**Operasi Kompas** (juga bahasa Itali: *Battaglia della Marmarica*code: it is deprecated  ) ialah operasi ketenteraan British yang pertama dalam Kempen Gurun Barat (1940–1943) semasa Perang Dunia Kedua. Tentera British, India, Komanwel dan Bersekutu telah menyerang tentera Itali daripada Tentera ke -10 (Marshal Rodolfo Graziani ) di barat Mesir dan Cyrenaica, wilayah timur Libya. Serangan bermula dari Disember 1940 hingga Februari 1941.

Pasukan Gurun Barat (Western Desert Force, WDF) dengan kekuatan kira-kira 36,000 tentera telah mara dari Mersa Matruh di Mesir dalam serbuan lima hari terhadap kedudukan pasukan Tentera ke-10 Itali yang mempunyai kira-kira 150,000 askar yang berjaga dalam pos berkubu sekitar Sidi Barrani di Mesir dan di Cyrenaica. WDF dengan pantas mengalahkan Itali di kubu mereka dan di Sidi Barrani, kemudian mengeksploitasi kejayaan itu lalu memaksa seluruh Tentera ke-10 keluar dari Mesir dan menawan pelabuhan di sepanjang pantai Libya. Tentera ke-10 telah berpecah ketika ia berundur ke arah Tripolitania dan dikalahkan dalam Pertempuran Beda Fomm, saki-bakinya pula dikejar sehingga ke El Agheila di Teluk Sirte .

British menawan 138,000 askar Itali dan Libya, ratusan kereta kebal, dan lebih 1000 laras senjata dan sebilangan besar pesawat. Pihak WDF pula kehilangan seramai 1,900 askar yang terbunuh dan cedera, kira-kira 10 perauts daripada infantri. WDF tidak dapat meneruskan perjalanan melampaui El Agheila, kerana kenderaan yang usang disebabkan pada Mac 1941 unit terbaik ditumpukan untuk kegunaan Operasi Kilauan dalam Pertempuran Greece. Pasukan bantuan Itali pula telah dikejarkan ke Libya untuk mempertahankan Tripoli, dibantu oleh *Deutsches Afrikakorps*code: de is deprecated  dan *Luftwaffe*code: de is deprecated  .

Latar belakang
--------------

### Tentera ke-10

Apabila perang diisytiharkan, Tentera Ke-5 (Jeneral Italo Gariboldi ) berada di Tripolitania, wilayah barat Libya dan Tentera Ke-10 (Jeneral Mario Berti ) berada di Cyrenaica di sebelah timur. Apabila Perancis di Tunisia tidak lagi menimbulkan ancaman kepada Tripolitania, unit Tentera ke-5 diarahkan untuk mengukuhkan Tentera ke-10. Apabila Gabenor Jeneral Libya Italo Balbo terbunuh oleh tembakan mesra, Marshal Graziani mengambil alih tempatnya. Graziani menyuarakan keraguan tentang keupayaan pasukan bukan jentera yang besar untuk mengalahkan British, walaupun bilangan pasukan bermotor adalah lebih sedikit. Selepas diperkuatkan dengan Tentera ke-5, Tentera ke-10 telah mengawal dengan empat kor dengan 150,000 infantri, 1600 laras senjata, 600 buah kereta kebal dan 331 buah pesawat.  Kor XX mempunyai Divisyen Infantri ke-60 "Sabratha" dan Kor XXI mempunyai CC pertama. NN. Bahagian "23 Marzo" , CC ke-2. NN. Bahagian "28 Ottobre" dan Divisyen Infantri ke-63 "Cirene". Kor XXII mempunyai Divisyen Infantri ke-61 "Sirte" dan Kor XXIII mempunyai CC ke-4. NN. Bahagian "3 Gennaio" dan Divisyen Infantri ke-64 "Catanzaro". [2]

Kumpulan Bahagian Libya baharu ( *Gruppo Divisioni Libiche*code: it is deprecated  ) disokong oleh Kumpulan Maletti, Bahagian Libya Pertama ( Mejar Jeneral Luigi Sibille [it] ) dan Bahagian Libya ke -2 (Mejar Jeneral Armando Pescatori ).  Satu-satunya formasi bukan infantri ialah Kumpulan Maletti yang mempunyai jentera dan berperisai ringan. Kumpulan Maletti ( Jeneral Pietro Maletti ) telah ditubuhkan di Derna pada 8 Julai 1940, dengan tujuh batalion infantri bermotor Libya, satu kompeni kereta kebal Fiat M11/39, satu kompeni kereta kebal L3/33, meriam bermotor dan unit bekalan, sebagai yang utama. unit bermotor Tentera ke-10. Pada 29 Ogos, apabila lebih banyak kereta kebal tiba dari Itali, (Komando Kereta Kebal Libya [Kolonel Valentini]) telah dibentuk dengan tiga kumpulan: Kumpulan Kereta Kebal Pertama (Kolonel Aresca) dengan Batalion Kereta Kebal I "M" dan XXI, LXI, dan LXII Batalion kereta kebal "L", Kumpulan Kereta kebal ke-2 (Kolonel Antonio Trivioli), dengan Batalion Kereta kebal II "M", kurang satu kompeni dan Batalion Kereta kebal IX, XX, dan LXI "L" dan Kumpulan Maletti dengan satu syarikat dari LX Batalion Kereta Kebal "L", satu syarikat daripada Batalion Kereta Kebal II "M", dan tiga batalion infantri Libya.  *Raggruppamento Maletti*code: it is deprecated  menjadi sebahagian daripada *Regio Corpo Truppe Coloniali della Libia*code: it is deprecated  (Korp Diraja Tentera Kolonial Libya), dengan Bahagian 1 Libya dan Bahagian Libya ke-2. 

### Pasukan Gurun Barat (WDF)

Komando Timur Tengah di bawah Jeneral Archibald Wavell mempunyai kira-kira 36,000 tentera, sebilangannya berada di luar Mesir, 120 senjata dan 275 buah kereta kebal. RAF mempunyai 142 pesawat dalam dua skuadron Hurricanes, satu Gloster Gladiators, tiga Bristol Blenheims, tiga Vickers Wellingtons dan satu Bristol Bombays, kira-kira 46 pesawat pejuang dan 116 pesawat pengebom  Pasukan Gurun Barat (WDF) telah diperintah oleh Leftenan Jeneral Richard O'Connor dengan Divisyen Infantri India ke -4 (Mejar Jeneral Noel Beresford-Peirse ) dan Divisyen Berperisai ke-7 (Mejar Jeneral Sir Michael O'Moore Creagh ). Mulai 14 Disember, tentera Divisyen Infantri Australia ke -6 (Mejar Jeneral Iven Giffard Mackay ), menggantikan Divisyen India ke-4, yang dihantar ke Afrika Timur. British memiliki beberapa buah kereta kebal Cruiser Mk I, Cruiser Mk II dan Cruiser Mk III yang laju dilengkapi dengan senjata Ordnance QF 2-pounder, yang lebih baik daripada kereta kebal Fiat M11/39. British juga memiliki batalion kereta kebal infantri Matilda II yang walaupun perlahan, juga dilengkapi dengan 2-pounder; perisai Matildas yang mana tidak dapat ditembusi oleh meriam anti kereta kebal Itali atau pun meriam medan. 

### Pertempuran sempadan

Itali telah mengisytiharkan perang ke atas Britain dan Perancis pada 10 Jun 1940. Dalam beberapa bulan berikutnya terdapat serbuan dan pertempuran antara tentera Itali di Libya dan tentera British dan Komanwel di Mesir. Pada 12 Jun 1940, Armada Mediterranean telah mengebom kawsan Tobruk. Pasukan itu termasuk kapal penjelajah HMS *Liverpool* dan HMS *Gloucester* dan berbalas tembakan dengan kapal penjelajah Itali *San Giorgio*code: it is deprecated . Pengebom Blenheim Tentera Udara Diraja dari 45, 55 dan 211 skuadron, melanda *San Giorgio*code: it is deprecated  dengan satu bom.  Pada 19 Jun, kapal selam British HMS *Parthian* melepaskan dua torpedo ke arah *San Giorgio*code: it is deprecated  tapi terlepas. Penembak di *San Giorgio*code: it is deprecated  kemudian membantu unit antipesawat tempatan berasaskan darat dan mendakwa 47 pesawat British ditembak jatuh atau rosak. Penembak dari pasukan tentera laut juga menembak jatuh pesawat Savoia-Marchetti SM.79 dan membunuh Italo Balbo, Gabenor Jeneral Libya dan Panglima tentera Itali di Afrika Utara.

Rujukan
-------

1. 1 2 3  Playfair 1957. sfn error: no target: CITEREFPlayfair1957 (help)
2. 1 2  Hunt 1990. sfn error: no target: CITEREFHunt1990 (help)
3. ↑  Christie 1999. sfn error: no target: CITEREFChristie1999 (help)
4. ↑  Walker 2003. sfn error: no target: CITEREFWalker2003 (help)
5. ↑  Pitt 2001. sfn error: no target: CITEREFPitt2001 (help)

| * l
* b
* s
Perang Dunia Kedua |
| --- |
| 
* Eropah
	+ Barat
	+ Timur
* Mediterranean dan Timur Tengah
	+ Timur Tengah
* Asia dan Pasifik
	+ Tenggara
	+ Barat Daya
* Afrika Barat
* Afrika Timur
* Atlantik
* Amerika Utara
* Amerika Selatan

* Kasualti
* Pembabitan tentera
* Persidangan
* Komander

 |
| Pihak Terbabit | 

|  |  |
| --- | --- |
| Sekutu(pemimpin) | 
* Afrika Selatan
* Amerika Syarikat
	+ Puerto Rico
* Australia
* Belanda
* Belgium
* Brazil
* China
* Cuba
* Czechoslovakia
* Denmark
* Ethiopia
* (Komanwel)
* Finland (1944–45)
* India
* Itali (dari September 1943)
	+ Kempen
* Kanada
* Kesatuan Soviet
* Luxembourg
* Mexico
* New Zealand
* Norway
* Perancis
* Poland
* United Kingdom
* Yunani
* Yugoslavia

 |
| Paksi danrakan(pemimpin) | 
* Bulgaria
* Republik China Nanjing
* Negara Bebas Croatia
* Finland
* Jerman
* Hungary
* Free India
* Iraq
* Itali (sehingga September 1943)
* Republik Sosial Itali
* Jepun
* Manchukuo
* Filipina (Republik Kedua)
* Romania
* Slovakia
* Thailand
* Vichy Perancis

 |
| Penentangan | 
* Albania
* Austria
* Belanda
* Belgium
* Negeri Czech
* Denmark
* Estonia
* Filipina
* Habsyah
* Hong Kong
* India
* Itali
* Jerman
* Kesatuan Soviet
* Korea
* Latvia
* Luxembourg
* Negara-negara Baltik
* Norway
* Perancis
* Poland (Anti-komunis)
* Romania
* Thailand
* Slovakia
* Ukraine
* Vietnam
* Yahudi
* Yugoslavia
* Yunani

 |

 |
| Garis masa | 

|  |  |
| --- | --- |
| Permulaan | 
* Afrika
* Asia
* Eropah

 |
| 1939 | 
* Poland
* Perang Olok-Olok
* Perang Musim Sejuk
* Atlantik
* Changsha
* China

 |
| 1940 | 
* *Weserübung*
* Netherlands
* Belgium
* Perancis
* Britain
* Afrika Utara
* Afrika Barat
* Somaliland British
* Negara-negara Baltik
* Moldova
* Indochina
* Yunani
* *Operasi Kompas*

 |
| 1941 | 
* Afrika Timur
* Yugoslavia
* Perang Yugoslavia
* Yunani
* Kriti
* Iraq
* Kesatuan Soviet (*Barbarossa*)
* Finland
* Lithuania
* Syria dan Lubnan
* Kiev
* Iran
* Leningrad
* Moscow
* Sevastopol
* Pearl Harbor
* Hong Kong
* Filipina
* Changsha
* Tanah Melayu
* Borneo (1941–42)

 |
| 1942 | 
* Burma
* Changsha
* Laut Karang
* Gazala
* Midway
* *Blue*
* Stalingrad
* Dieppe
* El Alamein
* Guadalcanal
* *Torch*

 |
| 1943 | 
* Tunisia
* Kursk
* Smolensk
* Kepulauan Solomon
* Sicily
* Lower Dnieper
* Itali
* Kepulauan Gilbert dan Marshall
* Changde

 |
| 1944 | 
* Monte Cassino / *Shingle*
* Narva
* Korsun–Cherkassy
* *Tempest*
* *Ichi-Go*
* *Overlord*
* *Neptune*
* Normandy
* Kepulauan Mariana dan Palau
* *Bagration*
* Ukraine Barat
* Garis Tannenberg
* Warsaw
* Romania Timur
* Belgrade
* Paris
* Garis Gothic
* *Operasi Market Garden*
* Estonia
* *Crossbow*
* *Pointblank*
* Lapland
* Hungary
* Leyte
* Ardennes
* Filipina (1944–1945)
* Burma (1944–1945)

 |
| 1945 | 
* *Bodenplatte*
* Vistula–Oder
* Iwo Jima
* Okinawa
* Itali (Musim Bunga 1945)
* Barisan Syrmian
* Berlin
* Czechoslovakia
* Budapest
* Hunan Barat
* Penyerahan kalah Jerman
* Projek Hula
* Manchuria
* Manila
* Borneo
* Pengeboman Atom
* Kepulauan Kuril
* Shumshu
* Penyerahan kalah Jepun

 |

 |
| Aspek | 

|  |  |
| --- | --- |
| Umum | 
* Air warfare of World War II
* Blitzkrieg
* Comparative military ranks
* Cryptography
* Home front
* Lend-Lease
* Projek Manhattan
* Military awards
* Military equipment
* Military production
* Perompakan oleh pihak Nazi
* Technology
* Perang total
* Strategic bombing
* Kebuluran Bengal 1943

 |
| Selepas perang | 
* Pemindahan orang Jerman
* Operation *Paperclip*
* Operation *Keelhaul*
* Pendudukan Jerman
* Rancangan Morgenthau
* Perubahan sempadan Jerman
* Pendudukan Soviet
	+ Romania
	+ Poland
	+ Hungary
	+ Negara-Negara Baltik
* Pendudukan Jepun
* Perang Indochina Pertama
* Revolusi Nasional Indonesia
* Perang Dingin
* Penyahjajahan
* Popular culture

 |
| Jenayah perang | 
* Allied war crimes
	+ Soviet war crimes
	+ British war crimes
	+ United States war crimes
* German (Forced labour) / *Wehrmacht* war crimes
	+ Holokus
	+ Aftermath
	+ Response
	+ Prosecution
* Jenayah perang Itali
* Jenayah perang Jepun
	+ Unit 731
	+ Pendakwaan
* Jenayah perang Croatia
	+ terhadap orang Serb
	+ terhadap orang Yahudi
* Jenayah perang dari orang Serb

 |
| Perogolan perang | 
* German military brothels
* Camp brothels
* Perogolan semasa pendudukan ke atas Japan
* "Wanita penghibur"
* Perogolan di Nanking
* Perogolan semasa pendudukan ke atas Jerman
* Perogolan semasa pembebasan Perancis
* Perogolan semasa pembebasan Poland

 |
| Tawanan | 
* Finnish prisoners of war in the Soviet Union
* German prisoners of war in the Soviet Union
* German prisoners of war in the United States
* Italian prisoners of war in the Soviet Union
* Japanese prisoners of war in the Soviet Union
* Japanese prisoners of war in World War II
* Nazi crimes against Soviet POWs
* Polish prisoners of war in the Soviet Union
* Romanian prisoners of war in the Soviet Union

 |

 |
| 
* Kategori
* Portal

* definition
* textbooks
* quotes
* source texts
* media
* news stories

 |