**Cahya Mata Sarawak Berhad (CMSB)** (MYX: 2852) ialah sebuah konglomerat terkemuka yang tersenarai di Pasaran Utama Bursa Malaysia, dan merupakan pemain sektor swasta utama di Sarawak.

Sejarah
-------

CMSB bermula sebagai kilang produk tunggal dari Simen Portland pada tahun 1974 untuk menjadi sebuah syarikat yang memberikan asas kepada wawasan, kebanggaan dalam destinasi baru Sarawak. bimbingan, pengurusan lebuh raya, pembangunan tanah, perkhidmatan kewangan, pelaburan, infrastruktur telekomunikasi, pendidikan dan perkhidmatan.

Pentadbiran korporat
--------------------

Sulaiman Abdul Rahman Abdul Taib, anak kepada Yang Dipertua Negeri Sarawak, Taib Mahmud ialah pemegang saham dalam Cahya Mata Sarawak sehingga Mac 2020.

Simen
-----

Pada tahun 1974, CMSB telah ditubuhkan sebagai syarikat simen yang sederhana. Pada awal penubuhannya, ia dikenali sebagai Cement Manufacturers Sarawak. Ia mula mengeluarkan simen Portland sebagai produk keluarannya yang pertama. Pada tahun 1996, CMS menukar namanya kepada nama terkini. Pada hari ini, simen menjadi industri utama dan dikeluarkan oleh CMS Cement Industries Sdn Bhd. CMSB juga mempunyai kilang-kilang simen di serata Sarawak untuk memastikan statusnya sebagai peneraju produk simen di negeri itu.

Pembinaan bangunan
------------------

#### PPES Works (Sarawak) Sdn Bhd

Syarikat ini, usaha sama dengan Perbadanan Pembangunan Ekonomi Sarawak (SEDC) adalah sebuah syarikat pembinaan yang telah lama berdiri dan terkemuka di Sarawak, telah membina banyak projek ikonik selama ini. Dengan kekayaan pengalamannya, ia terus melakukan berbagai pekerjaan teknik awam, bangunan dan utiliti (termasuk empangan, pemasangan paip bawah laut dan kerja-kerja lain yang berkaitan dengan air) serta pembinaan jalan dan penyelenggaraan jalan. Ia juga mempunyai konsesi jangka panjang dari Kerajaan Persekutuan untuk mengekalkan kira-kira 680 km jalan Persekutuan di dalam Sarawak.

Pembaikpulihan dan pembinaan jalan raya dan infrastruktur
---------------------------------------------------------

#### CMS Works Sdn Bhd

Syarikat ini dan anak syarikatnya melakukan pembinaan am, projek infrastruktur khusus, konsesi penyelenggaraan jalan dan kerja-kerja meletakkan dan pemulihan jalan raya. Syarikat ini juga memiliki armada peralatan pembinaan dan penyelenggaraan jalan, serta kenderaan untuk memenuhi keperluan Bahagian.

#### CMS Roads Sdn Bhd

Syarikat ini menyelenggarakan kira-kira 5,400 km jalan Negeri di Sarawak dengan di bawah konsesi jangka panjang. Dengan menggunakan sistem pengurusan dan penyelenggaraan jalan yang diakui secara antarabangsa, skop kerjanya merangkumi penyelenggaraan dan pembaikan permukaan jalan serta penandaan dan perabot jalan, seperti papan tanda dan pencahayaan.

#### CMS Pavement Tech Sdn Bhd

Syarikat ini adalah penyedia perkhidmatan pembinaan, penyelenggaraan dan pemulihan khusus untuk turapan jalan. Ini merangkumi proses seperti penstabilan simen, profil turapan dan kitar semula turapan yang ada dengan cara yang mesra alam. Proses ini menawarkan penjimatan kos, kelajuan pembinaan dan peningkatan prestasi dan jangka hayat turapan.

ICT
---

#### Sacofa Sdn Bhd

CMS memegang pegangan 50% dalam cabang infrastruktur dan perkhidmatan telekomunikasi yang berpangkalan di Sarawak, Sacofa Sdn Bhd, dengan harga RM186.80 juta.

Sacofa menyediakan infrastruktur telekomunikasi kepada penyedia perkhidmatan melalui konsesi untuk membina, mengurus, menyewa dan menyelenggara semua menara telekomunikasi di Sarawak. Diperbadankan pada tahun 2001, Sacofa memiliki dan mengendalikan Rangkaian Trunk Optik Onland di Sarawak, dan Rangkaian Serat Optik Kapal Selam yang menghubungkan Sarawak dan Semenanjung Malaysia. Ia juga menawarkan layanan di bidang penyewaan ruang menara, jaringan akses lokal, kabin untuk penyimpanan peralatan, dan bekalan kuasa.

Perdagangan & Bahan Pembinaan
-----------------------------

#### CMS Resources Sdn Bhd, CMS Quarries Sdn Bhd & CMS Penkuari Sdn Bhd

Dua anak syarikat CMS Resources Sdn Bhd, usaha sama dengan Sarawak Economic Development Corporation (SEDC), iaitu CMS Quarries Sdn Bhd dan CMS Penkuari Sdn Bhd, mengendalikan lima kuari di kawasan Kuching serta sebuah jeti di Pending, Kuching untuk memenuhi permintaan perkhidmatan dari luar kawasan Kuching.

Kuari ini menghasilkan mikrotonalit, granit dan batu kapur untuk digunakan dalam kejuruteraan berat, pembinaan jalan raya dan bangunan dan mempunyai kapasiti agregat 3.15 juta MT setahun, menjadikannya salah satu pengeluar agregat batu terbesar di negeri ini.

Anak-anak syarikat ini juga terlibat dalam menyediakan perkhidmatan penghantaran, penilaian dan peletakan trotoar kepada pelanggan mereka sehingga menawarkan perkhidmatan sehenti kepada pelanggannya.

#### CMS Premix Sdn Bhd & CMS Premix (Miri) Sdn Bhd

Kedua-dua syarikat ini, usaha sama dengan Sarawak Economic Development Corporation (SEDC), mengendalikan lima kilang tetap yang terletak di Kuching (250 TPH), Sibu (250 TPH), Sarikei (100 TPH), Bintulu (100 TPH) dan Miri (100 TPH) ). ) serta dua loji bergerak (masing-masing 70 TPH). CMS Premix Sdn Bhd juga mengendalikan kilang pengeluaran emulsi (10 TPH) di kilang Kuching.

Rancangan sedang dalam perancangan untuk membeli dua lagi 150 kilang premix mudah alih TPH untuk memenuhi permintaan premix yang semakin meningkat di Sarawak dan juga untuk memenuhi keperluan operasi sedemikian lebih dekat dengan tapak projek.

#### Betong Premix Sdn Bhd

Betong Premix Sdn Bhd adalah anak syarikat milik 80% CMS Resources Sdn Bhd, anak syarikat milik 51% CMS. Baki 49% ekuiti CMS Resources dimiliki oleh Sarawak Economic Development Corporation (SEDC).

Penglibatan syarikat ini adalah dalam perniagaan pembekalan pra-campuran bitumen dan kerja-kerja kontraktor penyelenggaraan jalan.

#### CMS Wires Sdn Bhd

CMS Wires Sdn Bhd, yang mengeluarkan wayar keluli dan wire mesh untuk industri pembinaan tempatan, hari ini mempunyai kira-kira 20% bahagian pasaran. Loji tunggal 5,500 MT setahun kini menghasilkan kira-kira 4,800 MT wayar keluli dan mesh setahun. Pengurusan merancang untuk meningkatkan mesin penuaan pada tahun 2015 untuk meningkatkan kecekapan dan produktiviti.

#### CMS Infra Trading Sdn Bhd

Syarikat ini, usaha sama dengan Sarawak Economic Development Corporation (SEDC), mengadakan agensi dan pengedar untuk membekalkan pelbagai produk dalam beberapa kategori; iaitu, bahan binaan jalan dan am, rawatan air, peralatan paip elektrik dan alat ganti mekanikal.

Pembangunan Samalaju
--------------------

#### Samalaju Industries Sdn Bhd

Syarikat ini telah mengambil pegangan ekuiti 25% dalam OM Materials (Sarawak) Sdn Bhd dan OM Materials (Samalaju) Sdn Bhd - kedua-dua usaha sama dengan OM Holdings Ltd yang tersenarai di Bursa Saham Australia (ASX) - untuk membina dan mengendalikan ferrosilicon dan peleburan besi mangan di Taman Perindustrian Samalaju (SIP) di utara Bintulu. Ini adalah salah satu node pertumbuhan Koridor Tenaga Diperbaharui Sarawak (SCORE), yang memberi tumpuan untuk menarik industri intensif tenaga untuk memanfaatkan harga tenaga jangka panjang yang kompetitif di Sarawak.

Fasa pertama peleburan telah ditugaskan secara berperingkat sejak September 2014 untuk menghasilkan 308,000 MT aloi ferrosilicon setiap tahun. Fasa kedua dijangka menghasilkan 300,000 MT aloi mangan setiap tahun. Pengeluaran dijangka bermula pada 1H 2016.

Syarikat itu juga telah mengambil bahagian 60% saham dalam Malaysian Phosphate Additives (Sarawak) Sdn Bhd (MPAS), usaha sama dengan Malaysian Phosphate Venture Sdn Bhd (27.17%), dan Ariff Enigma Sdn Bhd (12.83%). MPAS ditubuhkan untuk membangun dan mengoperasikan kompleks fosfat bersepadu di Samalaju Industrial Park, Sarawak. Kerja-kerja pembinaan sedang dijalankan dan fasa pertama, yang terdiri daripada 3 kilang disasarkan siap pada akhir tahun 2020. Tumbuhan ini akan menghasilkan Fosforik Kuning, Asid Fosforik Gred Teknikal dan Asid Fosforik Gred Makanan (untuk dijadikan bahan makanan untuk makanan haiwan, baja dan produk lain), dengan kapasiti pengeluaran tahunan masing-masing 48,000 Metrik Ton (MT), 75,000 MT dan 60,000 MT.

Hartanah
--------

#### CMS Property Development Sdn Bhd

Syarikat ini dan syarikat-syarikat lain di Bahagian ini mempunyai bank tanah yang luas, khususnya di dan sekitar Kuching, yang sedang dikembangkan secara progresif sama ada dengan syarikat saudaranya, Projek Bandar Samariang Sdn Bhd, atau dalam usaha sama melalui anak syarikatnya, CMS Land Sdn. Bhd. Tumpuannya adalah untuk membina kediaman dan bangunan lain yang dirancang dengan baik dan berkualiti tinggi untuk memantapkan dirinya sebagai pemaju pilihan harta kediaman dan komersial serta bandar.

#### Projek Bandar Samariang Sdn Bhd

Syarikat ini memiliki keseluruhan 5,245 ekar perbandaran baru yang akan datang di Kuching utara, Bandar Samariang. Dengan fasa pertama seluas 665 ekar hampir selesai, pembangunan bermula pada fasa kedua yang diterajui oleh penjualan tanah seluas 500 ekar kepada Sentoria Group Bhd untuk membina Borneo Samariang Resort City yang merupakan pembangunan penggunaan campuran dan merangkumi, komponen khasnya, taman tema air seluas 200 ekar, taman safari, hotel dan pusat konvensyen.

#### CMS Land Sdn Bhd

Syarikat ini, usaha sama dengan Sarawak Economic Development Corporation (SEDC), memiliki sebuah bank tanah yang besar di kawasan Bintawa seluas kira-kira 243 ekar, di mana 199 ekar terdiri daripada The Isthmus, peluasan CBD baru Kuching berlabuh oleh Borneo Convention Center Kuching dan tiga Ibu Pejabat korporat, satu untuk Sarawak Energy Bhd - yang telah siap - dan dua lagi untuk SEDC dan Land Custody Development Authority, kedua-duanya sedang dalam pembinaan. Projek dalam perancangan atau pelaksanaan akhir merangkumi hotel, universiti swasta, rumah berpagar dengan pemandangan sungai, bilik pameran, taman bandar dengan kemudahan sukan, jeti teksi sungai, zon runcit dan pasar raya besar.

#### CMS Property Management Sdn Bhd

Syarikat ini, usaha sama dengan Perbadanan Pembangunan Ekonomi Sarawak, adalah unit pengurusan harta tanah Bahagian ini dan kini menguruskan pembangunan Fairway Villas yang berpagar dan terjaga di Petra Jaya Kuching.

Pelaburan strategik
-------------------

#### Kenanga Investment Bank berhad

CMS memegang secara langsung dan melalui 95% milik CMS Capital Sdn Bhd, 25.38% saham efektif dalam syarikat tersenarai Bursa Malaysia ini, yang merupakan bank pelaburan, broker, pengurus dana dan niaga hadapan Malaysia bebas terkemuka dengan bahagian pengurusan kekayaan yang baru ditubuhkan.

Ia adalah salah satu broker rumah terbesar di Malaysia dalam segmen runcit dan institusi, dengan salah satu kumpulan remisier terbesar dan rangkaian cawangan yang luas di seluruh negara.

#### KKB Engineering Berhad

CMS memegang 20.05% saham dalam pengeluar paip air keluli, tabung gas dan perancang struktur keluli yang berpangkalan di Sarawak, KKB Engineering Berhad (KKBEB), yang disenaraikan di Bursa ini untuk projek komersial.

KKBEB juga membuat fabrikasi darat dari kemudahan luar pesisir untuk industri Minyak & Gas di bawah lesen pembekal yang diluluskan oleh Petronas.

#### CMS Education Sdn Bhd

Syarikat ini mengendalikan Sekolah Tunku Putra, sekolah kebangsaan dan antarabangsa swasta terkemuka di Kuching yang membawa pelajar ke IGCSE atau SPM. Sekolah ini terletak di kampus bergaya banglo seluas 22 ekar di kawasan yang tenang dan hijau di bahagian utara Petra Jaya Kuching .

#### OM Materials Sdn Bhd

Kumpulan mempunyai pegangan ekuiti 25% di OM Materials Sarawak dan OM Materials Samalaju untuk pembangunan peleburan ferrosilicon dan aloi mangan di Taman Perindustrian Samalaju (SIP). Projek peleburan memerlukan pengembangan kira-kira 600,000 MT per tahun kapasiti peleburan dalam dua fasa.

Fasa pertama peleburan telah ditugaskan secara berperingkat sejak September 2014 untuk menghasilkan 308,000 MT aloi ferrosilicon setiap tahun. Fasa kedua dijangka menghasilkan 300,000 MT aloi mangan setiap tahun. Pengeluaran dijangka bermula pada 1H 2016.

#### Malaysian Phosphate Additives (Sarawak) Sdn Bhd

CMS telah bekerjasama dengan Bahan Tambahan Fosfat Malaysia (MPA) untuk membangun kompleks fosfat bersepadu pertama di Asia Tenggara di Taman Perindustrian Samalaju (SIP), Bintulu. Malaysia Phosphate Additives (Sarawak) Sdn Bhd memfokuskan pada pembangunan, pembinaan dan pengoperasian loji fosfat bersepadu yang mempunyai kapasiti pengeluaran kira-kira 1.4 juta MT setahun fosfat dan produk berkaitan menjelang 2020.

Pengambilalihan projek di Mukah oleh Protasco Berhad
----------------------------------------------------

Anak syarikat Protasco Berhad, PJP Barisan HCM JV Sdn Bhd, mendapat kontrak jangka panjang selama 10 tahun (1 Januari 2020 - 1 Januari 2030) daripada CMSB oleh Jabatan Kerja Raya. Dalam pemfailan bursa 2019, Protasco kata kontrak berdasarkan prestasi untuk pengurusan jangka panjang dan penyelenggaraan jalan negeri di Sarawak, Pakej 3 (Mukah.)

Protasco mengatakan kontrak itu, bernilai kira-kira RM24.6 juta setahun, perlu dikaji setiap tiga tahun dengan kenaikan maksimum 7.2% setiap semakan.

Lebuhraya Pan Borneo Sarawak (PPESW BPSB JV Sdn Bhd)
----------------------------------------------------

Sejak 2016, CMSB melalui PPES Works Sdn Bhd (PPESW) telah menjalinkan kerjasama BinaPuri Sdn Bhd melalui PPESW BPSB JV Sdn Bhd. Ia merupakan salah satu daripada 10 kontraktor yang dilantik oleh Lebuhraya Borneo Utara Sdn Bhd (LBU). Peranan syarikat tersebut dalam projek Lebuhraya Pan Borneo adalah kontraktor utama bag projek WPC06 yang menghubungkan Sg. Awik dengan Simpang Bintangor, seperti yang telah dianugerahkan oleh LBU. Antaranya, pembinaan 2 jejambat (Sarikei, Bintangor), jambatan-jambatan baharu (Paoh, Nyelong, Sarikei) dan lebuh raya baru berkembar dua hala. Syarikat kontraktor berpangkalan di Selangor, Advancecon Sdn Bhd dilantik syarikat tersebut sebagai subkontrakor untuk projek berkenaan. Panjang keseluruhan lebuh raya itu adalah 64.48 km (40.07 bt), termasuk persimpangan Sarikei, Roban, Bintangor, Kabong dan Kwong Ming.
Syarikat itu diapit bersama HSL DMIA JV Sdn bhd (Simpang Bintangor - Sg. Kua) (75.97 km (47.21 bt)) dan Endaya - TRC - PK JV Sdn Bhd (Batang Skrang - Sg. Awik) (67.94 km (42.22 bt)).

Rujukan
-------

1. ↑  "History". Dicapai pada 25 July 2017.[*pautan mati kekal*]
2. ↑  "Milestones". Dicapai pada 25 July 2017.[*pautan mati kekal*]
3. ↑  "Board of Directors". Dicapai pada 1 October 2018.[*pautan mati kekal*]
4. 1 2 3  "CAHYA MATA SARAWAK BHD". Dicapai pada 3 May 2019.[*pautan mati kekal*]
5. ↑  "CMSB Employees". Dicapai pada 3 May 2019.[*pautan mati kekal*]
6. ↑  Chong Jin Hun (24 Oktober 2019). "Cahya Mata Sarawak jumps among Bursa top gainers". The Edge Markets. Dicapai pada 7 Jun 2020.
7. ↑  Nazuin Zulaikha Kamarulzaman (24 Oktober 2019). "Cahya Mata Sarawak says its business as usual as share price jumps". The Edge Markets. Dicapai pada 7 Jun 2020.
8. ↑  Intan Farhana Zainul (11 April 2019). "Cahya Mata: We are a monopoly, but anyone can supply cement in Sarawak". The Star Online. Dicapai pada 7 Jun 2019.
9. ↑  "Cahya Mata Swak Bhd". Malaysian Institute of Architects Sarawak Chapter. Dicapai pada 17 May 2016.[*pautan mati kekal*]
10. ↑  "#The Edge Billion Ringgit Club 2014\* More upside potential for Cahya Mata Sarawak". Yahoo Singapore. Dicapai pada 17 Mei 2016.[*pautan mati kekal*]
11. ↑  Jose Barrock (5 November 2019). "Is Sulaiman making a comeback to Cahya Mata Sarawak?". The Edge Markets. Dicapai pada 8 Jun 2020.
12. ↑  Gurmeet Kaur (28 Mac 2020). "Sulaiman Taib no longer CMS major shareholder". The Star Online. Dicapai pada 8 Jun 2020.

Pautan luar
-----------

* Tapak web rasmi