**Matlamat Pembangunan Mampan 16: Keamanan, Keadilan dan Institusi Kukuh** (**SDG 16**) adalah salah satu daripada 17 Matlamat Pembangunan Mampan yang ditubuhkan oleh Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu pada 2015, dengan keterangan rasmi ialah: "Menggalakkan masyarakat yang aman dan inklusif demi pembangunan mampan, menyediakan akses kepada keadilan untuk semua dan membina institusi yang berkesan, bertanggungjawab dan inklusif di semua peringkat." Matlamat tersebut mempunyai 12 sasaran yang perlu dicapai menjelang 2030. Kemajuan ke arah sasaran akan diukur dengan 23 penunjuk.

Matlamat mempunyai sepuluh "sasaran hasil": Kurangkan keganasan; melindungi kanak-kanak daripada penderaan, eksploitasi, pemerdagangan dan keganasan; menggalakkan kedaulatan undang-undang dan memastikan akses yang sama kepada sistem keadilan; memerangi jenayah terancang dan aliran kewangan dan senjata haram, mengurangkan korupsi dan rasuah dengan ketara; membangunkan institusi yang berkesan, bertanggungjawab dan telus; memastikan pembuatan keputusan yang responsif, inklusif dan perwakilan; mengukuhkan penyertaan dalam tadbir urus global; menyediakan identiti undang-undang sejagat; dan memastikan akses awam kepada maklumat dan melindungi kebebasan asas. Terdapat juga dua "cara untuk mencapai sasaran: "Memperkukuh institusi negara untuk mencegah keganasan dan memerangi jenayah dan keganasan; dan menggalakkan dan menguatkuasakan undang-undang dan dasar tanpa diskriminasi.

Mengurangkan jenayah kekerasan, pemerdagangan seks, buruh paksa dan penderaan kanak-kanak adalah matlamat global yang jelas. Komuniti Antarabangsa menghargai keamanan dan keadilan; mereka menyeru kepada sistem kehakiman yang lebih kukuh yang akan menguatkuasakan undang-undang dan berusaha ke arah masyarakat yang lebih aman dan adil.

Sasaran, penunjuk dan kemajuan
------------------------------

 Peta dunia Penunjuk 16.1.1: Bilangan mangsa pembunuhan sengaja bagi setiap 100,000 penduduk, 2016.
Tiada data tersedia lagi untuk penunjuk berikut: 16.4.1, 16.4.2, 16.6.2, 16.7.1, 16.7.2, 16.b.1. Untuk semua penunjuk lain, data dan peta dunia tersedia untuk menggambarkan kemajuan.

### Sasaran 16.1: Mengurangkan keganasan di mana-mana sahaja

Tajuk panjang: "Mengurangkan dengan ketara semua bentuk keganasan dan kadar kematian berkaitan di mana-mana."

Sasaran ini mempunyai empat penunjuk:

* Penunjuk 16.1.1: Bilangan mangsa homisid sengaja bagi setiap 100,000 penduduk, mengikut jantina dan umur.
* Penunjuk 16.1.2: Kematian berkaitan konflik bagi setiap 100,000 penduduk, mengikut jantina, umur dan punca.
* Penunjuk 16.1.3: Jumlah penduduk yang tertakluk kepada (a) keganasan fizikal, (b) keganasan psikologi dan (c) keganasan seksual dalam tempoh 12 bulan sebelumnya.
* Penunjuk 16.1.4: Perkadaran penduduk yang berasa selamat berjalan bersendirian di sekitar kawasan yang mereka tinggal.

### Sasaran 16.2: Melindungi kanak-kanak daripada penderaan, eksploitasi, pemerdagangan dan keganasan

Tajuk panjang: "Tamatkan penderaan, eksploitasi, pemerdagangan dan semua bentuk keganasan terhadap dan penyeksaan kanak-kanak." Ia memastikan kanak-kanak dilayan dengan lebih baik.

Sasaran ini mempunyai tiga penunjuk:

* Penunjuk 16.2.1: Peratusan kanak-kanak berumur 1–17 tahun yang mengalami sebarang hukuman fizikal dan/atau pencerobohan psikologi oleh penjaga pada bulan lalu.
* Penunjuk 16.2.2: Bilangan mangsa pemerdagangan manusia bagi setiap 100,000 penduduk, mengikut jantina, umur dan bentuk eksploitasi.
* Penunjuk 16.2.3: Peratusan wanita muda dan lelaki berumur 18–29 tahun yang mengalami keganasan seksual menjelang umur 18 tahun.

Satu sasaran adalah untuk melihat penamatan pemerdagangan seks, buruh paksa, dan semua bentuk keganasan terhadap dan penyeksaan kanak-kanak. Walau bagaimanapun, pergantungan pada penunjuk "jenayah yang dilaporkan" menjadikan pemantauan dan pencapaian matlamat ini mencabar. Sebagai contoh, 84% negara tidak mempunyai data atau tidak mencukupi mengenai hukuman ganas terhadap kanak-kanak. Daripada data yang tersedia, adalah jelas bahawa keganasan terhadap kanak-kanak oleh penjaga mereka masih berleluasa: Hampir 8 daripada 10 kanak-kanak berumur 1 hingga 14 tahun dikenakan pendisiplinan ganas secara tetap (tanpa mengira pendapatan). Pandemik global telah meningkatkan cabaran perlindungan kanak-kanak dan perkhidmatan kesihatan mental, bukannya mengutamakan mereka. Dengan perkara ini berlaku di dunia pada masa ini, tiada negara berada di landasan untuk menghapuskan semua bentuk keganasan dan mempromosikan kesihatan mental dan kesejahteraan seperti yang diikrarkan oleh Agenda 2030 untuk Pembangunan Mampan.

### Sasaran 16.3: Menggalakkan kedaulatan undang-undang dan memastikan akses yang sama kepada keadilan

Teks penuh Sasaran 16.3: "Menggalakkan kedaulatan undang-undang di peringkat kebangsaan dan antarabangsa dan memastikan akses yang sama kepada keadilan untuk semua."

Sasaran ini mempunyai tiga penunjuk:

* Penunjuk 16.3.1: Peratusan mangsa keganasan dalam tempoh 12 bulan sebelumnya yang melaporkan penganiayaan mereka kepada pihak berkuasa berwibawa atau mekanisme penyelesaian konflik yang diiktiraf secara rasmi.
* Penunjuk 16.3.2: Tahanan yang tidak dijatuhkan hukuman sebagai sebahagian keseluruhan populasi penjara.
* Penunjuk 16.3.3: Perkadaran penduduk yang mengalami pertikaian dalam dua tahun yang lalu dan yang mengakses mekanisme penyelesaian pertikaian formal atau tidak formal, mengikut jenis mekanisme.

 Peta dunia Penunjuk 16.3.2, 2017.
### Sasaran 16.4: Membanteras jenayah terancang dan aliran kewangan dan senjata haram

Teks penuh Sasaran 16.4: "Menjelang 2030, mengurangkan dengan ketara aliran kewangan dan senjata haram, mengukuhkan pemulihan dan pemulangan aset yang dicuri dan memerangi semua bentuk jenayah terancang."

Sasaran mempunyai dua penunjuk: 

* Penunjuk 16.4.1: Jumlah nilai aliran kewangan haram masuk dan keluar (dalam dolar Amerika Syarikat semasa).
* Penunjuk 16.4.2: Perkadaran senjata yang dirampas, ditemui atau diserahkan yang asal usul atau konteksnya yang haram telah dikesan atau ditubuhkan oleh pihak berkuasa yang berwibawa selaras dengan instrumen antarabangsa.

### Sasaran 16.5: Mengurangkan korupsi dan rasuah dengan ketara

Teks penuh Sasaran 16.5: "Mengurangkan korupsi dan rasuah dengan ketara dalam semua bentuknya."

Sasaran mempunyai dua penunjuk:

* Penunjuk 16.5.1: Peratusan orang yang mempunyai sekurang-kurangnya satu hubungan dengan pegawai awam dan yang membayar rasuah kepada pegawai awam, atau diminta rasuah oleh pegawai awam tersebut, dalam tempoh 12 bulan sebelumnya.
* Penunjuk 16.5.2: Bahagian perniagaan yang mempunyai sekurang-kurangnya satu hubungan dengan pegawai awam dan yang membayar rasuah kepada pegawai awam, atau diminta rasuah oleh pegawai awam tersebut dalam tempoh 12 bulan sebelumnya.

Berdasarkan data yang tersedia daripada 38 negara yang dikumpul pada tahun 2010-2020, rasuah apabila mengakses perkhidmatan awam adalah paling sedikit (pada kadar purata 3.7%) di negara berpendapatan tinggi dan kebanyakannya hadir (purata 22.3%) dalam negara berpendapatan rendah.

### Sasaran 16.6: Membangunkan institusi yang berkesan, bertanggungjawab dan telus

Teks penuh Sasaran 16.6: "Membangunkan institusi yang berkesan, bertanggungjawab dan telus di semua peringkat."

Sasaran mempunyai dua penunjuk: 

* Penunjuk 16.6.1: Perbelanjaan utama kerajaan sebagai perkadaran bajet asal yang diluluskan, mengikut sektor (atau mengikut kod belanjawan atau yang serupa).
* Penunjuk 16.6.2: Bahagian penduduk yang berpuas hati dengan pengalaman terakhir mereka dalam perkhidmatan awam.

### Sasaran 16.7: Memastikan pembuatan keputusan yang responsif, inklusif dan berperwakilan

Teks penuh Sasaran 16.7: "Pastikan pembuatan keputusan yang responsif, inklusif, berpenyertaan dan berperwakilan di semua peringkat."

Sasaran mempunyai dua penunjuk:

* Penunjuk 16.7.1: Perkadaran jawatan dalam institusi kebangsaan dan tempatan, termasuk (a) badan perundangan; (b) perkhidmatan awam; dan (c) badan kehakiman, dibandingkan dengan pengagihan negara, mengikut jantina, umur, orang kelainan upaya dan kumpulan penduduk.
* Penunjuk 16.7.2: Perkadaran penduduk yang percaya sistem pembuatan keputusan adalah inklusif dan responsif, mengikut jantina, umur, ketidakupayaan dan kumpulan penduduk.

 Peta dunia untuk penunjuk 16.9.1 - Bahagian kanak-kanak di bawah umur 5 tahun yang kelahirannya telah didaftarkan dengan pihak berkuasa awam.
### Sasaran 16.8: Memperkukuh penyertaan dalam tadbir urus global

Teks penuh Sasaran 16.8: "Meluaskan dan mengukuhkan penyertaan negara membangun dalam institusi tadbir urus global."  Sasaran mempunyai penunjuk tunggal.

Penunjuk 16.8.1 ialah kadaran ahli dan hak mengundi negara membangun dalam organisasi antarabangsa.

### Sasaran 16.9: Menyediakan identiti undang-undang sejagat

Teks penuh Sasaran 16.9 ialah: "Menjelang 2030, sediakan identiti sah kepada semua, termasuk pendaftaran kelahiran." Ia mempunyai satu penunjuk:

Penunjuk 16.9.1 ialah perkadaran kanak-kanak di bawah umur 5 tahun yang kelahirannya telah didaftarkan dengan pihak berkuasa sivil, mengikut umur.

### Sasaran 16.10: Memastikan akses awam kepada maklumat dan melindungi kebebasan asas

Teks penuh Sasaran 16.10: "Memastikan akses awam kepada maklumat dan melindungi kebebasan asas, selaras dengan perundangan negara dan perjanjian antarabangsa."

Sasaran mempunyai dua penunjuk: 

* Penunjuk 16.10.1: Bilangan kes pembunuhan, penculikan, kehilangan paksa, penahanan sewenang-wenang dan penyeksaan wartawan, kakitangan media berkaitan, kesatuan sekerja dan peguam bela hak asasi manusia yang disahkan dalam tempoh 12 bulan sebelumnya.
* Penunjuk 16.10.2: Bilangan negara yang menerima pakai dan melaksanakan jaminan perlembagaan, berkanun dan/atau dasar untuk akses awam kepada maklumat.

Hak untuk mendapatkan maklumat ialah satu bahagian asas Deklarasi Hak Asasi Manusia Sejagat. Pada tahun 2019, Pertubuhan Pendidikan, Saintifik dan Kebudayaan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (UNESCO) mendapati bahawa 125 negara telah memilih untuk mengambil undang-undang Hak Mendapat Maklumat (RTI), Akses kepada Maklumat (ATI), Kebebasan kepada Maklumat (FTI) atau jaminan yang setara. 17 negara didapati tidak mempunyai sebarang undang-undang atau janji yang memihak kepada akses awam kepada maklumat. Walaupun majoriti negara di seluruh dunia telah menerima pakai dasar berkaitan RTI, UNESCO mengenal pasti isu mengenai kemampanan dalam pemantauan dan pelaporan amalan pada sasaran 16.10. Mereka menggesa pelaksanaan badan pengawasan, khususnya, memberi mereka jawatan kepimpinan dalam menyelia kemajuan SDG secara nasional.

### Sasaran 16.a: Memperkukuh institusi negara untuk mencegah keganasan dan memerangi jenayah dan terorisme

Teks penuh Sasaran 16.a: "Mengukuhkan institusi negara yang berkaitan, termasuk melalui kerjasama antarabangsa, untuk membina kapasiti di semua peringkat, khususnya di negara membangun, untuk mencegah keganasan dan memerangi keganasan dan jenayah." Ia mempunyai satu penunjuk.

Penunjuk 16.a.1 ialah "Kewujudan institusi hak asasi manusia negara bebas yang mematuhi Prinsip Paris."

### Sasaran 16.b: Mempromosikan dan menguatkuasakan undang-undang dan dasar tanpa diskriminasi

Teks penuh Sasaran 16.b: "Menggalakkan dan menguatkuasakan undang-undang dan dasar tanpa diskriminasi demi pembangunan mampan." Ia mempunyai satu penunjuk.

Penunjuk 16.b.1 ialah "Perkadaran penduduk yang melaporkan secara peribadi merasa didiskriminasi atau diganggu dalam tempoh 12 bulan sebelumnya atas dasar diskriminasi yang dilarang di bawah undang-undang hak asasi manusia antarabangsa."

Cabaran
-------

### Kesan pandemik Covid-19

Ancaman kepada pembangunan mampan ialah konflik, ketidakamanan, institusi yang lemah dan akses terhad kepada sistem keadilan.

Pandemik COVID-19 global diramalkan akan meningkatkan kekerapan konflik kerana negara menyalahkan pihak lain atas situasi mereka. Keamanan dan keselamatan global juga dijangka akan terancam dengan lebih 60% negara berisiko merebak COVID-19 di penjara akibat kesesakan.

Rujukan
-------

1. 1 2  "Goal 16". United Nations Department of Economics and Social Affairs. Dicapai pada 11 August 2021.
2. ↑  United Nations (2017) Resolution adopted by the General Assembly on 6 July 2017, Work of the Statistical Commission pertaining to the 2030 Agenda for Sustainable Development (A/RES/71/313)
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13  Ritchie, Roser, Mispy, Ortiz-Ospina. "Measuring progress towards the Sustainable Development Goals." (SDG 16) *SDG-Tracker.org, website* (2018)
4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12  United Nations (2017) Resolution adopted by the General Assembly on 6 July 2017, Work of the Statistical Commission pertaining to the 2030 Agenda for Sustainable Development (A/RES/71/313)
5. ↑  *unodc* [unodc.org unodc.org] Check `|url=` value (bantuan). Dicapai pada 16 February 2022. Missing or empty `|title=` (bantuan)
6. ↑  "SDG16 Data Initiative 2017 Global Report". *SDG16 Report*. 16 November 2017. Diarkibkan daripada yang asal pada 2017-07-23. Dicapai pada 16 November 2017.
7. 1 2  "Progress for Every Child in the SDG Era" (PDF). *UNICEF*. Dicapai pada 2 April 2018.
8. ↑  M'jid, Najat Maalla (September 10, 2020). "Hidden scars: the impact of violence and the COVID-19 pandemic on children's mental health". *Child and Adolescent Psychiatry and Mental Health*. **33**: 33. doi:10.1186/s13034-020-00340-8. PMC 7483042. PMID 32934663.
9. ↑  United Nations Economic and Social Council (2020) Progress towards the Sustainable Development Goals Report of the Secretary-General, High-level political forum on sustainable development, convened under the auspices of the Economic and Social Council (E/2020/57), 28 April 2020
10. ↑  "Our World in Data". *SDG Tracker*.
11. ↑  Nations, United. "Universal Declaration of Human Rights". *United Nations* (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2022-05-08.
12. ↑  *unesdoc.unesco.org*. Dicapai pada 2022-05-08. Missing or empty `|title=` (bantuan)
13. ↑  *un* [un.org/sustainabledevelopment un.org/sustainabledevelopment] Check `|url=` value (bantuan). Dicapai pada 16 February 2022. Missing or empty `|title=` (bantuan)
14. ↑  Leal Filho, Walter; Brandli, Luciana Londero; Lange Salvia, Amanda; Rayman-Bacchus, Lez; Platje, Johannes (2020-07-01). "COVID-19 and the UN Sustainable Development Goals: Threat to Solidarity or an Opportunity?". *Sustainability* (dalam bahasa Inggeris). **12** (13): 5343. doi:10.3390/su12135343. ISSN 2071-1050.
15. ↑  "The sustainable development goals report 2020" (PDF).