**Matlamat Pembangunan Mampan 13: Tindakan Iklim** (**SDG 13**) merupakan salah satu daripada 17 Matlamat Pembangunan Mampan yang ditubuhkan oleh Perhimpunan Agung Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB) pada 2015. Kenyataan rasmi matlamat ini adalah untuk "Mengambil tindakan segera untuk memerangi perubahan iklim dan kesannya." SDG 13 mempunyai lima sasaran yang akan dicapai menjelang 2030. Mereka merangkumi pelbagai isu mengenai tindakan iklim. Tiga sasaran pertama ialah "sasaran hasil": Memperkukuh daya tahan dan kapasiti penyesuaian kepada bencana berkaitan iklim; mengintegrasikan langkah-langkah perubahan iklim ke dalam dasar dan perancangan; membina pengetahuan dan keupayaan untuk menghadapi perubahan iklim. Baki dua sasaran ialah "cara mencapai" sasaran: Melaksanakan Konvensyen Rangka Kerja PBB mengenai Perubahan Iklim; dan menggalakkan mekanisme untuk meningkatkan kapasiti untuk perancangan dan pengurusan. Bersama-sama setiap sasaran, terdapat "penunjuk" yang menyediakan kaedah untuk menyemak kemajuan keseluruhan setiap sasaran, bersama-sama dengan SDG 13 secara keseluruhan. Konvensyen Rangka Kerja Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu mengenai Perubahan Iklim (UNFCCC) ialah forum antarabangsa utama antara kerajaan untuk merundingkan tindak balas global terhadap perubahan iklim.

Sasaran, penunjuk dan kemajuan
------------------------------

 Peta dunia Penunjuk 13.1.1, 2017: Orang terpindah secara dalaman akibat bencana alam.
 Peta dunia Penunjuk 13.1.2, 2018. Peta menunjukkan bilangan negara yang menerima pakai dan melaksanakan strategi pengurangan risiko bencana negara selaras dengan Rangka Kerja Sendai bagi Pengurangan Risiko Bencana 2015–2030.
### Sasaran 13.1: Memperkukuh daya tahan dan kapasiti penyesuaian terhadap bencana berkaitan iklim

Teks penuh Sasaran 13.1 ialah: "Kuatkan daya tahan dan kapasiti penyesuaian kepada bahaya berkaitan iklim dan bencana alam di semua negara."

Sasaran ini mempunyai tiga penunjuk.

* Penunjuk 13.1.1: "Bilangan kematian, orang hilang dan orang terjejas secara langsung yang dikaitkan dengan bencana bagi setiap 100,000 penduduk"
* Penunjuk 13.1.2: "Bilangan negara yang menerima pakai dan melaksanakan strategi pengurangan risiko bencana negara selaras dengan Rangka Kerja Sendai Pengurangan Risiko Bencana 2015–2030"
* Penunjuk 13.1.3: "Perkadaran kerajaan tempatan yang menerima pakai dan melaksanakan strategi pengurangan risiko bencana tempatan, selaras dengan strategi pengurangan risiko bencana negara."

 Purata pelepasan karbon dioksida (CO₂) per kapita diukur dalam tan setahun.
### Sasaran 13.2: Mengintegrasikan langkah-langkah perubahan iklim ke dalam dasar dan perancangan

Teks penuh Sasaran 13.2 ialah: "Sepadukan langkah perubahan iklim ke dalam dasar, strategi dan perancangan negara."

Sasaran ini mempunyai dua penunjuk:

* Penunjuk 13.2.1: "Bilangan negara dengan sumbangan yang ditentukan secara nasional, strategi jangka panjang, rancangan penyesuaian nasional, strategi seperti yang dilaporkan dalam komunikasi penyesuaian dan komunikasi nasional"
* Penunjuk 13.2.2: "Jumlah pelepasan gas rumah hijau setahun"

Untuk mengelakkan impak bencana, pelepasan karbon dioksida (CO₂) perlu berkurangan kira-kira 45% menjelang 2030 dan mencapai sifar bersih pada 2050. Untuk berjaya memenuhi penurunan 1.5 °C atau bahkan 2 °C, iaitu sasaran maksimum yang dibuat oleh Perjanjian Paris, pelepasan gas rumah hijau mesti mula menurun sebanyak 7.6% setahun, bermula 2020. Walau bagaimanapun, dunia kini berada jauh di luar landasan dalam memenuhi sasaran ini pada tahap semasa sumbangan yang ditentukan secara nasional. Sepanjang tempoh 2000–2018, pelepasan rumah hijau negara maju dan ekonomi dalam peralihan telah menurun sebanyak 6.5%. Pelepasan negara membangun meningkat sebanyak 43% dalam tempoh antara 2000 dan 2013.

### Sasaran 13.3: Bina pengetahuan dan kapasiti untuk memenuhi perubahan iklim

Teks penuh Sasaran 13.3 ialah: "Tingkatkan pendidikan, peningkatan kesedaran dan kapasiti manusia dan institusi mengenai pengurangan perubahan iklim, penyesuaian, pengurangan impak dan amaran awal".

Sasaran ini mempunyai dua penunjuk:

* Penunjuk 13.3.1: "Sejauh mana (i) pendidikan kewarganegaraan global dan (ii) pendidikan pembangunan mampan diarusperdanakan dalam (a) dasar pendidikan negara; (b) kurikulum; (c) pendidikan guru; dan (d) pelajar penilaian"
* Penunjuk 13.3.2: "Bilangan negara yang telah menyampaikan pengukuhan pembinaan kapasiti institusi, sistemik dan individu untuk melaksanakan penyesuaian, mitigasi dan pemindahan teknologi, dan tindakan pembangunan"

Pada masa ini, tiada data tersedia bagi penunjuk ini setakat September 2020.

### Sasaran 13.a: Melaksanakan Konvensyen Rangka Kerja PBB mengenai Perubahan Iklim

 Peta dunia Penunjuk 13. A.1: Pengerahan Dana Iklim Hijau sebanyak $100 bilion, 2018 
Teks penuh Sasaran 13.a ialah: "Melaksanakan komitmen yang diambil oleh pihak negara maju terhadap Konvensyen Rangka Kerja Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu mengenai Perubahan Iklim bagi matlamat untuk menggerakkan bersama $100 bilion setiap tahun menjelang 2020 daripada semua sumber untuk menangani keperluan negara membangun dalam konteks tindakan dan ketelusan mitigasi bermakna mengenai pelaksanaan dan operasi sepenuhnya Dana Iklim Hijau melalui permodalannya secepat mungkin."

Sasaran ini hanya mempunyai satu penunjuk: Penunjuk 13.a ialah "Jumlah yang disediakan dan digerakkan dalam dolar Amerika Syarikat setiap tahun berhubung dengan matlamat mobilisasi kolektif sedia ada yang berterusan bagi komitmen $100 bilion sehingga 2025".

Sebelum ini, penunjuk itu dinyatakan sebagai "jumlah belanja digerakkan (dalam dolar Amerika) setiap tahun dari 2020 hingga 2025 yang bertanggungjawab terhadap komitmen $100 bilion."

### Sasaran 13.b: Menggalakkan mekanisme untuk meningkatkan kapasiti untuk perancangan dan pengurusan

 Penunjuk ini mengenal pasti negara yang telah dan belum menerima pakai dan melaksanakan strategi pengurusan risiko bencana selaras dengan Rangka Kerja Sendai untuk Pengurangan Risiko Bencana.
Teks penuh Sasaran 13.b ialah: "Menggalakkan mekanisme untuk meningkatkan kapasiti bagi perancangan dan pengurusan berkaitan perubahan iklim yang berkesan di negara kurang maju dan negara pulau kecil membangun, termasuk memberi tumpuan kepada wanita, belia dan masyarakat tempatan dan terpinggir yang mengakui bahawa Amerika Konvensyen Rangka Kerja Negara mengenai Perubahan Iklim ialah forum antarabangsa utama antara kerajaan untuk merundingkan tindak balas global terhadap perubahan iklim."

Sasaran ini mempunyai satu penunjuk: Penunjuk 13.b.1, "Bilangan negara kurang maju dan negara pulau kecil membangun dengan sumbangan yang ditentukan secara nasional, strategi jangka panjang, rancangan penyesuaian nasional, strategi seperti yang dilaporkan dalam komunikasi penyesuaian dan komunikasi nasional."

Versi sebelumnya bagi penunjuk ini ialah: "Penunjuk 13.b.1: Bilangan negara kurang maju dan negara pulau kecil membangun yang menerima sokongan khusus, dan jumlah sokongan, termasuk kewangan, teknologi dan pembinaan kapasiti, untuk mekanisme untuk meningkatkan kapasiti untuk perancangan dan pengurusan berkaitan perubahan iklim yang berkesan, termasuk memberi tumpuan kepada wanita, belia dan komuniti tempatan dan terpinggir." Tumpuan terhadap wanita, belia dan komuniti tempatan dan terpinggir tidak disertakan lagi dalam versi terkini penunjuk.

Pada 2019, sekurang-kurangnya 120 daripada 153 negara membangun telah menjalankan aktiviti untuk merangka dan melaksanakan rancangan penyesuaian negara. Ini merupakan peningkatan sebanyak 29 negara berbanding 2018. Rancangan itu akan membantu negara mencapai matlamat global mengenai penyesuaian di bawah Perjanjian Paris.

Cabaran
-------

### Kesan pandemik COVID-19

Apabila negara bergerak ke arah membina semula ekonomi mereka selepas COVID-19, rancangan pemulihan boleh membentuk ekonomi abad ke-21 dengan cara yang bersih, hijau, sihat, selamat dan lebih berdaya tahan. Akibat pandemik COVID-19, terdapat pengurangan drastik dalam aktiviti manusia. Ini telah mengakibatkan penurunan 6% dalam pelepasan gas rumah hijau daripada apa yang diunjurkan pada awalnya untuk 2020, namun penambahbaikan ini hanya sementara. Sebaik sahaja ekonomi global mula pulih daripada wabak itu, pelepasan dijangka meningkat sekali lagi ke paras yang tinggi.

Tahun 2020 telah menyaksikan penurunan pergerakan krisis iklim akibat pandemik COVID-19. Penurunan sebanyak 6% dalam pelepasan CO2 dicatatkan pada 2020 dan berpotensi sehingga 8%, pengurangan tahun ke tahun terbesar dalam rekod. Ini telah menyebabkan UNEP menyokong semua pelabur dan pembuat dasar bagi pembiayaan dan pakej rangsangan fiskal dan mengutamakan pekerjaan hijau dan layak.

Walaupun terdapat sedikit manfaat kepada pengurangan pelepasan yang disebabkan oleh pandemik COVID-19, SDG 13 masih menghadapi beberapa ancaman terhadap kemajuannya. Pelepasan GHG menyaksikan penurunan daripada 36.7 bilion tan metrik kepada 34.81 bilion tan metrik yang dikeluarkan dari 2019 hingga 2020, namun pelepasan ini telah pun menyaksikan peningkatan mendadak kembali kepada 36.4 bilion tan metrik yang dikeluarkan pada 2021. Ini disebabkan oleh usaha segera global untuk merangsang ekonomi tempatan dengan meletakkan wang ke arah pengeluaran bahan api fosil dan seterusnya, rangsangan ekonomi. Pembiayaan dasar ekonomi berkemungkinan akan mengalihkan dana kecemasan yang biasanya diberikan kepada pembiayaan iklim seperti The Green Climate Fund dan dasar mampan lain, melainkan penekanan diberikan pada tawaran hijau dalam pengalihan semula dana monetari.

Untuk memperlahankan kadar perubahan iklim dan beralih kepada ekonomi yang lebih mampan, Setiausaha Agung PBB telah mencadangkan enam tindakan positif iklim untuk diambil oleh kerajaan semasa mereka membina semula ekonomi dan masyarakat mereka selepas wabak.

1. Peralihan hijau, iaitu pelaburan mesti mempercepatkan penyahkarbonan semua aspek ekonomi kita.
2. Pekerjaan hijau dan pertumbuhan yang mampan dan inklusif.
3. Ekonomi hijau, yakni menjadikan masyarakat dan rakyat lebih berdaya tahan melalui peralihan yang adil kepada semua dan tidak meninggalkan sesiapa pun.
4. Melabur dalam penyelesaian yang mampan: subsidi bahan api fosil mesti ditamatkan dan pencemar mesti menanggung pencemaran mereka.
5. Hadapi semua risiko iklim.
6. Kerjasama; tiada negara boleh berjaya bersendirian.

Rujukan
-------

1. 1 2 3 4 5 6  United Nations (2017) Resolution adopted by the General Assembly on 6 July 2017, Work of the Statistical Commission pertaining to the 2030 Agenda for Sustainable Development (A/RES/71/313)
2. ↑  "Goal 13 Climate Action". *The Global Goals for Sustainable Development*. Dicapai pada 14 September 2020.
3. 1 2 3 4 5 6 7  Ritchie, Roser, Mispy, Ortiz-Ospina (2018) "Measuring progress towards the Sustainable Development Goals." (SDG 13) *SDG-Tracker.org, website*
4. 1 2 3  "Goal 13 | Department of Economic and Social Affairs". *sdgs.un.org*. Dicapai pada 2022-05-09.
5. ↑  "Per capita CO₂ emissions". *Our World in Data*. Dicapai pada 2022-05-09.
6. ↑  "Report of the Secretary General on the 2019 Climate Action Summit and the way Forward in 2020" (PDF). *United Nations*. Dicapai pada 11 September 2020.
7. 1 2 3 4  "SDG Report 2020". *UN Stats*. Dicapai pada 11 September 2020.
8. 1 2 3  "SDG Indicator changes (15 October 2018 and onward) - current to 17 April 2020" (PDF). *United Nations, Department of Economic and Social Affairs, Statistics Division*. 17 April 2020. Dicapai pada 10 September 2020.
9. ↑  "Score of adoption and implementation of national strategies in line with Sendai framework". *Our World in Data*. Dicapai pada 2020-10-12.
10. ↑  United Nations Economic and Social Council (2020) Progress towards the Sustainable Development Goals Report of the Secretary-General, High-level political forum on sustainable development, convened under the auspices of the Economic and Social Council (E/2020/57), 28 April 2020
11. 1 2 3  Martin. "Climate Change". *United Nations Sustainable Development* (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2021-10-15.
12. ↑  "Fall in COVID-linked carbon emissions won't halt climate change - UN weather agency chief". United Nations. United Nations News. Dicapai pada 11 September 2020.
13. 1 2  UNITED NATIONS DEPARTMENT FOR ECONOMIC AND SOCIAL AFFAIRS. (2020). *SUSTAINABLE DEVELOPMENT GOALS REPORT 2020*. [S.l.]: UNITED NATIONS. ISBN 978-92-1-101425-9. OCLC 1191239852.
14. ↑  "Goal 13: Take urgent action to combat climate change and its impacts". *United Nations Sustainable Development Goals*. United Nations. Dicapai pada 11 September 2020.
15. ↑  "Global Energy Review 2020 – Analysis". *IEA* (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2020-10-12.
16. ↑  Environment, U. N. (2020-05-26). "COVID-19: Four Sustainable Development Goals that help future-proof global recovery". *UN Environment* (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2020-09-25.
17. ↑  "Annual CO2 emissions worldwide 1940-2020". *Statista* (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2022-05-09.
18. ↑  "Carbon emissions to soar in 2021 by second highest rate in history". *The Guardian* (dalam bahasa Inggeris). 2021-04-20. Dicapai pada 2022-05-09.
19. ↑  Naidoo, Robin; Fisher, Brendan (July 2020). "Reset Sustainable Development Goals for a pandemic world". *Nature* (dalam bahasa Inggeris). **583** (7815): 198–201. Bibcode:2020Natur.583..198N. doi:10.1038/d41586-020-01999-x. ISSN 0028-0836. PMID 32632244.
20. ↑  Yoshino, Naoyuki; Taghizadeh-Hesary, Farhad; Otsuka, Miyu (July 2020). "Covid-19 and Optimal Portfolio Selection for Investment in Sustainable Development Goals". *Finance Research Letters* (dalam bahasa Inggeris). **38**: 101695. doi:10.1016/j.frl.2020.101695. PMC 7354763. PMID 32837379.
21. ↑  Markard, Jochen; Rosenbloom, Daniel (2020-12-10). "A tale of two crises: COVID-19 and climate". *Sustainability: Science, Practice and Policy* (dalam bahasa Inggeris). **16** (1): 53–60. doi:10.1080/15487733.2020.1765679. ISSN 1548-7733.