|  |
| --- |
| Sebahagian daripada siri Politik |
| **Politik kepartian** |
| Spektrum politik

| Haluan kiri |
| --- |
| * Pelampau kiri
* Kiri tengah
 |
| Haluan tengah |
| * Kiri tengah
* Pelampau tengah
* Tengah kanan
 |
| Haluan kanan |
| * Tengah kanan
* Pelampau kanan
 |

 |
| Platform/Ideologi
* Anarkis
* Demokratik
* Demokratik Kristian
* Demokratik sosial
* Environmentalis
* Fasis
* Fundamentalis
* Globalis
* Hijau
* Internasionalis
* Komunis
* Konservatif
* Liberal
* Libertarian
* Nasionalis
* Parti Lanun
* Populis
* Progresif
* Regionalis
* Republikan
* Sosialis
* Sinkretik

 |
| Jenis
* Parti elit
* Parti disahkan
* Parti isu tunggal
* Parti kartel
* Parti kumpul semua
* Parti keusahawanan
* Parti massa
* Parti pemerintah
* Parti pembangkang
	+ Pembangkang parlimen

 |
| Pemimpin dan pertubuhan
* Anggota biasa parlimen
* Anggota utama parlimen
* Kaukus
* Pengerusi kaukus
* Pemimpin kumpulan
* Calon utama
* Ketua Pembangkang
* Pemimpin majoriti
* Pemimpin minoriti
* Kelompok parlimen
* Pemimpin parlimen
* Pengerusi parti
* Pemimpin parti
* Jurucakap parti
* Setiausaha
* Kabinet bayangan
* Whip

 |
| Pemilihan dalaman
* Pemilihan pendahuluan
* Pemilihan kepimpinan
* Persidangan parti
* Persidangan kepimpinan

 |
| Disiplin parti
* Undian bebas
* Menyebelahi lawan
* Disiplin parti
* Dasar parti
* Lompat parti

 |
| Sistem kepartian

|  |
| --- |
| * Satu parti

* Parti dominan
* Dua parti
* Berbilang parti

* Tidak berparti
 |

 |
| Gabungan antara parti
* Pemerintahan berbahagi
* Kerajaan gabungan
* Keyakinan dan pembekalan
* Pemerintahan konsensus
* Gabungan besar
* Parlimen tergantung
* Pemerintahan majoriti
* Pemerintahan minoriti
* Kerajaan perpaduan
* Pemerintahan giliran

 |
| Senarai parti politik
* Parti pemerintah mengikut negara
* Parti politik mengikut kawasan
* Ideologi politik
* Parti politik yang diharamkan

 |
| * Ikon portal Portal Politik
 |
| * l
* b
* s
 |

**Faham kebangsaan** atau **nasionalisme** (Jawi: ‏ناسيوناليسمى‎code: ms is deprecated ‎) ialah sebuah ideologi atau kefahaman yang meletakkan negara dan bangsa pada tempat yang tinggi. Atau yang mencipta dan mempertahankan kedaulatan sesebuah negara dengan mewujudkan satu konsep identiti bersama untuk sekumpulan manusia. Ia berbeza dengan patriotisme.

Para nasionalis menganggap negara adalah berdasarkan beberapa "kesahihan politik". Ia berpunca dari teori romantisme iaitu "identiti budaya", hujah liberalisme yang menganggap kesahihan politik adalah berpunca dari kehendak rakyat, atau gabungan kedua-dua teori.

Dalam zaman moden ini, nasionalisme merujuk kepada amalan politik dan ketenteraan yang berlandaskan nasionalisme secara etnik serta keagamaan, seperi yang dinyatakan di bawah. Para saintis politik biasanya menumpukan penyelidikan mereka kepada nasionalisme yang ekstrim seperti nasional sosialisme, pengasingan dan sebagainya.

Etimologi
---------

Kata nasionalisme berasal daripada gabungan dua kata bahasa Inggeris, iaitu *nation* yang membawa maksud bangsa dan *ism* yang membawa maksud faham. Lalu, nasionalisme boleh difahami sebagai faham yang menjunjung tinggi rasa kebangsaan.

Beberapa bentuk nasionalisme
----------------------------

Nasionalisme boleh menonjolkan dirinya sebagai sebahagian ideologi negara, keagamaan dan ideologi. Kategori tersebut lazimnya saling kait-mengait dan kebanyakan teori nasionalisme mencampuradukkan sebahagian atau kesemua elemen tersebut.

**Nasionalisme sivik** (atau *nasionalisme sivil*) adalah sejenis nasionalisme di mana negara memperolehi kesahihan politik dari penyertaan aktif rakyatnya, "kehendak rakyat"; "perwakilan politik". Teori ini mula dibangunkan oleh Jean-Jacques Rousseau dan menjadi bahan-bahan tulisan. Antara tulisan yang terkenal adalah buku bertajuk *On the Social Contract* (atau dalam Bahasa Melayu "Mengenai Kontrak Sosial").

**Nasionalisme etnik** adalah sejenis nasionalisme di mana negara memperolehi kesahihan politik dari budaya asal atau etnik sesebuah masyarakat. Ia dibangunkan oleh Johann Gottfried von Herder, yang memperkenalkan konsep *Volk* (bahasa German untuk "rakyat"). 

Kumpulan Ku Klux Klan yang mempertahankan kedaulatan kaum kulit putih di Amerika Syarikat
**Nasionalisme romantik** (juga dipanggil *nasionalisme organik*, *nasionalisme identiti*) adalah lanjutan dari nasionalisme etnik di mana negara memperolehi kesahihan politik secara semulajadi ("organik") hasil daripada bangsa atau ras; menurut semangat Romantisme. Nasionalisme romantik adalah bergantung kepada kewujudan budaya etnik yang menepati idealisme Romantik; kisah tradisi yang telah direka untuk konsep nasionalisme romantik. Misalnya "Brothers Grimm" yang dinukilkan oleh Herder merupakan koleksi kisah-kisah yang berkaitan dengan etnik Jerman.

**Nasionalisme Budaya** adalah sejenis nasionalisme di mana negara memperolehi kesahihan politik dari budaya bersama dan bukannya "sifat keturunan" seperti warna kulit, ras dan sebagainya. Contoh yang terbaik ialah rakyat Cina yang menganggap negara adalah berdasarkan kepada budaya. Unsur ras telah dibelakangkan di mana golongan Manchu serta ras-ras minoriti lain masih dianggap sebagai rakyat negara Cina. Kesediaan dinasti Quing untuk menggunapakai adat istiadat Cina membuktikan keutuhan budaya Cina. Malah ramai rakyat Taiwan menganggap diri mereka nasionalis Cina sebab persamaan budaya mereka tetapi menolak China kerana kerajaannya berfahaman komunisme.

**Nasionalisme kenegerian** ialah variasi kepada nasionalisme sivik, selalunya digabungkan dengan nasionalisme etnik. Perasaan nasionalistik adalah kuat sehinggakan ia diberi lebih keutamaan mengatasi hak universal dan kebebasan. Kejayaan suatu negeri itu selalunya kontras dan berkonflik dengan prinsip masyarakat demokratik. Penyelenggaraan sebuah *national state* adalah suatu hujah yang ulung, seolah-olah ia membentuk kerajaan yang lebih baik dengan tersendiri. Contoh biasa ialah Nazisme, serta nasionalisme Turki kontemporari, dan dalam bentuk yang lebih kecil, Franquisme sayap-kanan di Sepanyol, serta sikap *Jacobin* terhadap unitari dan golongan pemusat negeri Perancis, seperti juga nasionalisme masyarakat Belgium, yang secara ganasnya menentang demi mewujudkan hak kesetaraan (equal rights) dan lebih autonomi untuk golongan Fleming, dan nasionalis Basque atau Corsica. Secara sistematik, bila mana nasionalisme kenegerian itu kuat, akan wujud tarikan yang berkonflik kepada kesetiaan masyarakat, dan terhadap wilayah, seperti nasionalisme Turki dan penindasan kejamnya terhadap nasionalisme Kurdi, pembangkangan di antara kerajaan pusat yang kuat di Sepanyol dan Perancis dengan nasionalisme Basque, Catalonia dan Corsica.

**Nasionalisme keagamaan** ialah sejenis nasionalisme di mana negara memperolehi "*political legitimacy*" dari persamaan agama. Zionisme di Israel adalah satu contoh yang baik. Walaupun begitu, lazimnya nasionalisme etnik adalah dicampurkan dengan nasionalisme keagamaan. Misalnya, di Ireland semangat nasionalisme adalah berpunca dari persamaan agama mereka iaitu mazhab gereja Katolik Rom; nasionalisme di India seperti yang diamalkan oleh pengikut parti Bharatiya Janata adalah berpunca dari agama Hindu pegangan majoriti penduduk di India. 

Namun demikian, bagi kebanyakan kumpulan nasionalis agama hanya merupakan simbol dan bukannya motivasi utama kumpulan tersebut. Misalnya pada abad ke-18, nasionalisme kaum Irish dipimpin oleh mereka yang menganut agama Protestan. Gerakan nasionalis di Ireland bukannya berjuang untuk memartabatkan teologi semata-mata. Mereka berjuang untuk menegakkan ideologi yang bersangkut paut dengan Ireland sebagai sebuah negara merdeka terutamanya budaya Ireland. Justeru, nasionalisme kerap dikaitkan dengan kebebasan.

Di sebaliknya, *Islam* menentang nasionalisme, tribalisme (perbezaan kaum), rasisme, atau sebarang bentuk diskriminasi manusia yang tidak berdasarkan kepada kepercayaan seseorang itu. Islam menggalakan keharmonian masyarakat Islam atau ummah. Penduduk Islam diseluruh dunia tidak kira bangsa, warna dan keturunan bersolat dikiblat yang sama, berpuasa pada bulan Ramadan yang sama serta menunaikan haji di Kaabah yang sama. Malah sewaktu menunaikan haji atau umrah, semua orang wajib memakai kain ihram putih yang sama. Perkataan *ummah* selalu disalah terjemahkan ke dalam bahasa Inggeris sebagai negara (*nation*) (berlainan dengan gerakan "Nation of Islam" dan ini bertentangan dengan ajaran Islam dan ditolak oleh kebanyakan orang Islam.

Rujukan
-------