***Lily van Java*** (Bahasa Melayu: ***Lili daripada Jawa***), juga dikenali dengan tajuk ***Melatie van Java*** (Bahasa Melayu: ***Melati daripada Jawa***), adalah filem Hindia Belanda tahun 1928 yang diarahkan oleh Nelson Wong. Filem ini rencananya diterbitkan *South Sea Film* dan dirakam oleh pengarah berbangsa Amerika Syarikat, namun akhirnya diterbitkan oleh Halimoen Film milik Wong Bersaudara. Plot filem ini menceritakan seorang wanita yang dipaksa menikahi pemuda yang tidak dicintainya. Butiran pelakon dan kualiti lakonan mereka tidak jelas, namun filem ini diakui sebagai filem pertama dari serangkaian filem yang diterbitkan Cina Hindia Belanda. Filem ini boleh jadi hilang dari peredaran.

Plot
----

Putri seorang (*juragan*) kaya yang sudah punya kekasih dipaksa mengahwini seseorang yang tidak dicintainya.

Penerbitan
----------

Kedua-dua filem pertama yang dihasilkan di Hindia Belanda, Loetoeng Kasaroeng (1926) dan Eulis Atjih (1927), telah dibuat oleh pembikin filem Belanda L. Heuveldorp dan G. Kruger, masing-masing.  Ahli perniagaan Etnik Cina, mengambil kesempatan ke atas kejayaan filem-filem yang dihasilkan di Shanghai, China, menubuhkan dua syarikat produksi, satu di Batavia (moden Jakarta) dan satu lagi di Surabaya. South Sea Film, produksi di Batavia yang ditubuhkan oleh Liem Goan Lian dan Tjan Tjoen Lian, telah diiklankan sebagai pembikinan filem kerjasama Cina yang pertama di negara ini. skrip pertama adalah untuk Lily van Java, yang syarikat itu perlu melalui Film Commissie (biro penapisan negara) kerana takut melanggar nilai-nilai tradisional.

Menurut JB Kristanto dari Katalog Film Indonesia, seorang warga Amerika yang bernama Len Ross pada mulanya ditempah untuk mengarahkan filem itu; Ross dilaporkan di negara ini untuk filem karya berjudul Java untuk Metro-Goldwyn-Mayer dan memfilemkan beberapa adegan pada pertengahan 1928. Pelakon adalah etnik Cina, dan bintang-bintang wanita - Lie Lian Hwa dan Lie Bo Tan - dilaporkan puteri gangster Surabaya Lie Bauw Kie dan terlatih dalam silat; pelakon lain termasuk Kwee Tiang An dan Yah Kwee Pang. Walau bagaimanapun, selepas Ross menarik diri skrip telah ditunda.

Nelson Wong, yang sebelum telah ditempah dengan saudara-saudaranya Joshua dan Otjniel untuk merakam filem untuk Tio Tek Điện, mendekati David Wong (tidak berkaitan), seorang pekerja General Motors berpangkat tinggi di Batavia, untuk pembiayaan. Dengan ini yang Wong bersaudara Halimoen Filem sanggup menyiapkan filem.  Sesetengah sumber menunjukkan bahawa pelakon yang sama digunakan, sementara yang lain mencadangkan bahawa peranan utama telah diambil oleh seorang pelajar dari Shanghai bernama Lily Oey.

Filem senyap difiemkan dalam hitam putih; kad tajuk itu adalah dwibahasa, yang ditulis dalam bahasa Melayu dan Cina. Sejarawan filem Amerika Richard Abel menulis bahawa kualiti teknikal filem itu, seperti semua produksi tempatan lain pada masa itu, adalah miskin dan tidak mampu bersaing dengan kerja-kerja yang diimport  dan ulama filem Indonesia Misbach Yusa Biran menulis bahawa pemfileman telah dianggap kabur walaupun pada masa itu.

Keluaran dan sambutan
---------------------

Lily van Java telah dikeluarkan pada tahun 1928. Kejayaannya adalah dipertikaikan. Wartawan Leopold Gan menulis bahawa filem itu adalah sangat berjaya, ke titik bahawa selepas beberapa tahun salinan dipakai melalui dari tayangan.  Walau bagaimanapun, Joshua Wong kemudian dipanggil semula dalam satu wawancara bahawa filem itu telah gagal; David Wong dilaporkan telah nyata untuk tidak lagi membiayai apa-apa filem selepas Lily van Java. Kekurangan penyokong, Wong Brothers pergi bercuti.

Lily van Java terus direkodkan sebagai filem Cina pertama yang dihasilkan di kawasan ini. Walaupun Wong pergi bercuti, selain etnik Cina menjadi terlibat dalam filem. Beberapa permulaan milik Cina direkodkan dari 1929, termasuk pembiayaan Filem dengan Resia Boroboedoer (1928) dan filem Tan dengan Njai Dasima (1929). Menjelang tahun 1930-an perniagaan milik Cina adalah kuasa yang mendominasi dalam industri filem di negara ini.

*Lily van Java* berkemungkinan tergolong dalam filem hilang. Ahli antropologi visual Amerika Syarikat Karl G. Heider menulis bahawa semua filem Indonesia yang dibuat sebelum tahun 1950 tidak diketahui lagi keberadaannya ataupun kewujudan salinannya. Walau bagaimanapun, *Katalog Filem Indonesia* yang disusun oleh JB Kristanto merekodkan beberapa filem masih tersimpan di Sinematek Indonesia dan Biran menulis bahawa beberapa filem propaganda Jepun masih wujud dalam simpanan Perkhidmatan Maklumat Kerajaan Belanda.

Rujukan
-------

Nota kaki

1. 1 2  Said 1982, m/s. 17.
2. ↑  Biran 2009, m/s. 379–381.
3. 1 2 3 4 5 6 7  Filmindonesia.or.id, Lily van Java.
4. 1 2  Biran 2009, m/s. 379.
5. ↑  Biran 2009, m/s. 77.
6. ↑  Biran 2009, m/s. 79.
7. ↑  PaEni 2010, Mozaik Film Nasional.
8. ↑  Biran 2009, m/s. 80.
9. 1 2 3 4 5  Biran 2009, m/s. 82.
10. ↑  Biran 2009, m/s. 81.
11. 1 2  JCG, Lily van Java.
12. ↑  van der Heide 2002, m/s. 128.
13. ↑  Biran, Ramadhan K.H. & Labrousse 1973, m/s. 165.
14. ↑  Abel 2005, m/s. 462.
15. 1 2  Biran 2009, m/s. 86.
16. ↑  Biran 2009, m/s. 84.
17. ↑  Biran 2009, m/s. 380–381.
18. ↑  Heider 1991, m/s. 14.
19. ↑  Biran 2009, m/s. 351.

Bibliografi

* Abel, Richard (2005). *Encyclopedia of Early Cinema*. New York: Routledge. ISBN 978-0-415-23440-5.CS1 maint: ref=harv (link)
* Biran, Misbach Yusa (2009). *Sejarah Film 1900–1950: Bikin Film di Jawa*. Jakarta: Komunitas Bamboo working with the Jakarta Art Council. ISBN 978-979-3731-58-2. Cite has empty unknown parameter: `|trans_title=` (bantuan)CS1 maint: ref=harv (link)
* Biran, Misbach Yusa; Ramadhan K.H. Misbach; Labrousse, P. (translator) (1973). "Les Vedettes du Cinéma Indonésien". *Archipel*. **5** (5): 165–174. doi:10.3406/arch.1973.1048. Cite has empty unknown parameter: `|trans_title=` (bantuan)CS1 maint: ref=harv (link)
* van der Heide, William (2002). *Malaysian Cinema, Asian Film: Border Crossings and National Cultures*. Amsterdam: Amsterdam University Press. ISBN 978-90-5356-580-3.CS1 maint: ref=harv (link)
* Heider, Karl G (1991). *Indonesian Cinema: National Culture on Screen*. Honolulu: University of Hawaii Press. ISBN 978-0-8248-1367-3.CS1 maint: ref=harv (link)
* "Lily van Java". *Encyclopedia of Jakarta*. Jakarta: Jakarta City Government. Diarkibkan daripada yang asal pada 2012-08-21. Dicapai pada 21 August 2012.
* "Lily van Java". *filmindonesia.or.id*. Jakarta: Konfidan Foundation. Diarkibkan daripada yang asal pada 2012-07-21. Dicapai pada 21 July 2012.
* PaEni, Mukhlis (7 June 2010). "Mozaik Film Nasional". Jakarta: Indonesian Film Censorship Bureau. Diarkibkan daripada yang asal pada 2013-12-15. Dicapai pada 21 August 2012.
* Said, Salim (1982). *Profil Dunia Film Indonesia*. Jakarta: Grafiti Pers. OCLC 9507803.CS1 maint: ref=harv (link)

Pautan luar
-----------

* *Lily van Java*  di Pangkalan Data Filem Internet (IMDb)