**Henry Menasco Wade** (11 November 1914 - 1 Mac 2001) ialah peguam Amerika Syarikat yang berkhidmat sebagai peguam daerah Kaunti Dallas dari 1951 hingga 1987. Beliau mengambil bahagian dalam dua kes mahkamah A.S. yang terkenal pada abad ke-20: pendakwaan Jack Ruby kerana membunuh Lee Harvey Oswald, dan keputusan Mahkamah Agung A.S. menghalalkan pengguguran janin, Roe lwn. Wade. Selain itu, Wade merupakan peguam daerah apabila Randall Dale Adams, subjek filem dokumentari 1988 *The Thin Blue Line*, disabitkan kesalahan dalam pembunuhan Robert Wood, seorang pegawai polis Dallas.

Kehidupan awal
--------------

Wade, salah seorang daripada 11 beradik, dilahirkan di Kaunti Rockwall, Texas, di luar Dallas. Wade, bersama lima daripada tujuh saudara lelakinya, memasuki bidang guaman. Tidak lama selepas menamatkan pengajian dari Universiti Texas di Austin, pada tahun 1939, Wade menyertai Biro Penyiasatan Persekutuan, yang diketuai oleh J. Edgar Hoover. Tugasan Wade sebagai ejen khas adalah untuk menyiasat kes pengintipan di sepanjang Pantai Timur AS dan di Amerika Selatan. Semasa Perang Dunia II, Wade berkhidmat dalam Tentera Laut AS, mengambil bahagian dalam operasi ketenteraan di Filipina dan Okinawa.

Kerjaya
-------

Beliau pertama kali dipilih sebagai Peguam Kaunti Rockwall. Pada 1947, Wade menyertai Pejabat Peguam Daerah Kaunti Dallas. Beliau memenangi pemilihan jawatan tertinggi empat tahun kemudian, jawatan yang dipegangnya selama 36 tahun, sehingga persaraan pada 1987.

### Pilihan raya kongres 1956

Wade adalah calon Demokrat yang gagal pada 1956 ketika menentang Wakil Republikan yang konservatif Bruce Alger dari Kaunti Dallas. Alger menang untuk memenangi kedua daripada lima penggal Dewan, 102,380 (55.6%) kepada 81,705 (44.4%). Selepas kekalahannya, Wade kekal sebagai peguam daerah selama 30 tahun lagi.

### Pembunuhan John Fitzgerald Kennedy

Wade menjalankan sidang akhbar, 25 November 1963
Rencana utama: Ruby lwn. Texas
Pada 22 November 1963, Presiden John F. Kennedy telah dibunuh di pusat bandar Dallas, hanya beberapa blok dari pejabat Wade di Mahkamah Kaunti Dallas.

Wade kehilangan peluang untuk membicarakan Lee Harvey Oswald atas pembunuhan Kennedy apabila pengendali kelab malam Dallas, Jack Ruby, menembak suspek hanya dua hari kemudian, tetapi dia dikenali di seluruh negara kerana mendakwa Ruby atas pembunuhan Oswald. Wade mengawasi dengan teliti perbicaraan Ruby, tetapi dia melantik pembantunya, William Alexander, untuk mengendalikan prosiding bilik mahkamah.

Wade dan Alexander berdepan peguam Ruby, peguam perbicaraan terkenal Melvin Belli dan kaunselor Texas Joe Tonahill, dalam perbicaraan panjang yang berakhir pada 14 Mac 1964, dengan keputusan menetapkan Ruby "bersalah membunuh dengan niat jahat." Juri telah berbincang kurang daripada tiga jam sebelum membuat keputusan, dan ia mengesyorkan hukuman mati.

### Roe lwn. Wade

Rencana utama: Roe lwn. Wade
Wade, sebagai peguam daerah Kaunti Dallas, adalah defendan yang dinamakan apabila peguam Sarah Weddington dan Linda Coffee mengemukakan cabaran perlembagaan 1970 terhadap statut jenayah Texas yang melarang doktor melakukan pengguguran. Norma McCorvey ("Jane Roe"), seorang wanita bujang, telah didaftarkan sebagai wakil plaintif. Cabaran itu meminta kedua-dua penghakiman pengisytiharan bahawa statut pengguguran jenayah Texas tidak mengikut perlembagaan di muka mereka, dan injunksi yang menghalang defendan daripada menguatkuasakan statut tersebut. Mahkamah rendah enggan memberikan injunksi yang dikehendaki Roe, tetapi mengisytiharkan statut pengguguran jenayah adalah tidak sah.

Kedua-dua pihak membuat rayuan balas. Kes itu berjaya melalui proses rayuan, yang memuncak pada keputusan Mahkamah Agung 1973 Roe lwn. Wade yang menjadikan pengguguran sah di Amerika Syarikat.

Kehidupan kemudian
------------------

Walaupun kehilangan Roe lwn. Wade dan tidak popular dengan pengundi konservatif, Wade sendiri tidak dipersalahkan, dan kerjaya politiknya tidak terjejas. Dia terus berkhidmat di pejabat selama 14 tahun tambahan, dan dia kekal sebagai pemain di sekitar Bangunan Crowley Courts yang baharu, di mana ahli Bar Dallas memanggilnya "Ketua". Pada tahun 1995, Pusat Keadilan Juvana Henry Wade dinamakan sebagai penghormatan kepadanya, dan pada 2000, sejurus sebelum kematiannya akibat penyakit Parkinson, majalah *Texas Lawyer* menamakan beliau sebagai salah seorang daripada 102 peguam paling berpengaruh pada abad ke-20.

Rujukan
-------

1. 1 2 3  Wolfgang Saxon (2 Mac 2001). "Henry Wade, Prosecutor in National Spotlight, Dies at 86". *New York Times* (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 23 Januari 2010.
2. 1 2 3  "Henry Wade Biography" (dalam bahasa Inggeris). Diarkibkan daripada yang asal pada Oktober 15, 2009. Dicapai pada Januari 23, 2010.
3. ↑  *Congressional Quarterly's Guide to U.S. Elections*, Vol. 2, U.S. House, 6th ed. (Washington, D.C.: Congressional Quarterly, 2010), p. 1255
4. ↑  Warren Commission (1964). *Hearings Before the President's Commission on the Assassination of President Kennedy* (dalam bahasa Inggeris). **5**. Washington, D.C.: United States Government Printing Office. m/s. 218–219. OCLC 475244.
5. ↑  Bugliosi, Vincent (2007). *Reclaiming History: The Assassination of President John F. Kennedy* (dalam bahasa Inggeris). New York: W.W. Norton. m/s. 1465–1466. ISBN 978-0-393-04525-3.
6. ↑  Bugliosi, p. 1477.

Pautan luar
-----------

* Wolfgang Saxon (2 Mac 2001). "Henry Wade, Prosecutor in National Spotlight, Dies at 86". *The New York Times* (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 11 Mei 2008.
* Henry Wade di laman Find A Grave