**Lapangan Terbang Antarabangsa Lombok**, (Bahasa Indonesia: *Bandar Udara Internasional Lombok*) (IATA: **LOP**, ICAO: **WADL**)  juga dikenali sebagai **Lapangan Terbang Antarabangsa Zainuddin Abdul Madjid** , ialah sebuah lapangan terbang antarabangsa di pulau Lombok di Indonesia. Ia adalah satu-satunya lapangan terbang yang beroperasi sepenuhnya di pulau itu.  

Ia telah menggantikan Lapangan Terbang Selaparang,  lapangan terbang operasi tunggal pulau itu sebelum ini, di Ampenan di pantai barat Lombok berhampiran ibu kota Mataram .

Kemudahan baharu itu telah dirasmikan secara rasmi oleh presiden Indonesia, yang bernama Susilo Bambang Yudhoyono pada tarikh 20 Oktober 2011. Lapangan terbang itu boleh memuatkan pesawat Airbus A330 dan Boeing 777 berkapasiti tinggi berbadan lebar, serta pesawat yang lebih kecil seperti keluarga Boeing 737 dan Airbus A320 yang sudah berkhidmat di Lombok.  Pesawat pertama yang tiba ialah Garuda Indonesia Boeing 737-800NG menandakan permulaan operasi pada tarikh 1 Oktober 2011.

Penamaan
--------

*Bandara Internasional Lombok* (BIL) mempunyai beberapa nama operasi yang dicadangkan. Pada Januari 2009 hasil tinjauan pendapat umum yang dijalankan di Lombok menunjukkan bahawa Lapangan Terbang Antarabangsa Lombok (LIA) dipilih oleh 40.4% responden, Lapangan Terbang Antarabangsa Sasak (SIA) 20%, Lapangan Terbang Antarabangsa Rinjani (RIA) 16.7%, Lapangan Terbang Antarabangsa Mandalika (MIA) 10.9%, Lapangan Terbang Antarabangsa Selaparang (SIA) 8%, Lapangan Terbang Antarabangsa Pejanggik (PIA) 2.9%, dan Lapangan Terbang Antarabangsa Arya Banjar Brittle (ABGIA) 1.1%.  [ *lebih baik sumber diperlukan* ]

Menurut laman web rasmi lapangan terbang itu, bernama *Lombok International Airport* dalam bahasa Inggeris, dan bernama *Bandar Udara Internasional Lombok* dalam bahasa Indonesia.  Ia dirujuk sebagai *Lapangan Terbang Antarabangsa Zainuddin Abdul Madjid* dalam beberapa sumber.   Muhammad Zainuddin Abdul Madjid adalah seorang ulama dari Lombok yang mengasaskan Nahdlatul Wathan, sebuah pertubuhan Islam terkemuka di wilayah itu.

Kod IATA bagi LTA Lombok iaitu "LOP", hanya mula digunakan secara rasmi pada akhir November 2011. Sebelum itu kod IATA (AMI), dari Selaparang, digunakan oleh syarikat penerbangan yang menyediakan perkhidmatan di lapangan terbang. Garuda dan Batavia mula menggunakan sebahagian kod LOP dalam sistem tempahan dan tiket mereka pada masa itu. Lion Air telah menggunakan AMI pada akhir November 2011; bagaimanapun, semua penerbangan beroperasi semata-mata ke dan dari Lapangan Terbang Antarabangsa Lombok. [ *<span title="This claim needs references to reliable sources. (August 2021)">rujukan diperlukan</span>* ]

Lokasi
------

Tapak lapangan terbang ialah terletak di Tanak Awu, di Kabupaten Lombok Tengah, Lombok, Indonesia, yang terletak di barat daya Kota Mataram, ibu kota provinsi Nusa Tenggara Barat dan beberapa kilometer di barat daya kota kecil wilayah Praya .

Lapangan terbang ini mempunyai keluasan tanah kira-kira 551.8 hektar.   Lapangan Terbang Antarabangsa Lombok itu mempunyai kawasan kedua yang terbesar selepas Lapangan Terbang Antarabangsa Soekarno–Hatta, pada masa pembukaan lapangan terbang.

Syarikat penerbangan dan destinasi
----------------------------------

Apabila Lapangan Terbang Antarabangsa Lombok sudahpun beroperasi, semua jadual penerbangan di Lapangan Terbang Selaparang Lombok telahpun dipindahkan ke kemudahan baharu itu.

Memandangkan Lapangan Terbang Selaparang tidak pernah sekalipun memuatkan pesawat berbadan lebar, perkhidmatan antarabangsa dan domestik seterusnya dijangka akan menambah laluan sedia ada yang menyediakan muatan penumpang dan isipadu kargo yang lebih tinggi ke lapangan terbang yang di Ampenan.

 sebuah pesawat Citilink dengan jenis Airbus A320 di Lapangan Terbang Antarabangsa Lombok
 sebuah pesawat Wings Air dengan jenis ATR 72–500 di Lapangan Terbang Antarabangsa Lombok
 Cop pasport keluar masuk di Lapangan Terbang Antarabangsa Lombok. Sila ambil perhatian bahawa mereka membawa nama lapangan terbang lama, Selaparang .
### Penumpang

| Penerbangan | Destinasi |
| --- | --- |
| Batik Air | Jakarta–Soekarno-Hatta |
| Citilink | Bima, Denpasar, Jakarta–Soekarno-Hatta, Surabaya |
| Garuda Indonesia | Jakarta–Soekarno-Hatta |
| Indonesia AirAsia | Jakarta–Soekarno-Hatta, Kuala Lumpur–International, Surabaya |
| Lion Air | Jakarta–Soekarno-Hatta, Surabaya |
| Scoot | Singapore |
| Super Air Jet | Jakarta–Soekarno-Hatta, Kuala Lumpur–International, Surabaya, Yogyakarta–International |
| Wings Air | Bima, Denpasar, Sumbawa Besar |

Kemudahan awam dan akses
------------------------

Lapangan terbang ini dilayani melalui jalan raya ke kota Mataram iaitu kira-kira sejauh 40 km ke barat laut lapangan terbang. Ia adalah lebih kurang sejauh 55 km tenggara dari kawasan pelancongan Senggigi yang ditubuhkan di Lombok Barat. Komponen penting dalam projek lapangan terbang itu ialah pembinaan jalan penghubung baharu ke bandar Mataram untuk menyediakan akses sedia ke bandar dan juga kemudahan pelancongan di pantai barat pulau itu. Pada masa pembukaan pada penghujung tahun 2011 beberapa bahagian jalan baharu itu masih tidak lengkap. Kawasan membangun Kuta dan Selong Blanak terletak 30 minit ke selatan dan menyediakan beberapa kemudahan pelancongan yang cukup maju termasuk hotel dan restoran.

Lapangan terbang ini tidak pernah sama sekali disediakan oleh sambungan kereta api, dan tiada satu pun tersedia di pulau itu.

Tapak ini agak jauh dari perbandaran sedia ada dan perkhidmatan luar; bandar serantau terdekat ialah Praya sebuah bandar kecil, di sebelah utara lapangan terbang.

Meja tempahan lawatan, kiosk tempahan dan kemudahan lain disediakan di terminal utama LTA Lombok.

### Tempat letak kereta dan bas

Lapangan terbang ini mempunyai kawasan parkir berturap yang agak luas di bahagian terminal utama dan kemudahan yang lebih kecil untuk terminal kargo dan kawasan pentadbiran. Pintu masuk adalah melalui satu titik akses terkawal ke lebuh raya berdekatan.

### Perkhidmatan bas awam

Perum DAMRI ada menyediakan perkhidmatan ulang-alik lapangan terbang awam ke Terminal Mandalika (terminal bas bandar) di kawasan pinggir timur Mataram dan seterusnya ke pantai barat di Senggigi. Perkhidmatan bas awam menggunakan armada bas moden berhawa dingin yang berdedikasi dan menyediakan perkhidmatan berjadual untuk bayaran yang ditetapkan.

### Perkhidmatan teksi

Apabila perkhidmatan lapangan terbang dipindahkan ke seberang kemudahan sebelumnya di kawasan Selaparang,*Taksi Koperasi* milik Lapangan Terbang memindahkan operasi ke BIL. Apabila perkhidmatan daripada BIL bermula, mereka tidak lagi menyediakan sistem doket prabayar jarak yang ditetapkan dan menggunakan kaedah pengecasan bermeter (argometer) untuk jarak perjalanan. Perkhidmatan teksi lapangan terbang ditambah dengan teksi bermeter yang disediakan oleh dua pengendali yang ditubuhkan:iaitu Teksi Bluebird dan Teksi Ekspres.

### Musiman

Perkhidmatan sewa helikopter dan sayap tetap juga disediakan dengan pengaturan awal.

Pembangunan
-----------

Lapangan terbang itu sedang menjalani projek pembangunan besar-besaran. Selepas siap, kapasiti penumpang akan ditingkatkan menjadi 7.5 juta, panjang landasan akan diperluas kepada 3,300 meter untuk membolehkan pesawat berbadan lebar.

### Fasa I (2006–2009)

* Landasan: 45 mx 2500 m
* Apron: 52,074 m 2
* Taxiway: 2 laluan taxiway keluar
* Terminal: 12,000 m 2 (penumpang, VIP, kargo)
* Tempat letak kereta: 17,500 m 2

### Fasa II (2013–2015)

* Landasan: 45m x 2750m
* Apron: 63,294 m 2
* Taxiway: 2 laluan taxiway keluar
* Terminal: 16,500 m 2 (2.4 juta penumpang setahun)
* Tempat letak kereta: 29,100 m 2

### Fasa III (2028)

* Landasan: 45 mx 4,000 m
* Apron: 74,514 m 2
* Taxiway: 12 laluan taxiway, 2 laluan taxiway keluar pantas, 1 laluan taxiway selari
* Terminal: 28,750 m 2 (3.25 juta penumpang setahun)
* Tempat letak kereta: 29,100 m 2

### Perangkaan

| Sistem lapangan terbang  | Fasa 2 | Fasa 3 |
| --- | --- | --- |
| Panjang landasan | 2,750 m | 4,000 m |
| Lebar landasan | 45 m | 45 m |
| Bahu landasan | 30 m | 30 m |
| Jalur landasan | 2,870 mx 300 m | 4,120 mx 300 m |
| Kawasan keselamatan hujung landasan | 90 mx 90 m | 90 mx 90 m |
| Keperluan laluan teksi | Dua apron keluar | selari penuh |
| Lebar laluan teksi | 23 m | 23 m |
| Bahu laluan teksi | 7.5 m | 10.5 m |
| Pemisahan RW-TW | 192 m | 192 m |
| Lebar jalan servis apron | 10 m | 10 m |
| Lebar jalan perkhidmatan kawasan sokongan | 7 m | 7 m |
| Lebar jalan pemeriksaan lapangan terbang | 5 m | 5 m |
| Ketinggian pagar keselamatan | 2 m | 2 m |
| **Kawasan parkir pesawat** | Fasa 2 | Fasa 3 |
| Keperluan parkir pesawat | 10 | 30 |
| Kawasan apron pesawat | 53,200 m | 300,000 sm |
| Apron kargo udara |  | 28,000 sm |
| Apron penerbangan am |  | 25,000 sm |
| **Alat bantu navigasi** | Fasa 2 | Fasa 3 |
| Menara kawalan trafik udara | 23 m tinggi | 23 m tinggi |
| Sistem pendaratan ketepatan | R/W 13 ILS | R/W 13 ILS |
| Pencahayaan landasan | Intensiti tinggi | Intensiti tinggi |
| NAVAID lain | DME, DVOR NDB | DME, DVOR NDB |

Perkhidmatan memadam kebakaran dan kecemasan
--------------------------------------------

* Kategori VIII – kakitangan terlatih, 30
* Buih lembut - Jenis I
* Buih lembut – Jenis II
* Kereta nahas jenis 1 – 3 unit
* Tender menyelamat – I unit
* Bot penyelamat - 2 unit
* Tender jururawat – 1 unit
* Ambulans - 1 unit
* Kereta utiliti - 2 unit
* Tangki - 2 unit
* Kereta komando - 1 unit

Lapangan terbang itu tidak sama sekali mempunyai keupayaan untuk mengeluarkan pesawat yang kurang upaya.

Kemudahan dan perkhidmatan lapangan terbang
-------------------------------------------

* Kemudahan pengendalian kargo disediakan oleh PT Gapura, PT. Jas, PT PTN, PT Kokapura
* Kemudahan mengisi bahan api – Avtur 50 / Jet A1 – 2 penutup dispenser 550 KL, 3 tangki mengisi bahan bakar@12 KL 1 tangki bahan bakar @ 15 KL
* Kemudahan nyah ais – tiada
* Ruang Hangar untuk melawat pesawat - tiada
* Kemudahan pembaikan untuk pesawat pelawat – tiada
* Pentadbiran AD – Isn–Kha: 00.00 – 08.30, Jum: 23.00–07.30
* Kastam dan Imigresen – Isn–Ahad: 2300–1300
* Kesihatan dan Sanitasi – Isn–Ahad: 2300–1300
* Pejabat Taklimat AIS – Isn–Ahad: 2300–1300
* Pejabat Pelaporan ATS – Isn–Ahad: 2300–1300
* Pejabat Taklimat MET – Isn–Ahad: 2300–1300
* ATS – Isn–Ahad: 2300–1300
* Keselamatan - 24 jam

Maklumat mengenai prosedur penerbangan, prosedur komunikasi dan suar lapangan terbang dan alat bantuan navigasi telah diterbitkan oleh pihak Direktorat Jenderal Penerbangan Awam (Indonesia) dalam dokumen AIRAC yang diterbitkan pada 28 Julai 2011 dengan tarikh berkuat kuasa 22 September 2011.

Jenis pesawat
-------------

B747, B767, A350, A340, A330, B777, C130, A320, B737-900, CRJ1000, F100, F28, F50, IL-96, SSJ-100, MA60, ATR 72, CN235,  xl2 .

Tempat letak kenderaan pesawat
------------------------------

* Berdiri No. 5 dan 7 – tersedia untuk B747, A330, B777, atau ke bawah. Avio–Bridge tersedia, dengan sistem panduan dok visual RLG dipasang.
* Berdiri No. 1, 2, 3, 4, 6, 8, 9 dan 10 – tersedia untuk B737-900 atau ke bawah
* Laluan teksi apron garis keselamatan – 76.00 m (jarak)

Sekolah penerbangan
-------------------

Lapangan terbang ini merupakan pangkalan akademi latihan penerbangan tempatan "LIFT" (Institut Teknologi Penerbangan Lombok) yang mengendalikan sebanyak 3 pesawat latihan Liberty XL2 6 hari seminggu.

Rujukan
-------

1. 1 2  "Lombok International Airport". *Lombok International Airport*. Dicapai pada 23 August 2021.
2. 1 2 3  "Lombok Zainuddin Abdul Madjid International Airport Profile". *Centre for Aviation*. Dicapai pada 23 August 2021.
3. ↑  IATA. "IATA - Codes - Airline and Airport Codes Search". Dicapai pada 4 June 2015.
4. ↑  "It's for Real: Lombok Finally Has Its International Airport". *The Jakarta Globe*. Diarkibkan daripada yang asal pada 5 November 2012. Dicapai pada 4 June 2015.
5. ↑  "Lombok International Airport to operate soon". Dicapai pada 4 June 2015.
6. ↑  "Island in focus: New airport begins service". 3 October 2011.
7. ↑  "Lalu Wiratmaja Inginkan Gajah Mada Airport Untuk BIL". *Paket Wisata Lombok Tour Open Trip Lombok Gili Trawangan Rinjani Murah* (dalam bahasa Indonesia). 20 August 2017. Diarkibkan daripada yang asal pada 20 August 2017. Dicapai pada 23 August 2021.
8. ↑  "Lombok/Zainuddin Abdul Madjid International Airport". *SKYbrary Aviation Safety*. 25 February 2021. Dicapai pada 23 August 2021.
9. ↑  "New airport to 'support' tourism beyond Bali | The Jakarta Post".
10. ↑  "President dedicates new Lombok airport". 20 October 2011.
11. ↑  "Alhamdulillah, BIL Mulai Dioperasikan". 1 October 2011.
12. ↑  Hidayat, Ali Akhmad Noor (2023-10-08). "Maskapai Citilink Terbang Perdana Rute Lombok ke Bima". *Tempo* (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2023-10-27.
13. ↑  Andrew (21 September 2022). "Scoot launching Lombok and Yogyakarta flights". *Mainly Miles*.
14. ↑  "MULAI 23 AGUSTUS 2023 SUPER AIR JET TERBANG LANGSUNG KE KUALA LUMPUR DARI LOMBOK DAN SURABAYA". *agent.lionair.co.id* (dalam bahasa Inggeris). 1 August 2023.
15. ↑  "Super Air Jet Buka Rute Baru ke Jogja hingga Lombok, Terbang 7 Kali Seminggu". *Tribun Travel* (dalam bahasa Indonesia). Dicapai pada 2023-10-28.
16. ↑  Lombok Times Daily, issue #62, February – March 2009
17. ↑  New Lombok International Airport, The Directorate General of Air Communication, and PT. (Persero) Angkasa Pura 1, Project Summary, Jakarta, 4 January 2005
18. 1 2 3 4  "Archived copy" (PDF). Diarkibkan daripada yang asal (PDF) pada 4 March 2016. Dicapai pada 20 September 2011.CS1 maint: archived copy as title (link)
19. ↑  "LIFT Academy | Learn To Fly With Passion". *Lift Academy* (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2023-03-18.
* flagPortal Indonesia

Pautan luar
-----------

* PT. Angkasa Pura 1 (PERSERO)
* Bandara Internasional Lombok official website
* Kabupaten Lombok Tengah, Kabupaten Lombok Tengah
* Direktorat Jenderal Penerbangan Awam Republik Indonesia