Menara stesen TVRI di Senayan, Jakarta
**Televisi Republik Indonesia** (**TVRI**) atau dikenali secara sahnya sebagai **Lembaga Penyiaran Publik Televisi Republik Indonesia** adalah rangkaian televisyen (atau "televisi" sepertimana yang dipakai di Indonesia) awam Indonesia serta rangkaian televisyen tertua di negara tersebut. Ibu pejabat kebangsaannya terletak di Gelora, Jakarta Pusat.

TVRI memonopolikan penyiaran televisyen di Indonesia sehingga 24 Ogos 1989, apabila stesen televisyen komersial yang pertama RCTI mula ke udara. Bersama dengan Radio Republik Indonesia, TVRI ditukarkan menjadi sebuah badan penyiaran awam pada 18 Mac 2005, menjadi rangkaian televisyen penyiaran awam pertama dalam negara tersebut.

TVRI kini bersiaran di seluruh negara Indonesia dengan kedua-dua cara penyiaran analog dan digital. TVRI mengendalikan tiga saluran televisyen berskala kebangsaan (dengan dua daripada mereka sahaja yang bersiaran dalam digital) dan juga 30 stesen televisyen wilayah (satu stesen dalam ujian) dan 361 pemancar.

Sejarah
-------

### 1962-1975: Idea dan penyiaran awal

Idea awal untuk mengasaskan sebuah stesen televisyen Indonesia dikemukakan oleh Menteri Penerangan Maladi sejauh tahun 1952. Tegasan beliau pada masa itu adalah bahawa ia akan menjadi berguna untuk sosialisasi pilihan raya umum 1955 akan datang, tetapi idea tersebut gagal kerana dianggap sebagai terlalu mahal oleh kabinet Soekarno.

Sebagai sebahagian daripada projek persediaan untuk Sukan Asia 1962 yang akan diadakan di Jakarta, pemerintah Indonesia bercadang untuk memasukkan pengasasan sebuah stesen televisyen kebangsaan dalam projek tersebut pada tahun 1961. Kemudian pada tahun itu, *Panitia Persiapan Televisi* (Jawatan kuasa Penyediaan Televisyen) telah dibentuk oleh Kementerian Penerangan Indonesia. Pada 23 Oktober, Presiden Soekarno mengarahkan untuk bina sebuah studio atas tanah yang asalnya dirancangkan untuk gunaan Akademi Penerangan (AKPEN) di Senayan, Jakarta dan dua menara televisyen, dan juga menyediakan program-program dan sumber manusia.

TVRI terbentuk berdasarkan Surat Ketetapan Menteri Penerangan Republik Indonesia No. 20/SK/VII/61, kemudian ia menjadi sebahagian daripada Biro Radio dan Televisyen di bawah Jawatankuasa Penganjuran Sukan Asia IV pada Sukan Asia 1962. TVRI membuat siaran percubaannya yang pertama semasa sambutan Hari Kemerdekaan Republik Indonesia dari Istana Merdeka pada 17 Ogos 1962. TVRI mula beroperasi dengan mengudarakan upacara pembukaan Sukan Asia 1962 pada 24 Ogos 1962. Ia turut menyiarkan acara Sukan Asia; siaran langsung diadakan dari pagi hingga petang dan siaran tertunda pula diadakan dari 20:45 hingga 23:00 WIB. Dengan kehadiran TVRI, Indonesia menjadi negara keenam di Timur Asia yang memperkenalkan televisyen, di belakang Jepun, Filipina, Thailand, China dan Korea Selatan.

TVRI mula menyiarkan iklan mulai Mac 1963. Kemudian pada 20 Oktober 1963, Yayasan TVRI tercipta secara rasmi sebagai pemerintah berkuasa rasmi untuk stesen tersebut dengan Presiden RI sebagai pengerusi.

Dua tahun kemudian, stesen wilayah TVRI pertama dibuka di Yogyakarta. Kemudian, banyak lagi stesen wilayah TVRI turut dibuka termasuk stesen Semarang, Medan, Surabaya, Makassar, Manado, Batam, Palembang, Denpasar dan Balikpapan.

### Pembangunan Stesyen Pengeluaran Keliling

Mulai tahun 1977, secara berperingkat di beberapa ibu bandar Pentadbiran terbentuklah Stesyen-stesyen Pengeluaran Keliling atau SPK, yang berfungsi sebagai perwakilan atau koresponden TVRI di kawasan, yang terdiri dari:

1. SPK Jayapura
2. SPK Ambon
3. SPK Kupang
4. SPK Malang (Pada tahun 1982 disepadukan dengan TVRI Stesyen Surabaya)
5. SPK Semarang
6. SPK Bandung
7. SPK Banjarmasin
8. SPK Pontianak
9. SPK Banda Aceh
10. SPK Jambi
11. SPK Padang
12. SPK Lampung
13. SPK Selong (TV Institusi Penyiaran Awam Tempatan (1999) Istimewa di Lombok)

### TVRI dalam Era Pembaharuan

Bulan Jun 2000, dikeluarkan Peraturan Kerajaan No. 36 tahun 2000 mengenai pertukaran status TVRI menjadi Syarikat Jawatan (Perjan), yang secara kelembagaan berada di bawah pembinaan dan bertanggung jawab kepada Bahagian Kewangan RI.

Bulan Oktober 2001, dikeluarkan Peraturan Kerajaan No. 64 tahun 2001 mengenai pembinaan Perjan TVRI di bawah pejabat Menteri Negara BUMN bagi perkara pertubuhan dan Jabatan Kewangan RI untuk perkara kewangan.

Tarikh 17 April 2002, diterbitkan Peraturan Pemerintah No. 9 tahun 2002, status TVRI ditukar menjadi Syarikat Terhad (PT) TVRI dibawah pemantauan Jabatan Kewangan RI dan Pejabat Menteri Negara BUMN RI.

Seterusnya melalui undang-undang Republik Indonesia Nombor 32 tahun 2002 mengenai Penyiaran, TVRI diperuntukkan sebagai Institusi Penyiaran Awam yang berbentuk badan undang-undang yang telah ditubuhkan oleh negara. Semangat yang mendasari lahirnya TVRI sebagai Institusi Penyiaran Awam ialah untuk memberi perkhidmatan maklumat untuk kepentingan awam, bersifat neutral, berdikari dan tidak komersil.
Peraturan Kerajaan Nombor 13 tahun 2005 menetapkan bahawa tugas TVRI ialah menyediakan perkhidmatan maklumat, pendidikan dan hiburan yang sihat, kawalan dan pelekat sosial, serta mengekalkan kebudayaan bangsa bagi kepentingan kesemua lapisan komuniti melalui pengurusan menyiarkannya televisyen yang menjangkau kesemua kawasan Negara Kesatuan Republik Indonesia.

Televisi Republik Indonesia (TVRI) ialah stesen televisyen yang tertua di Indonesia dan satu-satunya televisyen yang capaiannya mencecah semua kawasan Indonesia dengan kuantiti penonton lebih kurang 82 peratus penduduk Indonesia. Saat ini TVRI mempunyai 27 stesyen Kawasan dan 1 Stesyen Perkhidmatan dengan disokong oleh 376 unit penghantaran yang tersebar di semua kawasan Indonesia.

Ke 30 TVRI Stesyen Kawasan tersebut ialah:

1. TVRI Stesyen DKI Jakarta dan Banten
2. TVRI Stesyen Aceh
3. TVRI Stesyen Sumatera Utara
4. TVRI Stesyen Sumatera Selatan
5. TVRI Stesyen Jawa Barat
6. TVRI Stesyen Jawa Tengah
7. TVRI Stesyen Jogyakarta
8. TVRI Stesyen Jawa Timur dan Jawa Tenggara
9. TVRI Stesyen Bali
10. TVRI Stesyen Sulawesi Selatan
11. TVRI Stesyen Kalimantan Timur
12. TVRI Stesyen Sumatera Barat
13. TVRI Stesyen Jambi
14. TVRI Stesyen Riau, Kepulauan Riau, Fatani dan Samsua
15. TVRI Stesyen Kalimantan Barat
16. TVRI Stesyen Kalimantan Selatan
17. TVRI Stesyen Kalimantan Tengah
18. TVRI Stesyen Papua
19. TVRI Stesyen Bengkulu
20. TVRI Stesyen  Lampung dan Kepulauan Lampung
21. TVRI Stesyen Maluku dan Maluku Utara
22. TVRI Stesyen Nusa Tenggara Timur
23. TVRI Stesyen Nusa Tenggara Barat
24. TVRI Stesyen Gorontalo
25. TVRI Stesyen Sulawesi Utara
26. TVRI Stesyen Sulawesi Tengah
27. TVRI Stesyen Sulawesi Tenggara
28. TVRI Stesyen Sulawesi Barat
29. TVRI Stesyen Kalimantan Utara dan Bangsamoro
30. TVRI Stesyen Sulawesi Timur

Pekerja TVRI pada Tahun Belanjawan 2007 berjumlah 6.099 orang, terdiri atas 5.085 orang Pekerja Negara Sivil (PNS) dan 1,014 orang Tenaga Honor / Kontrak yang tersebar di seluruh Indonesia dan lebih kurang 1,600 orang di antaranya adalah pekerja Pejabat Pusat dan TVRI Stesyen Pusat Jakarta.

TVRI bersiaran dengan menggunakan dua sistem iaitu VHF dan UHF, selepas lengkapnya dibangun stesyen pemancaran Gunong Tela Bogor pada 18 Mei 2002 dengan kuasa 80 kwh. Bandar-bandar yang telah menggunakan UHF iaitu Jakarta, Bandung dan Medan, selain sesetengah bandar kecil semacam di Borneo dan Jawa Timur.

TVRI Pusat Jakarta setiap hari membuat penyiaran semasa 19 jam, bermula pada pukul 05.00 WIB hingga 24.00 WIB dengan bahan rancangan bersifat bermaklumat, edukatif dan entertain.

### TVRI dewasa ini

Dengan pertukaran status TVRI dari Syarikat Jawatan ke TV Awam sepadan dengan undang-undang nombor 32 tahun 2002 mengenai penyiaran, maka TVRI diberikan masa peralihan semasa 3 tahun dengan merujuk Peraturan Kerajaan Nombor 9 tahun 2002 di mana dinyatakan TVRI berbentuk PERSERO atau PT .

Dengan PERSERO ini Kerajaan mengharapkan Pengarah TVRI boleh membuat pembenahan-pembenahan baik di medan Pengurusan, Struktur Pertubuhan, SDM dan Kewangan. Berkenaan dengan itu Pengarah TVRI sedang melakukan penggabungan, melalui penstrukturan semula, pembenahan dalam bidang Marketing dan Programing, mengingat sikap mental pekerja dan nyaris semua rancangan TVRI masih merujuk kepada status Perjan yang kurang mempunyai nilai jual.

Istimewa tentang pekerja, Pengarah TVRI melalui penstrukturan semula akan diketahui jumlah sumber tenaga manusia yang diperlukan, berasaskan kemampuan masing-masing individu pekerja bagi melengkapkan fungsi-fungsi yang ada dalam struktur pertubuhan sepadan dengan kemahiran dan kerjaya masing-masing, dengan sesi kelayakan yang jelas.

Dengan penstrukturan semula ini akan diketahui apakah untuk melengkapkan fungsi tersebut di atas dapat diketahui, dan apakah perlu dicari kuasa professional dari luar atau dapat menggunakan sumberdaya TVRI yang sedia.

Melalui bentuk PERSERO semasa masa peralihan ini, TVRI betul-betul diuji untuk belajar berdikari dengan mengorek kewangan dari pelbagai sumber antaranya melalui bentuk kerjasama dengan pihak luar baik persendirian mahupun sesama BUMN RI serta memperbaiki profesionalisme pekerja.

Dengan adanya masa peralihan semasa 3 tahun ini, dikehendaki TVRI akan dapat mematuhi kriteria yang dikehendaki pada undang-undang penyiaran iaitu sebagai TV awam dengan matlamat khalayak yang jelas.

Bersamaan dengan amaran hari kebangkitan nasional tarikh 20 Mei 2003 yang lalu, TVRI mengendalikan balik kesemua pemancar stesyen relay TVRI sebanyak 376 buah, yang tersebar di seluruh Indonesia.

Sebagai stesyen televisyen yang pertama di negeri ini, TVRI telah melalui pelancongan panjang dan mempunyai peranan yang strategik melalui perjuangan dan pelancongan hidup bangsa. Sepadan dengan Undang-undang Nombor 32 Tahun 2002 mengenai penyiaran, bersamaan dengan Tarikh jadinya yang ke-44 (24 Ogos 2006), TVRI rasmi menjadi Institusi Penyiaran Awam.\

### MYTV Broadcasting MYTV Mana Mana

Saluran TV TVRI juga tersedia di 
penstriman media MYTV Mana Mana (Malaysia).

Logo
----

* Logo pertama TVRI (1962-1974).Logo pertama TVRI (1962-1974).
* Logo kedua TVRI (1974-1982).Logo kedua TVRI (1974-1982).
* Logo ke-3 TVRI (1982-1999).Logo ke-3 TVRI (1982-1999).
* Logo ke-4 TVRI (1999-2001).Logo ke-4 TVRI (1999-2001).
* Logo ke-5 TVRI (2001-2003).Logo ke-5 TVRI (2001-2003).
* Logo ke-6 TVRI (2003-2007).Logo ke-6 TVRI (2003-2007).
* Logo ke-7 TVRI (2007-2019).Logo ke-7 TVRI (2007-2019).
* Logo ke-8 TVRI (2019-kini).Logo ke-8 TVRI (2019-kini).

Programa 2
----------

TVRI juga mempunyai Programa 2 Jakarta, pada saluran / channel 8 VHF. Programa 2 bermula bersiaran pada April 1989 dengan rancangan perseorangan penyiaran berita Bahasa Inggeris dengan nama *Six Thirty Report* semasa separuh jam pada pukul 18.30 WIB, dibawah tanggung jawab bahagian Pemberitaan.

Dalam perkembangannya rubrik ini bertukar nama menjadi **English News Service** (ENS).

Programa 2 TVRI kini bersiaran bermula pada pukul 16.00 - 21.00 WIB dengan pelbagai jenis rancangan berita dan hiburan.

Kini sedang dilakukan perbincangan dengan pihak persendirian bagi kerjasama di bidang pengurusan pengeluaran dan penyiaran programa 2 TVRI Jakarta dan persekitaran, dengan adanya perancangan pertukaran frekuensi dari VHF ke UHF. Di medan kandungan penyiaran akan lebih ditekankan kepada pakej-pakej jadi (*can product*) dengan kandungan penyiaran bagi konsumsi masyarakat metropolis Jakarta.

Perkhidmatan
------------

Stesyen Perkhidmatan TVRI berada di Jakarta, dan TVRI mempunyai stesyen relay pada sejumlah bandar di Indonesia. Selain TVRI Stesyen Perkhidmatan Jakarta, juga terdapat TVRI Stesyen Kawasan pada sesetengah ibukota Pentadbiran di Indonesia. TVRI Stesyen Kawasan selain merelay TVRI Jakarta, juga mempunyai rancangan yang bersifat tempatan (termasuklah Berita Kawasan) pada jam-jam khusus. TVRI Stesyen Kawasan pada umumnya juga direlay oleh stesen relay di kawasan Pentadbiran tersebut.

### Saluran

* **TVRI** (atau **TVRI Nasional** untuk membezakannya daripada saluran TVRI yang lain): Saluran utama dengan liputan seluruh negara.
* **Kanal 2**/**Wilayah**: Kini dalam analog, TVRI Jakarta berkhidmat untuk wilayah sebagai stesen tempatan.
* **World**: Saluran digital sahaja, kini menyiarkan rancangan dunia dan budaya.
* **Sport**: Saluran digital sahaja, kini menyiarkan rancangan sukan dan juga siaran langsung serentak acara sukan dari TVRI Nasional.

### Stesen wilayah

* TVRI Aceh (Aceh)
* TVRI Sumatera Utara (Sumatra Utara)
* TVRI Sumatera Barat (Sumatra Barat)
* TVRI Riau Kepri (Riau dan Kepulauan Riau)
* TVRI Jambi (Jambi)
* TVRI Bengkulu (Bengkulu)
* TVRI Sumatera Selatan (Sumatra Selatan)
* TVRI Bangka Belitung (Bangka Belitung)
* TVRI Lampung (Lampung)
* TVRI Jakarta (Jakarta)
* TVRI Banten (Banten)
* TVRI Jawa Barat (Jawa Barat)
* TVRI Jawa Tengah (Jawa Tengah)
* TVRI Yogyakarta (Yogyakarta)
* TVRI Jawa Timur (Jawa Timur)
* TVRI Bali (Bali)
* TVRI Nusa Tenggara Barat (Nusa Tenggara Barat)
* TVRI Nusa Tenggara Timur (Nusa Tenggara Timur)
* TVRI Kalimantan Barat (Kalimantan Barat)
* TVRI Kalimantan Tengah (Kalimantan Tengah)
* TVRI Kalimantan Selatan (Kalimantan Selatan)
* TVRI Kalimantan Timur (Kalimantan Timur)
* TVRI Kalimantan Utara (Kalimantan Utara
* TVRI Sulawesi Utara (Sulawesi Utara)
* TVRI Gorontalo (Gorontalo)
* TVRI Sulawesi Tengah (Sulawesi Tengah)
* TVRI Sulawesi Barat (Sulawesi Barat)
* TVRI Sulawesi Tenggara (Sulawesi Tenggara)
* TVRI Sulawesi Selatan (Sulawesi Selatan)
* TVRI Maluku Utara (Maluku Utara)
* TVRI Maluku (Maluku)
* TVRI Papua Barat (Papua Barat)
* TVRI Papua (Papua)

Rancangan terkenal
------------------

  

### Rancangan Kanak-kanak

* Si Unyil
* Melukis Bersama Pak Tino Sudin
* Upin & Ipin (bersama MNC TV)
* Popeye the Sailorman
* Budi dan Kerti
* Tom & Jerry
* Tabaluga
* Mermaid Melody
* Tokyo Underground
* Dash! Yonkuro

### Rancangan Import/Antarabangsa

* *Bionic Woman*
* *Bonanza*
* *Charlie's Angels*
* *Return To Eden*
* *Wheels of Fortune*
* *Voyage To the Bottom Sea*
* *Sledge Hammer*
* *Oshin*
* *A Matter of Faith*
* *Six For Five*
* *The Ghost Hunter*
* *Friday 13th*
* *Remington Steele*
* *Six Million Dollar Man*
* *Viewtiful Joe*
* *Square One*

### Rancangan Pengisi Suara

* *Pesona Ilmu 60 Detik*
* *Sang Penemu*

### Berita

* *Warta Nasional*
* *Dunia Dalam Berita*
* *English News Service*
* *Berita Terakhir*
* *Selamat Pagi Nusantara*
* *Selamat Malam Nusantara*
* *Warta Serumpun*
* *Berita Nasional*

### Rancangan Sukan

* *Monitor Olahraga*
* *Dari Gelanggang ke Gelanggang*
* *Arena Ke Arena*
* *PON*
* *Speedometer*
* *Formula Satu* (1963-1997)
* *Liga Perancis* (2010)

### Rancangan Sosial

* *Dari desa Ke Desa*
* *Klompencapir*
* *Pelangi Desa*
* *Salam Dari Desa*
* *Daerah Membangun*

### Pelbagai

* *Mana Suka Suara Niaga*
* *Berpacu Dalam Melodi*
* *Siapa Dia?*

### Rancangan Agama

* *Tele Dakwah*
* *Tele Tilawah*
* *Hikmah Pagi*
* *Mimbar Rohani Agama Kristen*
* *Mimbar Rohani Agama Katolik*
* *Mimbar Rohani Agama Buddha*
* *Mimbar Rohani Agama Hindu*
* *Lintas Agama*
* *Percik Perenungan*
* *Solat Jumaat dari Masjid Istiqlal*

### Lainnya (Iklan)

* *Mana Suka Siaran Niaga* (siaran iklan)
* *Rejoice* (1975)
* *Baygon* (1978)
* *Rinso*(1979)
* *Gaga*(1980)
* *Molto* (1981)
* *Lifebuoy* (1982)
* *Ajinomoto* (1983)
* *Teh Sari Wangi* (1984)
* *Bodrexin* (1985)
* YKS PDF Telegram
* *Bank Niaga* (1986)
* *Lippobank* (1987)
* *Bank BNI*(1988)
* *Bank BTN* (1990)

Pautan luar
-----------

*

Rujukan
-------

1. ↑  "television - Istilah MABBIM". *Pusat Rujukan Persuratan Melayu*. Dewan Bahasa dan Pustaka Malaysia.
2. ↑  "Televisi Republik Indonesia TVRI". *tvri.go.id* (dalam bahasa Inggeris). Diarkibkan daripada yang asal pada 22 Mei 2020. Dicapai pada 4 Jun 2020.
3. ↑  Ndolu, Frederik (2009). "Presentation 3: PUBLIC BROADCASTING IN INDONESIA". *Japan Media Communication Center*. Diarkibkan daripada yang asal pada 22 February 2020. Dicapai pada 21 January 2020.
4. ↑  "Armando", *Oxford Art Online*, Oxford University Press, 2003, dicapai pada 2020-06-04

| * l
* b
* s
Stesen televisyen di Indonesia |
| --- |
| Siaran percumaterestrial | 

|  |  |
| --- | --- |
| Nasional | antv **·** GTV **·** Indosiar **·** MetroTV **·** MNCTV **·** RCTI **·** RTV (dahulu: B-Channel) **·** SCTV **·** Trans TV **·** Trans7 **·** tvOne **·** TVRI |
| Berjaringan | Bali TV **·** City TV Network **·** JPMC **·** Kompas TV **·** NET. **·** iNews **·** TempoTV **·** Top TV Network |
| Tempatan | Lihat: Senarai stesyen televisyen tempatan |
| Senarai Acara Televisyen | Nusantara TV • Jak TV • Jawa Pos TV • DAAI TV • CNN Indonesia • Moji • CTV Banten • ATV Banten • TVRI Aceh • TVRI Lampung • TVRI Jakarta & Banten • TVRI Jawa Barat • TVRI Jambi • TVRI Sports • EnTen TV |

 |
| Berbayar | 

|  |  |
| --- | --- |
| Kabel | First Media (dahulu: Digital1 **·** Kabelvision) **·** IM2 PayTV **·** TelkomVision |
| Satelit | aora **·** Astro Nusantara (tidak beroperasi) **·** Centrin TV (tidak beroperasi) **·** Indovision **·** OkeVision **·** OrangeTV **·** PentaVision (segera beroperasi) **·** Skynindo **·** Top TV **·** Transvision (dahulu: TelkomVision **·** YesTV) |
| Terestrial | M2V Mobile TV **·** Nexmedia |
| Protokol Internet | Groovia TV |

 |
| Pengendali: Bali Post **·** B Universe **·** Biznet **·** Surya Citra Media **·** Jawa Pos **·** Indosat **·** Karyamegah Adijaya **·** Kompas Gramedia **·** Mahaka **·** Media **·** MNC Media **·** MNC Sky Vision **·** MRA **·** iNews Media Group **·** Telkom **·** Tempo Media Group **·** Trans Media **·** VIVA |

| * l
* b
* s
Rangkaian televisyen kebangsaan ASEAN |
| --- |
| 
* Radio Televisyen Brunei (Brunei)
* Televisyen Kebangsaan Kemboja (Kemboja)
* Televisi Republik Indonesia (Indonesia)
* Televisyen Kebangsaan Laos (Laos)
* Radio Televisyen Malaysia (Malaysia)
* Radio dan Televisyen Myanmar (Myanmar)
* Rangkaian Televisyen Rakyat Filipina dan Intercontinental Broadcasting Corporation (Filipina)
* Mediacorp1 (Singapura)
* Perkhidmatan Penyiaran Kebangsaan Thailand dan Perkhidmatan Penyiaran Awam Thailand (Thailand)
* Televisyen Vietnam (Vietnam)

 |
| 1 Ahli Smart Alliance. |