Undang-undang adat antarabangsa adalah salah satu aspek dalam undang-undang antarabangsa yang melibatkan prinsip-prinsip adat. Bersama dengan prinsip-prinsip umum undang-undang dan perjanjian, adat dianggap sebagai salah satu sumber utama dalam undang-undang antarabangsa oleh Mahkamah Keadilan Antarabangsa, ahli perundangan, Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu, dan negara-negara anggota.

Banyak pemerintah secara umum menerima keberadaan undang-undang adat antarabangsa, meskipun terdapat perbedaan pendapat mengenai aturan yang terkandung di dalamnya. Undang-undang adat antarabangsa memiliki dua elemen utama: praktik negara yang cukup dan opinio juris.

Pada tahun 1950, Suruhanjaya Undang-undang Antarabangsa mengenalpasti sumber-sumber berikut sebagai bukti undang-undang adat antarabangsa: perjanjian, keputusan mahkamah di peringkat nasional dan antarabangsa, perundangan negara, pendapat penasihat undang-undang negara, surat-menyurat diplomatik, dan amalan organisasi antarabangsa..   Pada tahun 2018, Suruhanjaya menerima pakai Kesimpulan mengenai Pengenalpastian Undang-undang Antarabangsa Adat dengan ulasan.  Perhimpunan Agung Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu mengalu-alukan Kesimpulan dan menggalakkan penyebaran seluas-luasnya.

Pengiktirafan undang-undang antarabangsa adat
---------------------------------------------

Statut Mahkamah Keadilan Antarabangsa mendefinisikan undang-undang adat antarabangsa dalam Perkara 38(1)(b) sebagai "amalan umum yang diterima sebagai undang-undang"..  Ini biasanya ditentukan melalui dua faktor: amalan umum negeri dan negeri yang telah diterima sebagai undang-undang ( opinio juris sive necessitatis ).  Ini bermakna bahawa banyak negara perlu terlibat dalam pelaksanaan itu (terutamanya negara kuasa besar) dan negara tersebut terlibat dalam pelaksanaan itu kerana rasa tanggungjawab undang-undang (bukan adat atau kebiasaan).. 

Terdapat beberapa jenis undang-undang adat antarabangsa yang diakui oleh negara. Beberapa undang-undang adat antarabangsa naik ke tahap jus cogens melalui penerimaan oleh masyarakat antarabangsa sebagai hak yang tidak boleh dikurangkan, sementara undang-undang adat antarabangsa yang lain mungkin hanya diikuti oleh sekelompok kecil negara. Negara-negara umumnya terikat oleh undang-undang adat antarabangsa, tidak kira sama ada undang-undang ini telah dikodifikasikan dalam undang-undang negara itu sendiri atau melalui perjanjian.

### *Jus cogens*

Norma peremptory (juga dikenali sebagai jus cogens, istilah Latin untuk "undang-undang yang memaksa") merujuk kepada prinsip asas undang-undang antarabangsa yang diterima oleh masyarakat antarabangsa dan negara sebagai norma yang tidak boleh dikurangkan (non-derogable). Norma ini berasal dari prinsip undang-undang tabii yang mendasarinya.  dan mana-mana undang-undang yang bercanggah dengannya harus dianggap batal dan tidak sah.  Contohnya termasuk pelbagai jenayah antarabangsa seperti perhambaan, penyeksaan, pembunuhan beramai-ramai, perang pencerobohan, atau jenayah terhadap kemanusiaan. Jika suatu negara membenarkan atau terlibat dalam tindakan-tindakan tersebut, ia melanggar undang-undang adat antarabangsa. Undang-undang antarabangsa adat yang berkaitan dengan isu-isu ini telah diterima oleh masyarakat antarabangsa sebagai norma peremptory (jus cogens), yang bermakna bahawa negara tidak boleh mengurangkan atau menyimpang daripada kewajipan mereka untuk menghormati dan melindungi hak asasi manusia dalam konteks ini.. 

Jus cogens dan undang-undang antarabangsa adat tidak dapat saling ditukar ganti. Semua jus cogens adalah undang-undang antarabangsa adat melalui penerimaan oleh negara-negara, tetapi tidak semua undang-undang antarabangsa adat naik ke tahap norma peremptory. Negara-negara memiliki kebebasan untuk menyimpang dari undang-undang antarabangsa adat melalui perjanjian dan undang-undang yang bertentangan, tetapi jus cogens tidak dapat dikurangkan.

Kodifikasi undang-undang adat antarabangsa
------------------------------------------

Beberapa undang-undang adat antarabangsa telah dikodifikasikan melalui perjanjian dan undang-undang domestik, sementara yang lain hanya diiktiraf sebagai undang-undang adat.

Undang-undang perang, juga dikenali sebagai jus in bello, telah wujud dalam undang-undang adat sebelum dikodifikasikan dalam Konvensyen Hague 1899 dan 1907, Konvensyen Geneva, dan perjanjian-perjanjian lain. Walau bagaimanapun, konvensyen-konvensyen tersebut tidak bertujuan untuk mengawal setiap aspek undang-undang yang berkaitan dengan perang. Sebaliknya, menurut Artikel 1(2) Protokol Tambahan I, undang-undang kebiasaan antarabangsa digunakan untuk mengawal perkara undang-undang yang berkaitan dengan konflik bersenjata yang tidak dilindungi oleh perjanjian lain. Dengan kata lain, undang-undang kebiasaan antarabangsa melengkapi perjanjian-perjanjian yang sedia ada dalam mengatur tindakan dan perlakuan semasa konflik bersenjata.  

### Diam sebagai persetujuan

Umumnya, negara yang berdaulat mesti bersetuju untuk terikat dengan perjanjian atau norma undang-undang tertentu. Walau bagaimanapun, undang-undang adat antarabangsa adalah norma yang telah menjadi cukup meluas di peringkat antarabangsa sehingga negara tidak memerlukan persetujuan untuk terikat. Dalam kes ini, semua yang diperlukan ialah negara tidak membantah undang-undang. Walau bagaimanapun, menyatakan bahawa bantahan terhadap undang-undang antarabangsa adat mungkin tidak terikat dengannya melainkan undang-undang ini dianggap sebagai *jus cogens*.  Walau bagaimanapun, dalam pertikaian dengan mana-mana negara yang tidak mengesahkan prinsip "berdiam diri membayangkan persetujuan", apa-apa permohonan prinsip "berdiam diri membayangkan persetujuan" melibatkan rayuan kepada adat, supaya jika negara itu tidak menyokong premis yang lebih luas untuk mengakui kewujudan undang-undang antarabangsa adat, rayuan sebegitu akan bergantung kepada alasan pekeliling ("undang-undang antarabangsa adat mengikat kerana senyap membayangkan persetujuan, dan senyap membayangkan persetujuan kerana fakta bahawa senyap membayangkan persetujuan adalah satu aspek undang-undang antarabangsa adat"). [ *<span title="The text near this tag needs a citation. (October 2019)">Petikan ini memerlukan petikan</span>* ]

Mahkamah Keadilan Antarabangsa
------------------------------

Statut Mahkamah Keadilan Antarabangsa mengakui kewujudan undang-undang antarabangsa adat dalam Perkara 38(1)(b), yang dimasukkan ke dalam Piagam Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu oleh Perkara 92: "Mahkamah, yang fungsinya adalah untuk memutuskan mengikut undang-undang antarabangsa sedemikian. sebagai pertikaian yang dikemukakan kepadanya, hendaklah terpakai ... adat antarabangsa, sebagai bukti amalan umum yang diterima sebagai undang-undang."

Perkara 38(1) (b) Statut Mahkamah Keadilan Antarabangsa, telah mengiktiraf Adat Antarabangsa sebagai bukti amalan am yang diterima sebagai undang-undang. Oleh itu, amalan umum menunjukkan adat, dan bukan sebaliknya. Untuk membuktikan kewujudan peraturan adat, perlu ditunjukkan bahawa wujudnya 'amalan umum' yang menepati peraturan dan diterima sebagai undang-undang.

Undang-undang antarabangsa adat "terdiri daripada peraturan undang-undang yang diperoleh daripada kelakuan konsisten Negara bertindak atas kepercayaan bahawa undang-undang memerlukan mereka untuk bertindak demikian".  Ia berikutan bahawa undang-undang antarabangsa adat boleh dilihat dengan "pengulangan meluas oleh Negara-negara tindakan antarabangsa yang serupa dari masa ke masa (amalan negara); Perbuatan mesti berlaku di luar rasa tanggungjawab ( *opinio juris* ); Perbuatan mesti diambil oleh sejumlah besar Negara. dan tidak ditolak oleh sejumlah besar Negara."  Penanda undang-undang antarabangsa adat ialah konsensus di kalangan negara yang dipamerkan melalui kelakuan yang meluas dan rasa tanggungjawab yang boleh dilihat.

Dua elemen penting undang-undang antarabangsa adat ialah amalan negara dan *opinio juris*, seperti yang disahkan oleh Mahkamah Keadilan Antarabangsa dalam *Kesahan Ancaman atau Penggunaan Senjata Nuklear*. 

Berkaitan dengan elemen psikologi iaitu *opinio juris*, Mahkamah Keadilan Antarabangsa selanjutnya berpendapat di *Pelantar Benua Laut Utara*, bahawa "bukan sahaja tindakan yang berkenaan harus menjadi amalan menyelesaikan, tetapi mereka juga mesti sedemikian, atau dijalankan dalam sedemikian, sebagai bukti kepercayaan bahawa amalan ini diwajibkan oleh kewujudan peraturan undang-undang yang memerlukannya .. . Oleh itu, negara-negara berkenaan mesti merasakan bahawa mereka mematuhi apa yang dianggap sebagai kewajipan undang-undang."  Mahkamah menekankan keperluan untuk membuktikan "rasa kewajipan undang-undang" sebagai berbeza daripada "perbuatan yang didorong oleh pertimbangan budi bahasa, kemudahan atau tradisi".  Ini kemudiannya disahkan di *Nicaragua lwn.* *Amerika Syarikat* .

Undang-undang adat antarabangsa dua hala lawan pelbagai hala
------------------------------------------------------------

Pengiktirafan undang-undang adat yang berbeza boleh terdiri daripada pengiktirafan dua hala mudah undang-undang adat kepada pengiktirafan pelbagai hala di seluruh dunia. Adat serantau boleh menjadi undang-undang antarabangsa adat di wilayah masing-masing, tetapi tidak menjadi undang-undang antarabangsa adat untuk negara di luar wilayah. Kewujudan undang-undang adat dua hala telah diiktiraf oleh Mahkamah Keadilan Antarabangsa dalam kes *Hak Melintasi Wilayah India* antara Portugal dan India, di mana mahkamah mendapati "tiada sebab mengapa amalan berterusan lama antara kedua-dua negeri diterima oleh mereka sebagai mengawal selia mereka. hubungan tidak seharusnya menjadi asas hak dan kewajipan bersama antara kedua-dua negara".

Undang-undang antarabangsa adat lain
------------------------------------

Contoh lain yang diterima atau dituntut sebagai undang-undang antarabangsa adat termasuk imuniti untuk melawat ketua negara asing dan prinsip tidak melakukan refoulement. Majlis Keselamatan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu pada tahun 1993 menerima pakai konvensyen Geneva sebagai undang-undang antarabangsa adat kerana sejak saat itu ia telah mengubah dirinya menjadi undang-undang antarabangsa adat. Jika mana-mana perjanjian atau undang-undang telah dipanggil sebagai undang-undang antarabangsa adat, maka pihak yang belum meratifikasi perjanjian tersebut akan terikat untuk mematuhi peruntukannya dengan suci hati.

Lihat juga
----------

* Undang-undang kemanusiaan antarabangsa adat
* Undang-undang adat
* Jenayah terhadap kemanusiaan
* pembunuhan beramai-ramai
* Hak manusia
* Undang-undang antarabangsa awam
* Undang-undang kemanusiaan antarabangsa
* Undang-undang hak asasi manusia antarabangsa
* Peraturan antarabangsa
* Undang-undang pelarian
* Peraturan perundangan
* Memerintah mengikut undang-undang yang lebih tinggi
* Undang-undang lembut
* Konvensyen Vienna mengenai Undang-undang Perjanjian

1. ↑  See Evidence of State practice Diarkibkan 2008-12-26 di Wayback Machine.
2. ↑  Merkouris, Panos (2022), Kammerhofer, Jörg; Arajärvi, Noora; Merkouris, Panos (penyunting), "Interpreting Customary International Law: You'll Never Walk Alone", *The Theory, Practice, and Interpretation of Customary International Law*, Cambridge University Press: 347–369, doi:10.1017/9781009025416.017, ISBN 978-1-316-51689-8
3. ↑  *Report of the International Law Commission. Seventieth session (30 April-1 June and 2 July-10 August 2018)*. A/73/10. New York: United Nations. 2018. m/s. 12–116.
4. ↑  "Statute of the Court". *International Court of Justice*. Diarkibkan daripada yang asal pada 29 June 2011. Dicapai pada 30 May 2012.
5. ↑  Yoram Dinstein. 2004. *The Conduct of Hostilities under the Law of International Armed Conflict*, pp. 5. Cambridge: Cambridge University Press.
6. ↑  Orakhelashvili, Alexander (2018). *Akehurst's Modern Introduction to International Law* (dalam bahasa Inggeris). Routledge. ISBN 978-1-000-52208-2.
7. ↑  Władysław Czapliński. "Jus Cogens and the Law of Treaties". In C. Tomuschat and J. M. Thouvenin (eds). 2006. *The Fundamental Rules of the International Legal Order*, pp. 83–98. Netherlands: Koninklijke Brill NV
8. ↑  Article 53 of the Vienna Convention on the Law of Treaties (1969)
9. ↑  M. Cherif Bassiouni (1998). "International Crimes: jus cogens and Obligatio Erga Omnes". *Law & Contemporary Problems*, 59: 63–74
10. ↑  "Protocol Additional to the Geneva Conventions of 12 August 1949, and Relating to the Protection of Victims of International Armed Conflicts (Protocol I)" (PDF). *International Committee of the Red Cross*. 8 June 1977. Dicapai pada 30 May 2012.
11. ↑  Yoram Dinstein. 2004. *The Conduct of Hostilities under the Law of International Armed Conflict*, pp. 6–7. Cambridge: Cambridge University Press.
12. ↑  *Fisheries Case (United Kingdom v Norway) (Judgement)* [1951] ICJ Rep 116, 131 where it is stated '…the ten-mile rule would appear to be inapplicable as against Norway inasmuch as she has always opposed any attempt to apply it to the Norwegian coast.' The case can be found at World Legal Information Institute.
13. ↑  Rosenne, *Practice and Methods of International Law*, p. 55.
14. ↑  "Customary International Law". *USLegal*.
15. ↑  "Legality of the Threat or Use of Nuclear Weapons, Advisory Opinion, I.C.J. Reports" 1996, p. 226, 253, [64] Diarkibkan 2012-02-27 di Wayback Machine.
16. 1 2  *North Sea Continental Shelf, Judgment, I.C.J. Reports* 1969, pp. 3, 43, [74] Diarkibkan 2011-08-12 di Wayback Machine.
17. ↑  *Military and Paramilitary Activities in and Against Nicaragua (Nicaragua v. United States of America), Merits, Judgment, I.C.J. Reports* 1986, pp. 14, 98, [186] Diarkibkan 2016-03-04 di Wayback Machine
18. ↑  "Right of Passage over Indian Territory (Merits) (Port. v. India), 1960 I.C.J. 6 (Apr. 12)". *WorldCourts*.
19. ↑  Certain Norwegian Loans (France v Norway) (Jurisdiction) [1957] ICJ Rep 9, 53.

Bibliografi
-----------

* Undang-undang Antarabangsa Adat, Ensiklopedia Undang-undang Antarabangsa Awam Max Planck
* Undang-undang kemanusiaan antarabangsa adat, Jawatankuasa Palang Merah Antarabangsa
* Primer Ringkas mengenai Undang-undang Antarabangsa dengan kes dan ulasan. Nathaniel Burney, 2007.
* Undang-undang Antarabangsa Adat - Bibliografi mengenai topik Suruhanjaya Undang-undang Antarabangsa (no.13 dalam senarai) (Perpustakaan UNOG)