recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
ဒေသအခေါ် **စွေ့ငှက်** သို့မဟုတ် **ဇွေ့ငှက်** (**White-throated babbler** (သိပ္ပံအမည် - *Turdoides gularis*)) သည် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတောင်ပိုင်းတွင် အတွေ့ရများသည်။ အထူးသဖြင့် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး နှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး အောက်ပိုင်းတွင် တွေ့ရှိရသည်။ သာမန်အားဖြင့် အမြင့်ပေ ၁၂၀၀ ပေအောက်တွင် တွေ့ရှိရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၌သည် တွေ့ရသည့် **မြန်မာ့ဒေသရင်းငှက်မျိုးစိတ်**ဖြစ်သည်။

၁ဝ လက်မခန့်ရှိ၍၊ အမြီးတစ်ခုတည်းကပင် ၅ ၁/၂လက်မ ရှည်သည်။ အမွှေးအတောင်များသည် သေသပ်ခြင်းမရှိချေ။ လည်တံနှင့် ရင်အုပ်တို့သည် ဖြူ၏။ အခြားအစိတ် အပိုင်းတို့၏ အရောင်မှာ ညိုသည်။ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းရှိ မြို့ရွာများတွင် တွေ့နေကျ ငှက်မျိုးဖြစ်သည်။ ဇွေ့ငှက်သည် ၆ ကောင်မှ ၇ ကောင်ထိ စုဝေးကာသွားလာနေထိုင်တတ်သဖြင့် 'ညီအမခုနစ်ဖော်'ဟုလည်း တင်စားခေါ်လေ့ ရှိကြသည်။

ထိုငှက်သည် အမြဲဆူညံတတ်၏။ ချစ်-ချစ် ဟု မြည်သံပြုပြီးနောက်၊ တုန်သံတစ်မျိုးကိုပြုတတ်သည်။ ထို့အပြင် ပျံသန်းနေစဉ် ထူးဆန်းကျယ်လောင်သော တုန်သံတစ်မျိုးကို ပြုလုပ်တတ်သည်။ ထိုငှက်သည် အအုပ်အသင်းဖွဲ့ကာ ကျက်စားတတ်၏။ အမြီးကို မြှောက်တုံချတုံ ပြုလုပ်၍၊ ခုန်ဆွခုန်ဆွသွားကာ၊ အစာကို လိုက်လံရှာဖွေသည်၊ ပျံသန်းသည့်အခါ တစ်ရှိန်ထိုးပျံတက်ပြီးလျှင် အမြီးကို ယပ်တောင်သဖွယ် ဖြန့်ထားတတ်သည်။

ထိုငှက်သည် လမ်းနံဘေး၌လည်း‌ကောင်း၊ ဥယျာဉ်များ၊ ခြံများအတွင်း၌လည်းကောင်း သစ်ရွက်ခြောက်များကို လှန်လှော်၍ ပိုးမွှားများကို ရှာဖွေစားသောက်တတ်သဖြင့် စိုက်ပျိုး ရေးသမားများအတွက် 
အလွန်အသုံးဝင်သော ငှက်ဖြစ်လေသည်။ ထို့ကြောင့် ထိုငှက်များကို မောင်းနှင်မပစ်ဘဲ၊ မိမိတို့အနီးအပါး၌နေစေရန် ဆောင်ရွက်ပေးသင့် ပေသည်။

ဇွေ့ငှက်၏သားပေါက်ချိန်မှာ ဧပြီလမှ ဇွန်လအလယ်အထိ ဖြစ်သည်။ အသိုက်များကို ချုံဖုတ်ခပ်နိမ့်နိမ့် သို့မဟုတ် ကျူတော၊ ကိုင်းတော၊ မြက်ဖုတ်များထဲတွင် မြက်၊ ကျူရွက်၊ ကိုင်းရွက်များဖြင့် ဖြစ်ကတတ်ဆန်း လုပ်တတ်သည်။ များသောအားဖြင့် တမြုံလျှင် ၃ ဥမှ ၄ ဥထိရှိသည်။ ဥခွံများမှာ ပြာလဲ့ချောမွှတ်သည်။ ဇွေ့ ငှက်ကို မြန်မာနိုင်ငံ၌သာ တွေ့ရသည်။ ဇွေ့ငှက်ကို စွေ့ငှက်ဟူ၍လည်း ရေးထုံးရှိ၏။ စင်စစ် ဇွေ့ငှက်ဟုရေးသည်မှာ စွေ့ငှက် အသံထွက်အတိုင်း ရေးခြင်းမျှသာဖြစ်၏။

ကိုးကား
-------

1. ↑  BirdLife International (2012). "*Turdoides gularis*". *IUCN Red List of Threatened Species* **2012**. IUCN. old-form url
2. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄)
|  |
| --- |
| **၁၉၄၉** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| မေလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၁၃** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| မေလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၄၀** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| မေလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
**ဃနာနို့ဆွမ်း**ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားသည် ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူ 
မည့်နေ့တွင် သူကြွယ်သမီး သုဇာတာသည် ဘုရားရှင်အား 
ဃနာနို့ဆွမ်းကို ဆက်ကပ်လှူဒါန်းလေသည်။ ရှေးရှေးသော 
ဘုရားတို့၌လည်း ဤနည်းတူစွာ ဃနာနို့ဆွမ်းကို အလှူခံရစမြဲ 
ဖြစ်၏။ ဃနာနို့ဆွမ်းဟူသော ဝေါဟာရတွင် 'ဃနာ'သဒ္ဒါသည် 
အစိုင်အခဲကို ဟောပေသည်။ ပါဠိဘာသာအားဖြင့် ဃနာနို့ဆွမ်း 
ကို ပါယာသဟုခေါ်သည်။ သုဇာတာနှင့် ဃနာနို့ဆွမ်း၏
အကြောင်းကို အပဒါန်အဋ္ဌကထာ၌ ဖော်ပြပါရှိပေသည်။ 
သုဇာတာသည် ဃနာနို့ဆွမ်းကို ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား 
အလောင်းတော်အား လက်ကပ်လှူဒါန်းခဲ့သည့် အကြောင်းကား 
ဤသို့ဖြစ်လေသည်။

ဥရုဝေလတော၏အနီး သေနနိဂုံး၌ မဟာသေနအမည်ရှိသော 
သူကြွယ်၏သမီး သုဇာတာသည် အရွယ်သို့ရောက်သောအခါ 
တစ်ခုသော ညောင်ပင်ရင်းသို့ကပ်၍ 'ကျွန်ုပ်သည် အမျိုးတူ 
သော ယောက်ျားနှင့် ပေါင်းဖက်ရ၍ သားဦးယောက်ျားရပါက 
ညောင်စောင့် ရုက္ခစိုးအား တစ်နှစ်လျှင် တစ်သိန်းသော ဥစ္စာ 
တို့ကို စွန့်၍ ပူဇော်ပါမည်'ဟု ကတိထား၍ ဆုတောင်း၏။ 
တောင်းသည့်အတိုင်းပြည့်လေသော် ရုက္ခစိုးနတ်အား ပူဇော်ရန် 
နို့ဆွမ်းကို စီမံ၏။ မဏိကုဏ္ဍလဝတ္ထုအရ နို့ဆွမ်းကိုစီမံပုံမှာ 
နွားမ ၁၀၀၀ ကို နွယ်ချိုတောမှာကျောင်း၍ ထို ၁၀၀၀ သော 
နွားမတို့၏ နို့ရည်ကို နွားမ ၅၀၀ အား တိုက်၏။ တစ်ဖန် 
ထိုနွားမတို့၏ နို့ရည်ကို ၂၅၀ သော နွားမတို့ကို တိုက်၏။ 
ဤသို့ဖြင့် ၂၅၀ သော နွားမတို့၏ နို့ရည်ကို ၁၂၅ သော 
နွားမမှာ တိုက်၊ ၁၂၅ သော နွားမတို့၏နို့ရည်ကို ၆၄ ကောင် 
သော နွားမတို့မှာတိုက်၊ ၆၄ ကောင်သော နွားမတို့မှ နို့ရည်ကို 
နွားမ ၃၂ ကောင်မှာတိုက်၊ နွားမ ၃၂ ကောင်မှ နို့ရည်ကို 
နွားမ ၁၆ ကောင်မှာတိုက်ပြီး၊ ထိုနွားမ ၁၆ ကောင်မှ နို့ရည် 
ကို နွားမ ၈ ကောင်မှ တိုက်သည်။ ထို ၈ ကောင်သော နွားမ 
တို့မှ နို့ရည်ကို ခံယူ၍ ထူးကဲမွန်မြတ်သော အရသာဖြင့် ပြည့် 
စုံသည့် ဃနာနို့ဆွမ်း ချက်လေသည်။

ဇိနတ္ထပကာသနီကျမ်း၌မူကား နို့ဆွမ်းစီမံပုံကို ဤသို့ပြဆို 
ထား၏။ ၁၀၀၀ သောနွားမတို့ကို ၅ စုပြုပြန်၍ ၈၀၀ သော 
နွားတို့၏ နို့ရည်ကို ၂၀၀ သော နွားတို့၌ တိုက်သည်။ ထို ၂၀၀ ကို ၅ စုပြုပြန်၍ ၁၆၀ သော နွားတို့၏ နို့ရည်ကို 
၄၀ သော နွားတို့၌ တိုက်သည်။ ထို ၄၀ ကို ၅ စုပြုပြန်၍ ၄ 
စုသော နွားတို့၏ နို့ရည်ကို ၈ ခုသော နွားမတို့၌ တိုက်သည်။ 
ထို ၈ ခုသော နွားတို့၏နို့ရည်ကို ဃနာနို့ဆွမ်းချက်သည်ဟူ၍ 
လာရှိလေသည်။

ယင်းတို့ ထူးမြတ်သောနို့ဃနာကိုချက်ပြီးမှ အသပြာ 
တစ်သိန်း ထိုက်သော ရွှေခွက်တွင်ထည့်၍ သုဇာတာသည် 
ရုက္ခစိုးအား ပူဇော်ရန် ညောင်ပင်သို့လာ၏။ ထိုနေ့သည် 
မဟာသက္ကရာဇ် ၁၀၃ ခု ကဆုန်လပြည့်နေ့ ဖြစ်၏။ ဘုရား 
လောင်းသည် တယ့်တယ်သော အသရေဖြင့် ညောင်ပင်ရင်းတွင် 
စံတော်မူသည်ကို သုဇာတာမြင်လျှင် အထူးကြည်ညိုသောစိတ် 
ဖြင့် ဃနို့ဆွမ်းကို ရွှေခွက်နှင့်တကွ ပူဇော်၏။ ဘုရားလောင်း 
သည်လည်း ရွှေခွက်နှင့်တကွပင် အလှူခံယူတော်မူ၏။
သုဇာတာ သူကြွယ်သမီး ပူဇော်သော ဃနာနို့ဆွမ်းကို ဘုန်းပေး 
ပြီးသည့် အရုဏ်တက်တွင် ဂေါတမဘုရားလောင်းသည် 
လောကသုံးပါး၏ အထွတ်အထိပ်ဖြစ်သော ဘုရားမြတ်စင်စစ် 
အဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူလေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃)
|  |
| --- |
| **၁၉၃၄** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| မေလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၀၈** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| မေလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၂၇** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| မေလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၄၈** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| မေလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| **၁၉၂၆** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |



| မေလ |
| --- |
| ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ |
| ၈ | ၉ | ၁၀ | ၁၁ | ၁၂ | ၁၃ | ၁၄ |
| ၁၅ | ၁၆ | ၁၇ | ၁၈ | ၁၉ | ၂၀ | ၂၁ |
| ၂၂ | ၂၃ | ၂၄ | ၂၅ | ၂၆ | ၂၇ | ၂၈ |
| ၂၉ | ၃၀ | ၃၁ |  |  |  |  |

(၁) ရက်
-------

* 
*

(၂) ရက်
-------

* 
*

(၃) ရက်
-------

* 
*

(၄) ရက်
-------

* 
*

(၅) ရက်
-------

* 
*

(၆) ရက်
-------

* 
*

(၇) ရက်
-------

* 
*

(၈) ရက်
-------

* 
*

(၉) ရက်
-------

* 
*

(၁၀) ရက်
--------

* 
*

(၁၁) ရက်
--------

* 
*

(၁၂) ရက်
--------

* 
*

(၁၃) ရက်
--------

* 
*

(၁၄) ရက်
--------

* 
*

(၁၅) ရက်
--------

* 
*

(၁၆) ရက်
--------

* 
*

(၁၇) ရက်
--------

* 
*

(၁၈) ရက်
--------

* 
*

(၁၉) ရက်
--------

* 
*

(၂၀) ရက်
--------

* 
*

(၂၁) ရက်
--------

* 
*

(၂၂) ရက်
--------

* 
*

(၂၃) ရက်
--------

* 
*

(၂၄) ရက်
--------

* 
*

(၂၅) ရက်
--------

* 
*

(၂၆) ရက်
--------

* 
*

(၂၇) ရက်
--------

* 
*

(၂၈) ရက်
--------

* 
*

(၂၉) ရက်
--------

* 
*

(၃၀) ရက်
--------

* 
*

(၃၁) ရက်
--------

* 
*

ကိုးကား
-------
|  |
| --- |
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|  |
| သမိုင်း
* ဗုဒ္ဓဝင်
* ဂေါတမဗုဒ္ဓ
* သင်္ဂါယနာများ
 |
| ဓမ္မ
* သစ္စာလေးပါး
* ခန္ဓာငါးပါး

* အနိစ္စ
* ဒုက္ခ
* အနတ္တ

* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
* မဇ္ဈိမပဋိပဒါ
* သုညတ

* ကံ
* သံသရာ
* ၃၁-ဘုံ
 |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ
* တိပိဋက
* ပိဋကတ် သုံးပုံ
	+ ဝိနည်းပိဋကတ်
	+ သုတ်ပိဋကတ်
	+ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်
 |
| ကျင့်စဉ်များ
* ရတနာသုံးပါး
	+ ဗုဒ္ဓ
	+ ဓမ္မ
	+ သံဃာ
* သီတင်းသီလ
	+ ငါးပါးသီလ
	+ ရှစ်ပါးသီလ
	+ ကိုးပါးသီလ
* ပါရမီ
* သမထ
* ဝိပဿနာ
* သတိပဋ္ဌာန်
* ဓုတင်
* ကမ္မဋ္ဌာန်း
* ဒုက္ကရစရိယာ
 |
| နိဗ္ဗာန်
* ပုထုဇဉ်
* ကိုရင်
* ရဟန်း
* သောတာပန်
* သကဒါဂါမ်
* အနာဂါမ်
* ရဟန္တာ
* ဧတဒဂ်
* ဘုရား
 |
| Traditions
* ထေရဝါဒ
* မဟာယာန

* တန္တရ
* တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
 |
| နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကိုရီးယား
* ဂျပန်
* တရုတ်
* တိဗက်
* ထိုင်း
* ထိုင်ဝမ်
* ဗီယက်နမ်
* ဘူတန်
* မြန်မာ
* မွန်ဂိုးလီးယား
* ရုရှား
* လာအို
* သီရိလင်္ကာ
* အိန္ဒိယ
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

**ဌိတနိသိန္န, ပစ္ဆတောဂစ္ဆန္တီ. ဥပ္ပထေနဂစ္ဆန္တီ သိက္ခာပုဒ်များ** **(ပါဒုကဝဂ်)**

  

ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် ဂိလာန မဟုတ်သော—

ထိုင်နေသူအား မိမိတို့က မတ်မတ်ရပ်လျက် တရားဟောကြကုန်၏၊ [ထိုင်ခြင်းနှင့် ရပ်ခြင်းတွင် ရပ်ခြင်းက အောက်တန်းကျ၏၊ ထိုကြောင့် အကဲ့ရဲ့ခံရ၏။ 

ရှေ့ကသွားသူအား မိမိတို့က နောက်မှလိုက်လျက် တရားဟောကြကုန်၏။ 

လမ်း၌သွားနေသူအား မိမိတို့က လမ်းဘေးမှသွားလျက် တရား ဟောကြဟုန်၏။ 

ထိုအပြုအမူကို အခြားရဟန်းများက မနှစ်သက်ကြသဖြင့် ကဲ့ရဲ့ကြပြီးလျှင် ဘုရားရှင်အား တိုင်တန်း လျှောက်ထား ကြသောကြောင့် တားမြစ်တော် ပြီးနောက် ဂိလာနဖြစ်နေလျှင် ဟောခွင့်ပြုတော်မူကာ—

"န ဌိတော နိသိန္နဿ အဂိလာနဿ...၊ 

န ပစ္ဆတော ဂစ္ဆန္တော ပုရတော ဂစ္ဆန္တဿ အဂိလာနဿ...၊ 

န ဥပ္ပထေန ဂစ္ဆန္တော ပထေန ဂစ္ဆန္တဿ အဂိလာနဿ ဓမ္မံ ဒေသေဿာမီတိ သိက္ခာ ကရဏီယာ"။ ဟု ဤသိက္ခာပုဒ် ၃-ပါးကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။

မြန်မာပြန်
----------

"မိမိကပ်လျက် ထိုင်နေသော ဂိလာနမဟုတ်သူအား...

မိမိက နောက်မှလိုက်လျက် ရှေ့ကသွားသော ဂိလာန မဟုတ်သူအား... 

မိမိက လမ်းမဟုတ်သော လမ်းဘေးမှ လိုက်လျက် လမ်းကသွားနေသော ဂိလာန မဟုတ်သူအား တရားမဟောအံ့"ဟု အလေ့အကျင့်ကိုပြုရမည်။ [ "တရား" ဟု လာသမျှ၌ ပါဠိတော် အဋ္ဌကထာ တရားကိုသာ ဆိုလိုသည်၊ မြန်မာဘာသာ စသည်ဖြင့် ပြောလျှင် အာပတ်မသင့်။]

ဤတွင်တရားဟောမှုနှင့်ဆိုင်သော သိက္ခာပုဒ်များပြီး၏။

ကိုးကား
-------

1. ↑  အရှင်ဇနကာဘိဝံသ (၁၉၉၆)။ *ဘုရားဥပဒေတော်ကြီး*။
ကရင် အမျိုးသား တော်လှန်ရေး ခေါင်းဆောင်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စောဘိုမြ
**စောဘိုမြ** သည် ကရင်လူမျိုး အမျိုးသား တော်လှန်ရေး ခေါင်းဆောင်ကြီး ဖြစ်ပြီး ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာထူးအဆင့် အထိရရှိသည်။

ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စောဘိုမြသည် ဖာပွန်ခရိုင် ကျောက်ကြီးမြို့နယ် ထီးမူးခီး ကျေးရွာမှာ အဖ စောဂယ် နှင့် အမိ နော်ဒါးဆဲ တို့က ၁၉၂၇ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂ဝ ရက်နေ့မှာ မွေးဖွား ခဲ့သည်။ မွေးချင်း မောင်နှမ ၁၂ ယောက် ရှိသည့်အနက် ၁ဝ ယောက်မြောက်သား ဖြစ်သည်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလမှာ ဆရာမ နော်လားဖိုးနှင့် လက်ထပ်ပြီး စောနေကော်၊ စောနယ်ဒါးမြ၊ နော်အဲလစ်၊ မိစိုး၊ မော်တူးလူး၊ စောနေစိုးမြ၊ နော်ဂျဲ စတဲ့ သားသမီး ၇ ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။

ကရင့် တော်လှန်ရေး စတင်ချိန် ၁၉၄၉ ခုနှစ် ကတည်းက ပါဝင် လာခဲ့တဲ့ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စောဘိုမြဟာ လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေးကို ၅၇ နှစ် နီးပါး ဆင်နွှဲခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ဟန်ပန် ကင်းရှင်းပြီး ကိုယ့်ယုံကြည်ချက်ကို ရိုးရိုးသားသား ဆုပ်ကိုင်ထားတဲ့ တိုင်းရင်း တော်လှန်ရေး ခေါင်းဆောင် တစ်ဦးအဖြစ် တိုင်းရင်းသားနဲ့ ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့အစည်းတွေက လူတွေက လက်ခံထားသူ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။

၁၉၇၆ ခုနှစ်မှ ၂ဝဝဝ ပြည်နှစ် အထိ ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး (KNU) ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ဆောင်ရွက် နေစဉ် အတွင်း KNU စစ်ဦးစီးချုပ် တာဝန်ကိုလည်း ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။ ၂ဝဝဝ ခုနှစ်တွင် ကျင်းပသည့် ကေအဲန်ယူ (၁၂) ကြိမ်မြောက် ပါတီ ကွန်ဂရက် မှာတော့ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စောဘိုမြဟာ ဒုဥက္ကဋ္ဌနဲ့ ကာကွယ်ရေးရာ ဌာနကြီးမှူး အဖြစ် ပြန်လည် ရွေးကောက် တင်မြောက် ခံရသည်။

မိခင် KNU အဖွဲ့အစည်း တာဝန်များ အပြင် အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ တပ်ပေါင်းစု (NDF) မှာ ၁၉၇၇ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၇ ခုနှစ် အထိ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန် ယူခဲ့ပြီး၊ မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား ကောင်စီ (NCUB) နဲ့ မြန်မာပြည် ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ် အဖွဲ့ချုပ် (DAB) စတဲ့ အဖွဲ့အစည်း တွေမှာလည်း ၁၉၉၁ မှ ၂ဝဝ၄ ခုနှစ် အထိ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကို ထမ်းဆောင် ခဲ့ပါတယ်။ ၂ဝဝ၆ ခုနှစ် (ကွယ်လွန်ချိန်) အထိ နာယကကြီး အဖြစ် တာဝန် ယူခဲ့သလို KNU ကာကွယ်ရေး ဌာနကြီးမှူး တာဝန်ကိုလည်း ထမ်းဆောင် သွားခဲ့သည်။

ကရင့် တော်လှန်ရေး ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စောဘိုမြဟာ ၂ဝဝ၆ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၄ ရက်နေ့ မနက် ၂ နာရီ အချိန်က မဲဆောက်မြို့ ဖာဝေါ့ ပုဂ္ဂလိက ဆေးရုံကြီးမှာ ဆီးချို၊ နှလုံး စတဲ့ ရောဂါများဖြင့် ကွယ်လွန် သွားခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စောဘိုမြဟာ ကွယ်လွန်ချိန်မှာ အသက် ၇၉ နှစ်ရှိပြီ ဖြစ်သည်။ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စောဘိုမြ ကွယ်လွန်ချိန်မှာ ဇနီးနဲ့ သားသမီး ၇ ဦး စလုံး ကျန်ရစ် ခဲ့သည်။

၂ဝဝ၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၅ ရက်နေ့မှာ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စောဘိုမြ ဦးဆောင်တဲ့ အဖွဲ့ဝင် ၂ဝ ဦး ပါတဲ့ KNU ကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့ဟာ ထိုစဉ်က ဝန်ကြီးချူပ် အဖြစ် တာဝန် ယူနေတဲ့ ထောက်လှမ်းရေး အကြီးအကဲ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးခင်ညွန့် ငြိမ်းချမ်း ရေးအတွက် ဆွေးနွေးဖို့ ရန်ကုန်မြို့ကို ရောက်ရှိ လာသည်။ ဇန်နဝါရီလ ၂၂ ရက်နေ့ မှာတော့ ယာယီ အပစ်အခတ် ရပ်စဲ ထားကြရန် နှစ်ဖက် အကြား နားလည်မှု ရရှိခဲ့သည်။ ၂ဝဝ၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ အတွင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စောဘိုမြ နာမကျန်း ဖြစ်နေချိန်မှာ နအဖ အစိုးရက ထိုင်းနိုင်ငံရှိ မြန်မာ သံရုံး ကနေ တဆင့် ရန်ကုန်မှာ လာရောက် ဆေးကုသဖို့ ဖိတ်ခေါ် ကမ်းလှမ်း ခဲ့သော်လည်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စောဘိုမြက လက်မခံ ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။

ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စောဘိုမြ ၏ ဖြတ်သန်းမှုကို ကွယ်လွန်သူ KNU အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးဟောင်း ပဒိုမန်းရှာလားဖန်းက **ဗိုလ်ချုပ်မြ (သို့) တော်လှန်ရေးမုန်တိုင်းအတွင်းမှ သစ်တစ်ပင်** ဆောင်းပါးကို ရေးသားခဲ့သည်။

ရည်ညွှန်း။
----------

1. ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စောဘိုမြ ဖြတ်သန်းခဲ့သော တော်လှန်ရေး ဘဝခရီး၊ ဗွီအိုအေ - အမေရိကန် အသံ၊ မြန်မာပိုင်း အစီအစဉ် (Voice of America, Burmese Section)။
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

ကုသိုလ်တရားတို့၌ တည်နေခြင်းကိုပင် ချီးမွမ်းတော်မမူကြောင်း၊ ဆုတ်ယုတ် နေလျှင် အဘယ်ဆိုဖွယ်ရာရှိအံ့နည်း?

ကုသိုလ်တရားတို့ တိုးပွားနေခြင်းကိုသာလျှင် ငါဘုရား ချီးမွမ်းတော်မူကြောင်း တည်နေမှု၊ ဆုတ်ယုတ်မှုတို့ကို ချီးမွမ်းတော်မမူကြောင်း။

သဒ္ဓါ၊ သီလ၊ သုတ၊ စာဂ၊ ပညာ၊ ပဋိဘာနတရားတို့၌ မတည်သော ယင်းတရားတို့ တိုးပွားမနေသောရဟန်းသည် ကုသိုလ်တရားတို့၌ မတည်တံ့၊ မတိုးပွားပဲ ဆုတ်ယုတ်နေလေသည်။

ယင်းတရား(၆)ပါးတို့ မဆုတ်ယုတ်၊ မတိုးပွားသောရဟန်းသည် ကုသိုလ် တရားတို့၌ တည်တံ့နေ၏။ မဆုတ်ယုတ်၊ မတိုးပွားပေ။

ယင်းတရား(၆)ပါးတို့ မတည်တံ့၊ မဆုတ်ယုတ်သောရဟန်းသည် ကုသိုလ် တရားတို့၌ တိုးပွားနေသောရဟန်းဖြစ်သည်။

ပရစိတ္တပရိယာယကုသလပုဂ္ဂိုလ်မဖြစ်ဘဲ "သစိတ္တပရိယာယကုသလ"ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်အောင် အားထုတ်ရမည်။ သစိတ္တပရိယာယကုသလပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်အောင် အားထုတ်ပုံ အကျယ်ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -အံ၊၃၊၃၃၂-၄။ အံ၊မြန်၊၃၊၃၃၁-၃။

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ဒသကနိပါတ၊ ဒုတိယပဏ္ဏာသက၊ (၆)၁-သမစိတ္တဝဂ္ဂ၊ တတိယသုတ်။
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

 ၂၀-မှ ၂၇-အထိ၊ သုတ်ပေါင်း (၈)သုတ်။

(၁) သမာဓိသ္မိံ ဌိတိကုသလ န ဝုဋ္ဌာနကုသလဈာယီပုဂ္ဂိုလ်၊

(၂) သမာဓိသ္မိံ ဝုဋ္ဌာနကုသလ န ဌိတိကုသလဈာယီပုဂ္ဂိုလ်၊

(၃) သမာဓိသ္မိံ နေဝဌိတိကုသလ န ဝုဋ္ဌာနကုသလဈာယီပုဂ္ဂိုလ်၊

(၄) သမာဓိသ္မိံ ဌိတိကုသလ ဝုဋ္ဌာနကုသလဈာယီပုဂ္ဂိုလ်၊

(၁) ဌိတိမူလကဝုဋ္ဌာနသုတ္တ၊

(၂) ဌိတိမူလက ကလ္လိတသုတ္တ၊

(၃) ဌိတိမူလက အာရမ္မဏသုတ္တ၊

(၄) ဌိတိမူလက ဂေါစရသုတ္တ၊

(၅) ဌိတိမူလက အဘိနီဟာရသုတ္တ၊

(၆) ဌိတိမူလက သက္ကစ္စကာရီသုတ္တ၊

(၇) ဌိတိမူလက သာတစ္စကာရီသုတ္တ၊

(၈) ဌိတိမူလက သပ္ပါယကာရီသုတ္တ၊ တို့ဖြစ်သည်။ ဌိတိကို မူလဝုဋ္ဌာန၊ ကလ္လိတ၊ အာရမ္မဏ၊ ဂေါစရ၊ အဘိနီဟာရ၊ သက္ကစ္စကာရီ၊ သာတစ္စကာရီ၊ သပ္ပါယကာရီတို့ကို မူလီထား၍ စာပိုဒ် (၆၆၂)သုတ် ကဲ့သို့ အသီးအသီးကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -သံ၊၂၊၂၃၁။ သံ၊မြန်၊၂၊၂၂၂။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁၃-ဈာနသံယုတ္တ၊
2. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
**နီဗီလီဖာနန်ဒိုဆေးရုံ** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည့် ဆေးရုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ နည်းပညာမြင့်စောင့်ရှောက်သင်ကြားရေး ဆေးရုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ သီရိလင်္ကာရှိ အကြီးဆုံးသော ကိုယ်ပိုင်ဆေးရုံတစ်ခုဖြစ်ကာ ခုတင် ၂၁၀ ဆံ့ကာ လူနာတစ်နေ့လျှင် ၁၀၀၀ ခန့် ဝန်ဆောင်မှုပေးနိုင်သည်။ South Asian Institute of Technology and Medicine (SAITM) ၏ သင်ကြားရေးဆေးရုံလည်း ဖြစ်သည်။ NFH သည် Millennium Drive, off Chandrika Kumaratunga Mawatha, Malabe 10115 တွင် တည်ရှိသည်။ NFH ကို တည်ထောင်ရန် ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူ ဒေါက်တာဖာနန်ဒိုက စိတ်ကူးရခဲ့ပြီး SAITM ရှိ ဆေးကျောင်းသားများအတွက် ဆေးပညာနှင့်ပတ်သက်သည်များကို သင်ကြားပြသပေးနိုင်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ ပြည်သူများအား သက်သာသည်ဈေးနှုန်းဖြင့် မြင့်မားသည့်ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ပေးနိုင်ရန် ရည်ရွယ်သည်။

ဝန်ဆောင်မှုများ
---------------

ဆေးရုံတွင် နောက်ဆုံးပေါ် ဝန်ဆောင်မှုများကို ပေးအပ်ထားသည်။ computerized tomography (CT scan), Magnetic Resonance Imaging (MRI), အာထရာဆောင်းစကန်ဖတ်ခြင်း နှင့် အခြားဆေးပညာဓာတ်ခွဲစမ်းသပ်ခြင်း စသည့် ဝန်ဆောင်မှုများကို ဆေးရုံတွင် ရရှိနိုင်သည်။

ကိုးကား
-------
**ဦးစံမြင့်** (၁၆ မတ် ၁၉၃၁ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား စစ်မှုထမ်းဟောင်း၊ တိရစ္ဆာန် ဆေးဘက်ဝန်ထမ်းနှင့် သရုပ်ဆောင် ဖြစ်သည်။ ဗြိတိသျှအရာရှိအဖြစ် သရုပ်ဆောင်များသောကြောင့် **သခင်ကြီး** ဟူသော အမည်နှင့် ပို၍ လူသိများသည်။

ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး
-----------------

၁၉၃၁ ခု၊ မတ်လ ၁၆ ရက်တွင် ပြည်မြို့၌ မွေးသည်။ ဖခင်မှာ ဗြိတိသျှလက်အောက်ခံ ကာလတွင် မြန်မာသို့ လာရသော ဗြိတိသျှစစ်သား ဖြစ်ပြီး မိခင်မှာ ဒေါ်ပန်းသီး ဖြစ်သည်။ မွေးချင်း ၆ ယောက် ရှိသည်။ 

အသက် ၆ နှစ်အရွယ်တွင် ဖခင်ဆုံးရာ မိသားစု ကျပ်တည်းသဖြင့် ကျောင်းမထားနိုင်။ အသက် ၁၂ နှစ်ရောက်သော် အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ အလွတ်ပညာသင်ကျောင်း၌ အခမဲ့ပညာသင်ခွင့်ရရန် တောင်းပန်ရာ ကျောင်းနေခွင့် ရလာသည်။ (၇) တန်းကို ၄ နှစ်သာတက်ပြီး အအောင်ဖြေသည်။ အင်္ဂလိပ်စကားသာမက ဟင်ဒီစကားလည်း ပြောနိုင်သည်။

စစ်မှုထမ်းဘဝ
------------

(၇) တန်းအောင်ပြီးနောက် အသက် ၁၈ နှစ်တွင် ဗမာ့တပ်မတော်သို့ ဝင်သည်။ အမြောက်တပ်ရင်းတွင် တာဝန်ကျသည်။

၁၉၅၂ ခုတွင် ယူဂိုဆလားဗီးယားသို့ ၇၆ မမ အမြောက် သုံးနည်းထိန်းနည်းအတွက် ပညာသင် ၆ လ သွားရသည်။ ထိုအမြောက်မြားကို မြင်းနှင့်တင်သဖြင့် ၁၉၅၄ ခုတွင် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ ဆာကိုဒါမြို့၌ တိရစ္ဆာန်ဆေးပညာ ထပ်သင်သည်။

ထို့နောက် တရုတ်ဖြူစစ်ဆင်ရေးများဖြစ်သော ရန်ကြီးအောင်၊ ဘုရင့်နောင်၊ လွိုင်တွန်းစခန်း၊ အောင်မေဃ စသော စစ်ဆင်ရေးတို့တွင် ပါဝင်ရသည်။

၁၉၆၀ ပြည့်တွင် ဗိုလ်ရွေးဝင်ခွင့် ရသော်လည်း သွေးနှောဖြစ်သဖြင့် အရွေးမခံရ။

၁၉၆၂ ခုတွင် တပ်မှ ထွက်သည်။

တိရစ္ဆာန် ဆေးဘက်ဝန်ထမ်းဘဝ
-------------------------

တပ်မှ ထွက်သည့်နောက် ရန်ကုန်မြို့ ကန်တော်လေးရပ်၌ နေသည်။ ရထားသည့် ပညာဖြင့် ရန်ကုန် တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်၌ တိရစ္ဆာန် ဆေးဘက်ဝန်ထမ်းအဖြစ် အလုပ်ဝင်သည်။ 

သစ်တောဝန်ကြီးဌာနမှ အကူတောင်းသဖြင့် သစ်ထုတ်လုပ်ရေးအတွက် ပဲခူးရိုးမတွင် ဆင်ဖမ်းရာ၌ လိုက်ကူဖူးသည်။ ဆင်ရိုင်း ၃ ကောင် ဖမ်းပေးခဲ့သည်။

အာဇာနည်နေ့ ဗုံးကွဲသည့်အခါ တရားခံတို့အား မေ့ဆေးသေနတ်နှင့် ပစ်ဖမ်းရန် အမိန့်ရသဖြင့် ရဟတ်ယာဉ်နှင့် သွားကူရသည်။ သို့သော် ဖမ်းဆီးပြီး ဖြစ်နေသောကြောင့် လုပ်ကွက်မရ။ 

၁၉၈၀ နှောင်းပိုင်းကာလတွင် ဆတ်ချိုနုမှ ဆေးဖော်နိုင်ကြောင်း သုတေသနတို့ကြောင့် တရုတ်နိုင်ငံသို့ သွားကာ ပညာသင်သည်။ ထိုစီမံကိန်း၌လည်း ပါဝင်ရသည်။

သရုပ်ဆောင်ဘဝ
------------

အောင်ပန်းရှိ အမြောက်တပ်၌ နေစဉ် တပ်မြင်းများကို တင်ညွန့်၊ ရွှေဘ၊ သင်းသင်းလဲ့ စသော သရုပ်ဆောင်များပါသည့် ဇာတ်ကားများအတွက် လာငှားသဖြင့် အနုပညာလောကနှင့် မစိမ်း။ တင်ညွန့်ခေါ်သဖြင့် *ရန်သူကို ဘာမထီ* ဇာတ်ကားတွင် စပါသည်။

တပ်မှထွက်၍ တိရစ္ဆာန် ဆေးဘက်ဝန်ထမ်း လုပ်သည့်အခါ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများတွင် ပို၍ ပါခွင့်ရလာသည်။ လူသိများသော "မောင်မင်း လူကလေး" ကို *စနေမ* ဇာတ်ကားတွင် ပြောရန် ဝါဝါဝင်းရွှေက သင်ပေးပြီး ပရိသတ်သဘောတွေ့သော စကားစု ဖြစ်ခဲ့သည်။

ရုံတင်ဇာတ်ကား ၃၄ ကားတွင် ပါဝင်သည်။

### ပါဝင်သည့် ဇာတ်ကားများ

| ဇာတ်ကားအမည် | ရုံတင်နှစ် | ဇာတ်ကောင်အမည် | မှတ်ချက် |
| --- | --- | --- | --- |
| *ရန်သူကို ဘာမထီ* |  |  |  |
| *စနေမ* |  |  |  |
| *ရဲဘော်ဆက်လုပ်* |  |  |  |
| *သူ့ကျွန်မခံပြီ* |  |  |  |

ပုဂ္ဂိုလ်ရေးရာ
--------------

တိရစ္ဆာန် ဆေးဘက်ဝန်ထမ်းအဖြစ်မှ အငြိမ်းစားယူပြီးနောက် ဒလ၌ အခြေချသည်။ ယခု ပဲခူးမြို့၌ နေသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  ဇင်ဇင် (၂၀၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၁၁) *ရုပ်ရှင်ထဲက အင်္ဂလိပ်အရာရှိကြီး (သို့မဟုတ်) လေးစားဖွယ် စလေဒင်စံမြင့်*[*လင့်ခ်သေ*]။ Global Myanmar Media။
2. ↑  (၂၀၁၉ ဩဂုတ် ၈) *ဘိုင်စကုပ်အပြင်က သခင်ကြီးရဲ့ ဝမ်းနည်းစရာကောင်းလှတဲ့ ဘဝအခြေအနေ*။ လွင်ပြင်။
ခါတွမ်းမြို့၏ ညမြင်ကွင်း
ခါတွမ်းမြို့သည် ဆူဒန်နိုင်ငံ၏ မြို့တော်ဖြစ်၍ ဝှိုက်နိုင်း မြစ် (နိုင်းမြစ်ဖြူ)နှင့် ဗလူးနိုင်းမြစ် (နိုင်းမြစ်ပြာ)တို့ ဆုံရာတွင် တည်ရှိသည်။ ထိုမြို့နှင့် ဆက်လျက်ရှိသော အွမ်းဒါမန်ခေါ် နေရာမှာ အစ္စလမ် အယူဝါဒီများဖြစ်သော ဒါးဗစ်ရသေ့များ၏ 
မြို့တော်ဟောင်းနေရာ ဖြစ်သည်။ တြိဂံမြို့တော်ဟုလည်း တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြသည်။

ခါတွမ်းမြို့မှာ ထိုစဉ်အခါက ဗြိတိသျှစစ်သေနာပတိ လော့ကစ်ချနာ ပေးခဲ့သည့်ပုံစံအရ ၁၈၉၈ ခုနှစ်တွင် တည် ဆောက်ခဲ့သော မြို့ဖြစ်၍၊ အလွန်လှပတင့်တယ်သော ကျောက်ဖြူ အဆောက်အအုံများ၊ အုတ်အဆောက်အအုံများ၊ ဥယျာဉ်ပန်းခြံ 
များဖြင့် သာယာလှသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်လေသည်။၁၈၈၅ ခုနှစ်တွင် မွတ်စလင်အယူသည်းခေါင်းဆောင် မာဒီ တော်လှန်ထကြွစဉ်က၊ ဆူဒန်နယ်မှ ဗြိတိသျှအမျိုးသား များနှင့် အီဂျစ်တိုင်းရင်းသားများ ပြောင်းရွေ့ရေးကို စီစဉ်ပေးရန် 
ဗြိတိသျှစစ်ဗိုလ်ချုပ်မှူး ဂေါ်ဒွန်ကို ခါတွမ်းမြို့သို့ စေလွှတ်ခဲ့ ၏။ သို့ရာတွင် ဂေါ်ဒွန် ဆိုက်ရောက်ချိန်တွင် မာဒီခေါင်း 
ဆောင်သော သူပုန်များသည် အွမ်းဒါမန်မြို့ဟောင်းနေရာ၌ အခိုင်အမာတပ်စွဲပြီး၍ ခါတွမ်းမြို့မှာ အဝိုင်းခံရပြီးလျှင် ဗိုလ် 
ချုပ်မှူး ဂေါ်ဒွန်သည်လည်း ၁၈၈၅ ခုနှစ် ဇန်ဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် အသတ်ခံရလေသည်။ မြို့တွင်းရှိ အဆောက် အအုံများ ကိုလည်း သောင်းကျန်းသူများက ဖျက်စီးပစ်လေသည်။ မာဒီသူပုန်များသည် အွမ်းဒါမန်ကို မြို့တော်ပြု၍ အုပ်စိုး 
ခဲ့ရာ ၁၈၉၈ ခုနှစ်တွင်မှ ဗြိတိသျှစစ်သေနာပတိ လော့ကစ်ချနာ ခေါင်းဆောင်သော အင်္ဂလိုအီဂျစ်ရှင်း စစ်တပ်များက ပြန်လည် 
သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ခါတွမ်းမြို့မှာ အစိုးရဌာန ချုပ်တည်ရာမြို့ ဖြစ်လာပြန်သည်။

ခါတွမ်းမြို့သည် အချက်အချာ နေရာကောင်းတွင် တည်ရှိ သဖြင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးအတွက် အရေးပါ အရာရောက် 
သည်။ တောင်ဘက်ရှိ မြို့များနှင့်လည်း မီးရထားလမ်းဖြင့် ဆက် သွယ်ထားသည်။ ဗြိတိန်နှင့် တောင်အာဖရိက၊ အရှေ့အာဖရိက 
လေကြောင်းလမ်းတွင် တည်ရှိသော လေဆိပ်တစ်ခုလည်း ဖြစ် ပေသည်။

ခါတွမ်းမြို့၏ လူဦးရေမှာ ၂၀၀၈ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၅,၂၇၄,၃၂၁ ဦး ခန့် ဖြစ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂)
**ဆက်ဆူအို ယာမာမိုတို** (山本 薩夫, *ယာမာမိုတို ဆက်ဆူအို*?, ၁၉၁၀ ဇူလိုင် ၁၅ - ၁၉၈၃ ဩဂုတ် ၁၁) သည် ဂျပန်လူမျိုး ရုပ်ရှင် ဒါရိုက်တာတစ်ဦးဖြစ်သည်။

ယာမာမိုတိုကို ၁၉၁၀ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၅ရက်တွင် ကာဂိုရှီးမားစီရင်စု၊ ကာဂိုရှီးမား၌ ဖွားမြင်သည်။ ရှိချီကူတွင် လက်ထောက်ဒါရိုက်တာအဖြစ် အလုပ်ဝင်ရန်အတွက် ဝါဆေဒါတက္ကသိုလ်မှ ကျောင်းထွက်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ထိုမှတဆင့် P.C.L(တိုဟို)သို့ ရောက်သည်။

သူ၏ရုပ်ရှင်များအနက်မှ "ရှီအိုရီ ကျိုတို"၊ "ဖူမို ချီတာ"နှင့် "အာ!..နိုမူဂီ တိုဂီ"တို့သည် "မိုင်နီချီ ရုပ်ရှင်ဆု"တွင် "အကောင်းဆုံး ရုပ်ရှင်ဆုများ ဆွှတ်ခူးခဲ့သည်။

အသက် ၇၃ နှစ်အရွယ် ၁၉၈၃ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၁ရက်တွင် ပန်ကရိယ မြစ်ပွားနာဖြင့် ကွယ်လွန်သည်။

အကိုးအကား
---------

Satsuo Yamamoto Special Program။ Tokyo Filmex 2007။  23 August 2011 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။

1. ↑  You must specify ***title =***  and ***url =***  when using {{cite web}}. (in Japanese)။ japan-movie.net။  2011-01-09 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  You must specify ***title =***  and ***url =***  when using {{cite web}}. (in Japanese)။ japan-movie.net။  2011-01-09 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
3. ↑  You must specify ***title =***  and ***url =***  when using {{cite web}}. (in Japanese)။ japan-movie.net။  2011-01-09 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။

ပြင်ပလင့်ခ်များ
---------------

* Kato၊ Mariko။ "SATSUO YAMAMOTO: Classic director remembered"၊ The Japan Times၊ 2008-01-25။ 2008-01-31 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
* Satsuo Yamamoto obituary at New York Times
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

(၄)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဟိမဝန္တာတောင်၏ အနီး၌ မုန်ညှင်းစေ့မျှရှိသော ကျောက်စရစ်ခဲတို့ကို နှိုင်းယှဉ်ပြီးချထားပါက ကျောက် စရစ်ခဲ(၇)ခဲသည် အနည်းငယ်မျှသာဖြစ်သကဲ့သို့ သတ္တက္ခတ္တုပရမ သောတာပန် အရိယာသာဝက၏ ကုန်ပြီးသောဆင်းရဲအစုကိုထောက်၍ ကျန်ရှိနေသောဆင်းရဲအစုသည် မပြောပဖွယ်ဖြစ်၏၊ သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ်ကို ထိုးထွင်း၍သိခြင်းသည် သို့ကလောက်အကျိုးကြီး၏၊ သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ် ဓမ္မစက္ခုကိုရခြင်းသည် သို့ကလောက် အကျိုးများ၏ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

---

မြတ်စွာဘုရား ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မုံညှင်းစေ့ (၇)စေ့ခန့်မျှ ကျောက်စရစ်ခဲတို့ကိုထား၍ ဟိမဝန္တာတောင်ကြီး ကုန်ခမ်းသွားရာ၏။ ကုန်ခမ်းသွားသော ဟိမဝန္တာတောင်ကြီးကိုထောက်၍ မုံညှင်းစေ့မျှ ကျောက်စရစ်ခဲ (၇)ခဲသည် မပြောပလောက်သကဲ့သို့ အထက်သုတ်တော်အတိုင်း ဓမ္မစက္ခုကိုရခြင်း အကျိုးကြီးမားပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

---

ပဌမသုတ်ကဲ့သို့ မြင့်မိုရ်တောင်နှင့် ပဲနောက်စေ့ခန့် ကျောက်စရစ်ခဲ (၇)ခဲကို ပမာထား၍ ဓမ္မစက္ခုသောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ်ကို ရခြင်း၏အကျိုးကြီးမြတ်ပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

---

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အညတရရဟန်း ၏မေးလျှောက်ချက်အရ-အလျား, အနံ, အမြင့်တစ်ယူဇနာရှိသော အကွဲအပြတ် အပေါက်အခေါင်းမရှိသော ကျောက်တောင်ကြီးကို ယောက်ျားသည် အနှစ်တစ်ရာ, အနှစ်တစ်ရာလွန်သောအခါ၌ ကာသိတိုင်းဖြစ် နူးညံ့သောအဝတ်ဖြင့် တစ်ကြိမ်သာ ပွတ်တိုက်ခဲ့လျှင် ကျောက်တောင်ကြီး ပျောက်ကွယ် ပျက်စီးသွားသကဲ့သို့ ကမ္ဘာကြီးကား ကုန်ဆုံးမသွားရာ။ ကမ္ဘာကြီးသည် သို့ကလောက် ရှည်လျားလှပုံ အလုံးစုံသော သင်္ခါရတို့၌ နိဗ္ဗိန္ဒဉာဏ်, ဝိရာဂဉာဏ်, ဝိမုတ္တိဉာဏ်ဖြစ်အောင် အားထုတ် သင့်ပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ မှတ်သားဖွယ်ရာ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -သံ၊၁၊၃၅၅-၆။ သံ၊မြန်၊၁၊၃၄၀။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ နိဒါနဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၂-အဘိသမယသံယုတ္တ၊ နဝမသုတ္တ။
2. ↑  -သံ၊၁၊၃၅၆။ သံ၊မြန်၊၁၊၃၄၁။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ ... ဒသမသုတ္တ၊
3. ↑  -သံ၊၁၊၃၅၆-၇။ သံ၊မြန်၊၁၊၃၁-၂။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ ... ဧကာဒသမသုတ်၊
4. ↑  -သံ၊၁၊၃၈၉-၃၉၀။ သံ၊မြန်၊၁၊၃၇၇။ သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၄၆-၇။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ နိဒါနဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၄-အမတဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁-ပဌမဝဂ္ဂ၊ ပဉ္စမသုတ်။
5. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**
**ဩဝါဒကထာစာတမ်း** ကို လုံးတော်ဆရာတော်အရှင်ဂုဏဝါ(မြန်မာ ၁၁၉. - ၁၂..) က ရေးသားပြုစုခဲ့သည်။

ဩဝါဒကထာ - စာတမ်း
----------------

ဆရာမှာခဲ့မည်၊ တပည့်ငယ်အများတို့၊ ငါ ဆရာ့စကားကို စေ့စေ့နားထောင်လေ။

မသေသမျှ ကာလအတွင်းတွင် ဖျင်းတန်ပေါ့သွပ်သောသူကို မပေါင်းနှင့်။

လောင်းစားသေစာမှုကို ဝေးအောင်ကြဉ်။

ဆရာသခင်၊ အရှင်နှစ်ပါး၊ မိဘများကို၊ မုန်းထားမာန်မျက်၍၊ စိတ်ထွက်အောင်မပြုနှင့်။

သူ့ကျေးဇူးကိုလည်း အထူးသိလေ။

ဆွေလာမျိုးဝတ်လည်း ကျေလှစေ။

အဆွေမိတ်ကောင်းကို ရအောင်ရှာ။

ကာမဂုဏ်ကြောင့်လည်း မရူးနှင့်။

ဥစ္စာဂုဏ်ကြောင့်လည်း မမြူးနှင့်။

ကျေးဇူးမသိသည့်ခင်ပွန်းကို ပစ်ပယ်။

အလယ်အလတ်ကျအောင်ကြံ။

မာန်မာနနည်းသသူကိုရှာ။

ကုသိုလ်ဥစ္စာ၊ ပညာသုံးခု၊ တစ်နေ့မူမှာ၊ တစ်ခုခုကို၊ ရအောင်ကြံ။

ကံကိုချည်းလည်း မယိုးနှင့်။

ဉာဏ်ကိုချည်းလည်း မထိုးနှင့်။

တစ်ထောင်တန် သူ့အကျိုးကြောင့်၊ ကိုယ်ကျိုးကို မယုတ်စေရာ။

လိမ်မာတုကိုခိုး၊ ကိုယ်ကျိုးရှိအောင်ကြံ။

လောဘခက်ထန်လျှင်၊ စားရသုံးရ၏။

ဒေါသခက်ထန်လျှင်၊ ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ၊ နှစ်ဖြာရှုံး၍၊ စုံးစုံးနစ်နာ၏။

အဆွေခင်ပွန်းသစ်ကို ရအောင်ပေါင်း။

အဆွေခင်ပွန်းဟောင်းကိုလည်း မပစ်နှင့်။

ချစ်ဖွယ်သောစကားကိုဆိုက သဗ္ဗသျို။

အကျိုးစီးပွားကိုပြုက အဆွေ။

ကျွေးမွေးပေးက အဘ။

ချစ်ကျွမ်းဝင်က ခင်ပွန်း။

ကြိုးပမ်းလုပ်ကျွေးမွေးမြူမှ မယားကောင်း။

အပေါင်းကြည်သာလျှင် အရာခပ်သိမ်းပြီး၏။

ကိစ္စမှုဆောင်သူဟူသမျှကိုလည်း ပြီးစီးမှသာ ချီးမွမ်းရာ၏။

စာသိပေမြင် မသင်ကြားဘူးသူတစ်ထွေ၊ အစာမကျေသူတစ်ယောက်၊ အရွယ်မရောက်မီက အိမ်ရာကျသူတစ်သွယ်၊ ငယ်ရွယ်သူတခြား။ ။ဤလေးပါးတို့မှာ စားမိသောအဆိပ်နှင့် တူလေသည်။

များစွာသော ဆွေမျိုးတို့၏ အကျိုးကို မျှော်ထောက်၍ တစ်ယောက်ကို စွန့်ရာ၏။ မစင်လိမ်းကျံသည်ဖြစ်လျက်လည်း၊ ရွှေခွက်မှန်က ယူရာသည်။

ပညာရှိဟုတ်မူ အမျိုးယုတ်သူပင်ဆရာ။

ပညာရှိသူကို ကိုးကွယ်။

ပညာမဲ့သူကိုပယ်။

အရွယ်အဆင်းလှပခြင်းဖြင့် ပညာနှင့် ကင်းသူကို လူမဆန်။

အရောင်အဆင်းလှပခြင်းဖြင့် အနံ့ကင်းသောပန်းကို လူမပန်။

အကြံပင်ကောင်းသော်လည်း နှောင်းလျှင်အကျိုးမရှိ။

ပျားကိုရှာသော ယောက်ျားသည် ပျားရချေလျှင် ကြက်ဆူပင်ကိုသော်လည်း တောတွင်အမြတ် မှတ်ရာသည်။

နောက်လိုက်သူကား များ၏၊ ရှေ့သွားမရှိ။

အစွမ်းသတ္တိရှိသောသူမှာ လေးစွာသောဝန်ကိုမလောက်။

သတိဝီရိယရှိသူမှာ ဥစ္စာရှိမည်ကို မကြောက်။

စွမ်းအင်ရှိသူမှာ ရန်သူလာမည်ကို မကြောက်။

ပညာရှိသူတို့မှာ မေးမြန်းလာမည်ကို မကြောက်ရာ။

ပညာရှိသူတို့အား အရပ်တပါးဟူ၍ မရှိရာ။

ပီယဝါစာ ပြောသသူတို့အား သူတစ်ပါးဟူ၍ မရှိရာ။

ဤသို့ ပြခဲ့ပြီးသော အင်္ဂါကို ပညာနှင့် နှိုင်းနှုန်း၍ ထုံးစံမပျက်ကျင့်ရာသည်။

သူယုတ်တို့အားကား များစွာပင်ဝေးသော်လည်း ကျေးဇူးကို မသိမတင်ရာ၊ အပြစ်ကိုသာ ရှာပေတတ်ရကား၊ မြွေနဂါးတို့မှာ ဃနာထောပတ် မြိန်မြတ်ရသော ကျွေးပါငြားလည်း၊ အဆိပ်ပွားသကဲ့သို့၊ တရားထုံးပုံ ရှိချေသည်။

ကိုးကား
-------



1. ↑  *ရင်နှစ်သည်းချာ နိုင်ငံ့ရတနာ ဆုံးမစာများ* (ဒုတိယအကြိမ် ed.)။ အခြခံပညာ ဦးစီးဌာန။ စက်တင်ဘာ ၁၉၉၂။ pp. ၁၃၃။
ဆက္ကဆန်သည် တျူတန်အနွယ်ဝင်လူမျိုးတစ်မျိုး၏ 
အမည်ဖြစ်သည်။ ၂ ရာစုနှစ်အလယ်ခန့်က ပထဝီဝင်ပညာရှင် 
တော်လမီရေးသားခဲ့သော စာအုပ်တစ်အုပ်တွင် ဆက္ကဆန်လူမျိုး 
များအကြောင်း ပထမဆုံးဖော်ပြထားသည်ကို တွေ့ရ၏။ ထိုစဉ် 
က ဆက္ကဆန်များသည်ဒိန်းမတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်း (ယခုရှလဲဇွစ်) 
ဒေသတွင်နေထိုင်ခဲ့ကြသည်ဟု ဆိုလေသည်။ ထို့နောက်တစ်ဖန် 
ခရစ် ၂၈၆ ခုနှစ်တွင် မြောက်ပင်လယ်ထဲ၌ တိုက်ခိုက်လုယက် 
နေခဲ့ကြသော ပင်လယ်ဓားပြများမှာ ဆက္ကဆန်လူမျိုးများပင် 
ဖြစ်သည်ဟု သိရှိရလေသည်။ ယင်းတို့သည် အရပ်ရပ်သို့လှည့် 
လည်တိုက်ခိုက်နေရာမှ ၅ ရာစုနှစ်များအတွင်း ဗြိတိန်ကျွန်း 
အရှေ့တောင်ဘက်ကမ်းခြေနှင့် ဂေါလတိုင်းပြည် အရှေ့ဘက် 
ကမ်းခြေတို့ကို ဝင်ရောက်အခြေစိုက်နေထိုင်ခဲ့ကြလေသည်။ 
ဗြိတိန်၌ရှိနှင့်ပြီးသော လူမျိုးများကို ဆက္ကဆန်တို့သည် တိုက် 
ခိုက်နှိမ်နှင်းပြီးနောက်၊ အင်းဂယ်လူမျိုး၊ ဂျုလူမျိုးတို့နှင့်ပူးပေါင်း 
ကာ ဗြိတိန်အတွင်းဘက်သို့ တစ်ဖြည်းဖြည်းချင်းနင်းဝင်ရောက် 
လာခဲ့လေသည်။

ထိုအချိန်တွင်းမှာပင် ဆက္ကဆန်အချို့သည် ဥရောပတိုက် 
ဂျာမနီအနောက်မြောက်ပိုင်းကိုလည်း တိုက်ခိုက် သိမ်းယူ၍ 
အခြေစိုက်နေိုင်ခဲ့ကြ၏။ ယင်းတို့အားနောင်အခါ၌ရှေးဟောင်း 
ဆက္ကဆန်များဟု ခေါ်၏။ ထိုရှေး ဟောင်းဆက္ကဆန်တို့သည် 
ဖရန့်လူမျိုးတို့နှင့် မကြာမကြာ စစ်ဖြစ်ခဲ့ကြလေသည်။ ၉ ရာစု 
နှစ်ခန့်တွင် ရှားလမိန်းဘုရင်ကြီးသည် ထိုဆက္ကဆန်လူမျိုးများ 
အား တိုက်ခိုက်အောင်မြင်ပြီးနောက်၊ ခရစ်ယန်အယူဝါဒကို 
အတင်းအဓမ္မယူစေ၏။ 

ဆက္ကဆန် တို့၏ တိုင်းပြည်ကိုလည်း နိုင်ငံတော်
အတွင်းသို့ သွတ်သွင်းခဲ့လေသည်။

ဥရောပတိုက်ရှိ ဆက္ကဆန် လူမျိုးတို့ နေထိုင်ရာဒေသကို 
ဆက္ကဆိုနီဟုခေါ်ဝေါ်သည်။ ထိုဒေသသည်နောင်အခါ၌ဂျာမနီ 
နိုင်ငံတော်တွင် အပါအဝင်တိုင်းပြည်တစ်ခု ဖြစ်လာ၏။ ထို့ 
နောက် ဂျာမနီသမ္မတနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်လာလေ 
သည်။ 

ဗြိတိန်နိုင်ငံသို့ ဝင်ရောက်အခြေစိုက်နေထိုင်ခဲ့သော 
ဆက္ကဆန်လူမျိုးများသည် ဗြိတိန်နိုင်ငံ၌ မူလရှိနှင့်ပြီးသော 
အင်းဂယ်လူမျိုးများနှင့် မည်မျှခြားနားသည်ကို အတိအကျ 
မသိရှိနိုင်ချေ။ သို့သော် ဗြိတိန်နိုင်ငံရှိ ဆက္ကဆန်လူမျိုးတို့၏ 
ဘာသာစကားနှင့် ဓလေ့ထုံးစံများသည် ဥရောပတိုက်ရှိ 
ဆက္ကဆန်လူမျိုးတို့၏ ဓလေ့ထုံးစံနှင့် မနီးစပ်ဘဲ အင်းဂယ် 
လူမျိုးတို့၏ ဓလေ့ထုံးစံနှင့်သာ ပို၍နီးစပ်သည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄)
၁၉၈၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့၌ သေနတ်ဒဏ်ရာရရှိထားသော မဝင်းမော်ဦးအား သယ်ဆောင်လာစဉ်
**မဝင်းမော်ဦး** သည် မွေးချင်း ၆ ယောက်တွင် သမီးအကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ သူမ၏ ဇာတိမှာ ပန်းပင်ကြီးလမ်း၊ ကြည့်မြင်တိုင်မြို့တွင် နေထိုင်ခဲ့ပြီး အမှတ် (၄) အခြေခံပညာ အလယ်တန်းကျောင်း၊ ကြည့်မြင်တိုင်မြို့နယ်တွင် (၈) တန်းပညာ သင်ကြားရင်း ၈၈၈၈ ကျောင်းသားသမဂ္ဂတွင် တက်ကြွစွာ ပါဝင်ခဲ့ပြီး ကျရာတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထိုနောက် အမှတ် (၂) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း၊ လသာမြို့နယ်တွင် အထက်တန်းပညာသင်ကြားရင်း စစ်အစိုးရမှ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ၈၈၈၈ အရေးပုံတော်ကြီးတွင် တိုက်ပွဲဝင်ကျဆုံးခဲ့သည်။ သူမသည် ထိုအချိန်တွင် အသက် ၁၆နှစ်သာရှိသေးသော်လည်း၊ အခြားလူငယ်ကျောင်းသားများနည်းတူ ၈၈၈၈ ချီတက် ဆန္ဒပြပွဲတွင် ဝင်ရောက်ဆင်နွဲခဲ့ပြီး၊ စစ်တပ်၏ ပစ်ခတ်မှုကြောင့် အခင်းဖြစ်ရပ်မှ ဆေးရုံတွင် ကုသမှုခံယူနေစဉ် ကျဆုံးခဲ့သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။

အသေခံ အာဇာနည်များ
-----------------

အခြေအနေမကောင်းသည့် ပုံစံရှိသဖြင့် ထိုနေ့ဆန္ဒမပြခင် မနက်ပိုင်းတွင် မိဘ၊ အဘိုး နှင့် အဘွားတို့မှ ဆန္ဒမပြရန် တားဆီးခဲ့သော်လည်း ထိုဆန္ဒပြပွဲအတွက် သူသည် ကျောင်းတွင်အမာခံမဟုတ်ဘဲ အသေခံသူများဖြစ်ကြောင်းလည်း ပြန်လည်ပြောဆိုခဲ့သည်။

သေနတ်ဒဏ်ရာ
----------

မိဘများ၏ ပြောဆိုချက်အရ စစ်တပ်မှပစ်ခတ်မှုတွင် ဒူးအောက်ပိုင်းကို စတင်ပစ်ခတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ သူ၏ ဘယ်ခြေသလုံး နှင့် နောက်တစ်ကြိမ်ပစ်ခတ်မှုတွင် ဘယ်ပေါင်သို့ ထိမှန်ခဲ့သည်။ ဒူးကို ထိမှန်ချိန်တွင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းပုံကို ကိုင်ဆောင်ရင်း ခွေကျသွားခဲ့သည်။ သူနှင့်ချီတက်ခဲ့သူ သူငယ်ချင်းများ၏ ပြောဆိုချက်အရ မဝင်းမော်ဦးအား သေနတ်ပစ်ခြင်းမှ လျှောင်ကျဉ်နိုင်ရန် ဝပ်ခိုင်းသောလည်း၊ သူ ကိုင်ဆောင်ထားသည့် ဗိုလ်ချုပ်ပုံအား မြေဝပ်မကျချင်လိုခြင်းနှင့် ဗိုလ်ချုပ်ပုံကျလျင် အဖွဲ့ပါကျမည်ဟုဆိုကာ မဝပ်ခဲ့ပေ။ စစ်တပ်မှ နောက်တစ်ကြိမ်ထပ်ပစ်ချိန်တွင် ညာလက်မောင်းမှ ရင်ထဲသို့ သေနတ် ထပ်မံ ထိမှန်ခဲ့သည်။

နေ့လယ် ၁၂ နာရီခွဲတွင် ကယ်ဆယ်ရန် ရောက်ရှိလာသူ ဆရာဝန်နှစ်ဦး၏ ပြောဆိုချက်အရ သူသည် ကယ်ဆယ်ချိန်တွင် အသက်ရှင်လျက်ရှိသေးပြီး၊ သူ၏ မိဘများသို့ ဆက်သွယ်နိုင်ရန် အချက်အလက်များ ဆေးရုံသို့ အသိပေးနိုင်ခဲ့သည်။

ကိုးကား
-------

* သမီးဆန္ဒအတိုင်း အမျှ မေ၀သေးဘူး[*လင့်ခ်သေ*]
* အာဇာနည် မဝင်းမော်ဦး ကိုယ်ရေးရာဇဝင် အကျဉ်း Archived 4 March 2016 at the Wayback Machine.
**ရုဒန်နီဆင်** (Ruth Denison, ၂၉ စက်တင်ဘာ ၁၉၂၂ - ၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၅) သည် အမေရိကန်နိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသော ဗုဒ္ဓဘာသာတရားပြဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူမသည် ဗုဒ္ဓဘာသာတရားအားထုတ်မှုနည်းလမ်းများကို အမျိုးသမီးများကို ဦးဆောင်ကာ သင်ကြားပြသမှုများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ သူမ၏ တရားစင်တာဖြစ်သည့် Dhamma Dena Desert Vipassana Center သည် ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်၊ oshua Tree, Mojave Desert တွင် တည်ရှိသည်။ သူမသည် မက်ဆာချူးဆက်ပြည်နယ်၊ ဘာရီရှိ ဝိပဿနာအဖွဲ့ (Insight Meditation Society ) တွင်လည်း တရားပြဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူမသည် တစ်ခါတရံ ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်၊ Woodacre ရှိ စပရစ်ရော့တရားစင်တာတွင် သင်ကြားမှုများ ဆောင်ရွက်သည်။

သူမ၏ လူငယ်ဘဝကို ဂျာမနီတွင် ကြီးပြင်းခဲ့ပြီးနောက်တွင် အမေရိကန်သို့ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ နှင့် ၁၉၇၀ ခုနှစ်များတွင် သူမသည် ‌နေရာဒေသမတူညီမှုနှင့် ခြားနားမှုများကို တွေ့ကြုံခဲ့ရသည်။

သူမသည် ဆရာကြီး ဦးဘခင်က တရားပြသရန် ခွင့်ပြုခဲ့သည့် အနောက်နိုင်ငံသားလေးဦးထဲမှ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ဆရာကြီး ဦးဘခင်သည် ခန္ဓာတွင် ဖြစ်ပျက်နေသည့် သဘာဝတရားများကို ရှုမှတ်ပွားများသည့် ဝိပဿနာကျင့်စဉ်ကို သင်ကြားပြသပေးပြီး ထင်ရှားသည့် တရားပြဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။

ဘဝနိဂုံး
--------

သူမသည် ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့ အသက် ၉၂ နှစ်အရွယ်တွင် လေဖြတ်ရောဂါကို ခံစားရကာ ဆုံးပါးကွယ်လွန်ခဲ့သည်။

ပြုစုခဲ့သည်များ
---------------

* *Dancing in the Dharma: The Life and Teachings of Ruth Denison* by Sandy Boucher (Boston, MA: Beacon Press, 2005. hardcover, $25.95 ISBN 0-8070-7318-0)
* *Meetings with Remarkable Women: Buddhist Teachers in America* by Lenore Friedman (Boston, MA: Shambhala, Revised and Updated Edition, 2000 ISBN 1-57062-474-7)

ပြင်ပလင့်များ
-------------

* Dancing in the Dharma Archived 6 January 2007 at the Wayback Machine.
* Bowing to Life Deeply: An Interview with Ruth Denison
* Who's Who in Buddhism (Ruth Denison) Archived 11 January 2009 at the Wayback Machine.
* Dhamma Dena Desert Vipassana Center Archived 18 November 2011 at the Wayback Machine.

ကိုးကား
-------

1. ↑  You must specify ***title =***  and ***url =***  when using {{cite web}}.Denison၊ Ruth E.။ ။ familysearch။
2. 1 2  Ruth Denison, Western Dharma Pioneer and Vipassana Innovator, Dies at 92
အကွေ့အကောက်ပေါင်း မြောက်မြားစွာနှင့် လူတို့အား မျက်စိလည်စေနိုင်သော အဆောက်အဦမျိုးကို ဝင်္ကပါဟုခေါ်သည်။ ကောက်ကွေ့သော တောင်ဟုအနက်ထင်သည့် ပါဠိစကား ဝင်္ကပဗ္ဗတမှ ဆင်းသက်လာသော စကားဖြစ်ဟန်တူသည်။ ဝေဿန္တရာမင်းသည် ဆင်ဖြူတော်ကို လှူပြီးနောက် ပြည်သူတို့မကြည်ဖြူသည့်အတွက် တိုင်းပြည်မှ ထွက်တော်မူကာ ဝင်္ကပါတောင်ရှိ ကျောင်းသင်္ခမ်း၌ နေထိုင်ခဲ့သည်။ မြောင်းကြား၊ ချောက်ကြား ကမ်းပါးတောင်ယံသို့ ကွေ့လည်၍သွားရသော ယင်းဝင်္ကပါ 
တောင်ကို အစွဲပြု၍ ဝင်္ကပါ မျိုးကို ဆောက်လုပ်ခေါ်တွင်ကြသည်ဟုလည်း ယူဆကြသည်။ 

ဝင်္ကပါ ကိုလွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်း ၄ဝဝဝ ကျော် ခရစ်တော်မပေါ်မီ 
အနှစ် ၂၃ဝဝ ခန့်ကပင် အီဂျစ်နိုင်ငံ၌စတင် ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။ 
ဤအလေ့အထသည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ အိန္ဒိယနိုင်ငံဘက်မှတစ်ဆင့် ရောက်ရှိ 
လာသည်ဟုယူဆကြသည်။ အချို့ကမူ ကရိကျွန်း နောဆတ်အနီး တောင် 
စောင်းတွင် တူးဖော်တွေ့ရှိရသော ဝင်္ကပါ က အဦးကျ၍ ကရိဝင်္ကပါ ကို အီ 
ဂျစ်တို့အတုခိုး၍ ဆောက်သည်ဟုဆိုကြသည်။

သမိုင်းပုံပြင်များအရ ကရိကျွန်းဘုရင်ကြီး မီနိုအတွက် ဒီးဒလပ် ဆိုသူက ဝင်္ကပါ တစ်ခုကိုဆောက်လုပ်ပေးကြောင်းတွေ့ရသည်။ မီနိုဘုရင်သည် အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော မီနိုတော ခေါ် သတ္တဝါကြီးအားထားရန် အလွန်ကောက်ကွေ့သောလမ်းများဖြင့်ပြီးသည့် ဝင်္ကပါ တစ်ခုဆောက်လုပ်စေသည်။ တစ်နှစ်တစ်ကြိမ်လည်း ထိုသတ္တဝါကြီးအား သတို့သားခုနစ်ယောက်၊ သတို့သမီးခုနစ်ယောက် ဆက်သရသည်။ တစ်နှစ်သော် သီးဆယုဆိုသူက အဆက်သခံဖို့ ကိုယ်တိုင်အရွေးခံကာ သွားလေသည်။ သူ့အား မီနိုဘုရင့်သမီးတော်က အပ်ချည်ကြိုးတစ်ခင် ပေးလိုက်ရာ အပ်ချည်စကို ဂူဝတွင်ချည်နှောင်ထားခဲ့၍ မီနိုတောနှင့်တိုက်ပွဲဆင်ရာ 
နိုင်နင်းသဖြင့် ထိုကြိုးကိုလက်ဖြင့်စမ်းကာ အထွက်ခက်သော ဝင်္ကပါ အပေါက်သို့ ပြန်ထွက်နိုင်ခဲ့သည်။ (သီးဆယု· လည်းရှု၊) ၁၉ဝဝ ပြည့်နှစ်မှ 
၁၉ဝ၈ ခုနှစ်အတွင်း အေဂျေအီးဗန်းဆိုသူ ရှေးဟောင်းသုတေသီတစ်ဦးက 
ထိုဒေသကို တူးဖော်ရာ ဝင်္ကပါ နှင့်ဆင်သည့် အကွေ့အကောက် အပိတ်အဆို့ 
ပေါင်းများစွာနှင့်လမ်းကလေးများ အမြေ|ာင်မြေ|ာင်အသွယ်သွယ်သော အခန်း 
များပါသော အဆောက်အဦ ပန္နက်ပုံကို တွေ့ရှိရလေသည်။ 

အီဂျစ်နိုင်ငံ ဟဝါရာအရပ် မိုးရစ်အိုင်ကြီးအနီးတွင် တတိယ 
အမင်းနင်းဟတ်ဘုရင် ဆောက်လုပ်ခဲ့သော အလွန်ကြီးကျယ်ခမ်းနားသည့် 
ဝင်္ကပါ တစ်ခုလည်းရှိသေးသည်။ ကရိကျွန်းမှ ဝင်္ကပါ ကြီးနှင့် မတိမ်းမယိမ်း 
ခေတ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ကရိကျွန်းတွင် မီနိုဘုရင်များ 
တန်ခိုးထွားချိန်ကာလနှင့် အမင်းနင်းဟတ်ဘုရင်ခေတ်သည် မရှေးမနှောင်း 
ပင်ဖြစ်လေသည်။ အခန်းပေါင်း ၃ဝဝဝ ရှိ၍ မြေအောက်တွင် ၁၅ဝဝ၊ မြေ 
ပေါ်တွင် ၁၅ဝဝ ရှိပြီးလျှင် အခန်းအားလုံးကို ကျောက်နံရံဖြင့် တစ်ဆက် 
တည်း ကွေ့ကောက်ပတ်သွယ်ထားလေသည်။

တဖြည်းဖြည်း ဝင်္ကပါဆောက်လုပ်မှုကို လူတို့စိတ်ဝင်စားလာကြ 
ရာ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းများ၊ ဘုရားပရဝုဏ်များ၊ ပန်းခြံများ၌ ဝင်္ကပါများ 
ဆောက်သည့် အလေ့အထ ခေတ်စားလာခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ရှေ့ဝင်္ကပါကြီး 
များလောက် မကြီးကျယ်ချေ။ အင်္ဂလန်ပြည်တွင် ခရစ် ၁ဝ၇၆ ခုနှစ်လောက် 
က ဝင်္ကပါပုံစံစာအုပ်များပင် ထုတ်ဝေရောင်းချဖူးလေသည်။
အင်္ဂလန်ပြည် လန်ဒန်မြို့အနီးတွင် အလှပဆုံးဖြစ်၍ စည်းရိုးပင် 

တို့ဖြင့် အဆန်းတကြယ် တည်ဆောက်ထားသော ဟမ္ပတန်ကုတ်ဝင်္ကပါသည် 
အလွန်ထင်ရှားသည်။ တတိယဝီလျံ ဘုရင်လက်ထက်က ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ် 
သည်။

မြန်မာနိုင်ငံ၌ကား ပြည်ခရိုင်ရွှေတောင်မြို့အနီး ရွှေနတ်တောင် 
ဘုရားအနီး၌တစ်ခု၊ အင်းဝဖက်တွင်တစ်ခု၊ မော်လမြိုင်လေယာဉ်ပျံကွင်းအနီး 
ကုသိနာရုံဘုရားတွင်တစ်ခု ထင်ထင်ရှားရှား အုတ်ရိုးများနှင့် ပြုလုပ်ထား 
သည့် ဝင်္ကပါများကိုတွေ့နိုင်သည်။ ထို့ပြင် တန်ဆောင်မုန်းလအခါတွင် မြန် 
မာနိုင်ငံ အနှံ့အပြား၌ တန်ခိုးကြီးဘုရားရင်ပြင် သို့မဟုတ် ခြေတော်ရင်း 
မြေကွက်လပ်များ၌ ဝင်္ကပါများတည်ဆောက်၍ မီးရောင်စုံထွန်းညိ|ကာ 
ဝင်္ကပါပွဲ ဆင်နွဲလေ့ရှိကြသည်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂)
**ဝင်းမင်းထွေး** ဟု လူသိများသော ကဗျာဆရာ ၊ တေးရေးဆရာ အမည်ရင်း **ဝင်းမြင့်** ကို အမရပူရမြို့နယ်၊ ရွှေကြက်ယက်ရွာ၌ ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် ဦးခင်မောင်ထွေး၊ ဒေါ်လှတင် တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၁၉၇၀ တွင် စစ်ကိုင်း အထက(၁)မှ အခြေခံပညာအထက်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။

ရန်ကုန်စက်မှုတက္ကသိုလ် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး မှိုင်းရာပြည့် အ‌‌ရေးအခင်းတွင် ကျောင်းသားခေါင်းဆောင် အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ထိုပါဝင်မှုကြောင့် ‌ကျောင်းထုတ်ခံခဲ့ရပြီး အင်းစိန်ထောင်တွင် ၅နှစ်ကြာ ထောင်ကျခဲ့သည်။

ကဗျာဆရာဘဝ
---------

၁၉၇၂ ခုနှစ်ခန့်တွင် တက္ကသိုလ်အသိုင်းအဝိုင်း၌ ကဗျာများစတင်ရေးသားခဲ့ပြီး စက်မှုသတင်းဂျာနယ်တွင် သူ၏ကဗျာစတင်ပါဝင်ခဲ့သည်။
ရှုမဝရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်းတွင် ၁၉၇၄ ၌ ကဗျာစတင်ရေးခဲ့သည်။

ကဗျာပေါင်းများစွာ ရေးသားခဲ့သော်လည်း ပုံနှိပ်ဖြစ်သော ကဗျာများမှာ နည်းပါးသည်။

တေးရေးဆရာဘဝ
-----------

ပလေးဘွိုင်းသန်းနိုင်အတွက် "ချစ်ရမ္မက်" သီချင်းစာသားကို ၁၉၈၂ တွင် စတင်ရေးပေးခဲ့သည်။
၁၉၈၂ မှ ၂၀၀၆ ခုနှစ်အတွင်း သီချင်းစာသားပေါင်း ၃၀၀ ခန့်ရေးသားခဲ့ပြီး စကားလုံး ဝင်းမင်းထွေး ဟု ထင်ရှားသည်။ 
တစ်ကိုယ်တော်ရေးသားပေးခဲ့သော တေးစီးရီးအခွေများတွင် ချစ်ကောင်း ၏ ကိုယ်တိုင်ရေးပုံတူ ထူးအိမ်သင်၏ အရင်အတိုင်း တေးစီးရီး နှင့် ဇော်ဝင်းထွဋ်၏ ဂျစ်ပစီမိုးတိမ် တေးစီးရီးတို့မှာ အထူးအောင်မြင်ကျော်ကြားသည်။

အခြားအနုပညာလှုပ်ရှားမှုများ
---------------------------

အဆိုတော် ၁၂ ယောက်ပါဝင်သော သီချင်းဗီဒီယို (MTV) ၂ခွေတွဲကို ၁၉၈၆ တွင် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ၁၉၈၉ တွင် ဟန်သစ်မဂ္ဂဇင်းကို စတင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ အခြား ဗီဒီယိုဇာတ်ကားများနှင့် မှတ်တမ်းဗီဒီယိုများလည်း ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
ရွှေအင်ကြင်း အမည်ရှိရုပ်ရှင်ကားကြီးကို ၁၉၉၅ တွင် ဒါရိုက်တာအဖြစ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ၂၀၀၇ ဧပြီလတွင် မဂ္ဂဇင်းအချို့တွင် သူရေးသားခဲ့ဖူးသော စကားပြေ ၅ ပုဒ် နှင့် ကဗျာရှည် တစ်ပုဒ်တို့ကို စုစည်း၍ ကိုယ်တိုင်ရေး ပုံတူများ အမည်ဖြင့် စာအုပ်တစ်အုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။

လက်ရှိဘဝ
--------

ဇနီးဖြစ်သူ မိကော် နှင့် သားကြီး အာကာ ၊ သမီးများဖြစ်ကြသော ဘရဏီ၊ ရွှေရင်အေးတို့နှင့်အတူ ရန်ကုန်မြို့တွင် နေထိုင်လျက်ရှိသည်။

လက်ရာများ
=========

ကဗျာများ
--------

ရေးသားခဲ့သော သီချင်းများ
------------------------

| စဉ် | သီချင်းအမည် | သီဆိုသူ | ပါဝင်သော တေးစီးရီး | ထုတ်လွှင့် | မူရင်းသီချင်း | မှတ်ချက် |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ၁ | ချစ်ရမ္မက် |  ပလေးဘွိုင်း သန်းနိုင် | ချစ်ရမ္မက် | ဂျူလိုင်၊ ၁၉၈၂ |  |  |
| ၂ | ဂျင်းဘောင်းဘီအပြာနဲ့ မင်း |  ပုလဲ | ချစ်ရမ္မက် | ဂျူလိုင်၊ ၁၉၈၂ |  |  |
| ၃ | နေရစ်ခဲ့လေ |  ပလေးဘွိုင်း သန်းနိုင် | ချစ်ရမ္မက် | ဂျူလိုင်၊ ၁၉၈၂ |  |  |
| ၄ | ဆူးနဲ့နှင်းဆီ | တူးတူး၊ အဆိုတော် | အဆင်သင့်ပဲဟေ့ |  |  |  |
| ၅ | ချိုမြိန်ဒုက္ခ | တူးတူး၊ အဆိုတော် | အဆင်သင့်ပဲဟေ့ |  |  |  |
| ပိဋကတ် သုံးပုံ |
| --- |
| ဝိနယပိဋက |
| * ပါရာဇိကဏ်
* ပါစိတ်
* မဟာဝဂ်
* စူဠဝါ
* ပရိဝါ
 |
| သုတ္တန်ပိဋကတ် |
| * ဒီဃနိကာယ်
* မဇ္ဈိမနိကာယ်
* သံယုတ္တနိကာယ်
* အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
* ခုဒ္ဒကနိကာယ်
 |
| အဘိဓမ္မာပိဋကတ် |
| * ဓမ္မသင်္ဂဏီ
* ဝိဘင်း
* ဓာတုကထာ
* ပုဂ္ဂလပညတ်
* ကထာဝတ္ထု
* ယမိုက်
* ပဋ္ဌာန်း
 |
| * ရှု
* ပြော
* ပြင်
 |

(၃)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် နေမွန်းတည့်အခါ၌ ရောက်လာသော ကောသလမင်းအား အရပ်လေးမျက်နှာမှ တိမ်တိုက်နှင့် တူသော တောင်ကြီးများ သတ္တဝါအားလုံးတို့ကို ကြိတ်လျက်လာသည့် ပြင်းထန် ကြမ်းကြုတ်သော ဘေးကြီးဖြစ်ပေါ်လာလျှင် တရားကျင့်ခြင်း၊ အညီအမျှကျင့်ခြင်း၊ ကုသိုလ် ကောင်းမှုပြုခြင်းမှတစ်ပါး အခြားပြုဖွယ်များ မရှိတော့သကဲ့သို့ အိုခြင်း, သေခြင်း တရားတို့ နှိပ်စက်လာလျှင်လည်း စစ်အင်္ဂါလေးပါးဖြင့် စစ်ထိုးဖို့ရာမရှိသကဲ့သို့ တရားကျင့်ခြင်း၊ အညီအမျှကျင့်ခြင်း၊ ကုသိုလ်ကောင်းမှုပြုခြင်းမှတစ်ပါး အခြား ပြုဖွယ်များမရှိတော့ပုံကို ဘုရားရှင်အားလျှောက်ထားရာ ဤအတိုင်းပင် ပြုလုပ်ရမည်ဟု ကောသလဘုရင်အား ဘုရားရှင် မိန့်ကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ်ရာ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

---

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မုံညှင်းစေ့ခန့်ရှိသော ကျောက်စရစ်ခဲ (၇)ခဲတို့ကို ဟိမဝန္တာတောင်မင်း၏အနီး၌ချထားပြီး ယင်းတို့ကို ဟိမဝန္တာတောင်မင်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပြတော်မူပြီးသောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်၏ ကုန်လွန်ပြီးသောဆင်းရဲဒုက္ခတို့မှာ များပြားလှပြီး ကြွင်းကျန်သော (၇)ဘဝတာ၌ဖြစ်သော ဆင်းရဲဒုက္ခတို့မှာ အနည်းငယ်မျှသာဖြစ်တော့သကဲ့သို့ သစ္စာလေးအင်သိမြင်ရန် အားထုတ်သင့်ပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

---

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဟိမဝန္တာတောင်ကြီးသည် မုန်ညင်းစေ့ခန့် ကျောက်စရစ်ခဲ (၇)ခဲတို့ကိုထား၍ ကုန်ခမ်းပျက်စီး သွားသကဲ့သို့ သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ်နှင့်ပြည့်စုံပြီးသော အရိယာသာဝက၏ ကုန်ပြီးသော ဆင်းရဲဒုက္ခတို့သည် များပြားလှကုန်၏။ ထို့ကြောင့် သစ္စာသိမြင် ကျွတ်တန်း ဝင်အောင် အားထုတ်ကြရမည်ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

ကိုးကား
-------

1. ↑  -သံ၊၁၊၁၀၁-၃။ သံ၊မြန်၊၁၊၉၈-၁၀၀။ သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၅၃-၄။ သံ၊ဋီ၊၁၊၁၉၉-၂၀၀။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ သဂါထာဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၃-ကောသလသံယုတ္တ၊ ၃-တတိယဝဂ္ဂ၊ ပဉ္စမသုတ်။
2. ↑  -သံ၊၃၊၄၀၃။ သံ၊မြန်၊၃၊၄၀၉။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ မဟာဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၁၂-သစ္စသံယုတ္တ၊ ၆-အဘိသမယဝဂ္ဂ၊ နဝမသုတ်။
3. ↑  -သံ၊၃၊၄၀၃-၄။ သံ၊မြန်၊၃၊၄၀၉-၄၁၀။

-သံယုတ္တနိကာယ၊ မဟာဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ... ဒသမသုတ်။
4. ↑  ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်၊ သာသနဓဇ သိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ၊ B.A (ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူး-သီရိလင်္ကာ)၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသမဟာထေရ် **တိပိဋကသူစိကျမ်း** နှင့် နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တကုမာရထေရ် **တိပိဋက သုတ္တသူစိ ဝိဘာဝိနီ**