**Ella Jane Fitzgerald** (25 April 1917 - 15 Jun 1996) atau lebih dikenali sebagai **Ella Fitzgerald** adalah seorang penyanyi jazz Amerika sering dirujuk sebagai Wanita Pertama Lagu, Ratu Jazz dan Lady Ella. Beliau terkenal dengan ketulenan nada beliau , gaya bicara yang sempurna, penyusunan kata-kata dan intonasi, dan keupayaan improvisasi terutamanya dalam nyanyian genre scat beliau.

Selepas bertahun-tahun remaja huru-hara, Fitzgerald mendapati kestabilan dalam kejayaan muzik dengan Chick Webb Orchestra, mempersembahkan di seluruh negara, tetapi yang paling sering dikaitkan dengan Ballroom Savoy di Harlem. Rendisi Fitzgerald daripada sajak nurseri "A-Tisket, A-Tasket" membantu meningkatkan beliau dan Webb untuk kemasyhuran negara. Pengambilalihan kumpulan selepas Webb meninggal dunia, Fitzgerald meninggalkanya pada tahun 1942 untuk memulakan kerjaya solo yang akan kekal berkesan sepanjang hayat beliau.

Ditandatangani dengan pengurus dan pengasas bersama Savoy Moe Gale dari awal kerjayanya, Fitzgerald akhirnya memberi kawalan pengurusan untuk persembahan dan rakaman kerjayanya ke Norman Granz, yang membina label Verve Records berdasarkan sebahagian kebolehan vokal Fitzgerald. Dengan Verve, beliau merakamkan sebahagian dari karya-karya beliau berkata lebih meluas, terutama tafsiran Great American Songbook beliau.

Biarpun Fitzgerald muncul dalam filem dan sebagai tetamu di persembahan televisyen popular pada separuh kedua abad kedua puluh, kerjasama muzik beliau dengan Louis Armstrong, Duke Ellington, dan The Spots Ink adalah sebahagian daripada kegiatan yang paling ketara beliau di luar kerjaya solo beliau. Perkongsian ini menghasilkan lagu dikenali seperti "Dream Little Dream of Me", "Cheek to Cheek", "Into Each Life Some Rain Must Fall", dan "It Don't Mean a Thing (If It Ain't Got That Swing)". Pada tahun 1993, Fitzgerald meneghadkan kerjaya 60 tahun beliau dengan persembahan umum terakhir. Tiga tahun kemudian, beliau meninggal dunia pada usia 79, berikutan tahun kemerosotan keadaan kesihatannya. Selepas pemergian beliau, pengaruh Fitzgerald tinggal di melalui empat belas Anugerah Grammy, Pingat Seni Kebangsaan, Presidential Medal of Freedom, dan penghormatan beliau dalam bentuk setem, festival muzik, dan nama samaran teater.

Awal hidup dan pendidikan
-------------------------

Fitzgerald dilahirkan pada 25 April 1917 di Newport News, Virginia, anak kepada William Fitzgerald dan Temperance "Tempie" Fitzgerald. Ibu bapanya belum berkahwin semasa dia dilahirkan, mereka tetapi hidup bersama selama sekurang-kurangnya dua setengah tahun selepas beliau dilahirkan. Pada awal 1920-an ibu Fitzgerald dan pasangan barunya, seorang pendatang Portugis yang bernama Joseph Da Silva, berpindah ke bandar Yonkers, Westchester County, New York. Pada mulanya mereka tinggal di sebuah bilik tunggal, ibunya dan Da Silva mendapati pekerjaan tidak lama kemudian. Kakak tiri Ella, Frances Da Silva, dilahirkan pada tahun 1923. Menjelang 1925, Fitzgerald dan keluarganya telah berpindah ke Sekolah Street berdekatan sebuah komuniti kaum Italia miskin. Beliau memulakan pendidikan formal pada usia enam tahun dan terbukti menjadi seorang pelajar yang cemerlang, bergerak melalui pelbagai sekolah sebelum menghadiri Benjamin Franklin Junior High School dari 1929.

Fitzgerald giat pelajari seni tarian sejak gred tiga, menjadi peminat Earl "Snakehips" Tucker khususnya, dan akan memeprsembahkan untuk rakan-rakan beliau dalam perjalanan ke sekolah dan pada waktu makan tengahari. Fitzgerald dan keluarganya adalah Methodist dan aktif dalam Gereja Episkopal Bethany Afrika Methodist, dan kerap menghadiri perkhidmatan ibadah, belajar Alkitab, dan Sekolah Minggu. Gereja yang menyediakan Fitzgerald dengan pengalaman awal beliau dalam membuat muzik formal, dan beliau juga mungkin mempunyai satu siri pendek pelajaran piano dalam tempoh ini.

Dalam tempoh ini Fitzgerald mendengar rakaman jazz oleh Louis Armstrong, Bing Crosby, dan The Boswell Sisters. Fitzgerald mengidolakan penyanyi utama Boswell Sisters Connee Boswell, kemudian berkata, "Ibu saya membawa pulang satu rekod beliau, dan saya jatuh cinta dengannya.... Saya berusaha keras untuk kedengaran sepertinya."

Pada tahun 1932, ibunya meninggal dunia akibat kecederaan serius dalam kemalangan kereta ketika Fitzgerald berusia 15 tahun. Ini meninggalkannya pada mulanya dalam penjagaan bapa tirinya tetapi sebelum akhir bulan April 1933, beliau telah berpindah ke rumah ibu saudaranya di Harlem. Perubahan yang seolah-olah pantas dalam keadaan itu, diperkukuh oleh penulis biografi Fitzgerald Stuart Nicholson menerangkan sebagai khabar angin "layanan buruk" bapa tiri Fitzgerald, meninggalkannya untuk membuat spekulasi bahawa Da Silva mungkin telah menderanya.

Apapun, berikutan trauma ini, Fitzgerald mula ponteng sekolah dan membiarkan gred beliau menderita. Dalam tempoh ini beliau bekerja di Bordello dan dengan jumlah pelari Mafia bergabung. Ella Fitzgerald tidak pernah bercakap secara terbuka mengenai masa ini dalam hidupnya. Apabila pihak berkuasa terperangkap dengannya, beliau pertama kali diletakkan dalam Colored Orphan Asylum di Riverdale, Bronx. Walau bagaimanapun, apabila rumah anak yatim terbukti terlalu sesak, Fitzgerald berpindah ke Sekolah Latihan New York untuk Budak Perempuan di Hudson, New York, sebuah pemulihan akhlak negeri yang terletak kira-kira 120 batu ke utara New York City. Akhirnya beliau melarikan diri dan untuk masa pada ketika beliau kehilangan tempat tinggal.

Kerjaya awal
------------

Ella Fitzgerald semasa usia mudanya pada 1940
Walaupun dia seolah-olah telah terselamat semasa 1933 dan 1934 sebahagiannya daripada menyanyi di jalan-jalan di Harlem, Fitzgerald membuat kemunculan sulung nyanyian amatur paling penting pada usia 17 pada 21 November 1934, salah satu daripada Malam Amatur terawal yang terkenal di Apollo Theater. Dia asalnya bertujuan untuk pergi di atas pentas dan tarian, tetapi, takut dengan duo tarian tempatan dipanggil Edwards Sisters, beliau memilih untuk menyanyi sebaliknya. Persembahan dalam gaya Connee Boswell, dia menyanyikan "Judy" dan "The Object of My Affection" dan memenangi hadiah pertama sebanyak $25.00. Secara teori, dia juga memenangi peluang untuk membuat persembahan di Apollo selama seminggu tetapi, seolah-olah kerana penampilan kusut beliau, teater tidak pernah memberikan beliau bahawa sebahagian daripada hadiahnya.

Pada Januari 1935, Fitzgerald memenangi peluang untuk membuat persembahan selama seminggu dengan band Tiny Bradshaw di Harlem Opera House. Pada masa yang sama, beliau telah diperkenalkan kepada pemain drum dan ketua kumpulan Chick Webb, yang meminta penyanyi baru ini menandatangani Charlie Linton untuk membantu mencarinya seorang penyanyi wanita. Walaupun Webb adalah, seperti *The New York Times* kemudian menulis, "enggan untuk menandatangani dia.... kerana dia selekeh dan tidak terurus, yang 'berlian dalam kasar," beliau menawarkannya peluang untuk menguji dengan kumpulannya apabila mereka bermain tarian di Universiti Yale.

Bertemu dengan kelulusan oleh kedua-dua penonton dan pemuzik rakan-rakan beliau, Fitzgerald telah diminta untuk menyertai orkestra Webb dan tidak lama lagi mendapat pujian sebagai sebahagian daripada persembahan terkenal kumpulan itu di Savoy Ballroom Harlem. Fitzgerald merakamkan beberapa lagu hit dengan mereka, termasuk "Love and Kisses" dan "(If You Can't Sing It) You'll Have to Swing It (Mr. Paganini)".. Tetapi ia adalah versi sajak nurseri 1938 beliau, "A-Tisket, A-Tasket," lagu beliau yang ditulis bersama, yang membawa pujian umum yang hebat.

Webb meninggal dunia pada 16 Jun 1939, dan kugirannya telah ditukar nama kepada **Ella and her Famous Orchestra**, dengan Fitzgerald mengambil peranan ketua kumpulan nominal. Fitzgerald merakam hampir 150 lagu-lagu dengan orkestra Webb antara tahun 1935 dan telah berakhir pada tahun 1942. Dalam belasungkawa beliau di *New York Times* tahun 1996, Stephen Holder turut bersetuju dengan pandangan kritikal konvensional masa dalam menerangkan "majoriti" rakaman beliau semasa tempoh ini sebagai "barang kecil yang murah dan kegebuan pop gunaan."

### Penampilan di televisyen dan filem

Fitzgerald bersalaman dengan Presiden Ronald Reagan selepas membuat persembahan di Rumah Putih, 1981
Dalam peranan skrin beliau yang paling utama, Fitzgerald memainkan sebahagian daripada penyanyi Maggie Jackson dalam filem jazz 1955 Jack Webb berjudil *Pete Kelly's Blues* yang turut dibintangi oleh Janet Leigh dan penyanyi Peggy Lee. Walaupun beliau sudah bekerja dalam filem (beliau telah dinyanyikan secara ringkas dalam filem 1942 Abbott dan Costello *Ride 'Em Cowboy*), beliau "gembira" apabila Norman Granz merundingkan peranan untuknya, dan, "pada masa yang.... dianggap peranannya dalam filem Warner Brothers perkara yang paling besar yang pernah berlaku kepada beliau." *The New York Times* pan filem itu apabila ia dibuka pada bulan Ogos 1955, pengulas menulis, "Kira-kira lima minit (daripada sembilan puluh lima) mencadangkan gambar ini mungkin telah. Ambil prolog bijak ... [atau] mengambil tabir sekejap apabila indah Ella Fitzgerald, memperuntukkan beberapa baris yang dituturkan, mengisi skrin dan trek bunyi dengan ciri-ciri mudah alih yang kukuh beliau dan suara." Perlumbaan Fitzgerald dihalang kejayaan skrin besar utama. Selepas *Pete Kelly's Blues*, beliau muncul dalam kameo filem sekali-sekala, di *St Louis Blues* (1958), dan *Let No Man Write My Epitaph* (1960). Tidak lama kemudian, beliau muncul dalam drama televisyen tahun 1980-an *The White Shadow*.

Beliau membuat banyak penampilan tetamu di rancangan televisyen, menyanyi di *The Frank Sinatra Show*, *The Andy Williams Show*, *The Pat Boone Chevy Showroom*, dan bersama-sama tokoh muzik lain Nat King Cole, Dean Martin, Mel Tormé, dan lain-lain lagi. Fitzgerald juga sering muncul di *The Ed Sullivan Show*. Mungkin persembahan yang paling luar biasa dan menarik beliau adalah daripada "Three Little Maids" lagu dari operet komik Gilbert dan Sullivan *The Mikado* bersama Joan Sutherland dan Dinah Shore pada siri pelbagai mingguan Shore pada tahun 1963. Persembahan di Jazz Club Ronnie Scott di London telah difilemkan dan disiarkan di BBC. Fitzgerald juga membuat penampilan sekali bersama Sarah Vaughan dan Pearl Bailey dalam siri televisyen khas 1979 menghormati Bailey. Pada tahun 1980, Fitzgerald mempersembahkan medley standard dalam duet dengan Karen Carpenter pada program televisyen Carpenter *Music, Music, Music*.

Fitzgerald juga muncul dalam iklan TV, beliau yang paling diingati sebagai iklan untuk Memorex. Dalam iklan, beliau menyanyikan nota yang berkecai kaca ketika sedang dirakam pada pita kaset Memorex. Pita itu dimainkan semula dan rakaman juga memecahkan kaca, bertanya: "Adakah ia hidup, atau adakah ia Memorex?" Beliau juga membintangi beberapa iklan untuk Kentucky Fried Chicken, menyanyi kepada slogan lama rantaian makanan segera, "We do chicken right!" kempen komersial terakhir beliau adalah untuk American Express, di mana beliau difoto oleh Annie Leibovitz.

### Kolaborasi

Kerjasama Fitzgerald yang paling terkenal adalah dengan kuartet vokal Bill Kenny & the Ink Spots, pemain trompet Louis Armstrong, pemain gitar Joe Pass, dan ketua kugiran Count Basie dan Duke Ellington.

Fitzgerald mempunyai beberapa pemuzik jazz terkenal dan solo sebagai Sidemen sepanjang kerjaya yang panjang itu. Nafiri Roy Eldridge dan Dizzy Gillespie, pemain gitar Herb Ellis, dan pemain piano Tommy Flanagan, Oscar Peterson, Lou Levy, Paul Smith, Jimmy Rowles dan Ellis Larkins semua bekerja dengan Ella kebanyakannya dalam kelompok yang kecil.

Mungkin kerjasama Fitzgerald tidak nyata terbesar (dari segi muzik popular) adalah sebuah album studio atau secara langsung dengan Frank Sinatra. Kedua-dua muncul di atas pentas yang sama hanya secara berkala selama ini, dalam rancangan khas televisyen pada tahun 1958 dan 1959, dan sekali lagi pada 1967 menerusi *A Man and His Music + Ella + Jobim*, sebuah rancangan yang juga menampilkan Antônio Carlos Jobim. Pemain piano Paul Smith telah berkata, "Ella suka bekerja dengan [Frank]. Sinatra memberikan beliau bilik persalinan pada Man A dan Muzik-Nya dan tidak boleh melakukan cukup untuk dia." Apabila ditanya, Norman Granz akan memetik "sebab-sebab kontrak kompleks" untuk fakta bahawa kedua-dua artis pernah merakamkan bersama-sama. Penampilan Fitzgerald dengan Sinatra dan Count Basie pada Jun 1974 untuk siri konsert di Palace Caesars, Las Vegas, dilihat sebagai insentif penting untuk Sinatra untuk kembali dari persaraan diri yang dikenakan beliau pada awal 1970-an. Persembahan tersebut adalah satu kejayaan besar, dan September 1975 menyaksikan mereka meraih $1,000,000 dalam dua minggu di Broadway, dalam pemerintahan bertiga dengan Count Basie Orchestra.

Senja hidup
-----------

Pada tahun 1985, Fitzgerald dimasukkan ke hospital kerana masalah pernafasan, pada tahun 1986 untuk kegagalan jantung kongestif, dan pada tahun 1990 untuk keletihan. Pada bulan Mac 1990 beliau muncul di Royal Albert Hall di London, England dengan Count Basie Orchestra untuk pelancaran Jazz FM, ditambah dengan makan malam gala di Grosvenor House Hotel di mana beliau membuat persembahan. Pada tahun 1993, kakinya terpaksa dipotong di bawah lutut kerana kesan diabetis. Penglihatan beliau terjejas juga.

Pada tahun 1996, kerana bosan di hospital, beliau ingin menghabiskan hari-hari terakhir di rumah. Terpaksa menggunakan kerusi roda, Fitzgerald menghabiskan hari terakhir beliau di belakang rumah beliau di Beverly Hills di Whittier, dengan anaknya Ray dan cucu yang berusia 12 tahun, Alice. "Saya hanya mahu bau udara, mendengar burung dan mendengar Alice ketawa," beliau dilaporkan berkata. Pada hari terakhir, beliau berkerusi roda luar untuk kali terakhir, dan duduk di sana selama kira-kira satu jam. Apabila diambil kembali, beliau melihat ke atas dengan senyuman lembut pada mukanya dan berkata, "Saya sudah bersedia untuk pergi sekarang." Beliau meninggal dunia di rumahnya pada 15 Jun 1996 di usia 79 tahun. Beberapa jam selepas kematian beliau, Playboy Jazz Festival telah dilancarkan di Hollywood Bowl. Dalam penghormatan, khemah membaca: "Ella Kami Merinduimu." Pengebumian beliau adalah secara tertutup, dan dikebumikan di Inglewood Cemetery Park di Los Angeles.

Kehidupan peribadi
------------------

Fitzgerald berkahwin sekurang-kurangnya dua kali, dan terdapat bukti bahawa dia telah berkahwin buat kali ketiga. Perkahwinan beliau yang pertama adalah pada tahun 1941, dengan Benny Kornegay, seorang pengedar dadah disabitkan kesalahan dan pekerja dok tempatan. Perkahwinan itu telah dibatalkan pada tahun 1942.

Perkahwinan beliau yang kedua pada Disember 1947, kepada pemain bes terkenal Ray Brown, yang dia telah bertemu ketika dalam lawatan dengan band Dizzy Gillespie tahun sebelumnya. Bersama-sama mereka mengambil anak yang dilahirkan oleh adik tiri Fitzgerald, Frances, Ray Brown, Jr. Dengan Fitzgerald dan Brown selalunya sibuk dengan jelajah dan rakaman, kanak-kanak itu sebahagian besarnya dibesarkan oleh ibu saudara ibunya, Virginia. Fitzgerald dan Brown bercerai pada 1953 yang tunduk patuh kepada pelbagai tekanan kerjaya kedua-dua mereka mengalami pada masa itu, walaupun mereka akan terus membuat persembahan bersama-sama.

Pada bulan Julai 1957, *Reuters* melaporkan bahawa Fitzgerald telah berkahwin secara rahsia dengan Thor Einar Larsen, pemuda Norway, di Oslo. Beliau telah pergi sejauh memberikan sebuah apartmen di Oslo, tetapi tuduhan itu segera dilupakan apabila Larsen dijatuhi hukuman kerja berat lima bulan di Sweden untuk mencuri wang dari seorang wanita muda yang dia sebelum ini telah terlibat.

Fitzgerald juga terkenal pemalu. Pemain sangkakala Mario Bauža, yang bermain di belakang Fitzgerald pada tahun-tahun awal beliau dengan Chick Webb, teringat bahawa "dia tidak bergaul banyak. Apabila dia mendapat ke dalam band ini, dia didedikasikan kepada muziknya.... Dia seorang gadis yang kesepian di sekitar New York, hanya disimpan sendiri kepada dirinya sendiri, untuk gig ini." Apabila, kemudian dalam kerjayanya, Persatuan Penyanyi dinamakan anugerah sempena beliau, Fitzgerald menjelaskan, "Saya tidak mahu untuk mengatakan perkara yang salah, yang saya sentiasa lakukan tetapi saya fikir saya melakukan yang lebih baik apabila saya menyanyi."

Fitzgerald adalah penyokong yang tenang tetapi setia pelbagai badan amal dan pertubuhan bukan keuntungan, termasuk Persatuan Jantung Amerika dan Kota Pusat Perubatan Hope. Pada tahun 1993, beliau menubuhkan Yayasan Amal Ella Fitzgerald.

Diskografi
----------

Rencana utama: Diskografi Ella Fitzgerald
Koleksi utama media dan memorabilia Fitzgerald tinggal dan dikongsi bersama antara Institusi Smithsonian dan Perpustakaan Kongres Amerika Syarikat.

Anugerah dan penghargaan
------------------------

Rencana utama: Senarai anugerah yang diterima oleh Ella Fitzgerald
Fitzgerald memenangi tiga belas Anugerah Grammy, dan menerima Anugerah Grammy Pencapaian Sepanjang Hayat pada tahun 1967.

Anugerah utama yang lain dan penghormatan beliau menerima dalam kerjaya beliau adalah Pusat Kennedy untuk Pingat Seni Persembahan Anugerah Kehormatan, Pingat Seni Kebangsaan, Persatuan pertama Anugerah Pencapaian Penyanyi Sepanjang Hayat, yang dinamakan "Ella" dalam penghormatannya, Presidential Medal of Freedom, dan Anugerah George dan Gershwin Ira untuk Pencapaian Muzikal Sepanjang Hayat, UCLA Spring Sing. Di bandar lain di Universiti California Selatan, beliau menerima anugerah USC "Magnum Opus" yang tergantung di pejabat Yayasan Amal Ella Fitzgerald. Pada tahun 1990, beliau menerima ijazah doktor kehormat Muzik dari Universiti Harvard.

Legasi
------

Fitzgerald pada 1960 oleh Erling Mandelmann
Sejarah kerjaya dan bahan arkib dari kerjaya yang panjang Ella yang ditempatkan di Pusat Arkib di Muzium Nasional Smithsonian Sejarah Amerika, sementara urusan muzik peribadi beliau adalah di Perpustakaan Kongres. Koleksi buku masakan beliau menyeluruh telah didermakan kepada Perpustakaan Schlesinger di Universiti Harvard, dan koleksi beliau lembaran muzik yang diterbitkan telah didermakan kepada UCLA.

Pada tahun 1997, Newport News, Virginia mencipta satu festival muzik dengan Christopher Newport University untuk menghormati Ella Fitzgerald di bandar kelahirannya. Penghibur terdahulu di festival seminggu itu termasuk: Diana Krall, Arturo Sandoval, Jean Carne, Phil Woods, Aretha Franklin, Victoria Wyndham, Charles Keating, Freda Payne, Cassandra Wilson, Ethel Ennis, David Sanborn, Jane Monheit, Dianne Reeves, Dee Dee Bridgewater, Ramsey Lewis, Patti Austin, Lalah Hathaway, Ledisi, Chrisette Michele, Natalie Cole, Freddie Jackson, Joe Harnell, Roy Ayers dan Ann Hampton Callaway.

Callaway, Dee Dee Bridgewater, dan Patti Austin semua telah merakamkan album dalam penghormatan kepada Fitzgerald. album Callaway *To Ella with Love* (1996) menampilkan empat belas standard jazz yang dipopularkan oleh Fitzgerald, dan album ini juga mempunyai pemain trompet Wynton Marsalis. Album Bridgewater *Dear Ella* (1997) menmapilkan banyak pemuzik yang berkaitan rapat dengan Fitzgerald semasa kerjayanya, termasuk pemain piano Lou Levy, trompet Benny Powell, dan suami kedua Fitzgerald, pemain dabal bes Ray Brown. album berikut Bridgewater, Live at Yoshi, telah dirakam secara langsung pada 25 April 1998, apa yang akan menjadi ulang tahun kelahiran Fitzgerald ke-81.

Album Austin, *For Ella* (2002) mempunyai 11 lagu paling segera dikaitkan dengan Fitzgerald, dan sebuah lagu kedua belas, "Hearing Ella Sing" adalah penghormatan Austin untuk Fitzgerald. Album ini telah dicalonkan untuk Anugerah Grammy. Pada tahun 2007, *We All Love Ella*, telah dikeluarkan, suatu album tribute yan g dirakamkan untuk ulang tahun ke-90 kelahiran Fitzgerald. Ia menampilkan artis seperti Michael Buble, Natalie Cole, Chaka Khan, Gladys Knight, Diana Krall, k.d. lang, Queen Latifah, Ledisi, Dianne Reeves, Linda Ronstadt dan Lizz Wright, lagu mengumpul paling mudah dikaitkan dengan "Wanita Pertama Lagu". Album penyanyi rakyat Odetta *To Ella* (tahun 1998) adalah khusus untuk Fitzgerald, tetapi mempunyai tiada lagu yang berkaitan dengannya. Tommy Flanagan mesra teringat Fitzgerald pada albumnya *Lady Be Good... For Ella* (1994).

"Ella, elle l'a", satu penghormatan kepada Fitzgerald ditulis oleh Michel Berger dan dipersembahkan oleh penyanyi Perancis France Gall, telah mendapat sambutan di Eropah pada tahun 1987 dan 1988. Fitzgerald juga disebut dalam lagu hits Stevie Wonder 1976 "Sir Duke" dari album *Songs in the Key of Life*, dan lagu "I Love Being Here With You", yang ditulis oleh Peggy Lee dan Bill Schluger. Rakaman Sinatra 1986 "Mack Knife" dari albumnya *L.A. Is My Lady* (1984) termasuk satu penghormatan kepada beberapa penghibur lagu sebelum ini, termasuk 'Lady Ella'. Beliau juga dihormati dalam lagu "Wanita Pertama" oleh artis Kanada Nikki Yanofsky.

Pada tahun 2008, Pusat Seni Kebudayaan Downing-Gross di Newport News mennamakan jenama baru teater 276 tempat duduk Teater Ella Fitzgerald. Teater ini terletak beberapa blok dari tempat kelahiran beliau di Marshall Avenue. Para penghibur Grand Opening (11 dan 12 Oktober 2008) adalah Roberta Flack dan Permaisuri Esther Marrow.

Pada tahun 2012, Rod Stewart melakukan "duet maya" dengan Ella Fitzgerald pada albumnya *Christmas Merry Christmas, Baby*, dan televisyen khas beliau dengan nama yang sama.

Terdapat sebuah patung gangsa Fitzgerald di Yonkers, bandar di mana beliau membesar, yang dicipta oleh artis Amerika Vinnie Bagwell. Ia terletak di tenggara pintu masuk utama ke stesen Amtrak/Metro-North Railroad di hadapan troli bangsal lama di bandar ini. Patung Fitzgerald adalah di kampus Chapman University di Orange, California. Pada 9 Januari 2007, Perkhidmatan Pos Amerika Syarikat mengumumkan bahawa Fitzgerald akan diabadikan dengan setem pos sendiri. Setem ini dikeluarkan pada bulan April 2007 sebagai sebahagian daripada siri Perkhidmatan Pos Black Heritage.

Rujukan
-------

1. 1 2 3  Nicholson 1996, m/s. 4.
2. 1 2  Nicholson 1996, m/s. 5.
3. ↑  Nicholson 1996, m/s. 13, 7.
4. 1 2  Nicholson 1996, m/s. 6.
5. ↑  Nicholson 1996, m/s. 7.
6. 1 2 3 4 5  Holden, Stephen (June 16, 1996). "Ella Fitzgerald, the Voice of Jazz, Dies at 79". *The New York Times*. Dicapai pada March 23, 2015.
7. ↑  from official Ella Fitzgerald website
8. 1 2  Nicholson 1996, m/s. 14.
9. ↑  Rich, Frank (June 19, 1996). "Journal; How High the Moon". *The New York Times*. Dicapai pada February 22, 2014.
10. ↑  "Ella Fitzgerald Is Born." History.com. A&E Television Networks, n.d. Web. 13 Mar. 2016. <>
11. ↑  Bernstein, Nina (June 23, 1996). "Ward of the State; The Gap in Ella Fitzgerald's Life". *The New York Times*. Dicapai pada February 22, 2014.
12. 1 2 3 4  Fritts, Ron; Vail, Ken (January 1, 2003). *Ella Fitzgerald: The Chick Webb Years & Beyond*. Scarecrow Press. m/s. 4–6. ISBN 978-0-8108-4881-8. Dicapai pada February 23, 2014.
13. 1 2  Horton, James Oliver (March 24, 2005). *Landmarks of African American History*. Oxford University Press. m/s. 143. ISBN 978-0-19-514118-4. Dicapai pada February 23, 2014.
14. ↑  Hemming, Roy (December 1, 1992). *Discovering Great Singers of Classic Pop: A New Listener's Guide to the Sounds and Lives of the Top Performers*. Newmarket Press. m/s. 97. ISBN 978-1-55704-148-7. Dicapai pada February 23, 2014.
15. 1 2  Moret, Jim (June 15, 1996). "'First Lady of Song' passes peacefully, surrounded by family". *CNN*. Diarkibkan daripada yang asal pada November 29, 2006. Dicapai pada January 30, 2007.
16. ↑  Nicholson 1996, m/s. 19.
17. ↑  Hemming, Roy (1991). *Discovering Great Singers of Classic Pop: A New Listener's Guide to the Sounds and Lives of the Top Performers and Their Recordings, Movies, and Videos*. Newmarket Press. m/s. 97. ISBN 978-1-55704-072-5. Dicapai pada October 11, 2014.
18. ↑  Robinson, Louie (November 1961). "First Lady of Jazz". *Ebony*. Johnson Publishing Company. **17** (1): 131–132, 139. ISSN 0012-9011. Dicapai pada October 10, 2014.
19. ↑  Otfinoski, Steven (2010). *African Americans in the Performing Arts*. Infobase Publishing. m/s. 251. ISBN 978-1-4381-2855-9. Dicapai pada February 23, 2014.
20. ↑  James, Edward T.; James, Janet Wilson; Boyer, Paul S. *Notable American Women: A Biographical Dictionary*. Harvard University Press. m/s. 210. ISBN 978-0-674-01488-6. Dicapai pada February 23, 2014.
21. ↑  "Movie of the week: Pete Kelly's Blues". *Jet*: 62. August 25, 1955. ISSN 0021-5996. Dicapai pada February 23, 2014.
22. ↑  Capua, Michelangelo (March 8, 2013). *Janet Leigh: A Biography*. McFarland. m/s. 176. ISBN 978-0-7864-7022-8. Dicapai pada February 23, 2014.
23. ↑  Furia, Philip; Patterson, Laurie (March 10, 2010). *The Songs of Hollywood*. Oxford University Press. m/s. 174. ISBN 978-0-19-979266-5. Dicapai pada February 23, 2014.
24. 1 2 3
25. ↑  Dargis, Manohla (August 19, 1955). "Webb Plays the Blues". *The New York Times*. Dicapai pada January 31, 2007.[*pautan mati kekal*]
26. ↑  Storb, Ilse (2000). *Jazz Meets the World – The World Meets Jazz*. LIT Verlag Münster. m/s. 61. ISBN 978-3-8258-3748-8. Dicapai pada February 23, 2014.
27. ↑  Croix, St. Sukie de la (July 11, 2012). *Chicago Whispers: A History of LGBT Chicago before Stonewall*. University of Wisconsin Press. m/s. 213. ISBN 978-0-299-28693-4. Dicapai pada February 23, 2014.
28. ↑  "Ella on Special 1980 Duet with Karen Carpenter". YouTube. December 25, 2008. Dicapai pada December 28, 2012.
29. ↑  "New stamp honors first lady of song". *USA Today*. AP. January 9, 2007. Dicapai pada February 23, 2014.
30. 1 2  Rosen, Larry (July 18, 2013). "Is It Live or Is It Memorex?". *Psychology Today*. Dicapai pada February 23, 2014.
31. ↑  "Ella Fitzgerald For Kentucky Fried Chicken". Rerojunk.com. Dicapai pada December 28, 2012.
32. ↑  "She puts the famous in focus". *St. Petersburg Times*. November 22, 2005. Dicapai pada February 23, 2014.
33. ↑  "Ella Fitzgerald Hospitalized". *The Lewiston Journal*. AP. August 13, 1985. Dicapai pada February 22, 2014.
34. ↑  "Ella Fitzgerald Hospitalized". *AP News Archive*. AP. July 27, 1986. Dicapai pada February 22, 2014.
35. ↑  "WORLD: Ella Fitzgerald Hospitalized". *Los Angeles Times*. July 10, 1990. Dicapai pada February 22, 2014.
36. ↑
37. ↑  "Ella Fitzgerald Had Both Legs Amputated". *Daily News*. Kingsport, Tennessee. Reuters. April 13, 1994. Dicapai pada February 22, 2014.
38. 1 2  Weinstein, Henry; Brazil, Jeff (June 16, 1996). "Ella Fitzgerald, Jazz's First Lady of Song, Dies". *Los Angeles Times*. m/s. 1–3. Dicapai pada February 22, 2014.
39. ↑  Nicholson, Stuart (1995). *Ella Fitzgerald: A Biography of the First Lady of Jazz*. New York: Da Capo Press. m/s. 67–68. ISBN 0-306-80642-8.
40. ↑  Nicholson, Stuart (1995). *Ella Fitzgerald: A Biography of the First Lady of Jazz*. New York: Da Capo Press. m/s. 173–175. ISBN 0-306-80642-8.
41. ↑  "Ella Fitzgerald Charitable Foundation". Ellafitzgeraldfoundation.org. Dicapai pada April 25, 2013.
42. ↑  Wong, Hannah. "'First Lady of Song' LC Collection Tells Ella Fitzgerald Story". LOC. Dicapai pada March 19, 2013.
43. ↑  "Past Winners Search". *Grammy Awards*. The Recording Academy. Dicapai pada October 6, 2014.
44. ↑  Grein, Paul (December 13, 2013). "The GRAMMYs' Biggest Winners: The '50s And '60s". *Grammy Awards*. The Recording Academy. Dicapai pada October 6, 2014.
45. ↑  "Calendar & Events: Spring Sing: Gershwin Award". UCLA. Diarkibkan daripada yang asal pada August 17, 2011. Unknown parameter `|deadurl=` ignored (bantuan)
46. ↑  "Partial List of Harvard Honorary Degrees". Harvard University. Dicapai pada May 30, 2013.
47. ↑  "France Gall". *Radio Swizz Jazz*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2016-04-07. Dicapai pada 25 March 2015.
48. ↑  Graff, Gary (October 30, 2012). "Rod Stewart: I Thought Christmas Album Was 'Beneath Me'". *Billboard*. Dicapai pada February 23, 2014.
49. ↑  "New Stamp Honors First Lady of Song". WHSV News 3. January 9, 2007. Diarkibkan daripada yang asal pada 2012-12-19. Dicapai pada December 2, 2009.

Sumber umum

* Gourse, Leslie (1998). *The Ella Fitzgerald Companion*. London: Omnibus Press. ISBN 0-7119-6916-7.
* Johnson, J. Wilfred (2001). *Ella Fitzgerald: An Annotated Discography*. McFarland. ISBN 0-7864-0906-1.
* Nicholson, Stuart (1996). *Ella Fitzgerald: 1917–1996*. London: Indigo. ISBN 978-0-575-40032-0.CS1 maint: ref=harv (link)

Bacaan lanjut
-------------

* Nicholson, Stuart. (1996) *Ella Fitzgerald*. Gollancz; ISBN 0-575-40032-3
* Gourse, Leslie. (1998) *The Ella Fitzgerald Companion: Seven Decades of Commentary*. Music Sales Ltd.; ISBN 0-02-864625-8
* Johnson, J. Wilfred. (2001) *Ella Fitzgerald: A Complete Annotated Discography*. McFarland & Co Inc.; ISBN 0-7864-0906-1

Pautan luar
-----------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons mempunyai media berkaitan: ***Ella Fitzgerald***. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikiquote mempunyai koleksi petikan mengenai: ***Ella Fitzgerald*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Ikon buku | * Buku: Ella Fitzgerald
 |

* Tapak web rasmi
* Ella Fitzgerald di Pangkalan Data Filem Internet (IMDb)
* Ella Fitzgerald di Pangkalan Data Broadway Internet
* Ella Fitzgerald di Find a Grave
* Ella Fitzgerald at the Library of Congress
* 'Remembering Ella' by Phillip D. Atteberry
* Listen to Big Band Serenade podcast, episode 6 Includes complete NBC remote broadcast of "Ella Fitzgerald & her Orchestra" from the Roseland Ballroom (or download)

| Kawalan kewibawaan Sunting ini di Wikidata |
| --- |
| Umum | 
* ISNI
	+ 1
* VIAF
	+ 1
* WorldCat Identities
	+ 1

 |
| Perpustakaan negara | 
* Norway
* Chile
* Sepanyol
* Perancis (data)
* Catalonia
* Jerman
* Itali
* Israel
* Amerika Syarikat
* Latvia
* Jepun
* Republik Czech
* Australia
* Korea
* Croatia
* Belanda
* Poland
* Sweden

 |
| Institut penyelidikan seni | 
* Nama Artis (Getty)

 |
| Kamus biografi | 
* Jerman

 |
| Pangkalan data saintifik | 
* CiNii (Jepun)

 |
| Lain-lain | 
* Aplikasi Berfaset Terminologi Subjek
* MusicBrainz (artis)
* Arkib Negara (A.S.)
* RERO (Switzerland)
	+ 1
* Rangkaian Sosial dan Konteks Arkib
	+ 2
* SUDOC (Perancis)
	+ 1
* Trove (Australia)
	+ 1

 |