**Keith Andes** (lahir **John Charles Andes**, 12 Julai 1920 – 11 November 2005) merupakan seorang pelakon filem, radio, teater muzikal, pentas dan televisyen dari Amerika Syarikat.

Kehidupan awal
--------------

Anak kepada William G. Andes, Andes telah dilahirkan di Ocean City, New Jersey. Ketika berusia 12 tahun, beliau telah muncul menerusi radio.

Keluarga beliau berpindah ke Upper Darby, Pennsylvania, di Philadelphia.

Beliau telah memasuki Sekolah St Edward, Oxford dan bergraduat dari Universiti Temple di Philadelphia, di mana beliau menjadi ahli fraterniti Sigma Pi, pada tahun 1943 dengan sarjana muda dalam pendidikan. Ketika di Temple, beliau tidak pernah terbabit dengan program teater universiti, tetapi menghabiskan masanya sebagai joki cakera untuk stesen radio. Selepas bergraduan dari Temple, beliau belajar vokal di *Philadelphia Conservatory of Music*. Beliau terkenal dengan bariton.

Kerjaya
-------

### Awal pembabitan

Andes telah bermula kerjaya Broadway semasa berkhidmat dalam Angkatan Tentera Udara Amerika Syarikat semasa Perang Dunia Kedua. Beliau telah berkhidmat semalam tiga tahun dan menyanyi serta berlakon dalam persembahan *United Service Organization*. Beliau telah berlakon dalam pementasan *Winged Victory* dan filem *Winged Victory* (1944) terbitan 20th Century Fox .

Pada tahun 1947, Andes menerima anugerah dari *Theater World Award* untuk persembahan sulung beliau menerusi *The Chocolate Soldier*. Dalam tahun yang sama, beliau turut mendapat watak kecil tetapi penting dalam filem *The Farmer's Daughter*. Pada tahun 1949, beliau mendapat watak utama pertama menerusi filem *Project X* (1949), sebuah filem bajet rendah dan bebas.

Pada Jun 1950, beliau telah menyertai persembahan Broadway, *Kiss Me, Kate* dan ini telah menarik minat Hollywood.

### RKO dan Universal

Andes muncul sebagai kekasih Marilyn Monroe dan adik kepada Barbara Stanwyck dalam filem *Clash by Night* (1952), arahan Fritz Lang dan ditulis oleh Clifford Odets, untuk RKO.

Beliau turut memegang watak sebagai Lt. Maynard dalam *Blackbeard, the Pirate* (1952) dan watak pembantu dalam *Split Second* (1953).

Pada tahun 1953, beliau membintangi muzikal Broadway *Maggie*.

Andes telah bergandingan bersama Angela Lansbury dalam filem *A Life at Stake* (1954) dan menjadi watak utama dalam *The Second Greatest Sex* (1955) semasa bersama Universal, di mana beliau menandatangan kontrak untuk tempoh yang panjang.

Andes mula menjadi bintang undangan dalam rancangan TV seperti *Celebrity Playhouse*, *The Ford Television Theatre*, *Matinee Theatre*, *The Loretta Young Show*, *Conflict* dan *Playhouse 90*. Beliau turut membintangi adaptasi TV bagi *The Great Waltz* (sebagai Johann Strauss, Jr.), *Bloomer Girl* (1956) dan *Holiday* (berdasarkan *The Grand Tour*) (1956).

Beliau muncul dua filem bersama Jeff Chandler semasa di Universal, *Away All Boats* (1956) dan *Pillars of the Sky* (1956), serta *Back from Eternity* (1956) di RKO. In 1956, he starred in a pilot for the series *Dr, Mike*, that was not picked up.

Semasa di Universal, beliau mendapat peranan dalam *Interlude* (1957), dan *The Girl Most Likely* (1958), filem terakhir dari RKO.

Andes turut menjadi undangan dalam *Jane Wyman Presents The Fireside Theatre*, *Goodyear Theatre*, *Alcoa Theatre* dan *The Gale Storm Show: Oh! Susanna*.

Pada tahun 1958, Andes membintangi filem *Damn Citizen* di samping Margaret Hayes dan Gene Evans.

Beliau turut muncul dalam filem bajet rendah: *Model for Murder* (1959) di England dan *Surrender - Hell!* (1960) di Filipina.

### Televisyen

Andes menjadi pelakon tetap yang melakon watak sebagai Frank Dawson dalam dram kepolisan *This Man Dawson* (1959–60), kisah bekas kolonel Kor Marin Amerika Syarikat yang dilantik untuk menghentikan rasuah di kalangan polis di sebuah bandar yang tidak dinyatak.

Dalam Broadway, Andes telah berlakon bersama Lucille Ball dalam muzikal *Wildcat* (1960–61) bagi 175 buah persembahan. Selepas *Wildcat* tamat, Andes kembali ke layar kaca dan menjadi bintang jemputan bagi *Sea Hunt*, *Have Gun - Will Travel*, *Follow the Sun*, *Vacation Playhouse* dan *The Rifleman*.

Dalam tahun 1963, Andes berlakon di samping Victor Buono dan Arch Johnson dalam episod "Firebug" bagi siri *GE True*, yang diacarakan oleh Jack Webb. Kemudian, dalam tahun yang sama, Andes menjadi pelakon tetap dalam sitkom *Glynis*, yang dibintangi oleh Glynis Johns sebagai isterinya.

Beliau turut menjadi jemputan bagi *77 Sunset Strip*, *Perry Mason* (episod "Illicit Illusion"), *The Outer Limits* (episod "Expanding Human"), *Mickey*, *The Littlest Hobo*, *Death Valley Day*, *Valentine's Day*,*Branded*, *The Lucy Show*, dan *Run for Your Life*.

Andes turut pernah membintangi siri *Paradise Bay*, yang keudara pada 27 September 1965.

Beliau kembali menjadi pelakon undangan dalam *Daniel Boone*, *The Andy Griffith Show*, *Star Trek* (episod "The Apple"), dan *I Spy*.

Beliau turut menyumbangkan suara dalam animasi *Birdman and the Galaxy Trio* (1967) sebagai Birdman.

### Lain-lain

Beliau pernah muncul sebagai Jeneral George C. Marshall dalam filem *Tora! Tora! Tora!* dan filem *Hell's Bloody Devils* (1970).

Beliau menjadi jemputan dalam *Petticoat Junction*, *The Bold Ones: The New Doctors*, *Dan August*, *The Streets of San Francisco*, *Search*, *Gunsmoke*, *Cannon*, *Caribe*, and *The Magical World of Disney* ("Twister, Bull from the Sky").

Kemudian beliau muncul dalam filem *...And Justice for All* (1979) dan *The Ultimate Impostor* (1979) serta siri TV *Buck Rogers in the 25th Century* episod "Buck's Duel to the Death".

Penampilan terakhir beliau adalah menerusi *Blinded by the Light* (1982) sebelum bersara dari dunia hiburan.

Keluarga
--------

Pada 30 November 1946, Andes mengahwini Jean A. Cotton, a nurse, di Upper Darby, Pennsylvania. Mereka bercerai pada tahun 1961.

Beliau kemudiannya mengahwini Sheila Hackett semasa berehat dari *Wildcat*.

Andes mempunyai dua orang anak lelaki bersama Cotton, iaitu pemuzik Mark Andes dan Matt Andes.

Kematian
--------

Pada 11 November 2005, Andes ditemui mati ketika berusia 85 tahun di rumahnya di Santa Clarita, California. Beliau telah menderita kanser pundi kencing dan penyakit-penyakit lain. Beliau disahkan meninggal dunia akibat membunuh diri menggunakan asfiksia, menurut sebuah laporan dari Los Angeles County Coroner's Office. Organ badannya telah disumbangkan untuk kegunaan sains perubatan.

Filemografi
-----------

| Tahun | Judul | Watak | Nota |
| --- | --- | --- | --- |
| 1944 | *Winged Victory* | Flyer | Tiada kredit |
| 1947 | *The Farmer's Daughter* | Sven Holstrom |  |
| 1949 | *Project X* | Steve Monahan |  |
| 1952 | *Clash by Night* | Joe Doyle |  |
| 1952 | *Blackbeard the Pirate* | Robert Maynard |  |
| 1953 | *Split Second* | Laryy Fleming |  |
| 1954 | *A Life at Stake* | Edward Shaw |  |
| 1955 | *The Second Greatest Sex* | Rev. Peter Maxwell |  |
| 1956 | *Away All Boats* | Doctor Bell |  |
| 1956 | *Back from Eternity* | Joe Brooks |  |
| 1956 | *Pillars of the Sky* | Capt. Tom Gaxton |  |
| 1957 | *Interlude* | Dr. Morley Dwyer |  |
| 1957 | *The Girl Most Likely* | Neil Patterson, Jr. |  |
| 1958 | *Damn Citizen* | Col. Francis C. Grevemberg |  |
| 1959 | *Model for Murder* | David Martens |  |
| 1959 | *Surrender - Hell!* | Col. Donald D. Blackburn |  |
| 1961 | *Sea Hunt* | Todd Webster | Musim 4, Episod 37 |
| 1964 | *The Tattooed Police* | Narrator | Voice |
| 1967 | *Star Trek* | Akuta | Episod: "The Apple The Apple]]" |
| 1970 | *Hell's Bloody Devils* | Joe Brimante |  |
| 1970 | *Tora! Tora! Tora!* | General George C. Marshall |  |
| 1979 | *...And Justice for All* | Marvin Bates |  |

Rujukan
-------

1. 1 2 3  "Jean A. Cotton Bride of Stage, Screen Actor". *The Daily Messenger*. New York, Canandaigua. December 2, 1946. m/s. 3. Dicapai pada June 14, 2016 – melalui Newspapers.com. penerbitan akses terbuka - percuma untuk dibaca
2. 1 2 3  "Andes, leading man to Marilyn Monroe, dies at 85". *USA Today*. Associated Press. November 27, 2005. Dicapai pada 15 June 2016.
3. 1 2  Warburton, Albert F. (Winter 1961). "Behind the make-up of This Man Keith" (PDF). *The Emerald of Sigma Pi*. Jil. 47 no. 4. m/s. 178–179.
4. ↑  Keith Andes Ducks Hollywood Social Whirl
Scott, John L. *Los Angeles Times* 1 Sep 1957: D3.
5. ↑  "United States World War II Army Enlistment Records, 1938-1946". National Archives and Records Administration.
6. ↑  Keith Andes, 85, an Actor On Broadway and in Movies: [Obituary (Obit)] *The New York Times* 30 Nov 2005: 19.
7. ↑  Keith Andes, Actor 1920–2005
The Globe and Mail 29 Nov 2005: S.9.
8. ↑  "Theatre World Award Recipients". *Theatre World Awards*. Dicapai pada 15 June 2016.
9. ↑  Obituary: Keith Andes ; Actor and musical star with brooding good looks: [First Edition]
Vallance, Tom. The Independentc24 Dec 2005: 37.
10. ↑  Drama: Edith Piaf Will Star in Kirkland Film Play; Keith Andes in Debut
Schallert, Edwin. *Los Angeles Times* 4 Oct 1951: A7.
11. ↑  Keith Andes to Star in N.Y. Play, 'Maggie' Chicago Daily Tribune 22 Feb 1953: e10.
12. ↑  "'Homeward Borne' On 'Playhouse 90' Aug. 22". Altoona Tribune. August 17, 1957. m/s. 14. Dicapai pada April 20, 2015 – melalui Newspapers.com. penerbitan akses terbuka - percuma untuk dibaca
13. ↑  Keith Andes Is Teamed With Patrice Munsel; Confusion on $64,000
Ames, Walter. *Los Angeles Times* 13 Oct 1955: 34.
14. ↑  Keith Andes Shares Wheel
New York Times 31 Dec 1955: 17.
15. ↑  'Pillars of the Sky' Costars Keith Andes
Hopper, Hedda. *Los Angeles Times* 17 Aug 1955: b8.
16. ↑  Medical TV Show Gets New Title: Screen Gems Renames Film Series 'Dr. Mike'--Keith Andes to Be Its Star
Special to The New York Times. *The New York Times* 11 Dec 1956: 61.
17. ↑  'Damned Citizen' Will Star Margaret Hayes Hopper, Hedda. *Los Angeles Times* 25 Apr 1957: C8.
18. ↑  Erickson, Hal (1989). *Syndicated Television: The First Forty Years, 1947–1987*. McFarland & Company, Inc. ISBN 0-7864-1198-8. Pp. 45-46.
19. ↑  BARKING BARITONE: Singer Keith Andes Is a Tough Police Chief in New Channel 9 Series Chicago Daily Tribune 31 Oct 1959: 29.
20. ↑  "(Keith Andes search)". *Playbill Vault*. Dicapai pada 15 June 2016.
21. ↑  "*GE True*". Classic Television Archive. Dicapai pada March 1, 2013.
22. ↑  Grant, Hank (September 25, 1963). "Andes Stars in 'Glynis'". *The Decatur Herald*. Illinois, Decatur. m/s. 15. Dicapai pada June 14, 2016 – melalui Newspapers.com. penerbitan akses terbuka - percuma untuk dibaca
23. ↑  Keith Andes Stars *Los Angeles Times* 29 Sep 1964: C13.
24. ↑  "TV Highlights". The San Bernardino County Sun. September 27, 1965. m/s. 19. Dicapai pada April 20, 2015 – melalui Newspapers.com. penerbitan akses terbuka - percuma untuk dibaca
25. ↑  Terrace, Vincent (2011). *Encyclopedia of Television Shows, 1925 through 2010*. McFarland & Company, Inc. ISBN 978-0-7864-6477-7. P. 109.
26. ↑  "Actor Keith Andes Given Custody of Teenage Sons". *Valley News*. California, Van Nuys. August 16, 1964. m/s. 20. Dicapai pada June 14, 2016 – melalui Newspapers.com. penerbitan akses terbuka - percuma untuk dibaca
27. ↑  Keith Andes Reweds *The New York Times* 11 Feb 1961: 26.
28. ↑  "Keith Andes". *The Indiana Gazette*. Pennsylvania, Indiana. Associated Press. January 9, 1986. m/s. 28. Dicapai pada June 14, 2016 – melalui Newspapers.com. penerbitan akses terbuka - percuma untuk dibaca

Pautan luar
-----------


|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons mempunyai media berkaitan: ***Keith Andes***. |

* Keith Andes di Allmovie
* Keith Andes di Find a Grave
* Rencana Keith Andes di Memory Alpha, wiki Star Trek
* Keith Andes di Pangkalan Data Broadway Internet
* Keith Andes di Pangkalan Data Filem Internet (IMDb)

| Kawalan kewibawaan Sunting ini di Wikidata |
| --- |
| Umum | 
* ISNI
	+ 1
* VIAF
	+ 1
* WorldCat Identities
	+ 1

 |
| Perpustakaan negara | 
* Sepanyol
* Perancis (data)
* Jerman
* Israel
* Amerika Syarikat

 |
| Lain-lain | 
* MusicBrainz (artis)
* Arkib Negara (A.S.)
* Rangkaian Sosial dan Konteks Arkib
* SUDOC (Perancis)
	+ 1

 |