Jangan dikelirukan dengan Suzzara.

**Suzanna Martha Frederika van Osch** (13 Oktober 1942 - 15 Oktober 2008) atau lebih dikenali sebagai **Suzzanna** merupakan seorang seniwati Indonesia. Beliau amat dikenali umum sebagai "ratu seram layar Indonesia" yang sering memegang watak sebagai hantu Sundel Bolong.

Biografi
--------

Suzzanna dilahirkan di Magelang, Jateng pada 13 Ogos 1942.  Beliau anak bongsu enam adik beradik kepada Willem Van Osch, seorang pelakon pementasan drama Belanda berketurunan Jerman dan Denmark dengan Yohana Van Osch (nama keluarga asal: Bojoh), seorang penyanyi berketurunan Argentina serta Belanda; keluarganya juga punya darah kacuk keturunan orang Jawa, Minahasa dan Sunda.

Beliau melibatkan diri dalam bidang lakonan pada 1958, berikutan kejayaan filem arahan Usmar Ismail *Tiga Dara* (1956). Mengambil kira populariti filem ini, banyak organisasi telah mula mengadakan pertandingan "Tiga Dara"; Suzzana, yang telah dibesarkan di Magelang, memenangi satu pertandingan di Yogyakarta. Beliau kemudiannya berlakon dalam filem arahan Usmar, *Asrama Dara* (1958), di mana beliau melakonkan watak anak perempuan seorang ahli politik yang mesti tinggal di rumah tumpangan untuk anak perempuan. Pengiklanan untuk filem ini menekankan Suzzanna dan peranannya, menggambarkan kejayaan *Tiga Dara* sebelum ini dengan memuji beliau sebagai Indriati Iskak yang akan datang. Persembahan Suzzanna diterima dengan baik oleh penonton, dan pada tahun 1960 ia dinobatkan sebagai Anugerah Pelakon Kanak-kanak Terbaik di Festival Filrm Asia; Beliau juga diberi pengiktirafan pada Festival Filem Indonesia 1960.

Menjelang pertengahan 1960an, beliau berkahwin dengan pelakon Dicky Suprapto. Bersama-sama, pada tahun 1965, mereka menubuhkan syarikat produksi filem Tri Murni Film, yang menghasilkan hanya satu filem—*Segenggam Tanah Perbatasan* (1965), lakonan Suzzanna dan Suprapto—sebelum ditutup. Mereka bekerjasama dalam satu lagi filem, *Suzie*, pada tahun berikutnya. Usaha terakhir mereka, Tidar Jaya Film, adalah paling berjaya; ia menerbitkan empat filem antara 1970 dan 1973. Satu daripadanya ialah *Tuan Tanah Kedawung* (1970), sebuah adaptasi komik oleh Ganes TH. Dalam filem ini, Suzzanna memegang watak Ratna, seorang wanita yang mesti melindungi tanah tanah suaminya semasa dia bekerja di Borneo. Tidar Jaya seterusnya menerbitkan *Beranak dalam Kubur* (1971), *Bumi Makin Panas* (1973), dan *Napsu Gila* (1973); yang semuanya menampilkan Suzzanna.

Kejayaan popular Suzzanna pada tahun 1970-an, bagaimanapun, berasal dari syarikat lain. Pada tahun 1970, beliau berlakon dalam *Bernafas dalam Lumpur*, diterbitkan oleh Sarinande Films arahan urino Djunaedy. Dalam filem ini, Suzzanna melakonkan watak seorang wanita yang pergi ke Jakarta untuk mencari suaminya, hanya untuk menjadi mangsa cincin pemerdagangan manusia. Kontroversi untuk gambaran seksualnya yang kasar dan bahasa yang kasar, filem ini diharamkan di Bandung tetapi tetap merupakan produksi domestik yang paling terkenal dalam tahun ini. Untuk filem ini, Suzzanna dinobatkan sebagai pelakon paling popular di Asia pada Festival Filem Asia Pasifik di 1972 di Seoul. Beliau kemudian memutuskan bahawa penggambaran seks dalam filem itu terlalu jujur, bersumpah untuk tidak mengambil peranan sedemikian pada masa akan datang.

Dia telah berkahwin sebanyak dua kali. Pertama beliau telah menikah dengan Dicky Suprapto, juga seorang pelakon. Selepas mereka bercerai, Suzzanna menikah pula dengan pelakon bernama Clift Sangra. Kiki Maria, anak perempuan dari perkahwinan pertama, adalah seorang pelakon. Pada tahun 1990, Suzzanna mula bersara dari arena perfileman dan cuma kembali berlakon lapan belas tahun kemudian dalam filem *Hantu Ambulance*. Namun, kemunculan beliau didalam filem tersebut merupakan yang terakhir buat semua;

Suzzanna dan Suprapto berpisah pada 1974, sejurus berikutan *Napsu Gila*; Tidar Jaya menamatkan operasi tidak lama selepas itu.

Jolokan 'Ratu Seram Indonesia' yang sinonim dengan beliau bukan sahaja disandarkan pada watak yang sering dipegangnya dalam filem-filem seram, tapi lebih menjurus kepada gaya hidupnya sendiri yang diselubungi misteri. Seringkali Suzzanna akan dilihat memakan bunga-bunga jasmin ketika beraksi bertujuan bagi mengekalkan kecantikan hatta di usia tua.

Suzzanna menghembuskan nafas terakhir pada 15 Oktober 2008 di Magelang kerana penyakit kencing manis yang dihidapinya selama 30 tahun. Beliau meninggal pada usia 66 tahun.

Persengketaan dengan Kiki Maria
-------------------------------

Setelah beberapa tahun menyepi dari arena seni, tiba-tiba muncul pula kisah penembakan Abriyarso Prihanto Boyho yang mengikut dakwaan anak perempuan Suzzanna, telah didalangi oleh suami ibunya iatu Clift Sangra. Adalah difahamkan bahawa kes ini berpunca dari pembahagian harta yang telah diwasiatkan oleh Suzzanna kepada anaknya Kiki Maria. Maka timbul pelbagai andaian dari segenap masyarakat jika Clift akan mengorbankan Suzzanna demi harta tersebut. Clift Sangra dikatakan telah memohon khidmat seorang pembunuh upahan bernilai 50 juta Rupiah bagi menghapuskan Suzzanna. Kedua-dua pihak, Sangra dan Prihanto telah disabitkan dengan tuduhan melakukan penganiayaan terhadap diri masing-masing. Setelah proses siasatan diadakan, Majelis Hakim Pengadilan Negeri Kota Magelang menjatuhkan hukuman empat bulan penjara terhadap Clift Sangra yang telah terbukti bersalah kerana cubaan membunuh menantu tirinya Abriyarso pada 14 November 2005, dengan menembak mangsa menggunakan peluru getah yang mencederakan bahagian perut. Sementara Abriyarso pula telah dibebaskan dari sebarang tuduhan kerana terbukti tidak melakukan sebarang penganiayaan terhadap mertua tirinya tersebut.

Filemografi
-----------

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| * *Darah dan Doa* (1950)
* *Asrama Dara* (1958)
* *Bertamasja* (1959)
* *Mira* (1961)
* *Antara Timur dan Barat* (1963)
* *Aku Hanja Bajangan* (1963)
* *Segenggam Tanah Perbatasan* (1965)
* *Suzie* (1966)
* *Penanggalan* (1967)
* *Bernafas dalam Lumpur* (1970)
* *Tuan Tanah Kedawung* (1970)
 | * *Beranak dalam Kubur* (1971)
* *Air Mata Kekasih* (1971)
* *Napsu Gila* (1973)
* *Bumi Makin Panas* (1973)
* *Rantapan dan Rintihan* (1974)
* *Pulau Cinta* (1978)
* *Permainan Bulan Disember* (1980)
* *Sundel Bolong* (1981)
* *Lembah Duka* (1981)
* *Ratu Ilmu Hitam* (1981)
* *Sangkuriang* (1982)
 | * *Nyi Blorong* (1982)
* *Nyi Ageng Ratu Pemikat* (1983)
* *Perkahwinan Nyi Blorong* (1983)
* *Telaga Angker* (1984)
* *Dia Sang Penakluk* (1984)
* *Usia dalam Gejolak* (1984)
* *Ratu Sakti Calon Arang* (1985)
* *Bangunnya Nyi Roro Kidul* (1985)
* *Malam Jumat Kliwon* (1986)
* *Petualangan Cinta Nyi Blorong* (1986)
* *Samson dan Delilah* (1987)
 | * *Santet* (1988)
* *Ratu Buaya Putih* (1988)
* *Malam Satu Suro* (1988)
* *Wanita Harimau* (1989)
* *Pusaka Penyebar Maut* (1990)
* *Titisan Dewi Ular* (1990)
* *Perjanjian di Malam Keramat* (1991)
* *Ajian Ratu Laut Kidul* (1991)
* *Hantu Ambulance* (2008)
 |

Rujukan
-------

1. 1 2 3 4 5 6  Biran 1979, m/s. 487.
2. 1 2  Horror Artist Suzanna Dies, *The Jakarta Post*, 2008-10-17
3. ↑  "Willem Van Osch". *Ancestry* (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2022-10-30.
4. ↑  Kristanto 2007, m/s. 48.
5. ↑  Imanjaya 2006, m/s. 112.
6. 1 2  Tidar Jaya Film.
7. ↑  Kristanto 2007, m/s. 79.
8. ↑  Kristanto 2007, m/s. 76.
9. ↑  Nyi Roro Kidul 30 tahun derita diabetes, DetikCom, 2008
10. ↑  Horror Film Queen Dies Aged 66 *The Jakarta Post*, 16 October 2008

Karya dipetik
-------------

* Biran, Misbach Yusa, penyunting (1979). *Apa Siapa Orang Film Indonesia 1926–1978* [*Apa dan Siapa: Tokoh Filem Indonesia, 1926–1978*]. Jakarta: Sinematek Indonesia. OCLC 6655859.CS1 maint: ref=harv (link) **(Indonesia)**
* Imanjaya, Ekky (2006). *A to Z about Indonesian Film* [*A ke Z mengenai Filem Indonesia*]. Bandung: Mizan. ISBN 978-979-752-367-1.CS1 maint: ref=harv (link) **(Indonesia)**
* Kristanto, JB, penyunting (2007). *Katalog Film Indonesia 1926 – 2007*. Jakarta: Nalar. ISBN 978-979-26-9006-4.CS1 maint: ref=harv (link) **(Indonesia)**
* "PT Tidar Jaya Film". *filmindonesia.or.id*. Konfiden Foundation. Diarkibkan daripada yang asal pada 9 Ogos 2017. Dicapai pada 9 Ogos 2017. **(Indonesia)**

Pautan luar
-----------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons mempunyai media berkaitan ***Suzzanna*** |

* Suzzanna di Pangkalan Data Filem Internet (IMDb)