**Gunung Batur** ialah gunung berapi aktif yang terletak di tengah-tengah dua kaldera sepusat di barat laut Gunung Agung di pulau Bali, Indonesia. Bahagian tenggara kaldera 10×13 km mengandungi sebuah tasik. Kedua-dua kaldera ini dengan kaldera 7.5 km kecil terbentuk oleh keruntuhan ruang magma, keruntuhan pertama yang lebih besar berlaku kira-kira 29,300 tahun yang lalu, dan kaldera dalam kedua runtuh kira-kira 20,150 tahun yang lalu. Satu lagi anggaran tarikh pembentukan kaldera dalam, yang terbentuk semasa penempatan ignitbrit Bali (atau Ubud), telah bertarikh kira-kira 23,670 dan 28,500 tahun yang lalu.

Letusan pertama yang didokumenkan adalah pada tahun 1804 dan yang terbaru adalah pada tahun 2000.

Dinding tenggara kaldera dalam terletak di bawah Tasik Batur; kon Batur telah dibina di dalam kaldera dalam hingga ketinggian di atas rim kaldera luar. Stratovolkano Batur telah menghasilkan lubang di sebahagian besar kaldera dalam, tetapi sistem fisur timur laut-barat daya telah menempatkan kawah Batur I, II, dan III di sepanjang rabung puncak. Letusan sejarah telah dicirikan oleh aktiviti letupan ringan hingga sederhana kadangkala disertai dengan pelepasan lava. Aliran lava basaltik dari kedua-dua lubang puncak dan sayap telah mencapai lantai kaldera dan pantai Tasik Batur sepanjang sejarahnya.

Kaldera itu mengandungi stratovolkano aktif setinggi 700 meter yang menjulang di atas permukaan Tasik Batur. Letusan Batur yang pertama didokumentasikan adalah pada 1804, dan ia telah kerap aktif sejak itu, paling terkini pada 2000. Medan lava yang besar dari letusan 1968 boleh dilihat hari ini apabila dilihat dari Kintamani, sebuah bandar di rabung barat daya kaldera.

Petempatan
----------

Kaldera itu berpenduduk dan merangkumi empat kampung utama iaitu Kedisan, Songan, Terunyan dan Toya Bungkah, antara keseluruhan 15 kampung. Penduduk tempatan sebahagian besarnya bergantung kepada pertanian untuk pendapatan, tetapi pelancongan telah menjadi semakin popular kerana perjalanan yang agak mudah ke puncak kawah tengah.

Pada 20 September 2012, UNESCO menjadikan Gunung Batur Caldera sebagai sebahagian daripada Rangkaian Geotaman Global.

Pemendapan
----------

Pemendapan berat di kaldera Gunung Batur mengurangkan air di tasik. Pelan telah dirangka untuk menyekat lokasi di sekitar tasik untuk penginapan pelancong, untuk memaklumkan penduduk tentang masalah sangkar ternakan ikan di tasik, dan mungkin untuk mengorek beberapa pemendapan semula jadi daripada abu gunung berapi.

Tasik ini tertakluk kepada pencemaran air akibat penangkapan ikan dan pertanian berleluasa, menggalakkan pertumbuhan keladi bunting yang terlalu banyak, memburukkan lagi keadaan di tasik, menyebabkan sesetengah orang tertanya-tanya sama ada tasik itu akan hilang di antara pemendapan berat di bahagian bawah dan litupan keladi yang padat.

Rujukan
-------

1. ↑  Geiger, Harri; Troll, Valentin R.; Jolis, Ester M.; Deegan, Frances M.; Harris, Chris; Hilton, David R.; Freda, Carmela (2018-07-12). "Multi-level magma plumbing at Agung and Batur volcanoes increases risk of hazardous eruptions". *Scientific Reports* (dalam bahasa Inggeris). **8** (1): 10547. Bibcode:2018NatSR...810547G. doi:10.1038/s41598-018-28125-2. ISSN 2045-2322. PMC 6043508. PMID 30002471.
2. ↑  Sutawidjaja, Igan S. (June 2014). "Ignimbrite Analyses of Batur Caldera, Bali, based on 14C Dating". *Indonesian Journal on Geoscience*. doi:10.17014/ijog.vol4no3.20094.
3. 1 2 3  "Batur General Information". *Global Volcanism Program, National Museum of Natural History*. Smithsonian Institution. Dicapai pada January 16, 2016.
4. 1 2  Desy Nurhayati (11 November 2009). "Mt. Batur alert raised to 'caution'". *Jakarta Post*. Dicapai pada January 16, 2016.
5. ↑  Langston-Able, Nick (2007). *Playing with Fire: Adventures in Indonesia*. Freakash. m/s. 85–98. ISBN 978-0-9553403-4-5.
6. ↑  "Kaldera Gunung Batur Sebagai Taman Bumi Global" [Caldera of Mount Batur As Global Earth Park]. Pikiran Rakyat. September 30, 2012. Diarkibkan daripada yang asal pada September 22, 2017. Dicapai pada January 16, 2016. the geopark is an award from UNESCO for park managers who are able to implement conservation earth geology and also use it as a tourist attraction.
7. ↑  Nyoman Modern (September 30, 2012). "UNESCO Tetapkan Kaldera Gunung Batur sebagai Jaringan Taman Bumi Global" [UNESCO Set Mount Batur Caldera as Global Earth Garden Network]. Voice of America (Bahasa Indonesia). Dicapai pada January 16, 2016.
8. ↑  Luh De Suriyani (November 19, 2008). "Damaged Lake Batur approved as top government priority". Jakarta Post. Dicapai pada January 16, 2016.
9. ↑  "Menyelamatkan Danau Batur, Menyelamatkan Kehidupan" [Saving Lake Batur, Saving Lives]. Agro Indonesia. November 24, 2015. Dicapai pada January 16, 2016.
10. ↑  "Eceng Gondok Kian Luas" [Increase in Water Hyacinth Size]. Bali: Denpost Theme. November 14, 2014. Diarkibkan daripada yang asal pada November 7, 2017. Dicapai pada January 16, 2016.