**S. Poniman** (5 Julai 1910 - 1 Januari 1978) adalah seorang penyanyi keroncong dan pelakon komik Indonesia. Dilahirkan di Banda Aceh pada tahun 1910, beliau menyanyi dan membuat perjalanan ke Batavia (kini Jakarta). Pada tahun 1940 beliau membuat penampilan pertama sebagai pengarah muzik dan pelakon dalam filem *Kedok Ketawa*, melengkapkan tiga produksi lanjut sebelum pendudukan Jepun membawa penerbitan filem untuk yang hampir terhenti. Poniman menghabiskan masa sebagai pemandu tentera dan trak sebelum kembali ke industri perfileman pada tahun 1951, selepas kemerdekaan Indonesia, sebagai bintang *Dunia Gila*. Antara 1951 dan 1958, beliau muncul dalam lebih daripada dua puluh filem sebelum meninggalkan industri bergelut untuk menjadi seorang peniaga. Walaupun dia muncul dalam beberapa filem lanjut sebelum kematiannya, Poniman tidak pernah meraih kemasyhuran beliau.

Biografi
--------

Poniman (kanan) dalam *Malam Minggu* (1955)
Poniman dilahirkan di Banda Aceh, Aceh, Hindia Belanda, pada 5 Julai 1910. Beliau menamatkan sekolah rendah di Sekolah Hollandsch-Inlandsche (sekolah rendah untuk rakyat Indonesia asli). Semasa muda beliau mendapat pujian untuk kemahiran beliau sebagai seorang ahli muzik keroncong, menulis apa-apa lagu seperti "Potong Padi", "Senja Sunyi", "Hening", "Pendekar Satria", dan "Sumpah si Dia". Menjelang tahun 1930-an beliau telah mencapai modal kolonial di Batavia (kemudian Jakarta).

Pada tahun 1940, Poniman telah diberikan kontrak oleh Union Films untuk muncul dalam filem pertama syarikat itu, *Kedok Ketawa*. Poniman, selain daripada mengambil peranan kecil dalam filem aksi itu, bertanggungjawab untuk runut bunyi filem itu. Kemudian tahun itu beliau dikaitkan dengan Oriental Film dan mengambil dua peranan sokongan dalam syarikat kenderaan Fifi Young, *Zoebaida* (1940) dan *Pantjawarna* (1941). Apabila Young dan suaminya, pengarah Njoo Cheong Seng, berhijrah ke Majestic Film, Poniman berhubungan dengan mereka. Beliau membuat satu filem akhir, *Air Mata Iboe* (1941), sebelum pendudukan Jepun bermula pada Mac 1942 dan ditutup semua tetapi salah satu studio filem Hindia.

Semasa Revolusi Nasional Indonesia, yang bermula pada tahun 1945 dan bertahan sehingga Belanda mengiktiraf kemerdekaan Indonesia pada tahun 1949, Poniman menjadi seorang askar dan membawa senjata. Selepas revolusi beliau menghabiskan masa sebagai pemandu lori di laluan Jakarta-Semarang, tetapi pada tahun 1951 beliau kembali ke filem, membintangi *Dunia Gila* bersama Rd. Mochtar dan Titien Sumarni. Beliau menamatkan sebahagian besar kerja filemnya dalam berikutnya lapan tahun, yang terdapat dalam filem-filem seperti *Pahit-Pahit Manis* (1952), *Putri Solo* (1953), *Djandjiku Djandjimu* (1954), dan *Malam Minggu* (1955).

Penerbitan filem domestik mula terputus-putus pada 1950-an. Poniman meninggalkan industri untuk menjadi seorang peniaga. Pada satu ketika beliau juga mengambil fotografi dan mula mengeluarkan filem dokumentari untuk Poniman Show & Film Company. Poniman tidak meraih kemasyhuran beliau, walaupun pelapisan untuk menyiapkan tiga filem pada tahun 1963 dan membuat kemunculan semula pada awal tahun 1970, yang terdapat dalam empat filem (termasuk pembuatan semula *Putri Solo* pada tahun 1974). Beliau meninggal dunia pada 1 Januari 1978 di Jakarta, berumur 67, tiga tahun selepas menyiapkan filem terakhirnya (Rahasia Perawan).

Filemografi
-----------

Sepanjang kerjayanya selama lebih daripada tiga puluh tahun, Poniman muncul filem dalam hampir empat puluh.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| * *Kedok Ketawa* (1940)
* *Zoebaida* (1940)
* *Pantjawarna* (1941)
* *Air Mata Iboe* (1941)
* *Dunia Gila* (1951)
* *Pahlawan* (1951)
* *Rumah Hantu* (1951)
* *Apa Salahku* (1952)
* *Pahit-Pahit Manis* (1952)
* *KM - 49* (1952)
 | * *Siapa Dia* (1952)
* *Solo Di Waktu Malam* (1952)
* *Guga Guli* (1953)
* *Putri Solo* (1953)
* *Kisah Tudjuh Bidadari* (1953)
* *Lenggang Djakarta* (1953)
* *Musafir Kelana* (1953)
* *Djakarta Diwaktu Malam* (1954)
* *Djandjiku Djandjimu* (1954)
* *Konde Tjioda* (1954)
 | * *Mertua Sinting* (1954)
* *Sebatang Kara* (1954)
* *Sedarah Sedaging* (1954)
* *Kebon Binatang* (1955)
* *Malam Minggu* (1955)
* *Masuk Kampung Keluar Kampung* (1955)
* *Setulus Hatiku* (1955)
* *Radja Karet dari Singapura* (1956)
* *Salah Pilih* (1956)
* *Teladan* (1957)
 | * *Momon* (1959)
* *Aku Hanja Bajangan* (1963)
* *Generasi Baru* (1963)
* *Lembah Hidjau* (1963)
* *Sisa-sisa Laskar Pajang* (1972)
* *Aku Mau Hidup* (1974)
* *Putri Solo* (1974)
* *Rahasia Perawan* (1975)
 |

Rujukan
-------

1. 1 2 3 4 5  Biran 1979, m/s. 463.
2. ↑  Banoe 2003, m/s. 216–218.
3. ↑  Biran 2009, m/s. 232.
4. 1 2 3 4  filmindonesia.or.id, S Poniman.
5. ↑  Biran 2009, m/s. 228.
6. ↑  Biran 2009, m/s. 234.

Sumber petikan
--------------

* Banoe, Pono (2003). *Kamus Musik*. Yogyakarta: Kanisius. ISBN 978-979-497-338-7. Unknown parameter `|trans_title=` ignored (bantuan)CS1 maint: ref=harv (link) **(Indonesia)**
* Biran, Misbach Yusa, penyunting (1979). *Apa Siapa Orang Film Indonesia 1926–1978*. Jakarta: Sinematek Indonesia. OCLC 6655859. Unknown parameter `|trans_title=` ignored (bantuan)CS1 maint: ref=harv (link) **(Indonesia)**
* Biran, Misbach Yusa (2009). *Sejarah Film 1900–1950: Bikin Film di Jawa*. Komunitas Bamboo working with the Jakarta Art Council. ISBN 978-979-3731-58-2. Unknown parameter `|trans_title=` ignored (bantuan)CS1 maint: ref=harv (link) **(Indonesia)**
* "Filmografi S Poniman". *filmindonesia.or.id*. Konfiden Foundation. Diarkibkan daripada yang asal pada 2016-01-16. Dicapai pada 16 January 2015. Unknown parameter `|trans_title=` ignored (bantuan) **(Indonesia)**

Pautan luar
-----------

* S. Poniman di Pangkalan Data Filem Internet (IMDb)