ဤဆောင်းပါးသည်ကွန်ရက်နည်းပညာအကြောင်းဖြစ်သည်။ အခြားအသုံးပြုမှုများအတွက် Darknet (disambiguation) တွင်ကြည့်ပါ။ ဤနည်းပညာ၏ထိပ်တွင်ရှိသည့် ၀ ဘ်ဆိုဒ်များအတွက် မှောင်မိုက်သောဝဘ် ကိုကြည့်ပါ။

|  |
| --- |
| Learn more
ဤဆောင်းပါးသည်ဝီကီပီးဒီးယား၏ အရည်အသွေးစံနှုန်းများ နှင့်ကိုက်ညီ ရန် သန့်ရှင်းရေးလုပ်ရန် လိုအပ် လိမ့် မည် ။ သီးခြားပြproblemနာတစ်ခုမှာ ပထမဝါကျသည်အခြားဆောင်းပါးနှင့်လုံးဝကွဲပြားခြားနားသောအရာတစ်ခုခုအကြောင်းပြောဆိုနေပုံရသည်။ဤဆောင်းပါးသည်ကွန်ရက်နည်းပညာအကြောင်းဖြစ်သည်။ဤဆောင်းပါးသည်ကွန်ရက်နည်းပညာအကြောင်းဖြစ်သည်။ |

**Dark Net** (သို့မဟုတ် **Darknet** ) ဆိုသည်မှာအများဆိုင်မြင်ကွင်းသို့မဟုတ်အများပြည်သူမြင်ကွင်းများအတွက်အဖွင့်အပိတ်မရရှိနိုင်သည့် အင်တာနက် အစိတ်အပိုင်းများကိုဖော်ပြသည့် ထီးဝေါဟာရ တစ်ခုဖြစ်သည်။  "Darknet" သည်မကြာခဏဆိုသလိုတရားမ ၀ င်ရောင်းဝယ်မှုများဖြစ်ပေါ်နေသောအင်တာနက် ကွန်ယက် ဟုခေါ်သည့်အင်တာနက်၏ encrypted အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုနှင့်ဆက်စပ်သည်။ Silk Road ခေါ်နာမည်ဆိုးဖြင့်ကျော်ကြားသော online မူးယစ်ဆေးဝါးဈေးကွက်ဖြစ်သည်။ နက်ရှိုင်းသောဝဘ် ၏အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။  သတင်းပေးသူများ ၊ သတင်းထောက်များနှင့်သတင်းအဖွဲ့အစည်းများအကြားအမည်မသိဆက်သွယ်မှုကို Darknet ၏ Tor ကွန်ယက်က SecureDrop အပါအဝင်အသုံးချပရိုဂရမ်များကိုအသုံးပြုသည်။

မာတိကာ
------

ဝေါဟာရပြုပြင်ခြင်း
------------------

ဝေါဟာရသည်မူလက ARPANET တွင်ဖော်ပြထားသောဝှက်ထားသောပရိုဂရမ်များဖြစ်ပြီးမက်ဆေ့ခ်ျများလက်ခံရန်ပရိုဂရမ်ဖြစ်သည်၊ သို့သော်မည်သည့်အရာကိုမဆိုတုံ့ပြန်ခြင်းသို့မဟုတ်အသိအမှတ်မပြုခြင်း၊ မက်ဆာချူးဆက်နည်းပညာတက္ကသိုလ် နှင့် စတန်းဖို့ဒ်တက္ကသိုလ်မှကျောင်းသားများ သည်ယခင် Artificial Intelligence Laboratory တွင် ARPANET အကောင့်များ အသုံးပြု၍ ဆေးခြောက်များကိုအရောင်းအဝယ်ပြုလုပ်စဉ် ၁၉၇၁ တွင်မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့်ပတ်သက်သောပထမဆုံးအွန်လိုင်းငွေပေးငွေယူမှုမည်သို့ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည်ကိုအကောင့်တစ်ခုကအသေးစိတ်ဖော်ပြထားသည်။ 

အသုံးအနှုန်းသည်နောက်ပိုင်းတွင်အသုံးပြုသည့် ၀ က်ဘ်ဆိုက် ကဲ့သို့သော ၀ န်ဆောင်မှုများဖြစ်သည်။ ၎င်းသည်သီးခြားဆော့ဖ်ဝဲ၊ ဖွဲ့စည်းမှုသို့မဟုတ်ခွင့်ပြုချက်ဖြင့်သာသုံးနိုင်သည်၊ များသောအားဖြင့်ပုံမှန်မဟုတ်သော ဆက်သွယ်ရေးပရိုတိုကောများ နှင့် ဆိပ်ကမ်းများ သုံး၍ ၀ င်ရောက်နိုင်သည့် ထပ်ဆင့်ကွန်ယက်တစ်ခုဖြစ်သည် ။ မှောင်မိုက်သောကွန်ယက်အမျိုးအစားများတွင် သူငယ်ချင်းအချင်းချင်း ချစ်သောကွန်ယက်များ (များသောအားဖြင့်အုပ်စု တူအဆင့်တူအဆင့်တူ ဆက်သွယ်မှုတစ်ခုဖြင့် ဖိုင်မျှဝေရန် အသုံးပြုသည်) နှင့် Tor ကဲ့သို့သော လုံခြုံရေး ကွန်ယက်များပါဝင်သည်။ ရှာဖွေရေးအင်ဂျင်များမှရည်ညွှန်းနိုင်သောအကြောင်းအရာကိုရည်ညွှန်းသည့်အခါ encrypted Darknet အတွက်အပြန်အလှန်အသုံးအနှုန်းမှာ clearnet သို့မဟုတ် မျက်နှာပြင်ဝဘ် ဖြစ်သည်။   

၂၀၁၅ ၊ Darknet ဟူသောဝေါဟာရကို Tor ၏ အမှောင်ကွန်ယက် ရှိ လျှို့ဝှက်ဝန်ဆောင်မှု များ၏ပမာဏကြောင့်မကြာခဏ "မှောင်မိုက်ဝဲ "နှင့် အပြန်အလှန်ဖလှယ် အသုံးပြုသည်။ ရှာဖွေခြင်းကိုရည်ညွှန်း။ မရသောပလက်ဖောင်းအနေဖြင့် Tor ၏သမိုင်းကြောင့်အသုံးအနှုန်းကို နက်ရှိုင်းသောဝဘ်ဆိုက် နှင့်အပြန်အလှန်ဖလှယ်အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။ ဤဝေါဟာရနှစ်ခုလုံးကိုအသုံးပြုခြင်းကိုရောစပ်ခြင်းအားတိကျသောဖော်ပြချက်များအဖြစ်ဖော်ပြခဲ့ပြီးအချို့သောဝေဖန်သုံးသပ်သူများကအသုံးအနှုန်းများကိုကွဲပြားသောဖက်ရှင်များတွင်အသုံးပြုရန်အကြံပြုသည်။

မူလအစ
-----

"Darknet" ကို ၁၉၇၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင်တီထွင်ခဲ့သည်။ ARPANET (အစိုးရမှတည်ထောင်ထားသောစစ်တပ် / ပညာရေးကွန်ရက်) သည် အင်တာနက် လုံခြုံရေးအတွက်လုံခြုံရေးအတွက်ရည်ရွယ်သည်။  Darknet လိပ်စာများသည် ARPANET မှဒေတာများကိုလက်ခံနိုင်သော်လည်းကွန်ယက်စာရင်းတွင်မတွေ့ရပါ။

၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် Peter Biddle ၊ Paul England ၊ Marcus Peinado နှင့် Bryan Willman တို့၏ မိုက်ခရိုဆော့ဖ် ၀ န်ထမ်းလေး ဦး မှထုတ်ဝေသော" Darknet နှင့်အနာဂတ် ဖြန့်ဖြူး ခြင်း ၏အကြောင်းအရာ "ကိုထုတ်ဝေပြီးနောက်လူအများလက်ခံမှုကိုရရှိခဲ့သည်။ အလုပ်လုပ်နိုင်သော ဒစ်ဂျစ်တယ်အခွင့်အရေးစီမံခန့်ခွဲမှု (DRM) နည်းပညာများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကိုအဟန့်အတားဖြစ်စေပြီး မူပိုင်ခွင့်ချိုးဖောက်မှုကို မလွှဲမရှောင်ဖြစ်စေခဲ့သည်။  ဤစာတမ်းသည် "darknet" ကိုယေဘုယျအားဖြင့်မည်သည့်အပြိုင်ကွန်ယက်အမျိုးအစားမဆို encrypt လုပ်ထားသောသို့မဟုတ်အသုံးပြုသူတစ် ဦး မှ ၄ င်းကိုချိတ်ဆက်ရန်ခွင့်ပြုရန်သီးခြား protocol တစ်ခုလိုအပ်သည်ဟုဖော်ပြသည်။ 

### ယဉ်ကျေးမှုခွဲများ

ဂျာနယ်လစ် JD Lasica သည် ၂၀၀၅ ခုနှစ်၏ *Darknet - Hollywood's Against Digital Digital Generation* စာအုပ်တွင်ဖိုင်ဝေမျှရေးကွန်ယက်များပါ ၀ င်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင်ဂျာနယ်လစ် Jamie Bartlett သည်သူ၏စာအုပ် *The Dark Net တွင်* camgirls , cryptoanarchists , Darknet မူးယစ်ဆေးဝါးဈေးကွက်များ ၊ မိမိကိုယ်ကိုအနာတရဖြစ်စေသည့် လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းများ၊ လူမှုမီဒီယာ လူမျိုးရေးခွဲခြားသူများနှင့် transhumanists များအပါအဝင်မြေအောက်နှင့်ပေါ်ထွက်လာသော ယဉ်ကျေးမှု များအကြောင်းကိုဖော်ပြခဲ့သည်။ 

Telegram သည်၎င်း၏ encryption နှင့်ကွဲပြားသောနိုင်ငံများ၏နယ်မြေကိုပိတ်ပင်ထားပြီးနောက်၎င်း၏နက်နက်နဲနဲဆက်သွယ်မှုများသည် Darknet မှပိုင်ဆိုင်သည်။ အမည်ဝှက်ခြင်းကြောင့်၎င်းသည်တားမြစ်ထားသောပစ္စည်းများရောင်းချခြင်း၊ အဖွဲ့အစည်းအမျိုးမျိုးကိုစုဆောင်းခြင်းနှင့်အစိုးရဆန့်ကျင်ရေးလုပ်ဆောင်မှုများကိုညှိနှိုင်းခြင်းစသည်တို့အတွက် encrypt လုပ်ထားသောလမ်းကြောင်းများပါ ၀ င်သည်။

အသုံးပြုသည်
-----------

ယေဘုယျအားဖြင့် Darknets များကိုအမျိုးမျိုးသောအကြောင်းပြချက်များအတွက်သုံးနိုင်သည်။

* ကွန်ပျူတာရာဇ ၀ တ်မှု (ကွဲအက်ခြင်း၊ အဂတိလိုက်စားမှုစသည်ဖြင့်)
* အတိုက်အခံများကို နိုင်ငံရေးလက်စားချေခြင်းမှကာကွယ်ခြင်း
* ဖိုင်မျှဝေခြင်း ( ဝဲဇ် ၊ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာဖိုင်များ၊ ညစ်ညမ်းစာပေရုပ်ပုံများ၊ လျှို့ဝှက်ဖိုင်များ၊ တရားမ ၀ င်သောသို့မဟုတ်အတုဆော့ဖ်ဝဲစသည်)
* နိုင်ငံသားများ၏ privacy အခွင့်အရေးကို ပစ်မှတ်ထားခြင်း နှင့် အစုလိုက်အပြုံလိုက် စောင့်ကြည့်ခြင်းမှကာကွယ်ရန်
* ကန့်သတ်ထားသောကုန်ပစ္စည်းများအား နက်နက်ဈေးကွက်များသို့ရောင်းချခြင်း
* သတင်းများ နှင့် သတင်းများပေါက်ကြားမှု
* တရားမဝင်သောသို့မဟုတ်တရားမဝင်သောကုန်ပစ္စည်းများသို့မဟုတ် ၀ န်ဆောင်မှုများကို ၀ ယ်ယူရောင်းချခြင်း
* ကွန်ယက် စိစစ် ဖြတ်တောက်မှု များနှင့် ပါဝင်သည့်အကြောင်းအရာများကိုစိစစ်ခြင်းစနစ်များ ကိုရှောင်ကွင်း ခြင်း ၊ သို့မဟုတ်တင်းကျပ်သော firewall ပေါ်လစီများကိုရှောင်ကွင်းခြင်း

ဆော့ဝဲ
------

Darknets အားလုံးသည်တိကျသောဆော့ဝဲလ်ထည့်သွင်းထားသောသို့မဟုတ်ကွန်ယက်ဖွဲ့စည်းမှုများလိုအပ်သည်။ ဥပမာ tor ၊ ဥပမာ Vidalia မှ Tor Browser အစုအဝေး (သို့) Tor လုပ်ဆောင်ချက်တစ်ခုတည်းကိုအတူတူလုပ်ဆောင်ရန် proxy မှတဆင့် သုံး နိုင်သည်။

### Active

၂၀၁၂ ခုနှစ်ဩဂုတ်လမှ ၂၀၁၃ ခုနှစ်ဇူလိုင်လအတွင်းတစ်နေ့လျှင် Tor အသုံးပြုသူပျမ်းမျှအရေအတွက်ကိုသရုပ်ဖော်သည့်ရုပ်ပုံတစ်ခု။

* anoNet သည် VPNs နှင့် software BGP routers များ သုံး၍ တည်ဆောက်ထားသည့်ဖြန့် ကျက် ထားသောမိတ်ဆွေအချင်းချင်းကွန်ယက်တစ်ခုဖြစ်သည်။
* ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုလျှော့ချထားသောကွန်ယက် ၄၂ (အမည်ဝှက်ခြင်းမဟုတ်ဘဲသုတေသနရည်ရွယ်ချက်များအတွက်မဟုတ်) ။
* ပုံမှန်အားဖြင့် Freenet သည်လူကြိုက်များသော Darknet ( သူငယ်ချင်းမှသူငယ်ချင်း ) ဖြစ်သည်။ version 0.7 မှ စတင်၍ ၎င်းသည် "opennet "(peer node များအလိုအလျောက်ရှာဖွေတွေ့ရှိ) အဖြစ်အလုပ်လုပ်နိုင်သည်။
* အကယ်၍ "F2F (network) topology "ရွေးစရာကိုဖွင့်ပါက GNUnet ကို Darknet  အဖြစ်အသုံးပြုနိုင်သည်။ ဤဆောင်းပါးသည်ကွန်ရက်နည်းပညာအကြောင်းဖြစ်သည်။
* I2P (Invisible Internet Project) သည် ထပ်ဆင့်လွှင့်သောကွန်ယက်တစ်ခုဖြစ်သည် ။ ၎င်းသည်ကွန်ရက်စာမျက်နှာများကို Eepsites ဟုခေါ်သည့် အမှောင် ကွန်ယက် တစ်ခုတပ်ထားသည်။
* OneSwarm ကို သူငယ်ချင်းအချင်းချင်းမှ ဖိုင်မျှဝေ ရန်အတွက် Darknet တစ်ခုအဖြစ်အသုံးပြုနိုင်သည်။
* RetroShare အား DHT နှင့် Discovery စွမ်းဆောင်ရည်များပိတ်ထားပါကအမည်မသိဖိုင်ပြောင်းရွှေ့ခြင်းကိုပုံမှန်အားဖြင့် အမှောင်ကွန်ယက် ( သူငယ်ချင်းမှသူငယ်ချင်း ) အဖြစ်အသုံးပြုနိုင်သည်။
* Riffle သည်လုံခြုံသောအမည်ဝှက်ခြင်း (အနည်းဆုံးဆာဗာတစ်လုံးကအလျှော့မပေးဘဲနေသမျှကာလပတ်လုံး)၊ ထိရောက်သောတွက်ချက်မှုနှင့်အနည်းဆုံး bandwidth ၀ န်ဆောင်မှုကိုထောက်ပံ့ပေးသော client-server darknet စနစ်ဖြစ်သည်။
* Syndie ဆိုသည်မှာ I2P, Tor နှင့် Freenet တို့၏အမည်ဝှက်ကွန်ရက်များပေါ်တွင် ဖြန့်ဝေထားသော ဖိုရမ်များကို ဖြန့်ဝေ ရန်အသုံးပြုသော software ဖြစ်သည်။
* Tor (The onion router) သည် အမည်ဝှက် ထားသောကွန်ယက်တစ်ခုဖြစ်ပြီး၎င်းသည် "ဝှက်ထားသောဝန်ဆောင်မှုများ "ဖြစ်သော Darknet လည်းပါဝင်သည်။ ၎င်းသည် Darknet ၏အကျော်ကြားဆုံးဥပမာဖြစ်သည်။ ဤဆောင်းပါးသည်ကွန်ရက်နည်းပညာအကြောင်းဖြစ်သည်။
* Tribler ကိုဖိုင် ဝေမျှရန် Darknet အ နေဖြင့်အသုံးပြုနိုင်သည်။
* Zeronet သည် ပွင့်လင်းအရင်းအမြစ်ဆော့ဝဲ ဖြစ်ပြီး Tor ကဲ့သို့သော အုပ်စု တူအဆင့်တူ အသုံးပြုသူများ၏ အင်တာနက် ကဲ့သို့ ကွန်ပျူတာကွန်ယက် ကိုတည်ဆောက်ရန်ရည်ရွယ်သ