**Santoso**, juga dikenali melalui nama **Abu Wardah**, (Bahasa Arab: الشيخ أبو وردة; lahir 21 Ogos 1976 – meninggal 18 Julai 2016 pada umur 39 tahun) ialah seorang militan Islam yang berasal dari Indonesia dan seorang peneraju atas Mujahidin Indonesia Timur (MIT). Beliau merupakan teroris yang paling dikehendaki di Indonesia. Beliau telah memberi sumpah ketaatan kepada Negara Islam Iraq dan Syam (ISIS). Beliau sempat bersembunyi dalam hutan rimba yang bertempat di Kabupaten Poso, Sulawesi Tengah. Santoso didakwa sudahpun dibunuh kerana pertembungan menentang Pasukan Petugas Operasi Tinombala.

Kehidupan peribadi
------------------

Santoso dilahirkan pada 21 Ogos 1976 di Tentena, Sulawesi Tengah, Indonesia. Bandar Tentena terletak lebih kurang 7 jam dengan menaiki bas daripada ibu negeri Sulawesi Tengah iaitu Palu. Bandar kecil yang sebahagian besar didiami dengan penduduk Kristian ini berada pada kawasan pantai utara daripada Danau Poso. Bandar Tentena pernah bercanggah kepada perkampungan-perkampungan Islam persekitarannya.

Santoso mempunyai dua isteri. Isteri pertama beliau dinamakan Suriani atau dengan nama lain sebagai Umi Wardah yang menetap di Kalora, Poso Pesisir Utara, Poso, Sulawesi Tengah. Isteri kedua beliau ini berasal daripada Kota Bima dan merupakan seorang bekas isteri daripada satu ahli mujahiddin yang meninggal dibunuh semasa hubungan bersenjata kepada Tentera Darat Indonesia.

Pembabitan dalam kegiatan pengganas
-----------------------------------

Beliau menyertai latihan ketenteraan yang haram pada tahun 2001. Beliau terbabit kepada kegiatan jihad sewaktu berlakunya percanggahan antara agama iaitu kumpulan Kristian dan kumpulan Islam di Poso pada 1998 sehingga 2001. Beliau telah pun dikenali untuk diilhami daripada Abu Bakar Ba'asyir. Sebahagian kenyataan membuat pernyataan yang beliau pernah belajar mengenai Islam daripada Pondok Pesantren Al Mu'min di Kecamatan Ngruki, Surakarta, Jawa Tengah.

Berasaskan daripada temuduga dengan Andi Baso Tahir yang pernah menjadi rakan lama Santoso di Kampung Tokorondo bahawasannya Santoso pernah dipenjarakan kerana tindakan kecurian kepada muatan kereta kotak di Bandar Poso pada tahun 2006. Beliau telah pun dipenjarakan sehingga satu tahun. Selepas akhirnya bebas daripada penjara, beliau sempat berhenti untuk menyertai kegiatan ketenteraan sekali-sekali dan bekerja sebagai peniaga yang menjual pisau cencang, perkakas memasak dan pakaian-pakaian.

Rakan yang sama pernah membiarkan Santoso untuk boleh menetap di rumah dari rakan Santoso di Kampung Masani yang terletak pada pantai Poso pada tahun 2012 dan Santoso mula menjadi seorang qari.

Sejurus selepas itu, Santoso berpindah menuju ke Tamajenka dan berjumpa dengan Bado atau Uwah. Mereka berdua terbabit kepada tindakan pembunuhan dua orang pegawai polis di Bandar Tamajenka pada bulan November 2012. Dua orang yang bernama Andi Sapa dan Sudirman itu telah ditemui dalam satu lubang lumpur dan telah pun dipotong tekaknya. 300 orang anggota polis Indonesia dan tentera kebangsaan Indonesia yang berada di Gunung Biru di Tamajenka telah pun ditarik balik selepas tak berjaya untuk menemui Santoso.

Pada 10 Julai 2013, sudahpun dikatakan bahawa Santoso mampu didapati dalam satu video selama enam minit dimuat naik ke YouTube. Beliau memerihalkan yang Detasmen Istimewa 88 (Densus 88) dan Polis Indonesia sebagai musuh dan syaitan yang sebenar. Santoso berkata dalam video tersebut: 

> "Saudara saya dalam Bandar Poso, saya sudahpun merasakan betapa kejam Densus 88 kepada orang-orang yang lemah. Hari ini, Allah Yang Maha Berkuasa sudahpun memutuskan bahawa jihad akan diteruskan sehingga Hari Penghakiman,"
> 
> 

### Negara Islam Iraq dan Syam

Santoso berjanji taat kepada ISIS pada Julai 2014. Berasaskan kepada kenyataan dari BBC, telahpun dilaporkan bahawa Bahrun Naim ialah menjadi penghubung bagi ISIS dan Mujahiddin Indonesia Timur.

Usaha menangkap
---------------

### Sekatan daripada Amerika Syarikat

Pada 22 Mac 2016, Santoso mendapat sekatan daripada Jabatan Kewangan Amerika Syarikat berikutan dengan bai'ah beliau kepada ISIS. Secara amnya, sekatan tersebut untuk membekukan harta yang Santoso punyai dan harta yang berkaitan dengan kepentingan Santoso.

### Memburu Santoso

*The Jakarta Post* melaporkan pada 25 Mac 2016 bahawasannya sekurang-kurangnya terdapat kira-kira 2.500 orang pegawai polis kebangsaan Indonesia dan tentera kebangsaan Indonesia yang telahpun digerakkan sejak bulan Januari 2016 supaya boleh menangkap Santoso dan pengikut-pengikut beliau yang berjumlah kira-kira 34 orang.

Pada 23 Jun 2016, Muhammad Nasir, bekas peneraju Mantiqi III, berkata kepada Santoso untuk menyerah diri: 

> "Cukuplah Santoso. Turunlah ke sini. Lebih baik kamu menyerah diri, tengoklah keadaan keluarga kamu. Tiada yang kau mesti buat lagi," 
> 
>

Laporan kematian
----------------

Pada bulan Januari 2016, ada agakan bahawa Santoso berkemungkinan telah mati dibunuh selepas satu gambar mengenai seorang mayat yang serupa muka beliau mula merebak secara meluas. Jurucakap polisi kebangsaan Indonesia, Suharsono mengatakan bahawa mayat tersebut bukanlah Santoso.

Pada 18 Julai 2016, Santoso didakwa secara kuat telah meninggal dunia kerana hubungan bersenjata dengan Pasukan Petugas Operasi Tinombala Polis Indonesia dan TNI berserta satu pengikut beliau yang telah juga mati dibunuh kerana perlawanan tersebut.

Rujukan
-------

1. ↑  "'Ini sosok Santoso, Teroris Paling Dicari di Indonesia". *Merdeka.com*. Dicapai pada 2015-05-10.
2. 1 2 3  "'Teroris yang paling dicari, Santoso'". *The Jakarta Post*. Dicapai pada 2016-07-20.
3. ↑  "Pasukan Keamanan Indonesia Mempersiapkan Penyerbuan di Poso Pegunungan Tamanjeka". *Berita Satu*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2016-07-19. Dicapai pada 2016-07-20.
4. ↑  "Indonesia's 'most wanted' militant urges jihad". *Fox News*. Dicapai pada 10 May 2015.
5. ↑  "'Jihad hingga Akhir' Seruan Militan Indonesia Abu Wardah". *NewsComAu*. Dicapai pada 10 May 2015.
6. ↑  "Specially Designated Nationals List Update". 22 Mac 2016. Dicapai pada 17 Julai 2016.
7. ↑  "Indonesia's Most Wanted Terrorist Santoso May Have Been Killed by Police". *Strait Times*. Dicapai pada 2016-07-20.
8. ↑  "Indonesian Forces Kill Militants Suspect that Most Wanted Man Santoso is Among Them". *Strait Times*. Dicapai pada 2016-07-20. Cite has empty unknown parameter: `|1=` (bantuan)
9. ↑  "Government Still Confirming the Dead Body is Santoso". *The Jakarta Post*. Dicapai pada 2016-07-2-20. Check date values in: `|access-date=` (bantuan)
10. ↑  "Santoso, Teroris yang paling diinginkan, Diduga Tewas". *Business Standard*. Dicapai pada 2016-07-20.