Kejadian Rusuhan Terengganu 2007 berlaku pada 8 September 2007 di Terengganu, Malaysia, di mana satu perhimpunan aman berubah menjadi keganasan selepas campur tangan pihak polis Malaysia. Polis menggunakan meriam air, gas pemedih mata, dan peluru hidup terhadap peserta perhimpunan, yang mengakibatkan dua penunjuk perasaan mengalami kecederaan akibat tembakan polis. Berikutan insiden ini, Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia mengumumkan niat mereka untuk membuka siasatan bagi menyiasat kejadian yang berlaku pada malam tersebut.

Latar belakang
--------------

Berdasarkan Ordinan Ketenteraman Awam dan Akta Polis dalam Perlembagaan Malaysia, permit diperlukan bagi perhimpunan awam yang melibatkan lima orang atau lebih. Pada akhir Ogos 2007, sebuah gabungan badan bukan kerajaan yang dikenali sebagai Bersih memohon permit daripada polis untuk mengadakan perhimpunan pada 8 September jam 9 malam di Batu Buruk, Terengganu  Mereka berkata bahawa tujuan perhimpunan mereka adalah kempen untuk reformasi pilihan raya.  Permohonan mereka telah ditolak pada 6 September oleh pihak polis dengan alasan bahawa penganjur acara gagal menyediakan maklumat yang mencukupi mengenai pengurusan isu lalu lintas dan keselamatan.  Namun begitu, pada 8 September, sejumlah besar orang masih berkumpul walaupun permohonan ditolak. Kebanyakan daripada mereka adalah penyokong Parti Islam Malaysia. .

Insiden perhimpunan
-------------------

Semasa perhimpunan tersebut, polis meminta peserta protes untuk membubarkan diri dan menghentikan perhimpunan dalam tempoh lima amaran, tetapi mereka enggan melakukannya.  Setelah orang ramai tidak mematuhi amaran terakhir polis yang termasuk ancaman penahanan, polis bergerak maju untuk membubarkan orang ramai. Orang ramai memberikan respons dengan melempar batu dan objek kecil ke arah polis. Tindakan ini menandakan permulaan rusuhan.  Akibatnya, polis khas dari Unit Simpanan Persekutuan telah diarahkan untuk hadir, dan kira-kira pada jam 10:30 petang, mereka memulakan penggunaan meriam air yang mengandungi campuran kimia dan gas pemedih mata ke arah orang ramai. Pihak polis juga memulakan penangkapan terhadap pihak yang mencetuskan kekacauan tersebut.   

Pada pukul 11:45 petang, seorang pegawai polis melepaskan empat kali tembakan langsung dari pistolnya, dan peluru tersebut mengenai dua anggota Parti Islam Malaysia. Suwandi Abdul Ghani mengalami kecederaan pada bahagian dada, manakala Muhamad Azman Aziz mengalami kecederaan pada bahagian leher. Mereka berjaya selamat daripada tembakan tersebut dan segera dilarikan ke hospital. Di hospital, Suwandi terpaksa menjalani pembedahan untuk mengeluarkan peluru yang terbenam di paru-paru kanannya..      Sementara itu, polis pencegah rusuhan terus menembak meriam air dan gas pemedih mata ke arah orang ramai yang membaling objek ke arah mereka sehingga lewat tengah malam, dan pada pukul 12:30 pagi pada 9 September, polis sudah menahan 13 orang, termasuk seorang wartawan.   Rusuhan itu berakhir tidak lama selepas itu, dengan polis mula bertolak pada pukul 1 pagi

Kesudahannya
------------

Menjelang 9 September 24 orang yang berada dalam rusuhan itu telah ditangkap.  Pada hari-hari selepas rusuhan tersebut, terdapat penyebaran gambar-gambar yang menunjukkan individu yang didakwa membakar bendera negara. Dakwaan ini menyatakan bahawa pegawai polis mengambil gambar-gambar tersebut sebelum menyebarkannya kepada sebuah agensi berita. Namun, ketua polis Terengganu, Ayub Yaakob, telah menafikan dakwaan tersebut. Terdapat juga dakwaan bahawa organisasi berita dihalang daripada memasuki lokasi rusuhan, dan beberapa orang yang membawa kamera telah dirampas oleh pihak polis. Penganjur perhimpunan juga mendakwa bahawa terdapat polis yang menyamar sebagai peserta perhimpunan yang bertindak sebagai agen provokasi.. Kerajaan negeri Terengganu menganggarkan kerugian akibat rusuhan itu berjumlah RM 1 juta. 

Menurut polis, pegawai yang melepaskan tembakan telah berbuat demikian untuk mempertahankan diri.  Mereka mengaku bahawa mereka telah dikepung oleh sekelompok perusuh yang secara fisik menyakiti mereka. Bagaimanapun, penganjur acara berkata, tindakan polis itu tidak diprovokasi.  Pada 9 Disember, dua individu yang menjadi mangsa tembakan telah ditahan dan didakwa kerana turut serta dalam perhimpunan yang melanggar undang-undang, serta disyaki dengan sengaja menyebabkan kecederaan kepada seorang pegawai polis. Ketika mereka hadir di mahkamah untuk mendengar pertuduhan terhadap mereka, permohonan ikat jamin mereka telah ditolak. 

Pada 13 September, Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia mengumumkan bahawa mereka akan melaksanakan misi penyelidikan fakta awal pada 19 September untuk mengungkap kebenaran sebenar mengenai apa yang berlaku pada malam rusuhan tersebut.  Misi mencari fakta mereka melaporkan bahawa semasa rusuhan itu, terdapat kekejaman polis dan pelanggaran hak asasi manusia.  Bagaimanapun, pada 9 Oktober, Suruhanjaya Hak Asasi Manusia mengumumkan bahawa mereka tidak akan mengadakan siasatan awam lanjut kerana prosiding mahkamah yang sedang berjalan.  Penyokong perhimpunan yang dirancang menyuarakan kekecewaan mereka dan mempersoalkan keputusan Suruhanjaya Hak Asasi Manusia.  Pada 15 November, Suruhanjaya Hak Asasi Manusia mengumumkan bahawa mereka akan mengadakan siasatan awam pada 11–15 Disember untuk menyiasat lanjut penggunaan peluru hidup oleh polis kerana tiada prosiding mahkamah yang sedang berjalan mengenainya.  Pada 13 Disember, Suruhanjaya Hak Asasi Manusia membatalkan siasatan awam berikutan prosiding mahkamah yang sedang dijalankan terhadap dua mangsa tembakan yang telah didakwa di Mahkamah Sesyen Kuala Terengganu pada 9 Disember kerana mencederakan seorang pegawai polis.

Rujukan
-------

1. 1 2  Lee, Hock Guan (2008). "MALAYSIA IN 2007: Abdullah Administration under Siege". *Southeast Asian Affairs*: 187–206. JSTOR 27913359.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  Hong, Bede (18 September 2007). "Eight hours of the Batu Buruk Riot". *Malaysiakini*. Diarkibkan daripada yang asal pada 8 June 2019. Dicapai pada 8 June 2019.
3. 1 2  Ford, Michele (2013). *Social Activism in Southeast Asia*. New York: Routledge. m/s. 29. ISBN 9780415523554. OCLC 759915409.
4. 1 2 3 4 5  "Authorities violently shut down road show on electoral reform, restrict media coverage of the incident". *IFEX*. 18 September 2007. Diarkibkan daripada yang asal pada 8 June 2019. Dicapai pada 8 June 2019.
5. ↑  Mohd Sani, Mohd Azizuddin (2009). *The Public Sphere and Media Politics in Malaysia*. Newcastle, UK: Cambridge Scholars Publishing. m/s. 203. ISBN 9781443803601.
6. ↑  Tajuddin, Azlan (2012). *Malaysia in the World Economy (1824-2011): Capitalism, Ethnic Divisions, and "Managed" Democracy*. Lanham, Maryland: Lexington Books. m/s. 189. ISBN 9780739171974. OCLC 834136797.
7. 1 2  "Bail Denied for Duo in Batu Buruk Riot". *The Star Online*. 31 December 2007. Diarkibkan daripada yang asal pada 8 June 2019. Dicapai pada 8 June 2019.
8. 1 2 3  "Batu Buruk Riot: 'No Inquiry' Decision Derided". *Malaysiakini*. 10 October 2007. Diarkibkan daripada yang asal pada 8 June 2019. Dicapai pada 8 June 2019.
9. ↑  Ong, Andrew (9 October 2017). "Batu Buruk riot: No Suhakam public inquiry". *Malaysiakini*. Diarkibkan daripada yang asal pada 8 June 2019. Dicapai pada 8 June 2019.
10. ↑  "Inquiry into Batu Buruk Riot". *The Star Online*. 15 November 2007. Diarkibkan daripada yang asal pada 8 June 2019. Dicapai pada 8 June 2019.
11. ↑  "Suhakam batal siasatan awam rusuhan Batu Buruk". *Malaysiakini*. 13 December 2007. Diarkibkan daripada yang asal pada 5 February 2008. Dicapai pada 9 September 2021.