"Batu berdiri" dilencongkan ke sini. Untuk kegunaan lain, lihat Batu berdiri (nyahkekaburan).
Menhir besar terletak di antara Millstreet dan Ballinagree, Kaunti Cork, Ireland
**Menhir** (daripada bahasa-bahasa Brittonic: *maen* atau *men*, "batu" dan *hir* atau *hîr*, "panjang"), **batu berdiri**, **ortostat**, atau **lit** ialah batu tegak buatan manusia yang besar, biasanya wujud sejak Zaman Gangsa Pertengahan Eropah. Batu-batu ini boleh dijumpai sebagai monolit semata-mata, atau sebahagian kumpulan batu yang serupa. Saiz menhir boleh berbeza-beza, tetapi biasanya tidak sekata dan berpetak-petak, selalunya menirus ke atas. 

Batu-batu ini tersebar luas di seluruh Eropah, Afrika dan Asia, tetapi paling banyak di Eropah Barat; terutamanya di Ireland, Great Britain, Brittany dan Perancis, terdapat sekitar 50,000 contoh, manakala terdapat 1,200 menhir di barat laut Perancis sendiri. Batu berdiri biasanya sukar ditentukan tarikh, tetapi tembikar, atau serpihan tembikar, dijumpai di bawah di Eropah Atlantik menghubungkan mereka dengan orang Beaker. Batu-batu ini dibina semasa banyak zaman yang berbeza-beza sepanjang prasejarah sebahagian daripada budaya megalit yang lebih besar di Eropah dan kawasan berhampiran.

Beberapa menhir yang didirikan bersebelahan bangunan begitu kerap mempunyai kepentingan agama awal atau kini. Contohnya, Menhir Zeal Selatan di Devon, yang membentuk asas bagi biara abad ke-12 dibina oleh rahib bukan paderi. Biara itu kemudian menjadi hotel Oxenham Arms, di Zeal Selatan, dan batu berdiri kekal di bar bilik kecil purba di hotel tersebut.

Taburan geografi
----------------

Rencana utama: Senarai Menhir
### Sabah

Terdapat kurang daripada 200 menhir di beberapa daerah di Sabah, Malaysia yang digunakan sebagai petanda dan peringatan.

Lihat juga
----------

* Batu Carlin
* Batu Carnac
* Lengkung cekung (batu berdiri)
* Kromlek
* Batu rusa
* Dolmen
* Fulacht fiadh
* Gowk stane
* Henge
* Inuksuk
* Kigilyakh
* Barisan lei
* Senarai monolit terbesar
* Moai
* Napakivi
* Pemujaan alam
* Obelisk
* Obelix
* Ortostat
* Menhir patung
* Bulatan terisih
* Baris batu
* Kapal batu
* Bidur batu

Nota
----

1. ↑  Anon. "Menhir". *The Free Dictionary*. Farlex, Inc. Dicapai pada 15 December 2010.
2. ↑  Greene, Janice (January 2006). *Strange But True Stories*. ISBN 1-59905-010-2. Dicapai pada 25 August 2011.
3. ↑  Oliphant, Margaret "The Atlas Of The Ancient World" 1992 p. 81
4. ↑  Genovese, Lia (April 2019). "SPIRITS OF THE STONE, FROM LANDLOCKED LAOS TO SABAH, INSULAR MALAYSIA" [SEMANGAT BATU, DARI PEDALAMAN LAOS KE SABAH, MALAYSIA] (PDF). *Jurnal Arkeologi Malaysia* (dalam bahasa Inggeris). **32** (1): 53–76. eISSN 2590-4302. ISSN 0128-0732. Dicapai pada 20 April 2020.

Rujukan
-------

* Le Roux, C. T. 1992. "The Art of Gavrinis Presented in its Armorican Context and in Comparison with Ireland." in *Journal of the Royal Society of Antiquaries of Ireland* vol. 122, pp 79–108.
* Mohen, Jean-Pierre. 2000. *Standing Stones. Stonehenge, Carnac and the World of Megaliths*, ‘New Horizons’ series. London: Thames & Hudson. ISBN 0-500-30090-9.

Pautan luar
-----------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons mempunyai media berkaitan ***Menhir*** |

* Dolmens, Menhirs & Stones-Circles in the South of France – Menhirs of the "Cham des Bondons"
* New Theory – Henges – Engineering in Prehistory
* Rows of menhirs in Russia, South Ural
* List of menhirs and their related stories in Czech Republic
* Ancient Europe Placemarks Google Earth file downloads.
* Skela menhirs in Ukraine (dalam bahasa Ukrainian)

Templat:Neolithic Europe
Templat:European Standing Stones
Templat:Prehistoric technology

|  |  |
| --- | --- |
| Kawalan kewibawaan: Perpustakaan negara Sunting ini di Wikidata | 
* Sepanyol
* Perancis (data)
* Jerman
* Israel
* Amerika Syarikat
* Republik Czech

 |