**Kuantan** (sebutan dalam loghat tempatan: *Kontaeng*; loghat Terengganu: *Kuantang*; Jawi: ‏كوانتن‎code: ms is deprecated ‎) ialah sebuah bandar raya dan ibu negeri Pahang, Malaysia. Penduduk Kuantan terdiri daripada 50% orang Melayu, 37% orang Cina, 10% orang India dan 1% kaum-kaum lain. Pusat pentadbiran negeri Pahang telah berpindah ke Kuantan dari Kuala Lipis sejak dari tahun 1955.

Kuantan adalah sebuah bandar besar di Pantai Timur Semenanjung Malaysia, di kedudukan 3° 50' Utara, 103° 20' Timur (ini adalah lokasi sebelum kejadian gempa bumi dan tsunami 26 Disember 2004, yang dikatakan telah menganjakkan Semenanjung Malaysia beberapa sentimeter dari kedudukan asal).

Berkedudukan di pesisir Laut China Selatan dan di tebing Sungai Kuantan berdekatan kualanya, Kuantan yang masyhur dengan pantai-pantainya dan mercu-mercu tanda seperti menara tinjau Kuantan 188 dan Masjid Sultan Ahmad Shah merupakan pintu masuk ke Pantai Timur bagi mereka yang datang dari arah Kuala Lumpur dan selatan Semenanjung.

Sejarah
-------

Kuantan dipercayai telah wujud semenjak awal tahun 1850-an lagi. Kuantan mula didirikan pada kurun ke-19 sebagai suatu petempatan. Malah, kewujudannya telah ditunjukkan semasa zaman Abdullah Abdul Kadir Munshi menulis *Kisah Pelayaran ke Kelantan* pada sekitar tahun 1851-2 seperti berikut:

> *Hatta pada malam Khamis datanglah sebuah perahu kecil dari Kuantan. Maka berkhabarlah ia kepada anak-anak perahu mengatakan ada perahu lanun di Tanjung Tujuh, empat puluh buah dan di Pulau Kapas pun ada, dan di Pulau Redang pun ada dan; maka telah didapati dua buah perahu orang Kuantan dan dua buah lepas lari....*

Pada abad ke-19, pendatang dari Sumatera (hari ini merupakan sebahagian daripada Indonesia) dipercayai telah membuka penempatan di tebing Sungai Kuantan, khususnya di sekitar Teruntum yang terletak berdekatan Hospital Tengku Ampuan Afzan pada hari ini. Terdapat beberapa teori mengenai asal nama "Kuantan". Ada yang mengatakan nama tersebut mempunyai kaitan dengan tempat asal pendatang dari Sumatera itu, yakni Kuantan Singingi di Wilayah Riau. Terdapat juga satu tempat bernama Kampung Kuantan di Daerah Kuala Selangor, Selangor. Ada pula yang mengatakan nama bandar ada hubungan dengan bangsa China, kerana bunyinya yang sedemikian rupa.

Walau apa pun, suatu tempat bernama Kuantan telah wujud sebelum tercetusnya Perang Saudara Pahang pada tahun 1858, tatkala dua beradik, Wan Ahmad dan Wan Mutahir menentang satu sama lain untuk menguasai negeri tersebut setelah bapa mereka, Bendahara Ali, iaitu pemerintah Pahang, meninggal dunia. Pertelingkahan bermula apabila Wan Mutahir, yang menggantikan Ali sebagai Bendahara, telah menidakkan wasiat Ali yang menyatakan Wan Ahmad akan memerintah dua daerah - Kuantan, dan juga Endau (pada masa itu sebuah daerah dalam negeri Pahang; pada hari ini ia di dalam negeri Johor).

Perang saudara itu tamat pada tahun 1863 (walaupun pertelingkahan dalaman antara para pembesar yang telah berpecah-belah berterusan dalam dekad-dekad berikutnya), dengan Wan Ahmad mencapai kejayaan dan menjadi Bendahara Pahang yang baru. Beliau kemudiannya menaikkan taraf diri beliau sebagai Sultan Pahang, justeru mengasaskan susur-galur Sultan-sultan dan kerabat diraja yang sedang memayungi negeri. Pada waktu itu, cukai yang dikutip dari lembah Sungai Kuantan menjadi pendapatan utama pemerintah Pahang, justeru ia berkepentingan dari segi ekonomi negeri.

Kerajaan British mula mencerobohi pentadbiran negeri-negeri Melayu di sekitar permulaan Perang Saudara Pahang. Pada tahun 1888, British mengambil alih pentadbiran negeri Pahang. Kuantan mula diberikan perhatian sebagai pusat perdagangan, khususnya berkaitan aktiviti perlombongan bijih timah di pekan Sungai Lembing dan Gambang berdekatan. Pada masa itu, para peniaga berbangsa Cina mendominasi suasana perniagaan dan perdagangan di Kuantan.

Pada 30 Disember 1942, Kuantan telahjatuh ke tangan askar Jepun yang menyerang Asia Tenggara semasa Perang Dunia Kedua. Pusat bandar lama iaitu di sepanjang Jalan Mahkota dan Jalan Besar masih menempatkan binaan-binaan era sebelum Perang Dunia Kedua, sementara kubu kecil yang dibina dalam menghadapi ancaman Jepun boleh dilihat di beberapa lokasi di sekitar Kuantan.

Pada 27 Ogos 1955, ibu negeri Pahang yang asalnya di Kuala Lipis sepanjang era residensi British telah dipindahkan ke Kuantan, dan kepentingan bandar ini dari segi pentadbiran semakin meningkat. Setelah Tanah Melayu mencapai kemerdekaan pada 31 Ogos 1957 (Malaysia terbentuk sebagai satu persekutuan dalam tahun 1963), Kuantan terus berkembang sebagai pusat komersial dan perusahaan yang penting. Kerajaan negeri dan Persekutuan membangunkan Kuantan dengan memberikan tumpuan kepada sektor pentadbiran, industri, pertanian dan pelancongan.

Oleh sebab Kuantan merupakan sebuah bandar yang "muda" secara relatifnya, ia tidak memiliki banyak budaya tradisi tempatan yang unik, melainkan yang dibawa oleh mereka yang berasal dari luar dan menetap di Kuantan, khususnya dari negeri Terengganu dan Kelantan. Oleh sebab itu, amat mudah untuk mendengar orang ramai di Kuantan bercakap dalam loghat Terengganu dan Kelantan, sementara makanan tradisional dan kegemaran dari kedua-dua negeri itu juga popular di sini. Jauh sedikit dari bandar Kuantan sendiri, iaitu ke arah barat dan selatan, barulah budaya tradisi Pahang dapat diperhatikan sedikit demi sedikit.

Pada 21 Februari 2021, Kuantan diisytiharkan oleh Al-Sultan Abdullah Al-Haj sebagai sebuah bandar raya.

Iklim
-----


| Data iklim untuk Kuantan |
| --- |
| Bulan | Jan | Feb | Mac | Apr | Mei | Jun | Jul | Ogo | Sep | Okt | Nov | Dis | Tahun |
| Purata maksimum suhu harian, °C (°F) | 28(83) | 30(86) | 31(87) | 32(89) | 32(89) | 32(89) | 32(89) | 32(89) | 31(88) | 31(88) | 29(85) | 28(82) | 31(87) |
| Purata minimum suhu harian, °C (°F) | 22(72) | 22(72) | 23(73) | 23(74) | 24(75) | 23(74) | 23(73) | 23(74) | 23(73) | 23(74) | 23(73) | 23(73) | 23(73) |
| Purata kerpasan, mm (inci) | 300(11.8) | 170(6.7) | 180(7.1) | 170(6.7) | 190(7.5) | 160(6.3) | 160(6.3) | 170(6.7) | 230(9.1) | 270(10.6) | 310(12.2) | 440(17.3) | 2,860(112.6) |
| Sumber:  |

Pembangunan
-----------

Majlis Bandaraya Kuantan
Sepanjang tahun 1990-an, Kuantan menyaksikan perkembangan pesat apabila pusat komersial di tengah bandar dibina dengan banyaknya, dan jumlah penduduk di sekitar bandar dan dalam daerah Kuantan meningkat. Kuantan yang dahulunya merupakan sebuah bandar yang damai dan digambarkan sebagai "sesuai untuk mereka yang sudah bersara", kini semakin sibuk dan mula mengejar status sebagai sebuah bandaraya. Beberapa kilang petrokimia gergasi telah dibuka di Gebeng, menandakan pertumbuhan berterusan dalam sektor industri.

Sebuah bandar satelit, iaitu Indera Mahkota telah mula dibangunkan sejak pertengahan 1980-an untuk memberi ruang pembangunan di bandar Kuantan, khususnya dari segi perumahan. Pejabat-pejabat kerajaan Persekutuan dan negeri yang terletak di pusat bandar Kuantan yang sesak mula dipindahkan secara berperingkat ke bangunan-bangunan baru di Indera Mahkota. Kampus cawangan Universiti Islam Antarabangsa Malaysia (UIAM) sudah mula beroperasi (fasa-fasa berikutnya sedang dalam pembinaan).

Setelah siapnya Jambatan Tanjung Lumpur pada tahun 1996, petempatan di seberang Sungai Kuantan, yakni di tebing selatan akhirnya memiliki perhubungan jalan raya secara terus ke bandar Kuantan. Sebelum itu, orang ramai menggunakan bot-bot penambang dari jeti di Taman Esplanade untuk ke kampung di seberang sungai; kini bot-bot berkenaan sudah pupus sama sekali. Pertumbuhan di kawasan terbabit mula rancak, akan tetapi perlindungan khas diberikan buat hutan paya bakau yang masih menutupi tebing selatan tersebut agar ia terus terpelihara.

Suasana metropolitan di bandar Kuantan kian jelas dengan pembukaan pusat membeli-belah yang besar dan premis-premis bercitarasa dan kelas tinggi sejak akhir-akhir ini. Walaupun pihak berkuasa tempatan, iaitu Majlis Perbandaran Kuantan (MBK) belum mengumumkan sebarang sasaran secara rasmi, ramai penduduk menjangkakan Kuantan akan diisytiharkan sebagai sebuah bandaraya dalam tempoh beberapa tahun terdekat.

Dalam tahun 2004, Lebuhraya Pantai Timur (LPT) Fasa Satu yang menghubungkan Kuala Lumpur-Karak ke Kuantan telah dibuka. Pembinaan lebuh raya tersebut dapat memendekkan masa perjalanan dari ibu negara Malaysia sehingga separuh. Aktiviti perdagangan dan perindustrian, selain pelancongan dijangka semakin rancak. Kesannya sudah dapat dilihat dan dirasakan oleh penduduk Kuantan sendiri pada hari ini. Pembukaan lebuh raya baru tersebut hampir serentak dengan penganjuran sambutan Hari Kebangsaan ke-47 peringkat nasional di Kuantan pada 31 Ogos 2004.

Dalam bulan Oktober 2007, kerajaan Malaysia telah melancarkan pelan Wilayah Ekonomi Pantai Timur (East Coast Economic Region, ECER) untuk mempercepatkan pembangunan di negeri-negeri Pantai Timur Semenanjung membabitkan Kelantan, Terengganu dan Pahang, serta daerah Mersing di Johor. Pelan itu akan melihat suntikan pelaburan ke dalam sektor-sektor utama seperti pertanian, pelancongan dan industri. Walaupun Kuantan tiak diberikan penekanan besar (berbanding Kuala Terengganu yang dijadikan "pusat" bagi ECER meskipun Kuantan mempunyai lebih banyak ciri-ciri strategik), pembangunan di wilayah dan negeri akan memacu bandar itu ke hadapan. Di bawah pelan ECER, Pelabuhan Kuantan akan dinaik taraf menjadi sebuah Bandar Pelabuhan lengkap dengan zon perdagangan bebas, lebuh-lebuh raya baru akan dibina dan lapangan terbang sedia ada dipertingkatkan. Lokasi Kuantan di tengah-tengah jajaran pantai ECER (bermula dari Kelantan di utara ke Mersing di selatan) akan memastikan pembangunan dan kesejahteraan yang berterusan.

  

Pada 21 Februari 2021, Yang di-Pertuan Agong, Sultan Abdullah Ri'ayatuddin Al-Mustafa Billah Shah berkenan mengisytiharkan Kuantan sebagai bandar raya. Pengisytiharan itu turut menyaksikan Yang Dipertua Majlis Perbandaran Kuantan, Datuk Hamdan Hussin dilantik sebagai Datuk Bandar Kuantan pertama. Upacara istiadat pengisytiharan bermula dengan Menteri Perumahan dan Kerajaan Tempatan, Datuk Zuraida Kamaruddin menyerahkan Surat Cara Pemasyhuran Kuantan sebagai bandaraya kepada Menteri Besar Pahang, Dato' Sri Haji Wan Rosdy Wan Ismail sebelum dipersembahkan kepada Yang di-Pertuan Agong. Baginda kemudian berkenan menandatangani plak pemasyhuran Majlis Bandaraya Kuantan dan plak perasmian Kompleks Bandaraya Kuantan.

Pengangkutan
------------

* MyCar - Perkhidmatan kereta sewa dalam talian (e-Hailing) di Kuantan. Muat turun aplikasi MyCar di Google apps dan App Store.
* Grab - Perkidmatan kereta sewa dalam talian ( e-hailing ). Muat turun aplikasi Grab di Google apps and App Store.

Galeri
------

* Jalan utama di KuantanJalan utama di Kuantan
* Melihat ke arah selatan di jalan utama.Melihat ke arah selatan di jalan utama.
* Persimpangan Jalan Mahkota dan Jalan Bukit Ubi.Persimpangan Jalan Mahkota dan Jalan Bukit Ubi.
* Bangunan lama dan bangunan baharu.Bangunan lama dan bangunan baharu.
* Teluk Cempedak.Teluk Cempedak.
* Masjid Tengku Ampuan Afzan Indera Mahkota Kuantan.Masjid Tengku Ampuan Afzan Indera Mahkota Kuantan.
* Batu Hitam.Batu Hitam.
* Mahkota Square.*Mahkota Square*.
* Persimpangan Pelabuhan KuantanPersimpangan Pelabuhan Kuantan
* Persimpangan KuantanPersimpangan Kuantan

Rujukan
-------

1. ↑  "Establishment History". Official Portal Pahang State Government. Diarkibkan daripada yang asal pada 7 April 2018. Dicapai pada 22 September 2019.
2. ↑  "History : The Opening of Kuantan". Majlis Perbandaran Kuantan.
3. ↑  primuscoreadmin (5 Januari 2016). "Profil YDP".
4. ↑  primuscoreadmin (5 Januari 2016). "Latar Belakang".
5. ↑  "TABURAN PENDUDUK MENGIKUT PBT & MUKIM 2010". Department of Statistics, Malaysia. Dicapai pada 15 Disember 2017.
6. ↑  
"Status bandar raya kejayaan kepada usaha tingkatkan pembangunan daerah". *BERNAMA*. 21 Februari 2021. Diarkibkan daripada yang asal pada 22 Februari 2021. Dicapai pada 22 Februari 2021.

Pautan luar
-----------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikikembara memiliki panduan pelancongan bagi ***Kuantan***. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons mempunyai media berkaitan ***Kuantan*** |

```
Diarkibkan 2012-11-01 di Wayback Machine
```

| * l
* b
* s
Bendera Pahang Pahang Darul Makmur Lambang Pahang |
| --- |
| Daerah | 
* Bera
* Bentong
* Cameron Highlands
* Jerantut
* Kuantan
* Lipis
* Maran
* Pekan
* Raub
* Rompin
* Temerloh

 |  |
| Bandar |  Bandar Bera • Bandar Muadzam Shah • Bandar Tun Abdul Razak (Keratong) • Bandar Tun Razak (Jengka) • Batu Hitam • Batu Talam • Belimbing • Benta • Bentong • Beserah • Brinchang • Bukit Ibam • Bukit Tinggi • Ceruk Paloh • Chendor • Chenor • Cheroh • Tasik Chini • Cherating • FELDA Mempaga • FELDA New Zealand • Bukit Fraser • Gambang • Gebeng • Genting Highlands • Genting Sempah • Janda Baik • Jerantut • Karak • Kemayan • Krambit • Kerayong • Kerdau • Kertau • Ketari • Kampung Awah • Kota Bahagia • Kota Iskandar • Kota Shahbandar • Kuala Krau • Kuala Lipis • Kuala Pahang • Kuala Rompin • Kuala Tembeling • Kuantan (ibu negeri) • Lanchang • Lentang • Lubuk Paku • Lurah Bilut • Maran • Melati • Mengkarak • Mengkuang • Mentakab • Merapoh • Nenasi • Paloh Hinai • Pekan, Pahang • Penor • Raub • Ringlet •RKT Salong • Rompin • Sebertak • Sempalit • Sungai Lembing • Sungai Ruan • Tanah Rata • Tanjung Lumpur• Tanjung Sepat • Teluk Cempedak • Temerloh • Triang • Tringkap |
| Pulau | Pulau Tioman |
| Kampung | 
* Janda Baik
* Kampung Pagi
* Kuala Sentul
* Pulau Tawar
* Simpang Pelangai
* Tembangau
* Tranum

 |
| Bandar baru | 
* Bandar Baru Chendor
* Bandar Damansara Kuantan
* Bandar Indera Mahkota
* Bandar MEC
* Bandar Putra
* Gohtong Jaya
* Seberang Temerloh

 |
| Zon Khas | Wilayah Ekonomi Pantai Timur |
| Bahagian pilihan raya | 

| * l
* b
* s
Pahang Darul Makmur Bahagian pilihan raya di Pahang |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|     | 
**P078 Cameron Highlands**
N01 Tanah Rata
N02 Jelai
**P079 Lipis**
N03 Padang Tengku
N04 Cheka
N05 Benta
**P080 Raub**
N06 Batu Talam
N07 Tras
N08 Dong
 | 
**P081 Jerantut**
N09 Tahan
N10 Damak
N11 Pulau Tawar
**P082 Indera Mahkota**
N12 Beserah
N13 Semambu
**P083 Kuantan**
N14 Teruntum
N15 Tanjung Lumpur
N16 Inderapura
 | 
**P084 Paya Besar**
N17 Sungai Lembing
N18 Lepar
N19 Panching
**P085 Pekan**
N20 Pulau Manis
N21 Peramu Jaya
N22 Bebar
N23 Chini
**P086 Maran**
N24 Luit
N25 Kuala Sentul
N26 Chenor
 | 
**P087 Kuala Krau**
N27 Jenderak
N28 Kerdau
N29 Jengka
**P088 Temerloh**
N30 Mentakab
N31 Lanchang
N32 Kuala Semantan
**P089 Bentong**
N33 Bilut
N34 Ketari
N35 Sabai
N36 Pelangai
 | 
**P090 Bera**
N37 Guai
N38 Triang
N39 Kemayan
**P091 Rompin**
N40 Bukit Ibam
N41 Muadzam Shah
N42 Tioman
 |

 |
| Lihat juga: Senarai bekas daerah mengundi negeri di Malaysia |

 |


| * l
* b
* s
  Wilayah Ekonomi Pantai Timur (ECER)   |
| --- |
| ECER di Kelantan | Gua Musang • Kota Bharu • Pengkalan Chepa • Rantau Panjang • Lebuhraya Timur-Barat • Lapangan Terbang Sultan Ismail Petra • Taman Negara • Universiti Malaysia Kelantan • Pengkalan Kubor Lebuhraya Pantai Timur • Pelabuhan Kemasin |
| ECER di Terengganu | Bandar Al-Muktafi Billah Shah • Bandar Chenih Bahru • Bandar Ketengah Jaya • Jambatan Angkat Terengganu • Taman Tamadun Islam • Tasik Kenyir • Kuala Terengganu • Paka • Pulau Perhentian • Rantau Abang • Pulau Redang • Kerteh • Kemaman • Lebuhraya Pantai Timur • Lebuhraya Timur-Barat Kedua • Lapangan Terbang Sultan Mahmud • Universiti Malaysia Terengganu • Universiti Sultan Zainal Abidin • Taman Negara • Pulau Warisan • Pelabuhan Kerteh |
| ECER di Pahang | Bandar Indera Mahkota • Bandar Muadzam Shah • Bandar Pusat Jengka • Bandar Tun Abdul Razak • Tasik Bera • Cameron Highlands • Tasik Chini • Cherating • Lebuhraya Pantai Timur • Gambang • Gebeng • Genting Highlands • Jerantut • Kuantan • Pelabuhan Kuantan • Pekan • Lapangan Terbang Sultan Haji Ahmad Shah • Pulau Tioman • Universiti Malaysia Pahang • Taman Negara |
| ECER di Johor | Endau • Taman Negara Endau-Rompin • Mersing • Pulau Sibu |