**Z-Library** (disingkatkan kepada **z-lib**, dahulunya dikenali sebagai **BookFinder** ) ialah sebuah projek perpustakaan bayangan (pangkalan data yang mengumpulkan maklumat yang tidak dapat dicapai oleh orang awam) untuk akses perkongsian fail kepada artikel jurnal ilmiah, teks akademik dan buku kepentingan umum. Ia bermula sebagai salinan kepada laman web Library Genesis, yang menyimpan banyak akses kepada buku teks.  

Menurut pihak Alexa Traffic Rank, Z-Library telah disenaraikan sebagai laman web yang ke-8,182 paling aktif pada Oktober tahun 2021.  Z-Library amat popular di negara ekonomi sedang pesat membangun dan di kalangan ahli akademik.  Sehingga tempoh 1 Januari tahun 2023, Z-Library dilaporkan mempunyai akses kepada lebih daripada 11,828,754 buku ilmiah dan 84,837,643 artikel ilmiah.  Organisasi itu menggelarkan dirinya sebagai "perpustakaan e-buku terbesar di dunia", serta "kedai artikel saintifik terbesar di dunia", dan beroperasi sebagai organisasi bukan untung yang beroperasi atas sumbangan orang ramai.  

Projek Z-Library dan aktivitinya adalah menyalahi undang-undang di mata sesetengah pihak berkuasa. Pada November tahun 2022, domain laman web projek ini telah disita oleh Jabatan Kehakiman AS,  dan dua Warganegara Rusia yang dikaitkan beroperasi dengan projek itu telah ditangkap atas tuduhan berkaitan dengan pelanggaran hak cipta dan pengubahan wang haram di Argentina.   Status undang-undang projek itu, serta impaknya terhadap industri penerbitan dan hak pengarang artikel, adalah perkara yang masih hangat diperdebatkan.  

Walaupun mendepani saman dan tindakan undang-undang, projek Z-Library telah mendapat sokongan yang padu daripada pengguna laman web tersebut, terutamanya para pelajar dan para penyelidik di institusi pendidikan yang kekurangan dana dan bergantung pada sumbernya untuk pengajian dan kerja mereka.    Beberapa pengarang juga telah mempertahankan projek tersebut, dengan alasan bahawa ia menyediakan perkhidmatan yang berharga dengan meningkatkan akses kepada pengetahuan dan mempromosikan hasil penyelidikan dan pendidikan dalam komuniti yang kurang bernasib baik. Sebagai contoh, pengarang Alison Rumfitt telah mempertahankan projek itu secara terbuka, dengan menyatakan bahawa ia "menyediakan akses kepada ilmu pengetahuan dan pembelajaran kepada orang yang sebaliknya tidak mampu untuk mendapatkannya." 

Sebagai jawapan kepada tindakan penguatkuasaan undang-undang, sekumpulan arkivis tanpa nama melancarkan sebuah enjin metacarian bernama Anna's Archive,  secara percuma (melalui IPFS ) yang menyediakan akses maklumat buku daripada pelbagai sumber.    Pasukan itu mendakwa penyediaan akses metadata kepada bahan Perpustakaan Terbuka, menjadi sokongan tambahan untuk perpustakaan bayangan laman web Library Genesis dan Z-Library, hanya membentangkan maklumat ISBN, tidak mempunyai bahan berhak cipta di tapak webnya dan hanya mengindeks metadata yang sudah tersedia untuk umum.

Sejarah
-------

Pengaki (Footer) dalam halaman laman web projek tersebut mengandungi frasa "Ebook percuma sejak tahun 2009."

Status undang-undang
--------------------

Z-Library telah menukar nama domainnya beberapa kali dan beberapa daripadanya telah disekat oleh pengendali pendaftaran domain.  Z-Library kekal boleh dihubungi melalui domain alternatif,  dan ia juga boleh diakses melalui rangkaian onion melalui pelayar laman web Tor. Perkhidmatan Pemeriksaan Pos Amerika Syarikat muncul pada notis penyitaan laman web, tetapi menurut agensi itu, kemunculan tersebut merupakan satu kesilapan.   

Sehingga 4 November tahun 2022, kakitangan Z-Library hanya mencatatkan isu masalah hos laman web;  perkhidmatan tersembunyi tapak web pada rangkaian Tor masih boleh diakses oleh orang ramai.    Mulai 7 November tahun 2022, sekurang-kurangnya dua domain clearnet Z-Library juga masih beroperasi dan boleh diakses.  Pada November tahun 2022, banyak domain laman web Z-Library telah disita oleh Jabatan Kehakiman AS dan Biro Penyiasatan Persekutuan.    Namun begitu, sehingga November tahun 2022, tapak web Z-Library masih lagi kekal aktif dan boleh diakses melalui rangkaian Tor dan rangkaian I2P.  

### United Kingdom

Pada pertengahan tahun 2015, The Publishers Association, sebuah organisasi UK, cuba menggubal sekatan peringkat penyedia perkhidmatan Internet di Z-Library.   Pada penghujung tahun 2015, penerbit Elsevier memfailkan permohonan mahkamah yang berjaya mengarahkan pendaftar laman web direktori bookfi.org untuk menyita laman domain internet tapak tersebut. 

### Amerika Syarikat

Bookfi.org, booksc.org dan b-ok.org telah dimasukkan dalam laporan Pejabat Wakil Perdagangan Amerika Syarikat pada tahun 2017 mengenai pasaran bermasalah yang terkenal. 

Domain Z-Library telah digantung buat seketika sewaktu tahun 2021 selepas notis DMCA dikeluarkan oleh Harvard Business Publishing. Penggantungan domain tersebut kemudiannya ditarik balik. 

Pada Oktober tahun 2022, syarikat TikTok telah menyekat penggunaan hashtag yang berkaitan dengan Z-Library selepas populariti Z-Library meningkat di sana dan Persatuan Pengarang menyerahkan aduan kepada Wakil Perdagangan Amerika Syarikat.    Pada 3 November tahun 2022, banyak nama domain Z-Library telah disita oleh Jabatan Kehakiman Amerika Syarikat dan Biro Penyiasatan Persekutuan berdasarkan arahan kepada perintah mahkamah.    Lebih kurang 240 domain nama telah disita.  

Pengarah eksekutif kumpulan Perikatan Pengarang, sebuah kumpulan yang dedikasi untuk meningkatkan akses kesusasteraan telah mengulas tentang penyitaan domain Z-Library ialah, "sejenis gejala yang menunjukkan betapa rosaknya sistem itu, terutamanya apabila anda melihat akses kepada saintifik. artikel.. . Ia benar-benar bercakap tentang kegagalan sistem akses langganan berbayar yang kami ada."  Pada 5 November tahun 2022, kumpulan sayap kanan Hindu Swadeshi Jagran Manch secara rasmi telah membantah tindakan FBI menyita nama domain India untuk laman 1LIB.IN (digunakan oleh Z-lib)oleh perintah Hakim Daerah New York. Kumpulan tersebut mengatakan penyitaan laman web domain India tersebut telah bertindak di luar bidang kuasa FBI dan melanggar kedaulatan India. 

Notis penyitaannlaman web pada awalnya dikreditkan kepada Perkhidmatan Pemeriksaan Pos Amerika Syarikat. Akan tetapi ini merupakan satu kesilapan dan ia kemudiannya diperbetulkan.    Apabila laman domain z-lib.org, b-ok.org dan 3lib.net telah disita, pelayan DNS yang digunakan bertukar kepada NS1. SEIZEDSERVERS. COM dan NS2. SEIZEDSERVERS. COM, yang biasa digunakan dalam penyitaan laman web oleh penguatkuasaan undang-undang AS. Walau bagaimanapun, pelayan DNS ini telah bertukar kepada Njalla, penyedia pengehosan tanpa nama. 

#### Tangkapan

Pada 16 November tahun 2022, Pejabat Peguam Amerika Syarikat untuk Daerah Timur New York dari Jabatan Kehakiman membuka surat dakwaan untuk dua warganegara Rusia: Anton Napolsky dan Valeriia Ermakova. Mereka didakwa dengan jenayah pelanggaran hak cipta, penipuan wayar dan pengubahan wang haram kerana mengendalikan laman web Z-Library.    Pasangan itu telah ditangkap di Argentina pada 3 November tahun 2022.  Dakwaan itu berkaitan dengan dakwaan aktiviti jenayah yang berlaku dari tahun 2018 ke tahun 2022. Walaubagaimanapun, pasangan itu telah disyaki mengendalikan laman web Z-Library selama "lebih dari sedekad" sebelum penangkapan mereka.  Menurut laman web TorrentFreak, penangkapan itu dilakukan oleh pihak FBI dengan berpandukan data daripada syarikat Google dan Amazon (antara tapak lain) dan diakses dengan waran geledah untuk membantu mengenal pasti identiti pengasas laman web tersebut. 

Penyiasatan itu secara rasminya dibantu oleh Persatuan Penerbit dan Persatuan Pengarang,  dan secara tidak langsung dilaporkan bersama kumpulan BREIN, sebuah kumpulan anti-cetak rompak di negara Belanda.  Persatuan Pengarang mengeluarkan sebuah kenyataan yang menyokong penahanan itu dan mengulas bahawa ia adalah "salah satu kejayaan terbesar dalam perang ke atas usaha cetak rompak e-buku jenayah dalam talian setakat ini".   Walau bagaimanapun, pengarah eksekutif untuk Perikatan Pengarang mengulas, "Saya pastinya tidak akan membenarkan sebarang tingkah laku yang menyalahi undang-undang, tetapi saya merasakan yang bahawa penyitaan dan laporan siaran akhbar ini menyerlahkan betapa rosaknya sistem hak cipta kami". 

#### Impak

Kesan daripada penyitaan laman web Z-library dan perkhidmatannya telah memberi impak yang mendalam kepada para pelajar, profesor, pengarang dan lain-lain dari seluruh dunia.     Tidak kesemua pengarang, sebenarnya, bersetuju dengan cubaan untuk menutup akses laman web Z-Library, dan sekurang-kurangnya seorang pengarang yang diterbitkan, Alison Rumfitt, telah datang untuk mempertahankan pengekalan akses kepada Z-Library dan perpustakaan yang berkaitan.  Hasil daripada tindakan penyitaan laman web tersebut, sekumpulan arkivis tanpa nama telah menghasilkan sebuah laman web cermin yang bernama Anna's Archive,  yang merupakan sebuah enjin metasearch perpustakaan bayangan dalam talian percuma (kononnya melalui IPFS ). Laman web ini menyediakan akses kepada pelbagai sumber buku.   Pasukan itu mendakwa menyediakan akses metadata kepada bahan Perpustakaan Terbuka, menjadi sandaran perpustakaan bayangan Perpustakaan Genesis dan Z-Library, membentangkan maklumat ISBN, tidak mempunyai bahan berhak cipta di tapak webnya dan hanya mengindeks metadata yang sudah tersedia secara umum.  

Pada 20 November tahun 2022, TorrentFreak melaporkan bahawa pasukan Z-Library kesal dengan penangkapan kedua orang pekerjanya dan merasa bersalah atas penderitaan pengarang yang tidak dapat mengakses laman web tersebut. Pasukan Z-Library meminta pengarang untuk memaafkan mereka, dan menyatakan bahawa pasukan akan melakukan yang terbaik untuk membalas semua aduan pengarang jika hak pengarang telah dilanggar. Selain daripada itu, pasukan Z-library menyatakan yang bahawa mereka "percaya kesemua pengetahuan dan warisan budaya umat manusia harus dapat diakses oleh semua orang dari seluruh dunia, tanpa mengira kekayaan, status sosial, kewarganegaraan, dan lain-lain. Ini adalah satu-satunya tujuan Z-Library dibuat untuknya." Banyak kata-kata sokongan daripada pengguna diberikan kepada Z-Library atas bantuan yang mereka terima daripada perkhidmatan Z-Library selama ini. Usaha untuk menangkap baki ahli anggota pasukan Z-library itu tidak dibangkitkan dan dianggap bukan sebuah kebimbangan dalam laporan oleh TorrentFreak.   Mulai 30 November tahun 2022, tapak laman web Z-Library masih lagi aktif dan boleh diakses melalui rangkaian Tor dan rangkaian I2P.    Selain tapak web Arkib Anna yang dilancarkan baru-baru ini, banyak penyelesaian alternatif lain telah dicuba baru-baru ini telah dilaporkan.   Beberapa tapak alternatif yang dikatakan telah menerima notis untuk hentikan perkhidmatan, menurut laporan berita. 

### India

Laman web Z-library telah diharamkan di India pada Ogos tahun 2022, berikutan arahan daripada mahkamah daerah Tis Hazari, selepas menerima aduan yang menyatakan bahawa hak cipta untuk sepuluh buah buku (berkaitan dengan topik cukai dan undang-undang korporat) telah dilanggar oleh pihak Z-Library.   Syarikat pembekal perkhidmatan Internet di India telah diarahkan oleh mahkamah untuk menyekat pengesanan akses laman web tersebut.  Keputusan untuk menyekat akses Z-Library dan laman perpustakaan bayangan lain telah dikritik oleh para pengarang, pelajar, ahli akademik dan aktivis kebebasan maklumat di India.  

### Perancis

Pada September tahun 2022, Syndicat national de l'édition (Kesatuan Penerbitan Kebangsaan) di Perancis megumumkan yang mereka berjaya dalam cabaran melakukan tindakan undang-undang terhadap laman web tersebut, setelah memfailkan aduan terhadap kira-kira dua ratus domain dan domain tapak cermin yang dikaitkan dengan Z-library. Keputusan itu dibuat oleh Tribunal Judiciaire de Paris, sebuah mahkamah di Paris ; sejurus dengan perintah mahkamah, pembekal perkhidmatan internet di Perancis telah diarahkan untuk menyekat akses domain tersebut.

Laman web
---------

Operasi laman web ini dibiayai oleh derma daripada para pengguna, yang dikutip dua kali setahun (pada bulan September dan Mac) melalui kempen pengumpulan dana.  Selama bertahun-tahun, pelbagai alamat URL dan alamat IP langsung telah digunakan untuk operasi laman web Z-Library kerana ianya nama domain laman web selalu disita dan sehingga sekarang sudah berpuluh-puluh nama domain telah disita oleh pelbagai pihak berkuasa undang-undang. 

### Kefungsian

Berbeza dengan Library Genesis dan Sci-Hub, banyak perkara yang misteri mengenai Z-Library dari segi operasi, pengurusan, status komersial dan pernyataan misinya. Paling utama, pihak Z-Library tidak membuka pangkalan data secara umum kepada orang ramai. Walaupun begitu, pangkalan datanya, tidak termasuk pautan buku daripada laman web libgen, telah dicerminkan oleh para arkivis pada tahun 2022.   

Dalam usaha untuk mengelakkan daripada penyenaraian hitam domain (selalunya oleh penyedia internet di peringkat DNS mengikut prosedur undang-undang),   pihak Z-Library telah menggunakan halaman utama pada domain yang tidak dapat dihapuskan. Contohnya, halaman utama laman web Z-Library tidak mengandungi sebarang kandungan yang melanggar undang-undang, sebaliknya menyenaraikan banyak domain cermin yang berfungsi untuk pautan laman web yang berbeza. Domain ini boleh ditukar dan tidak perlu diingati. Sebagai contoh, beberapa termasuk nombor.  Walau bagaimanapun, usaha ini tidak membantu daripada penyitaan domain "z-lib.org" yang telah dirampas pada tahun 2022. 

Pasukan Z-Library telah mengatakan pada Mac tahun 2019, yang mereka mempunyai pelayan internet di beberapa negara termasuk Finland, Jerman, Luxembourg, Malaysia, Panama, Rusia dan Amerika Syarikat, dan saiz pangkalan data mereka melebihi 220 TB.

Penerimaan
----------

Dalam sebuah esei bertajuk "Herding the Wind: A journey to the strange world of the e-library in the autumn of the year 2020" yang ditulis oleh aktivis perpustakaan Mikael Böök, beliau mengaitkan objektif penubuhan Z-Library dengan lima undang-undang sains perpustakaan oleh SR Ranganathan .

Lihat juga
----------

* Anna's Archive
* Electronic Frontier Foundation
* Freedom of information
* #ICanHazPDF (hashtag)
* JSTOR
* Open Library
* Sci-Hub

Rujukan
-------

1. ↑  "Z-Library Blog". Diarkibkan daripada yang asal pada 2022-11-05.
2. 1 2 3  Booth, Callum (July 4, 2022). "The Pirate Library Mirror wants to preserve all human knowledge… illegally". *The Next Web*. The Financial Times. Diarkibkan daripada yang asal pada 2022-11-04. Dicapai pada November 4, 2022.
3. 1 2  Manos, Leda (November 14, 2022). "6 Free E-Book Download Sites Like Z-Library, And Their Legality". *LA Weekly*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2022-11-23. Dicapai pada November 23, 2022.
4. 1 2  Setty, Riddhi (October 19, 2022). "Rampant 'Shadow Libraries' Drive Calls for Anti-Piracy Action". *Bloomberg Law*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2022-11-04. Dicapai pada November 4, 2022.
5. 1 2 3 4  Venugopal, Sahana (November 5, 2022). "Digital database Z-Library's domains seized by the FBI". *The Hindu*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2022-11-05. Dicapai pada November 5, 2022.
6. ↑  Staff (December 1, 2022). "Z-Library - SingleLogin.me - Tor option". *Z-Library*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2022-12-01. Dicapai pada December 1, 2022.
7. ↑  "Z-Library single sign on". *1lib.domains*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2021-09-15. Dicapai pada 2021-09-15.
8. 1 2 3 4 5 6 7  Toulas, Bill (November 4, 2022). "Z-Library eBook site domains seized by U.S. Dept of Justice". *Bleeping Computer*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2022-11-04. Dicapai pada November 4, 2022.
9. 1 2 3 4 5 6 7  Van der Sar, Ernesto (November 7, 2022). "Z-Library Aftermath Reveals that the Feds Seized Dozens of Domain Names". *TorrentFreak*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2022-11-07. Dicapai pada November 7, 2022.
10. ↑  Presse, Agence Francis (November 16, 2022). "US Charges Two Russians Behind Popular Z-Library Website". *Barron's*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2022-11-17. Dicapai pada November 17, 2022.
11. ↑  Toulas, Bill (November 17, 2022). "U.S. charges Russian suspects with operating Z-Library e-Book site". *Bleeping Computer*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2022-11-17. Dicapai pada November 17, 2022.
12. 1 2  Javaid, Maram (November 17, 2022). "The FBI closed the book on Z-Library, and readers and authors clashed". *The Washington Post*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2022-11-18. Dicapai pada November 18, 2022.
13. 1 2 3 4 5  Belanger, Ashley (November 17, 2022). "Feds arrest Russians accused of running the largest pirated e-book library - Textbook piracy platform Z-Library sunk by popular TikTok hashtag". *Ars Technica*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2022-11-17. Dicapai pada November 18, 2022.
14. 1 2  Rajalakshmi, Niranjana (November 15, 2022). "Z-Library Was a Lifeline for Students on Shoestring Budgets - The popular website offered pirated textbooks and academic papers—until the feds shut it down". *Slate Magazine*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2022-11-18. Dicapai pada November 18, 2022.
15. ↑  Rumfitt, Alison (November 14, 2022). "Why I support Z-Library". *The Guardian*. Dicapai pada November 14, 2022.
16. 1 2  Staff (December 7, 2022). "Anna's Archive". *Anna's Archive*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2022-12-07. Dicapai pada December 7, 2022.CS1 maint: bot: original URL status unknown (link)
17. 1 2  Van der Sar, Ernesto (November 19, 2022). ""Anna's Archive" Opens the Door to Z-Library and Other Pirate Libraries". *TorrentFreak*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2022-11-19. Dicapai pada November 19, 2022.
18. 1 2 3 4  Immanni, Manikanta (November 19, 2022). "Anna's Archive: A Search Engine for Finding Pirated Books Online". *TechDator.com*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2022-11-19. Dicapai pada November 19, 2022.
19. 1 2  Manos, Leda (November 22, 2022). "Free Z-Library E-Book Download Search Engine "Anna's Archive" Launches Amid Arrests". *LA Weekly*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2022-11-23. Dicapai pada November 23, 2022.
20. 1 2  Staff (November 19, 2022). "Anna's Archive/About". *Annas-archive.org*. Dicapai pada November 19, 2022.
21. ↑  Mandel, Sovan (November 23, 2022). "New e-book download search engine 'Anna's Archive' will lead to shadow libraries like Z-Library". *GoodEReader.com*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2022-11-24. Dicapai pada November 23, 2022.
22. ↑  "Z-Library". Diarkibkan daripada yang asal pada 2020-10-09. Dicapai pada 9 October 2020.
23. 1 2 3 4  Cramer, Jude (November 4, 2022). "Pirated e-book site Z-Library vanishes—sending college students into a panic". *Fast Company*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2022-11-06. Dicapai pada November 6, 2022.
24. 1 2 3  Van der Sar, Ernesto (November 4, 2022). "'U.S. Authorities Seize Z-Library Domain Names'". *TorrentFreak*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2022-11-04. Dicapai pada November 4, 2022.
25. 1 2 3 4  Van der Sar, Ernesto (November 20, 2022). "Z-Library Responds to U.S. Crackdown, Asks Authors for Forgiveness". *TorrentFreak*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2022-11-22. Dicapai pada November 21, 2022.
26. 1 2 3  Van der Sar, Ernesto (November 23, 2022). "Z-Library's Tor Network Site Has Also Gone Offline+update (20221123)". *TorrentFreak*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2022-11-23. Dicapai pada November 24, 2022.
27. ↑  "High Court Orders UK ISPs to Block eBook Sites". *TorrentFreak* (dalam bahasa Inggeris). Diarkibkan daripada yang asal pada 2021-05-07. Dicapai pada 2020-10-16.
28. ↑  "UK Piracy Blocklist Quietly Expands With Proxy Sites". *TorrentFreak* (dalam bahasa Inggeris). Diarkibkan daripada yang asal pada 2021-05-25. Dicapai pada 2020-10-16.
29. ↑  "Court Orders Shutdown of Libgen, Bookfi and Sci-Hub". *TorrentFreak* (dalam bahasa Inggeris). Diarkibkan daripada yang asal pada 2020-05-04. Dicapai pada 2020-10-16.
30. ↑  "2017 Out-of-Cycle Review of Notorious Markets" (PDF). Office of the United States Trade Representative. 16 August 2017. Diarkibkan (PDF) daripada yang asal pada 2020-03-04. Dicapai pada 16 October 2020.
31. ↑  Van der Sar, Ernesto (March 12, 2021). "ZLibrary Domains Were 'Temporarily' Suspended Over Copyright Infringement Claims". *TorrentFreak*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2022-11-04. Dicapai pada November 4, 2022.
32. ↑  Van der Sar, Ernesto (October 31, 2022). "TikTok Blocks Z-Library Hashtag Pending Piracy Investigation". *TorrentFreak*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2022-11-04. Dicapai pada November 4, 2022.
33. 1 2  Albanese, Andrew (November 17, 2022). "Authors Guild Applauds Arrest, Indictment of Major E-Book Pirates". *Publishers Weekly*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2022-11-17. Dicapai pada November 17, 2022.
34. ↑  Maiberg, Emanuel (November 17, 2022). "Feds Arrest Two Russians Behind 'World's Largest Library' of Pirated Books". *Vice Motherboard*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2022-11-17. Dicapai pada November 17, 2022.
35. ↑  Team SJM (5 November 2022). "Swadeshi Jagran Manch - Member News Update no. 2022-k-00279 dt. 05 Nov, 2022. SJM protests the illegal blocking of Indian domain name 1lib.in by FBI and US court order". Diarkibkan daripada yang asal pada 5 November 2022. Dicapai pada 7 November 2022.
36. ↑  Marzulli, John; Hass, Danielle Blustein (November 16, 2022). "Two Russian Nationals Charged with Running Massive E-Book Piracy Website - Defendants Operated Z-Library, Which Offered Free Download of Copyrighted Works". *United States Department of Justice*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2022-11-17. Dicapai pada November 17, 2022.
37. ↑  Van der Sar, Ernesto (November 17, 2022). "U.S. Indicts Two Russians for Running the 'Z-Library' Piracy Ring". *Torrent Freak*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2022-11-17. Dicapai pada November 17, 2022.
38. ↑  Manos, Leda (November 11, 2022). "Pirated E-Book Site Z-Library Shut Down By The Feds". *LA Weekly*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2022-11-23. Dicapai pada November 23, 2022.
39. ↑  Setty, Riddhi (November 16, 2022). "US Accuses Russians of Running Pirate E-Book Site 'Z-Library'". *Bloomberg Law*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2022-11-17. Dicapai pada November 17, 2022.
40. ↑  Van der Sar, Ernesto (November 16, 2022). "Google and Amazon Helped the FBI Identify Z-Library's Operators". *TorrentFreak*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2022-11-17. Dicapai pada November 17, 2022.
41. ↑  Martinez, Gina (November 17, 2022). "2 Russians arrested, charged with running online e-book piracy website Z-Library". *CBS News*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2022-11-18. Dicapai pada November 18, 2022.
42. ↑  Van der Sart, Ernesto (November 26, 2022). "BREIN Plans to Have Z-Library Blocked By ISPs if it 'Resurfaces'". *TorrentFreak*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2022-11-27. Dicapai pada November 27, 2022.
43. ↑  Farivar, Masood (November 17, 2022). "Two Russian Nationals Charged With Operating E-Book Piracy Site". *Voice of America*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2022-11-18. Dicapai pada November 17, 2022.
44. ↑  Chuan, Liang (November 23, 2022). "Z-library domain name is seized, emergency access method [Cn]". *Zhuanlan.zhihu.com*. Dicapai pada November 24, 2022.
45. ↑  Rumfitt, Alison (November 25, 2022). "In defence of Z-Library and book piracy - Pirated ebook site Z-Library was the bane of many authors' and publishers' existence, however Alison Rumitt – herself an author – isn't celebrating its loss". *Dazed*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2022-11-25. Dicapai pada November 25, 2022.
46. ↑  Woodcock, Claire (November 30, 2022). "'Shadow Libraries' Are Moving Their Pirated Books to The Dark Web After Fed Crackdowns - Academic repositories like LibGen and Z-Library are becoming less accessible on the web, but finding a home on alt-networks like Tor and IPFS". *Vice*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2022-11-30. Dicapai pada November 30, 2022.
47. ↑  Van der Sar, Ernesto (December 2, 2022). "Telegram Copyright Takedowns Breed a Hydra of Z-Library Bots". *TorrentFreak*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2022-12-02. Dicapai pada December 2, 2022.
48. ↑  Van der Sar, Ernesto (December 17, 2022). "Z-Library Knockoffs Trigger Dubious DMCA Takedowns". *Torrent Freak*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2022-12-17. Dicapai pada December 17, 2022.
49. ↑  Maxwell, Andy (August 19, 2022). "Z-Library: 98m Articles & Books Blocked in India to Protect 10 Books About Tax". *TorrentFreak* (dalam bahasa Inggeris). Diarkibkan daripada yang asal pada 2022-09-01. Dicapai pada 2022-09-01.
50. 1 2 3  Venugopal, Sahana; Xavier, John (September 15, 2022). "A shadow library ban pits publishers against free information activists". *The Hindu*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2022-11-04. Dicapai pada October 4, 2022.
51. ↑  Martin, Raichel; Lodaya, Nidhi (August 28, 2022). "When libraries go zzz…". *Mid-Day*. Diarkibkan daripada yang asal pada August 31, 2022. Dicapai pada November 4, 2022.
52. ↑  Maxwell, Andy (September 20, 2022). "French Publishers Win Z-Library Piracy Blocking Order". *TorrentFreak*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2022-11-04. Dicapai pada November 4, 2022.
53. ↑  Kozlowski, Michael (October 5, 2022). "Major ebook piracy site blocked in France and India". *Good e-Reader*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2022-11-04. Dicapai pada November 4, 2022.
54. ↑  "Blog about Fundraising and Improvements". *Z-Library*. 2020-03-14. Diarkibkan daripada yang asal pada 2022-11-11. Dicapai pada 11 November 2022.
55. ↑  "Introducing the Pirate Library Mirror: Preserving 7TB of books (that are not in Libgen)". *pilimi.org*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2022-07-03. Dicapai pada 2022-07-04.
56. ↑  "The Z-Library Collection". *pilimi.org*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2022-07-03. Dicapai pada 2022-07-04.
57. ↑  Singh, Kanika (September 8, 2021). "Here's all you have to know about Z library". *ITyug247* (dalam bahasa Inggeris). Diarkibkan daripada yang asal pada 2022-07-08. Dicapai pada 2022-07-04.
58. ↑  Gupta, Mehak (March 17, 2022). "Everything you need to know about Z-Library". *Allaccessing* (dalam bahasa Inggeris). Diarkibkan daripada yang asal pada 2022-03-27. Dicapai pada 2022-07-04.
59. ↑  "Z-Library. The world's largest ebook library". *z-lib.org*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2021-04-01. Dicapai pada 2022-03-19.
60. ↑  "THIS WEBSITE HAS BEEN SEIZED". *z-lib.org*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2021-04-01. Dicapai pada 2022-11-18. This domain has been seized by the Federal Bureau of Investigation in accordance with a warrant issued pursuant to 18 U.S.C. § 981(b) and 21 U.S.C. § 853(f) by the United States District Court for the Eastern District of New York as part of a law enforcement action by: The United States Attorney's Office for the Eastern District of New York and the Federal Bureau of Investigation. (Seal for the Department of Justice - United States Attorney's Office - Eastern District of New York) (Seal for the Department of Justice - Federal Bureau of Investigation)
61. ↑  "Z-library project (b-ok.org, bookzz) – we miss you and we need your help". Falastin Press. 2019-03-24. Diarkibkan daripada yang asal pada 2021-05-14. Dicapai pada 2021-02-28.
62. ↑  Mikael Böök "Herding the Wind: A journey to the strange world of the e-library in the autumn of 2020" Diarkibkan 2022-11-07 di Wayback Machine