| * l
* b
* s
Perang Rusia-Ukrainie |
| --- |
| 
* Euromaidan
	+ Revolusi
* Pergolakan pro-Rusia
	+ Pertembungan Odessa
* Pengeboman Kharkiv
* Krisis 2021–2022

---

* **Krimea**

* *Garis masa*

* Parlimen Krimea
* Pangkalan Tentera Laut Selatan
* Simferopol 2014
* Selat Kerch 2018

---

* **Donbas**

* *Garis masa*

* Sloviansk (Pembunuhan Pentakosta di Sloviansk)
* Kramatorsk
* Mariupol Pertama
* Lapangan Terbang Donetsk Pertama
* Pangkalan Sempadan Luhansk
* *Pertempuran Sektor D*
* Il-76 ditembak jatuh
* Serangan roket Zelenopillya
* Donetsk, Rusia
* Serbuan Besar 2014
* Raion Shakhtarsk
* Penerbangan 17 Penerbangan Malaysia
* Ilovaisk
* Serangan konvoi Novosvitlivka
* Novoazovsk
* Serangan Mariupol
* Lapangan Terbang Donetsk Kedua
* Serangan bas Volnovakha
* Debaltseve
* Serangan roket Mariupol
* Shyrokyne
* Marinka
* Svitlodarsk
* Avdiivka

---

* **Pencerobohan 2022**

* *Mukadimah*
* *Garis masa*

* Serangan Ukraine Timur
	+ Mariupol ke-3
	+ Kharkiv
	+ Pertempuran Starobilsk
	+ Volnovakha
	+ 2nd Sievierodonetsk
* Serangan Timur Laut Ukraine
	+ Konotop
	+ Sumy
	+ Okhtyrka
	+ Kruty
* Southern Ukraine 
	+ Kherson
	+ Melitopol
	+ Mykolaiv
	+ Berdiansk
	+ Zaporizhzhia
	+ Enerhodar
* Serangan Kyiv
	+ Lapangan Terbang Antonov
	+ Chernobyl
	+ Chernihiv
	+ Ivankiv
	+ Kyiv
	+ Vasylkiv
	+ Irpin
	+ Bucha
* Horlivka ke-2
* Pulau Ular
* Pangkalan udara Millerovo
* Lapangan Terbang Zhytomyr

 |

**Pembunuhan beramai-ramai Bucha** ialah satu siri kemungkinan jenayah perang Rusia yang melibatkan pembunuhan orang awam, yang dilakukan di kawasan yang dikuasai oleh Angkatan Tentera Rusia di bandar Bucha di Ukraine semasa Pertempuran Bucha, berikutan pencerobohan Rusia ke atas Ukraine. Menurut Datuk Bandar bandar itu lebih daripada 300 penduduk kota ditemui mati selepas tamat pendudukan di bandar itu. Ukraine telah meminta Mahkamah Jenayah Antarabangsa (MJA) untuk menyiasat apa yang telah berlaku di Bucha. Pihak pemerintah Rusia menafikan apa-apa rakaman dan menggambarkan rakaman dan gambar-gambar mayat sebagai provokasi atau prestasi yang dipentaskan oleh pihak pemerintah Ukraine.

Latar belakang
--------------

Sebagai sebahagian daripada pencerobohan ke atas Ukraine pada 2022, tentera Rusia mara merentasi sempadan selatan Belarus. Salah satu langkah awal ialah menuju ke arah Kyiv, dan bersama-sama dengan sekumpulan besar kenderaan tentera, tentera Rusia bergerak ke Ukraine di utara Kyiv.

Pada 27 Februari 2022, tentera Rusia yang sedang maju beralih ke arah bandar Bucha, menjadikannya salah satu kawasan terpencil pertama di Kyiv yang dimasuki tentera Rusia.

Tidak seperti di bandar-bandar lain, Datuk Bandar terus kekal memegang jawatan semasa pendudukan. Beliau tidak diculik mahupun dihukum bunuh.

Pada akhir Mac, sebelum pengunduran askar Rusia dari Kyiv, Pendakwaraya Ukraine Iryna Venediktova menyatakan bahawa pendakwa raya Ukraine telah mengumpul bukti 2,500 kes yang disyaki jenayah perang dalam pencerobohan Rusia 2022 dan telah mengenal pasti "ratusan suspek".

Sebagai sebahagian daripada pengunduran am tentera Rusia di utara Kyiv, serta serangan ke atas formasi Rusia oleh tentera Ukraine, tentera Rusia di kawasan Bucha berundur ke utara. Tentera Ukraine memasuki bandar itu pada 1 April.

Laporan mengenai pembunuhan beramai-ramai
-----------------------------------------

### Semasa serangan Rusia

Mayat orang awam dibunuh dan dibakar semasa pendudukan Rusia
Menurut *The Kyiv Independent*, pada 4 Mac tentera Rusia membunuh tiga orang awam Ukraine yang tidak bersenjata yang memandu pulang dari menghantar makanan ke tempat perlindungan anjing. Pada kira-kira jam 7:15 pagi pada 5 Mac, sepasang kereta yang membawa dua keluarga yang cuba melarikan diri telah dikesan oleh askar Rusia ketika kenderaan itu membelok ke Jalan Chkalova. Tentera Rusia terus melepaskan tembakan ke arah konvoi itu, membunuh seorang lelaki di dalam kenderaan kedua. Kereta hadapan terkena tembakan mesingan, serta-merta membunuh dua kanak-kanak dan ibu mereka.

### Selepas pengunduran Rusia

Mayat di dalam kereta yang musnah di Bucha pada 2 April 2022
Sekumpulan orang yang dihukum mati dengan pergelangan tangan terikat dengan gari plastik, di ruangan bawah tanah di Bucha, 3 April 2022
Rakaman video awal selepas pengunduran Rusia telah disiarkan ke media sosial pada hari Sabtu, 2 April, menunjukkan korban awam beramai-ramai. Menurut Datuk Bandar Bucha, Anatoly Fedoruk, "beratus-ratus askar Rusia" juga merupakan antara mayat yang ditemui di wilayah itu. Bukti muncul tentang jenayah perang yang dilakukan oleh tentera Rusia semasa mereka menduduki wilayah itu. Menurut The Times dan The Washington Post, lapan belas mayat lelaki, wanita dan kanak-kanak yang terbunuh telah ditemui di ruang bawah tanah. Rakaman yang dikeluarkan oleh tentera Ukraine kelihatan menunjukkan ruang penyeksaan di ruangan bawah tanah, dengan mayat yang dipotong telinga dan gigi dicabut. Mayat orang awam lain yang terbunuh ditinggalkan di jalan raya.

Satu laporan yang diterbitkan oleh *The Kyiv Independent* juga termasuk gambar dan maklumat mengenai seorang lelaki dan dua atau tiga wanita telanjang di bawah selimut yang badannya tentera Rusia cuba membakar di tepi jalan sebelum melarikan diri; Pegawai Ukraine berkata wanita telah dirogol dan badan dibakar. Wartawan yang menulis untuk *The Kyiv Independent* juga menganggap bahawa gambar-gambar yang menunjukkan bahawa pasukan Rusia telah memilih dan membunuh orang awam berjantina lelaki Ukraine dalam cara yang teratur, dengan banyak mayat yang telah ditemui dengan tangan mereka yang terikat di belakang mereka.

Penduduk dan Datuk Bandar bandar itu mengatakan bahawa mangsa telah dibunuh oleh tentera Rusia. Ramai mangsa kelihatan sedang melakukan rutin harian mereka, membawa beg membeli-belah. Rakaman menunjukkan orang awam mati dengan tangan mereka terikat. Rakaman lain menunjukkan seorang lelaki mati di sebelah basikal. Wartawan yang memasuki bandar itu sendiri menemui mayat lebih dari berpuluh orang, dalam pakaian awam. CNN, BBC, dan AFP, telah mengeluarkan dokumentasi video tentang banyak mayat orang awam di jalanan dan halaman rumah di Bucha, beberapa dari mereka dengan tangan atau kaki yang diikat.

### Testimoni dari penduduk

Penduduk dan datuk bandar berkata bahawa mangsa telah dibunuh oleh tentera Rusia. Mereka juga menunjukkan ramai yang terselamat telah bersembunyi dari Rusia di ruang bawah tanah, terlalu takut untuk keluar. Sebahagian daripada mereka tidak mempunyai lampu atau elektrik selama berminggu-minggu, menggunakan lilin untuk memanaskan air dan memasak. Mereka keluar dari persembunyian hanya apabila jelas Rusia telah pergi, mengalu-alukan kedatangan tentera Ukraine.

*The Guardian* memetik kesaksian oleh saksi yang mengatakan bahawa tentera Rusia meletakkan kanak-kanak Ukraine di atas kenderaan mereka semasa bergerak untuk menggunakan mereka sebagai perisai manusia.

Penduduk, bercakap kepada Human Rights Watch (HRW) berikutan pengunduran tentera Rusia, menggambarkan layanan orang ramai di bandar semasa pendudukan singkat: Tentera Rusia pergi dari rumah ke pintu, menyoal orang ramai, memusnahkan harta benda mereka, dan menjarah pakaian mereka untuk kegunaan sendiri. HRW mendengar laporan bahawa orang awam telah ditembak ketika meninggalkan rumah mereka untuk mencari makanan dan air, dan akan diarah pulang ke rumah mereka oleh tentera Rusia, walaupun kekurangan keperluan asas seperti air dan haba akibat kemusnahan infrastruktur tempatan. Kenderaan bersenjata Rusia akan sewenang-wenangnya menembak ke dalam bangunan di bandar itu. Tentera Rusia menolak memberi bantuan perubatan kepada orang awam yang cedera. Sebuah kubur besar digali untuk mangsa tempatan, dan askar menjalankan hukuman mati di tanpa bicara undang-undang. Jurucakap HRW berkata bahawa ia telah mendokumentasikan sekurang-kurangnya satu "kes yang tidak dapat disangkal" mengenai pelaksanaan ringkasan oleh tentera Rusia pada 4 Mac. Jurucakap HRW berkata bahawa ia telah mendokumentasikan sekurang-kurangnya satu "kes yang tidak dapat disangkal" mengenai pelaksanaan hukuman mati ringkas oleh tentera Rusia pada 4 Mac.

Menurut seorang penduduk Kyiv, yang hadir di ibu pejabat pasukan pertahanan wilayah Bucha, askar Rusia memeriksa dokumen dan membunuh mereka yang telah mengambil bahagian dalam perang di wilayah Donbas, Ukraine. Penduduk itu juga berkata bahawa tentera Rusia membunuh orang yang mempunyai tatu yang dikaitkan dengan kumpulan sayap kanan, tetapi juga mereka yang mempunyai tatu simbol Ukraine. Menurut kesaksiannya, pada minggu terakhir ketika pendudukan, Kadyrovit (askar Chechnya pro-Rusia) menembak setiap orang awam yang mereka temui. Seorang lagi penduduk melaporkan bahawa tentera Rusia memeriksa telefon bimbit orang awam untuk bukti kegiatan aktiviti anti-Rusia sebelum membawa mereka pergi atau menembak mereka.

### Analisis satelit

Pada 4 April, imej satelit telah diberikan kepada *The New York Times* oleh Maxar Technologies. The Times membandingkan imej dengan bukti video dan membuat kesimpulan: "ramai orang awam terbunuh lebih tiga minggu lalu, apabila tentera Rusia mengawal bandar itu." Imej-imej Jalan Yablonska menunjukkan sekurang-kurangnya 11 "objek gelap yang sama saiz dengan tubuh manusia" muncul antara 9 Mac dan 11 Mac. Lokasi mereka tepat dan padan dengan kedudukan di mana mayat dirakam oleh ahli majlis tempatan selepas tentera Ukraine menawan semula bandar itu. Video kedua di jalan yang sama menunjukkan tiga mayat berhampiran basikal dan kereta terbiar, yang menurut imejan satelit muncul antara 20 dan 21 Mac. ' The Times *membuat kesimpulan bahawa analisis itu menyangkal dakwaan Rusia tentang pembunuhan orang awam yang berlaku selepas pengunduran tentera Rusia.*

Terdapat juga video permulaan pengebumian dalam kubur besar pada 10 Mac berhampiran gereja di Bucha. Imej satelit juga menunjukkan tanda-tanda pertama penggalian untuk kubur besar-besaran di sebuah gereja di Bucha pada 10 Mac, yang kemudiannya diperluaskan menjadi "parit sepanjang kira-kira 45 kaki di bahagian barat daya kawasan berhampiran gereja" oleh 31 Mac.

Penyiasatan
-----------

### Ukraine

Ucapan Presiden Zelenskyy mengenai pembunuhan beramai-ramai
Polis Kebangsaan Ukraine membuka penyiasatan terhadap peristiwa di Bucha, dengan kawasan yang luas dianggap sebagai tempat kejadian jenayah. Pada masa yang sama, Kementerian Luar meminta siasatan Mahkamah Jenayah Antarabangsa dilakukan di Ukraine dan penyiasat dihantar ke Bucha dan kawasan lain di Oblast Kyiv. Menteri Luar Negeri Dmytro Kuleba juga menyeru kumpulan antarabangsa yang lain untuk mengumpul bukti.

### Rusia

Rusia meminta satu mesyuarat khas Majlis Keselamatan PBB, yang mana ia adalah salah satu daripada lima anggota tetap, untuk menangani apa yang didakwa sebagai "provokasi keji dari radikal Ukraine" berhubung rakaman mayat di Bucha yang Rusia dakwa sebagai 'lakonan'. Alexander Bastrykin, ketua Jawatankuasa Penyiasatan Rusia, mengarahkan penyiasatan terhadap apa yang dilabelkannya sebagai "provokasi Ukraine", menuduh pihak berkuasa Ukraine menyebarkan "maklumat palsu dengan sengaja" mengenai tindakan angkatan tentera Rusia. Banyak dakwaan Rusia telah disangkal oleh Bellingcat, BBC dan New York Times.

Pasca kejadian
--------------

*Pasukan khas Polis Kebangsaan sedang membersihkan bandar Bucha*, video oleh Polis Kebangsaan Ukraine,
### Ukraine

Menteri Luar Dmytro Kuleba menyifatkan peristiwa itu sebagai "pembunuhan beramai-ramai yang disengajakan". Beliau berkata Rusia "lebih teruk daripada ISIS" dan bahawa tentera Rusia bersalah atas pembunuhan, penyeksaan, rogol dan rompakan. Kuleba juga menggesa negara-negara G7 untuk mengenakan sekatan tambahan yang "menghancurkan".

Dalam temu bual dengan *Bild*, Datuk Bandar Kyiv Vitali Klitschko berkata bahawa "apa yang berlaku di Bucha dan pinggir bandar Kyiv yang lain hanya boleh digambarkan sebagai genosid" dan menuduh Presiden Rusia Vladimir Putin melakukan jenayah perang. Presiden Zelenskyy melawat kawasan itu pada 4 April 2022, untuk menunjukkan kepada wartawan dan dunia tentang kekejaman yang dilaporkan di Bucha.

### Rusia

Menteri Luar Rusia Sergey Lavrov menyifatkan pembunuhan beramai-ramai itu sebagai satu lagi "serangan palsu" yang digunakan terhadap Rusia, dengan mendakwa ia telah dilakonkan. Beliau berkata bahawa tentera Rusia telah meninggalkan Bucha pada 30 Mac manakala bukti pembunuhan telah muncul empat hari kemudian, berikutan ketibaan di Bucha perkhidmatan keselamatan Ukraine, dan mendakwa bahawa pada 31 Mac Datuk Bandar Bucha Anatoly Fedoruk telah mengeluarkan mesej video yang menyatakan bahawa Rusia tentera telah meninggalkan bandar tanpa menyebut mana-mana penduduk tempatan ditembak di jalanan. Pada 4 April, di Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu, wakil Rusia Vassily Nebenzia mengatakan bahawa mayat dalam video itu tidak ada sebelum tentera Rusia berundur dari Bucha.

Saluran Telegram Kementerian Pertahanan Rusia menyiarkan semula laporan yang menyatakan bahawa tentera Rusia tidak menyasarkan orang awam semasa pertempuran. Menurut kenyataan itu, pembunuhan beramai-ramai tidak mungkin ditutup oleh tentera Rusia, dan kubur besar di bandar itu dipenuhi dengan mangsa serangan udara Ukraine. Kementerian berkata ia telah menganalisis video yang dikatakan menunjukkan mayat orang awam yang mati di Bucha, dan berkata mayat yang dirakam bergerak. Tuntutan ini telah disiasat oleh Jabatan Moscow BBC, yang menyimpulkan tiada bukti bahawa video itu telah dilakonkan. Bellingcat memetik akaun BBC dengan baik dan mempersoalkan lagi garis masa yang dibentangkan oleh sumber pemerintah Rusia.. Secara khususnya, Bellingcat menyatakan bahawa kedua-dua saluran media Rusia TV Zvezda dan setiausaha Majlis Bandaraya Bucha Taras Shapravsky melaporkan bahawa tentera Rusia masih berada di Bucha sekurang-kurangnya selewat-lewatnya pada 1 April.

Rujukan
-------

1. ↑  "Ukraine dakwa Russia lakukan pembunuhan beramai-ramai di Bucha". *Berita Harian*. Kyiv. 3 April 2022. Dicapai pada 4 April 2022.
2. ↑  "Ukraine crisis: 67 civilians killed, buried in mass grave". *The Siasat Daily*. 13 Mac 2022.
3. 1 2 3  Gardner, Simon; Bensemra, Zohra; Boumzar, Abdelaziz (2 April 2022). "Russian retreat leaves trail of dead civilians in Bucha, a town near Kyiv". *Reuters* (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 3 April 2022.
4. ↑  "Rusia nafi bunuh orang awam di Bucha". *hmetro.com.my*. Moscow, Rusia. 4 April 2022. Dicapai pada 4 April 2022.
5. ↑  "Rusia nafi dakwaan laku pembunuhan orang awam di Burcha". *sinarharian.com.my*. 4 April 2022. Dicapai pada 4 April 2022.
6. ↑  "Retreat of Russian forces uncovers evidence of possible war crimes". *El País* (dalam bahasa Inggeris). 3 April 2022. Diarkibkan daripada yang asal pada 4 April 2022. Dicapai pada 4 April 2022.
7. ↑  Kosmo! (5 April 2022). "Rusia nafi lakukan pembunuhan beramai-ramai di Bucha". Kosmo!. Diarkibkan daripada yang asal pada 5 April 2022. Dicapai pada 5 April 2022.
8. ↑
9. ↑  "'They were all shot': Russia accused of war crimes as Bucha reveals horror of invasion". *The Guardian* (dalam bahasa Inggeris). 3 April 2022. Dicapai pada 3 April 2022.
10. ↑  ERR, Александр Крюков | (2 April 2022). "Правительство отменило масочный режим в Эстонии с 3 апреля". *ERR*.CS1 maint: extra punctuation (link)
11. ↑  "Массовые пытки, казни и изнасилования детей: российские оккупанты устроили геноцид в Буче (фото)". *war.segodnya.ua* (dalam bahasa Ukraine).
12. ↑  "У Бучі під Києвом тривають бої, колона ворога проривається до столиці (відео)". *Konkurent* (dalam bahasa Ukraine). 27 Februari 2022. Dicapai pada 3 April 2022.
13. ↑
14. ↑
15. ↑  Rudenko, Olga (2 April 2022). "Hundreds of murdered civilians discovered as Russians withdraw from towns near Kyiv (GRAPHIC IMAGES)". *The Kyiv Independent* (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 3 April 2022.
16. ↑  Myroniuk, Anna (8 Mac 2022). "Russian soldiers murder volunteers helping starving animals near Kyiv". *The Kyiv Independent* (dalam bahasa Inggeris). Diarkibkan daripada yang asal pada 9 Mac 2022. Dicapai pada 8 Mac 2022.
17. ↑  "'It is a war crime': two young boys among neighbours shot dead during attempted evacuation". *The Guardian* (dalam bahasa Inggeris). 2 April 2022. Diarkibkan daripada yang asal pada 3 April 2022. Dicapai pada 3 April 2022.
18. 1 2  Stern, David (3 April 2022). "Bodies and Rubble in the streets of Bucha following Russian retreat". *The Washington Post* (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 3 April 2022.
19. ↑
20. ↑  Ukraine, Louise Callaghan, Zabuchchya. "Bodies of mutilated children among horrors the Russians left behind". *The Times* (dalam bahasa Inggeris). ISSN 0140-0460. Dicapai pada 3 April 2022.
21. 1 2 3
22. ↑  Swinford, Steven; Waterfield, Bruno; Ames, Jonathan (3 April 2022). "Zelensky accuses Russia of genocide in Irpin and Bucha". *The Times* (dalam bahasa Inggeris). Diarkibkan daripada yang asal pada 3 April 2022. Dicapai pada 3 April 2022.
23. ↑  "Russia Accused Of Atrocities In Kyiv Suburb Of Bucha". *Radio Free Europe/Radio Liberty* (dalam bahasa Inggeris). 3 April 2022. Dicapai pada 3 April 2022.
24. 1 2 3  "War in Ukraine: Street in Bucha found strewn with dead bodies". *BBC News* (dalam bahasa Inggeris). 2 April 2022. Dicapai pada 3 April 2022.
25. ↑  Boffey, Daniel (2 April 2022). "Ukrainian children used as 'human shields' near Kyiv, say witness reports". *The Guardian* (dalam bahasa Inggeris). Diarkibkan daripada yang asal pada 2 April 2022. Dicapai pada 3 April 2022.
26. 1 2  "Devastation and Loss in Bucha, Uhan: Life for Civilians in a Town Encircled by Russian Forces". *Human Rights Watch* (dalam bahasa Inggeris). 30 Mac 2022. Diarkibkan daripada yang asal pada 1 April 2022. Dicapai pada 3 April 2022.
27. ↑  "Human Rights Watch documents alleged war crimes by Russian forces in occupied regions of Ukraine" (dalam bahasa Inggeris). CNN. 3 April 2022. Diarkibkan daripada yang asal pada 3 April 2022. Dicapai pada 3 April 2022.
28. ↑  Spiridonov, Alik (3 April 2022). "«Стреляли либо в затылок, либо в сердце». Рассказ свидетеля казней жителей Бучи в оккупации" ["They were either shot in the back of the head or in the heart". Eyewitness account of the execution of the inhabitants of Bucha during the occupation]. *Vot-Tak.tv* (dalam bahasa Rusia). Diarkibkan daripada yang asal pada 4 April 2022. Dicapai pada 4 April 2022.
29. ↑  "Bucha survivor: One man was tortured … They cut out his cheek and shot him in the heart". *The Daily Telegraph* (dalam bahasa Inggeris). 4 April 2022. Dicapai pada 5 April 2022.
30. ↑
31. 1 2  Browne, Malachy; Botti, David; Willis, Haley (4 April 2022). "Satellite images show bodies lay in Bucha for weeks, despite Russian claims". *The New York Times* (dalam bahasa Inggeris).
32. ↑  "Mass grave on the territory of the church": 67 civilians who died from shelling were buried in Bucha.
33. ↑  "Satellite images show long trench at Ukrainian mass grave site, Maxar says". *Reuters* (dalam bahasa Inggeris). 4 April 2022.
34. ↑  "Evidence grows of civilian killings in Bucha". *BBC News* (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 3 April 2022.
35. ↑
36. ↑  "Russia Seeks UN Security Council Meeting on Bucha, Ukraine". *The Moscow Times* (dalam bahasa Inggeris). Diarkibkan daripada yang asal pada 4 April 2022. Dicapai pada 4 April 2022.
37. ↑  "Russia orders probe of Ukrainian 'provocation' over civilian deaths in Bucha". *Reuters* (dalam bahasa Inggeris). Diarkibkan daripada yang asal pada 4 April 2022. Dicapai pada 4 April 2022.
38. 1 2 3  "Russia's Bucha "Facts" Versus the Evidence". *bellingcat* (dalam bahasa Inggeris). 4 April 2022. Diarkibkan daripada yang asal pada 4 April 2022. Dicapai pada 4 April 2022.
39. ↑  "Fact-checking Russian claims about Bucha killings". *BBC* (dalam bahasa Inggeris). 4 April 2022. Dicapai pada 4 April 2022.
40. ↑  "Killing of civilians in Bucha and Kyiv condemned as 'terrible war crime'". *The Guardian* (dalam bahasa Inggeris). 3 April 2022. Diarkibkan daripada yang asal pada 4 April 2022. Dicapai pada 4 April 2022.
41. ↑  AP. "Kyiv mayor says Russian attacks in Bucha are 'genocide'". *The Times of Israel* (dalam bahasa Inggeris). Diarkibkan daripada yang asal pada 3 April 2022. Dicapai pada 3 April 2022.
42. ↑  Simko-Bednarski, Evan (4 April 2022). "Zelensky visits Bucha, vows to hold Russia accountable for 'genocide'". *New York Post* (dalam bahasa Inggeris). Diarkibkan daripada yang asal pada 4 April 2022. Dicapai pada 4 April 2022.
43. ↑  "Russia to demand convening UN SC session over Bucha provocation again" (dalam bahasa Inggeris). TASS. 4 April 2022.
44. ↑  Ball, Tom (5 April 2022). "Satellite images show bodies in Bucha before Russian retreat". *The Times* (dalam bahasa Inggeris). ISSN 0140-0460. Dicapai pada 5 April 2022.
45. ↑  "Questions over Russian Bucha denials" (dalam bahasa Inggeris). BBC News. Diarkibkan daripada yang asal pada 3 April 2022. Dicapai pada 3 April 2022.

Pautan luar
-----------

* Ukraine: Apparent War Crimes in Russia-Controlled Areas | Summary Executions, Other Grave Abuses by Russian Forces. HRW, 3 April 2022 (dalam bahasa Inggeris)

| * l
* b
* s
Pencerobohan Rusia ke atas Ukraine 2022 |
| --- |
| 
* Krisis Rusia-Ukraine 2021–2022
	+ reaksi
	+ maklumat palsu
* Perang Rusia-Ukraine

 |
| Latar belakang | 
* Garis masa
* Aturan pertempuran
* Reaksi antarabangsa
* Protes
	+ di Rusia
* Bandar dan pekan

 |
| Pertempuran | 
* Pertempuran Chernihiv
* Pertempuran Kharkiv
* Serangan Kyiv
	+ Pertempuran Lapangan Terbang Antonov
	+ Pertempuran Chernobyl
	+ Pertempuran Ivankiv
	+ Pertempuran Kyiv
	+ Battle of Vasylkiv
* Pertempuran Pulau Ular
* Pertempuran Sumy
* Serangan Kherson
	+ Pertempuran Kherson
* Pertempuran Starobilsk

 |