Kotak bento dan *nigiri-sushi*
**Susyi** atau **sushi** (Jepun: すし, 寿司, 鮨, 鮓) ialah makanan tradisional yang paling popular di Jepun, dan kini turut digemari di seluruh dunia. Ia diperbuat daripada nasi bercuka (Jepun: 鮨飯, Hepburn: *sushi-meshi*) dan dibubuh inti campuran ikan, makanan laut, sayuran atau telur. Inti-inti tersebut boleh dimakan mentah, dimasak atau diperam.

Sejarah
-------

Imej ini diambil, menggunakan Telefon Pintar, Samsung A04
Nama *sushi* berasal daripada perkataan *sushi* (Jepun: 酸し) "berasa masam" konjugasi しcode: ja is deprecated  *shi* kata sifat bahasa Jepun *sui* (酸い?)
 bererti "memasamkan".

Sajian sushi disebutkan berasal daripada sejenis hidangan iaitu *narezushi* (馴れ寿司, 熟寿司?, "ikan masin")
 yang dibuat dengan memeram ikan mentah dalam nasi yang ditapaikan dengan cuka beras dan garam selama berbulan-bulan sekaligus. Teknik peraman ikan bersama nasi dipercayai berasal di Asia Tenggara pada abad ke-5 sebelum Masihi. *Narezushi* masih wujud sebagai sajian istimewa terutama sekali sebagai *funa-zushi* dii Wilayah Shiga.

Yohei Hanaya yang membuka gerai susyi di bandar Edo (Tokyo) pada tahun 1800-an dikenali sebagai pencipta susyi gulungan tangan, atau *nigiri-sushi*. *Nigiri-sushi* kemudiannya menjadi lebih popular semasa zaman Perang Dunia Kedua.

Penyediaan susyi
----------------

Lukisan semangkuk susyi oleh Ichiyusai Hiroshige
Penyediaan susyi memerlukan beberapa perkakas dapur yang penting seperti pisau yang tajam (*hōchō*), batang penyepit (*sai bashi*), kain (*fukin*), dan beberapa alat-alat khusus seperti:

* mangkuk kayu (*hangiri*),
* senduk nasi yang leper (*shamoji*),
* tikar gulung buluh (Jepun: 巻き簾, Hepburn: *makisu*), dan,
* kotak tekan kayu (*oshibako*).

Ramuan penting termasuklah:

* nasi jenis Jepun (*kome*),
* rumpai laut kering (*nori*),
* wasabi,
* kicap (*shōyu*),
* halia peram (*gari*),
* cuka nasi (*su*),
* sake,
* mirin, dan,
* lobak putih (*daikon*).

Jenis-jenis susyi
-----------------

Susyi berlainan dari segi bentuk dan ramuan, tetapi nasi merupakan bahan yang sentiasa dimasukkan. Kadangkala dua susyi yang berbeza mempunyai ramuan yang sama, hanya berbeza dari segi penyediaan.

* *Nigirizushi* (握り寿司?, "susyi kepal")
 terdiri daripada selonggok nasi susyi yang dikepalkan dengan tangan membentuk bebola dan dibubuh hiasan (*neta*) atas bebola tersebut.
	+ *Temarizushi* (手まり寿司?, "susyi bebola")
	 dibuat dengan mengepal nasi dan ikan dalam tangan menggunakan pembalut plastik membentuk bebola.
* *Makizushi* (巻き寿司?, "susyi gulung")
, *norimaki* (海苔巻き?, "gulungan nori")
 atau *makimono* (巻物?, "pelbagai jenis gulungan")
 ialah susyi yang digulung dengan alat tikar buluh.
	+ *Temaki* (手巻, "gulungan tangan") ialah susyi berbentuk kon besar dengan nori di luar dan inti melimpah keluar di hujungnya.
* *Oshizushi* (押し寿司?, "susyi tekan")
 atau *hako-zushi* (箱寿司?, "susyi kotak")
 ialah susyi dari kawasan Kansai dan keistimewaan Osaka. Susyi ini ditekan menggunakan acuan *oshibako*.
* *Chirashizushi* (ちらし寿司?, "susyi terabur", juga disebut *barazushi*)
 dihidangkan dalam mangkuk dan ditabur dengan hiasan ikan mentah dan sayur.

Etika
-----

Kebanyakan kedai makan Jepun yang menghidangkan susyi tidak menyediakan menu untuk pelanggan. Jika dibandingkan dengan struktur menu yang biasa ditemui, hidangan Jepun tidak mempunyai susunan hidangan yang khas. Susyi boleh dimakan dengan tangan bagi mereka yang kurang selesa dengan batang penyepit. Di restoran Jepun, pelanggan yang ingin menjamu dengan tangan diberikan tuala basah sebelum hidangan. Mengikut pantang larang di meja makan Jepun, makanan yang diberikan dengan kayu penyepit kepada penerima yang berkayu penyepit dipandang rendah kerana ini dianggap membawa malang.

Rujukan
-------

1. ↑  "susyi". *Kamus Dewan* (ed. ke-4). Dewan Bahasa dan Pustaka Malaysia. 2017.
2. ↑
3. ↑  Kouji Itou; Shinsuke Kobayashi; Tooru Ooizumi; Yoshiaki Akahane (2006). "Changes of proximate composition and extractive components in narezushi, a fermented mackerel product, during processing". *Fisheries Science*. **72** (6): 1269–1276. doi:10.1111/j.1444-2906.2006.01285.x. S2CID 24004124.
4. ↑  *国語大辞典（新装版） Kokugo Dai Jiten* (dalam bahasa Jepun) (ed. disemak). Tōkyō: Shogakukan. 1988.
5. ↑  Lee, Cherl-Ho; Steinkraus, Keith H; Reilly, P.J. Alan (1993). *Fish fermentation technology* (dalam bahasa Inggeris). Tokyo: United Nation University Press. OCLC 395550059. Diarkibkan daripada yang asal pada 13 Januari 2021. Dicapai pada 17 Jun 2021.
6. ↑  Bestor, Theodore C. (13 Julai 2004). *Tsukiji: The Fish Market at the Center of the World*. m/s. 141. ISBN 9780520923584.
7. ↑  1. Kimiko Barber dan Hiroki Takemura (2002). Sushi: taste and technique. ISBN:0-751-33699-8

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons mempunyai media berkaitan ***Susyi*** |