Konflik sempadan bermula antara Kyrgyzstan dan Tajikistan pada 28 April 2021. Peristiwa ini mengenai berkenaan wabak konflik itu dipertikaikan, tetapi dilaporkan bermula kerana pertikaian air lama antara kedua-dua negara Asia Tengah;  beberapa sumber melaporkan sebab segera konflik itu ialah ketidakpuasan hati penduduk tempatan dengan pemasangan kamera pengawasan berhampiran sempadan. Sekurang-kurangnya 55 orang terbunuh dalam peristiwa itu dan lebih 40,000 masyarakat kehilangan tempat tinggal.

Latar belakang
--------------

Kyrgyzstan dan Tajikistan, yang merupakan ahli Pertubuhan Kerjasama Shanghai dan juga Pertubuhan Perjanjian Keselamatan Kolektif, telah menakluki wilayah mereka oleh pihak Empayar Rusia pada abad ke-19. Pada tahun 1920-an, Kesatuan Soviet mengenakan persempadanan semula di kedua-dua wilayah yang mengakibatkan enklaf. Kedua-dua negara tersebut telah merdeka pada tahun 1991 apabila Kesatuan Soviet dibubarkan.

Konflik tercetus selepas Menteri Pertahanan Rusia Sergey Shoygu tiba di ibu negara Tajikistan, Dushanbe. Penduduk tempatan Tajiki mahu mengawal sistem pengagihan air di Sungai Ak-suu, dan konflik bermula dengan rasa tidak puas hati penduduk Kyrgyz tempatan mengenai pemasangan kamera pengawasan oleh tentera Tajik. Pakar politik asing mendakwa bahawa presiden Kyrgyzstan mencetuskan konflik dengan menawarkan untuk menukar tanah Kyrgyz di sepanjang sempadan Tajikistan dengan eksklaf.  Pengumuman rasmi ini dibuat oleh Presiden Kyrgyz yang baru dipilih tanpa berunding dengan pihak berkuasa Tajik, yang mendorong mereka untuk bersiap sedia sekiranya berlaku kecemasan. Tambahan pula, tentera Kyrgyz telah memulakan latihan rasminya di Batken berhampiran sempadan Tajik-Kyrgyz.

Korban
------

Dalam konflik empat hari itu, sekurang-kurangnya 55 orang telah disahkan terbunuh: 36 maut di Kyrgyzstan dan 19 di Tajikistan. Sekurang-kurangnya 163 orang cedera di Kyrgyzstan. Lebih 33,000 orang telah dipindahkan dari kawasan di mana pertempuran berlaku. 

Kementerian Kesihatan dan Pembangunan Sosial Kyrgyz menyatakan bahawa secara keseluruhan kedua-dua tentera dan orang awam terbunuh dalam pertempuran itu. Ia juga menyatakan bahawa kebanyakan yang mati dan cedera adalah orang awam. Beberapa kematian orang awam berlaku apabila penduduk kampung Kyrgyzstan melarikan diri dari rumah mereka dalam keadaan panik di bawah tembakan mortar Tajik. Antara yang terbunuh ialah seorang budak perempuan darjah enam dan ibunya, yang menurut laporan Kyrgyz, ditembak.  Pada 3 Mei, angka kematian bagi Kyrgyzstan mencecah 36 orang selepas seorang budak lelaki berusia 4 tahun bernama Abidin Tursunbaev terbunuh. Tajikistan juga mengakui bahawa terdapat kematian di pihak mereka dalam pertempuran.   Pada 4 Mei, jumlah orang Tajik yang terbunuh di sempadan telah meningkat kepada 19, termasuk lapan pengawal sempadan dan seorang pegawai OMON (unit polis khas).  Pada 5 Mei, angka kematian semasa pertempuran mencecah 55.

Jenayah
-------

Pada 30 April, Pemerhati Hak Asasi Manusia melaporkan bahawa orang Tajik bersenjata berpakaian awam telah membakar kesemua 17 rumah di kampung Kyrgyz Kok-Terek, dan 135 rumah di Marksat, Arka, Antarabangsa dan 2 kampung lain telah dimusnahkan dan dibakar oleh tentera Tajik. Penduduk tempatan yang tidak dilindungi berada di bawah tembakan mortar dan meriam. Daerah Leilek. Pihak berkuasa Kyrgyz juga menyatakan bahawa sebuah sekolah telah dibakar.  Pada 2 Mei, Kementerian Dalam Negeri Kyrgyzstan melancarkan 11 siasatan siasatan jenayah ke atas kejadian di sempadan.  Pada 3 Mei, pejabat pendakwa raya Tajikistan melancarkan siasatan jenayah ke atas askar dan rakyat Kyrgyzstan kerana "melepaskan perang yang agresif".  Pejabat Ketua Pendakwa Kyrgyz memfailkan kes jenayah terhadap keamanan pada 30 April dan menuduh Angkatan Tentera Tajikistan menceroboh negara itu dan merampas wilayah kedaulatan mereka.

Lihat juga
----------

* Hubungan Kyrgyzstan–Tajikistan

Rujukan
-------

1. ↑  "Kyrgyzstan, Tajikistan forces exchange gunfire in worst border flareup in years | Eurasianet". *eurasianet.org* (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 29 April 2021.
2. ↑  Reuters Staff (29 April 2021). "Kyrgyz, Tajik security forces clash at border in water dispute". *Reuters*. Dicapai pada 29 April 2021.
3. ↑  Bahtiyar Abdülkerimov (May 5, 2021). "Death toll rises to 55 from Kyrgyz-Tajik border clashes". *www.aa.com.tr*. Dicapai pada May 9, 2021.
4. ↑  "Кыргыз-тажик чек ара жаңжалы: эл аралык эксперттердин пикири" [Kyrgyz-Tajik border conflict: the opinion of international experts]. *BBC Kyrgyz* (dalam bahasa Kyrgyz). 1 May 2021. Dicapai pada 1 May 2021.CS1 maint: unrecognized language (link)
5. ↑  "Kyrgyz president attends Security 2021 and Formation South 2021 military exercises". *Информационное Агентство Кабар* (dalam bahasa Inggeris).
6. ↑  "33,388 Kyrgyzstanis evacuated from conflict zone in Batken". *Trend.Az*. 2 May 2021.
7. ↑  "Kyrgyzstan-Tajikistan: Images of destruction after border clashes". *BBC News*. 2 May 2021. Dicapai pada 2 May 2021.
8. ↑  "Over 40 dead in Tajikistan-Kyrgyzstan border clash". 30 April 2021. `|first=` missing `|last=` (bantuan)
9. ↑  "Чек арадагы ок атуудан каза тапкандар 33 кишиге жетти" [The death toll from border shootings has risen to 33]. *BBC News Кыргыз Кызматы* (dalam bahasa Kyrgyz). 30 April 2021. Dicapai pada 1 May 2021.CS1 maint: unrecognized language (link)
10. ↑  "Kyrgyzstan's death toll in Kyrgyz-Tajik border conflict rises to 36". *akipress.com*.
11. ↑  "In first admission, Tajikistan concedes deaths in recent clashes". *www.aljazeera.com*.
12. ↑  "The number of Tajiks killed in recent clashes along the Tajik-Kyrgyz border updated". *Asia-Plus*. May 4, 2021.
13. ↑  "Death toll rises to 55 from Kyrgyz-Tajik border clashes". *www.aa.com.tr*.
14. ↑  Pedneault, Jonathan; Sultanalieva, Syinat (30 April 2021). "Civilians Harmed in Kyrgyzstan, Tajikistan Border Clashes". *Human Rights Watch*. Dicapai pada 1 May 2021.
15. ↑  "Kyrgyz Interior Ministry launches 11 criminal probes into Kyrgyz-Tajik border events". *akipress.com*.
16. ↑  "Tajikistan launches criminal case against Kyrgyzstan for unleashing a war". *news.am*.
17. ↑  "Генпрокуратура: Военные РТ вторглись в Кыргызстан с целью захвата территории". *kaktus.media*.