**Sungai Pelupoh** (Jawi: ‏سوڠاي ڤلوڤوه‎code: ms is deprecated ‎) merupakan sebatang sungai di Daerah Selangau, dalam negeri Sarawak, Malaysia. Sungai ini terletak di dalam kawasan pentadbiran Bahagian Sibu dan juga merupakan cabang sungai kepada Sungai Selangau. Ia terletak kira-kira 1,200 kilometer (745.6 bt) ke arah timur dari ibu negara Malaysia, Kuala Lumpur.

Latar belakang
--------------

Nama sungai ini telah dipaparkan dalam peta terbitan *Directorate of Overseas Surveys Great Britain* dan Direktorat Pemetaan Negara Malaysia (kini dikenali sebagai Jabatan Ukur dan Pemetaan Malaysia) iaitu, *Sarawak & Sabah 1:50,000* siri T735 yang diterbitkan pada tahun 1960-an. Toponim bentuk muka bumi ini iaitu Sungai Pelupoh telah dimasukkan ke dalam pangkatan data geografi GeoNames pada 10 Februari 1994. Pengenal pasti Sungai Pelupoh dalam GeoNames ialah 1751251. Nama lain bagi Sungai Pelupoh yang dicatatkan ialah Sungei Pelupoh sahaja.

Bentuk fizikal
--------------

Sungai Pelupoh berpunca di kawasan perhutanan di Hutan Simpan Selangau dalam Daerah Selangau, Sarawak iaitu lebih kurang 6.82 kilometer (4.2 bt) ke bahagian timur laut dari petempatan manusia terhampir iaitu Rumah Seli. Sungai Pelupoh juga berpunca tidak jauh dari puncak Bukit Jantan Telaga iaitu hanya ke bahagian barat dari puncanya. Sungai ini akan mengalir ke arah barat daya dahulu di peringkat hulu dalam beberapa kilometer dan berkelok ke utara untuk menuju ke penamat. Setibanya di penamatnya, Sungai Pelupoh akan membuat pertemuan dengan Sungai Selangau dan terus mengalir ke Batang Mukah. Pertemuan ini terletak di pekarangan Rumah Ugap.

Sungai Pelupoh mengalir sepanjang kira-kira 6.18 kilometer (3.8 bt) dari punca ke muaranya di Sungai Selangau. Punca bagi Sungai Pelupoh terletak di ketinggian di antara 180 dan 200 meter (590.6 dan 656.2 ka) dari atas paras laut manakala muara sungai bagi Sungai Pelupoh pula terletak di ketinggian di antara 20 dan 40 meter (65.6 dan 131.2 ka) dari atas paras laut.

Bentuk lembangan
----------------

Sungai Pelupoh merupakan sebahagian daripada sistem lembangan Batang Mukah yang terletak di dalam Bahagian Sibu. Kedudukan sungai ini dalam Sungai Selangau terletak di antara Sungai Itap dan Sungai Metah.

Pemerhatian muka bumi oleh Pentadbiran Aeronautik dan Angkasa Kebangsaan (NASA) mendedahkan bahawa terdapat kira-kira lima ke 25 orang yang mendiami di sekitar kawasan lembah Sungai Pelupoh. Kebanyakan kawasan lembah Sungai Pelupoh dilitupi dengan kawasan perhutanan yang tebal dan beberapa kawasan petempatan manusia. Petempatan yang berdekatan dengan Sungai Pelupoh ialah Rumah Tegong, Rumah Anchau, Rumah Ubah, Rumah Ugap dan Rumah Emang.

Lihat juga
----------

* Sungai Itap, anak sungai Sungai Selangau berikutnya menuju ke hilir sungai
* Sungai Metah, anak sungai Sungai Selangau berikutnya menuju ke hulu sungai

Rujukan
-------

1. 1 2 3 4  Bruno Manser Fund. "Sarawak Geoportal" [Geoportal Sarawak]. *bmfmaps.ch* (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 25 Februari 2023.
2. 1 2 3 4 5  Pengarah Pemetaan Negara Malaysia; Jabatan Ukur dan Pemetaan Malaysia (2006). *Peta Topografi Tidak Terhad (Cetakan) Siri DNMM5201 Skala 1:50,000 – Sabah, Sarawak & WP Labuan [Lembar Selangau (187)]* (Peta). 1:50,000. DNMM5201.
3. 1 2  "Hydrology Stations At Mukah Basin" [Stesen Hidrologi di Kawasan Tadahan Hujan Mukah]. *did.sarawak.gov.my* (dalam bahasa Inggeris). Kuching, Sarawak: Jabatan Pengairan dan Saliran (JPS) Sarawak. 17 September 2021. Diarkibkan daripada yang asal pada 18 September 2021. Dicapai pada 20 Februari 2023.
4. 1 2 3  Directorate of Overseas Surveys Great Britain; Direktorat Pemetaan Negara Malaysia (1960-an). *Sarawak & Sabah 1:50,000* (Peta). 1:50,000. T735.
5. 1 2 3 4  "Sungai Pelupoh, Malaysia" (dalam bahasa Inggeris). GeoNames. 10 Februari 1994. Dicapai pada 22 Julai 2023.
6. 1 2  SEDAC. "SEDAC Map Viewer, v2" [Pemapar Peta SEDAC, v2]. *sedac.ciesin.columbia.edu* (dalam bahasa Inggeris). NASA. Dicapai pada 30 Januari 2023.