**Jambatan Labuan–Menumbok** atau **Jambatan Labuan** ialah jambatan terancang baharu yang menghubungkan Pulau Labuan di Wilayah Persekutuan Labuan dan Menumbok di Sabah.

Sejarah
-------

### Cadangan dan kajian

Cadangan untuk membangunkan jambatan antara Labuan dan Sabah telah disambut positif oleh kedua-dua penduduk di pulau itu dan Sabah serta daripada pelbagai ahli politik tempatan.     Tetapi pada masa itu, masih tiada komitmen daripada kerajaan negeri Sabah di bawah pimpinan Barisan Nasional (BN) untuk membangunkan projek tersebut walaupun sebuah firma China telah menunjukkan minat untuk membina jambatan itu tanpa sebarang bayaran tunai dengan hanya memberi mereka tanah dan bertukar-tukar berhampiran kawasan jambatan yang dicadangkan sebagai pulangan.   Sebuah pelaburan ekonomu yang dikaitkan dengan Perbadanan Labuan (LC) itu juga bersedia untuk melaksanakan projek atas sebab yang sama seperti pengerusi LC, Rozman Isli yang telah menyatakan "sebarang keraguan lanjut akan mengakibatkan kos yang lebih tinggi untuk membina jambatan itu pada masa hadapan". Rozman juga menggesa kerajaan negeri Sabah untuk memasukkan pembangunan jambatan itu sebagai sebahagian daripada Lebuhraya Pan Borneo Sabah.

Pada 11 November 2016, Menteri di Jabatan Perdana Menteri Abdul Rahman Dahlan berkata kajian penuh mengenai cadangan projek jambatan itu akan siap pada awal 2017. Pada 29 April 2017, Perdana Menteri Najib Razak melancarkan Pelan Pembangunan Labuan (LDB) pada Mei. Menurut Rozman, jambatan itu hanya akan dibina pada 2020, dan dijadualkan siap pada 2023.  Pengumuman itu kemudiannya dijawab oleh Ketua Parti Keadilan Rakyat (PKR) Sabah, Simsudin Sidek yang berkata adalah "tidak boleh diterima" untuk jambatan pendek mengambil masa empat tahun untuk menjadi kenyataan seperti contoh daripada pembinaan Jambatan Pulau Pinang Kedua dengan banyak panjang yang lebih panjang iaitu 23.5 kilometer yang disiapkan dalam tempoh lima tahun. Dalam kenyataannya, beliau berkata:

> Tahun sasaran jambatan yang dicadangkan itu disiapkan ialah pada 2023 pada masa pilihan raya umum ke-15 akan diadakan. Sekiranya Barisan Nasional (BN) gagal mengekalkan Labuan kerusi parlimen pada pilihan raya umum ke-14 akan datang, tiada jambatan untuk Labuan juga. Ia bukanlah jambatan yang panjang sebenarnya. Dengan penggunaan teknologi moden, China boleh menyiapkan jambatan sedemikian dua kali lebih panjang dalam masa kurang daripada dua tahun. Malah jambatan kedua sepanjang 23.5km di Pulau Pinang dan menelan belanja RM4.6 bilion tidak mengambil masa yang lama untuk disiapkan.
> 
> 

Susulan pertukaran kerajaan selepas pilihan raya umum 2018, Naib Presiden PKR Nurul Izzah Anwar menyatakan pada 19 September bahawa parti mereka bersetuju untuk membina jambatan itu dengan seorang lagi Naib Presiden PKR Rafizi Ramli turut menyokong cadangan membina jambatan itu. Beliau juga menyatakan bahawa surat daripadanya akan dihantar kepada Menteri Wilayah Persekutuan Khalid Abdul Samad mengenai keperluan membina jambatan itu memandangkan kajian kebolehlaksanaan tekno-ekonomi sebelum ini bagi pembinaan jambatan oleh kerajaan terdahulu telah dibatalkan kerana kos tinggi dan tidak munasabah. Khalid juga menjelaskan bahawa walaupun kajian projek yang mahal oleh kerajaan terdahulu telah dibatalkan, projek jambatan itu masih dikekalkan. Akibat penangguhan kerajaan baharu untuk menyediakan jambatan yang ditunggu-tunggu berikutan kajian itu dibatalkan, ramai rakyat telah mengecam dan menyatakan perkara itu tidak perlu dipanjangkan lagi selepas begitu banyak janji diberikan jika kerajaan benar-benar mengambil berat tentang kesukaran yang dihadapi oleh penduduk Labuan.

Pada 29 Jun 2019, Ahli parlimen (MP) Labuan, Rozman bertemu Perdana Menteri Mahathir Mohamad mengenai rancangan pembangunan masa depan pulau itu, antara cadangan yang dimasukkan dalam rancangan itu ialah keperluan jambatan yang menjadi yang terbaik. Keutamaan untuk menambah baik landskap ekonomi Labuan dan Sabah di mana ia diterima secara positif oleh Perdana Menteri. Pada 16 Julai, LC melalui pengerusinya Amir Hussein berkata jambatan itu akan segera direalisasikan dengan projek itu akan tersedia untuk pembidaan selepas potensi pelancarannya menjelang separuh kedua tahun tersebut dengan anggaran nilai sekitar RM4 bilion. Beliau seterusnya menjelaskan bahawa perbadanan itu masih menunggu lampu hijau daripada kerajaan Sabah dengan surat telah diserahkan kepada setiausaha kerajaan negeri. Menerusi pertemuan antara Ketua Menteri Sabah Shafie Apdal dan wakil dari Kementerian Wilayah Persekutuan dan Kementerian Hal Ehwal Ekonomi pada September, kedua-dua pihak bersetuju akan pembinaan jambatan itu di mana mereka merancang untuk membuka permintaan cadangan sebelum akhir tahun dan mencari mana-mana kumpulan pelabur yang berminat dan ingin melabur dalam pembinaan jambatan.

Pada awal Januari 2020, Jabatan Kerja Raya Malaysia (JKR) mula meminta cadangan daripada pihak swasta mengenai cadangan jambatan itu. Selepas sebulan, sembilan firma swasta telah mengumumkan minat mereka terhadap projek jambatan itu dengan Menteri Wilayah Persekutuan, Khalid juga berharap projek itu akan diberikan pada tahun 2020.  Menjelang Jun, Menteri Wilayah Persekutuan yang baharu Annuar Musa turut menekankan kepentingan jambatan itu yang patut diberi perhatian serius. Pada Ogos lalu, Annuar mengumumkan bahawa kerajaan sedang menjalankan fasa terakhir kajian kebolehlaksanaan ke atas pembinaan jambatan itu. Menjelang September, Menteri Annuar mengumumkan bahawa kertas kerja mengenai jambatan Labuan akan diserahkan kepada Kabinet Malaysia untuk kelulusan. Pada bulan November, kerajaan persekutuan telah bersetuju untuk membina jambatan itu melalui Inisiatif Kewangan Swasta (PFI) di mana kementerian persekutuan dan Kementerian Kerja Raya sedang dalam proses memuktamadkan terma rujukan untuk proses "Permintaan Cadangan" (RFP) bermula. Pembinaan jambatan dimuktamadkan menjelang Oktober 2021.

Pada September 2021, Menteri Wilayah Persekutuan Shahidan Kassim berkata pembinaan jambatan itu akan dimulakan pada Julai 2022.

Bacaan lanjut
-------------

* Larry Ralon. Kajian yang lain mengenai jambatan Labuan (PDF). Universiti Malaysia Sabah

Rujukan
-------

1. ↑  "Yong questions Labuan-Sabah bridge project". *The Borneo Post*. Sabah Progressive Party. 25 August 2014. Diarkibkan daripada yang asal pada 16 March 2016. Dicapai pada 16 March 2016.
2. ↑  "Proposed bridge linking Labuan to Menumbok gets more support". *Bernama*. The Sun. 14 November 2014. Diarkibkan daripada yang asal pada 16 March 2016. Dicapai pada 16 March 2016.
3. ↑  "Labuan MP speaks up on bridge project". The Borneo Post. 25 May 2015. Diarkibkan daripada yang asal pada 16 March 2016. Dicapai pada 16 March 2016.
4. ↑  "Govt obliged to build Labuan bridge: PKR". Daily Express. 25 September 2015. Diarkibkan daripada yang asal pada 16 March 2016. Dicapai pada 16 March 2016.
5. ↑  John Joseph (23 December 2015). "EPU asked to respond on Labuan-Sabah bridge". Free Malaysia Today. Diarkibkan daripada yang asal pada 6 March 2016. Dicapai pada 16 March 2016.
6. ↑  "Sabah-Labuan Bridge Almost Ready to Be Built". *The Borneo Post*. Property Hunter. 19 March 2014. Diarkibkan daripada yang asal pada 16 March 2016. Dicapai pada 16 March 2016.
7. ↑  "China's Firm to Build Labuan Bridge". Property Hunter. 19 March 2014. Diarkibkan daripada yang asal pada 16 March 2016. Dicapai pada 16 March 2016.
8. ↑  John Joseph (9 December 2015). "Harris: Labuan not a bridge too far". Free Malaysia Today. Diarkibkan daripada yang asal pada 21 January 2016. Dicapai pada 16 March 2016.
9. ↑  "Offer to build Labuan bridge if condition met". Daily Express. 27 June 2015. Diarkibkan daripada yang asal pada 16 March 2016. Dicapai pada 16 March 2016.
10. ↑  "MP wants Labuan 'plugged' into Pan Borneo". Daily Express. 16 March 2016. Diarkibkan daripada yang asal pada 16 March 2016. Dicapai pada 16 March 2016.
11. ↑  Shahrim Thamrin (11 November 2016). "Study for Labuan bridge to Sabah to complete early 2017". *The Sun*. Diarkibkan daripada yang asal pada 4 May 2017. Dicapai pada 11 November 2016.
12. ↑  Niam Seet Wei (29 April 2017). "PM To Launch Labuan Blueprint Next Month: Labuan Corp". Bernama. Diarkibkan daripada yang asal pada 4 May 2017. Dicapai pada 4 May 2017.
13. ↑  Sohan Das (4 May 2017). "Labuan bridge may start 2020". Daily Express. Diarkibkan daripada yang asal pada 4 May 2017. Dicapai pada 4 May 2017.
14. ↑  "Bridge to Labuan in 2023". *Bernama*. The Borneo Post. 30 March 2018. Diarkibkan daripada yang asal pada 31 March 2018. Dicapai pada 31 March 2018.
15. ↑  Sohan Das (11 April 2018). [https: //web.archive.org/web/20180411210843/ "Terlalu lama menunggu jambatan Labuan: PKR"] Check `|archiveurl=` value (bantuan). Daily Express. Diarkibkan daripada .com.my/news.cfm?NewsID=123995 yang asal Check `|url=` value (bantuan) pada 11 April 2018. Dicapai pada 12 April 2018.
16. 1 2  "PKR in favour of Labuan bridge proposal, says Nurul Izzah". *Bernama*. The Malay Mail. 19 September 2018. Diarkibkan daripada yang asal pada 19 September 2018. Dicapai pada 19 September 2018.
17. ↑  "Labuan bridge project not scrapped". The Borneo Post. 16 September 2018. Diarkibkan daripada yang asal pada 16 July 2019. Dicapai pada 16 July 2019.
18. ↑  Avtar Singh (3 March 2019). "How long must Labuanites wait for the promised bridge?". Daily Express. Diarkibkan daripada yang asal pada 7 July 2019. Dicapai pada 7 July 2019.
19. ↑  "Dr Mahathir positif dengan pelan pembangunan masa depan Labuan" [Dr Mahathir is positive with the future development plan of Labuan]. *Bernama* (dalam bahasa Malay). Berita Harian. 27 June 2019. Dicapai pada 16 July 2019.CS1 maint: unrecognized language (link)
20. 1 2  Amir Hisyam Rasid (16 July 2019). "Bridge connecting Labuan and Sabah to be revived at RM4b?". New Straits Times. Dicapai pada 16 July 2019.
21. ↑  Julia Chan (23 September 2019). "Labuan MP says long-awaited bridge to Sabah getting green light". The Malay Mail. Diarkibkan daripada yang asal pada 24 September 2019. Dicapai pada 24 September 2019.
22. ↑  Farid Wahab (16 January 2020). "Labuan bridge: JKR to call for proposals". *The Star*. Diarkibkan daripada yang asal pada 18 January 2020. Dicapai pada 13 September 2020.
23. ↑  Sohan Das (21 February 2020). "Nine firms are keen on Labuan bridge project". Daily Express. Diarkibkan daripada yang asal pada 13 September 2020. Dicapai pada 13 September 2020.
24. ↑  "Khalid hopeful Labuan-Menumbok bridge project awarded this year". *Bernama*. New Straits Times. 7 February 2020. Diarkibkan daripada yang asal pada 13 September 2020. Dicapai pada 13 September 2020.
25. ↑  "FT minister: Proposed Labuan bridge deserves serious attention". *Bernama*. The Malay Mail. 7 June 2020. Diarkibkan daripada yang asal pada 13 September 2020. Dicapai pada 13 September 2020.
26. ↑  "Govt carrying out final phase of feasibility study on Labuan bridge project". *Bernama*. The Edge Markets. 6 August 2020. Diarkibkan daripada yang asal pada 13 September 2020. Dicapai pada 13 September 2020.
27. ↑  "Proposed Labuan bridge working paper to be tabled in Cabinet soon, says FT minister". *Bernama*. The Malay Mail. 4 September 2019. Diarkibkan daripada yang asal pada 21 March 2021. Dicapai pada 21 March 2021.
28. ↑  "Govt agrees to build Labuan bridge". *Bernama*. Daily Express. 19 November 2020. Diarkibkan daripada yang asal pada 21 March 2021. Dicapai pada 21 March 2021.
29. ↑  Sohan Das (28 September 2021). "Labuan bridge: Work to begin in July: Minister". Daily Express. Dicapai pada 17 October 2021.