**Yinchuan** (Cina mudah: 银川; Cina tradisional: 銀川; pinyin: *Yínchuān*) ialah ibu kota Wilayah Autonomi Ningxia Hui, China, dan merupakan ibu kota dinasti Xia Barat pimpinan Tangut. Ia mempunyai keluasan 8,874.61 km2 (3,426.51 bt2) dan jumlah penduduk 2,859,074 mengikut bancian Cina 2020, dan kawasan binaannya adalah rumah kepada 1,901,793 penduduk yang tersebar di antara tiga daerah bandar. Nama bandar ini secara literal bermaksud "sungai perak".

Yinchuan kini menjadi tapak tetap Ekspo China-Arab, platform untuk pertukaran budaya dan ekonomi antara China dan negara Arab.

Bandar ini juga menempatkan Universiti Ningxia, universiti komprehensif serantau terbesar di bawah Projek 211 di Ningxia Hui.

Sejarah
-------

 Peta sekitar Yinchuan.
Kawasan yang kini menjadi Yinchuan adalah rumah kepada Shuidonggou, tapak paleolitik terawal China. Ia bermula dari lebih 30,000 tahun yang lalu, Kemudian dalam prasejarah Cina, seni batu dicipta di pergunungan Helan bersebelahan dengan Yinchuan zaman moden.

Yinchuan pada asalnya adalah sebuah daerah di bawah nama *Fuping* pada abad ke-1 SM; namanya ditukar kepada *Huaiyuan* pada abad ke-6 M.

### Penaklukan Xia Barat dan Mongol

Selepas kejatuhan dinasti Tang pada tahun 907, Yinchuan berada di bawah kawalan Tangut. Pada 1038, pemimpin Tangut Yuanhao mengisytiharkan dirinya sebagai maharaja Xia Besar dan menjadikan Yinchuan sebagai ibu kotanya, pada masa itu dikenali sebagai "Xingqing" (Cina ringkas: 兴庆code: zh is deprecated ; Cina tradisional: 興慶code: zh is deprecated ; pinyin: *Xīngqìng*).  Ini menyebabkan kebanyakan penduduk asli Han berhijrah. Beberapa tapak kebudayaan penting Yinchuan telah dibina di bawah Xia Barat, seperti Pagoda Chengtian dan makam Xia Barat.

Pada musim luruh 1209, Mongol menyerang Xia Barat. Mereka mengepung Yinchuan, yang pada ketika ini dikenali sebagai "Zhongxing". Pasukan garison 150,000 orang berjaya bertahan menentang Mongol, walaupun Xia Barat tunduk juga kepada kekuasaan Mongol. Selepas Xia cuba untuk menegaskan semula kemerdekaannya, pada 1227, orang Mongol kembali dan menghapuskan seluruh penduduk bandar itu. Ghenghis Khan meninggal dunia semasa pengepungan dalam keadaan yang diperdebatkan. Orang Mongol mengenali bandar itu sebagai "Iryai".

### Dinasti Ming dan Qing

Di bawah dinasti Ming (1368–1644) dan Qing (1644–1911), ia menjadi sebahagian wilayah Ningxia. Semasa pemberontakan Dungan, pasukan Dungan membunuh kira-kira 100,000 orang di Yinchuan.

Pada 1739, bandar ini telah terjejas teruk oleh gempa bumi Yinchuan-Pingluo. Keamatan maksimum XII ditentukan pada skala keamatan seismik Cina, dan XI pada skala keamatan Mercalli. Gempa bumi meruntuhkan kebanyakan rumah, kuil, pejabat, dan tembok kota 10 m (33 ka) tinggi dan 6 m (20 ka) lebar. Rekahan tanah sehingga satu meter lebar, dan 100 m (330 ka) panjang, dan penenggelaman yang besar telah diambil kira dalam rekod sejarah. Lebih 15,300 orang terbunuh, dan bandar itu diratakan sepenuhnya. Api marak membakar sepanjang malam kerana banyak terusan musnah, menyebabkan aliran air terputus. Tanah dibuka untuk lebih daripada 100 m (330 ka), di mana pasir dan air hitam meletus. Gempa susulan berterusan selama lebih daripada dua tahun dengan yang terbesar ialah 5.5 pada 13 Februari pada tahun yang sama.

### Abad ke-20

Pada tahun 1928, apabila wilayah Ningxia dibentuk daripada sebahagian daripada Gansu, Yinchuan menjadi ibu kota. Pada tahun 1954, apabila wilayah Ningxia dimansuhkan, bandar itu diletakkan di wilayah Gansu; tetapi, dengan penubuhan wilayah autonomi Ningxia Hui pada tahun 1958, Yinchuan sekali lagi menjadi ibu kota.

Secara tradisinya, Yinchuan adalah pusat pentadbiran dan komersial. Pada tahun 1950-an, bandar ini mempunyai banyak perusahaan komersial, dan terdapat beberapa kraftangan, tetapi tiada industri moden. Bandar ini telah berkembang dengan ketara. Deposit arang batu yang banyak ditemui di tebing timur Sungai Kuning, berhampiran Shizuishan, 100 km (62 bt) ke utara, telah menjadikan Shizuishan sebagai pusat perlombongan arang batu.

Yinchuan, bagaimanapun, kekal sebahagian besarnya bukan industri. Kawasan dataran terdekat, yang diairi secara intensif oleh sistem yang dibangunkan sejak dahulu lagi seperti dinasti Han (206 SM–AD 220) dan Tang (618–907), adalah sangat produktif. Yinchuan ialah pasar pertanian utama dan pusat pengedaran untuk kawasan ini dan juga menjual produk haiwan daripada ternakan yang diurus oleh nomad di padang rumput sekitarnya. Ia adalah pasaran untuk bijirin dan mempunyai kilang tepung, serta kilang penggilingan padi dan perahan minyak. Bulu yang dihasilkan di dataran sekitar membekalkan kilang tekstil bulu.

Semasa protes 1989 di seluruh negara selepas kematian Hu Yaobang, Yinchuan adalah tapak demonstrasi pelajar terhadap editorial 26 April. Pada 28 Mei, jumlahnya menurun secara drastik apabila hanya 3,000 pelajar turun ke jalan raya. Sebilangan orang yang sama akan berarak lagi, kali ini dengan kalungan bunga dan sepanduk, apabila mereka mendengar berita tentang tindakan keras 4 Jun di Beijing.

Pada 23 Julai 1993, Penerbangan China Northwest Airlines 2119, dalam perjalanan dari Lapangan Terbang Yinchuan Xihuayuan ke Lapangan Terbang Antarabangsa Ibu Kota Beijing, terhempas ke dalam tasik selepas ia tidak dapat dibawa ke udara ketika cuba berlepas di Lapangan Terbang Yinchuan, membunuh 54 penumpang dan 1 anak kapal ahli di atas kapal.

### Abad ke-21

Pada 21 Jun 2023, letupan gas di dalam restoran barbeku di Yinchuan membunuh sekurang-kurangnya 31 orang dan mencederakan 7 yang lain.

Geografi
--------

 Imej satelit Yinchuan pada 2005.
Yinchuan terletak di tengah-tengah Dataran Yinchuan. Ia terlindung dari padang pasir Mongolia oleh banjaran tinggi Pergunungan Helan di sebelah baratnya. Sungai Kuning mengalir melalui Yinchuan dari barat daya ke timur laut. Ketinggian purata Yinchuan ialah 1,100 meter (kira-kira 3,608 kaki). Pusat bandar Yinchuan terletak kira-kira separuh jalan antara Sungai Kuning dan pinggir Pergunungan Helan.

### Iklim

Yinchuan mempunyai iklim gurun yang sejuk (Köppen *BWk*) dengan taburan hujan tahunan sebanyak 186 mm (7.32 in). Yinchuan mempunyai musim yang berbeza, dengan musim sejuk yang kering, sejuk, musim bunga lewat dan musim panas yang pendek. Suhu purata 24 jam bulanan berjulat dari −7.3 °C (18.9 °F) pada Januari hingga 23.9 °C (75.0 °F) pada bulan Julai, dengan purata tahunan pada 9.5 °C (49.1 °F). Perubahan suhu harian cenderung besar disebabkan oleh kegersangan, yang juga sebahagiannya menyumbang kepada iklim cerah; dengan peratusan bulanan cahaya matahari yang mungkin antara 63 peratus dalam tiga bulan kepada 71 peratus pada bulan November, bandar ini menerima 2,906 jam cahaya matahari yang terang setiap tahun. Terdapat 158 hari tanpa fros.

Demografi
---------

### Kumpulan etnik

Sehingga 2019, 72.43% daripada penduduk bandar itu ialah Cina Han, 25.79% ialah Hui dan 1.78% ialah etnik minoriti lain. Daripada enam bahagian peringkat daerah di bandar itu, semuanya mempunyai majoriti besar orang Cina Han kecuali bandar Lingwu di peringkat daerah, yang merupakan majoriti Hui.

### Pembandaran

Daripada populasi bandar, 79.05% tinggal di kawasan bandar setakat 2019. Perkadaran ini tertinggi di Daerah Xixia, di mana 91.28% penduduk tinggal di kawasan bandar, dan terendah di Lingwu, di mana 58.22% penduduk tinggal di kawasan bandar.

Ekonomi
-------

Keluaran dalam negara kasar per kapita bandar itu ialah ¥31,436 (AS$4,526) pada tahun 2008, menduduki tempat ke-197 daripada 659 bandar raya China. Pada tahun 2010, Yinchuan telah ditetapkan sebagai tapak untuk Forum Kerjasama China-Negara Arab. Di peringkat kebangsaan, Yinchuan menganjurkan pelbagai acara seperti Ekspo China-Negara Arab, untuk berfungsi sebagai penghubung komersial antara China dan Negara Arab. Yinchuan mempunyai kilang tayar pesawat yang dimiliki oleh Giti Tyre berpangkalan di Singapura.

Budaya
------

Walaupun kebanyakan penduduk adalah Cina Han, Yinchuan ialah pusat bagi orang Hui Muslim, yang membentuk sedikit lebih suku daripada penduduk. Muslim Hui memainkan peranan penting sebagai orang tengah dalam perdagangan antara Timur Tengah dan China, dan perdagangan China-Timur Tengah telah menjadi semakin penting kepada negara. Akibatnya, kerajaan negara telah mula membina sebuah taman tema Islam bernilai $3.7 bilion yang dipanggil "bandar Muslim dunia" di Yinchuan. Tidak seperti Uyghur, yang menghadapi lebih banyak sekatan dalam kebebasan beragama, Muslim Hui pada umumnya tidak mencari kemerdekaan daripada China dan mempunyai pertalian budaya dengan Han, dan jauh lebih berasimilasi dengan kehidupan Cina lazim.

Pelancongan
-----------

Tarikan di bandar ini termasuk Tasik Pasir, makam Xia Barat dan Studio filem China Barat.

Kolej dan universiti
--------------------

* Universiti Ningxia
* Universiti Perubatan Ningxia

Rujukan
-------

1. ↑  "China: Níngxià (Prefectures, Cities, Districts and Counties) - Population Statistics, Charts and Map". Diarkibkan daripada yang asal pada 20 September 2021. Dicapai pada 23 September 2021.
2. ↑  "Illuminating China's Provinces, Municipalities and Autonomous Regions". PRC Central Government Official Website. Diarkibkan daripada yang asal pada 19 June 2014. Dicapai pada 2014-05-17.
3. ↑  Tiballi, Anne. "SHUIDONGGOU – A Time And Space Tunnel Of China's Archaeology Study – Li Li". *Penn Museum Blog*. Penn Museum. Dicapai pada 15 December 2022.
4. ↑  Sun Jinji; Feng Yongqian; Su Tianjun; The Editorial Committee of Integrated Chinese Archaeology. *Integrated Chinese Archaeology*. Beijing Publishing House. m/s. 5062–.
5. ↑  O'Sullivan, Rebecca (2018). *Encyclopedia of Global Archaeology* (ed. 2). Springer. m/s. 1–11. doi:10.1007/978-3-319-51726-1\_3131-1. ISBN 978-3-319-51726-1. Missing or empty `|title=` (bantuan)
6. ↑  Denis C. Twitchett; Herbert Franke; John King Fairbank (1994). *The Cambridge History of China: Volume 6, Alien Regimes and Border States, 907-1368*. Cambridge University Press. m/s. 186. ISBN 978-0-521-24331-5.
7. 1 2  Jack Weatherford *Genghis Khan and the Making of the Modern World*, p.85
8. ↑  Xu, Cheng 许成 (1989). *宁夏考古史地研究论集* [*Collected research papers on the archaeology, history and geography of Ningxia*]. Yinchuan: Ningxia renmin chubanshe. m/s. 84.
9. ↑  Steinhardt, Nancy Shatzman (1993). "The Tangut Royal Tombs near Yinchuan". *Muqarnas*. Brill Publishers. **10**: 369–381. doi:10.2307/1523201. JSTOR 1523201.
10. ↑  May, Timothy (2012). *The Mongol Conquests in World History*. London: Reaktion Books. m/s. 1211. ISBN 9781861899712.
11. ↑  Mote, Frederick W. (1999). *Imperial China: 900-1800*. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press. m/s. 256. ISBN 0674012127.
12. ↑  Boland-Crewe, Tara; Lea, David, penyunting (2002). *The Territories of the People's Republic of China*. London: Europa Publications. m/s. 215. ISBN 9780203403112.
13. ↑  ZHANG BUCHUN, LIAO YUHUA, GUO SHUNMIN, ROBERT E. WALLACE, ROBERT C. BUCKNAM, AND THOMAS C. HANKS (1986). "Fault scarps related to the 1739 earthquake and seismicity of the Yinchuan graben, Ningxia Huizu Zizhiqu, China". *Bulletin of the Seismological Society of America*. **76** (5): 1253–1287. Bibcode:1986BuSSA..76.1253Z. CiteSeerX 10.1.1.958.6440. doi:10.1785/BSSA0760051253.CS1 maint: multiple names: authors list (link)
14. 1 2  National Geophysical Data Center (1972). "Significant Earthquake Information CHINA: NINGXIA". *National Geophysical Data Center / World Data Service (NGDC/WDS): NCEI/WDS Global Significant Earthquake Database. NOAA National Centers for Environmental Information*. doi:10.7289/V5TD9V7K. Dicapai pada 17 Dec 2020.
15. ↑  Zhang Liang.
16. ↑  Zhang Liang.
17. ↑  Zhang Liang.
18. ↑  "Accident Database: Accident Synopsis 07231993". *airdisaster.com*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2015-03-21. Dicapai pada 2021-01-09.CS1 maint: unfit URL (link)
19. ↑  *Soil Bulletin, Volume 15*. Sciences Press. 1983. m/s. 171–.
20. 1 2 3 4 5  2019年末银川市常住人口229.31万人 (dalam bahasa Cina). Yinchuan City Statistics Bureau. 2020-02-27. Diarkibkan daripada yang asal pada 2020-08-18. Dicapai pada 2020-08-17.
21. ↑  "Triangle Group to add aircraft radials to range". *Rubber News*. May 17, 2012.
22. ↑  "If China Is Anti-Islam, Why Are These Chinese Muslims Enjoying a Faith Revival?". *Time* (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2021-12-06.

| Kawalan kewibawaan Sunting ini di Wikidata |
| --- |
| Umum | 
* VIAF
	+ 1
* WorldCat (melalui VIAF)

 |
| Perpustakaan negara | 
* Jerman
* Republik Czech

 |