***Sarjan Hassan*** (diiklankan dalam poster sebagai ***Sergeant Hassan*** dalam bahasa Inggeris) ialah sebuah filem peperangan Tanah Melayu 1958 yang dilakonkan oleh P. Ramlee. Pada awalnya filem ini diarahkan oleh Lamberto Avellana tetapi beliau tidak sempat menyiapkan filem ini sepenuhnya. Tugas pengarahan kemudiannya diambil alih oleh P. Ramlee. Ia ditayangkan pada 28 Ogos 1958.

Pengarah
--------

Filem ini diarahkan oleh Lamberto Avellana dari Filipina tetapi beliau mempunyai masalah dalaman dengan syarikat produksi dan para pelakon sebelum meninggalkan set pengambaran secara mengejut. P. Ramlee yang bertindak sebagai penolong pengarah mengambil keputusan untuk meneruskan pembikinan filem tersebut dengan lancarnya.

Sinopsis
--------

**Babak di kampung**  

Mengisahkan Hassan (P. Ramlee) berumur 10 tahun berasal dari Jasin, Melaka yang menjadi anak yatim piatu setelah ayahnya meninggal dunia. Ibunya pula meninggal dunia sewaktu dia masih kecil. Majikan arwah ayahnya, Pak Lebai (Daeng Idris) yang kasihan akan nasib Hassan telah menjadikan Hassan sebagai anak angkatnya. Bagaimanapun, anak kepada ayah angkat Hassan, Aziz (Jins Shamsudin) berasa cemburu akan Hassan dan membencinya. Apabila mereka sudah dewasa, Aziz, Buang (Salleh Kamil) dan rakan-rakan yang lain senantiasa membuli dan mengganggu Hassan. Salmah (Saadiah) pula telah jatuh cinta dengan Hassan. Tindakan Salmah ini mendatangkan kemarahan kepada Aziz. Apabila Perang Dunia II semakin dekat, Rejimen Askar Melayu mula mengambil rekrut di Port Dickson, Negeri Sembilan. Aziz menyertainya tetapi Hassan yang juga ingin menyertainya dihalang berbuat demikian oleh ayah angkatnya yang menyuruhnya supaya menjaga sawah dan ladang. Orang-orang kampung mula memanggil Hassan sebagai pengecut dan ini menyebabkan Hassan membuat keputusan untuk lari daripada rumah supaya dia dapat menyertai Askar Melayu. Hassan membuktikan dia mampu menjadi seorang askar yang bagus dan tidak lama kemudian dinaikkan pangkat menjadi Koperal dan seterusnya ke pangkat Sarjan. 

**Babak askar Jepun menjajah Tanah Melayu**  

Apabila askar Jepun menyerang Singapura dan Kota Bharu, Kelantan, Sarjan Hassan bersama-sama dengan platunnya berjaya mengawal laluan darat bagi mengekang kemaraan askar Jepun ke suluruh Tanah Melayu. Hassan juga turut menyelamatkan Aziz yang tercedera dan mereka dijadikan tawanan perang kerana kesilapan taktikal yang dirancang oleh Aziz tanpa dipersetujui oleh Hassan yang bertindak sebagai ketua platunnya. Keadaan menjadi huru hara, sehingga menyebabkan Hassan juga mengalami kecederaan akibat dipukul oleh askar Jepun. Maka bermulalah episod Jepun menjajah keseluruhan Tanah Melayu pada 15 Februari 1942. 

Hassan bersama platunnya telah ditahan, Hassan mula merancang untuk melarikan diri sebagai tahanan perang tetapi beliau telah mengalami kecederaan akibat terkena tembakan. Kedaan dirinya semakin lemah disamping itu beliau keseorangan di dalam hutan sebelum pengsan di tengah hutan. Mujurlah dia telah diselamatkan oleh kompeni askar Inggeris dari Singapura. Kali ini Hassan mendapat kawan baharu (lakonan H.M. Rohaizad dan tukang masak (S. Shamsuddin). Setelah pulih dari kecederaan, Hassan meminta bantuan dari platun Singapura untuk menyelamatkan rakan-rakannya yang ditahan tempoh hari. Tetapi kebanyakkan rakan platunnya disahkan telah meninggal dunia termasuk Sarjan Pon (Zainol Bakar) dan Aziz. Hassan dan platun baharunya berjaya memusnahkan satu pusat perhubungan askar Jepun di Tanah Melayu. Kali ini Hassan sudah tiba di kampung halamannya, dia menggunakan Ah Leng (Leng Husin) sebagai orang tengah untuk menghapuskan saki baki askar Jepun dan Kampeitai di Jasin, Melaka.

Dalam masa yang sama, Buang pula mengkhianati bangsanya sendiri dengan menjadi polis rahsia Jepun atau Kampeitai. Dia dilantik oleh ketua Kampeitai (lakonan Omar Rojik). Buang menggunakan kedudukannya untuk menangkap penduduk kampung yang menyimpan radio amatur dan menjadi tali barut askar Inggeris. Selain itu, dia juga memaksa Salmah mengahwininya selepas ayahnya ditangkap kerana memiliki radio amatur. Dengan bantuan dari Ah Leng, surat dari Salmah diterima oleh Hassan. Hassan bersama platunnya berjaya memusnahkan lori tahanan Kampeitai dan menyelamatkan ayah Salmah. Di atas arahan ketuanya, Buang memberkas Salmah, Pak Lebai dan Minah untuk dijadikan tawanan ekoran saspek utamanya masih bebas. Di malam harinya, satu berita diterima mengatakan peperangan sudah berakhir dimana Jepun disahkan telah menyerah kalah pada perang dunia II. Tanpa membuang masa, keesokkan harinya Hassan dan platunnya menyerang dan menawan kubu pertahanan Kampeitai di Jasin. Walaupun keadaan sudah menjadi aman semula, tetapi Buang berjaya melarikan diri. Mujurlah Hassan berjaya bersemuka dengan Buang sebelum membunuhnya.

Pelakon
-------


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Jins Shamsuddin (kiri) dan Salleh Kamil (kanan) melakonkan watak antihero dan antagonis dalam filem ini. |  | Jins Shamsuddin (kiri) dan Salleh Kamil (kanan) melakonkan watak antihero dan antagonis dalam filem ini. |
| Jins Shamsuddin (kiri) dan Salleh Kamil (kanan) melakonkan watak antihero dan antagonis dalam filem ini. |

* **P. Ramlee** sebagai **Sarjan Hassan**
* **Saadiah** sebagai **Salmah kekasih Hassan**
* **Jins Shamsuddin** sebagai **Aziz adik angkat hassan**
* **Salleh Kamil** sebagai **Buang (antagonis utama) (pembelot dan bekerjasama dengan tentera jepun) menyiksa masyarakat melayu.**
* **Daeng Idris** sebagai **Pak Lebai (Ayah Aziz) dan ayah angkat Hassan.**
* **Aini Jasmin** sebagai **Minah (Orang Gaji Pak Lebai)**
* **Kapten John Gray** sebagai **Kapten Holiday - RMR (Ketua Platun Singapura)**
* **Kapten David Downe** sebagai **Leftenan - RMR (Platun Tanah Melayu)**
* **Nyong Ismail** sebagai **Ayah Salmah**
* **Leng Husin** sebagai **Ah Leng (kekasih Minah)**
* **Omar Rojik** sebagai **Ketua Kampeitai di Tanah Melayu**
* **M. Rafiee** sebagai **Kawan Aziz**
* **Kemat Hassan** sebagai **Kawan Aziz**
* **Omar Suwita** sebagai **Kawan Aziz**
* **Ali Fiji** sebagai **Kawan Aziz**
* **Zainol Bakar** sebagai **Sarjan Pon**
* **S. Shamsuddin** sebagai **Tukang Masak (Platun Singapura)**
* **H.M. Rohaizad** sebagai **Rashid (Platun Singapura)**
* **Kassim Masdor** sebagai **Askar Singapura (Kameo)**
* **Zainol Abbas** sebagai **Hassan (semasa kecil)**
* **Adik Jaafar** sebagai **Aziz (semasa kecil)**
* **Adik Habibah Haron** sebagai **Salmah (semasa kecil)**

Lagu
----

* ***Tunggu Sekejap*** nyanyian **P. Ramlee**

Trivia
------

Kisah Sarjan Hassan yang sebenar adalah berlainan dengan sinopsis filem Sarjan Hassan. Watak utama filem ini diilhamkan daripada kisah hidup dan perjuangan Kapten (Bersara) Hassan bin Othman ketika negara dalam zaman Darurat, dan di dalam filem beberapa butir kisah hidupnya diubah sedikit seperti latar tempat dan masa kerana filem ini dikeluarkan ketika komunis masih lagi mengganas. Di dalam filem, beliau ditunjukkan berasal dari Jasin, Melaka, sebaliknya beliau merupakan anak kelahiran Negeri Sembilan. Beliau dilahirkan pada 15 Februari 1927 di Pantai, Seremban dan berkhidmat sebagai Askar Melayu dari 1950 hingga 1962. Pada usia yang muda beliau telah terlibat dalam gerakan menentang serangan komunis. Beliau berkhidmat selama 16 tahun bermula dari berpangkat prebet sehinggalah ke jawatan Penolong Ketua Kompeni di Briged Kedua Infantri. Beliau meninggal dunia pada 30 April 1991 akibat serangan jantung di Hospital Besar Seremban (kini Hospital Tuanku Ja'afar) dan dikebumikan di Tanah Perkuburan Makam Tuan Sheikh Haji Mohd Said, Seremban.

Semasa adegan perlawanan di tengah filem, tentera Jepun diperlihatkan membuang bom tangan dengan mencabut pin dan membuangnya. Ini merupakan satu kesalahan kerana 
cara menggunakan bom tangan Jepun yang betul perlulah di cabut pin, diketuk bahagian atasnya dan lontar.

Rujukan
-------

1. ↑  Reclaiming Adat: Contemporary Malaysian Film and Literature, By Gaik Cheng Khoo
2. ↑  Kaca permata: memoir seorang pengarah, Jamil Sulong, Dewan Bahasa dan Pustaka, Kementerian Pendidikan, 1990 - Performing Arts - 337 pages
3. ↑  P. Ramlee: The Bright Star, James Harding, A. H. Ahmad Sarji, Pelanduk Publications, 2002 - P. Ramlee - 280 pages

Pautan luar
-----------

* *Sarjan Hassan*  di Pangkalan Data Filem Internet (IMDb)
* Sarjan Hassan bukan rekaan

| * l
* b
* s
Filemografi P. Ramlee |
| --- |
| 1940-an | 
* *Chinta* (1948)
* *Noor Asmara* (1949)
* *Nasib* (1949)
* *Nilam* (1949)

 |
| 1950-an | 
* *Rachun Dunia* (1950)
* *Bakti* (1950)
* *Takdir Ilahi* (1950)
* *Aloha* (1950)
* *Penghidupan* (1951)
* *Sejoli* (1951)
* *Juwita* (1951)
* *Antara Senyum dan Tangis* (1952)
* *Anjoran Nasib* (1952)
* *Patah Hati* (1952)
* *Sedarah* (1952)
* *Miskin* (1952)
* *Putus Harapan* (1953)
* *Ibu* (1953)
* *Hujan Panas* (1953)
* *Siapa Salah?* (1953)
* *Panggilan Pulau* (1954)
* *Perjodohan* (1954)
* *Merana* (1954)
* *Abu Hassan Penchuri* (1955)
* *Penarek Becha* (1955)
* *Hang Tuah* (1956)
* *Semerah Padi* (1956)
* *Anak-ku Sazali* (1956)
* *Pancha Delima* (1957)
* *Bujang Lapok* (1957)
* *Sumpah Orang Minyak* (1958)
* *Sarjan Hassan* (1958)
* *Pendekar Bujang Lapok* (1959)
* *Musang Berjanggut* (1959)
* *Nujum Pa' Blalang* (1959)

 |
| 1960-an | 
* *Antara Dua Darjat* (1960)
* *Ali Baba Bujang Lapok* (1961)
* *Seniman Bujang Lapok* (1961)
* *Ibu Mertua-ku* (1962)
* *Labu dan Labi* (1962)
* *Love Parade* (1963)
* *Nasib Si Labu Labi* (1963)
* *Madu Tiga* (1964)
* *Tiga Abdul* (1964)
* *Melanchong Ka Tokyo* (1964)
* *Sitora Harimau Jadian* (1964)
* *Ragam P. Ramlee* (1965)
* *Dajal Suchi* (1965)
* *Masam-Masam Manis* (1965)
* *Sabarudin Tukang Kasut* (1966)
* *Do Re Mi* (1966)
* *Nasib Do Re Mi* (1966)
* *Sesudah Suboh* (1967)
* *Keluarga 69* (1967)
* *Anak Bapak* (1968)
* *Gerimis* (1968)
* *Ahmad Albab* (1968)
* *Kanchan Tirana* (1969)
* *Bukan Salah Ibu Mengandong* (1969)
* *6 Jahanam* (1969)

 |
| 1970-an | 
* *Di-Belakang Tabir* (1970)
* *Dr. Rushdi* (1970)
* *Gelora* (1970)
* *Putus Sudah Kaseh Sayang* (1971)
* *Jangan Tinggal Daku* (1971)
* *Laxmana Do Re Mi* (1972)

 |