**Perang Berke–Hulagu** merupakan konflik yang tercetus antara dua pemimpin Mongol iaitu Berke bagi pemimpin Angkatan Kencana dan Hulagu Khan iaitu pemimpin kerajaan Ilkhanat Mongol. Konflik ini tercetus di kawasan Pergunungan Caucasus. Pada masa yang sama, Perang Saudara Toluid juga tercetus dalam kerajaan Mongol yang membabitkan kerabat keturunan Tolui iaitu Kublai Khan dan Ariq Böke untuk merebut gelaran Khan Agung Mongol. Perang saudara yang banyak tercetus selepas kematian Mongke Khan menandakan perpecahan Empayar Mongol.

Peristiwa
---------

Hulagu Khan dan Berke berperang sesama mereka di sepanjang sempadan kerajaan Ilkhanat dan Angkatan Kencana iaitu di Pergunungan Caucasus dan Khorasan. Pada tahun 1262, Hulagu telah membuat keputusan untuk tidak pulang ke Mongolia bagi mengambil bahagian dalam pemilihan pemimpin Mongol baru setelah mendapat berita kematian Mongke Khan. Hal ini kerana laporan kekalahan tentera Mongol dalam Pertempuran Ain Jalut telah memaksanya untuk kembali ke Timur Tengah semula. Pada tahun yang sama, anak Hulagu iaitu Abaqa melakukan serangan ke atas wilayah Angkatan Kencana melalui laluan Asia Tengah tetapi beliau menerima kekalahan awal. Pasukan Angkatan Kencana melancarkan serangan balas tetapi mereka pula mengalami kekalahan secara muktamad dalam pertempuran di timur Laut Kaspia. Hulagu menggunakan laluan yang sama digunakan oleh Subutai iaitu laluan Derbend untuk memasuki wilayah Angkatan Kencana.

Pada awalnya, kempen Hulagu ini dilihat meyakinkan sehinggakan pasukan musuh terpaksa berundur ekoran menerima asakan yang hebat oleh mereka. Hulagu telah mengirimkan sebahagian pasukannya yang dipimpin oleh anaknya sendiri untuk mengejar musuh. Pasukan Hulagu tiba di sebuah kem yang telah kosong dan terbiar. Mereka membuat keputusan untuk berehat dan makan di kem tersebut. Namun, ia sebenarnya perangkap semata-mata. Pasukan Hulagu terkejut kerana tersempak dengan pasukan utama musuhnya secara tiba-tiba yang melancarkan serangan hendap dan mengejut. Setelah berlaku pertempuran sengit, pasukan Ilkhanat berundur ke Sungai Terek yang telah membeku. Namun, ais-ais yang terbentuk di sungai itu kemudiannya pecah kerana menerima bebanan besar oleh manusia dan kuda-kuda Ilkhanat yang sedang berundur. Ramai tentera Ilkhanat bersama tunggangan kuda mereka telah tenggelam di bawah rekahan ais tersebut. Hulagu akui terpaksa berundur dengan segera ke selatan dan Berke berjaya merebut kembali wilayahnya semula yang gugur ke tangan Hulagu.

Pada tahun 1265, Hulagu meninggal dunia diikuti Berke pada tahun 1266 sekali gus menamatkan permusuhan antara mereka berdua. Akan tetapi, Empayar Mongol mengalami perpecahan serta legasi Genghis Khan telah ditandakan dengan empat kerajaan berlainan iaitu kerajaan Ilkhanat, Angkatan Kencana, Kekhanan Chagatai dan Dinasti Yuan.

Catatan
-------

1. ↑  *The Mongols* Oleh David Morgan, m/s 144

| * p
* b
* s
**Empayar Mongol** |
| --- |
| Politik, organisasi dan kehidupan seharian | Beberapa kempen dan pertempuran | Orang | Terma |
| * Organisasi Empayar Mongol di bawah Genghis Khan
* Organisasi dan taktik tentera Mongol
* Masyarakat Empayar Mongol
* Penkristian di kalangan Mongol
* Persekutuan Perancis-Mongol
* Persekutuan Armenia-Mongol
* Garis masa Empayar Mongol
* Garis masa penaklukan Mongol
* Serangan Tatar
* Kemusnahan di bawah Empayar Mongol

**Khanates*** Ilkhanate
* Chagatai Khanate
* Gerombolan Keemasan
* Dinasti Yuan

**Kota-kota penting*** Karakorum
* Samarkand
* Sarai Batu
* Sarai Berke
* Tabriz
* Dadu
* Bolghar
* Bukhara
* Ukek
* Majar
* Azaq
* Saray-Jük
* Xacitarxan
 |  | **Asia**
**Serangan ke atas Asia Tengah**
**Serangan ke atas Asia Timur*** 1205–1209 China Barat
* 1211–1234 China Utara
* Serangan Mongol ke atas Korea
* Pertempuran Bun'ei (pertama)
* Pertempuran Ngasaunggyan (pertama)
* Pertempuran Yamen
* Pertempuran Kōan (kedua)
* Pertempuran Pagan (kedua)
* Pertempuran Bạch Đằng (1288) (ketiga)
* Serangan Mongol ke atas Vietnam (pertama)
* 1292 India (pertama)
* 1293 Jawa
* 1297 India (kedua)
* 1299 India (ketiga)

**Serangan ke atas Timur Tengah*** Pertempuran Köse Dag
* Pertempuran Baghdad (1258)
* Serangan Mongol ke atas Syria
* Pertempuran Ain Jalut (pertama)
* Serangan Mongol ke atas Palestin
* Pertempuran Wadi al-Khazandar (ketiga)

**Serangan ke atas Eropah*** Serangan Mongol ke atas Georgia
* Pertempuran Sungai Kalka
* Pertempuran Samara Bend (pertama)
* Serangan Mongol ke atas Volga Bulgaria (kedua)
* Pertempuran Mongol ke atas Rus
* Pertempuran Legnica
* Pertempuran Mohi
* Garis masa Tataro-Mongol Yoke di Rusia
 |  | **Maharaja dan pemerintah*** Genghis Khan
* Börte
* Ögedei Khan
* Tolui Khan
* Töregene Khatun
* Güyük Khan
* Möngke Khan
* Chagatai Khan
* Kublai Khan

**Jeneral tentera utama*** Subutai
* Jebe
* Muqali
* Negudar
* Bo'orchu
* Guo Kan
* Borokhul
* Jelme
* Chilaun
* Khubilai
* Aju
* Bayan dari Baarin
* Kadan
* Burundai
* Nogai Khan
 |  | **Gelaran*** Khagan
* Khan dan Khatun
* Khanum
* Jinong
* Khong Tayiji
* Noyan
* Kheshig (Khevtuul)

**Terma-terma politik dan ketenteraan*** Yam
* Pax Mongolica
* Yassa
* Kurultai
* Nerge
* Mangudai
* Tumen
 |