Gambar foto paling awal yang dikenali yang masih wujud, diambil oleh Nicéphore Niépce pada 1825 melalui proses heliografi. Imej ini merupakan ukiran Belanda Belgium abad ke-17 yang menonjolkan seorang lelaki menuntun kuda.
*View from the Window at Le Gras* (1826), Nicéphore Niépce. Gambar foto ini umumnya dianggap sebagai gambar foto pertama yang masih wujud tentang pemandangan alam.
**Gambar foto** (seringnya disingkatkan menjadi **foto**) ialah imej yang dicipta oleh cahaya yang jatuh pada permukaan peka cahaya, biasanya filem fotografi atau pengimej elektronik seperti peranti caj terganding (CCD) atau cip semikonduktor oksida logam pelengkap (CMOS). Kebanyakan gambar foto dicipta oleh kamera yang menggunakan kanta untuk memfokus panjang gelombang cahaya nampak daripada sesuatu pemandangan demi membuat salinan yang dapat dilihat dengan mata manusia. Proses dan amalan untuk mencipta gambar foto dikenali sebagai fotografi. Perkataan "fotograf" dicipta oleh Sir John Herschel pada 1839, berdasarkan perkataan Greek, *φώς* (*phos*), "cahaya" + *γραφίς* (*graphis*), "stilus", "kuas" atau *γραφή* (*graphê*), "perlambangan menerusi garis" atau "lukisan", dan bersama-sama membawa pengertian "melukis dengan cahaya".

Sejarah
-------

Gambar foto kekal yang pertama dicipta pada 1825 olah pereka Perancis, Joseph Nicéphore Niépce, yang mendasarkan rekaannya pada penemuan Johann Heinrich Schultz (1724), iaitu campuran perak dan kapur menjadi gelap apabila didedahkan pada cahaya. Niépce dan Louis Daguerre kemudian menghalusi proses itu, dengan Daguerre menemui pula bahawa pendedahan perak pada wap iodin lebih dahulu sebelum mendedahkannya pada cahaya lalu pada wasap raksa selepas gambar foto diambil dapat membentuk imej pendam. Merendam plat ke dalam rendaman garam menetapkan imej dan menghasilkan dagereotaip yang termasyhur.

Bagaimanapun, dagereotaip itu mempunyai masalah tersendiri, khususnya kerapuhan gambarnya, selain daripada fakta bahawa ia merupakan hanya proses positif dan oleh itu, tidak dapat dicetak semula. Justera, pereka yang lain mencari-cari proses yang lebih baik. Sebilangan proses diperkenalkan dan digunakan buat tempoh yang singkat antara pengenalan imej pertama Niépce dan pengenalan proses kolodion pada 1858. 

Negatif plat kaca basah berasaskan kolodion dengan cetak pada kertas albumen menjadi kaedah fotografi yang diutamakan buat seberapa waktu, termasuk juga selepas pengenalan proses gelatin yang lebih praktis pada 1871. Proses gelatin tersesuai masih merupakan proses fotografi hitam putih yang utama pada hari ini, dan berbeza hanya dari segi bahan filem yang digunakan. (Pada asalnya, kaca digunakan, disusuli oleh berbagai-bagai filem boleh lentur.)

Fotografi warna adalah hampir sama lama dengan fotografi hitam putih. Uji kaji yang terawal dibuat oleh John Herschel, dengan Antotaip digunakan sejak 1842 dan plat Lippmann sejak 1891. Bagaimanapun, fotografi warna menjadi jauh lebih popular selepas pengenalan Autochrome Lumière pada 1903, digantikan kemudian dengan Kodachrome, Ilfochrome, dan proses-proses yang serupa. Selama banyak tahun, proses-proses tersebut hampir hanya digunakan untuk bahan lut sinar (untuk projektor slaid dan peranti yang serupa), tetapi cetak warna kemudian menjadi popular dengan pengenalan negatif kromogen yang merupakan sistem yang paling banyak digunakan dalam proses C-41. Keperluan industri filem juga memperkenalkan berbagai-bagai sistem tujuan khas, dengan yang paling terkenal merupakan Technicolor yang kini jarang digunakan.

Jenis gambar foto
-----------------

Gambar foto bukan digital dihasilkan menerusi proses kimia dua langkah. Dalam langkah pertama, imej *negatif* (yang warna dan bahagian terang/gelap disongsangkan) ditangkap pada filem peka cahaya, disusuli oleh langkah kedua. Untuk menghasilkan imej *positif*, imej negatif itu paling biasa dipindahkan ('dicetak') pada kertas fotografi. Sebaliknya, pencetakan negatif pada filem stock  lut sinar digunakan untuk mengeluarkan filem wayang gambar. Sebagai alternatif, imej negatif itu juga boleh dipindahkan pada bahan lut sinar positif lalu dibingkaikan. Hasil sebegini dikenali sebagai slaid. Sebelum kemajuan dalam bidang fotografi digital yang baru-baru ini, bahan lut sinar telah digunakan secara meluas oleh ahli profesional kerana ketajaman dan ketepatan pamer warnanya. Kebanyakan gambar foto yang diterbitkan di dalam majalah menggunakan filem lut sinar warna atas sebab tersebut.

Semua gambar foto pada asalnya bersifat monokrom atau diwarnakan secara insani. Sungguhpun kaedah untuk membina gambar foto warna telah direka seawal 1861, ia tidak mudah didapati sehingga 1940-an atau 1950-an dan meskipun demikian, kebanyakan gambar foto yang diambil pada 1960-an masih merupakan gambar foto hitam putih. Bagaimanapun, sejak masa itu, fotografi warna telah menguasai fotografi popular, walaupun gambar foto hitam putih masih digunakan kerana ia lebih mudah dibina, berbanding dengan gambar foto warna.

Imej berformat panorama dapat diambil dengan menggunakan kamera seperti Hasselblad Xpan pada filem biasa. Sejak 1990-an, gambar foto panorama juga disediakan dalam bentuk filem Advanced Photo System (APS) yang dibangunkan oleh sebilangan pengeluar filem utama untuk membekalkan filem yang memberikan berbagai-bagai format dan pilihan berkomputer. Walaupun gambar foto panorama APS dicipta dengan menggunakan maska di dalam kamera berupaya panaroma, ia tidak sebaik dengan kamera panaroma benar yang mencapai kesan menerusi format filem yang lebih lebar. Justera, kepopularan APS telah merosot dan kini diberhentikan.

Kemunculan mikrokomputer dan fotografi digital telah menyebabkan kepopularan cetak digital yang dicipta daripada format grafik seperti JPEG, TIFF, dan RAW yang disimpan. Jenis pencetak yang digunakan termasuk pencetak pancut dakwat, pencetak pemejalwapan pencelup, pencetak laser, dan pencetak terma. Cetak pancut dakwat kekadang juga dikenali sebagai "Giclée".

Mitos dan kepercayaan
---------------------

Sejak dagereotaip dipindah pada permukaan bercermin, banyak pewasitah juga menjadi pengamal bentuk seni yang baharu. Mereka mendakwa bahawa melihat imej manusia pada permukaan bercermin seakan-akan melihat rohnya. Para pewasitah tersebut juga mempercayai bahawa imej manusia itu akan mendedahkan rohnya kepada pemasukan hantu. Sebaliknya, orang asli mempercayai bahawa mengambil gambar seseorang akan mengakibatkan sebahagian roh orang itu dihapuskan.

Isu undang-undang
-----------------

Pengeluaran atau pengedaran jenis-jenis gambar tertentu telah dilarang di bawah undang-undang moden, seperti gambar bangunan kerajaan, kawasan yang diklasifikasikan dengan ketat harta persendirian, karya yang dilindungi hak cipta, alat kelamin kanak-kanak, pornografi kanak-kanak dan kurang biasa keseluruhan pornografi. Undang-undang ini sangat berbeza antara bidang kuasa.

Di beberapa harta awam yang dimiliki oleh kerajaan, seperti mahkamah undang-undang, bangunan kerajaan, perpustakaan, pusat kebudayaan dan beberapa muzium di Hong Kong, fotografi tidak dibenarkan tanpa kebenaran dari kerajaan. Adalah ilegal untuk melengkapi atau mengambil gambar dan merakam di tempat hiburan awam, seperti pawagam dan teater dalam ruangan. Di Hungary, mulai 15 Maret 2014 ketika Kode Sipil yang ditunggu-tunggu diterbitkan, hukum mengulangi apa yang telah menjadi praktik normal, yaitu, bahwa seseorang memiliki hak untuk menolak difoto. Namun, persetujuan tersirat ada: tidak ilegal untuk memotret seseorang yang tidak secara aktif keberatan.

Di Afrika Selatan, mengambil gambar orang di tempat awam adalah sah. Menghasilkan dan menjual gambar orang adalah sah untuk tujuan editorial dan komersil penggunaan wajar yang terhad. Tidak terdapat sebarang kes undang-undang untuk menentukan had penggunaan komersil. Di United Kingdom, tidak ada undang-undang yang melarang fotografi harta peribadi dari tempat awam.

Fotografi berterusan dan agresif terhadap individu tunggal mungkin dianggap sebagai gangguan di bawah definisi undang-undang. Hak privasi telah wujud dalam undang-undang UK sebagai akibat daripada penggabungan Konvensyen Hak Asasi Eropah ke dalam undang-undang domestik melalui Akta Hak Asasi Manusia 1998. Ini boleh mengakibatkan sekatan ke atas penerbitan fotografi.

Lihat juga
----------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons mempunyai media berkaitan ***Gambar foto*** |


|  |  |
| --- | --- |
|  | Cari ***photograph*** dalam Wikikamus bahasa Melayu, kamus bebas. |

* Fotografi digital

Rujukan
-------

1. ↑  Online Etymology Dictionary
2. ↑  Terjemahan mengikut Karyanet/Dewan Bahasa[*pautan mati kekal*]
3. ↑  "Hong Kong e-Legislation". Government of Hong Kong. Diarkibkan daripada yang asal pada 10 October 2016. Dicapai pada 20 September 2017.
4. ↑  Masco, Joseph. ""Sensitive but Unclassified": Secrecy and the Counterterrorist State." Public Culture 22.3 (2010): 433–463.
5. ↑  Deazley, Ronan (2010). "Photography, copyright, and the South Kensington experiment". *Intellectual Property Quarterly*. **3**: 293–311.
6. ↑  Turnbull, Bruce H. "Important legal developments regarding protection of copyrighted content against unauthorized copying." IEEE Communications Magazine 39.8 (2001): 92–100.
7. ↑  Slane, Andrea. "From scanning to sexting: The scope of protection of dignity-based privacy in Canadian child pornography law." Osgoode Hall Law Journal 48 (2010): 543.
8. ↑  Taylor, Max; Quayle, Ethel; Holland, Gemma (2001). "Child pornography, the Internet and offending". *ISUMA - the Canadian Journal of Policy Research*. **2** (2): 94–100.
9. ↑  "Hong Kong e-Legislation". *www.legislation.gov.hk*. Diarkibkan daripada yang asal pada 10 October 2016. Dicapai pada 20 September 2017.
10. ↑  "Civic Centres Regulation" Government of Hong Kong
11. ↑  "Civic Centres Regulation Filming" Government of Hong Kong
12. ↑  "Prevention Of Copyright Piracy Ordinance" Diarkibkan 2016-10-09 di Wayback Machine Government of Hong Kong
13. ↑  Diarkibkan 2016-10-09 di Wayback Machine Government of Hong Kong
14. ↑  "Xpat Opinion: What's Up With The New Civil Code & Press Photographs? - Xpatloop.com - Expat Life In Budapest, Hungary - Current affairs". *www.xpatloop.com*. Diarkibkan daripada yang asal pada 21 September 2017. Dicapai pada 20 September 2017.
15. ↑  Nolan, Daniel (14 March 2014). "Hungary law requires photographers to ask permission to take pictures". *The Guardian*. London. Diarkibkan daripada yang asal pada 10 April 2014. Dicapai pada 20 May 2014.
16. ↑  Burchell, Jonathan (2009). "The Legal Protection of Privacy in South Africa: A Transplantable Hybrid" (PDF). *Electronic Journal of Comparative Law*. **13** (1). Diarkibkan (PDF) daripada yang asal pada 2013-12-07. Dicapai pada 2017-03-02.
17. ↑  "Photographers Rights And The Law In The UK - the law and photography". *www.urban75.org*. Diarkibkan daripada yang asal pada 2021-12-02. Dicapai pada 2017-01-19.
18. ↑  SilverAI. "Snapedit.app" (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2023-11-28.
19. ↑  *Linda Macpherson LL.B, Dip.L.P. LL.M* – The UK Photographers Rights Guide Diarkibkan 2009-04-28 di Wayback Machine
20. ↑  Murray v Express Newspapers Plc [2008] EWCA Civ 446
21. ↑  Human Rights Act 1998 sections 2 & 3
22. ↑  Wright, Brittany (Fall 2015). "Remove background". *Vermont Journal of Environmental Law*. **17** (1): 138–159. Dicapai pada March 11, 2023.
23. ↑  Human Rights Act 1998 Schedule 1, Part 1, Article 8

| * l
* b
* s
Fotografi |
| --- |
| Istilah teknikal | 
 Bukaan **·**  Bulatan kekeliruan **·**  Dedahan **·**  Format filem **·**  Gambar foto **·**  Herotan perspektif **·**  Jarak fokus **·**  Jarak hiperfokus **·**  Jurus pandang **·**  Kedalaman fokus **·**  Kedalaman medan **·**  Kelajuan filem **·**  Kelajuan pengatup **·**  Kesalingan **·**  Kesan mata merah **·**  Luru **·** 
Nombor F **·**  Pampasan dedahan **·**  Percetakan gambar foto **·**  Proses fotografi **·**  Ragam permeteran **·**  Sains fotografi **·**  Sistem zon **·**  Suhu warna  |
| Genre | 
 Alam **·**  Alam benda **·**  Bogel **·**  Dalam air **·**  Dokumentar **·**  Erotik **·**  Fesyen **·**  Forensik **·**  Glamour **·**  Hidupan liar **·**  Hitam Putih **·**  Kelajuan tinggi **·**  Kewartawanan foto **·**  Jalan **·**  Komersil **·**  Majlis perkahwinan **·**  Pornografi **·**  Post-mortem **·**  Potret **·**  Senior **·**  Seni halus **·**  Skap awan **·**  Stok **·**  Udara **·**  Vernakular
 |
| Teknik | 
 Bokeh **·**  Bunga api **·**  Condong-anjak **·**  Contre-jour **·**  Dedahan berbilang **·**  Denyar pembantu **·**  Digipengaluran **·**  Fotogram (Kirlian) **·**  Fotografi berulang **·**  Gulung keluar **·**  Inframerah **·**  Kesan Sabatier **·**  Makro **·**  Malam **·**  Panorama **·**  Pembinaan filem **·**  Pencetakan matahari **·**  Pencetakan tolak **·**  Pemprosesan silang **·**  Pengatup Harris **·**  Pengayakan **·**  Pengetonan cetak **·**  Penguncupan **·**  Selang-masa **·**  Sianotip **·**  Stereoskopi **·**  Udara wau **·**  Ultraungu
 |
| Komposisi | 
 Geometri dan simetri **·**  Kesederhanaan **·**  Pembingkaian **·**  Peraturan pertiga **·**  Ruang atas **·**  Ruang depan
 |
| Kelengkapan | Bilik gelap (Cahaya selamat **·**  Pembesar) **·**  Filem (Dasar **·**  Format **·**  Kamera (Cegat) **·**  Lubang jarum **·**  Mainan **·**  Pegun **·**  Penilik julat **·**  SLR **·**  TLR **·**  Kanta fotografi **·** Lampu denyar **·**  Pemegang **·**  Plat zon **·**  Projektor filem **·**  Projektor slaid **·**  Pengeluar **·**  Stock) **·**  Tripod **·**  Turas
 |
| Sejarah | 
 Autochrome Lumière **·**  Daguerreotype **·**  Dufaycolor **·**  Garis masa teknologi fotografi  |
| Fotografi digital | 
 Kamera digital (D-SLR **·**  Peranti belakang digital) **·**  Penderia imej (CMOS APS **·**  CCD **·**  Foveon X3 **·**  Tiga-CCD) **·**  Pengimbas filem **·**  Pengongsian gambar foto **·**  Perbandingan digital dan filem **·**  Piksel
 |
| Fotografi warna | 
 Filem warna (Cetak **·**  Slaid) **·**  Pengurusan warna (Ruang warna **·**  Warna dasar **·**  RGB **·**  CMYK) **·**  Warna
 |
| Pemprosesan fotograf | 
 Pembina **·**  Pemprosesan silang **·**  Pemprosesan tolak  **·**  Penetap **·**  Pengganding pencelup **·**  Proses C-41 **·**  Proses E-6 **·**  Proses K-14 **·**  Rendaman henti
 |
| Topik yang lain | 
 Camera obscura **·**  Fotografi dan undang-undang **·**  Holografi **·**  Keteguhan cetak **·**  Lomografi **·**  Muzium dan galeri fotografi (kategori) **·**  Pemvignetan **·**  Pencetakan gam **·**  Proses gelatin-perak **·**  Seni tampak
 |
| Senarai jurugambar · Senarai gambar foto yang paling mahal |

| * l
* b
* s
Penggambaran maklumat teknikal |
| --- |
| Bidang | Geovisualisasi · Grafik molekul · Lukisan teknik · Pemetaan jenayah · Penggambaran aliran · Penggambaran data · Penggambaran data biologi · Penggambaran isi padu · Penggambaran maklumat · Penggambaran matematik · Penggambaran pendidikan · Penggambaran perisian · Penggambaran produk · Penggambaran saintifik · Pengimejan kimia · Pengimejan perubatan |
| Jenis imej | Carta · Gambar foto · Gambar raja · Graf fungsi · Grafik komputer · Grafik maklumat · Grafik statistik · Ideogram · Ilustrasi teknik · Jadual · Lukisan kejuruteraan  · Peta ·
Piktogram · Plot |
| Pakar | Jacques Bertin · Stuart Card · Thomas A. DeFanti · Michael Friendly · Nigel Holmes · Alan MacEachren · Jock D. Mackinlay · Michael Maltz · Bruce H. McCormick · Charles Joseph Minard · Otto Neurath · William Playfair · Clifford A. Pickover · Arthur H. Robinson · Lawrence J. Rosenblum · Adolphe Quetelet · George G. Robertson · Ben Shneiderman · Edward Tufte |
| Topik berkait | Analisis ruangan · Analisis tampak · Grafik komputer · Kartografi · Lukisan graf · Penggambaran mental · Neuropengimejan · Pemodelan saintifik · Pengamatan tampak · Reka bentuk graf · Sains maklumat  · Sains pengimejan |