Tapak donjon Istana Iida, pusat pentadbiran Domain Iida
**Domain Iida** (Jepun: 飯田藩, Hepburn: *Iida-han*) adalah domain feudal di bawah Keshogunan Tokugawa zaman Edo Jepun. Ia terletak di Wilayah Shinano, Honshū. Domain itu berpusat di Istana Iida, yang terletak di kawasan yang kini menjadi sebahagian daripada bandar Iida di Prefektur Nagano. Ia juga dikenali sebagai **Domain Shinano-Iida** (Jepun: 信濃飯田藩, Hepburn: *Shinano-Iida-han*).

Sejarah
-------

Kawasan sekitar Iida telah diperintah semasa zaman Sengoku oleh Akiyama Nobutomo, seorang penahan Takeda Shingen. Selepas kemusnahan klan Takeda, tanah itu berada di bawah kawalan Tokugawa Ieyasu dan diperintah oleh Suganuma Sadatoshi, diikuti oleh Mori Hideyori, dan Kyōgoku Takatomo. Selepas Pertempuran Sekigahara dan penubuhan Keshogunan Tokugawa, Ogasawara Hidemasa telah dipindahkan ke Iida dari Domain Koga di Wilayah Shimōsa dan dijadikan *daimyō* bersama Domain Iida, sebuah pegangan 50,000 *koku* di Wilayah Shinano. Selepas pemindahannya ke Domain Matsumoto pada tahun 1613, wilayah itu kembali kepada status *tenryō* yang diperintah secara langsung oleh keshogunan sehingga tahun 1617, apabila ia ditugaskan semula kepada Wakizaka Yasumoto, dahulunya dari Domain Ōzu di Wilayah Iyo. Anak lelakinya, Wakizaka Yasumoto mengikuti, mengurangkan domain sebanyak 2,000 *koku* dengan hadiah kepada salah seorang bapa saudaranya. Dia dipindahkan ke Domain Tatsuno di Wilayah Harima pada tahun 1672, lokasi keturunannya menetap ketika pemulihan Meiji.

Kaum Wakizawa telah digantikan oleh cawangan junior klan Hori dan pegangan domain itu dikurangkan kepada 20,000 *koku*. Kewangan domain tidak pernah berada dalam keadaan baik, dan keadaan terus merosot selama bertahun-tahun yang membawa kepada rusuhan yang meluas pada tahun 1762 dan pada tahun 1809. Daimyō ke-10, Hori Chikashige ialah penyokong rapat Mizuno Tadakuni dan memegang jawatan penting dalam kerajaan Shogunal, termasuk rōjū. Domain meningkat kepada 27,000 *koku*, tetapi telah diturunkan kepada 17,000 *koku* atas kegagalan Pembaharuan Tenpō dan tindak balas yang seterusnya. Semasa tempoh Bakumatsu, domain itu kehilangan 2,000 *koku* lagi kerana gagal menghentikan laluan pasukan anti-kerajaan melalui wilayahnya semasa pemberontakan Mito.

Semasa Perang Boshin, domain itu menyokong pihak empayar. Pada Julai 1871, dengan pemansuhan sistem han, Domain Iida secara ringkas menjadi Wilayah Iida, dan kemudiannya digabungkan menjadi Prefektur Nagano yang baru diwujudkan. Di bawah kerajaan Meiji baharu, Hori Chikahiro, daimyō terakhir Domain Iida diberi gelaran *kazoku* peerage *shishaku* (viscount).

Pegangan tempoh Bakumatsu
-------------------------

Seperti kebanyakan domain dalam sistem han, Domain Iida terdiri daripada beberapa wilayah terputus-putus yang dikira untuk menyediakan *kokudaka* yang ditetapkan, berdasarkan tinjauan kadaster berkala dan unjuran hasil pertanian.

* Wilayah Shinano
	+ 25 buah kampung di Daerah Ina

Rujukan
-------

* *Kandungan rencana ini sebahagian besarnya diperoleh daripada artikel yang sepadan di Wikipedia Jepun.*
* Papinot, E (1910). *Historical and Geographic Dictionary of Japan*. Tuttle (reprint) 1972.

Pautan luar
-----------

* Domain Iida pada "Edo 300 HTML" (dalam bahasa Jepun)

Nota
----

1. ↑  "Takashima Castle" at JapaneseCastleExplorer.com; retrieved 2013-7-2.
2. ↑  Mass, Jeffrey P. and William B. Hauser. (1987). *The Bakufu in Japanese History,* p. 150.
3. ↑  Elison, George and Bardwell L. Smith (1987). *Warlords, Artists, & Commoners: Japan in the Sixteenth Century,* p. 18.