|  |
| --- |
| Rencana ini adalah sebahagian daripada siri |
| Sejarah Kanada |
|  |
| 
Sejarah mengikut tahun |
| * Orang Asli di Kanada
* 1534-1763
* 1763-1867
* 1867-1914
* 1914-1845
* 1945-1960
* 1960-1981
* 1981-1992
* 1992-kini
 |
| 
Lain-lain dalam topik Kanada |
| * Sejarah perlembagaan
* Orang Asli dan Mahkota Kanada
* Sejarah ekonomi
* Bekas tanah jajahan dan wilayah di Kanada
* Sejarah imigresen
* Sejarah ketenteraan
* Sejarah pemerintahan beraja
* Tapak Sejarah Negara Kanada
* Tokoh kepentingan sejarah
* Evolusi wilayah Kanada
 |
| * l
* b
* s
 |

Koloni dan wilayah yang bakal menjadi sebahagian daripada Kanada moden terletak di bawah kawalan Inggeris dan Empayar British bermula pada abad ke-16, apabila Perancis juga membuat tuntutannya terhadap wilayah-wilayah yang sama. Walau bagaimanapun, wilayah-wilayah Kanada yang paling ramai penduduk, di wilayah St. Lawrence dan Great Lakes serta sebahagian besar wilayah Maritim diraih daripada Perancis di bawah Perjanjian Paris. Di bawah Perjanjian Paris, Perancis menggugurkan kesemua tuntutannya terhadap wailayah di tanah besar Amerika Utara dan koloni-koloni Perancis diserahkan kepada British. Kanada kekal menjadi kumpulan koloni-koloni British sehinggalah menjadi Persekutuan pada tahun 1867. Walau bagainamapun, British masih menjajah separuh daripada wilayah-wilayahnya antaranya Newfoudland dan British Columbia. Kanada juga menjadi separuh daripada tanah jajahan Britain yang menjadi Sejarah Kanada moden. Undang-undang Westminster pada 1931 telah menjadi sebahagian daripada Parlimen United Kingdom.

Perancis Baru sebelum Kanada British
------------------------------------

Peta menunjukkan bahagian-bahagian yang dijajah oleh kuasa luar selepas Perjanjian Paris.   
 Pink: Great Britain   
 Yellow:Empayar Sepanyol 
Di Amerika Utara, Perang Perancis dan Indian telah tamat dengan Perjanjian Paris pada 10 Februari 1763. Tamat dengan perjanjian itu, Perancis semua tanahnya di Amerika Utara kepada Great Britain, seperti Louisiana dan dua pulau berdekatan dengan Newfoundland, iaitu Saint Pierre dan Miquelon.

### Newfoundland

Newfoundland telah dikuasai oleh British dengan masa yang sangat panjang selepas Perancis menyerahkan pulau itu kepadanya, dan akhirnya masyarakat di sana mewujudkan sebuah tentera untuk menyerang penjajah.

### Lembah St. Lawrence

Rencana utama: Kawasan Quebec (1763–1791)
Britain telah menjaga kawasan sepanjang Sungai St. Lawrence yang mempunyai penduduk sebanyak 70,000 orang yang menganut Katolik Rom. Berdekatan dengan peperangan, pada 1775, British telah membuang orang-orang Perancis di Acadia ke Louisiana, penciptaan penduduk Cajun, tetapi ia belum mengulangi lagi pada 1763. Ramai orang British telah mengarapkan orang Kanada Perancis supaya menjadi bersatu, tetapi ia telah jelas tentang orang-orang British yang inginkan Quebec supaya mereka keluar seperti di dalam rundingan Parlimen Quebec pada 1774.

Revolusi Amerika
----------------

Lihat juga: Serbuan Kanada (1775)
Pada 1775, Revolusi Amerika telah merebak ke Kanada dan menyebabkan Serbuan Kanada (1775). Menyokong dengan tindakan Patriot yang telah menyebabkan serbuan itu, kependatan yang ada di situ semua menentang tentera Patriot di situ, selagi bahasa Inggeris digunakan dari Tiga Belas Jajahan. Penduduk-penduduk di situ terbahagi kepada beberapa; yang berdekatan (bahagian wilayah diantara Montreal dan Saint-Jean), tempat-tempat yang disebut telah bermakna mereka bersetuju, dan diantaranya yang disokong tinggi oleh Patriot dari James Livingston.

Patriot menyerang dari Quebec
Patriot telah mengepung Fort Saint-Jean, tekah menangkap ia dan Montreal pada November 1775. Mereka juga memasuki Bandar Quebec, yang dimana berlakunya Pertempuran Quebec pada 31 Disember 1775, tetapi ia gagal. Berikut merupakan pertempuran tadi, balatentera British pada Mei 1776 telah menghantar Patriot tadi ke Montreal. Balatentera British juga berada di Trois-Rivières tetapi gagal juga, dan Patriot telah ke sebuah wilayah pada Jun. Mereka juga yang terlibat ialah:James Livingston Rejimen Kanada Pertama, dan Moses Hasen iaitu Rejimen Kanada Kedua.

Perang 1812
-----------

Rencana utama: Perang 1812
Laura Secord memberi amaran kepada Tentera Amerika di Beaver Dams.
Pada Perang 1812, Kanada sekali lagi menjadi medan pertempuran, kali ini diantara tentera British dan Amerika Syarikat awal. Semasa peperangan, Tentera-tentera Amerika telebih dahulu ke Kanada, untuk memusnahkan tentera koloni Kanada-Briitsh. Banyak koloni-koloni di Upper Kanada (sekarang selatan Ontario) telah tentera Amerika tewaskan, dan separuh daripada mereka selamat;walau bagaimanapun, bilangan penduduk di sana semakin berkurang yang dihancurkan oleh Tentera Amerika ataupun Tentera Perancis, yang mereka tak nak menjadi sebahagian daripada Amerika Syarikat. Tentera Serbuan Amerika yang pertama tiba pada Oktober 1812, tetapi mereka telah ditewaskan oleh Jeneral Isaac Brock semasa Pertempuran Queenston Heights. Tentera Amerika sekali lagi menyerbu pada 1813, mereka telah menawan Fort York (sekarang Toronto). Kemudian pada tahun yang sama, Amerika telah mengawal kawasan Tasik-Tasik Besar selepas Pertempuran Tasik Erie dan Pertempuran Thames, tetapi lebih kurang berada di Selatan Kanada, mereka telah tewas semasa Pertempuran Châteauguay dan Pertempuran Ladang Crysler. Walaupun begitu, tentera Amerika tetap menjajah Kanada pada 1814 dengan kemenangan mereka pada Pertempuran Lundy Lane, meskipun Amerika tetap sentiasa mengawal Tasik-tasik Besar dan menewaskan British pada Pertempuran Tasik Champlain. Di Tengah Kanada, keputusan menunjukkan kemenangan Amerika, di sana pertempuran yang sengit dan mempunyai lagenda negara-negara sendiri (seperti Isaac Brock dan Laura Secord.) dan pertempuran yang lain. (terutana pada Semenanjung Niagara).

Perniagaan bulu
---------------

Maklumat selanjutnya: Perniagaan bulu Amerika Utara
Sebuah ekonomi yang melanda Amerika yang terkenal ialah perniagaan bulu. Ekonomi ini adalah diimport dari Perancis, namun, di Kanada, British menguasai ekonomi tersebut. British memainkan peranan penting dalam ekonomi ini seperti di Amerika Syarikat. Penduduk ramai yang menyertai Bangsa Pertama yang berpolitik bersuara seperti, *kita perlu menaikkan ekonomi ini, tidak perlu diimport, ia senang dibuat daripada tangan-tangan sendiri*. Namun perniagaan ini telah dibubarkan menjadi *putih* setelah ramai penduduk dari Bangsa Pertama tidak bersenang hati tentang perniagaan bulu-bulu tersebut dan dibubarkan akibat politik.

Pemberontakan 1837
------------------

Rencana utama: Pemberontakan 1837
Pemberontakan di Kanada pada 1837.
Selepas Perang 1812, pada awalan abad ke-19 dapat melihat politik-poltik di Kanada terutama di bahagian atas dan bawah Kanada, yang mempunyai rakyat Amerika dan Perancis. Koloni di sana memilih kawasan yang menjadi wakil di sana seperti Robert Baldwin dan Louis-Hippolyte Lafontaine.
Dari sana, mereka mungkin menghormati lebih koloni, bukan di Parlimen United Kingdom ataupun Raja Britain. Louis-Joseph Papineau pernah mengatakan tentang koloni di sana pada 1815. Tetapi anggapannya ketika itu tidak dipercaya dari Britain, dan pada 1834, mereka menyatakan Keputusan Sembilan Puluh Dua dan akhirnya Tentera Patriotes dan merancang Pemberontakan 1837 yang telah jatuh pada 1837. Tentera British dengan cepatnya melindungi Papineau kerana Papineau telah memberitahu tentang itu daripada Tentera Amerika Syarikat. Akhirnya, Robert Nelson keluar dari parti itu, kemudian British telah memaksa melonggarkan perlindungan Papineau. William Lyon Mackenzie, seorang rakyat Scottish yang telah menetap di York (Toronto), telah berkhidmat dalam Pemberontakan 1837 pada Disember 1837 selepas Patriot menaik angin. Akhirnya, Pada 4 Disember, tentera Britain telah menewaskan Tentera Amerika di Winsor dan menyebabkan Amerika keluar dari wilayah Kanada ataupun *British Canada*.

Laporan Lord Durham
-------------------

Rencana utama: Laporan tentang hal di British Amerika Utara
Lord Durham telah melaporkan kepada Gabenor Jeneral Kanada pada 1838. Beliau telah menanda tangan tentang Pemberontakan tersebut, dan menimbulkan masalah diantara British dan Perancis di Kanada. Mereka *telah melaporkan* kepada ""dua buah bangsa yang memakai bosom dan *single state*. Kepada Durham, Perancis Kanada telah menyokong Durham, manakala penglibatan diantara Perancis dan Inggeris Kanada telah merebak ke Great Britain. Akhirnya sebuah politik diwujudkan, mereka akhirnya lega, British yang menetap di sana telah merisaukan rakyat Perancis dan menyebabkan tiada apa-apa berlaku pergaduhan.

Perbuatan Gabungan (1840)
-------------------------

Laman utama: Perbuatan Gabungan 1840 dan Bahagian Kanada
Pembakaran Bangunan Parlimen di Montreal – 1849, Joseph Légaré.
Lord Durham telah berjaya dari Lord Sydenham merupakan orang yang berkait rapat dengan Durham semasa Perbuatan Gabungan 1840 yang diadakan pada 23 Julai 1840, dari Parlimen United Kingdom yang telah mengisytiharkan pada 10 Februari 1841. Bahagian Atas dan Bawah Kanada akan menaikkan populasi penduduk. Bahasa utama mereka adalah Inggeris dan Perancis (terutamanya di Quebec) akan bergabung parlimen dan akan bertanding. 

Sebuah parlimen *United* Kanada di Montreal telah terbakar pada tahun 1849 selepas seorang daripada Bahagian Bawah Kanada tidak berpuas hati tentang Parlimen yang diadakan itu.

Satu nota mengatakan tentang Persetujuan Kanada-Amerika pada tahun 1855 telah menunjukkan ekonomi di sana semakin bertambah. Walau bagaimanapun, anugerah yang diterima ialah dari politik British Amerika Utara yang telah diseleputi seluruh Amerika Syarikat tekag selesai (kecuali wilayah Alaska) telah menjadikan separuh daripada abad ke-19 tentang perjanjian dan peperangan Amerika Syarikat.

Koloni British di Barat Laut Kanada
-----------------------------------

Rencana utama: Sejarah British Columbia
Sir James Douglas, Gabenor Koloni British Columbia dan Vancoucer.
Setelah Sepanyol telah menguasai Barat Daya Kawasan Pasifik, seorang dari Sepanyol iaitu Juan José Pérez Hernández pada 1774 dan 1775 dari masa Sepanyol telah membina sebuah kota benteng di Pulau Vancoucer, ahli pelayar British ketika itu, James Cook telah melawat Nootka Sound yang berdekatan dengan pantai Alaska,, semasa British dan Amerika sedang membangun dan menyelesaikan masalah di pantai itu untuk perdagangan dua hala antara Eropah dan Asia. Pada 1793, Alexander Mackenzie, seorang rakyat Scottish yang berkelahiran Kanada sedang bekerja di Kompani Barat Laut sedang melalui laut itu, Kanada-Perancis dan rakyat Scottish yang lain, telah memasuki muara Sungai Bella Coola, telah menghabiskan ekspedisi melalui Amerika Utara dan berhampiran menuju Utara Mexico, dan pada ekspedisi itu juga seorang daripadanya hilang iaitu George Vancoucer dan operasi pencarian dimulakan selama berminggu-minggu. Akibat kehilangan ini, negara-negara yang ingin menguasai wilayah itu antaranya Rusia, Sepanyol dan United Kingdom yang ingin membuat perjanjian dengan Amerika Syarikat, yang sekarang ini adalah British Columbia.

Semasa menandatangi Perjanjian Oregon pada 1846, Amerika Syarikat telah mengusai sempadan British Amerika Utara sepanjang *49 parallel north*.]]. Pada 1857, Amerika dan British telah memulakan pencarian emas atau harta karun di sekitar Sungai Fraser. Pencarian akhirnya berakhir apabila terjumpa duit bernilai ribu dan dapat dilihat sehingga hari ini di Yale, British Columbia, ia dipanggil Desakan Emas Canyon Fraser. Gabenor James Douglas telah melihat sama sekali tentang kekurangan penduduk di situ akibat pencarian harta karun. Dan akhirnya British menguasai wilayah itu dan dipanggil Koloni British Columbia yang telah diisyhtiharkan pada 2 Ogos 1858. Pada 1866, selepas Kanada merdeka Koloni Kepulauan Vancoucer telah dinamakan Koloni United Kepulauan Vancoucer dan British Columbia.

Perdagangan dengan Amerika Syarikat
-----------------------------------

Pada 1854, Gabenor Jeneral British Amerika Utara, Lord Elgin, telah menandatangani Persejutuan Menerima Kanada-Amerika untuk menaikkan ekonomi perdagangan antara Amerika dan Kanada. Perjanjian ini dibubarkan selepas 10 tahun akibat syarikat ini muflis.

Persekutuan (Kemerdekaan)
-------------------------

Rencana utama: Persekutuan (Kanada)
John A. Macdonald yang menjadi Perdana Menteri Kanada pertama.
Akibat Wilayah United di Kanada selepas 1840 huru-hara akibat Bahasa Perancis dan Bahasa Inggeris dan penduduk; diantara Katolik dan Protestants. John A. Macdonald telah membuat pengaduan pada 1850 kepada pembesar British. Sebuah ahli politik, Macdonald telah terlupa tentang perhubungan antara ahli politik lain dengan George-Étienne Cartier, seorang ketua pembesar Perancis-Kanada *Grits*, Macdonald juga ingin menjadi sebuah negara Kanada yang didudukinya merdeka dari cengkaman Britain. Sebuah rujukan dari Kanada mengatakan sebuah laluan ke persidangan di Charlottetown pada 1864 dari akhbar Maritimes ialah Kanada menjadi persekutuan semasa itu yang menjadi gabungan ialah Nova Scotia, New Brunswick dan Pulau Prince Edward. Persidangan telah tidak cukup maklumat dan disambung di Quebec City. Dan di sana telah berfikir dari British untuk menjadi di Amerika Utara ini menjadi persekutuan. Satu politik tertinggi, mereka telah menolak Bahagian Atas dan Bawah Kanada, mereka tidak mahu memasuki dalam persekutuan ini. Akhirnya, sebuah hati ke hati di Halifax, Nova Scotia, yang dipanggil *Morning Chronicle* yang surat khabat di depan sekali iaitu pada 1 Julai 1867, sebuah negara iaitu Kanada telah merdeka dari kekuasaan Great Britain.

Rujukan
-------

1. ↑  Ormsby, pp 9 - 11
2. ↑  Ormsby, p. 89
3. ↑  Ormsby, p. 130
4. ↑  Ormsby, p. 148
5. ↑  Richard Gwyn, *John A.: the Man Who Made Us,* Random House of Canada Limited, 2007, pp. 174-182
6. ↑  Gwyn, p. 302

| * l
* b
* s
 Kanada |
| --- |
| Sejarah | 

|  |  |
| --- | --- |
| Garis masa | 
* Prapenjajahan
* Perancis Baru (1534-1763)
* Kanada British (1763-1867)
* Pasca-Konfederasi (1867–1914)
* Perang Dunia dan Tahun Antara Perang (1914–1945)
* Zaman moden: 1945–1960
* 1960–1981
* 1982–1992
* sejak 1992

 |
| Topik | 
* Bekas jajahan dan wilayah
* Ekonomi
* Etimologi
* Evolusi wilayah
* Imigresen
* Ketenteraan
* Mahkota dan orang asli
* Pemerinahan beraja
* Perlembagaan
* Tapak Sejarah Negara
* Tokoh penting
* Wanita

 |

 |
| Provinsidan wilayah | 

|  |  |
| --- | --- |
| Provinsi | 
* Alberta
* British Columbia
* Manitoba
* New Brunswick
* Newfoundland dan Labrador
* Nova Scotia
* Ontario
* Pulau Putera Edward
* Quebec
* Saskatchewan

 |
| Wilayah | 
* Nunavut
* Wilayah Barat Laut
* Yukon

 |

 |
| Kerajaan | 
* Perlembagaan
* Undang-undang
	+ penguatkuasaan
* Mahkota
* Gabenor Jeneral
* Parlimen
	+ Senat
	+ Dewan Rakyat
* Perdana Menteri
	+ senarai
* Kehakiman
	+ Mahkamah agung
* Ketenteraan
* Kerajaan tempatan
* Hubungan luar

 |
| Politik | 
* Hak asasi LGBT
* Kepelbagaian budaya
* Pilihan raya

 |
| Geografi | 

|  |  |
| --- | --- |
| Kawasan(barat ke timur) | 
* Pasifik Barat Laut
* Barat Kanada
* Great Plains
	+ Prairi Kanada
* Utara Kanada
* Perisai Kanada
* Tasik-tasik Besar
* Tengah Kanada
* Maritim
* Timur Kanada
* Kanada Atlantik

 |
| Topik | 
* Bandar
* Gempa bumi
* Gunung
	+ gunung berapi
* Haiwan
* Kawasan
* Pulau
* Sungai
* Taman negara
* Tasik-Tasik Besar
* Tumbuhan

 |

 |
| Ekonomi | 
* Bank Kanada
* Bursa saham
* Dolar Kanada
* Kemiskinan
* Komunikasi
* Minyak
* Pelancongan
* Pengangkutan
* Perbankan
* Percukaian
* Perikanan
* Pertanian
* Program sosial
* Sains dan teknologi
* Syarikat
* Tenaga

 |
| Masyarakat | 
* Jagaan kesihatan
* Jenayah
* Merokok
* Nilai-nilai
* Pendidikan

 |
| Demografi | 

|  |  |
| --- | --- |
| Topik | 
* Orang Kanada
* Agama
* Bahasa
* Bancian: 1996
* 2001
* 2006
* 2011
* 2016
* Imigresen
* Populasi

 |
| 100 teratas | 
* Kawasan dan kelompok metropolitan
* Perbandaran
* Pusat kependudukan

 |

 |
| Kebudayaan | 
* Cerita rakyat
* Cuti
* Identiti
* Kesenian
* Masakan
* Muzik
* Nasionalisme
* Perlindungan
* Pesta
* Sastera
* Seni bina
* Sukan
* Teater
* Wayang

 |
| Simbol | 
* Bendera
* Diraja
* Jata
* Lambang kebangsawanan
* Provinsi dan wilayah

 |
| Kajian | 
* Bibliografi
* Pensejarahan

 |
| 
* **Buku**
* **Kategori**
* **Portal**

 |

Portal:* flag Kanada
* Sejarah