**Franklin Delano Roosevelt** (30 Januari 1882–12 April 1945; Jawi: ‏فريڠکلين ديلانو روزۏيل‌ت‎code: ms is deprecated ‎) ialah Presiden Amerika Syarikat ke-32 yang berkhidmat dari tahun 1933 hingga tahun 1945, dipilih sebanyak empat kali. Beliau merupakan Presiden yang paling lama berkhidmat melebihi dua penggal. Seorang tokoh utama dalam abad ke-20, beliau telah diletakkan sebagai salah seorang daripada tiga Presiden terhebat Amerika Syarikat (Abraham Lincoln, George Washington dan F.D.Roosevelt) oleh tinjauan kesarjanaan.

Semasa Zaman Meleset pada dekad 1930-an, Roosevelt mewujudkan Tawaran Baru untuk memberi bantuan kepada penganggur-penganggur, serta untuk memulihkan ekonomi, dan membaharui sistem ekonomi. Warisan-warisannya yang paling terkenal termasuk sistem Keselamatan Sosial dan pengawalan Wall Street. Penggunaan kerajaan persekutuan yang aktif secara agresif memberi tenaga semula kepada Parti Demokratnya. Gabungan Tawaran Baru yang ditubuhnya menguasai politik Amerika sehingga dekad 1960-an. Bersama dengan isterinya, Eleanor, Roosevelt masih merupakan batu uji untuk liberalisme Amerika. 

Dilahirkan dalam keluarga Roosevelt di Hyde Park, New York, beliau mempunyai kelulusan dari Groton School dan Harvard College dan mengikuti pengajian di Columbia Law School, yang ditinggalkannya selepas lulus peperiksaan guaman untuk menjalani latihan undang-undang di Bandar Raya New York. Pada tahun 1905, beliau berkahwin dengan sepupu kelimanya setelah berpindah, Eleanor Roosevelt. Mereka mempunyai enam orang anak, lima daripadanya membesar sehingga meningkat dewasa. 

Beliau memenangi pilihan raya untuk Senat Negeri di New York pada tahun 1910, dan kemudian berkhidmat sebagai Penolong Setiausaha Tentera Laut di bawah Presiden Woodrow Wilson semasa Perang Dunia Pertama. Roosevelt ialah pasangan James M. Cox dalam tiket kebangsaan Parti Demokrat 1920, namun Cox telah dikalahkan oleh Warren G. Harding daripada Republikan. Pada tahun 1921, Roosevelt mengalami kelumpuhan, yang pada ketika itu dipercayai sebagai penyakit polio dan kakinya mengalami kelumpuhan kekal. Semasa beliau cuba memulihkan keadaannya, Roosevelt mengasaskan pusat pemulihan polio di Warm Springs, Georgia. Dilahirkan dalam keluarga Roosevelt di Hyde Park, New York, beliau mempunyai kelulusan dari Groton School dan Harvard College dan mengikuti pengajian di Columbia Law School, yang ditinggalkannya selepas lulus peperiksaan guaman untuk menjalani latihan undang-undang di Bandar Raya New York. 

Pihak-pihak konservatif melawan balik, tetapi Roosevelt dapat mengatasi mereka dengan tekal sehingga tahun 1937, ketika beliau mencuba meluluskan rang undang-undang untuk memberi kuasa kepada Presiden Amerika Syarikat untuk melantik seorang Hakim Mahkamah Agung tambahan bagi setiap hakim melebihi 70 tahun dan 6 bulan yang mengadili perbicaraan. Cadangan itu merupakan gerak balas terhadap Mahkamah Agung yang telah menterbalikkan banyak daripada langkah-langkah Tawaran Baru. Gabungan Konservatif yang baru kemudian berjaya mengakhiri pengembangan Tawaran Baru, dan menamatkan banyak rancangan seperti WPA ketika perang bermula.

Selepas tahun 1938, Roosevelt memimpin negaranya daripada faham pemencilan ketika dunia menuju ke arah Perang Dunia Kedua. Beliau memberi banyak sokongan kepada Winston Churchill dan usaha perang British sebelum serangan Pelabuhan Pearl menolak Amerika Syarikat ke dalam pertempuran. Semasa peperangan, Roosevelt yang bekerja dengan rapat dengan pembantunya, Harry Hopkins, membekalkan pimpinan yang tegas terhadap Jerman Nazi dan menjadikan Amerika Syarikat sebagai pembekal senjata utama dan pembiaya kepada Pihak Berikat yang menewaskan Jerman, Itali, dan Jepun. Roosevelt menurunkan 16 juta orang askar ketika Amerika Syarikat menjadi Gudang Senjata Demokrasi. 

Di dalam negara, tempoh Roosevelt memperlihatkan keakhiran pengangguran, pengembalian kemakmuran, cukai-cukai dan kawalan-kawalan baru yang penting, 120,000 orang Jepun dan Amerika-Jepun dihantar ke kem-kem penempatan semula, serta peluang-peluang baru yang dibuka kepada orang-orang Afrika Amerika dan golongam wanita. Ketika Pihak Berikat hampir mencapai kemenangan, Roosevelt memainkan peranan yang penting untuk membentuk dunia selepas perang, khususnya melalui Persidangan Yalta, dan penubuhan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu. Roosevelt meninggal dunia pada hari sebelum kemenangan dalam Perang Dunia II dan diwarisi oleh Naib Presiden Harry S. Truman. 

Pentadbiran Roosevelt mentakrifkan semula istilah liberalisme untuk generasi-generasi yang berikut dan menjajarkan semula Parti Demokrat, berdasarkan gabungan Tawaran Barunya, pada buruh, etnik minoriti, Selatan, jentera-jentera bandar raya, serta orang-orang miskin.

Rujukan
-------

Pautan luar
-----------

|  |  |
| --- | --- |
| WikisourceWikisource | **Wikisource** mempunyai karya asli yang dikarang oleh atau mengenai: ***Franklin Delano Roosevelt*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons mempunyai media berkaitan: ***Franklin D. Roosevelt***. |

* Biografi Rumah Putih Presiden Roosevelt Diarkibkan 2008-12-16 di Wayback Machine
* Rumah FDR: Taman Hyde, New York
* Pulau Campobello: Tempat Kediaman Musim Panas FDR
* Warm Springs GA: Tempat Mencari Ketenangan FDR
* Tugu Peringatan FDR, Washington DC
* Perpustakaan dan Muzium Presiden Franklin D. Roosevelt
	+ Arkib Audio
	+ Data Akademik berkaitan dengan Pentadbiran Roosevelt
* Arkib kartun FDR Diarkibkan 2009-01-21 di Wayback Machine

### Ucapan dan petikan: audio dan transkrip

* Petikan Roosevelt yang terkenal
* Projek Kepresidenan Amerika di Universiti California, Santa Barbara
	+ Kertas-kertas Awam Presiden: Franklin D. Roosevelt
	+ Ucapan-ucapan Tentang Keadaan Kesatuan
		- 1934, 1935, 1936, 1937, 1938, 1939, 1940, 1941, 1942, 1943, 1944
	+ Perutusan-perutusan Bertulis tentang Keadaan Kesatuan
		- 1945
	+ Ucapan-ucapan Perdana
		- 1933, 1937, 1941, 1945
	+ Sembang-sembang Tepi Pendiangan
	+ Pilihan-pilihan raya Presiden
		- 1932, 1936, 1940, 1944
	+ 32 Keratan Audio/Video FDR Diarkibkan 2009-01-22 di Wayback Machine
* Rakaman-rakaman Rumah Putih Rahsia Roosevelt Diarkibkan 2006-11-10 di Wayback Machine melalui Universiti Virginia
* FDR - Keratan video Hari Keaiban Diarkibkan 2007-05-16 di Wayback Machine (2 minit)
* Keratan audio untuk ucapan-ucapan
* Ucapan Perdana Pertama Diarkibkan 2009-02-07 di Wayback Machine melalui Universiti Yale
* Ucapan Perdana Kedua Diarkibkan 2009-02-07 di Wayback Machine melalui Universiti Yale
* Ucapan Perdana Ketiga Diarkibkan 2009-02-07 di Wayback Machine melalui Universiti Yale
* Ucapan Perdana Keempat Diarkibkan 2009-02-07 di Wayback Machine melalui Universiti Yale
* Ucapan "Menyesakkan" Mahkamah, 9 Mac 1937
* Ucapan kelas tamatan Universiti Virginia (ucapan "Tikaman dari belakang"), 10 Jun 1940

### Lain-lain

* IPL POTUS — Franklin Delano Roosevelt
* Ensiklopedia Amerikana: Franklin D. Roosevelt Diarkibkan 2004-01-10 di Wayback Machine
* Arkib kartun politik daripada kepresidenan Franklin D. Roosevelt Diarkibkan 2009-05-29 di Wayback Machine
* Warm Springs dan Rawatan Polio FDR
* FDR di Persidangan Atlantik
* Pautan-pautan Franklin D. Roosevelt Diarkibkan 2009-01-31 di Wayback Machine
* Mengenai visi progresif Franklin Roosevelt daripada Institusi Roosevelt Diarkibkan 2006-12-05 di Wayback Machine, sebuah kumpulan pemikir pelajar yang diilhami sebahagiannya oleh Franklin Roosevelt.
* Karya-karya oleh Franklin D. Roosevelt di Projek Gutenberg

| * l
* b
* s
Presiden Amerika Syarikat |
| --- |
|  | 
1. George Washington
2. John Adams
3. Thomas Jefferson
4. James Madison
5. James Monroe
6. John Quincy Adams
7. Andrew Jackson
8. Martin Van Buren
9. William Henry Harrison
10. John Tyler
11. James K. Polk
12. Zachary Taylor
13. Millard Fillmore
14. Franklin Pierce
15. James Buchanan
16. Abraham Lincoln
17. Andrew Johnson
18. Ulysses S. Grant
19. Rutherford B. Hayes
20. James Garfield
21. Chester A. Arthur
22. Grover Cleveland
23. Benjamin Harrison
24. Grover Cleveland
25. William McKinley
26. Theodore Roosevelt
27. William Howard Taft
28. Woodrow Wilson
29. Warren G. Harding
30. Calvin Coolidge
31. Herbert Hoover
32. Franklin D. Roosevelt
33. Harry S. Truman
34. Dwight D. Eisenhower
35. John F. Kennedy
36. Lyndon B. Johnson
37. Richard Nixon
38. Gerald Ford
39. Jimmy Carter
40. Ronald Reagan
41. George H. W. Bush
42. Bill Clinton
43. George W. Bush
44. Barack Obama
45. Donald Trump
46. Joe Biden

 |  |