**Chiwetelu Umeadi** "**Chiwetel**" **Ejiofor**, CBE (disebut [ˈtʃuːwɨtɛl ˈɛdʒi.oʊfɔr, terdekat cu.wi.tél é.ji.o.for]; lahir 10 Julai 1977) ialah seorang pelakon, pengarah dan penulis dari United Kingdom.

Selepas mendaftar di Teater Belia Negara pada tahun 1995, dan mendapat biasiswa ke London Academy of Music and Dramatic Art, ketika berumur 19 tahun dan tiga bulan dalam kursus, Ejiofor telah dipilih oleh Steven Spielberg untuk melakonkan peranan sokongan dalam *Amistad* sebagai James Covey. Pada tahun 2005, beliau melakonkan watak Victor Sweet dalam Four Brothers. Selain ini, beliau dikenali dengan peranannya sebagai Okwe dalam *Dirty Pretty Things* (2002), the Operative dalam *Serenity* (2005), Lola dalam *Kinky Boots* (2005), Luke dalam *Children of Men* (2006) dan Dr. Adrian Helmsley dalam *2012* (2009). Beliau melakonkan watak Solomon Northup dalam *12 Years a Slave* (2013), di mana beliau menerima pencalonan Anugerah Akademi dan Golden Globe, bersama Anugerah BAFTA bagi kategori Pelakon Lelaki Terbaik. Beliau dicalonkan Anugerah Primetime Emmy 2014 bagi kategori Pelakon Lelaki Cemerlang dalam Minisiri atau Filem untuk lakonannya dalam *Dancing on the Edge.*

Ejiofor telah menerima pelbagai anugerah dan pencalonan termasuk Anugerah Bintang Meningkat Naik Orange BAFTA pada tahun 2006, lima pencalonan Anugerah Golden Globe dan Anugerah Laurence Olivier bagi kategori Pelakon Lelaki Terbaik untuk lakonannya dalam *Othello* pada tahun 2008. Pada tahun 2008, beliau dianugerahkan Pegawai OBE oleh Ratu Elizabeth II. Beliau dinaikkan kepada Komander Order of the British Empire pada tahun 2015.

Awal hidup
----------

Ejiofor dilahirkan di Forest Gate, London kepada ibu bapa berketurunan Igbo dari Nigeria. Bapanya, Arinze adalah seorang doktor dan ibunya, Obiajulu adalah seorang ahli farmasi. Adik perempuannya, Zain Asher, ialah seorang wartawan CNN.

Pada tahun 1988 ketika Ejiofor berusia 11 tahun, keluarganya ke Lagos untuk menghadiri suatu perkahwinan apabila kereta mereka terlibat dalam kemalangan bertembung dengan sebuah lori; bapanya terbunuh tetapi Ejiofor terselamat meskipun cedera parah - beliau ada parut kekal dari kejadian tersrbut yang masih boleh dilihat pada dahinya.

Kerjaya lakonan
---------------

Ejiofor mula berlakon dalam lakonan pentas sekolah ketika berumur empat belas tahun di Kolej Dulwich dan menyertai Teater Belia Negara. Beliau memasuki London Academy of Music and Dramatic Art tetapi terpaksa meninggalkan semasa tahun pertamanya selepas dipilih ke dalam filem Steven Spielberg, *Amistad*. Beliau berlakon dalam *Othello* di Teater Bloomsbury pada bulan September 1995 dan sekali lagi di Theatre Royal, Glasgow pada tahun 1996, apabila beliau membintangi bertentangan Rachael Stirling sebagai Desdemona.

### Kemunculan dalam filem

Ejiofor membuat penampilan filem pertamanya dalam filem televisyen, *Deadly Voyage* pada tahun 1996. Beliau kemudiannya menjadi pelakon pentas di London. Dalam filem Steven Spielberg, *Amistad*, beliau melakonkan watak Ens. James Covey. Pada tahun 1999, beliau muncul dalam filem British, *G:MT – Greenwich Mean Time*. Pada tahun 2000, beliau membintangi *Blue/Orange* di Teater Kebangsaan Diraja (pentas Cottesloe) dan kemudiannya di Teater Duchess. Pada tahun yang sama, lakonannya sebagai Romeo dalam *Romeo and Juliet* dicalonkan Anugerah Ian Charleson. Ejiofor dianugerahkan Anugerah Jack Tinker bagi kategori Pendatang Baru Harapan di Anugerah Teater Bulatan Pengkritik pada tahun 2000. Untuk lakonannya dalam *Blue/Orange*, Ejiofor menerima Anugerah Teater London Evening Standard bagi kategori Pendatang Baru Cemerlang pada tahun 2000 dan pencalonan Anugerah Laurence Olivier bagi kategori Pelakon Lelaki Sokongan Terbaik pada tahun 2001.

Ejiofor mendapat peranan utama pertamanya dalam filem 2002, *Dirty Pretty Things*, dimana beliau memenangi Anugerah Filem Bebas British bagi kategori Pelakon Lelaki Terbaik. Pada tahun berikutnya, beliau adalah sebahagian daripada barisan pelakon *Love Actually*, membintangi sebuah adaptasi BBC, *The Knight's Tale* dan juga membintangi siri BBC, *Trust*. Juga pada tahun 2003, beliau membintangi sebagai Augustus dalam produksi radio, "The Darker Face of the Earth". Beliau membintangi bersama Hilary Swank dalam filem 2004, *Red Dust* sebagai Alex Mpondo. Beliau melakonkan watak Putera Alamayou dalam lakonan radio, *I Was a Stranger*, disiarkan di BBC Radio 4 pada 17 Mei 2004, dan melakonkan watak Dionysus dalam *Dionysus*. Beliau melakonkan watak Mike Terry dalam *Redbelt*. Beliau juga menerima pujian untuk lakonannya sebagai The Operative dalam filem 2005, *Serenity*.

Beliau mempunyai peranan dalam filem 2006, *Children of Men*. Persembahan nyanyian dan lakonannya dalam *Kinky Boots* menerima pencalonan Anugerah Golden Globe dan Anugerah Filem Bebas British. Beliau juga dicalonkan Anugerah Bintang Meningkat Naik Orange BAFTA pada tahun 2006. Lakonan Ejiofor dalam *Tsunami: The Aftermath* menerima pencalonan Anugerah Golden Globe bagi kategori Pelakon Lelaki Terbaik – Minisiri atau Filem Televisyen pada tahun 2007.

Pada tahun 2007, Ejiofor membintangi bersama Don Cheadle dalam *Talk to Me*,. Beliau berlakon di pentas dalam *The Seagull* di Royal Court Theatre bermula 18 Januari sehingga 17 Mac 2007 dan menyambung wataknya sebagai Othello di Donmar Warehouse bersama Kelly Reilly sebagai Desdemona dan Ewan McGregor sebagai Iago. Produksi ini menerima ulasan positif dan lakonan Ejiofor dipuji. Beliau dianugerahkan Anugerah Laurence Olivier bagi kategori Pelakon Lelaki Terbaik untuk lakonannya.

Ejiofor dilantik sebagai Pegawai Order of the British Empire (OBE) pada tahun 2008. Pada tahun yang sama, beliau membuat penampilan pertama sebagai pengarah dalam filem pendek, *Slapper*. Ejiofor muncul bersama John Cusack dalam filem *2012* pada tahun berikutnya; filem ini mengutip $700 juta. Beliau melakonkan watak pegawai CIA, Peabody dalam *Salt* (2010) dan sebagai Louis Lester dalam drama bersiri BBC Two, *Dancing on the Edge* (2013).

Pada tahun 2013, Ejiofor mengambil salah satu peranannya yang paling dikenali setakat ini, Solomon Northup dalam *12 Years a Slave*. *12 Years a Slave* menerima pujian meluas dengan ramai pengkritik memuji lakonan Ejiofor. Pada 16 Januari 2014, Ejiofor secara rasmi dicalonkan untuk Pelakon Lelaki Terbaik di Anugerah Akademi ke-86.

Pada tahun 2014, Ejiofor membintangi filem Nigeria, *Half of a Yellow Sun* bersama Thandie Newton. Beliau juga melakonkan watak Patrice Lumumba dalam *A Season in the Congo* pada tahun 2013. Ia telah diumumkan pada bulan Jun 2014 bahawa Ejiofor akan melakonkan watak Thomas McFadden dalam sebuah filem berdasarkan buku *Marching Powder: A True Story of Friendship, Cocaine, and South America's Strangest Jail*.

Pada tahun 2015, ia telah diumumkan bahawa Ejifor telah dipilih untuk watak Baron Mordo dalam filem 2016, *Doctor Strange*.

Filemografi
-----------

### Filem

| Tahun | Tajuk | Peranan | Nota |
| --- | --- | --- | --- |
| 1997 | *Amistad* | Ens. James Covey |  |
| 1999 | *G:MT – Greenwich Mean Time* | Rix |  |
| 2002 | *Dirty Pretty Things* | Okwe lander |  |
| 2003 | *Love Actually* | Peter |  |
| 2004 | *She Hate Me* | Frank Wills |  |
| 2004 | *Red Dust* | Alex Mpondo |  |
| 2004 | *Melinda and Melinda* | Ellis |  |
| 2005 | *Four Brothers* | Victor Sweet |  |
| 2005 | *Serenity* | The Operative |  |
| 2005 | *Slow Burn* | Ty Trippin |  |
| 2005 | *Kinky Boots* | Simon / Lola |  |
| 2006 | *Inside Man* | Detektif Bill Mitchell |  |
| 2006 | *Children of Men* | Luke |  |
| 2007 | *Talk to Me* | Dewey Hughes |  |
| 2007 | *American Gangster* | Huey Lucas |  |
| 2008 | *Redbelt* | Mike Terry |  |
| 2008 | *Slapper* |  | Filem pendek; penulis, pengarah |
| 2009 | *Endgame* | Thabo Mbeki |  |
| 2009 | *2012* | Dr. Adrian Helmsley |  |
| 2010 | *Salt* | Peabody |  |
| 2013 | *Savannah* | Christmas Moultrie |  |
| 2013 | *12 Years a Slave* | Solomon Northup |  |
| 2013 | *Half of a Yellow Sun* | Odenigbo |  |
| 2015 | *Z for Zachariah* | Loomis |  |
| 2015 | *The Martian* | Vincent Kapoor |  |
| 2015 | *Secret in Their Eyes* | Ray |  |
| 2016 | *Triple 9* | Terrell Tompkins |  |
| 2016 | *Doctor Strange* | Karl Mordo |  |

### Televisyen

| Tahun | Tajuk | Peranan | Nota |
| --- | --- | --- | --- |
| 1996 | *Deadly Voyage* | Ebow | Filem televisyen |
| 2001 | *Murder in Mind* | DS McCorkindale | Episod: "Teacher" |
| 2003 | *Twelfth Night* | Orsino | Filem televisyen |
| 2003 | *Trust* | Ashley Carter | 6 episod |
| 2003 | *The Canterbury Tales* | Paul | Segmen: *The Knight's Tale* |
| 2006 | *Tsunami: The Aftermath* | Ian Carter | Filem televisyen |
| 2011 | *The Shadow Line* | Jonah Gabriel | 7 episod |
| 2013 | *Dancing on the Edge* | Louis Lester | 6 episod |
| 2013 | *Phil Spector* | Pendakwa Palsu | Filem televisyen |

### Teater

| Tahun | Tajuk | Peranan | Nota |
| --- | --- | --- | --- |
| 1995 | *Othello* | Othello |  |
| 1996 | *Othello* | Othello |  |
| 1997 | *Macbeth* | Malcolm |  |
| 1999 | *Sparkleshark* | Russell |  |
| 2000 | *Blue/Orange* | Chris |  |
| 2000 | *Romeo and Juliet* | Romeo Montague |  |
| 2000 | *Peer Gynt* | Young Peer |  |
| 2002 | *The Vortex* | Nicky Lancaster |  |
| 2007 | *The Seagull* | Boris Alexeyevich Trigorin |  |
| 2007 | *Othello* | Othello |  |
| 2013 | *A Season in the Congo* | Patrice Lumumba |  |
| 2015 | *Everyman* | Everyman |  |

Rujukan
-------

1. 1 2  "BFI | Film & TV Database | EJIOFOR, Chiwetel". Ftvdb.bfi.org.uk. 16 April 2009. Diarkibkan daripada yang asal pada 3 November 2013. Dicapai pada 31 Okyober 2012. Check date values in: `|accessdate=` (bantuan)
2. ↑  "Chiwetel Ejiofor". *inogolo.com*. Dicapai pada 31 Oktober 2012.
3. ↑  born in 1977, as stated by Ejiofor at , at 9:30 mark
4. ↑  "Columbite Tantalite: a film that fuses Congo's past and present struggles". *The Guardian*. UK. Dicapai pada 11 Disember 2013.
5. ↑  "A Season in the Congo: interview with Chiwetel Ejiofor". *The Telegraph*. UK. Dicapai pada 9 July 2013.
6. ↑  "2014 Emmy Awards: 'Game of Thrones,' 'Fargo' Lead Nominations". variety. Dicapai pada 25 March 2015.
7. ↑  "'Kinky Boots' actor Chiwetel receives OBE from Queen". *Hello*. UK. Dicapai pada 19 December 2008.
8. ↑  "2015 Queen's Birthday Honours" (PDF). *The London Gazette*. Diarkibkan daripada yang asal (PDF) pada 2017-06-20. Dicapai pada 2016-01-02.
9. ↑  Hattenstone, Simon (10 July 2004). "The rainbow's end Arts". *The Guardian*. London. Life, he says, was always precarious for his parents in Nigeria – they belonged to the Christian Ibo tribe...
10. ↑  Vernon, Polly (13 February 2016). "Chiwetel Ejiofor: racism and Hollywood". *The Times*. The Times UK.
11. ↑  Hattenstone, Simon (10 July 2004). "The rainbow's end Arts". *The Guardian*. London. Life, he says, was always precarious for his parents in Nigeria – they belonged to the Christian Ibo tribe...
12. ↑  Danny Walker (17 January 2014). "Oscars: Watch Chiwetel Ejiofor's sister Zain Asher cry on live TV following Oscar nomination - Mirror Online". *mirror*.
13. ↑  Raphael, Amy. "Almost famous", *The Guardian*, 3 November 2002. Retrieved 9 July 2007.
14. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  "Chiwetel Ejiofor Biography". Biography.com. Diarkibkan daripada yang asal pada 2015-04-03. Dicapai pada 26 March 2015.
15. ↑  *Talk to Me* Diarkibkan 2007-08-02 di Wayback Machine, FocusFeatures.com. Retrieved 29 July 2007.
16. ↑  *Press reviews: Othello*, BBC. Retrieved 5 December 2007
17. ↑  "No. 58729". *The London Gazette* (invalid `|supp=` (help)). 14 June 2008. London Gazette uses unsupported parameters (help)
18. ↑  Ejiofor, Chiwetel (18 June 2008). "Can you bring it down a notch, Bill?". *The Guardian*. London. Dicapai pada 17 August 2010.
19. ↑  Mandell, Andrea (16 November 2013). "Oscar buzz follows Fassbender, Ejiofor in '12 Years'". *USA Today*. Dicapai pada 5 November 2013.
20. ↑  Jagernauth, Kevin (16 September 2013). "Joe Wright To Direct Chiwetel Ejiofor in Adaptation of Play 'A Season in the Congo'". The Playlist. Diarkibkan daripada yang asal pada 2013-11-05. Dicapai pada 4 November 2013.
21. ↑  "Chiwetel Ejiofor set for drug dealer role", BBC News (Entertainment & Arts), 9 June 2014.
22. ↑  "Doctor Strange at D23: Kevin Feige Confirms Chiwetel Ejiofor As Baron Mordo". *Yahoo Movies UK*.

Pautan luar
-----------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons mempunyai media berkaitan ***Chiwetel Ejiofor*** |

* Chiwetel Ejiofor di Pangkalan Data Filem Internet (IMDb)

| Persondata |
| --- |
| Nama | Ejiofor, Chiwetel |
| Nama alternatif |  |
| Pemerihalan ringkas | Pelakon |
| Tarikh kelahiran | 10 Julai 1977 |
| Tempat kelahiran | London, England, UK |
| Tarikh kematian |  |
| Tempat kematian |  |