**Tan's Film** adalah sebuah studio penerbitan filem di Hindia Timur Belanda (Indonesia moden) yang diasaskan oleh adik-beradik Tan Khoen Yauw dan Tan Khoen Hian pada 1 September 1929, filem yang kebanyakannya disasarkan kepada kumpulan etnik asli. Bermula dengan *Njai Dasima* pada tahun 1929, syarikat itu mengeluarkan lima belas filem sebelum akhirnya dibubarkan selepas pendudukan Jepun. Tan dan Wong bersaudara menubuhkan Tan & Wong Bros pada tahun 1948 untuk meneruskan kerja-kerja ini.

Sejarah
-------

### Lelaran pertama

Poster filem *Njai Dasima*, penerbitan pertama syarikat.
Tan's Film Company diasaskan oleh Tan Khoen Yauw dan adiknya Tan Khoen Hian pada 1 September 1929. Ia merupakan salah satu daripada tiga studio yang ditubuhkan di Hindia Timur Belanda pada tahun itu, bersama-sama dengan Nansing Film Corporation dan satu lagi studio milik Cina. Tan's menubuhkan sebuah bangunan studio besar di Defensielijn v.d. Bosch (kini Jalan Bungur Besar Raya). Ia mempunyai beberapa bahagian, termasuk pakaian, penggambaran, dan hiasan.

Tan, yang dibesarkan di Kwitang, Batavia (kini Jakarta) dan membesar dalam interaksi dengan kumpulan-kumpulan etnik asli, yang mensasarkan studio kepada penonton kelas bawahan, kebanyakannya golongan asli. Ini dicapai melalui adaptasi *tonil* (pementasan) Melayu yang telah terbukti berjaya. Tan's bukanlah studio pertama dengan penonton sasaran ini, kerana filem arahan G. Krugers *Krugers Filmbedrijf* sebelum ini mengeluarkan *Eulis Atjih* (1927) dengan penonton asli di fikiran.

Tan's Film mengeluarkan filem pertama mereka, sebuah filem senyap *Njai Dasima*, pada November 1929. Karya-karya ini merupakan adaptasi daripada novel 1896 *Tjerita Njai Dasima* yang ditulis oleh G. Francis, yang sebelum ini telah dibuat ke dalam sebuah *tonil*. Ia merupakan satu kejayaan komersial, ke titik bahawa sejarawan filem Indonesia Misbach Yusa Biran menulis bahawa pawagam boleh membentuk beberapa hari kerugian dengan satu tayangan filem. *Njai Dasima* diikuti oleh dua adaptasi *tonil*, filem aksi *Si Ronda* dan filem romantik *Melati van Agam*, serta bahagian kedua cerita, juga bertajuk *Njai Dasima*, dan kesinambungan *Nancy Bikin Pembalesan*, pada tahun 1930. Dua kesinambungan *Njai Dasima* dan *Melati van Java* merupakan kejayaan komersial.

Disebabkan kenaikan kos penerbitan, Tan menutup kedai selepas penerbitan versi berdialog *Njai Dasima* pada tahun 1932. Versi ini mempunyai Kruger sebagai jurukamera dan Bachtiar Effendi sebagai pengarah; satu lagi filem Kruger, *Huwen op Bevel* (1932) telah dikeluarkan oleh Tan selepas Kruger kehabisan dana.

### Lelaran kedua

Iklan majalah untuk *Poesaka Terpendam*, filem kedua terakhir Tan's
Pada 1938 Tan Khoen Hian menyertai bersama pengarah Cina kelahiran Amerika Othniel dan Joshua Wong untuk menubuhkan jelmaan semula Tan's Film, diberi nama Tan's Film Coy. Tan berkhidmat sebagai pengurus kewangan, sementara Wong bersaudara mengendalikan urusan seharian. Penerbitan pertama Tan's Film yang terbaru, *Fatima* (1938), mengikuti secara dekat filem yang paling berjaya *Terang Boelan*, dikeluarkan oleh Algemeene Nederlands Filmsindicaat (ANFI) pada 1937, dan menggunakan kebanyakan aspek sama; ini termasuk penulis skrin sama, pelakon sama, dan pemuzik sama. Roekiah, pelakon utama *Terang Boelan*, telah diberikan yuran bulanan sebanyak 150 guilder, dengan 50 guilder untuk suaminya, Kartolo; ianya dua kali lebih ANFI telah membayarnya. *Fatima* merupakan yang paling berjaya, memperolehi 200,000 guilder dalam pelaburan 7,000 guilder. Pada 1939 Tan's Film mengeluarkan *Gagak Item*; ceritanya masih berdasarkan sebahagian dari *Terang Boelan*, menampilkan watak seperti Zorro dipanggil Gagak Item. Pada April mereka melancarkan *Siti Akbari*, juga dipengaruhi oleh *Terang Boelan*. Kedua-dua filem seterusnya merupakan yang paling berjaya, walaupun tidaklah seperti *Fatima*.

Menjelang 1940 Tan's Film merupakan salah satu daripada enam studio di Hindia Belanda; penubuhan studio baru, diilhamkan oleh sebahagian daripada kejayaan *Fatima*, diteruskan pada 1941. Di bawah tekanan ini, terutamanya dari Java Industrial Film Coy. prestasi keluaran Tan's Film's mula susut. Joshua Wong mula bekerja dengan Oriental Film, dan Rd Mochtar – pelakon lelaki utama di Tan's Film selepas kejayaan *Fatima* – meninggalkan syarikat itu kerana pertikaian gaji. Penulis skrinnya Saeroen juga meninggalkan syarikat itu pada 1940. Penerbitan mula jatuh perlahan, hingga dua keluaran setahun.

Selepas kejayaan komersial filem *Roekihati* dan *Sorga Ka Toedjoe* yang dikeluarkan pada 1940, Tan's mengeluarkan *Koeda Sembrani*, yang menggunakan set istana besar dan mahal. Pada tahun berikutnya, Tan's melancarkan *Poesaka Terpendam* dan menerbitkan *Aladin dengan Lampu Wasiat*, yang salah satunya menggunakan semula set istana. Bagaimanapun, Pendudukan Jepun di Hindia bermula pada awal 1942 menyebabkan Tan's Film ditutup; *Aladin dengan Lampu Wasiat* hanya dapat dikeuarkan pada 1950, selepas pendudukan dan revolusi nasional. Pada 1948 Tan dan Wong bersaudara menubuhkan bersama Tan & Wong Bros.

Senarai filem
-------------

Berikut ialah senarai filem yang dikeluarkan oleh kedua-dua penjelmaan Tan's Film diperoleh dari Biran (2009, pp. 379–387)

* *Njai Dasima* (1929/1930)
* *Nancy Bikin Pembalesan* (1930)
* *Melati van Agam* (1930)
* *Si Ronda* (1930)
* *Huwen op Bevel* (1931)
* *Njai Dasima* (1932)
* *Fatima* (1938)
* *Gagak Item* (1939)
* *Siti Akbari* (1940)
* *Sorga Ka Toedjoe* (1940)
* *Roekihati* (1940)
* *Koeda Sembrani* (1941)
* *Poesaka Terpendam* (1941)
* *Aladin dengan Lampu Wasiat* (1941)

Rujukan
-------

Nota kaki

1. 1 2 3  Jakarta City Government, Tan's Film.
2. 1 2  Biran 2009, m/s. 174.
3. ↑  Biran 2009, m/s. 86.
4. 1 2  Prayogo 2009, m/s. 12–13.
5. 1 2 3 4  Biran 2009, m/s. 98.
6. ↑  Biran 2009, m/s. 99.
7. ↑  Biran 2009, m/s. 97.
8. 1 2  Biran 2009, m/s. 99–100.
9. ↑  Biran 2009, m/s. 24.
10. 1 2  Heider 1991, m/s. 15.
11. ↑  Biran 2009, m/s. 105–106.
12. ↑  Biran 2009, m/s. 111.
13. 1 2  Biran 2009, m/s. 175.
14. 1 2  Imanjaya 2006, m/s. 111.
15. ↑  Biran 2009, m/s. 176.
16. 1 2  Biran 2009, m/s. 212.
17. ↑  Biran 2009, m/s. 205.
18. 1 2 3  Biran 2009, m/s. 214.
19. ↑  Biran 2009, m/s. 249.
20. ↑  Biran 2009, m/s. 250.
21. ↑  Biran 2009, m/s. 367.

Bibliografi

* Biran, Misbach Yusa (2009). *Sejarah Film 1900–1950: Bikin Film di Jawa*. Komunitas Bamboo working with the Jakarta Art Council. ISBN 978-979-3731-58-2. Cite has empty unknown parameter: `|trans_title=` (bantuan)CS1 maint: ref=harv (link)
* Heider, Karl G (1991). *Indonesian Cinema: National Culture on Screen*. Honolulu: University of Hawaii Press. ISBN 978-0-8248-1367-3.CS1 maint: ref=harv (link)
* Imanjaya, Ekky (2006). *A to Z about Indonesian Film*. Bandung: Mizan. ISBN 978-979-752-367-1.CS1 maint: ref=harv (link)
* Prayogo, Wisnu Agung (2009). "Sekilas Perkembangan Perfilman di Indonesia". *Kebijakan Pemerintahan Orde Baru Terhadap Perfilman Indonesia Tahun 1966–1980* (Bachelour's of History Thesis). University of Indonesia. Cite has empty unknown parameters: `|trans_title=` dan `|trans_chapter=` (bantuan)CS1 maint: ref=harv (link)
* "Tan's Film". *Encyclopedia of Jakarta*. Jakarta City Government. Diarkibkan daripada yang asal pada 2012-07-19. Dicapai pada 19 July 2012.

Pautan luar
-----------

* Tan's Film di Pangkalan Data Filem Internet (IMDb)