**69 Komando** (Jawi: ٦٩ كومندو); juga dikenali sebagai **Very Able Troopers 69** (**VAT 69**) ialah unit pasukan khas pelbagai tugas elit Polis Diraja Malaysia. VAT 69 berpangkalan di Ulu Kinta, Perak dan bersama Unit Tindakan Khas (UTK), mereka adalah sebahagian daripada Pasukan Gerakan Khas (PGK). Misi 69 Komando adalah untuk menjalankan tugas berisiko tinggi seperti memerangi keganasan, menyelamat tebusan, pengumpulan risikan dan memerangi pemberontakan di dalam sempadan Malaysia.

Sebelum 1989, 69 Komando ditugaskan terutamanya untuk memerangi pengganas komunis di hutan Malaysia. Hari ini, pasukan ini mempunyai peranan memerangi keganasan dan antipemberontakan yang lebih luas, tetapi ia masih mengekalkan kepakaran yang besar dalam peperangan hutan; kebanyakan pengendali mereka diambil dari Senoi Praaq, unit pengesan elit yang kini menjadi sebahagian daripada Pasukan Gerakan Am TLDM.

Sejarah
-------

VAT 69, juga dikenali sebagai Pasukan Petugas, Pasukan Charlie dan Pasukan Projek Khas, telah diasaskan pada 1969 (punca nombor 69), dan dimodelkan pada Rejimen Perkhidmatan Udara Khas (*Special Air Service*, SAS) ke-22 British sebagai unit tempur kecil untuk menentang taktik dan teknik pengganas komunis. Idea untuk membina unit polis separa tentera elit antipengganas pada asalnya dicadangkan oleh Menteri Dalam Negeri dan Keselamatan Dalam Negeri Tun Dr Ismail Abdul Rahman untuk memerangi pemberontakan komunis.

Pada Oktober 1969, 1,600 pegawai dan lelaki dari Pasukan Polis Hutan (PPH) memohon latihan VAT 69, di mana 60 daripadanya lulus ujian latihan komando asas. Sekumpulan tenaga pengajar dari SAS telah dihantar ke Pos Kemar, Perak untuk menyelia latihan rekrut pertama 69 Komando. Hanya 30 pegawai polis berjaya lulus lalu membentuk pasukan nukleus pertama Batalion Komando 69. Nama rasmi VAT 69 pada masa itu ialah Pasukan Polis Hutan 69; PPH 69 (Pasukan Medan Polis 69), dan mereka adalah sebahagian daripada Pasukan Polis Hutan (kini Pasukan Gerakan Am).

Pada 1970-an, VAT 69 memulakan operasi awalnya dan berjaya dikerahkan menentang Tentera Pembebasan Rakyat Malaya (TPRM) semasa Darurat Malaya Kedua. VAT 69 bertanggungjawab untuk meneutralkan sejumlah besar gerila TPRM dan merampas sejumlah besar senjata dan peralatan. VAT 69 bekerjasama rapat dengan Rejimen Senoi Praaq, unit infantri ringan polis Orang Asli yang eksklusif, dalam operasi menentang kumpulan ASAL prokomunis yang terdiri daripada pendukung komunis Orang Asli Malaya.

Pada tahun 1977, tiga skuadron baru telah dibesarkan dan dilatih oleh Perkhidmatan Udara Khas New Zealand, dan kursus khas telah dijalankan untuk melatih tenaga pengajar mereka sendiri. Program pembesaran ini telah disiapkan pada 1980, dan VAT 69 mempunyai unit yang lengkap dengan jabatan logistiknya sendiri.

Pada tahun 1978, 65 pegawai dan pengendali daripada VAT 69 telah dihantar ke Hua Hin, Thailand untuk dilatih oleh tenaga pengajar dari Pusat Latihan Payung Terjun Polis Peronda Sempadan Polis Diraja Thai. Kursus ini berlangsung selama sebulan, dan pelatih belajar melompat melalui sisipan garisan statik.

### Penggabungan dalam Pasukan Gerakan Khas

Pada 20 Oktober 1997, di bawah Perdana Menteri Mahathir Muhammad dan Ketua Polis Negara Tan Sri Abdul Rahum Mohd Noor, PDRM menyusun semula VAT 69 dan UTK di bawah satu perintah operasi khas bersatu yang dikenali sebagai Pasukan Gerakan Khas (PGK). Walaupun digabungkan menjadi satu direktorat, mereka pada dasarnya masih dua entiti berasingan yang beroperasi dalam dua persekitaran operasi yang berbeza.

Fungsi
------

Peranan VAT 69 dipercayai termasuk:

* Pengumpulan perisikan dalam misi peninjauan dan peperangan yang mendalam.
* Operasi khas untuk menyokong Cawangan Khas PDRM dalam memerangi pertubuhan subversif atau aktiviti keganasan.
* Operasi memerangi keganasan di dalam wilayah Malaysia sempena angkatan tentera.
* Operasi penguatkuasaan undang-undang dalam menangani penjenayah bersenjata di dalam wilayah Malaysia.
* Operasi memerangi keganasan di luar wilayah Malaysia; termasuk Operation Astute di Timor Leste.
* Operasi mencari dan menyelamat di dalam atau di luar wilayah Malaysia, seperti operasi bantuan gempa bumi dan tsunami 2004 di Acheh, Indonesia.
* Sokongan dari segi teknik dan latihan kepada unit elit PDRM lain; yakni STAFOC, STING dan STAGG

Identiti
--------

### Beret warna pasir

 Seorang pegawai 69 Komando Pasukan Gerakan Khas bersama Colt M4 APC SOPMOD bersiap sedia semasa perbarisan Hari Kebangsaan Malaysia ke-60 di Dataran Merdeka, Kuala Lumpur.
Beret berwarna pasir telah dianugerahkan oleh Perkhidmatan Udara Khas ke-22 apabila pasukan VAT 69 yang asal diasaskan dan dilatih oleh pengajar SAS. Beret berwarna pasir itu kemudiannya diberikan semula kepada VAT 69 selepas beret itu diterima secara rasmi sebagai hiasan kepala rasmi VAT 69 pada 18 Disember 2004 oleh Ketua Polis Negara ketika itu, Tan Sri Mohd Bakri Omar.

Pada 14 November 2006, buat pertama kali dalam sejarah PDRM, beret PGK berwarna merah marun dan pasir dinobatkan sebagai Beret Diraja oleh Yang di-Pertuan Agong Tuanku Syed Sirajuddin Syed Putera Jamalullail.

### Sayap payung terjun

Sayap ini, yang dipakai pada lengan kiri pakaian seragam, mengenal pasti pemakainya sebagai penerjun payung yang berkelayakan, unit bawaan udara dan pengendali operasi serangan udara. Sayap payung terjun kebanyakannya dipakai oleh pengendali PGK dan dianugerahkan setelah tamat Kursus Asas Payung Terjun Taktikal.

Organisasi
----------

 Operator Unit Tindakan Khas dan Batalion 69 Komando bergambar beramai-ramai sebelum perarakan Hari Kebangsaan ke-60.
Terdapat empat skuadron infantri dalam VAT 69 Komando dengan unit logistiknya sendiri, berjumlah kira-kira 1,900 anggota. Skuadron dipecahkan kepada pasukan rondaan yang terdiri daripada enam hingga sepuluh koperasi yang diketuai oleh seorang Inspektor Polis (Insp) atau Superintendan Polis (SUPT). Dalam setiap rondaan, ahli individu mungkin pakar dalam sniping, pelupusan bahan letupan, perobohan, komunikasi dan sebagai medik lapangan.

Peranan
-------

Pada asalnya ditubuhkan untuk menentang ancaman komunis semasa tahun-tahun pemberontakan; peranan VAT 69 telah dikemas kini dan dilatih oleh SAS British bagi pakar dalam peperangan hutan, peninjauan mendalam dan anti-pemberontakan. Pada asalnya dilatih oleh SAS British, komando VAT 69 menjalankan teknik operasi khas darat, laut dan udara, dengan kepakaran dalam peperangan hutan dan misi peninjauan dalam. Mereka melaksanakan operasi khas untuk menyokong Cawangan Khas Polis memerangi pertubuhan subversif dan aktiviti pengganas, menjalankan operasi ofensif menggunakan senjata dan taktik khas, memerangi keganasan, memerangi pemberontakan, menyelamat tebusan, perlindungan rapat dan menyokong pasukan khas, Pasukan Aturgerak Cepat (PAC) atau pasukan infantri Angkatan Tentera Malaysia dalam sebarang langkah keselamatan.

Dengan ancaman keganasan yang semakin meningkat sejak serangan 11 September, unit ini semakin menyesuaikan diri untuk menjalankan tugas memerangi keganasan. Dengan tujuan untuk mewujudkan pasukan yang mampu menangani pelbagai operasi (terutamanya operasi memerangi keganasan), PGK telah menjalin hubungan yang lebih erat dengan pasukan khas Angkatan Tentera Malaysia, termasuk Briged Pasukan Payung Ke-10, Grup Gerak Khas, PASKAL dan PASKAU, supaya membolehkan mereka menguatkuasakan keselamatan di dalam sempadan Malaysia dengan lebih berkesan.

Pada 2014, PDRM menubuhkan unit elit baharu, STAFOC, STING dan STAGG. UTK dan VAT 69 diberi satu lagi peranan iaitu menyokong ketiga-tiga unit baharu ini dari segi latihan dan keupayaan teknikal.

Pengambilan, pemilihan dan latihan
----------------------------------

Semua anggota perkhidmatan polis Malaysia yang berkhidmat selama dua tahun boleh memasuki Kursus Asas 69 Komando. Untuk memasuki kursus komando, anggota polis perlu memasuki dan lulus Kursus Asas PGA yang berlangsung selama tiga bulan. Pelatih akan mempelajari operasi hutan semasa Kursus Asas PGA. Oleh sebab itu, banyak pengendali VAT 69 diambil daripada kakitangan PGA.

Kursus Asas 69 Komando berlangsung selama tiga bulan tempoh latihan, yang merangkumi 13 minggu latihan asas dan sembilan minggu latihan lanjutan. Tempoh pemilihan utama adalah selama dua hari. Bergantung kepada polisi jabatan, pegawai secara amnya perlu berkhidmat dengan tempoh minimum dalam jabatan sebelum boleh memohon bahagian pakar seperti VAT 69 dan UTK. Keperluan perjawatan ini adalah berdasarkan fakta bahawa pegawai PGK masih merupakan pegawai penguatkuasa undang-undang, dan mesti mempunyai pengetahuan yang mendalam tentang dasar dan prosedur jabatan. Untuk layak menyertai pasukan khas PGK, seseorang itu mestilah berumur di bawah 30 tahun dan mempunyai rekod kesihatan yang baik.

Komando 69 diketahui menjalankan latihan latihan bersama dan menyertai program pertukaran dengan unit khas Komanwel seperti SAS Australia, SAS New Zealand, SAS British dan Taktik dan Penyelamat Khas Singapura. Komando 69 secara rutin berlatih dengan pasukan taktikal negara jiran seperti Korps Brigade Mobil Indonesia dan Polis Peronda Sempadan Thailand. Kadangkala, 69 Komando berlatih dengan Beret Hijau, Unit Komando Operasi Khas Tentera Pasifik (SOCPAC) AS dan unit antarabangsa yang lain.

Kelengkapan
-----------

69 Pasukan komando menggunakan peralatan yang direka untuk pelbagai situasi pakar. Kepingan peralatan tertentu berbeza dari unit ke unit, tetapi terdapat beberapa trend yang konsisten dalam apa yang mereka pakai dan gunakan. Kebanyakan peralatan mereka tidak dapat dibezakan daripada yang dibekalkan kepada tentera, apatah lagi kerana kebanyakannya adalah lebihan tentera.

### Senjata

Sebagai unit pasukan khas, 69 Komando dilengkapi dengan pelbagai jenis senjata kelas tinggi dan peralatan sokongan yang biasanya dikaitkan dengan operasi memerangi keganasan, senjata yang paling biasa termasuk senapang mesin kecil, senapang serangan, senapang patah, mesingan dan senapang hendap.

Misi
----

### Operasi Subuh

Misi menentang keganasan pertamanya, yang merupakan salah satu yang paling terkenal dan yang membentuk reputasi unit sebagai unit elit, adalah operasi yang dikenali sebagai Operasi Subuh atau Operasi Khas 304. Ia dijalankan pada 3 Julai 2000 terhadap militan Al-Ma'unah yang telah mencuri 97 laras senapang M16, dua senapang Steyr AUG, empat Senapang Mesin Tujuan Am (GPMG), enam senapang mesin ringan (LMG), lima senapang M203 berpelancar bom tangan, dua puluh enam keris bayonet dan ribuan butir peluru dari dua pos kawalan kem Rejimen Askar Wataniah di Kuala Rui, Perak serta menawan dua pegawai polis, seorang askar pasukan khas tentera dan seorang penduduk kampung sebagai tebusan, dan merancang untuk melakukan pengkhianatan terhadap kerajaan demokratik.

Dalam budaya popular
--------------------

* 2005: "*VAT 69 - Warisan Darah Perwira*", drama dokumentari oleh Astro dengan arahan, Dato' Jins Shamsuddin. Ia adalah mengenai taktik dan profesionalisme VAT 69.
* 2010: "*VAT 69: Malaysia's Very Able Troopers*", dokumentari oleh History Channel Asia tentang sejarah dan pembentukan VAT 69.
* 2011: "*Wira Padang Pasir*", drama TV oleh Astro, mengenai bekas pengendali UTK giliran VAT 69 kini bekerja sebagai pengawal peribadi Kedutaan Malaysia di Kaherah, Mesir.
* 2016: "*Kerambit* ", sebuah siri TV oleh RTM dan diarahkan oleh Zul Huzaimy. Siri ini adalah mengenai Skuad Perisikan VAT 69.

Nota
----

1. 1 2  S.S Yoga (30 December 2009). "Remains of the day". *The Star*. Diarkibkan daripada yang asal pada 22 June 2011. Dicapai pada 11 May 2010.
2. 1 2 3  A. Navaratnam, pp.9-10
3. ↑  A. Navaratnam, Chapters 4-21
4. ↑  A. Navaratnam, pp. 65-68
5. ↑  A. Navaratnam, p. 192
6. ↑  "BERET KELABU PASIR - VAT 69 KOMANDO PDRM". *friendsofpdrm.blogspot.my* (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2017-05-09.
7. 1 2  Thompson, Leroy (December 2008). "Malaysian Special Forces". Special Weapons. Dicapai pada 23 November 2009.
8. ↑  "In full force". *The Star*. 22 September 2007. Diarkibkan daripada yang asal pada 24 May 2008. Dicapai pada 18 February 2008.
9. ↑  "PDRM tubuh pasukan elit taktikal". *Utusan Online*. Dicapai pada 2017-05-10.
10. ↑  "Malaysian arms gang take hostages". *BBC News*. 4 July 2000. Dicapai pada 8 June 2008.

Rujukan
-------

* Navaratnam, A. (2001). *The Spear and the Kerambit: The Exploits of VAT 69, Malaysia's Elite Fighting Force, 1968–1989*. Kuala Lumpur: Utusan Publications and Distributions. ISBN 967-61-1196-1.

| * l
* b
* s
 Polis Diraja Malaysia |
| --- |
| 
* Sejarah
* Anugerah

 |
| Undang-undang | 
* Undang-undang Malaysia
* Kementerian Keselamatan Dalam Negeri
* Kementerian Hal Ehwal Dalam Negeri

 |  |
| Jabatan | 
* Muzium Polis Diraja Malaysia
* Jabatan Sumber Polis
* BAKA
* Jabatan Logistik Polis
* Siasatan Jenayah
* Siasatan Jenayah Narkotik
* Kementerian Keselamatan Dalam Negeri
* Cawangan Khas
* Unit K-9
* Kesatuan Pekerja Pentadbiran dan Awam Polis
* Sukarelawan Polis
* Perkhidmatan Polis Bantuan
* Kadet Polis Kebangsaan
* Koperasi Polis Diraja Malaysia
* PULAPOL
* Pusat Latihan Polis Muar
* Maktab Polis Diraja Malaysia Kuala Lumpur
* Kor Sukarelawan Siswa Siswi
* Unit Polis Pelancong
* AKSEM (dibubarkan)

 |
| Unit bersenjata | 
* Pasukan Gerakan Am (Senoi Praaq)
* Pasukan Gerakan Khas
* Unit Pencegah Penyeludupan
* Pasukan Simpanan Persekutuan
* Unit Polis Berkuda
* Pasukan Gerakan Marin
* Unit Udara PDRM
* Cawangan Polis Trafik

 |
| Unit khas | 

|  |  |
| --- | --- |
| Perintah Operasi Khas | 
* Unit Tindakhas
* Komando 69

 |
| Pasukan Operasi Marin | 
* UNGERIN

 |
| Pasukan Gerakan Am | 
* Tiger Platun Harimau

 |
| Bahagian Siasatan Jenayah | 
* STAFOC (dibubarkan)
* STAGG (dibubarkan)

 |
| Bahagian Siasatan Jenayah Narkotik | 
* STING (dibubarkan)

 |

 |
| Kempen | 
* *Ops Sikap*
* *Rakan Cop*

 |
| Misi terkenal | 
* Al-Ma'unah
* Serangan rentas sempadan dari Filipina
	+ Serangan hendap Lahad Datu 1985
	+ Krisis pencerobohan Lahad Datu 2013

 |
| Di dalam media | 

|  |  |
| --- | --- |
| Filem | 
* *Bukit Kepong* (1981)
* *Gerak Khas The Movie* (2001)
* *Gerak Khas The Movie II* (2002)
* *GK3 The Movie* (2005)
* *Polis EVO* (2015)
* *J Revolusi* (2017)
* *KL Special Force* (2018)
* *Polis EVO 2* (2018)
* *Polis EVO 3* (2023)

 |
| Televisyen | 
* *Remang-Remang Kota Raya*
* *Roda-Roda Kuala Lumpur*
* *CID 3278*
* *Akademi Polis*
* *Metro Skuad*
* *Gerak Khas*
* *999*
* *Gerak Khas Undercover*

 |

 |
| Topik lain | 
* Senjata api
* Pegawai polis yang terbunuh dalam tugasan
* Ikatan Relawan Rakyat Malaysia
* Polis wanita

|  |  |
| --- | --- |
| Insiden | 
* Peristiwa Bukit Kepong
* Peristiwa Memali
* Rusuhan Penjara Pudu
* Krisis tebusan Bangunan AIA
* Kes Donald Kolopita
* Squatgate

 |

 |

Templat:Terrorism in Malaysia