော်လည်း ဖြစ်နိုင်ခြေအားဖြင့် ပထမဆုံး ရေနွေးငွေ့သုံး ယာဉ်ဖြစ်သည်။ ရစ်ချက်ထရီဗီသစ်မှ သူ၏ မီးခိုးထွက်နေသော မိစ္ဆာဟု အမည်ရသည့် ရေနွေးငွေ့အားဖြင့် မောင်းနှင်သည့် ပထမဆုံးယာဉ်ကို ၁၈၀၁ ခုနှစ်တွင် သရုပ်ပြခဲ့သည် ဆိုသည့် အချက်ကိုမူ မည်သူမျှ သံသယမရှိကြပေ။ သို့သော် ထိုယာဉ်မှာ လုံလောက်သော ရေနွေးငွေ့ဖိအားကို ကြာရှည်စွာ မထိန်းသိမ်းနိုင်သဖြင့် လက်တွေ့အသုံးပြုနိုင်ရန် အနည်းငယ်မျှသာ အသုံးဝင်သည်။

ရုရှားနိုင်ငံတွင်မူ ၁၇၈၀ခုနှစ်များတွင် အိုင်ဗင်ကူလီဗင်က ဖလိုင်းဝှီး၊ ဘရိတ်၊ ဂီယာဘောက်စ် နှင့် ဘယ်ရင် အစရှိသည့် ခေတ်သစ်နည်းပညာများပါဝင်သည့် လူ၏ခြေဖြင့်နင်းရသည့် သုံးဘီးယာဉ်ကို တီထွင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုယာဉ်ကို ဆက်လက်၍ တိုးတက်အောင် မလုပ်ဆောင်ခဲ့ပေ။

ဆွစ်ဇာလန်မှ တီထွင်သူ ဖရန်ဆွိုက် အိုင်ဆက်ဒီ ရီဗက်ဇ် (François Isaac de Rivaz) မှ ၁၈၀၆ ခုနှစ်တွင် ဟိုက်ဒရိုဂျင်နှင့် အောက်ဆီဂျင်အရောအနှောကို လောင်စာအဖြစ်အသုံးပြု၍ ပထမဆုံး အတွင်း၌ပေါက်ကွဲသော အင်ဂျင် (internal combustion engine) ကို ဒီဇိုင်းထုတ်ခဲ့ပြီး ထိုမှတဆင့် အခြေခံမျှသာဖြစ်သော်လည်း ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပထမဆုံးဖြစ်သော မော်တော်ယာဉ်ကို ဆက်လက်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ထိုဒီဇိုင်းမှာ အလွန်တရာ အောင်မြင်မှု မရခဲ့ပဲ ဆယ်မြူရယ် ဘရောင်း၊ ဆယ်မြူရယ်မိုရေး နှင့် ကြံ့ယာဉ် (hippomobile) ပြုလုပ်သော အီတီယန် လန်နွာ(Etienne Lenoir) တို့ ထုတ်လုပ်ခဲ့သော လှည်းနှင့်တွန်းလှည်းများကို အခြေခံ၍ ကိုးရိုးကားရား အတွင်း၌ပေါက်ကွဲသော အင်ဂျင် တပ်ဆင်ထားသော အခြားယာဉ်များမှာလည်း အလားတူပင်ဖြစ်သည်။ 

၁၈၈၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ပြင်သစ်တီထွင်သူ ဂူစတေ့ဗ် ထရောင်ဗီ (Gustave Trouvé) မှ ပထမဆုံး လျှပ်စစ်ဓာတ်အားသုံး၍ အလုပ်လုပ်သော သုံးဘီးမော်တော်ကားကို သရုပ်ပြခဲ့သည်။ ပဲရစ်တွင် ကျင်းပပြုလုပ်သော အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လျှပ်စစ်ပြပွဲတွင် ဖြစ်သည်။ လျှပ်စစ်ကား

ဂိုတလီယပ် ဒိန်းမလား (Gottlieb Daimler)၊ ဝီလ်ဟမ်မေဘတ်ရှ် (Wilhelm Maybach) နှင့် ဆိရက်ဖရိုက် မားကတ်စ် (Siegfried Marcus) တို့အပါအဝင် အခြားဂျာမန်အင်ဂျင်နီယာများမှာ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ပြဿနာကို အဖြေရှာဆဲဖြစ်သော်လည်း ကားလ်ဘင့်ဇ် (Karl Benz)ကို ခေတ်သစ်မော်တော်ယာဉ်၏ တီထွင်သူအဖြစ် ယေဘူယျအားဖြင့် သဘောတူကြသည်။

ကိုးကား
-------
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

အရှင်ကစ္စာနထေရ် အဝန္တိတိုင်း ကုလဃရမြို့ ပဝတ္တတောင်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် ကုလဃရမြို့သူ ကာဠီဥပါသိကာမ၏ အမျိုးသမီးပြဿနာနှင့် ဆက်စပ်၍ လျှောက်ထားချက်အရ -

-သမဏ, ဗြာဟ္မဏတို့သည် အရဟတ္တဖိုလ်ဟူသောအကျိုးသည် ကသိဏ သမာပတ်လျှင် အမွန် အမြတ်ရှိ၏-ဟု ယူဆ၍ ထိုသမာပတ်ကို ဖြစ်စေကြကုန်၏။ ဘုရားရှင်သည် ကသိဏသမာပတ်၏ အမွန် အမြတ်ရှိခြင်းကို အထူးသိတော်မူပုံ၊ ထိုသို့သိတော်မူ၍ သာယာဖွယ် (သမုဒယသစ္စာ) အပြစ် (ဒုက္ခသစ္စာ) ထွက်မြောက်ရာ (နိရောဓသစ္စာ) မဂ်ဟုတ်သည်, မဟုတ်သည်ကို သိမြင်မှု (မဂ္ဂသစ္စာ)ကို မြင်တော်မူ ခြင်းကြောင့် အရဟတ္တဖိုလ်ဟူသောအကျိုးသို့ ရောက်ခြင်း စိတ်နှလုံး၏ ငြိမ်သက်ခြင်းကို သိတော်မူ၏-ဟု ပထဝီကသိဏသမာပတ်, အာပေါကသိဏသမာပတ်, တေဇော ကသိဏသမာပတ်, ဝါယောကသိဏသမာပတ်, နီလကသိဏသမာပတ်, ပီတကသိဏ သမာပတ်, လောဟိတကသိဏသမာပတ်, ဩဒါတကသိဏသမာပတ်, အာကာသ ကသိဏသမာပတ်, ဝိညာဏကသိဏသမာပတ် ဆယ်ပါးတို့တွင် တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီကို အကျယ်အားဖြင့် သိမှတ်ရပုံကို အရှင်ကစ္စည်းထေရ် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -အံ၊၃၊၂၉၃-၅။ အံ၊မြန်၊၃၊၂၉၃-၄။ အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၀၁။ အံ၊ဋီ၊၃၊၃၂၁။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ဒသကနိပါတ၊ ပဌမပဏ္ဏာသက၊ ၃-မဟာဝဂ္ဂ၊ ဆဋ္ဌသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
**ညွန့်ကြူး**သည် မြန်မာစာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ပဲခူးတိုင်း၊ မင်းလှမြို့၊ မိုးညိုတန်း၌ အဖ လမ်းအရေးပိုင် ဦးဘကြူး၊ အမိ ဒေါ်တင်ရွှေ တို့က ၈ ဩဂုတ် တနင်္လာနေ့တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း သုံးယောက်တွင် ဒုတိယသား၊ အမည်ရင်း ဦးမောင်မောင်ညွှန့် ဖြစ်သည်။

မင်းလှမြို့ ဗုဒ္ဓဘာသာ အထက်တန်းကျောင်း (၁၉၃၇ - ၄၈)၊ တောင်ငူမြို့ အစိုးရ အထက်တန်းကျောင်း (၁၉၄၉ - ၅ဝ)၊ ရန်ကုန် အောင်သိပ္ပံ အလွတ် ပညာသင် ကျောင်းမှ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင် (၁၉၅၁)၊ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် (၁၉၅၁ - ၅၇) တို့တွင် ပညာ ဆည်းပူး ခဲ့သည်။ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (၁၉၅၆)၊ ဥပဒေ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (၁၉၆၆) ရရှိခဲ့သည်။ ဆိုဗီယက် ပြည်ထောင်စု မော်စကိုမြို့ အရှေ့တိုင်းလေ့လာရေးသိပ္ပံတွင် ဘာသာဗေဒ ဘာသာရပ်ကို လေ့လာခဲ့သည်။

အာရှလူငယ်အစည်းအရုံး ကင်းထောက်လူငယ် (၁၉၄၃ - ၄၄)၊ သာယာဝတီခရိုင် ကျောင်းသားသမဂ္ဂ တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူး (၁၉၄၇ - ၄၈)၊ တောင်ငူမြို့နယ် ကျောင်းသားသမဂ္ဂ တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူး (၁၉၄၉ - ၅ဝ) ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကလောင်အသင်း တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူး (၁၉၅၄ - ၅၅)၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် နှစ်ပတ်လည်မဂ္ဂဇင်း မြန်မာစာစာတည်းနှင့် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားများသမဂ္ဂ အမှုဆောင် (၁၉၅၅ - ၅၆)၊ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် ကျောင်းသား ညီညွတ်ရေးတပ်ဦး အတွင်းရေးမှူး၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းဆောင် ကော်မတီဝင်၊ ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားများ သမဂ္ဂ အမှုဆောင် (၁၉၅၆ - ၅၇)၊ စာပေဗိမာန် စွယ်စုံကျမ်း ပြုစုရေးဌာနတွင် စာပြု (၁၉၅၇ - ၅၈)၊ ဆိုဗီယက် ပြည်ထောင်စု မော်စကိုမြို့ အပြည်ပြည် ဆိုင်ရာ ဆက်သွယ်ရေးသိပ္ပံတွင် မြန်မာစာနည်းပြ (၁၉၆၁)၊ ဗီယက်နမ် သတင်းဌာနတွင် သတင်းအယ်ဒီတာ (၁၉၆၂ - ၆၅)၊ အထက်တန်းပညာ ဦးစီးဌာန ဘာသာပြန်နှင့် စာအုပ်ထုတ်ဝေရေးဌာနတွင် စာပြု (၁၉၆၆ - ၁၉၇၃)၊ မြန်မာစာအဖွဲ့ ဦးစီးဌာနတွင် လက်ထောက်စာတည်း မှသည် စာတည်းမှူးအထိ (၁၉၇၃ - ၉၁) တာဝန် အသီးသီး ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ဩဂုတ် ၁၉၉၁ တွင် အငြိမ်းစားယူသည်။

စာအုပ်များ
----------

၁၆ စက်တင်ဘာ ၁၉၄၆ ဒီးဒုတ်ဂျာနယ်တွင် 'စာဆိုလုလင်' ကလောင်အမည်ဖြင့် ကဗျာ စတင်ရေးသည်။ ၁၉၅၁ တွင် 'မင်းလှ ညွန့်ကြူး' ကလောင် အမည်ကို စတင်အသုံးပြုသည်။ နောက်ပိုင်းတွင်မူ 'ညွန့်ကြူး' သို့ ပြောင်းသုံးသည်။ ဘုံကလောင် 'နွယ်သစ်'တွင် တဦး အပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ကဗျာ၊ ဝတ္ထု၊ စာပေ ဘာသာဗေဒနှင့် ပတ်သက်၍ ဆောင်းပါး၊ စာတမ်းများစွာ ရေးခဲ့သည်။ ထင်ရှားသော စာအုပ် အချို့မှာ မြန်မာဘာသာ စကား (ရုရှား ဘာသာဗေဒ ပညာရှင် သုံးဦးနှင့် ပူးတွဲ၍ ရုရှားဘာသာဖြင့်)၊ ဗီယက်နမ် စစ်ရာဇဝတ်ကောင်များ (ကျော်အောင်နှင့် တွဲဖက်ဘာသာပြန်) (၁၉၆၇)၊ သျှင်မဟာရဋ္ဌသာရ စာရင်း (သျှင်မဟာရဋ္ဌသာရ ကကိဏ္ဏက စာစု ... တွင်) (၁၉၆၈)၊ ကမ္ဘာကျော် စာအုပ်တရာ (နွယ်သစ် ဘုံကလောင် အမည်နှင့်) (ဇွန် ၁၉၇၅၊ ၁၉၉၉)၊ ပင်လယ်ဝံပုလွေ (၁၉၇၅၊ ၂ဝဝဝ) နှစ်ဆယ်ရာစု နိုင်ငံရပ်ခြား ဝတ္ထုတိုများ (၁၉၇၇)၊ ဖန်မီးအိမ် နန်းချည် ကျွမ်းအောင်နှင့် နှစ်ဆယ်ရာစုနိုင်ငံရပ်ခြား ဝတ္ထုတိုများ (၁၉၉၉) နှင့် ကဗျာအလှ ရှာပုံတော် စာပေပြိုင်ပွဲတွင် ကဗျာ၊ ဝတ္ထု၊ ဆောင်းပါး၊ ပြဇာတ် ပထမဆု ရခဲ့သည်။

နိဂုံး
------

၅ အောက်တိုဘာ ၁၉၉၂ နံနက် ၉ နာရီတွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။

စာညွှန်း
--------

1. မလိခ။ မြန်မာ စာပေ အဘိဓာန် (၂)။ စာ ၂၃၃ - ၂၃၅။
2. နတ်နွယ်။ မိမိနှင့် စာရေး ဆရာများ။ စာ ၁၉၅ - ၂၁၂။
3. မြန်မာ့ စွယ်စုံကျမ်း နှစ်ချုပ် (၁၉၉၃)။ စာ ၁၈၉ - ၁၉ဝ။
4. သုတေသန စာစဉ် သမိုင်း/ စာရင်း/ စာတည်းများ (ဧပြီ ၁၉ရဝ)။ စာ ၉၄ - ၉၅။
5. ရာပြည့်စာအုပ် ၁ဝဝ အညွှန်း (၁၉၉၉)။ စာ ၉၃။]

1. ↑  ရာပြည့် ဦးစိုးညွန့် (၂ဝဝ၅)။ *၂ဝ ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ ၁ဝဝ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျဉ်း*။ Unknown parameter `|month=` ignored (အကူအညီ); `|year=` ရှိ ရက်စွဲတန်ဖိုး စစ်ဆေးရန် (အကူအညီ)
**ညဲဗာမြစ်**(ရုရှား: Нева́, IPA: [nʲɪˈva])သည် ရုရှားနိုင်ငံ အနောက်မြောက်ပိုင်း လီနင်ဂရတ်ဒေသ လာဒိုဂါရေကန်မှ စီးဆင်းသော တစ်ခုတည်းသော မြစ်ဖြစ်သည်။ ညဲဗာမြစ်သည် စိန့်ပီတာစဘတ်မြို့ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းပြီး ညဲဗာပင်လယ်အော်မှတဆင့် ဖင်လန်ပင်လယ်ကွေ့ထဲသို့ စီးဝင်သည်။ ၇၄ ကီလိုမီတာ(၄၆ မိုင်) ရှည်လျားပြီး ပျမ်းမျှ ရေစီးမှု ပမာဏအရ ဥရောပတိုက်၏ တတိယ အကြီးဆုံးမြစ်ဖြစ်သည်။
ညဲဗာမြစ်သည် လာဒိုဂါကန်မှ စီးဆင်းသော တစ်ခုတည်းသော မြစ်ဖြစ်သည်။ မြစ်အတွင်း သင်္ဘောများ ဖြတ်သန်းသွားလာနိုင်ပြီး ညဲဗာမြစ်သည် ဗော်ဂါ-ဘောတစ် ရေလမ်းကြောင်းနှင့် ပင်လယ်ဖြူ-ဘောတစ်တူးမြောင်း၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ သမိုင်းဝင် အဖြစ်အပျက်များစွာ ဖြစ်ပွားခဲ့သော နေရာတစ်ခုဖြစ်ပြီး ထိုအထဲတွင် ၁၂၄၀ ခုနှစ်က အလက်ဇန္ဒား ညဲဗစကီး ပါဝင်တိုက် ခိုက်ခဲ့သော ညဲဗာမြစ်ကမ်းတိုက်ပွဲနှင့် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ဂျာမန်တို့နှင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့သော လီနင်ဂရတ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ တို့မှာ ထင်ရှားလှသည်။

|  |  |  |  |
| လာဒိုဂါတူးမြောင်းဝမှ ညဲဗာမြစ်ကိုမြင်ရပုံမြင်ကွင်း | အီရှိုရာမြစ်ဝမှ ညဲဗာမြစ်ကို မြင်ရပုံ | မဟာပီတာတံတာအနီး ညဲဗာမြစ် | Trinity Bridge မှ မြင်ရပုံ မြင်ကွင်း
  |
|  |
| --- |
| **၁၉၈၁** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |


| ဇန်နဝါရီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
၁၉၉၇
ဇန်နဝါရီ
ဖေဖော်ဝါရီ
မတ်
ဧပြီ
မေ
ဇွန်
ဇူလိုင်
ဩဂုတ်
စက်တင်ဘာ
အောက်တိုဘာ
နိုဝင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာ

| ဇန်နဝါရီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၇၃** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇန်နဝါရီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၈၀** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇန်နဝါရီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
**ပျားရည်** သည် ချို၍ ခပ်ချွဲချွဲဖြစ်နေသော စားစရာတမျိုးဖြစ်ပြီး ဝတ်ရည်စုပ်ပျားနှင့် အလားတူပျား (ဥပမာ ညှောင့်မဲ့ပျား) တို့မှ ရသည်။  ပျားတို့သည် အပင်တို့မှ သကြားဓာတ်ပါသော ဝတ်ရည် (nectar) ကို၎င်း၊ အခြားဝတ်ရည်စုပ်ကောင်တို့မှရသော အရည် (honeydew) ကို၎င်း၊ ရေငွေ့ထုတ်ကာ ၎င်းတို့ကိုယ်မှထွက်သည့် ဓာတ်ကူပစ္စည်း (အန်ဇွိုင်း) တို့ဖြင့် ပျားရည်ဖြစ်အောင် ဖန်တီးသည်။ ဝတ်ရည်စုပ်ပျား (honey bee) တို့သည် ပျားရည်ကို ဆဋ္ဌဂံပုံ ဖယောင်းကွက်အတွင်း သိမ်းပြီး ယင်းအဆောက်အဦကို ပျားသလက် ခေါ်သည်။ ညှောင့်မဲ့ပျား (stingless bee) တို့မူကား ချွဲ (resin) နှင့် ဖယောင်းတို့ဖြင့် လုပ်သည့် အိုးအတွင်း သိမ်းသည်။  အက်ပစ်မျိုးစု (*Apis*) တွင်ပါသော ဝတ်ရည်စုပ်ပျားတို့မှထုတ်သော ပျားရည်မှာ လူတို့စားသုံးသည်အတွက်၎င်း၊ စီးပွားဖြစ်ထုတ်သည်အတွက်၎င်း လူသိများသည်။  ပျားရည်ကို အလေ့ကျဖြစ်သော ပျားအုံများမှ ရနိုင်သကဲ့သို့ လူလုပ်ပျားအိမ်များမှလည်း ရသည်။ ပျားအိမ်များဖြင့် မွေးသည်ကို ပျားမွေးမြူရေး ခေါ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Crane E (1990). "Honey from honeybees and other insects". *Ethology Ecology & Evolution*. 3 (sup1): 100–105.
2. ↑  Grüter, Christoph (2020). *Stingless Bees: Their Behaviour, Ecology and Evolution*. Fascinating Life Sciences. Springer New York.
3. ↑  Crane, E. Walker, P. & Day, R. (1984). *Directory of important world honey sources*. International Bee Research Association.
4. ↑  Crane, Ethel Eva (1999). *The World History of Beekeeping and Honey Hunting*. Routledge.
|  |
| --- |
| **၁၉၈၉** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| ဇန်နဝါရီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
၂၀၀၁
ဇန်နဝါရီ
ဖေဖော်ဝါရီ
မတ်
ဧပြီ
မေ
ဇွန်
ဇူလိုင်
ဩဂုတ်
စက်တင်ဘာ
အောက်တိုဘာ
နိုဝင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာ

| ဇန်နဝါရီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
ဦးသိန်းစိန်နှင့်အိုဘားမား
သမ္မတ စဝ်ရွှေသိုက် **အစိုးရအဖွဲ့အကြီးအကဲ**ဆိုသည်မှာ နိုင်ငံတစ်ခု၊ နယ်မြေတစ်ခု စသည်တို့၏ အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့အစည်းတွင် အမြင့်ဆုံး သို့မဟုတ် ဒုတိယအမြင့်ဆုံး ခေါင်းဆောင်ကို ယေဘူယျခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ အစိုးရအဖွဲ့အကြီးအကဲသည် များသောအားဖြင့် နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲနှင့် မတူဘဲ တာဝန်ဝတ္တရား၊ လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အာဏာများ ကွာခြားလေ့ရှိသည်။ သမ္မတ၊ အဓိပတိ၊ ဝန်ကြီးချုပ် စသော အစိုးရအဖွဲ့အကြီးအကဲများ၏ လုပ်ပိုင်ခွင့်သည် နိုင်ငံအလိုက်ကွဲပြားမှုရှိသည်။ အချို့သောနိုင်ငံများတွင် နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲနှင့် အစိုးရအကြီးအကဲသည် တစ်ဦးတည်းဖြစ်ကာ အချို့နိုင်ငံများတွင် သပ်သပ်စီဖြစ်သည်။

စည်းမျဉ်းခံဘုရင်စနစ်အပါအဝင် ပါလီမန်စနစ်များတွင် အစိုးရအဖွဲ့အကြီးအကဲသည် ရာထူးလက်ရှိ အမှန်တကယ်လုပ်ပိုင်ခွင့်ရှိသူဖြစ်သည်။ သမ္မတစနစ်နှင့် ဘုရင်စနစ်များကို ကျင့်သုံးသည့်နိုင်ငံများတွင် အကြီးအကဲမှာ တစ်ဦးတည်းဖြစ်သည်။

အမည်နာမ
-------

အစိုးရအဖွဲ့အကြီးအကဲအတွက် နိုင်ငံအများစု၏ အမည်နာမမှာ *ဝန်ကြီးချုပ်* (Prime Minister)ဖြစ်သည်။ သို့သော် အချို့နိုင်ငံများတွင် Chancellor၊ Secretary of State စသည်ဖြင့် အသုံးပြုသည်။

### အင်္ဂလိပ်အသုံးများ

* Chencellor (ဂျာမနီ)
* Chief Minister (အချို့နိုင်ငံများ)
* Chief Executive (အချို့နိုင်ငံများ)
* First Minister (အချို့နိုင်ငံများ)
* Minister-President
* Premier (ပြင်သစ်)
* President of the Council of Minister
* President of the Council of State
* President of the Executive Council
* President of the Government
* Prime Minister
* State Counsellor (မြန်မာ)
* State President (တောင်အာဖရိက)

ဦးသိန်းစိန်နှင့် အမေရိကန်နိုင်ငံ Secretary of State ဟီလာရီ ကလင်တန်
မြန်မာနိုင်ငံ နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ​ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်
ဂျာမနီအဓိပတိ အင်ဂျလာ မာကယ်

မြန်မာနိုင်ငံ
-------------

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ယခင်က သမ္မတမှာ နိုင်ငံတော်ခေါင်းဆောင်ဖြစ်ကာ ဝန်ကြီးချုပ်မှာ အစိုးရအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေအရ နိုင်ငံတော်သမ္မတမှာ အစိုးရအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဖြစ်သကဲ့သို့ နိုင်ငံတော်ခေါင်းဆောင် ဖြစ်သည်။ သို့သော်၂၀၁၆ ဦးထင်ကျော်အစိုးရလက်ထက်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတမှာ အစိုးရနှင့် နိုင်ငံတော်ခေါင်းဆောင်အမည်ခံကာ နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်မှာ အစိုးရအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ပူးတွဲအုပ်ချုပ်ကြသည်။

နိုင်ငံတော်နှင့် အစိုးရအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်
---------------------------------------

အချို့နိုင်ငံများတွင် နိုင်ငံတော်နှင့် အစိုးရအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်မှာ အတူတူဖြစ်သည်။

တချို့ဘုရင်နိုင်ငံများတွင် ဘုရင်သည် ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သည်။ ဥပမာ ဘရူနိုင်းဆူလ်တန်၊ ဆော်ဒီဘုရင်တို့ ဖြစ်သည်။

ဘရူနိုင်းဆူလ်တန်ဟာဆာနယ်ဘိုကီးယား

ကိုးကား
-------

1. ↑  HEADS OF STATE, HEADS OF GOVERNMENT, MINISTERS FOR FOREIGN AFFAIRS Archived 27 September 2012 at the Wayback Machine. Protocol and Liaison Service, United Nations (19 October 2012). Retrieved 29 July 2013.
2. ↑  Vienna Convention on the Law of Treaties 1969, International Law Commission, United Nations. Retrieved 29 July 2013.
3. ↑  Convention on the Prevention and Punishment of Crimes against Internationally Protected Persons, including Diplomatic Agents 1973, International Law Commission, United Nations. Retrieved 29 July 2013.
ကျိုင်းဟုံ ( လာအို: ຊຽງຮຸ່ງ )သည် မြို့တော်ဖြစ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံ ၊ ယူနန်ပြည်နယ် တောင်ဘက်စွန်း စစ်ဆောင်ပန္နားရှမ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စုရုံးစိုက်ရာမြို့ဖြစ်သည်။ ယခင်ရှမ်းပြည်တစ်ခုဖြစ်သော စစ်ဆောင်ပန္နား၏ သမိုင်းဝင်မြို့တော်ဖြစ်သည်။

သမိုင်း
-------

ဘုရင့်နောင်မင်းတရားလက်ထက်မှစတင်၍ မြန်မာပိုင်ဒေသဖြစ်လာခဲ့ပြီး ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်ဟုထင်ရှားသည်။ တရုတ်-မြန်မာစစ်ပွဲတွင်ထင်ရှားသော ဆင်ဖြူရှင်မင်း၏စစ်သူကြီး တိမ်ကြားမင်းခေါင်၏ မွေးရပ်မြေလည်းဖြစ်သည်။ တတိယအဂ်လိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲအပြီး သီပေါမင်းပါတော်မူပြီးနောက်တွင် အဂ်လိပ်ပိုင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၈၉၂တွင် ပြင်သစ်နှင့်နယ်မြေထိစပ်ခြင်းမရှိစေရန် ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်ကို တရုတ်နိုင်ငံသို့ အခြားနိုင်ငံသို့လွှဲပြောင်းမပေးရဟူသော ကတိကဝတ်ဖြင့် လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ ၁၉၄၂ခုနှစ်တွင် ဂျပန်အကူအညီဖြင့် ယိုးဒယားနိုင်ငံကသိမ်းယူခဲ့ပြီး ၁၉၄၅တွင် တရုတ်တို့ထံ ပြန်လည်လက်လွှတ်ခဲ့ရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးရလာသောအခါ တရုတ်-မြန်မာနယ်နိမိတ်စာချုပ်ချုပ်ဆိုရာတွင် ပါလီမန်အမတ်အများစုက ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနုကို ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်ကို ပြန်လည်တောင်းယူရန် အကြံပြုခဲ့သော်လည်း ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနုက တရုတ်တို့၏အင်အားနှင့် မကြာသေးမီက တိဗက်နိုင်ငံကို တရုတ်တို့ဝင်ရောက်သိမ်းပိုက်မှုတို့ကို အကြောင်းပြ၍ ပြန်လည်တောင်းယူခြင်းမပြုခဲ့ပေ။ ထိုအချိန်မှစ၍ ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်သည် စစ်ဆောင်ပန္နားကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသအဖြစ် တရုတ်နိုင်ငံ၊ယူနန်ပြည်နယ်၏ တရားဝင်အစိတ်အပိုင်းဖြစ်လာခဲ့သည်။

ပထဝီဝင်နှင့်ရာသီဥတု
-------------------

အုပ်ချုပ်ရေးဌာနခွဲများ
----------------------

သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး
-----------------

စိတ်ဝင်စားဖွယ်နေရာများ
----------------------

ရှမ်းသင်္ကြန်နှင့် အနီးနားရှိကျေးရွာများတွင်နေထိုင်ကြသည်​့ အခြားတိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများက အဓိကဆွဲဆောင်မှုဖြစ်သည်။ ထို့အပြင်အနည်းဆုံးရုက္ခဗေဒဥယျာဉ်နှင့်ဥယျာဉ်သုံးခုသည် စစ်ဆောင်ပန္နားအပူပိုင်က္ခဗေဒဥယျာဉ်ဉ် သည်မြို့တော်နှင့်အနီးတွင်တည်ရှိပြီး၎င်းတွင်အကြီးဆုံးနှင့်အကျော်ကြားဆုံးဖြစ်သည်။

မှတ်စုများ
----------

ကိုးကားချက်များ
---------------

1. ↑  Archived copy။ 21 February 2009 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  29 October 2021 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  According to 2010 China National Census။ 25 March 2012 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  29 October 2021 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. 1 2  Area Code and Postal Code in Yunnan Province Archived 2007-11-07 at the Wayback Machine.

ပြင်ပလင့်များ
-------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | ဝီကီမီဒီယာ ကွန်မွန်းစ်တွင် ***Jinghong City*** နှင့် ပတ်သက်သော မီဒီယာ ရှိသည်။ |

* Wikivoyage ရှိ Jinghong သို့ ခရီးသွားလမ်းညွှန်များ
* Jinghong City Official Website
၂၀၀၄
ဇန်နဝါရီ
ဖေဖော်ဝါရီ
မတ်
ဧပြီ
မေ
ဇွန်
ဇူလိုင်
ဩဂုတ်
စက်တင်ဘာ
အောက်တိုဘာ
နိုဝင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာ

| ဇန်နဝါရီလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
၂၀၁၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့မှ ရန်ကုန်မြို့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ပြင်းထန်စွာ ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် မီးလောင်ကျွမ်းခဲ့မှုကို သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး ထိုမီးလောင်ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် အနည်းဆုံး လူ ၁၇ ဦးခန့်သေဆုံးခဲ့ပြီး လူ ၈၃ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ သေဆုံးမှုတွင် ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် လောင်ကျွမ်းခဲ့သော မီးများအား ငြှိမ်းသတ်သော မီးသတ်သမား ၅ ဦးလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။

နိုင်ငံတော်ပိုင် ကုန်လောင်ရုံများမှ စတင်လောင်ကျွမ်းခဲ့သော မီးကို ငြှိမ်းသတ်နေစဉ်တွင် ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ သိမ့်သိမ့်တုန်သွားသော ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် အိမ်ခြေ အလုံး ၁၀၀ ကျော်၊ ကုန်လောင်ရုံ ၂၆ လုံးနှင့် ဘုန်းကြီးကျောင်း ၂ ခု ထိမှန်ပျက်ဆီးခဲ့ပြီး ထိုအထဲတွင် မီးသတ်ကား လေးစီးလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ ပေါက်ကွဲမှုသည် မြို့တစ်ခုလုံးအား ရိုက်ခတ်ခဲ့ပြီး လူအများ အိပ်ပျော်နေခြင်းမှ ဆောင့်နိုးသကဲ့သို့ ရှိခဲ့သည်။ ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ထိုနေရာတွင် ၄၀ ပေ (၁၂ မီတာ) ကျယ်ကာ ၁၅ ပေ (၄.၆ မီတာ) နက်သော တွင်းနက်ကြီးတစ်ခုဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ 

နိုင်ငံတော်မှ ထိုကုန်လောင်ရုံများအား ငှားရမ်းခဲ့သော ပိုင်ရှင်နှစ်ဦးမှာ ထိုကုန်လောင်ရုံများတွင် အီလက်ထရောနစ်ပစ္စည်းများ၊ ဓာတုပစ္စည်းများနှင့် ဆေးဘက်ဝင်ပစ္စည်းများ သိုလှောင်ခဲ့ကြပြီး ကြောက်မက်ဖွယ်ရာ ပေါက်ကွဲမှုနှင့် မီးလောင်ကျွမ်းခဲ့မှုတို့သည် ထိုအရာများကြောင့်ဟု မှတ်ယူခဲ့ကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  "Burma fire at Rangoon warehouse leaves 16 dead"၊ ၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၁။ ၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၇ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  Dozens Dead And Hurt In Warehouse Blaze။ News.sky.com (၂၀၁၁-၁၂-၂၉)။ ဇန်နဝါရီ ၈ ၂၀၁၂ တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  ၂၀၁၇-၁၁-၁ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  BBC News - Burma blast kills at least 17 in Rangoon။ Bbc.co.uk (၂၀၁၁-၁၂-၂၉)။  ၂၀၁၇-၁၁-၁ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. ↑  Myanmar blast kills, injures dozens - PhotoBlog။ Photoblog.msnbc.msn.com။ ဧပြီ ၃၀ ၂၀၁၂ တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  ၂၀၁၇-၁၁-၁ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
5. ↑  "Two warehouse owners arrested for Yangon deadly fire, explosion"၊ ၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၂။ ၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၇ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
ဖြစ်ပေါ်လာပုံ
-------------

ပျူစာရေးသားခြင်းကို အိန္ဒိယ တောင်ပိုင်း စာရေးနည်းပညာကို မြန်မာနိုင်ငံတွင်ရှိသော လူများက ခရစ်နှစ် (၄) ရာစုခန့်တွင် ရရှိခဲ့ပြီး နိုင်ငံခြားမှ တီထွင်သုံးစွဲခဲ့ကြသော အက္ခရာများကို မိမိတို့ဘာသာစကားအဖြစ် ရေးနိုင်ရန် ရည်ရွယ် ပြင်ဆင်ဖြည့်စွက်ချက်များ ပြုလုပ်ရာမှ ပျူဘာသာစကားဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ကြောင်းသိရသည်။

အထောက်အထားများ
--------------

ပျူဘာသာစကားကို ခရစ်နှစ် (၂) ရာစုခန့်က စတင် အက္ခရာတင် ရေးသားသည်ကို တွေ့ရှိရပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစောဆုံး အက္ခရာတင်စာလုံးများဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
ပျူလက်ရေးများကို လေ့လာတွေ့ရှိချက်အရ ဗြာဟ္မီအက္ခရာမှ ဆင်းသက်လာပြီး ခရစ်မပေါ်မှီ(၄)ရာစုက အိန္ဒိယနိုင်ငံ တောင်ပိုင်းတွင် သုံးစွဲခဲ့သော (ကဒံဗ) လက်ရေးနှင့် နီးစပ်ကြောင်း သိရသည်။
ဗြာဟ္မီအက္ခရာကို ခရစ်မပေါ်မီ ၅ ရာစုမှ စတင်ပြီး သုံးစွဲနေသည်ဆိုသော သမိုင်းအထောက်အထားများ ရှိသည်။ အသောကမင်း လက်ထက် ခရစ် မပေါ်မီ ဘီစီ ၂၇၄ မှ ၂၃၂ နှစ်အတွင်း ဗြာဟ္မီ အက္ခရာကို သုံးစွဲကာ ရေးထိုးထားသော ကျောက်စာများကို တွေ့ရှိရသည်။
ပျူလူမျိုးများသည် စာများကို အိုး၊ ကြေးပြား၊ ကျောက်ပြားနှင့် ပေရွက်ပေါ်တွင် စာရေးသား အမှတ်အသားပြုလုပ်ကြသည်ဆိုသော အထောက်အထားများ အများအပြား တွေ့ရှိရသည်။ 
ပျူစကားတွင် အသံရှစ်မျိုးရှိပြီး နောက်ဆုံး ဗျည်းသတ်သည့် အလေ့အထ မရှိကြောင်း သိရသည်။

ဓာတ်ပုံများ
-----------

* ဟန်လင်း ရှေးဟောင်းသုတေသနပြတိုက်ရှိ ပျူကျောက်စာတစ်ချပ်ဟန်လင်း ရှေးဟောင်းသုတေသနပြတိုက်ရှိ ပျူကျောက်စာတစ်ချပ်
* ပျူခေတ်စာပေပျူခေတ်စာပေ
* ပျူအက္ခရာများပျူအက္ခရာများ

ရည်ညွှန်းကိုးကား
----------------

* Aung-Thwin၊ Michael (2005)။ *The mists of Rāmañña: The Legend that was Lower Burma* (illustrated ed.)။ Honolulu: University of Hawai'i Press။ ISBN 978-0-8248-2886-8။
* Harvey၊ G. E. (1925)။ *History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824*။ London: Frank Cass & Co. Ltd။
* Htin Aung၊ Maung (1967)။ *A History of Burma*။ New York and London: Cambridge University Press။
**ကျို့ခ်ရှင်း** (Kyokushin) ဆိုသည်မှာ ကရာတေးကစားသည့် စတိုင်(Style) တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရှိုတိုကန် စတိုင် ပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက်အထင်ရှားဆုံးသော ကရာတေးကစားသည့် စတိုင်ဖြစ်သည်။

ကျိုရှင်ကိုင်းကရာတေးပညာစတင်တည်ထောင်သော ဆရာကြီး အိုရားမား(၁၉၂၃-၁၉၉၄)
ကျို့ရှင်းကရာတေးကစားသမားများ၏ ယုံကြည်ချက်မှာ ကရာတေးသမားတစ်ယောက်အနေနှင့် ကရာတေးပညာကို တကယ်လက်တွေ့စမ်းသပ်အသုံးချခြင်း မပြုဘဲ မတတ်မြောက်နိုင်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ကျို့ရှင်း စတိုင်ကို ကစားသော ကရာတေးသမားများသည် ပြင်ပလောကတွင် အမှန်တကယ် တိုက်ခိုက်မှု ပြုနေသည့် ပမာ တိုက်ခိုက်လေ့ကျင့်ကြသည်။

သမိုင်းကြောင်း
--------------

### International Karate Organization / Kyokushinkaikan ကိုတည်ထောင်ခြင်း

၁၉၆၄တွင် Kyokushinkaikan ကို တည်ထောင်ပြီးနောက် အိုယားမားသည် အဖွဲ့ကို တိုးချဲ့နေသည့် ကာလတလျှောက်လုံး အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။  အိုယားမားသည် ကျို့ရှင်းပုံစံကို လူသိများရန်နှင့် အဖွဲ့ဝင်အသစ်များ စုဆောင်းနိုင်စွမ်းရှိသည့် သင်တန်းဆရာများကို ရွေးချယ်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့ထဲမှ တယောက်ကို သင်တန်းခွဲ အသစ်တစ်ခုဖွဲ့ရန် ရွေးချယ်တာဝန်ပေးအပ်သည်။ တာဝန်ပေးအပ်ခံရသော သင်တန်းဆရာသည် အသစ်ဖွင့်လှစ်မည့်နေရာသို့သွားရောက်ပြီး လူအများနှင့်သက်ဆိုင်သောနေရာများ၌ ၎င်း၏ ကရာတေးစွမ်းရည်များကို ပြသသည်။ ထို့နောက် ကျို့ရှင်း ကရာတေးသတင်းသည် တဆင့်စကားဖြင့် ဒေသတွင်းပျံ့နှံ့သွားပြီး အမာခံသင်တန်းသားများဖြင့် သင်တန်းတခုတည်ထောင်နိုင်သည်အထိ ဖြစ်လာသည်။ အိုယားမားသည် သင်တန်းဆရာများကို နယ်သာလန်နိုင်ငံ (Kenji Kurosaki)၊ ဩစတေးလျ (Shigeo Kato and Mamoru Kaneko)၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု (Tadashi၊ Shigeru Oyama နှင့် Yasuhiko Oyama၊ Miyuki Miura)၊ Great Britain (Steve Arneil)၊ ကနေဒါနိုင်ငံ (Tatsuji Nakamura)၊ ဘရာဇီးနိုင်ငံ (Seiji Isobe) အစရှိသဖြင့် နိုင်ငံရပ်ခြားသို့ပါ စေလွှတ်ခဲ့ပြီး အထက်ပါနည်းလမ်းအတိုင်း ကျို့ရှင်းကရာတေးကိုပျံ့နှံ့စေခဲ့သည်။ Jon Bluming၊ Steve Arneil ၊နှင့် Howard Collins အပါအဝင် ကျောင်းသား အများအပြားသည် အိုယားမားထံမှ တိုက်ရိုက်သင်ယူရန် ဂျပန်သို့လာရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၉တွင် အိုယားမားသည် *The First All-Japan Full Contact Karate Open Championships* ကို စတင်ကျင်းပခဲ့ပြီး Terutomo Yamazaki (တဲရုတိုမို ယာမဇကိ)သည် ပထမဆုံးသောချန်ပီယံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ All-Japan Championships ပြိုင်ပွဲကို နှစ်စဉ်ကျင်းပခဲ့သည်။ ၁၉၇၅တွင်မူ *The First World Full Contact Karate Open Championships* ကို တိုကျို၌ ကျင်းပခဲ့ပြီး ထိုနှစ်မှဆို၍ ၄ နှစ်တကြိမ် ကျင်းပခဲ့သည်။ ဆရာကြီးအိုယားမား ကွယ်လွန်ခဲ့သည့် ၁၉၉၄ ခုနှစ်မှ စတင်၍ Kyokushin Karate အဖွဲ့ပေါင်းများစွာ ကွဲထွက်ပျံ့နှံ့ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Black Belt September 1979။ Books.google.co.uk။  November 22, 2014 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
**၂၀၀၉ ကပ္ပလီကျွန်းများငလျင်** သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ကပ္ပလီကျွန်းများတွင် ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်၊ 19:55 UTC အချိန်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ငလျင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပမာဏ 7.5 Mw ရှိသည်။ ဤငလျင်သည် ၂၀၀၄ ခုနှစ် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာငလျင်နှင့်ဆူနာမီ ဖြစ်ပြီးအချိန်ကတည်းက ဆိုပါက ထိုဒေသတွင် အပြင်းထန်ဆုံးငလျင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ငလျင်ဗဟိုချက်သည် Port Blair မြို့၏ မြောက်ဘက် ၂၆၀ ကီလိုမီတာတွင် ဖြစ်သည်။ ငလျင်တုန်ခါမှုများကို အိန္ဒိယနိုင်ငံ အရှေ့တောင်ပိုင်း၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ မြန်မာနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံများကပါ ခံစားခဲ့ရသည်။ ပစိဖိတ်ဆူနာမီသတိပေးစင်တာက အိန္ဒိယ၊ မြန်မာ၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ အင်ဒိုနီးရှားနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံများကို ဆူနာမီစောင့်ကြည့်ရန် အသိပေးချက်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ သို့သော် နောက်ပိုင်းတွင် ၎င်းအသိပေးချက်ကို အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့သည်။ ပျက်စီးမှုများနှင် ထိခိုက်မှုများ မရှိခဲ့ပေ။ အဆောက်အဦများကို အသေးစားပျက်စီးမှုများသာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဤငလျင်လှုပ်ခတ်နေသည့် တစ်ချိန်တည်းတွင်ပင် ၂၀၀၉ ရှိဇုအိုကငလျင် သည်လည်း ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟွန်းရှူးကျွန်းတောင်ဘက်ပိုင်းတွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Big quake hits off India's Andamans, no tsunami။ Reuters (11 August 2009)။  31 August 2010 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. 1 2  "Quake triggers tsunami fears"၊ Times of India၊ 12 August 2009။ 2009-08-12 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  Magnitude 7.5 – Andaman Islands, India region။ United States Geological Survey (10 August 2009)။ 13 August 2009 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  2009-08-12 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. ↑  Tsunami watch issued for five countries canceled။ CNN (10 August 2009)။  1 September 2010 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။