**Leverkusen** (/ˈleɪvərˌkuːzən/; Sebutan bahasa Jerman: [ˈleːvɐˌkuːzn̩]  ( dengar)) ialah sebuah bandar di Rhine-Westphalia Utara, Jerman di tebing timur Rhine. Ke selatan, Leverkusen bersempadan dengan bandar Cologne dan ke utara adalah ibukota negara Düsseldorf.

Dengan kira-kira 161,000 penduduk, Leverkusen ialah salah satu daripada bandar-bandar kecil di negara ini. Bandar ini terkenal dengan syarikat farmasi Bayer dan kelab sukannya, Bayer 04 Leverkusen.

Sejarah
-------

Di tengah dari apa yang kini Leverkusen ialah sebuah kampung bernama Wiesdorf, yang bermula pada abad ke-12. Semasa Perang Cologne, dari 1583 hingga 1588 Leverkusen telah dilanda perang. Seluruh kawasan adalah luar bandar sehingga abad ke-19, apabila industri mendorong pembangunan yang membawa kepada bandar Leverkusen, dan menjadi salah satu pusat terpenting industri kimia Jerman.

Ahli kimia Carl Leverkus, mencari tempat untuk membina kilang pewarna, memilih Wiesdorf pada tahun 1860. Beliau membina sebuah kilang untuk menghasilkan biru ultramarum buatan di Kahlberg di Wiesdorf pada tahun 1861, dan memanggil penempatan "Leverkusen" sempena kediaman keluarganya di Lennep. Kilang itu diambil alih oleh syarikat Bayer pada tahun 1891; Bayer memindahkan ibu pejabatnya ke Wiesdorf pada tahun 1912. Selepas rampasan aset pada akhir Perang Dunia Pertama, ia menjadi IG Farben. Bandar Leverkusen ditubuhkan pada tahun 1930 dengan menggabungkan Wiesdorf, Schlebusch, Steinbüchel dan Rheindorf, dan diberi nama sebagai Carl Leverkus.

Semasa Perang Dunia Kedua, kilang IG Farben dibom oleh RAF pada 22 Ogos 1943, semula oleh RAF semasa pengeboman kempen pada 19/20 November, Tentera Udara USAAF Kelapan pada 1 Disember 1943, dan akhirnya sekali lagi oleh RAF pada 10/11 Disember 1943.

Pada tahun 1975, Opladen (termasuk Quettingen dan Lützenkirchen sejak tahun 1930), Hitdorf dan Bergisch Neukirchen menyertai Leverkusen. Bandar ini terdiri daripada beberapa buah kampung, yang pada asalnya dikenali sebagai Wiesdorf, Opladen, Schlebusch, Manfort, Bürrig, Hitdorf, Quettingen, Lützenkirchen, Steinbüchel, Rheindorf dan Bergisch-Neukirchen.

Rujukan
-------

1. ↑   "Bevölkerung der Gemeinden Nordrhein-Westfalens am 31. Dezember 2017" (dalam bahasa Jerman). Landesbetrieb Information und Technik NRW. Dicapai pada 2018-09-21.
2. ↑  WW2 People's War - A Bedfordshire Bomb Aimer - Part Two. BBC. Retrieved on 2013-07-17.
3. ↑  322nd Dailies from 1943 - 91st Bomb Group (H). 91st Bomb Group. Retrieved on 2013-07-17.

Sumber
------

* Blaschke, Stefan (1999): *Unternehmen und Gemeinde: Das Bayerwerk im Raum Leverkusen 1891-1914* Cologne: SH-Verlag, ISBN 3-89498-068-0 (German)
* Archive of Leverkusen (2005): *Leverkusen. Geschichte einer Stadt am Rhein.* Bielefeld: Verlag für Regionalgeschichte, ISBN 3-89534-575-X (German)
* Franz Gruß (1987): *Geschichte und Porträt der Stadt Leverkusen.* Leverkusen: Verlag Anna Gruß, ISBN 3-930478-03-X (German)

Pautan luar
-----------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons mempunyai media berkaitan ***Leverkusen*** |

* Panduan pelancongan Leverkusen dari Wikivoyage
* City of Leverkusen (Inggeris)

| Kawalan kewibawaan Sunting ini di Wikidata |
| --- |
| Umum | 
* VIAF
	+ 1
* WorldCat Identities
	+ 1

 |
| Perpustakaan negara | 
* Perancis (data)
* Jerman
* Israel
* Amerika Syarikat
* Republik Czech

 |
| Lain-lain | 
* MusicBrainz (kawasan)
* SUDOC (Perancis)
	+ 1

 |