|  |
| --- |
| Sebahagian daripada siri Politik |
| **Politik kepartian** |
| Spektrum politik

| Haluan kiri |
| --- |
| * Pelampau kiri
* Kiri tengah
 |
| Haluan tengah |
| * Kiri tengah
* Pelampau tengah
* Tengah kanan
 |
| Haluan kanan |
| * Tengah kanan
* Pelampau kanan
 |

 |
| Platform/Ideologi
* Anarkis
* Demokratik
* Demokratik Kristian
* Demokratik sosial
* Environmentalis
* Fasis
* Fundamentalis
* Globalis
* Hijau
* Internasionalis
* Komunis
* Konservatif
* Liberal
* Libertarian
* Nasionalis
* Parti Lanun
* Populis
* Progresif
* Regionalis
* Republikan
* Sosialis
* Sinkretik

 |
| Jenis
* Parti elit
* Parti disahkan
* Parti isu tunggal
* Parti kartel
* Parti kumpul semua
* Parti keusahawanan
* Parti massa
* Parti pemerintah
* Parti pembangkang
	+ Pembangkang parlimen

 |
| Pemimpin dan pertubuhan
* Anggota biasa parlimen
* Anggota utama parlimen
* Kaukus
* Pengerusi kaukus
* Pemimpin kumpulan
* Calon utama
* Ketua Pembangkang
* Pemimpin majoriti
* Pemimpin minoriti
* Kelompok parlimen
* Pemimpin parlimen
* Pengerusi parti
* Pemimpin parti
* Jurucakap parti
* Setiausaha
* Kabinet bayangan
* Whip

 |
| Pemilihan dalaman
* Pemilihan pendahuluan
* Pemilihan kepimpinan
* Persidangan parti
* Persidangan kepimpinan

 |
| Disiplin parti
* Undian bebas
* Menyebelahi lawan
* Disiplin parti
* Dasar parti
* Lompat parti

 |
| Sistem kepartian

|  |
| --- |
| * Satu parti

* Parti dominan
* Dua parti
* Berbilang parti

* Tidak berparti
 |

 |
| Gabungan antara parti
* Pemerintahan berbahagi
* Kerajaan gabungan
* Keyakinan dan pembekalan
* Pemerintahan konsensus
* Gabungan besar
* Parlimen tergantung
* Pemerintahan majoriti
* Pemerintahan minoriti
* Kerajaan perpaduan
* Pemerintahan giliran

 |
| Senarai parti politik
* Parti pemerintah mengikut negara
* Parti politik mengikut kawasan
* Ideologi politik
* Parti politik yang diharamkan

 |
| * Ikon portal Portal Politik
 |
| * l
* b
* s
 |

**Pendanaan parti politik** adalah kaedah yang digunakan oleh parti politik untuk mengumpul wang untuk berkempen serta aktiviti rutin. Pembiayaan parti politik adalah satu aspek kewangan kempen.

Parti politik dibiayai oleh sumbangan daripada pelbagai sumber. Salah satu sumber pembiayaan terbesar datang daripada ahli parti dan penyokong individu melalui yuran keahlian, langganan dan sumbangan kecil. Pembiayaan jenis ini sering dirujuk sebagai pembiayaan atau sokongan akar umbi. Permintaan derma yang lebih besar daripada individu kaya, sering dirujuk sebagai pembiayaan plutokrasi, juga merupakan kaedah biasa untuk mendapatkan dana. Parti juga boleh dibiayai oleh organisasi yang berkongsi pandangan politik mereka, seperti kesatuan sekerja, jawatankuasa tindakan politik atau organisasi yang ingin mendapat manfaat daripada dasar parti. Di kawasan tertentu, wang pembayar cukai boleh diberikan kepada pihak oleh kerajaan persekutuan. Ini dicapai melalui geran bantuan negeri, kerajaan atau pembiayaan awam. Selain itu, pengumpulan dana politik boleh berlaku melalui cara yang menyalahi undang-undang, seperti menjaja pengaruh, rasuah, peras ugut, sogokan dan penyelewengan.

Sumbangan dan yuran keahlian
----------------------------

Parti politik boleh diberikan wang oleh organisasi, perniagaan, penderma individu dan kumpulan berkepentingan khas, seperti kesatuan sekerja. Kumpulan ini mungkin menawarkan wang atau hadiah sama ada kepada parti atau ahli terkemukanya sebagai insentif. Apabila ini berlaku dengan matlamat untuk mempengaruhi pendirian atau tindakan politik parti, ini dirujuk sebagai melobi.

Sejak separuh kedua abad ke-20, pihak yang biasanya bergantung pada derma atau yuran keahlian telah menghadapi masalah yang semakin meningkat. Peningkatan penelitian terhadap derma dan penurunan jangka panjang keahlian parti di kebanyakan negara demokrasi Barat memberi tekanan yang lebih besar pada pembiayaan. Sebagai contoh, di United Kingdom dan Australia, keahlian dua parti utama pada tahun 2006 adalah kurang satu perlapan daripada jumlah pada tahun 1950, walaupun terdapat peningkatan ketara dalam populasi dalam tempoh yang sama.

Dengan pembiayaan politik peribadi dan awam dihalang, program pembiayaan awam AS membenarkan pembayar cukai untuk mengarahkan $3 daripada cukai pendapatan persekutuan mereka untuk membiayai perbelanjaan layak calon presiden yang layak. Berbanding sumbangan, derma individu itu merupakan pengalihan semula cukai pendapatan yang terhutang tanpa pengeluaran langsung tambahan oleh pembayar cukai.

Subsidi awam
------------

Di banyak negara demokrasi, subsidi untuk aktiviti parti telah diperkenalkan beberapa dekad yang lalu. Pembiayaan awam untuk parti dan calon mempunyai beberapa permutasi dan semakin biasa. Jerman, Sweden, Israel, Kanada, Australia, Austria dan Sepanyol adalah contoh. Baru-baru ini, Perancis, Jepun, Mexico, Belanda, Poland dan lain-lain telah mengikutinya.

Terdapat dua kategori luas pembiayaan awam:

* Langsung - melibatkan pemindahan wang kepada pihak.
* Tidak langsung - termasuk masa penyiaran di media negara, penggunaan perkhidmatan mel atau bekalan.

Menurut data perbandingan daripada Rangkaian Pengetahuan Pilihan Raya ACE, daripada sampel lebih 180 negara, 25% negara tidak memberikan pembiayaan awam langsung atau tidak langsung, 58% menyediakan pembiayaan awam langsung dan 60% menyediakan pembiayaan awam tidak langsung. Sesetengah negara menyediakan pembiayaan awam secara langsung dan tidak langsung kepada parti politik.

Pembiayaan mungkin sama kepada semua parti atau bergantung kepada keputusan pilihan raya sebelumnya, atau bilangan calon yang mengambil bahagian dalam pilihan raya. Selalunya, parti bergantung pada gabungan pembiayaan swasta dan awam dan dikehendaki mendedahkan kewangan mereka kepada badan pengurusan pilihan raya.

Bantuan asing
-------------

Dalam negara demokrasi baharu, pembiayaan juga boleh disediakan melalui bantuan asing. Penderma antarabangsa menyediakan bantuan kewangan kepada parti politik di negara membangun sebagai cara untuk menggalakkan demokrasi dan tadbir urus baik, atau, dalam beberapa kes, untuk menyokong parti politik pilihan. Sokongan boleh berbentuk kewangan semata-mata atau sebaliknya. Selalunya, sokongan diberikan dalam bentuk aktiviti pembangunan kapasiti, termasuk pembangunan manifesto parti, perlembagaan parti, dan kemahiran berkempen.

Penderma lain bekerja secara lebih neutral, di mana berbilang penderma menyediakan geran di negara yang boleh diakses oleh semua pihak untuk pelbagai tujuan yang ditentukan oleh penerima. Beberapa badan pemikir terkemuka seperti Institut Pembangunan Luar Negara telah menyeru untuk meningkatkan sokongan kepada parti politik sebagai sebahagian daripada membangunkan kapasiti untuk menangani permintaan penderma yang didorong minat untuk menambah baik tadbir urus.

Campur tangan asing
-------------------

Kebimbangan telah dibangkitkan mengenai campur tangan yang kurang terang-terangan dalam pembiayaan parti politik negara yang dibuat oleh pemerintah asing kerana ia mencemarkan reputasi negara-bangsa di persada dunia; topik itu tetap kontroversi dan diperdebatkan dengan hebat dan dipertahankan.

Rujukan
-------

1. ↑  See Heard, Alexander, 'Political financing'. In: Sills, David I. (ed.) *International Encyclopedia of the Social Sciences*, vol. 12. New York, NY: Free Press – Macmillan, 1968, pp. 235–241; Paltiel, Khayyam Z. 'Campaign finance – contrasting practices and reforms'. In: Butler, David et al. (eds.), Democracy at the polls – a comparative study of competitive national elections. Washington, DC: AEI, 1981, pp. 138–172; Paltiel, Khayyam Z. 'Political finance'. In: Bogdanor, Vernon (ed.), *The Blackwell Encyclopedia of Political Institutions*. Oxford, UK: Blackwell, 1987, pp. 454–456; 'Party finance', in Kurian, George T. et al. (eds.) The encyclopedia of political science. vol 4, Washington, DC: CQ Press, 2011, pp. 1187–1189.
2. ↑  Herbert E. Alexander (ed.): *Comparative Political Finance in the 1980s*. Cambridge, UK; Cambridge University Press, 1989, pp. 14/15.
3. ↑  "The parties' democratic deficit". *Inside Story* (dalam bahasa Inggeris). 2010-02-10. Dicapai pada 2020-07-25.
4. ↑  "Public funding of presidential elections". Dicapai pada 2020-08-28.
5. ↑  ACEproject.org ACE Electoral Knowledge Network: Comparative Data: Political Parties and Candidates
6. ↑  In Italy, "given the repeal of the 1993 referendum on the public financing of parties, the electoral reimbursements are charging numerous instances of political funding": Buonomo, Giampiero (2000). "Ai vecchi rimborsi elettorali negata la ripartizione regionale". *Diritto&Giustizia Edizione Online*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2012-08-01. Dicapai pada 2016-03-14.
7. ↑  ACEproject.org ACE Electoral Knowledge Network: Comparative Data: Political Parties and Candidates
8. ↑  ACEproject.org ACE Encyclopaedia: Public funding of political parties
9. 1 2 3  Leni Wild; Marta Foresti (December 2010). "Support to political parties: A missing piece of the governance puzzle" (PDF). *ODI - Overseas Development Institute* (dalam bahasa English). Overseas Development Institute. Dicapai pada 11 October 2020.CS1 maint: unrecognized language (link)
10. ↑  "*Public opinion and foreign electoral intervention*" (PDF). American Political Science Review, 2020".
11. ↑  "*Contesting Accusations of 'Foreign Interference': New Agendas for Australian Civil Society*". Hudson Institute.
12. ↑  "Russian donors have stepped up Tory funding". openDemocracy. Dicapai pada 2020-08-28.
13. ↑  "China's foreign interference likely 'widespread' in Canada, says author of new report". *The Star*. Dicapai pada 2020-08-28.

|  |  |
| --- | --- |
| Kawalan kewibawaan: Perpustakaan negara Sunting ini di Wikidata | 
* Jerman

 |