**William Gaither "Billy" Crudup** (IPA: [ˈkruːdəp]; lahir 8 Julai 1968) merupakan pelakon filem dan pentas yang pernah memenangi *Tony Award*. Beliau dikenali menerusi peranan sebagai pemain gitar yang bernama Russell Hammond menerusi *Almost Famous*, Will Bloom menerusi *Big Fish*, Ashitaka menerusi Princess Mononoke dan Doctor Manhattan untuk filem *Watchmen*.

Biografi
--------

Crudup dilahirkan di Manhasset, New York merupakan cucu kepada Billy Gaither, iaitu seorang peguam yang dikenali di Florida. Ibu bapanya bercerai ketika beliau kecil lagi dan kemudiannya merujuk semula dan bercerai buat kali kedua. Crudup mempunyai dua orang abang: Tommy, penerbit eksekutif, dan Brooks, juga seorang penerbit. Apabila berusia kira-kira lapan tahun, beliau meninggalkan New York bersama-sama keluarganya untuk menetap di Texas dan kemudiannya di Florida. Beliau tamat pengajian di Sekolah Tinggi St. Thomas Aquinas di Fort Lauderdale, Florida (1986).

Crudup kemudiannya memasuki University of North Carolina di Chapel Hill dan meneruskan minat dalam lakonan di Lab!Theatre. Beliau kemudiannya menyambung pengajian di *Tisch School of the Arts* di Universiti New York, dan tamat pada tahun 1994. Setahun kemudian, beliau berlakon di teater berjudul *Arcadia*.

Kehidupan peribadi
------------------

Semenjak 1996 sehingga November 2003, Crudup dilaporkan menjalinkan hubungan dengan pelakon Mary-Louise Parker, dan mempunyai seorang anak lelaki, William Atticus Parker, yang lahir pada 7 Januari 2004. Semasa Parker sedang hamil tujuh bulan, Crudup meninggalkan Parker. Khabar angin mengatakan Crudup meninggalkan Parker kerana Claire Danes. Pada 2004, Danes dan Crudup mengesahkan mereka mempunyai hubungan tetapi menafikan laporan akhbar mengenai mereka bersama ketika Crudup dan Parker berpisah. Pada Disember 2006, kedua-duanya putus selepas Danes dilihat bersama Hugh Dancy.

Filemografi
-----------

| Tahu | Judul | Peranan | Nota |
| --- | --- | --- | --- |
| 1996 | *Sleepers* | Tommy Marcano |  |
| *Everyone Says I Love You* | Ken |  |
| 1997 | *Inventing the Abbotts* | John Charles "Jacey" Holt |  |
| *Grind* | Eddie Dolan |  |
| *Princess Mononoke* | Ashitaka | (suara: versi Bahasa Inggeris) |
| 1998 | *Monument Ave. (Judul asal Snitch)* | Teddy Timmons |  |
| *Without Limits* | Steve Prefontaine |  |
| *The Hi-Lo Country* | Pete Calder |  |
| 1999 | *Jesus' Son* | FH |  |
| Filem 2000 | *Waking the Dead* | Fielding Pierce |  |
| *Almost Famous* | Russell Hammond |  |
| Filem 2001 | *World Traveler* | Cal |  |
| *Charlotte Gray* | Julien Levade |  |
| 2002 | *Birdseye* |  |  |
| 2003 | *Big Fish* | Will Bloom |  |
| 2004 | *Stage Beauty* | Ned Kynaston |  |
| 2005 | *Trust the Man* | Tobey |  |
| 2006 | *Mission: Impossible III* | IMF Operations Director Musgrave |  |
| *The Good Shepherd* | Arch Cummings |  |
| 2007 | *Dedication* | Henry |  |
| 2008 | *Pretty Bird* | Unknown |  |
| 2009 | *Watchmen* | Doctor Manhattan |  |
| *Public Enemies* | J. Edgar Hoover |  |

Rujukan
-------

1. ↑  "Billy Crudup Biography". *filmreference*. 2008. Dicapai pada 2008-05-21.
2. ↑  Jesse Green (10 October 2004). "Billy Crudup: Almost Infamous". *The New York Times*. Dicapai pada 2008-05-21.
3. ↑  "Billy Crudup Biography". *Yahoo! Movies*. Dicapai pada 2008-05-21.

Pautan luar
-----------

* Billy Crudup di Pangkalan Data Filem Internet (IMDb)
* Billy Crudup di Pangkalan Data Broadway Internet
* Billy Crudup comprehensive profile Diarkibkan 2008-12-20 di Wayback Machine
* Q&A: Billy Crudup at Broadway.com