**Netty Herawaty** (juga dikenali sebagai **Herawati**, 4 April 1930 - 6 Februari 1989) ialah seorang pelakon wanita Indonesia yang membintangi lebih daripada lima puluh filem di antara tahun 1949 dan 1986.

Dilahirkan di Surabaya, sebagai remaja Herawaty melawat Jawa dengan beberapa rombongan pentas semasa pendudukan Jepun dan Revolusi Nasional Indonesia. Pada tahun 1949, beliau membuat kemunculan filem cetera pertamanya menerusi filem arahan Fred Young *Saputangan*. Selepas dua tahun bekerjasama dengan Young, yang terdapat dalam sejumlah lapan filem untuk Bintang Soerabaja Film Corporation, Herawaty berhijrah ke Persari milik Djamaluddin Malik, di mana beliau tidak lama lagi menjadi bintang yang paling popular syarikat itu dan muncul dalam filem-filem seperti *Rodrigo de Villa* (1952) dan *Lewat Djam Malam* (1955). Apabila Persari telah ditutup, Herawaty kembali ke teater, menghabiskan sebahagian besar tahun 1960-an lagi industri filem bergelut Indonesia. Beliau kembali ke skrin pada 1970-an, yang muncul dalam peranan pembantu dalam lebih daripada tiga puluh filem sebelum kematiannya.

Kehidupan awal
--------------

Netty dilahirkan di Surabaya, Jawa Timur, Hindia Timur Belanda, pada 4 April 1930. Beliau berkelulusan dari Sekolah R.K. Zuster sebelum menjadi aktif di atas pentas pada usia tiga belas tahun, apabila beliau menyertai Irama Masa, syarikat teater yang ditubuhkan oleh kerajaan pendudukan Jepun. Kemudian pada 1943, belaiu berkahwin dengan Darussalam, rakan pelakon di syarikat itu. Menurut temubual bersama *Kentjana*, pasangan itu jatuh cinta manakala kumpulan mereka adalah dengan bot pulang dari Makassar. Pada tahun 1953 mereka mempunyai seorang anak, seorang anak perempuan bernama Rustiany.

Pada tahun 1945, berikutan kekalahan Jepun dan pengisytiharan kemerdekaan Indonesia, Netty dan suaminya menubuhkan rombongan Trimurti, yang berpusat di Gombong, Jawa Tengah. Mereka melawat Jawa dan menyokong Indonesia menentang kembali kuasa-kuasa kolonial Belanda. Kumpulan ini telah runtuh menjelang tahun 1947, dan kedua-dua menghabiskan masa dengan kumpulan Djamaluddin Malik Bintang Timur dan Fred Young Bintang Soerabaja.

Bintang Surabaja dan Persari
----------------------------

Rd Mochtar dan Herawaty dalam *Rodrigo de Villa* (1952)
Apabila Young menubuhkan syarikat filemnya sendiri pada 1949, juga dikenali sebagai Bintang Surabaja, Herawaty membuat peralihan ke filem. Peranan pertamanya ialah *Saputangan*. Ini diikuti oleh tujuh filem lagi bagi syarikat itu, termasuk *Bintang Surabaja 1951* (1950), *Djembatan Merah* (1950), dan *Selamat Berdjuang, Masku!* (1951). Kejayaan terbesar Herawaty semasa tahun 1950-an, bagaimanapun, bersama Persari milik Djamaluddin Malik. Beliau menyertai syarikat itu tidak lama selepas ia ditubuhkan, muncul dalam penerbitan awal seperti *Sepandjang Malioboro* (1951) dan *Surjani Mulia* (1951), dan kerap berlakon bersama Rd Mochtar.

Pada 1952 Herawaty merupakan sebahagian daripada kumpulan pelakon dan krew Persari yang menghabiskan masa hampir dua tahun di Filipina untuk mempelajari pembikinan filem dan menerbitkan dua filem Ansco Colour dengan kerjasama LVN Studio. Dalam yang pertama penerbitan ini, edisi bahasa Indonesia *Rodrigo de Villa* (1952), beliau melakonkan watak Jimena, anak perempuan orang istana khianat yang jatuh cinta dengan seorang pendukung raja setia. Penerbitan kedua, *Leilani* (juga*Tabu*, 1953) memeprlihatkan Herawaty mengambil peranan tajuk sebagai pengantin baru dipisahkan dari pengantin lelaki beliau oleh ribut.

Herawaty bersama suaminya Darussalam, 1954
Sebaik sahaja pulang ke Indonesia pada 1953, Herawaty terus berlakon untuk Persari, muncul dalam tujuh lagi filem syarikat itu. Ini termasuk peranan Norma, tunang kepada seorang gerila, kolaborasi Perfini–Persari *Lewat Djam Malam*, yang memenangi Anugerah Citra untuk Filem Terbaik di Festival Filem Indonesia 1955. Pada tahun berikutnya beliau telah dinamakan sebagai pelakon Indonesia yang paling popular oleh majalah *Film Varia*, walaupun pengkritik filem Salim Said mencadangkan Malik mempengaruhi keputusan ini; Sumarni, yang telah tersingkir dengan Persari, telah memenangi undian popular.

Kehidpan seterusnya dan kerjaya
-------------------------------

Netty sebagai penghias majalah *Film Varia*, Februari 1955.
Pada tahun 1957, Malik dituduh atas kesalahan rasuah dan diletakkan di bawah tahanan rumah. Pada tahun berikutnya Persari telah ditutup dan banyak kakitangannya terpinggir. Herawaty, lebih rela tinggal di industri filem bergelut, kembali ke teater. Bersama Darussalam, beliau menubuhkan Teater Nasional Herawaty pada 1958, tetapi pada dekad seterusnya beliau berlakon dalam beberapa rombongan. Herawaty hanya muncul dalam satu filem pada 1960s, *Nenny* (1968).

Pada 1970an Herawaty membuat satu lagi kembali ke pawagam, walaupun kebanyakannya dalam peranan sokongan. Beliau tampil dalam lebih 13 teater termasuk *Djembatan Emas* (1971) dan *Bintang Kejora* (1986), termasuk beberapa filem lakonan penyanyi *dangdut* Rhoma Irama. Beliau dan Darussalam juga aktif di televisyen, dengan rancangan mereka *Senyum Jakarta* (1972–1980); pelakon lain termasuk Fifi Young dan Tan Tjeng Bok.

Pada 1978 Herawaty menerima anugerah daripada Gabenor Jakarta atas sumbangan beliau untuk filem, dan pada 1981 kongres Persatuan Artis Film Indonesia (PARFI) mengiktirafnya sebagai "Pelakon Teladan". Herawaty meninggal dunia pada 6 Februari 1989, pada usia 58 tahun. Beliau meninggalkan Darussalam.

Filemografi
-----------

Sepanjang kerjaya lakonannya selama 37 tahun, Herawaty muncul dalam 55 filem.

* *Saputangan* (1949)
* *Bintang Surabaja 1951* (1950)
* *Damarwulan* (1950)
* *Djembatan Merah* (1950)
* *Harumanis* (1950)
* *Ratapan Ibu* (1950)
* *Bakti Bahagia* (1951)
* *Hidup Baru* (1951)
* *Ditepi Bengawan Solo* (1951)
* *Main-Main Djadi Sungguhan* (1951)
* *Sepandjang Malioboro* (1951)
* *Surjani Mulia* (1951)
* *Pahlawan* (1951)
* *Selamat Berdjuang, Masku!* (1951)
* *Rodrigo de Villa* (1952)
* *Asam Digunung Garam Dilaut* (1953)
* *Gara-gara Hadiah* (1953)
* *Kenari* (1953)
* *Leilani (Tabu)* (1953)
* *Air Pasang* (1954)
* *Lewat Djam Malam* (1954)
* *Tjalon Duta* (1955)
* *Karlina Marlina* (1957)
* *Nenny* (1968)
* *Djembatan Emas (The Golden Bridge)* (1971)
* *Mawar Rimba* (1972)
* *Ratu Ular* (1972)
* *Si Rano* (1973)
* *Drakula Mantu (Benyamin Kontra Drakula)* (1974)
* *Cinta Remaja* (1974)
* *Kasih Sayang* (1974)
* *Wulan di Sarang Penculik* (1975)
* *Kenapa Kau Pergi* (1975)
* *Surat Undangan* (1975)
* *Boss Bagio dalam Gembong Ibukota* (1976)
* *Oma Irama Penasaran* (1976)
* *Naga Merah* (1976)
* *One Way Ticket (Semoga Kau Kembali)* (1976)
* *Wajah Tiga Perempuan* (1976)
* *Badai Pasti Berlalu* (1977)
* *Marina* (1977)
* *Cinta Bersemi* (1977)
* *Tinggal Bersama* (1977)
* *Santara Menumpas Perdagangan Sex* (1977)
* *Rahasia Seorang Ibu* (1977)
* *Gitar Tua Oma Irama* (1977)
* *Gara-gara Isteri Muda* (1977)
* *Cinta Putih (Bidan Aminah)* (1977)
* *Raja Dangdut* (1978)
* *Istri Dulu Istri Sekarang* (1978)
* *Aduh Aduh Mana Tahan* (1980)
* *Bodoh-bodoh Mujur* (1981)
* *Hati yang Perawan* (1984)
* *Gadis Hitam Putih* (1985)
* *Bintang Kejora* (1986)

Rujukan
-------

1. 1 2 3  *Kentjana* 1953, Netty Herawaty.
2. 1 2  Yayasan Untuk Indonesia 2005, m/s. 353.
3. 1 2  Biran 1979, m/s. 127.
4. 1 2 3 4 5 6 7 8  Biran 1979, m/s. 350.
5. ↑  Kristanto 2007, m/s. 16–20.
6. ↑  Biran 1979, m/s. 350, 360.
7. 1 2  Kristanto 2007, m/s. 23–30.
8. ↑  *Dunia Film* 1954, Rempo Urip.
9. 1 2 3 4  Filmindonesia.or.id, Filmography.
10. ↑  Filmindonesia.or.id, Penghargaan *Lewat Djam Malam*.
11. ↑  Said 1982, m/s. 44.
12. ↑  Biran 2009, m/s. 180–184.
13. 1 2  Yayasan Untuk Indonesia 2005, m/s. 354.
14. 1 2  Apa Siapa 1999, m/s. 135.

Sumber petikan
--------------

* *Apa Siapa Orang Film Indonesia*. Jakarta: Indonesian Ministry of Information. 1999. OCLC 44427179.
* Biran, Misbach Yusa, penyunting (1979). *Apa Siapa Orang Film Indonesia 1926–1978*. Jakarta: Sinematek Indonesia. OCLC 6655859.CS1 maint: ref=harv (link)
* Biran, Misbach Yusa (2009). *Peran Pemuda dalam Kebangkitan Film Indonesia*. Jakarta: Ministry of Youth and Sports. OCLC 607257806.CS1 maint: ref=harv (link)
* Kristanto, JB, penyunting (2007). *Katalog Film Indonesia 1926– 2007*. Jakarta: Nalar. ISBN 978-979-26-9006-4.CS1 maint: ref=harv (link)
* "Netty Herawati – Filmografi". *filmindonesia.or.id*. Jakarta: Konfiden Foundation. Diarkibkan daripada yang asal pada 2016-05-08. Dicapai pada 8 Mei 2016.
* "Netty Herawaty, Kehidupannja Sehari-Hari". *Kentjana*. Jakarta. **1** (1): 4–5. Ogos 1953.
* "Penghargaan *Lewat Djam Malam*". *filmindonesia.or.id*. Jakarta: Konfiden Foundation. Diarkibkan daripada yang asal pada 2013-01-26. Dicapai pada 20 Jun 2012.
* "Rempo Urip". *Dunia Film*. Jakarta. **3** (16): 8. 1 April 1954.
* Said, Salim (1982). *Profil Dunia Film Indonesia*. Jakarta: Grafiti Pers. OCLC 9507803.CS1 maint: ref=harv (link)
* "Varia–Djakartawood". *Film Varia*. Jakarta. **1** (4): 22–23. Mac 1954.
* Yayasan Untuk Indonesia, penyunting (2005). "Netty Herawaty". *Ensiklopedi Jakarta*. **2**. Jakarta: Department of Culture and Museums, Provincial Government of the Jakarta Capital Region. m/s. 353–352. ISBN 978-979-8682-51-3.CS1 maint: ref=harv (link)

Pautan luar
-----------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons mempunyai media berkaitan ***Netty Herawaty*** |

* Netty Herawaty di Pangkalan Data Filem Internet (IMDb)