**Siaha** ( Mara ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရခရိုင်ကောင်စီမှ ပေးသောတရားဝင်အမည်, Saiha ဟုခေါ်သည်) သည် အိန္ဒိယ အရှေ့မြောက်ပိုင်း မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ရှိ Siaha ခရိုင် ရှိ သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ယူသည့်မြို့ ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရခရိုင်ကောင်စီ သုံးခုအနက်မှ တစ်ခုဖြစ်သည့် Mara ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရခရိုင်ကောင်စီ၏ ဌာနချုပ်ဖြစ်သည်။ ပြည်နယ်၏တောင်ဘက်အလယ်ပိုင်းတွင်တည်ရှိသည်။ ဒေသခံ မာရာဘာသာစကားတွင် 'Siaha' ဟူသော စကားလုံးသည် ဆင်ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသော 'Masia' မှ ဆင်းသက်လာသော 'Sia' နှင့် သွား ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသော ဟူသော 'ha' တို့ကိုပူးပေါင်းပြီး 'Siaha' ဟု မှည့်ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဆင်သွားများ အမြောက်အမြားတွေ့ရှိသည့် နေရာဖြစ်သည်။ ဒေသခံလူများက ထိုမြို့ကို Siaha ဟု အမည်ပေးသော်လည်း မီဇိုမျာက ၎င်းကို မီ ဇို ဘာသာစကား ဖြင့် ဘာသာပြန်သည့် ဝေါဟာရသက်သက်ဖြစ်သည့် 'Saiha' ဟူသော အမည်ဖြင့် ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။

Siaha သည် မရာလူမျိုးများ အတွက်စီးပွားရေးအချက်အချာဖြစ်သည်။

ပထဝီဝင်
-------

22°29′N 92°58′E﻿ / ﻿22.48°N 92.97°E﻿ / 22.48; 92.97 မှာ တည်ရှိပါတယ်။ ။  ပျမ်းမျှအမြင့်မှာ ၇၂၉ ပေ ဖြစ်သည်။ မီတာ (၂၃၉၁ ပေ)။

လူဦးရေစာရင်း
------------

As of 2001[update] India census, အရ ဆိုက်ဟားတွင် လူဦးရေ ၁၉၇၃၁ယောက်ရှိသည်။ နေထိုင်သူ ၅၂%မှာ ယောက်ျားများဖြစ်ပြီး မိန်းမများသည် ၄၈% သာရှိကြသည်။ ဆိုက်ဟားတွင် ပျမ်းမျှစာတတ်မြောက်မှုနှုန်း ၇၉% ရှိပြီး အမျိုးသားစာတတ်မြောက်မှု ပျမ်းမျှ ၅၉.၅% ထက် ပိုများသည်- အမျိုးသားစာတတ်မြောက်မှုမှာ ၈၀% နှင့် အမျိုးသမီးစာတတ်မြောက်မှုမှာ ၇၇% ဖြစ်သည်။ Siaha တွင် လူဦးရေ၏ ၁၆% သည် အသက် ၆ နှစ်အောက်ဖြစ်သည်။ ဆိုက်ဟား သည် မီဇိုရမ်ပြည်နယ်တွင် ဖွံ့ဖြိုးမှုအမြန်ဆုံးမြို့ဖြစ်ပြီး မီဇိုရမ်၏ ၂၀၀၈ စာရင်းအင်းလက်စွဲစာအုပ်တွင် အဆိုပါမြို့သည် ၂၉၂၇၅ တွင် ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် ၁၉၇၃၁ နှင့် ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေ ၂၉၂၇၅ ဦးရှိကြောင်းဖော်ပြထားသည်။

ပညာရေး
------

မီဇိုရမ်တက္ကသိုလ် လက်အောက်ရှိ Saiha College ဆိုက်ဟား ကောလိပ်တစ်ခုနှင့် အစိုးရနှင့် ပုဂ္ဂလိကကျောင်းများစွာရှိသည်။

လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး
------------------

Pawan Hans  မှ ရဟတ်ယာဉ်ဝန်ဆောင်မှုကို Aizawl ကို ဆိုက်ဟား နှင့် ချိတ်ဆက်ပေးသည်။  NH 54 မှ ဆိုက်ဟား နှင့် Aizawl ကြား အကွာအဝေးမှာ 378 ကီလိုမီတာဖြစ်ပြီး ပုံမှန် Bus နှင့် Jeeps တို့နှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။

မီဒီယာ
------

ဆိုက်ဟား ရှိ အဓိကသတင်းစာများမှာ- 

* Buannel
* Chhim Aw
* Kawl Eng
* Maraland
* Moonlight
* Mara Thlala
* Siaha Post
* Saikhawpui
* Siaha Times
* Awsicharu [awsicharu.wordpress.com]
* Deiva Mara Daily Deiva Mara Daily

ကိုးကား
-------

1. ↑  Census of India Search details။ censusindia.gov.in။  10 May 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
2. ↑  Falling Rain Genomics, Inc - Saiha
3. ↑  Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)။ Census Commission of India။ 16 June 2004 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  1 November 2008 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
4. ↑  Dept. of Economic & Statistic, Gov't of Mizoram Statistical Handbook 2008. Archived 4 March 2016 at the Wayback Machine.
5. ↑  MIZORAMA HELICOPTER SERVICE TUR CHIEF MINISTER IN HAWNG။ Mizoram DIPR။ 12 December 2013 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  14 August 2012 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
6. ↑  "Nilaini atangin ‘Helicopter Service"။ 20 August 2012 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။ Archived from the original on 23 September 2015။
7. ↑  Aizawl to Siaha။ Mizoram NIC။  29 August 2012 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
8. ↑  Accredited Journalists။ DIPR Mizoram။ 19 June 2013 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  5 September 2012 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။

ပြင်ပလင့်များ
-------------

* ခရိုင်ဝက်ဘ်ဆိုက် Archived 24 June 2018 at the Wayback Machine. Siaha
* maraland.NET ကွန်မန့် : Mara people's Online site
* SiahaOnline.com : Siaha Online ဝဘ်ဆိုဒ် Archived 27 November 2005 at the Wayback Machine.

တမ်းပလိတ်:Mizoramတမ်းပလိတ်:Saiha District