recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ရှင်ဂုဏာဘိ** (၁၁၂၈ - ၁၂၁+) သည် "တောင်ပေါ်ဆရာတော်" ဟု ထင်ရှားခဲ့သည့် ဆရာတော် ဖြစ်သည်။

ဘဝ
--

ဆရာတော်ကို ၁၁၂၈ ခုနှစ်၊ နယုန်လဆန်း ၅ ရက်နေ့တွင် ပင်းတလဲမြို့စီရင်စု အုတ်ဖိုကန်ရွာ၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ငယ်မည်မှာ မောင်ကျော်လှဖြစ်သည်။ မိဘနှစ်ပါးမှာ မောင်ခဲနှင့် ရှင်လှထွန်းတို့ ဖြစ်သည်။ 

"ရှင်ဂုဏ" ဟူသည့် ဘွဲ့ဖြင့် သာမဏေပြုခဲ့သည်။ အရွယ်ရောက်သည့်အခါတွင် "ရှင်ဂုဏာဘိ" ဟူသည့် ဘွဲ့ဖြင့် ရဟန်းဘောင်သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ 

ဘိုးတော်ဘုရားလက်ထက်တွင် အမရပူရမြို့တော်ကြီးတွင် မင်းရွာဆရာတော်ထံ၌ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ မင်းရွာတိုက် အရှေ့ဘက်မုခ်အဝင် မြောက်ဘက်ကျောင်းတွင် သီတင်းသုံးခဲ့သည်။ စတုတ္ထမြို့တည် မင်းတရားကြီးလက်ထက်တွင် မြို့တော်၏ အရှေ့မြောက်ထောင့် မဟာအောင်မြေဘုံစံကျောင်းတွင် သီတင်းသုံးခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် ကျီဝန် မောင်ပါရောက်သည် မုံရွာကျောင်းတိုက်အတွင်း အုတ်ကျောင်းဆောက်လုပ်ကာ လှူဒါန်းခဲ့သည်။

ဆရာတော်သည် ဂမ္ဘီရဓဇမဟာဓမ္မရာဇဂုရု တံဆိပ်တော်ကို ရခဲ့သည်။

ပျံလွန်တော်မူခြင်း
------------------

ဆရာတော်သည် ၁၂၁၄ ခုနှစ်တွင် ပျံလွန်တော်မူခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3  လှသမိန် (၁၉၆၁)။ *ဂန္ထဝင်ပုဂ္ဂိုလ်ကျော်များ အတ္ထုပ္ပတ္တိပေါင်းချုပ်*။ ရန်ကုန်မြို့: ဟံသာဝတီစာအုပ်တိုက်။ pp. ၅၉။
|  |
| --- |
| **၁၉၈၀** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| နိုဝင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၈၁** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| နိုဝင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၆၈** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| နိုဝင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
**ရှင်စက္ကပါလ** (၁၂၃၉ − ၁၃၁၅) သည် "တောင်ပေါက်ဆရာတော်" ဟု ထင်ရှားခဲ့သည့် ကျမ်းပြုဆရာတော် ဖြစ်သည်။

ဘဝ
--

ဆရာတော်ကို ၁၂၃၉ ခုနှစ်၊ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် ၁ ရက်နေ့တွင် တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်၊ မြင်ကွန်းမြို့၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ငယ်မည်မှာ မောင်ဘခင် ဖြစ်သည်။ မိဘနှစ်ပါးမှာ စစ်ကဲတော်မင်းဦးယောနှင့် ဒေါ်သက်တို့ ဖြစ်သည်။

ငယ်စဉ်အခါက မြို့လုလင် ခင်ကြီးဦးထိန်သီးထံမှစ၍ သင်္ဂဇာဆရတော်၊ ဝဇီရာရာမဆရာတော်တို့ထံတွင် ပညာဆည်းပူးခဲ့သသည်။ အရွယ်ရောက်သည့်အခါ "ရှင်စက္ကပါလ" ဟူသည့် ဘွဲ့ဖြင့် ရဟန်းပြခဲ့သည်။

ဆရာတော်သည် စစ်ကိုင်းမြို့ ရတနာဘုမ္မိချောင်၌လည်းကောင်း၊ မန္တလေးမြို့ မဟာဝေယန်ဘုံသာကျောင်းတိုက်၌လည်းကောင်း သီတင်းသုံးခဲ့သည်။ ထို့နောက် မော်လမြိုင်မြို့၊ တောင်ပေါက်ကျောင်းတိုက်တွင် သီတင်းသုံးခဲ့သည်။

ဆရာတော်သည် ဗြိတိသျှအစိုးရလက်ထက်တွင် အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတဘွဲ့တံဆိပ်တော်ကို ရခဲ့သည်။ ပထမပြန်ပါဠိပညာရေး နာယကဆရာတော်များအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဝိနိစ္ဆယဋ္ဌာန၊ ဝိနည်းဓိုရ်ဆရာတော်၊ ဆဋ္ဌမသင်္ဂါယနာဩဝါဒစရိယသံဃနာယကစသည်ဖြင့် ချီးမြှောက်ပူဇော်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။

ပျံလွန်တော်မူခြင်း
------------------

ဆရာတော်သည် ၁၃၁၅ ခုနှစ်၊ ဒုတိယဝါဆိုလပြည့်ကျော် ၃ ရက်နေ့တွင် ပျံလွန်တော်မူခဲ့သည်။

ပြုစုခဲ့သည့် ကျမ်းများ
----------------------

ဆရာတော်သည် အောက်ပါကျမ်းများကို ရေးသားပြုစုတော်မူခဲ့သည်။ 

၁။ သင်္ခတဘာသာ၊

၂။ ဆန္ဒောမဉ္စရီ၊

၃။ ရူပဇ္ဇမဓုနိသျ၊

၄။ အနိရုဒ္ဓနိသျ (သင်္ခတဘာသာ)၊

၅။ ဒိဋ္ဌန္တဂတကနိသျ၊

၇။ သဒ္ဓမ္မဝါကျောပဒေသနိသျ၊

၈။ နာဋီပရိက္ခာနိသျ၊

၉။ ရသဝါဟိနီဂါထာများနိသျ၊

၁၀။ ကာဗျဒသနိသျ၊

၁၁။ သီဟဠဘာသာသဒ္ဒါ၊

၁၂။ ဗောဒ္ဓဂတကနိသျ၊

၁၃။ ဗာလာဝတာရချနက်နိသျ၊

၁၄။ ဗာလာဝတာရဂဏ္ဌိပဒတ္ထဝိနိစ္ဆယသာရ၊

၁၅။ နမပဒမာလာ အချာတပဒမာလာ၊

၁၆။ ကစ္စာယနဓာတုမဉ္ဇူသာနိသျ၊

၁၇။ သဒ္ဒသာရတ္ထဇာလိနီနိသျ၊

၁၈။ ဂန္ထာဘရဏနိသျ၊

၁၉။ ဝိဘတ္တိမာလာနိသျ၊

၂၀။ ဗာလပ္ပဗောဓနနိသျ၊

၂၁။ ပဒသာဓနပဇ္ဇယောဇနိကနိသျ၊

၂၂။ ဝတာရဏနိသျ၊

၂၃။ အလင်္ကာနိသျ၊

၂၄။ ခုဒ္ဒသိက္ခာနိသျ၊

၂၅။ သင်္ဂြိုဟ်နိသျ၊

၂၆။ အဘိဓမ္မာဝတာရအဋ္ဌကထာနိသျ၊

၂၇။ ယင်းဋီကာအဘိဓမ္မတ္ထဝိကသိနီနိသျ၊

၂၈။ အဘိနပ္ပဒီပိကာနိသျ၊

၂၉။ မောဟဝိစ္ဆောဒနီကထာ၊

၃၀။ ဗုဒ္ဓဗောဓဗျာကရဏနိသျ၊

၃၁။ ဝိဒဂ်နနိသျ၊

၃၂။ အမရကောသနိသျ၊

၃၃။ ဟိတောပဒေသနိသျ၊

၃၄။ တြိဘာသာရတနကရနိသျ၊

၃၅။ ဒဠီကမ္မဝိနိစ္ဆယ၊

၃၆။ ဇာတကစန္ဒိကာနိသျ၊

၃၇။ ဗုဒ္ဓဘာသာ သာသနိက ပထဝီဝင်ကျမ်း၊

၃၈။ ဝုတ္တောဒယဆန်းနိသျ၊

၃၉။ သက္ကစ္စခဏ္ဍနိသျ၊

၄၀။ စုဒ္ဓစာဏကျနိသျ၊

၄၁။ ဗုဒ္ဓဂဒျနိသျ၊

၄၂။ နာမာဋိကနိသျ၊

၄၃။ နလောဒယကာဗျနိသျ၊

၄၄။ ဝုတ္တောဒယဂဏ္ဌိပဒတ္ထဝိနိစ္ဆယ၊

၄၅။ နရောပကာရကျမ်း၊

၄၆။ ဝုတ္တိမောဂ္ဂလာန်နိသျ၊

၄၇။ မဟာဗောဓိဝံသအဋ္ဌကထာနိသျ၊

၄၈။ ဗာလာဝဗောဓနဗျာကရဏနိသျ၊

၄၉။ ပါကတပကာသဗျာကရဏနိသျ၊

၅၀။ ပါကတပိင်္ဂလဆန်း၊

၅၁။ ဒေသီသဒ္ဒသင်္ဂဟကောသအဘိဓာန်နိသျ၊

၅၂။ မဟာမြတ်မုနိဦယျာဉ်တော်ဒါနဂါထာပါဌ်နိသျ၊

၅၃။ ဗျဉ္ဇနဗုဒ္ဓိဝိနိစ္ဆယ၊

၅၄။ အာရက္ခနှင့်ပဗ္ဗာဇနိယကမ္မဝါစာနိသျ၊

၅၅။ ထူလဒသာနှင့်အန္တဒသာ။

မှတ်စု
------

1. ↑  ၁ မှ ၁၀ အထိကို မန္တလေး၌ သီတင်းသုံးစဉ် ရေးခဲ့သည်။ အချို့ကျမ်းများကို သီဟိုဠ်ကျွန်းတွင် သီတင်းသုံးစဉ် ရေးခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. 1 2 3 4  လှသမိန် (၁၉၆၁)။ *ဂန္ထဝင်ပုဂ္ဂိုလ်ကျော်များ အတ္ထုပ္ပတ္တိပေါင်းချုပ်*။ ရန်ကုန်မြို့: ဟံသာဝတီစာအုပ်တိုက်။ pp. ၁၅၆၊ ၁၅၇၊ ၁၅၈။
**နွယ်အေး ဆွန္နီဂျာမေဗလီ** သည် ရန်ကုန်တိုင်း၊ ဒေါပုံမြို့၊ သီတာနွယ်လမ်းရှိ အစ္စလာမ်ဘာသာရေးအဆောက်အဦ ဖြစ်သည်။

ပရဟိတလှုပ်ရှားမှုများ
---------------------

ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါဖြင့် ရောဂါထိန်းချုပ်ရေးစင်တာတို့တွင် နေထိုင်ရသူများအား ၂၀၂၀ ပြည့်၊ စက်တင်ဘာမှစ၍ တနေ့ (သုံးနပ်) စာ စားစရာများကို လူ ၁၆၀၀ အတွက် နေ့စဉ် ပို့ပေးသည်မှာ ၂၀၂၁ အာဏာသိမ်းမှု မဖြစ်ခင်အထိပင်။  ဈေးများ ဆိုင်များ ပိတ်သဖြင့်၎င်း၊ ကောလာဟလများကြောင့် ဈေးနှုန်းမတည်ငြိမ်သဖြင့်၎င်း စားဝတ်နေရေးခက်ခဲသည့် ဒေသခံတို့ကို အခြေခံစားသောက်ကုန်များအား ဈေးလျှော့ရောင်းချခြင်းလည်း လုပ်သည်။  အခြေတကျရောင်းဝယ်ရန် မလွယ်ကူခြင်း၊ ဝယ်လိုအားလိုက်ခြင်း၊ အလွယ်တကူရရန် ခက်ခဲခြင်းတို့ကြောင့် ဈေးနှုန်းတက်နေသော တကိုယ်ရေသုံး ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကိရိယာများ၊ ဆေးဝါးများကိုလည်း အမှန်တကယ်ကျသင့်သောဈေးနှုန်းဖြင့် ရောင်းချပေးခဲ့၏။ ၂၀၂၁ ခု နှစ်လယ်တွင် ရုတ်တရက်မြင့်တက်လာသော ကူးစက်နှုန်းတို့ကြောင့် လိုအပ်လာသော အောက်ဆီဂျင်အတွက်လည်း အောက်ဆီဂျင်အိုးဖြည့်လုပ်ငန်းကို ဝင်ရောက်ဆောင်ရွက်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  "ကွာရန်တင်းဝင်နေသူများကို နွယ်အေးစွန္နီဂျာမေဗလီက အစားအသောက်များ လှူဒါန်း". DVB Burmese. 2020-12-12.
2. ↑  "စစ်တပ်က ပိတ်ပင်လည်း "ပြည်သူ့ထံမှ ပြည်သူ့ဆီသို့" ဆက်လက်ရှင်သန်". Irrawaddy Burma. 2021-08-10.
3. ↑  "Abandoned by Junta, Myanmar People Forced to Rely on Each Other". Irrawaddy. 2021-08-06.
4. ↑  ခင်မောင်စိုး. "ကိုဗစ်လူနာတွေ အောက်ဆီဂျင်ကို ခက်ခဲစွာ လိုက်လံရှာဖွေနေရ". RFA Burmese. 2021-07-21. "... ကိုယ့်ဘာသာတန်းစီတဲ့သူကျတော့ နွယ်အေး တို့ တောင်ဒဂုံတို့ အဲဒီမှာ သွားတန်းစီ ..."
**သျှင် ကရဝိက**သည် ညောင်ရမ်းခေတ် 
သက္ကရာဇ် ၉၉၁ ခုနှစ် အင်းဝမြို့၌ နန်းတက် တော်မူသော 
သာလွန်မင်းတရားကြီး လက်ထက်တွင် ထင်ရှားသော စာဆို 
တော်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ဇာတိမှာ ပုခန်းကြီးမြို့ ကျေးပိုင်သင်ရွာ 
ဖြစ်သည်။ သျှင်ကရဝိကသည် ပထမကျော်အောင်စံထား ဆရာ 
တော်၏ တပည့်တစ်ဦး ဖြစ်၏။

သက္ကရာဇ် ၉၉၆ ခုနှစ်တွင် 'တက်ထွန်းလျှံဝါ' ချီရတုပိုဒ်စုံ 
သုံးပိုဒ်ကို သွင်းသည်။ ယင်းရတုကို ဘုရင်က နှစ်သက်တော် 
မူ၍၊ ရွှေကျည်တောက်တွင် သွင်းနှံသိမ်းဆည်းကာ အလိုက်ရတု 
များကို ရေးသား လေ့ကျက်သည်ဟု ဆိုသည်။

ဤစာဆိုသည် နရပတိရေလား ရတုပိုဒ်စုံကိုလည်း ရေး 
သည်။ ပုဂံမြို့ဘွဲ့ လူးတားကိုလည်း ရေးသည်ဟု ဆိုသည်။ 
ထိုလူးတားစာမူကို မတွေ့ရသေးသော်လည်း လူးတား ရေးခဲ့ရိုး 
မှန်လျှင် အဟောင်းဆုံးလူးတား ဖြစ်ပေမည်။

စာဆိုသည် သက္ကရာဇ် ၁၁၁ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ဘုရားဟော 
ဝိသတိနိပါတ်လာ ဘလ္လာတိယ ဇာတ်တော် ကိုမှီး၍ 
'ညွန်ဖူးဝေဝေ၊ ကျွန်းသပြေ၏' အစချီသော 
မင်းလှယဉ်နုပျို့ကိုဖွဲ့ဆိုသည်။ 

* ထိုပျို့တွင်-

သော်ကထွတ်ထွက်၊ ဖက်ဆွတ်လတ်လတ်၊   

ရင်ခတ်ရွှေရွှေ၊ မိုးစွေနီနီ၊  

သရဖီထပ်ထပ်၊ ဇလပ်မွှေးမွှေး၊   

မုလေး ဆင့်ဆင့်၊ ကြကြာပွင့်ဝါဝါ၊   

မုလေး ဆင့်ဆင့်၊ ကြ  

ယင်းမာလန်းလန်း၊ အနန်းရှားရှား၊   

စကားဝင်းဝင်း၊ အင်ကြင်းရွှင်ရွှင်၊  
 
သဇင်လူလူ၊ မဉ္ဇူ လှိုင်လှိုင်၊ ပန်းခိုင်ခိုင်နှင့်၊  

စသည်ဖြင့် စကားလုံးများကို ဝေဆာနိုင်နင်းစွာ ဖွဲ့နွဲ့ထားသည်။ 
စကားလုံးကြွယ်ဝ၍ စကားတန်ဆာ ဆင်နိုင်စွမ်း ရှိလှသည်။ 
စာဆိုသည် မင်းရဲကျော်စွာ လေးထပ်ကျောင်းတည် 
မော်ကွန်းများနှင့် ရတုများကိုလည်း စပ်ဆိုခဲ့လေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁)
**ကျားကြောက်လို့ ရှင်ကြီးကိုး၊ ရှင်ကြီး ကျားထက်ဆိုး** ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

ရှင်းလင်းချက်
-------------

ကျားကို ကြောက်သဖြင့် တောစောင့်နတ်ကို ကိုးခါမှ နတ်က ကျားထက်ပင်ဆိုးသကဲ့သို့ တစ်ဦး၏ရန်က လွတ်မြောက်ရန် အခြားတစ်ဦးကို အားကိုးမိခါမှ မိမိအားကိုးသူက မိမိကို ဒုက္ခပိုရောက်အောင် ပြုလုပ်သည်။

> တစ်ခါက မိတ်ဆွေနှစ်ဦးတို့သည် ခရီးအတူသွားကြရာ လမ်းခရီး၌ ညောင်ပင်ကြီးတစ်ပင်အောက်တွင် စခန်းချကြသည်။ တစ်ဦးက မိမိကိုယ်ကို ညောင်ပင်စောင့်နတ်ထံ အပ်နှံ၍ အိပ်သည်။ အခြားတစ်ဦးကမူ မအပ်နှံပဲ အိပ်သည်။ ညဉ့်နက်ချိန်တွင် ကျားရောက်လာ၍ ညောင်ပင်စောင့်ထံမှ ခရီးသွားနှစ်ဦးကို တောင်းလေသည်။ ညောင်ပင်စောင့်နတ်က ထိုသူကား ငါ့အား အပ်နှံသူမဟုတ်သဖြင့် ငါမပိုင်ဆိုင်၊ ဤသူကား ငါ့အား အပ်နှံသူဖြစ်သဖြင့် ငါပိုင်ဆိုင်သည် ဟုဆိုကာ ကျားလက်သို့ အပ်လိုက်လေသည်။ ကျားရန်ကို ကြောက်သဖြင့် အရှင်ကြီးအား ကိုးကွယ်မိခါမှ သေဆုံးရသည်။ **ပုံပြင်**
> 
>

အခြားအသုံးအနှုန်း
-----------------

**ကျားကြောက်လို့ ရှင်ကို ကိုး၊ ရှင်ညို ကျားထက်ဆိုး**ဟူ၍လည်း အသုံးရှိသည်။

မူလရင်းမြစ်
-----------

* "**ကျားကြောက်လို့ ရှင်ကြီးကိုး၊ ရှင်ကြီး ကျားထက်ဆိုး**ဆိုသော စကားမျိုးကဲ့သို့... ခိုကိုးအားထားမိသည့်အတွက်ကြောင့် ဆင်းရဲဒုက္ခရောက်ခြင်းနှင့်လည်း တွေ့ကြုံရတတ်၏။" [၁၂၇၅] စာဏကျ၊ တ။ ၁၇။
* "**ကျားကို ကြောက်၍ ရှင်ကို ကိုး၊ ရှင်ညို ကျားထက်ဆိုး။**" [၁၁၅၂-ခန့်] ကျည်းကန်။ ၄၀။

ကျမ်းကိုး
---------
|  |
| --- |
| **၁၉၇၃** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| နိုဝင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၈၉** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| နိုဝင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၆၀** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| နိုဝင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၅၄** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| နိုဝင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၆၄** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| နိုဝင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
ပုံသဏ္ဌာန် : အပင်
- အပင်ကြီးမျိုး ဖြစ်သည်။ အမြင့်ပေ ၄၀ ၊ လုံးပတ် ၄-၈ ပေ ရှိသည်။ အခေါက်အညိုရောင်ပေါ်တွင် အဖြူရောင်ရောနေပြီး မာကြောသော အနှစ်ပါရှိသည်။ အသားစိုတွင် မွှေးကြိုင်သောအနံ့ လုံး၀ မရှိချေ။ သစ်တောအစိုအတွင်း ခုတ်လှဲထားပြီးနောက် ဆွေးမြည့်စေသည့် မှိုတစ်မျိုး ဝင်ရောက် စွဲကပ်လာမှသာ မွှေးကြိုင်သောအနံ့ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
အရွက်
- ရွက်လွှဲထွက်သည်။ ရွက်ပြားကြီး၍ ထီးပုံသဏ္ဌာန် ရှိသည်။ ရွက်ထိပ်ချွန်သည်။ ရွက်ရင်းဝိုင်းသည်။ အောက်မျက်နှာပြင် အရောင်ဖြူ၍ အမွေးနုရှိပြီး ရွက်ကြောထင်ရှားသည်။ အပေါ် မျက်နှာပြင်စိမ်း၍ ပြောင်ချောသည်။ အရွက်ညှာထိပ်မှ ရွက်ကြောဖြာသည်။ ရွက်နားဟိုက်၍ အတွန့်များရှိ၏။
အပွင့်
- အပွင့်ရှည်လျားသည်။ ညိုဝါရောင် ရှိသည်။ ကတ္တီပါမွေးနုများပါသည်။ ပွင့်ညှာတိုသည်။ အနံ့မွှေးသည်။
အသီး
- အတောင်ပါသီးဖြစ်၍ ၃-၄ လက်မခန့် ရှည်ပြီး အချင်း ၂ လက်မခန့် ရှိသည်။ အစေ့တစ်ခုတည်း သာရှိသည်။ ရင့်သောအခါ အက်ကွဲ၏။
အသုံးပြုနိုင်သည့်
အစိတ်အပိုင်းများ : အမြစ် ၊ အသား။
မြန်မာနိုင်ငံတွင်
တွေ့နိုင်သောနေရာများ : တနင်္သာရီ တိုင်း ၊ အမြဲစိမ်းသစ်တောတွင် သဘာ၀အလျောက် ပေါက်ရောက်၏။ ပူအိုက်စွတ်စိုသော ဒေသများတွင်လည်း စိုက်ပျိုးဖြစ်ထွန်းသည်။ သဘာ၀အလျောက် အလေ့ကျပေါက်သည်။
အသုံးဝင်ပုံ : အာနိသင်
- မြန်မာဆေးကျမ်းများအလိုအရ ခါးသက်သော အရသာရှိ၍ စဉ်းငယ် ချိုသည်၊ အေးသည် ၊ သလိပ်ကိုဖြစ်စေသည် ၊ လေကို တိုးပွားစေသည်။

အသုံးပြုပုံ-
အမြစ် ၊ အသား
၁။ သွေး၍ လိမ်းခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း ၊ သောက်ခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း ၊ သလိပ်ကြေစေပြီး နှလုံးရောဂါ ၊ ဆီးရောဂါ ၊ ညောင်းကျရောဂါများ ပျောက်ကင်း၏။
၂။ သွေးလိမ်းခြင်းဖြင့် ကိုယ်သားကိုယ်ရေကို အေးမြစေပြီး ယားယံခြင်း ပျောက်၏။ 

လေးဖက်နာဖြစ်က

```
နာကျင်သောခန္ဓာကိုယ်အနှံ့ နေ့ဘက်တွင် သနပ်ခါး နှင့် ဂွေးဒေါက်ရွက် သွေးပြီး လူးပြီးလျင် ညဘက် ကရမက် သွေး၍ စွဲ လူးပါက အရှင်းပျောက်၏ဟု မြန်မာ
```

တိုင်းရင်းဆေးဆရာကြီး များက ဆိုမိန့်၏

ကိုးကား
-------

1. ↑  "*Myoporum sandwicense*"၊ *Germplasm Resources Information Network (GRIN)*၊ Agricultural Research Service (ARS), United States Department of Agriculture (USDA)၊ 2009-02-04 တွင် ပြန်စစ်ပြီး
2. ↑
|  |
| --- |
| **၁၉၇၆** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| နိုဝင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
ကရဏမုဒြာ (Karaṇa Mudrā)ကရဏမုဒြာ (Karaṇa Mudrā)
လက်တဖက်ဖက်ကို ပြင်ဘက်သို့ဖြန့်ထားပြီးလျှင် လက်သန်းနှင့် လက်ညှိုးနှစ်ချောင်းကိုသာ ထောင်ပြထား၍ ကျန်လက်သူကြွယ်နှင့် လက်ခလယ်နှစ်ချောင်းကို လက်မဖြင့် ဖိနှိပ်ပြထားသော လက်ပုံဖြစ်သည်။ စိတ်ညှို့သောသဘောတရား, မက်မောစွဲလန်းသော သဘောတရားများကို ဖော်ပြလိုသော ဟန်ပန် မျိုးဖြစ်သည်။ 

အာရတီ ဝိရတီ ပါပါမင်္ဂလာများ တပေါစမင်္ဂလာနှင့် ဗြဟ္မစရိယမင်္ဂလာများ၏ အနက်သဘောကို ဆောင်ပြထားခြင်းဖြစ်သည်။ 

သိင်္ဂါရရသ အမ္ဘုတရသနှင့် သန္တရသတို့ကို ဖော်ဆောင်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ 

ဝီရိယပါရမီ, သစ္စာပါရမီ, အဓိဋ္ဌာနပါရမီစခန်းများသို့ ညွှန်ပြထားခြင်းသဘောကို ဆောင်လေသည်။ 

ပြယုဂ်ပုံစံအားဖြင့် တိဗက် တရုပ်တို့၏ ဟုယဂရိဝခေါ် အက္ခောဘျဈာနိဗုဒ္ဓ၏ ရုပ်ပွားတော်ပုံတွင် ကရဏမုဒြာပုံဟန်ဖြင့် တွေ့ရသည်။ 

မြန်မာဆေးရေးပန်းချီများ၌ ရှားပါးစွာပင် တွေ့ရသည်။ ပုဂံမင်းနန်သူရှိ ဘုရားသုံးဆူအတွင်း ရေးပန်းချီပုံများ၌ တွေ့ရပါသည်။ ဝက်ကြီးအင်းကူပြောက်ကြီးတွင် နာဠာဂီရိဆင်ချွတ်ခန်းတွင်လည်း ကရဏမုဒြာပုံမျိုးကို တွေ့ရှိရပါသည်။ 

ဤ မုဒြာဖြင့် ရုပ်တုများကို ကိုးကွယ်လျှင် ဆန့်ကျင်ဘက်လိင်ကို စွဲလန်းတပ်မက်စေခြင်းသတ္တိ, ရန်သူ တဖက်သားကို နာမ်နှိမ်ထားနိုင်သောသတ္တိ, အနုပီယသိဒ္ဓိတင်သောအခါ အောင်မြင်ပြည့်စုံသော သတ္တိများကို ရရှိစေနိုင်သည်ဟု ဖွင့်ဆိုထားပေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  KARANA MUDRĀ
IBI.p.435, fig. 128.
Icons Tib. Lam. p. 20.
Tibetan Collections Vol. i. Newark Museum p. 27.
Hayagriva (Akshobhya)dhyanibuddha
Historical Sites in Burma. p.94.
2. 1 2  စဝ်ထွန်းမှတ်ဝင်း မဟာဝိဇ္ဇာ (ရန်ကုန်)၊ မဟာဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး (ဟားဗဒ်) အထက်တန်း သုတေသန ပညာရှင်ဘွဲ့ (ဟားဗဒ်) ညွှန်ကြားရေးမှူး၊ သုတေသနနှင့် ကျမ်းပြုဌာနခွဲ သာသနာရေး ဦးစီးဌာန။ *မြန်မာ့ရိုးရာ ပဋိမာ သိပ္ပံပညာ*။
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

(၄)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့ မောရနိဝါပ ပရိဗိုဇ်အာရာမ်ဝယ် သီတင်းသုံးတော်မူစဉ်-အစ္စန္တနိဋ္ဌ, အစ္စန္တယောဂက္ခေမီ, အဗြဟ္မစာရီ, အစ္စန္တပရိယောသာန, လူ နတ် ဗြဟ္မာတို့ထက် အမြတ်ဆုံးပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ကြောင်း တရားသုံးပါးကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

---

ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အထက်သုတ်ဒေသနာတော် အတိုင်း အမြတ်ဆုံးပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်နိုင်သော ဒုတိယတရားသုံးပါးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

---

ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အထက်သုတ်ဒေသနာတော် အတိုင်း အမြတ်ဆုံးပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်နိုင်သော တတိယတရားသုံးပါးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

---

ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အထက်သုံးသုတ်၌ ဟောတော်မူအပ်ပြီးသော အမြတ်ဆုံးပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်နိုင်သော တရားကိုးပါးနှင့် ဝိဇ္ဇာ, စရဏ နှစ်ပါးဖြည့်စွက်၍ "ခတ္တိယော သေဋ္ဌော ဇနေတသ္မိံ"ဂါထာတော်ဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -အံ၊၁၊၂၉၅။ အံ၊မြန်၊၁၊၃၁၂။ အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၄၃။ အံ၊ဋီ၊၂၊၂၁၈။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ တိကနိပါတ၊ ၃-တတိယပဏ္ဏာသက၊ (၁၄) ၄-ယောဓာဇီဝဝဂ္ဂ၊ ဧကာဒသမသုတ်။
2. ↑  -အံ၊၁၊၂၉၅။ အံ၊မြန်၊၁၊၃၁၃။ အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၄၃။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ ... ဒွါဒသမသုတ်။
3. ↑  -အံ၊၁၊၂၉၅-၆။ အံ၊မြန်၊၁၊၃၁၃။ အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၄၄။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ ... တေရသမသုတ်။
4. ↑  -အံ၊၃၊၅၂၈-၅၃၀။ အံ၊မြန်၊၃၊၅၁၆-၇။ အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၄၄။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ဧကာဒသကနိပါတ၊ ၁-နိဿယဝဂ္ဂ၊ ဒသမသုတ်။
5. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
|  |
| --- |
| **၁၉၅၆** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| နိုဝင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
၁၉၉၀
ဇန်နဝါရီ
ဖေဖော်ဝါရီ
မတ်
ဧပြီ
မေ
ဇွန်
ဇူလိုင်
ဩဂုတ်
စက်တင်ဘာ
အောက်တိုဘာ
နိုဝင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာ

| နိုဝင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၈၃** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| နိုဝင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၈၂** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| နိုဝင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၈၆** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| နိုဝင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၇၅** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| နိုဝင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၅၃** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| နိုဝင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
ကဝါလမိုင်း
----------

ကမ္ဘာဦးအစပိုင်းတွင် ဗေဒင်ကျမ်းဂန်များ၌ အလွန်ကျွမ်းကျင်တတ်မြောက်သော ကဝါလမိုင်း အမည်တွင်သည့် ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး ပေါ်ထွန်းခဲ့သည်။ သူသည် နက္ခတ်ကျမ်း၊ ဗေဒင်ကျမ်းတို့တွင် တစ်ဖက်ကမ်းခပ် တတ်မြောက်သော ဣန္ဒိဝိဒ္ဓ ရသေ့ကြီး ဝင်စားသည်ဟု ဆို၏။ 

ကဝါလမိုင်း၏ ပညာစွမ်းကို စုံစမ်းအံ့သောငှာ သိကြားမင်းသည် လူ၏အသွင်ဖြင့် လူ့ပြည်သို့ ဆင်းသက်လာ၍ ယခုအချိန်၌ သိကြားမင်းသည် အဘယ်အရပ်တွင် ရှိသနည်းဟု ကဝါလမိုင်းအား မေး၏။ ကဝါလမိုင်းသည် သေချာကျနစွာ တွက်ချက်ပြီးနောက် သိကြားမင်းသည် လူ့ပြည်တွင်ရှိကြောင်း အသင်ပင် ဖြစ်ကြောင်း ဟောကြားလေလျှင် များစွာ နှစ်ထောင်းအားရ ရှိလေသည်။ 

တရံရောအခါ အာသီမည်သော ဗြဟ္မာမင်းနှင့် သိကြားမင်းတို့သည် ဗေဒင်ဆိုင်ရာ ပြဿနာ တစ်ခု (သိကြားမင်း နှင့် ဗြဟ္မာမင်းတို့ လူ့ပြည် ပြဿဒါးရက်နှင့် ပတ်သက်၍ အငြင်းအခုံဖြစ်ကြ၏။ သိကြား မင်းက သက္ကရာဇ်ကိုတည်၊ ခုနစ်နှင့်စား၊ သုံးကြွင်းပါက လူ့ပြည် ပြဿဒါး ဟု ဆို၏။ ဗြဟ္မာမင်းကမူ ငါးကြွင်း ပါက လူ့ပြည် ပြဿဒါး ဟု ဆို၏။) အတွက် အငြင်းဖြစ်ပွားကြရာ နောက်ဆုံး၌ လူ့ပြည်မှ ကဝါလမိုင်း ဆရာ၏ အဆုံးအဖြတ် ကို ခံယူပြီးသော် နိုင်သူက ရှုံးသူကို ဦးခေါင်းဖြတ်စတမ်းဟု သဘောတူညီကြသည်။ ကဝါလမိုင်းက သိကြားမင်း၏ အယူအဆ မှန်ကန်ကြောင်း အဆုံးအဖြတ်ပေးလိုက်သည်။ သို့သော် သိကြားမင်းက ဗြဟ္မာမင်း၏ ဦးခေါင်းကို မဖြတ်လိုသောကြောင့် ဗြဟ္မာမင်းက အဓိဋ္ဌာန်ပြုလျှက် မိမိ၏ဦးခေါင်းကို ပြတ်စေ၏။ 

ထိုအခါ သိကြားမင်းသည် ဗြဟ္မာကြီး၏ ကိုယ်တွင် တပ်ဆင်ရန်အတွက် မြောက်အရပ်မှ တွေ့သော သတ္တဝါ တစ်ဦး၏ ဦးခေါင်းကို ဆောင်ယူခဲ့ရန် ကဝါလမိုင်းအား ပြောကြားသည်။ ကဝါလမိုင်းသည် ဝိင်္ဂလဆင်၏ ဦးခေါင်းကို ယူ၍ သိကြားမင်းအား ပေးရာ၌ သိကြားမင်းသည် နတ်ရေစင်ဖြန်း၍ ဗြဟ္မာမင်း၏ ကိုယ်တွင် တပ်ဆင်လိုက်သောအခါ မဟာပိန္နဲနတ် ဖြစ်လာသည် ဟုဆိုသည်။ မဟာပိန္နဲကား နတ်ကြီးငါးပါး အပါအဝင်တည်း။ 

ဗြဟ္မာကြီး၏ ဦးခေါင်းကို သမုဒ္ဒရာတွင် ပစ်သော် ရေခမ်းခြောက်မည်။ ကောင်းကင်သို့ ပစ်တင်လိုက်ပါကလည်း ခုနစ်နှစ်တို့ပတ်လုံး မိုးခေါင်မည်။ မြေပြင်တွင် ပစ်သော် မီးဟုန်းဟုန်းလောင်ကျွမ်းမည်။ ထိုကြောင့် သိကြားမင်းသည် ပြောက္က၊ ရဿကာ အစရှိသော နတ်သမီး ခုနှစ်ဖော်အား ဗြဟ္မာကြီး၏ ဦးခေါင်းကို အလှည့်ကျ ပွေ့ချီထားစေသည်။ နတ်သမီး တစ်ဦးမှ တစ်ဦးသို့ ပြောင်းလွဲပေးသော ကာလမှာ လူတို့အရေအတွက်အားဖြင့် တစ်နှစ်ပြည့် မြောက်သော အချိန်နှင့် ညီမျှလေသည်။ ထိုသို့ပြောင်းလွှဲပေးသည်ကို သက္ကရာဇ်ဦးခေါင်း ပြောင်းသည်ဟု ခေါ်စမှတ်ပြုကာ အတာ သင်္ကြန် ပွဲများ ကျင်းပကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ 

ဤအကြောင်းခြင်းရာများသည် ကျမ်းကြီးကျမ်းခိုင်တို့တွင် မလာရှိချေ။ ရှေးစကားအဖြစ် အဆင့်ဆင့်မှတ်သား ပြောဆိုခြင်းသာ ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် သံဒိဋ္ဌသင်္ကြန်ကျမ်း၊ စကားပြင်သစ်၊ သင်္ကြန်လက်ရိုးနောက်ဆက်တွဲ စသည်တို့၌ ကဝါလမိုင်း တွက်ချက်နည်းဟူ၍ တွက်နည်းတစ်မျိုး တွေ့နိုင်သည်။
ကဝါလမိုင်းသည် နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုသူများ၏ လားရာ လမ်းကြောင်းကိုမူ မတွတ်နိုင်ခဲ့ပေ။

* စကားချပ်။ ။(ယခုခေတ်ကာလ မည်သူမျှ မကိုင်ရဲသော ပြဿနာ အရှုပ်ထုပ်ကြီး ပေါ်လာပါက ဗြဟ္မာမင်း ဦးခေါင်း ဟု တင်စား ခေါ်ဝေါ်ကြသည်ကို ကြားဖူးကြပေလိမ့်မည်။)

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာစွယ်စုံကျမ်းအတွဲ(၁)အပိုင်း(က)
2. ↑  ကိုသင်ကာ ၏ What is Thin Gyan
ဆရာဝန် (ပညာဝန်)
---------------

ဆရာဝန်ဟူသည် ယခုခေတ်တွင် လူနာအား ဆေးဝါးကုသပေးရသည့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များကို ဆိုလိုသော်လည်း မြန်မာမင်းများ လက်ထက်ကမူ ဆရာအား ဝန်အဖြစ်ခန့်ထားခြင်းသာ ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရ၏။

စာသင်ဆရာ ဦးရွှေဖြိုး
--------------------

'အာစရိယ ဂုဏောအန္တတော' ဟူသော ဗုဒ္ဓဘာသာတရားတော်နှင့်အညီ သာသနာ့ဒါယကာ ဘုရင်မင်းမြတ်တို့သည် မိမိတို့ငယ်ရွယ်စဉ်မင်းသားဘဝက စာပေကျမ်းဂန်များ သင်ကြားပြသပေးခဲ့ကြသည့် စာသင်ဆရာများအပေါ် ဘုရင်ဖြစ်လာသောအခါ တစ်နည်းနည်းနှင့် ပြန်လည်ကျေးဇူးပြုတတ်ကြသည်။ အင်းဝမင်းဆက်၏ နောက်ဆုံးဘုရင် မဟာဓမ္မရာဇာဓိပတိမင်း (၁၇၃၃-၁၇၅၂)က သူ၏ စာသင်ဆရာ ဦးရွှေဖြိုးအပေါ် ကျေးဇူးပြုခဲ့ပုံမှာ ထင်ရှားသော သာဓကတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။
မဟာဓမ္မရာဇာဓိပတိမင်းသည် စာသင်ဆရာ ဦးရွှေဖြိုးအား ရာဇနန္ဒဘွဲ့၊ နန္ဒမိတ်ကျော်ထင်ဘွဲ့များဖြင့် အတွင်းဝန်ရာထူး ပေးအပ်ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ သို့သော် စာသင်ဆရာ ဦးရွှေဖြိုး မှာ ဆရာဝန်ဟူ၍ အမည်မထင်ရှားခဲ့ပေ။

ဆရာဝန်ဟူသော ဝေါဟာရ
------------------

ဆေးပညာရပ်ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူဝန်များကို ဆရာဝန်ဟု ခေါ်ဆိုကြခြင်းမှာ မင်းတုန်းမင်းလက်ထက် သမားတော်ဖြစ်သူ ဂျာမန်လူမျိုး ဒေါက်တာမာဖီလ် (Dr.Marfel)အား အစွဲပြု ခေါ်ဆိုကြခြင်းဖြစ်သည်။ မြန်မာတို့က ဒေါ်တာမာဖီလ်အား ဦးမာဘီဟုလည်းကောင်း၊ ဆရာဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ ဆရာမာဘီအား နောင်သစ်တော်ဝန်အရာခန့်အပ်လိုက်သောအခါ ဆရာဝန်ဟူ၍ ခေါ်ဆိုကြပြန်ရာ ယခုအခါ ဆရာဝန်ကို အနောက်တိုင်းဆေးပညာရှင်အဖြစ် မှတ်ယူခေါ်ဆိုကြသည်။

ဆရာဝန်ကြီး ဦးနဲ
---------------

ကုန်းဘောင်ခေတ်လယ်ပိုင်း စစ်ကိုင်းမင်း (ဘကြီးမော်) (၁၈၁၉-၁၈၃၇) လက်ထက် သတိုးသုဓမ္မမဟာ သက်တော်ရှည်ဘွဲ့ခံ ဝန်ကြီးဦးနဲမှာမူ ဆရာဝန်ကြီး အဖြစ်ထင်ရှားခဲ့သည်။ ဦးနဲသည် စစ်ကိုင်းမင်းသားငယ်စဉ်က စာသင်ကြားပေးရသူ စာသင်ဆရာဖြစ်သည်။ မောင်းထောင်သာသနာပိုင်၏ တပည့်ရင်းဖြစ်သူ ဦးနဲမှာ စာပေ၊ ကျမ်းဂန်ဗဟုသုတနှင့် ပြည့်စုံသူ ဖြစ်သည်။ စစ်ကိုင်းမင်းသည် မိမိ၏ ဆရာဝန်ကြီးအား အလွန်ပင်ရိုသေလေးစား၏။ ပြည်ရေးပြည်ရာကိစ္စများကိုလည်း ဆရာဝန်ကြီးနှင့် မပြတ်တိုင်ပင်လေ့ရှိခဲ့သည်။

ဆရာဝန်ထောက်
-----------

မိမိ၏ စသင်ဆရာများအပေါ် ကျေးဇူးသိတတ်ကြသူများထဲတွင် မင်းတုန်းမင်းလည်း ပါဝင်သည်။ မင်းတုန်းမင်းသည် မိမိမင်းသားဘဝက ဆရာဖြစ်ခဲ့ဖူးသူ ဆရာတော်အား လူထွက်စေ၍ ဝန်ကြီးအရာခန့်အပ်ခဲ့ဖူး၏။ ဆရာဝန်ကြီးဟု အမည်မတွင်သော်လည်း မင်းတုန်းမင်းအပေါ် ဩဇာလွှမ်းမိုးနိုင်သူ မင်းဆရာအဖြစ် နေရာပေးခဲ့သည်။ ယင်းဝန်ကြီးမှာ ပခန်းမင်းကြီး ဦးရန်ဝေးပင် ဖြစ်သည်။
သီပေါမင်းသည် ခမည်းတော်မင်းတုန်းမင်းကဲ့သို့ပင် မိမိ ငယ်စဉ်က ပညာသင်းကြားခဲ့သူ နန်းဦးကျောင်းဆရာတော် ဦးဥတ္တမအား လူဝတ်လဲစပြေီး ၂၅ ဧပြီ ၁၈၈၄ တွင် ဝန်ထောက်အရာခန့်အပ်ခဲ့သည်။ နန်းတွင်း အသိုင်းအဝိုင်းက သူ့အား ဆရာဝန်ထောက်ဟူ၍ သိရှိကြ၏။

ပညာဝန်ထောက်
-----------

သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် လောကီဗေဒင် အတက်ပညာရပ်များကို သင်ကြားပြသပေးခဲ့သူ လယ်ကိုင်းမြို့ဝန် ဦးသိုင်းအား ၂၅ ဧပြီ ၁၈၈၄ ခုနှစ်တွင် ဝန်ထောက်အရာခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ပညာသင်ကြားပေးခဲ့သူ ဖြစ်သဖြင့် ဦးသိုင်းအား ပညာဝန်ထောက်ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ ကာနယ်စလေဒင်၏ မှတ်တမ်းတွင်မူ Minister of Education ဟူ၍ ဖော်ပြထား၏။
**ဆရာတော်** ဆိုသည်မှာ မြန်မာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ယဉ်ကျေးမှုတွင် သက်ကြီးဝါကြီး ရဟန်းတော်များ သို့မဟုတ် ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတစ်ကျောင်း၏ ကျောင်းထိုင်ဆရာတော်တို့ကို ရည်ညွှန်းခေါ်ဆိုသော အသုံးအနှုန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ရံဖန်ရံခါတွင် ရိုသေလေးစားမှုဖြင့် **ဆရာတော်ကြီး** ဟူ၍လည်း သုံးစွဲကြသည်။

မြန်မာ ဗုဒ္ဓဘာသာတွင် ဝါတော်အရ များစွာသော အသုံးအနှုန်းများလည်း ရှိသေးသည်။ အောက်ပါတို့ကို ဘုန်းတော်ကြီးများ၏ ဘွဲ့တော်ရှေ့တွင် ထည့်သွင်းအသုံးပြုကြသည်။

* "ဘဒ္ဒန္တ"
* "အရှင်"
* "ရှင်"
* "ဦး"
* "ဦးပဉ္ဇင်း"
* "ဆရာတော်"
* "ဆရာတော်ကြီး"

လူမှုအဖွဲ့အစည်းပေါ် အကျိုးသက်ရောက်မှု
-------------------------------------

သံဃဂိုဏ်းဝင် ဆရာတော်အရှင်သူမြတ်တို့သည် မြန်မာတို့ ၏ ကျေးဇူးရှင်ကြီးများ ဖြစ်ကြပေသည်။ ဆရာတော်တို့၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကြောင့်၊ မြန်မာတို့သည် ဗုဒ္ဓသာသနာ၏ အဆုံး အမ၌တည်၍၊ ဗုဒ္ဓသာသနာကို အခြေခံသော မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု တို့ ထွန်းကားခဲ့ရပေသည်။ မြန်မာတို့သည် ငယ်စဉ်အခါကစ၍ မြန်မာဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများတွင် စာပေသင်ကြားခဲ့ရသည်။ ရှေးခေတ်က ဘုန်းကြီးကျောင်းများဟူသည်မှာ လောကီ လောကုတ္တရာ နှစ်ဖြာသော ပညာဗဟုသုတတို့ကို သင်ကြားပေး ရာဌာနကြီးများ ဖြစ်သည့်အားလျော်စွာ အနောက်ဥရောပနိုင်ငံ တို့တွင် အလယ်ခေတ်ကအစပြု၍ ထွန်းကားခဲ့သော ခရစ်ယန် ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများကဲ့သို့ပင် ပညာရေး၌ အချက်အချာ မဏ္ဍိုင်ကြီးများ ဖြစ်သည်။ ခရစ်ယန်ဘုန်းတော် ကြီးကျောင်း များမှ တစ်စတစ်စ တက္ကသိုလ်ကျောင်းများ ပေါ်ထွန်းလာခဲ့ သည်။ မြန်မာဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများသည်လည်း မြန်မာ ဘုရင်တို့ လက်ထက်တွင် မြန်မာ့တက္ကသိုလ်ကျောင်းကြီးများ ဖြစ်ကြသည်။ ထိုသို့ တက္ကသိုလ်နှင့်တူသော မြန်မာဘုန်းတော် ကြီးကျောင်းများ၌ ငယ်စဉ်ကစ၍ ပညာသင်ကာ ကြီးပြင်းရ သော မြန်မာတို့သည် ဗုဒ္ဓအယူဝါဒ၌ ရိုသေကိုင်းညွတ်ရုံမျှမက သေး၊ ဗုဒ္ဓသာသနာကို အခြေခံသော ယဉ်ကျေးမှုဓလေ့ထုံးတမ်း တို့ကိုလည်း ခိုင်မာစွာ ထူထောင်နိုင်ခဲ့သည်။

ဘုန်းကြီးကျောင်း ပညာသင်ကြားရေးသည် လောကီလော ကုတ် နှစ်ဝယှဉ်၍ သင်ကြားပေးသောစနစ် ဖြစ်ခြင်းကြောင့်၊ မြန်မာတို့၌ စာပေအမွေအနှစ်နှင့် အခြားသော သုခုမနှင့် ဗိသုကာဆိုင်ရာ အနုပညာ အမွေအနှစ်တို့သည် သားစဉ်မြေး ဆက် အစဉ်မပျက် တည်ရှိခဲ့လေသည်။ အဆက်ဆက်သော ဆရာတော်များသည် ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ၏ ပါဠိပိဋကတော်များကို နိဿယပြန်အားဖြင့်၎င်း၊ စကားပြေဖြင့်၎င်း၊ ပျို့ကဗျာလင်္ကာ စသည် တို့ဖြင့်၎င်း၊ အများအပြား ပြန်ဆိုရေးသားတော်မူခဲ့ကြ သည်။ နှောင်းလူဖြစ်သော လူပုဂ္ဂိုလ်၊ ရဟန်းပုဂ္ဂိုလ် အသီးသီး တို့သည်လည်း ယင်းတို့ကို ဖတ်ရှုလေ့လာ၍၊ စာပေအစဉ်ကို မပြတ်စေရဘဲ ထပ်မံဆက်လက် ရေးသားကြပြန်သည်။ ဤ နည်းဖြင့် မြန်မာစာပေ အစဉ်အလာသည် ဆက်ကာဆက်ကာ တိုးတက်ပြန့်ပွား လာလေရာ ယခုခေတ်အထိ မြန်မာကဝိစာဆို ပုဂ္ဂိုလ်များ၊ ကျမ်းပြုဆရာများ၊ စာရေးဆရာများသည် ဆက် လက်ထွန်းကား လျက်ရှိလေသည်။

ထို့ပြင် 'အလိမ္မာစာမှာရှိ'ဟူသောစကားပုံအရ၊ ဆရာတော် များကထားခဲ့သော စာအမွေအနှစ်တို့ကြောင့်၊ မြန်မာတို့သည် လူမှုရေးရာတို့၌ လိမ္မာကျွမ်းကျင်လာကြရသည်။ ထို လူမှုရေး အခြေခံတို့ဖြင့်လည်း မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု အဆောက်အအုံကို ခိုင်မြဲအောင် ထူထောင်၍၊ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်နိုင်ခဲ့ကြလေ သည်။ ထိုမျှ မကသေး၊ ဆရာတော်များ၏ သမ္ပဒါတရား လေးပါး အဆုံးအမတို့ကြောင့် မြန်မာတို့၏ စီးပွားရေးသည် လည်း ညီညွတ်မျှတသော စီးပွားရေးဖြစ်ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  A Glossary of Pali and Buddhist Terms။ Access to Insight (December 17, 2013)။  August 21, 2019 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄)
၂၀၀၁
ဇန်နဝါရီ
ဖေဖော်ဝါရီ
မတ်
ဧပြီ
မေ
ဇွန်
ဇူလိုင်
ဩဂုတ်
စက်တင်ဘာ
အောက်တိုဘာ
နိုဝင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာ

| နိုဝင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
**ငှက်စိမ်း** ပါဏဗေဒအခေါ်၌ 'ကလိုရော့ဆစ် အော်ရီဖရွံပရီဒီး' အမည် 
ရှိသော ငှက်စိမ်းသည် အလျား ၇ ၁/၂ လက်မခန့် ရှိသည်။ 
ငှက်ဖိုမေးစေ့သည် မည်းနက်၍ လည်းချောင်းတဝိုက်တွင် ရွှေဝါ 
ရစ် မရှိချေ။ ထိုငှက်စမ်းသည် ထူးဆန်းအံ့ဩ ကောင်းလောက် 
အောင် အခြားငှက်များ၏အော်မြည်သံကို အတုခိုး၍ အော်မြည် 
နိုင်သည်။ ယင်းသို့ အော်မြည်နေသည့်ကြား ထဲမှာပင် အလွန် 
သာယာစွာလည်း ကြွေးကြော်တတ်သေးသည်။
ဤငှက်စိမ်းသည် သစ်ပင်ထိပ်ဖျား၌ အနေများ၍ တစ်ခါ 
တစ်ရံ၌သာ မြေသို့ ဆင်းလာတတ်သည်။ ဖူးပွင့်နေသော 
လက်ပံပင်များ၌ ကျက်စားလေ့ရှိသည်။ ငှက်စိမ်း၏ အစာမှာ 
ပိုးကောင်၊ မွှားကောင်၊ သစ်စေ့၊ သစ်သီး ပန်းပွင့်ဆံများ 
ဖြစ်သည်။
ဤငှက်စိမ်းကို အရှေ့တိုင်းနိုင်ငံများတွင် အနှံ့အပြား တွေ့ရ 
သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကွင်းပြင်များနှင့် ပေ ၄ဝဝဝ အထိ 
မြင့်သော တောင်ကုန်းများ၌ တွေ့ရသည်။ 
ပါဏဗေဒအမည် 'ကလိုရော့ဆစ် ကိုချင်ချိုင်နစ်ဆစ်ကို 
ချင်ချိုင်ဆစ်' ဟုခေါ်သော ငှက်စိမ်းတစ်မျိုးကိုလည်း မြန်မာနိုင်ငံ 
၌ တွေ့ရသည်။ ထိုငှက်စိမ်းသည် မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့အပြားတွင် 
မြေပြန့်သစ်တောများ၌၎င်း၊ တောင်ခြေများ၌၎င်း နေထိုင်သည် 
ဟု ထင်ရသည်။
ဤငှက်စိမ်းသည် အလျား ၇ လက်မခန့်ရှိသည်။ ငှက်ဖို 
၏ လည်ချောင်းသည် မည်းနက်၍ ငှက်မ၏ လည်ချောင်းသည် 
စိမ်းပြာရောင်ရှိသည်။ ငှက်ဖိုတွင် မျက်စိမှ လည်တံကို ပတ်နေ 
သော အဝါရစ် မရှိချေ။ အလေ့အကျင့်တွင်၎င်း၊ အစာတွင်၎င်း 
အခြားငှက်စိမ်းများနှင့် တူသည်။ အလွန်သာယာစွာ မြည်ကြွေး 
တတ်သောငှက် ဖြစ်သည်။

ပုံများ
-------

* feeding at Jayanti in Buxa Tiger Reserve in Jalpaiguri district of West Bengal, India.feeding at Jayanti in Buxa Tiger Reserve in Jalpaiguri district of West Bengal, India.
* feeding at Jayanti in Buxa Tiger Reserve in Jalpaiguri district of West Bengal, India.feeding at Jayanti in Buxa Tiger Reserve in Jalpaiguri district of West Bengal, India.
* at Jayanti in Buxa Tiger Reserve in Jalpaiguri district of West Bengal, India.at Jayanti in Buxa Tiger Reserve in Jalpaiguri district of West Bengal, India.
* at Jayanti in Buxa Tiger Reserve in Jalpaiguri district of West Bengal, India. at Jayanti in Buxa Tiger Reserve in Jalpaiguri district of West Bengal, India.
* at Jurong BirdPark, Singapore at Jurong BirdPark, Singapore

ကိုးကား
-------

1. ↑  BirdLife International (2012). "*Chloropsis aurifrons*". *IUCN Red List of Threatened Species* **2012**. IUCN. old-form url
2. ↑   မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃)
၁၉၉၆
ဇန်နဝါရီ
ဖေဖော်ဝါရီ
မတ်
ဧပြီ
မေ
ဇွန်
ဇူလိုင်
ဩဂုတ်
စက်တင်ဘာ
အောက်တိုဘာ
နိုဝင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာ

| နိုဝင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
၂၀၀၄
ဇန်နဝါရီ
ဖေဖော်ဝါရီ
မတ်
ဧပြီ
မေ
ဇွန်
ဇူလိုင်
ဩဂုတ်
စက်တင်ဘာ
အောက်တိုဘာ
နိုဝင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာ

| နိုဝင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
**ဟာရမ်** (ပါရှန်း: حَرَام‎‎) သည် အာရပ်ဘာသာအရ တားမြစ်သည့်အရာဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဘုရားသခင်က တားမြစ်သော အပြုအမူ အလုပ်အဆောင်တို့ကို ဟာရမ်အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ အစ္စလာမ္မစ်ပညတ်တော် ၅ ပါးတွင် တပါးအဝင်အပါဖြစ်ပြီး လူသားတို့၏ သက်ဝင်ယုံကြည်မှုအတွက် မှတ်ကျောက်တခုပင်တည်း။ 

ဟာရမ်ဖြစ်စေသော အပြုအမူအလုပ်အဆောင်ကို ဘာသာရေးစာအုပ်များ၊ ကိုရန်ကျမ်းတို့တွင် ဖော်ပြထားသည်။ ဟာရမ်ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ထားသောအရာကို ရည်ရွယ်ချက်ကောင်းဖြင့်ဖြစ်စေ၊ စေတနာသန့်သန့်ဖြင့်ဖြစ်စေ လုပ်ဆောင်သည်ဟူ၍ သွေဖည်ခွင့်မရှိ။  စီရင်ချက်နေ့တွင် ဟာရမ်သည် မြေဆွဲအားအဖြစ်ပြောင်းလဲကာ ဂျန္နက် (ငရဲ) သို့ ဆွဲချမည့်အလေးတုံး ဖြစ်လာမည် ဟူ၏။ သို့သော် ဘာသာရေးကျောင်းအလိုက် မည်သည်က ဟာရမ်ဖြစ်သည်၊ မည်သည်က မဖြစ်၊ အတိမ်အနက် ကွဲသေးသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  Adamec, Ludwig (2009). *Historical Dictionary of Islam, 2nd Edition*. Lanham: Scarecrow Press, Inc. p. 102.
2. ↑  Al-Qardawi, Yusuf (1999). *The Lawful and the Prohibited in Islam*. American Trust Publications. p. 26.
3. ↑  The Palgrave Handbook of Spirituality and Business – p. 142, Professor Luk Bouckaert, Professor Laszlo Zsolnai – 2011
၂၀၀၅
ဇန်နဝါရီ
ဖေဖော်ဝါရီ
မတ်
ဧပြီ
မေ
ဇွန်
ဇူလိုင်
ဩဂုတ်
စက်တင်ဘာ
အောက်တိုဘာ
နိုဝင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာ

| နိုဝင်ဘာလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ |  |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
အင်းဂမုန်းတွင် အဖို အမ နှစ်မျိုးရှိကာ လူသိများသော ဂမုန်းပင် တမျိုး ဖြစ်သည်။ နေပူရှိန်ကို မခံနိုင်၊ အပူရှိန်များလျှင် ညှိုးခြောက် သေဆုံးတတ်သည့်အတွက် အင်းဂမုန်းပင်များကို အရိပ်တွင် ထားရှိရသည်။ စိုက်ပျိုးသူကို ကျန်းမာရေး ကောင်းမွန်၍ ပစ္စည်းဥစ္စာ တိုးတက်စေသည်၊ အရောင်းအဝယ် ကောင်း၍ လာဘ်ရွှင်ကာ အလုပ်အကိုင် အကြံအစည် အောင်စေသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။

အဖို
----

ပိန်းရွက်နှင့် တူ၍ အစိမ်းရင့်ရောင် ကတ္တီပါကဲ့သို့ နက်မှောင်သည်။ အလယ်ဗဟို ညှာရင်းထိပ်မှ ရွက်ဖျားထိလည်းကောင်း၊ ရွက်ရင်းစွန်း နှစ်ခု၏ အဖျားထိလည်းကောင်း အဖြူရောင် အကြောကြီး ထင်ရှားသည်။ အကြော၏ ဝဲယာတွင် ရွက်နှုတ်ခမ်း အနားတိုင်အောင် နံတကူကဲ့သို့ အဖြူကြောင်းခွဲများ အကန့် အကန့်လိုက် သွယ်တန်းနေသည်။ အရွက်နားတလျှောက် ငွေချည် ကွပ်ထားသကဲ့သို့ အဖြူရောင် အတွန့်အခွေများ လှပစွာ ရှိသည်။ အရွက်အောက်ဘက် မျက်နှာသည် ကတ္တီပါ အညိုရောင် ရှိ၍ အကြောများ ယှက်နေသည်။ ပင်ညာရိုးတံမှာ အဖျားတွင် စိမ်း၍ အရင်းတွင် နီညိုရောင် ရှိသည်။ အမြစ်ခေါင်းသာ ရှိ၍ ဥကျသော အပင်မျိုး မဟုတ်ချေ။

အမ
--

ပိန်းရွက်နှင့် တူသော်လည်း ဝန်းဝိုင်းခြင်း မရှိ၊ မြားဦးသဏ္ဌာန် အလျားရှည်သည်။ အဖိုပင်ကဲ့သို့ပင် အလယ်ကြောနှင့် အကြောခွဲ ရှိသော်လည်း ငွေရောင် အနားမကွပ်ချေ။ အစိမ်းရင့်ရောင် အရွက်များမှာ မတောက်ပ။ အစိမ်းနုရောင် ရိုးတံတွင် အစက်အပြောက်ကလေးများ ပါသည်။ အမြစ်ခေါင်းသာ ရှိ၍ ဥမရှိချေ။

ကိုးကား
-------

1. ↑  ထက်မင်းကျော်စွာ (ဇူလိုင် ၂၀၀၀)။ *လူနတ်ချစ်ခင်စေသည့် အင်းဂမုန်း*။ နက္ခတ္တရောင်ခြည်။ p. ၂၀၅။