*Rencana ini memaparkan penerangan tentang daerah Kampar di Perak, Malaysia. Sila klik Kabupaten Kampar untuk daerah di Riau*

**Kampar** merupakan sebuah daerah di negeri Perak, Malaysia kira-kira 40 kilometer dari bandaraya Ipoh dan 16 kilometer dari pekan Tapah. 

Kampar telah diisytiharkan sebagai daerah kesepuluh Negeri Perak pada 21 Mei 2009 oleh Sultan Azlan Muhibbuddin Shah, Sultan Perak.

Sejarah
-------

Para sejarawan Malaysia telah mengakui bahawa nama pekan ini diambil sempena nama Kampar, Indonesia. Wujudnya kaitan di antara kedua-dua nama ini adalah melalui perniagaan yang dijalankan oleh kedua-dua penduduk bagi dua pekan ini, perniagaan mereka yang paling utama ialah penjualan tembakau dan alat-alat tembikar sara tembaga.

Kedatangan orang Kampar (Indonesia) yang paling ramai sekali ke sini ialah pada tahun 1880-1900. Mereka datang melalui beberapa batang sungai utama seperti Sungai Kuala Dipang, Sungai Kampar, Sungai Kinta dan lain-lain lagi. Mereka menggunakan jong iaitu sebuah sampan besar yang diperbuat daripada kayu keras dan diukir menyerupai itik. Tempat persinggahan mereka adalah di tebing-tebing sungai. Maka, wujudlah beberapa buah kampung seperti Kampung Jeram di tebing Sungai Keboi.

Selain itu, ada juga yang masuk melalui Teluk Intan dan mudik ke Sungai Perak hingga ke Kuala Kampar di mana Kuala Kampar inilah wujudnya pekan Malim Nawar yang masih ada hingga kini. Mereka datang adalah untuk berniaga. Dari Kuala Kampar mereka singgah ke beberapa buah kampung untuk menjual barang-barang mereka kepada penduduk tempatan.

Kemudian mereka meneruskan lagi perjalanan hingga ke Kuala Keboi. Perniagaan mereka di sini bertambah maju kerana terdapat kerabat Diraja dan sultan yang tinggal di Kuala Keboi. Di daerah inilah juga lahirnya Sultan Iskandar Shah dan Panglima Megat Terawis (salah seorang tokoh Negeri Perak).

Setelah habis barang-barang perniagaan mereka dijual di tempat tersebut, mereka pun meneruskan perjalanan ke Batang Tonggang dengan berjalan kaki. Di sini jugalah bermulanya bandar Kampar yang ada hingga kini. Di Batang Tonggang (sekarang Kampar) inilah orang-orang Kampar itu (dari Indonesia) mendirikan kedai sederet atap.

Penduduk dari kampung berhampiran dengan Batang Tonggang seperti Kampung Sultan (sekarang Jalan Baru) membawa hasil-hasil pertanian mereka ke Batang Tonggang untuk dijual kepada orang Kampar (Indonesia).

Tahun demi tahun, kedai sederet atap orang Kampar ini bertambah maju. Setelah perniagaan mereka maju, akhirnya mereka membuat keputusan untuk menetap di sini kerana jarak antara Kampar (Perak) dengan Kampar (Indonesia) adalah jauh. Ini menyukarkan mereka untuk berulang-alik. Selain itu, terdapat bencana di lautan seperti ombak yang besar dan lanun-lanun. Sesetengah orang Kampar ini berkahwin dengan penduduk tempatan dan terus bermastautin di sini.

### Kampar era perlombongan

Pada peringkat awal, aktiviti perlombongan di Kampar dijalankan secara mengorek lubang-lubang kecil untuk mendapatkan tanah yang mengandungi bijih dan mendulangnya di tebing-tebing Sungai Keranji dan Sungai Kampar serta di kawasan-kawasan rendah yang mengandungi takungan air. Kegiatan tradisional ini kebanyakannya dilakukan oleh orang-orang Cina dan Eropah. Bagi menambahkan kepesatan kegiatan ekonomi perlombongan bijih timah, kaum Cina dan Eropah ini telah memperkenalkan kaedah perlombongan moden dengan menggunakan pam palong dan kapal korek. 

Penempatan awal Kampar dan kepesatan industri perlombongan mendorong kedatangan orang-orang dari luar terutamanya orang-orang Cina dari Tanah Besar China, terdapat juga orang-orang Cina yang datang ke Kampar terdiri daripada mereka yang telah bermastautin di Pulau Pinang dan Taiping untuk memulakan hidup baru di Kampar sebagai pekerja lombong, peniaga dan sebagainya.

Dalam tahun 1880-an, suatu migrasi besar-besaran pelombong-pelombong Cina dari Pulau Pinang telah datang ke Kampar berikutan pembukaan lombong bijih timah di daerah Larut dan Matang dan Lembah Kinta. Kegiatan perlombongan ini telah dimulakan di kaki bukit di sekitar Bandar Ipoh, Papan, Jelapang, Lahat dan Batu Gajah. Namun pada masa itu, masih belum wujud lagi bandar yang dikenali sekarang sebagai Bandar Kampar.

Seterusnya J.B.M Leech memilih satu kawasan di tebing kanan Sungai Keranji untuk tapak lot kedai. Bermula dari sinilah usaha-usaha perlombongan telah giat dijalankan dengan kehadiran pelombong Cina dan Eropah. Leech berpendapat nama Mambang Diawan terlalu panjang untuk sebuah pekan yang sedang membangun lalu mengambil nama Sungai Kampar yang mengalir berhampiran untuk menggantikan nama asalnya menjadi Kampar. Masyarakat Cina tempatan yang kebanyakkan dari kalangan para pelombong, menamakan ia sebagai "kam Pou" dalam bahasa Kantonis yang bermaksud "emas yang berharga".

### Pembentukan daerah baharu

Pada 21 Mei 2009, Kampar secara rasminya menjadi daerah kesepuluh di Perak hasil gabungan Daerah Kecil Gopeng dan Daerah Kecil Kampar. Sebelum ini, kedua-dua daerah kecil itu berada di bawah pentadbiran daerah Kinta.

Geografi
--------

Daerah Kampar terletak di timur negeri Perak diapit dengan daerah Kinta di utara, daerah Batang Padang di selatan dan negeri Pahang di timur.

Kampar terletak dalam lingkungan Lembah Kinta, kedudukannya seperti dalam kawah di penghujung barat kaki Gunung Bujang Melaka yang disaliri Sungai Keranji dan Sungai Kampar yang terdiri dari tanah lanar adalah kaya dengan logam-logam timah. Sungai-sungai tersebut memendapkan tanah-tanah dan batu-batu kecil kelikir yang mengandungi logam-logam timah di tebing dan dasarnya, proses ini telah berlaku berjuta-juta tahun dahulu, menjadikan kawasan tersebut kaya dengan longgokan bijih timah.

Antara gunung yang terdapat dalam daerah Kinta ialah; 

* Gunung Ruil (1,715 meter)
* Gunung Jasar (1,670 meter)
* Gunung Kinjang (1,444 meter)
* Gunung Bergantong (1,441 meter)
* Gunung Bujang Melaka (1,238 meter)
* Gunung Chante (836 meter)
* Gunung Tempurong (492 meter)
* Gunung Panjang (312 meter)
* Gunung Gajah (268 meter)
* Gunung Kandu (189 meter)
* Gunung Sepah (77 meter)
* Gunung Tunggal (47 meter)

Pecahan pentadbiran
-------------------

Daerah Kampar mempunyai dua mukim, dua bandar dan dua pekan.

| Status | Nama | Luas (**km²)** |
| --- | --- | --- |
| Mukim | Kampar | 392.6 |
| Teja | 267.4 |
| Bandar | Gopeng | 0.78 |
| Kampar | 1.77 |
| Pekan | Kota Baharu | 0.37 |
| Malim Nawar | 0.73 |

Demografi
---------

Sejarah kependudukan| Tahun | Pend. | ±% |
| --- | --- | --- |
| 2010 | 96,303 | —     |
| 2020 | 98,732 | +2.5% |

Berdasarkan, bancian Malaysia 2020 jumlah penduduk di Daerah Kampar ialah seramai 98,732 orang dengan kepadatan penduduk 148 orang perkilometer persegi yang dikategorikan sebagai taburan penduduk sederhana. Majoriti penduduk di daerah Kampar beretnik Cina, dengan jumlah 46,876 orang.

Jumlah penduduk mengikut mukim, bandar dan pekan| Status | Nama | 2010 | 2020 |
| --- | --- | --- | --- |
| Mukim | Kampar | 63,824 | 69,925 |
| Teja | 25,084 | 22,893 |
| Bandar | Gopeng | 1,330 | 684 |
| Kampar | 4,272 | 3,668 |
| Pekan | Kota Baharu | 136 | 85 |
| Malim Nawar | 1,657 | 1,477 |
| Jumlah | 96,303 | 98,732 |

Penduduk warganegara mengikut kaum| Kaum | 2010 | 2020 |
| --- | --- | --- |
| Jumlah | % | Jumlah | % |
| Bumiputera | 34,441 | 36.4 | 37,927 | 39.9 |
| **Cina** | **49,554** | **52.4** | **46,876** | **49.2** |
| India | 10,380 | 11 | 9,941 | 10.5 |
| Lain-lain | 150 | 0.2 | 353 | 0.4 |
| Jumlah | 94,525 | 100 | 95,097 | 100 |

### Agama

Agama terbesar di daerah ini ialah agama Buddha iaitu 45.8 peratus dari jumlah penduduk. Agama kedua terbesar merupakan agama Islam membentuk 35.5 peratus populasi di daerah ini. Agama Hindu merupakan agama ketiga terbesar iaitu 8.7 peratus dari jumlah penduduk. Terdapat juga beberapa agama lain termasuk Kristian yang mewakili 6.3 peratus penduduk. Dua peratus penduduk tidak diketahui status agamanya manakala 1.8 peratus tidak beragama.

Kemudahan
---------

### Pendidikan

Kampar kini sudah terkenal sebagai salah satu pusat pendidikan tertiari berikutan kewujudan kampus induk Universiti Tunku Abdul Rahman selain Kolej Tunku Abdul Rahman cawangan Kampar. Kampar juga mempunyai banyak sekolah rendah dan menengah yang jika digabungkan boleh menampung kapasiti pelajar kira-kira 20,000 orang. Diantara institusi pendidikan tinggi lain yang terdapat di Kampar seperti Kolej Menara Jaya dan Kolej Sri Ayu.

Infrastruktur
-------------

### Pasaraya

* Econsave Hypermarket Kampar
* Tesco Hypermarket Kampar
* Giant Superstore Kampar
* Mydin Hypermarket RTC Gopeng
* Minat

### Restoran dan Cafe

* KFC drive Thru (BHP Kampar)
* KFC (Tesco Kampar)
* KFC @ Kampar
* McDonald's @ Kampar
* Pizza Hut
* Secret Recipe
* Subway
* Domino's Pizza
* Starbucks Coffee
* Old Town White Coffee
* Spade Burger
* Tealive
* Daboba

Rujukan
-------

1. ↑  "Rancangan Struktur Negeri Perak 2040" (PDF). Diarkibkan daripada yang asal (PDF) pada 2018-03-28. Dicapai pada 2019-12-06.
2. ↑  "Population Distribution and Basic Demographic Characteristics, 2010" (PDF). Department of Statistics, Malaysia. Diarkibkan daripada yang asal (PDF) pada 22 May 2014. Dicapai pada 19 April 2012. Unknown parameter `|deadurl=` ignored (bantuan)
3. 1 2
4. ↑

* Arkib Negara Malaysia
* Artikel Datuk Hashim bin Sam Abdul Latiff, "The Identity of Ngah Jabor and Mohamad Jabor bin Bardot (1858 – 1921)".
* Kajian Encik Chye Kooi Loong, "Pembukaan Kampar"
* Buku Cenderamata Sambutan Perayaan 100 Tahun Kampar pada 03 & 04 Julai 1987

Pautan luar
-----------

* Sejarah Kampar, Perak
* Peta lokasi Kampar

| * l
* b
* s
Bendera Negeri Perak Perak Darul Ridzuan Lambang Negeri Perak |
| --- |
| Ibu negeri: Ipoh - Bandar diraja: Kuala Kangsar |
| Topik | 
* Indeks
* Sejarah
* Geografi
* Sistem Beraja
	+ Darjah kebesaran
* Perlembagaan
* Kerajaan
* Perundangan
* Kehakiman
* Penduduk
* Simbol
	+ Lagu
* Pengangkutan
	+ Jalan raya
* Tarikan pengunjung (Masjid)

 |  |
| Masyarakat | 
* Budaya
* Jenayah
* Masakan
* Demografi
* Ekonomi
* Pendidikan
* Kesihatan (Pandemik COVID-19)
* Politik
	+ Pilihan raya

 |
| Pemerintahan | 

|  |  |
| --- | --- |
| Diraja | 
* Sultan Perak
* Raja Muda Perak
* Dewan Negara Negeri Perak

 |
| Eksekutif | 
* Menteri Besar
* Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri

 |

 |
| Bahagian pentadbiran | 

|  |  |
| --- | --- |
| Daerah | 
* Kinta
* Larut, Matang dan Selama
* Hilir Perak
* Manjung
* Batang Padang
* Kerian
* Kuala Kangsar
* Hulu Perak
* Perak Tengah
* Kampar
* Muallim
* Bagan Datuk

 |
| Bandar raya | Ipoh |
| Bandar |  Ayer Tawar • Bagan Datoh • Bagan Serai • Bagan Sungai Burong • Banir • Batak Rabit • Batu Gajah • Behrang • Bercham • Beruas • Bidor • Bikam • Bota • Bukit Gantang • Bukit Merah • Changkat Jering • Changkat Keruing • Chemor • Chikus • Damar Laut • Gerik • Gopeng • Gua Tempurung • Hutan Melintang • Jelapang • Jenderata • Jerlun • Kamunting • Karai • Kota Setia • Kuala Kangsar • Kuala Kurau • Kuala Sepetang • Langkap • Lekir • Lenggong • Lumut • Manjoi • Malim Nawar • Mambang Di Awan • Manong • Menglembu • Meru • Padang Rengas • Pantai Remis • Parit • Parit Buntar • Pasir Salak • Pekan Gurney • Pengkalan Hulu (Keroh) • Bandar raya Proton • Sayong • Selama • Seri Iskandar • Seri Manjung • Simpang Tiga • Sitiawan • Slim • Slim River • Sungai Siput • Sungkai • Taiping • Tambun • Tanjung Malim • Tanjung Piandang • Tanjung Rambutan • Tanjung Tualang • Tapah • Tapah Road • Teluk Batik • Teluk Intan • Teluk Rubiah • Temoh • Temoh Road • Trolak • Trong • Tronoh |

 |
| Tempat menarik | 

|  |  |
| --- | --- |
| Pulau | 
* Pulau Pangkor
* Pulau Banding

 |
| Tasik | Tasik Temenggor |

 |
| Bahagian pilihan raya | 

| * l
* b
* s
Perak Darul Ridzuan Bahagian pilihan raya di Perak |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|     | 
**P054 Gerik**
N01 Pengkalan Hulu
N02 Temenggor
**P055 Lenggong**
N03 Kenering
N04 Kota Tampan
**P056 Larut**
N05 Selama
N06 Kubu Gajah
N07 Batu Kurau
**P057 Parit Buntar**
N08 Titi Serong
N09 Kuala Kurau
**P058 Bagan Serai**
N10 Alor Pongsu
N11 Gunong Semanggol
N12 Selinsing
 | 
**P059 Bukit Gantang**
N13 Kuala Sepetang
N14 Changkat Jering
N15 Trong
**P060 Taiping**
N16 Kamunting
N17 Pokok Assam
N18 Aulong
**P061 Padang Rengas**
N19 Chenderoh
N20 Lubok Merbau
**P062 Sungai Siput**
N21 Lintang
N22 Jalong
**P063 Tambun**
N23 Manjoi
N24 Hulu Kinta
 | 
**P064 Ipoh Timor**
N25 Canning
N26 Tebing Tinggi
N27 Pasir Pinji
**P065 Ipoh Barat**
N28 Bercham
N29 Kepayang
N30 Buntong
**P066 Batu Gajah**
N31 Jelapang
N32 Menglembu
N33 Tronoh
**P067 Kuala Kangsar**
N34 Bukit Chandan
N35 Manong
 | 
**P068 Beruas**
N36 Pengkalan Baharu
N37 Pantai Remis
N38 Astaka
**P069 Parit**
N39 Belanja
N40 Bota
**P070 Kampar**
N41 Malim Nawar
N42 Keranji
N43 Tualang Sekah
**P071 Gopeng**
N44 Sungai Rapat
N45 Simpang Pulai
N46 Teja
**P072 Tapah**
N47 Chenderiang
N48 Ayer Kuning
 | 
**P073 Pasir Salak**
N49 Sungai Manik
N50 Kampong Gajah
**P074 Lumut**
N51 Pasir Panjang
N52 Pangkor
**P075 Bagan Datuk**
N53 Rungkup
N54 Hutan Melintang
**P076 Teluk Intan**
N55 Pasir Bedamar
N56 Changkat Jong
**P077 Tanjong Malim**
N57 Sungkai
N58 Slim
N59 Behrang
 |

 |
| Lihat juga: Senarai bekas daerah mengundi negeri di Malaysia |

 |
| 
* Laman Commons Commons
* Laman Wikisource Wikisource
* Kategori Category

 |