***Achelousaurus*** adalah genus dari dinosaur ceratopsid centrosaurine maun dari tempoh Akhir Cretaceous pada apa yang kini adalah Amerika Utara, bertarikh 74.2 juta tahun yang lalu.

Fosil pertama Achelousaurus digali pada tahun 1987, di utara Montana, oleh pasukan Jack Horner. Pada tahun 1989, lebih banyak penemuan dibuat. Pada tahun 1995, *Achelousaurus* mendapat namanya, yang bermaksud "cicak Achelous", apabila spesies tip *Achelousaurus horneri* dinamakan oleh Scott D. Sampson. Ini adalah satu-satunya spesies yang dinamakan dalam genus ini. Penemuan ini kebanyakannya terdiri daripada sebilangan kecil serpihan tengkorak. Sebahagian daripada mereka adalah individu yang belum dewasa sepenuhnya. Sebahagian dari seluruh kerangka juga telah dijumpai tetapi belum digambarkan.

*Achelousaurus* adalah centrosaurine bersaiz sederhana. Ia adalah kira-kira enam meter panjang dan berat tiga tan. Ia berjalan di semua empat kakinya. Ia mempunyai kepala besar dengan perisai tulang belakang di bahagian belakang, yang menutupi lehernya. Perisai itu menampilkan sepasang duri panjang, melengkung ke luar. Centrosaurine lain sering mempunyai sepasang tanduk di atas mata dan tanduk panjang pada moncong. *Achelousaurus* dewasa sebaliknya mempunyai ketulan kasar di kedudukan yang sama. Gumpalan ini diliputi oleh lapisan keratin yang tebal. Menurut sesetengah saintis, ketulan ini telah digunakan dalam perkelahian, binatang-binatang itu mehentak kepala sesama sendiri. 

Horner pada tahun 1987, dalam lapisan yang lebih tua menemui satu lagi dinosaur bertanduk, *Einiosaurus*. Ia juga mempunyai pancang panjang, tetapi tanpa ketulan. Telah diketahui bahawa pada tempoh berikut *Pachyrhinosaurus* hidup, spesies dengan bos yang sangat besar. Horner mendakwa pada tahun 1992 bahawa *Achelousaurus* merupakan keturunan langsung *Einiosaurus* dan nenek moyang langsung bagi *Pachyrhinosaurus*. Kebanyakan saintis tidak percaya bahawa Horner telah membuktikan dakwaannya. Walau bagaimanapun, penemuan kemudian menunjukkan bahawa *Achelousaurus* berkait rapat dengan *Pachyrhinosaurus* dalam kumpulan Pachyrhinosaurini.

  

Pemulihan
Salinan tengkorak Ceratopsid diletakkan dalam pokok filogenetik, di Muzium Sejarah Semulajadi Utah, dengan *Achelousaurus* pada nombor 03

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Centrosaurinae** | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | *Diabloceratops eatoni* |
|   |
|   | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Nasutoceratopsini | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | *Avaceratops lammersi* (ANSP 15800) |
|   |
|   | MOR 692 |
|   |
|   | CMN 8804 |
|   |
|   | *Nasutoceratops titusi* |
|   |
|   | Malta new taxon |
|   |

 |
|   |
|   | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | *Xenoceratops foremostensis* |
|   |
|   | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | *Albertaceratops nesmoi* |
|   |
|   | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | *Sinoceratops zhuchengensis* |
|   |
|   | *Wendiceratops pinhornensis* |
|   |

 |
|   |
|   | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Centrosaurini | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | *Rubeosaurus ovatus* |
|   |
|   | *Styracosaurus albertensis* |
|   |

 |
|   |
|   | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | *Spinops sternbergorum* |
|   |
|   | *Centrosaurus apertus* |
|   |

 |
|   |
|   | *Coronosaurus brinkmani* |
|   |

 |
|   |

 |
|   |
| Pachyrhinosaurini | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | *Einiosaurus procurvicornis* |
|   |
|   | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | ***Achelousaurus horneri*** |
|   |
| *Pachyrhinosaurus* | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | *Pachyrhinosaurus canadensis* |
|   |
|   | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | *Pachyrhinosaurus lakustai* |
|   |
|   | *Pachyrhinosaurus perotorum* |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

Rujukan
-------

1. ↑  Andrew T. McDonald & John R. Horner, (2010). "New Material of "Styracosaurus" ovatus from the Two Medicine Formation of Montana". Pages 156–168 in: Michael J. Ryan, Brenda J. Chinnery-Allgeier, and David A. Eberth (eds), *New Perspectives on Horned Dinosaurs: The Royal Tyrrell Museum Ceratopsian Symposium*, Indiana University Press, Bloomington and Indianapolis, IN.